cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अन्ना हजारे
सामाजिक कार्य
सन् १९६५ को युद्धमा मृत्युसँगको साक्षात्कार पछि उनले नयाँ दिल्ली रेलवे स्टेशनमा उनले स्वामी विवेकानन्दद्वारा लिखित एक पुस्तक कल टु द युथ फर नेसन किने । यसै पुस्तकलाई पढेर उनले आफ्नो मनमा आफ्नो जीवनलाई समाजको लागि समर्पित गर्ने इच्छा दृढ बनाए । उनले महात्मा गान्धी र विनोबा भावेद्वारा लिखित अनेकौ पुस्तकहरू पनि पढे । सन् १९७० मा उनले आजीवन अविवाहित रहेर स्वयंलाई सामाजिक कार्यहरूका लागि पूर्णतः समर्पित गर्ने सङ्कल्प गरे ।
रालेगन सिद्धि
मुम्बईमा पदस्थापनको दौरान उनको आफ्नो गाउँ रालेगन मा आउने र जाने गर्दथे । तिनीले गाउँको ढुंगा माथि बसेर गाउँ सुधार गर्ने सम्बन्धमा सोच्ने गर्दथे। सन् १९७८ मा स्वेच्छिक अवकाश लिएकर रालेगन आएर उनले आफ्नो सामानजिक कार्य प्रारम्भ गरेका थिए।  उनको गाँउमा बिजुली र पानीको सार्है दुःख थियो। अन्नाले गाउँवासीहरूलाई नहर बनाउने र खाल्टो खनेर आकाशको पानी जम्मा गर्नको लागि प्रेरित गरेका थिए र उनी आफू पनि यसमा योगदान गरेका थिए। अन्नाले सुझावमा गाउँमा विभिन्न स्थानहरूमा रूखहरू रोपिएका थिए। गाउँमा सौर्य उर्जा र गोबर ग्यासबाट बिजुली उत्पादन गरिएको थियो। उनीहरूले आफ्नो जग्गा बच्चाहरूको होस्टेलको लागि दान गरेका थिए र आफ्नो अवकाश कोषबाट प्राप्न हुने रकम गाउँ विकासको लागि समर्पित गरी दिएका थिए। उनी गाउँको मन्दिरमा नै बस्ने गर्दछन् र होस्टेलमा बच्चाहरूको लागि बनाइने खाना खाने गर्दछन् । अहिले गाउँको हरेक व्यक्तिहरू आत्मनिर्भर छन्। वरिपरिको गाउँको लागि पनि यस गाउँबाट चारा, दुध आदि जाने गर्दछ। यो गाउँ आज शान्ति, सौहार्द्र एंव सहयोगको उदाहरण बनेको छ।
व्यक्तिगत जीवन
हजारे अविवाहित हुन् । उनी सन् १९७५ देखि रालेगन सिद्धिको सन्त यादवबाबा मन्दिरसँगै भएको सानो कोठामा बस्दै आइरहेका छन् । सन् २०११ अप्रिल १ मा उनले आफ्नो बैङ्क खाताको रकम रू. ६७,१८३ तथा रू. १,५०० नगद रहेको घोषणा गरेका थिए । रालेगन सिद्धिमा ०.०७ हेक्टरको पारिवारिक जग्गा समेत उनको स्वामित्वमा रहेको छ, जुन उनको दाजुभाइहरूले प्रयोग गर्ने गर्दछन् । गाँउ तथा भारतीय सेनाले आफूलाई प्रदान गरेको दुई स्थानको जग्गा उनले गाउँलाई दान गरेका थिए ।
मौवा
मौवालाई अङ्ग्रेजीमा पनि महुवा (mahua) भनिन्छ । यो भारत तथा नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख ।
मेट्रिक
पहिला कक्षा दश अथवा सोही बराबरीको कक्षालाई मेट्रिक भनिन्थ्यो। यसको परीक्षा मेट्रिकको परीक्षा भनिन्थ्यो।
माउन्ट ताई
नामको अर्थ
'ताई' (泰) शब्द को मतलब चीनी भाषा मा 'शांत' या 'शान्ति' हुन्छ। यसको इर्द-गिर्द बसे 'ताईआन' शहरको नाम इसको नाम 'ताई' (泰) वा 'आन' (安) शब्दको जोड़ेर बनाउनु पर्छ। 'आन' को पनि अर्थ 'शान्ति' या 'स्थिरता' नै हुन्छ, जसके आधारमा एउटा भनाइ छ कि 'मतलब ताई पर्वत शांत छ भने, पूरै देश पनि शांतमा छ'।
सादाढाडे चाँचर
सादाढाडे चाँचर (Zoothera mollissima) नेपाल लगायत दक्षिण एसियाको क्षेत्रमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो ।
विश्वकर्मा
अर्थातः जसको सम्यक् सृष्टि र गर्म व्यपार छ उ विशवकर्मा छ। यही विश्वकर्मा प्रभु छ, प्रभूत पराक्रम-प्रतिपत्र, विशवरूप विशवात्मा छ। वेदोमा " विशवतः चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुत विश्वस्पात्" कहकर इनकी सर्वव्यापकता, सर्वज्ञता, शक्ति-सम्पन्ता र अनन्तता दर्शायी गयी छ। हमारा उद्देश्य त यहाँ विश्वकर्मा जीको परिचय गराना छ। माना धेरै विश्वकर्मा भए छन् र अघि चलेर विश्वकर्माका गुणहरूलाई धारण गर्ने वाला श्रेष्ठ पुरुषलाई विश्वकर्माको उपाधिबाट अलंकृत गरे जाने लगा छ भनें यो कुरा पनि मानी जानी चाहिए। हाम्रो भारतीय संस्कृतिका अन्तर्गत पनि शिल्प संकायो, कारखानो, उधोगहरू मॆ भगवान विशवकमॉको महतालाई प्रगत गर्दै प्रत्येक र्वग १७ सितम्बरलाई श्वम दिवसका रूपमा मनाता हे। यो उत्पादन-वृदि ओर राष्टीय समृध्दिका लागि एक संकलप दिवस छ। यो जय जवान, जय कुन ान, जय विज्ञान नारेलाई पनि श्वम दिवसको संकल्प समाहित गरे हुऐ छ। यो पर्व सोरवर्षका कन्या संर्कातिमा प्रतिवर्ष १७ सितम्बर विशवकर्मा-पुजाका रूपमा सरकारी अनि गैर सरकारी ईजीनियरिग संस्थानोमा बडे नैं हषौलासबाट सम्पन्न होता हे। मानिस भ्रम वश यस पर्वलाई विश्वकर्मा जयंति मानते हे। जो सर्वदा अनुचित हे। भाद्रपद शुक्ला प्रतिपदा कन्याको संक्राति (१७ सितम्बर), कार्तिक शुक्ला प्रतिपदा (गोवर्धन पूजा), भाद्रपद पंचमी (अङ्गिरा जयन्ति) मई दिवस आदि विश्वकर्मा-पुजा महोत्सव पर्व छ। यी पर्वोमा भगवान विश्वकर्मा जीको पुजा-अर्चना गरिन्छ।
भगवान् विश्वकर्माको वर्षभरिमा कतिपय पटक पूजा र महोत्सव मनाइन्छ। जस्तै भाद्रपद शुक्ल पक्षको प्रतिपदा तिंथिको महिमा महाभारतमा विशेषतः प्राप्त हुन्छ। यस दिन भगवान विश्वकर्माको पूजाअर्चना गरिन्छ। यो पूर्वोत्तर भारत, बङ्गाल र नेपालमा विशेष प्रसिद्ध पर्वका रूपमा आश्विन १ गते(कन्या सङ्क्रान्ति)का दिन मनाउने प्रचलन छ। भारतका कतिपय क्षेत्रमा गोरुतिहार(गोवर्द्धन पूजा)का दिन भगवान् विश्वकर्माको पूजाअर्चना (औजार-पूजा) गर्ने गरिन्छ। यसरी भगवान् विश्वकर्माको जयन्ती मनाउने क्रममा विद्वानहरूमाझ मतभेद छ। श्रुतिको वचन छ - विवाह, यज्ञ, गृहप्रवेश आदि कार्यमा अनिवार्य रूपले भगवान् विश्वकर्माको पूजा-आराधना गर्नुपर्दछ।
जगच्चक्षु विश्वकर्मन्नीश्वराय नमोनमः
द्वारका
विश्वकर्माले एकै रातमा द्वारका नगर बताएको बताइन्छ ।
पुष्पक विमान
विश्वकर्माले सुर्यको धुलोबाट पुष्पक विमान बनाएको बताइन्छ। सुर्यलाई उनको ज्वाइ मानिन्छ । यो विमान ब्रह्मालाई दिए। ब्रह्माले यो विमान कुबेरलाई दिए । कुबेरका भाइ रावण ले यो विमान कुबेरबाट खोसे ।
त्रिशुल
सुर्यको धुलोबाट त्रिशुल बनाइयो, र यो चक्र भगवान शिव लाई दिइयो।
सुदर्शन चक्र
सुर्यको धुलोबाट सुदर्शन चक्र बनाइयो, र यो चक्र भगवान विष्णुलाई दिइयो।
यो पनि हेर्नुहोस्
विश्वकर्मा पूजा
सुन्तले चाँचर
सुन्तले चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा अरेन्ज-हेडेड थ्रस (Orange-headed thrush) भनिन्छ।
ढिकी
ढिकी नेपालमा वा अन्य देश जस्तै भारतमासमेत प्रयोग गरिने काठ/फलामबाट बनेको साधारण घरेलु यन्त्र हो । यो यन्त्र पहिलो दर्जाको उत्तोलक हो । ढिकि, धान वा अन्य कुनै अन्न कुट्न प्रयोग गरिने पुरानो साधान होे ।
विश्व हिन्दु परिषद नेपाल
विश्व हिंदू परिषद नेपाल  एउटा  हिन्दु सङ्गठन हो, जुन  हिन्दु स्यमसेवक सङ्घ अर्थात्  एचएसएसको  अनुषांगिक शाखा हो । यसलाई  वीएचपी नेपाल एवं  विहिप नेपालको  नामले समेत चिनिन्छ । विहिप नेपाल को  चिन्ह बर को रुख हो तथा यसको  नारा, "धर्मो रक्षति रक्षित:" अर्थात् जसले  धर्म को रक्षा गर्दछ, धर्मले  उसको  रक्षा गर्छ ।
इतिहास
विश्व हिंदू परिषद नेपाल  को  स्थापना कानुनी रूपमा  वि.स. २०६८  मा भएको हो । नेपालको  काठमांडू जिल्ला  प्रशासन कार्यालयमा बि.स. २०६८ सालमा  विश्व हिन्दु परिषद नेपाल  नामले दर्ता गरिएको हो । यसको  संस्थापकहरूमा  डा. शशी थापा, बिन्देश्वर यादव, सुशिल चन्द्र अधिकारी थिए   ।
प्रकल्प
{| class="wikitable"
बिन्देश्वर यादव
सुशिल चन्द्र अधिकारी
jitendra kumar singh (secretary)
कार्यालय प्रमुख
नगर महिला समिति (women's wing)
शुक्रनगर
शुक्रनगर नेपालको बागमती प्रदेशको चितवन जिल्लामा अवस्थित साविकको गाउँ विकास समिति हो। साविकका शुक्रनगर, मेघौली, जगतपुर र पार्वतीपुर लगायतका गाविसहरू मिलेर नारायणी नगरपालिका बनेको थियो भने पछि नारायणी नगरपालिका भरतपुर महानगरपालिकामा समावेश भएको थियो। साविकको शुकनगर गाविस हालको भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नंं. २५ मा अवस्थित छ।
यो पनि हेर्नुहोस
नारायणी नगरपालिका
खैरहनी नगरपालिका
माडी नगरपालिका
रत्ननगर नगरपालिका
चित्रवन नगरपालिका
ताघ्रिङ
ताघ्रिङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
टेराकोटा सेना
टेराकोटा सेना वा टेराकोटा योद्धा एवं अश्व टेराकोटा को मूर्ति हो जुन चीन को प्रथम सम्राट किन शी हुआंग को सेना को निरूपण गद छ। यो मूर्ति २१०-२०९ ईसा पूर्व सम्राट को शव को साथ पुरियको थियो। ये मूर्ति, १९७४ मा जल आपूर्ति सम्बन्धी निर्माण कार्य गने समयमा स्थानीय किसानले भेटेका थिय। यसमा ८ हजार भन्दा अधिक मूर्तिहरू सैनिक तथा अश्व वास्तिक आकारमा छन्। १९८७ मा यूनेस्कोबाट विश्व धरोहर स्थल को सूचीमा समापन गरियो
कस्तुरा चाँचर
कस्तुरा चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
टेराकोटा सेना
चित्रमाला
<Gallery mode=packed heights=120px> File:Terracotta army 5256.jpg| सिपाहियोंको एक पंक्ति। File:Officer Terrakottaarmén.jpg| धनुर्धरको सिरको चित्र। File:Terracotta pmorgan.jpg| ध्यान दिनुस एक मुतिको अनुहार अको मुति सग मेल खादैन। हरे मूर्ति अद्वितीय छ। File:Terracotta Army, View of Pit 1.jpg|टेराकोटा सेनाको दृश्य।
सारदानगर
सारदानगर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
सिद्दी
सिद्दी पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या २,५७७ रहेको थियो भने यस गाविसमा ४०४ घरधुरी रहेका थिए।
पथिक प्रवासन
नेपाली लेखक पञ्चम अधिकारी द्वारा लिखित प्रवासी साहित्य अर्थात् डायस्पोरिक उपन्यास 'पथिक प्रवासन'(Pathik Pravasan) २०६७ सालमा जय प्रकाशनबाट प्रकाशित भएको हो। उपन्यासमा माओवादी द्वन्द्वको उत्कर्षका बेला विदेश पढ्न गएको एक जना नेपाली विद्धार्थीको कथा छ। नेपाली प्रवासी साहित्यमा 'कोशेढुगां' मानिएको यस उपन्यास पश्चिमी देशमा विदेशिएका थुप्रै विद्धार्थीका लागि यथार्थवादी कथन हो। नेपाली हावापानीमा हुर्किएको मुख्य पात्र, पथिकको युरोप यात्रा संघर्षपूर्ण बन्छ।
भारतीय भूखण्ड
भारतीय भूखण्ड पूर्वी गोलार्धमा भूमध्य रेखामा फैलिएको सानो वास्तुशिल्पीय भूखण्ड हो। मूल रूपमा गोन्डवानाको प्राचीन महाद्वीपको एक भाग, भारतीय भूखण्ड १०० मिलियन वर्ष पहिले गोन्डवानाका अन्य टुक्राहरूबाट अलग भयो, उत्तरतिर सर्न थाल्यो र इन्सुलर भारतलाई साथमा बोकेको थियो।
भारतीय भूखण्डले आधुनिक दक्षिण एसिया (भारतीय उपमहाद्वीप) को अधिकांश भाग र हिन्द महासागर अन्तर्गत बेसिनको एक भाग, दक्षिण चीन र पश्चिमी इन्डोनेसियाका केही भागहरू समावेश गर्दछ, र लद्दाख, कोहिस्तान र बलुचिस्तान सम्म फैलिएको छैन।
शक्तिखोर
शक्तिखोर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
क्रिस्टल डिसुजा
क्रिस्टल डिसुजा (जन्म १ मार्च १९९०) एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री हुन्। उनी 'एक हजारोँ मे मेरी बहना है'मा जीविका वढेराको भूमिकाका लागि परिचित छिन्। त्यसपछि उनले 'एक नई पहचान'मा साक्षीको भूमिका भूमिका खेलेकी थिइन्। सन् २०१६ मा, उनले जी टिभीको ब्रह्मराक्षसमा रैनाको भूमिका चित्रण गरेकी थिइन्।
करियर
क्रिस्टलले सन् २००७ मा 'कहे ना कहे' नामक धारावाहिकबाट आफ्नो अभिनय करियर सुरु गरेकी थिइन्। त्यसपछि उनले 'क्या दिल मे है', 'कस्तुरी', 'किस देश मे है मेरा दिल', र 'बात हमारी पक्की है' जस्ता धारावाहिकमा पनि काम गरेकी थिइन्। सन् २०११ मा, उनी 'एक हजारोँ मे मेरी बहना है'मा अभिनयका कारण धेरै प्रसिद्ध भएकी थिइन्। उनले यस धारावाहिकमा जीविका वढेराको भूमिका गरेकी थिइन्।
सिरीष
नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख। यो पतझड वा decidious वर्गको वनस्पति हो।
फलेदो
नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख। यो पतझड वा decidious वर्गको वनस्पति हो।
रोश्नी खत्री
रोश्नी खत्री (Roshni Khatri) (जन्म: सोमबार, फाल्गुन ७, २०५२, ललितपुर, नेपाल) एक नेपाली मोडल र सुन्दरी हुन् । उनी मिस नेपाल २०१६को दोस्रो विजेता हुन् । उनले नेपाललाइ मिस पृथ्वी २०१६ मा विश्वसामु चिनाएकी थिइन् ।
बघौडा
बगौडा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो । वि.स. २०७१ बैशाखमा यो गा.वि.स.लाई माडी नगरपालिका जोडिएको थियो । माडी उपत्यकाको सदरमुकाम बसन्तपुर बजार पनि यसै गाउँ विकास समितिमा पर्दछ।
पूर्वी गोलार्ध
पूर्वी गोलार्ध ग्रह पृथ्वीको आधा भाग हो जुन प्राइम मेरिडियन (जसले ग्रीनविच, लन्डन, संयुक्त अधिराज्य पार गर्दछ) र एन्टिमेरिडियनको पश्चिम (जसले प्रशान्त महासागर पार गर्दछ र ध्रुवबाट ध्रुवमा अपेक्षाकृत सानो भूमि)। यो आफ्रोयुरेसिया (अफ्रिका र युरेसिया) र अष्ट्रेलियालाई सन्दर्भ गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ, पश्चिमी गोलार्धको विपरित, जसमा मुख्य रूपमा उत्तर र दक्षिण अमेरिका समावेश छ।
कल्चौंडे
कल्चौंडे नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
कटुस
कटुस खान योग्य फल लाग्ने रूख वर्गमा पर्ने वनस्पति हो । यसको फूल निकै वासनादार हुने हुनाले कटुस फुलेको समयमा यसको वरपरको वातावरण सुगन्धित हुने गर्दछ । विश्वभर विभिन्न जातको कटुस पाइन्छ । नेपालमा पाइने मध्ये मुसुरे कटुस, पातले कटुस, ढाल्ने कटुस आदि मुख्य हुन्  । यो नेपाल पहाडि भेेगमा प्रशस्त पाईन्छ । यसको फल नेपाली असोज,कातिक महिनामा टिप्न सकिन्छ । नेपालमा यसको प्रयोग र विकासको वातावरण बनाईएको खन्डमा विश्वका धनि देशहरुमा यस्को मुल्य उच्च मूल्य मा निर्यात गर्न सकेको खन्डमा नेपालको  आथििक विकासमा केही हद सम्म सहयोग हुने सम्भावना प्रवल छ । नेपाली खानामाा यस्को प्रयोग गर्न सकेको खन्डमा पनि केही हद सम्म नेपाली खानाकोो मौलिकतालाई दशाउन सकिने थियोो ।
गाउँखाने कथा
सानो-सानो ताउलीमा दुई कुड्की भात, बाहिरपट्टि बाक्ला काँडा घोच्ला तिम्रो हात, क्या हो ?
टन
टन पिण्डको एउटा मेट्रिक एकाई हो जो कि १००० किलोग्राम बराबरसँग हुने गर्दछ। यो साधारण रुपमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा एक मेट्रिक टनका रूपमा चिनिने गरिन्छ। यो लगभग २,२०४.६ पाउण्ड, १.१०२ वा संक्षिप्त रुपमा टन (यु.एस.) वा लगभग ०.९८४ लामो टन (यु.के.) सँग बराबर रहेको छ। आधिकारिक SI एकाइ मेगा ग्राम (संकेत: एम जी), समान द्रव्यमानलाई व्यक्त गर्ने सामान्य तरीका हो।
प्रतीक र संक्षिप्त नाम
टनका लागि BIPM संकेत 't' रहेको, जसलाई सन् १८७९ मा एकाइका रूपमा अपनाइएको थियो। यसको उपयोग संयुक्त राज्य अमेरिकामा मेट्रिक टनका लागि पनि आधिकारिक रहेको छ, संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रिय मानक र प्राविधिक संस्थान (NIST) द्वारा अपनाइएका हो । यो एउटा संकेत हो, एउटा संक्षिप्त नाम होइन, एउटा समय अवधि पछी नै हुनुपर्दछ। ठुला अक्षर र ऋण पत्रको उपयोग महत्वपूर्ण रहेका छन्, अन्य पत्र संयोजनहरुको उपयोगको अनुमति भन्ने रहेको छैन् र यसले अस्पष्टता पैदा हुने गर्दछ। उदाहरणका लागि, 'T', 'MT', 'mT', 'Mt', 'mt' क्रमशः tesla, megatesla, millitesla, megatonne, one teragram अनि millitonne (एक किलोग्राम) का लागि SI संकेतहरु हुन्। यदि टीएनटी ऊर्जाको समकक्ष एकाइहरुलाई वर्णन गर्दछ, भने टीएनटीको एक मेगाटोन लगभग ४.१८४ पेटाजुल्सका बराबर हुने गर्दछ।
उत्पत्ति र हिज्जे
अङ्ग्रेजीमा, टन स्थापित हिज्जे हो। यो साधारण रुपमा टनका रूपमा नै उच्चारण गरिने गरिन्छ, तर हिज्जेमा आएको अन्तिम "ई" लाई पनि उच्चारण गर्न सकिन्छ, अर्थात "ट्यूनी"। अस्ट्रेलियामा, यो पनि यसको उच्चारण टन नै हुन्छ। संयुक्त राज्य अमेरिकामा, मेट्रिक टन एनआईएसटी द्वारा उपयोग र सिफारिश गरिने यस एकाइको नाम हो; एक टनको अयोग्य उल्लेख लगभग जहिले नि २००० पाउण्ड (९०७ किलोग्राम) को सानो टनलाई सन्दर्भित गर्दछ अनि भाषण वा लेखनमा टनको उपयोग शायद नै कहिले गरिन्छ। क्यानाडाको उपयोगमा दुईटा शर्तहरु स्वीकार्य रहेका छन्। यू.के. मा मेट्रिक पप्रयोग गर्नु पुर्व, अधिकांश उद्देश्यहरुका लागि उपयोग गरिने एकाइ इम्पेरियल टन २२४० पाउण्ड एभोएर्डुपोइस वा २० सय वजन (साधारण रुपमा अमेरिकामा लामो टनका रूपमा सन्दर्भित) रहेको थियो, लगभग १०१६ किलोग्राम बराबर, टनभन्दा लगभग १.६% फरक रहेको थियो। । यू.के. वेट्स एण्ड मेजर्स एक्ट, १९८५ लाई स्पष्ट रूपले व्यापार सहित केहि इम्पेरियल एकाइहरुका लागि उपयोगभन्दा बाहिर राखिएको थियो, जबसम्म कि बेचिएका वस्तु वा तौल गर्ने उपकरणलाई १ डिसेम्बर १९८० भन्दा पहिले नै तौल गरिएको वा प्रमाणित गरिएको थिएन्, त्यतिबेला पनि किनबेच यो कुराले नै अवगत गराउने' गरिन्थ्यो कि वस्तुको वजन इम्पेरियल एकाइहरुमा नापतौल गरिने गरिएको थियो।
अरूणा शाही
अरूणा शाही एक नेपाली महिला भलिबल खेलाडी हुन्। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला भलिबल टोलीकी एक महत्त्वपूर्ण सदस्य हुन्। उनी सन् २०१६ मा व्यवसायिक भलिबल खेल्न माल्दिभ्स पुगेकी थिइन्। उनी वि.सं. २०७७ मा नेपाली महिला भलिबल टोलीकी कप्तान बनेकी थिइन्।
खेल जीवन
वि.सं. २०६३ सालदेखि उनी भलिबल खेलमा प्रवेश गरेकी हुन्।
विद्युतीय फोहोर
खासगरी मोबाइल, टेलिफोन, रेडियो, टेलिभिजन, ल्यापटपलगायत विद्युतीय उपकरण प्रयोगविहीन वा बिग्रिएपछि फोहोरका रूपमा रहने बस्तु नै विद्युतीय फोहोर हो । विद्युतीय सामग्री प्रयोगमा वृद्धि र विद्युतीय फोहोर उत्सर्जनले  व्यवस्थापनमा पनि चुनौती थपिएको पाइन्छ ।
विश्वव्यापी विद्युतीय फोहोरको परिमाण
विद्युतीय फोहोरको उत्सर्जन दिनप्रतिदिन बढ्ने क्रममा रकेको छ । विश्वभर सन् २०१९ मा मात्रै पाँच करोड छतीस लाख मेट्रिक टन विद्युतीय फोहोर उत्सर्जन भएको थियो ।
वातावरणीय प्रभाव
विद्युतीय सामग्री प्रयोगमा क्लोरोफ्लोरो कार्बन, पारो जस्ता रसायनले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर गर्दछ ।
फुलहरूको उपत्यका राष्ट्रिय निकुञ्ज
फुलहरूको उपत्यका निकुञ्ज (अंग्रेजी:Valley of Flowers National Park) भारत का एक राष्ट्रिय निकुञ्ज हो । यो निकुञ्ज उत्तराखण्डको हिमालयी क्षेत्रमा अवस्थित छ । नन्दा देवी राष्ट्रिय निकुञ्जर फुलहरूको राष्ट्रिय निकुञ्जलाई समेटेर यो क्षेत्र लाई विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको छ । यो निकुञ्ज ८७.५० किमी² क्षेत्रमा फैलिएको छ ।
पेद्रो सान्चेज
पेद्रो सान्चेज Pedro Sánchez Pérez-Castejón ( जन्म: २९ फेब्रुअरी १९७२) २०१८ जुन यता स्पेनको प्रधानमन्त्री रहिआएका एक स्पेनिस राजनीतिज्ञ हुन्। उनी २०१७ जुन देखि स्पेनिस सोसलिस्ट वोर्कर्स पार्टीका महासचिव पनि हुन्। उनी २०१४ देखि २०१६ मा पनि यो पार्टीको महासचिव थिए। सन् २०१४ मा स्पेनको स्पेनी सोसलिस्ट पार्टीको प्रमुख चयन भएका हुनुअघि खासै चर्चित थिएनन्। पूर्व अर्थशास्त्री तथा बास्केटबल खेलाडी सान्चेजले विभाजित पार्टीलाई एक बनाउने तथा पार्टीलाई सत्तामा पुर्‍याउने प्रतिबद्धताका साथ पार्टी प्रमुख बनेका थिए।
बेल्जियमबाट राजनीतिशास्त्र तथा अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर सान्चेजले यसअघि केही समय अध्यापनसमेत गरेका थिए। सन् २००९ मा स्पेनी संसदको सदस्यमा निर्वाचित भएका उनी अर्थशास्त्र तथा वित्त मन्त्रीसमेत बनेका थिए।
सान्चेजले केही दिनमा प्रधानमन्त्रीको शपथ लिने ठानिएको छ। उनी समाजवादी पीएसओई दलको नेतृत्व गर्ने भए पनि उनी आफू भने सांसदको सदस्य भने छैनन्। संसद्मा ८४ सिट मात्र भएको उनको दललाई सरकार गठनको समीकरणका लागि भने गाह्रो पर्ने देखिन्छ।
साञ्चेजले बास्क्यु नेसनलिस्ट लगायतका विभिन्न साना दलको समर्थन पाएपछि बहुमत प्राप्त गरेका हुन्। शुक्रबारको मतदानमा सान्चेजले १ सय ८० सांसदको मत पाएका थिए भने, राखोयसँग १ सय ६९ सांसदको समर्थन मात्रै रह्यो। ३ सय ५० सदस्य रहेको स्पेनी संसद्मा एक सांसद अनुपस्थित भएका थिए।
राखोयको दलका एक पूर्व कोषध्यक्षलाई भ्रष्टाचारको आरोपमा ३३ वर्षको काराबास सजाय सुनाइएपछि स्पेनमा निकै चर्चा सुरु भएको थियो। सान्चेजले ६३ वर्षीय राखोयले आफ्नो पार्टीको संलग्नताबारे उनले उत्तरदायित्व लिन असफल भएको भन्दै संसद्मा अविश्वासको प्रस्ताव पेस गरेका थिए। म्याड्रिडस्थित उच्च अदालतले लुइस बार्सेनासलाई घूसखोरी तथा कर अपराधमा दोषी ठहर गरेको थियो।
सोशलिस्ट पार्टीका नेता सान्चेज नास्तिक भएकाले बिना बाइबलको शपथ ग्रहण गरे ।
स्पेनको प्रधानमन्त्रीले बाइबल बिना शपथ ग्रहण गरेको यो इतिहासमै पहिलो हो ।
सान्चेजले संसदीय कार्यकालको बाँकी दुई वर्ष स्पेन सरकारको नेतृत्व सम्हाल्ने छन्। सान्चेजको पार्टी केबल एक चौथाइ सिटसहित संसदमा छ। उनलाई अरु ६ दलका सांसदहरूले समर्थन गरेका छन्।
उत्तरी गोलार्ध
उत्तरी गोलार्ध भनेको भूमध्य रेखाको उत्तरमा रहेको पृथ्वीको आधा भाग हो। सौर्यमण्डलका अन्य ग्रहहरूका लागि, उत्तरलाई पृथ्वीको उत्तरी ध्रुवको रूपमा सौर्यमण्डलको अपरिवर्तनीय समतलको सापेक्ष एउटै आकाशीय गोलार्धको रूपमा परिभाषित गरिएको छ।
यसको सतह ६०.७% पानी हो, दक्षिणी गोलार्धको मामलामा ८०.९% पानीको तुलनामा, र यसले पृथ्वीको ६७.३% जमिन समावेश गर्दछ। युरोप र उत्तरी अमेरिकाका महादेशहरू पूर्णतया पृथ्वीको उत्तरी गोलार्धमा अवस्थित छन्, जसमा लगभग सम्पूर्ण एसिया महाद्वीप, अफ्रिकाको लगभग दुई तिहाइ र दक्षिण अमेरिकाको सानो भाग पनि समावेश छ।
पश्चिमी गोलार्ध
पश्चिमी गोलार्ध ग्रह पृथ्वीको आधा भाग हो जुन प्राइम मेरिडियन (जसले ग्रीनविच, लन्डन, इङ्गल्यान्ड पार गर्दछ) र १८०औँ मेरिडियनको पूर्वमा अवस्थित छ। अर्को आधा भागलाई पूर्वी गोलार्ध भनिन्छ। राजनीतिक रूपमा, पश्चिमी गोलार्ध शब्द प्रायः अमेरिकाका लागि एक मेटोनिमको रूपमा प्रयोग गरिन्छ, यद्यपि भौगोलिक रूपमा गोलार्धमा अन्य महाद्वीपका भागहरू पनि समावेश छन्।
देउसी
समुहमा मिलेर गाइने गीत देउसी हो जुन तिहारको बेलामा मात्र गाइन्छ। हिमाली देश नेपालको यो एउटा पुरानो संस्कृति हो जसमा पुरुषहरू जम्मा भएर आफ्नो छिमेकीहरूको घर घरमा गएर गीत गाउँछन । देउसी खेल्न युवा र केटाकेटी मात्रै होइन, प्रौढ र पाका उमेरका मान्छेहरु पनि निकै रमाइलो मान्छन् । टोली नाइकेले लय हालेर नाटकीय शैलीले भट्टयाउने र सहभागीहरूले देउसीरे घन्काउँदै सामूहिक रूपमा नाँच्ने चलन नेपालको मौलिक विशेषता हो । नाँच्ने क्रममा यस घरको मन ठूलो छ, दान पनि ठूलै हुन्छ, भैलोलाई मुठीखोलेर दान दिन्छन्, मिठामिठा परिकार दिन्छन्, छानामाथि घिरौला के के दिन्छन् हेरौला भन्दै खुब फुक्र्याइन्छ । त्यसै क्रममा हामी त्यसै आएका हैनौं, बलिराजाले पठाएको भन्ने गरिन्छ ।
यो गीत गाउँदा साधारणत: एक जना मुख्य हुन्छन् र समूहका अरू ब्यक्तिहरू मुख्य ब्यक्तिको देउसुरे भन्दै गीतको अन्त सम्म अनुसरण गर्छन।
उदाहरण
उदाहरणको लागि:
यस्तै प्रक्रिया चल्दै गएपछि देउसी खेल गएको घरबाट नाङ्लोमा चामल, रुपैया पैसा, सेलरोटी आदि प्रकारका चीजहरु दिन्छन् ।
मुख्य ब्यक्तिले गीतको अन्तमा गएको घरका सबै जनालाई शुभकामना र आशिष दिन्छ र समुहका मान्छेहरू देउसुरे भन्दै गर्छन।
इतिहास
देउसी भैलो परापूर्व कालदेखि खेल्दै, रमाइलो गर्दै आइएको छ। खास प्रमाण केइ नभएतापनि यसको सुरुवात भने बलिराजा ले गरेको भन्ने सुन्नमा आएको पाइन्छ।
कञ्चनरूप नगरपालिका
कञ्चनरूप नेपालको मधेश प्रदेश अन्तर्गत सप्तरी जिल्लामा रहेको एक नगरपालिका हो । नेपाल सरकारले वि. सं. २०७१ वैशाख २५ गते ७२ वटा नयाँ नगरपालिका थप गर्दा कञ्चनरूपलाई पनि नगरपालिका घोषित गरेको हो । कञ्चनरूपलाई नगरपालिका घोषित गर्दा सप्तरीका बरमझीया, बदगामा, ठेलिया, जगतपुर, कञ्चनपुर, पिप्रापूर्व, रुपनगर, धरमपुर र घोघनपुर गाविसलाई समेटेको छ ।
नेपालमा वि.सं. २०७३ मा ७५३ स्थानीय तह लागू गर्दा कञ्चनरूप नगरपालिकालाई यथावतै राखेर यसमा वैरवा र बकधुवा गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेको  हो । यस नगरपालिकालाई १२ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ३५,२३८ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ११७.३५ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस नगरपालिकाको केन्द्र साविकको कञ्चनरूप नगरपालिकाको कार्यालयमा राखिएको छ ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कञ्चनरूप नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ३५,२३८ रहेको छ।
कमलपुर
कमलपुर नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार कमलपुरको जनसङ्ख्या ३६१७ छ।
दोरजी खांडू
दोरजी खांडू अरुणाचल प्रदेशका मुख्यमन्त्री हुन, उनी ९ अप्रेल २००७ देखि यो पदमा छन्।
नीता अम्बानी
नीता अम्बानी (जन्म: नोभेम्बर १, १९६४) एक भारतीय महिला उद्यमी हुन् । उनी भारतको सबैभन्दा धनि व्यक्ति मुकेश अम्बानीकी पत्नी र रिलायन्स इन्डस्ट्रीजको संस्थापक धीरूभाई अम्बानीकी बुहारी हुन् । नीता अम्बानी धीरूभाई अम्बानी इन्टरनेशनल स्कूलकी संस्थापक र चेयरपर्सन हुन् ।
उनलाई श्री चन्द्रशेखरेन्द्र सरस्वती विश्व महाविद्यालय (एससीएसवीएमवी यूनीवर्सिटी) कांचीपुरमबाट डाक्टरेटको उपाधि मिल्यो । यो उपाधि उनलाई शिक्षा, समाज सेवा र मानव प्रेमको लागि मिलेको हो ।
नीता अम्बानी मुम्बई इन्डियन्स क्रिकेट टीमकी सह-मालक पनि हुन् । उनी रिलायन्स इन्डस्ट्रीज र नेशनल एसोसिएशन अफ ब्लाइन्डको "दृष्टि" नामक समाज सेवी संस्थामा पनि जुडेकी छिन् ।
सुरुवाती जीवन
नीता अम्बानीको जन्म १ नभेम्बर १९६४ मा मुम्बईको एक मध्यम-वर्गीय परिवारमा भएको थियो । उनको पिता बिरलाको एक कम्पनीमा उच्चाधिकारी थिए । नीतालाई भारतीय क्लासिकल डान्समा शुरूबाट नै धेरै रूचि थियो र उनी यसमा आफ्नो करियर बनाउन चाहन्थिन् जबकि उनकी आमा उनलाई एक चार्टर्ड अकाउन्टेन्ट बनाउन चाहती चाहन्थिन् । उनको उच्च शिक्षा मुम्बईको प्रसिद्ध नरसी मोन्जी कलेज अफ कमर्स र इकोनामिक्सबाट भयो ।
इलेभेन मिनेट्स
इलेभेन मिनेट्स पाउलो कोइल्होद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कथा
ब्राजिलको गाउँमा बस्ने मारिया आफ्नो भाग्य खोज्दै स्वीट्जरल्यान्ड पुग्छे तर बास्तविकता सोचेभन्दा फरक भएपछि जेनेभामा बेश्याबृत्तिमा लाग्न पुग्छे। यस पुस्तकले यौन लगायतका विषय, जस्तै बेश्याबृत्ति,पबित्र यौन जस्ता विषय उठाएको छ। यस्तो भाषाले गर्दा यस पुस्तकलाई 'कामुक' मानिएको छ।
मारिया साँचो मायाको खोजीमा छे। ऊ यस्तो जीबनमा पस्छे जहाबाट ऊ यौनका सबै पक्षको अनुभव पाएपछि यौन जागरण पाइ झन्डै आफ्नै बिनाश गर्छे। साँचो प्रेमको खोजीमा हार मान्न लागिसकेकी उसले एउटा चित्रकार भेट्छे र मायामा पर्छे। अब आफ्नो जीबन कहाँ लाने हो उसले निधो गर्नु पर्छ। मनलाई बाटो देखाउन लगाइ पछि लाग्ने हो कि आत्म बिनाशको बाटो त्याग्ने हो । कोइल्होका अरु पुस्तकजस्तै यो पनि आत्म आबिष्कारको यात्रा हो जसले पाठकलाई यौन (बेश्याबृत्तिमा) ,पबित्र यौन, पबित्र बेश्याबृत्ति, र मायाका सन्दर्भमा यौनको भुमिकाको बारेमा जानकारी दिन्छ।
नीता अम्बानी
मुम्बई इन्डियन्स
नीता अम्बानी मुम्बई इन्डियन्स क्रिकेट टीमकी सह-मालक हुन् ।
कठार
कठार पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८,२४७ रहेको थियो भने यस गाविसमा १,३२६ घरधुरी रहेका थिए।
मंगलको उपनिवेशन
मानव द्वारा मंगलको उपनिवेशण,  अडकल र गंभीर अध्ययनको एक केन्द्र बिंदु हो, किनभनें त्यसको सतही परिस्थितिहरूले र जलको उपलब्धताले साँच्चैं नै मंगल ग्रह लाई सौर्यमण्डलमा पृथ्वी का अतिरिक्त अन्य सबैभन्दा अत्यधिक अतिथि सत्कार गर्ने ग्रह बनाउँछ| चन्द्रमा लाई मानव उपनिवेशनका लागि पहिला स्थानका रूपमा प्रस्तावित गरिएको छ, तर मङ्गल ग्रहका नजिक एउटा पातलो वायुमण्डल छ, जसले यसलाई मानव र अन्य जैविक जीवनको मेजबानीका लागि सामर्थ्य र क्षमता दिन्छ | संभावित उपनिवेशण स्थलहरूका रूपमा, मंगल र चन्द्रमा दुइटैका साथ तल गहिरो गुरुत्वीय कूपहरू मा ओर्लिनुको साथ-साथ लागत र जोखिमको नुकसान पनि जोडिएको छ, जो क्षुद्रग्रह हरूलाई सौर्यमण्डल मा मानवको प्रारम्भिक विस्तारका लागि एक अर्को विकल्प बनाउन सकिन्छ|
लेसानकाे विशाल बुद्ध प्रतिमा
लेशानको विशाल बुद्ध (सरलीकृत चीनी : 乐山 大佛, पारंपरिक चीनी: 乐山 大佛) तांग वंश (618-907) को शासन को दौरान बनाइयको गौतम बुद्ध को विशाल प्रतिमा हो। यस प्रतिमा को लाल बलुआ पत्थर को चट्टान एमी पर्वत को तराश गरेर बनाइउको हो। यहा चीन को दक्षिण मा स्थित सिचुआन प्रांत को शहर लेशान मा मिनजियांग, दादु र किंग्यी नदी को संगम मा स्थित छ। यहा दुनिया मा बुद्ध को सबसे बड़ी प्रतिमा हो।
केसर
परिभाषा
सामान्यतः फूलभित्र हुने पराग र मकरन्दयुक्त मसिनो कोमल भुवालाई तथा विशेषरूपले प्रायः काश्मीरमा पाइने, सानो भुइँझारमा फुल्ने हल्का प्याजी रङ भएको फूलमा हुने सुगन्धी पहेँलो केस्रालाई केशर भनिन्छ । यसको धेरै वर्ष बाँच्ने सवा फीट अग्लो बोट हुन्छ । जराको तल प्याजको जस्तो गानु हुन्छ । फेदबाटै निस्केका लामा, पातला, छेउ पछाडितिर दोब्रिएका पात हुन्छन् । नीलो–रातो मिसिएका फूल फुल्दछन् । यसलाई गानुबाट सार्ने गरिन्छ । केशरलाई अंग्रेजीमा Crocus वा Saffron crocus वा Saffron भनिन्छ । यसको वानस्पतिक नाम Crocus sativus Linn. वा ''Crocus sativus Linn. (C.saffron) वा Rocistigmata'' हो ।
पर्यायवाची शब्दहरू
अग्निशिख, अग्निशिखा, अग्निशेखर, अभ्राह्व, अरुण, असृक्, अंशुक, कान्त, कालेयक, काश्मीर, काश्मीरज, काश्मिरजन्मन्, किञ्जल्क, कुङ्कुम, कुसुम्भ, केसर, केसरवर, गौर, घुसृण, चारु, जागुड, धीर, पक्ष्म, पिशुन, पीत, पीतक, पीतन, बाह्लीक, मकरन्द, रक्त, रुधिर, लोहितचन्दन, वर, वरेण्य, वर्ण्य, वह्निशिख, वाह्लीक, शठ, शोणित, शोणिताभिध र सङ्कोच ।
केशरसँगसम्बन्धित केही शब्दहरू
(ख) गर्भामुख: फूलको सतहमा स्त्रीकेसर जम्मा हुने ठाउँलाई गर्भामुख भनिन्छ ।
जातहरू
(क) कश्मीरी केशर वा कस्मिरी केशर  कश्मीरको पाम्पोर नाम गरेको स्थानमा विशेष मात्रामा पैदा हुने एक जातको फूलको केशरलाई कस्मिरी केशर भनिन्छ । यो केसर सूक्ष्म, केही रातो र कमलको जस्तै सुगन्ध आउने खालको हुन्छ । यसलाई उत्तम केशर मानिन्छ ।
(ख) बाह्लीककेशर : बाह्लीक (हाल अफगानिस्तानको बाल्ख क्षेत्र) देशमा हुने केशर सेतो र पहेँलो मिश्रित वर्णको हुन्छ । यो क्यात्तुकेको फूलजस्तो सुगन्धी र सूक्ष्म केशरले युक्त हुन्छ । यसलाई मध्यम खालको केशर मानिन्छ ।
(ग) पारसीक देश (इरान) को केशर मह जस्तै सुगन्ध आउने हुन्छ । यो पनि हल्का सेतो र पहेँलो मिश्रित वर्णको हुन्छ । यसका केशर मोटा हुन्छन् र यसलाई निम्नस्तरको केशर मानिन्छ ।
स्वाद
केशर तीतो र पिरो हुन्छ ।
बेफाइदा
यसको अत्यधिक र लगातार सेवन गर्न हुँदैन । यसले शरीरलाई गर्मी गर्दछ ।
प्रयोग विधि
ओखतीमा केशरको बेग्लै प्रयोगको विधान पाइँदैन तर अन्य ओखती आदिमा मिसाउने विधि भने धेरै छन् । परम्परागत रुपमा यसका केही त्यान्द्रालाई खीर आदिमा हाली पकाउने चलन रहेको पाइन्छ । आयुर्वेदका ग्रन्थमा मासु आदिका परिकारमा पनि केशर समेतको प्रयोग गर्ने एकाध विधि उल्लेख भएको पाइन्छ । यो खाएपछि हुने फाइदा त छन् नै यसले परिकारको स्वादमै विशेष परिवर्तन लेराउने क्षमता समेत राख्दछ ।
सौरभ गाङ्गुली
सौरभ चण्डीदास गाङ्गुली (जन्म: सन् १९७२ जुलाई ८), दर्शकहरू माझ दादाको नामले लोकप्रिय (बङ्गालीमा ठूलो दाइ), एक भारतीय क्रिकेट प्रशासक, समीक्षक, पूर्व राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको कप्तान र हाल भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्डको ३९औँ अध्यक्ष हुन्। गाङ्गुलीले क्रिकेट करियरको समयमा आफूलाई विश्वको शीर्ष ब्याट्सम्यान र भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको सबैभन्दा सफल कप्तानको रूपमा स्थापित गरेका थिए।  ब्याटिङको क्रममा उनी विशेष गरि अफ साइडमा क्रिकेट बललाई कभरको दिशामा धेरै नै सुन्दरताका साथ खेल्ने हुनाले उनलाई गड अफ द अफ साइडको उपनाम दिइएको थियो।
क्रिकेट खेलाडीको रूपमा उनी बायाँ हाते शीर्ष क्रमका ब्याट्सम्यान र भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको कप्तान थिए। उनी सन् २०१९ मा बिसिसिआईको अध्यक्षको रूपमा निर्वाचित भएका थिए। उनी विजडन इन्डियाको सम्पादकीय समितिको अध्यक्ष समेत छन्। बिसिसिआईको अध्यक्ष निर्वाचित हुनभन्दा पहिले उनी बङ्गाल क्रिकेट सङ्घको अध्यक्ष रहेका थिए।
भरौल
भरौल नेपालको कोशी अञ्चलको सुनसरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ३४०६ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार भरौलको ४,४३१ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १९,४६६ रहेको छ।
भूगोल
यस गाविसको पश्चिममा महेन्द्र नगर्, उत्तरमा बराह क्षेत्र र पुर्ब उत्तर् मा धरान नगरपालिका, दक्षिणमा बक्लौरि पूर्वमा हाश्पोशा अवस्थित छ। त्यस्तै बिजुलि बत्तिको पनि घर घरमा पहुच पुगेको उक्त ठाउबाट १० (दश) मिनेट्को पैदल बाहिर निस्केपछि बाटो खुल्दछ। भेडेटार यहाँबाट २५ कि.मि.को दुरीमा अवस्थित छ। त्यस्तै पूर्वाञ्चल्को विकसित् सहर र केन्द्रबिन्दु मनिएको सहर इटहरी पनि यहाबाट १० कि.मि. दक्षिणमा पूर्व तिर पर्दछ। यस् गाउको प्रचलित बजार्को रूप्मा बान्गेबजारलाई मानिन्छ। तेस्तै कालाबन्जार् यहाको मुख्य चौक तथा ब्यापरिक् केन्द्र हो।
प्राक्रितिक् सम्पदा
भरौल् गाबिसको उत्तर् तिर बिसाल् चार कोसे झाडि छ। भरौल ४ को श्री जनगजाग्रिति सामुदायिक् बन् तथा भरौल ३को श्री कालिका सामुदायिक बन मुख्य बन् हुन्। कालिन्द्र बन्को मध्यम्बाट नै यहाको जनता lकमल थापा
यस गाविसको पश्चिममा महेन्द्र नगर्, उत्तरमा बराह क्षेत्र र पुर्ब उत्तरमा धरान नगरपालिका, दक्षिणमा बक्लौरि, पूर्वमा हाश्पोशा अवस्थित छ। त्यस्तै बिजुलि बत्तिको पनि घर घरमा पहुच पुगेको उक्त ठाउबाट १० (दश) मिनेट्को पैदल बाहिर निस्केपछि बाटो खुल्दछ। भेडेटार यहाँबाट २५ कि.मि. को दुरीमा अवस्थित छ। त्यस्तै पूर्वाञ्चल्को विकसित् सहर र केन्द्रबिन्दु मनिएको सहर इटहरी पनि यहाबाट १० कि.मि. दक्षिणमा पूर्व तिर पर्दछ। यस् गाउको प्रचलित बजारको रूप्मा बान्गेबजारलाई मानिन्छ। तेस्तै कालाबन्जार् यहाको मुख्य चौक तथा ब्यापरिक् केन्द्र हो।भरौल गाबिसको उत्तर तिर बिसाल् चार कोसे झाडि छ। भरौल ४ को श्री जनगजाग्रिति सामुदायिक् बन् तथा भरौल ३ को श्री कालिका सामुदायिक बन मुख्य बन् हुन्। कालिन्द्र बन्को मध्यम्बाट नै यहाको जनताले घास दाउरा तथा बन पैदावर्को सहयोग लिने गर्दछन । यसै छेत्र मा रहेको इक्राही तथा सँगइ जोडिएर रहेको कुपिखोला पनि एक शिक्षित र विकास अन्मुख गाउको रुप मा चिनिन्छ । जाहा का स्थानइय बासिन्दाहरू ले मात्र २० वर्ष पहिलेबाट बसोबाश सुरु गरे ता पनि हाल पक्की सडक ले छुने घर का मलिक र सम्पन्न परिवर क रुप मा जिवन ब्यतित गरिरहेकाछन । इक्रही र बाङ्गे बजार को मध्य भाग मा पर्ने ठाउ काठे पुल पनि एक हो तर हाल यस थाउलाई सोही छेत्र का जसले नमस्ते मिडिया एन्ड पोलिटेकनिक का प्रोपैटर ले समग्र गाउ बशी सँग सल्ल्हा गर्दै उक्त ठौ को नाम पुल्चोक भनेर नामाकारण गरेकाअ छन र सो कार्य को जिम्मा स्थानइय पर्शुरम घिमिरे लाई जिम्मा दिएको छ । यो क्षेत्र आज भन्द २० वर्ष अगाडि मात्र पनि घना जङल को रुप मा नै थियो । हाल यो थाउ निक्कै परिवर्तन भएको छ जसको मुख्य कारण भनेको मर्निङ स्टार पनि हो र शहरीकारण को आधार प्लटिङ पनि हो । जसले गर्दा आज यो ठाउ निक्कै अग्रानी रुप मा छ ।
यस ठाउको गौरी शंकर किर्तन मन्दलि, आमा समुह, एकता युवा क्लब, पन्चकन्या युवा क्लब प्रमुख सामाजिक सस्था हुन । त्यस्तै प्रमुख ब्यक्तीहरु मा स्व. गोबिन्द दाहाल, स्वं. खोज बहादुर थापा, त्यस्तै गोकुल रौत दन बहादुर थापा, बद्री नेउपाने, बाबुराम घिमिरे साना ब्यबसायी प्रल्हाद पराजुलि, सेतु मान तमाङ, साने राइ, भिमा मगर, बुध्दी तामाङ, लोक बहादुर थापा, राजन तामाङ त्यस्तै गरी कमल थापा, सन्तोश खड्का, अश्यम कट्टेल, भोला लिम्बु, देबेन्द्र ढकाल अनि भरौल ७ कौवाखोज का भिखन साह पनि हुन । lकमल थापा
अक्साई चिन
अक्साई चिन या अक्सेचिन ( उईगुर:, सरलीकृत चिनिया: 阿克赛钦, आकेसैचिन ) चीन, पाकिस्तान र भारतको बिचमा तिब्बती पठारको उत्तरपश्चिममा स्थित एक विवादित क्षेत्र हो। यो कुनलुन पर्वतको ठीक तल छ। ऐतिहासिक रूपमा अक्साई चिन भारतलाई रेशम मार्गसँग जोडने कारण थियो र भारत र हजारौ सालदेखी मध्य एसियाको पूर्वी इलाका (जसलाई तुर्किस्तान पनि भनिन्छ) र भारतको बीच संस्कृति, भाषा र व्यापारको बाटो रहेको छ। भारतसँग तुर्किस्तानको व्यापार मार्ग लद्दाख र अक्साई चिनको बाटो हुँदै काश्गर सहर जाने गर्द्थे। १९५०को दशकदेखी यो क्षेत्र चीन कब्जामा छ तर भारत यसमा अपना दावा जनाउछ र यस जम्मु कश्मीर राज्यको उत्तर पूर्वी हिस्सा मान्दछ। अक्साई चिन जम्मु कश्मीरको कुल क्षेत्रफलको पांचऔँ भागको बराबर छ। चीनले यसलाई प्रशासनिक रूपमा शिनजियांग प्रांतको काश्गर विभागको कार्गिलिक जिल्लाको हिस्सा बनाएको छ।
नाम कि उत्पत्ति
'अक्साई चिन' को नाम उईगुर भाषाबाट आएको हो,, जो एक तुर्की भाषा हो। उईगुरमा 'अक' को मतलब 'सफा' हुदछ र 'साई' को अर्थ 'घाटी' वा 'नदीको मैदान' हुदछ। उईगुरको एक र शब्द 'चोअल' है, जसको अर्थ हुदछ 'वीराना' वा 'मरुभुमी', जसको पुरानो खितानी भाषामा रूप 'चिन' () था। 'अक्साई चिन'को नामको अर्थ 'सफेद ढुगे घाटीको मरुभुमी' निस्कन्छ। चीनको सरकार यस क्षेत्रमा अधिकार जनाउनको लागि 'चिन'को मतलब 'चीनको सफेद मरुभुमी' निस्किन्छ, लेकिन अन्य मानिस यसमा विवाद गर्दछन।
विवरण
अक्साई चिन एक धेरै ऊंचाई (लगभग ५,००० मीटर)मा स्थित एक नमकको मरुस्थल हो। यसको क्षेत्रफल ४२,६८५ किमी² (१६,४८१ वर्ग मील)को आसपास छ। भौगोलिक दृष्टिबाट अक्साई चिन तिब्बती पठारको भाग हो, र यसलाई 'खारा मैदान' पनि भनिन्छ। यो क्षेत्र लगभग निर्जन छ र यहाँ स्थायी बस्तीहरू छैनन। यस क्षेत्रमा 'अक्सेचिन' नामको ताल र 'अक्सेचिन' नामको नदी छ। यहाँ वर्षा र हिमपात हुँदैन किनकी हिमालय र अन्य पर्वत भारतीय मानसूनी हवा यहाँ आउनबाट रोकिदिन्छ।
भारत-चीन विवाद
चीनले जब १९५०को दशकमा तिब्बतमा कब्जा गर्यो तब त्यहाको केही क्षेत्रमा विद्रोह भडकियो जसबाट चीन र तिब्बतको बीचको मार्ग बिच्छेद हुने खतरा भएको थियो। चीनले त्यस समय शिंजियांग-तिब्बत राजमार्गको निर्माण गर्यो जो अक्साई चिनबाट निस्कन्छ र चीनको पश्चिमी तिब्बतसँग संपर्क राख्ने अर्को कारण दिन्छ। भारतको जब यो थाहा भयो तब उसले आफ्नो इलाका फिर्ता लिने कोशिस गर्यो। यो १९६२को भारत-चीन युद्धको एउट ठुलो कारण बन्यो। वह रेखा जो भारतीय कश्मीरको क्षेत्रलाई अक्साई चिनसँग अलग गर्दछ 'वास्तविक नियन्त्रण रेखा'को रूपमा बुझिन्छ। अक्साई चिन भारत र चीनको बीच चल रहे दो मुख्य सीमा विवाद मध्ये एक हो। चीनको साथ अन्य विवाद अरुणाचल प्रदेशसँग सम्बन्धित छ।
संगतआश्रम
संगतआश्रम (अङ्ग्रेजी: Sangat Aashram) नेपालको ललितपुर जिल्लाको महालक्ष्मी नगरपालीका वडा नम्बर ९, लामाटार, ढुंगेनमा अवस्थित छ। संगतआश्रमको स्थापना साधक तथा योगी श्री पुष्पराज पुरुष ज्युले गर्नु भएको हो। २०६३ साल कार्तिक देखि संचालनमा आएको संगतआश्रम शुरुमा काठमाडौँको बत्तीसपुतलीमा अवस्थित थियो र २०६६ देखि हालको ठेगाना ललितपुरको लामाटारमा स्थानान्तरण भएको थियो।संगतआश्रम द्वारा योगको प्रशिक्षण दिने गरिएको छ। संगतसंस्कृतिको संस्कार अनुसार योगलाई पाँच किसिमले बुझाउने गरिन्छ।त्यैसैले हाल संगतआश्रममा हठयोग, भक्तियोग, ज्ञानयोग, कर्मयोग र ध्यानयोगको प्रशिक्षण दिने गरिएको छ।
उद्देश्य
संगतसंस्कृतिका प्रमुख उद्देश्य निम्न लिखित छन।
१. आध्यात्मिक भौतिक चिन्तनका यथार्थ कुराहरूलाई आत्मसाथ गर्दै योगको गरिमा र महिमालाई व्यवहार मा उतार्ने वातावरण को सिर्जना सहित प्रशिक्षण गर्ने ।
२. धर्म, क्षेत्र, जात र वर्गको नाममा बनाइएका अप्राकृतिक तर्कहरूको खण्डन गर्दै पञ्चतत्वको वास्तविक भेदलाई खोली साझासंस्कृतिलाई आत्मसाथ गर्ने संगत संस्कृतिको स्थापना गर्ने ।
३. पूर्वीय दर्शन र ऋषि परम्परामा देव भाषा संस्कृत भाषा प्रयोग भएकोले सृष्टि काल देखिको गौरवको रक्षार्थ संस्कृत भाषालाई संगतसंस्कृतिको सांस्कृतिक भाषा को रूपमा स्थापित गर्ने ।
४. संगतसंस्कृतिमा मानिसको जात एकमात्र मानव हुनेछ र (स्त्रीलिंग, पुलिङ्ग र उभयलिङ्ग) को आधार मा क्रमशः स्त्री, पुरूष र उभय थर लेख्ने परम्पराको थालनि गर्ने र सगोत्री विवाह नगर्ने, गोत्रीय परम्परा लाई निरन्तरता दिने ।
५. जन्मको आधारमा मानिआएका काल्पनिक सामाजिक मान्यता आवश्यकता अनुसार परिमार्जन गरी सम्पूर्ण शास्त्र अनुसार कर्म को आधारमा वर्ण व्यवस्थालाई समन्वय गरी संगतवादि समृद्ध समाजको निर्माण गर्ने ।
६. पञ्चतत्वको उत्पत्ति देखिनै तत्वको चरित्र सनातन रहेकोले प्राकृतिक चरित्रलाई सर्वोपरि ठान्ने सनातन तन्त्र नै शास्वत ब्रह्माण्डिय स्वभाव हो भन्ने सत्यको उजागर गर्ने।
७. संगतसंस्कृतिमा स्वधर्मलाई आत्मसाथ गर्दै प्रत्येक देशका नागरिक ले गाँस बास र कपासमा स्वदेशकै स्वभाव अनुसारको व्यक्तिगत वा सामाजिक चरित्रको विकास गर्ने वातावरण बनाउँदै आत्मादेखि परमात्मासम्मको यात्रा पुरा गर्न सक्ने ज्ञान की शिक्षा दिने।
९. संगतसंस्कृतिमा वर्ण व्यवस्था अनुसार कर्म चरित्रको आधारमा ४ किसिमका क्रमशः आगन्तुक, साधारण, सक्रिय र आजीवन सदस्यता वितरण गरी सङ्गठन विस्तार गर्ने ।
सदस्यता
संगतसंस्कृति स्थापना गर्न निम्न लिखित सदस्यता दिने निर्णय गरिएको छ।
१) आगन्तुक सदस्य (शुद्र, श्रम, कृया) – श्रम परिचालन नोट:- संगतसंस्कृतिको लागि श्रम खर्च गर्ने, शुभ चिन्तकको रूपमा रहने, आफ्नु अनुसार आश्रमका गतिबिधीमा शाहअभागी हुने, कुनै पनि निती नियम र आचरण सिक्न खोजेको, आश्रमको साधारण ज्ञान भएको, ऐच्छिक दान दिने, आश्रम लगायत सामाजिक सेवा गर्ने वा समग्रमा श्रम परिचालन गर्ने संसारका सबै मनिसहरु आगन्तुक सदस्य हुनेछन।
२) साधारण सदस्य (वैस्य, अर्थ, गती) – श्रोत परिचालन नोट:- संगतसंस्कृति पूर्णरूपमा स्विकारेको, न्युनतम मासिक एक हजार रुपैया आश्रममा दान दिने, आश्रमका सबै गतिबिधीमा सहभागि भई नेत्रित्व गर्ने, जाड, रक्सी, माछा, मासु, अन्डा, चुरोट, बिडी जस्ता तमसी भोजन नगर्ने, आश्रमको सम्पूर्ण निती नियम पालन गर्ने, आफ्नो नामको पछाडि स्त्री, पुरुष वा उभय लेख्ने, आगन्तुक सदस्यलाई साधारण सदस्य बन्नको लागि प्रेरणा दिने, नौ दिनको साधारण कक्षा लिएको, आगन्तुक सदस्य, सकृया सदस्य र आजीवन सदस्यहरूको बिचमा समान रूपमा श्रोत परिचालन गर्ने र राष्ट्रिय आर्थिक क्षेत्र रक्षार्थ जीवन दिने संसारका सबै मनिसहरु साधारण सदस्य हुनेछन।
३) सकृय सदस्य (क्षेत्रि, रक्षा, काल) – शक्ती पारीचालन नोट:- संगतसंस्कृति पूर्णरूपमा स्विकारेर पारिवारिक रूपमा आश्रमका नियमहरु पालना गरेको, आफ्नो आम्दानीको न्युनतम १५ प्रतिशत आश्रमलाई दान गर्ने, संसारका कुनै पनि ठाउँमा गएर नेत्रित्व लिने, पढाधिकरी भएर बस्ने, प्रशिक्षण दिने, साधारण सदस्य, आगन्तुक सदस्य र आजीवन सदस्यको संरक्षण गर्ने, संगतसंस्कृति स्थापनार्थ सङ्गठन बिस्तार गर्ने, आश्रमका श्रीसम्पतीको हेरचाह गर्ने, पूर्ण रूपमा संगतसंस्कृति स्विकारेर समाजमा लागु गर्ने, संगतसन्स्क्रिती रक्षार्थ जीवन दिने साथै राष्ट्रिय राजनिती गर्दै संगत सरकार सन्चालन गर्ने संसारका सबै ब्यक्तीहरु सकृया सदस्य हुनेछन।
४) आजीवन सदस्य ( ब्राह्मण, शिक्षा, चेतना) - ज्ञान पारीचालन नोट:- संगतसंस्कृति स्विकारी ब्यक्तिगत र समुहगत जीवन पूर्णरूपमा त्यागेको, भगवान प्राप्ती नै अन्तिम लक्ष्य बनाएको आफ्नो नाममा श्रीसम्पती नराख्ने, सम्पूर्ण कुरा आश्रममा समर्पित गरेको, आफ्नो नाममा बैङ्क खाता नभएको, आगन्तुक सदस्य, साधारण सदस्य र सकृय सदस्यलाई पूर्ण रूपमा ज्ञान बाडने, पूर्णरूपमा इन्द्रिय नियन्त्रण गर्न सक्ने, धर्म रक्षाको लागि जीवन समर्पित गर्ने, धर्म, क्षेत्र, जात, र बर्गको नाममा भएको कुरितीलाई हटाई संसारमा नै साझासन्स्क्रितीको विकास गरी आवश्यक धार्मिक निती नियम बनाई आश्रमहरूमा लागु गर्ने, अश्रमको सङ्गठनिक ढाचा पूर्णरूपमा संरक्षक भई लागु गर्ने, संसारका सबै सरकारलाई धर्मको मर्म बुझाई धार्मिक नेत्रित्व दिदै संबैधानिक रूपमा धर्म सरकारहरूलाई आवश्यक निर्देशन दिने र परमात्मा प्राप्तीका लागि जीवन समर्पित गर्ने संसारका धार्मिक ब्यक्तीहरु आजीवन सदस्य हुनेछन।
तार्कु
तार्कु नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
अब्दुल कलाम
अवुल पकिर जैनुलाअबदीन अब्दुल कलाम (அவுல் பகீர் ஜைனுலாப்தீன் அப்துல் கலாம்; उनको एक मध्यम वर्गीय मुस्लिम परिवारमा १५ अक्टोबर, १९३१, रामेश्वरम धनुषकोटि, तमिलनाडु, भारत), मा जन्म भएको थियो जसलाई सामान्यतया डाक्टर ए पी जे अब्दुल कलामका नामले जानिन्छ । डाक्टर ए.पी.जे. अब्दुल कलाम भारतीय गणतन्त्रका ११ औँ निर्वाचित राष्ट्रपतिका रूपमा चिनिन्छन्। उनी भारतका पूर्व राष्ट्रपति, प्रसिद्ध वैज्ञानिक र अभियन्ता हुनाका साथै उनी अविवाहित थिए। डा. आरजे आब्दुल कलाम भारतको मिसायल कार्यक्रमको प्रमुख वास्तुकार हुन्। ।
प्रारम्भिक जीवन
अब्दुल कलामको पिता जैनुलाब्दीन न त धेरै पढेलेखेका थिए, न त धेरै धनी नै थिए। उनी एक नाविक थिए र नियमका पक्क थिए। यिनको पिता मछुआराहरूलाई नाऊ भाडामा दिने गर्थे । अब्दुल कलाम सयुंक्त परिवारमा रहन्थे। परिवारको सदस्य संख्याको अनुमान यस प्रकार लगाउन सकिन्छ कि घर आफू सहित पाँच भाइ एवं पाँच बहिनी थिए र घरमा तीन परिवार रहने गर्थो । अब्दुल कलामका जीवनमा यिनको पिताको धेरै प्रभाव रह्यो। उनका पिता पढ़े लेखेका न भए पनि उनले दिएको संस्कार अब्दुल कलामको जीवनमा धेरै काम आयो।
विद्यार्थी जीवन
पाँच वर्षको अवस्थामा रामेश्वरमका पंचायत प्राथमिक स्कूलमा तिनको दीक्षा-संस्कार भएको थियो । अब्दुल कलामले आफ्नो आरम्भिक शिक्षा नियमित राख्न लागि अखबार बेच्ने कार्य पनि गरेका थिए। कलामले सन् १९५८ मा मद्रास इन्स्टिच्यूट आफ टेकनालजीबाट अन्तरिक्ष विज्ञानमा स्नातकको उपाधि प्राप्त गरेका थिए । स्नातक गरिसके पछि उनले हावरक्राफ्ट परियोजनामा काम गर्नका लागि भारतीय रक्षा अनुसन्धान एवं विकास संस्थानमा प्रवेश गरे। १९६२ मा उनी भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठनमा आये जहाँ उनले सफलतापूर्वक धेरै उपग्रह प्रक्षेपण परियोजनाहरूमा आफ्नो भूमिका निभाए । परियोजना निर्देशकका रूपमा भारतका पहिला स्वदेशी उपग्रह प्रक्षेपण यान एसलवी३का निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाए जहाँबाट जुलाई १९८० मा रोहिणी उपग्रह सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा प्रक्षेपित गरिएको थियो।
व्यावसायिक जीवन
सन् १९६२ मा उनी 'भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन'मा आये। डॉ.अब्दुल कलामलाई प्रोजेक्ट डायरेक्टरका रूपमा भारतको पहिलो स्वदेशी उपग्रह (एस.एल.वी. तृतीय) प्रक्षेनजीक्त्र बनाउने श्रेय हासिल छ। जुलाई १९८० मा उनले रोहिणी उपग्रहलाई पृथ्वीको कक्षाका निकट स्थापित गरेका थिए । यस प्रकार भारत पनि अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष क्लबको सदस्य बनेको थियो । यस रो लन्च व्यहीकल प्रोग्रामलाई परवान चढाउने श्रेय पनि उनलाई प्रदान गरियो । डॉ. कलामले स्वदेशी लक्ष्य भेदी (गाइडेड मिसाइल्स)लाई डिजाइन गरे। उनले अग्नि एवं पृथ्वी जस्ता मिसाइल्सलाई स्वदेशी प्रविधीबाट बनाए का थिए । डाक्टर कलाम जुलाई १९९२ देखि डिसेम्बर १९९९ सम्म रक्षा मन्त्रीका विज्ञान सलाहकार तथा सुरक्षा शोध र विकास विभागका सचिव थिए। उनले स्ट्रेटेजिक मिसाइल्स सिस्टमको उपयोग आग्नेयास्त्रहरूका रूपमा गरे। यस्तै प्रकारले पोखरणमा अर्को पल्ट न्यूक्लियर विस्फोट पनि परमाणु ऊर्जाका साथ मिलाए । यस्तो प्रकारले भारतले परमाणु हथियारको निर्माणको क्षमता प्राप्त गर्नमा सफलता आर्जित गर्यो डाक्टर कलामले भारतको विकास स्तरलाई सन् २०२० सम्म विज्ञानका क्षेत्रमा अत्याधुनिक गर्नका लागि एक विशिष्ट सोच प्रदान गरे । उनी भारत सरकारको मुख्य वैज्ञानिक सल्लाहकार पनि रहे। १९८२ मा उनी भारतीय रक्षा अनुसन्धान एवं विकास संस्थानमा निर्देशकका रूपमा उनको पुनरागमन भयो र उनले आफ्नो सारा ध्यान "गाइडेड मिसाइल" को विकासमा केन्द्रित गरे। अग्नि मिसाइल र पृथ्वी मिसाइलको सफल परीक्षणको श्रेय पनि उनैलाई छ। जुलाई १९९२ मा ती भारतीय रक्षा मन्त्रालयमा वैज्ञानिक सलाहकार नियुक्त भए । तिनको रेखदेखमा भारतले सन् १९९८ मा पोखरणमा आफ्नो अर्को सफल परमाणु परीक्षण गर्यो र परमाणु शक्तिदेखि सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूचीमा सामेल भयो ।
राजनीतिक जीवन
डाक्टर अब्दुल कलाम भारतका ११ औ राष्ट्रपति निर्वाचित भएका थिए। उनलाई भारतीय जनता पार्टी समर्थित एन॰ डी॰ ए॰ घटक दलहरूले आफ्नो आशावार बनाएका थिए जसलाई वामदलहरूका अतिरिक्त समस्त दलहरूले समर्थन गरेका थिए। १८ जुलाई, २००२ मा डाक्टर कलामलाई नब्बे प्रतिशत बहुमत द्वारा 'भारतको राष्ट्रपति' चुनिएको थियो र उनले २५ जुलाई २००२ मा संसद भवनका अशोक कक्षमा राष्ट्रपति पदको शपथ लिएका थिए । यस संक्षिप्त समारोहमा प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयी, र उनको मन्त्रीमण्डलका सदस्य तथा अधिकारीगण उपस्थित थिए। अब्दुल कलामको कार्यकाल २५ जुलाई २००७ मा समाप्त भयो । डाक्टर अब्दुल कलाम व्यक्तिगत जिन्दगीमा अत्यंत अनुशासनप्रिय थिए। उनी शाकाहारी र मद्यत्यागी थिए। उनले आफ्नो जीवनी 'विंग्स अफ फायद' भारतीय युवाहरूलाई मार्गदर्शन प्रदान गर्ने तरिकाले लेखेका थिए । यिनको अर्को पुस्तक 'गाइडिंग सोल्स- डायलग्स अफ द पर्पज अफ लाईफ' आत्मिक विचारहरूलाई उद्घाटित गर्दछ उनले तमिल भाषामा कविताहरु पनि लिखेका थिए। यो पनि ज्ञान भएकोछ कि दक्षिणी कोरियामा यिनका पुस्तकहरूको निकै माँग छ र वहा उनलाई अधिक चाहना गर्छन हुनत डाक्टर अब्दुल कलाम राजनीतिक क्षेत्रका व्यक्ति होइनन् तर राष्ट्रवादी सोच र राष्ट्रपति बन्नुका पछि भारतको कल्याण सम्बन्धी नीतिहरूका कारण उनलाई केही हदसम्म राजनीतिक दृष्टिले सम्पन्न मान्न सकिन्छ। उनले आफ्नो पुस्तक 'इण्डिया २०२० 'मा आफ्नो दृष्टिकोण स्पष्ट गरेकाथिए । यो भारतलाई अन्तरिक्ष विज्ञानका क्षेत्रमा संसारको सिरमौर राष्ट्र बन्दै गरेको हेर्न चाहन्थिए र यसका लागि यिनको समक्ष एक कार्य योजना पनि थियो। परमाणु हथियारहरूका क्षेत्रमा भारतलाई सुपर पावर बनाउने कुरा सोचेका थिए। यो विज्ञानका अन्य क्षेत्रहरूमा पनि प्राविधिक विकास चाहन्थिए। डाक्टर कलामको भनाई छ कि 'सफ्टवेयर'को क्षेत्र सबै वर्जनाहरूदेखि मुक्त हुनुपर्दछ भनें ाकि अधिकाधिक मानिस यसको उपयोगितादेखि लाभांवित हुन सकुन्। यस्तोमा सूचना प्रविधीको तीव्र गतिदेखि विकास हुन सक्नेछ । त्यस्तो यिनको विचार शान्ति र हथियारहरूलाई लिएर विवादास्पद छन्। यस सम्बन्धमा उनले भनेका थिए- "२००० वर्षहरूका इतिहासमा भारतमा ६०० वर्षहरूसम्म अन्य मानिसहरूले शासन गरेका थिए, यदि तपाईँ विकास चाहनुहुन्छ भने देशमा शान्तिको स्थिति हुनु आवश्यक छ र शान्तिको स्थापना शक्तिदेखि हुन्छ। यसै कारण मिसाइलहरूलाई विकसित गरिएको कारण यही हो ताकि देश शक्ति सम्पन्न होस्।"
पुरस्कार
अवुल पकीर जैनुलबीदीन अब्दुल कलाम लाई भारत सरकार द्वारा सन् १९८१ मा प्रशासकीय सेवाका क्षेत्रमा पद्म भूषणबाट सम्मानित गरिएको थियो। डाक्टर कलामलाई भारतका सर्वोच्च नागरिक सम्मान भारत रत्नबाट १९९७ मा सम्मानित गरिएको छ। १८ जुलाई, २००२ मा डाक्टर कलामलाई नब्बे प्रतिशत बहुमत द्वारा भारतको राष्ट्रपति चुनिएको र उनले २५ जुलाईमा आफ्नो पदभार ग्रहण गरे। त्यस पदका लागि उनको नामांकन त्यस समय सत्ता मा रहेको राष्ट्रिय प्रजातान्त्रिक गठबन्धनको सरकारले गरेको थियो जसलाई भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको समर्थन प्राप्त भएको थियो। उनको विरोध गर्न दलहरूमा त्यस समय सबैभन्दा मुख्य दल भारतीय कम्यूनिस्ट पार्टी र अन्य वामपंथी सहयोगी दल थिए। वामपन्थी दलहरूले आफ्नो तर्फबाट ८७ वर्षीया श्रीमती लक्ष्मी सहगलको नामांकन गरेका थिए जो सुभाषचन्द्र बोसका आजाद हिन्द फौजमा र द्वितीय विश्वयुद्धमा आफ्नो योगदानका लागि जानिन्छन्।
व्यक्तिगत सम्पादन
किताबहरू सम्पादन
डाक्टर कलामले साहित्यिक रूपले पनि आफ्नो शोधलाई चार उत्कृष्ट पुस्तकहरूमा समाहित गरेका छन जो यस प्रकार छन्- 'विंग्स अफ फायर', 'इण्डिया २०२०- ए विजन फर द न्यू मिलेनियम', 'माई जर्नी' तथा 'इग्नाटिड माइंड्स- अनलीशिंग द पोवर विदिन इन्डिया'। यी पुस्तकहरूको धेरै भारतीय तथा विदेशी भाषाहरूमा अनुवाद भइसकेको छ। यसरि उनी भारतका एक विशिष्ट वैज्ञानिक हुन्, जसलाई ३० विश्वविद्यालहरू र संस्थानहरूदेखि डाक्टरेटको मानद उपाधि प्राप्त भैसकेको छ ।
इग्नाइटेड माइंडस: अनलीशिंग थिए पावर विदीन इन्डिया एपीजे अब्दुल कलाम कृत (पहरूग्विन बुक्स, २००३) ISBN ०-१४-३०२९८२-७ इन्डिया- माय-ड्रीम एपीजे अब्दुल कलाम कृत (एक्सेल बुक्स, २००४) ISBN ८१-७४४६-३५०-X एनविजनिंग अन एमपावर्ड नेशन: टेक्नालजी फार सोसायटल ट्रांसफारमेशन एपीजे अब्दुल कलाम कृत (टाटा मैकग्रा हिल पब्लिशिंग कंपनी लिमिटेड, २००४) ISBN ०-०७-०५३१५४-४ आत्मकथात्मक विंग्स आफ फायर: एन आटोबायोग्राफी आफ एपीजे अब्दुल कलाम एपीजे अब्दुल कलाम कृत, अरुण तिवारी (ओरिहरूट लांगमैन, १९९९) ISBN ८१-७३७१-१४६-१ साइंटिस्ट टू प्रेसिडहरूट एपीजे अब्दुल कलाम कृत (ज्ञान पब्लिशिंग हाउस, २००३) ISBN ८१-२१२-०८०७-६ इटरनल क्वेस्ट: लाईफ ऐंड टाइम्स आफ डाक्टर अवुल पकिर जैनुलाआबदीन अब्दुल कलाम एस चन्द्रा कृत (पहरूटागन पब्लिशर्स, २००२) ISBN ८१-८६८३०-५५-३ प्रेसिडहरूट एपीजे अब्दुल कलाम आरका पूर्ति कृत (अनमोल पब्लिकेशन्स, २००२) ISBN ८१-२६१-१३४४-८ ए पी जे अब्दुल कलाम: द विजनरी आफ इन्डिया'का भूषण एवं जी कात्याल कृत (एपीएच पब्लिशिंग कार्पोरेशन, २००२) ISBN ८१-७६४८-३८०-X मृत्यु सम्पादन
‘मिसाइल म्यान’ का रूपमा चिनिने भारतका ११ औँ राष्ट्रपति एपीजे अब्दुल कलामको ८३ वर्षको उमेरमा सोमबार अपराह्न मेघालयको सिलोङमा निधन भएको हो र हैन होला। सिलोङस्थित इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ म्यानेजमेन्टका विद्यार्थीको निम्तोमा प्रवचन दिन उनी सोमबार बिहान सिलोङ पुगेका थिए । साँझ ६ बजेर ३२ मिनटमा इन्स्टिच्युटको समारोहस्थलमै एकाएक बेहोस भएका थिए । तत्काल स्थानीय बेथानी अस्पताल पुर्‍याइएका उनलाई राति पौने ८ बजे चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए । उनले अंतिमपल्ट बोलेको वाक्य थियो ,"फनी गाइ! आर यू डुइन वेल?" भनेर आफ्नो सहयोगी श्रीजन पल सिंहलाई भनेका थिए ।[५]
विद्यार्थी जीवन
पाँच वर्षको अवस्थामा रामेश्वरमका पंचायत प्राथमिक स्कूलमा तिनको दीक्षा-संस्कार भएको थियो । अब्दुल कलामले आफ्नो आरम्भिक शिक्षा नियमित राख्न लागि अखबार बेच्ने कार्य पनि गरेका थिए । कलामले १९५८मा मद्रास इंस्टीट्यूट आफ टेकनालजीदेखि अन्तरिक्ष विज्ञानमा स्नातकको उपाधि प्राप्त गरेका थिए । स्नातक गरिसके पछि उनले हावरक्राफ्ट परियोजनामा काम गर्नका लागि भारतीय रक्षा अनुसन्धान एवं विकास संस्थानमा प्रवेश गरे। १९६२मा उनी भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठनमा आये जहाँ उनले सफलतापूर्वक धेरै उपग्रह प्रक्षेपण परियोजनाहरूमा आफ्नो भूमिका निभाए । परियोजना निर्देशकका रूपमा भारतका पहिला स्वदेशी उपग्रह प्रक्षेपण यान एसलवी३का निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाए जसदेखि जुलाई १९८०मा रोहिणी उपग्रह सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा प्रक्षेपित गरिएको थियो।
व्यावसायिक जीवन
१९६२ मा उनी 'भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन'मा आये। डॉ.अब्दुल कलामलाई प्रोजेक्ट डायरेक्टरका रूपमा भारतको पहिलो स्वदेशी उपग्रह (एस.एल.वी. तृतीय) प्रक्षेनजीक्त्र बनाउने श्रेय हासिल छ। जुलाई १९८० मा उनले रोहिणी उपग्रहलाई पृथ्वीको कक्षाका निकट स्थापित गरेका थिए। यस प्रकार भारत पनि अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष क्लबको सदस्य बनेको थियो। यस रो लन्च व्यहीकल प्रोग्रामलाई परवान चढाउने श्रेय पनि उनलाई प्रदान गरियो। डॉ. कलामले स्वदेशी लक्ष्य भेदी (गाइडेड मिसाइल्स)लाई डिजाइन गरे। उनले अग्नि एवं पृथ्वी जस्ता मिसाइल्सलाई स्वदेशी प्रविधीदेखि बनाए का थिए । डाक्टर कलाम जुलाई १९९२ देखि डिसेम्बर १९९९ सम्म रक्षा मन्त्रीको विज्ञान सलाहकार तथा सुरक्षा शोध र विकास विभागका सचिव थिए। उनले स्ट्रेटेजिक मिसाइल्स सिस्टमको उपयोग आग्नेयास्त्रहरूका रूपमा गरे। यस्तै प्रकारले पोखरणमा अर्को पल्ट न्यूक्लियर विस्फोट पनि परमाणु ऊर्जाका साथ मिलाए । यस्तो प्रकारले भारतले परमाणु हथियारको निर्माणको क्षमता प्राप्त गर्नमा सफलता आर्जित गर्यो डाक्टर कलामले भारतको विकास स्तरलाई २०२० सम्म विज्ञानका क्षेत्रमा अत्याधुनिक गर्नका लागि एक विशिष्ट सोच प्रदान गरे। उनी भारत सरकारको मुख्य वैज्ञानिक सल्लाहकार पनि रहे। १९८२ मा उनी भारतीय रक्षा अनुसन्धान एवं विकास संस्थानमा निर्देशकका रूपमा उनको पुनरागमन भयो र उनले आफ्नो सारा ध्यान "गाइडेड मिसाइल"को विकासमा केन्द्रित गरे। अग्नि मिसाइल र पृथ्वी मिसाइलको सफल परीक्षणको श्रेय पनि उनैलाई छ। जुलाई १९९२ मा ती भारतीय रक्षा मंत्रालयमा वैज्ञानिक सलाहकार नियुक्त भए । तिनको रेखदेखमा भारतले १९९८ मा पोखरणमा आफ्नो अर्को सफल परमाणु परीक्षण गर्यो र परमाणु शक्तिदेखि सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूचीमा सामेल भयो ।