cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पाकिस्तानको विभाग
इतिहास
सन् १९५५ देखि १९७० सम्म एक एकाइ नीतिको अर्थ दुई प्रदेश मात्र थियो अर्थात् पूर्वी र पश्चिम पाकिस्तान। पूर्वी पाकिस्तानको पूर्व बङ्गाल जस्तै विभाजन थियो तर पश्चिम पाकिस्तानले थप सात नयाँ विभाजन प्राप्त गरेको थियो। बलुचिस्तान राज्य सङ्घ, कलात विभाग बनेको थियो भने पूर्वी बलुचिस्तान प्रमुख आयुक्तको प्रदेश क्वेटा विभाग बनेको थियो। पूर्व सिन्ध प्रदेशको अधिकांश भाग हैदराबाद विभागमा परिणत भएको थियो। केही भागहरू खैरपुर विभाग बनाउनका लागि खैरपुरको प्रमुख राज्यमा सामेल भएको थियो। पूर्व शासकीय राज्य बहावालपुर विभाग बनेको थियो जसमा पश्चिम पञ्जाबमा सामेल भएको थियो। सङ्घीय राजधानी क्षेत्र सन् १९६१ मा पश्चिम पाकिस्तानमा गाभिएको थियो र कराची-बेला विभाग गठन भएको थियो। सन् १९६९ मा चित्राल, दिर र स्वातका राजदुत राज्यहरूलाई पश्चिम पाकिस्तानमा विखण्डनीय मुख्यालयको रूपमा साईदुसँग मालाकन्ड विभागको रूपमा समावेश गरिएको थियो।
हालका विभागहरू
यस तालिकामा सन् २०१७ को जनगणना अनुसार, पाकिस्तानको कुल ३७ विभागहरूको जनसङ्ख्या प्रस्तुत गरिएको छ।
बन्दर सेरी बेगावान
नामाकरण
यस शहरको मूल नाम अंग्रेजीमा "बन्दर ब्रुनेई" वा "ब्रुनेई टाउन" थियो । १९६७ मा, सुल्तान उमर अली सैफुद्दीन - तृतीय ले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो पुत्र, हसनल बोलकेय्याको पक्षमा त्यागेर "सेरी बेगावान" को शीर्षक लिनुभयो । उमर अली सैफुद्दीन - तृतीय लाई तब रक्षा मन्त्री बनाइयो र ५ अक्टोबर १९७० मा, शहरलाई उनको सम्मान गर्न नामकरण गरिएको थियो । शब्द बेगावान पनि ब्रुनेईयन राजाहरूका लागि प्रयोग गरिएको थियो तर राजाहरूले उक्त पद अस्वीकार गरिदिए ।  मूल शब्द बेगावान "संस्कृत" शब्द हो जसको अर्थ "देवता" वा भगवान हुन्छ । यसबाहेक, सेरी बेगावान ले संस्कृतमा "सौभाग्यशाली" भन्ने अर्थ दिन्छ । सेरी सम्मानित संस्कृत शब्द श्रीबाट आउँछ र बन्दर फारसी भाषाबाट आउछ जुन मूलतः "बन्दरगाह"  वा "स्वर्ग" को अर्थ लाग्छ । मलाय भाषा मा, शब्द बन्दर भनेको "शहर" वा "नगर" हो ।
इतिहास
ब्रुनेई मा मानव बस्ती ६ औँ र ७ औँ शताब्दी टाढासम्म पत्ता लगाउन सकिन्छ । जसलाई मलाय व्यापारिक केन्द्र र यस शहरको हालैको नजिकको स्थिती माछा मार्ने पोर्टल साइटबाट पत्ता लगाउन सकिन्छ । ब्रुनेई नदीको किनारामा पहिलो बस्ती ८ औँ शताब्दीमा पत्ता लगाइएको छ जुन त्यहाँ कम्पोङ्ग अयेरको वर्तमान शहर ब्रुनेई सङ्ग्रहालयको आधुनिक शहरको साथ पाइन्छ । १५ औँ १७ औँ शताब्दीबाट ब्रुनेई साम्राज्य अवधिको दौडान सुल्तानले फिलिपिन्सको राजधानी मनिला र बोर्निया लाई र दक्षिणी भाग समेत शासन गरे । केन्द्रको तेस्रो शहरी क्षेत्र प्रशासन पछि दुई देखि कोटा बातु र कम्पोङ्ग अयेरबाट चलेको थियो । जब सल्तनत शासन अठारहौं शताब्दीमा स्पेन, डच र ब्रिटिश जस्ता पश्चिमी शक्तिहरूको आगमनको कारणले गर्दा यसको जनसङ्ख्या २०,००० बासिन्दाको शिखरबाट पूर्ण भयो ।  सन् १८८८ देखि १९९६ सम्म, ब्रुनेई एक ब्रिटिश रक्षात्मक थियो । १९०६ मा बेलायतको विकास शुरु भयो । जब ब्रिटिश निवासी सल्तनत को नागरिकहरू लाई पश्चिम बङ्गाल को भूमिमा जानेको लागि प्रोत्साहित गरियो ।   १८९९ मा, तेल अन्वेषण का लागि ड्रिल गरिएको थियो । यद्यपि, त्यहाँ कुनै तेल भेटिएन । तेल अन्वेषण पछि १९२४ मा सेरिया र बेल्लट जिल्लामा सारियो ।   सुल्तान मुहम्मद जमालुल अलम द्वितीयले १९९९ मा ब्रिटिश बैङ्कमा एक नयाँ महल स्थापना गरेपछि अर्थव्यवस्था को बढावा गर्न को लागि चीनी व्यापारीहरू आए । मस्जिद र सरकारी भवनहरू पनि १९९० मा पश्चिमी तटहरूमा बनाइयो । त्यसै वर्ष नयाँ सम्झौतामा ब्रुनेईको नयाँ राजधानीको रूपमा बन्दर सेरी बेगावान लाई घोषित गरिएको थियो ।
२०१५ बमाको होटल आक्रमण
२०१५ नोभेम्बरमा मालीको बमाकोमा रहेको ऱ्याडिसन ब्ल्यू होटेलमा भएको आक्रमण वर्तमान समयमा चलिरहेको आतङ्कवादी हमला हो । बमाको सहरमा रहेको यो परिचित होटल विदेशी पर्यटक, व्यवसायी र विमान परिचालक दलका सदस्यहरू बिच निक्कै लोकप्रिय छ ।
आक्रमण
यकिन भइनसकेको केही स्वाचालित बन्दुकधारीको समूहले होटल भित्र रहेका लगभग १७० जनालाई बन्धक बनाएर राखेको छ । स्थानीय माली प्रहरी तथा सेनाका अनुसार सबै बन्धकलाई हतियारधारीले होटलको सातौँ तल्लामा राखेका छन् । हालसम्म प्राप्त जानकारी अनुसार दस चीनीयाँ नागरिक, बिस भारतीय, छ टर्कीस विमानका चालक दल र १ फ्रान्सका नागरिक रहेको छ । यी सबैलाई बन्धक बनाएर राखिएको छ ।
नगर
नगर भनेको मानव बस्ती हो। नगरहरू सामान्यतया गाउँहरू भन्दा ठूला र सहरहरू भन्दा साना हुन्छन्, यद्यपि तिनीहरू बीचको भिन्नताको मापदण्डहरू विश्वका विभिन्न भागहरूमा फरक फरक हुन्छन्।
भारत
सबै वैधानिक सहरहरू, जनगणना सहरहरू र आउट ग्रोथहरू ग्रामीण क्षेत्रहरूको विपरीत शहरी बस्तीहरूका रूपमा मानिन्छन्।
त्रिशूल हिमाल
त्रिशूल हिमाल भारतको उत्तराखण्डमा अवस्थित हिमाल हो। यो हिमालको समान खालका तिनवटा चुचुरा भएको हुनाले हिन्दु देवता शिवको हतियार त्रिशूलको नामबाट यसको नामाकरण भएको हो।
विबरण
त्रिशूल हिमालका तिनवटा चुचुराहरू;
विसं १९९० को महाभूकम्प
वि.सं. १९९० साल माघ २ गतेका दिन दिनको २ बजे नेपालको अधिकाङ्स भागमा प्रलयदूत महाभूकम्प गएको थियो। त्यस दिन सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, शनि, राहु र शुक्र समेत मकरराशिमा सातओटा ग्रह एकै रेखामा परि गोलयोग परेको कुरा पहिले नै ज्योतिषीहरूले उत्पातको भविष्य भनेका थिए।
यस भूकम्पमा अधिराज्यभरिको अनुमानित क्षति तीन लाख अठ्ठासी हजार घर भत्की क्षतिग्रस्त ,१६८७५ जनाको मृत्यु र ३३१९ जना गम्भीर रूपमा घाइते भए । पशुपन्छी के कति भए त्यसको लेखाजोखा सम्भव भएन । प्रधानमन्त्री जुद्ध शमशेरले भूकम्प पिडितोद्वार संस्था र कोषको स्थापना गराइ स्वयंसेवी सेवा,  निर्व्याजी ॠण सुबिधा दिई तत्कालीन राष्ट्रिय विप्लवबाट पार पाउने प्रयास गरेका थिए ।
यसबाट काठमाडौ उपत्यकामा आधुनिक किसिमबाट पुननिर्माण भयो । उनले भूकम्पको स्थितिबाट पार पाउन मुलुकीखानाबाट ५० लाखको चादी लिइ डेढ करोड बराबरका मुद्रा गराएका थिए । यसले गर्दा देशमा मुद्रास्फीति चर्केको थियो ।
सातफरी
सातफरी  नेपालको डोटी जिल्लामा पर्ने नेपालकोे एक गाविस हो । २०४८ को जनगणना अनुसार यस गाविसको जनसङ्ख्या  २४२२ रहेको छ भने यस गाविसमा ४०१ वटा घरधुरी रहेका छन् ।
दीनार
दीनार भूमध्य सागर नजिकैका धेरै देशहरूमा प्रयोग हुने एक प्रमुख मुद्रा इकाई हो। यसको ऐतिहासिक प्रयोग व्यापक रूपमा रहेको छ।. आधुनिक दिनारको ऐतिहासिक पूर्ववर्तीहरू सुनको दिनार हो जुन मध्यकालीन इस्लामी साम्राज्यको मुख्य सिक्का हो जसलाई खलिफा अबद अल-मलिक इब्न मर्वान इब्न अल-हकमद्वारा ६९६–६९७ ईसापूर्वमा, जारी गरिएको थियो। "दिनार" भन्ने शब्द पुरानो रोमको चाँदीको "देनारिउस" सिक्काबाट आएको थियो]
कुषाण शासन कालमा सुनको सिक्केको वजन ८.०३ ग्राम हुने गरेको थियो भने गुप्त कालमा यसको वजन ९.३३ ग्राम रहेको थियो। यो कुषाणको सिक्काहरूमा आधारित थियो। रोमन रूपमा दीनारको मूल्य करिब साढे चार ग्राम स्वर्णको बराबर थियो। हाल तमाम देश तथा क्षेत्रहरूमा दीनार धातुको मुद्राको विपरीत कागजको नोटहरूको प्रयोग हुने गरेको छ।
इतिहास
'दीनार' शब्द अरबी अथवा संस्कृत शब्दबाट आएको थियो जसको अर्थ सूवर्णमुद्रा वा असर्फी हुन्छ। मौलिक रूपमा यो शब्द रोमन शब्दबाट आएको थियो र करिब तीन दशक ईसा पू्र्व, स्वर्ण मुद्राको रूपमा यसको रोमन गणतन्त्रमा प्रचलन सुरु भएको थियो। रोमबाट नै 'देनारिउस' अरब क्षेत्रमा दीनारको रूपमा पुगेको थियो।
जीवाणु
ब्याक्टेरिया (एक वचन: ब्याक्टेरियम) धेरै किसिमका एककोषीय जीवहरूको समूह हो।
एस/ओ सत्यमूर्ति
एस/ओ सत्यमूर्ति (सन अफ सत्यमूर्तिको रूपमा पढ्न सकिन्छ) २०१५ भारतीय तेलुगु भाषाको एक्शन-ड्रामा चलचित्र हो जुन त्रिविक्रम श्रीनिवासद्वारा लिखित र निर्देशित र एस राधा कृष्णद्वारा हरिका एन्ड हसीन क्रिएशन्सका लागि निर्माण गरिएको हो। यसमा अल्लू अर्जुन, उपेन्द्र, सामन्था रूथ प्रभु, नित्या मेनन, स्नेहा, अदा शर्मा, राजेन्द्र प्रसाद, सम्पत राज, वेनेला किशोर, ब्रह्मानन्दम र अली छन्। प्रकाश राज सत्यमूर्तिको रूपमा एउटा क्यामियो उपस्थितिको रूपमा देखा पर्छन्।
शर्मिलाकुमारी पन्त
शर्मिलाकुमारी पन्त नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशका प्रदेश प्रमुख हुन् । उनलाई यस पदमा नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले २०७६ कात्तिक १८ गते नियुक्त गरेकी हुन् ।
अर्थ मन्त्रालय (बङ्गलादेश)
अर्थ मन्त्रालय जनप्रजातान्त्रिक बङ्गलादेशको एक मन्त्रालय हो। यो बङ्गलादेश सरकारको एक संस्था हो जसले देशको आर्थिक विकास, राष्ट्रिय बजेट, कर लगाई, अर्थ सम्बन्धी कानूनको तर्जुमा, नियम, विनियम र कार्यान्वयनका लागि काम गर्दछ।
सोनी राणा
सोनी राणा (जन्म १७ अक्टोबर १९६५) नेपालको पहिलो महिला व्यावसायिक-पाइलट हुन्। उनले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबाट लाइसेन्स नम्बर ११९ अन्तर्गत २९ मार्च १९९१ मा आफ्नो उड्डयन  लाइसेन्स प्राप्त गरेकी थिइन्। उनी बोइङ जेटको पहिलो नेपाली महिला पाइलट पनि हुन् ।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
राणाको जन्म १७ अक्टोबर १९६५ (२०२२) मा लक्ष्मीपूजाको दिन बुबा ओमनरसिंह राणा र आमा कञ्चन राणाको काठमाडौंको ठमेल स्थित घरमा भएको थियो। उनले महेन्द्र भवन विद्यालयबाट एसएलसी तहको शिक्षा पूरा गरि पद्म कन्या बहुमुखी क्याम्पसबाट सर्टिफिकेट डिग्री र डिप्लोमा प्राप्त गरिन्। त्यसपछि उनी उड्डयनको तालिम लिन सन् १९८७ मा अमेरिका गइन् ।
उड्डयन करियर
उनले २० मार्च १९९१ (२६ कार्तिक २०४७) मा CAAN मा दर्ता गराएकी थिइन्। पाइलट तालिम पूरा गरेको दुई वर्षपछि उनले तत्कालीन रोयल नेपाल एयरलाइन्स कर्पोरेशन (आरएनएसी) मा काम गर्न थालिन् । आरएनएसीले तीन पाइलटका लागि दरखास्त खोलेको थियो भने १० जना पाइलटले आवेदन दिएका थिए । उनी र रक्षा राणा मात्र दुई महिला आवेदन थिए। १० मध्ये सोनी राणा छनोट भइन् र त्यसपछि उनी पहिलो व्यावसायिक नेपाली महिला पाइलट बनेर आरएनएसीमा काम गर्न थालिन् । उनले १२ नोभेम्बर १९९० मा एक ट्रेनी को-पाइलटको रूपमा शुरू गरे, 31 मार्च 1991 मा एक जूनियर को-पाइलट भइन् र 14 जुलाई १९९२ मा एक वरिष्ठ को-पाइलट भइन्।
उनले 23 नोभेम्बर २००५ मा CAAN को नागरिक उड्डयन विभागबाट आफ्नो बोइङ लाइसेन्स प्राप्त गरिन् र B 757 को-पाइलटको रूपमा काम गर्न थालिन्।
पुरस्कार
राणालाई सन् १९९३ मा अर्डर अफ गोरखा दक्षिणा बहु (चौथो कक्षा) बाट सम्मानित गरिएको थियो।
‘पहिलो नेपाली महिला पाइलट’ को उपाधिका लागि विवाद
राणाले २९ मार्च १९९१ मा लाइसेन्स पाए पनि रक्षा राणा पहिलो नेपाली महिला पाइलटको रूपमा चिनिन्छन्। रक्षा राणाले २० मे १९९२ मा लाइसेन्स पाएकी थिइन् । क्यानका पाइलट सेफ्टी विभाग प्रमुख राजु श्रेष्ठका अनुसार सोनी राणा नेपाली उड्डयन लाइसेन्स पाएकी पहिलो महिला नेपाली पाइलट हुन् । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले २२ मे २०१६ मा सोनी राणालाई नेपाली नागरिक लाइसेन्स लिने पहिलो नेपाली महिला पाइलट घोषणा गर्दै विज्ञप्ति पनि प्रकाशित गर्‍यो।
एफसी बायर्न म्युनिख
एफसी बायर्न म्युनिख, एफसिबी, बायर्न म्युनिख, वा एफसी बायर्न, म्यूनिखको बाभारियामा अवस्थित जर्मन फुटबल क्लब हो । यो जर्मनको बुन्डेस लिगाको सबभन्दा सफल क्लब हो । बुन्डेसलिगामा खेल्ने क्लबहरूमध्ये यो क्लबले मात्र फिफा क्लब विश्वकप जितेको छ । फिलिप लाम यस क्लबका तत्कालिन कप्तान हुन् ।
तत्कालिन दस्ता
(कप्तान)
कप्तान
फिलिप लाम २०११ देखि कप्तान छन भने बास्टियन स्वाइन्स्टाइगर उपकप्तान छन ।
श्री महेन्द्र रत्न माध्यमिक विद्यालय
श्री महेन्द्र रत्न माध्यमिक विद्यालय नेपालको झापा जिल्लामा रहेको बिर्तामोड नगरपालिकाको अनारमनिमा अवस्थित छ। यस विद्यालयको स्थापना वि. सं. २०१४ सालमा भएको हो। कक्षा १ देखि कक्षा १२ सम्मका कक्षाहरू यस विद्यालयमा सञ्चालित छन्। यसबाहेक विद्यालयले नर्सरी कक्षा पनि चलाएको छ।
ससेर काङ्गरी
ससेर काङ्गरी लदाखको भारत, चिन तथा पाकिस्तान बिच विवादित क्षेत्रमा अवास्थित हिमाल हो।
आरोहण इतिहास
५ जुन १९७३ मा दावा नुर्बु, दा तेन्जिङ, निमा छिरिङ र ठोन्डुप सहितको समुहले ससेर काङ्गरीको सफल आरोहण गरेको थियो।
नरेन्द्र राज रेग्मी
नरेन्द्र राज रेग्मी (वि.सं. २००१६) सुदूरपश्चिम क्षेत्रका प्रसिद्ध देउडा तथा लोकगायक हुन्।
जीवनी
नरेन्द्र राज रेग्मीको जन्म वि.सं. २००१६ सालमा बुवा बिरभद्र रेग्मी र आमा कमलादेवी रेग्मीका कोखबाट बझाङको, मालुमेलागा.बि.स. वाड न.९, अपुलाकारमा भएको हो।
कृतिहरू
नरेन्द्र राज रेग्मीले हाल सम्म ६५ वटा क्यासेट एल्बम निकालेका छन् । केहीको नाम तल उल्लेख छन्;
नोबेल पुरस्कार विजेताहरूको सूची
नोबेल पुरस्कार प्रत्येक वर्ष रोयल स्वीडिस एकेडमी अफ साइन्सेस, द स्वीडिस एकेडमी, द कारोलिन्स्का इन्स्टिच्युट र द नर्वेजियन नोबेल समितिद्वारा रसायनशास्त्र, भौतिक शास्त्र, साहित्य, शान्ति, र औषधी विज्ञानको क्षेत्रमा अद्वितीय योगदान पुर्‍याएका व्यक्तिहरू र संस्थाहरूलाई प्रदान गर्ने गरिन्छ। नोबेल पुरस्कारको स्थापना अल्फ्रेड नोबेलको वारेसनामाको आधारमा सन् १८९५ मा गरिएको हो। अल्फ्रेड नोबेलको वारेसनामामा उल्लेख भए अनुसार नोबेल पुरस्कारसँग सम्बन्धित सबै प्रकारको प्रशासकीय कार्य नोबेल फाउण्डेसनले हेर्ने गरेको छ। अर्थशास्त्रको क्षेत्रमा नोबेल पुरस्कारको सुरुवात सन् १९६८ मा स्विडेनको केन्द्रीय बैङ्क भेरिग रिक्सबैङ्कद्वारा भएको हो। यो पुरस्कार अर्थशास्त्रको क्षेत्रमा अद्वितीय कार्य गर्ने व्यक्ति तथा संस्थाहरूलाई प्रत्येक वर्ष प्रदान गर्ने गरिन्छ। यस पुरस्कार अन्तर्गतको प्रत्येक विधा पुरस्कारलाई एउटा छुट्टै स्वतन्त्र समितिद्वारा प्रदान गर्ने गरिन्छ। द रोयल स्वीडिस एकेडमी अफ साइन्सेसले भौतिक, अर्थशास्त्र र रसायन शास्त्रतर्फको विजेताको टुङ्गो लगाई पुरस्कार प्रदान गर्दछ भने कारोलिन्स्का इन्स्टिच्युटले क्रिया विज्ञान तथा चिकित्साको क्षेत्रमा र नर्वेजियन नोबेल समितिले शान्तिको क्षेत्रमा नोबेल पुरस्कार प्रदान गर्ने गर्दछ। प्रत्येक पुरस्कार विजेतालाई एउटा स्वर्ण पदक, डिप्लोमाको डिग्री र तोकिएको रकम प्रदान गर्ने गरिएको छ।
पुरस्कार
सन् १९०१ मा पहिलो नोबेल पुरस्कार विजेतालाई पुरस्कार स्वरूप १,५०,७८२ स्वीडिस क्रोना दिइएको थियो जुन सन् २०१७ डिसेम्बर अनुसार ८४,०२,६७० स्वीडिस क्रोनाको बराबर थियो। वर्ष २०१७ मा नोबेल पुरस्कार विजेताहरूलाई पुरस्कार स्वरूप ९०,००,००० स्वीडिस क्रोनाको राशि दिइएको थियो। नोबेल पुरस्कार स्टकहोममा प्रत्येक वर्ष १० डिसेम्बरको दिन आयोजित हुने एक समारोहमा प्रदान गर्ने गरिएको छ। १० डिसेम्बरकै दिन अल्फ्रेड नोबेलको निधन भएको थियो।
नोबेल पुरस्कार विजेताहरू
सन् १९०१ देखि सन् २०१७ सम्ममा नोबेल पुरस्कार तथा अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार मिलाएर जम्मा ५८५ नोबेल पदक वितरण समारोहमा ९२३ जना व्यक्तिहरू तथा सङ्गठनहरूलाई नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिसकिएको छ। केहि व्यक्ति तथा संस्थाहरूले दुई पटक नोबेल पुरस्कार जितेको हुनाले तिनीहरूलाई यसमा समावेस नगर्दा सन् २०१७ सम्ममा कूल ८९२ जना व्यक्तिहरू (जसमा ८४४ पुरुष र ४८ महिला) र २४ संस्थाहरू नोबेल पुरस्कारबाट सम्मानित भइसकेको छ।
इयाजउद्दिन आहम्मेद
'''अध्यापक डा. इजाजउद्दिन आहम्मेद''' (, जन्म: १ फेब्रुअरी १९३१- मृत्यु: १० डिसेम्बर २०१२), बङ्गलादेशका १८औँ राष्ट्रपति थिए। उनी ढाका विश्वविद्यालयका भूमि विज्ञान विभागमा सेवानिवृत्त प्राध्यापक थिए। सन् १९५२ मा भएको बाङ्ला भाषा आन्दोलना आहम्मेदको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको थियो। उनले बङ्गलादेशको कामचलाउ सरकारको प्रमुखको रूपमा काम गरेका थिए भने सन् २००६ अक्टोबर २९ का दिन उनले राष्ट्रपतिको रूपमा सपथ लिएका थिए र पछि आपातकाल कानुन पारित भएपछि सन् २००७ जनवरी १२ का दिन उनले राष्ट्रपतिको रूपबाट राजिनामा दिएका थिए। उनलाई विश्व बैङ्ककाका पूर्व निर्देशक तथा बङ्गलादेश बैङ्कका पूर्व गभर्नर फखरुद्दिन आहमदद्वारा प्रतिस्थापित गरिएको थियो। सन् २००९ फेब्रुअरी १२ का दिन जियाउर रहमानले बङ्गलादेशको राष्ट्रपतिको रूपमा सपथ लिएपछि इयाजउद्दिन आहम्मेदको कार्यकाल समाप्त भएको थियो।
जन्म तथा परिवार
इयाजउद्दिन आहम्मेदको जन्म १ फेब्रुअरी १९३१ का दिन मुन्सिगञ्ज जिल्लाको नारायनगञ्ज गाउँमा भएको थियो। उनको बुबाको नाम मौलाभि मुहाम्मद इब्राहिम थियो। अध्यापक इयाजउद्दीन आहम्मेदकी श्रीमती अध्यापिका आनोवार बेगम ढाका विश्वविद्यालयको जीव विज्ञान विभागका शिक्षिका थिइन् जो विभाग प्रमुख र शमसुन्नाहार हलको प्रमुख अधिकारी हुन्। इयाजउद्दिन आहम्मेद र आनोवारा बेगमको एक छोरी छन् भने उनीहरूको इमतियाज आहम्मेद बाबु सहित दुई छोराहरू छन्। आनोवारा बेगम हाल अतीश दीपङ्कर विज्ञान तथा प्राविधिक विश्वविद्यालयकी गुठी सञ्चालको रूपमा काम गरिरहेकी छिन्। बङ्गलादेशका तत्कालीन राष्ट्रपति जिल्लुर रहमानकी श्रीमती आइभि रहमान २१ अगस्टमा भएको एक बम हमलामा परि सन् २००४ अगस्ट २४ का दिन मृत्यु भएको थियो। उनको मृत्यु पश्चात् इयाजउद्दिनकी श्रीमती आनोवारा बेगमले बङ्गलादेशको प्रथम महिलाको रूपमा काम गर्ने मौका पाएकी थिइन्।
शिक्षा
सन् १९४८ मा इयाजउद्दिन आहम्मेदले मुन्सिगञ्ज उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट प्रवेशिका परीक्षा उतिर्ण गरेका थिए भने सन् १९५० मा उनले मुन्सिगञ्जमा रहेको हरगङ्गा महाविद्यालयबाट स्नातक उतिर्ण गरेका थिए। आहम्मेदले सन् १९५० देखि सन् १९५२ सम्म ढाका विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरी बिएससी तथा एमएससी उतिर्ण गरेका थिए। संयुक्त राज्य अमेरिकामा रहेको युसकोन्सिन विश्वविद्यालय मार्फत उनले सन् १९५८ देखि सन् १९६२ सम्ममा उनले एमएस तथा विद्यावारिधि गरेका थिए।
कार्यकाल
इयाजउद्दिन आहम्मेदले सन् १९६३ मा ढाका विश्वविद्यालयका एक सहकारी अध्यापकको रूपमा उक्त विश्वविद्यालयसँग जोडिएका थिए। उनी सन् १९६४ मा उक्त विश्वविद्यालयका सह अध्यापक तथा सन् १९७३ मा प्रमुख अध्यापकको रूपमन स्थापित भएका थिए। सन् १९७५ देखि सन् १९८३ सम्म अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेद ढाका विश्वविद्यालयका सलिमुल्लाह हलका प्रमुख अधिकारीको रूपमा रहेका थिए। अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेद सन् १९६८-६९ तथा सन् १९७६-७९ सम्मको कार्यकालमा भूमि विज्ञान विभागमा प्रधानको रूपमा कार्यरत थिए। उनी सन् १९८९ देखि सन् १९९९ सम्म दुईपटक ढाका विश्वविद्यालयको जीव विज्ञान सङ्कायका प्रमुख अधिकारीको रूपमा निर्वाचित भएकन थिए। उनी ढाका विश्वविद्यालयको सिनेट, सिन्डिकेठ, एकाडेमीक परिषद् तथा उन्नत बोर्डका सदस्यको रूपमा रहेका थिए। यस बाहेक अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेद सन् १९९९ मा कार्यवाहक सरकारको सल्लाहकारको रूपमा पनि रहेका थिए भने उनी त्यसबेला संस्कृति मन्त्रालयका जिम्मेवार सदस्य थिए।
उनी सन् १९९१-९३ मा लोक सेवा आयोगका अध्यक्ष तथा सन् १९९५-९९ मा विश्वविद्यालय अनुदान आयोगका अध्यक्षको रूपमा स्थापित थिए। उनले राष्ट्रपतिको रूपमा सपथ लिने बेलासम्म उनी ढाका विश्वविद्यालयका कुलपतिको रूपमा कार्यरत थिए। अध्यापक इयाजउद्दिज अहमद संयुक्त राष्ट्र महासभाको ४९औँ सम्मेलनमा बङ्गलादेशको प्रतिनिधिमण्डलका एक सदस्य थिए जहाँ उनले फिलिस्तीनी शरणार्थीहरू तथा विश्व व्यापार र विकासको बारेमा चर्चा गरेका थिए। उनी विभिन्न सामाजिक गतिविधिहरूमा सामेल थिए जसमध्ये एक विश्वविद्यालय शिक्षक सङ्घ को महासङ्घ सामेल छ। उनी ढाका विश्वविद्यालय शिक्षक सङ्घका अध्यक्ष तथा संयुक्त शिक्षक आन्दोलनका समन्वयक थिए।
बङ्गलादेशको राष्ट्रपतिको रूपमा कार्यकाल
अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेदले सन् २००२ मा जनगणतन्त्र बङ्गलादेशको राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिएका थिए। उनले राष्ट्रपति पदका साथसाथै सन् २००६ अक्टोबर २९ का दिन कार्यवाहक सरकारको मुख्य सल्लाहकारको रूपमा पनि स्थापित भएका थिए। उनले सन् २००७ जनवरी १२ का दिन बङ्गलादेश बैङ्कको पूर्व गभर्नरबाट राजीनामा दिएका थिए भने उनको पदमा फखरुद्दीनले आहमदलाई मुख्य सल्लाहकार नियुक्त गरिएको थियो। इयाजउद्दिज आहम्मेद २००९ फेब्रुअरी १२ का दिन जिल्लुर रहमानले बङ्गलादेशको १९औँ राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ नलिएसम्म बङ्गलादेशका राष्ट्रपतिको रूपमा रहेका थिए।
मुख्य सल्लाहकारका रूपबाट राजिनामा
सन् २००७ जनवरी ११ का दिन अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेदले कार्यवाहक सरकारको मुख्य सलाहकारको रूपमा आफ्नो पदबाट राजिनामा दिएका थिए। उनले कार्यवाहक सरकारमा रक्षा मन्त्रालयका लागि राष्ट्रपति तथा एक जिम्मेवार व्यक्तित्वको रूपमा आफ्नो पदलाई कायम राखेका थिए। उनको सरकार चुनावमा असमर्थ रहेको भन्दै उनले एक बयान जारी गरेका थिए। उनले पूर्व न्यायाधीश फजलुल हकलाई अन्तरिम मुख्य सलाहकार नियुक्त गर्दै आपातकालीन स्थितिको घोषणा गरेका थिए। त्यस पछिको दिन सेनाहरूको परामर्श मार्फत उनले फखरुद्दिन आहमेदलाई नयाँ मुख्य सल्लाहकारको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। उनी बङ्गलादेश राष्ट्रिय बैङ्क तथा विश्व बैङ्कका एक सेठ थिए।
सन् २००७ सेप्टेम्बर ५ का दिन राष्ट्रपतिको रूपमा इयाजउद्दिन आहम्मेदको कार्यकाल समाप्त हुन लागेको थियो तर सरकारले उनी राष्ट्रिय चुनाव (सन् २००८ को अन्त्यसम्ममा बनाइएको योजना) नसकिँदा सम्म उनी उक्त पदमा रहिरहने भनेर घोषणा गरेको थियो। उक्त चुनावमा संसदका नयाँ सदस्यहरूको गठन गर्नु पर्ने थियो भने त्यसपछि राष्ट्रपतिय चुनाव गर्नु पर्ने थियो। बङ्गलादेश आवामी लीग तथा उक्त राजनैतिक दलको गठबन्धनले संसदमा दुई-तिहाई सिटहरू जित्न सफल भएको थियो भने त्यसपछि सन् २००९ मा सरकार गठन गरिएको थियो जसको प्रमुख शेख हासिना थिइन्। आहम्मेदले सन् २००९ फेब्रुअरी १२ का दिन बङ्गलादेश आवामी लीगका नेता जिल्लुर रहमान बङ्गलादेशका नयाँ राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित भएका थिए।
अनुसन्धान
हालसम्म देश तथा विदेशमा अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेदका प्रकाशनहरूको कुल सङ्ख्या १२५ रहेको छ। उनले बङ्गलादेशको तटीय क्षेत्रहरूमा धानको बीउलाई लिएर लवणता तथा उच्च उपज हुने खाले धानको प्रभावहरूको बारेमा अध्ययन गरेका थिए। उनले माटोमा विरुवाको पोषक तत्वहरूलाई सङ्ग्रहित गर्न तथा आवश्यकता अनुसार विरुवालाई आपूर्ति गर्ने विधि माथि सफल अनुसन्धान गरेका थिए। यस कार्यको परिणामस्वरूप उनले संयुक्त अधिराज्यमा व्यापक प्रशंसा प्राप्त गर्न सफल भएका थिए। आफ्नो शिक्षण कार्यकालमा अध्यापक इयाजउद्दिन आहम्मेदले विश्वभरका विभिन्न विश्वविद्यालयहरूमा एक अतिथि अध्यापकको काम गरेका थिए। उनले सन् १९७३ मा संयुक्त अधिराज्यमा कर्नेल विश्वविद्यालय, सन् १९८४ बर्लिनमा जर्मन प्राविधिक विश्वविद्यालय तथा जर्मनीको ग्याटिञ्जेन विश्वविद्यालयमा अतिथि अध्यापकको रूपमा भाग लिएका थिए।
पुरस्कार
उनलाई इब्राहिम स्मारक स्वर्ण पदक (सन् १९८७-८८), श्रीज्ञान अतीश दीपङ्कर स्वर्ण पदक (सन् १९९०), क्रेस्ट (सन् १९९१) तथा शिक्षाका लागि एकुशे पदक (सन् १९९५)बाट सम्मानित गरिएको थियो। उनी अन्तर्राष्ट्रिय भूमि वैज्ञानिक सङ्घ, भारतीय भूमि वैज्ञानिक समिति, बङ्गलादेश भूमि विज्ञान समिति तथा एसियाली समाजका सदस्य थिए।
मृत्यु
सन् २०१२ अक्टोबर २८ का दिन उनले मुटुको सल्यक्रिया गराएका थिए। मृगौला सम्बन्धित जटिलत तथा मृगौला सम्बन्धित रोगलाई केही हदसम्म निको पार्न उनले एक महिना भन्दा अधिक समय अस्पतालमा बिताएका थिए। सन् २०१२ डिसेम्बर १० का दिन उनको थाई देशको राजधानी ब्याङ्कक स्थित बामरुनग्राद अन्तर्राष्ट्रिय अस्पतालमा उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो।
उनको मृत्यु पश्चात् राष्ट्रपति जिल्लुर रहमान, प्रधानमन्त्री शेख हासिना, विपक्ष दलकी नेत्री खालिदा जिया, पूर्व राष्ट्रपति सलाहकार मोखलेसर रहमान तथा अन्य उच्च पदका व्यक्तित्वहरूले शोक व्यक्त गरेका थिए। उनका मृत्यु शरीरलाई १२ डिसेम्बर २०१२ का दिन ब्याङ्ककबाट ढाका ल्याइएको थियो।
उनको मृत्यु पश्चात् ४ पटक शोक कार्यक्रमहरू आयोजना भएका थिए जसमा सबैभन्दा पहिला ब्याङ्ककमा ११ डिसेम्बरका दिन आयोजना गरिएको थियो, दोस्रो १३ डिसेम्बरका दिन मुन्सिगञ्जमा उनकै घरमा आयोजना गरिएको थियो, तेस्रो ढाका विश्वविद्यालयको केन्द्रीय मस्जिदमा तथा अन्तिमपटक बायतुल मोकाररम राष्ट्रिय मस्जिदमा आयोजना गरिएको थियो भने पछि उनको मृत शरीरलाई बनानी चिहानमा गाडिएको थियो।
दुवदा जगन्नाधम
दुवदा जगन्नाधम वा डीजे २०१७ भारतीय तेलगु भाषाको सतर्कता एक्शन हास्य चलचित्र हो र हरीश शङ्करद्वारा निर्देशित हो र दिल राजुले आफ्नो ब्यानर श्री वेङ्कटेश्वर क्रिएशन्सको निर्माण अन्तर्गत निर्माण गरेको हो। चलचित्रमा अल्लू अर्जुन र पूजा हेगडे मुख्य भूमिकामा छन्, जबकि राव रमेश, सुब्बाराजु, चन्द्र मोहन, र मुरली शर्माले सहायक भूमिका खेल्छन्। देवी श्री प्रसादले यस चलचित्रको सङ्गीत रचना गरेका थिए, जबकि अयानङ्का बोसले छायाङ्कन ह्यान्डल गरेका थिए।
२००८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक
(२००४)<< | >>(२०१२)
ओलम्पिकको यस संकरण चीनको बेइजीङ सहरमा सम्पन्न भएको थियो । यसँगै आयोजक राष्ट्र चीनले पदक तालिममा राज गरेको थियो ।
नेपालको सहभागिता
नेपालको तर्फबाट धावक अर्जुन कुमार बस्नेत थिए।
नागरिकता संशोधन ऐनको विरोध
नागरिकता संशोधन ऐन विरोध, जसलाई सीएए र एनआरसी विरोध, नागरिकता (संशोधन) विधेयक विरोध, वा सीएबी र एनआरसी विरोध पनि भनिन्छ, भारतमा नागरिकता (संशोधन) अधिनियम (सीएए) को बिरूद्ध प्रदर्शन हो जुन १२ डिसेम्बर २०१९ मा कानूनमा लागू भयो। , र एक राष्ट्रव्यापी नागरिक रजिस्टर (एनआरसी) बनाउनको लागी प्रस्तावहरुको बिरूद्ध चलिरहेको विरोध को एक श्रृंखला। ४ डिसेम्बर २०१९ मा, दिल्ली, , मेघालय, उनीहरु भारतभरि फैलिएका छन्, यद्यपि प्रदर्शनकारीहरुको चिन्ता फरक छ।
कारण
नागरिकता को राष्ट्रव्यापी पञ्जीकरण र नागरिकता संशोधन कानून को विरोध गर्नेहरु दावी गर्दछन् कि कागजातहरु प्रदान गर्न असमर्थ, यदि उनीहरु सीएए को फाइदा लिन सक्दैनन् भने उनीहरुको नागरिकता रद्द गरिनेछ। दुबै को संयुक्त कार्यान्वयन तेसैले घातक मानिन्छ र सरकार यसलाई अस्वीकार गर्न को लागी कोशिश गरीरहेको छ। गृहमन्त्री अमित शाहले यस अघि भनेका थिए कि सीएए र एनआरसी एक पछि अर्को लागू हुनेछन्।
उत्तर-पूर्वी दिल्लीमा दंगा
२४ फेब्रुअरीमा जाफराबाद र मौजपुरमा हिंसात्मक झडप भयो जसमा एक पुलिस अधिकारी र एक प्रदर्शनकारी मारिए। सीएए समर्थक प्रदर्शनकारीहरुले सीएए विरोधी प्रदर्शनकारीहरुमा ढुङ्गा हाने र घरहरु, सवारी साधन र पसल तोडफोड गरे। आन्दोलनकारीमाथि प्रहरीले लाठी चार्ज र अश्रु ग्यास प्रहार गरेको थियो। पछि, यो रिपोर्ट गरिएको थियो कि हिंसाको क्रममा चार प्रदर्शनकारीहरुको पनि मृत्यु भयो। गृह मन्त्रालयले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भारत भ्रमणका कारण हिंसा भएको बताएको छ।
नागरिकता संशोधन ऐन को समर्थन मा जागरूकता अभियान
भाजपा, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ, विश्व हिन्दू परिषद र केहि अन्य राजनैतिक दलहरुले भनेका छन कि कांग्रेस र केहि अन्य विपक्षी दलहरु नागरिकता संशोधन कानून लाई लिएर भ्रम फैलाइरहेका छन्। यसको विरुद्धमा, उनी जनतालाई सचेत बनाउनका लागि सार्वजनिक सभा, र्‍याली, हस्ताक्षर अभियान आदि आयोजना गर्ने कार्यक्रमहरु आयोजना गर्दैछन्।
बस्कोटी
बस्कोटी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्ला, सर्माली गाउँ विकास समितिमा अवस्थित गाउँ हो।यो वडा नं. ५ मा पर्छ ।
फुटबलमा प्रयोग हुने शब्दावली
एसोसिएसन फुटबल (जसलाइ फुटबल वा सकर मात्र पनि भन्ने गरिन्छ) को लागि सन् १८६३ मा बेलायतमा पहिलो पटक कानुन सङ्ग्रह (Codify) गरिएको थियो । यद्दपी फुटबललाई लात्ती हानेर खेल्न थालिएको धेरै अघिदेखि हो । आजसम्म फुटबल सँग सम्बन्धित शब्दावलीको सङ्ख्या हजारौँको तादातमा पुगेका छन् ।
यस खेलको क्रमविकासलाई समयसँगै टर्मिनोलोजी ( कुनै विषयमा प्रयुक्त शब्दावलीसँग सम्बन्धित)मा आएको परिवर्तनले प्रतिविम्वित गर्छ । जस्तै ; २-३-५ फर्मेसनमा इनसाइड फरवार्डको भुमिका र आक्रामक मिडफिल्डरको भुमिकामा केहि भिन्नता छैन । त्यस्तै, २-३-५ फर्मेसनको सेन्टर हाल्फ लाई ४-१-३-२ को होल्डिङ् मिडफिल्डरसँग तुलना गर्न सकिन्छ ।
कुनै एउटै धारणा (Concept)को लागि दुइभन्दा बढी शब्दहरूको न्वारन भएको छ । यसको एउटा कारण भाषाको उन्नति पनि हो भन्दा अत्युक्ति नहोला । पहिले एसोसिएसन फुटबल भन्ने गरिएता पनि आजकल यसलाई छोट्याएर फुटबल अथवा सकर मात्र भन्ने गरिन्छ । अङ्ग्रेजी भाषाका प्रकार अलग भएकाले केही शब्दहरूको उत्पत्तिको श्रेय यिनै भाषालाइ दिन सकिन्छ । यूरोप महाद्विप, जहाँ ब्रिटिस अङ्ग्रेजी भाषाको बोलबाला छ, त्यहाँ कुनै एउटा टिमले खेल अवधिभर एक गोल पनि नखाएमा यो उपलब्धिलाई क्लिन सिट भन्ने गरिन्छ । उत्तर अमेरिका र क्यानडा, जहाँ अमेरिकन र क्यानेडियन अङ्ग्रेजीको वर्चश्व छ, त्यहाँ त्यही उपलब्धिलाई सटआउट भन्ने गरिन्छ ।
कहिलेकाहीँ एउटा व्यक्तिको खेल वा व्यवहारका कारण पनि फुटबलमा शब्दको न्वारन भएको छ । जस्तै सन् १९८६ को विश्वकप क्वार्टरफाइनलमा म्याराडोनाले हातले गरेको गोललाई हेन्ड अफ गड भन्ने गरिन्छ ।
शब्द समावेश हुन पुग्नुपर्ने कुरा (Inclusion Criteria)
यो शब्दभण्डार/शब्दसञ्चय/शब्दावली ले फुटबलसँग सम्बन्धित शब्दहरूको सन्दर्भ सामाग्रीको काम गर्छ । यहाँ केही त्यस्ता शब्दहरू र वाक्यांश अपवादको रूपमा रहेका छन् जसले खेलसँग खासै चासो नराख्ने व्यक्तिहरूलाई दोधारमा पार्न सक्छ (जस्तै क्लिन सिट) । साथै एकदमै सरल शब्दहरू (जस्तै : गोल) पनि समावेश गरिएको छ । कुनै पनि खेलाडीको वा टोलीको उपनामसँग सम्बन्ध राख्ने शब्दहरू यहाँ राख्न परहेज गरिएको छ । समावेश नगरिएका अन्य वाक्याशंमा फुटबल टिम, क्लब, क्लबहरूको प्रतिद्वन्द्वी (rivalry) आदि छन् तर एल-क्लासिको र रोय अफ द रोभर्स स्टफ को फुटबलमा आफ्नै अर्थ भएकाले यिनिहरूलाइ समावेश गरिएको छ ।
ए
फुटबल क्लब रियल म्याड्रिड र बार्सिलोना बिच हुने जुनसुकै खेललाई पनि एल क्लासिको भनिन्छ ।
च
विपक्षीको खुट्टामा रहेको बल जित्ने तरिका । बल खोस्न खुट्टाको प्रयोग प्राय गरिन्छ । ग्राउण्डमा चिप्लिएर वा भनौँ स्लाइड ट्याकल गरेर पनि विपक्षीको खुट्टाको बललाई खोस्न सकिन्छ ।खतरनाख ट्याकलले गर्दा खेलाडीले पहेँलो वा रातो कार्ड नै पनि खान सक्छ । त्यसैले बल जित्ने काम विपक्षीलाई नछोइ गर्नुपर्छ ।
सुरजीत पातर
'सुरजीत पातर' एक प्रसिद्ध पञ्जाबी भाषाको लेखक तथा कवि हुन् ।
फुटबलमा प्रयोग हुने शब्दावली
ट
खोस्न खुट्टाको प्रयोग प्राय गरिन्छ । ग्राउण्डमा चिप्लिएर वा भनौँ स्लाइड ट्याकल गरेर पनि विपक्षीको खुट्टाको बललाई खोस्न सकिन्छ ।खतरनाख ट्याकलले गर्दा खेलाडीले पहेँलो वा रातो कार्ड नै पनि खान सक्छ । त्यसैले बल जित्ने काम विपक्षीलाई नछोइ गर्नुपर्छ ।
ब
* ब्याक-पास नियम (Back-pass rule) : खेललाई द्रुत गति दिनका लागि सन् १९९२ मा प्रारम्भ गरिएको नियम जसअनुसार आफ्नै टोलीका खेलाडीले जानीजानी गोलरक्षकलाई पास खेलेमा गोलरक्षकले हातले भकुण्डो समाउन पाउँदैनन् । * बल ब्वाइ (Ball boy): केटा अथवा केटी/बालबालिका जसको काम खेलका दौरान बाहिर गएको बललाई राख्नु र आवश्यक परेको बेला ग्राउन्ड तिर पठाउनु हो । यसलाई बिच सकर अथवा बिसल (beasal) पनि भन्ने गरिन्छ ।
यस्तो पनि हुँदो रहेछ जिन्दगीमा कहिले कहिले (गीत)
यस्तो पनि हुँदो रहेछ जिन्दगीमा कहिले कहिले (वा यस्तो पनि हुँदो रैछ; जिन्दगीमा कैले कैले ) फत्तेमान राजभण्डारीले स्वर दिएको गीत हो। यस गीतका गीतकार यादव खरेल हुन्।
लेखन तथा गायन
यादव खरेलले लेखेको यो गीत सङ्गीतकार नातिकाजीले २०२२ साल तिर यो गीत फत्तेमानलाई गाउन प्रस्ताव गरेका थिए। रेडियो नेपालमा कहिल्यै नदेखेकालाई गाउन दिन मन नभए पनि खरेलको "मलाई यहि गायक चाहिन्छ" भनेर ढिपी गर्ने हैसियत पुगेको थिएन। फत्तेमानले यो गीतको खुब अभ्यास गरे। र रेडियो नेपालले हरेक वर्ष आयोजना गर्ने राष्ट्रिय गायन प्रतियोगिता २०२५ मा भाग लिँदै यादव खरेलको शब्द र नातिकाजीको संगीत रहेको यो गीत गाए।
शब्द
यस्तो पनि हुँदो रहेछ जिन्दगीमा कहिले कहिले
कसैलाई माया गर्नु एउटा भुल गरे मैले
मेरो जस्तो माया दिने तिमिलाइ हजार होला
तिम्रो लागि मेरा जस्ता हजार हजार मुटु रोला
जसलाइ आफ्नो सम्झेको थियेँ उही बिरानो भयो अहिले
यस्तो पनि हुँदो रहेछ
मेरो माया कुल्चि जाने तिम्रो माया फलोस फुलोस
मेरो इच्छा मारि जाने तिम्रो इच्छा सधै पुगोस
उदास आख़ाँ मेरा पनि सपना देख्थे कहिले कहिले
सोमनाथ अधिकारी
सोमनाथ अधिकारी नेपालको कोशी प्रदेश का प्रदेश प्रमुख हुन्। उनलाई यस पदमा नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले विक्रम सम्वत् २०७६ कात्तिक १८ गते नियुक्त गरेकी हुन् ।
कास्कीका पुराना वामपन्थी नेता पूर्वसांसद पनि हुन् । पञ्चायतभित्र घुसेर पञ्चायती शासनकै भण्डाफोर गर्ने नीतिअनुरुप तत्कालीन नेकपा मालेले उनलाई विक्रम सम्वत २०४३ सालमा कास्कीबाट राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्यको जनपक्षीय उम्मेदवार बनाएको थियो । त्यतिखेर उनले राष्ट्रिय पञ्चायतमा जनताका आवाज बुलन्द गरेका थिए । त्यही राप र तापले उनलाई विक्रम सम्वत २०४८ सालको आम निर्वाचनमा तत्कालीन एमालेबाट सांसद जित्न सघायो ।
विक्रम सम्वत २०२५ सालदेखि कम्युनिस्ट आन्दोलनमा निरन्तर सक्रिय उनी २०२७ सालमा पृथ्वीनारायण क्याम्पस पोखराको स्ववियु सभापति भएका थिए । केही समय म्याग्दीको दरबाङ र दोभामा शिक्षक बनेर पार्टीको काम गरेका अधिकारीले ३ वर्ष जेल जीवन पनि बिताएका छन् । उनी २०४६ सालको जनआन्दोलनको बेला वाममोर्चाको कास्की जिल्ला संयोजक थिए ।
ग्वाम महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
ग्वाम महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतिस्पर्धामा ग्वामको प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो ग्वाममा फुटबलको लागि शासकीय निकाय ग्वाम फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो एएफसीको सदस्य राष्ट्र हो ।
केन्द्रीय सहिद मिनार
पाकिस्तानको स्थापना हुनु भन्दा अगाडिनै आलिगड विश्वविद्यालयका डाक्टर जियाउद्दिनले उर्दु भाषालाई पाकिस्तानको राष्ट्रभाषा बनाउने प्रस्ताव गरेका थिए भने यसको विपक्षमा ढाका विश्वविद्यालयका डाक्टर मुहम्मद शहीदुल्लाहले बङ्गली भाषालाई राष्ट्रभाषा बनाउने प्रस्ताव गरेका थिए। सोही समय ढाका विश्वविद्यालयका अध्यापक आबुल कासेमको नेतृत्वमा तमद्दुन मजलिसले बङ्गला भाषालाई पाकिस्तानको राष्ट्रभाषाको रूपमा दावि गर्दै प्रचार अभियान सुरु गरेका थिए। सन् १९५२ फेब्रुअरी २१ र फेब्रुअरी २२ का दिन ढाका विश्वविद्यालय र ढाका मेडिकल कलेजका विद्यार्थी तथा राजनीतिक कार्यकर्ताहरूको हत्या गरिएको थियो जब पाकिस्तानी प्रहरी बलले बङ्गाली प्रदर्शनकारीहरू माथि गोली चलाएको थियो जसले आफ्नो मातृभाषा बङ्गालीका लागि राष्ट्रको आधिकारिक भाषा बनाउनु पर्ने मागका साथ प्रदर्शन गरेका थिए। पाकिस्तानी सेनाद्वारा विद्यार्थी तथा राजनीतिज्ञहरूको नरसंहार ढाकामा ढाका मेडिकल कलेज र रमना पार्क नजिक भएको थियो। ढाका मेडिकल कलेज र अन्य शैक्षिक संस्थानहरूका विद्यार्थीहरूद्वारा २३ फेब्रुअरीका दिन एक विशाल स्मारकको निर्माण भएको थियो तर त्यसको केही क्षण पश्चात् उक्त स्मारकलाई पाकिस्तानी सेनाले ध्वस्त पारेका थिए।
भाषा आन्दोलनले गति लिँदै लामो सङ्घर्ष पश्चात् बङ्गाली भाषाले सन् १९५६ मा पाकिस्तानमा आधिकारिक भाषाको दर्जा प्राप्त गरेको थियो। भाषा आन्दोलनका सहिदहरूको सम्झनामा सहिद मिनारलाई बङ्गलादेशका मूर्तिकार हामिदुर रहमानद्वारा नोभेरा आहमेदको सहयोगमा नक्शा तैयार तथा निर्माणकार्य गरिएको थियो। देशमा सैन्य शासन लागु गरिएपछि यसको निर्माणकार्यले गति लिन नसकेतापनि यस स्मारकको निर्माणकार्य अन्ततः सन् १९६३ मा सम्पन्न भएक‍ थियो जुन सन् १९७१ को स्वतन्त्रता युद्धसम्म खडा रहेको थियो। सन् १९७१ को स्वतन्त्रता युद्धमा पाकिस्तान सेनाद्वारा अपरेसन सर्चलाइट नामक एक सुनियोजित सैन्य कार्वाहीमा यस स्मारकलाई पूर्णतया ध्वस्त पारिएको थियो। बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता पश्चात् सन् १९८३ मा यस स्मारकलाई विस्तार गरिएको थियो।
प्रथम सहिद मिनार
पहिलो सहिद स्मारक पाकिस्तानी सेनाद्वारा ध्वस्त पारिएको दुई वर्ष पश्चात् सन् १९५४ मा सोही स्थानमा नयाँ सहिद मिनारको स्थापना गरिएको थियो जुन आन्दोलनको समयमा ज्यान गुमाएका सहिदको सम्झनामा बनाइएको थियो। यस मिनारको उद्घाटन ढाका विश्वविद्यालयका तत्कालीन अग्रगामी अध्यापक प्रख्यात साँस्कृतिक र साहित्यिक व्यक्तित्व नाट्यगुरु नुरुल मोमिनले गरेका थिए। वास्तुकार हामिदुर रहमानले नक्शा कोरेको ठूलो स्मारकमा निर्माणकार्य सन् १९५७ मा संयुक्त मोर्चा सरकारको सहयोगमा सुरु भएको थियो।
सहिद स्मारक (सन् १९६३-१९७१)
सन् १९५४ को अप्रिल महिनामा संयुक्त मोर्चाद्वारा स्थानीय सरकार गठन गरिएपछि २१ फेब्रुअरीको वार्षिकोत्सवमा विदा दिने घोषणा गरिएको थियो भने त्यसपछि नयाँ सहिद स्मारकको निर्माण सम्भव भएको थियो। सन् १९५६ मा नयाँ स्मारकको शिलान्यास गरिएको थियो भने ढाका विश्वविद्यालय उपकुलपति माहमुद होसेनको अध्यक्षतामा एक सरकारी समिति तथा ललित क्याम्पसका प्राचार्य जयनुल आबेदीन सहितका व्यक्तिहरूलाई स्मारक निर्माणको योजना, नक्शा तयार र अनुमोदन गर्न कामका लागि गठित गरिएको थियो। यस समितिले मूर्तिकार हामिदुर रहमानको सहिद मिनारको नक्शालाई अनुमोदन गरेपछि सन् १९५७ मा सहिद मिनारको निर्माणकार्य सुरु भएको थियो। ढाका मेडिकल कलेज छात्रावासको भूमपको ठूलो क्षेत्रमा हामिदुर रहमानको नक्शा एक विशाल परिसर अन्तर्गत रहेको थियो। स्मारकको विशाल नक्शामा आमाको प्रतीकको रूपमा एक अर्ध गोलाकार स्तम्भ सामेल जुन स्मारकको केन्द्रीय मञ्चमा खडा रहेको थियो। यसमा चम्किलो काँच र गाढा नीलो रङ्गले सूर्यलाई दर्शाउँछ आँखा हो भने त्यसलाई भनि स्तम्भमा सामेल गरिएको थियो। मिनारलाई कलात्मक ढुङ्गाहरूको प्रयोग गरी बनाइएको थियो भने यस मिनारलाई सुन्दर बनाउनका लागि सिँढी र बाँधमा विभिन्न रङ्गहरू लगाइएको थियो। कलात्मक पत्थरहरूको प्रयोग गरी स्तम्भहरूको गतिशील छाया देखाउनका लागि विषेश प्रकारले यसको निर्माण गरिएको थियो। मिनारको आधारमा भाषा आन्दोलनको इतिहासलाई दर्शाउँदै १५००-वर्ग फुट (१४० वर्ग मिटर) भितेचित्रलाई पनि सामेल गराइएको थियो। नक्शाका अनुसार बङ्गाली वर्णमालाबाट सजिएको एक बाँध स्मारको अगाडि बनाइएको थियो भने रातो र कालो रङ्गका दुई पैतालाको निशानले दुई विपरीत शक्तिलाई अङ्कित गर्दछ। यसबाहेक एक सङ्ग्रहालय र एक पुस्तकालय पनि हामिदुर रहमानको नक्शामा सामेल थिए। रहमानले विशेष रूपबाट क्षेत्रको उष्णकटिबन्धीय जलवायुको सामना गर्नका लागि स्मारकको नक्शा बनाएका थिए।
सन् १९५७ को नोभेम्बर महिनामा हामिदुर रहमान र नोभेरा आहमेदको सुपरिवेक्षणमा मिनारको निर्माणकार्य सुरु गरिएको थियो। निर्माणकार्यमा मिनारको आधार, मञ्च, बाँधको साथ केही स्तम्भ, पैतालाको निशान र केही भित्ति चित्र सहित अधिकांश कार्यहरू त्यस क्षेत्रमा सैन्य शासन घोषित गरिएपछि समाप्त भएको थियो भने अपूर्ण रहेको निर्माणकार्यलाई ठप्प पारिएको थियो जुन सन् १९६३ मा सम्पन्न भएको थियो। यस मिनारको उद्घाटन सन् १९६३ फेब्रुअरी २१ का दिन आबुल बरकतकी आमा हसिना बेगमले गरेकी थिइन्। सन् १९७१ मा बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धको समयमा पाकिस्तानी सेनाद्वारा मिनारमा भारी मात्रामा क्षति पुर्‍याइएको थियो। सन् १९७१ मार्च २५ कन दिन सुनियोजित सैन्य कार्वाही तथा नरसंहारको रात स्तम्भलाई ध्वस्त पारिएको थियो पाकिस्तानी सेनाले मिनारलाई पूर्णरूपमा ध्वस्त पार्दै त्यहाँ "मस्जिद" लेखिएको पर्चा गाडेर छोडेका थिए।
सहिद मिनारको पुनर्निर्माण तथा हालको स्थिति
सन् १९७२ मा बङ्गलादेशका तत्कालीन राष्ट्रपति आबु साइद चौधुरीको नेतृत्वमा एक समिति गठन गरी सहिद मिनारको पुनर्निर्माण कार्यलाई सुरु गरिएको थियो। यस मिनारको मूल नक्शालाई वेवास्ता गरिएतापनि पछिमिनारको भवन निर्माण निर्देशनालयले सन् १९६३ मा मिनारको नक्शालाई अपनाएको थियो। सन् १९६३ देखि संशोधित नक्शा अनुसार मिनारको निर्माण कार्य द्रुत गतिमा अघि बढेको थियो। द्रुतगतिमा गरिएको पुनर्निर्माणका कारण पाकिस्तानी सेनाद्वारा ध्वस्त पारिएको भित्ते चित्र पुनःस्थापना हुन नसकेपछि निर्माण कार्य रोकिएको थियो। पछि हामिदुर रहमानको नक्शाको आधारमा मिनारको पुनर्निर्माण कार्यलाई निर्देशनालयले अनुमोदन गर्नबाट अस्वीकार गरेको थियो। सन् १९८० को दशकको मध्यमा मिनारको तत्कालीन वास्तुकला विभागका प्रमुख वास्तुकारर एसएचएम आबुल बासारको रेखदेखमा मिनारको पुनर्निर्माण कार्यले गति लिएको थियो जसले सहिद मिनारको परिसरको क्षेत्रफल विस्तार गर्दै यसले त्रिकोणीय आकारबाट वृत्त आकार दिएको थियो। पछि यससँग सम्बन्धित संस्थानहरूले हामिदुर रहमानले मूर्तिकार नोभेरा आहमेद र डेनमार्केली वास्तुकार जीन देलेउरनको सहयोगमा तयार पारेको नक्शाको उचित कार्यान्वयनको माग गरेका थिए। एएसएम इस्माइलका अनुसार मिनारको पुनर्निर्माणले आधार भित्ताका दुईव प्रवेशद्वारहरू स्थायी रूपमा बन्द भएका थिए भने १५ वर्षसम्म बेवास्ता गरिएका भित्ताहरूले आफ्नो चमक धेरै गुमाइसकेका थिए। सन् १९८३ मा गरिएको पुनर्निर्माणमा मिनारका वास्तविक अंशहरूलाई कलात्मक पत्थरका साथ पङ्क्तिबद्ध गरिएको थियो। मूल योजनामा एक सङ्ग्रहालय र पुस्तकालयलाई पनि चित्रित गरिएको थियो। सन् २०१० को अगस्ट महिनामा उच्च अदालतले सहिद मिनारको व्यवस्थापन र पुनर्निर्माणका लागि ८ निर्देशनहरू जारी गरेको थियो भने सार्वजनिक निर्माण विभागलाई आफ्नो परिसरमा एक सङ्ग्रहालय र एक पुस्तकालय स्थापना गर्ने निर्देशन दिइएको थियो।
समानुपातिकताको केही त्रुटिहरूको बाबजुद पनि सहिद मिनार निकै आकर्षक छ। यो सहरको सबैभन्दा महत्वपूर्ण स्मारक हो। ढाकाको सहिद मिनारको सम्बन्धि सहरीय साँस्कृतिक इतिहाससँग धेरै नजिकको रहेको छ। यो स्मारक प्राथमिक ढाका पर्यटकीय आकर्षण मध्ये एक ह‍ भने प्रत्यक्ष वर्ष यहाँ हजारौँ पर्यटकहरूले भ्रमण गर्दछन्। यो बङ्गलादेशको सबैभन्दा व्यवस्थित स्मारक हो। प्रत्येक वर्षको २१ फेब्रुअरीको (एकुशे फेब्रुअरी) अवसरमा यस स्मारकलाई विशेष रूपले रेखदेख गरिन्छ भने त्यसदिन यसको परिसर राम्रोसँग धोइन्छ। ढाका विश्वविद्यालयको ललित कला सङ्कायका कलाकारहरूले केन्द्रीय सहिद मिनार परिसरलाई विभिन्न रङ्गका साथ चित्रित गरेका थिए यस प्रकारले सहिद मिनार परिसर वर्षभरी रङ्गीन हुन्छ।
वास्तु नक्शा
शेरेबाङ्ला आबुल काशेम फजलुल हक र आवामी लिगको पहलमा संयुक्त मोर्चा सरकारद्वारा सन् १९५८ मा एकुशे फेब्रुअरीलाई उत्साहपूर्वक रूपमा सम्पूर्ण पूर्व पाकिस्तानमा मनाइएको थियो। जसले गर्दा सहिद मिनारमा नयाँ प्रतिष्ठानहरूको निर्माण गर्न सरल भएको थियो। बङ्गलादेशका प्रसिद्ध चित्रकार हामिदुर रहमानको पहिचान सहिद मिनारको वास्तुकारको रूपमा भएको थियो जो भाषा आन्दोलनसँग जोडिएका थिए। हामिदुर रहमानको कल्पनामा स्मारको बीच एक उच्च संरचना सामेल थियो जसले आमाको प्रतिनिधित्व गर्दथ्यो भने त्यसको दुवै तर्फ आमाका बहादुर सन्तानहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने छोटो संरचनाहरू खडा रहेका थिए र त्यसैगरी त्यसको पछाडि भित्ते चित्र पनि रहेको थियो। स्मारकको अघिल्लो भागमा मूर्तिकार नोभेरा आहमेदले दुई भित्ति चित्र बनाउने योजना गरेका थिए। सहिद दिवसको प्रतीकको रूपमा एक मानवनिर्मित पानीको फोहोरा स्थापना गर्ने पनि योजना गरिएको थियो। यस योजनाका अनुसार केन्द्रीय सहि मिनारको निर्माण कार्य सन् १९५६ को नोभेम्बरमा सुरु भएको थियो। यस स्मारकको नक्शा चित्रमा ढाका मेडिकल कलेजको छात्रावास अगाडि एक विशाल क्षेत्र सामेल थियो तर मूल नक्शा चित्रको आधारमा स्मारकको निर्माण कार्यलाई शीघ्र सम्पन्न गर्ने उद्देश्यका साथ यसलाई सरलीकरण गरिएको थियो।
सहिद मिनारको पवित्रता र मर्यादा
केन्द्रीय सहिद मिनारको सुरक्षा तथा रेखदेख गर्ने काम ढाका विश्वविद्यालय हो यद्यपि बङ्गलादेश सरकार संस्कृति मन्त्रालयले सहिद मिनारमा प्रत्येक वर्षको २१ फेब्रुअरीको उपलक्ष्यमा अनुदान प्रदान गर्दै आएको छ। २१ फेब्रुअरीको दिन बाहेक अन्य समय यो स्मारक ढाका विश्वविद्यालयका अधिकारीहरूको समग्र रेखदेख र व्यवस्थापनमा रहेको छ। सहिद मिनारको परिसरमा विभिन्न गतिविधि तथा निर्माणकार्यहरू गरिएको भएतापनि यी सबै कार्यहरू अपूर्ण अवस्थामा छन्। २१ फेब्रुअरीको दिन बाहेक सहिद मिनार उपेक्षित छ भने यस दिन बाहेक सहिद मिनारको क्षेत्रमा विभिन्न असामाजिक गतिविधि तथा घटनाहरू घटेका थिए। यस ऐतिहासिक क्षेत्र मादक पदार्थ सेवन गर्ने स्थल देखि अस्थायी फोहोर फाल्ने ठाउँसम्म भएको थियो। जसको फलस्वरूप सहिद मिनार क्षेत्रको पवित्रता र प्रतिष्ठानै कलङ्कीत हुन पुगेको छ। यस स्मारकको ऐतिहासिक क्षेत्र नजिकमै कथित रूपमा धार्मिक स्थलको विकास भएको छ। यसबाहेक सहिद मिनारको २० कठ्ठा जमिन हाल कब्जा गरिएको स्थितिमा रहेको छ।
वास्तुकला
विशाल आकारमा निर्मित सहिद मिनारलाई आमाको प्रतीकको रूपमा एक अर्धवृत्ताकार बनाइएको‍ छ। यस स्मारको पछाडि एक रातो सूर्य चम्की रहेको छ।ढाकाको केन्द्रीय सहि मिनारको कुल उचाइ १४ मिटर (४६ फिट) रहेको छ भने यसलाई कलात्मक ढुङ्गाहरूको प्रयोग गरी बनाइएको छ। यस मिनारलाई सुन्दर बनाउनका लागि सिँढी र बाँधमा सेतो रङ्ग लगाइएको छ। यस मिनारको दुवै तिरका बाँधहरूमा महान कविद्वारा रचित कविताका पङ्क्तिहरूलाई फलामे अक्षरका साथ कोरिएको छ। आगन्तुकहरूले स्मारकभित्र प्रवेश गर्दा देशभक्तहरूको दुई मूर्ति देख्न सक्नेछन् जसले सन् १९५२ को आन्दोलनमा जघन्य सैन्य गोलीबारीमा देशका लागि आफ्नो ज्यान अर्पण गरेका थिए। कलात्मक पत्थरहरूको प्रयोग गरी स्तम्भहरूको गतिशील छाया देखाउनका लागि विषेश प्रकारले यसको निर्माण गरिएको छ। सहिद मिनारको आधारमा भाषा आन्दोलनको इतिहासलाई प्रतिनिधित्व गर्ने १५०० वर्ग-फुट (१४० वर्ग मिटर) भित्ताहरूलाई समावेश गरिएको छ। सहिद मिनार ध्वस्त भएपछि यसको शीघ्र निर्मारको कारण यसलाई गलत रूपबाट पुनर्निर्माण गरिएको थियो। शीघ्र निर्माण गरिँदा यस मिनारको उचाइ कम थियो भने यसको माथिल्लो भाग नक्शामा बनाइएको स्तम्भ भन्दा तुलनात्मक रूपमा अधिक झुकेको थियो। शीघ्र पुनर्निर्माण गरिँदा यस मिनारका विभिन्न भागहरूको अनुपात राम्रोसँग मिलाइएको थिएन।
महत्त्व
भाषा आन्दोलन बङ्गलादेश सबैभन्दा ठूलो र महत्त्व आन्दोलनहरू मध्ये एक थियो। यस प्रकार केन्द्रीय सहिद मिनारले बङ्गलादेशी राष्ट्रवादको भावनाको प्रतिनिधित्व गर्ने प्रसारको एक प्रतीक हो भने यसले सामाजिक र साँस्कृतिक प्रगतिमा बङ्गाली भाषाको महत्वलाई उजागर गर्दछ। यसको फलस्वरूप बङ्गलादेशको सामाजिक र साँस्कृतिक क्षेत्रमा सहिद मिनारको निकै महत्वपूर्ण स्थान रहेको छ। राष्ट्रिय, शोक, साँस्कृतिक र अन्य गतिविधिहरू प्रत्येक वर्षको २१ फेब्रुअरी (एकुशे फेब्रुअरी) का दिन भाषा आन्दोलन दिवस र सहिद दिवासको उपलक्ष्यमा केन्द्रीय सहिद मिनारमा केन्द्रित हुन्छन्। सन् २००० फेब्रुअरी २१ का दिनबाट २१ फेब्रुअरीलाई अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्रदान गरिएको थियो।
योकसम
योकसम उत्तरपूर्वी भारतीय राज्य सिक्किमको ग्याल्सिङ जिल्लाको गेजिङ उपविभागको ऐतिहासिक शहर हो। यो सिक्किमको पहिलो छोग्याल (अस्थायी र धार्मिक राजा) फुन्टसोग नामग्याल द्वारा १६४२ ईस्वीमा स्थापित सिक्किम राज्यको पहिलो राजधानी थियो। सिक्किमको भुटिया समुदायका लागि युकसोमको विशेष धार्मिक र सांस्कृतिक महत्व छ। यहाँ धेरै प्रसिद्ध बौद्ध गुम्बा र ऐतिहासिक स्मारकका साथै पुरातन गोरखाको सानो गाउँ छन्।
जनसाङ्ख्यिकी
योकसम एक राम्रो स्थापित गाउँ हो; सन् २००१ को जनगणना अनुसार, गाउँमा ३६४ घरपरिवार १,९५१ व्यक्तिको बसोबास छ। तर, पदयात्रा मार्गमा रहेको र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको धार्मिक केन्द्रको रूपमा रहेकाले पर्यटकको आगमन स्थायी जनसङ्ख्याभन्दा धेरै छ। गाउँमा, भुटिया र नेपालीहरू प्रमुख समुदायहरू छन्, जसमा भुटिया समुदाय प्रमुख जातीय समूह हो। तर, सेवा र व्यापारिक क्षेत्रमा तराईका मानिसहरूको प्रभुत्व रहेको छ।
अर्थतन्त्र
आधार शिविरका रूपमा रहेको योकसम सहरमा केन्द्रित कञ्चनजङ्घासम्म हिमालय पदयात्रासँगै यस सहरको अर्थतन्त्र अहिले पर्यटन केन्द्रित भएको छ। गाउँले राम्रोसँग प्राथमिक र माध्यमिक विद्यालयहरू स्थापना गरेको छ। त्यहाँ तीन प्राथमिक विद्यालय, एक जुनियर स्कूल र एक वरिष्ठ माध्यमिक विद्यालय छन्। प्राथमिक स्वास्थ्य, पिउने खानेपानी, ग्यास र बिजुली आपूर्ति, हुलाक र टेलिग्राफ कार्यालयका आधारभूत सुविधाहरू सबै राम्रोसँग स्थापित छन्।
बाङ्लालायन
बाङ्लालायन कम्युनिकेसन्स लिमिटेड एक बङ्गलादेशी निजी लिमिटेड कम्पनी हो जून कम्पनी ऐन १९९४ का अनुसार स्थापित भएको थियो। यसको स्थापना ५ नोभेम्बर २००८ मा भएको थियो। बाङ्लालायन कम्युनिकेसन्स लिमिटेड (बाङ्लालायन) चौँथो पुस्ता ताररहित विस्तृत पट्टि सञ्चालक हो जसले सुक्ष्म तरङ्ग पहुँचको लागि विश्वव्यापी अन्तरक्रियाशीलता (वाइम्याक्स) को प्रयोग गर्दछ। यसले देशव्यापी रूपमा दूरसञ्चार सेवा सञ्चालन गर्नका लागि बङ्गलादेश दूरसञ्चार नियमक आयोगसँग अनुमतिपत्र प्राप्त गरेको थियो। बाङ्लालायनले देशका ७ विभाग र ३० वटा प्रमुख जिल्लाहरूमा सेवा सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ। बाङ्लालायनले एक चिनियाँ बहुराष्ट्रिय दूरसञ्चार उपकरण र प्रणाली कम्पनी, जेडटिई निगमको हार्डवेयर तथा सफ्टवेयरको प्रयोग गर्दछ। कम्पनीको प्रधान कार्यालय बङ्गलादेशको राजधानी ढाकामा रहेको छ भने कम्पनीले ५०१ देखि १०० जना कर्मचारीहरूलाई रोजगारी प्रदान गरेको छ। कम्पनीका हालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सेवानिवृत्त सेनानी आब्दुल मान्नान हुन्।
सेवा तथा उत्पादनहरू
बाङ्लालायन एक उच्च-गति ताररहित इण्टरनेट सेवा प्रदायक हो। इण्टरनेट जडानको लागि कम्पनीले चौँथो पुस्ताको वाइम्याक्स प्रविधिको प्रयोग गर्दछ। बाङ्लालायनले दुबै पोष्टपेड र प्रिपेड ग्राहकहरूको लागि सेवा प्रदान गर्दछ। यी प्याकेजहरू ब्याण्डविथ र गतिका अनुसार विभिन्न तरीकाले प्रस्ताव गरिन्छन्। बाङ्लालायनको प्रमुख प्रतिस्पर्धीहरू क्युबी र ओलो हुन्।
सेवा क्षेत्र
बाङ्लालायनले देशका ढाका, चित्तागोङ, सिलेट, राजशाही, खुल्ना, रङ्गपुर र बरिसाल गरी ७ बटा विभागहरूमा यसले सेवा सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ। फेनि, ममयनसिङ्ह, कोमिल्ला, बोगरा, कोक्स बजार, लक्ष्मीपुर आदि लगायतका सहरहरूमा पनि यसले सेवा सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ।
बाङ्लालायन इन्टरनेट सुबिधा
१) डाटा तथा इण्टरनेट सेवाको लागि समर्पित सञ्जाल
२) बङ्गलादेशको सबैभन्दा ठूलो र तिव्र वृद्धि हुने वाइम्याक्स सञ्चालक।
३) देशका ७ विभाग र ३० वटा प्रमुख जिल्लाहरूमा सेवा सञ्चालन।
४) स्थिर तथा उच्च-गति इण्टरनेट।
सुनकोट
सुनकोट गाउँ  नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्ला, सर्माली गाउँ विकास समितिमा अवस्थित गाउँ हो।यो वडा नं. ४ मा पर्छ ।
टम एन्ड जेरी
टम एन्ड जेरी हलिउड मेट्र गोल्डविन मेयर स्टुडियो र हाल हन्ना बारबेरा स्टुडियोमा निर्मित एक लोकप्रिय कार्टुन शृङ्खला हो। यसमा टम बिरालो हो र जेरी सानो मुसाको नाम हो।यस शृङ्खलाका मुख्य संस्थापकहरू विलियम हन्ना र जोसेफ बार्बरा हुन्। टम एन्ड जेरी शृङ्खलाका लगभग सबै भागहरूमा टमले जेरीलाई समात्न गरेको घातक प्रयासलाई चित्रित गरिएको हुन्छ।
ईतिहास
मौलिक रुपमा हन्ना बारबेरा स्टुडियोले ११४ वटा शृङ्खला उत्पादन गरेका थिए। यस समयमा, तिनीहरूले सातवटा एकेडेमी पुरस्कार पनि जीतेका थिए। १९९६० र १९६१ एमजीएमले १३ वटा शृङ्खला उत्पादन गरेका थिए। चक जोन्सले त्यसपछि १९३७ र १९६७ थप ३४ शृङ्खला उत्पादन गरेका थिए। यसै गरि यसका अरुपनि थुप्रै शृङ्खला उत्पादन भएका छन्।
टम बिरालो
टम एक खैरो रङंको घरेलू बिरालो हो। त्यो प्रायजसो आरामदायक जिन्दगी बिताईरहेको रूपमा चित्रित हुन्छ। धेरै ऊर्जावान, दृढ संकल्प र धेरै ठूलो भए पनि, टम जेरीलाई समात्न सक्दैन। बिरालाहरूले सामान्यतया मुसालाई खानको लागि पीछा गर्दछन्, तर टमले वास्तवमा जेरीलाई खानको लागि समात्ने प्रयास गर्दैन।
स्पाइक‌‌ कुकुर
जेरीलाई समात्ने प्रयासमा, टम प्रायः स्पाइकनामको कुकुर सँग सामना गर्नुपर्‍ने हुन्छ। यो कुकुर रिसालु प्रक्रितिको छ।
बुच र टुडल्स गैलोर‌‌
बुच कालो रङंको सिगार पिउने बिरालो हो यसले जेरीलाई खान चाहन्छ। तर टम यसको विरोधी हो। बुच र टुडललाई हग हर्मनको १९४१मा टम र जेरीमा समाहित गरेका थिए।
निब्बल्स
निब्बल्स एक सानो खैरो मुसो हो। ऊ प्राय: जेरीको भतिजाको रूपमा देखा पर्दछ। उनी लापरवाह मुसो हो र खतरालाई बुझ्न सक्दैन। प्राय जेरीले उसलाई बचाउछ। ‌‌
मम्मी
मम्मी मध्यवय्स उमेरको काली महिला हुन।
अन्य मिडियामा
टम र जेरी हास्य कमिक १९४२ मा सुरु भएको थियो। यो २१२ भाग सम्म प्रकाशीत भएको थियो। यसैगरि टम र जेरी भिडियोगेमको रपमा पनि देखा परेको थियो। सेगा जेनेस प्लसका नामक कम्पनि ले यसको निर्माण गरेको थियो। जापानको संगीतिक कार्यक्रममा यसको प्रयोग भएको थियो।
बङ्गलादेशको राष्ट्रिय प्रतीक
सन् १९७१ को बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धमा बङ्गलादेश पाकिस्तानबाट स्वतन्त्र भए लगत्तै नयाँ राष्ट्र बङ्गलादेशको राष्ट्रिय प्रतीकलाई अपनाइएको थियो। बङ्गलादेशको राष्ट्रिय प्रतीकको केन्द्रमा पानीमा तैरिँदै गरेको शापला फूलको तस्वीर राखिएको छ जुन बङ्गलादेशको राष्ट्रिय फूल हो। पानीमा तैरिँदै गरेको शापला फूलको दुवै भागहरूमा धानका बालाहरूले गोलाकारी बनाइ फूललाई घेरेका छन्। प्रतीकको शीर्ष भागको दुई विपरीत दिशामा क्रमशः दुईदुई ताराहरू राखिएको छ भने प्रतीकको शीर्ष भागमा जुटको तीन अन्तर्निर्मित पातहरू राखिएका छन्। प्रतीमा प्रयोग गरिएका ४ ताराहरूले बङ्गलादेश संविधानको ४ सिद्धान्तहरूलाई दर्शाउँदछन्। बङ्गलादेशको अर्थव्यवस्थालाई पानी, धान र जुटका प्रतीकहरूले परिभाषित गर्दछन्। यी तीन तत्वहरूमा राखिएको फक्रिएको फूल राष्ट्रको प्रतिज्ञा, सौन्दर्य र सुन्दरताको प्रतीक हो। देशको लक्ष र महत्वकांक्षाहरू ताराहरूमा अभिव्यक्त भएको छन्। बङ्गलादेशको राष्ट्रिय प्रतीकका नक्शा विकासकर्ता मोहाम्मद इद्रिस हुन्।
প্রজাতন্ত্রের জাতীয় প্রতীক হইতেছে উভয় পার্শ্বে ধান্যশীর্ষবেষ্টিত, পানিতে ভাসমান জাতীয় পুষ্প শাপলা, তাহার শীর্ষদেশে পাটগাছের তিনটি পরস্পর-সংযুক্ত পত্র, তাহার উভয় পার্শ্বে দুইটি করিয়া তারকা৷ --बङ्गलादेशको संविधान, ४ (३)
विष्णुप्रसाद प्रसाई
विष्णुप्रसाद प्रसाई नेपालको प्रदेश ३ का प्रदेश प्रमुख हुन् ।  झापाका पुराना कम्युनिस्ट नेता प्रसाईलाई यस पदमा नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले २०७६ कात्तिक १८ गते नियुक्त गरेकी हुन् ।
२०२८ सालको झापा आन्दोलनदेखि नै कम्युनिस्ट गतिविधिमा सक्रिय प्रसाई वि.सं. २०७४ मा नेकपा एमालेबाट मेचीनगर नगरपालिकाको मेयरमा पराजित भएका थिए ।
जन्म
तेह्रथुमको हाङ्पाङमा २०१० सालमा जन्मनुभएका प्रसाई पाका वामपन्थी नेताका रूपमा चिनिनुहुन्छ ।
जापानका प्रदेशहरू
जापानलाई ४७ प्रदेशहरूमा विभाजित गरिएको छ (都道県, तोदोफुकेन) जुन राष्ट्रिय सरकार पछिको प्रशासनिक एकाइ हो। यो देशको पहिलो स्तरको क्षेत्राधिकार हो जसले प्रशासनिक विभाजनको गठन गर्दछ। उक्त ४७ प्रदेशहरूमा ४३ उचित प्रदेश (県, केन), दुई सहरी प्रदेश (府, फु: ओसाका र क्योटो), एक क्षेत्र (道, दो: होक्काइडो) र एक महानगर (都, तु: टोकियो) समावेश छ। सन् १८६८ मा, मेइजी फुहानकेन सान्चिसेई प्रशासनले देशको केही भागहरूमा सहरी र ग्रामीण प्रशासकहरू (बुग्यो, दाइकान, आदि)लाई प्रतिस्थापन गर्न पहिलो प्रदेशहरू (सहरी फु र ग्रामीण केन) सिर्जना गरेको थियो। सन् १८७१ मा, बाँकी रहेका सबै क्षेत्रहरू (हान) पनि प्रदेशमा रूपान्तरित भएका थिए जसले गर्दा प्रदेशहरूले सम्पूर्ण देशलाई विभाजित गरेको थियो। क्षेत्रीय एकीकरणको धेरै लहरहरूमा, आजका ४७ प्रदेशहरू शताब्दीको अन्त्यसम्ममा गठन भएका थिए। धेरै उदाहरणहरूमा, यी जापानको प्राचीन रित्सुर्यो प्रदेशहरूसँग जोडिएका छन्।
प्रत्येक प्रदेशको मुख्य कार्यकारी प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रदेश प्रमुख हो। अध्यादेश र बजेटहरू एकसदनात्मक विधानसभाद्वारा लागू गरिन्छ जसको सदस्यहरू चार वर्षको कार्यकालको लागि निर्वाचित हुन्छन्।
सन् १८८८–१८९० को दशकसम्म स्थानीय सरकारसम्बन्धी कानुनको एक समूह अन्तर्गत सन् १९२० को दशकसम्म, प्रत्येक प्रदेश (त्यसपछि मात्र ३-उचित प्रदेश र ४२-सहरी प्रदेश; होक्काइडो र ओकिनावा २०औँ शताब्दीसम्म विभिन्न कानूनहरूको अधीनमा थिए) सहर, जिल्ला र गाउँ समावेश प्रत्येक जिल्लाहरूलाई सहरहरूमा विभाजित गरिएको थियो। केही अन्य प्रदेशहरूमा पनि शाखा कार्यालयहरू छन् जसले राजधानी बाहिर पनि प्रादेशिक प्रशासनिक कार्यहरू गर्दछन्। टोकियो, जापानको राजधानी, एक गाभिएको सहर-प्रदेश हो।
पब्लिक युथ क्याम्पस
पब्लिक युथ क्याम्पस साबिक "पब्लिक कमर्स क्याम्पस" काठमाडौँ जिल्लाको धोबीचौरमा अवस्थित क्याम्पस हो । यो क्याम्पसको स्थापना बिसं २०२८ मा भएको हो । यस क्याम्पसमा व्यवस्थापन संकायको पढाई हुन्छ । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त गरेको छ ।