cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ओमर हसावी
अल-नासर
सन् २०१० मा, उनी ट्राफीहरूको लागि प्रतिस्पर्धा गर्न अल-नास्र क्लब गए । २०१३-२०१४ सिजनमा उनले सऊदी लीग र क्राउन प्रिन्स कप जितेका थिय । उनलाई २०१४-२०१५ सिजनमा उनले फेरि लीग जिते। अल- हिलाल संगको क्वाटरफाइनलको खेलमा डिफेन्डर ओमर हसावी मेडिकल टेस्टले उनीहरूलाई एक घुँडामा चोट लागेको कारण उनले पाँच दिनसम्म आराम र उपचार गराएका थिय ।
अन्तरास्ट्रिय कार्यकाल
मे २०१८ मा उनलाई साउदी अरबबाट पहिलो चरणमा रूसको २०१८ फिफा विश्वकप खेल्ने खेलाडीको नाममा राखिएको थियो ।
वाग्ला
वाग्ला गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
खुरहुरिया
खुरहुरिया कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
गजेहडा
गजेहडा कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो। गजेहडा एक मनोरम द्रिस्यले बरिपुरण छ ।
रियाद
रियाद साउदी अरबको सबै भन्दा ठूलो सहर र यस मुलूकको राजधानी हो।
मेलुङ्ग क्याम्पस
मेलुङ्ग क्याम्पस दोलखा जिल्लाको मेलुङ्गमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
अग्निहोत्र
अग्निहोत्र एक वैदिक यज्ञ हो जसको वर्णन यजुर्वेदमा छ।
राष्ट्रिय संघ
राष्ट्रिय सङ्घ (Nationale Unie) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | पे. भन लेउभार्दे दलको नेता हो |
छाङछाङदी
छाङछाङदी नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६५८ वटा घर छन् ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार छाङछाङदीको जनसङ्ख्या ३३२१ छ। यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% छन्।
प्रायश्चित (कथा)
प्रायश्चित नेपाली साहित्यकार गुरूप्रसाद मैनालीद्वारा लिखित नेपाली कथा हो। यो कथा मैनालीको नासो कथासङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित कथा हो।
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मालेमा) साम्यवादी
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मालेमा) साम्यवादी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष पुण्डरीप्रसाद बेल्बासे हुन्। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मालेमा) साम्यवादीको केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौँको त्रिपुरेश्वरमा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिह्न बन्चरो थियो। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मालेमा) साम्यवादीले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल २४७ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ ७,७८१ मत प्राप्त गरेको थियो।
लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका
लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका लुम्बिनी अञ्चल रूपन्देही जिल्ला मा अवस्थित एक नगरपालिका हो। यो नगरपालिका विद्यमान ७ वटा गाविस मिलाएर २०७१ जेठमा लागू गरिएको हो। यस नगरपालिकामा गाभिने गाविसहरूमा लुम्बिनी आदर्श, भगवानपुर, तेनुहवा, एकला, खुदावागर, मधुवनी र मसिना हुन्। यसबाट महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३० भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन् ।
त्रिपुरा क्याम्पस
त्रिपुरा क्याम्पस दोलखा जिल्लाको नेम्दु ३मा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
नृत्य
नृत्य एक कला हो, जसले लयबद्ध वा संगितको तालमा शरीरको चाललाई दर्शाउँछ। नृत्य को पहिलो पुरातात्विक प्रमाण भारत मा 9 हजार वर्ष पुरानो गुफा चित्रहरु बाट आउँछ। संरचित नृत्य को प्रारम्भिक प्रयोगहरु मध्ये एक धार्मिक समारोहहरु कि प्राचीन मिथकहरु र देवताहरु को कथाहरु लाई बताईएको थियो। युरोप मा आधुनिक नृत्य इतिहास पुनर्जागरण संग शुरू भयो, जब धेरै नयाँ नृत्य आविष्कार गरियो। नृत्य कला को एक रूप हो कि जानबूझेर मानव गति को चयनित दृश्यहरु, जो सौंदर्य र प्रतीकवाद को मान र विशेष संस्कृति भित्र बाट दुबै कलाकार र पर्यवेक्षकहरु द्वारा स्वीकार गरीन्छ को मूल्यहरु संग imbued गर्न सकिन्छ द्वारा बनाईएको हो। नृत्य आफै freeform हुन सक्छ वा एक पूर्वनिर्धारित कोरियोग्राफी हुन सक्छ वा मूल वा ऐतिहासिक अवधि को परम्परा संग प align्क्तिबद्ध हुन सक्दैन।
शुभांगी कुलकर्णी
शुभांगी कुलकर्णी (Shubhangi Kulkarni) (जन्म ;१९ जुलाई १९५९) एक पूर्व भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी हुन् जो भारतीय महिला क्रिकेट टिमको लागि टेस्ट र एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट म्याच खेल्ने गर्थिन् । शुभांगी भारतीय टिमको कप्तान पनि रहेकी थिइन् ।
सेन्ट जेभियर्स कलेज (स्पष्टता)
सेन्ट जेभियर्स कलेज नेपाल सेन्ट जेभियर्स कलेज भारत
शान मार्श
शान मार्श अस्ट्रेलिया राष्ट्रिय क्रिकेट टिम का खेलाडी हुन।
लोकतान्त्रिक विकल्प '९१
लोकतान्त्रिक विकल्प '९१ (Democratisch Alternatief '९१) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९९१मा स्थापना गरियो | भे. जेस्सेरुन दलको नेता हो |
लाली
लाली नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
हीरादेवी वाइबा
हीरादेवी वाइबा सन् १९७०को दशककी चर्चित पूर्वेली ठेट लोकगायिका हुन्। उनी दार्जिलिङकी हुन्। खर्साङको अम्बोटियाको संगीतकार परिवारकी सदस्य उनले भारतमा नेपाली गीतमा उचाइ हासिल गरेकी थिइन। उनले ४० वर्षको गायन अवधिमा करिब ३ सय गीत गाएकी थिइन।
गायन
उनको गायनको सुरुवात खर्साङमा सन् १९६६मा रेडियो नेपालका लागि दुई गीत गाएर भएको थियो। खर्साङस्थित अल इन्डिया रेडियोमा उनले सन् १९६३ देखि सन् १९६५ सम्म उद्घोषकका रूपमा काम गरेकी थिइन। 'फरिया ल्याइदेछन् त्यही पनि राता .....' बोलको गीत उनको निकै चर्चित छ। उनले दर्जनौं गीत रेकर्ड गराएकी छन्। त्यसबाहेक दर्जनौं तामाङ सेलो गीत पनि उनका परिचयका रूपमा लोकप्रिय छन्। रेडियो नेपालमा पनि उनले धेरै गीत गाएकी छन्।
उनी अल इन्डिया रेडियोकी एक मात्र पहिलो ग्रेडकी नेपाली गायिका भएकी थिइन। उनको तस्बिर अङ्कित दुई गीति एल्बम भारतको विख्यात कम्पनी एचएमभी, कोलकाताबाट सन् १९७४ र सन् १९७८मा निस्केका थिए।
पुरस्कार
गायनकै लागि उनी भारत र नेपालका विभिन्न पुरस्कारबाट पुरस्कृत भएकी थिइन। उनले नेपाली एकेडेमी, दार्जिलिङबाट सन् १९८६मा मित्रसेन पुरस्कार, गोर्खा शहिद सेवा समिति लाई फटाइम एचिभमेन्ट अवार्ड, सिक्किम सरकारबाट सन् १९९६मा मित्रसेन स्मृति पुरस्कार पाएकी थिइन।
उनले 'वर दौडी जाँदा, पर दौडी जाँदा केको रङ्ग लाग्यो मलाई ....' लोकगितका लागि सन् २००१को दार्जिलिङ गोरखा पार्वत्य परिषद् (दागोपाप)बाट अगमसिंह पुरस्कार पाएकी थिइन्। यी दुवै गीत सन् १९६६ तिरका हुन्।
उनलाई २०६६ सालमा ५१ हजार नेपाली रूपैयाँको मधुरिमा फूलकुमारी महतो सम्मान, नेपालबाट सम्मानित गरिएको थियो। उनले नेपालकै साधना सम्मान पनि पाएकी थिइन।
बसोबास
दशक अघिदेखि उनी भारतको दार्जिलिङ छोडेर सिलगुढीनजिककदमतालास्थित भानु नगरमा बस्दै आएकी थिइन्। सन् २००८मा उनले आफ्नै घरमा पिताका नाममा एसएस वाइबा इन्टरनेसनल म्युजिक एन्ड डान्स एकेडेमी खोलेकी थिइन। उनका एक छोरा र एक छोरी छन्।
निधन
सन् २०११ जनवरी १८ बिहान आगो ताप्ने क्रममा शरीरमा आगो सल्किएपछि उनी घाइते भइन। दार्जिलिङमा हिउँ परेका कारण सिलगुढीमा शीतलहर भएर जाडो बढेको थियो। उनी घरमा एक्लै थिइन। आगोबाट उनी गम्भीर घाइते भइन। उनको घुँडामाथिको आधाभन्दा बढी भाग जलेको थियो। स्थानीयवासीको सहयोगमा तत्काल नजीकैको उत्तर बङ्गाल मेडिकल कलेज पुर्‍याइएको थियो। उनको अस्पतालमै जनवरी १९ बिहान निधन भयो। उनी ७१ वर्षकी थिइन।
गोल्मेश्वर क्याम्पस
गोल्मेश्वर क्याम्पस दोलखा जिल्लाको मालु ५मा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
मध्यम वर्ग
मध्यम वर्ग समाजको वर्गीकरणमा बीच श्रेणीमा पर्ने वर्ग हो।यो वर्गका मानिसहरु शिक्षित पनि हुन्छन, गरिबी भन्दा माथि पनि हुन्छन् र विकासोन्मुख हुन चाहन्छन तर उनीहरू आफ्नो परम्परा, रीतिरिवाजबाट मुक्त हुन् सक्दैनन् ।
विश्वव्यापी अवस्था मध्यम वर्ग, उच्च वर्ग र निम्न वर्ग
राजनीतिहरूमा दाजुभाइ र एकताकोलागि संघ
राजनीतिहरूमा दाजुभाइ र एकताकोलागि सङ्घ (Vereniging voor Broederschap en Eenheid in de Politiek) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | से. अलेन्दि दलको नेता हो |
स्ट्यासी सिल्भर
स्ट्यासी सिल्भर (जन्म ७ जुन १९८१) चेक अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा निर्देशक हुन ।
केही चलचित्रहरू
अभिनित:
निर्देशित:
छाप
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार छापको जनसङ्ख्या २१९४ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
लोकपाल
लोकपाल सामान्यतया सरकार वा संसदले नियुक्त गर्ने उल्लेख्य मात्रामा स्वतन्त्रता प्राप्त निकाय हो जसले प्रशासनिक कमजोरी वा अधिकारको उल्लंघनका गुनासाहरूमा जनताको हितको प्रतिनिधित्व गर्दै अनुसन्धान तथा सम्बोधन गर्दछ । केही देशमा एक महानिरीक्षक, नागरिक वकिल वा अन्य सरकारी अधिकारीहरूलाई नै लोकपालसमान कर्तव्य प्रदान गरिएको छ भने कतै व्यवस्थापिकाले पनि नियुक्त गर्न सक्छ। राष्ट्रिय तहमा लोकपालको नियुक्ति राज्य तथा स्थानीय सरकारले गर्न सक्छ भने गैरसरकारी लोकपालको नियुक्ती कुनै संस्थाको मालिक, वा समाचारपत्र, वा निगम,वा एनजिओ, वा पेशा/व्यवसायका नियामक निकायहरूले गर्ने गर्दछन्।
सुरत
सुरत गुजरात प्रान्तको एक प्रमुख सहर हो। यो सहर सुरत जिल्लाको प्रशासनिक मुख्यालय पनि हो। तापी नदी सुरत सहरको मध्यदेखि बहन्छ। सुरत मुख्यत: कपडा उद्योग र डायमन्ड कटिङ्ग र पोलिशिंगको लागि प्रसिद्ध छ, त्यसैले यस शहरलाई सिल्क सिटी र डायमन्ड सिटीको नामले पनि जनिन्छ।
इतिहास
यसो मानिन्छ कि आधुनिक सुरत सहरको स्थापना पन्ध्रौ सताब्दीको अन्तिम वर्षमा भएको हो। मानिन्छ कि १५१६ मा एक हिन्दू ब्राह्मण गोपीले यसलाई बसाएका थिए। १२औ देखि १५औ शताब्दी सम्म यो शहर मुस्लिम शासकहरू, पुर्तगालिहरू, मुगलहरू र मराठहरूको आक्रमणहरूको शिकार भएको थियो। १५१४ मा पुर्तगाली यात्री दुआरते बारबोसाले सुरतको वर्णन एक महत्त्वपूर्ण बंदरगाहको रूपमा गरेका थिए। १८औ शताब्दीमा बिस्तारै-बिस्तारै सुरतको पतन हुदै गएको थियो। त्यस समय अंग्रेज र डच, दुवैले सुरतमा नियन्त्रणको दावा गरेका थिए तर १८०० मा अंग्रेजहरूको यसमा अधिकार भयो।
भौगोलिक स्थिति
सुरत भारतको पश्चिममा स्थित छ र यसको निर्देशांक 21.17º उ. एवं 72.83º पु. हो।
यातायात र परिवहन
यो सडक, रेल तथा हवाई मार्गहरूबाट जोइएको छ।
कृषि र खनिज
आसपासको इलाकामा खेती हुन्छ। कपास, बाजरा, दलहन र चावल यहाँको मुख्य पैदावार हो। वस्त्रोद्योग सुरत सहरमा नै केन्द्रित छ। १९९० मा उखू, अङ्गूर र केरा जस्तै नकदी अनाजको खेतीको सुरुवात गरियो।
उद्योग तथा व्यापार
पुर्तगालिहरू द्वारा (१५१२ एवं १५३०) सुरतलाई जिल्ला दिए पछि यो एक ठुलो विक्रय केन्द्र भयो, जहाँबाट कपडा र सुनको निर्यात हुन्थ्यो। वस्त्रोद्योग र जहाज निर्माण यहाँको मुख्य उद्योग थियो। अंग्रेजहरूले सन् १६१२ मा पहिलो पटक आफ्नो व्यापारिक चौकी यहाँ नै स्थापित गरेका थिए। यहाँको सूती, रेशमी, किमख्वाब (जरीदार कपडा) को वस्त्र तथा सुन तथा चाँदीको वस्तुहरू प्रसिद्ध छ। सुरतको हीरामा पोलिशको उद्योगले प्रवासी मजदूरहरूको आफ्नो र आकर्षित गएको छ। वर्तमानमा सुरत सहर देशमा वस्त्र निर्माणमा प्रथम स्थानमा छ। यहाँ हरेक प्रकारको वस्त्रहरू साडी, ड्रेस मैटेरियल र सबै प्रकारको रेडीमेड वस्त्रहरूको पनि वृहत् पैमानेमा उत्पादन हुन्छ। यहाँ भारतको लगभग सबै राज्यहरूको मानिस निवास गर्छन्। यसै कारण यो "लघु भारत"को नामले पनि जानिन्छ।
जनसङ्ख्या
१९औ शताब्दीको मध्यमा सुरत एक गतिहीन नगर थियो, जसको आबादी ८०,००० थियो, तर भारतीय रेलवेको सुरुवातको साथ सुरत फेरि समृद्ध हुन थाल्यो। २०११ को जनगणनाको अनुसार नगरको जनसङ्ख्या ४४,६७,७९७ छ। सुरत जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या ४९,९६,३९१ छ।
जलवायु
जिल्लदेखि औसत वार्षिक वर्षा १,०७१ मिमी छ।
रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पस
काठमाडौँको प्रदर्शनी मार्गमा अवस्थित यो क्याम्पस २०१८ सालमा स्थापना भएको हो । यसलाई आर आर क्याम्पस भनेर चिनिन्छ ।
प्रताप समृति कलेज
प्रताप समृति कलेज दोलखा जिल्लाको लामिडाडा सिंगटीमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
वेद पुष्पाञ्जलि
साईवावा (तथा सहयोगी) द्वारा वेदलाई संक्षेपीकरण गरी वेदका महत्त्वपूर्ण ऋचाहरूलाई संस्कृत र रोमन लिपिमा अङ्ग्रेजी रूपान्तरणसहित सङ्कलन गरी तयार पारिएको पुस्तकलाई वेद पुष्पाञ्जलि भनिन्छ|
मैनाली कथा पुरस्कार
मैनाली कथा पुरस्कार साहित्यिक पत्रकार सङ्घले २०३८ सालमा आधुनिक नेपाली कथा साहित्यका अग्रज स्रष्टा गुरूप्रसाद मैनालीको पुण्यस्मृतिमा स्थापना गरेको पुरस्कार हो । कथा जगतका अग्रणी साधक मैनालीको पुण्यस्मृतिमा साहित्यिक पत्रकार सङ्घद्वारा आयोजित २०३८ चैत १२ गतेदेखि १९ सम्म काठमाडौंमा सम्पन्न सप्ताहव्यापी कथादिवसका अवसरमा मैनाली कथा पुरस्कारको स्थापना भएको हो। यो पुरस्कार प्रतिवर्ष कथादिवसकै क्रममा कथासम्बन्धी प्रकाशित कृतिलगायत फुटकर कथालेखनको क्षेत्रबाट महत्त्वपूर्ण योगदान गर्ने कथासर्जकहरूलाई प्रदान गरिन्छ। आफ्ना पिताको पुण्यस्मृतिमा गुरूप्रसादका छोराहरू क्रमशः डा. सुशील, राजेन्द्र, अम्बिका र डा. माधव मैनालीको सक्रिय सहयोगमा स्थापित मैनाली कथा पुरस्कार आधुनिक नेपाली कथा साहित्यका नयाँ र पुराना पुस्ताका कथाकारहरूलाई प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यले प्रदान गरिन्छ। पहिलोपटक २०३८ सालदेखि नियमितरूपमा प्रतिवर्ष प्रदान गरिँदै आएको मैनाली कथा पुरस्कारको राशि बिक्रम संवत् २०६३ सालदेखि रु. एकतीस हजार पुगेको छ ।
साधारण मुक्ति र विकास पार्टी
साधारण मुक्ति र विकास पार्टी (Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९९०मा स्थापना गरियो | अर. ब्रुन्स्भिज्क दलको नेता हो |
अल्पविकसित देश
कम विकसित देशहरू संयुक्त राष्ट्रले सूचीबद्ध विकासशील देशहरू हुन् जसले सामाजिक आर्थिक विकासको सबैभन्दा कम सूचकहरू प्रदर्शन गर्दछ। यदि कुनै देशले तीनवटा मापदण्डहरू पूरा गर्छ भने त्यसलाई अति कम विकसित देशहरूमा वर्गीकृत गरिन्छ:
शैलुङ्ग क्याम्पस
शैलुङ्ग क्याम्पस दोलखा जिल्लाको मागा देउरालीमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, जमशेदपुर
राष्ट्रिय प्राविधिक संस्थान, जमशेदपुर भारतको राज्य झारखण्डको जमशेदपुरमा अवस्थित एउटा प्राविधिक संस्थान हो।
सुइरोपुच्छ्रे
सुइरोपुच्छ्रे (वैज्ञानिक नाम: Anas acuta) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा नर्दन पिनटेल (Northern Pintail) भनिन्छ ।
अमाव
अमाव बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बैठक बिन्दु २००० - लोकतन्त्र र कल्याणकोलागि पार्टी
बैठक बिन्दु २००० - लोकतन्त्र र कल्याणकोलागि पार्टी (Trefpunt २००० – Partij voor Democratie en Welzijn) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | अ. जेस्सेरुन दलको नेता हो |
वीरबास
वीरबास गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
डेभिड मिलर
डेभिड मिलर दक्षिण अफ्रिकी क्रिकेट खेलाडी हुन्।
चुँदी खोला
चुंदी नेपालको तनहुँ जिल्लाको पश्चिमी भागमा अवस्थित एउटा सानो नदी हो। यो भानु नगरपालिकामा रहेको चन्द्रावती क्षेत्रको वरिपरिबाट सुरू हुन्छ। धेरै सहायक नदीहरू द्वारा सम्मिलित, यो लगभग 18 कि.मि. जति दक्षिण तर्फ बग्दछ र मर्स्याङ्दी नदीमा गएर मिल्दछ। ई.सं.2015मा एउटै भानु नगरपालिका हुनुअघि सम्म यो खोला भानु गाविस र बरभन्ज्याङ गाविस बीचको सिमानाका रूपमा रहेको थियो। हाल यसले भानु नगरपालिका वडा नं पाॅच र चार बिचको सीमानाको काम गरेको छ।
सामाजिक आर्थिक पक्ष
पुरातन कालदेखि नै यस नदीले चुंडी फाॅटका क्षेत्रहरूमा सिँचाइको स्रोतको रूपमा काम गरेको छ। 150 वर्ष भन्दा लामो इतिहासको साथ चर्चित 'बराह कुलो'ले चुॅदी नदीको पानीलाई 'बराह बाॅधबाट चुॅदीफाॅटका खेतहरुसम्म पुर्याउॅछ। बरह बन्द अवस्थित छ (कहाँ छ? ) केहि मछुवारा सहित धेरै व्यक्ति नदीमा माछा मार्ने गर्दछन्। कोहीले यसलाई बजारमा बेच्छन् जबकि अन्य आफ्नै लागि मार्दछन्। यस नदीले स्थानीय सभ्यताको लागि नुहाउने, लुगा धुने र अन्य धेरै प्रयोजनमा सहयोग गरेको छ। आजकल बढ्दो जनसंख्या घनत्वका कारण यस नदीको तल्लो भागमा थोरै प्रदूषित भएको भए पनि यसले क्रिस्टल सफा ताजा पानीको मर्यादा राख्छ र धेरै जनसंख्या भएको शहरी क्षेत्रका धेरै मानिसहरूलाई मन्त्रमुग्ध बनाएको छ।
मानसूनको समयमा (जुन - अगस्ट/ अषाढ श्रावन) नदी सामान्यतया भन्दा धेरै ठूलो आकारको हुन्छ र कहिले त 15 गुणासम्म ठूलो भएर बग्छ। यसैले वरपरका जग्गामा बाढी आउँछ। यसले गर्दा नजिकको खेती योग्य खेतहरू काट्छ र धोइन्छ। बरभन्ज्याङ र भानु गाविसलाई जोडेको 'चुंडी ब्रिज सेपाबागीचा' लाई सन् 1998 ताकाको ठूलो बाढीले ध्वस्त पारेको थियो। त्यस पछि अठारवर्ष सम्म यहाँ कुनै ठूलो पुल निर्माण गरिएको थिएन। (सरकारले  2016 मा 'चुंडी खोला ब्रिज सेपबगिचा' को डिजाईन पूरा भएको खबर गरेको थियो र सोही वर्षको निर्माण कार्य सुरु भएको थियो। यो भर्खरै ई.सं. 2018 मा सम्पन्न भयो। )
दुर्घटनाहरू: नदीमा डुब्ने र मृत्युको दुई देखि तीन (औसतमा) घटनाहरू प्रति वर्ष देखा पर्दछ। पीडितहरू सामान्यतया साना बच्चाहरू हुन् जो नदीमा खेलिरहेका छन् वा पौडी खेल्छन्।
ऐतिहासिक पक्ष
नेपालका प्रथम कवि आदिकवि भानुभक्त आचार्यको तनहुँ जिल्लाको रम्घामा जन्म भएको थियो। रम्घा नाम प्राय: चुॅदीसँग मिल्दछ त्यसैले यसलाई " चुॅदीरम्घा " हुन्छ। चुंडी नदी रामघाको तल्लो तहको जमिनहरूमा बग्छ, जबकि उच्च भूमि रामघा त्यहाँ चुन्डी माथि हाँस्दै। कवि भानु चुंडी र राम्घा वरिपरि बढेको थियो। धेरै किताबहरूमा उनको जन्मस्थान "Chundi रामघा" भनेर उल्लेख छ।
चुॅदीखोलाका सहायक नदीहरु
लादी खोला र हांडी खोला स्याउलीको नजिक चुंदीमा मिल्दछ। सिस्नेरी र बगुवा खोला चुॅदीमा सेपाबगैचा नजिकै मिल्छ। गरम खोला बारीफान्टमा चुॅदीसँग मिल्छ। चुॅदी नदी बिमलनगरमा पुगी मर्स्याङ्दी नदीमा मिल्छ। (अपूर्ण)
चुॅदीखोलामा मा पुलहरू
१. चुॅदीखोला पुल डुम्रे
२. चॅदीखोला पुल बांगेरह
3. चुॅदीखोला पुल सेपाबगैंचा (25 मीटर)
सिक्किम मणिपाल विश्वविद्यालय
सिक्किम मणिपाल विश्वविद्यालय भारतको राज्य सिक्किममा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
होइ एन प्राचीन सहर
होइ एन प्राचीन सहर एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रको सुचीमा छ ।
मुचू
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
छापाहिले
छापाहिले नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको गुल्मी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ५६८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार छापाहिलेको जनसङ्ख्या २९४९ छ। यस मध्य पुरुष ४५%, र महिला ५५% छन्।
तेजगङ्गा महाविद्यालय
तेजगङ्गा महाविद्यालय काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको पनौतीमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
हरिबहादुर
हरिबहादुर यस उपन्यास नेपाली हाँस्यकलाकार हरिवंश आचार्यले लेखेका हुन् । उपन्यासमा मदनबहादुर हरिबहादुर टेलिशृङ्खलाको पात्र हरिबहादुरलाई असफलता र मूर्खताको प्रतीक बनाएर यस उपन्यासमा देखाइएको छ । उनको पहिलो उपन्यास चिना हराएको मान्छे रहेको थियो । यस उपन्यासमा द्वन्दकालीन राजनीति अवश्थाको बारेमा देखाइएको छ । यस उपन्यासको मुख्य पात्रका रूपमा हरिबहादुर रहेका छन । यो पुस्तकको प्रकाशक फाइनप्रिन्ट हो । फाइनप्रिन्टले प्रकाशन गरेको उपन्यासको मूल्य ३९८ रुपैयाँ राखिएको छ ।
नेपाल शसस्त्र वनरक्षक
इतिहास
७७ वर्षको इतिहास बोकेको यो फौज नेपालको नेपाली सेना पछिको दोस्रो पुरानो फौज हो । चितवनको गैंडा संरक्षणका लागि राणाकालमै वि.सं. १९८७ मा सशस्त्र वनरक्षकनामक छुट्टै फोर्सको गठन भएको थियो । यसलाई शुरुमा गैंडा गस्ती टोली भनिन्थ्यो । सुरुमा २०५ जनाको दरबन्दी रहेको यो फोर्सको जम्मा दरबन्दी भने १५ हजार ८२ जनाको छ। यससँग ८ हजार ३२ नाल हतियार छन् जसमध्ये अधिकांश थ्रीनट थ्री राइफल छन् । ४८ बोरका बन्दुक २२ वटा र ३५ बोरका बन्दुक ३० वटा रहेको बताइएको छ। एक दर्जनजति हतियार भने संकटकालमा माओवादीले कब्जा गरेका थिए।
स्थापना
यस फोर्समा अधिकांश नेपाली सेनाबाट जानेहरू छन् । चितवनको टिकौलीस्थित सशस्त्र वनरक्षक तालीम केन्द्रका कमाण्डर धनबहादुर थापामगरका अनुसार फोर्समा करिब एक हजारको दरबन्दी रहे पनि हवल्दार माथिका करिब एक सय २० जनाको दरबन्दी खाली छ। यसैगरी २ सय ८८ जना सिपाहीको दरबन्दी खाली भएको बताइएको छ। हाल यो फोर्समा सेनाबाटै गएका लेफि्टनेन्ट कर्णेल विजयबहादुर सिंह बुढाथोकी कमाण्डरका रूपमा छन् भने तल्लो तहसम्मका अधिकांश कमाण्डर पनि सेनाबाटै जानेहरू छन्। तलब भने प्रहरीसरह पाउने गरेका छन् यो फोर्समा संलग्न हुनेहरूले। दरबन्दी नेपाली सेनामाजस्तै लप्टन, मेजर, कर्णेल आदि छन् ।
कार्य
नेपाली सेनाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा बन्य जन्तु आरक्षहरूको सुरक्षाको घ०३० देखि सम्हालेपछी त्यसयता निकुञ्जबाहेकका वन र वन्यजन्तुहरूको सुरक्षा यही फोर्सले जिल्ला वन कार्यालयको मातहतमा रही गर्दै आएको छ। बताइएअनुसार, हाल ३१ जिल्लामा सशस्त्र वन रक्षकहरू छरिएका छन्।
अन्य
०६४ मंसीर १५ गते माओवादी नेता एवं वनमन्त्री टिकौली (चितवन) स्थित सशस्त्र वनरक्षकको तालीम केन्द्रमा पुगेका थिए। तालीम केन्द्रमा पुग्नासाथ उनलाई दुई दर्जनजति सिपाहीले सलामी अर्पण गरे। नेपाली सेनाबाट सशस्त्र वनरक्षकतर्फ गएका लप्टन धनबहादुरको कमाण्डमा रहेका सो तालीम केन्द्रका सशस्त्र वन रक्षकहरूले मातृकालाई सलामी दिएका थिए। लप्टन धनबहादुर भन्छन्– 'हामीलाई कुनै मन्त्रीले यसरी हेरेको यो पहिलो घटना थियो। कसैले पनि हाम्रा कथा–व्यथा सुनेनन्। कति मन्त्रीलाई त सशस्त्र वन रक्षक नामको छुट्टै हतियारधारी फोर्स छ भन्ने पनि थाहा थिएन।'
ऐनको अभावमा फोर्सभित्र बढुवाको कुनै अवसर नभएको, वन र वन्यजन्तु तस्करीजस्तो जोखिमपूर्ण काम गर्दासमेत अन्य कुनै सुविधा नभएको र सबैभन्दा ठूलो समस्या ऐन नहुनुले सिर्जना गरेको बताएपछि वनमन्त्री मातृकाले छिट्टै ऐन बनाउन आफूले निर्देशन दिने बताएका थिए। स्रोतका अनुसार, मन्त्री यादवको निर्देशनपछि केही महिनाअघि नै वन मन्त्रालयले सशस्त्र वनरक्षक ऐनको मस्यौदा तयार पारेको छ। मस्यौदा ऐनमा हवल्दारको पदपूर्ति सतप्रतिशत बढुवाद्वारा, जमदारको ६० प्रतिशत बढुवा र ४० प्रतिशत खुला प्रतिस्पर्धाद्वारा, सुवेदारको सतप्रतिशत बढुवाद्वारा, क्याप्टेनको ५० प्रतिशत बढुवा र त्यति नै खुला प्रतिस्पर्धाद्वारा र त्यसभन्दा माथि सबै बढुवाद्वारा गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
बेल्टार बसाहा नगरपालिका
बेल्टार बसाहा पूर्वी नेपालको उदयपुर जिल्लामा रहेको पूर्व नगरपालिका तथा वर्तमान समयमा चौदण्डीगढी नगरपालिकाको एक टोल हो। यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो तर कार्यन्वयनमा हाल जेष्ठ ४,२०७१ देखि आएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा बेल्टार र बसाहा गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन् । आर्थिक वर्ष २०६८/६९को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा कटारी पनि नगरपालिका बनेको हो । महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३० भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन् ।विशेष त यो क्षेत्रको बनोट वरिपरि हरिया डाडा पाखा ले घेरिएको ठाँउ अत्यन्तै मनमोहक र सुन्दर रहेको छ।पूर्वी क्षेत्रमा रामपुर गा.बि.स., दक्षिणमा त्रियुगा नदिको समतल फाँट पश्चिममा आँप खहरे डाडा र उत्तर दिशामा एतिहासिक स्थल चौदन्डी रहेको क्स छ। यस क्षेत्रमा थुप्रै खहरे खोलाहरु वर्षा याममा बग्ने गर्दछ।
जनसङ्ख्या
बेल्टार र बसाहा गाविसहरूलाई मिलाएर बेल्टार बसाहा नगरपालिका बनाइएको हो । त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर २३,९१८ रहेको छ ।
कोपवा
कोपवा कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो। कोपवा कपिलवस्तु जिल्लाको करीव १४ किलोमिटर उत्तरी भेगमा पर्ने एउटा गाविस हो । उत्तरमा र पश्चिमा वाणगंगा नदी दक्षिणमा निग्लिहवा गाविस र पूर्वमा वाणगंगा गाविससँग जोडिएको यो गाविसमा मिश्रित समुदायको वसोवास रहेको छ । गाविसमा अधिकांश थारुहरूको बसोबास रहेको छ भने बाँकी अन्य जातजातीहरू रहेका छन् । राष्ट्रिय जनगणना २०६९ अनुसार यस गाविसमा ११४२ घरधुरी रहेका छन् भने पुरुष ४८८९ महिला ५६४१ गरी गाविसको कूल जनसङ्ख्या १०५३० रहेको छ । यस गाविसलाई २०६८ सालमा खुला दिसामुक्त गाविस घोषणा समेत भैसकेको र  खानेपानीको समेत राम्रो सुविधा रहेको छ । तौलिहवाबाट कोपवा हुँदै अर्घाखाँचीको डोहोटे जाने सडक समेत यो गाविसको मूल सडक हो ।
धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल
यो गाविसको पश्चिम तर्फ वाणगंगा गाविसको किनारमा लक्ष्मण घाट भन्ने स्थान रहेको छ । यस स्थानमा कोइली खोला र वाणगंगा खोलाको दोभान रहेको छ जहाँ असार देखि साउन महिना सम्म विभिन्न स्थानबाट बोल बम धाम तिर्थ यात्रा गर्ने तिर्थ यात्रीहरू यहाँको पानी लगी अन्य मन्दिरहरूमा पानी चढाउने गर्दछन् । त्यसैगरी कार्तिक पूर्णिमाको दिन यहाँ दिनभर मेला लाग्ने गर्दछ । स्थानीय स्यवँसेवी विश्राम प्रसाद चौधरी द्धारा यस स्थानमा मनोकामना मन्दिरको स्थापना समेत गरिएको छ । यस मन्दिरमा विभिन्न ठाउँबाट विवाह ब्रतबन्धको लागि समेत आउने गर्दछन् ।
अमौलीकोट
भगलापुर नहर देखि करीव १ किलोमिटर पूर्व पट्टी अमौलीकोट भन्ने स्थान रहेको छ । यहाँको अवलोकनबाट दुइवटा ठूला ठूला स्तुप हरू रहेको पाइन्छ यहाँ तिलौराकोटमा पाइने उस्तै इटाहरू प्रयोग गरिएको छ । ती स्तुपको नजिकनजिकसबै अतिक्रमण भै सकेको छ भने ति दुवै स्तुपहरूमा भने अत्यन्तै इटाहरू र पुरानो जमानाका भाडाकुडाहरू मात्र रहेकोले ती दुवै स्थान करीव २ कट्ठा जति खाली रहेको छ भने प्रत्येक वर्ष विस्तारै अतिक्रमण भै रहेको छ । यहाँ देश विदेशबाट प्रयटकहरू आएर त्यहाँ रहेका विभिन्न माटोका भाडाका अवसेस हरू र इटाहरू समेत लग्ने गरेको स्थानियबासी बताउँछन् ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
राष्ट्रिय जनगणना २०६९
याज्ञवल्क्य
याज्ञवल्क्य, वैदिक साहित्यमा शुक्ल यजुर्वेदको वाजसनेयी शाखाका द्रष्टा हुन्। याज्ञवल्क्यको अर्को महत्त्वपूर्ण कार्य शतपथ ब्राह्मणको रचना हो। बृहदारण्यक उपनिषद महत्त्वपूर्ण उपनिषद हो जसको प्रमुख ऋषि याज्ञवल्क्य हुन्। यिनको काल लगभग १८०० ई पू मानिन्छ। याज्ञवल्क्यलाई देवरातका पुत्र र वैशम्पायनका शिष्य बताइएको छ । आफ्ना गुरु वैशम्पायनसंग यिनको ठूलो विवाद पर्यो । त्यसपछि उनले वैशम्पायनबाट प्राप्त ज्ञान परित्याग गरेर नया“ ज्ञानको खोजी गरे । साथै के निर्णय गरे भने अब कुनै पनि मानवीय शक्तिलाई गुरु बनाउने छैन । यिनको विवाह कात्यायिनीसंग भएको थियो जसबाट उनका दुई सन्तान थिए । पछि एक असाधारण स्त्री मैत्रेयीसंग पनि यिनको विवाह भएको थियो । मैत्रेयीलाई ब्रह्मवादिनी भनिन्छ । वृहदारण्यक उपनिषद र याज्ञवल्क्य स्मृतिलाई मिथिलामा रचना गरिएको भनिएको छ । त्यसैले याज्ञवल्क्यको आश्रम वर्तमान नेपालको भौगोलिक सीमामा कतै थियो भनेर अनुमान गर्न सकिन्छ । याज्ञवल्क्य वैदिक साहित्यमा शुक्ल यजुर्वेद वाजसनेयी शाखाको द्रष्टा ऋषि हुन् । यस सम्बन्धी पाण्डुलिपि नेपालमा मात्र उपलब्ध छ । शुक्ल यजुर्वेदका माध्यन्दिनीय शाखाको विभाजन यिनको एक महत्त्वपूर्ण योगदान मानिन्छ । यिनको अर्को महत्त्वपूर्ण योगदान शतपथ ब्राह्मण हो । यो यज्ञ र कर्मकाण्ड विधिसंग सम्बन्धित ग्रन्थ भएकोले वैदिक कर्मकाण्ड विधिका प्रवत्र्तक ऋषि पनि याज्ञवल्क्य हुन् भन्न सकिन्छ । वृहदारण्यक उपनिषद्का प्रमुख ऋषि पनि यिनै हुन् । याज्ञवल्क्यले गरेको गायत्री मन्त्रको अर्थ आजसम्म कै सर्वश्रेष्ठ छ । आत्मा, मोक्ष, र ब्रह्मको दर्शनका प्रतिपादक रूपमा पनि याज्ञवल्क्य देखिन्छन् । जनक याज्ञवल्क्य संवादमा मृत्युको अनुभवको बारेमा चर्चा गरिएको छ । याज्ञवल्क्यको काल १८०० वि.पू देखि ७०० वि.पू. अनुमान गरिएको छ । (शुक्ल यजुर्वेद, शतपथ र स्मृतिका याज्ञवल्क्य एउटै हुन् कि तीन जना ? यस बारेमा विद्वान्हरूबीच विवाद छ । तर तीनवटै रचनामा याज्ञवल्क्यको जुन छवि देखाइएको छ त्यो एक आपसमा मिल्छ । याज्ञवल्क्य स्मृतिमा जुन आदेशात्मक स्वर छ त्यो याज्ञवल्क्यको हक्की स्वभाव अनुसार नै छ । )
याज्ञवल्क्य स्मृति
मनुस्मृति जस्तै यो ग्रन्थ केवल राज्य मात्र होइन समाज सञ्चालनका दृष्टिले रचना गरिएको छ । नारदस्मृति जस्तै यसको न्याय व्यवस्था आज पनि सामयिक मानिन्छ । शुक्रनीति र कौटिलीय अर्थशास्त्र जस्तै यसमा दण्डनीतिलाई सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण बताइएको छ । यस स्मृतिमा ग्रहहरूका आधारमा सातवटा बारहरूको नाम राख्ने विधिको जुन वर्णन गरिएको छ त्यसले समयको नाप र विश्लेषणका विधिहरु याज्ञवल्क्यको समयमा आफ्नो उचाईमा पुगेको अनुमान हुन्छ । याज्ञवल्क्य स्मृतिमा एक हजार श्लोक छन् । यसका तीनवटा संस्करणहरू प्रमुख छन्– निर्णय सागर संस्करण, त्रिवेन्द्रम् संस्करण, र आनन्दाश्रम संस्करण । यो ग्रन्थ तीन खण्ड र ४३ प्रकरणमा विभाजित छ । यसका मुख्य तीन खण्ड यस प्रकार छन्–
१. आचार खण्ड
यसका १३ प्रकरणहरू मा ३६७ श्लोक छन् । यो सामाजिक, आर्थिक र धार्मिक व्यवस्था निरुपणको खण्ड हो । यसमा विद्याहरूको वर्णन, धर्मका साधन, परिषदको गठन, जीवनका संस्कार, विवाहका प्रकार, पञ्च महायज्ञ, अतिथि सत्कार, सन्तानका प्रकार, पुनर्विवाह, चार वर्णका अधिकार, आचारका दस सिद्धान्त, गृहस्थ जीवन, स्नातकको कर्तव्य, काठ र धातुका भा“डा र उनको शुद्धता, दानका प्रकार, ज्ञान दानको महत्त्व, श्राद्ध विधि, ग्रह शान्ति, राजधर्म र दण्ड निरुपण गरिएको छ ।
२. व्यवहार खण्ड
यसका २५ प्रकरणहरूमा ३०७ श्लोक छन् । यो न्याय निरुपणको खण्ड हो । न्याय सम्पादन गर्ने विषयमा याज्ञवल्क्य स्मृतिका सिद्धान्तहरूलाई भारतीय विधिसंहितामा आज पनि सम्मान प्राप्त छ । विशेष गरी दायभाग निरुपणका लागि उनका सिद्धान्तहरू कानुनविदहरूले आज पनि सम्मानपूर्वक हेर्छन् । यस अन्तर्गत न्याय परिषदको गठन, न्यायाधीशको योग्यता, न्याय सम्पादनको कार्यविधि, अभियोग, धर्मशास्त्र र अर्थशास्त्रको विरोध परेमा निर्णयका आधार, शपथ ग्रहण, पिता पुत्र विवाद, स्वामी सेवक विवाद, करार भङ्ग, जुआ, पुरस्कार, व्याभिचार, र न्याय पुनरावलोकनका विषयहरू वर्णन गरिएका छन् ।
३. प्रायश्चित खण्ड
यस खण्डका पाच प्रकरणमा ३३५ श्लोक छन् । यो मुख्यतः संसकार निरुपणको खण्ड हो । यसमा अन्त्येष्टि क्रिया– जलाउनु र गाडनु, मृत्यु पछिका संस्कार, तर्पण, शोक प्रकट गर्ने नियम, जुठो सूतक बार्नु, विपत्तिमा आचार, जीविका वृत्ति, वानप्रस्थ र यतिका नियम, आत्मा र शरीरको सम्बन्ध, सत्त्व, रज, तमका कारण, धार्मिक प्रायश्चित्त, र नियम नमान्नेहरूको निष्कासनको विवरण छ ।
याज्ञवल्क्य स्मृतिको विषयवस्तु
याज्ञवल्क्य स्मृतिमा विषय वस्तु छरिएको छ । आचाराध्यायको राजधर्म प्रकरण, व्यवहाराध्यायको साधारण व्यवहार, ऋणादान, उपनिधि, र उत्तराधिकारका नियम, वेतनादान, द्यूतसमाह्य, र सम्भूयसमुत्थान प्रकरणहरूमा दण्डनीति र अर्थशास्त्रको दृष्टिकोण स्पष्ट गरिएको छ । यसका विषय वस्तुको संक्षेप यस प्रकार छ–
१. वर्णाश्रम
यावल्क्य समाज सञ्चालनका दृष्टिले वर्ण र आश्रम व्यवस्थालाई अनिवार्य मानेका छन् । यस अनुसार विभिन्न वर्णले विभिन्न कार्य विभाजन गरिएको छ । आश्रम व्यवस्था अनुसार याज्ञवल्क्यले ब्रह्मचर्य र गृहस्थ आश्रमको सम्बन्धमा विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरेका छन् । गृहस्थ जीवनको अनुशासनलाई महत्त्व दिंदै यस आश्रमलाई अर्थ र कामको समुचित उपलब्धिको अवस्था मानेका छन् ।
२. राजधर्म
मनुस्मृतिमा जस्तै याज्ञवल्क्य स्मृतिमा पनि राज्यको सप्ताङ्ग सिद्धान्त स्वीकार गरिएको छ । याज्ञवल्क्यका अनुसार– स्वामी, अमात्य, जन, दुर्ग, कोश, दण्ड, मित्र यी सात राज्यका प्रकृति (मूल कारण) हुन् । (याज्ञवल्क्यस्मृति, सन् २०१५, ।१.३५३।।) याज्ञवल्क्यले शुक्रले जस्तै दण्डनीतिलाई महत्त्व दिएका छन् । राज्यको सुसञ्चालनका लागि राजाले धर्मशास्त्र, अर्थशास्त्र आदिको प्रशिक्षण लिनु पर्ने, विशेष गुणहरू आर्जन गर्नु पर्ने नियम बनाइएको छ । यसका साथै मन्त्रीमण्डलसंग परामर्श गर्नु पर्ने निर्देश दिइएको छ । राज्यको सर्वाधिक प्रमुख कार्य शान्ति सुरक्षाको स्थापना गरी प्रजालाई निर्भय बनाउनु भनिएको छ । यसका लागि स्थानीय निकाय प्रमुखहरूको नियुक्तिर राजकीय चिह्नको व्यवस्था गर्नु पर्छ भनिएको छ घुस खानेहरू प्रति याज्ञवल्क्य निर्मम देखिएका छन् । उनले आदेशपूर्वक भनेका छन्– त्यस्ताको धन खोसेर उनीहरूलाई देशनिकाला गरिदिनु पर्छ याज्ञवल्क्यस्मृतिमा अप्राप्तको प्राप्ति र प्राप्तिको सुरक्षा, अझ बढी आर्थिक उन्नति र भएका धनको उपयोग गर्नु पर्ने राज्यको दायित्व बताइएको छ राज्यको विविध क्षेत्रमा विशेषज्ञको नियुक्ति गर्नु पर्ने निर्देश छ । साथै विशेषज्ञहरूको नियुक्ति गर्दा धर्मशास्त्र र अर्थशास्त्र ज्ञाता छनौट गर्नु पर्ने आदेश छ । योगक्षेमका कार्यहरूमा आवास निर्माण, कोष सङ्कलन र शान्तिसुरक्षाका कामहरू सम्पन्न गर्नु पर्छ भनिएको छ तर अन्यायपूर्ण तरिकाले राजकोष सङ्कलन गर्नुलाई निषेध गरिएको छ राजाको व्यस्त दिनचर्यालाई मनुस्मृति र कौटिलीय अर्थशास्त्रमा जस्तै याज्ञवल्क्य स्मृतिले पनि महत्त्व दिएको छ । प्रत्येक प्रहरको दिनचर्या स्मृतिले निर्धारित गरिदिएको छ ( व्यापारीहरूको सुरक्षाबापत उनीहरूले राज्यलाई दशभागको एक भाग तिनु पर्छ भनिएको छ यो व्यवस्था मनुस्मृति अनुसार छ । कारोबार करको रूपमा व्यापारीहरूले राज्यलाई २० भागको एक भाग तिर्नु पर्ने व्यवस्था गरिएको छ । कर छल्नेहरूसंग वस्तुको मूल्यको आठ गुना थप लिनु पर्छ भनेर कर छल्नेलाई कारवाही गरिएको छ । डुङ्गा चलाउनेलाई पारि तराएको शुल्क तिर्नु पर्ने व्यवस्था छ । वस्तु हराएमा सम्बन्धित व्यापारीलाई राज्यले सो वस्तु सोधभर्ना दिनु पथ्र्यो तर त्यस सोधभर्नाका निश्चित नियमहरू थिए, जस्तै यो व्यवस्था कारोबार वर्ष भित्रमा सीमित गरिएको छ, यसका यो बीमा सुविधा कर तिरेका वस्तुहरूमा मात्र सीमित थियो यी शर्तहरू पूरा नगर्ने व्यापारीलाई राज्यले वस्तु फिर्ता दिनु पर्ने अनिवार्यता थिएन ।
३. दानको महत्त्व
प्राचीन समयमा दानलाई राष्ट्रिय आय हस्तान्तरण गर्न, आय असमानतामा कमी ल्याउन र योग्य व्यक्तिहरूलाई पुरस्कार प्रदान गर्नका लागि दान क्रियाको उपयोग हुन्थ्यो । त्यसैले याज्ञवल्क्य स्मृतिमा ज्यादै महत्त्व दिइएको छ । त्यसमा पनि गाई दानलाई सर्वाधिक फलदायक बताइएको छ । धन दान गर्दा पारिवारिक सरसल्लाह गर्नुपर्ने निर्देश दिंदै भनिएको छ– आफ्ना कुटुम्बले विरोध नगर्ने गरी मात्र दान दिनु पर्छ भनिएको छ ।
४.मौद्रिक व्यवस्था एवं परिवत्र्य दर
विभिन्न मुद्राहरू तथा उनीहरूको आपसी विनिमय दरको व्यवस्थाको विवरणले याज्ञवल्क्यको समयमा प्रभावपूर्ण मौद्रिक व्यवस्था भएको बुझिन्छ । यस परिवत्र्य दर अनुसार पाच कृष्णलको एक माष, र सोह्र माषको एक सुवर्ण हुन्छ भनिएको छ । त्यसै गरी चार वा पाच सुवर्णको एक पल हुन्छ भनिएको छ । दुई कृष्णलको एक चा“दीको मास र सोह्र चा“दीका माषको एक धरण बताइएको छ । दस धरणको एक शय माने पल हुन्छ । चार सुवर्ण र एक निष्क आपसमा बराबर हुन्छन् भनिएको छ । एक कर्ष (पलको चौथो भाग) बराबर तामाको एक सिक्का हुन्छ भनेर बताइएको छ
५.व्यावसायिक क्रियाकलाप
याज्ञवल्क्य स्मृतिमा क्रेता र विक्रेताको क्रियाकलाप, त्यस सम्बन्धी नियम, मूल्य निर्धारण, नाफाको नियमन, ब्याज दरको निर्धारणका विाष्य वस्तु विषयक वस्तु पनि पाइन्छ । मूल्य निर्धारणमा राजकीय हस्तक्षेप स्पष्ट गरिएको छ । त्यस मूल्यमा किनबेच गर्नु पर्ने अनिवार्यता गरिएको छ । स्वदेशी वस्तुमा नाफाको दर पा“च प्रतिशत र विदेशी वस्तुमा दश प्रतिशतमा सीमित गरिएको छ । यसभन्दा बढी नाफामा कारावही गनेृ नियम बनाइएको छ । ब्याज दर पनि स्मृतिमा निर्धारण गरिएको छ । यस अनुसार न्यूतनम ब्याज दर १० प्रतिशत र अधिकतम २० प्रतिशत मानिएको छ
६. सम्पत्ति उत्तराधिकार
सम्पत्ति उत्तराधिकारका बडो स्पष्ट र वैज्ञानिक नियम याज्ञवल्क्यले बनाएका छन्। उदाहरणका लागि उनले के स्पष्ट गरेका छन् भने पिताको मृत्यु पश्चात् सबै सन्तानलाई बराबर सम्पत्ति भाग लागउनु पर्छ तर एक बराबर भाग उनीहरूकी आमालाई पनि लगाउनु पर्छ भनिएको छ । यस भनाईले याज्ञवल्क्य महिला अधिकारका पक्षपाती देखिन्छन् ।
७. लगानी र ब्याज
याज्ञवल्क्यले व्यापारीको नाफा वा हानिलाई पूँजीको लाभदायकसंग सम्बन्धित गरेर ठीक त्यस प्रकारको विचार व्यक्त गरेका छन् जुन विचार केन्सले पूँजीको सीमान्त उत्पादकतामा उल्लेख गरेका छन् । याज्ञवल्क्यका अनुसार, लगानी गरे पछि जति द्रव्य लगाइएको छ त्यसको आधारमा नाफा वा हानि तय गर्नु पर्छ यदि लगानी गरे जति मात्र उत्पादन प्राप्त हुन्छ भने शून्य नाफाको अवस्था हुन्छ तर यदि लगानीभन्दा केही बढी प्राप्त हुन्छ भने नाफा र लगानीभन्दा केही कम प्राप्त हुन्छ भने हानि हुन्छ । आधुनिक समयमा लगानी भन्नासाथ त्यसमा प्रचलित ब्याज पनि समावेश हुन्छ त्यसैले आधुनिक अर्थशास्त्रीहरूले ब्याज दरसंग पूजीको प्रत्याशित लाभदायकता तुलना गरेर लगानी फाइदाजनक छ कि छैन भन्ने कुराको अनुमान गर्छन् । यस अनुसार यदि ब्याज दर र पूँजीको प्रत्याशित लाभदायकता बराबर छ भने लगानीको सन्तुलन हुन्छ । यदि ब्याजभन्दा प्रत्याशित लाभदायकता कम छ भने हानि र बढी भएमा नाफा हुन्छ भनेर विश्लेषण गरिन्छ ।
८.राजशास्त्रको परम्परा
याज्ञवल्क्य स्मृतिमा राजशास्त्र परम्परामा २०जना चिन्तकहरुको नाम पाइन्छ । जुन यस प्रकार छन् अङ्गिरा, अत्रि, आपस्तम्ब, उशना, कात्यायन, गौतम, पराशर, दक्ष, बृहस्पति, मनु, यम, याज्ञवल्क्य, विष्णु, शतातप, शंख, संवर्त, व्यास, वशिष्ठ, र हारीत
९.उपसंहार
याज्ञवल्क्यस्मृति मनुस्मृति जस्तै राज्य सञ्चालनको ग्रन्थ हो । तर यसले राज्यभन्दा पनि समाज सञ्चालनमा बढी ध्यान केन्द्रित गरेको छ । यसको रचना मिथिला (वर्तमान जनकपुर) मा गरिएको स्पष्ट उल्लेख छ । न्याय सम्पादनका दृष्टिले यो ग्रन्थ आजसम्म सान्दर्भिक मानिन्छ ।
लिथुआनिया
लिथुआनिया (Lietuvos Respublika), Vilnius (Capital), Europa.
भूगोल
ग्ज्द्,।ग्भ्
लात्भिया
लात्भिया, Latvija ; Latveja; Leţmō), वा आधिकारिक रूपमा गणतन्त्र लात्भिया (Latvijas Republika, Latvejas Republika, Leţmō Vabāmō) उत्तरी युरोपको बाल्टिक क्षेत्रमा पर्ने एक देश हो। यो बाल्टिक राज्यहरू मध्ये एक हो। देशको उत्तरमा एस्टोनिया, दक्षिणमा लिथुआनिया, पूर्वमा रूस, दक्षिणपूर्वमा बेलारुस र पश्चिममा स्विडेनसँग समुद्री सिमाना साझेदारी गरेको छ। लात्भियाले ६४,५८९ वर्ग किलोमिटर (२४,९३८ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ र यसको जनसङ्ख्या १९ लाख रहेको छ। यस देशमा शीतोष्ण मौसमी हावापानी पाइन्छ। यसको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर रिगा हो। लात्भियाली बाल्टिक क्षेत्रको एकै जातीय समूह र भाषा बोल्ने समूहका हुन्। देशको आधिकारिक भाषा लात्भियाली हो जुन बाल्टिक भाषा बोल्ने एक मात्र जीवित दुई भाषाहरू मध्ये एउटा हो। रूसीहरूको जनसङ्ख्या झन्डै एक चौथाइ भएको यस देशका प्रमुख अल्पसङ्ख्यकहरू हुन्।
शताब्दीयौँसम्म जर्मनेली, स्विडेनी, पोल्यान्डेली-लिथुआनियाली र रूसी शासनको नियन्त्रणमामा रहेको थियो जहाँ मुख्यतया बाल्टिक जर्मनेली कुलीनद्वारा शासन सञ्चालन गरिएको थियो। जर्मनेली साम्राज्यबाट अलग भएसँगै गणतन्त्र लात्भिया स्थापना १८ नोभेम्बर १९१८ मा भएको थियो र प्रथम विश्व युद्ध पश्चात् यो स्वतन्त्र राष्ट्र घोषित भएको थियो। तथापि, सन् १९३४ मा, कार्लिस उल्मानिसको अधीनमा सत्तावादी शासन स्थापना गरेपछि सन् १९३० को दशकसम्मै देश झन्-झनै निरङ्कुश बन्न पुगेको थियो।
किसान संघको राजनैतिक पखेटा
किसान संघको राजनीतिक पखेटा (Politieke Vleugel van de Federatie voor Landbouwers) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९९५मा स्थापना गरियो | जे. शितल दलको नेता हो |
अटल बिहारी वाजपेयी
अटल बिहारी वाजपेयी (जन्म २५ डिसेम्बर, १९२४- मृत्यु १६ अगस्त २०१८ ) भारतका पूर्व प्रधानमन्त्री हुन् । उनी भारतीय जन सङ्घको स्थापना गर्नेमा एक जना हुन् र १९६८ देखि १९७३ सम्म उनी यसका अध्यक्ष पनि रहे। उनी जीवनभर भारतीय राजनीतिमा सक्रिय रहे। उनले लामो समयसम्म राष्ट्रधर्म, पाँचजन्य र वीर अर्जुन आदि राष्ट्रिय भावनाले ओत-प्रोत पत्र-पत्रिकाहरूको सम्पादन गरे। यस अतिरिक्त उनी एक ओजस्वी एवं पटु वक्ता (ओरेटर) एवं प्रसिद्ध हिन्दी कवि पनि हुन्। उनी अविवाहित छन्।
राजनीतिक जीवन
उनी भारतीय जन सङ्घको स्थापना गर्नेहरूमा एक जना हुन् र १९६८ देखि १९७३ सम्म उनी त्यसको अध्यक्ष पनि रहे। १९५५ मा पहिलो पल्ट लोक सभा चुनाव लडे, सफलता पाएनन् तर, १९५७ मा बलरामपुर (जिल्ला गोण्डा, उत्तर प्रदेश)बाट जनसङ्घको प्रत्याशीका रूपमा विजयी भएर लोक सभामा पुगे। १९५७ देखि १९७७ सम्म ( जनता पार्टीको स्थापना सम्म) जनसङ्घका संसदीय दलका नेता रहे। १९६८ देखि १९७३ सम्मउनी भारतीय जनसङ्घका राष्टीय अध्यक्ष पदमा आसीन रहे। मोरारजी देसाईको सरकारमा उनी १९७७ देखि १९७९ सम्म विदेश मन्त्री रहे र विदेशमा भारतको छवि राम्रो बनाए।
छपली
छपली नेपालको सेती अञ्चलको डोटी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ५६१ वटा घर छन्।
अटल बिहारी वाजपेयी
राजनीतिक जीवन
१९८० मा जनता पार्टीदेखि असन्तुष्ट भएर उनले जनता पार्टी छोडेर भारतीय जनता पार्टीको स्थापनामा मदद गरे। ६ अप्रिल, १९८० मा बनेको भारतीय जनता पार्टीका अध्यक्ष पदको दायित्व श्री वाजपेयीलाई सुम्पियो। दुईपल्ट राज्यसभाका लागि पनि निर्वाचित भए। लोकतन्त्रका सजग प्रहरी अटल बिहारी वाजपेयीले १९९७मा प्रधानमन्त्रीका रूपमा देशको बागडोर संभाले। १९ अप्रिल, १९९८ मा पुनः प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिए र उनको नेतृत्वमा १३ दलहरूको गठबन्धन सरकार मार्फत् पाँच वर्षमा देशले प्रगतिका अनेक आयाम छोयो।
सन २००४ को लोकसभा चुनावमा भाजपाका नेतृत्वमा राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक गठबन्धन (एण्डीए)ले वाजपेयीका नेतृत्वमा चुनाव लड्यो र भारत उदय (इण्डिया शाइनिंग)को नारा दियो। यस चुनावमा कुनै पनि पार्टीलाई बहुमत प्राप्त भएन। यस्तो स्थितिमा वामपंथी दलहरूको समर्थन लिएर कांग्रेसले भारतको केन्द्रीय सरकारमा कायम हुनमा सफलता प्राप्त गर्‍यो र भाजपा विपक्षमा बस्न मजबूर भयो। अहिले उनले राजनीतिबाट संन्यास लिसकेका छन्।
उनी भीडको भाग भएको बेलामा २ B अगस्ट १ 194 2२ मा बटेश्वरमा भएको लडाकू घटनामा भाग नलिएको भनेर धर्मशास्त्रीय उपक्रम दिएपछि उनलाई रिहा गरिएको थियो।
कविका रूप माअटल
श्री अटल बिहारी वाजपेयी राजनीतिज्ञ हुनका साथ-साथ एक कवि पनि हुन् । मेरी इक्यावन कविताएं वाजपेयीको प्रसिद्ध काव्यसंग्रह हो। अटल बिहारी वाजपेयीको काव्य रचनाशीलता एवं रसास्वाद पिताबाट प्राप्त भएको हो। उनका पिता कृष्ण बिहारी वाजपेयी ग्वालियर रियासतमा त्यस समयका मानिएका कवि थिए। उनी ब्रजभाषा र खडी बोलीमा काव्य रचना गर्थे। पारिवारिक वातावरण साहित्यिक एवं काव्यमय हुनको कारण उनी सफल कवि बनेकाहुन्। उनको सर्व प्रथम कविता ताजमहल थियो। कवि हृदय कहिल्यै पनि कविताबाट वंचित हुनसक्तैन। राजनीतिको साथ-साथ समष्टि एवं राष्ट्रप्रति उनको वैयक्तिक संवेदनशीलता प्रकट हुन्छ। उनको सङ्घर्षमय जीवन, परिवर्तनशील परिस्थितिहरू, राष्ट्रव्यापी आन्दोलन, जेलवास सबै परिस्थितिको प्रभाव एवं अनुभूतिले काव्यमा अभिव्यक्ति पाएकोछ।
वाजपेयी सरकारको कार्य
सय सालभन्दा पनि धेरै पुरानो कावेरी जल विवादलाई सुल्झाए। संरचनात्मक ढाँचाको लागि कार्यदल; सफ्टवेयर विकासको लागो सूचना एवं प्राविधिक कार्यदल;कान्द्रीय बिजुली नियन्त्रण आयोग आदिको गठन गरे, साथै राष्ट्रिय राजमार्गहरू एवं विमानस्थलको विकास; नयाँ टेलीकम नीति तथा कोंकण रेलवेलाई शुरुवात आदिको माध्यमले बुनियादी संरचनात्मक ढाँचालाई बलियो पार्ने कदम उठाए। राष्ट्रिय सुरक्षा समिति, आर्थिक सल्लाह समिति, व्यापार एवं उद्योग समिति पनि गठित गरे। यसका अतिरिक्त आवश्यक उपभोक्ता सामग्रिहरूको दरभाउ नियन्त्रित गर्न मुख्यमन्त्रीहरूको सम्मेलन बोलाए, उडीसाको सर्वाधिक गरीब क्षेत्रका लागि सात सूत्री गरीबी उन्मूलन कार्यक्रम शुरू गरे, आवास निर्माणलाई प्रोत्साहन दिन अर्बन सीलिङ्ग एक्ट समाप्त गरे तथा ग्रामीण रोजगार सृजन एवं विदेशमा बसेका भारतीय मूलका मानिसहरूका लागि बीमा योजना शुरू गरे।
अमृतगञ्ज
अमृतगञ्ज नेपालको मध्यमाञ्चल विकस क्षेत्र नारायणी अञ्चल, बारा जिल्लामा अवस्थित साविकको एक गाउँ विकास समिति हो।
गणेशपुर, डडेलधुरा
गणेशपुर नेपालको सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, महाकाली अञ्चलको डडेलधुरा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
विनोद मानन्धर
विनोद मानन्धर नेपाली चलचित्र कलाकार तथा चलचित्र निर्माता हुन्। यिनी बरिष्ठ साहित्यकार इश्वर मानन्धरका छोरा हुन्। बिनोदकी श्रीमती करिश्मा मानन्धर लामो समयसम्म १ नम्बरमा रहेकी नेपाली नायिका हुन्। यिनकी छोरी कविता मानन्धरले समेत 'एउटा यस्तो प्रेम कहानी' चलचित्रबाट नेपाली चलचित्रमा डेब्यु गरेकी छन्।
मानन्धरले ४० को दशकमा कस्तुरी नामको नेपाली चलचित्र निर्माण गरेका थिए। कस्तुरीको अधिकांश भाग लण्डनमा सुटिङ गरिएको थियो। यसै चलचित्र निर्माणको सिलसिलामा बिनोदसित करिश्माको भेट भएको थियो।
भारतमा बोलिने भाषाहरू
हिन्द-आर्य भाषाहरू
संस्कृत, हिन्दी, उर्दू, पञ्जाबी भाषा, सिन्धी, कश्मीरी, पहाडी, नेपाली, मैथिली भाषा, अंगिका, भोजपुरी भाषा, मराठी भाषा, मगही, मंडियाली भाषा, डोगरी भाषा, सादरी, कोंकणी भाषा, गुजराती भाषा, बङ्गाली, उडिया भाषा, असमिया, छात्तीसगढी भाषा, बुन्देलखण्डी, ब्रजभाषा, अवधी, कन्नौजी
विनोद मानन्धर
यिनले बाबु साहेब -२०५९, ढुकढुकी आदि चलचित्र निर्माण गरेका थिए। करिश्मा र विनोदको संयुक्त प्रडक्सनमा फागू द कलर्स अफ लाइफ निर्माण भैरहेको छ।
भारतमा बोलिने भाषाहरू
द्रविड भाषाहरू
तुलु, तमिल, तेलुगु, कन्नड, मलयालम
तिब्बती-बर्मी भाषाहरू
नेपाल भाषा, मणिपुरी, खासी, मिजो, आओ, म्हार, नागा
मातृभाषाका अनुसार ठूला भारतीय भाषाहरूको सूची
यहाँ यो ध्यान राख्ने योग्य कुरा छ कि भारतमा द्विभाषिकता एवं बहुभाषिकताको  प्रचलन छ यस कारण  यो सङ्ख्या ती मानिसहरूको छ जसले हिन्दीलाई आफ्नो प्रथम भाषाका तौरमा १९९१को जनगणनामा  दर्ता गरेका थिए।
लिटिल क्याप्रिस
लिटिल क्याप्रिस (जन्म २६ अक्टोबर १९८८) एक चेक अश्लील अभिनेत्री, मोडल र निर्माता हुन्।
महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)
महोत्तरी ४ नेपालको महोत्तरी जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।
सम्मिलित क्षेत्रहरू
महोत्तरी ४ निर्वाचन क्षेत्रभित्र सम्सी गाउँपालिका, सोनामा गाउँपालिका, रामगोपालपुर नगरपालिका, औरही नगरपालिकाको वडा नं. ३–६ र मनरा शिसवा नगरपालिकाको वडा नं. १–७ समेटिएको छ।
प्रदेश सभा खण्डहरू
मधेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:
लोकतान्त्रवादीहरू २१
लोकतान्त्रवादीहरू २१ (Democraten २१) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | एस. मोएस्तद्जा दलको नेता हो |
गोटिहवा
गोटिहवा कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
चैतन्य बहुमुखी क्याम्पस
चैतन्य बहुमुखी क्याम्पस काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको बनेपामा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
मोनिका स्विटहर्ट
मोनिका स्विटहर्ट (जन्म २३ अप्रिल १९८१) चेक अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीको स्टेज नाम हो । उनी अठार वर्ष पुगेपछि अश्लील चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी थिइन ।
एकिकृत जन आन्दोलन
एकिकृत जन आन्दोलन (United People's Movement) सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडिन्सका एउटा राजनीतिक दल हो | अद्रिअन सौन्देर्स दलको अध्यक्ष हो |
मुद्रा सटही
मुद्रा सटहीएउटा देशको मुद्रा अर्को देशको मुद्रा सँग साट्ने प्रक्रिया हो। यस्तो मुद्रा साट्ने व्यक्ति वा एजेन्ट लाई पनि मुद्रा सटही वा मनि चेन्जर भनिन्छ। विदेशी मुद्रा नचल्ने स्थानमा मुद्रा सटहि गरी कारोबार गर्न सहजता ल्याउने उदेश्यले मुद्रा सटही को व्यवस्था गरिएको हो। मुद्रा सटही वापत तोकिएको कमिशन लिने व्यवस्था गरिएको हुन्छ। यस्तो कमिशन नियमक निकाय निर्धारण गरिदिए बमोजिम हुन्छ। मुद्र सटही व्यवसाय सन्चालन गर्ने फर्म, कम्पनि वा संस्थाले नेपाल राष्ट्र बैङ्कले व्यवस्था गरेको इजाजतपत्रको बार्षिक शुल्क व्यवस्था, इजाजतपत्रको लागि धरौटी सम्बन्धी व्यवस्था र अन्य प्रावधानहरूलाई स्वीकार गरी मर्यादित रूपमा व्यवासाय सञ्चालन गर्नु पर्नेछ।
मिर्मी
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
गौरी, कपिलवस्तु
गौरी, कपिलवस्तु कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
काभ्रे बहुमुखी क्याम्पस
काभ्रे बहुमुखी क्याम्पस काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको बनेपामा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
वामन पुराण
वामन पुराणमा मुख्यरूपले भगवान विष्णुको दिव्य माहात्म्यको व्याख्यान छ। विष्णुका वामन अवतारसित सम्बन्धित यो दस हजार श्लोकहरूको पुराण शिवलिंग पूजा, गणेश -स्कन्द आख्यान, शिवपार्वती विवाह आदि विषयहरूले परिपूर्ण छ। यसम भगवान् वामन, नर-नारायण, भगवती दुर्गाका उत्तम चरित्रका साथ भक्त प्रह्लाद तथा श्रीदामा आदि भक्तहरूको कथा छ। यसका अतिरिक्त, शिवजीको लीला-चरित्र, जीवमूत वाहन-आख्यान, दक्ष-यज्ञ-विध्वंस, हरिका कालरूप, कामदेव-दहन, अंधक-वध, लक्ष्मी-चरित्र, प्रेतोपाख्यान, विभिन्न व्रत, स्तोत्र र अन्तमा विष्णुभक्तिका उपदेशहरका साथ यस पुराणको हुन्छ।
विस्तार
यस पुराणमा श्लोकहरूको संख्या दस हजार छ, यस पुराणमा पुराणहरूका पांच लक्षणहरू अथवा वर्ण्य-विषय-सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर र वंशानुचरितको वर्णन छ। सबै विषयहरूको सानुपातिक उल्लेख गरिएकोछ। बीच-बीचमा अध्यात्म-विवेचन, कलिकर्म र सदाचार आदि माथि पनि प्रकाश पारिएकोछ।
वामन पुराणको संक्षिप्त जानकारी
वामनपुराणमा कूर्म कल्पको वृतान्तको वर्णन छ र त्रिवर्णको कथा छ। यो पुराण दुइ भागहरूले युक्त छ र वक्ता श्रोता दुवैको लागि शुभकारक छ, यसमा पहिलो पुराणका विषयमा प्रश्न छ, फेरि ब्रह्माजीको शिरच्छेदको कथा कपाल मोचरको आख्यान र दक्ष यज्ञ विध्वंशको वर्णन छ। यसपछि भगवान हरको कालरूप संज्ञा मदनदहन प्रहलाद नारायण युद्ध देवासुर संग्राम सुकेशी र सूर्यको कथा, काम्यव्रतको वर्णन, श्रीदुर्गा चरित्र तपति चरित्र कुरुक्षेत्र वर्णन अनुपम सत्या माहात्म्य पार्वती जन्मको कथा, तपतिको विवाह गौरी उपाख्यान कुमार चरित अन्धकवधको कथा साध्योपाख्यान जाबालचरित अरजाको अद्भुतकथा अन्धकासुर र शंकरको युद्ध अन्धकलाई गणत्वको प्राप्ति मरुदगणहरूको जन्मको कथा राजा बलिको चरित्र लक्ष्मी चरित्र त्रिबिक्रम चरित्र प्रहलादको तीर्थ यात्रा र उसमा अनेक मंगलमयी कथाहरू धुन्धुको चरित्र प्रेतोपाख्यान नक्षत्र पुरुषको कथा श्रीदामाको चरित्र त्रिबिक्रम चरित्रपछि ब्रह्माजीद्वारा भनिएको उत्तम स्तोत्र तथा प्रहलाद र बलिको संवादको सुतल लोकमा श्रीहरिको प्रशंसाको उल्लेख छ।
चनई
छाने कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
इटियाही
इटियाही बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
झापा ११ फुटबल क्लब
झापा ११ फुटबल क्लब झापा जिल्लाको एक फुटबल क्लब हो। यो टिम नेपाली फुटबल क्लबहरूका चर्चित फुटबल टोली मध्येको एक टोली हो। भने उत्तिकै सफल टिम पनि हो। यो फुटबल क्लबले मुख्य गरी नेपाली घरेलु तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रित फुटबल प्रतियोगिताहरूमा समग्र झापा जिल्लाको प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछ।
इतिहास
सन् २०१४ मा आधिकारिक रूपमा स्थापना भएको यो नेपाली फुटबल क्लबले आफ्नो सुरूवाति वर्षबाटनै सफलता प्राप्त गरेको थियो । पहिलोपटक झापा ११ क्लबले उपत्यकामा आफ्नो पहिलो सहभागीतामानै एन्फा कप जित्न सफल भएको थियो जसमा कोही पनि विदेशी खेलाडीहरू रहेका थिएनन्।
प्रायोजक
हाल यस क्लबलाई रमपम चाउचाउले मुख्य प्रायोजन गरेको छ।
उपाधिहरू
विजेता :* २०१४ एन्फा कप
क्वाटर फाइनल : आहा गोल्ड कप, पोखरा, २०१५
विजेता : *विराट गोल्डकप, विराटनगर, २०१५
विजेता :* २०१५ नेपाल राष्ट्रिय लिग
जगजीत श्रेष्ठ
जगजीत श्रेष्ठ नेपाली राष्टिय फुटबल टिमका खेलाडी हुन्।
प्रभा बहुमुखी क्याम्पस
प्रभा बहुमुखी क्याम्पस काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको कात्तिके देउरालीमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
छार्का
छार्का नेपालको कर्णाली अञ्चलको डोल्पा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १०८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार छार्काको जनसङ्ख्या ६३४ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
स्रोत
[[श्रेणी:कर्णालीको ठाउँ]
जन प्रगतिशील आन्दोलन
जन प्रगतिशील अंदोलन (People's Progressive Movement) सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडिन्सका एउटा राजनीतिक दल हो | दल २०००मा स्थापना गरियो | केन बोइअ दलको अध्यक्ष हो |
फरहान बेहार्डिन
फरहान बेहार्डिन दक्षिण अफ्रिका राष्ट्रिय क्रिकेट टिम का खेलाडी हुन।
वन चाहा
वन चाहा नेपालमा पाइने चाहाको एक प्रजाति हो। यो चरा नेपाल लगायत एसियाका देशहरूमा पाइने गर्छ। यसलाई अङ्ग्रेजीमा वुड स्नाइप ( Wood Snipe) भनिन्छ।
विबरण
वन चाहासँग मिल्दाजुल्दा चरामा ठूलो चाहा र भार्का चाहा पर्दछन्। यसको ठूलो चाहाभन्दा भद्दा र ठाडो उडान साथै चौडा पखेटाहरू हुन्छन्। यसको ठोँड सापेक्षिक रूपमा छोटो चौडाफेद भएको हुन्छ। वन चाहा भार्का चाहाभन्दा मोटो चिन्ह भएको जसको टाउकाको धर्सा मैलो र कालो कालो तथा कालो कालो पिठ्यु र काँधको प्वाँखमा चौडा मैला धर्साहरू र न्यानो मैलो घाँटी र छाती जसमा खैरा ठाडा धर्काहरू हुन्छन्। खुट्टाहरू हरियो हरियो हुन्छन्। हावामा प्रदर्शन गर्दा, चौडा वृत्तकारमा उड्दै, एउटा नाके चे-डेप, चे-डेप, चे-डेप, इप्-इप्-इप्, ओक, ओक बोली निकाल्छ।
वितरण तथा वासस्थान
वन चाहा नेपाल लगायत एसियाका देशहरू भारत, दक्षिण चीन तथा भुटानमा पाइने गर्छ। यो चरा श्रीलङ्का, बङ्गलादेश, म्यानमार, लाओस, र भियतनामका केही स्थानमा पनि पाइने गर्छ। यो चरा नेपालको सन्दर्भमा लाङ्टाङ् तथा सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जमा पाइने गर्छ। यो प्रजाति गृष्ममा ३६५० देखि ४९०० मी. सम्म र हिँउदमा ७५ देखि ३०५० मी. सम्मको उँचाइमा पाइने गर्छ। यसले ३००० मिटर (९८०० फिट) माथीको उचाइमा पाइने हिमाली खर्क पुड्का बुट्यानहरूमा बच्चा कोरल्ने गर्छ। हिँउदको समयमा वनका कक्ष भूमितिर झर्दछ।
खतरा तथा संरक्षण अवस्था
वन चाहा संरक्षणका हिसाबले विश्वमा संवेदनशील अवस्थामा रहेको छ वासस्थानको विनास तथा अवैध शिकारको कारण यो चरा खतरामा परेको हो।
भार्का चाहा
भार्का चाहा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा सोलिटरी स्नाइप (Solitary Snipe) भनिन्छ ।
नयाँ लोकतान्त्रिक पार्टी (सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडिन्स)
नयाँ लोकतान्त्रिक पार्टी (New Democratic Party) सेंट विन्सेंट र ग्रेनाडीन्सका एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९७५मा स्थापना गरियो | अर्न्हिम एउस्तस दलको अध्यक्ष हो |
२००५ संसदीय निर्वाचनमा दलले २५७४८ मतहरू (४४.७%, ३ क्षेत्रहरू) पायो |
डेडी थुम्का क्याम्पस
डेडी थुम्का क्याम्पस काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको महादेवस्थान-३मा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
जयनगर, कपिलवस्तु
जयनगर, कपिलवस्तु कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
जयगनगर कपिलबस्तुको एक् गाबिस हो । यहाको परमुख् बजार गोरुसिन्गे हो । यहाको पर्मुख् ब्यब्साय होटेल तथा क्रिशि हो ।
छाता पिप्रा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार छाता पिप्राको जनसङ्ख्या ५९४८ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
राष्ट्रिय सुधार पार्टी
राष्ट्रिय सुधार पार्टी (National Reform Party) सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडिन्सका एउटा राजनीतिक दल हो | जोएल मिगुएल दलको अध्यक्ष हो |
शिवहरि पौडेल
शिवहरि पौडेल नेपाली चलचित्रका कलाकार हुन्।
मेल्छाम
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जवाभारी
जवाभारी कपिलवस्तु जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
सर्वमङ्गला बहुमुखी क्याम्पस
सर्वमङ्गला बहुमुखी क्याम्पस काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको पाँचखालमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
ठुलो चाहा
ठूलो चाहा (Scolopax rusticola) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा युरासिएन उडकक ( Eurasian Woodcock) भनिन्छ।
परमिता राणा
परमिता राज्य लक्ष्मी राणा (जन्म सन् १९९३ अक्टोबर २ ),व्यवसायिक रूपमा परमिता आरएल राणा वा सोझै परमिता राणा, एक नेपाली चलचित्र अभिनेत्री, मोडल, गायिका र चर्चित प्रभावकारी वक्ता हुन्। उनी आफ्नो पहिलो चलचित्रबाटै चर्चामा आएकी थिइन्। उनी अभिनेता आयुष्मान जोशीसँग 'चपली हाईट २' नामक चलचित्रबाट नेपाली चलचित्र उद्योगमा पदार्पण गरेकी थिइन्। सन् २०१९ डिसेम्बरमा, हिट एन्ड रन अभियोगमा मुछिएको गाडीमा यात्रुको रूपमा राणा पनि थिइन्। सो गाडीका चालक पृथ्वी मल्ल मादक पदार्थ सेवन गरि बुढानिलकण्ठ नजिक सडक पेटीमा हिड्दै गरेकी एक महिलालाई ठक्कर दिई ज्यान मारेका थिए।