cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शंकर प्रसाद शर्मा
शंकर प्रसाद शर्मा नेपालका अर्थशास्त्री (economist) हुन्। उनले अमेरिकाका लागि नेपाली राजदुत तथा राष्ट्रिय योजना आयोगका प्रमुख आयुक्तका रूपमा जिम्मेवारी पूरा गरेका छन् । उनको श्रीमती कल्पना शर्मा छोरा सारिन घिमिेरे र छोरी सिल्पा शर्मा सहितको परिवार छ।
पन्जाब, पाकिस्तान
पन्जाब (उर्दू र पन्जाबी: پنجاب), ), पाकिस्तानको सर्वाधिक धेरै जनसङ्ख्या भएको प्रदेश हो जसको जनसङ्ख्या सन् २०१७ का अनुसार, ११०,०१२,४४२ रहेको छ। यस प्रदेश सिन्ध, बलुचिस्तान, र खयबर पख्तुनख्वा, इस्लामाबाद, र आजाद काश्मीरहरू जस्ता पाकिस्तानी प्रदेशहरूद्वारा घेरिएको छ। यसले भारतीय राज्य पन्जाब, राजस्थान, र जम्मू-काश्मीरको भारतीय प्रशासित क्षेत्रसँग पनि सीमा साझेदारी गरेको छ। प्रदेश राजधानी तथा सबैभन्दा ठूलो सहर लाहोर हो जुन सहर पाकिस्तानको सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, आर्थिक र विश्वव्यापी केन्द्र हो जहाँ देशको चलचित्र उद्योग, र यसको धेरै फेसन उद्योग पनि आधारित छन्। चीन वा भारत बाहिर सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको यस प्रदेश विश्वको पाँचौँ सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको उपराष्ट्रिय इकाई समेत हो।
पुरातन कालदेखि नै पन्जाबमा मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो। सिन्धु उपत्यकाको सभ्यता, २६०० ईपुमा हडप्पामा पहिलो पटक फेला परेको थियो।  पन्जाब हिन्दु महाकाव्य महाभारतमा भारी मात्रामा देखा परेको छ, र यहाँ तक्षशिलाका कुराहरू उल्लेख छ जसलाई धेरैले विश्वको सबैभन्दा पुरानो विश्वविद्यालय मान्दछन्। ३२६ ईपुमा अलेक्ज्यान्डर द ग्रेटले राजा पोरसलाई पन्जाबको मोङ नजिकै झेलमको युद्धमा पराजित गरेका थिए। उमायाद साम्राज्यले ८औँ शताब्दीमा पन्जाबमाथि जित हासिल गरेको थियो। त्यसपछिका शताब्दीहरूमा, पन्जाबले धजनभिआन, घुरिड, दिल्ली सल्तनत, मुघल, दुर्रानी र सिखले आक्रमण गर्दै  कब्जा गरेका थिए। मुघल साम्राज्यको शासनकालमा पन्जाब आफ्नो वैभवको उचाइमा पुगेको थियो। १८औँ शताब्दीको बेला, नादर शाहको मुघल साम्राज्यको आक्रमणले पन्जाबमा मुघलको अधिकार खस्किएको थियो र यो अराजकतामा परेको थियो। अहमद शाह दुर्रानीको अधीनमा रहेका दुर्रानी अफगानहरूले पन्जाबको कब्जा गरेका थिए तर सफल विद्रोह पछि यसले सिखलाई पराजित गरेको थियो जसले सन् १७५९ मा सिख सेनालाई लाहोरको दावी गर्न अनुमति दिएको थियो। सिख साम्राज्य सन् १७९९ मा रणजित सिंहको शासनमा स्थापित भएको थियो र बेलायतीसँग पराजित हुनु अघि, यसको राजधानी लाहोर रहेको थियो। पन्जाब, भारत र पाकिस्तान दुबैको स्वतन्त्रता आन्दोलनमा केन्द्रित थियो, लाहोरलाई भारतीय स्वतन्त्रताको घोषणापत्र र पाकिस्तानको स्थापनाको लागि प्रस्ताव गरिएको दुबैको स्थान थियो। बेलायती भारतको पन्जाब प्रदेश सन् १९४७ मा विभाजित भएको थियो। राडक्लिफ रेखाद्वारा धार्मिक सीमा विभाजित भएको बेला यो प्रदेशको गठन भएको थियो।
पन्जाब पाकिस्तानको सबैभन्दा औद्योगिक प्रदेश हो र औद्योगिक क्षेत्रले यस प्रदेशको कुल घरेलु उत्पादनको २२४% कायम गरेको छ। पन्जाब पाकिस्तानमा यसको सापेक्ष समृद्धिका लागि परिचित छ, र सबै पाकिस्तानी प्रदेशहरूमध्ये सबैभन्दा कम गरीबी दर भएको प्रदेश हो। प्रदेशको उत्तरी र दक्षिणी भागको बीचमा स्पष्ट विभाजन रहेको छ। पाकिस्तानको सबैभन्दा कम सम्पन्न उत्तरी पन्जाबमा गरीबी दर बढी रहेको छ। पन्जाब दक्षिण एसियाको सबैभन्दा ठूलो सहरी क्षेत्रहरू मध्ये एक हो जसमा करीव ४०% मानिसहरू सहरी क्षेत्रमा बस्दछन्।  पाकिस्तानको बाँकी देशको तुलनामा यसको मानव विकास सूचकाङ्कको स्तर उच्च छ।
शब्दको उत्पत्ति
ऋग्वेदमा पन्जाबलाई सप्त सिन्धु भनेर चिनिन्थ्यो जसको अर्थ हो "सात नदीहरूको भूमि" हो। यो क्षेत्र पुरातन युनानीहरूलाई पेन्तापोतामिया भनेर चिनिन्थ्यो, जसको अर्थ हो "पाँच नदीको क्षेत्र", जबकि यस क्षेत्रको लागि संस्कृत नाम, रामायण र महाभारतमा उल्लेख गरिएको, पञ्चनदा थियो जसको अर्थ "पाँच नदीहरूको भूमि" हो। फारसीहरूले पछि यस क्षेत्रलाई मुस्लिम विजय पछि पन्जाब भन्ने गर्दथे जसको पनि अर्थ" पाँच नदीहरूको भूमि "हो।  पन्जाब शब्द औपचारिक रूपमा इ.स. १७औँ शताब्दीको सुरुमा फारसी शब्दबाट पञ्च (पाँच) र आब (पानी), भएको थियो जसको अर्थ यस क्षेत्रको लागि संस्कृत र युनानी नामसँग मिल्दोजुल्दो छ। पाँच नदीहरू, जसमा चेनाब, झेलम, रवि, व्यास र सतलज, पञ्जनद खोलाबाट सिन्धु नदीमा र अरब सागरमा बग्दछ। पन्जाबका पाँच ठूला नदीहरूमध्ये चारवटा पाकिस्तानको पन्जाब प्रदेश हुँदै बग्दछ।
जनशाङ्खिकि
पन्जाबमा पाकिस्तानमा सबैभन्दा कम गरीबी दर छ, यद्यपि यो प्रदेशको उत्तरी र दक्षिणी भागमा विभाजन रहेको छ। प्रदेशको समृद्ध उत्तरी भागको सियालकोट जिल्लामा गरीबी दर ५.६३% रहेको छ जबकि गरीब मध्येको एक दक्षिणमा रहेको राजनपुर जिल्लामा गरीबी दर ६०.०५% रहेको छ।
भाषाहरू
पन्जाबमा बोलिने मुख्य र मातृभाषा भनेको पन्जाबी हो जुन सामान्यतया शाहमुखी लिपिमा लेखिने गरिन्छ छ जुन पन्जाबी लेख्नको लागि प्रयोग हुने सबैभन्दा पुरानो लिपि हो। पन्जाब देशकै सबैभन्दा ठूलो जातीय समूह हो। पन्जाबी पन्जाबको प्रदेश स्तरीय भाषा हो तर पाकिस्तानको संविधानमा राष्ट्रिय स्तरमा यसलाई आधिकारिक मान्यता प्रदान गरिएको छैन।
सराइकी वा पूर्व मुल्तानी भाषा प्रायः दक्षिण पन्जाब, र पश्तो, उत्तर पश्चिम पन्जाबका केही भागहरूमा, खास गरी अटक जिल्ला र खयबर पख्तुनख्वा प्रदेशको नजिकको मियाँवाली जिल्लामा बोल्ने गरिन्छ।
पाकिस्तानमा पन्जाबीलाई निम्न स्तरको भाषामा हस्तान्तरण गरिने र यस्तो वातावरणले यसलाई अस्विकार गरिरहेको चिन्ताको रूपमा प्रसारण सार्वजनिक क्षेत्र र औपचारिक शिक्षाको निकटको अन्य भाषाहरूका रूपमा उर्दू र अङ्ग्रेजीको प्रयोगले कसै-कसैलाई यस्तो डर पैदा गराएको छ। विभिन्न शैक्षिक नेता, अन्वेषकहरू र सामाजिक टिप्पणीकारहरूले उर्दूको जानाजानी पदोन्नति र पन्जाबी भाषालाई आधिकारिक स्वीकृति वा मान्यता दिन अस्वीकार गर्नु भाषाको हानिकारक भएको धारणा व्यक्त गरेका छन्। अगस्ट २०१५ मा, पाकिस्तानी पत्राचार संस्था, अन्तर्राष्ट्रिय लेखक परिषद र विश्व पन्जाबी काङ्ग्रेसले ख्वाजा फरीद नामक सम्मेलनको संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको थियो र उनीहरूले पन्जाबी भाषाको विश्वविद्यालय लाहोरमा स्थापना गरिनु पर्ने र पन्जाबी भाषालाई प्राथमिक तहमा शिक्षाको माध्यमको रूपमा घोषणा गरिनु पर्ने माग राखेका थिए। यसले प्रदेशमा पन्जाबी भाषा लागू गर्न कुनै कदम नचालेको भन्दै सेप्टेम्बर २०१५ मा, उनिहरूले पााकिस्तानको पन्जाब सरकार विरूद्ध पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दर्ता गरेका थिए। यसका अतिरिक्त, हरेक वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसमा हजारौँ पन्जाबीहरू लाहोरमा भेला हुन्छन्।
धर्म
पन्जाब (पाकिस्तान)को जनसङ्ख्या मध्ये ९७.२१% मानिसहरूले इस्लाम धर्मको अनुसरण गर्दछन् जसमा सुन्नी र शियाको बाहुल्यता रहेको छ। सबैभन्दा ठूलो गैर मुस्लिम अल्पसङ्ख्यक इसाई धर्म हो जसको जनसङ्ख्या २.३% रहेको छ। अन्य अल्पसङ्ख्यकहरूले अहमदिया, हिन्दु, सिख, पारसी आदी समावेश छन्।
भूगोल
पन्जाब बलुचिस्तान पछिको पाकिस्तान सबैभन्दा दोस्रो ठूलो प्रदेश हो। यसको क्षेत्रफल २०५,३४४ वर्ग किलोमिटर (७९,२८४ वर्ग माइल) रहेको छ। यसले पाकिस्तानको कुल जमिनको २५.८% ओगट्छ। पन्जाब प्रदेश दक्षिणमा सिन्ध, दक्षिण पश्चिममा बलुचिस्तान, पश्चिममा खैबर पख्तुनख्वा, र उत्तरमा इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्र र आजाद कश्मीरसँग सिमानामा साझेदारी गरेको छ। पन्जाबले उत्तरमा जम्मू र कश्मीरको, र पूर्वमा भारतीय राज्य पन्जाब र राजस्थानसँग पनि सिमाना साझेदारी गरेको छ।
प्रदेशको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर लाहोर हो जुन व्यापक पन्जाब क्षेत्रको ऐतिहासिक राजधानी थियो। अन्य महत्त्वपूर्ण सहरहरूमा फैसलाबाद, रावलपिन्डी, गुजरानवाला, सरगोधा, मुल्तान, सियालकोट, बहावलपुर, गुजरात, शेखुपुरा, झेलम र साहीवाल पर्दछन्। अविभाजित पन्जाब क्षेत्र छ वटा नदीहरूको गृह थियो, जसमध्ये पाँच पाकिस्तानको पन्जाब प्रदेशका बग्दछ। पश्चिम देखि पूर्वसम्म, सिन्धु, झेलम, चेनाब, रवि र सतलज नदीहरू यस प्रदेशमा बग्दछन्। पाकिस्तानको सबै प्रदेशलाई छुने यो देशको एक मात्र प्रदेश हो
भूआकृति
पन्जाबको परिदृश्यमा प्राय: सिन्धु नदीको उर्वर मैदान र पाकिस्तानका चार ठूला सहायक नदीहरू, झेलम, चेनाब, रावी र सतलज नदी समावेश छन् जसले पन्जाबलाई उत्तरदेखि दक्षिणमा पार गर्दछ। पन्जाबका नदीहरू मध्ये पाँचौं, ब्यास नदी भारतको पन्जाब राज्यमा मात्र पर्दछ। मैदान पृथ्वीमा सबैभन्दा धेरै सिंचाइ गरिएको क्षेत्रहरू मध्ये पर्दछ र नहरहरू सम्पूर्ण प्रदेशमा फेला पार्न सकिन्छ। पन्जाबमा धेरै पहाडी क्षेत्रहरू पनि रहेका छन्। यस प्रदेशको दक्षिणपश्चिमी भूभागमा अवस्थित सुलेमान पर्वत, इस्लामाबादको नजिकै उत्तरको मार्गला पहाड र नमक हिम शृङ्खलाले पन्जाबको उत्तरी भागलाई पोठोहार उच्चसमस्थलीबाट विभाजित गर्दछ। मरुभूमिहरू दक्षिणी पन्जाबमा राजस्थानको सिमाना नजिक र सुलेमान हिम शृङ्खला नजिक फेला पार्न सकिन्छ।
मौसम
पन्जाबका प्रायः भागहरूमा अत्यधिक चिसो र वर्षा हुने गर्दछ। फेब्रुअरी बीचमा तापमान बढ्न थाल्छ; वसन्तकालीन मौसम मध्य अप्रिल सम्म जारी रहन्छ। दक्षिण पश्चिम मानसुनको सुरुवात मे महिनामा पन्जाब पुग्ने गरेको अनुमान गरिएको छ, तर सन् १९७० को दशकको सुरु देखि नै मौसम ढाँचा अनियमित रहेको छ। वसन्तमा पनि कुनै क्षेत्रमा कडा वर्षा भएको छ जसले बाढी पनि निम्त्याउने गरेको छ। जुन र जुलाई महिनामा अत्यधिक गर्मी हुन्छ। आधिकारिक अनुमानले गर्मीको मौसममा ४६ डिग्री सेल्सियस सम्मको तापक्रमको दावी गर्दछ भने केही अखबारका स्रोतहरूले तापक्रम ५१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने बताउने गरेका छन्। सन् १०९३ मा मुलुकमा तापक्रम अत्यधिक धेरै ५४ डिग्री सेल्सियस पार गरेको थियो।
हालसालै प्रदेशमा अत्यधिक चिसोको अनुभव गरिएको छ जुन विगत ७० वर्ष यताकै सर्वाधिक चिसो मौसम हो। पन्जाब प्रदेशको तापक्रम −२° देखि ४५ ° सेल्सियस सम्म पुग्दछ। तथापि, गृष्ममा तापक्रम ५० डिग्री सेल्सियस (११२ डिग्री फर्हेनहाइट) र हिउँदमा −१० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्छ।
प्रदेशको औसत वर्षा वार्षिक रूपमा ९६ सेमी उप-हिमाली क्षेत्र र मैदानमा ४६ सेन्टीमिटर बीचको दायरा भित्र सीमित छ।
प्रदेश सरकार
पन्जाब सरकार पाकिस्तानको सङ्घीय संरचनामा एक प्रादेशिक सरकार हो, जुन पन्जाब प्रदेशको राजधानी लाहोरमा आधारित छ। पन्जाबको मुख्यमन्त्री पन्जाबको प्रादेशिक विधानसभाद्वारा पाकिस्तानको पन्जाबमा प्रादेशिक सरकारको प्रमुखको रूपमा रहेको हुन्छन्। वर्तमान मुख्यमन्त्री चौधरी परवेज इलाही हुन् उनी २६ जुलाई २०२२ मा राष्ट्रिय सभाद्वारा निर्वाचित भएका थिए। पन्जाब प्रदेश सभा पूर्वी पाकिस्तानको लाहोरमा अवस्थित पन्जाब प्रदेशका निर्वाचित प्रतिनिधिहरूको एक सदनात्मक विधायिका हो। पाकिस्तानको संविधान सभाको धारा १०६ अन्तर्गत कुल ३७१ सिट रहेको यस विधानसभामा ६६ सिट महिलाका लागि र ८ सिट गैर-मुस्लिमका लागि आरक्षित गरिएको थियो।
पन्जाब सरकारमा ४८ विभागहरू छन्। प्रत्येक विभागको नेतृत्व एक प्रदेश मन्त्री (राजनीतिज्ञ) र एक प्रदेश सचिवद्वारा गरिन्छ।
उत्तरी महाराष्ट्र विश्वविद्यालय
उत्तरी महाराष्ट्र विश्वविद्यालय भारतीय राज्य महाराष्ट्रको जलगांव स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
पन्जाब, पाकिस्तान
अर्थतन्त्र
समुद्र तटको अभावको बावजुद, पन्जाब पाकिस्तानको सबैभन्दा ठुलो औद्योगिक प्रदेश हो र यसको उत्पादन उद्योगहरूले कपडा, खेलकुदका सामानहरू, ठुला मेसिनरी, विद्युतीय उपकरण, शल्य चिकित्सा उपकरण, सवारी साधन, अटो पार्ट्स, धातु, चिनी मिल उद्योग, विमान, सिमेन्ट, कृषि मेसिनरी, साइकल, रिक्सा, कार्पेट र प्रशोधित खाद्यपदार्थहरू उत्पादन गर्दछन्। सन् २००३ मा, यस प्रदेशले ९०% कागजी सामग्री, ७१% मल, ६९% चिनी र ४०% सिमेन्ट उत्पादन गरेको थियो। यसको उष्णकटिबन्धीय ओसिलो र सुख्खा जलवायुको बावजुद, व्यापक सिंचाईले यसलाई समृद्ध कृषि क्षेत्र बनाउँदछ। अङ्ग्रेजहरूले स्थापना गरेको यसको नहर-सिंचाई प्रणाली संसारको सबैभन्दा ठूलो हो। गहुँ र कपास सबैभन्दा ठूलो बाली हो। अन्य बालीहरूमा धान, उखु, कोदो, मकै, तेलहन, दलहन, तरकारी र किनु जस्ता फलफूलहरू पर्छन्। पशुधन र पोल्ट्री उत्पादन पनि महत्त्वपूर्ण छ।
देशको वार्षिक खाद्यान्न उत्पादनमा पन्जाबको योगदान लगभग ७६ प्रतिशत रहेको छ। कपास र धान यहाँको महत्वपूर्ण बाली हुन्। यी नगदे बालीहरू हुन् जसले राष्ट्रिय ढुकुटीमा ठूलो योगदान पुर्‍याउँछन्। कृषिमा आत्मनिर्भरता हासिल गर्ने रणनीति सहित साना तथा मझौला खेती, बरानी क्षेत्रमा जोड, खेतबारीदेखि बजारसम्म सडक, ट्युबवेलका लागि विद्युतीकरण, पानी जम्ने र लवणता नियन्त्रण गर्नेतर्फ केन्द्रित भएको छ।
पन्जाबमा पनि ६८ हजारभन्दा बढी औद्योगिक एकाइहरू छन्। यहाँ ३९ हजार ३३ साना तथा घरेलु उद्योग रहेका छन्। कपडा उद्योगको सङ्ख्या १४,४८० रहेको छ। खाद्य तथा दाना उद्योगलगायत कृषिजन्य कच्चा पदार्थ प्रशोधनका लागि सात हजार ३५५ एकाइ छन्।
लाहोर र गुजरानवाला विभागमा साना इन्जिनियरिङ एकाइहरूको सबैभन्दा ठूलो एकाग्रता छ। सियालकोट जिल्ला खेलकुद सामग्री, शल्य चिकित्सा उपकरण र कटलरी सामानमा उत्कृष्ट छ। पन्जाब सरकारले प्रदेशमा औद्योगीकरणलाई बढावा दिन औद्योगिक क्षेत्रहरू विकास गरिरहेको छ, कायदे आजम व्यापारिक पार्क शेखपुरा एक औद्योगिक क्षेत्र हो जुन लाहोर-इस्लामाबाद मार्गमा शेखपुरा नजिकै विकास भएको छ।
इन्स्टाग्राम
इन्स्टाग्राम एक अमेरिकी तस्वीर तथा श्रव्य दृश्य साझेदारी गर्ने एक सामाजिक सञ्जाल सेवा हो जुन फेसबुक निगमको स्वामित्वमा रहेको छ। यसलाई केभिन सिस्ट्रोम र माइक क्रेइगरद्वारा संयुक्त रूपमा निर्माण गरिएको थियो। यसलाई सन् २०१० मा आइओएस मार्फत सुरु गरिएको थियो। एन्ड्रोइड उपकरणहरूको लागि यसको आधिकारिक संस्करण अप्रिल २०१२ मा जारी गरिएको थियो भने नोभेम्बर २०१२ मा सीमित सुविधाहरू भएको यसको वेबसाइटलाई जारी गरिएको थियो। १५ जुन २०१४ मा फायर सञ्चालन प्रणालीमा यसको आधिकारिक अनुप्रयोग र सन् २०२६ मा विन्डोज १० ट्याबलेट र कम्प्युटरहरूको लागि यसको अनुप्रयोग जारी गरिएको थियो। अनुप्रयोगले प्रयोगकर्ताहरूलाई तस्वीर र श्रव्य दृश्यहरू उर्ध्वभरण गर्न अनुमति दिन्छ जसलाई छनोटको साथ सम्पादन गर्न र चिनो र स्थान जानकारीको साथ सङ्गठित गर्न सकिन्छ। प्रकाशित सामग्रीहरू सार्वजनिक रूपमा वा पूर्व अनुमोदित अनुयायीहरूसँग साझेदारी गर्न सकिन्छ। प्रयोगकर्ताहरूले चिनो र स्थानहरू मार्फत अन्य प्रयोगकर्ताहरूको सामग्री खोल्न सक्दछन् र अति लोकप्रिय सामग्रीहरू अवलोकन गर्न पनि सक्छन्। प्रयोगकर्ताहरूले तस्वीर मनपराउन सक्दछन् र उनीहरूको सामग्री थप्नको लागि अन्य प्रयोगकर्ताहरूलाई अनुसरण गर्न सक्दछन्।
सुरुवाती अवस्थामा, इन्स्टाग्रामका मूल सामग्रीहरूलाई केवल एक वर्ग (१:१) दृष्टि अनुपात र ६४० पिक्सेल गुणस्तरको साथ आइफोनको प्रदर्शन चौडाइसँग मिलाउनको लागि अनुमति दिएर पहिचान गरिएको थियो। सन् २०१५ यी बाधाहरूलाई सरल पारिएको थियो, जसमा यसले ६४०बाट १०८० मा आफ्नो पिक्सेल गुणस्तर वृद्धि गरेको थियो। यसले सन्देश सुविधाहरू पनि थप गरेको थियो। जारी गरिएका एकल सामग्रीहरू बहु तस्वीर वा श्रव्य दृश्यहरू पनि यसले आफ्नो सेवामा समावेश गरेको थियो। यसको प्रमुख प्रतिस्पर्धी स्न्यापच्याटको समान यसले "कथाहरू" पनि थप गरेको थियो जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई प्रत्येक सार्वजनिक सामग्रीको साथ अनुक्रमिक सामग्रीमा तस्वीर र श्रव्य दृश्य साझेदारी गर्न अनुमति दिन्छ जसमा प्रत्येक सार्वजनिक सामग्रीहरू २४ घण्टाको लागि अन्य प्रयोगकर्ताहरूद्वारा पहुँच योग्य बनाइएको छ। जनवरी २०१९ सम्म, कथाहरू सुविधालाई दैनिक रूपमा ५० करोड प्रयोगकर्ताहरूद्वारा प्रयोग गरिन्छ।
कमला ह्यारिस
कमला देवी ह्यारिस (, जन्म सन् १९६४ अक्टोबर २०) एक अमेरिकी राजिनीतिज्ञ, राज्यपाल र वर्तमान समयमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको निर्वाचित उपराष्ट्रपति छिन्। डेमोक्रेटिक पार्टीकी सदस्य रहेकी कमला सन् २०२१ जनवरी २० को दिन अमेरिकाको निर्वाचित राष्ट्रपति जो बाइडेनसँगै कार्यालयमा पदासिन हुने छिन्। सन् २०२० अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा यी दुवै डेमोक्रेटिक उम्मेदवारले पदासिन राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उपराष्ट्रपति माइक पेन्सलाई पराजित गरेका हुन्। ह्यारिस सन् २०१७ देखि अमेरिकी राज्य क्यालिफोर्नियाको राज्यपालको रूपमा सेवा गरिरहेकी छिन्।
घर्तीगाउँ
घर्तीगाउँ रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
चौलाखर्क
चौलाखर्क नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४३० वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चौलाखर्कको जनसङ्ख्या २०६४ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
क्लाउदिओ त्रेभेस
क्लाउदिओ त्रेभेस (सन् १८६८-१९३३) - इटालेली समाजवादी पार्टी‎का एक जना कार्यकर्ता, इटालेली सुधारवादकअ एक जना सिद्धान्तकार । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८)को अवैधिमा केन्द्रवादी (मजदुर आन्दोलनमा एक अवसरवादी धारा) बने ।
वसुन्धरा भुसाल
वसुन्धरा भुसाल नेपाली सिने जगतकी प्रख्यात अभिनेत्री हुन। झन्डै १ सय ५० नेपाली चलचित्रहरूमा अभिनय गरिसकेकी उनको पहिलो नेपाली चलचित्र 'आमा' (२०२१)बाट फिल्म यात्रा सुरु गरेकि थिईन। २०१८ सालमा नाटकबाट अभिनय गर्न थालेकि उनले नाटकहरू पनि थुपै्र खेलेकि थिईन। चलचित्र विकास बोर्डअन्तर्गत कलाकार कल्याण कोषको संयोजक पनि रहेकी भूसालले कलाकार संघको अध्यक्ष भएर लामो समय काम गरेकि थिईन। उनका दुई छोरी र एक छोरा अमेरिकामा छन् भने उनी पति चेतनारायण भुसाल समेत काठमाडौंमा बस्छिन।
ससुराली
ससुराली प्रेमराज शर्माद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको नाटक हो।
शिवाजी विश्वविद्यालय
शिवाजी विश्वविद्यालय भारतीय राज्य महाराष्ट्रको कोल्हापुर स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
टम्ब्लर्
११ अगस्ट २०१९ सम्म, टम्ब्लर्ले ४७ करोड ५० लाख भन्दा बढी ब्लगहरू आयोजना गरेको थियो। जनवरी २०१६ सम्म, सेवा प्रयोग गर्ने प्रयोगकर्ताको खङ्ख्या मासिक रूपमा ५० करोड थियो भने अगस्ट २०१९ सम्ममा यो खङ्ख्यामा कमी आई ४० करोडमा झरेको थियो।
मकर मेला
रोशी नदीको जल हत्केलामा राखी गुरू गोरखनाथमा अर्पण गरे मानिसको इच्छासिद्धि हुने विश्वास रहेको छ। नजीकै रहेकी पुण्यमती नदीमा प्रदूषण रहेकाले मेला भरि रोशीबाट विशेष जल प्रवाह गराइने कुरा मेला आयोजक समितिबाट थाहा भएको छ। मकर मेला, त्रिवेणीस्नानले शरीर र मन दुवैको रोग नाश हुन्छ भन्ने पौराणिक कथनअनुसार सत्ययुगमा देवताका राजाले आफ्नो शरीरमा लागेको श्राप जन्य रोग पनौती उपासनाबाटै निको पारेका थिए भन्ने भनाई रहेको छ। स्कन्दपुराणको हिमवत् खण्डमा पनि यस प्रसगंमा -गौतम ऋषिकी पत्नी अहिल्यासँग अनैतिक सम्बन्ध राख्ने इन्द्रको समेत श्रापमोचन पद्मावती (पुण्यमाता) र लीलावती (रोशी)को सङ्गममा पूणिर्माका दिन बिहान सबेरै नुहाउनाले भयो भनी उल्लेख छ। नेपाल माहात्म्यमा पुण्यमातालाई नीरमती र रोशीलाई रोषमती भनिएको देखिन्छ।त्यसैले पनौतीमा पुण्यमाता र रोशीको सङ्गममा स्नान गर्नाले पाप पखालिन्छ भन्ने जनविश्वास छ।
परापूर्वकालमा सृष्टिकर्ता ब्रह्माले अहिल्या नाम गरेकी अति सुन्दरी स्त्री सृष्टि गरी गौतम ऋषिलाई नासोका रूपमा राख्न दिए। यो रहस्य ब्रह्माजी र ऋषिमा मात्र सीमित थियो भने अरूले अहिल्यालाई गौतम ऋषिकी धर्मपत्नी सम्भिmए पनि ऋषिले कुनै वास्ता गरेका थिएनन्। उनले अहिल्यालाई नासोका रूपमै सुरक्षित राखे।एकदिन स्वर्गका राजा देवराज इन्द्र सिकार गर्न जाँदा अहिल्यालाई देखि मोहित भए। गौतम ऋषि स्नान गर्न गएको मौका पारी गौतम ऋषिको भेष धारण गरी अहिल्यालाई छक्याई उनीसँग अनैतिक सम्बन्ध राखे। स्नानबाट फर्किएका गौतम ऋषिले सो कुरा थाहा पाई इन्द्रलाई शरीरमा हजारौं योनि उत्पन्न हुने श्राप दिए। इन्द्र विरूपी भए, उनकी पत्नी शचीसमेतलाई आपत् पर्‍यो। आफ्ना पतिको यस्तो रूप देखेर विह्वल भएकी इन्द्राणीले आफ्ना गुरू वृहस्पतिका सामु यो श्राप कसरी हटाउने भनी बिन्ती चढाउँदा ब्रह्माजीको आज्ञा लिएर तिमी र इन्द्रले कुञ्जपर्वत -हालको गोरखनाथ डाँडा)को फेदीमा लीलावती र पद्मावतीको सङ्गममा जहाँ सुकेको बाँस गाड्दा टुसाएर आउँछ त्यहाँ प्रत्येक ज्येष्ठ शुक्ल पूणिर्माका दिन स्नान गरी १२ वर्षसम्म महादेवको तपस्या गरे यो श्रापबाट मुक्त मिल्ने सल्लाह पाए।
गुरू वृहस्पतिको उपदेशले पनौतीको गोरखनाथ पर्वत नजीकै पुण्यवती(पद्मावती) र लीलावती खोलाको सङ्गममा इन्द्रले शिवको र शचीले पार्वतीको १२ वर्षसम्म तप गरे। तपका प्रभावले पार्वती पुण्यवती रूपमा प्रस्तुत भई रोशी खोलाको सङ्गममा झरेपछि स्वयं शिवजी प्रकट भइ शिवलिङ्गको उत्पत्ति भयो। त्यही शिवलिङ्गबाट महादेव प्रकट भै इन्द्रलाई भने-'यहाँ इन्द्राणीले तपस्या गरी रुद्रावती नदीको उत्पत्ति भएकाले यो ठाउँको नाम शची तीर्थ रहन गएको हो। यो शची तीर्थमा नुहाएपछि निधारमा रहेको योनिबाहेक अरू सबै योनि तिम्रो शरीरबाट लुप्त हुनेछन्। यो शिवलिङ्ग नामले इन्द्रेश्वर भनी प्रसिद्ध हुनेछ र यसले मानिसहरूलाई इच्छानुसार फल दिनेछ। त्यसपछि महादेवले भनेअनुसार इन्द्रले इन्द्रेश्वर महादेवको बारम्बार परिक्रमा गरी ज्येष्ठ शुक्ल पूणिर्माका दिन शची तीर्थमा नुहाए। यसरी इन्द्रको शरीरबाट श्राप चिन्हहरू हटे। हिजोआज पनि इन्द्रेश्वर शिवको दर्शन गर्नाले कामुकताको दोष हट्ने विश्वास छ। १२।१२ वर्षमा मेला लाग्ने कारण पनि यही हो।
इन्द्राणीको तपस्याबाट प्रसन्न भएर माघ महिनाको पुण्य घडीमा रुद्रावती नदीको रूप लिई पार्वती त्यहाँ गुप्तरूपले बग्न थालिन्। दिव्यचक्षुले इन्द्राणीले रुद्रावती नदी बगेको दे खिन्। पनौतीका बासिन्दाहरू प्रयागमा गङ्गा र यमुनाको सङ्गममा गुप्त रूपले सरस्वती मिसिन आएझैं यहाँ पनि पुण्यमाता र रोशीको सङ्गममा गुप्त रूपले रुद्रावती मिसिन आएकी छिन् भन्ने विश्वास गर्छन्। त्यसैले।पनौतीघाटलाई उत्तरप्रयाग नामले पनि चिनिन्छ|
त्यसैगरी धेरै वर्षअघि पनौती र पाटनमा लामो समयसम्म वर्षा नभई खडेरी परेकाले पनौतीका राजा दिर्गरथ र काठमाडौंका राजा सत्यवर फूलचोकी माईको दर्शन र पानी वरदान माग्न गए। खडेरीबाट मुक्त हुन सुन र चाँदीको फूल चढाउन ल्याउनू भन्ने आदेश दुवै देशका राजालाई फूलचोकी माईले सपनामा दिइन्। ललितकलाका धनी काठमाडौंका राजा आफ्नो देशमा प्रशस्त कालिगढहरू हुनाले खुसी भए तर कालिगडहरूको अभावले चिन्तित पनौतीका राजाले मन्त्री, भाइ-भारदारहरूको सल्लाहअनुसार सुन र चाँदीको फूलको सट्टामा क्रमशः तोरी र मुलाको फूल फूलचोकी माईलाई चढाएछन्। कालिगढहरूको अभावका कारण साँच्चिकै फूल प्रस्तुत गर्नुपरेको बिन्ती चढाएपछि फूलचोकी माई प्रसन्न भएर रुद्रावती (रोशी) नदीमा पानी पठाई दिइन।
केही समयपछि काठमाडौंका राजा साँच्चिकै सुन र चाँदीको फूल लिएर जाँदा पनौतीमा नदी पठाइसकेको कुरा थाहा पाए। उनले आफूलाई पनि वरदान मिल्नुपर्ने प्रार्थना गरे। त्यसपछि फूलचोकी माईले आधा नदी त्यसतर्फ पठाइदिन्, जुन नदी गोदावरीका नामले चिनिन्छ। त्यसो भएर पनौती त्रिवेणी र गोदावरीमा ६-६ वर्षको अन्तरमा गोदावरीमा श्रावण महिनाभरि र पनौतीको त्रिवेणीघाटमा माघ महिनाभर १२ वर्षे मेला लाग्छ।
नब्बे सालको महाभूकम्पबाट पनि कुनै क्षति नभएको पनौतीलाई बासुकी नागले सुरक्षित गराएका छन् भन्ने विश्वास छ। पाँच दर्जनभन्दा बढी मठ, मन्दिरहरू रहेको ऐतिहािसक पनौती क्षेत्रमा ढिकी कुट्ने चलन पहिलेदेखि नै छैन। भक्तहरूले पनौतीघाटमा स्नान गरेपछि वासुकी, ब्रहृमायणी, घनञ्जय र इन्द्रेश्वर शिवको पूजा गर्ने गर्छन्। यसो गर्दा ठूलो पुण्य मिल्ने शास्त्रकारहरूको कथन छ।अघिल्लोपटक(बि.स् २०५४ ) करिब ५० लाखले सहभागिता जनाएको यस मेलामा यसपटक(बि.स् २०६६) एक करोडको सहभागिता रहेको अनुमान गरिएको छ |
योनिच्छद
योनिच्छद महिलाको योनिद्वारलाई पुरै वा आंशिक भागमा ढाकिएर रहेको पातलो झिल्ली हो । यो महिलाकोयोनी वा स्त्री बाह्य योनाङ्ग अन्तर्गत पर्दछ । बाल्यावस्थामा योनिछदको आकार सामान्यतया अर्धचन्द्राकार हुन्छ । तर वयस्क अवस्थामा यसको आकार फरक-फरक हुन सक्छ ।
योनीच्छदको आकार स्त्रीको उमेर संगै बढ्दै जान्छ। योनीच्छदको परीक्षण गरेर एक महिलालाई कुमारी छ वा छैन भन्ने निश्चितता सँग पुष्टि गर्न संभव छैन। संदिग्ध बलात्कार वा यौन शोषणको सन्दर्भमा, योनीच्छदको एक विस्तृत परीक्षण गर्न सकिन्छ; तर योनीच्छदको अवस्था मात्रले अक्सर अपूरो हुन्छ। साना बच्चाहरूमा फाटेको योनीच्छद सामान्यतया धेरै छिटो ठीक हुन्छ, वयस्कमा योनीच्छदको द्वार प्राकृतिक कारणहरू र भिन्नताले गर्दा आकार र प्रकारमा वृद्धिको विस्तार हुने गर्दछ। बच्चाहरूमा योनीच्छदको सामान्यतया अर्धचन्द्राकारको तथा अन्य धेरै रूपहरू हुन सक्छ। महिलाले बच्चा जन्माएपछि, उनको योनीच्छदको अवशेष मात्र रहन सक्छ, यसलाई carunculae myrtiformes भनिन्छ, वा योनीच्छद पुरै नष्ट हुन सक्छन्।
राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र
राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र नेपालमा भ्रष्टाचार निवारण र नियन्त्रणका लागि कानुनी र सङ्गठनात्मक व्यवस्थालाई प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले भ्रष्टचार नियन्त्रणका लागि सशक्त र प्रभावकारी सेवा उपलब्ध गराउने संस्था हो ।
यसले मुख्य रूपमा दुई किसिमका कार्यहरू गर्दैछ। पहिलो भ्रष्टचार रोक्नको लागि जनउत्तरदायित्व तथा चेतनाको अभिबृद्धि गर्ने कार्य गर्दछ । दोस्रो, भ्रष्टचार भैसकेको ठाउँमा अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोगलाई सघाउने काम गर्दछ ।
सम्पर्क ठेगाना
राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र सि‍हदरबार, काठमाडौंं फोन: ४२००३४३ फ्याक्स: ४२००४०० हट लाईन: इमेल: navic@nvc.gov.np
आधिकारीक वेबसाईट
www.nvc.gov.np
रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)
रक्षा मन्त्रालय नेपालको सम्पूर्ण बाहृय तथा आन्तरिक सुरक्षा व्यवस्था गर्नु रक्षा मन्त्रालयको जिम्मेवारी हो। यो उद्देश्य हासिल गर्न नेपाली सेनाको व्यवस्था, परिचालन तथा सरकारका अन्यमन्त्रालय तथा निकायहरूसँग आवश्यक समन्वय गर्ने कार्य यस मन्त्रालयले गर्दछ।
नेपालको रक्षा मामिला सञ्चालन एवं व्यवस्थित गर्ने र मलुकको सार्वभौम सत्ता र भौगोलिक अखण्डताको सुरक्षा गर्न बाह्य तथा आन्तरिक सुरक्षा व्यवस्था बनाई राख्नु यस मन्त्रालयको प्रमुख उद्देश्य हो। मुलुकको बाह्य सुरक्षा व्यवस्था गर्नु यस मन्त्रालयको प्राथमिक जिम्मेवारी भए तापनि जनताको जिउधनको सुरक्षा गरी आन्तरिक सुरक्षा र व्यवस्था कायम गर्राई राख्नु पनि यस मन्त्रालयको जिम्मेवारी भित्र पर्न आउँछ। यस सर्न्दर्भमा रक्षा मन्त्रालयको प्रमुख कार्य भनेको मुलुकको सुरक्षा एवम् प्रतिरक्षाको सम्बन्धमा सरकारबाट नीतिगत निर्देशन प्राप्त गर्नु र सोको कार्यान्वयनकोलागि शाही नेपाली सेना र मातहतका विभागहरूमा ती नीति निर्देशनहरू सञ्चार गर्नु नै हो। यसको अलावा आफ्नो लक्ष्य हासिल गर्ने क्रममा मुलुकको रक्षाको प्रमुख जिम्मेवारी लिएकोनेपाली सेना र नेपाल सरकारका अन्य मन्त्रालय तथा निकायहरूबीच सर्म्पर्क बिन्दुको रूपमा समेत रक्षा मन्त्रालयले काम गर्दछ।
इतिहास
रक्षा मन्त्रालयको नामाकरणको विषयमा आधिकारिक ठोस प्रमाण नभेटिए तापनि २००७ सालमा गठन भएको मन्त्रिमण्डलमा श्री बबर शम्शेरलाई रक्षामन्त्री बनाइएको अभिलेखबाट देखिन आएकोले रक्षा मन्त्रालयको नामाकरण सोही समयमा भएको अनुमानसम्म गर्न सकिन्छ।
उद्देश्य
नेपालको र्सार्वभौमसत्ता, अखण्डता तथा राष्ट्रिय स्वाभिमान एवम् आन्तरिक तथाबाह्य सुरक्षामा कुनै किसिमको आँच आउन नदिई नेपाली जनताको जीउधनको सुरक्षा प्रदान गर्दै समाजमा शान्ति, सुरक्षा, व्यवस्था र अमन चयन कायम गरी नेपाली जनतालाई सुरक्षाको प्रत्याभूमि दिँदै राष्ट्रिय कार्यमा जागरुक बनाई राष्ट्रिय स्वाभिमानको विकास गराउनु यस मन्त्रालयको उद्देश्य रहेको छ।
कार्यक्षेत्र र जिम्मेवारी
नेपाल सरकार (कार्य विभाजन) नियमावली, २०६४ले यस मन्त्रालयलाई कार्य सम्पादन गर्न देहायको कार्य सुम्पेको देखिन्छ।
आधिकारीक वेवसाईट
www.mod.gov.np
साझा एकाङ्की
साझा एकाङ्की चूडामणि बन्धुद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको नाटक हो।
डा. बाबासाहेब आम्बेडकर मराठवाडा विश्वविद्यालय
'''डा. बाबासाहब अंबेडकर मराठवाडा विश्वविद्यालय''' भारतीय राज्य महाराष्ट्रको औरङ्गाबाद स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
सहनशीला सुशीला
सहनशीला सुशीला भीमनिधि तिवारीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको नाटक हो।
यादव प्रसाद पन्त
'''डा. यादव प्रसाद पन्त''' (जन्म ??- मृत्यु नोभेम्बर १४, २००७) नेपालका अर्थशास्त्री तथा अर्थविद् थिए। उनले आफ्ना लेखनहरूबाट नेपालको अर्थतन्त्रलाई विश्वसामु चिनाउन योगदान गरेका छन्।
पन्तले जापानका लागि नेपाली राजदुत, नेपाल राष्ट्र बैङ्कका पाँचौं गभर्नर, वाणिज्य तथा जलश्रोत मन्त्री र अर्थमन्त्री लगाएतका पदमा रही काम गरेका थिए। उनी २०४० मा लोकेन्द्र बहादुर चन्दको मन्त्रीमण्डलमा जलश्रोत मन्त्री थिए। पन्तले सन् २४ अप्रिल १९६८ देखि २८ अप्रिल १९७३ सम्म नेपाल राष्ट्र बैङ्कको गभर्नरको रूपमा काम गरेका थिए। पन्तले वनारस हिन्दू विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका थिए।
पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड
पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड (Pulsar Sports Award) एक नेपाली खेलकुद जगतमा प्रदान गरिने सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण र ठूलो खेलकुद पुरस्कार हो । जुन पुरस्कार विभिन्न ८ विधाहौमा रहेर नेपाल पत्रकार खेलकुद मञ्चले वर्षै पिच्छे प्रदान गर्ने गर्दछ ।
स्रोत
श्रेणी :नेपालमा खेलकुद श्रेणी :पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड श्रेणी :नेपाली खेलकुद क्षेत्रका पुरस्कारहरू
पाथीभरा देवी (ताप्लेजुङ)
पाथीभरा (लिम्बु भाषामा - मुकुम् लुङ, fast form: मुकुम्लुङ, अर्थ : १) मुक = मानसिक र शारिरिक शक्ती; २) मुकुम्म = अग्नी ज्वाला, सर्वशक्तीमान, शक्तीको देवता, रण देवता, थेबा या थेवासाम देवताको अर्को नाम; ३) लुङ= ढुङगा, ढुंगाको मूर्ती या प्रतीमा, केन्द्र; ४) मुकुम्लुङ=सर्वशक्तीमान देवाताको प्रतिमा या सर्वशक्तीमान देवताको केन्द्र या मठ ) ताप्लेजुङ जिल्लामा रहेको एक प्रसिद्ध तीर्थस्थल हो । पाथीभरा लिम्बु जातिको आराध्या देवताको थान हो जसलाई  }हिन्दू एवं बौद्धहरूले समेत पुज्ने महत्त्वपूर्ण धार्मिक स्थल हो । यो ताप्लेजुङ जिल्लाको १२ हजार फिट उचाइमा रहेको छ । विश्‍वास आस्था एवं पवित्रताकी देवी पाथीभराको यो पवित्र स्थल ताप्लेजुङ जिल्लाको सदरमुकाम फुङ्गलिङबाट १९.४ कि.मी. पूर्वोत्तरतर्फ ३७९४ मी.को उचाईमा अवस्थित छ । यहाँ फुङ्लिङ बजारबाट १ दिन पैदल हिँडेर पुगिन्छ । यो मन्दिरमा वर्षभरि भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्‍ने गर्दछ । अन्नभरेको पाथीझैं सुन्दर, मनमोहक आकृति बोकेको पाथीभरा पहाडको शिखरमा (टुप्पोमा) देवीको उत्पतिस्थल रहेकोले यी देवीको नाम "पाथीभरा देवी" भनि श्रद्धा एवं भक्तिपूर्वक पुकारिन्छ। ताप्लेजुङ्गका रैथाने लिम्बू समुदायहरू पाथीभरालाई " मुकुम्लुङ " भनेर चिन्दछन । लिम्बू भाषामा "मुकुुम"को अर्थ शक्ति वा बल, "लुङ"को अर्थ ढुंगाको मूर्ती या प्रतीमा भन्ने जनाउँदछ। अर्थात लिम्बु जातिहरू पाथीभरालाई शक्ति वा बलको श्रोत वा बाटोको रूपमा प्रकट गर्ने गर्दछन ।
=मुकुम्लुङ माङ =उत्पतिसम्बन्धि किम्बदन्ती तथा जनश्रुति==
मुकुम्लुङ माङ अर्थात पाथीभरा पाथीभरा देवीको उत्पति सम्बन्धि थुप्रै किम्बदन्ती तथा जनश्रुतिहरू छन । भनिन्छः- परापूर्वकालमा मुकुम्लुङ अर्थात पाथीभरा आसपासका गोठालाहरूले आफ्नो भेडीगोठ मुकुम्लुङ माङ पाथीभरामा राखेका थिए । एकदिन अचानक अप्रत्यासित ढङ्गले देख्दा देख्दै ती गोठका बथानका बथान भेडाहरू अलप भए । त्यस्तो अकल्पनिय घटनाले स्तब्ध तथा हतप्रव भएका गोठालाहरूलाई रातमा माङ ले दर्शन दिनु भयो भै आफ्नो उत्पतिस्थल र आकृतिको बोध गराउँदै, भेडा बलिसहित पूजा अर्चना गर्ने निर्देशन दिनुभयो । आत्मवोध प्राप्‍त गोठालाहरूले देवीको आकृति उत्पन्न स्थलमा भक्तिभावपूर्वक पूजा अर्चना गरी सबैभन्दा हृष्‍टपुष्‍ट भेडाको थुम्बा बलि दिए । बलि के दिनु थियो ती हराएका सयकडौं भेडाहरू जस्ताको तस्तै पहिलाकै ठाउँमा देखा परे । त्यो भन्दा आश्‍चर्यको कुरा, बलि दिएको भेडाको रगत बलिस्थलमा झर्नासाथ बालुवामा पानी हराए झैं हराउन पुग्यो । यो देखेर हर्ष एवं आश्‍चर्य मान्दै गोठालाहरूले देवीको जय जयकार गरे । यहाँ स्मरणीय कुरा के छ भने पाथीभरा देवीलाई दैनिक सयकडौंको संख्यामा भेडा, बोका, पाठीको बलि चढाईन्छ । तर बलिस्थलमै रगत हराएको, सीमित रहेको जो कोही दर्शनार्थीले प्रत्यक्ष अनुभव तथा अवलोकन गर्न सक्दछन । देवीमा चढाईएको बलि संख्यालाई दृष्‍टिगत गर्दा यहाँ रगतको पोखरी जम्नु पर्थ्यो तर त्यसो हुँदैन । यसैकारण पनि रक्तकाली मुकुम्लुङ्माङमाङ लाई भक्तजनहरूले चढाएको बलि स्‍नेहपूर्वक ग्रहण गर्छिन् भन्‍ने जनधारणा रहि आएको छ । आज मुकुम्लुङ माङ को महिमा, देवीप्रतिको आस्था एवं विश्‍वासले गाँउ, जिल्ला र देशको सीमा नाघ्दै विदेशसम्म पुगेको छ। जसको परिणामस्वरूप हजारौंको संख्यामा श्रद्धालु भक्तजनहरू देश तथा विदेशबाट माङ्गको दर्शन गर्नुक्क निम्ति आउने क्रम जारी छ ।
विश्‍वास आस्था एवं अलौकिक शक्तिकी देवी
माथिनै उल्लेख गरिएको छ कि पाथीभरा देवी विश्‍वास आस्था एवं पवित्रताकी देवी हुन । त्यसैले पाथीभरा धाममा त्यसरी नै जानुपर्ने हुन्छ। धाममा जानलाई कुनै जात, धर्म वा लिङ्गको भेदभाव छैन र बन्देज छैन । "मनमा शुद्धता, देवीप्रतिको भक्तिभाव राखे पुग्ने तर पाथीभरा धाममा गर्भवति, रजस्वला (नछुने वा पर सरेकी) भएकी महिला, बरखी बारेको, मनमा लोभ, पाप बोकेको मान्छे गएको खण्डमा उनीहरूको सर्वनाश हुन्छ, ठूलो क्षति हुन्छ" भन्ने जनधारणा रहिआएको छ । पाथीभरा देवीको निम्ति पशु बलि अनिवार्य नभए पनि बलि चढाउनु अति उत्तम मानिन्छ । काटमार नगर्नेहरू देवीलाई स्वादिष्‍ट फलफूल तथा मिठाईको भोग चढाउँछन । पाथीभरा देवीलाई अटल शौभाग्यकी प्रतिकको रूपमा मानिन्छ। त्यसैले सबै किसिमका श्रद्धालु भक्तजनहरूले देवीलाई सौन्दर्य प्रशाधनका सामग्री जस्तै सिन्दुर, टीका, गाजल, काँगियो, आदि पनि (एक किसिमको अनिवार्य रूपमा) चढाउने गर्दछन ।
मुकुम्लुङ माङ अप्रभङ्स पाथीभरा देवी उत्पतिस्थल
मुकुम्लुङ लेकाली अङ्गेरी, गोब्रेसल्लो, धुपी, गुराँसको जंगल मालिङोघारीको बाटो हुँदै लगभग २ घण्टा ठाडो उकालो हिंडेपछि तपाईँ मुकुम्लुङ अर्थात पाथिभरा मन्दिर रहेको डाडाँको पश्‍चिमपट्टीको मुखमा फुत्त आईपुग्नुहुन्छ, त्यसबेला तपाईको आगमनको खबर पाएर टक्र्याक टुक्रुक बसेका फक्ताङ्लुङ अर्थात कुम्भकर्ण हिमाल आफ्नो सम्पूर्ण हिमश्रृंखलाहरू साथैलिई स्वागतको लागि हतारहतार आएझैं भान पर्दछ । फक्ताङ्लुङ अर्थात कुम्भकर्ण को कुमसँग आफ्नो कुम ठोकिएलाकी भनी तपाईँ आनायस झस्कनु पनि हुन्छ । जतिसुकै थाके पनि वुरुक्क उफ्रिएर फक्ताङ्लुङ कुम्भकर्णको कुममा चढौंचढौं लाग्दछ । सेसेलुङ अर्थात कञ्चनजंघा कञ्चनजंघाको भिरालो फाँटहरूमा चिप्लेटी खेल्ने रहर जागेर आउन सक्दछ । साँच्चै नै भन्नुपर्दा यी हिमश्रृंखलाहरूको मगमुग्धकारी अलौकिक दृश्यले सम्मोहित भई तपाईँ स्वर्गीय आनन्दको अनुभूतिमा डुब्नुहुन्छ, भावशून्य भएर आफैं-आफैंमा हराउनुहुन्छ ।
सायद तपाईको उत्सुकता मुकुम्लुङ पाथीभरा मन्दिर कसरि पुग्ने भन्ने तिर होला, दक्षिणबाट उत्तरतर्फ केही ओह्रालिएर गएको चउरीलो फाँटको ठीक पूर्वपट्टि अत्यन्तै कहालीलाग्दो भीरको शिरानमा सबै श्रद्धालु भक्तजनहरूको मनोकांक्षा पूरा गरिदिने मुकुम्लुङ मान पाथीभराको देबि मन्दिर अवस्थित छ अब तपाईँ मुकुम्लुङ माङ देवी पाथीभराको चरणमा उपस्थित हुनुहुन्छ । भनिन्छ — यहाँ रहेको मुकुम्लुङ माङ पाथीभरा देवीको नयाँ प्रतिमा नेपाल भरिकै सबैभन्दा अग्लो (८'६") भगवतिको प्रतिमा हो । अब तपाईँ देवीको दर्शन तथा पूजा अर्चनाको तयारीमा लाग्नुहोस ।
देवी दर्शन तथा पूजा अर्चना सकिएपछि मुकुम्लुङ मान पाथीभराबाट देखिने हिमश्रृंखलाको अवलोकन गर्न पटक्कै नभुल्नुहोला । यदि केही समय निकाल्न सक्नुहुन्छ भने मुकुम्लुङ पाथीभराबाट सेसेलुङ कञ्चनजंघामा सूर्योदय र सूर्यास्तको अत्यन्तै सुमधुर सुन्दर मोहनीलाग्दो दृश्य हेर्न तथा यसलाई आफ्नो क्यमरामा कैद गर्ने अवसर नगुमानुहोस ।
पाथीभरा धाममा कसरी जाने?
पाथीभरा देवीको मन्दिर निक्कै उचाईमा (३७९४ मिटर) रहेकोले यहाँको तापमान हमेशा शून्य (०) को हाराहारीमा झर्ने गर्दछ । अतः तीर्थयात्री तथा पर्यटकहरूले लेकलाग्न (High Altitude Sickness) र न्युनताप (Hypothermia)बाट जोगिन घरेलु उपचारको सामग्री जस्तै तातोपानी, भुटेको मकै, अदुवा, लसुन, गरम खाद्य तथा पेय पदार्थ र न्यानो कपडाहरू साथै लगे झनै वेश हुन्छ । पाथीभरा यात्राको लागि फाल्गुणदेखि कार्तिक महिनासम्मको अवधि उपयुक्त हुन्छ । झापाको बिर्तामोडबाट इलाम-फिदिम- हुँदै 270 किलोमिटर फुङलिङ मेची राजमार्गमा यात्रा गरी फुङलिङबाट सुकेटार - तल्लो फेदी - उपल्लो फेदी हुँदै पैदल हिँडेर पाथीभरा पुग्न सकिन्छ। अन्य मार्गमा धरानबाट धनकुटा-हिले हुँदै कोशी राजमार्गमा एक सय किलोमिटर यात्रा गरी वसन्तपुरबाट गुफापोखरी, गोर्गा दोभान हुँदै पैदल यात्रामा पुग्न सकिन्छ।
मन्दिरको व्यवस्थापन
यस मन्दिरको व्यवस्थापन कार्य पाथीभरा क्षेत्र विकास समिति (गठन) आदेश, २०५३ अन्तरगत गठीत एक समितिले गर्ने गरेको छ।
व्यवस्थापन समितिले यात्रुहरूका लागि विश्रामस्थल, कम्बल र खानेपानी आदिको व्यवस्थापन लगायतका कार्य गर्दछ।
मन्दिरमा वर्षेनी लाखौं भक्तजनहरूले दर्शन गर्न आउने र तिनले करोड भन्दा बढी रूपैयाँ भेटी चढाउने गरेका छन्। हालसालै जम्मा भएको करिव ४० क्वीन्टल सिक्का मन्दिरले राष्ट्रबैङ्क सँग साट्ने व्यवस्था मिलाएको छ।
बाह्य कडी
पाथीभरा देवीको बारेमा सम्पूर्ण जानकारी
घोडागाउँ
घोडागाउँ रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सन्त गाडगे बाबा अमरावती विश्वविद्यालय
सन्त गाडगे बाबा अमरावती विश्वविद्यालय भारतीय राज्य महाराष्ट्रको अमरावती स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
नेपाली भाषा सुधार
विभिन्न दृष्टिकोणहरूबाट भाषामा गरिने सुधार वा भाषाको प्राकृतिक रूपमा परिवर्तन नभई योजनाबद्ध ढङ्गले गरिने परिवर्तन नेपाली भाषामा पनि भएको छ । कुनै जीवित भाषा विभिन्न कारणहरूले परिवर्तन हुँदै जानु स्वभाविक भएजस्तै मानिसहरूले आफैले भाषिकताको आलोचना समालोचना गर्दै योजनाबद्ध परिवर्तन पनि गरेका छन् ।
वर्ण अक्षर
नेपाली भाषामा वर्ण सुधार सम्बन्धी विभिन्न भाषाविज्ञहरूले आ-आफ्ना रायसुझावहरू अघि सारेका देखिन्छ ।
शनिका प्राकृतिक उपग्रहहरु
हाम्रो सौर मण्डलको छैटौँ ग्रह शनिका धेरै प्रकारका उपग्रह छन्, जसमा १ कि॰मी॰ भन्दा पनि कम आकारको शिशु-चन्द्र र भयंकर आकार भएको टाइटन (जो बुध ग्रह भन्दा पनि ठूलो छ) शामिल छन्। शनि को छल्लाहरूमा लाखों वस्तुहरूले शनिको परिक्रमा गरिरहेका छन् - तर यिनीहरु मध्ये धेरै त साना पत्थर वा धुलोका कण नै छन्। कुल मिलएर, सन् २०१० तक, शनि को ६२ ज्ञात उपग्रह थिए जसको परिक्रमा को कक्षाएँ परखी जा चुगरेको थियों। यिनीहरु मध्ये केवल १३को व्यास (डायामीटर) ५० किमी भन्दा अधिक थियो, र यिनीहरु मध्ये ५३को नामकरण गरे गयसकोको थियो। शनि को सात चन्द्रमा यति ठूलो छं को उनी आफ्नो गुरुत्वाकर्षण को खींच देखि स्वयं को पूरा गोल आकारको गरेर पाएँ छन्। यिनी सारा चंद्रमाहरूमा भन्दा दुइ वैज्ञानिकों को लागि विशेष दिलचस्पी राखछन: टाइटन, जुन सौरमंडलको दोस्रो सबै भन्दा ठूलो उपग्रह छ र जसपर पृथ्वी को तरिका नाइट्रोजन ग्याँस देखि भरपूर पृथ्वी भन्दा पनि घना वायुमंडल छ, र ऍनसलअडस, जसपर ग्याँस र धुल को फव्वारे हैं र जसको दक्षिणी ध्रुव को सतह को तल पानीको ठूलो जलाशय होने को सम्भावना छ।
आकार
शनिको उपग्रह मण्डल धेरै नै एक-तरफा है: शनि को इर्द-गिर्द उनको उपग्रहों र छल्लोंमा मिलएर जितना पनि द्रव्यमान उनको परिक्रमा गरेर रहेको छ उनको ९६% भन्दा अधिक हिस्सा सिर्फ एक उपग्रह, टाइटनमा निहित छ। शनि को बाकी ६ गोलाकार चंद्रमाहरूमा लगभग ४% छ। अन्य ५० भन्दा पनि अधिक उपग्रहों र छल्लहरूलाई मिलाएर सिर्फ ०.०४% नै बनइन्छ।
सावित्री-सत्यवान
सावित्री-सत्यवान लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको कृति हो । प्रथम पटक टीकादत्त धितालले यस कृतिलाई प्रकाशित गरेका भएपनि पछि साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको नाटक हो। पृष्ठ संख्या १०३ भएको उक्त पुस्तक विसं २००९मा प्रकाशित भएको हो ।
भुटानको राजा
भुटानको राजा (ड्रुक ग्याल्पो) भुटान राज्यका राष्ट्रप्रमुख हुन्। जोङ्खा भाषामा, भुटानलाई ड्रुकुल भनेर चिनिन्छ जसलाई "थन्डर ड्र्यागनको भूमि" भनिन्छ। तसर्थ, भुटानका राजाहरूलाई ड्रुक ग्याल्पो ("ड्रागन राजा") भनेर चिनिन्छ भने, भुटानी मानिसहरूले आफूलाई द्रुकपा भन्ने गर्छन्, जसको अर्थ "ड्रुक (भुटान)का मानिसहरू" हो।
गल्याङ नगरपालिका
गल्याङ नगरपालिका' स्याङ्जा जिल्लाको दक्षिण-पश्चिम क्षेत्रमा फैलिएको एक नगरपालिका हो। विसं २०७३ सालमा नेपालको नयाँ प्रादेशिक संरचना कायम गर्दा स्याङ्जा जिल्लामा मालुङ्गा, जगत्रदेवी, पकवादीको (वडा नं १-७,९), तिनदोबाटेको (वडा नं १,६-९), तुल्सी भञ्ज्याङ, निबुवाखर्क, पेलाकोटको (वडा नं १-४,७-९) र पिंडीखोला गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर गल्याङ नगरपालिका घोषणा गरिएको हो।
जनसङ्ख्या
प्रदेश नं. ४ स्थित स्याङ्जा जिल्लामा मालुङ्गा, जगत्रदेवी, पकवादीको (वडा नं १-७,९), तिनदोबाटेको (वडा नं १,६-९), तुल्सी भञ्ज्याङ, निबुवाखर्क, पेलाकोटको (वडा नं १-४,७-९) र पिंडीखोला गाविसहरूलाई मिलाएर गल्याङ्ग नगरपालिका बनाइएको हो । त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८को अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर ३६,९६७ रहेको छ।
भू-वनोट
गल्याङ नगरपालिकामा ११ वडाहरू रहेका छन। गल्याङको कुल क्षेत्रफल १२२.६९ वर्ग किमी छ। यो नगरपालिकाको पूर्वमा चापाकोट नगरपालिका र वालिङ नगरपालिकाहरू पर्दछन् भने पश्चिममा कालीगण्डकी गाउँपालिका र गुल्मी जिल्ला छन्। यसको उत्तरी भागमा पर्वत जिल्ला र दक्षिणी क्षेत्रमा पाल्पा जिल्ला पर्दछ।
गेझा कालिका मन्दिर ग न पा- ९ गेझामा रहेको छ।==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
मेहेरपुर सदर उपजिल्ला
मेहेरपुर सदर बङ्गलादेशको मेहरपुर जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला खुलना विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
मेहेरपुर सदर उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २३°४०' देखि २३°५२' उत्तर अक्षांश र ८८°३४' देखि ८८°४७' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। मेहेरपुर सदर उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये २६१.४२ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई गाङ्नी उपजिल्लाल र भारतको पश्चिम बङ्गाल रमज्यले उत्तर, दामुरहुदा र मुजिबनगर उपजिल्लाले दक्षिण, गाङ्नी र आलमडाङ्गा उपजिल्लाले पूर्व र भारतको पश्चिम बङ्गाल रमज्यले पश्चिमबाट घेरेको छ। भैरव, काजला नदी, चाँद बिल र भादगरी बिल आदि यस उपजिल्लाका केही नदी तथा नहरहरू हुन्।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २३२४६५ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ११९१५७ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ११३३०८ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २२८५१८ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३७००, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १४९, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १५ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ८३ रहेको छ। यस उपजिल्लामा ३३४ मस्जिद, ७ मन्दिर ३ चिहान र १ गिर्जाघर रहेका छन्। हीरु मोल्लार मस्जिद (पिरोजपुर), बागु देओयानेको चिहान, मिर्जापुर दरगाह, मेहेरपुर शिव मन्दिर (मेहेरपुर), बामहाडिया समाधि मन्दिर (मालोपाडा), भबान्दपुरको मन्दिर (आमदह), कालीतलार मन्दिर, आलमपुर श्यामपुर मन्दिर यस उपजिल्लाका केही प्रमुख धार्मिक स्थलहरू हुन्। यस उपजिल्लाका ९०.१६% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.२३% ले पोखरी, ३.७७% ले टुटी र ५.८४% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये ३१.२१% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा ३ अस्पताल, ४ परिवार नियोजन केन्द्र र ५ सामुदायिक स्वस्थ्य संस्थाहरू रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, मकै, जुट, आलु, गहुँ, खैनी, पानको पात, प्याज लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, रूख कटहर, अम्बा, केरा, कागती, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, बिस्कुट उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया पानको पात, प्याज, केरा, उखु, लिची लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल, तोरी, कोदो, तिल पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा १६ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १६ माछा पालन केन्द्र, २३ कुखुरा पालन केन्द्र र १० दुग्ध सङ्कलन केन्द्र रहेको छ।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६०.५२% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा ३.३७%, वाणिज्यमा १३.९७%, सञ्चार र यातायातमा ४.०३%, उद्योगमा ०.९६% निर्माण क्षेत्रमा १.८१%, सुविधामा ९.०२%, धार्मिक सेवामा ०.१४%, वैदेशिक रोजगार तथा भाडामा ०.१५% र अन्यमा ५.७३% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय मेहेरपुर थानालाई सन् १९८४ मा उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १८ सङ्घ परिषद्, १३५ मौजा/महल्ला र ११७ गाउँहरू रहेका छन्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३४.४% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४०.८% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३५.९%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ३ क्याम्पस, १६ माध्यमिक विद्यालय, २ प्राविधिक शिक्षण संस्था, ६३ प्राथमिक विद्यालय र ६ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; मेहेरपुर सरकारी क्याम्पस (सन् १९६२), मेहेरपुर सरकारी मशिला क्याम्पस (सन् १९८४), मेहेरपुर सरकारी छात्रा उच्च विद्यालय (सन् १८५४), मेहेरपुर नमुना उच्च विद्यालय (सन् १८५९), मेहेरपुर सरकारी कन्या विद्यालय (सन् १९४०) आदि।
अग्रवाल सेवा केन्द्र
अग्रवाल सेवा केन्द्र (अग्रवाल भवन) काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. १ र ३१ वडाको बीचमा ऐतिहसिक कमलपोखरीको पश्चिम-उत्तरकोणमा अवस्थित छ। यस सेवा केन्द्रको स्थापना वि. सं. २०५६ सालमा भएको थियो। मारवाडी सामुदायका सदस्यहरूको योगदानद्वारा यस भवनको निर्मांण सम्पन्न भएको हो। यस केन्द्रको स्थापनाका निमित्त स्वर्गिय मदन गोपाल खेतानको मुख्य योगदान थियो। ३९४ सदस्यहरु सङ्खया भएर सुरु भएको अग्रवाल भवनमा हाल झन्डै ५०० जना सदस्यहरु छन्। अग्रसेन मन्दिर
धर्मशाला
अग्रवाल सेवा केन्द्र करिब २ रोपनी ९ आनाको क्षेत्रखलमा फैलिएको छ जसभित्र प्यागोडा शैलीमा निर्मित तीनतल्ले कलात्मक मन्दिर एंव विशाल भवन छन्। हाल यस भवनमा ३०-३५ जना कर्मचारीहरु कार्यरत छन्। चारवटा हल र बीसवटा अतिथिका लागि छुट्टाइएका कोठाहरु भएको अग्रवाल भवनको वार्षिक खर्च करीब २० देखि २५ लाख रुपैँयाको हाराहारीमा पुग्दछ। यस संस्थाको सञ्चालको लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण बजेट, यस भवनका हलहरु र कोठाहरूको भाडा साथै यस कैन्द्रका सदस्यहरूको योगदानद्वारा पुर्याइन्छ। यस केन्द्रको सञ्चालन ५५ सदस्यीय सञ्चालन समितिद्वारा गरिन्छ, जुन हरेक दुई वर्षको अवधिमा परिवर्तन गरीन्छ। हाल यस समितिको अधक्ष राजकुमार अग्रवाल हुनुहुन्छ। स्वयम् मोहन गोपाल खेतान र बसन्त कुमार चौधरी यस संस्थाका पूर्व अध्यक्षहरु हुनुहुन्थ्यो।
नेपालमा धार्मिक प्रवृतिको प्रोत्साहन, मानवमात्रको सहयोग, विश्वशान्ति र समाज कल्याण जस्ता उद्देश्यहरु लिएर अग्रवाल सेवा केन्द्रको स्थापना भएको हो। त्यसैले यो एक विशुद्व धार्मिक एवम् सामाजिक संस्था हो। सुरुवातका वर्षहरूमा केवल मारवाडी सामुदायका सदस्यहरूको धार्मिक कार्यक्रम जस्तै पूजा, विवाह, वर्तवन्ध आदिका लागि प्रयोग गरिदै आइएको यस केन्द्रलाई पछि सम्पूर्णका लागि खुल्ला गरियो। अहिले दिनहु यस भवनको मन्दिरमा पूर्ण आरति र भजन-कृतन गरिन्छ। साथसाथै विशेष तिथिहरु जस्तै आमाको मुख हेर्ने दिन, दसैँ, कार्तिक ठूलो एकादसि, आदिमा यस केन्द्रमा विशेष धार्मिक कार्यक्रमको आयोजना गरिन्छ। साथै सर्वसाधारणले पनि यस केन्द्रमा सुपथ मूल्य तिरेर आफ्ना धार्मिक कार्यक्रमको आयोजना गर्न सक्छन्।
धार्मिक क्रियाकलापका साथसाथै यस संस्थाले सामाजिक कल्याणको काम पनि गरिरहेको छ। यस संस्थाले सर्वसाधारण जनताका निम्ति घरदेखि अस्पतालसम्मै नि:शूल्क एयाम्बुलेन्स सेवा वितरण गर्दै आइरहेको छ। साथै यस भवनमा अतिथिहरुका निम्ति अतिथिकक्षहरु पनि उपलब्ध छन्।
अदुवा
परिभाषा :
झण्डै हलेदाको जस्तो बोट र पात भई भुईंमनि पिरा गाना फल्ने एक वनस्पतिलाई अथवा मसला वा औषधिमा प्रयोग हुने यसैको गानुलाई अदुवा भनिन्छ  । अदुवालाई अंग्रेजीमा Ginger, Fresh Ginger, Dry Ginger, Wet ginger root, Ginger, Zingibil वा Common ginger र ल्याटिन भाषामा Zingiber officinale, Zingiber officinale Roscoe वा Amomum zingiber Linn. भनिन्छ ।
जात :
बन अदुवा : डाँठबाटै पात निस्कने, कालो कन्द हुने एक जातको अदुवालाई बन अदुवा भनिन्छ ।
स्वाद :
यसको तिक्खर र पिरो स्वाद हुन्छ । पकाइएको अदुवामा भने मिठास हुन्छ ।
आयुर्वेदका ग्रन्थमा बताइएका अदुवाका गुण :
(अन्य ओखतीसँग मिसाएर गरिने अदुवाको प्रयोग धेरै थरी भएकोले यहाँ समावेश गर्न सकिएन)
अदुवा खान नहुने अवस्था :
कुष्ठरोग, कमलपित्त, पिसाब नखुल्ने रोग, मुख–नाक–योनी आदिबाट अनायाश रगत बहने रोग (रक्तपित्त) भएका तथा खटिरा र जरो आएकाले अदुवा खान हुन्न । सुठोको काँचो अवस्था नै अदुवा हो । अदुवा र सुठोको गुण समान हो । ग्रीष्म (जेठ र असार) र शरद (असौज र कात्तिक) ऋतुमा पनि अदुवा खान हुन्न । गर्मी जीउ हुनेले अदुवा नखानू, खाएर कुनै बेफाइदा गरे मह खानू ।
लामो समय अदुवा ताजा राख्ने तरिका :
अदुवालाई बालुवामा पुरेर राख्ने र माथिबाट दिनहुँ थोरै पानी छम्कने गरे लामो समयसम्म सुक्दैन, सधैँ ताजा भइरहन्छ ।
खान नहुने खालको अदुवा :
राम्ररी नछिप्पिएको (कलिलो), बेमौसमको, धेरै सुकेको वा पुरानो वा मक्किएको, किरा परेको र राम्ररी नउम्रेको अदुवाले घाँटीलाई खराब गर्दछ ।
(अदुवाको विशेष प्रयोग :
राई जातिमा अदुवाको कछुर नकाटी जातीय पूजा हुन सक्दैन। यी जाति आफ्ना हरेक देवता पुज्दा अदुवा काट्दछन् जसलाई यारी वेङमा अर्थात् नेपालीमा काट्नु भनिन्छ। यसरी यारी वेङमामार्फत हेरिने जोखानालाई यारी खाङमा भनिन्छ। यारीमार्फत नै घरको देवता पुज्दै सब्बेफाब्बे, बालीनाली सपि्रयोस, अन्नको सह होस्, वस्तुभाउ सपि्रयोस्, फैलियोस्, आम्दानी होस् र परिवारमा सुख शान्ति छाओस् भनी माङ (देवता) साग आछापिछा लिइन्छ। यसरी नै गाउ र समाजको राम्रो नराम्रो के हुने हो ? त्यो पनि केलाईन्छ। यसैको सहयोगले आफू, आफ्नो परिवार गाउ समाजको रक्षा कसरी गर्ने हो ? उपाय पनि खुट्याइन्छ। वास्तवमै यो एक अनौठो संस्कृति हो।
आफ्नो भाषामा राई जातिले अदुवालाई बेछुक भन्दछन्। राई जातिका अनुसार वेछुक दुई प्रकारको हुन्छ, सुवि र होम्लोङ बेछुक। बढी पिरो र रेसादार हुने अदुवा सुवि अदुवा हो भने अर्को कम रेसादार र केही गुलियो स्वादको होम्लोङ अदुवा हो। अझ जङ्गलमा पाइने अदुवाजस्तै हुने सालुवीलाई पनि अदुवाको जातभित्र नै मानिन्छ तर प्रयोगमा भने सालुवी आउँदैन, आए पनि माङमा (देवता)मा चलाउन मिल्दैन। चुलोमा नजाने मृतात्माहरूलाई बाटो देखाउँदा मात्र प्रयोग हुन्छ। अघिल्ला सुवि र हाम्लोङ अदुवा भने सबै पूजामा प्रयोग गर्न सकिन्छ। थारु जातिमा अदुवा लाई विशेष पर्वसँग जोडेर हेरिन्छ।
रोप्ने तरिका
अदुवा खासगरी चैत्र/बैशाख महिनामा रोपिन्छ। यो खेती गर्नका लागि सामान्यतया पानी नजम्ने दुमट किसिमको माटो उपयुक्त हुन्छ। बारी जोतेर राम्रोसँग डल्ला फोरी माटोलाई बुर्बुर किसिमको बनाउनु पर्दछ। त्यसपछि ड्याङ खनेर त्यसमा कम्पोष्ट मल अथवा पचेको गोबरमल हाल्नु पर्दछ। त्यसको माथि अदुवाको पानालाई स-सानो टुक्रामा भाँचेर रोप्नु पर्दछ। यसरी टुक्रा भाँच्दा प्रत्येक टुक्रामा कम्तीमा एउटा टुसो पर्ने गरी सावधानीपूर्वक भाँच्नुपर्दछ। कम्पोष्ट मलमाथि अदुवाको बीउ राखिसकेपछि धुलो माटोले पुर्नु पर्दछ।झार आदिबाट जोगाउनका लागि सुकेको पतकर आदि ड्याङमा राख्न सकिन्छ। अदुवा रोपेको ठाउँमा उम्रेको झारलाई बराबर उखेलीरहनु पर्दछ। अदुवाको बिरूवा राम्रोसँग उम्रेपछि अघि रोपेको बीऊ झिक्नु पर्दछ। यसरी झिकिएको बीऊको टुक्रालाई माऊ र कतै बुढी पनि भन्दछन्। माऊ अदुवा सामान्य अदुवा सरह मसलाको रूपमा प्रयोग गर्न सकिने भएको हुँदा यो लोकप्रिय नगदेवाली हुन पुगेको हो। बजारमा पनि माऊ अदुवा राम्रो मूल्यमा बिक्री हुन्छ। माऊ झिकिसकेपछि अदुवालाई उकेरा अर्थात् माटो दिनु पर्दछ। चैत्र बैशाखमा रोपेको अदुवा कार्तिक/मंसीरमा खन्न सकिन्छ।
अदुवा खेतीमा लाग्ने रोग कीरा र तिनको व्यवस्थापन
अदुवालाई माटो मुनी बस्ने मुख्य गरी खुमे्र कीरा र रातो कमिला, धमिरा आदिले नोक्सान गर्दछन् । यी कीराहरु देखिनासाथ गाई,भैंसी वा अन्य जनावरहरूको पिसाब सङ्कलन गरी ७ दिनसम्म कुहाएर १ भाग मूत्रमा ३ देखि ४ भाग पानीमा मिसाएर बोटको फेद वरिपरि माटो भिज्नेगरी छर्नु पर्दछ । माटोमुनी हानिकारक कीराहरु देखिने बित्तिकै डर्सवान वा मालाथियान धुलो नामका रासायनिक विषादीको झोल २ एम.एल. प्रतिलिटर पानी वा १ के.जि. प्रतिरोपनीका दरले बिरुवाको फेद वरिपरि माटोमा छर्नु पर्दछ ।)
क्यापेला रिजोर्ट, सिङ्गापुर
क्यापेला रिजोर्ट, सिङ्गापुर सिङ्गापुरको सेन्टोसा टापुमा अवस्थित ३० एकडमा फैलिएको एक अत्याधुनिक सुविधासम्पन्न रिजोर्ट हो । नोरम्यान फोस्टरद्वारा डिजाइन गरिएको यस रिजोर्टमा ११२ प्रबन्धकीय, सुइट्स र अतिथि कक्ष रहेका छन् । यो रिजोर्टलाई सन् २००९ मार्चमा खुल्ला गरिएको थियो । क्यापेला सिङ्गापुरमा बसाईको लागि विस्तृत शाखा सहित यहाँ स्थित क्लबमा ८१ स्तरीय अपार्टमेन्ट, पेन्थहाउस तथा प्रबन्धकीय कोठाहरू रहेका छन् ।
सारा म्याकब्राइड
सारा म्याकब्राइड (जन्म अगस्ट ९, १९९०) एक अमेरिकी कार्यकर्ता र राजनीतिज्ञ हुन्। डेलावेयर राज्यको माथिल्लो संसदमा निर्वाचित भएकी ब्राइड संयुक्त राज्य अमेरिकाकी पहिलो पारलैङ्गिक व्यक्ति हुन्।
चौमाला
चौमाला नेपालको सेती अञ्चलको कैलाली जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा २९५८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चौमालाको जनसङ्ख्या १८,६९८ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
नव नेपाल निर्माण पार्टी
नव नेपाल निर्माण पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष मोतिलाल दुगड हुन्। नव नेपाल निर्माण पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौंको त्रिपुरेश्वरमा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह खरायो थियो। नव नेपाल निर्माण पार्टीले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल १,३९८ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ ८,११९ मत प्राप्त गरेको थियो।
डा. बाबासाहेब आम्बेडकर प्राविधिक विश्वविद्यालय
डा.बाबासाहेब अंबेडकर प्राविधिक विश्वविद्यालय भारतीय राज्य महाराष्ट्रको लोनेरे स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
लेहेङ्गा चोली
पद र इतिहास
ऐतिहासिक रूपले, लेहेङ्गा चोली प्राचीन भारतीय उपमहाद्वीपमा महिलाहरूद्वारा पहिरिने तीन-टुकडा भएको पोशाकबाट विकसित भएको थियो। पोशाकमा तल्लो परिधानको रूपमा 'आन्त्रिय', काँध वा मुहार छोप्न 'उत्तरिया' र वक्षको लागि 'स्तनपट्ट'को सम्बन्धमा ६औँ शताब्दी इसा पूर्व लेखिएको संस्कृत साहित्य र बौद्ध पाली साहित्यमा उल्लेख गरिएको छ।
चोली
चोली वा चोलो नेपाल, भारत, पाकिस्तान, श्रीलङ्का, बङ्गलादेश तथा अन्य सारी प्रयोग हुने देशहरूमा महिलाले सारी तथा लेहेङ्गाको साथमा शरीरको माथिल्लो भागमा लागाउने पहिरन हो।
लेहेङ्गा
लेहेङ्गा (हिन्दी: घाघरा) 'चनिया' समेत (तमिल भाषामा पवादाईको रूपमा चिनिने) स्कर्टको लामो स्वरूप हो जसमा डिजाइन र साजसज्जा गरिएको हुन्छ। यसलाई कम्मरमा पहिरिने गरिन्छ। कम्मरमा लाइने स्कर्ट वा घाघरीको प्राचीन संस्करण भैरनिवासनीबाट विकसित भएको थियो। घाघरी एउटा साँघुरो स्कर्ट जसको मूल लम्बाइ 6 feet रहेको छ अझै पनि भारतमा जैन महिला सन्तहरू पहिरिने गर्छन्।
बराङ्दी
बराङ्दी नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो । बराङ्दीको सिमाना पूर्बमा चापपानी, उत्तरमा खानिगाउँ र दक्षिणमा बौघापोखराथोक र बौघागुम्बा सम्म पुगेको छ । यस गाविस मा प्राय बस्याल थर भएका मानिसहरूको बसोबास बाक्लो छ । यस ठाँउको औसत ताप्क्रम ३० डिग्री सेल्सियस र न्युनतम तापक्रम ३ डिग्री सेल्सियस हुने गर्दछ ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार बराङ्दी गाविस को जनसङ्ख्या २,३५१ रहेको छ । यो गाविसमा ५६६ वटा घर छन ।