cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
खड्गजीत बराल
खड्गजीत बराल (वि.सं. १९८५, बैशाख ५-२०७८ जेठ ५) नेपाल प्रहरीका पूर्व महानिरीक्षक हुन्। प्रहरी सेवाबाट अवकाश प्राप्त गरेपछि उनले ६ वर्षसम्म बर्माको लागि आवासीय नेपाली राजदूत, इन्डोनेसिया, सिङ्गापुर र फ्रेन्च इन्डो-चाइना (लाओस, कम्बोडिया, भियतनाम)को लागि गैरआवासीय नेपाली राजदूतको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए। बर्माका लागि नेपाली राजदूतबाट निवृत्त प्राप्त गरेपछि उनी राष्ट्रिय पञ्चायतमा मनोनित सांसद भएका थिए। सांसदको रूपमा सेवा समाप्त गरेपछि उनले युनाइटेड नेसन्स ट्रान्जिसन्ल अथरिटी इन कम्बोडिया (उन्टाक)को प्रमुख सम्पर्क अधिकृत भए।
बराल लोक सेवा आयोग (नेपाल)बाट नेपालको तत्कालीन सरकारमा प्रहरी महानिरीक्षकको लागि सिफारिस हुने प्रथम स्नातकोत्तर उतीर्ण प्रहरी अधिकृत हुनका साथै ४४ वर्षको कनिष्ठ उमेरमा महानिरीक्षक हुने प्रथम व्यक्ति हुन्। साधारणतया प्रहरी प्रमुखको कार्यकाल ४ वर्षको हुने भएतापनि नेपाल प्रहरीको इतिहासमा ६ वर्षसम्म प्रहरी महानिरिक्षक जिम्मेवारी वहन गर्ने दुई जना मध्ये उनी र रोम बहादुर थापा हुन्।
आफ्नो कार्यकालमा प्रहरीमा 'गाँस' (रासन), 'बास' (भवन) र 'कपास' (पोशाक) को व्यवस्था गरेर प्रहरीको मनोबल उच्च बनाउन सफल भएकाले उनलाई नेपाल प्रहरीको इतिहासमा सबैभन्दा दूरदर्शी र प्रभावशाली प्रहरी महानिरीक्षक मानिन्छ।
उनी बर्माका लागि नेपाली राजदूत रहँदा बर्मामा अधिकारविहीन शरणार्थीसरह बसिरहेका नेपालीहरूलाई बर्मेली नागरिकता प्रदान गर्नुका साथै बर्मामा पशुपतिनाथ मन्दिर निर्माण गर्दै त्यहाँ भानुजयन्ती मनाउने परम्पराको सुरूवात गरेका थिए।
प्रारम्भिक तथा शैक्षिक जीवन
वि.सं. १९८५, वैशाख ५ मा नवलपरासीको देवचुलीस्थित चुलीबोझा (गाँउ) मा कप्तान बहादुर सिंह बराल र सरस्वती बरालका कनिष्ठ पुत्रका रूपमा खड्गजीत बराल जन्मेका हुन्। सैनिक परिवारमा हुर्केका बरालका पिता तथा सबै दाजुहरू तत्कालीन ब्रिटिस इन्डियन आर्मीको प्रथम गोरखा राइफल्स (दोस्रो बटालियन) मा कार्यरत थिए। उनका पिता बहादुरसिंह बराल फुटबल र हकीको राम्रो खेलाडी भएकाले बाल्यावस्था देखिनै खेलकूद प्रति उनको अभिरूचि रहेको थियो। उनको जिजु हजुरबुवा रणजीत बराल नेपालको एकिकरणकालमा भक्ति थापासँग अङ्ग्रेज विरुद्ध लड्ने फौजमा थिए। सो लडाइँमा नेपाली फौजको बहादुरी देखेर अङ्ग्रेजले नेपालीलाई ब्रिटिस इन्डियन आर्मीमा भर्ना लिने भए जसको फलस्वरूप रणजीत बराल ब्रिटिस इन्डियन आर्मी बनेका थिए। रणजीतका छोरा श्रीधर, श्रीधरका छोरा सर्वजीत र सर्वजीतको छोरा बहादुरसिंह बरालले आफ्नो पारिवारिक परम्परालाई आगाडि बढाए।
उनको बुवा बहादुरसिंह बराल फुटबल र हकीको राम्रो खेलाडी भएकाले बाल्यावस्था देखिनै खड्गजीतको खेलकुदप्रति अभिरूचि रहेको थियो। यसका साथै उनले रवीन्द्रनाथ ठाकुर र आफ्ना पिताको कविता तथा रचनाहरूबाट प्रभावित भएका थिए।
शिक्षा
खड्गजीत बरालले भारतको पश्चिम बङ्गालको सेन्ट एन्ड्रयुज उच्च विद्यालयबाट प्रवेशिका परीक्षा उतिर्ण गरेका थिए। उनी सोही स्कूलमा कक्षा ८ मा अध्ययनरत रहँदा फुटबल र हकी टोलीका प्रथम नेपाली कप्तान भएका थिए। यो भन्दा अघिसम्म फुटबल र हकी टिमका कप्तान सधैँ भारतीयहरू मात्रै छानिन्थे। बरालले विज्ञान विषयमा प्रमाण पत्र तह परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि आगरा विश्वविद्यालयबाट स्नातक तह उत्तीर्ण गरे। खड्गजीत अलीगढ मुस्लिम विश्वविद्यालयको फुटबल टोलीको प्रथम गैरमुस्लिम कप्तान भएर सो टोलीको नेतृत्व गर्दै अफगानिस्तान स्थित फुटबल प्रतियोगिताहरूमा भाग लिएका थिए।
उनी सेमेस्टरको मध्यमै अलीगढ विश्वविद्यालय छोडेर पटना विश्वविद्यालयमा राजनीति शास्त्र विषय लिएर स्नातोकोत्तरमा भर्ना भएर त्यहाँबाटै स्नातोकोत्तर तह उत्तीर्ण गरेका थिए।
राणा शासन विरूद्ध गठित 'मुक्ति सेनाको लडाकु' (वि.सं. २००७)
वि.सं. २००७ (असोज ९, १० र ११) मा तत्कालीन जहानिया राणा शासन विरूद्ध भारतको बिहारस्थित बैरगनियामा तीन दिनसम्म आयोजित बैरगनिया सम्मेलनमा पढाइ (बिए दोस्रो वर्ष) छाडेर बराल त्यसमा सहभागी भएका थिए, जसमा पिता बहादुर सिंह बराल, कुँवर इन्द्रजित सिंह, मातृकाप्रसाद कोइराला, विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई, गणेशमान सिंह र महेन्द्र नारायण निधि आदिको समेत उपस्थिति रहेको थियो। आनदोलनका क्रममा काङ्ग्रेसीहरू गणेशमान सिंह र महेन्द्र नारायण निधिसॅग बरालको राम्रो मित्रता कायम भएको थियो । पछि बुटवलमा प्रजातन्त्र सम्बन्धी पर्चा बाँढेकाले राणाकालीन प्रहरीले तीन दिन सम्म उनलाई हिरासतमा लिएको थियो।
देहरादूनमा रहेका गोर्खा किल्लाका फौजीसँग आफूहरू राणा शासन विरुद्ध क्रान्ति गर्न लागेकाले बरालले गोली दिन आग्रह गरे ; चाँदमारी (अभ्यास) का बेला कसले कति गोली हान्छ हिसाब नहुने भएकाले त्यही मौकामा उनीहरूले धेरै गोली दिएका थिए । उनले देहेरादुनको गोर्खा पल्टनबाट प्राप्त कयौॅ गोली बारूदका बाकसहरू गोरखपुर पुर्याउने जिम्मेवारी पाएका थिए ।
खड्गबहादुर गुरूङको नेतृत्वमा मुक्ति सेनाको एक टोलीले बरालसहित करिब १५० लडाकुहरूका साथ भैरहवाका बडाहाकिमलाई सफलतापूर्वक आक्रमण गरेको थियो ; खड्गजीत आफ्ना पिता बहादुरसिंह बरालको 'बाह्रबोर' बन्दुक चोरी सात सालको क्रान्तिमा भाग लिएका थिए ।
कुँवर इन्द्रजित सिंहको नेतृत्वमा विद्रोह
दिल्लीको त्रिपक्षीय सम्झौता अनुसार तत्कालीन नेतृत्वको मोहन शमशेर ज.ब.रा.लाई प्रधानमन्त्री बनाउने निर्णयको विरोध गरेर राणा शासन पूर्ण रूपमा निर्मूल नभएसम्म सशस्त्र आन्दोलन जारी रहने उद्घोष गर्दै डाक्टर के.आई. सिंहको नेतृत्वमा रहेको 'भैरहवा मोर्चा' (खड्गजीत, काशीप्रसाद श्रीवास्तव, रामवरण शर्मा लगायत अन्य केही कम्युनिष्ट नेता) ले संघर्ष जारी राख्ने निर्णय गरेको थियो ।
९ फागुन, २००७ को बिहान ३ बजे भैरहवा स्थित कदमहवामा रहेको मुक्ति सेनाको क्याम्पमा तत्कालीन भारतीय सेनाको मराठा पल्टनले मोर्टारबाट गोला बर्साई एम्बुष गरेपछी बराल सहित मुक्ति सेनाका लडाकु हरूको पक्राउ गरेको थियो; ९ जना वीर जवानले सहादत प्राप्त गरेर झन्डै ३५० को संख्यामा रहेका मुक्ति सेनाका सेनानीलाई नेल–हत्कडी, र जनसाधरणलाई डोरीले बाँधेर नेपाली सेनाको जिम्मा लगाइएको थियो। दिल्लीको त्रिपक्षीय सम्झौता पछी हतियार नबिसाएकाले खड्गजीत ३ महिनासम्म कारागारमा बसेका थिए।
प्रहरी नायव उपरीक्षक (वि.सं. २०१६ - २०२१)
बराल प्रहरी सेवामा प्रवेश गरेको तीन वर्षमै प्रहरी नायव उपरीक्षक पदमा पढुवा भएका थिए। प्रहरी नायव उपरीक्षकमा बढुवा भएपछी उनको प्रथम दरबन्दी लुम्बिनी अञ्चलको रुपन्देही जिल्ला (भैरहवा) रहेको थियो। भैरहवामा कार्यरत रहँदा १ पुस, २०१७ मा तत्कालीन राजा महेन्द्रले राज्य सत्ता आफ्नो हातमा लिएपछि गृह मन्त्रालयको निर्देशानुसार तत्कालीन प्रहरी उपरीक्षकलाई पक्राउ गर्ने आदेश आएको थियो। पछि बराल धनुषाको जलेश्वर स्थित प्रहरी नायव उपरीक्षक कार्यालयको प्रमुख रहँदा उनले तत्कालीन काङ्ग्रेसी नेता तथा आफ्ना परम मित्र महेन्द्र नारायण निधिलाई दुई पटक गिरफ्तार गरेका थिए।
प्रहरी उपरीक्षक (वि.सं. २०२१-२०२४)
तत्कालीन प्रहरी उपरीक्षक बराल नेपालगञ्ज प्रहरी कार्यालयको प्रमुख भई भेरी, सेती, महाकाली र कर्णाली अञ्चलहरूको सुरक्षाको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए। वि.सं. २०२४ मा मोतीलाल बोहोरा प्रहरी नायव निरीक्षकमा नियुक्त भएका थिए। नेपाल पुलिस क्लबको आवश्यकता महसुस गरी बरालले तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक पहल सिंह लामालाई त्यसको स्थापनार्थ आह्वान गरे;पुलिस क्लबको स्थापनार्थ बराल र स्वर्गीय हर्क बहादुर थापा प्रदर्शनी मार्ग स्थित जग्गा हेर्न गएका थिए। तद्अनुरूप वि.सं. २०२३ (जेठ २८) मा नेपाल पुलिस क्लब स्थापना भएको थियो।
खड्गजीत बराल वि.सं. २०२२ देखि वि.सं. २०२४ सम्म तत्कालीन सदर प्रहरी तालीम केन्द्र (हाल राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, महाराजगञ्ज) को समादेशक भई प्रहरी तालिमेहरूलाई समय सापेक्ष प्रशिक्षण प्रदान गरी दक्ष तथा व्यवासयिक प्रहरी जनशक्ति तयार गर्ने उद्देश्य अनुरूप तालीमको आधुनिकीकरण गरेको र शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जमा गुम्बा स्थापनार्थ योगदान पुर्‍याएका थिए।
प्रहरी नायव महानिरीक्षक (वि.सं. २०२४ - २०२९)
खड्गजीत बरालले २०२५ साल मङ्सिर १० देखि २०२२ साल जेठ २९ सम्म सुर्खेत (नेपालगञ्ज) स्थित पश्चिम क्षेत्र प्रहरी नायव महानिरीक्षक कार्यालयको प्रमुखको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए। सो क्रममा उनले त्यहाँ वीरेन्द्र प्रहरी व्यायामशाला निर्माण गरेका थिए।
बरालले २०२७ जेष्ठ २८ - २०२९ आषाढ ३२ सम्म काठमाडौँको भृकुटीमण्डप स्थित मध्य क्षेत्र प्रहरी नायव महानिरीक्षक कार्यालयको प्रमुखको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए। बराल सो कार्यालयको प्रमुख छँदा वि.सं. २०२७ मा अच्युतकृष्ण खरेल, ध्रुवबहादुर प्रधान र प्रदिप शमशेर ज.ब.रा. प्रहरी निरीक्षक नियुक्त भएका थिए। २०२७ सालमा सो उनी सो टोलीका लागि परीक्षा समितिका अध्यक्ष समेत थिए। '
प्रहरी महानिरीक्षक (वि.सं. २०२९ साउन - २०३५ जेठ)
बराल लोक सेवा आयोग (नेपाल)बाट नेपालको तत्कालीन सरकारमा प्रहरी महानिरीक्षकका लागि सिफारिस हुने प्रथम स्नातकोत्तर उतीर्ण प्रहरी अधिकृत हुन्। ४४ वर्षको कनिष्ठ उमेरमा प्रहरी महानिरीक्षक हुने उनी प्रथम व्यक्ति हुन्। उनी भन्दा अघिका सबै प्रहरी प्रमुख मुक्ति सेनाबाट प्रहरीमा समायोजन भएर वा सेनाबाट सरूवा भई प्रहरीमा प्रवेश गरेका थिए भने उनी चाहिँ प्रहरी ऐन २०१२ बनेपछि विधिवत रूपमा प्रहरीमा भर्ना भई प्रहरी महानिरीक्षकमा नियुक्त हुने प्रथम व्यक्ति हुन्। आफ्ना पूर्ववर्ती स्वर्गीय आईजीपी रोम बहादुर थापाका साथै बराल ६ वर्षका लागि प्रहरी प्रमुख भई सबैभन्दा बढी समयको लागि प्रहरी प्रमुखको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए।
तत्कालीन दरबार र शाही नेपाली सेनाका केही उच्च पदस्थ अधिकारीहरूले प्रहरीको यस कदमलाई सकारात्मक रूपमा लिएनन्। दरबार र तत्कालीन श्री ५ को सरकारसँग अनवरत सङ्घर्षरत रहेर २०३० सालको भाद्रमा बरालले प्रहरीमा रासनको व्यवस्था गर्न सफल भएका थिए। एउटा प्रहरी कर्मचारी वा अधिकृतले आफू सहित आफ्नो परिवारका तीन सदस्यलाई ख्वाउन मिल्ने गरीकन रासनको व्यवस्था गरिएको थियो।
बरालको कार्यकाल अघिसम्म नेपाल प्रहरीमा किल्लाको व्यवस्था थिएन। प्रहरी महानिरीक्षक बरालकै अग्रसरतामा जनता प्रहरी मैत्री बनून् र प्रहरी भवनहरूलाई न्यायको मन्दिरका रूपमा हरेर प्रहरीको पनि जनताको सेवा गर्ने (जनमैत्री) मनोबल बडोस् भनी वि.सं. २०३१ मा इन्जिनियरिङ शाखा स्थापना गरी पगोडा शैलीका प्रहरी भवनहरूको निर्माण थालनी गरिएको थियो। अपर्याप्त बजेट रहेको तत्कालीन अवस्थामा जनताको चन्दाको भरमा अधिकांश थाना, चौकी र ब्यारेक लगायतका प्रहरी भवनहरू निर्माण गरिएका थिए। तसर्थ जनताको नासोको प्रतीकका रूपमा अधिकांश प्रहरी भवनहरू खडा भएका थिए। पुर्वमा मेची देखि पश्चिममा महाकालीसम्म प्रहरी थाना र चौकी निर्माण गरी बराल आफैले उद्घाटन गरेका थिए।
प्रहरीले आफ्नै तलबबाट वा ऋण लिएर पोशाक किन्न, वा अरूबाट अधारोमा पोशाक लगाउन नपरून् भनेर आइजीपी बरालले २०३३ सालमा पोशाकको व्यवस्था गरेका थिए। ''' तसर्थ प्रहरीको मनोबल बढाउनका निम्ति तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बरालले नेपाल प्रहरी सङ्गठनमामा रासन, बास र पोशाकको व्यवस्था गरेका थिए।
वि.सं. २०३२/३४ मा प्रहरी प्रमुखको हैसियतले भारत भ्रमण गर्दा तत्कालीन भारतीय सरकारबाट नेपाल प्रहरीको लागि ५०-शैय्याको अस्पताल बनाइदिन तत्कालीन प्रहरी महानिरिक्षक बरालकै पहलमा स्वीकृति पाइएको थियो,  र पछि नेपाल प्रहरी अस्पतालको भवन निर्माणका लागि महाराजगञ्ज स्थित प्रचण्ड भवनको जग्गा समेत खरिद गरिएको थियो।
नेपालीहरू विदेशी पर्वतारोहीहरूको भरियामा मात्र सीमित नभई आफैँ पनि आरोहणमा संलग्न भै सफल होउन् भनी तत्कालीन महानिरीक्षक बरालकै अग्रसरतामा वि.सं. २०३० सालतिर नेपाल प्रहरी पर्वतारोही प्रतिष्ठान स्थापना गरिएको थियो। सो प्रतिष्ठानकै लागि दार्जिलिङ स्थित भारतीय पर्वतारोहण संस्थानमा स्वर्गीय तेन्जिङ्ग नोर्गेबाट १५ प्रहरी जवानहरूलाई ६ महिनाको लागि प्रशिक्षण दिइएको थियो।
सो प्रतिष्ठानबाट 'तिब्बती खाम्पा निशस्त्रीकरण अभियान अघि बढाउन पनि सहयोग पुगेको थियो। वि.सं. २०३१-२०३३ मा नेपाल प्रहरी र नेपाली सेनाको संयोजकत्वमा तिब्बती खाम्पा निशस्त्रीकरण अभियानबाट नेपाली भूमिलाई दलाइ लामाका सशस्त्र खम्पाबाट मुक्त गरी नेपालको सार्वभौमिकता पुनर्स्थापना गर्न सफल भएको थियो। अपराध अनुसन्धानको वैज्ञानिकीरणका लागि तत्कालीन महानिरीक्षक बरालको अग्रसरतामा प्रमाण ऐन ,२०३१ तयार गरिएको थियो।
बरालले तत्कालीन पश्चिम जर्मनी सरकारलाई लागूऔषध नियन्त्रण ऐनको विधेयकको मस्यौदा तयार पार्न नेपालमा कानुन विशेषज्ञ पठाउन अनुरोध गरेका थिए। तद्अनुरूप बरालकै अग्रसरतामा लागूऔषध नियन्त्रण ऐन, २०३३ तयार गरिएको थियो।
वि.सं. २०३१ सालमा काठमाडौँ उपत्यकामा अपराध नियन्त्रण प्रभावकारी बनाउन र जनतामा समयोचित सेवा पुर्याउन सकियोस् भनेर चीनबाट चारवटा अत्याधुनिक भ्यान नेपाल भित्र्याई प्रहरी निरीक्षकको नेतृत्वमा हातहतियारले सुसज्जित प्रहरी अधिकृतसहित नगर प्रहरी कार्यालयमा तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजित बरालद्वारा नेपाल पुलिस फ्लाइङ्ग स्क्वाड् स्थापना भएको थियो। सो टोलीहरूले तीन जिल्ला काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरमा छिटो र छरितो ढङ्गबाट अपराध रोकथाम गर्दै आएको थियो
नेपाल प्रहरीको क्रमिक इतिहास प्रदर्शन गर्नका निम्ति प्रहरीद्वारा प्रयोग हुने पुराना तथा तत्कालीन हातहतियार तथा पोशाक सङ्कलन गरी वि.सं. २०३२ सालमा प्रहरी प्रधान कार्यालयको परीसरमा तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक बरालद्वारा नेपाल प्रहरी सङ्ग्राहलयको प्रारूप तयार भएको थियो। तत्कालीन सदर प्रहरी तालीम केन्द्र (हाल राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, महाराजगञ्ज) मा मात्र सिमित प्रहरी तालिमलाई अरू विकास क्षेत्रहरूमा पनि सञ्चालन गर्ने उद्देश्यले तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बरालले वि.सं. २०३३ (चैत्र २५) मा ५० गुरूवा (प्रशिक्षक) र ५० जवान तालिमेहरू सहित पश्चिम क्षेत्रीय प्रहरी तालिम केन्द्र, बुटवलको स्थापना गरेका थिए
पूर्व प्रहरीको सल्लाह सुझाव लिन र भेटगाट गराउनका निम्ति तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजित बरालकै पहलमा प्रहरी पुनर्मिलन कार्यक्रमको थालनी भएको थियो जसले पछि पूर्व प्रहरी सङ्गठन' को स्थापनाका निम्ति समेत भूमिका खेलेको थियो। वि.सं. २०३० मा तत्कालीन रानी ऐश्वर्याको जनमोत्सवको अवसरमा तत्कालीन बरालले बिटिङ द रिट्रिट् अभ्यासको थालनी गरेका थिए। सो अभ्यासमा जिम्नास्टिक, जुडो र अरू विभिन्न प्रदर्शनी हुने गरेको थियो।
प्रहरी सुधार योजनाको कार्यान्वयन
बरालले प्रहरी सुधार योजना नेपालको तत्कालीन सरकारबाट स्वीकृत गराई त्यसलाई कार्यान्वयन गरेर प्रहरी प्रधान कार्यालय लगायतका अन्य प्रहरी ईकाइहरूमा नियन्त्रण सुपरीपेक्षण प्रबन्ध आदिको प्रशासनिक व्यवस्था, प्रहरीको काम, कर्तव्य आदि विविध पक्षमा सुधारात्मक कार्यहरू गरेका थिए।
प्रहरीमा हुने सरूवा-बढुवामा 'हुकुम प्रमाङ्गी' ले प्रहरी सङ्गठनमा उत्पन्न गराउने अस्थिरता र मनोबल गिराउने जस्ता नकारात्मक पक्षका बारे तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बरालले स्वर्गीय राजा वीरेन्द्रलाई जाहेर गरेपछी प्रहरीमा सो व्यवस्था (हुकुम प्रमाङ्गी) को पनि अन्त्य भएको थियो।
सीमा प्रहरी चौकीको स्थापना
बरालले सिमा सुरक्षाका लागि 'सिमा सुरक्षा प्रहरी' गठन गरी नेपाल-भारत सिमा भरी सिमा प्रहरी चौकी स्थापना गरेका थिए। उनको दूरदर्शीता अनुरूप २०२९ सालमा प्रहरी प्रमुखमा नियुक्त भएपछि ‘१६ वर्षीय सीमा सुरक्षा प्रहरी चौकी’ को योजना बनाइएको थियो। यस योजना अन्तर्गत उनले २०३५ सालको प्रारम्भमा प्रहरीबाट अवकाश पाउनु अघिसम्म नेपाल-चीन सीमामा ताप्लेजुङस्थित ओलाङचुङगोला, संखुवासभाको किमाथाङ्का, सोलुखुम्बुको थ्याङ्गबोचे, गोरखास्थित छेकम्पार, मनाङस्थित हुम्दे, मुस्ताङको लोमान्थाङ, हुम्लाका मुचू र यारी, डोल्पाको तिन्जे र मुगुमा सीमा प्रहरी चौकीहरू स्थापना भएका थिए।
अन्य
वि.सं. २०३३ सालमा काङ्ग्रेसी नेताहरू विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला र गणेशमान सिंह राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति लिई नेपाल आएपछि तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बरालले उनीहरूलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट सदर प्रहरी तालिम केन्द्र (हाल राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, महाराजगञ्ज) लगेर राखेका थिए। तत्कालीन पञ्च नेताहरूको दबाब बाबजुद उनले बि.पि. र गणेशमान सिंहलाई विमानस्थलबाट सुन्दरीजल कारागार लगेनन्।
तत्कालीन महानिरीक्षक बरालले वि.सं. २०३१ सालमा स्वर्गीय राजा वीरेन्द्रको राज्याभिषेक समारोहको सुरक्षा व्यवस्थाको जिम्मेवारी पाएका थिए।
तत्कालीन महानिरीक्षक खड्गजित बरालकै कार्यकालमा वि. स. २०३३ सालमा सहवीर थापा र वासुदेव ओलीलाई प्रहरी निरीक्षमा नियुक्त भए, जो पछि सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका प्रमुख भएका थिए। बरालले प्रहरी प्रमुखका हैसियतले मिश्र, फ्रान्स, ब्राजिल, अर्जेन्टिना लगायत देशहरूमा इन्टर्पोल सम्मेलनमा भाग लिएका थिए। करिब २२ वर्ष नेपाल प्रहरीमा सेवा गरेर बरालले नेपाल प्रहरीलाई एउटा आधुनिक प्रहरी सङ्गठनको रूपमा विकसित गराउन जति सक्दो योगदान पुर्याए, र आफ्नो कार्यकालमा (वि.सं. २०२९ - २०३५) नेपाल प्रहरी सङ्गठनलाई एउटा राष्ट्रिय प्रतिकका रूपमा स्थापित गर्न सफल भएका थिए। उनले वि.सं. २०३५ जेठ मा प्रहरी सेवाबाट अवकाश पाएपछी तत्कालीन प्रहरी नायव महानिरीक्षक दुर्लभ कुमार थापालाई नेपालको तत्कालीन सरकारबाट प्रहरी महानिरीक्षकमा नियुक्त गरिएको थियो।
विभिन्न देशका लागि नेपाली राजदूत
बरालले प्रहरी सेवाबाट अवकाश प्राप्त गरेपछि वि.सं २०३६ मा नेपालको तत्कालीन सरकारले उनलाई बर्मा, इन्डोनेसिया, लाओस, कोम्बोडिया, भियतनामका लागि नेपाली राजदूतमा नियुक्त भएका थियो। वि.सं. २०३७ मा तत्कालीन नेपाली राजदूत खड्गजीत बरालले बर्मामा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको राष्ट्र प्रमुखको हैसियतले प्रथम औपचारिक भ्रमणको व्यवस्था गरेका थिए। तत्कालीन राजदूत बरालको पहलमा बर्मामा महाविजया जेदी पगोडाको निर्माण कार्यमा बर्मेली र नेपाली शिल्पकार दुबैलाई संलग्न गराई नेपाल र बर्मा बिचको सम्बन्ध प्रगाढ बनाइएको थियो। नेपालद्वारा बर्मालाई उपहारको रूपमा दिइएको गौतम बुद्धको मूर्ति स्ह्वेडागन् पगोडा मै राखिएको थियो। राजदूत बरालको कार्यकालमा निर्मित महाविजया जेदी पगोडाले स्ह्वेडागन् पगोडा पछि बर्माको सबैभन्दा चर्चित पगोडाको स्थान ओगटेको छ, जसबाट बर्माका नेपाली र बर्मिज नागरिकहरू बीच प्रगाढ सम्बन्ध स्थापना हुनमा सहयोग पुगेको छ। बर्मामा वर्षौँदेखि अधिकारविहीन शरणार्थीसरह बसिरहेका ४०,००० नेपालीहरूलाई बर्मेली नागरिकता प्रदान गर्न तत्कालीन नेपाली राजदूत बरालले तत्कालीन बर्मिज सरकारलाई आह्वान गरेका थिए र फलस्वरूप नागरिकता दिलाउन सफल भएका थिए। तत्कालीन राजदूत बराल बर्माका तत्कालीन प्रमुख पुरोहित महाशीको लुम्बिनी भ्रमण गराउन सफल भए जसबाट बर्मा र नेपाल बिच धेरै संस्कृति र रीतिरिवाज आदानप्रदान भएको थियो।
कोम्बोडियाली उन्टाकका प्रमुख  (वि.सं. २०४८-२०५०)
वि.सं. २०५० सालमा उन्टाकका तत्कालीन प्रमूख सम्पर्क अधिकृत खड्गजीत बरालद्वन्द्व ग्रसित कोम्बोडियाको प्रथम जननिर्वाचन शान्तिपूर्ण ढङ्गले सम्पन्न गराउन सफल भएका थिए। तत्कालीन खमेरू जर्नेलहरूले आफ्ना लडाकुहरू निसशस्त्र गरेपछि क्याम्बोडियाको प्रथम जननिर्वाचन शान्तिपूर्ण ढङ्गले सम्पन्न भएको थियो।
खेलकुदमा योगदान
तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बराल ८ वर्षसम्म नेपाल हकी सङ्घको अध्यक्ष रहेका थिए। बरालले नेपाल हकी सङ्घको अध्यक्ष हुनु अगावै पाकिस्तानबाट दुई जना हकी प्रशिक्षकहरूलाई नेपाल निम्त्याई नेपालमा हकी खेलको सुरूवात गरेका थिए। बरालले टुँडीखेल र तत्कालीन सदर प्रहरी तालिम केन्द्र (हाल राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, महाराजगञ्ज) मा कयौँ हकी प्रतियोगिताहरू आयोजना गरि आफू स्वयम् पनि सहभागी भई हकीलाई नेपालमा एउटा राष्ट्रव्यापी खेलको रूपमा परिचित गराएका थिए। बराल सन् १९९० को दशकमा नेपाल जुडो सङ्घको करिब ६ वर्ष अध्यक्ष रही काम गरेका थिए।
अवकाश प्राप्त जीवन
वि.सं २०४८ मानेपाल पूर्व प्रहरी सङ्गठन स्थापना गर्न पूर्व प्रहरी महानिरीक्षक दिलबहादुर लामालाई सुझाव दिएका थिए। पूर्व प्रहरी सङ्गठनको स्थापनार्थ नेपालको विभिन्न भागमा भ्रमण गरी प्रचार प्रसार गर्नका लागि लामालाई सरकारी गाडी प्रदान गर्न बरालले तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक मोतीलाल बोहोरालाई निर्देशन दिएका थिए। बराल पशुपति क्षेत्र विकास कोषको सदस्य (वि.सं. २०४३) समेत रहेका थिए। बरालले रोटरी क्लब अफ पशुपति-काठमाडौँकन्ह सदस्यको हैसियतले ट्राफिक प्रहरीलाई वार्षिक मास्क वितरण कार्यक्रम आयोजना गराएका थिए। बरालले वि.सं. २०५५ अषाढ ११ मा नवलपरासीको देवचुलीस्थित चुली बोझामा प्रथम विद्यालय स्थापना गर्न सफल भएका थिए। वि.स. २०६६ मा प्रहरी दिवसको अवसरमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालद्वारा खड्गजीत बराललाई वर्ष प्राप्त पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।
बाह्य कडीहरू
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
ग्राभल सडक
ग्राभल सडक भनेको एक प्रकारको सडक''' हो । यस सडकमा गिट्टीहरूलाई सघन तरिकाले खाँदेर सतहलाई निकै ठोस बनाएर बिच्छाइएको हुन्छ । यो सडक विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्र वा कम मानव बस्ती भएको क्षेत्रमा पाइन्छ ।
रुक्मिणी ताल
रुक्मिणी ताल : बाउन्न पोखरी त्रिपन्न टाकुरीका नामले परिचित रुकुम जिल्लाका विभिन्न तालहरूमध्ये कमल ताल संरक्षणको अभावमा ओझेलमा परेको छ। धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेको तालको संरक्षणका लागि कुनै प्रयास नभएपछि ताल लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ। ताल उत्पतिका विषयमा कुनै ठोस प्रमाण नभेटिए पनि धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेको यो तालमा वर्षेनी शिवरात्री, चैत्रे दशैं, हरितालिका तिज, बडादशैंमा भब्य मेला लाग्ने गर्दछ। तालमा नुहाएमा विभिन्न रोगहरू निको हुने जनविश्वास रहेको पाइन्छ। तालको संरक्षणसँग प्रचार प्रसार भएमा राम्रो पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास गर्न सकिने स्थानीय व्यवसायीहरू बताउँछन्। स्थानिय भाषामा कमल दह पनि भन्ने गरिन्छ। रुकुमकोटको बाहुन्थानामा अवस्थित यो ताल नेपालको नक्शा जस्तो देखिन्छ। यसको क्षेत्रफल १.९५ वर्ग कि.मी.छ। यहाँ नुहाउदा पाप नाश हुन्छ भन्ने धार्मिक किम्बदन्ति अनुसार माघे सक्रान्तिमा तिर्थयात्रिहरू आएर नुहाउने चलन छ। यो ताल सुन्दर र मनमोहक हुनुकासाथै नेपालमा पाईने कमल मध्ये सबैभन्दा राम्रो कमल पाइन्छ। प्राय चैत बैशाख महिनामा यस तालबाट कमल निकाल्ने गरिन्छ,जुनबाट अचार या तरकारि बनाइन्छ त्यसबाहेक यसलाई कमलपित्त (जन्डिस) या अन्य रोगको उपचारको लागि पनि प्रयोग गरिन्छ। अनि असार,साउन र भदौ तिर तालले माला भिरेझै देखिने कमलको हरियो पात अनि त्यसमथि फुलेको कमलको फुलले रुकुमकोटमा लाग्ने तिज् मेलामा अर्कै रौनक थपेको हुन्छ। यो तालको पूर्वमा पर्ने वनमा विभिन्न किसिमका जडिबूटिहरू पाइन्छन्, साथै यो ताल वरिपरि विभिन्न किसिमका चराहरू पाइने भएकोले बर्ड् वोचिङ्को लागि उपयूक्त ठाँउ हो।
पीपलको छहारी
पीपलको छहारी कृष्णप्रसाद ज्ञवालीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
राजीव गांधी विश्वविद्यालय
राजीव गांधी विश्वविद्यालय भारतको राज्य अरुणाचल प्रदेशमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
कालोढाडे लाहाँचे
कालोढाडे लाहाँचे नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्ल्याक-रम्पेड फ्लेमब्याक (Black-rumped Flameback) भनिन्छ ।
काकु
काकु नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
चण्डीस्थान
चण्डीस्थान (Chandisthan) नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्ला बेसीशहर नगरपालिकाको एक बजार र ब्यापारिक केन्द्र हो । विसं २०७१ जेष्ठ १ मा बेसीशहर,उदीपुर,गाउँशहर र चण्डीस्थान गाउँ विकास समितिहरू मिलाएर बेसीशहर नगरपालिका बनाइएको हो । यस ठाउँमा विभिन्न जात जतिको बसोबास रहेको छ ।
जनसङ्ख्या
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८(2011) अनुसार यस ठाउँको जनसङ्ख्या १,८९५(१,०३१ महिला र ८,३४ पुरुष)रहेको छ र यहाँ ४९२ घरधुरी रहेका छन् ।
संवैधानिक जनवादी पार्टी
संवैधानिक जनवादी पार्टी (कादेतहरू) रुसमा एउटा राजनीतिक दल थियो |। कादेत पार्टी रुसका उदारवादी-राजतत्रवादी बुर्जुवावर्गको मुख्य सङ्गठन थियो। कादेत पार्टीको स्थापन अक्टुबर १९०५मा भएको थियो। यस पार्टीमा बुर्जुवावर्गका प्रतिनिधिहरू, जमीनदारहरूबाटा आएका जेम्स्तभाका अधिकारीहरू र बुद्धिजीवीहरू सम्मिलित थिए। पि.एन. मिल्यूकोभ, पि.वि स्त्रुभे, एफ.इ. रोदिचेभ आदि कादेत साम्राज्यवादी बुर्जुवावर्गको पार्टीमा परिणत भए। प्रथम विश्वयुद्ध कालमा (सन् १९१४-१९१८) कादेतहरूले जारसाही सरकारको आक्रमणकारी विदेश नैतिको समर्थन गरे। सन् १९१७को फेब्रुअरी बुर्जुवा-जनवादी क्रान्ति कालमा उनीहरूले राजतन्त्र बचाउने प्रयास गरे। बुर्जुवा अस्थायी सरकारमा नेतृत्वदायी स्थान ग्रहण गरेका कादेतहरूले सक्रिय प्रतिक्रान्तिकारी नैतिको अनशरण गर्दै थिए, अमेरिका, बेलायत र फ्रान्सका साम्राज्यवादीहरूको स्वार्थपूर्तिको लागि काम गर्द थिए। अक्टुबर समाजवादी क्रान्तिपछि कादेतहरू सोभियत सत्ताका कट्टर शत्रुहरूको रूपमा देखापरे उनीहरूले सबै जस्ता सशस्त्र प्रतिक्रान्तिकारी आन्दोलनहरूमा र विदेशी आक्रमणकारीहरूले गरेको हमलामा भाग लिएका थिए। विदेशी आक्रमकहरू तथा श्वेत सेना पराजित भएपछि विदेशमा बसेर कादेतहरूके आफ्नो सोभियत सत्ता विरोधी प्रतिक्रान्तिकारी क्रियाकलाप चालु राखे।
नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम
नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम नेपालको एक राजनीतिक दल थियो जो नेपाली कांग्रेस मा विलय भयो। मधेशी जनअधिकार फोरम नेपालका वर्तमान अध्यक्ष बिजय कुमार गच्छदार थिए। यसको केन्द्रिय कार्यालय ललितपुरको बालकुमारीमा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह नमस्कार थियो। यो पार्टीले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल २०६,११० मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ २१४,३१९ मत प्राप्त गरेको थियो।
निकाराग्वाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा निकाराग्वाका २ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको निकाराग्वाका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण|outline=silver}}
हिदायतुल्ला राष्ट्रीय विधि विश्वविद्यालय
हिदायतुल्ला राष्ट्रिय विधि विश्वविद्यालय भारतको राज्य छत्तिसगढको रायपुरमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
केरुङ, सोलुखुम्बु
केरुङ नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
चन्द्र अयोद्धापुर
चन्द्र अयोद्धापुर नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सिरहा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ९४४ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चन्द्र अयोद्धापुरको जनसङ्ख्या ५८०० छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
तीनऔंले लाहाँचे
तीनऔंले लाहाँचे (वैज्ञानिक नाम: Dinopium shorii) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा हिमालयन फ्लेमब्याक (Himalayan Flameback) भनिन्छ ।
कुशाभाऊ ठाकरे पत्रकारिता आवाम जनसंचार विश्वविद्यालय
कुशाभाऊ ठाकरे पत्रकारिता आवाम जनसंचार विश्वविद्यालय भारतको राज्य छत्तिसगढको रायपुरमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
फिजी
फिजी (Viti; ), आधिकारिक नाम गणतन्त्र फिजी (Matanitu ko Viti; ) प्रशान्त महासागरको दक्षिणमा अवस्थित टापु राष्ट्र हो ।
नामाकरण
फिजी द्वीपको मुख्य द्वीप विती लेवुको नामबाट जानिन्छ र यही नामको उच्चारण यसको छिमेकी द्वीप टोंगाको निवासी " फिसी "को रूपमा गर्थे जसको कारण यसको नाम फिजी रहेको हो। यूरोपियहरूलाई फिजीवासीहरूको बारेमा सर्वप्रथम कैप्टन कुकको महासागरिय अभियानको बेलामा उनको दलको सदस्य रहेको लेखकहरूको लेखहरू द्वारा जानकारी भयो । यो लेखक फिजीवासीहरूसित पहिला पहिला टोंगा द्वीपमा भेटेको थिए। यस लेखहरूमा फिजीको मूल निवासीहरूको दुर्जेय योद्धा र क्रूर आदमखोरहरूको रूपमा वर्णित गरिएको थियो साथै उनिहरूलाई प्रशांत क्षेत्रमा श्रेष्ठ पोतहरूको निर्माता तर औसत नाविकको रूपमा पनि दर्शायेको छ। उनीहरू आफ्नो घरलाई विती भन्थे, तर टोंगाहरूले यसलाई फिसी भन्यो र कैप्टन कुकले जुन कि एक विदेशी थियो यसको उच्चारण फिजी गर्‍यो र अब यस द्वीपहरूको नाम यही नामबाट जानिन्छ।
पुराना कवि र कविता
पुराना कवि र कविता बाबुराम आचार्यद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नेपाली पेशहरूको सूची
उउत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि विचारका लागि चलचित्र पेश गर्ने सयभन्दा बढी देशमध्ये नेपाल पनि परेको छ। नेपालले पहिलो पटक सन् १९९९ मा पेश गरेको थियो।
लेना डेल रे
एलिजावेथ वूलरिज ग्रान्ट (जन्म: जुन २१, १९८५), लेना डेल रे एक प्रसिद्धि अमेरिकी गायिका, रचनाकार र मोडल हुन्। अमेरिकाको उत्तरी न्युयोर्क राज्यमा हुर्केकी उनले आफ्नो सङ्गीतयात्रा सन् २००५ मा न्युयोर्क सहरको बसाईसराई पश्चात गरेकी थिइन्। सन् २०११ मा उनले गएको गीत "भिडियो गेम्स"ले विश्वव्यापी चर्चा पाएसँगै उनले साङ्गीतिक क्षेत्रमा फराकिलो स्थान पाएकी थिइन्।
लुँयाटा
लुँयाटा बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
पृथ्वीवादको मर्म
पृथ्वीवादको मर्म रमेश गोर्खालीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, रायपुर
राष्ट्रिय प्राविधिक संस्थान, रायपुर भारतको राज्य छत्तिसगढको रायपुरमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
१९८३ क्रिकेट विश्वकप
क्रिकेट विश्वकप १९८३ (आधिकारिक रूपमा प्रुडेन्सियल कप) क्रिकेट विश्वकप प्रतियोगिताको तेश्रो क्रिकेट विश्वकप थियो । यो प्रतियोगिता ९ जुन देखि २५ जुन सम्म इङ्ल्यान्डमा भएको थियो जसलाई भारतले जितेको थियो । यो टुर्नामेन्ट प्रुडेन्सियल एसुरेन्स कम्पनीद्वारा प्रायोजित रहेको थियो । यस टुर्नामेन्टमा ८ वटा टिमले भाग लिएको थियो । यो क्रिकेट विश्वकप सुरु देखिनी नाटकीय रहेको थियो । भारत तथा जिम्बाब्वे जस्ता टिम विश्वकप सुरु हुनु भन्दा अघि राम्रो क्रिकेट खेलीरहेका थिएनन् तर उनीहरूले वेस्ट इन्डिज तथा अस्ट्रेलिया जस्तो बलियो टिमहरूलाई हराएर सनसनी फैलाएका थिए ।
म्याच ६० ओभरको खेलाईएको थियो भने खेलाडीले सेतो जर्सी तथा रातो क्रिकेट बलले खेल्ने नियम रहेको थियो । म्याच दिनमा हुने भएकोले खेल छिट्टै सुरु गर्ने गरिन्थ्यो । यस प्रतियोगितामा पनि म्यान अफ द सिरिजको व्यवस्था गरिएको थिएन ।
स्वरूप
टुर्नामेन्टमा २ समुहमा टिमलाई छुट्याएको थियो जसमा प्रत्येक टिमले अर्को टिम सँग खेल्नु पर्ने थियो । दुइ उत्कृष्ट टिम सेमीफाइनलको लागि प्रत्येक समुहबाट अगाडि बढ्ने नियम थियो । सेमीफाइनलको बिजेताले फाइनल खेल्न पाउने नियम बनाइएको थियो ।
पहिलो विश्वकप इङ्ल्यान्डको १४ छुट्टा-छुट्टै स्थानमा खेलाईएको थियो । प्रतियोगितामा जम्मा २७ खेल भएको थियो जसमा २ सेमीफाइनल तथा १ फाइनल रहेको थियो ।
सहभागी राष्ट्र
यस प्रतियोगिताको आयोजक इङ्ल्यान्ड रहेको थियो । आइसीसीले पहिले नै गरेको निर्णय अनुसार आयोजन इङ्ल्यान्डले गरेको थियो किन भने इङ्ल्यान्ड सँग सो समयमा पर्याप्त संसाधन रहेको थियो जसले एउटा सफल आयोजन गर्न सक्थ्यो । ८ राष्ट्र यस टुर्नामेन्टको लागि सहभागी भएका थिए । जसमा ७ वटा टिमले पूर्ण आइसीसी मान्यता प्राप्त गरेको थियो । (श्रीलंले हालै पूर्ण सदस्य बनाइएको थियो भने जिम्बाब्वेले १९८२ को आइसीसी ट्रफी जितेर सो मान्यता प्राप्त गरेको थियो ।)
फाइनल
फाइनलमा, भारतले टस हारेर पहिले ब्याटिंग गर्ने निम्तो पायो । वेस्ट इन्डिजसँग त्यस बेला विश्वको सबैभन्दा खतरनाक बलिंग क्षमता रहेको थियो जसले कुनै पनि टिमलाई हैरान गर्न सक्थ्यो । भारतका तर्फबाट कृष्णमाचारी श्रीकान्तले ३८ रन (५७ बल) र मोहिंदर अमरनाथ २६ रन (८० बल) बनाउन सफल रहे । यिनिहरुद्वारा बनाइएको योगको आधारमा भारतले अन्तत: १८३ रन बनाउन सफल रहयो । भारत सस्तैमा आउट भएपछि भारतीय कप्तान कपिलदेवले भनेका थिए यो टिमले बनाएको रन यदि जितको लागि पर्याप्त छैन भने पक्कै पनि यो एउटा जितको बचाव गर्न सकिने रन हो जुन पछि गएर एउटा प्रसिद्ध उदघरण बन्न पुग्यो । भारतीय इनिंगमा जम्मा ३ छक्का प्रहार भयो जसमा एउटा श्रीकान्त, अर्को सन्दिप पाटिल र मदन लालले प्रहार गरेका थिए ।
भारतले जवाफी बलिंग गर्दा पिच तथा वातावरणको फायदा उठाउदै त्यस समयको बलियो वेस्ट इन्डिजलाई ५२ ओभरमा १४० रनमै सिमित गरेपछि भारतको लागि जित एतिहासिक तथा अबिश्वशनीय बन्न पुग्यो । भारतको तर्फबाट अमरनाथ र मदन लाल ३-३ विकेट लिएपछि वेस्ट इन्डिज सस्तैमा आउट भएको थियो । अमरनाथलाई म्यान अफ द म्याच उपाधि प्रदान गरिएको थियो । सन् १९८३ को विश्वकपमा पनि म्यान अफ द सिरिज को ब्यबस्था थिएन ।
कुरु राज्य
कुरु उत्तरी भारतको एक वैदिक आर्य जाति सङ्घ थियो, जसले आधुनिक-दिनका राज्यहरू हरियाणा, दिल्ली, र पश्चिमी उत्तर प्रदेशका केही भागहरू समेटेको थियो, जुन मध्य वैदिक कालमा देखा पर्‍यो। कुरु राज्य भारतीय उपमहाद्वीपमा पहिलो अभिलेख गरिएको राज्य-स्तरीय समाज थियो।
कालोगर्दने काठफोर
कालोगर्दने काठफोर(वैज्ञानिक नाम: Picus canus) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ग्रे-हेडेड वुड्पेकर (Grey-headed Woodpecker) भनिन्छ ।
कुरु राज्य
कुरु राज्यले प्रारम्भिक वैदिक कालको धार्मिक विरासतलाई निर्णायक रूपमा परिवर्तन गर्‍यो, तिनीहरूको अनुष्ठान भजनहरूलाई वेद भनिने सङ्ग्रहमा व्यवस्थित गर्‍यो, र नयाँ अनुष्ठानहरू विकास गर्‍यो जसले भारतीय सभ्यतामा श्रौता अनुष्ठानको रूपमा आफ्नो स्थान प्राप्त गर्‍यो।
स्थान
कुरु राज्य उत्तरपश्चिम भारतमा अवस्थित थियो, जुन पूर्वमा गङ्गा नदी र पञ्चाल राज्यको सिमानादेखि सरस्वती र पश्चिममा रोहिताकको सिमानासम्म फैलिएको थियो, र उत्तरमा कुलिन्दास र सुरसेन र मत्स्यको सिमानासम्म फैलिएको थियो। दक्षिण पहिले कुरु राज्यले ओगटेको क्षेत्रले हालको थानेसर, दिल्ली र माथिल्लो गङ्गा दोआबको अधिकांश भागलाई समेटेको थियो।
इतिहास
कुरु कुल मध्य वैदिक कालमा दश राजाहरूको युद्ध पछि भरत र अन्य पुरु कुलहरू बीचको गठबन्धन र विलयको परिणाम स्वरूप गठन भएको थियो। कुरुक्षेत्र क्षेत्रमा आफ्नो शक्तिको केन्द्रको साथ, कुरुहरूले वैदिक कालको पहिलो राजनीतिक केन्द्र बनाए। कुरुको पहिलो राजधानी असन्दिवतमा थियो, जसलाई हरियाणाको आधुनिक असान्धसँग पहिचान गरिएको थियो। पछिको साहित्यले इन्द्रप्रस्थ (आधुनिक दिल्लीसँग चिनिएको) र हस्तिनापुरलाई मुख्य कुरु सहरहरूको रूपमा उल्लेख गरेको छ।
पेरिस कम्युन
पेरिस कम्युन - इतिहासमा सर्वहारा अधिनायकत्वसम्बन्धी अनुभवको पहिलो उदाहरण ।
सन् १८७१को विद्रोह फलस्वरूप गठित मजदुरवर्गको यो क्रान्तिकारी सरकार, १८ मार्चदेखि २८ मेसम्म, जम्मा ७२ दिन कायम रह्यो । पेरिस कम्युनले चर्चलाई राज्यबाट अलग तुल्यायो र स्तुलहरूलाई चर्चको अधीनबाट मुक्त गर्‍यो, स्थायी सेनाको सट्टा जनतालाई सार्वजनिक रूपमा सशस्त्र तुल्यायो, कर्मचारीहरूको तलब मजदुरहरूको तलबभन्दा बढी हुनु हुन्न भन्ने नियम वनायो, मजदुरहरू तथा शहरका गरीब बासिन्दाहरूको आर्थिक स्थिति सुधार्ने विभिन्न कदमहरू चालेको थियो ।
२९ मे, १८७१मा थियेरको प्रतिक्रान्तिकारी सरकारको सेना पेरिसभित्र पसेर क्रुरतापूर्वक पेरिसका मजदुरहरूको दमन गर्‍यो । करिब ३० हजार मानिसहरू मारिए, ५० हजार व्यक्ति गिरफ्तार भए र हजारौंले कालापानीको सजाय पाए ।
जसवन्त सिंह
जसवंत सिंह(जनवरी ३, १९३८) दार्जिलिंग संसदीय क्षेत्रबाट सांसद छन्। उनी राजस्थान राज्यको जैसलमेरको जसोल गांउको निवासी हुन र १९६०को दशकमा उनी भारतीय सेनाको अधिकारी थिए। पन्ध्र वर्षको उमेरमा उनी भारतीय सेनामा शामिल भएका थिए। उनी जोधपुरको पूर्व महाराजा गज सिंहको नातेदार मानिन्छन्। जसवंत सिंह मेयो कलेज र राष्ट्रीय रक्षा प्रतिष्ठान, खडकवास्लाको विद्यार्थी भई सकेका छन्। उनी मई १६, १९९६ देखि जून १, १९९६को समयमा अटल बिहारी वाजपेयीको सरकारमा वित्तमंत्री भई सकेका छन्। दुई वर्ष पछि डिसेम्बर ५, १९९८ देखि जुलाई १, २००२को समयमा उनी वाजपेयीको सरकारमा विदेशमंत्री बने। विदेशमंत्रीको रूपमा उनले भारत-पाकिस्तानको खराब सम्बन्ध सुधारने कोशिश गरे। फेरि साल २००२मा यशवंत सिन्हाको ठाँउ उनी एकपटक फेरि वित्तमंत्री बने र मे २००४मा वाजपेयी सरकारको हारसम्म उनी वित्तमंत्री बनी रहे। वित्तमंत्रीको रूपमा उनले बाजार-हितकारी सुधारहरु लाई बढवा दिए। भारतीय जनता पार्टीमा रहेको भए पनि उनी स्वयंलाई उदारवादी नेता मानदथे। २००१मा उनिलाई सर्वश्रेष्ट संसदको सम्मान प्राप्त भयो। भारत विभाजनमा उनको किताब जिन्ना-इण्डिया, पार्टिशन, इण्डेपेंडेंसमा नेहरू-पटेलको आलोचना र जिन्ना को प्रशंसा गरेकोमा अगस्त १९, २००९मा उनलाई भाजपाबाट निकाली दिइएको थियो।
करियर
जसवंत सिंह भारतीय राजनीतिको ती थोरै राजनीतिज्ञहरूमा छन जसलाई रक्षा मन्त्री, वित्तमन्त्री र विदेशमन्त्री बन्ने अवसर मिल्ल्यो। उनी वाजपेयी सरकारमा विदेशमंत्री बने, त्यस पछि यशवंत सिन्हाको ठाँउ उनिलाई वित्तमंत्री बनायाइयो।
सेन्ट किट्स र नेभिसका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा सेन्ट किट्स र नेभिसका १ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको सेन्ट किट्स र नेभिसका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण|outline=silver}}
प्रवेशिका निबन्ध
प्रवेशिका निबन्ध भैरव अर्यालद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
डॉ. सी.वी. रमन विश्वविद्यालय
'''डा. सी.वी. रमन विश्वविद्यालय''' भारतको राज्य छत्तिसगढको बिलासपुरमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
चन्द्र नगर
चन्द्र नगर नेपालको जनकपुर अञ्चलको सर्लाही जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १२३७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चन्द्र नगरको जनसङ्ख्या ७२३१ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
मोहाम्मदपुर उपजिल्ला
मोहाम्मदपुर बङ्गलादेशको मागुरा जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला खुलना विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
मोहाम्मदपुर उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २३°१७' देखि २३°३१' उत्तर अक्षांश र ८९°२९' देखि ८९°४२' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। मोहाम्मदपुर उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये २३४.२९ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई मधुखाली उपजिल्लाले उत्तर, लोहागडा उपजिल्लाले दक्षिण, रोयालमारी र आलफाडाङ्गा उपजिल्लाले पूर्व, मागुरा सदर, शालिखा र मधुखाली उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। गडाई, मधुमति, नबगङ्गा, निर्बिषखाली नदी, वापाडा, तितममह बिल आदि यस उपजिल्लाका केही नदी तथा नहरहरू हुन्।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १८८७५३ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ९५७५७ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ९२९९६ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १६६८५८ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २१८०८, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १६, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ८ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ६३ रहेको छ। यस उपजिल्लामा २९१ मस्जिद र ५० मन्दिरहरू चिहानहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका ९५.८८% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.७५% ले पोखरी, ०.९५% ले टुटी र २.४२% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये २५.२३% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य संस्था, ४ परिवार नियोजन केन्द्र र १ पशुचिकित्सालयहरू रहेका छन्। सन् १९०९, १९६१ र सन् १९६३ मा आएको बाढी यस उपजिल्लाका थुप्रै मानिसहरूक‍ मृत्यु भएको थियो भने यस प्राकृतिक प्रकोपले घर, भवन तथा बाली नालीमा पनि ठूलो मात्रामा क्षति पुर्‍याएको थियो।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, जुट, गहुँ, तोरी, प्याज, लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया, आँप, कटहर, केरा, मेवा, आलुबखडा, नरिवल, लिची आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, बिस्कुट उद्योग, चकलेट उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, जुट, प्याज, लसुन लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र कोदो पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ४२ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ८९० माछापालन केन्द्र, ४२ कुखुरापालन केन्द्र र ४६ दुग्ध सङ्कलन केन्द्रहरू रहेको छ।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६८.४६% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा २.६०%, वाणिज्यमा १०.९३%, सञ्चार र यातायातमा ३.१०%, उद्योगमा १.०२% निर्माण क्षेत्रमा १.०७%, सुविधामा ८.१५%, धार्मिक सेवामा ०.१७%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.३१% र अन्यमा ४.१९% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय मोहाम्मदपुर थानाको स्थापना सन् १९२४ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा ८ सङ्घ परिषद्, १३१ मौजा/महल्ला र १८२ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू प्रकार छन्; बाबु खाली सङ्घ परिषद्, विनोदपुर सङ्घ परिषद्, दीघा सङ्घ परिषद्, राजापुर सङ्घ परिषद्, बालिदिया सङ्घ परिषद्, मोहाम्मदपुर सङ्घ परिषद्, पलाशबाडिया सङ्घ परिषद् र नहाटा सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४४.५% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४८.७% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४०.२%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ६ क्याम्पस, २९ माध्यमिक विद्यालय, १२४ सामुदायिक विद्यालय र ४२ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्। विनोदपुर बसन्त बहुमुखी माध्यमिक विद्यालय (सन् १९०४), नहाटा रानी पतित पाबना माध्यमिक विद्यालय (सन् १९२४), धुलजोडा चुडार गाती प्रतापचन्द्र माध्यमिक विद्यालय (सन् १९२७), बडरिया ए डब्ल्यू सिनियर मदरसा (सन् १९०७), नहाटा एजी फाजिल मदरसा (सन् १९२१) आदि।
रेखा पुणेकर
रेखा पुणेकर (Rekha Punekar) एक पूर्व भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी हुन् ,जो भारतीय महिला क्रिकेट टिमको लागि टेस्ट र वनडे म्याच खेल्ने गर्थिन् । उनले भारतीय महिला टिमको तर्फबाट दायाँ हातले ब्याटिङ गर्दै दुई टेस्ट र एक वनडे म्याच खेलेकी थिइन् ।
उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कार
उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कार यूएस स्थित एकेडेमी अफ मोसन पिक्चर आर्ट्स एण्ड साइन्सेज द्वारा वार्षिक रूपमा प्रदान गरिने एकेडेमी अवार्डहरू मध्ये एक हो। यो मुख्यतया गैर-अङ्ग्रेजी संवाद ट्र्याकको साथ संयुक्त राज्य बाहिर उत्पादन गरिएको फिचर-लम्बाइ मोशन पिक्चरलाई दिइएको छ।
गट्लिब डायमलर
गट्लिब डायमलर (१७ मार्च १८३४ - ६ मार्च १९०० ) एक इन्जिनियर, उद्योगपति हुन्। उनको जन्म स्कोरन्डोर्फमा भएको थियो, जुन अहिले जर्मनीमा पर्दछ। उनलाई आन्तरिक दहन इन्जिन तथा अटोमोबाइल विकासको अग्रणी मानिन्छ। उनले उच्च गतिको पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने इन्जिनको अविष्कार गरेका थिए।
मुसेखरी
मुसेखरी नेपालमा पाइने एक प्रकारको घाँस हो ।
इन्दिरा कला सङ्गीत विश्वविद्यालय
इन्दिरा कला संगीत विश्वविद्यालय भारतको राज्य छत्तिसगढको खैरागढमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
ठूलोकत्ले काठफोर
ठूलोकत्ले काठफोर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा स्क्याली-बेलिड वुड्पेकर (Scaly-bellied Woodpecker) भनिन्छ ।
क्विन्सल्यान्ड
क्विन्सल्यान्ड (छोटकरीमा क्युएलडी), अस्ट्रेलियाको दोस्रो ठूलो र तेस्रो सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको राज्य हो। यो देशको उत्तर-पूर्वी भागमा अवस्थित छ। यसको सिमाना पश्चिममा नर्थन टेरिटरी, दक्षिण-पश्चिममा दक्षिण अस्ट्रेलिया र उत्तरमा न्यु साउथ वेल्ससँग गाँसिएको छ। यसको सिमाना पूर्वमा कोरल समुन्द्र र प्रशान्त महासागरसँग गाँसिएको छ। यसको उत्तरमा टोरेस जल सन्धि पर्छ यसका साथै पपुवा न्युगिनी मुख्य भूमिबाट २०० किलोमिटर भन्दा कममा यस जल सन्धिमा अवस्थित छ। यो क्षेत्रफलको आधारमा विश्वकै छैटौँ ठूलो राज्य हो जसको क्षेत्रफल १,८५२,६४२ वर्ग किलोमिटर वा (७१५,३०९ वर्ग माइल) छ।
१५ मे २०१८ मा, क्विन्सल्यान्डको जनसङ्ख्या ५० लाख भएको थियो। यस राज्यको जनसङ्ख्या दक्षिणी पूर्वी तटीय क्षेत्रमा केन्द्रीय छ। राज्यको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर ब्रिसबेन हो जून चाहिँ अस्ट्रेलियाको तेस्रो ठूलो सहर हो। यस राज्यलाई "सनसाइन स्टेट" (नेपालीमा अनुवाद - सूर्यको चमक राज्य) पनि भनिन्छ। यो अस्ट्रेलियाको तेस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको राज्य हो। यस राज्यको पर्यटनमा यहाँको न्यानो उष्ण जलवायु र मुख्य उद्योगले टेवा पुर्‍याएको छ।
क्विन्सल्यान्डमा पहिलो पटक अस्ट्रेलियाका आदिवासी र टोरेस जलसंयोगीका टापुवासीहरूले बसोबास गरेका थिए। क्विन्सल्यान्ड र अस्ट्रेलियामा अवतरण गर्ने पहिलो युरोपेली भनेका नेदरलन्दी अन्वेषक विलेम जान्सजुन थिए जसले वर्तमान वेपाको नजिकै केप योर्क प्रायद्वीपको पश्चिमी तटको अन्वेषण गरेका थिए। सन् १७७० मा, नौसेना जेम्स कुकले अस्ट्रेलियाको पूर्वी तट बेलायतको लागि भएको दावी गरेका थिए। न्यु साउथ वेल्स उपनिवेशलाई सन् १७८८ मा, सिड्नीमा गभर्नर आर्थर फिलिपले स्थापना गरेका थिए। न्यु साउथ वेल्सले त्यसबेला हालको क्विन्सल्यान्ड, भिक्टोरिया र तस्मानियाको समावेश गर्दथ्यो। सन् १८२४ मा जोन अक्सलेले ब्रिस्बेनमा उपनिवेश स्थापना नगरुञ्जेल त्यसपछिका दशकहरूमा क्विन्सल्यान्डको खोजी गरिएको थियो। यहाँ सन् १८३९ सम्म यातायात बन्द गरिएको थियो र सन् १८४२ देखि नि: शुल्क वस्ती बसाल्नका लागि अनुमति दिइयो।
फेबियन समाज
फेबियन समाज – सन् १८८४ मा खडा गरिएको ब्रिटिश सुधारवादी सङ्गठन । ईसापूर्व तेस्रो शताब्दीमा रोमका सेनापति फावी मैक्सिमको नाउँबाट यस समाजको नामाकरण गरिको हो । खास गरेर पुँजीवादी बुद्धिजीवीहरूका प्रतिनिदिहरू नै फेबियन समाजका सडस्य बनेका थियो । उनीहरू सर्वहारा वर्गसंघर्ष र समाजवादी क्रान्तिको आवश्यकतालाई अस्वीकार गर्दथे र सानातिना सुधाहरू तथा बिस्तार-बिस्तार सामाजिक परिवर्तनको माध्यमद्वारा मात्र समाजवादतर्फ पुँजीवादको संक्रमण सम्भव छ भन्ने पुष्टि गर्दथे ।
क्विन्सल्यान्ड
यस राज्यको नाम रानी भिक्टोरियाको सम्मानमा नामकरण गरिएको थियो जसले ६ जून १८५९ मा साउथ वेल्सबाट यसलाई छुट्ट्याउनका लागि हस्ताक्षर गरेकी थिइन्। क्विन्सल्यान्ड दिवस प्रत्येक वर्ष ६ जूनमा राज्यव्यापी रूपमा मनाइन्छ। क्विन्सल्यान्ड १ जनवरी १९०१ मा, सङ्घको साथ अस्ट्रेलियाको संस्थापक राज्यहरू बन्न पुगेको थियो भने यो ६ वटा उपनिवेशहरू मध्ये एक रहेको थियो।
इतिहास
क्विन्सल्यान्डको इतिहास हजारौँ वर्ष अघिबाट सुरुवात भएको थियो जसले लामोसमय सम्मको आदिवासीको उपस्थितिका साथसाथै युरोपेली उत्तरपश्चिम वस्तीको घटनाको समयलाई समेटेको छ। उत्तर पूर्वी अस्ट्रेलियाको क्षेत्र नेदरलन्दी, स्पेनी र फ्रान्सेली अन्वेषकहरू अन्वेषण गरेका थिए भने यसलाई सन् १७७० मा नौसेना जेम्स कुकले अन्वेषण गरेका थिए। यस राज्यमा युरोपेलीको वसोवासका साथै त्यहाँका आदिवासीहरूका बीच सीमित लडाई भएको थियो जसको परिणामस्वरूप कुनै सम्झौता वा सन्धि भनेको भएको थिएन। अस्ट्रेलियाली श्रमिक दलको क्विन्सल्यान्डमा एक औपचारिक सङ्गठन रहेको छ। जून २००९ मा न्यु साउथ वेल्सबाट छुट्टिई एक स्वतन्त्र राज्य भएको उपलक्ष्यमा यसले आफ्नो १५०औँ वार्षिकोत्सब मनाएको थियो।
प्रसिद्ध प्रबन्धसङ्ग्रह
प्रसिद्ध प्रबन्धसङ्ग्रह लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
छत्तीसगढ़ स्वामी विवेकानंद तकनीकी विश्वविद्यालय
छत्तीसगढ स्वामी विवेकानंद प्राविधिक विश्वविद्यालय भारतको राज्य छत्तिसगढको भिलाईमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
खुँडा
खुँडा टुप्पो चेप्टो र थोरै घुमाउरो भएको अर्धचन्द्राकार ठूलो खड्ग हो । यो एकप्रकारको घातक हतियार हो । खुँडाको प्रयोग विशेषत: दसैंको बेलामा दसैंघरमा मार हान्न प्रयोग गरिन्छ ।
मेलवा देवी
मेलवादेवी नेपाली गायिका थिइन्। उनी गीत रेकर्ड गराउने पहिलो नेपाली महिला हुन्। उनले कोलकातामा गीत रेकर्ड गराएकी थिइन्।
नेपालकै पहिलो महिला गायिका मेलवादेवी गुरुङको जन्म वि.सं. १९५४ ओखलढुङ्गा जिल्लाको रुम्जाटार जागरबोट वाड नं ८ मा भएको हो। उनलाई जन्म दिने पिता : ज्ञानबहादुर र माता : सपनादेबी गुरुङ हुनुहुन्छ । बाल्यकालमै राणा दरबारमा पसेकी मेलवादेबी गुरुङ ख्यातिप्राप्त उस्तादहरु डुण्डे खाँ, बालाप्रसाद शर्मा र गणपतसँग शास्त्रीय सङ्गीतको गायनमा तालिम लिएकी थिइन् ।
रेडियो नेपालको स्थापनापछि धेरै गायिकाहरु जन्मिएका छन् । प्रजातान्त्रिक रेडियो नेपाल स्थापना भएपछि विराटनगरबाट गायिका रानुदेवी अधिकारीले २००६ सालमा गीत गाएकी थिइन् भने १९८५ मा गायिका मेलवा देवी गुरुङले सवारी मेरो रेलैमा गीत गाएकी थिइन् ।
आफ्ना दुई छोराको सानैमा मृत्यु भएपछि रेलमा सवारी भएकी गायिका मेलवा देवीले आफ्नै शब्द, संगीत र स्वरमा गीत रेकर्ड गराएकी थिइन् । उनले त्यो गीतलाई कोलकत्तामा हिज मास्टर भ्वाइस रेकर्डिङमा ग्रामो फोनमा रेकर्ड गराएकी थिइन् । श्री ३ चन्द्र शमशेरकी प्रिय गायिका रहेकी मेलवा देवीले सवारी मेरो रेलैमा, आउन बस पियारी मिरमिरे झ्यालैमा, ‘बिरानो देशैमा लैलै, मै मरी जाउँला बरिलैलै, रोइदिने कोही छैन जस्ता गीत गाएकी छन् । त्यसो त नेपालकै इतिहासमा पहिलो नारी प्रधान गीत ‘न घरलाई घर कहिन्छ’मा पनि उनले स्वर दिएकी थिइन् । जुन गीत शहिद शुक्रराज शास्त्रीले लेखेका थिए ।
पाली, हिन्दी ,नेवारी, बङ्गाली, उर्दू भाषामा गीत गाएकी गुरुङको गीत रेकर्ड सङ्खयाको अभिलेख कतै उपलब्ध छैन । आफै गीत लेख्ने, सङ्गीत भर्ने, र गाउने मेलवादेवीले ५० वटा जति पदक थुप्रै कपहरु र प्रमाणपत्र पुरस्कारको रूपमा प्राप्त गरेकी थिइन् ।
सङ्गीत प्रवीण स्वर्गीय नरराज ढकाल लगायत थुप्रै सङ्गीतका साधकलाई सङ्गीत तालिम दिएकी मेलवादेवी चन्द्रशमशेरकी प्रिय पात्र थिइन्। दरवारिया षड्यन्त्रका कारण उनको स्वर बिग्रिएको भनाइ प्रचलित थियो । उनको सुमधुर आवाजलाई बेलायती डाक्टरलेसमेत निको पार्न सकेका थिएनन् । उनलाई चन्द्रशमशेरले विजयेश्वरीमा घर बनाइ राखिदिएका थिए भने उनको बिबाह डिठ्ठा कृष्ण मानन्धरका छोरा कृष्णभक्त मानन्धरसँग दक्षिणकाली मन्दिरमा भएको थियो । दुई छोरीको जन्म दिएकी गुरुङ पतिद्वारा अपहेलित हुनुपरेको थियो । जुद्ध शमशेर जबराको कोपभाजन भई मुग्लान पसेकी मेलवादेवीका दुई छोरीको विवाह क्रमशः कानपुर र बम्बै भारतमा नै भएको थियो ।
उनको मृत्यु सन् १९५५ मा ५३ वर्षको उमेरमा दुर्घटनामा परि भारतमा नै भएको । उनको इच्छा अनुसार मृत्युपछि चितासँगै गीतका क्यासेटहरु प्राप्त पुरस्कारहरु हार्मोनियम आदि जलाइएको थियो ।
बिर्सिदिने परम्परा
बिर्सिदिने परम्परा रविलाल अधिकारीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
मेलवा देवी
सन्दर्भ सामग्री
www.musickhabar.com
चक्कु
चक्कु धार भएको भागलाई दोबारेर बिँडभित्रै छोपिने सानो काट्ने हतियार हो। यो धेरैजसो फलाम, तामा, स्टील, चरेस र टाइटानियमले बनेको हुन्छ। यो भान्सामा सब्जी काट्न, मासुमंस काट्न लगायतका अन्य कार्यमा प्रयोग हुन्छ। यो मानाव जीवनमा धेरै पहिला पाषाण युगदेखि प्रयोग भइरहेको एक महत्त्वपूर्ण औजार हो।
चक्कु निर्माण
चक्कु निर्माण प्रक्रियामा यी वस्तुहरूको प्रयोग भएको हुन्छ- 5. 6.माथिल्लो धार 7. 8. 9. 10.
लेकगाँउ
लेकगाँउ बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
धुस्वाँ साय्‌मि
प्रख्यात उपन्यासकार धूस्वाँ सायमी (गोविन्दबहादुर मानन्धर) को जन्म विक्रम संवत् १९८७ साल जेठ १० गते झोँछे काठमाडौंमा भएको हो।
सुरुवाती जीवन
सायमीले लेखनको सुरुवाट भने एकाङ्कीबाट गर्नुभएको थियो। नेपालकै पहिलो पीएचडी डाक्टर नारायणबाबु मानन्धर र दानमाया मानन्धरका छोरा धूस्वाँले २००८ सालमा 'हिमाली क्रन्दन' एकाङ्की प्रकाशित गर्नुभएको थियो। लामो समयसम्म प्राध्यापन पेसामा संलग्न सायमीले साहित्य लेखनमा उपन्यासलाई आफ्नो विधा बनाउनुभयो। उहाँ भारतका लागि नेपालको सांस्कृतिक सहचारीका रूपमा पनि कार्यरत हुनुहुन्थ्यो। भारतीय लेखिका अम्रिता प्रितमले उहाँलाई नै नायकका रूपमा प्रस्तुत गरेर चर्चित उपन्यास 'अदालत' लेख्नुभएको थियो।
विक्रम संवत् २००९ सालमा नेपाल भाषामा पहिलो उपन्यास मिसा प्रकाशित गर्नुभएका सायमीका नेपाल भाषामा १३ वटाभन्दा बढी उपन्यास, तीनवटा कवितासङ्ग्रह र दुर्इवटा नाटक प्रकाशित छन्। उहाँको गंकी उपन्यास निकै चर्चित रहृयो। गंकी उपन्यास नेपाली, हिन्दी र अङ्ग्रेजी भाषामा अनुवाद भएको छ। कुनै पनि वादमा बाँधिएर साहित्य लेख्न नरुचाउने उहाँका त्रिवेणी र हृयाउँ मिखा नाटक पनि प्रकाशित छन्। आफूलाई यथास्थितिवादको विरोधी भन्न रुचाउने सायमीका खिलँ, मतिना, हृयाउँ स्वाँ, मैजु, गंकी, पासा, दीपा, पल्पसा, फिसवा लिस, माखा, अगति, निभा, दिशा, त्याना चँगु ल खुशी जी, न्याफो स्वाँ, मुँ स्वाँ, ब्वालालगायत नेपाल भाषामा कृति प्रकाशित छन्।
उहाँ २०५१ सालदेखि ५५ सालसम्म हालको नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठानको प्राज्ञ हुनुहुन्थ्यो। भारतमा आमन्त्रित प्राध्यापकका रूपमा समेत सेवा गर्नुभएका सायमी नेपाल भाषा र हिन्दी साहित्यमा निकै चर्चित हुनुहुन्थ्यो। उहाँले आफ्नो चर्चित उपन्यास गंकी र श्रीमती वसुन्धराको नामबाट उपन्यास विधाका र्सजकलाई प्रदान गर्नेगरी 'गंकी-वसुन्धरा' पुरस्कार स्थापना गर्नुभयो। यसैगरी 'जनमत-दीपा' पुरस्कारसमेत स्थापना गर्नुभएको थियो।
पुरस्कार तथा सम्मान
उहाँले महेन्द्रविद्याभूषण, प्रबल गोरखा दक्षिणबाहु, श्रेष्ठ सिरपा (दुईपटक)लगायत पुरस्कार र सम्मान प्राप्त गर्नुभएको छ। भारती शास्त्रमा एमए गर्नुभएका उपन्यासकार सायमीले पछिल्लोपटक गोरखापत्र संस्थानको साहित्यिक प्रकाशन मधुपर्क मासिकद्वारा प्रदान गरिने 'मधुपर्क सम्मान-०६४' प्राप्त गर्नुभएको थियो । नेपाल भाषा सेवाबापत उहाँलाई 'साहित्य सुत'को उपाधिसमेत प्रदान गरिएको छ।
निधन
उहाँको ७७ वर्षको उमेरमा (२०६४ साल पुस २ गते सोमबार बिहान) निधन भएको थियो । उपन्यासकार सायमीलाई हृदयाघात भएपछि उपचारका लागि अस्पताल लैजाँदै गर्दा बिहान ९ बजे उहाँको निधन भएको थियो ।
कांगेल
कांगेल नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
इतिहास
मुक्ली गा.वि.स.का मानिसहरु दसैँ तथा तिहारको अवसरमा घर सिंगार्नका लागि चाहिने रातो माटो लिनका लागि पञ्चन गा.वि.स.मा जाने गर्दथे र त्यो हालसम्म पनि यथावत् नै छ । त्यसबखत माटो बोकेर ल्याउने क्रममा हाल कांगेलमा रहेको एउटा चौतारामा भारी बिसाउने गर्दथे । किंरात “थुलुङ्ग” राई भाषा अनुसार “क्वा” भन्नाले माटो र “ङेलुङ्ग” भन्नाले बिसाउने चौतारी हो । यही “क्वा ङेलुङ्ग” वाक्य नै पछि अपभ्रंश भई “कांगेल” हुन गएको हो । जुन चौतारा हालसम्म पनि यथावत् नै रहेको छ र यहां एउटा शिलालेख समेत राखिएको छ ।