cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज
इतिहास
धेरै अगाडि देखी नै काठमाण्डौ उपत्यकामा यस निकुञ्जको ठूलो महत्त्व रहँदै आएको छ । काठमाण्डौ उपत्यकामा दैनिक खपत हुने हजारौ लिटर पिउने पानीको मुलस्रोत भएका कारण पनि यस निकुञ्जको महत्त्व इतिहास काल देखी नै रहँदै आएको छ । वि.सं. २०५८ मा काठमाडौँ, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको १४४ वर्ग कि.मि. भुभाग ओगटी शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा यस निकुञ्जलाई स्थापना गरिएको थियो । त्यस पश्चात यस निकुञ्जलाई पुनः वि.सं. २०६५ मा नागार्जुन वन संरक्षण क्षेत्रको काठमाण्डौ र धादिङमा पर्ने १५ वर्ग कि.मि. भूभाग समेटी कुल १५९ वर्ग कि.मि. मा फैलाइएको थियो ।
धरातलिय अवस्थिति
यो निकुञ्ज समुद्र सतह देखि १३५० – २७३२ मिटरको उचाईमा अवस्थित छ। भौगोलिक रूपमा शिवपुरी क्षेत्र २७°४५'  देखि २७° ५२ ' उत्तरी अक्षांस तथा ८५° १६ ' देखि ८५° ४५'  पूर्वी देशान्तर र नागार्जुन क्षेत्र २७° ४३ ' देखि २७°४६'  उत्तरी अक्षांस तथा ८५°१३ ' देखि ८५° १८'  पूर्वी देशान्तर सम्म फैलिएर रहेको नेपालको मध्य पहाडको प्रतिनिधित्व गर्ने यो एक मात्र निकुञ्ज हो।
वन्यजन्तु तथा पंक्षी
यस निकुञ्जमा २२ भन्दा बढी जातिका स्तनधारी जनावरहरूको वसोबास रहेको छ । जसमध्य संरक्षित ध्वाँसे चितुवा, चरीबाघ, आसामी बाँदर, सालक जस्ता वन्यजन्तु यहाँ पाईन्छन् । यस निकुञ्जमा करिब ३११ प्रजातिका चराचुरुङ्गी तथा पंक्षी पाईन्छन् । जसमध्ये १७७ प्रजातिका बसाई सराई गर्ने पंक्षी यहाँ पाईन्छन् । यसै गरी यस निकुञ्जमा करिब १०२ प्रजातिका पुतली\पतङ्गहरु पति पाईन्छन् ।
धार्मिक सम्पदा
यस शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जमा विभिन्न प्रकारका धार्मिक आकर्षण र महत्त्वका क्षेत्रहरु छन् । बागद्वार, कागेश्वरी, मणिचूड, तारकेश्वर, सुन्दरीमाई, विष्णुपादुका, नागीगुम्बा, पचलीभैरव शान्तिगुफा, नागदेवता, जामाचो गुम्वा गणेश मन्दिर आदि यहाँका प्रसिद्ध धार्मिक सम्पदामा पर्दछन् ।
सांस्कृतिक सम्पदा
यस शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज हिन्दु र बौद्ध धर्मालम्बीहरूको सांस्कृतिक संगमस्थल पनि रहिआएको छ ।
राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र निषिद्ध कार्यहरु
अधिकार प्राप्त अधिकारीवाट लिखित अनुमति नलिई कुनैपनि व्यक्तिले राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र देहायका काम गर्न पाउने छैन ।
दण्ड सजाँय
यस शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्र भित्र गैर कानुनी तरिकाले वन्यजन्तु मार्ने, घाईते बनाउने, खरिद–बिक्री गर्ने वा अन्य संरक्षित वन्यजन्तुको ओखेटोपहार राख्ने, खरिद–बिक्री गरेमा निजलाई रु. ५०,०००(पचास हजार) देखी रु. १००,०००(एक लाख) सम्मको जरिवाना वा पाँचदेखि पन्ध्र वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाँय हुनेछ ।
मोहनपुर कमलपुर
मोहनपुर कमलपुर नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
रकेट
हुत्याउने विष्फोटक पदार्थ आफैँमा रहेको क्षेप्यास्त्र, अर्थात् अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरिने यानलाई रकेट भनिन्छ।
करिब १,००० वर्षअघि चिनियाँहरूले पहिलो रकेट बनाए तर तिनीहरू आतसवाजी जस्तामात्रै थिए। गल्पाउडरले चल्ने ती आतसवाजी जस्ता रकेटहरू टोकरीमा राखेर पड्काइन्थ्यो।सन् १९२६मा अमेरिकी नागरिक रोबर्ट गोडार्डले ३.५ मिटर लामो रकेट उडाएका थिए। त्यो यान दुईतले घरको उचाइ बराबर मात्रै उड्न सक्ने र ५६ मिटरमा पुगेर ओल्र्‍यो। उडानको अवधि केबल २.५ सेकेन्ड मात्रै थियो।यो पहिलो तरल-इन्धनले चल्ने रकेट थियो|वेर्नहर भन ब्राउनले रकेट मिसाइल आविष्कार गरेका थिए। जुन जर्मनरहरूले दोस्रो विश्वयुद्धमा प्रयोग गरेका थिए। त्यस युद्धपछि ब्राउन अमेरिकन स्पेस प्रोग्रामलाई सघाउन अमेरिका ल्याईएका थिए|
रकेटहरू अन्तरिक्ष यात्राका लागि नभई नहुने कुरा हो। उपग्रह, अन्तरिक्षयान प्रक्षेपण गर्न रकेट आवश्यक पर्छ। अन्तरिक्ष भट्टीहरू निर्माण गर्न आवश्यक पर्ने सामग्रीहरू रकेटकै सहायताले पुर्‍याइन्छ।।रकेटहरू खण्डखण्डमा निर्माण गरिन्छन्। सामान्यतया रकेटमा ३ खण्डहरू हुन्छन् जुन इन्धन रकेट इन्जिनबाट बनेका हुन्छन्। प्रत्येक खण्डहरू काम पूरा भइसकेपछि खस्ने गर्छन्। गह्रौँ रकेट अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गर्न ठूलो शक्तिको आवश्यकता पर्दछ।पृथ्वीको गुरूत्वक्षेत्रबाट बाहिरिन रकेटले ४०,००० कि.मि. प्रतिघण्टाको दरले जानुपर्छ। अन्तरिक्षमा पुगेपछि रकेट २९,००० कि.मि. प्रतिघण्टाका गतिमा कक्षमा ओर्लन्छ |
नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद
समावेश खेलहरू
एक प्रतियोगितामा समावेश गरिएका खेलहरू पुन अर्को प्रतियोगिता समावेश नगरिएको पनि हुनसक्छ ।भने हालसम्म कम्तीमा एक नेपाल राष्ट्रिय खेलकुदमा सामावेश गरिएका केही खेलहरूको सुची:
म्याक्सी
म्याक्सी महिलाहरूले लगाउने कुम देखि खुट्टासम्म ढाक्ने खालको पहिरन हो ।
बराह ताल
बराह ताल खोटाङ जिल्लाको सदरमुकाम दिक्तेलदेखि १६ कोस दक्षिणमा रहेको ताल हो। यसले झन्डै पाँच वर्गकिलोमिटर क्षेत्र ओगटेको छ। यहाँ वर्षमा एकचोटि हरिबोधनी एकादशीमा दुई दिने मेला लाग्छ।
बराहताल पुग्न दिक्तेलबाट करबि दुई दिन लाग्छ। दिक्तेल, टेम्मा, चुइँचुम्मा बोफूल, छितापोखरी, चिपि्रङ, इन्द्रायणीपोखरी, खोटाङबजार हुदै साखोला तरेपछि सुन्दर बराहताल पुगिन्छ। उदयपुरबाट बुबाजोरघाट, कुलाबाध हुदै आइपुगिन्छ। त्यस्तै भोजपुरबाट पानधारे, चिसापानी छिचोलेपछि आइन्छ। मुहान र निकास नभएको यो ताल सधै नै सफा देखिन्छ। यहाँ भिन्न प्रजातिको रातो माछा पाइन्छ।
सतारा जिल्ला
सतारा जिल्ला भारतीय राज्य महाराष्ट्रको एउटा जिल्ला हो।
द गाइड
द गाइड भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
द फाइनान्सियल एक्स्पर्ट
द फाइनान्सियल एक्स्पर्ट भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
हरिहाँस
हरिहाँस नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा कटन पिग्मी गुज (Cotton Pygmy-goose) भनिन्छ ।
चोकटी
चोकटी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। चोकटी गाविस जिल्लाको पूर्वी भेगमा तथा दोलखा जिल्लाको सिमाना जोडिएको गाविस हो। जिल्ला सदरमुकामबाट ९ कोष दुरी टाढा पर्ने चोकटी गाविसको कुल क्षेत्रफल २५.६ वर्ग किलोमिटर छ। गाविसको पूर्वमा दोलखा जिल्ला, पश्चिममा धुस्कुन, उत्तरमा कोर्थली, घोर्थली, र दक्षिणमा पिस्कर, दोलखा जिल्ला पर्दछ। तौथली थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसमा औसत हावापानी पाइन्छ। चोकटीका प्राय मानिसहरू घरेलु उद्योग, कृषि तथा नोकरीमा लागेका छन। यहाँको प्रमुख कृषिबाली मकै, धान तथा कोदो हो। यस गाविसमा प्राय थामी तथा गुरुङहरूको बसोबास छ। विद्युत उर्जा उत्पादनका लागि यस गाविसमा घट्टेखोला लघु जलविद्युत परियोजना तथा लाट, पबिडाल, कान्ले, पेल्ट्रिक सेट परियोजन निर्माण गरिएको छ। विसं २०५८ सालको जनगणनामा यस गाविसमा कुल ५७५ घरपरिवार मध्ये कुल जनसङ्ख्या २६१५ थियो।
चोकटी गाबिसमा थामी समुदायको अत्याधिक बसोबास रहेको छ । चोकटी गाबिस वार्ड नं ६ लाटुमा श्री लट्टे्र्रश्वर माहादेवको मन्दिर रहेको छ । यो मन्दिरमा पुजा गर्नाले आटेको कुरा पुरा हुनेविश्वास गरीन्छ । यो मन्दिरमा ठुलो एकादशी शिबरात्री पर्वहरूमा ठुलो मेला लाग्ने गर्दछ । चोकटीका सबै वार्डहरूमा बिधुत्त लाईन पुगीसकेको छ भने हिउँदयाममा गाडी समेत चल्ने गरेको छ । सुनकोशी नदिमा पुल बन्न नसकेको कारण वर्षा याममा मोटर चल्नसकेको छैन । बह्रबिसेबाट बुदेपा हुदै बुदेपावाट करिब डेढ घण्टाको पैदल यात्रा पछि लट्टे्र्रश्वर माहादेवको मन्दिरमा पुग्न सकिन्छ वर्षा याममा । जाउ मित्रहरू रमणिय स्थानमा रहेको लट्टे्र्रश्वर माहादेवको दर्शन गरी पुण्य कमाऔं ।
जगन्नाथ मन्दिर
जगन्नाथ मन्दिर, (हनुमानढोका नामले प्रसिद्ध) काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित छ। यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरु राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरबिक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरु तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप छन् ।
अग्न्याशय
प्यान्क्रियाज भर्टेब्रा प्राणीहरूमा पाइने एउटा अङ्ग हो। यो अङ्ग पाचन र इन्डोक्राइन प्रणालीको एउटा प्रमुख ग्रंथि हो। इन्डोक्राइन प्रणाली अन्तर्गत यो ग्रन्थिले इन्सुलिन, ग्लुकागोन, सोमाटोस्टाटिन हर्मोन बनाउँछ भने एक्जोक्राइन ग्रन्थिको रूपमा यसले प्यान्क्रियाटिक झोलहरु निकाल्दछ जसमा पाचन प्रणालीको इन्जाइमहरु हुन्छन्। यी इन्जाइमहरूले काइममा भएको कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन र बोसोलाई अझ पचाउन मद्दत गर्दछ।
हिस्टोलोजी
प्यान्क्रियाजलाई माइक्रोस्कोपमुनि स्टेन राखेर हेर्दा स्टेन भएका खण्डमा दुई भिन्न प्रकारका प्यारेन्काइमा तन्तुहरु देखा पर्दछन्। यी मध्ये फिक्का रंग लिने कोषका झुप्पालाई आइलेट्स् अफ ल्याङ्गरह्यान्स भनिन्छ। यो भागले प्यान्क्रियाजको इन्डोक्राइन काम अर्थात हर्मोन उत्पादन गर्ने गर्दछ। स्टेनमा गाढा देखिने भाग एसिनस हो जुन प्यान्क्रियाजको एक्जोक्राइन भाग हो। यी एसिनसहरु एक अर्कासँग एक्जोक्राइन डक्टको सहायताले जोडिएका हुन्छन्। यी कोषहरूले पाचन प्रणालीका पाचक इन्जाइमहरु बनाउँदछन् र आन्द्रामा एउटा डक्टको प्रणालीद्वारा यी इन्जाइम खन्याउंछन्।
गुलाबी
गुलाबी रातो र सेतो रङको मिश्रण हो । समान्यतया यसको प्रणय दिवस र इस्टरको लागि प्रयोग हुनाका साथै यसलाई प्रेमको रङको रूपमा लीइन्छ ।
ओखरपौवा
ओखरपौवा नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
ग्र्यान्डमदर्स टेल
ग्र्यान्डमदर्स टेल भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
कथा (कथा)
कथा साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
पेटिकोट
पेटिकोट महिलाहरूले सारी तथा स्कर्टको भित्र पट्टि लगाउने भित्री पहिरन हो ।
सोलापुर जिल्ला
सोलापुर जिल्ला भारतीय राज्य महाराष्ट्रको एउटा जिल्ला हो ।
द म्यान-इटर अफ मालगुडी
द म्यान-इटर अफ मालगुडी भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
लक्ष्मीपुर प्रमा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार लक्ष्मीपुर प्रमाको ७२८ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ३,८०५ रहेको छ।
उर्लावारी नगरपालिका
उर्लावारी मोरङ जिल्लामा पर्ने एउटा सहर हो । उर्लावारी बजार रहेको ठाँउलाई को केन्द्र बनाइएको छ ।
यो नगरपालिका २०७१ जेष्ठ ४ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा एक्लै उर्लावारी गाउँ विकास समितिलाई मात्रै समावेश गरिएको छ । आर्थिक वर्ष २०६८/६९ को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा उर्लावारी पनि नगरपालिका बनेको हो तर यो हाल कार्यान्वयनमा आएको हो । उर्लाबारीको पुर्बतर्फ दमक,पश्चिमतर्फ इटहरी ,उत्तरतर्फ मधुमल्ला र दक्षिणतर्फ इटहरा छ । उर्लाबारीमा हाल नौ वार्ड छन् । यो ठाउँमा सबै खालको मानिसको बसोबास छ । स्थानिय तह पुर्नसंरचना हुँदा उर्लावारीसँग साविक राजघाट गाविस र साविक मधुमल्लाको ७,८ र ९ नम्बर वडा गाभिएका छन् । साविक राजघाट गाविस हाल उर्लावारी वडा नम्बर ८ र ९ रहेको छ भने साविक मधुमल्लाको ७,८ र ९लाई उर्लावारी वडा नम्बर १ कायम गरिएको छ । उर्लावारीलाई सीमसारको सहर भनेर घोषणा गरिएको छ । यहाँ विभिन्न ५ वटा प्राकृतिक सीमसारीय क्षेत्रहरु छन् । उर्लावारीको मुख्य ठाँउहरूमा उर्लावारी चोक, म‌ंगलबारे चोक, दुर्गापुरी, हाटखोला, बरगाछी, स्कुलडाँडा आदि हुन् । यहाँ करिब ७० हजारको जनसङ्ख्या छ ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार उर्लावारीको जनसङ्ख्यालाई जोडेर ३५,१६६ रहेको छ ।
शिवपार्वती मन्दिर
शिवपार्वती मन्दिर काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित छ। हनुमानढोका नामले पनि प्रसिद्ध यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरु राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरु हुन् तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप।
तलेजु मन्दिर
तलेजु भवानी मन्दिर काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित एक प्रसिद्ध मन्दिर हो। मल्लकालमा निर्मित यो ऐतिहासिक मन्दिर वर्षको १ पटक दशैंको महानवमीका दिन मात्र सर्वसाधारणका लागि खुल्ला रहन्छ। हनुमानढोका नामले पनि प्रसिद्ध यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरु राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरु हुन् तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप।
ती चारै दिशाबाट ओहदाअनुसारका व्यक्तिले प्रवेश पाउने व्यवस्था थियो, जसअनुसार दक्षिणतिरको ढोकाबाट राजा उत्तरतिरबाट भारदार, पूर्वतिरबाट भक्तपुर, ललितपुर तथा कीर्तिपुरका राजा अनि पश्चिमतिरबाट सर्वसाधारणले प्रवेश पाउँथे । देवी, देउता तथा कुमारीलाई पनि पश्चिमकै गेटबाट प्रवेश गराइन्थ्यो । सन् १९९० को भुइँचालोपछि भने अरू सबै गेट बन्द गरेर एउटै मात्र गेट खुलाइयो ।
तुलजा भवानीलाई नेवार समुदायमा इष्टदेवीका रूपमा पुज्ने गरिएको छ । तुलजा भवानीलाई तुलजा, तलेजु, तुर्जा, तलेजी आदि नामले पूजा–अर्चना गरिन्छ । तुलजा भवानीलाई दैवीशक्ति वा मातृशक्तिका रूपमा पनि पुजिन्छ । तुलजा भवानीको पूजा–अर्चना नेपाल, भारतलगायत तिब्बतमा पनि गरिन्छ । नेपालमा तुलजा भवानीलाई प्रवेश गराउने व्यक्ति कर्नाटवंशी राजा हरिहरसिंह देव हुन् ।
उनी सिम्रौनगढका राजा थिए । मल्ल राजाहरूले यो मन्दिरलाई निजी प्रार्थना स्थलका रूपमा विकास गरेका थिए । तीनतलाको हनुमानढोकास्थित तलेजु मन्दिर १ सय २ फिट अग्लो छ । सप्तमीका दिन मन्दिरबाट भवानीलाई हनुमानढोका दरबारको मूलचोकमा ल्याएर राखिन्छ । नवमीका दिन मूलचोकबाट भवानीलाई फेरि मन्दिरमा फिर्ता लगिन्छ र दिनभर पूजा–अर्चना गरी सर्वसाधारणका लागि खुला गरिन्छ ।
सर्वसाधारणका लागि तलेजु मन्दिर वर्षमा एकपटक खुला गरिए पनि यहाँ दिनहुँ पूजाआजा भने भैरहेको हुन्छ । बिहान साढे ८ बजेतिर मन्दिर छिर्ने पुजारी उद्धव साढे १० बजेसम्म पूजाआजामै व्यस्त हुन्छन् । कर्माचार्यका अनुसार एउटा पूजा गर्न कम्तीमा ८ जना मानिस संलग्न हुन्छन् । त्यहाँ हरेक बेलुका आरती हुन्छ । मुख्य मन्दिर (देवीको मूर्ति राखिएको ठाउँ) मा तीनवटा थर भएका व्यक्तिले मात्र प्रवेश गर्न पाउँछन्, कर्माचार्य, जोशी र राजवंशी ।
त्यसबाहेक राजभण्डारी, प्रधान, सुवाल, सिं, बज्राचार्य, राजोपाध्याय, खड्गी, महर्जन तथा परियारले मन्दिर परिसरमा प्रवेश गर्न पाउँछन् । थरअनुसार नै उनीहरूको कामको प्रकृति तोकिएको हुन्छ जस्तो नगरा बजाउने, घण्टा बजाउने, भुजा पकाउने, लिपपोत गर्ने, पानी ल्याउने, कुमारीलाई भोग चढाउने आदि । यो मन्दिरमा मल्ल तथा शाह राजाहरूले विभिन्न पर्वको परम्परा बसाएका थिए ।
यो तलेजु मन्दिरमा प्रत्येक वर्ष ७५ वटा ठूला तथा २४ वटा साना पर्व मनाउने गरिएको छ । रोचक त के भने एउटा पर्वमा ४२ जना मानिस, त्यसमा पनि १६ जातका मानिस अनिवार्य चाहिन्छ ।
तलेजु मन्दिरमा सबैले पूजा गर्न पाउँदैनन् । राणाकाल र त्यसअघि राजपरिवारका सदस्यहरूले मात्र पूजा गर्ने अवसर पाए । त्यहाँ पूजा गर्न विधि–विधान पुर्‍याउनुपर्छ । त्यसका लागि ज्योतिष कहाँ गएर तिथिमिति हेराएर, शुभ साइत र शुभ मिति जुराउनुपर्छ । त्यसपछि पुजारीले मन्त्र दान गर्छन् अनि मात्र पूजा गर्न पाइन्छ ।
राणाकालमा जंगबहादुर राणाबाहेक अरू कसैले यो मन्दिरमा पूजा गर्ने आँट गरेनन् । ‘किन सर्वसाधारणका लागि यो मन्दिर सधैं खुला हुँदैन ?’ ‘छोपेको चिजलाई छोप्नैपर्छ ।’ पुजारी उद्धवले अथ्र्याए, ‘सधैंभरि देख्न पाए त्यसको महत्त्व हुँदैन । भगवान् पनि अदृश्य नै राम्रा ।’ हनुमानढोका क्षेत्रमा तलेजु मदिर सबैभन्दा ठूलो क्षेत्रफलमा फैलिएको अग्लो मन्दिर हो ।
https://saptahik.com.np/culture/2016/10/09/20161009110155
रूपा गाउँपालिका
रूपाकोट नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ पालिका हो। यस गाउ पालिकामा वराह मन्दिर, चिसापानी मन्दिर आदि ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू रहेकाछन भने वराहथोक कोट, भिरचोक कोट, चिसापानी, मोहोरिया, थुम्की, देउराली, हंसपुर, रूपा ताल आदि यहाँका प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन। ७०० रुपाकोट काला भैरब र चिसापानीदेवी यहॉंको प्रमुख तिर्थ स्थल हुन्। यहॉं विभिन्न जातजातिको बसोबास रहेको छ। ब्राहमन, क्षत्री, गुरुगं, मगर, मियॉं, नेवार, दमै, कामी , सार्की, आदी यहॉंका मुख्य बासिन्दा हुन्। रुपा गाउपालिका गण्डकी प्रदेश अन्तरगत कास्की जिल्लाका साविक थुम्की, रुपाकोट, देउराली, सिद्ध गा वि सहरुका सवै र हंसपुर गा वि सका अधिकांस भुभाग समेटेको कास्कीको दक्षिण पूर्वी भागमा अवस्थित क्षेत्रफल तथा जनसंख्याका हिसावले सानो, भुवनोटका दृश्टिले पहाड, फाट, एवं टारहरु भएको , विविधतामा एकता कायम रहेको ,प्राकृतिक हिसावले सुन्दर र विकासका अनेक सम्भावनाहरु भएको गाउपालिका हो । यसको सर्वाडगीण विकासका लागि स्थानीय सरकारले हरतरहले प्रयास तथा प्रयत्न गरिरहेको छ । यस लेखमा यहांको अवस्था र विकासका लागि गाउपालिकावाट भएका प्रयासहरुलाइ अत्यन्त छोटो रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिएको छ ।
भौगोलिक अवस्था
यस गाउपालिका उत्तरमा कास्की जिल्लाको मादि गाउपालिका पश्चिममा पोखरा महानगरपालिका दक्षिणमा तनहु जिल्लाका व्यास र शुक्लागण्डकी नगरपालिका तथा पूर्वमा लमजुड जिल्लाको मध्यनेपाल नगरपालिकाको विचमा अवस्थित छ । जम्मा क्षेत्रफल ९४ दशमलव ८१ वर्ग कि मि  भएको यस गाउपालिकामा अधिकाम्स भुभाग  वन र पाखाहरु छन् भने केही फाट र टारको रूपमा रहेका छन् । आर्थिक अवस्था
यस गाउपालिकाको आन्तरिक आयस्रोत ज्यादै कम रहनुका साथै याहाका वासिन्दाहरूको आय श्रोत दरिलो तथा नियमित नहुदा आर्थिक अवस्था सामान्य रहेकोले गाउपालिकाले विभिन्न पेशा, व्यवसाय र उद्योगको स्थापना तथा सञ्चालनका लागि प्रोत्साहन स्वरुप विभिन्न अनुदान, तालिम जस्ता सृजनात्म कार्यक्रमहरू कार्यान्यनमा ल्याएको छ आफनो आन्तरिक आम्दानी बृध्धिका लागि सरोकारवालाहरूको संलग्नतामा कानुन निर्माण गरी कार्यान्यनमा ल्याएको छ ।
पर्यटकीय स्थल
पर्यटकीय हिसावले सुन्दर यस गाउपालिकामा आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटकको मन तान्न सफल धेरै स्थलहरु छन् जस्तै रुपाताल हात्तीमैता टावर चिसापानी माझकोट स्याक्लुडकोट इन्द्रगुफा देउराली आदि ।
खानेपानी
यस गाउपालिकामा मानव वस्ति अधिकाम्स डाडाँमा भएकोले पिउने तथा अन्य प्रयोजनका लागि पानीको अत्यन्त अभाव भएकोले यस समस्याको निराकरणका लागि गाउपालिकाले एक घर एक धाराको रणनीति अवलम्वन गरी विभिन्न प्रणालीहरु मार्फत धेरै गाउहरूमा पानीको व्यवस्था गरिसकेको छ र वाकी गाउमा समेत पुर्याउन खानेपानीका गाउपालिकावाट ५४, केन्द्र र प्रदेशवाट ११ र अन्य विभिन्न सङ्घ संस्थाहरुवाट ३ वटा य योजनाहरु सञ्चालन गरी रहेको छ ।
सिचाइ
यस गाउपालिकाको अधिकाम्स भागमा सिचाइको अभाव छ । यहाका केही भागमा मात्र वर्षायाममा स्थानीय खोलाहरुवाट सिचाइको व्यवस्था मिलाइएको छ भने । अधिकांश ठाउमा स्थानीय मुल र आकासे पानीको भर पर्नुपर्ने अवस्था छ । सिचाइको व्यवस्था मिलाउन गाउपालिकाले पुराना नहर तथा कुलाहरूको मर्मत संभार र सम्भाव्यता अध्ययन गरी नया कुलाको निर्माणको नीति अवलम्वन गरिरहेको छ ।
पेशा
मिस्टर सम्पथ
मिस्टर सम्पथ भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
रूपा गाउँपालिका
यस गाउपालिकामा वसोवास गर्ने अधिकांस मानिसहरूको पेशा कृषि रहेको छ । यस वाहेक थोरै संख्यामा स्वदेसी जागिर तथा वैदेशीक रोजगारीमा संलग्न भएको अवस्था छ भने उद्योग व्यापार आदिको संख्या न्युन रहेको ।अवस्था भएकोले गाउपालिकाले कृषिको सुधारका लागि माटो परीक्षण छ भने स्वरोजगारका लागि विभिन्न प्रकृतिका तालिम, सचेतना एवं अनुदानका कार्यकमहरु सञ्चालन गरीरहेको छ ।
धर्म
यस गाउपालिकामा विभिन्न जातजातिको वसोवास भए जस्तै मान्दै आएका धर्ममा पनि विविधता रहेको छ । यहां मानिने धर्महरूमा विशेष गरी हिन्दु बुद्ध मुश्लीम छन् आदि रहेका छन् ।
जनसंख्या
यस गाउपालिकामा २०६८ सालको जनगणना अनुसार कुल जनसंख्या जम्मा १४५२६ रहेको छ जसमा महिला ८२३० र पुरुष ६२९६ रहेको देखिन्छ ।
सामाजिक अवस्था
यस गाउपालिकामा विभिन्न जातजातिको वसोवास रहेको छ । जसमा ब्राहमण ,क्षेत्री गुरुड नेवार मगर मुशलमान कामी दमाइ कुमाल सार्की भुजेल वोटे ठकुरी आदि रहेका छन् यस गाउपालिकाका वासिन्दाहरूले विभिन्न धर्म परम्परा संकृति चाडपर्व मनाउदै आएका छन् । विभिन्न जात जाति धर्म परम्परा चाडवाड संकृतिमा अनेकतामा एकता रुपा गाउपालिकाको सामाजिक विशेषता हो । गाउपालिकाले विभिन्न जात धर्म परम्परा संकृति आदि प्रति  मित्रता सद्भाव समन्वय कायम राख्न तथा विभिन्न संकृतिको संरक्षण र सम्वर्धनका लागि विभिन्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिरहेको छ । शैक्षिक अवस्था
यस गाउपालिकामा हाल सामुदायिक ३२ र संथागत ३ गरी जम्मा ३५ वटा विद्यालयहरु सञ्चालन भइरहेका छन् । घरधुरी सर्वेक्षण गर्दा विद्यालय उमेर समुहका कुनै पनि वालवालिका विद्यालय वाहिर रहेको देखिदैन । गाउपालिकाले शिक्षा नै विकासको मुल आधार हो मान्यताका साथ गुणस्तरीय वालमैत्री एवं व्यवसायिक सुनिश्चितता प्रदान गर्न शिक्षकको मनोवल बृध्धि गर्ने, शिक्षक एवं कर्मचारीको नियमिततामा पारदर्शता ल्याउने पालिका स्तरीय शैक्षिक क्यालेन्डर निर्माण एवं कार्यान्वयन गर्ने शैक्षिक विकासका लागि विभिन्न सङ्घ सस्था र दाताको खोजि गर्ने अंग्रजी माध्यम र पाठ्यपुस्त लागु गर्ने सरोकारवालाहरूको संलग्नतामा शैक्षिक योजना निर्माण र कार्यान्वयन गर्ने जनप्रतिनिधि र कर्मचारीवाट नियमित निरीक्षण र अनुगमन गर्ने गाउपालिकालाइ आधारभुत शिक्षा सुनिश्चित भएको गाउपालिका घोषणा गर्ने आदि महत्त्वपूर्ण कामहरु गर्दै आइरहेको छ ।
स्वास्थ्य
यस गाउपालिकामा स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्नका लागि ५ वटा स्वास्थ्य चौकी २ सामुदायिक स्वास्थ्य इकाइ सञ्चालित छन् । ५ वटै स्वास्थ्य चौकिमा प्रयोगशाला सेवा समेत उपलव्ध छ । समुदाय स्तरमा १९ खोप केन्द्र १५ गाउघर क्लिनिक र ७४ जना महिला स्वास्थ् स्यमं सेविकाहरुवाट समेत स्वास्थ्य सेवा उपलव्ध छ । रुपाकोट र देउराली स्वास्थ्य चौकीमा २४ सै घण्टा सुरक्षित प्रसुति सेवा प्रदान गरिएको छ । गाउपालिका द्वारा स्वास्थ्य सेवालाइ उच्च प्रथामिकता दिदै आएको छ ।
सुचना तथा सञ्चार
सुचना र सञ्चारको क्षेत्रमा यस गाउपालिकामा एक इलाका हुलाक र अतिरिक्त हुलाकहरु सञ्चालनमा छन् भने टेलिफोन इमेल तथा इन्टरनेटको सुविधा समेत उपलव्ध छ । गाउपालिकाले यसको थप व्यवस्था र सुधारका लागि पहल कदमी गरिरहेको छ । भने गाउँपालिकाले पालिकाभित्र रहेका विभिन्न स्थानहरुमा FREE WIFI सेवा सुचारु गरिसकेको छ।
यातायात
यस गाउपालिका अन्तरगतका सवै वडा र गाउहरूमा कच्ची मोटरवाटो पुगीसकेको छ । खोलाको छेउ देखि थुम्कीसम्मको मोटरवाटो कालोपत्रे भइसकेको छ भने सिशुवादेखि सिसाघाट र वेगनासताल देखि भोर्लेटारसम्म कालोपत्रे हुने क्रममा रहेका छन् । यस गाउपालिकाको सवैजसो ठाउमा तालिका वमोजिम नियमित वस सेवा उपलव्ध छ । गाउपालिकाले आवश्यकता अनुसार नया वाटो निर्माण तथा स्तर उन्नतीका लागि योजना निर्माण र कार्यान्वयन गरिरहेको छ । कृषि
यस रुपा गाँउपालिकाका धेरै क्षेत्रमा सिचाइको अभाव भएकाले खाध्यान तरकारी फलफूलहरूको न्युन उत्पादन हुनका साथै उत्पादन भएका तरकारीहरूले पनि उचित मूल्य पाउन सकेका छैनन् । यस गाउँपालिका भित्र व्यावसायिक कृषि तथा पशुपालनप्रति यहाँका मानिसहरु एकदम कम आकर्षित भएको पाइन्छ । साथै यस गाउँपालिका भित्र १ वटा मौरी पकेट क्षेत्र कफि पकेट क्षेत्र सुन्तला पकेट क्षेत्र भएका छन् भने यस आ व वाट तरकारी पकेट क्षेत्र १ मौरी पकेट क्षेत्र १ र धान पकेट क्षेत्र १ थप भएका छन् । यहाको हावापानी उपोष्ण भएकाले याहा अदुवा वेसार पिडालु राम्रो हुन्छ । पशुपालन तर्फ कुखुरा पालन र बाख्रा पालन व्यवसाय पनि हावापानीका दृष्टिले उपयुक्त छ । याहाको तल्लो भागमा आलु काउली बन्दा र गोलभेडा खेती हुन्छ । याहाका मुख्य वाली मकै र कोदो हुन ।
विकासका सम्भावनाहरु १ पर्यटन विकास
२ कृषिको पशुपालन र मौरी पालन
३ जल विद्युतको उत्पादन
४ जडिवुटी खेती
नेपालका जातिहरू
नेपालका जातिहरूको संख्याको आधारमा सूची:
२०६८ नेपाल जनगणनाले नेपालमा १२५ जातिहरू रहेको दर्शाउछ ।
कार्यकारिणी
कार्यकारिणी Executive एक शासन कार्यन्वयन गर्ने अधिकार हो । कार्यकारिणी अधिकारमा राज्य प्रमुख, (राष्ट्रपति), नै कार्यकारी हुन्छन् र उनको भूमिका प्रतिकात्मक स्वरूपको हुन्छ । नेपालको संविधानको धारा ६१ ले राष्ट्रपतिको सम्बन्धमा संवैधानिक व्यवस्था गरे अनुसार राष्ट्रपतिले राष्ट्र प्रमुखको हैसियतमा विभिन्न कार्य सम्पादन गर्नुपर्ने छ । अर्थात विशेषतः व्यवस्थापकीय अधिकार, कार्यपालिका सम्बन्धी अधिकार, न्यायपालिका सम्बन्धी अधिकार लगायत अन्य अधिकारसमेत प्रयोग गर्नेछन् । संविधानले तीनै तह सङ्घ, प्रदेश र स्थानीयमा विधायिकी, कार्यकारिणी र न्यायिक अधिकार दिएको छ । जसमा नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता, स्वाधीनता, राष्ट्रिय हित, सर्वाङ्गीण विकास, बहुदलीय प्रतिस्पर्धात्मक लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक सङ्घीय शासन प्रणाली, मानव अधिकार तथा मौलिक हक, कानुनी राज्य, शक्ति पृथकीकरण र नियन्त्रण तथा सन्तुलन, बहुलता र समानतामा आधारित समतामूलक समाज, समावेशी प्रतिनिधित्व र पहिचानको संरक्षण गर्ने व्याख्या गरेको छ ।
पुस्तक (कथा)
पुस्तक साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
खोरेत रोग
खोरेत एक प्रकारको पशुहरूलाई लाग्ने सरुवा पशुरोग हो। यो रोग लागेमा पशुहरूको खुर पाक्ने भएकोले यस रोगको नाम खोरेत रोग अथवा खुरको रोग पर्न गएको हो। यो रोग खास गरेर घरमा पालिने जनावर गाई, भैंसी, बाख्रा आदीलाई लाग्दछ। यो रोग लागेमा पशुहरूका खुर पाक्नुको साथै ज्वरो आउने, घाँस नखाने जस्ता लक्षणहरू पनि देखा पर्छन्। यदी खोरेत रोगको बेलैमा ध्यान पुगाउन न सकेमा खोरेत रोग लागेको पशु मर्न पनि सक्छ। खोरेत रोगको विषाणु -   अति सुक्ष्म -   थोरै समयमा धेरै सन्तान उत्पादन गर्ने क्षमता भएको (High reproductive potential) -   बाहिरी बातावरणमा लामो समयसम्म क्रियाशील रहन सक्ने हुन्छ । -   छोटो समयभित्र खोरेत विषाणुले पशुलाई रोगी तुल्याउन सक्ने र -    विभिन्न जातका जनावरलार्य एकैपल्ट आक्रमण गर्न सक्ने क्षमताका कारण महामारीको रुपमा पैmलिन्छ ।
प्रकार खोरेत विषाणु ७ प्रकारका हुने भएता पनि नेपालमा -   ओ, -   ए, -   एशिया–वान को कारण महामारी पैmलिने गरेको पाइन्छ । केही समय यता पान एसिया टोपो टाइप (Pan Asia topotype) ओ भाइरसका कारण वयस्क पशुहरुमा समेत विरामीदर र मृत्युदर बढी देखिएको छ र घातक रुपमा महामारी पैmलिने गरेको पाइन्छ । खोरेत गाई, भैंसी, भेडा, बाख्रा, सुंगुर, बंगुर, बदेल, हात्ति लगायत खुरफट्टा जंगली जनावरमा देखा पर्ने भयानक सरुवा रोग हो । यसले उत्पादनमा मात्र कमी ल्याउने होईन कि साना पाडाबाच्छामा मृत्यु दर पनि बढि हुन्छ । यो रोग लागेमा गर्भिणी माउले तुहाउंछ । यो रोग विभिन्न जनावर जातमा एकै पटक देखा पर्न सक्ने, धेरै जनावर प्रभावित भएता पनि थोरै मात्र मर्ने गर्दछ । खोरेत रोग नेपालमा बाह्रै महिना तराई, पहाड र हिमाली जिल्लहरुमा देखा परिरहन्छ र पशु आवतजावत नै रोग प्रकोपको मूल आधार हो । नेपालमा खोरेत रोगको अवस्था
सन् २०१३ मा जम्मा २६६ रिपोर्टहरू प्राप्त भएकोमा १२ पुर्वाञ्चल, १०० मध्यमाञ्चल, २१ मध्य पश्चिमाञ्चल, ११६ पश्चिमाञ्चल र १७ वटा सुदुर पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रका थिए। प्राप्त रिपोर्टहरु मध्ये पहाडी जिल्लाहरूबाट सबैभन्दा धेरै ६९ प्रतिशत, तराईबाट २० प्रतिशत र हिमाली क्षेत्रबाट ११ प्रतिशतको आँकडा देखिन्छ।अधिकांश प्रकोपहरू ठूला पशुहरूमा (१८६) त्यसपछि क्रमशः साना पशु (६६) र बंगुरमा (१६) देखापरेका थिए।
चित्र १:   जिल्लाहरुबाट सन् २००४ देखि २०१३ सम्म प्राप्त खोरेत रोगको विवरणमा आधारित
नेपालमा खोरेत रोगले पु¥याएको आर्थिक क्षति
जावा मोटरसाइकल
जावा मोटरसाइकिल (Ideal Jawa) स्वतन्त्र भारतमा बनेको २५० सीसी क्षमता भएको टू स्ट्रोक मोटरसाइकल हो ।
खोरेत रोग
नेपालमा खोरेत रोगले पु¥याएको आर्थिक क्षति प्रत्येक पटकको खोरेत रोग प्रकोपमा प्रभावित घरधुरीहरूको विस्तृत विवरण आवश्यक पर्ने भएकोले नेपालमा खोरेत रोगबाट प्रत्येक वर्ष हुने समग्र आर्थिक क्षतिको अनुमान गर्न कठिन छ।
जावा मोटरसाइकल
चित्र वीथी
<Gallery> File:Yezdi 60 Jet.jpg|येजदी जेट ६० 'बी' सीरीja File:Yezdi 175 Deluxe.jpg|येजदी १७५ डीलक्स File:Yezdi Deluxe.jpg|येजदी २५० डीलक्स 'डी' टाइप File:Yezdi D 250 Classic.JPG|येजदी २५० क्लासिक 'डी' टाइप File:Yezdi Oilking.jpg|येजदी २५० ओयलकिङ्ग 'सी' टाइप File:Yezdi Roadking.jpg|येजदी २५० रोडकिंग 'सी' टाइप File:Yezdi Monarch.jpg|येजदी २५० मोनार्क 'सी' टाइप File:Yezdi 350 Twin.jpg|येजदी ३५० ट्विन (टाइप ६३४) </Gallery>
खोरेत रोग
कुनै गाउँमाखोरेत रोगको एउटा प्रकोप हुँदा २० देखि ४० प्रतिशतसम्म घरधुरीहरू प्रभावित हुनसक्ने सम्भावना रहन्छ।एउटा गाउँमा सरदर ५० देखि २०० सम्म घरधुरी हुन्छन्। कम लागतमा खोरेत रोगको असर न्यूनिकरण गर्न चेतना अभिवृद्धि, गाउँ र जिल्लास्तरका प्राविधिकहरूलाई तालिमको व्यबस्था सहितको कुशलरोग नियन्त्रण रणनीति आवश्यक छ।
खोरेत रोग रोकथामका लागि अपनाइएको रणनीति -   रोग प्रकोपको अन्वेषण र रोग विरुद्ध स्थानीय प्रयासः यस अन्तर्गत लाक्षणिक खोरेत प्रकोपको परिमाण, ढाँचा, असर र जोखिमका कारकहरू बारेको व्याख्याको साथै यसबाट हुने प्रत्यक्ष क्षति न्यूनिकरण गर्ने विषयहरू पर्दछन् -   एन.एस.पी (ल्क्ए) सिरोलोजिकल सर्भेः यस अन्तर्गत खोरेत रोग नियन्त्रण रणनीतिक योजना कार्यान्वयनको प्रस्थान बिन्दुको रुपमा खोरेत रोग संक्रमणको विद्यमान अवस्थाको आँकलन गर्ने विषयहरू पर्दछन् -   उत्पादन श्रृंखला विश्लेषणः यसको उद्देश्य खोरेत रोगबाट प्रभावित हुने ठूला चौपाया (गाई, भैंसी), साना चौपाया (भेंडा, बाख्रा) र बंगुर लगायतका पशुहरूको वितरण, आवतजावत, पशुजन्य उत्पादन, पशु व्यवस्थापन प्रणाली र पशु आहारामा खोरेत रोगले पार्न सक्ने जोखिम सम्बन्धी जानकारी प्राप्त गर्ने विषयहरू पर्दछन् -   जोखिम विश्लेषण र जोखिममा आधारित खोरेत रोग नियन्त्रण रणनीति तर्जुमा यसको उद्देश्य खोरेत रोगको प्रकोप हुने क्षेत्रहरू पहिचान गरी माथि उल्लेखित विवरणहरू प्रयोगद्वारा जोखिममा आधारित खोरेत रोग नियन्त्रण रणनीतिक योजना तयार पार्नु हो। -   सचेतना तथा प्रचार प्रसार यसको उद्देश्य खोरेत रोग रोकथाम र नियन्त्रण सम्बन्धमा सरोकारवालाहरू (कृषक, सहकारी प्राविधिक, व्यापारी, उद्योगी र सुरक्षाकर्मी आदि) को सचेतना अभिवृद्धि गरी रोगको असर न्यूनिकरण र यथाशिघ्र रिपोर्ट गर्नु रहेको छ । -   पशु हाट बजारको व्यबस्थापन यसको उद्देश्य जैविक सुरक्षाका उपायहरू अबलम्बन, बजारको संरचनामा सुधार र रोगी पशुहरूलाई बजार प्रवेशमा रोक लगाई पशु हाटबजारलाई व्यवस्थित गरी रोग फैलिने जोखिममा कमी ल्याउन’ हो।
बच्ने उपाय
रोकथामः -   गोठलाई सफा गरि राख्ने र पशुलाई सकेसम्म बंधुवा गरि पाल्ने । -   रोगी पशुलाई बेग्लै राख्ने र रोगी पशुले दुषित बनाएको दानापानी आदिलाई गाडि दिने । -   रोगबाट मरेकोलाई पनि गहिरो गरि खाल्डोमा पुर्नु पर्दछ । -   निरोगी पशुलाई ६।६ महिनामा खोरेत रोगकोे एफ.एम.डी. भ्याक्सीन लगाउनु पर्दछ । -   रोग फैलिएको शंका लागेमा नजिकको सेवा केन्द्रमा तुरुन्तै खबर गर्नु पर्दछ ।
मण्डारिन हाँस
मण्डारिन हाँस नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा मन्डारिन डक (Mandarin Duck) भनिन्छ ।
खोरेत रोग
रोगको लक्षण
लक्षणहरुः -   शुरुमा पशुले राम्ररी नखाने । -   मुख तथा गिजामा पानी पोका आउने र पछि फुटेर घाउ बन्ने -   र्याल काढ्न -   जिब्रोमा घाउ बन्न -   झोक्राउने  नउग्राउने । -   धेरै ज्वरो आउंछ । -   खुरको कापमा घाउ हुन्छ र पशुले लंगडाउंछ । -   कल्चौडामा फोका उठ्ने र पछि थुनेलो हुन -   गर्भिणी पशुले तुहाउन
सावधानी
कतिपय ठाउँमा खोरेत लागेको पशुलाई हिलोमा गाड्ने चलन छ यसो गर्दा घाउमा झिंगा बस्न पाउँदैन तर घाउलाई अझ बढी संक्रमण भने बढाउँदछ र घाउ पनि ढिलो निको हुन्छ। त्यसैले कहिले पनि पशुलाई हिलोमा गाड्नुहुदैन ।
उपचार
उपचार -   मुखको घाउमा फिटकिरी पानीले सफा गर्ने -   खुट्टाको घाउमा पोटास पानी वा डिटोल वा निलो वा १० प्रतिशत कपर सल्फेटको झोलले किरा परेको घाउ सफा गर्ने र कुनै मलम औषधि लगाउने । -   Broad spectrum antibiotics प्रयोग गर्ने -   सुख्खा ठाउंमा राखि उपचार गन -   प्राविधिकको सहयोग लिनु राम्रो हुन्छ ।
द पेन्टर अफ साइन्स
द पेन्टर अफ साइन्स भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
कटहरी
कटहरी मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कटहरीको ४,८९५ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या २४,३९५ रहेको छ।
हाजीपुर
हाजीपुर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
ब्रेसियर
ब्रेसियर (उच्चारण, ) वा ब्रा महिलाले स्तनलाई छोप्न तथा अड्याउनको लागि लगाउने भित्रि पहिरन हो । १९ औँ शताब्दिको अन्त्य तिरबाट व्यापक रूपमा स्तनलाई अड्याउनको लागि प्रयोग हुने कर्सेटको सट्टामा यसको प्रयोग शुरु भयो । हाल विभिन्न किसिम तथा आकारका ब्राहरू उत्पादन हुने गर्दछन ।
व्यापार
१• आन्तरिक व्यापार
स्वामी एन्ड फ्रेन्ड्स
स्वामी एन्ड फ्रेन्ड्स भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
व्यापार
२• वैदेशिक व्यापार
जेठल
जेठल नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। जेठल गाविस जिल्लाको पूर्वी भेगमा अवस्थित छ। सदरमुकामबाट ८ कोष टाढा पर्ने यस गाविसले १०.५८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ। जेठल गाविसको पूर्वमा दोलखा जिल्ला पश्चिममा पेड्कु ठूलोपाखार उत्तरमा तौथली र दक्षिणमा अत्तरपुर गाविस पर्दछ। तौथली थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसमा औसत हावापानी पाइन्छ। यस गाविसको अधिकांश मानिसहरू कृषिमा नै निर्भर छन। जेठलको प्रमुख कृषि बालीमा मकै आलु कोदो र फापर हो। यस गाविसमा तामाङ नेवार तथा क्षेत्री जातिको बाक्लो बसोबास छ। जेठल गाविसमा खरीढुङ्गा जस्तो महत्त्वपूर्ण खनिजको खानी छ। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार यस गाविसमा कुल ५७४ घर परिवार रहेको छ र कुल जनसङ्ख्या २८८२ छ।
ककनी गाउँपालिका
ककनी गाउँपालिका नुवाकोट जिल्लाको १० गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार ककनी गाउँपालिकाको कुल जनसंख्या २४, ३२३ छ।
बलबहादुर केसी
बलबहादुर केसी नेपालका राजनीतिज्ञ तथा नेपाली काँग्रेसका नेता हुन् । उनी ३ पटक मन्त्री पदमा नियुक्त भइसकेका छन्।
परिवार
बलबहादुर केसीको जन्म २०१० साल साउन २ गते सल्यान-३, सोलुखुम्बुमा पिता लालबहादुर भट्टराई क्षेत्री र माता महेश्वरी बस्नेत केसीको कोखबाट माहिँला पुत्रका रूपमा जन्म भएको हो । उनका हजुरबुवा सल्यान गाउँका मुखिया धोकलसिंह भट्टराई क्षेत्री हुन् । उनको मावली गाउँ कांगेल हो ।
कार्य
उनले विद्यार्थी सङ्गठनबाट राजनीतिक यात्रा प्रारम्भ गर्नुभएको हो ।
बासुकीनाथ
बासुकीनाथ भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
कन्य च्याउ
कन्य च्याउ साधारण खानयोग्य च्याउ हो। यो च्याउ पहिलो पटक जर्मनीमा प्रथम विश्वयुद्धको बेलामा खेती गरिएको थियो।
टकेटिभ म्यान
टकेटिभ म्यान भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज
लाङ्टाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक र रसुवा जिल्ला मा पर्ने राष्ट्रिय निकुञ्ज हो । यस निकुञ्जको स्थापना विसं २०३२मा भएको थियो। यो राष्ट्रिय निकुञ्ज राजधानी    काठमाडौँबाट नजीकमा पर्ने दोश्रो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। प्रसिद्ध धार्मिक कुण्ड गोसाइँकुण्ड पनि यसै लाङ्टाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्दछ ।
वेटिङ्ग फर द महात्मा
वेटिङ्ग फर द महात्मा भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
महेशपुर पटरी
महेशपुर पटरी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार महेशपुर पटरीको ७५३ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,३९६ रहेको छ।
चारुमती विहार
चारुमती विहार काठमाडौ उपत्यकाको चावहिल, मित्रपार्कमा अवस्थित रहेको छ । ऐतिहासिक शिलालेख अनुसार भारतका चक्रवर्ती राजा अशोक सम्राट नेपाल आएको बेला आफ्नी छोरी चारुमतीको विवाह काठमाडौँका स्थानीय राजकुमार देभपालसँग गरिदिएका थिए र तिनीहरु विवाह पश्चात पशुपतिक्षेत्र नजिकै बसोबास गर्ने गरेको अभिलेखमा पाइन्छ । चारुमतीले आफ्नो पतिको निधन पछि तिनकै सम्झनामा विहार बनाउन लगाएका थिए । चारुमती विहार सन् २०११ मा विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत भएको थियो ।
बसन्त बस्नेत
बसन्त बस्नेत एक नेपाली पत्रकार र लेखक हुन्। उनी अनलाइनखबर, अनलाइन समाचार पोर्टलका सम्पादक हुन्। उनले शिलापत्रबाट राजीनामा दिएर सन् २०२२ जुलाई १७ देखि अनलाइनखबरमा काम गर्न थालेका हुन्। यसअघि उनले कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकमा राजनीतिक संवाददाताका रूपमा काम गरेका थिए। उनी नेपाल पत्रिकाका सम्पादक पनि थिए जुन कान्तिपुर पब्लिकेसन्सबाट प्रकाशित हुने गर्दथ्यो।
पत्रकारिता
उनी नेपाल पत्रिका र अनलाइन न्यूज पोर्टल शिलापत्रका पूर्व सम्पादक थिए। उनी सन् २०२० अगस्त ३१ देखि जुलाईसम्म शिलापत्रका मुख्य सम्पादक थिए। उनले कान्तिपुर, अन्नपूर्ण टुडे, अन्नपूर्ण पोस्ट र नागरिक जस्ता राष्ट्रिय दैनिकमा काम गरिसकेका छन्।
पुस्तकहरू
उनका दुईवटा पुस्तक प्रकाशित छन्। उनको पहिलो पुस्तक '७२ को विस्मय' सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा प्रकाशित भएको थियो। यो पुस्तक २०१५ को नेपालको भूकम्प र वि.सं. २०७२ सालमा नेपालको संविधान जारी भएपछिका घटनाहरूको बारेमा राजनीतिक गैर-कथा हो।
उनको दोस्रो पुस्तक, 'महाभारा' माओवादी जनयुद्धको समयमा पूर्वी नेपालमा सेट गरिएको उपन्यास हो। यो पुस्तक सन् २०२२ जनवरी ८ मा प्रकाशन भएको थियो।
प्रसाद दाना
प्रसाद दाना, जसलाई अलैंची दाना, गोल दाना, नकुल दाना वा तारासारी पनि भनिन्छ, एउटा गोलो आकारको चिनी हालेर बनाइएको मिठाई हो। यो विशेष गरी हिन्दू धर्मका धार्मिक स्थलहरूमा देवी–देवताहरूलाई चढाउन प्रयोग गरिन्छ। यो प्रसादको रूपमा नेपाल तथा भारतका धार्मिक स्थलहरूमा चढाइने गरिन्छ। यसलाई साधारण बोलीचालीको भाषामा प्रसाद पनि भनिन्छ। यसलाई अङ्ग्रेजीमा 'मिमोसा सुगर बल्स' भनिन्छ।
बनोट
यो चिनीलाई पगालेर अनि फेरि जमाएर बनाइन्छ। यो गोल आकारको हुन्छ। यो एकदमै गुलियो हुन्छ। यो प्राय: सेतो रङको हुन्छ तर खाने रङ प्रयोग गरेर अन्य रङको प्रसाद दाना पनि बजारमा पाइन्छ।
स्कूलमास्टर (कथा)
स्कूलमास्टर साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
ठूलो घण्टा
ठूलो घण्टा काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित छ। हनुमानढोका नामले पनि प्रसिद्ध यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरु राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरु हुन् तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप।
चौतारिया
चौतारिया गोरखाका शाह वंश राजपरिवारमा जन्मिएर पनि राजाको पद्वी नपाउने अग्रज पुरूष सदस्यलाई दिइएको उपाधि हो । चौतारिया राजगद्दीको श्रेणीबाट विच्छेद भएर पनि राजनीतिक सक्रियता देखाउने शाहवंशीय भारदारलाई प्रदान गरिएको पद हो । नेपालमा जंगबहादुरको उदय हुन्जेलसम्म चौतरिया पदको प्रयोग भएको पाइन्छ । चन्द्ररूप शाह, राजा पृथ्वीपत्ति शाहका कान्छा छोरा एक चौतारिया थिए । त्यस्तै नेपालका प्रधानमन्त्री पुष्कर शाह र फत्तेजङ्ग शाह चौतारिया थिए ।
मुद्रा
धातुबाट बनेका सिक्का वा रूपियाँ पैसालाई मात्र मुद्रा भन्ने चलन छ ।
ईतिहास
मुद्रालाई (अंग्रेजीमा: Money) भनिन्छ । मनी Money शब्द लेटिन भाषाको मोनेटा Moneta शब्दबाट बनेको हो । रोममा स्वर्गकी देवीलाई मोनेटा Moneta भनिन्छ । सबभन्दा पहिले सिक्का मोनेटा देवीको मन्दिरमा बनाइएकाले मुद्रालाई मोनेटा भनियो र पछि मनी भन्न थालियो
१.तत्त्व मुद्रा,
२.प्राणिक मुद्रा,
३.रोग विशेष मुद्रा,
४.चिकित्सा मुद्रा,
५.व्यक्तित्व विकाससम्बन्धी मुद्रा र
६. आध्यात्मिक मुद्रा
Ruith-airgid यहाँ मुद्रालाई आसन अथवा भावना भनि परिभाषित गरिएको छ| मुद्राको अर्को अर्थ रुपैया वा पैसा हो| जसलाई यहाँ छुटाईएको छ| मुद्रा भनेको विनिमयको साधन हो| जसको एउटा मूल्य अथवा महत्त्व रहन्छ|
मैजुदेवल
मैजुदेवल काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित छ। हनुमानढोका नामले पनि प्रसिद्ध यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरू राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरू हुन् तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप।
रामनगर मिर्चैया
रामनगर मिर्चैया नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
कदमाहा
कदमाहा मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कदमाहाको १,५१७ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ८,१६५ रहेको छ।
संविधान सभा
संविधान सभा (वा संवैधानिक सम्मेलन) संविधान निर्माणको लागि गठन गरिएको एउटा संरचना हो। सार्वभौम अधिकार सहितको शासकद्वारा बनाउने संविधान भन्दा यो संविधानको पृथकता यो रूपमा हुन्छ कि यस प्रकारको सभाका सदस्यहरू आफै आफूले निर्माण गरिरहेका राष्ट्रका नागरिक हुन्छन् र सो संविधानको विधान सभासदहरूलाई पनि लागू हुन्दछ। यी व्यक्तिहरू प्रायः राष्ट्रका नागरिक हुन्छन् र शासक हुन्दैनन्। नेपालमा संविधान सभाको आवश्यकता किन परेको हो? नेपालमा सम्बिधान सभा आफ्नो संविधान आफैं निर्माण गर्ने र लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थालाई संस्थागत गर्ने उद्देश्यका साथ गठन गरिएको हो ।
इतिहास
निम्न लिखित स्थानहरूमा संविधान सभा प्रयोगमा आएका छन्-
नेपालमा संविधान
नेपालमा पहिलो पटक संविधान सभाको चुनाव २०६४ चैत २८ गते भएको थियो। यसबाट नेपालमा ए. ने. क.पा. (माओवादी) प्रमुख पार्टी भएर उदाएको थियो । संविधान सभा भनेको चुनिएका प्रतिनिधिहरूबाटै संविधान बनाउने प्रक्रिया हो ।पहिलो पटक निर्वाचित संविधान सभाले संविधान नवनाई ४ वर्षे कारयकाल विताए पछि पुनः २०७० मंसिर ४ गते नेपालमा अर्को संविधान सभाको निर्वाचन सम्पन्न भयो । जुन संविधान सभाले निर्माण गरेको नेपालको संविधान २०७२ असोज ३ देखि लागू छ । नेपाल संविधान सभाबाट संविधान बनाउने विश्वको ४४ आैं मुलुक हो ।
स्रोत
Assemblea Nacional Constituent
हाथरस
हाथरस भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो ।
द काठमान्डू पोस्ट
द काठमान्डू पोष्ट कान्तिपुर पब्लिकेसन्स (प्रा.) लि.बाट प्रकाशित हुने एक अङ्ग्रेजी दैनिक अखबार हो। यो पत्रिकाको मुख्यालय नेपालको राजधानी काठमाडौंमा छ।
कान्तिपुर दैनिक र द काठमान्डू पोष्ट २०४९ साल फागुन ७ गतेबाट प्रकाशनमा आएका हुन्। द काठमान्डू पोष्ट का सुरूका सम्पादक योगेश उपाध्याय नै हुनुहुन्थ्यो। त्यसपछि श्याम के.सी. र युवराज घिमिरे हुनुभयो। हाल् हाल पोस्टको सम्पादक अखिलेश उपाध्याय हुनु हुन्छ। 'कान्तिपुर दैनिक' र 'द काठमान्डू पोष्ट'लाई २०६२ वैशाख २१ देखि अन्तर्राष्ट्रिय आकारको बनाइयो। यो आकार साविकभन्दा सानो हो।
बजार
बजार एक सामाजिक व्यवस्था हो जसले क्रेता तथा बिक्रेताहरूले एक अर्काको बिचमा सूचना आदान प्रदान गरी स्वेच्छिक रूपले बस्तु तथा सेवाको विनिमय गर्ने गर्दछन्।
बजार सब्दले ति सम्पूण क्षेत्रहरू जनाऊछ जाहा क्रेता र बिक्रेताबिच स्वतन्त्र तथा प्रतियोगीतापूर्ण समन्ध हून्छ र ति सम्पूर्ण क्षेत्रमा कूनै बस्तूको मूल्य सामन हूनूका साथै ति बस्तू छिटो र सजीलै उपलब्ध हून्छ जसलाइ बजार भनीन्छ
द भेन्डर अफ स्वीट्स
द भेन्डर अफ स्वीट्स भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
समय क्षेत्र
समय क्षेत्र संसारको त्यस्तो क्षेत्र हो जहाँ एउटै समय अपनाइएको हुन्छ । यसलाई स्थानीय समय पनि भन्ने गरिन्छ । धेरैजसो एक आपसमा जोडिएका समय क्षेत्रहरूमा एक घण्टाको फरक हुन्छ र सामान्यतया ग्रेनिच समयका आधारमा निर्धारण गरिन्छ ।
सखी (कथा)
सखी साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
खडखडे हाँस
खडखडे हाँस नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ग्याडवाल (Gadwall) भनिन्छ ।
कल्याणपुर, नुवाकोट
कल्याणपुर, नुवाकोट नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
द वर्ल्ड अफ नागराज
द वर्ल्ड अफ नागराज भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
कसेनी
कसेनी मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
स्वाइन फ्लू
परिचय
स्वाइन फ्लू एक खतरनाक भाइरस हो जुन सुँगुरको कारण फैलिने गर्दछ। सबैभन्दा यसको संक्रमण मेक्सिकोको वेराक्रूज ईलाकाको सुगुँर फार्ममा सबैभन्दा पहिले देखिएको थियो। यस लाई कतै-कतै सुँगुर ज्वरो पनि भन्ने गरीन्छ र यो रोग फैलाउन मुख्यतया ४ प्रकारका भाइरसहरु जिम्मेबार हुन्छन।
जस मध्ये अहिले H1N1 जुन सबैभन्दा खतरनाक भाइरस हो त्यसैको संक्रमण संसारका करिब दुई सय देशहरूमा देखिईसकेको छ। प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणहरूबाट यो रोगको भाइरसको जीन उत्तरी अमेरिकाका सुंगुरमा पाइने जीनजस्तो भएको पत्ता लागेको थियो। जसका कारण यसलाई स्वाइन फ्लू भन्न थालिएको हो।
बच्ने उपाय
यदी शुरुवाती दिनहरूमा नै यस रोगको पहिचान हुन सकेमा यस रोगको उपचार केही हद सम्म सम्भव छ। यदी नेपालमा यसको संक्रमण भेटिएमा नेपाल सरकारले काठमाडौमा यसको उपचारका लागि विशेष प्रबन्ध गरेको छ। यसबाट बच्ने सर्वोत्तम उपाय भनेको संक्रमितहरूको सम्पर्कबाट बच्नु र सफा-सुग्गर रहनु नै हो। सार्वजनिक स्थानहरूमा जाँदा रोग प्रतिरोधक स्तरिय मास्क प्रयोग गर्नु खोक्दा, हाच्छिउँ गर्दा रुमालले मुख छोप्नु र साबुन पानीले हातमुख धुनु नै प्रमुख केही उपायहरु हुन किनकी फोहोरबाट भाईरस छिटै फैलिन सक्छ ।
लक्षणहरु
नाकको समस्या
रुघा खोकी
भोक नलाग्ने
इच्छाशक्ती नभएको बानी
शिथिल
सामान्य ज्वरो(१०० F वा सो भन्दा माथि)
टाउकोको दुखाई
केही रोगीहरूमा त घाटी दुख्ने,जिउ चिलाउनु,टाउको दुख्नु,वाकवाक लाग्नु अनि झाडापखाला जस्ता लक्षणहरु देखिन्छ यसको लक्षण सामान्य रुघा खोकी सँग मिल्दो जुल्दो हुन्छ तर रगतको परीक्षण बाटमात्र यो पत्ता लगाउन सकिन्छ। स्वाइन फ्लु भए ज्वरो आउने, घाँटी दुख्ने, जीउ दुख्ने, थकाइ लाग्नेजस्ता लक्षण देखिन्छ । सास लिन कठिनाइ, वान्ता, झाडापखाला समेत हुन सक्छ
कसरी फैलन्छ स्वाइन फ्लू
सर्वप्रथम त सुँगुर को सम्पर्कमा नियमित रहिरहने मानिसहरूमा सुँगुरबाट यो भाईरस सर्ने गर्दछ। त्यस पछि स्वाइन फ्लू प्रभावित व्यक्तीहरूको सम्पर्कमा आउँदा हावाबाट सर्ने गर्दछ । स्वाइनफ्लुको विषाणु सामान्य रुघाखोकीजस्तै फैलिन्छ । रोगीले कुरा गर्दा, खोक्दा वा हाँच्छिउ गर्दा विषाणु युक्त स-साना पानीको नदेखिने कण वातावरणमा फैलिन्छ । यस बाहेक घर वा सार्वजनिक स्थानमा दिनहुँ उपयोगमा आउने वस्तुमा समेत विषाणु हुन सक्छन् । ढोकाको हेन्डिल, टी.भी.को रिमोट कन्ट्रोल, हात राखेर हिँडने रेलिङ, बसको गेटमा भएको हेन्डिल, कम्प्युटरको कि-बोर्ड, आदि सतहमा विषाणु घन्टौं जीवित रहन सक्छन् ।
उपचार
उपचारलाइ स्वास्थ्य केन्द्र जाने ा
ज्यामिरे
ज्यामिरे नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। ज्यामिरे गाविस जिल्ला सदरमुकामबाट पश्चिमा अवस्थित गाविस हो। सदरमुकामबाट करिब ६ कोष दुरी टाढा पर्ने यस गाविसको कुल क्षेत्रफल १९.६६ वर्ग किलोमिटर छ। ज्यामिरेको पूर्वमा सिम्पालकाभ्रे, पश्चिममा दुवाचौर, मेलम्ची, उत्तरमा लागर्चे र दक्षिणमा शिखरपुर गाविस पर्दछ। नवलपुर थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसमा उष्ण हावापानी पाइन्छ। इन्द्रावती नदीको काखमा अवस्थित यस गाविसको प्रमुख कृषिबाली धान गहुँ र मकै हो। यस गाविसमा क्षेत्री र तामाङ जातिको बाक्लो बस्ती छ। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार कुल १,१२५ घरपरिवार मध्ये यस गाविसको कुल जनसङ्ख्या ५,८४४ थियो।
वादी समुदाय
‍‍
इतिहास
बाद्यवादन र नाचगानलाई आफ्नो पेशा बनाएको यो समुदायलाई शुरुमा तत्कालीन राजा रजौटा र जमिन्दारहरूले मनोरञ्जन लिनमा प्रयोग गरेको पाइन्छ । त्यसपछि यो पेशा पनि धेरै नटिकेपछि वादी समुदायका महिलाहरू बाध्यतावस यौन व्यवसायमा लागेको पाइन्छ । बाध्यतावस त्यस्तो पेशामा लागे पनि अहिले यो समुदायका महिलाहरूले यौन व्यवसाय छाडेर अन्य पेशामा छन् र राज्यले पनि यो समुदायलाई यौन हिंसामुक्त समुदायको रूपमा घोषणा गरिसकेको छ ।वादी समुदाय अहिले आर्थिकरूपमा आत्मनिर्भर बन्ने प्रक्रियामा छन् । यो समुदाय भारतको वैशालीबाट लिच्छवि कालमा नेपाल छिरेको विश्वास गरिन्छ ।
सिग्नल घाँस
सिग्नल घाँस वहुवर्षे अकोष घाँस हो जुन एसिया, अफ्रिका, अस्ट्रेलिया, दक्षिण युरोप, अमेरिका र केही टापूहरूमा पाइन्छ। सिग्नल घाँसका लगभग १०० उपप्रजातिहरू रहेका छन्। यस प्रजातिको घाँस पनि छिटै फैलन्छ। यो घाँसको पातको लाम्बाई ५-२० सेमी र चौडाई ७-२० मि.मि हुन्छ। घाँस दुवो झैँ त्यान्द्रा भएर फैलन्छ र प्रत्येक आख्लाबाट जरा निस्कन्छ। घासको पात चम्कीलो हरियो हुन्छ भने घाँसले घना रूपमा जमिन ढाक्दछ। यो घास चरन क्षेत्रको लागि अति उपयुक्त मानिन्छ भने यसलाई सिधै काटेर खुवाउन र सुखाएर पनि घरपालुवा जनवारहरूलाई आहारा बनाउन सकिन्छ। चरन विकास गर्न तथा पहिरो ग्रस्त क्षेत्रमा भू संरक्षण का लागि पनि निकै उपयोगी मानिन्छ। यो घाँसले जमिन ढाकेपछि अन्य अनावश्यक झारहरूको वृद्धिमा पनि नियन्त्रण हुन्छ। यो नेपालको तराईदेखि मध्य पहाडसम्म सफलतापूर्वक लगाउन सकिन्छ। यो घाँस बीउ तथा गाँजबाट प्रसारण गर्न सकिन्छ। सिग्नल घाँस विश्वव्यापी रूपमा लगाइने एक प्रमुख घाँस हो भने यसको खेती मध्य र दक्षिण अमेरिकामा सबैभन्दा बढी उपजाइएको छ भने दक्षिण अमेरिकी देश ब्राजिलमा मात्र ४ करोड हेक्टर क्षेत्रफलमा खेती गरिएको छ।
घाँसको उत्पादन
सिग्नल घाँस उष्णकटिबन्धीय क्षेत्रहरूमा घरपालुवा जनवरहरूका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खाद्य पदार्थ वा आहारा हो। सिग्नल घाँसका प्रजातिहरू बाँझो र अम्लीय माटोमा हुर्कन सक्छन्। ब्राजिल र अमेरिका सिग्नल घाँसको बीउ उत्पादन गर्ने प्रमुख उत्पादकहरू हुन्। मेक्सिकोले सिग्नल घाँसको खेतीमा आफ्नो व्यापार सुधार गर्न कोसिस गरिसकेको छ र घाँसले दुध र दूधजन्य उद्योगहरूमा सकारात्मक प्रभाव पार्दछ भन्ने ठानिन्छ। मध्य अमेरिकी देशहरूले पनि बीउ बिक्री र घाँसमा रोपाइ गर्ने क्षेत्रहरूको वृद्धि गरेका छन्। सन् २००९ मा बीज बिक्रीको वार्षिक वृद्धि दर मेक्सिकोमा ३२ प्रतिशत, होन्दुरसमा ६२ प्रतिशत, नाकाराग्वामा ४५ प्रतिशत, कोस्तारिकामा ३९ प्रतिशत र पानमामा ५४ प्रतिशत रहेको छ।
जग्गाको तयारी तथा बीउ उत्पादन
यस घाँसको खेती गर्नका लागि सामान्य खनजोत गरी घाँसको बीउ छर्नु पर्दछ। बढि उत्पादन लिनको लागि ५० -५० कि.ग्राका दरले नाइट्रोजन तथा फसफोरसयूक्त मलको प्रयोग गर्नु पर्दछ। मुख्यतया घाँसको प्रसारण बीउ बाटै हुन्छ तर यसको गाँज वा सेट्सबाट पनि घाँस रोप्न सकिन्छ। बीउ छर्दा १ सेमी भन्दा गहिराइमा पर्नु हुँदैन भने १ सेमी भन्दा तल बीउ परेमा यो उम्रन सक्दैन। गाँज सेट्स रोप्दा जमिनमा प्रसस्त चिसान भएका बेला १०-१५ सेमीको फरकमा सार्नु पर्दछ। यस घाँसका लागि वर्षा ऋतु सुरु भएपछि बीउ छर्दा राम्रो हुन्छ। जमिनमा चिसान प्रसस्त भएपछि विरुवा वा गाँज सार्नु उपयुक्त हुन्छ। घाँसको अधिक खेतीका लागि प्रति हेक्टर २ -४ कि.ग्रा बीउको आवश्यकता पर्दछ। बीउको सुसुप्तताको अवधि ६ महिना भन्दा बढि हुने हुँदा नयाँ बीउ बडि उम्रन सक्दैन। बीउ भण्डारण गरेको ९ महिना पछि मात्र यसको सुसुप्त अवस्था तोडिने भएकाले सोही अनुसार बीउ छर्नु पर्दछ। यो आकाशे घाँस भएकाले विभिन्न केषे घाँस भए जस्तै डेस्मोडियम, स्टाइलो बदामेसँग मिसाएर छर्न सकिन्छ। यो घाँसले निकै छिटो जमिन ढाक्न सक्दछ र यो प्राकृतिक घाँसका रूपमा स्थापित हुन्छ खास गरी ठुलो क्षेत्रमा यो घाँस लगाउदा कोषे घासहरूसँग मिसाएर लगाउनु पर्दछ। यो घाँस छरेको २-३ महिना पछि काट्नको लागि तयार हुन्छ। खासगरी वर्षा ऋतुमा १-१ महिनाको फरकमा घाँस काट्न सकिन्छ। मध्य पहाडी क्षेत्रमा हिउमा यसको वृद्धि रोकिन्छ र घाँस उत्पादन लिन सकिदैन। सामान्यतया राम्रोसँग मल र सिँचाई भएको स्थानमा यसको उत्पादन बढि लिन सकिन्छ। औषतमा यो घाँसको उत्पादन सुख्खा पदर्थको आधारमा १०-३० मेट्रिक टनसम्म पाइएको छ। यो घाँस काट्दा सामान्यतया १० सेमी छोडेर काट्नु पर्दछ जसले गर्दा पछिल्लो पटक काट्न सजिलो र छिटो हुन्छ।
यो घाँसको बीउ उत्पादन ४०० -१००० कि.ग्रा प्रति हेक्टरसम्म हुन्छ। बीउ सङ्कलनको समयमा यसमा चिसानको मात्रा बढि हुने हुदा बीउलाई सुकाएर १० प्रतिशत चिसानको मात्रा कायम गरी भण्डारण गर्न पर्दछ। यसको बीउको सुसुप्त अवस्थाको समय बढि हुन्छ। यसको खास कारण बीउको आन्तरिक कारण र बीउको बाहिरी बोक्रा कडा हुनुका कारणले हो। बीउ भण्डारण गर्नको लागि ६-९ महिना पछि बीउलाई तातो पानीमा उपचार, अम्लिय उपचार गरी बीउको बाहिरी बोक्रा नरम बनाएर बीउ छर्नु पर्दछ।
भेडिया
भेडिया नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार भेडियाको ८२२ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,२०४ रहेको छ।
सिक्किमका जिल्लाहरू
भारतीय राज्य सिक्किममा ६ वटा जिल्लाहरू छन्, प्रत्येकको निरीक्षण केन्द्रीय सरकारद्वारा नियुक्त, जिल्ला कलेक्टर, जसले जिल्लाहरूको नागरिक क्षेत्रको प्रशासनको जिम्मा लिन्छ। राज्य संवेदनशील सीमा क्षेत्र भएकाले ठुलो भूभागमा भारतीय सेनाको नियन्त्रण छ। धेरै क्षेत्रहरू प्रतिबन्धित छन् र तिनीहरूलाई भ्रमण गर्न अनुमतिहरू आवश्यक छ। सिक्किममा कुल आठ सहर र नौ उपविभागहरू छन्।
२१ डिसेम्बर २०२१ मा, सिक्किम सरकारले २ नयाँ जिल्लाहरूको गठनको साथै अवस्थित ४ जिल्लाहरूको नाम परिवर्तन गर्ने घोषणा गर्‍यो। उत्तर सिक्किम जिल्लालाई अब मङ्गन भनिनेछ; पश्चिम सिक्किम जिल्ला ग्याल्सिङ, पूर्वी सिक्किम जिल्ला अब गान्तोक र दक्षिण सिक्किम नाम्ची जिल्ला हुनेछ।
पुष्पकमल दाहाल
पुष्पकमल दाहाल (जन्म: २०११ मङ्सिर २६, जन्मको नाम घनश्याम दाहाल, वा राजनीतिक नाम प्रचण्ड), नेपालको वर्तमान प्रधानमन्त्रीको रूपमा सेवा गर्ने एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनले यसअघि २०६५ साउन ३१ देखि २०६६ जेठ ११ सम्म पहिलो पटक र २०७३ साउन २० देखि २०७४ जेठ २४ सम्म दोस्रो पटक उक्त पद सम्हालेका थिए।  उनी २०७९ पुस १० गते नेपालको प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भए।
माओवादी जनयुद्ध र त्यसपछिको शान्ति प्रक्रिया र नेपालको पहिलो संविधान सभाको समय वा पछि पनि दाहाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)का अध्यक्षको रूपमा रहेका थिए। संविधान सभा निर्वाचन, २०६४मा नेकपा (माओवादी) सबैभन्दा ठूलो दलको रूपमा उदाएको थियो र सोही वर्ष उनी प्रधानमन्त्री बनेका थिए। तत्कालीन सेनाप्रमुख रूक्माङ्गद कटवाललाई बर्खास्त गर्ने उनको प्रयासको तत्कालीन राष्ट्रपति रामवरण यादवले विरोध गरेपछि उनले २०६६ वैशाख २१ मा पदबाट राजीनामा दिएका थिए।
व्यक्तिगत जीवन र प्रारम्भिक राजनीति
प्रचण्डको जन्म कास्कीको पोखरामा एक ब्राह्मण परिवारमा घनश्याम दाहालको रूपमा भएको थियो। म्याट्रिक परीक्षाको क्रममा आफ्नो नाम परिवर्तन गरेर पुष्पकमल दाहाल नबनाएसम्म उनलाई घनश्यामको रूपमा चिनिन्थ्यो।    प्रचण्डले आफ्नो बाल्यकालको अधिकांश समय चितवनमा बिताएका थिए। चितवनको रामपुरस्थित कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थानबाट कृषिमा स्नातकोत्तर प्राप्त गरेका उनी अन्तर्राष्ट्रिय विकासका लागि संयुक्त राज्य अमेरिकाको एजेन्सी प्रायोजनमा जाजरकोटको ग्रामीण विकास परियोजनामा कार्यरत थिए।
उनले आफ्नो युवावस्थामा चरम गरिबीको सामना गरेका थिए। उनी बामपन्थी राजनीतिक पार्टीहरूमा आकर्षित हुन पुगेका थिए। उनी वि.सं २०४६ मा भूमिगत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (चौथो महाधिवेशन) मा सामेल भएका थिए। उनी वि.सं २०५४ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मशाल)को महासचिव भएका थिए। यो पार्टी पछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) बनेको थियो। वि.सं २०४६ मा प्रजातन्त्रको पुनस्थापनापछि पनि प्रचण्ड भूमिगत थिए। तत्कालीन समयमा उनलाई व्यापक रूपमा चिनिएको थिएन। उनले पार्टीको गुप्त शाखालाई नियन्त्रण गरेका थिए जबकि पछि उनको सहयात्री बनेका बाबुराम भट्टराईले संसदमा संयुक्त जनमोर्चाको प्रतिनिधित्व गरेका थिए।