cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सुमन पोखरेल रचनासूची
नेपाली
• कल्पना पतन
• आकाशबाट
• मन बुझाएँ रातरातभर
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• आज मेरो अघिल्तिर
नेपाली
• भरिया
भण्डारखाल पर्व (१८६३)
हत्याको सिलसिला
चौतारा विदुर शाह, काजी त्रिभुवन प्रधान, काजी नरसिंह गुरुङ, राजा पृथ्वीपाल सेन तथा यिनका भाइ चौतारा रणबहादुर सेन समेत कडाइका साथ कैदमा परिसकेका थिए। रणबहादुर शाहको हत्यामा उनीहरूको हात थियो कि थिएन र थियो भने कसकसको केकस्तो हात थियो भन्ने कुराको कुनै छनबिन तथा पुर्पक्ष नै नगरी भोलिपल्ट नै राजभवन भित्र कै भण्डारखालको बगैंचामा यिनीहरू सबै काटिए। चौतारा विदुर शाहीका नाबालक छोराहरू सम्मले पनि बोल्ने अवसर पाएनन् र काटिए। काजी त्रिभुवन प्रधान र काजी नरसिंह गुरुङका छोराहरू मात्र होइनन्, नातिहरू पनि विष्णुमती नदीमा पुर्यायी काटिए।
सुमन पोखरेल रचनासूची
नेपाली
• एक पुष्पवीजको आह्वान
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• छरिएर सँधैभरि
• सबै पीर गर्छन्
• जीवन के हो भनी
नेपाली
• छुँदैन कुनै जहरले मलाई
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• कति दुख्छु भित्रभित्रै
नेपाली
• रुख – १
बङ्गालीमा अनूदित
• शैशव (শৈশব)
नेपाली
• बिदा हुन्नँ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• कसरी पखालौँ बैँशको रङ्गलाई
• मनको चरी उडी भाग्यो
• जसले यो मुटु छेड्यो
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• तिमी र म अनि यो मधुमास
भण्डारखाल पर्व (१८६३)
हत्याको सिलसिला
पाल्पाली राजा पृथ्वीपाल सेन र यिनका १८ जना निरपराध पाल्पाली अंगरक्षक पनि भण्डारखाल बगैंचामा काटिए। दाहसंस्कार गर्न समेत नदिई यिनीहरू सबैको लासलाई अमानवीय व्यवहार गर्दै दाम्लोले घिसार्न लगाई विष्णुमती नदीको बगरमा फाल्न लगाएर स्याल तथा गिद्धहरूलाई खुवाइयो। चौतारा विदुर शाह तथा शेरबहादुर शाह दुवै भाइका निरपराध श्रीमती एवम् छोरीहरू अमानवीय तरिकाले बलपूर्वक पोडेहरूलाई सुम्पिए। त्यसको अर्को दिन १३ अरू भारदार मारिए। राजराजेश्वरी १४ सुसारेहरूसँगै सति जान बाध्य पारिइन्। यसरी दुई सातासम्म लगातार हत्या शृङ्खला चलेको थियो, जसमा १६ महिला र ७७ पुरुषले ज्यान गुमाए, बाबुराम आचार्यले मृत्यु हुनेको संख्या यही टिपाएका छन्। 'यो हत्याकाण्ड कोतपर्वभन्दा पनि घटिया थियो, यसमा राति सुतिरहेका बालक र वृद्धलाई पनि छाडिएन,' इतिहासकारद्वय तुलसीराम वैद्य र तीर्थप्रसाद मिश्रले लेखेका छन्।
सुमन पोखरेल रचनासूची
हिन्दीमा अनूदित
• हर सुबह
नेपाली
• पर्खालपारिपट्‌टिलाई एउटा सम्प्रेषण
फारसीमा अनूदित
• तू मानिन्द खुद्दत हस्ती تو مانند خودت هستی
नेपाली
• पख पख, यो रात च्यातौँ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• मेरो बारेमा के
नेपाली
• खै त मुटु ?
• स्वभक्षणको हक
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• नयाँ जीवन कथा लेख्न
• जीवनको हरपलमा
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• छ्यान्द्रो मेरो मुटुमा
नेपाली
• शून्य मुटुको धड्कनभित्र
• तिमी मात्र हैन ऊ पनि छ
हिन्दीमा अनूदित
• शाम का सूरज, और चाँदनी की कहानी
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• च्यातिएको घरमा
• इशारैले लेखिदेऊ
नेपाली
• म आदेश दिन्छु
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• दुई सागर पानी
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• यो तिम्रो कथा हो
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• तिम्रा रहरहरूमा
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• यो वन पाखा
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• विश्वास हो माया
नेपाली
• जब उनी छेउमा बसिन्
स्पेनिसमा अनूदित
• Tu eres, como tu eres
नेपाली
• आगाले भिजेको आकाश
• जिन्दगी
• मनभित्रै त्यसरी भिजेँ
हिन्दीमा अनूदित
• आग से भीगा हुआ आकाश
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• एउटा जीवन मैले
कृतिहरू
• शाश्वत आवाज
नेपाली
• तिमी जसरी छ्यौ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• नबोले हुन्छ फेरि तर
हिन्दीमा अनूदित
• गर्मी
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• धोका खाएर आँखाको
नेपाली
• एउटा माया गाँस्नुरहेछ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• सँधैभरि तिमीलाई
नेपाली
• दुखिरह्यो जीवन
• बैँसभरि नबुझेको कुरा
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• जिन्दगीका चोटहरूले
• अलिकति म बाँचुँला
नेपाली
• म मरेको बिहानीको
• रुख – २
• दिलको हाल धड्कन्छ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• अतीत मेरो नसम्झाऊ
अरबीमा अनूदित
• अन्ता कामा अन्ता أَنْتَ كَمَا أَنْتَ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• बोकेर फूल हातमा
• फक्रिएको मनको फूल
नेपाली
• अभिनय
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• डुबेर यो संसार तलाउमा
हिन्दीमा अनूदित
• बिदा होते हुए
• तुम जिस तरह हो
नेपाली
• परिवर्तन
• बदलिएछन् बाटा तिम्रा
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• दिनदिनको उतार चढाव
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• समयले सधैँ यो मन
• मेरा सबै रहरहरूमा
• जिन्दगीको हो यो कस्तो दुखाई
• सबै ब्यर्थजस्तो लाग्दछ
• मेरा चोटहरूको
नेपाली
• धड्कनको चाल अर्कै छ
• एक कण मात्र बाँचिँदोरहेछ
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• हजार टुक्रा भएर पनि
नेपाली
• कता झरूँ म ?
• बिष मीठो, जहर मीठो
• चमत्कारका कुरा
हिन्दी/उर्दु
• मेरे कमरे में میرے کمرے میں
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• मातिएर केके भनेँ
• छोरो तँ सबै जस्तो
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• कुनै मुटु मलाई सम्झी
नेपाली
• यात्रा-बाटोको
हिन्दीमा अनूदित
• कार्यालय
भण्डारखाल पर्व (१८६३)
रणबहादुर शाहको हत्या
राजकुमार रणोद्योत शाहका घरमा खाना खान गएका तत्कालीन काजी भीमसेन थापाले घटनाको अनुसन्धान सुरु गरे। दोषी ठहरिएकालाई भण्डरखाल बगैंचामा मृत्युदण्ड दिइयो; जसमा ९३ जना परे। मृत्यदण्ड पाउनेहरू मुख्यतय शेरबहादुर शाह पक्षका भारदारहरू थिए जसमा काजी त्रिभुवन खवास र काजी नरसिंह गुरुङ थिए।
सुमन पोखरेल रचनासूची
हिन्दीमा अनूदित
• जिन्दगी
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• कता कता मन पराएँ
नेपाली
• प्यासी धाएन कहिल्यै
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• तिम्रो अधरलाई आज
हिन्दीमा अनूदित
• ताजमहल और मेरा प्रेम
नेपाली
• एक पटक नारीमाथि
भण्डारखाल पर्व (१८६३)
त्यस पश्चात्
आफ्ना प्रायः सबै विरोधीको एकै पटक संहार पूरा गर्‍ काजी भीमसेन थापा अब नेपाल अधिराज्यका एक मात्र निष्कण्टक अधिनायक बने। यिनको स्वेच्छाचारिता माथी अङ्कुश लगाउन सक्ने व्यक्ति नेपालमा अब कोही पनि बाँकी थिएन। यसपछी भीमसेन थापाले बालक राजा श्री ५ गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाहबाट मुख्तियार वा राजप्रतिनिधिको पद पनि प्राप्त गरे। "अब उप्रान्त अधिराज्यका चौतारा तथा काजी सबैले मुखियार भीमसेन थापाले लगाए अह्राए अनुसारका कामकाज गर्नू" भन्ने लालमोहर गराएर, आफ्नो अनुकुल रहेकी स्वामी महाराज रणबहादुर शाहकी नवविवाहिता किशोरी रानी ललितत्रिपुरा सुन्दरीलाई भने सती जान बाट रोकी राजमाताको हैसियत प्रदान गरेर यिनैलाई बालक राजा गीर्वाण युद्ध विक्रमको संरक्षिकाका रुपमा नियुक्त गर्न पनि यिनी सफल भए। उनीहरूकै भाषामा, 'यो हत्याकाण्ड नेपालको इतिहासमा राजनीतिक परिवर्तनको घटना थियो।
रणबहादुर शाहको हत्या
रणबहादुर शाहले त्रिभुवन खवासलाई काट्ने र शेरबहादुर शाहका आँखा फोर्ने आदेश दिए। त्यति छलफल भएर बेलुकीको खाना खाने बनेर भीमसेन थापा चौतारिया रणोद्योत शाहको भान्छामा गए। शेरबहादुरले रिसको झोकमा रणबहादुर शाहलाई तरबार प्रहार गरे। थिलोथिलो गरी काटिएका रणबहादुर शाहले अंगरक्षक बालनरसिंह कुँवरलाई पुकारे। तत्कालै राजाका अंगरक्षक बालनरसिंह कुँवरले तलवार झिकी पूर्व राजाका हत्यारा शेरबहादुरलाई काट्दा शेरबहादुरको पनि मृत्यु भयो। यसमा बम शाहको बालनरसिंहप्रति समर्थन देखिन्छ।
सुमन पोखरेल रचनासूची
नेपाली
• बिझाए भनेर
भण्डारखाल पर्व (१८६३)
त्यस पश्चात्
अब राजपरिवारबाट भारदारमा शक्ति र सत्ता हस्तान्तरण भयो। राजपरिवारको भूमिका न्यून हुँदै गयो। नरसंहार गरी सत्तामा आउने परिपाटी देखापर्‍यो। यस्ता घटनाहरू पुनरावृत्ति हुँदै गए। अन्ततोगोत्वा यस्तै हत्याकाण्डबाट जङ्गबहादुर सत्तामा आए। यस अर्थमा भीमसेन थापा जङ्गबहादुरका मार्गदर्शक देखिन्छन्।'
सुमन पोखरेल रचनासूची
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• यो मेरो हठ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• तिमीले हाँसेको
• छामूँ म छामूँ के
नेपाली
• प्रेम गर्ने भूलजस्तो
• भई त गयो फाटो मेरो
हिन्दीमा अनूदित
• नहीं आ रही कविता (एक)
अरबीमा अनूदित
• उन्मी येह ताह أُ مْنِيّ اتٌ
नेपाली
• जहर पिलाउँछ जिन्दगी
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• बाहिरबाहिर हाँसिदिन्छु
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• सुख दुःख जीवनभरको
नेपाली
• नलुकाऊ नजरहरू
हिन्दीमा अनूदित
• यह शहर किसका है ?
• जिजीविषा
नेपाली
• जित मेरो मुटु
हिन्दीमा अनूदित
• काठमान्डु उतरने के बाद
नेपाली
• जिन्दगी म बाँचिरहेछ
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• तिमी आउँदा
नेपाली
• आभास अनिष्टको
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• नेपाली नेपाली
• बन्दुक बोक्ने हातहरू
• म रोऊँ त कहाँ रोऊँ
हिन्दीमा अनूदित
• विपर्यास
नेपाली
• काठमाण्डौ ! हिँड जौँ
अङ्ग्रेजीमा अनूदित
• आई एम सर्चिङ अ हार्ट I'm Searching A Heart''
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• पहिले त तिम्रो जीवनको
हिन्दीमा अनूदित
• नहीं जाउंगा मैं
नेपाली
• यात्रामा निस्किँदै.
• कहाँ अल्झिऊँ म ?
हिन्दीमा अनूदित
• कोई सपना ना देखूँ
नेपाली
• प्रसङ्ग अर्कै छ
हिन्दीमा अनूदित
• क्षितिज का रंग
• निर्णय लेने से पहले
नेपाली
• मध्यरात सडकमा
• किताब आफ्ना-आफ्ना
• चिट्ठी पाउँदैछ्यौ तिमी
• लोडसेडिङ्
मलाई जिन्दगी नै दुख्दछ'मा सङ्ग्रहित
• जीवित राख्न यो दुनियाँ
नेपाली
• पार्यौ बेहोश यस्तो
हिन्दीमा अनूदित
• पेड़
हजार आँखा यी आँखामामा सङ्ग्रहित
• कामनाहरूलाई
हिन्दीमा अनूदित
• पुनरागमन