cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
छायाँनाथ मन्दिर
छायाँनाथ मन्दिर मुगु जिल्लामा पर्ने एक नेपालकै चर्चित मन्दिर हो । यो मन्दिर मुगु जिल्लाको डोल्फु गाविस अन्तर गत पर्ने चैन गाउँमा अवस्थित छ । समुद्री सतह देखि ४५ सय मिटरको उचाईंमा अवस्थित यस मन्दिरमा प्रत्यक वर्ष जनै पुर्णिमाको समयमा ५ दिनसम्म मेला लाग्ने गर्दछ ।  जनै पुर्णिमाको बेला जुम्लाको ठाकुरज्यूको गाथ पुजारीका साथमा बाजागाजा र सुरक्षाकर्मीहरू सहित छायाँनाथ मन्दिरमा लगेर लिएपछि छायाँनाथ तिर्थयात्रा सुरु हुन्छ । ठाकुरज्यूको गाथ जनैपुर्णिमासम्म छायाँनाथ मन्दिरमा रहने र दर्शनका लागि पश्चिम नेपालके सेती, महाकाली, राप्ती र कर्णाली अञ्चलका १५ जिल्लाबाट महिला पुरुष धामी झाँक्री सहित तिर्थालुहरूको लर्को लाग्ने गर्दछ । त्यहाँका स्थानिय वासी तथा मन्दिरका पुजारी यस मन्दिरलाई बद्रीनाथ र केदारनाथ जस्तै एक पवित्र धाम अथवा शक्तिपीठ हो भन्ने मान्दछन् । यस मन्दिर भन्दा माथी शिव, पार्वती, विष्णुका मुर्तीहरू अङ्कित गुफाहरू रहेका छन् । सत्य युगमा भगवान शिवले सतिदेवीको मृत शरिर पिठमा बोकेर हिंडेका बेला सतिको मृत शरिर गलेर जहाँ जहाँ सतिका अङ्गहरू पतन भए त्यहाँ त्यहाँ शक्तिपीठहरू बन्दै गएको कथा स्वस्थानी व्रत कथामा उल्लेख गरिएको छ । यसरी सतिको मृत देह गलेर पतन हुने क्रममा छाँया क्षेत्र नामक स्थानमा बाँँकीका सबै अङ्गहरू पतन भए भन्ने कुरा पनि सोही स्वस्थानी व्रतकथामा उल्लेख गरिएको छ । स्वस्थानी व्रतकथामा उल्लेख गरिएको छायाँ क्षेत्र यही छायाँनाथ मन्दिर रहेको स्थान हो भन्ने भनाई रहेको छ ।
अगाथा क्रिस्टी
अगाथा मैरी क्लरिस्सा क्रिस्टी(Agatha Christie, १५ सेप्टेम्बर १८९० - १२ जनवरी १९७६) विश्वप्रसिद्ध अङ्ग्रेजी लेखिका थिइन्। उनी अङ्ग्रेजी अपराध उपन्यासकार, लघु कथा लेखिका र नाटक रचनाकार थिइन् । उनी ६६ जासूस उपन्यासहरू र १४ छोटो कथा संग्रहका लागि चिनिन्छन् जुन काल्पनिक जासूसहरु हर्कोल पोइरोट र मिस मेरिल मा आधरित छन् ।
राष्ट्रिय यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक दिवस
राष्ट्रिय यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक दिवस शीघ्र मेट्नुपर्नेमा मनोनित
यस राष्ट्रिय यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक दिवस पृष्ठलाई शीघ्र मेटाउन अनुरोध गर्दै एक चिनो राखिएको छ। यो निम्न कारणका लागि गरिएको छ:
"यस प्रकारको कुनै दिवस मनाइने नदेखिएको, कुनै सन्दर्भ उल्लेख नगरिएको"
शीघ्र मेटाउने मापदण्ड अन्तर्गत, केहि मापदण्ड पूरा गर्ने पृष्ठ कुनै पनि समय मेटिनेछ।
यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ नामाङ्कन विरोध गर्न पृष्ठमा गएर आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको नीति तथा दिशानिर्देशहरू अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ।
नेपालमा पुस ६ गते राष्ट्रिय यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक दिवस मनाइन्छ।
मनोहर पर्रिकर
मानोहर पर्रिकर (१३ डिसेम्बर १९५५ - १७ मार्च २०१९) एक भारतीय राजनीतिज्ञ र भारतीय जनता पार्टीका नेता थिए । उनी १४ मार्च २०१७ देखी मृत्यु सम्म गोवा को मुख्यमन्त्री थिए। उनी १९९४ मा पहिलो पटक गोवा विधानसभा मा विधायक को रूपमा चुनिएक थिए। मनोहर पर्रीकर २४ अक्टुबर २००० मा पहिलो चोटि गोवा को मुख्यमन्त्री बनेका थिए।
विद्यानाथ पोख्रेल
कवि तथा राजनीतिज्ञ पोख्रेलको २५ अगस्ट १९९४ का दिन हृदयाघातका कारण काठमान्डुमा देहावसान भयो ।
रेनुका नगरकोटी
रेनुका नगरकोटी एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। उनको जन्म रौतहट जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी तथा वर्तमान उपकप्तान समेत हुन्। साथै हाल उनी सशस्त्र प्रहरीमा आबद्ध भई एपीएफ क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन् ।
खेलजीवन
वि.स. २०६५ सालतिरको कुरा, रेनुकाले पहिलोपटक फुटबल प्रतियोगिता खेल्दा नै ‘प्लेयर अफ द टुर्नामेन्ट’ भएकी थिइन्। बारा जिल्लाको सिमरामा भएको उक्त प्रतियोगिता उनको लागि निकै स्मरणीय रहेको छ। त्यतिबेला उनले आफूले पाएको पुरस्कार आमालाई सुम्पिइन् ।
एपीएफ क्लब
उनी पहिले रौतहटबाट एपीएफको टिममा आएकी थिइन्। तर त्यहाँ एक वर्ष बस्दा प्लेइङ सेटमा नपरेपछि भने उनी एक वर्ष आर्मीमा गइन्। अर्को वर्ष एपीएफले प्लेइङ सेटमा राख्ने भन्दै पैसा बढाएर बोलाएपछि उनी एपीएफबाटै खेलेकी थिइन् ।
नेपाल राष्ट्रिय टिम
सन् २०११ मा रेनुका राष्ट्रिय टिममा परेकी थिइन्। सन् २०१६ मा उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला टिमको कप्तान भएकी थिइन्। त्यसपछि उनको जिम्मेवारी थपिएको थियोे। सानो सानो टुर्नामेन्टमा कहिल्यै पनि कप्तान नभएकी उनी सिधै राष्ट्रिय टिमको कप्तान बनेकी थिइन्। तर पछि निरु थापा नेपाली टिमको कप्तान भए पछि भने उनी नेपाली टिमको उपकप्तान बनेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
क्राइस्टचर्च मस्जिद आक्रमण
क्राइस्टचर्च मस्जिद आक्रमण अल नूर मस्जिद र लिनवूड इस्लामिक सेन्टर  क्राइस्टचर्च, न्यूजील्याण्ड समयमा, शुक्रवार प्रार्थनामा  १५  मार्च २०१९ मा भएको  दुई लगातार थिए  र  आक्रमणहरूले ५० जना मानिसहरू मारिए र कम्तिमा ५० घाइते भए।   शंकास्पद अपराधीलाई पक्राउ गरिएको थियो र हत्याको आरोप लगाइयो।  पहिलो आक्रमण फेसबुक लाइवमा लाइभ स्ट्रिम गरिएको थियो। अस्ट्रेलियन नागरिक २८ वर्षीय ब्रेन्टन टारेन्टले आफूले मस्जिदमा आक्रमण गर्दा सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरेका थिए।
आक्रमणहरू
अल नूर मस्जिदमा शुक्रवारको साप्ताहिक प्रार्थनाको समयमा दिउँसो १:४० मा आक्रमण भएको थियो। एक बन्दुकधारी आक्रमणकारीले मूलढोकामा गाडी रोकेर भित्र छिर्दै प्रार्थना गरिरहेकाहरूमाथि पाँच मिनेट आन्धाधुन्ध गोली प्रहार गरेका थिए। टाउकोमा बाँधिएको क्यामेराबाट फेसबुकमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको आक्रमणमा बन्दुकधारीले आफूलाई ब्रेन्टन टारेन्ट भनेर चिनाएका थिए।
बन्दुकधारी त्यसपछि पाँच किलोमिटर पर रहेको लिनउड मस्जिदसम्म गाडीमा गएर अर्को आक्रमण गरेका थिए। त्यहाँ एक व्यक्तिले उनको हतियार खोसेका थिए।
संदिग्ध
अस्ट्रेलियन नागरिक २८ वर्षीय ब्रेन्टन टारेन्टले आफूले मस्जिदमा आक्रमण गर्दा सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरेका थिए। कैदीले लगाउने कमिज र हतकडीमा अदालतमा उपस्थित गराइँदा मुख्य आरोपित ब्रेन्टन टारेन्ट मुस्कुराइरहेको देखिएको थियो।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा रचनासूची
यो सूची महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा रचित तथा उनका बारेका रचित रचनाहरूको संक्षिप्त सूची हो ।
कवितासङ्ग्रह
• आकाश बोल्छ
• चिल्ला पातहरू
• छहरा
• छाँगासँग कुरा
• जन्मोत्सव मुटुको थोपा
• भावनागाङ्गेय
• मनोरञ्जन
• मृत्युशैय्याबाट
• लक्ष्मी कवितासङ्ग्रह
महाकाव्य
• पृथ्वीराज चौहान
• महाराणा प्रताप
• वनकुसुम
• शाकुन्तल
• सुलोचना
खण्डकाव्य
• कुञ्जिनी
• जिप्सी
• मायाविनी
• मुना मदन
• राजकुमार प्रभाकर
• रावणजटायु युद्ध
• सीताहरण
• ह्मेन्दु
काव्य
• कटक
• मैना
गीतिकाव्य
• दुष्यन्तशकुन्तला भेट
• पहाडी पुकार
• मैना
• लुनी
• वसन्ती
• सुन्दरीजलमा
गीतसङ्ग्रह
• गाइने गीत
• लक्ष्मीगीतसङ्ग्रह
कथासङ्ग्रह
• लक्ष्मीकथासङ्ग्रह
नाटक
• रजपूत रमणी
• सावित्री-सत्यवान
गीतिनाटक
• कृषिवाला
उपन्यास
• चम्पा
निबन्धसङ्ग्रह
• दाडिमको रूखनेर
• लक्ष्मीनिबन्धसङ्ग्रह
बालसाहित्य
• पुतली
अङ्ग्रेजीमा अनूदित
• द ब्यालेड अफ लुनी
अनुवाद
• प्रसिद्ध प्रबन्धसङ्ग्रह
• बिग गेम सूटिङ इन नेपाल
लक्ष्मी कवितासङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित
• *इन्द्रेनी
• *झञ्झाप्रति
• *फूलकी कोपीप्रति
• *प्रार्थनाको निशि
• *वैशाख चतुर्दशीको चाँदनीसँग
• *वसन्तपूर्णिमाप्रति
• *श्रीपेच
• *हामी नेपाली
• *हुरीको गीत
• *गधा बोल्छ
• *वसन्त
• *राजा केवल एक कलम देऊ
• *बिहानको आकाशलाई
• *एक सुन्दरी च्यामिनीप्रति
• *ग्रहण नुहाउँदी प्रति
• *रानीवनमा
• *भूत सवार
• *चुकूल
• *सालपाते फट्याङ्ग्रोलाई
• *अतिथिहरू
• *चराको भजन
• *दाल भात डुकु
• *एक असारको बिहान
• *सावन
• *मानिस विराट्
• *मेरो धर्म्म
• *फागुन फुल्छ संसार सारा
• *उद्बोधन्
• *वर्षा
• *शुक्रबार एधार बजे राती
• *एक बिहान
• *जुरेलीको गान
• *माल किन्दी
• *पापको गुनासो
• *शाहजहाँको इच्छा
• *दोर्जिलिङको बाघचूलीमा
• *अहिलेको क्षण
• *दशैँताक
• *किन मुसकान?
• *सघन तमिस्राप्रति
• *एक सुन्दरी वेश्याप्रति
• *पागल
• *गोली हो
• *एक तिमी
• *जित्नु छ साथी! जिताउनु छ साथी!
• *गैँडोपासना अथवा यस अर्थसङ्कट
• *धोबिनीले पगली बोली
• *रजनीसँग
• *पोखरा
• *ज्वरशमना
• *हुरीपछि गृहागमन
• *उघ्रेर बिग्रेको बिहान
• *एक तरङ्ग
• *प्रेमपत्र
• *अहो ! मलाई ताजूब लाग्छ
• *सन्ध्या
• *मातृभूमिको माटो रुन्छ
• *आरोहीप्रति
• *आर्यघाटतिर (विषादिका)
• *तारा तारा
• *ज्यापू
• *क्षितिजतिर
• *दुई प्रवृत्ति
• *मोहोडामा
• *साँढे
• *शण्डेश्वर पर्व
• *म लहरा भए
• *म
• *बादलको स्वागत
• *निद्रित भरिया
• *सार्की
• *स्वतन्त्र हो मानवता रे !
• *एसिया
• *कुखुरो
• *सिस्नोको गुनासो
• *संकल्प हाम्रो फलोस्
• *शून्यमा शून्य सरी
'भिखारी'मा सङ्ग्रहित
• *भिखारी
• *बादल
• *तिनको घँसिया गीत
• *माली
• *सन्ध्या
• *सम्झना
• *यात्री
• *वन
• *प्रश्नोत्तर
• *आफ्नो घर
• *जीवन वन
• *बालककाल
• *गरीब
• *किसान
• *चारू
• *वसन्त
• *जीवन
• *अन्त्यमा
• *जिन्दगीको मौसम
• *झरना
• *घाँसी
'सुनको बिहान'मा सङ्ग्रहित
• *सुनको बिहान
• *पैसा
नान्यदेव
वि. सं. ११५४मा नेपालको दक्षिण-पूर्वी तराई खण्डमा डोय राज्य खडा भयो। दक्षिण भारत कर्नाटक देशबाट आएका नान्यदेवले सिम्रौनगढलाई राजधानी बनाई तिरहुत (डोय) राज्यको स्थापना गरे। सिम्रौनगढ पुर्वी तराईको बारा जिल्ला हालको सिमरामा पर्छ ।नान्यदेव दक्षिण भारतमा चालुक्य शासकको राज्यको सेनापति थिए र चालुक्यहरूले उत्तर भारततर्फ विजय अभियान चलाउदा नान्यदेव नेपाल पसेका थिए।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा रचनासूची
'सुनको बिहान'मा सङ्ग्रहित
• *वर्षा
नान्यदेव
नान्यदेवले गौड वंशीय राजा रामपालको राज्यमाथी आक्रमण गरे । त्यो राज्यको उत्तरतर्फको मिथिला प्रदेशलाई उनले आफ्नी अधीनमा पारी राज्य आफ्नै वंशलाई लिई शासन गर्न थाले ।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा रचनासूची
'सुनको बिहान'मा सङ्ग्रहित
• *मास्टरजी
• *पल्टन
• *सौन्दर्य-उपासना
• *फूल-परी
• *धूलो
• *नेपाली सलाई बट्टा
• *कुहू कुहू
• *तस्वीर
• *हैँसा बुढीको मुख
• *गाउँ दिने कथा
• *पृथ्वी-भकुण्डो
• *जुनी
• *झाँगघर
छाब्दिबराही मन्दिर
छाब्दी बाराहीको मन्दिर तनहुँ जिल्लाको दमौलीबाट ५ किलोमिटरको दुरीमा रहेको छ। यो मन्दिरमा हाँस, परेवा एवं राँगाको बलि दिइने गरिन्छ। ढोर बाराही मन्दिर र छाब्दी बाराही मन्दिर भन्ने नाम मगर भाषाबाट आएको हो। हजारौं वर्ष पहिले देखि यी दुबै देबीको पुजा मगरहरूबाट गरिंदै आएको हो।
यो मन्दिरलाई सत्य देवीका नामबाट पनि स्थानीय बासिन्दाहरू तथा यस मन्दिर प्रति आस्था राख्ने मानिसहरूले परिभाषित गर्ने गर्दछन्।
विशेषता
यहाँ पूर्णिमा, पञ्चमी, अष्टमी,नयाँ वर्ष तथा शनिबारका दिनहरूमा पूजाआजा र विशेष मेला लाग्ने गर्दछ । साथै औँसी, एकादशी र साउन महिनाभरी मन्दिर बन्द रहन्छ। उक्त समयमा देवि गुफा बस्न जाने मान्यता रहेको पाइन्छ। यो मन्दिर माछाको पूजा गरिने नेपालको एक मात्र मन्दिर हो। यस मन्दिरको कुण्डमा सुनको टीका लगाएको माछा छ भन्ने पनि एक प्रकारको जनबिश्वास रहिआएको छ
गङ्गादेव
गोपालवंशावलीले गङ्गादेवलाई अर्जुनदेव पनि भनेको छ । ती अर्जुन देवको जन्म वि.सं. ११८९ मा भएको हो ।
कुमारी चोक
पृथ्वीनारायण शाहको कालमा ६ वैशाख १८२८ मा कुमारी चोक अड्डा स्थापना भएको थियो। कुमारी चोक राज्यको हिसाबकिताब केन्द्रीय रूपमा जाँच गर्ने सरकारी अड्डाको नाम थियो। विभिन्न प्रशासनिक अड्डाका कर्मचारीहरूले गरेको आम्दानी र खर्चको विवरण जाँच गरेर दुरुस्त राख्नु कुमारी चोक अड्डाको मुख्य काम थियो। त्यहींदेखि व्यवस्थित रूपमा लेखा परीक्षण शुरू भएको हो।
विवरण जाँच गर्दा अनियमित भएको पाइए सम्बन्धित कर्मचारीबाटै भराउने र गम्भीर अपराधका लागि दण्ड दिने समेत गरिन्थ्यो।
अनियमित तरिकाबाट खर्च गर्नेलाई मात्र होइन, आम्दानी गर्ने कर्मचारीलाई पनि सो अड्डाले जरिवाना गर्ने, जागिरबाट बर्खास्त गर्ने र निज वा निजको सन्तानलाई समेत भविष्यमा सरकारी कामको लागि अयोग्य घोषित गर्ने र कैद गर्ने जस्ता सजाय दिन सक्थ्यो।
इतिहास
पछि सो अड्डालाई वसन्तपुरबाट डिल्लीबजारको चारखालमा सारियो। कुमारी चोकले काठमाडौँ उपत्यका र मोफसलका अड्डाहरूले गरेको आम्दानी–खर्चको चुनदाम (मुद्राको सबभन्दा तल्लो इकाइ) सम्मको पनि मसिनो हिसाब गथ्र्यो। चार चुनदामको एक पैसा हुन्थ्यो।
काम कारबाही
सरकारी अड्डाहरूको आय–व्ययको लेखा परीक्षण जँचाउने कामलाई बही बुझाउने भनिन्थ्यो। बही बुझाइसकेपछि फरफारक हुन्थ्यो, फरफारक नभएको रकम ‘सरकारी बाँकी’ रहन्थ्यो। त्यस्तो बाँकी रकम बुझउँछु भन्यो भने पनि नगद बुझएर छुटकारा पाउने वा जेल सजाय हुने भन्ने कुरा हाकिमको मनोभावले निर्धारण हुने गर्थ्यो।
कुमारी चोक अड्डाले गर्ने लेखा परीक्षणको काम अहिले महालेखा परीक्षकको कार्यालय र महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले गर्छन्।
यो पनि हेर्नुहोस्
पृथ्वीनारायण शाह भीमसेन थापा जंगबहादुर राणा राणाकालीन सरकारी कार्यालयहरू
जितारी मल्ल
राजा जितारी मल्ल आफ्ना बाबू अशोकचल्ल जस्तै विजिगीषु थिए । आफ्ना पूर्वजहरूका झैँ राजा जितारी मल्ल आफ्नो बलिष्ठ सैन्य सङ्गठन गर्न पछि परेनन् । उनी आफ्ना पुर्खाको भन्दा पनि बढी क्षेत्र विस्तार गर्न सफल भए । विशेष गरी उनले जुम्ला देखि काठमाडौँ सम्मको विजय गरेर खसराज्यलाइ विशाल साम्राज्यमा परिणत गरेका थिए । उनले एक पटक मात्र नभएर, तीन - तीन पटक नेपाल मण्डलका चार भञ्ज्याङ उपत्यकाको केही भाग केही समय वशमा पारेका थिए   त्यसै कार्यबाट उनी चल्लबाट मल्ल भनिए ।
चार भञ्ज्याङमा पहिलो आक्रमण
राजा जितारी मल्लले वि सं १३४४ मा पहिलो चोटि नेपाल मण्डल माथी आक्रमण गरेका थिए । पौष महिनामा गरेको त्यो आक्रमण मा स्वायम्भुनाथ नेर भयानक युद्ध भयो । नेपाल मण्डलका राजा अनन्त मल्ललाई निकै समस्या पर्यो । युद्धमा ८०० खस सिपाही मारिए । नेपाल मण्डलका केही किल्लाहरू जस्तै नुवाकोट, फर्पिङ खस सेनाले तोडेका थिए तर नेपाल मण्डलको केन्द्रिय सत्ता भक्तपुर सुरक्षित नै रहेको थियो ।
चार भञ्ज्याङमा दोश्रो आक्रमण
राजा जितारी मल्लको सेनाले वि सं १३४५ फागुन महिनामा दोस्रो पटक नेपाल मण्डल माथि आक्रमण गर्यो । यश पटकको खससेनाको आक्रमण पहिलेको भन्दा अझ भयानक थियो । खससेनाले गाउँभित्र पसेर आगो लगाउने गर्दा ज्यादै भयङ्कर भयो । जुम्लाका राजा जितारी मल्ल स्वयम्भू र लोकेश्वर (रातो मच्छिन्द्रनाथ) अनि पशुपतिनाथको विधिवत् पूजा गरेर फर्के ।
नरसिंहदेव
राजा नरसिंहदेव गङ्गादेवका पुत्र एबम उत्तराधिकारी थिए । सिमरौनगढ राज्यको शक्ति उदय भएपछी काठमाडौँ उपत्यकामा हाहाकार मच्चिएको थियो । उपत्यका माथि तिरहुतले आक्रमण दोहोर्याईतेहेर्याई गर्नुमा काठमाडौँका कमजोर राजाले गुहार मागेर मद्दत गर्न आएको भन्ने अर्थ पनि लगाइएको पाइन्छ । तिरहुतहरूले काठमाडौँ उपत्यकामा आक्रमण गर्न आउँदा-जाँदा उसैलाई मार्दै र काट्दै हिन्थे । राजा नरसिंह देवले पुगनपुग ३९ वर्ष शासन गरेका थिए । उनको पालामा मुगलवंशीय मुसलमानहरूले सिमरौनगढ लाई ध्वस्त पार्ने सन्त्रास बढिरहेको थियो । हिन्दूहरूलाई मुसलमानले मास्ने चाहन्थे ।
रामसिंहदेव
नरसिंहदेवका छोरा रामसिंहदेव आफ्ना बाबु पछि सिमरौनगढ को गद्दीमा बसेका थिए ।
वि.सं. १३०१ मा राजा रामसिंहदेवले आफ्नो सेनाको नेतृत्व गरी काठमाडौँ उपत्यका माथि आक्रमण गरेका थिए । तर उनको सेनालाई उपत्यकाको सेनाले रोक्न सफल भयो । त्यसै गरी १३०२ को हिउँदमा फेरी तिरहुत सेनाले काठमाडौँमाथि आक्रमण गर्यो । त्यस पटक पनि उपत्यकाकै मानिसहरूले तिरहुतेलाई काटेर लघारे । त्यो हार ले गर्दा आधा शताब्दी सम्म तिरहुतले काठमाडौँमाथि हमला गर्न नसकेको देखिन्छ ।
राजा रामसिंहदेवलेको राज्यकालमा दुईदुई पटक सम्म आक्रमण गरेको हुनाले उनको सैन्य शक्ति मजबुत रहेको सङ्केत हुन्छ । काठमाडौँ उपत्यकाका राजाहरू पनि कर्नाट राजाहरूको अनुकरण गर्नमा गौरव गर्दथे । तिरहुत सभ्यताको प्रभाव काठमाडौँ उपत्यका भित्र सम्म आएको थियो ।
नेपाल गौरव यात्रा
नेपाल सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरूको गौरव यात्रा वा छोटकरीमा नेपाल गौरव यात्रा सन् २०१९ देखि क्वयेर युथ ग्रुप र क्वयेर राइट्स् कलेक्टिभको संयुक्त आयोजनामा भएको थियो । सन् २०२० देखि भने अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकारमा कार्यरत संस्था क्याम्पेन फर चेन्ज पनि जोडिएका थिए । सन् २०१९ मा स्टोनवाल विद्रोहको भोली पल्ट मनाइएको यस गौरव यात्राले हरेक वर्ष जून महिनाको दोस्रो शनिबार नेपालमा गौरव दिवस मनाई गौरव यात्रा आयोजना गर्ने घोषणा गरे । यस गौरव यात्राका लागि सामाजिक संजालमा देहायका ह्यासट्यागहरू प्रयोग गरिन्छ : #NepalPrideParade - सँधैका लागि र #NepalPride(साल) - साल विशेष, जस्तै सन् २०२१का लागि #NepalPride2021 ।
२०२०
कोभिड-१९ विश्वमारीका कारण सन् २०२० मा गौरव यात्राको भौतिक भेला गर्न नसिकेतापनि यो कार्यक्रम रोकिएन । बिहान ७ बजे देखि बेलुकी ७ बजे सम्मका औपचारिक कार्यक्रमहरूको तालिका प्रकाशन गरी अनलाइन मार्फत नै दोस्रो वार्षिक गौरव यात्रा मनाइयो । दोस्रो भएतापनि यो आफ्नै हिसाबले पहिलो पनि थियो : पहिलो डिजिटल गौरव यात्रा । उक्त समय तालिका अनुसार बिहान ७ बजे देखि ११ बजे सम्म सामाजिक संजालमा यस विषय बारे विभिन्न सामाग्री र भिडियोहरू पोस्ट गरियो; बिहान ११ बजे देखि १ बजे सम्म टुटाथोन र इन्स्टाथोन गरी टुइटर र इन्स्टाग्राममा व्यापक संलग्नता जनाइयो; बेलुकी १:३० देखि २:४५ सम्म "मनोस्वास्थ्य र हामी" विषयक वेबिनार; बेलुकी ३ बजे देखि ४:३० सम्म "क्वयेर आन्दोलनमा अन्तर्वर्गियता" विषयमा वेबिनार; र बेलुकी ५ बजे देखि ७ बजे सम्म "नेटवर्किङ" कार्यक्रम रहेका थिए । सामाजिक संजालमा व्यापक संलग्नताले #nepalprideparade ह्यासट्याग पनि ट्रेन्डिङमा आएको थियो ।   बेलुकी ३ बजेको कार्यक्रममा केही ह्याकरहरू कार्यक्रमको कक्षमा अनाधिकृत तरवले घुसेर यौन चलचित्र चलाउने र कार्यक्रम भङ्ग गर्ने काम पनि गरे । फलतः एउटा नयाँ अनलाइन कक्ष बनाएर कार्यक्रम सार्नु परेको थियो ।
२०१९
बिहान १० बजे फिब्वःख्यः (माइतीघर)मा भेला भैइ मानिसहरू नयाँ बानेश्वर तर्फ र्यालि गरे । करीब ४०० जनाको सहभागिता थियो । चारवटा विभिन्न भाषाहरू, अङ्ग्रेजी, नेपाली, नेपालभाषा र तामाङ भाषामा नारा बोकेर र्यालि गरिएको थियो । उक्त र्यालिमा इन्द्रेणी गौरव झण्डा सँगै द्वियौनिक, पारलैङ्गिक व्यक्ति, लैङ्गिक क्वयेर, द्रवलैङ्गिक व्यक्ति, अन्तरलिङ्गी लगायतका विविध गौरव झण्डाहरू पनि बोकिएको थियो । यस र्यालिमा अङ्ग्रेजी र नेपाली भाषहारूमा २४ वटा भन्दा बढी लैङ्गिकता र यौनिकता जनाउने शब्दावलीहरूको ब्यानर प्रदर्शन गरि नेपाली भाषामा यौनिकता र लैङ्गिकता सम्बन्धि नयाँ शब्दहरू समेत प्रचलनमा ल्याइएको थियो ।      उक्त गौरव यात्राको समापन पश्चात् केही आयोजककर्ताहरूलाई सामाजिक संजाल मार्फत आक्रमण गरिएको थियो । उक्त गौरव यात्रा आयोजना गरिएकै कारण गालि गलौज, अपशब्द र विभिन्न धम्की त्रास सहित केही अयोजकहरूका सामाजिक संजालमा आक्रमण भएको थियो ।
विशेषता
यो गौरव यात्रा पूर्णतः युवा नेतृत्वमा आयोजना गरिन्छ । यस गौरव यात्रामा 'एलजिबिटी'को सट्टा 'क्वयेर' वा 'सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्ति' भनी प्रयोग गरिन्छ । सन् २०१९ मा भएको यस गौरव यात्रामा माइतीघर मण्डलाको मौलिक नाम 'फिब्वःख्यः' पनि पुनःदाबी गरिएको थियो । यस गौरव यात्राले अन्तरवर्गिय मान्यता राख्दछ र क्वयेर व्यक्तिहरूमा पनि दलित, जनजाती, मधेसी, अपाङ्गता भएका व्यक्ति लगायतका मुद्दा पनि उठाउँदछ ।
भूपालसिंहदेव
सिमरौनगढको राजगद्दीमा राजा शक्तिसिंहदेव पछि उनका छोरा भूपालसिंहदेव बसेका थिए तर उनको राज्यभोग क्षणिक हुँदा सोही वर्ष उनका छोरा हरिसिंहदेव गद्दिमा बसेका थिए ।
गोपालराजवंशावली
जयस्थिति मल्लको शासनकालमा सङ्ग्रह गरिएको नेपाली राजाहरूको वंशावलीलाई “गोपाल वंशावली” भनिन्छ । यो नेपालमा पाइएको वंशावलीहरू मध्येमा सबैभन्दा पुरानो वंशावली हो। यो वंशावलीमा नेपालमा सबैभन्दा पहिले राजतन्त्र स्थापना नेपजातीको गोपाल वंश भइएको छ । गोपाल वंशावली १४ औँ शताब्दीमा नेवारी भाषा र संस्कृत भाषा मा तयार पारिएको मानिन्छ।
नेपालको इतिहासमा अन्धयुग ठानिएको मध्यकालीन इतिहास/वृत्त बारे- गोपाल वंशावली जति प्रमाणित ग्रन्थ अरू छैन भन्ने कुरा निर्विवाद भइसकेको छ ।
राजा क्राचल्ल
क्राचल्ल खस राज्यको राजा थिए । उनी राजा क्राधिचल्लका छोरा थिए । त्यसैले सिंजाको गद्दीमा क्राधिचल्ल पछि क्राचल्ल बसेका थिए । राजा नागराजपछी खसप्रदेशमा शक्तिशाली राजा क्राचल्ल थिए । राजा क्राचल्लले वि.सं. १२६८-१२८० सम्म शासन गरेका थिए ।
कुमाउँमाथि आक्रमण
राजा क्राचल्लले वि.सं. १२८० मा नागराजको दखलपछी मुक्त हुन चाहेको कुमाउँमाथि आक्रमण गरी ठूलो युद्ध मोले । त्यस युद्धमा धेरै मानिस मारिए । अन्त्यमा खस सेनाको कुमाउँमाथि विजय भयो । त्यस विजयको खुसियालीमा राजा क्राचल्लले कुमाउँमा बालेश्वरको पुरानो ढाँचा को बदली नयाँ मन्दिर बनाए । सो मन्दिरको नित्यपूजाको सुव्यवस्था मिलाएर राजा क्रचालले अभिलेख पनि राख्न लगाए ।
राजा क्राचल्ललाई कुमाउँमाथि आक्रमण गर्दा खस राज्य भित्रका आठ सामन्त तहका राजा माण्डलिक र दुई राउत राजाहरूले खुलेर सहयोग गरेका थिए । त्यो कुरा बालेश्वर मन्दिरको अभिलेखबाट थाहा पाइन्छ । राउतराजा र माण्डलिकहरू राजा क्राचल्लका सहयोगी थिए ।
राजा क्राचल्ल ले कुमाउँमाथि आक्रमण गर्दा कार्तिकेयपुर मा युद्ध चलेको थियो ।त्यहाँ युद्ध चलेको हुँदा त्यो सहर पूर्णत: ध्वस्त भएको थियो । त्यहाँका कत्युरी राजाले क्राचल्लको अधिपत्यलाई आफू युद्धमा हारेपछी स्वीकार गरेका थिए । त्यसलाई हाल कत्यूर भनिन्छ । त्यहाँ स्वामी कार्तिकेयाको मन्दिर छ ।
धार्मिक स्वाभाव
राजा क्राचल्ल भगवान बुद्धका उपासक थिए । उनले हिन्दु देवी देवता, शाक्त, शिव र वैष्णव देवताको पनि श्रद्धा गर्दथे । उनी धार्मिक सहिष्णु शासक थिए । वास्तवमा तिब्बतमा शास्सन गर्नु पर्दा महायानी मतका बुद्धलाई मान्दथे ।
राजा क्राचल्लले तिब्बत, सिंजा, दुल्लु, सुरखेत, बर्दिया र भारतको व्यपारीमार्ग निर्माण गराई दुल्लुलाई विराट स्थान घोषित गरेका थिए । सिंजालाई हाट्बजारको केन्द्र बनाएका हुनाले सिंजा हाट दुल्लु विराट् भन्ने लोकोक्ती बनेको थियो । दुल्लू र सिंजाको प्रचार पनि त्यसै बेलादेखी भएको थियो ।
सुलोचना
सुलोचना (सुलोचना = सु+लोचना अर्थात् सुंदर नेत्र) वासुकी नाग की पुत्री तथा रावण पुत्र इंद्रजीत (मेघनाद) की पत्नी थीन् ।
शक्तिसिंहदेव
राजा शक्तिसिंहदेव रामसिंहदेवका छोरा र उत्तराधिकारी थिए । उनी पराक्रमी र विजिगीषु राजा थिए ।
उनले आफ्ना वरिपरि का राज्यहरूमाथी आक्रमण गरेर रकम असुल गरेका थिए । उन्स्ले वि सं १३५६ मा काठमाडौ उपत्यकामाथी आक्रमण गरेका थिए । पुस महिनाको जाडोमा तिरहुत सेना काठमाडौ उपत्यका प्रवेश गर्यो । जहाँ पुगे पनि उनीहरू विजय गर्दै अघि बढे । उनीहरूले तिपुर र असनिम जस्ता ठाउँहरूमथी विजय गरे । तिरहुत सेना फागुन महिना सम्म काठमाडौँ उपत्यकामा बस्यो । उनीहरूले खण्डिखुरी, खापिङथली, मितिली, चुनिगल, वाघंनिमं, बखुरीबही, त्यंखाडोल, बलुंखा जलधनी, ब्रह्मपुरजस्ता टोल र किल्लाहरूमा कब्जा गरे । अन्त्यमा उपत्यका भित्रका राजाले कर्णाटक राजालाई कर तिर्न करै लाग्यो र सबै रैतिसँग कर उठाइयो । उपत्यकामा तिरहुतेहरूको ठूलो प्रभाव पर्यो । त्यहाँको अर्थतन्त्रबाट लाभान्वित भएर तिरहुतेहरू घर फर्के ।
मिग विटम्यान
मार्गरेट कशिङ् विटम्यान (जन्म: ४ अगस्त १९५६) एक अमेरिकी व्यापार कार्यकारी, राजनीतिक कार्यकर्ता र दार्शनिक हुन्। उनले १९८९ देखि २००८ सम्म इबेको अध्यक्ष र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रूपमा सेवा गरिन्। सन् २०१४ मा विटम्यानको विश्वमा १०० अधिक शक्तिशाली महिलाहरूको फोर्ब्स सूचीमा २० औँ स्थान थियो।
विटम्यान सन् २०११ मा हेवलेट पाकार्ड को सीईओ बनिन् र यसलाई दुई विभाजनहरु पीसी र प्रिन्टर बिजनेस एच-पी इन्कर्पोरटेड र उद्यम कम्पनी एच-पीई - २०१५ मा विभाजित गरिन्। तथापि सन् २०१७ मा उनले सीईओको पद छोड्ने घोषणा गरिन्। हाल विटम्यान क्विबीको सीईओ हुन् जुन भिडियो-अन्-डिमान्ड स्टार्टअप हो।
मारियड मगुइरे
हालका वर्षहरूमा उनले गाजाको लागि इजरायली सरकारको नीतिको विशेष गरी नौसेना अवरुद्ध को बारेमा आलोचना गरेकी छिन्।
हिमालयन आँखा अस्पताल
हिमालयन आँखा अस्पताल पोखरामा रहेको एक आँखा अस्पताल हो। यो आँखा अस्पतालको स्थापना वि.स. २०४९ सालमा भएको थियो।
नेदरल्यान्ड्सको एनजिओ आइकेयर फाउन्डेसनले तद्नुसार मार्च १, १९९३ मा हिमालयन आँखा अस्पतालको स्थापना गरिदिएको थियो ।
बोलपत्र
बोलपत्र (bid document) आपूर्तिकर्ताबाट बस्तु तथा सेवाको आपूर्तिको लागि आह्वान संस्थाबाट जारी गरिने कागजात हो। सार्वजनिक संस्थाहरूमा बोलपत्र कागजात खरिदको लागि केही दस्तुर भुक्तानी गर्नु पर्ने हुन्छ। बोलपत्रको प्रक्रियाहरू नेपालमा सार्वजनिक खरिद ऐनमा उल्लेख गरिएको छ र यसले प्रतिस्पर्धा, पारदर्शिता तथा मितव्ययितालाई मुख्य आधार मानि यसमा प्रक्रियाहरू उल्लेख भएको छ। नेपालमा सार्वजनिक संस्थाहरूले सार्वजनिक खरिद ऐन तथा नियमावली अनुसार खरिद प्रक्रिया अवलम्बन गरे नगरेको सम्बन्धमा सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले अनुगमन गर्ने गर्दछ।
पारलैङ्गिक दृश्यताको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस
वर्षेनी मार्च ३१ तारिखमा पारलैङ्गिक दृश्यताको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाइने गरिन्छ।
इतिहास
संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाकी एक पारलैङ्गिक महिला रचेल क्रनडलद्वारा सन् २००९ मा यस दिवसको स्थापना गरेका थिए।
न्यान्सी पेलोसी
न्यान्सी पेलोसी (जन्म:मार्च २६, १९४०) एक अमेरिकी राजनीतिज्ञ हुन् जसले जनवरी सन् २०१९ देखि संयुक्त प्रतिनिधि सभा को अध्यक्ष को रूपमा सेवा गर्दै आएकी छिन्। सन् १९८६ मा कांग्रेसबाट पहिलो पटक निर्वाचित भएकी न्यान्सी वक्ताको रूपमा सेवा गरिरहेकी एकमात्र महिला हुन् र संयुक्त राज्य अमेरिकाको उच्चतम श्रेणीबद्ध निर्वाचित महिला हुन्।
आठौं राष्ट्रिय खेलकुद २०७५ मा गण्डकी प्रदेश
गण्डकी प्रदेशले आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५ का लागि ३५ खेलमा जम्मा ५६१ जना खेलाडी छनोट गरेको थियोे। व्यक्तिगत तथा टिम इभेण्टमा खेलाडीहरु छनोट गरिएको पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय खेलुकद विकास समिति पोखराले जनाएको थियोे।
बास्केटबल
आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५ का लागि गण्डकी प्रदेशले बास्केटल खेलका लागि २९ जना खेलाडी छनोट गरेको छ।
खेलाडीहरू
बैकल्पिक खेलाडी
फुटबल
गण्डकी प्रदेशले फुटबल खेल तर्फ पुरुषमा २० र महिला तर्फ २० जना छनोट गरिएको छ । पुरुषमा तीन बैकल्पिक रहदाँ महिलामा भने ६ जनालाई बैकल्पिक खेलाडीको रूपमा राखिएको छ ।
पुरुष खेलाडीहरू
बैकल्पिक खेलाडी
महिला खेलाडीहरू
बैकल्पिक खेलाडी
जिमन्याष्टिक
बैकल्पिक खेलाडी
भेरी–बबई बहुउद्देश्यीय डाइभर्सन आयोजना
भेरी–बबई बहुउद्देश्यीय डाइभर्सन आयोजना राष्ट्रिय गौरवका आयोजना हो। बाँके र बर्दिया जिल्लाको ५१ हजार हेक्टर भूमिमा बाह्रै महिना सिंचाइ सुविधा उपलब्ध गराउने र ४८ मे.वा. जलबिद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्य रहेको छ । बाह्रै महिना सिंचाइ उपलब्धताबाट कृषि उत्पादन बढ्न गई वार्षिक ३.१ अर्ब अप्रत्यक्ष तथा विद्युतबाट २.१ अर्ब प्रत्यक्ष आम्दानी हुने अनुमान छ । यस आयोजना आ.व.२०६८÷६९ मा शुरु भई आ.व. २०७६÷७७ मा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य रहेकोमा संशोधित तालिका अनुसार आ.व. २०७८÷७९ मा सम्पन्न हुनेछ । आयोजनाको कूल लागत रु. १६४३ करोड लाग्ने अनुमान रहेको छ ।
भेरी–बबई बहुउद्देश्यीय डाइभर्सन आयोजनाको लक्ष्य भेरीको पानी बबईमा खसालेर बाँके र बर्दियाको ५१ हजार हेक्टर जमीनमा सिँचाइ सुविधा पुर्याउनुका साथै ४८ मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने छ । सुरुङ निर्माणकार्यमा करीब ७०० नेपाली र ८० चिनियाँ कामदार चौबिसै घण्टा खटिएका छन् । सिँचाइ विभागद्वारा संशोधित गुरुयोजनाअनुसार टनेल निर्माण, बाँध, विद्युतगृह, हाइड्रोमेकानिकल र इलेक्ट्रोमेकानिकललगायत काम सम्पन्न गर्न रु ३३ अर्ब १९ करोड खर्च हुनेछ ।
भेरी–बबई बहुउद्देश्यीय डाइभर्सन आयोजनामा नेपालमा पहिलोपटक प्रयोग गरिएको टनेल बोरिङ मेसिन (टिबिएम) को सफल परीक्षण भएको छ । सुरुङको लम्बाइ १२ हजार मिटर छ ।
ब्रेक-थ्रू
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको उपस्थितिमा राष्ट्रिय गौरवको भेरी बबई बहुउद्देश्यीय डाइभर्सन आयोजनाको सुरुङ निर्माणको २०७६/०१/०३ मंगलबार ‘ब्रेक थ्रू’ भएको छ। चीनको सीआइसी र चाइना इञ्जिनियरिङ ओभरसिज प्रालि (कोभेक)को संयुक्त निर्माणमा बनिरहेको आयोजना समयभन्दा मोटामोटी १ वर्ष अगावै निर्माण सम्पन्न हुन लागेको छ।
हरिसिंहदेव
हरिसिंह देव आफ्नो पराजय पछि मन्न्री चण्डेश्वर र रानी देवल देवी तथा राजकुमार सहित त्यस स्थानबाट पनि पूर्व तर्फ भागे।
१३८७ सिम्रौनगढका तत्कालिन शासक हरिहरसिंह देव आफ्नी पत्नी देवलदेवी राजकुमार जगत सिं कुँवर, मन्त्री चण्डेश्वर लगायत विद्वानहरू सहित सिन्धुली जिल्लाको हरिहरपुर गढीमा लुकेका थिए । १३८८ हरिहरपुर गढी किल्लाको निर्माण १३८८ पाल्पाली राजा मुकुन्द सेनले हरिहरपुर गढीमा आक्रमण र राजा हरिहरसिह देव त्यहाँबाट ससुराली काठमाडौँ तर्फ पलायन भए।
सिन्धुली जिल्लाको तिनपाटन भन्ने स्थानमा हरिसिंह देवको मृत्यू भएको कुरा इतिहासकारहरू वताउँदछन। इतिहासकार लुजियानो पेटेकले हरिसिंह देवको मृत्यू टिपाट भन्ने स्थानमा पुगेर भएको भनेका छन्। यो टिपाट भन्ने स्थान नै हालको तिनपाटन हो। मन्त्री चण्डेश्वर देवीका उपासक थिए। यीनले नै हालको डाढी गुँरासे गा.वि.स.मा भएको चण्डादेवीको मन्दिर स्थापना गरेका थिए। यीनैका पालमा सिन्धुलीको मरिणखोला किनारमा भएको पन्चकन्या पोखरी वनेको अनुमान गर्न सकिन्छ।हरिसिंह देवको मृत्यू पश्चात मन्त्री चण्डेश्वर र रानी देवलदेवी तथा राजकुमार र साथमा भएका केही भारदार र सेनाहरू मिलेर दोलखा विजय गरेर र बनेपा सम्म पुन दोलखालाई विस्तार गरी बनेपामा पनि चण्डादेवीको मन्दिर स्थापना गरेको कुरा इतिहास तथा काब्यहरूमा पाइन्छ।
गुराँस गाउँपालिका
गुराँस नेपालको एक गाउँपालिका हो । यो गाउँपालिका कर्णाली प्रदेशको दैलेख जिल्लामा पर्दछ ।
यो गाउँपालिको जम्मा क्षेत्रफल 164.79 sqkm रहेको छ भने २०६८ सालको राष्ट्रिय जनगणा अनुसार यस गाउँपालिको कुल जनसङ्ख्या २२,०३३ रहेको छ । यस गाउँपालिकालाई ८ वटा वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ ।
२०७३ साल फागुन २७ गते अथवा १० मार्च २०१७ का दिन सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयदे नयाँ ७४४ स्थानीय तहहरू बनाउने निर्ण गरे पछि नेपाल सरकाले गुराँस गाउँपालिका घोषणा गरेको थियो ।
साविककाखड्काबाडा, बराह, सेरी, गोगनपानी, पिलाडी र लालिकांडा गाविसहरूलाई मिलाएर स्थापना गरिएको यस गाउँपालिकाको कार्यलय साविको बराह गाविसको कार्यालयमा राख्ने निर्णय गरिएको हो ।
भष्मासुर
भस्मासुर पौराणिक कालमा जन्मिएको एक असुर हो । उनको वास्तविक नाम बृकासुर (बृक + असुर) भए पनि शक्तिको दुरुपयोग गर्न खोज्दा आफैँबाट भस्म भएपछि मृत्योपरान्त उनको नाम भस्मासुर (भस्म  + असुर) हुन गएको हो । बृकासुरका पिताको नाम शकुनी थियो । बृकासुरको कथा हिन्दू धर्मका धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख गरिएको छ ।
शिवजीबाट बरदान
पौराणिक कथाअनुसार शकुनीका पुत्र बृकासुरलाई एक कपटी स्वभावका असुर थिए । बृकासुरले आफू अजय बनेर सिंगै विश्वमा राज गर्नको लागि भगवान महादेवको कठोर तपस्या गरेका थिए। उनको तपस्या देखेर खुसी भएका भगवान शिवले उनलाई वर माग्न आग्रह गरेपछि बृकासुरले कहिल्यै मर्नु नपर्ने वरदान दिन आग्रह गरे । यसबाट भगवान शिव अफ्ठेरोमा परे । भस्मासुरले मागेको सो वर सृष्टिको नियम विपरीत हुने भएपछि शिवले अर्को वर माग्न आग्रह गरे । अनि भस्मासुरले आफूले जसको शीरमा हात राख्यो, ऊ भस्म हुने शक्ति मागे । अन्ततः जसको शीरमा उनको नलीहाड पर्छ, त्यो व्यक्ति भस्म हुन्छ भन्ने वरदान भगवान शिवले दिए ।
मृत्यु
शक्ति हातमा आएपछि उनको उन्माद चुलिँदै गयो । हुँदा–हुँदा उनले आफैँलाई वरदान दिने भगवान शिवलाई समेत चुनौति दिन थाले । शिवजीलाई भस्म गराएर माता पार्वतीलाई भोग गर्ने चाहना मनमा राखेर उनी शिवको पछि लाग्न थाले । भस्मासुर शिवजीको टाउकोमा हात राखेर उनलाई भस्म गर्ने मनले महादेवको पछि लाग्यो । आफैँले दिएको वरदानले आपतमा परेपछि शिवजीको भागाभाग भयो । एउटा किम्बदन्ती अनुसार शिवजी भाग्दैभाग्दै भगवान विष्णुसँग सहारा माग्न पुगे । भगवान विष्णुले बृकासुरलाई सिध्याउने उपाय रचेर एउटी सुन्दरीको भेषमा भस्मासुरको अघि प्रकट भए । आफ्नो अघि नृत्य गरिरहेकी सुन्दरीप्रति भस्मासुर मोहित भए । बिष्णु नाच्दै गए । बृकासुर पनि सुन्दरीको नक्कल गर्दै नाच्न थाल्यो । नाच्ने क्रममा एकपटक सुन्दरीरुपी विष्णुले आफ्नै टाउकोमा हात राखे । उनको नक्कल गरेर नाचिरहेको बृकासुरले पनि आफ्नै टाउकोमा हात राख्यो । उसलाई आफ्नो शक्तिको विषयमा त्यसबेला हेक्का भएन । शीरमा हात परेपछि बृकासुर भस्म भयो । अनि, बल्ल शिवले छुटकारा पाए । त्यहीकारण बृकासुर भस्मासुरका रूपमा प्रख्यात भएको हो ।
अर्को तर्फ नेपालको हलेसी महादेव गुफाबाट पातालमा छिरेर लुकेर बाँचेको भन्ने किम्बदन्ती पनि छ । यसरी भगवान शिवजी पातालमा लुकेर बसेपछि भगवान विष्णुले भस्मासुरलाई आफ्नो मोहजालमा पारेर उसलाई आफ्नै टाउकोमा हात राख्न लगाएका थिए । शिवजीलाई खोजीरहेको बृकासुरका अगाडि भगवान विष्णु साधु ब्राह्मण को भेष धारण गरेर गए । भगवान विष्णुले बृकासुरलाई भेटेर तिमीले कसलाई खोजिरहेका छौ भनेर सोधे । भगवान विष्णुको कुरा सुनेर उनको मोहजालमा परेको बृकासुरले आफुले गर्न लागेको सबै कुरा साँचो भन्यो । यो सुनेर भगवान बिष्णुले बृकासुरलाई मोहजालमा पारेर त्यस्ता गाँजा, भाङ, धतुरो खाने र श्मसानमा बस्ने शिवमा विश्वास नगर तिनले दिएको नत श्राप लाग्छ नत बरदान सत्य हुन्छ भने । सुकसागरमा लेखिएको कथा अनुसार भगवान बिष्णुले शिवले दिएको बरदान सत्य हो कि होइन भनेर थाह पाउन बृकासुरलाई आफ्नै टाउकोमा हात राख्न भनेका थिए । विष्णुको मोहजालमा परेको बृकासुरले आफ्नै टाउकोमा हात राखेर भस्म भएको थियो ।
भस्मासुर प्रवृत्ति
अहिले राजनीतिक वृत्तमा भस्मासुर शब्दको प्रयोग धेरै हुने गर्छ । विपक्षीलाई गाली गर्दा वा अवमूल्यन गर्ने उद्देश्यले भस्मासुरको संज्ञा पनि दिने गरिन्छ । शक्तिको दुरुपयोग गर्ने नकारात्मक बिम्बका रूपमा भस्मासुरलाई प्रयोग गर्ने गरिएको छ। भस्मासुरलाई एउटा प्रवृत्तिकै रूपमा लिने गरिएको छ । शक्तिमा रहेर आफ्नो पदीय मर्यादालाई भुलेर कतै भौतारिनु भष्मासुरपन हो।
सन्तोष तामाङ
सन्तोष तामाङ एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन्। उनी नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिम तथा नेपाल आर्मी क्लबका खेलाडी हुन्। उनी मैदानमा अग्रपंक्तिका रूपमा उत्रने गर्दछन्।
राष्ट्रिय टिम
सन्तोष तामाङले पनि पहिलो पटक २१ मार्च २०१९ मा कुवेत विरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेल अन्तर्गत राष्ट्रिय टोलीको जर्सी पहिरिएका थिए। खेलको ८१ औँ मिनेटमा सन्तोषले भरत खवासको स्थान लिँदै मैदान प्रवेश गरेका थिए। नेपाल आर्मी क्लबका सन्तोष तामाङ पछिल्लो समय आर्मीको मुख्य खेलाडीका रूपमा स्थापित हुँदै आएका छन्। ।
विमल राना
विमल राना एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन्। उनी नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिम तथा मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब का खेलाडी हुन्। उनी मैदानमा अग्रपंक्तिका रूपमा उत्रने गर्दछन्।
राष्ट्रिय टिम
फरवार्ड विमल रानाले पनि २१ मार्च २०१९ मा भएको कुवेतविरुद्ध खेल्दै राष्ट्रिय टोलीबाट डेब्यु गरेका थिए। खेलको ७३ औँ मिनेटमा नवयुग श्रेष्ठको स्थानमा मैदान प्रवेश गर्दै विमलले डेब्यु गर्ने अवसर प्राप्त गरेका थिए। उनले राष्ट्रिय टोलीमा परेको पहिलो अवसरमा नै मैदान प्रवेश गरेका हुन्। लिग च्याम्पियन मनाङ मर्स्याङ्दी क्लबका लागि खेल्दै आएका विमलले पछिल्लो समय विदेशी खेलाडीको उपस्थितिमा पनि क्लबमा प्रभावशाली प्रदर्शन गरेका थिए। ।
रवि पासवान
रवि पासवान एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन्। उनको जन्म बारा जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिम तथा नेपाल पुलिस क्लबका खेलाडी हुन् । उनी मैदानमा मिडफिल्डरका रूपमा उत्रने गर्दछन्।
खेल जीवन
बारा जिल्लाको करैयामाई गाउँपालिका स्थित उमजनका रवि पासावानले पहिलोपटक नेपालले २०१९ मार्च २१ मा खेलेको खेल मार्फत राष्ट्रिय टोलिमा स्थान बनाएका थिए। सिमराको नवजनजागृती युवा क्लब हुँदै नेपाली फुटबलमा उदाएका रवि मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब पछि हाल नेपाल पुलिस क्लबमा आवद्ध छन् ।
राष्ट्रिय टिम
रवि पासवानले २१ मार्च २०१९ मा भएको कुवेतविरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलमा राष्ट्रिय टिमबाट डेब्युको अवसर पाएका हुन्। रवीले खेलको ६१ औँ मिनेटमा सुमन लामाको स्थानमा मैदान प्रवेश गर्दै राष्ट्रिय टोलीबाट डेब्यु गरेका थिए। राष्ट्रिय टोलीमा परेको पहिलो अवसरमा नै रवीले डेब्यु गर्ने मौका पाएका थिए ।
आधारभूत विश्लेषण
अन्य कुराहरु सामान्य रहेमा विभिन्न टेक्निकल औजारहरूको प्रयोगको माध्यमबाट हिजोको बजारमा रहेको माग र  आपूर्तिको  आधारमा आज र आजको  बजारमा रहेको माग र आपूर्तिको  आधारमा भोलिको  बजारको स्थिति  वा कुनै कम्पनी विशेषको पूर्वानुमान गर्ने, विश्लेषण गर्ने तरिका एवं विधिलाई सेयर बजारमा प्राविधिक विश्लेषण भनिन्छ । आधारभूत विश्लेषण लगानी गर्नका लागि लगानीकर्ताका लागि ठोस आधार हो । आधारभूत विश्लेषणमा मूलतः कम्पनीहरूको सबल पक्ष र दुर्बल पक्षको आधारमा विश्लेषण गरिन्छ । आधारभूत  विश्लेषणमा कम्पनीको वार्षिक प्रतिवेदन र वित्तीय विवरण अध्ययन विश्लेषण गरेर कम्पनीको प्रतिस्पर्धात्मक लाभ, रणनीति र बजारमा कस्तो किसिमको वातावरण निर्माण गरेको छ भनेर बुझ्न सकिन्छ । यी आधारभूत तत्वबाट लगानीकर्ताले सो कम्पनीको सेयरको मूल्य दोस्रो बजारमा बढी वा कममा कारोबार भएको छ÷छैन भनेर आफै विश्लेषण गर्न सक्नेछन् ।
अनिता केसी
अनिता केसी एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। अनिताको जन्म रौतहट जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी सशस्त्र प्रहरीमा आबद्ध भई एपीएफ क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्। उनी मैदानमा मीडफिल्डरका रूपबाट उत्रने गर्दछिन्।
अञ्जना राना मगर
अञ्जना राना मगर एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। उनको जन्म रौतहट जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी नेपाली सेनामा आबद्ध भई नेपाल आर्मी क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्। उनी मैदानमा गोलरक्षकका रूपबाट उत्रने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
अञ्जना राना मगरले सन् २०१६ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
कविता धिमाल
कविता धिमाल एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जन्म मोरङ जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी नेपाली सेनामा आबद्ध भई नेपाल आर्मी क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
कविता धिमालले सन् २०१६ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
अमृता जैशी
अमृता जैसी एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। उनको जन्म कैलाली जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी नेपाल प्रहरीमा आबद्ध भई नेपाल पुलिस क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्। उनी मैदानमा डिफेन्डरका रूपमा उत्रने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
अमृता जैसीले सन् २०१४ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
दिपा राई
दिपा राई एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। दिपा राईको जन्म उदयपुर जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी नेपाली सेनामा आबद्ध भई नेपाल आर्मी क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
कविता धिमालले सन् २०१४ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
उषा नाथ
उषा नाथ एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। उषाको जन्म कैलाली जिल्लामा भएको थियो । उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी नेपाल प्रहरीमा आबद्ध भई नेपाल पुलिस क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्। उनी मैदानमा गोलरक्षकका रूपमा उत्रने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
उषा नाथले सन् २०१९ मा नेपाली राष्ट्रिय टिममा स्थान बनाएकी थिइन्। २०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप का लागि नेपाली टिममा परेकी उषा नाथले प्रतियोगिताको उपविजेता टोली नेपालका लागि भने डेब्यु गर्ने मौका पाएकि थिइनन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
कार्य सम्पादन जमानत
इतिहास
कार्य सम्पादन जमानतको प्रयोग करिद २७५० ईसा पूर्वको आसपास देखि भएको पाइन्छ। रोमनहरूले करिब सन् १५० मा जमानी सम्बन्धी कानुन तयार गरेका थिए, जुन सिद्धान्तहरू अहिले पनि कार्यान्वयनमा छन्।
मेघनाद
मेघनाद वा इन्द्रजीत, रामायणमा रावणका पुत्र हुन् । मेघनाद (संस्कृत: मेघनाद, 'बादलको गर्जना'), उनको उपनाम इन्द्रजित द्वारा पनि उल्लेख गरिएको छ। 'इन्द्रको विजेता। हिन्दू ग्रन्थ अनुसार, लंकाका युवराज थिए, जसले इन्द्रलोक (स्वर्ग) लाई जितेका थिए। उहाँलाई हिन्दू ग्रन्थहरूमा महान् योद्धाहरू मध्ये एक मानिन्छ। उनी हिन्दू महाकाव्य रामायण मा उल्लेखित प्रमुख पात्र हुन्। उनले राम र रावणबीचको महायुद्धमा सक्रिय भूमिका खेलेका थिए। उनले आफ्ना गुरु शुक्राचार्य बाट धेरै प्रकारका अस्त्र-शस्त्र हरू प्राप्त गरे। उनको सबैभन्दा प्रमुख उपलब्धि स्वर्गमा देवताहरूलाई पराजित गर्नु हो। ब्रह्मास्त्र प्रयोग गरेर, इन्द्रजितले एकै दिनमा ६७० लाख वानर जातिलाई नष्ट गरेका थिए। रामायणमा यसअघि कुनै पनि योद्धाले यति धेरै जिवसंहार गरेका थिएनन्।
प्रारंभिक जीवन
इन्द्रजित रावण र उनकी पत्नी मन्दोदरीका जेठा छोरा थिए। उनको जन्म पछि उनको नाम मेघनाद राखिएको थियो किनभने उनको जन्मको रोदन गर्जन जस्तै थियो। जब मेघनादको जन्म हुन लागेको थियो, रावणले आफ्नो छोरालाई संसारमा कसैले हराउन नपरोस् भन्ने कामना गरे। रावण आफ्नो छोरालाई परम योद्धा र अत्यन्त ज्ञानी बनोस् भन्ने चाहन्थे। रावण एक महान ज्योतिषी थियो। आफ्नो छोरालाई अमर बनाउनको लागि, उनले सबै ग्रह र नक्षत्रहरूलाई यस्तो स्थितिमा बस्न आदेश दिए जसले आफ्नो छोरालाई उसको इच्छा अनुसार जन्माउन योग बनोस । रावणको क्रोध र शक्तिका कारण सबै ग्रह र नक्षत्रहरू उहाँसँग डराउँथे। छोरा मेघनादको जन्मको बेला रावणले चाहेको अवस्थामा सबै ग्रहहरू थिए। सबै ग्रहहरू यसरी पङ्क्तिबद्ध थिए कि तिनीहरू मेघनादको कुंडलीको 11 औं घरमा आए। तर, शनि (शनि)ले रावणको आदेशको अवज्ञा गरेका थिए र मेघनादको कुंडलीको १२ औं घरमा बसेका थिए। यो देखेर रावण रिसाए र शनिलाई दोष दिए। शनिको ग्रहदशा को कारण राम-रावण युद्धमा लक्ष्मणको हातबाट मेघनादको मृत्यु भएको थियो ।
ब्रह्मा को वरदान
देवता र रावणबीचको युद्धमा स्वर्गका राजा इन्द्रले अन्य सबै देवताहरूसँग मिलेर रावणलाई पक्रेका थिए। आफ्नो बुबालाई बचाउन मेघनादले इन्द्र र उसको हात्ती ऐरावतलाई आक्रमण गरे र सबै देवताहरूलाई परास्त गरे, इन्द्रलाई समेत। मेघनादले इन्द्रलाई आफ्नो स्वर्गीय रथमा बाँधेर लंकामा रावणकहाँ ल्याए। रावण र मेघनादले इन्द्रलाई मार्ने निर्णय गरे। यस समयमा भगवान ब्रह्माले हस्तक्षेप गर्नुभयो र मेघनादलाई इन्द्रलाई मुक्त गर्न भन्नुभयो। मेघनाद बाध्य भए र ब्रह्मासँग वरदान माग्ने मौका पाए। मेघनादले अमरताको लागि सोधे, तर ब्रह्माले भने कि पूर्ण अमरता प्रकृतिको नियमको विरुद्ध हो। बरु, उसलाई अर्को वरदान दिइयो कि आफ्नी इष्टदेवी प्रथ्याङ्गिरको यज्ञ (अग्नि-पूजा) वा "निकुम्भिला यज्ञ" पूरा भएपछि, उसले आकाशीय रथ प्राप्त गर्नेछ, जसमा कुनै पनि शत्रुले चढ्न सक्दैन।। तर ब्रह्माले यो यज्ञलाई जो कसैले नष्ट गर्छ उसलाई पनि मार्नेछ भनी चेतावनी दिनुभयो। यस युद्धमा मेघनादको वीरता देखेर ब्रह्मा अत्यन्त प्रभावित भएका थिए र ब्रह्माले उनलाई इन्द्रजित ("इन्द्रको विजेता") नाम दिए। यो पनि मानिन्छ कि मेघनादलाई ब्रह्माले अर्को वरदान दिएका थिए जसमा उनलाई यो वाचा गरिएको थियो कि उनी १२ वर्षसम्म लगातार नसुतेका सामान्य मानिसबाट मात्र मारिनेछन्।
गीता राना
गीता राना एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जन्म सुर्खेत जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी सशस्त्र प्रहरीमा आबद्ध भई एपीएफ क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
गीता रानाले सन् २०१६ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
पुजा राना
अञ्जना राना मगर एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। उनको जन्म बाँके जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी नेपाली सेनामा आबद्ध भई नेपाल आर्मी क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्। उनी मैदानमा डिफेन्डरका रूपबाट उत्रने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
अञ्जना राना मगरले सन् २०१९ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
मनमाया लिम्बु
मनमाया लिम्बू एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जन्म मोरङ जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी सशस्त्र प्रहरीमा आबद्ध भई एपीएफ क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्।
राष्ट्रिय टिम
मनमायाले सन् २०१४ मा नेपालका लागि राष्ट्रिय टिमबाट डेब्यु गरेकी थिइन्।
बाह्य सुत्रहरू
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
सरु लिम्बु
सरु लिम्बू एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन्। एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जन्म मोरङ जिल्लामा भएको थियो। उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमका खेलाडी समेत हुन् ।साथै हाल उनी सशस्त्र प्रहरीमा आबद्ध भई एपीएफ क्लबबाट क्लब फुटबल प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछिन्।
नबी
यो एउटा 'अरबी' शब्द हो । नबी (Prophet) को अर्थ ईश्वरको गुणगान गाउने व्यक्ति, ईश्वरको शिक्षा तथा आदेशहरूलाई जनजनमा पुर्‍याउने व्यक्ति ।
यी पनि हेर्नुहोस्
शुभ जुम्मा