cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गणेश चतुर्थी
अन्य कथा
कार्तिकेयले यही व्रत विश्वामित्रजीलाई भने । विश्वामित्रजीले व्रत गरेर गणेशजीसँग जन्मले मुक्त भएर 'ब्रह्म-ऋषि' हुने वर माँगे । गणेशजीले उनको मनोकामना पूर्ण गरे । यस्तो हो श्री गणेशजी, जुन सबैको कामनाएँ पूर्ण गर्छन् ।
तेश्रो कथा
एक पल्ट महादेवजी स्नान गर्नको लागि भोगावती गए । उनी गएको पश्चात पार्वतीले आफ्नो शरिरको मैल निकालेर एक पुतला बनाइन् र उनको नाम 'गणेश' राखिन् । पार्वतीले उनलाई भनिन् - हे पुत्र! तिमी एक मुगदल (गदा) लिएर ढोकामा बस । म भित्र गएर स्नान गर्ठु जब सम्म म स्नान न गरुँ, तब सम्म तिमी कुनै पनि पुरुषलाई भित्र आउन नदिनु ।
भोगावतीमा स्नान गरेर जब भगवान शिवजी आए तब गणेशजीले उनलाई द्वारमा रोके यसलाई शिवजीले आफ्नो अपमान बुझे र क्रोधित भएर उनको टाउको शरिरबाट छुटुटाएर भित्र गए । पार्वतीले उनलाई बेखुस देखेर सोचिन् कि भोजनमा विलम्ब भएको कारण महादेवजी बेखुश छन् । यसैले उनले तत्काल दुइ थालहरूमा भोजन पस्किएर शिवजीलाई बोलाइन् ।
तब दोश्रो थाल देखेर तनिक आश्चर्यचकित भएर शिवजीले सोधे- यो दोश्रो थाल कसको लागि हो ? पार्वती जीले भनिन्- पुत्र गणेशको लागि हो, जुन बाहिर द्वारमा पहरा दिइरहेको छ ।
यो सुनेर शिवजी बढी आश्चर्यचकित भए । तपाइँको पुत्र पहरा दिइ रहेको छ ? हाँ नाथ! के तपाईँले उसलाई देख्नु भएन ? देखेको त थिएँ, उसले मलाई रोकेपछि उसलाई कुनै उद्दण्ड बालक बुझेर मैले उसको टाउको काटी दिएँ । यो सुनेर पार्वती जी धेरै दुःखी भइन् । उनी विलाप गर्न लागिन् । तब पार्वती जीलाई प्रसन्न गर्नको लागि भगवान शिवले एक हात्तीको टाउको काटेर बालकको शरिरमा जोडी दिए । पार्वती जी यस प्रकार पुत्र गणेशलाई पाएर धेरै प्रसन्न भइन् । उनले पति तथा पुत्रलाई प्रीतिपूर्वक भोजन गराएर त्यस पछि स्वयं भोजन गरिन् ।
यो घटना भाद्रपद शुक्ल चतुर्थीको भएको थियो । यसैको लागि यो तिथि पुण्य पर्वको रूपमा मनाईन्छ ।
व्रत
भाद्रपद-कृष्ण-चतुर्थी देखि प्रारंभ गरेर प्रत्येक महिनाको कृष्णपक्षको चंद्रोदयव्यापिनीचतुर्थीको दिन व्रत गर्दा खेरि विघ्नेश्वरगणेश प्रसन्न भएर समस्त विघ्न र संकट टाढा गरेर दिछन।
चंद्र दर्शन दोषले बचाव
प्रत्येक शुक्ल पक्ष चतुर्थीको चन्द्रदर्शनको पश्चात्‌ व्रतीको आहार लेनेको निर्देश छ, यसको पूर्व हैन। तर भाद्रपद शुक्ल पक्षको चतुर्थीको रात्रिमा चन्द्र-दर्शन (चन्द्रमा देखने को) निषिद्ध गरिएको छ।
'सिहः प्रसेनम्‌ अवधीत्‌, सिंहहरू जाम्बवता हतः।
सुकुमारकमा रोदीस्तव ह्येष स्वमन्तकः॥'
फुल्पिङकोट
फुल्पिङकोट नेपालको बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। सदरमुकाम चौताराबाट करिब ९ किमि पूर्व-उत्तरमा रहेको यो गाविस पश्चिम पानीढलॊ छ। यो गाविसले सिन्धुपाल्चोकको कुल क्षेत्रफलको १.७८ प्रतिशत र नेपालको कूल भूभागको ०.०३ प्रतिशत भूभाग ओगटेको छ। यो गाविस भौगोलिक दृष्टिकोणले पूर्वी देशानतर ८५ डिग्री ४५ मिनेटदेखि ८५ डिग्री ५१ मिनेटसम्म र उत्तरी अक्षांस २७ डिग्री ४६ मिनेटदेखि २७ डिग्री ४९ मिनेटको वीचमा रहेको छ। समुद्री सतह ७०० मिटर नौविसेदेखि करिब २५०० मिटर नागीचौरसम्म फैलिएको यो गाविसको अधिकतम तापक्रम ३७ डिग्रीसम्म र न्यूनतम तामक्रम ० डिग्रीसम्म रहेको पाइन्छ। लेकमा भारी वर्षा हुने भएपनि मध्यभाग र बेसीमा यहाँ मझौला वर्षा हुन्छ।
नामाकरण
फुल्पिङ्कोटको नामाकरण सम्बन्धमा हालसम्म यकिन तथ्य फेला नपरेपनि विभिन्न किंबदन्ती रहेका छन्। फुल, पिङ र कोट तीनवटा शब्द मिलेर बर्तमान नाम बनेको छ। विक्रम संवत २०५२ सालमा कवि चन्द्रप्रसाद न्यौपानेले तयार पार्नुभएको फुलपिङकोट एक परिचय नामक पुस्तकमा यस गाविसको नामाकरण सम्वनधमा खोजी गरिएको छ। पुस्तकको पृष्ठ सातमा इतिहास खण्डमा लेखिए अनुसार फुल्पिङकोट नामाकरण रहनुमा एउटा ऐतिहासिक किंबदन्ती रहेको छ। लिम्बू किराँतीबाट जन्मिएको फुङ शब्दबाट यसको नाम पहिले फुङ्का रह्यो। फुङका फुकको अर्थ किराँती भाषामा बसोबास गर्ने गुफा वा ठाउँ हो। पछि फुङका फुकबाट फुल्पिङ् वनयो। यहाँ विक्रमको १४-१६०० ताका हातहतियार थन्क्याउने कोत वनाइएको थियो। फुल्पिङ्मा कोत घर वनाइएपछि त्यसलाई फुल्पिङ्कोत भन्न थालियो र कालन्तरमा शब्द अपभ्रंस भएर फुल्पिङकोट बन्न पुग्यो। वि.सं २०१७ साल अघि फुल्पिङकोट फुल्पिङ् मौजाभित्र रहेको थियो। यसरी हेर्दा ऐतिहासिक पक्ष र कोत जोडिएर नामाकरण भएको पाइन्छ। हाल पनि यहाँ कोत पूजा गर्ने चलन छ। २०३८ सालमा आएर फुल्पिङकोट जलविरेकोटबाट स्वतन्त्र भएको हो।
सहारनपुर
सहारनपुर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
पर्यटन स्थलहरू
शाकम्भरी देवी सहारनपुर
इम्पोसिबल (उपन्यास)
इम्पोसिबल अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कोलासिब जिल्ला
कोलासिब जिल्ला भारतीय राज्य मिजोरमको एउटा जिल्ला हो।
रामपुरबिलासपुर
नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, कञ्चनपुर जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। हाल यो गाविसलाई बेलौरी नगरपालिकामा जोडिएको छ ।
अराजकतावाद
राज्यको नियन्त्रणबाट पूर्ण तरहले स्वतन्त्र समाजको कल्पना गर्ने विचार 'अराजकतावाद' (Anarchism) भनिन्छ। यो अवधारणा कुनै पनि सरकारी, व्यापारिक, औद्योगिक, वाणिज्यिक, धार्मिक, शैक्षिक वा पारिवारिक नियन्त्रणलाई अस्वीकार गर्छ। अराजकतावाद को विश्वास छ कि मानवीय प्रकृति स्वतन्त्रता, न्याय र खुशीयालीको लागि बनेको छ। मानव-समाज कुनै पनि बाहिरी हस्तक्षेप बिनाको शान्ति, सहकार र उत्पादनको साथ रहनको लागि सक्षम छ ह; र मनुष्य आफ्नो शासन स्वयं आफैं गर्न सक्छ।
वण्ड
कञ्चनपुर जिल्ला अन्तर्गत कृष्णपुर नगरपालिकामा पर्ने एउटा सानो सुन्दर बस्ति हो।यो गाँउ बंक बजार र निगालीसँग जोडिएर रहेको छ। निगाली वण्ड महेन्द्रनगरबाट करिब २५ कि.मि. को दुरीमा पर्छ।
परिचय
धेरै पहिले यो ठाँउको मध्य भागमा ठुलो तलाउ रहेको र पछि सो तलाउ पुरिएर त्यसमा बस्ति बसेकोले यसको नाम वण्ड रहन गएको भन्ने स्थानिय मान्यता छ।यो ठाँउमा राना थारु लगाएत अन्य पहाडी समुदाय बसोबास गरिरहेका छन।यो गाँउको पूर्वी किनारा भएर एउटा नदी बग्ने गर्दछ।
मैदान
मैदान अर्घाखाँची जिल्लाको पूर्वि भेगमा पर्ने एउटा गा. वि. स. हो। अर्घाखाँची जिल्लाकै प्रशिद्ध आलमदेवीको मन्दिर यसै गाऊँमा पर्छ।
जेवेल्स (उपन्यास)
जेवेल्स अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
अग्निवक्ष पुष्पकोकिल
अग्निवक्ष पुष्पकोकिल नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा फायर-ब्रेस्टेड फ्लावरपिकर (Fire-breasted Flowerpecker) भनिन्छ ।
बुधनगर
बुधनगर मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार जाँतेको २,६९९ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १४,१६६ रहेको छ।
चम्फाई जिल्ला
चम्फाई जिल्ला भारतीय राज्य मिजोरमको एउटा जिल्ला हो।
क्यालेडोस्कोप
क्यालेडोस्कोप अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
रैकवारबिचवा
नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, कञ्चनपुर जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
मंगलदोई
मंगलदोई भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
इकर कासियास
इकर क्यासिलास फर्नान्डेज (, जन्म: २० मे १९८१) स्पेनको राष्ट्रिय फुटबल टीम तथा स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिडका गोलरक्षक तथा कप्तान हुन ।
फुल्पिङकट्टी
फुल्पिङकट्टी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बाह्य कडीहरू
पाउँदुर
हरिश ठकुल्ला
हरिश ठकुल्ला (कमल क्षेत्री) नेकपा माओवादीका तर्फबाट कञ्चनपुर क्षेत्र नं. 4बाट प्रतिनीधित्व गर्ने पुर्व सभासद हुन।उहाँको जन्म कञ्चनपुर जिल्लाको कृष्णपुर नगरपालिकाको पहरिया भन्ने ठाँउमा भएको थियो।
राजनीतिक यात्रा
हरिश ठकुल्ला ले आफ्नो राजनीतिक जीवनको सुरुवात भारतमा नेपाली सम्पर्क मञ्चबाट सुरु गरेका थिए।उनले लामो समय भारतमा रहेर आफ्नो राजनीतिक जिवन र अध्यायन लाई अघाडी बढाएका थिए।
सिराहा नगरपालिका
वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार हनुमाननगर, सारस्वर, मल्हनिया गम्हरिया, खिरौना, सुखचिना र माडर गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यसै प्रकार सङ्घीय शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार लक्ष्मीनिया, सम्हैठा, लगडी गडीयानी, लगडी गोठ र हक्पारा गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। कुल २२ वडामा विभाजित यो नगरपालिकाको जनसङ्ख्या वि.सं. २०६८ सालको जनगणना अनुसार ८२,५३१ रहेको छ।
नामकरण
एतिहासिक हिसाबले राजा सलहेश ज्यादै आदर्श व्यक्तित्व र सबैलाई सहयोग तथा आश्रय दिने भएकाले भारतबाट यहाँ व्यापार गर्न आउने व्यापारीहरू जङ्गलै जङ्गल भएको यस ठाँउलाई 'सहारा' भन्दा भन्दै अपभ्रंस भएर सिरहा नामकरण भएको हुनसक्ने एउटा किंवदन्ती रहेको छ। यसै प्रकार अर्को एक किंवदन्ती अनुसार यस ठाँउमा जङ्गल भएको र स्थानीय भाषामा रुखका जरालाई शिर भनिने हुँदा जरै जरा भएको ठाँउलाई 'शिर' (मैथिली भाषामा शिरा) भन्दाभन्दै अपभ्रंश भएर सिरहा नाम रह्न गएको एक भनाई रहेको छ।
जनसङ्ख्या
नेपालको वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार सिराहा नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ८२,५३१ रहेको छ।
जिरी नगरपालिका
जिरी नगरपालिका नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत जनकपुर अञ्चलमा पर्ने दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा दोलखा जिल्लामा जिरी, ठूलोपाताल र माली गाउँ विकास समितिहरू लाई समेटेर जिरी नगरपालिका घोषणा गरिएको हो। जिरी नगरपालिकाको केन्द्रभने जिरीबजार रहको छ। नगरपालिकाको घोषणा र क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकमा १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका र ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भएका छन्। नयाँ नगरपालिका थपिएपछि नेपालको सहरी जनसङ्ख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
जनसङ्ख्या
जिरी नगरपालिका जिरी, ठूलोपाताल र माली गाविसहरू मिलेर बनेको हो। त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार जिरी, ठूलोपाताल र माली गाविसहरूको जनसङ्ख्यालाई जोड्दा जिरी नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या १३,६४८ हुन्छ।
विकास
जिरी काठमाडौँबाट टाढा भए पनि यसको विकास लोभलाग्दो छ। स्विजरल्याण्ड सरकारले जिरीको भू-बनौट आफ्नो जस्तै लागेर यसको विकासमा लामो समयदेखि सहयोग गर्दै आएको छ । २०१४ सालदेखि स्वीस सरकारको सहयोगमा जिरी बहुउद्देशीय विकास परियोजना प्रारम्भ भएको हो। परियोजनाले कृषि सडक, शिक्षा तथा ग्रामीण विकासमा सहयोग गररिहेको छ । स्वीस सरकारको सहयोगमा जिरीमा स्तरीय अस्पताल, भौतिक सुविधासम्पन्न विद्यालय, सबैका घरमा गोठ तथा चर्पी बनेका छन् । स्वीस सरकारको सहयोगमा वृक्षारोपण भएपछि यहाँका सबै डाँडा सल्लाका रुखका कारण हरिया छन् । धेरै डाँडामा चियाखेती गरिएको छ। चिया बगानका कारण पनि जिरीको सौन्दर्य बढेको छ । यहाँ उत्पादित अर्थोडक्स चिया विश्वप्रसिद्ध छ । स्थानीय चीज कारखानामा उत्पादित चीजले राम्रो बजार लिएको छ । जर्मनी र नेपालीको संयुक्त लगानीमा सञ्चालित लामा प्रजनन केन्द्र पनि रहेका कारण यो क्षेत्र कृषि पर्यटनका लागि पनि राम्रो क्षेत्र हो । जिरेल जातिकाे बसोबास रहेको जिरीमा राम्रा होटल तथा लज छन् । विद्यालय-कलेजका विद्यार्थी, नवविवाहित जोडी तथा ट्रेकिङ गर्न रुचाउनेहरूका लागि जिरी महत्त्वपूर्ण क्षेत्र मानिन्छ । चैत-वैशाखमा गुराँसले राताम्य हुने बाटो पुस-माघमा हिउँले पुरिन्छ । शरद ऋृतु मौसम भने जिरी घुम्ने उपयुक्त समय हो ।
महिनावारी
साधारणतया महिनावारी १२ देखि १५ वर्षको उमेरमा सुरू हुन्छ; कसैमा आठ वर्ष देखि नै महिनावारीको लक्षण देखिने गर्दछ जुन साधरण मानिन्छ । महिनावारीको अन्तर लगभग २८ दिन हुने गर्दछ । महिनावारी महिला ४५ देखि ५५ भित्रमा सकिन्छ ।
महिनावारी भनेको शारीरिक परिवर्तनमध्येको एक परिवर्तन हो । यो हाम्रो शरीरमा भएका रागरसहरू (Hormones) को मात्रामा आउने परिवर्तनका कारणले हुने गर्दछ । महिनावारी प्राकृतिक सरसफाइ प्रक्रिया हो र महिनावारी हुनु भनेको एउटी केटी हरेक महिना गर्भवती हुन तयार हुने सङ्केत हो । यदि महिला महिनावारी भइन् भने पाठेघरले बनाएको रगतको तह विस्तारै योनिमार्ग हुदै रगतका रूपमा शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ जुन रगतको रङ्ग गाढा रातो हुन्छ र कहिले कही ढिका जस्तो भएर जमेको रगतका रूपमा पनि बाहिर निस्कन्छ ।
महिनावारी र सरसफाई
महिनावारी हुँदा शारीरिक सरसफाईमा विषेश ध्यान पु-याउनु पर्ने हुन्छ । ग्रामीण महिला महिनावारी हुँदा फोहोर कपडा प्रयोग गर्ने गर्छन् । यसले गर्दा उनीहरूको गुप्तांगमा संक्रमणको समस्या बढी देखिन्छ । गुप्तांगमा भएको संक्रमणले पछि गएर शरीरको प्रजनन् अंगमा पनि संक्रमण हुने सम्भावना हुन्छ ।
नेपालको पश्चिमी भेगतिर महिलाहरूले अवस्था अझ नाजुक छ । उनीहरू महिनावारी हुँदा कुनै पनि कपडा प्रयोग गर्देनन् । कसै-कसैले कपडा प्रयोग गरेभने पनि सूर्यलाई देखाउनु हुँदैन भन्ने अन्धविश्वास छ । यसैले उनीहरू कपडा घाममा सुकाउँदैनन् र अँध्यारो मै राख्छन् । उनीहरू फेरि अर्कोपल्ट महिनावारी हुँदा त्यही कपडाको प्रयोग गर्छन् । यसले गर्दा उनीहरूको शरीरका भित्री अंगमा संक्रमण हुने सम्भावना बढी हुन्छ । महिनावारीमा प्रयोग गरेको कपडा घाममा सुकाउनु पर्छ  । यसले कपडा मा भएको परजीवि नाष्ट हुन्छ । कपडा नरम र सुतीको हुनुपर्छ । नाइलन र पोलिस्टरको कपडा प्रयोग गर्नुहुँदैन । महिनावारी हुँदा प्रयोग गरिएका कपडा फेरिरहनु पर्छ । रगत लागेको कपडा प्रयोग गर्नुहुँदैन । यसले शरीर गन्हाउने, काछमा घाउ आउने र संक्रमण हुने हुन्छ ।
आजकल महिलाहरू आधुनिक स्यानिटरी प्याड प्रयोग गर्छन् । औषधि पसलबाट रुवा किनेर ल्याउने, यसलाई सानो भागमा बाँड्ने र तिनलाई सुतीको कपडामा बेरेर प्याड बनाउन सकिन्छ । यो प्याड एकपल्ट प्रयोग गरिसकेकपछि कागजमा बेरेर सुरक्षित ठाँउमा फ्याक्ने वा जलाएर नष्ट गर्नुपर्छ ।
महिनावारी रोकिएमा
असुरक्षित यौन सम्पर्कमा संलग्न हुँदा गर्भवती भएको हुन सक्छ । जसको कारण महिनावारी रोकिएको हुन सक्छ । त्यसकारण त्यस्तो अवस्थामा नजिकैको औषधी पसल तथा स्वास्थ्य संस्थामा गई सामान्य गर्भवती जाँच गराउन सक्नु हुन्छ ।
महिलाहरूको शरीर संवेदनशील हुने हुदा धेरै चिन्ता, तनाब वा धेरै भ्रमण गर्नु पर्ने अवस्थामा तथा धेरै बिरामी भएमा पनि महिनावारी केही हप्ता अगाडि पछाडि हुन सक्छ । प्रायशः केटी महिलाहरूमा नियमित (कसैको एक हप्ता अगाडि त कसैको एक हप्ता पछाडि) महिनावारी हुन्छ नै भन्ने छैन। त्यसैले आफू कुन मितिमा महिनावारी भइयो भनेर थाहा पाइ राख्न र महिनावारी किन भएन भनी चिन्तामा बस्न नपरोस् भन्ने हेतुले आफ्नो महिनावारीको मिति क्यालेन्डरमा वा डायरीमा लेखि राख्नु राम्रो हुन्छ ।
महिनावारी हुदा तल्लो पेट र ढाड दुख्ने
महिनावारी हुँदा तल्लो पेट र ढाड दुख्नु सामान्य नै मानिन्छ । महिनावारी हुनुभन्दा केही दिन पहिले शरीरमा भएको रागरस (Hormones) को मात्रामा परिवर्तन आउने गर्दछ । यस्तो रागरसको सहयोगले बच्चा हुर्कनका लागि पाठेघरको भित्र उपयुक्त वातावरण बनिरहेको हुन्छ । यस प्रक्रियाका कारणले पनि तल्लो पेट र ढाड दुख्ने गर्दछ । यदि पाठेघरले निषेचित डिम्ब प्राप्त गरेन भने त्यो निर्माण भएको रगतको तह विस्तारै रगतका रूपमा योनिमार्ग हुदै बाहिर निस्कन्छ र यस बेला पाठेघर खुम्चिने र फुक्ने हुदा यस्तो प्रकारको दुखाइ हुने गर्दछ । यही रागरसको (Hormones) परिवर्तनले गर्दा महिनावारी हुनुअघि कब्जियत हुने, स्तन कडा हुने अनि दुख्ने र थकाइ लाग्ने तथा कसै कसैलाई डन्डीफोर आउने जस्ता लक्षणहरू पनि देखा पर्दछन् ।
पेट र ढाड दुख्ने समस्याको उपचार
घरेलु तरिका अपनाएर महिनावारी हुदा पेट दुख्ने समस्यालाई समाधान गर्न सक्छौ । रुमाल वा आधा मिटर जति सुतीको कपडाको टुक्रालाई तातो पानीमा भिजाएर र पेटको वरिपरि सेकाउन सकिन्छ । त्यसै गरी तातो पानीलाई रबडको थैली (Hot bag) मा राखेर दुखेका ठाउमा विस्तारै सेक्न पनि सकिन्छ । रबडको थैली नभएका खण्डमा सिसी (Bottle) मा तातो पानी राखी दुखेका ठाउमा सेक्न सकिन्छ । त्यसै गरी दुखेका ठाउमा विस्तारै हलुका मालिस गर्नाले पनि दुखाइ कम हुन्छ । यस्तो बेला जति सक्दो तातो पानी, चिया र सुपका साथै अन्य गेडागुडीको झोल, हरियो सागसब्जी खानु पर्छ जसले शरीरलाई कमजोर हुन दिदैन । हलुका व्यायाम गर्नाले पनि दुखाइ कम हुन्छ । धेरै रगत बगेमा र सहन नसक्ने गरी पेट दुखेमा स्वास्थ्य चौकी जान ढिलाइ गर्नु हुदैन । माथि उल्लिखित लक्षणहरू महिनावारी हुने बेला देखिनु सामान्य नै हो । त्यसैले चिन्ता गर्नु वा डराउनु पर्दैन ।
महिनावारी हुदाँ यौन सम्पर्क
महिनावारी हुदा यौन सम्पर्क राख्ने नराख्ने भन्ने कुरा व्यक्तिको इच्छा र निर्णयमा भर पर्छ तर वैज्ञानिक रूपले महिनावारी हुदा यौन सम्पर्क राख्नु सुरक्षित छ र यो कुनै फोहोर चिज पनि होइन । एक स्वस्थ केटी / महिलासँग महिनावारी भएको बेला यौन सम्पर्क राख्नाले लिङ्गमा कुनै प्रकारको सङ्क्रमण वा एलर्जी हुदैन भने महिलाको पाठेघर वा अन्य यौन अङ्गलाई पनि कुनै असर पर्दैन । तर महिलालाई एच.आई.भी. तथा यौनजन्य सङ्क्रमण भएको छ भने उसको यौन साथीलाई एच.आई.भी. तथा यौनजन्य सङ्क्रमण हुने सम्भावना भने यति वेला अन्य सामान्य अवस्थामा भन्दा धेरै हुन्छ ।
महिनावारीको वेला असुरक्षित यौन सम्पर्क (परिवारनियोजनका साधन प्रयोग नगरी) गरेमा गर्भ रहने सम्भावना धेरै कम हुन्छ किनकि डिम्ब निस्केर शुक्रकीटसंग भेट नभएपछि डिम्ब मात्र पाठेघरमा आउछ र त्यति वेला बाक्लो भइ रहेको पाठेघरको भित्री तहको पनि काम हुदैन । सोही कारण डिम्ब सहित त्यो बाक्लिएको तह रगतका रूपमा बाहिर आउछ । त्यही नै महिनावारी हो । त्यसैले यति वेला शुक्रकीटको मिलन डिम्बसंग नहुने हुनाले गर्भ रहने कुरै हुदैन । तर यदि कसैको महिनावारी छिटो छिटो जस्तै; २० दिनमा नै हुन्छ भने महिनावारी भएको ४ - ५ दिनमा यौन सम्पर्क राख्नाले महिला गर्भवती हुन सक्छे । त्यसैले आफू सुरक्षित हुनका लागि सधै कन्डमको प्रयोग गर्नु निकै आवश्यक छ । यसले गर्भनिरोधकको काम गर्नाका साथै यौनजन्य रोगहरू सर्नबाट पनि जोगाउछ ।
भ्रम, अन्धविश्वास
समाजमा प्रचलित धेरै अन्धविश्वासका कारणले गर्दा महिनावारी भएको महिला र महिनावारीको बेलामा बग्ने रगत अशुद्घ भनिएको देखिन्छ । थुप्रै बन्देज एंव निषेध गर्ने व्यवहारहरु संसार भर मानिसहरूले गर्ने गरेका छन् । यस्ता व्यवहार महिनावारीको वास्तविक एवम् ठिक कारण थाहा नभएर विभिन्न काल्पनिक कुराहरूमा विश्वास गरी गर्ने गरेको देखिन्छ ।
बाह्य कडीहरू
महिनावारी (किशोर-किशोरीहरूका प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धी जिज्ञासा पुस्तिका) http://menstruationeducationnepal.com
सुनखानी, नुवाकोट
सुनखानी, नुवाकोट नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
सहरसा
सहरसा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
सिया फुरलेर
सिया फुरलेर अष्ट्रलियन गायिका तथा गीतकार हुन् । उनको जन्म स.न् १९७५ को डिसेम्बर १८ मा अस्ट्रेलियाको, एडिलेएडी भन्ने ठाँउमा भएको थियो ।
समरुप पुष्पकोकिल
समरुप पुष्पकोकिल नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा प्लेन फ्लावरपिकर (Plain Flowerpecker) भनिन्छ ।
ममित जिल्ला
ममित जिल्ला भारतीय राज्य मिजोरमको एउटा जिल्ला हो।
औरही, सिराहा
औरही नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार औरहीको १,०१० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,६८५ रहेको छ।
लेजेसी (उपन्यास)
लेजेसी (उपन्यास) अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
वर्ष बालक सम्मान
जनआन्दोलन १ का अगुवा गणेशमान सिंहका नाममा २०५५ सालमा स्थापित 'वीर गणेशमान सिंह बालप्रतिभा पुरस्कार' अर्थात् 'वर्ष बालक २०६६' सम्मान हो । यो सम्मान गणेशमान सिंहको जन्मदिन घोषणा गरिने पुरस्कार जनआन्दोलनको सम्झना गर्दै चैत २६ मा प्रदान गरिन्छ । पुरस्कारमा वर्ष बालक उपाधी, गणेशमानको पूर्णकदको चाँदीको प्रतिमा, प्रशंसापत्र र नगद २५ हजार रहन्छ ।
धातिवाङ
धातिवाङ अर्घाखाँची जिल्लाको पूर्वि भेगमा पर्ने एउटा गा. वि. स. हो।
वोधराज आर्चाय
वोधराज आर्चाय एक नेपाली वैज्ञानिक हुन् । उनको जन्म नेपालको चितवन जिल्लामा भएको थियो ।
रमेश उप्रेती
रमेश उप्रेती (जन्म मार्च १४, १९७५) नेपाली चलचित्रमा आफ्नो कामका लागि परिचित एक नेपाली अभिनेता हुन्। उनले सन् १९९७ को चलचित्र 'करोडपति' मार्फत चलचित्र क्षेत्रमा पदार्पण गरेका थिए। उनि सन् १९९० को दशकको अन्त्य र सन् २००० को सुरुवातका प्रमुख अभिनेताहरू मध्ये एक थिए। उनले अन्ततः संयुक्त राज्य अमेरिकामा स्थानान्तरण गरे र आफ्नो अभिनय करियरबाट लामो विश्राम लिएका थिए। उनी 'ब्रेसलेट' (सन् २०१६) र 'ऐश्वर्या' (सन् २०१७) चलचित्रमा अभिनय गर्दै नेपाली चलचित्र उद्योगमा फर्किएका थिए।
फिल्मोग्राफी
• यो मायाले लौन सतायो (१९९७)
• करोडपति (१९९७)
सरायकेला खरसांवां
सरायकेला खरसांवां भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
रमेश उप्रेती
फिल्मोग्राफी
• परेली (१९९९)
• नागद नारायण (१९९९)
• जीत (१९९९)
• देवदूत (१९९९)
• अँगालो अँगालोमा (२०००)
• माइली (२०००)
• अप्सरा (२०००)
• दोधार (२०००)
• सोह्र बर्से जवान (२०००)
• माउते दाई (२०००)
• यो मायाको सागर (२००१)
• गाजल (२००१)
• माया गर्छु मा (२००१)
• नेपाल प्यारो छ (२००१)
• संगम (२००१)
• मनै त हो (२००१)
• बिद्रोही (२००२)
• अफ्नोपन (२००२)
• पूजा (२००२)
द लङ्ग रोड होम
द लङ्ग रोड होम अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित एक बहुचर्चत उपन्यास हो।
रमेश उप्रेती
फिल्मोग्राफी
• घुम्टो (२००२)
• माया को जाल (२००४)
• घर संसार (२००९)
• ब्रेसलेट (२०१६)
• ऐश्वर्या (२०१७)
लुङ्गलेई जिल्ला
लुंगलेई जिल्ला भारतीय राज्य मिजोरमको एउटा जिल्ला हो।
नेपालको सिमाना
नेपालको सिमाना बुद्धिनारायण श्रेष्ठद्वारा लिखित पुस्तक हो । यस पुस्तकले वि. सं. २०५७ मा मदन पुरस्कार पनि प्राप्त गरेको थियो ।
स्रोत
श्रेणी :मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू
धर्मपाशा उपजिल्ला
धर्मपाशा बङ्गलादेशको सुनामगञ्ज जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
धर्मपाशा उपजिल्ला बङ्गलादेशको पूर्वी मध्ये भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°४७' देखि २५°१२' उत्तर अक्षांश र ९०°५६' देखि ९१°११' पूर्वी देशान्तरमा अवस्थित छ। धरमपाशा उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ४९६.०३ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई भारतको‍ मेघालय राज्यले उत्तर, मोहनगञ्ज र बाराहाट्टा उपजिल्लाले दक्षिण, ताहिरपुर र जामालगञ्ज उपजिल्लाले पूर्व, कलमाकान्दा र बारहाट्टा उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेका छन्। टाङ्गायार सिमसार क्षेत्र, शियालदिया बिल, पाकेरतला बिल, फिरागाङ बिल, धरणि बिल, जालधरा बिल, धनकुनिया बिल सारदा बिल आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदी तथा नहरहरू हुन्।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १८२९६९ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ९५००९ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ८७९६० रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १४८८१४  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३३१०२ छ। त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ९२१, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ७ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या १२५ रहेको छ। यस उपजिल्लामा गरो र मणिपुरी जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा १९२ मस्जिद र १७ मन्दिरहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका ८३.५४% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने १.०२% ले पोखरी, ५.२५% ले टुटी र १०.१९% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाका धाराका पानीहरूमा आर्सनिकको कमी रहेको पाइएको थियो। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये १५.०९% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, तोरी, लसुन, प्याज तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, लिची, भूइँकटहर, अम्बा, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, बरफ कारखाना, फलाम तथा वेल्डिङ उद्योग, पाउरोटी उद्योग, बिँडी उद्योग, बाँसका सामाग्री उत्पादन केन्द्र, चिया उत्पादन उद्योग, काठका सामग्री उत्पादन केन्द्र तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, लसुन, प्याज, केरा, माछा, आलु, तोरी, काठका सामग्री लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल, तिल र सखरखण्ड पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा २४ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा थुप्रै माछापालन केन्द्र, दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ७९.१०% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा ४.२५%, उद्योगमा ०.२८% वाणिज्यमा ७.२५%, सञ्चार र यातायातमा ०.७७%, निर्माण क्षेत्रमा ०.२९%, सुविधामा २.०७%, धार्मिक सेवामा ०.१८%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.१४% र अन्यमा ५.५६% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय धर्मपाशा थानाको स्थापना सन् १९४२ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो यस उपजिल्लामा १० सङ्घ परिषद्, १८२ मौजा, १ पौरसभा र ३१३ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू यस प्रकार छन्; बङ्शीकुन्दा (उत्तर) सङ्घ परिषद्, बङ्शीकुन्दा (दक्षिण) सङ्घ परिषद्, चामरदानी सङ्घ परिषद्, मध्यनगर सङ्घ परिषद्, पाइकुराटि सङ्घ परिषद्, सेलबरष सङ्घ परिषद्, धर्मपाशा सङ्घ परिषद्, जयश्री सङ्घ परिषद्, सुखाइड राजापुर (उत्तर) सङ्घ परिषद् र सुखाइड राजापुर सङ्घ परिषद्। यस उपजिल्लामा १९ हुलाक कार्यलय, १ सरकारी अस्पताल, १ स्वस्थ्य जाँच केन्द्र, २२ सामुदायिक स्वस्थ्य केन्द्रहरू रहेका छन्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर २६.४% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता २९.६% छ भने महिलाको साक्षरता दर २३%रहेको छ। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; धर्मपाशा जनता उच्च विद्यालय, धर्मपाशा कन्या विद्यालय, धर्मपाशा डिग्री क्याम्पस, धर्मपाशा नमुना प्राथमिक विद्यालय, बादशाहगञ्ज नमुना उच्च विद्यालय, बादशाह नमुना कन्या उच्च विद्यालय, बादशाहा डिग्री क्याम्पस, खोदा बक्स सामुदायिक उच्च विद्यालय, जयश्री उच्च विद्यालय, महेशखोला उच्च विद्यालय, रउहा सकारी प्राथमिक विद्यालय, कान्दापाडा सरकारी प्राथमिक विद्यालय, कामारदानी सरकारी प्राथमिक विद्यालय, सैयदपुर सरकारी प्राथमिक विद्यालय, सिङ्पुर सरकारी प्राथमिक विद्यालय, अहमदपुर सरकारी प्राथमिक विद्यालय आदि।
लोमान्थाङ
लोमान्थाङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। लोमान्थाङ क्षेत्रका अन्तिम रजौटा जिग्मे दोर्जे पलवर विष्ट थिए।
परिचय
लोमान्थाङ मुस्ताङ जिल्लाको उत्तरी भागमा रहेको एक विशेष संरक्षण क्षेत्र हो। यसलाई नेपाल अन्तरगत एक विशेष अधिराज्यको स्थान प्राप्त छ। यस क्षेत्रमा स्थानीय राजा छन जसलाई यहाँको प्रमुख मानिन्छ।
जनसङ्ख्या
नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ को तथ्याङ्क अनुसार लोमान्थाङ गाँउ विकास समितिको कूल जनसङ्ख्या ५६९ मध्ये २७६ पुरुष र २९३ महिलाहरू १७२ व्यक्तिगत घरधुरीमा बसोबास गर्दछन।
कैलाली र कञ्चनपुर
कैलाली र कंचनपुर सुदूरपश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्र नेपालका पाँच विकासक्षेत्रमध्येको एक विकासक्षेत्र हो । यस विकासक्षेत्रमा कैलाली, कंचनपुर, डोटी, डडेल्धुरा जिल्ला, अछाम, बाजुरा, बझांग, दार्चुला र बैतडी गरेर नौ जिल्लाहरू रहेका छन् । १९५३९ बर्ग किलो मि क्षेत्रफलमा फैलिएको सुदूरपश्चिमाञ्चलको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार २५ लाख ५२ हजार ५ सय १७ जनसङ्ख्या छ । विकासको दृष्टिले धेरै पछाडी परेको मानिने यहाँको हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा ४४ - ४९% सम्म गरिबीको रेखामुनी रहेका मानिसहरु बसोबास गर्दछन् । यहाँका हिमालीभूमि पर्यटन र जटिबुटीकोलागि महत्त्वपूर्ण छन् । पहाडीभूमि पशुपालन ,फलफुल र तरकारी उत्पादनकोलागि महत्त्वपूर्ण छन् । त्यस्तै खाधान्न उत्पादनकालागि सुदूरपश्चिमाञ्चलको अभाज्य अङ्ग रहेको अन्नको भण्डार कैलाली कंचनपुरको समथर भूमि हो । नेपालको संविधान  २०७२ अनुसार सङ्घीय प्रदेश,नं ७ मा रहेको तराई, पहाड र हिमालसम्म फैलिएको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्रको उत्तरी नाका चीन, पश्चिम र दक्षिणी नाका भारतसँग जोडिएको छ । यहाँको उचाई अनुसार हरेक कुरामा फरक-फरक पन छ । तराई देखि उच्च हिमालीभूमि सम्मनको प्रकृति अनुसार हुर्केका बोट-बिरुवा,जनावर, मानव र मानबिय रहन सहन संस्कृति, भेषभूषा हावापानी अनुसारको मौलिकता यहाँको सम्पति हो, यो पर्यटन विकासको आधार पनि हो । घना वनजंगल अनि कर्णाली र महाकालीजस्ता पानीका ठूला जल भण्डार रहेको यो भूगोल भित्र असंख्य गाड, खोला नाला रहेका छन् । प्राकृतिक हिसाबले सुन्दर मानिने यस विकासक्षेत्रमा शुक्लाफाँटा वन्यजन्तु आरक्ष र खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज पर्दछन् । दुर्लभ मानिने जलचर प्राणी डल्फिनहरु यस भूमिको पूर्व र दक्षिणमा रहेको कर्णाली र मोहना नदीमा डुबुल्की लगाउँदै सयल गर्ने गर्दछन् । प्राचीन इतिहाससँग सम्बन्धित पुरातात्विक स्थलहरूको भण्डार रहेको यो क्षेत्र कला संस्कृतिको पनि धनि छ । यहाँ  डोटेली, मगर, भोटे, रानाथारु  र डगौराथारुको परम्परागत  भेषभुषा रहनसहन रीतिरिवाज र संस्कृति देख्न पाईन्छ । पूर्वी नेपालदेखि पश्चिमको हिमाल सम्मनका चार जात क्षत्तिस वर्ण भित्र पर्ने नागरिकहरू सुदूरपश्चिमाञ्चलको तराई बेल्टमा बसोबास गर्दछन् । यस कारण यो क्षेत्र हामी सबैको साझा फुलवारी हो ।  बर्गीय हिसाबले हेर्ने हो भने यहाँ बसोबास गर्ने सबै जात जातिका मानिसहरु समान छैनन् । धनि देखि गरिबीको रेखामुनी रहेका मानिसहरू यहाँका प्रत्येक जाति/समुदायमा भेटिन्छन् । जातिय भन्दा पनि बर्गीय हिसाबले आर्थिक उन्नतिका कार्यक्रमहरूको आवस्यकता यहाँ छ । सबै जाति समुदायका कला संस्कृतिको जगेर्ना गर्दै बिपन्न र पिछडिएको जातिय उत्थानकालागि जागरण फैलाउँनु छ । सबै जात-जाति, भाषा-भाषी, वर्ग र जातिका मान्छेमा जातिय सद्भाव कायम गर्नु छ । तराईको अन्नले हिमालको भोक मेट्नु पर्छ । हिमालको रमणीय स्थानको मज्जा तराईले लिन पाउँनु पर्छ । पहाडका फलफुलले यहाँका मानिसहरूलाई स्वाद दिनु सक्नु पर्छ । हाम्रा साझा भावना साझा विचारले यो भूमि अझै रंगिन बनाउँदै  सुन्दर र शान्त विकसित तुल्याउँनु पर्छ । यस कारण यो भूमिको तराई हाम्रो आधार हो, पहाड हाम्रो छाती हो भने हिमाल हाम्रो शीर हो ।
विनिल अर्याल
विनिल अर्याल एक नेपाली वैज्ञानिक हुन् । उनको जन्म पूर्वी नेपालको सप्तरी जिल्लामा भएको थियो ।
झुम्का
झुम्का नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत कोशी अञ्चलमा पर्ने सुनसरी जिल्लामा अवस्थित रामधुनी-भासी नगरपालिकाको केन्द्र हो ।
झुमकलाई रामधुनी मन्दिर, औलियधाम चतरा, र बराहछेत्र मन्दिरको द्वारको रूपमा पनि लिइन्छ। किनभने, यी तीन ओटै ठाउँहरू झुम्काबाट भएर नै जान मिल्छ।
परिचय
झुम्का एउटा थारु जातिका मानिसहरूको बाहुल्यता ले भरिएको समुदाय हो । झुम्कामा विभिन्न जात जातिका मानिसहरूको बसोबस रहेको छ । थारु, तामाङ, लिम्बु, मगर, बाहुन, मधेशी अन्य जनजातिको बसोबस रहेको छ । यहाँ धेरै बोलिने भाषा थारु हो । किनकी यहाँ थारुको जनसङ्ख्या धेरै भएकोले यहाँ थारु भाषा बोलिन्छ ।
मधुपुर
मधुपुर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
रातोठुँडे पुष्पकोकिल
रातोठुँडे पुष्पकोकिल (वैज्ञानिक नाम: Dicaeum erythrorhynchos)  नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।  यसलाई अङ्ग्रेजीमा पेल-बिल्ड फ्लावरपिकर (Pale-billed Flowerpecker) भनिन्छ ।
म्याटर्स अफ द हर्ट
म्याटर्स अफ द हर्ट अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
मेसेज फ्रम न्याम
मेसेज फ्रम न्याम अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
पोशाक
पोशाक वैदिक कालमा प्रयोग हुने पूर्ण पोशाकका लागि प्रयोग हुने संस्कृत शब्द हो। छैठौं शताब्दीमा संस्कृत साहित्य र बौद्ध पाली साहित्यमा उल्लेख गरिएअनुसार, वैदिक र उत्तर-वेदिक अवधि १५०० ईपूदेखि ३५० ईपूसम्मका पोशाकहरूमा अन्टारिया, जुन तल्लो पोशाक हो, उत्तरिया, जुन घुम्टो हो। काँध वा टाउको माथि, र स्टनपट्टा, जो एक छाती ब्यान्ड हो। आधुनिक सारी पहिले सत्तिका (जसको अर्थ महिलाको पहिरन) भनेर चिनिने विकसित पोशाक मध्ये एक हो जुन कम्मर वरिपरि बेर्ने र टाउको छोप्ने एकल कपडा थियो।
अर्थ
पोशाक भनेको एक विशेष प्रकारको पोशाक हो। वासना वा वस्त्र (अर्थ पोशाक) मा तल्लो भागका लागि वासा र माथिल्लो भागका लागि अधिवास, वेदमा प्रयोग गरिएका अन्य सम्बन्धित सर्तहरू निम्नानुसार छन्।
प्रकार र शैलीहरू
पोशाक,परिधान पुरुष र महिलाको लागि लुगाको एक सेट थियो। यी कपडाहरू सामान्य र सिलाइएका थिएँनन् तर र्यापिङ र ड्रेपिङको आकार र शैलीको साथ फरक थिएँ। रामायण र महाभारतका पात्रहरूका लागि वेदहरूमा उनीहरूसँग सम्बन्धित समूहहरूका विभिन्न विवरणहरू छन्। हिन्दु महाकाव्य महाभारतमा सारीको उल्लेख गरिएको छ।
पाली, अर्घाखाँची
पाली अर्घाखाँची जिल्लाको पूर्वि भेगमा पर्ने एउटा गा. वि. स. हो। यहा धेरै जात जाती विभिन्न् भाषा बोल्ने मान्छे बसोबास गर्छन् । यहा एउटा कमला उच्च माध्यमीक बिध्यालय छ ।जहा 2060 सालबाट गोबिन्द राज पन्थी प्राचार्यको रूपमा रहनु भएको छ। पालीको पश्चिम सिमाना अड्गुरी संड़्ग जोडीएको छ।सिमानामा पन्थी टोल छ जहा 1560साल देखि पन्थीहरू बस्दै आएको पाईन्छ ।त्यो पहाडको चुचुरोमा ठाडा देवि को मन्दिर रहेको छ।यो मन्दिरमा नबदुर्गा मा रमनाथ पन्थी र हरेक मंगलबार गोबिन्द राज पन्थीबाट पुजा हुदै आएको छ । पहिले पहिले बली प्रथा भएता पनि आजभोली हटाईएको छ । यो मन्दिर धेरै सक्तिशाली भएतापनि प्रचार प्रसारको अभाबमा ओझेलमा परेको छ । साथै आशिष पन्थी को गुरू योजनामा लाकुरीरूखको पहाड र ठाडा देबिको मन्दिरलाई बिश्बमा चिनाउने प्रयासमा छन्
लाखे नाच
लाखे नाच नेवार समुदायले कुनै विशेष जात्रा अथवा पर्वको उपलक्षमा लाखेको मुखुन्डो पहिरिएर गरिने परम्परागत नृत्य हो । नेवार समुदायमा विभिन्न प्रकारका नाचहरु नाचिन्छन् । प्राय नाच देवीदेवताका हुन्छन् । यी मध्ये लाखे नाच धेरै रोचक हुन्छ । यो नाच गुँला पर्वमा उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा र इन्द्र जात्रामा काठ्माडौँमा देखाइन्छ । मुख्यतया, नवदुर्गा नाच भक्तपुर लगायत बनेपा, नाला, धुलिखेल, पनौती, साँगा, देवपत्तन आदि ठाउँमा देखाइन्छ ।
कृष्णलाई मार्नका लागि कंसले बहिनी पुतनालाई प्रयोग गरेको र पुतनाको मृत्युको कामना गर्दै राक्षसको स्वरूपमा सजिएर नेवार समुदायमा लाखे नाच  नचाउने गरिन्छ । नाग पञ्चमीका दिनबाट सुरु गरिएको पुतनाको मृत्युको कामना ऋषि पञ्चमीका दिन मृत्यु भएको सम्झँदै बन्दुक पड्काएर विर्सजन गरिने परम्परा छ । राक्षसको स्वरूपमा बनाइने खप्पर, कालिकाको वस्त्रसहित व्यक्तिलाई सिंगारेर लाखे नचाउने गरिन्छ ।
उपत्यकामा लाखे नाच नचाउने प्रचलन कहिलेदेखि सुरुआत भयो भन्ने कुरामा बिभिन्न मतभेद रहेको छ । कसैले राजा हरिसिंहदेवले सिम्रौनगढबाट तलेजु भवानीलाई उपत्यकामा ल्याउँदा देवीसँगै लाखेलाई ल्याइएको हो भनिन्छ । कतिपयले भने नुवाकोटबाट आएका ठकुरी राजाले लाखेलाई उपत्यकामा ल्याएका हुन भन्ने तर्क पनि राख्दछन । नेपाल भाषा वंशावलीअनुसार लाखे नाचको चलन राजा गुणकामदेवले सुरु गराएका हुन् भन्ने भनाइ पनि छ । तर राजा प्रताप मल्लका पालादेखि मुकुट लगाई लाखे नाच नाच्ने गरेको पाइन्छ । लाखे नाच विशेष गरेर धाः र भुस्याः बाजा बजाएर नचाइन्छ । खिं, पछिमा, नायिखं, धिमे बजाएर पनि लाखे नाच नचाइन्छ भने मादल र बाँसुरीको धुनमा पनि लाखे नाच नचाइन्छ ।
नेवार समुदायमा बढी प्रचलित रहेको लाखे नाच जिल्लाबाट लोप हुने अवस्थामा पनि लाखे नाच जिल्लाभर प्रचलित नै छ । नेवार समुदायको बाहुल्यता रहेका जिल्लाका दर्जनौं स्थानमा भने यस नाचले थोर बहु आफ्नो स्थान ओगटेकै छ ।
नेवार समुदायमा लाखेको खप्पर बनाउने र लाखे निकाल्ने बेलामा पूजापाठ गर्नुपर्ने प्रचलन रहे पनि पछिल्लो पुस्तामा लाखे नाच हराउँदै गएकाले पूजापाठको परम्परासमेत पनि हराउदै गरेको महुस गरिएको छ । मुख्यगरी कृष्णजन्माष्टमीका दिनदेखि ऋषि पञ्चमीसम्म बढी नचाइने लाखे नाच हेर्न अन्य समुदायका सर्वसाधारणको देखि बिदेशी पर्यटकको पनि उतिक घुइँचो लाग्ने गर्दछ ।
लाखे नाचका क्रममा स्थानीय लोकभाका, वेषभूषा र चालचलन एवं रोपाइँ जात्रा, घोडे जात्रा, गाई जात्रा, राउटे जात्रा, वैरागी जात्रा र अन्य जात्रा देखाउँदै समाजका विभिन्न विकृतिमाथि व्यङ्ग्य प्रहार गर्ने र सर्वसाधारणलाई मनोरञ्जन दिने गरिन्छ
प्लासीको युद्ध
ब्रिटिश उदय
यस युद्धबाट कम्पनीलाई धेरै लाभ भयो उनीहरू व्यापारको उदेश्यले आएका थिए तर बने राजा। यस युद्धबाट प्राप्त संसाधनहरूको प्रयोग गरेर कम्पनीले फ्रान्सको कम्पनीलाई कर्नाटकको तेस्रो र अन्तिम युद्धमा निर्णायक रूपबाट हराई दिइएको थियो। यस युद्ध पछि बेदराका युद्धमा कम्पनीले ड्च कम्पनीलाई हराको थियो| कम्पनीले यसपछि कठपुतली नवाब मीर जाफरलाई सत्ता दियो तर यो कुरा कसैलाई पनि थाहा थिएन कि सत्ता कम्पनीको साथ छ। नवाबको दरबारीयासम्म उनलाई क्लाईवको गधा भन्थे कम्पनीका अधिकारीहरूले जमेर घुस जम्मा गरी बङ्गालको व्यापार पुरै तबाह भएको थियो यस बाहेक बङ्गालमा पुरै अराजकता फैलिएको थियो।
भारतीय राजनीतिमा परेको प्रभाव
यस घटनाबाट एकटा नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय भयो। कम्पनीको हित राजनीतिसँग जोडियो र उ प्रभुत्व प्राप्तिमा जुटयो। मुगल साम्राज्यको दुर्बलता पनि प्रष्ट भयो। कम्पनीलाई भारतका शासक वर्गको चरित्र, फूट पता लाग्यो।
परिचय
अङ्ग्रेजहरूलाई भारतमा व्यापार गर्नको अधिकार जहाँगीरले १६१८मा दिइएका थिए र १६१८ देखी लिएर १७५० सम्म भारतका अधिकांश रजौटाहरूलाई अङ्ग्रेजहरूले छलकपटबाट कब्जामा लिएको थियो। बङ्गाल तीबाट त्यो समयसम्म अछुतो थियो। र त्यो समय बङ्गालको नवाब थिए सिराजुदौला। धेरै नैं राम्रो शासक थिए, धेरै संस्कारवान थिए। मतलब राम्रा शासकको सबै गुण उनमा मौजूद थियो। अङ्ग्रेजहरूको जुन सुत्र थियो ती आधारमा उनीहरू उनको नजीकै गए पनि व्यापारको अनुमति माग्नको लागि गए तर सिराजुदौलाले कहिल्यै पनि तिनीहरूलाई यो इजाजत दिएनन किन भनें उनको हजुबुबाले उनलाई यो बताएका थिए कि सबैमा भरोसा गर्नु तर गोरहरू माथि कहिल्यै पनि नगर्नु र यो कुरा उनको मनमा संधै रह्यो यसैले उनले अङ्ग्रेजहरूलाई व्यापारको इजाजत कहिल्यै दिएनन। अङ्ग्रेजहरूले धेरै पटक बङ्गालमा हामला गरे तर सधै हारे। म यहाँ स्पष्ट गर्दछु कि अङ्ग्रेजहरूले कहिल्यै पनि युद्ध गरेर भारतमा कुनै राज्यलाई जितेको थिएन उसले संधै छल र षड्यन्त्रबाट यो काम गर्दथे। त्यस समयको बङ्गाल जुन थियो त्यो धेरै ठूलो राज्य थियो जसमा शामिल थियो आजको प. बङ्गाल, बिहार, झारखण्ड, उडीसा, बंग्लादेश, पूर्वोत्तरको सात राज्य र म्यांमार (बर्मा)।
यस युद्धको जानकारी लन्दनको इन्डिया हाउस लाईब्ररीमा उपलब्ध छ जुन धेरै ठूलो लाईब्ररी हो र त्यहा भारतको गुलामीका समयका २० हजार दस्तावेज उपलब्ध छ। त्यहा उपलब्ध दस्तावेजका हिसाबबाट अङ्ग्रेजहरूको साथ प्लासीको युद्धको समय मात्र ३०० सिपाही थिए र सिराजुदौलाको साथ १८ हजार सिपाही।
अङ्ग्रेजी सेनाको सेनापति थियो रोबर्ट क्लाईव र सिराजुदौलाको सेनापति थियो मीरजाफर। रोबर्ट क्लाईव यो जान्दथे कि आमने साम्ने युद्ध भयो भने एक घण्टा पनि लाग्ने छैन र हामी युद्ध हार्ने छौ र क्लाईवले धेरै पल्ट चिठ्ठी लेखेर बेलायती संसदलाई यो बताएको पनि थियो। यी दस्तावेजहरूमा क्लाईवको दुई चिठ्ठि पनि छन। जसमा उनले यो प्रार्थना गरेको छ कि यदि पलासीको युद्ध जित्नु छ भने मलाई अरु सिपाही दिईयोस। त्यसको जवाबमा बेलायती संसदको तर्फबाट यो चिठ्ठी पठाईएको थियो कि हामी अझै(१७५७ मा) नेपोलियन बोनापार्टको विरुद्ध युद्ध लडिरहेका र पलासीभन्दा धेरै महत्त्वपूर्ण हाम्रा लागि यो युद्ध हो र यसभन्दा धेरै सिपाही हामी तिमीलाई दिन सक्दैनौ।
रोबर्ट क्लाईवले तब आफ्नो दुई जासूस लगाए र उलाई भने कि गएर पता लगाउ कि सिराजुदौलाको फौजमा कुनै यस्तो मानिस छ जसलाई हामी घुस दिन लालच दिन र घुसको लालचमा आफ्नो देशसँग गद्दारी गर्न सकोस। उनको जासूसहरूले यो पत्ता लागाएर बताए कि हो उनको सेनामा एउटा मानिस यस्तो छ जो घुसको नाममा बङ्गाललाई बेच्न सक्दछ र यदि तपाईले उसलाई कुर्सीको लालच दिनु भयो उसले बङ्गालको सात पुस्ताहरूलाई पनि बेच्न सक्दछ। र त्यो मानिस थियो मीरजाफर, र मीरजाफर यस्तो मानिस थियो जो दिन रात एउटै सपना देख्थ्यो कि उ कहिले बङ्गालको नवाब बन्नेछ। यो कुरा रोबर्ट क्लाईवलाई थाहा भयो तब उनले मीरजाफरलाई एक पत्र लेखे।
टायो क्रुज
टायो क्रुज एक बेलायती गायक, ¥यापर, गीतकार, तथा उद्यमी हुन् । उनको जन्म स.न् १९८३ को अप्रिल २३ मा बेलायतको लण्डन सहरमा भएको थियो ।
फटकशिला
फटकशिला नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। फटकशिला गाविस जिल्लाको दक्षिणी भेगामा अवस्थित छ। यस गाविस जिल्ला सदरमुकाबाट ७ कोष दुरी टाढा पर्दछ भने यस गाविसले ११.७४ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा पर्दछ। यस गाविसको पूर्वमा भीमटार, सिपापोखरे, पश्चिममा बाँसबारी, उत्तरमा बाडेगाँउ र दक्षिणमा काभ्रेपलान्चोक जिल्ला पर्दछ। सिन्धु थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसमा उष्ण तथा औसत हावापानी पाइन्छ। यस गाविसका मानिसहरू व्यावसायीक कृषि उत्पादन र व्यावसायीक पशुपालनमा व्यस्थ हुने गर्दछन्। यस गाविसमा ब्राह्मण र दनुवार जातिहरूको बाक्लो बस्ती पाइन्छ। फटकशिला गाविस जिल्ला निर्वाचना क्षेत्र नम्बर ३ अन्तर्गत पर्दछ। विसं २०५८ सालमा यस गाविसको साक्षरता दर ४३ थियो र सोही सालको जनगणनामा यस गाविसमा कुल ६७० घरपरिवार मध्ये कुल जनसङ्ख्या ३४८४ थियो। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन।
सिक्रे
सिक्रे नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
रौतेलिबिचवा
नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, कञ्चनपुर जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
सवाई माधोपुर
सवाई माधोपुर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
सइहा जिल्ला
सइहा जिल्ला भारतीय राज्य मिजोरमको एउटा जिल्ला हो।
बनेपा नगरपालिका
बनेपा नगरपालिका बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित उपत्यकाबाट नजीककोको प्रमुख वाणिज्य केन्द्र हो।। यो सहर राजाधानी काठमाडौँबाट २६ कि.मी. पूर्व दिशामा पर्दछ। काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको ६ नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। १९९१ को नेपाल जनगणनाको समय यहाँको जनसङ्ख्या १२५३७ थियो र यहाँ १९५६ घरहरू थियो। हाल लगभग १६००० घरधुरी छन।बनेपा नगरपालिकामा हाल १४ वडा छन। बनेपाको मुख्य आकर्षण चण्डेश्वरीको मन्दिर हो, जो रुद्रमती नदीको साथ सहरको लगभग १ कि.मी. उत्तर पूर्व स्थित छ। धनेश्वर मन्दिर सहरबाट १ कि.मी. दक्षिणमा छ। यसैगरी, बनेपा यसको भगवान गणेश, नारायणथान, भगवान नारायण, भिमसेनस्थान, भगवान गणेशको आठ विभिन्न मन्दिर र आठ विभिन्न तालाबहरूबाट परिचित छ। बनेपामा धेरै चाडपर्व मनाइन्छ, यसमा चण्डेश्वरी जात्रा, कन्या-पूजा (साना केटीहरूको पूजा), नवदुर्गा जात्रा(माछा समात्ने जात्रा ), गणेश जात्रा, र भिमसेन जात्रा लगायत छन।
स्थिति
काठमाडौँबाट २६ किमिको दुरीमा रहेको बनेपा नेपालबाट चीन जाने अरनिको राजमार्ग तथा पनौती जाने साहायक मार्गको संगम स्थल हो। यहाँबाट पनौती, धुलिखेल लगायतका स्थानहरूमा जानको लागि सहज यातायात साधनहरू उपलब्ध छन्। यस नगरपालिकाको उत्तरी भागमा प्रसिद्ध चण्डेश्वरी मन्दिर र दक्षिणी भागमा धनेश्वर मन्दिर रहेको छ।
बनेपा शब्दको व्युत्पति र यसको इतिहास
बनेपा सहर वणिर्पुर, बनेकापुर, बनेपुर, ब्यनेपे, बिन्यापा, विनयापुरी, विनायकपुरी, वनिंयप्य भनिँदै पछि 'बनेपा' हुन आएको हो । नेवार समुदायमा यस सहरलाई भोंदे अथवा भ्वत पनि भन्ने गरिन्छ । भोटसँग पहिल्यैदेखि राम्रो व्यापारिक सम्बन्ध भएका कारणले यसलाई भोंदे अथवा भ्वत भनिएको हुनर्पर्छ । बनेपालाई 'भुज' पनि भन्ने गरिन्थ्यो । बनेपामा रहेको लिच्छविकालीन शिवदेव अंशुवर्माको अभिलेखमा यसको चार किल्ला खुलाउदा 'चन्द्रेश्वर (चण्डेश्वरमहादेव) ङ ग्रामस्तत' उल्लेख भएकाले बनेपा नै भुजङग्राम हुनुपर्ने देखिन्छ । 'ङ ग्राम' भनी उल्लेख भएको यो ठाउ किरातकालमा नै गाउका रूपमा विकसित भइसकेको हुनुर्पर्दछ । किनभने नालङ, साङ, खोप्रिङ आदि ङ, ∙ आएका बस्तीहरूले ती बस्तीहरू किरातकालीन हुन् भन्ने बुझाउछन् । राजा अभय मल्लको शासनकालको चागुनारायणको भण्डारभित्रको ने. सं. ३५७ को एउटा ताडपत्रमा बनेपालाई 'बनिंयप्य' उल्लेख गरिएको छ । त्यस्तै, बनेपाका राजा जयार्जुनदेवको नाम उल्लेख भएको ने. सं. ४८५ को एउटा ताडपत्रमा यस सहरलाई 'विनयापुरी' उल्लेख गरिएको छ ।
इतिहास
बनेपामा पहिले 'भोलाखा’ भन्ने बस्ती मात्र थियो रे । तर कलिगत वर्ष४१९७ अर्थात् वि. सं. ११५९ मा पूर्व मध्यकालीन राजा आनन्ददेव मल्लले बनेपा वरिपरिका स-साना बस्तीहरू भोलाखाबस्तीसँग मिलाई नया बनेपाको निर्माण गर्दा आठ दिशामा आठ गणेशहरू दिक्पालका रूपमा प्रतिष्ठापन गरी प्रत्येक गणेशको मन्दिरसमीप ढोका, पोखरी र पाटी बनाइदिएका थिए । त्यसैले मल्लकालदेखि नै बनेपामा यी आठैवटा गणेशहरूसँग सम्बन्धित एउटा-एउटा दाफा भजन हुन्थे । यस ठाउका मानिसहरू बिहान-बिहान पोखरीमा मुख धोई पाटीमा बसेर भजन गर्दै देवीदेवताको आरती गर्थे । मानिसहरू विहान-विहान देवदेवीहरूप्रति आस्था राखी शुद्ध चित्तले जीवनयापन गर्दथे र बेलुकी पनि पाटीमा बसेर भजन गरी आनन्दपूर्वक जीवन बिताउथे । तर हाल केही पोखरीहरू र्सार्वजनिक कामका लागि प्रयोग भइसकेका छन्, केही पाटीहरू हराइसकेका छन् र चारवटाजति दाफा भजनहरू मात्र चलिरहेका छन्।
बनेपा निर्माण गर्दाको संरचना अत्यन्तै वैज्ञानिक किसिमको थियो । घाम र हावाको सन्तुलन मिलाउनका लागि ठाउठाउमा ननि (चोक) हरू, पानीको व्यवस्था मिलाउन ढुङ्गेधारा र इनारहरू, सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू गर्न र नाटक देखाउन डबलीहरू राखी निर्माण गरिएको बनेपा अत्यन्तै व्यवस्थित थियो । यहा नौवटा ढुङ्गेधाराहरू, नौवटा ननि (चोक) हरू, नौवटा डबलीहरू र ९९ वटा इनारहरू थिए । यसरी ९ अङ्क पारेर निर्माण गरिएको बनेपानगरी लक्षणयुक्त छ भनी बूढापाकाहरू भन्दछन्, किनभने शास्त्रीय दृष्टिकोणले ९ अङ्क लक्षणयुक्त र फलदायी हुन्छ । तर धेरैजसो इनारहरू पुरिइसकेका छन्, ढुङ्गेधाराको पानीका मुहानहरू सुकिसकेका छन्, धेरै ठाउका ननि (चोक) हरू अतिक्रमणमा परिसकेका छन् ।
इतिहासका वर्द्धनहरू
'गोपालराजवंशावली' मा उल्लेख भए अनुसार मल्लकालीन नेपालमा बनेपाक्षेत्रले राजनीतिमा ठूलो भूमिका खेलेको थियो र बनेपालीहरूको अगुवाइमा देशको राजनीतिमा उलटपुलटसमेत हुने गरेको थियो । त्यस्ता बनेपालीहरू विशेषतः राम वर्द्धनहरू थिए । ज्योतिराम वर्द्धन महामन्त्री थिए । उनले बनेपालाई एक स्वतन्त्र राज्य बनाउन प्रयत्न गरेका थिए । ज्योतिरामका छोरा अनेकराम पनि महामन्त्री थिए । अनेकरामपछि जयसिंहराम बनेपाका राजा जयार्जुनदेवका महामन्त्री भए । वि.सं. १४११ मा जयस्थिति मल्ललाई भक्तपुरमा भित्र्याइयो । केही समयपछि राजकुमारी राजल्लदेवीसित उनको विवाह भयो । त्यसपछि जयस्थिति मल्ललाई नेपालका राजा घोषणा गरियो । अनि जयसिंहरामले राजा जयार्जुनदेवलाई मान्नुर्पर्छ, बाहिरबाट आएका जयस्थिति मल्ललाई हामी राजा मान्दैनौं भनी ४-५ वर्षम्म पूर्वी भेगको नेतृत्व लिई ठूलो व्रि्रोह गरे । पछि जयार्जुनदेवको मृत्यु भयो । त्यसपछि जयस्थिति मल्लले जयसिंहरामलाई हातमा लिई आफ्ना महामन्त्री बनाए । जयस्थिति मल्लका महामन्त्री बनेपछि जयसिंहराम झन् शक्तिशाली बन्न पुगे                                            ।
जयसिंहराम वर्द्धन अत्यन्तै धर्मात्मा थिए । उनले इन्द्रेश्वरमहादेवका चारै मुखमा सुनौला खोल राखे, त्यस मन्दिरको छानामा सुनको मोलम्बा लगाए र इन्द्रेश्वरको हाताभित्र तुलानारायणको प्रतिष्ठापन गर्नुका साथै व्रि्र विद्वान्हरूलाई मूल्यवान् सामानहरू दान दिए । उक्त व्यहोरा ने. सं. ५२१ को पनौती इन्द्रेश्वरमन्दिरभित्रको सुवर्णपत्रमा उल्लेख छ । मुगलसम्राट सुल्तान समसुद्दीनको आक्रमणबाट ध्वस्त पारिएको पशुपतिनाथमन्दिरको पुनरुद्धार गरी ने. सं. ४८० मा जयसिंहरामले चारै वेदका आधारमा चतुर्मुखी पशुपतिनाथको मुर्ति बनाउन लगाएर शास्त्रीय विधिअनुसार प्रतिष्ठापन गरे । जयसिंहराम बनेपाली थिए । उनको दरबार बनेपाको भोलाखामा थियो । उनको दरबारलाई क्वाठ भनिन्थ्यो । हाल पनि त्यस ठाउलाई क्वाठ नै भन्ने गरिन्छ।
सन् १४८२ मा भक्तपुरका राजा यक्ष मल्लको मृत्यु भयो । त्यसपछि यक्ष मल्लका साहिँला छोरा रण मल्ल बनेपाका राजा बने । रण मल्लको शासनकाल ने. सं. ६२२ मा देवी चण्डेश्वरीले बनेपाका धलंछे खलकका मोहनसिं मानन्धरलाई सुनको रागोको टाउको वर (प्रसाद) दिएको कुरा वंशावलीमा उल्लेख छ । तिनै मोहनसिंले पशुपतिनाथ महादेवलाई चढाएको एकमुखी रूद्राक्ष अद्यापि पशुपतिमन्दिरमा छ । रण मल्लपछि उनैका छोरा केशव मल्ल र केशव मल्लपछि कृष्ण मल्ल बनेपाका राजा भए । त्यसपछि बनेपा भक्तपुर राज्यसँग मिल्न गयो ।
भौगोलिक स्थिति
बनेपुर वा धर्षपुर नामको यस बनेपा शहर धनुषाकार आकृतिमा काठमाडौँ देखि पूर्व अरनिको राजमार्गको २६ कि.मि. ना उत्तर-दक्षिण फैलिएको जिल्ला सदरमुकाम धुलिखेलदेखि चार कि.मि पश्चिममा चण्डेश्वरी र धनेश्वरी डाँडाको बीचमा ८५०३२" पूर्व देशान्तर र २७०३८" उत्तरी अक्षांशमा रहेको छ। बनेपा समुद्र सतहबाट करीब १४३८ मिटर ( ४७१६ फिट ) उचाइमा अवस्थित छ। करीव १२,५३७ जना बस्ती रहेको यो शहर पुण्यमाता खोलाको किनारमा रहरको प्राचीन एवं ऐतिहासि शहर हो जसले नेपाल अधिराज्यको इतिहासमा बेग्लै अस्तित्व राख्दछ।
वर्तमान वातावरणीय अवस्था
यस नगर क्षेत्रको खानेपानी, सिंचाई आदिको प्रमुख श्रोतको रूपमा पश्मिपट्टीब पुण्यमाता खोला रहेको छ। हाल चिन्ताजनक अवस्थामा नभएको भएता पनि पुण्यमाता खोलाको पानीमा प्रदुषणको मात्रा दिन परदिन वढ्दै गएको छ। नगरमा दिनहुँ २।५ क्यू. मि. फोहोर (soil waste) जम्मा हुने र संकलित फोहर पुण्यमाता नदीको किनारा रा होचो भागमा थुपार्ने व्यवस्था, नगरका १९५६ घरबाट प्रत्येक दिन निस्कने नाली Sewage, व्यवस्थित ढल र विना कुनै शद्धिकरण ( Treatment) सोझै पुण्यमाता खोलामा मिसिनाले ज्यादै प्रदूषित भएको छ। मानिसका मलमूत्र मिसिनाले पानीमा अक्सिजनको मात्रा एकदमै भैसकेको हुन्छ। नाइट्रेड फोस्फोट ( NO३PO४ ) तथा कोलिफर्म ( Colliform ) मानिसको मलमूत्रबाट हुने प्रदुषणको हिसावले पानी साह्रै नराम्रोसँग प्रदूषित हुन्छ। साथै यस नदीको मध्यभाग अर्थात श्रीखण्डपुर नजिकहालै स्थापना भएको वाग्मती ट्रेकिङ्ग प्रा.लि. उद्योगबाट निस्कने मैला पदार्थ (Waste material ) सिधै नदीमा मिसिनाले नदीको पानीको रंग कालो र वरिपरिको वातावरण दूर्घन्धित तुल्याएको पाइन्छ। यसैगरी वनेपाको जनघनत्व सरदर ४३२ व्यक्ति प्रति हेक्टर क्षेत्रफल ( ५.३१ वर्ग कि.मी.) फैलिएको सानो नगर भएता पनि जनवस्ती बाक्लो हुनुका साथै राजमार्ग, वनेपा-पनौतीसँग पनि जोडिएको कारणले दैनिक बस, मिनीबस, सरकारी, प्राइभेट कार, मोटर, ट्रक, मोटरसाइकल समेत गरी ३०० वटा आवत-जावत गर्ने गर्दछन् जसद्वारा छाडिएको धुवाँले स्थानीय वातावरणलाई वायू प्रदुषण गराएको छ। किन भनें नेपालमा आउने पेट्रोल १.८७ अक्टोनस्तर भएको मात्र उपल्ब, डिजेल २ प्रतिशत कार्वन हुने स्तरको डिजेल प्रयोग हुने हुँदा नेपालका कार टेम्पोबाट धुँवाका साथै प्रदूषण वढी गराएको पाइन्छ। जसद्वारा सवास प्रस्वास रोगीहरूको संख्या वढ्न जानेछ।
बनेपामा शीर मेमोरियल अस्पताल छ, जो १९५७ में स्थापित गरीएको हो। यस अस्पताललाई भन्डेरबिल्ट विश्वविद्यालय, संयुक्त राज्य अमेरिका र काठमाडौँ विश्वविद्यालयसँग संबद्ध गरेर चिकित्सा कलेजको रूपमा विस्तारित गरीएको छ। यस अस्पतालमा थुप्रै विद्यार्थीहरूले एमबीबीएस र बी.एससी. नर्सिंग कार्यक्रममा भर्ना लिएका छन। बनेपा अपाङ्ग बच्चाहरूको लागि अस्पताल र पुनर्वास केंद्र Hospital and Rehabilitation Centre for Disabled Children(HRDC)को थलो पनि हो। HRDC एक गैर सरकारी सङ्गठनको एक कार्यक्रम हो, अपाङ्गहरूको मित्र। यो देशको एक मात्र अस्पताल हो, जसले तृतीयक स्तरको स्याहार प्रदान गर्दछ, र यसले १६ वर्ष भन्दा कम उमेरका बच्चाहरूको लागि सबैभन्दा राम्रो पुनर्निर्माण सल्यकि्रया र पुनर्वास प्रदान गर्दछ। उसको सेवा नेपालमा सुविद्या बिहिन भएका, शारीरिक रूपबाट अपाङ्ग बच्चाहरूको सेवा केन्द्रीत छ।
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको बनेपा, धुलिखेल, र पनौतीको सीमानामा सूचना सूचना प्रविधि पार्क रहेको छ।
यसै गरी, बनेपा नेपालको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा शिक्षाको लागि सबैभन्दा राम्रो ठाउ हो। यहाँ धेरै विद्यालय र कलेजहरू छन्। जिल्लाको सबैभन्दा पुरानो विद्यालय आजाद माध्यमिक विद्यालय, चैतन्य माध्यमिक विद्यालय, शिक्षा सदन माध्यमिक विद्यालय, हिमालय सेकेंडरी स्कूल र केही नाम चलेका निजी बोर्डिंग स्कूलहरूमा प्रगति प्रभात उच्च माध्यमिक विद्यालय,ज्ञान सरोवर अङ्ग्रेजी माध्यमिक ( स्थापित, १९८८मा ) स्कूल, बनेपा वैली स्कूल, सिद्धार्थ अङ्ग्रेजी हायर सेकेंडरी स्कूल, बाल निकेतन अङ्ग्रेजी बोर्डिंग स्कूल, विद्या सागर अङ्ग्रेजी बोर्डिंग स्कूल, बाल बटिका विद्या मन्दिर हाई स्कूल, काभ्रे माध्यमिक विद्यालय र बागमती अङ्ग्रेजी बोर्डिंग स्कूल हो, उनिहरूमा सबैभन्दा पुरानो निजी स्कूल प्रगति प्रभात स्कूल हो।
इटहरवा, सिराहा
इटहरवा नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार इटहरवाको ७५९ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,१३१ रहेको छ।
इरान-इराक युद्ध
ईरान र इराकका बीच युद्ध सन् १९८०-८८का बीच लडाइयो । यो युद्ध अनिर्णीत खतम भएको थियो । यस युद्धको मुख्य कारण सीमा-विवाद थियो । ७०का दशकमा इराक सहित सीमा विवादलाई लिएर जुन सन्धि भए थियो त्यससित इराक सन्तुष्ट थिएन । ती समय इरान राजनीतिक रूपबाट कमजोर थियो किन भने देशमा इस्लामिक क्रान्ति भर्खरै भए थियो । यसका सबै भन्दा   खतरनाक परिणामहरूमा भन्दा एक थियो - लेबनानमा हिजबुल्लाहको  जन्म ।
पीतोदर पुष्पकोकिल
पीतोदर पुष्पकोकिल नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा येल्लो-बेलिड फ्लावरपिकर (Yellow-bellied Flowerpecker) भनिन्छ ।
सेरछिप जिल्ला
सेरछिप जिल्ला भारतीय राज्य मिजोरमको एउटा जिल्ला हो।
मदुरै
मदुरै भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
सुडा
नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, कञ्चनपुर जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
खजुर
खँजुर लाई छोडा पनि भनिन्छ। यो फल संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरब, बहराइन आदि देशहरूमा प्रसस्त रूपमा उत्पादित हुन्छ।
कृष्ण भाटचन
कृष्ण भाटचन एक नेपाली समाजशास्त्री हुन् ।
मिरर इमेज (उपन्यास)
मिरर इमेज (उपन्यास) अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
माइकलएन्जेलो
माइकलएन्जेलो दि लोदोविको बोनार्रोति सिमोनी (मार्च ६, १४७५ - मार्च १८, १५६४) एक इटालीयन मुर्तिकार, चित्रकार, निर्माणकर्ता र कवि थिए। उनका सबैभन्दा प्रमुख कृतिहरूमध्येको एक हो डेविड। उनको जन्म पुनर्जागरण कालमा भएको थियो। उनी दुबै हातले चित्र कोर्न सक्दथे। जब एक हात थाक्दथ्यो, उनी अर्को हातले काम गर्न थाल्दथे।
उनका केही प्रशिद्ध कृतिहरू:
पनि हेर्नुहोस्
पुनर्जागरण कालका यी चित्रकारहरूलाई पनि माइकलएन्जेलो सँग जोडिने गरिन्छ:
नत्थी
नत्थी महिलाले लगाउने गहना हो । यो नाकको देब्रे प्वालमा लगाइन्छ। यसलाई नथिया, नत्था: वा फुली पनि भनिन्छ ।
सरजामदा
सरजामदा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
पीतनिर्गम पुष्पकोकिल
पीतनिर्गम पुष्पकोकिल नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा येल्लो-भेन्टेड फ्लावरपिकर (Yellow-vented Flowerpecker) भनिन्छ ।
बेफिक्रे
बेफिक्रे (Befikre) एक भारतीय चलचित्र हो, जसको निर्देशन तथा निर्माण आदित्य चोपडाले गरेका हुन् । यस चलचित्रमा रणवीर सिंह तथा वाणी कपूर मुख्य भूमिका रहेका छन् ।
खानी तथा भूगर्भ विभाग (नेपाल)
खानी तथा भूगर्भ विभाग नेपाल सरकारको एक एकाई हो जसले सम्पूर्ण भौगोलिक सर्वेक्षणहरू खानी उत्खनन खोज, व्यवस्थापन तथा यस सम्बन्धि नियम र कानुनको विकासको जिम्मेदारी निभाउने संस्था हो । यो नै एक सरकारी संस्था हो जसले नेपालमा भू-वैज्ञानिक अन्वेषण र अध्यन तथा यस सम्वन्धी सम्पूर्ण कार्यको जिम्मा लिएको छ।
उद्देश्य
१. नेपालको भू-वैज्ञानिक नक्साहरु तयार गरी प्रकाशन गर्ने,