cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शाणवी श्रीवास्तव
प्रारम्भिक जीवनी
श्रीवास्तवको जन्म सन् सन् १९९३ डिसेम्बर ८ मा भारतको वाराणसीमा भएको हो। उनले आफ्नो प्रारम्भिक माध्यमिक तहको शिक्षा आजमगढको चिल्ड्रेन कलेजबाट गरेकी थिइन् भने उच्च शिक्षा मुम्बईको ठाकुर कलेज अफ साइन्स एन्ड कमर्सबाट गरिन्। श्रीवास्तवको एक जाना ठूलो दाइ तथा ठूली दिदी विदिषा श्रीवास्तव एक अभिनेत्री हुन्।
पारसी धर्म
पारसी धर्म एक ईरानी धर्म हो र ईरानी-भाषी अगमवक्ता जोरोस्टरको शिक्षामा आधारित संसारको सबैभन्दा पुरानो संगठित धर्महरू मध्ये एक हो। यस धर्ममा एकेश्वरवादी ओन्टोलोजी र एस्केटोलोजीको ढाँचा भित्र असल र खराबको द्वैतवादी ब्रह्माण्ड विज्ञान छ जसले राम्रोद्वारा खराबीको अन्तिम विजयको भविष्यवाणी गर्दछ।
पारसी धर्मको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ग्रन्थहरू अवेस्ता भित्र समावेश छन्, जसमा जोरोस्टरद्वारा गाथा भनेर चिनिने केन्द्रीय लेखहरू समावेश छन्, जसले जोरोस्टरको शिक्षालाई परिभाषित गर्दछ र जुन पूजाको धार्मिक विधिभित्रका कविताहरू हुन्, यास्ना जसले सेवा गर्दछ।
इरानको अरब-मुस्लिम विजय पछि, पारसी धर्म विश्वासीहरूको ठूलो मात्रामा सतावटको नेतृत्व गरिएको थियो। हालैका अनुमानहरूले संसारमा जोरोस्ट्रियनहरूको हालको सङ्ख्या लगभग ११०,०००-१२०,००० मा राखिन्छ, यो सङ्ख्याको अधिकांश भारत, इरान र उत्तर अमेरिकामा बसोबास गर्दछ र तिनीहरूको सङ्ख्या घट्दै गएको मानिन्छ।
सोमपाल कामी
सोमपाल कामी (जन्म:१९ माघ २०५२ तदनुसार २ फेब्रुअरी १९९६) नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन् ।  उनी दायाँ हाते ब्याट्सम्यान तथा दायाँ हाते मध्यम-तिब्र गतिका बलर हुन् । सोमपाल कामी सन् २०१३ देखि नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका नियमित सदस्य हुन् ।
व्यक्तिगत विवरण
जब उनका पिता कामको सिलसिलामा भारतको पन्जाब तिर लागे तब कामीको बाल्यकाल पन्जाबमै क्रिकेट प्रेममा बितेको हो । कामीले त्यहाँ विभिन्न क्रिकेट टुर्नामेन्टहरूमा आफ्नो सहभागिता जनाएका थिए जस मध्ये सबैभन्दा महत्त्वपुर्ण उनले इन्डियन प्रिमियर कर्पोरेट लिगमा उसको कप्तानीलाई मान्न सकिन्छ । उनलाई नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीमा विश्वकप छनौटको लागि समावेश गरिएको थियो ।
द बुक अफ ड्रिम्स
द बुक अफ ड्रिम्स अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
सिटी अफ द क्यास्च
सिटी अफ द क्यास्च अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (संयुक्त)
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (संयुक्त) नेपालको एक राजनीतिक दल थियो। यसले संविधानसभा निर्वाचन, २०६४मा भाग लिएको थियो।
श्वेतवक्ष जुरेली
श्वेतवक्ष जुरेली नेपालमा पाइने एक प्रकारको जुरेलीको प्रजातिको चरा हो ।
ओखलढुङ्गा गाविस
ओखलढुङ्गा नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लाको सदरमुकाम अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। यस गाविस अहिले सिद्धिचरण नगरपालिकाभित्र पर्छ।
यो स्थानमा विभिन्न अत्यन्तै सुन्दर स्थल हरु उपस्थित रहेका छन्।ती स्थलहरु मध्येको एकदमै सुन्दर स्थलहरूमा गैरीगाउँ पनि पर्दछ।गैरीगाउँ निकैनै गैरो ठाउँमा उपस्थित भएको हुँदा यसको नाम गैरीगाउँ राखिएको हो।तर यो स्थान गइरो ठाउँमा उपस्थित भएता पनि यो वातावरणिय सुन्दरताको धनी रहेको छ।ओखलढुङ्गा गाविसको कारागार यही स्थलमा उपस्थित रहेको छ।
- 2nd paragraph by Prince Bajagain
खतिवडा
खतिवडा थर नेपालमा बसोबास गर्ने ब्राह्मणको एक थर हो । यो थरको गोत्र-अत्रि हो। खतिवडाहरू लाई अत्रि ऋषिका सन्तान भएको विश्वास गरिन्छ ।
यिनीहरूका सगोत्री भनेका चाँहि मिश्र, गौतम, ठाडाराई ,अधिकारी, चापागाँई, ओझा, ओस्ती, मल्ल हुन्। यिनीहरूको मुल खप्तडबाट आएकाले यिनीहरूलाई खतिवडा भनिएकाे हाे र नेपालकाे प्रायः सबै भुभागमा बसाेबास रहेकाे देखिन्छ।
सर्भेन्ट अफ द वान्ख
सर्भेन्ट अफ द वान्ख अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
पोष्टबहादुर बोगटी
पोष्टबहादुर बोगटी (विक्रम सम्वत २०१०-२०७१) नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पूर्वमन्त्री थिए। उनी संविधान सभा निर्वाचन १ मा नुवाकोट -३बाट प्रत्यक्ष तर्फ एकीकृत नेकपा माओवादीबाट विजयी भएका थिए। संविधानसभा सदस्य पोष्टबहादुर बोगटी हाल एकीकृत नेकपा माओवादीको सचिव पनि हुनुहुन्छ। नुवाकोटको तुप्चेका स्थायी बासिन्दा बोगटी आफ्नो घरजग्गा स्थानीय चण्डेश्वरी माध्यमिक विद्यालयलाई चन्दा दिएर २०५२ सालमा जनयुद्ध थालनीसंगै सपरिवार भूमिगत हुनु भएको थियो। ८ कक्षा सम्म मात्र औपचारिक शिक्षा हासिल गर्नुभएका बोगटी पार्टी भित्र सहकारिता र समाजवादको ज्ञाता मानिनुहुन्छ। उहाँका छोरा रवि वोगटीको विद्रोह कै क्रममा हत्या भएको थियो। पञ्चायतकालदेखि नै वाम राजनीतिमा लागेका बोगटी केही समय नुवाकोट भाल्चेस्थित भेडा फर्ममा सरकारी जागीरे पनि हुनुहुन्थ्यो। विचारमा दृढ र व्यवहारमा सहज पोष्टबहादुर बोगटी गैर माओवादीहरुका बीचमा पनि मिलनसार नेताका रूपमा परिचित थिए । समाजिक सेवाबाट राजनीतिमा प्रवेश गरेका बोगटी राजनीतिबाट लिने होइन, देश र जनताको सेवा गर्ने हो भन्नेमान्यता स्थापित गर्न सफल भए । बोगटीको जन्म नुवाकोटको तुप्चे गाविसको अक्करेमा २०१० साल साउन  ३ गते भएको थियो । सामान्य किसान परिवारमा जन्मिएका बोगटी आफ्नो गाउंमा सहकारीमार्फत समाजसेवामा सक्रिय थिए । सहकारीमा सक्रिय हुंदै गर्दा बोगटी समाजबादतर्फ आर्कर्षित भए । २०३४ सालदेखि कम्युनिष्ट आन्दोलनमा सक्रिय बोगटी माओवादीले सशस्त्र संर्घष थाल्नुभन्दा पूर्व नै भुमिगत राजनीतिमा थिए । बोगटी एकीकृत नेकपा माओवादीका संस्थापक मध्ये एक हुन् । माओवादीले सशस्त्र संर्घष थाल्नुपूर्व भएको गोरखाको सिरानचोकमा गरिएको फौजी तालिममा सहभागी केही नेता मध्ये उनी एक थिए । माओवादीको संशस्त्र संर्घषताका बोगटीले माओवादीको पश्चिम क्षेत्रको कमाण्ड सम्हाले । बोगटीले नेतृत्व गरेको पश्चिम कमाण्डमा माओवादी संर्घष चांडै विस्तार भएको थियो । सरल र सालीन स्वभावका बोगटी सबैसंग मिल्न सक्ने नेता थिए । विचारमा दृढ र व्यवहारमा सहज बोगटीलाई गैरमाओवादीहरु पनि मिलनसार नेताका रूपमा बुझ्ने गर्दछन् । बोगटी एकीकृत माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको अत्यन्त निकट बोगटीले माओवादी अन्तरसंर्घषमा बोगटीले सधैं अध्यक्ष प्रचण्डलाई साथ दिए । पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा नुवाकोट क्षेत्र नम्बर ३बाट निर्वाचित बोगटी दोश्रो निर्वाचनमा भने पराजित भए । पहिलो संविधानसभामा माओवादीको प्रमुख सचेतक रहेका बोगटीले सूचना तथा सञ्चार, पर्यटन नागरिक तथा उड्ड्यन तथा ऊर्जामन्त्रीसमेतको जिम्मेवारी सम्हाले । पर्यटन मन्त्री छंदा बोगटीले नेपाल वायुसेवा निगममको स्तरोन्नतीकरणका लागि महत्त्वपूर्ण निर्णय गरेका थिए । त्यस्तै उर्जामन्त्री हुंदा ऊर्जामा चिनिया लगानी भित्र्याउन उनको विशेष पहल रह्यो । जलविद्युत क्षेत्रको विकासका लागि नीतिगत सुधारमा बोगटीले निर्वाह गरेको भूमिका ऊर्जा क्षेत्रमा सम्झिने गरिन्छ । एकीकृत माओवादीको हेटौँडामा भएको सातौ महाधिवेशनमा महासचिवमा निर्वाचित बोगटीलाई विराटनगरमा भएको पार्टीको राष्ट्रिय सम्मेलनपछि गठित केन्द्रीय समितिले उपाध्यक्षमा निर्वाचित गरेको थियो । बोगटीका एकमात्र छोरा रबिको माओवादी सशस्त्र संर्घषताका सुरक्षाकर्मीको आक्रमणमा निधन भएको थियो । बोगटीका श्रीमती उषा माओवादीको जिल्लातहको राजनीतिमा सक्रिय छन् । बोगटीका दुई छोरीमध्ये प्रतिभा दाङमा छिन् भने प्रभा काठमाडौँमा सञ्चारकर्मी छन् । बोगटीको ६२ वर्षको उमेरमा २०७१ भदौ ३० गते बिहान उपचारका क्रममा निधन भएको हो । २६ गते बिहीबार एक्कासी हृदयाघात र मष्तिष्कघात भएका बोगटीको काठमाडौँ थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा २०७१ भदौ ३० गते बिहान साढे सात बजे निधन भएको हो ।
प्रारम्भिक जीवन
बोगटीको जन्म २०१० सालमा नुवाकोटको तुप्चेमा भएको थियो । यिनी पिता भैरवबहादुर बोगटी र माता लेखाकुमारी बोगटीको कोखबाट जन्मेका थिए ।
मृत्यु
६२ वर्षको उमेरमा २०७१ भदौ ३० गते बिहान उपचारका क्रममा निधन भएको हो । २६ गते बिहीबार एक्कासी हृदयाघात र मष्तिष्कघात भएका बोगटीको काठमाडौँ थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा २०७१ भदौ ३० गते बिहान साढे सात बजे निधन भएको हो ।
कुरुवास चापाखोरी
कुरुवास चापाखोरी नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
नेपाल समता पार्टी
नेपाल समता पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०६४मा भाग लिएको थियो।
द प्नम
द प्नम अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
थेचम्बु
थेचम्बु नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
विसं २०६८ को जनगणना अनुसार थेचम्बुको कुल जनसङ्ख्या ३,३८६ रहेको छ । जसमध्ये १,५५२ पुरुष र १,८६४ महिला रहेका छन् । यस गाविसमा कुल ७०२ घरधुरी रहेका छन् ।
गणेशमान सिंह
गणेशमान सिंह (वि.सं. १९७२-२०५४) नेपालका बरिष्ठ राजनीतिज्ञ, प्रजातन्त्रको योद्धा तथा २०४६ सालको जनआन्दोलनका सर्वोच्च कमान्डर थिए । काठमाडौँको खानदानी परिवारमा जन्मेका गणेशमान सिंहले १९९७ सालमा स्थापना भएको नेपालको पहिलो राजनीतिक पार्टी प्रजा परिषद्को सदस्य भई राणा शासन हटाउने राजनीतिमा आफूलाई होमेका थिए । भद्रगोल जेल फोरी भागेका जोशिला तन्नेरी गणेशमान प्रबास जानुअघि नै तत्कालीन ‘’राणा हटाऊ’’ आन्दोलनका एक नायक भैसकेका थिए । भारतमा अर्का नेता बीपी कोइरालासँग राजनीतिक सम्बन्ध विकसित हुनासाथ अन्य केही सहयोगीसाथ २००३ सालमा स्थापित नेपाली कांग्रेसलाई आजीवन जुझारू नेतृत्व दिन गणेशमानको उल्लेखनीय भूमिका रहेको छ । २००७ सालको क्रान्तिका एक अगुवाका रूपमा उनले बीरगञ्ज मोर्चामा सशस्त्र संघर्ष गरेका थिए। संर्घषका हिसाबले बीपी कोइरालाभन्दा बढी समयसम्म देशमा प्रजातन्त्र बहाली र पुर्नबहाली लागि समर्पित गणेशमान सिंह सैद्धान्तिक हिसाबले बीपीका अनुयायी र सबैभन्दा ठूला र्समर्थकका रूपमा नेपाली कांग्रेसलाई लोकप्रिय बनाउन सदा क्रियाशिल रहे। पहिलो जननिर्वाचित सरकारमा वरिष्ठ मन्त्री रहेका गणेशमानले २०१७ सालमा प्रजातन्त्र अपहरण भएपछि ८  वर्ष निरन्तर काराबास भोगे । त्यसपछि पुनः प्रबासमा राजनीतिक सङ्गठन विस्तार गरी २०३३ सालमा बीपीसँगै राष्टिूय मेलमिलापको नारा लिई स्वदेश फर्केर तत्कालीन पञ्चायती ब्यबस्थाका बिरूध्द सक्रिय रहे ।
तत्कालीन पञ्चहरूबाट बीपीसँगै मृत्युदण्डको माग गरिएका गणेशमानले २०३६ सालको बिद्यार्थी आन्दोलन र जनमत संग्रहमा उत्तिकै नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेका थिए। बीपीको निधनपछि कांग्रेसका सर्वोच्च नेताका रूपमा गणेशमानले २०४२ सालको सत्याग्रह आन्दोलन आरम्भ गरेका थिए। १९९७ सालदेखि अनवरत राजनीतिमा समर्पित कडा स्वभाव र जुझारू व्यक्तित्वका र्सवप्रिय नेता गणेशमानको अर्को महत्त्वपूर्ण योगदान २०४६ सालमा रहेको थियो। राष्टिूय जनआन्दोलनका लागि कम्युनिष्टहरूसँग मिलेर पञ्चायत बिरूध्द आन्दोलनको घोषणा गर्ने गणेशमानसिंह उक्त आन्दोलनका सर्वोच्च कमाण्डर थिए।
बाल्यकाल र शिक्षा
गणेशमान सिंहको जन्म वि.सं. १९७२ साल कात्तिक २४ गते काठमाडौँको यट्खामा भएको थियो । गणेशमान, सुब्बा ज्ञानमान सिंह र सुभद्रा कुमारीका जेष्ठ सुपुत्र थिए। गणेशमान सिंह नाम राखिएको भए पनि परिवारले पुलपुल्याएर उनलाई 'हीराकाजी' भन्ने गर्थ्यो। टोल, छिमेकी र दौंतरीहरूबीच उनी दरबार स्कूलमा पाँच कक्षामा भर्ना हुनु अघिसम्म हीराकाजी कै नामले परिचित थिए। आफ्नो बाजे हरिमान र पिता ज्ञानमानको अल्पायुमा निधन भएकाले गणेशमानको लालन-पालन जेठा बाजे सरदार रत्नमानबाट भएको हो । सरदार रत्नमानको पदोन्नति हुँदै काजी र बडाकाजीसम्म भए। रत्नमान राणाकालको नामी भारदार हुनाले गणेशमान सिंहको बाल्यकाल र यौवन सम्पन्नता र ठाँटबाँठमा बितेको थियो । दरबार हाइस्कूलमा कक्षा ६ मा पढ्दा राणाका छोराछोरीलाई आदर नगरेका कारण वि.सं. १९८४ मा विद्यालयबाट निस्कासित गणेशमान बहिदारको पदमा सरकारी सेवामा प्रवेश गरे। राणाको दरबार अगाडि साइकल कुदाएका कारण पनि सिंहले सजाय भोग्नुपर्‍यो। उनको आफ्नो स्वाभिमान गिराउन नचाहने प्रवृत्तिले बहिदारको सेवा त्याग गरी उनी कोलकाता गए र सन् १९३९ मा प्रथम श्रेणीमा मेट्रिक (एसएलसी) पास गरे। त्यसपछि कोलकाता कै विद्यासागर कलेजमा विज्ञान विषयमा प्रवीणता प्रमाणपत्र तह (आईएस्सी)को अध्ययन सु्रु गरेका सिंह राजनीतिमा प्रवेश गरे।
२००७ सम्म
अध्ययनकै बेला भारतबाट नेपाल आएका बेला वि.सं. १९९७ सालमा नेपालको जेठो राजनीतिक दल राष्ट्रिय प्रजापरिषदको सदस्यताबाट उनको नेपालमा राजनीतिक जीवनको सुरूवात भयो। तर प्रजापरिषद सदस्यता लिएको दुई हप्तापछि अर्थात् र वि.सं. १९९७ असारमा नै उनको मङ्गलादेवी सँग विवाह भयो। यो विवाह गर्न जेठा बाजे र आमाले सिंहलाई आग्रह गरेका थिए। तर उनको गिरफ्तारी विवाह पश्चात् वि.सं. १९९७ कात्तिक महिना (सन् १९४० अक्टोबर)मा भएको थियो। तत्कालीन राणा सरकारले सर्वश्वहरण सहित आजीवन कारावासको दण्ड दियो। उनीसँगै जेल पर्नुभएका गङ्गालाल श्रेष्ठ, धर्मभक्त माथेमा, दशरथ चन्द र शुक्रराज शास्त्रीलाई भने मृत्युदण्ड दिइयो। जन्मजात विद्रोही गणेशमान सिंहलाई राणाको पर्खालले धेरै दिन कैद गर्न सकेन। २००१ साल वैशाख (सन् १९४४) का एक रात भद्रगोल जेलको पर्खाल नाधेर उनी कैदमुक्त भए। जेलबाट भागेपछि उनी कृष्णबहादुर प्रधानका नाममा राणा विरोधी अभियान चलाउँदै राणा शासकहरूद्वारा देश निकाला गरिएको नेपालीहरूको बसोबास क्षेत्र भारतको दार्जीलिङ, सिक्किम, कालिङपोङ, कोलकाता, बनारस र लाहौर पुग्नुभयो। यसक्रममा उनको कोलकातामा वि.पी. कोइरालासँग २००१ सालमा सम्पर्क भयो। विश्वेश्वरसँग मिलेर उनले २००३ साल माघ १२ गते (सन् १९४७ जनवरी २५ मा) नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको स्थापना गरे, जुन पार्टी सुवर्ण शमशेरको प्रजातान्त्रिक कांग्रेससँग मिलेर २००६ साल (सन् १९५० अपि्रल)मा नेपाली काँग्रेस बन्यो। उनी नेपाली काँग्रेसको संस्थापक नेता बने।
वि.सं. २००७ (असोज ९, १० र ११) मा तत्कालीन जहाॅनिया राणा शासन विरूद्ध भारतको बिहारस्थित बैरगनियामा तीन दिनसम्म आयोजित 'बैरगनिया सम्मेलन' मा गणेशमान सिंह, खड्गजीत बराल, बहादुरसिंह बराल, डाक्टर के.आई. सिंह, मातृकाप्रसाद कोइराला, बि.पि. कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई र महेन्द्र नारायण निधि आदिको समेत उपस्थिति रहेको थियो । 'बैरगनिया सम्मेलन' मा भाग लिने जति सबैले तत्कालीन जहाॅनिया राणा शासन फाल्न 'डु अर डाई' ('गर या मर') अर्थात् कि राणा शासन खत्तम गर्ने कि हामी खत्तम हुने नीति अप्नाउन स्विकारेका थिए ।  २००७ सालाको क्रान्तिको तयारीका लागि भूमिगत रूपमा नेपाल आउँदा २००७ साल असोज २७ गते ठोरीको जंगलमा पक्राउ पर्नुभयो । उनलाई शारीरिक यातना दिइयो। २००७ सालमा प्रजातन्त्रको स्थापना भएपछि रिहा भए र मोहन शमशेरको नेतृत्वमा बनेको मन्त्रिमण्डलमा सिंहले उद्योग तथा वाणिज्य मन्त्रीको कार्यभार सम्हाले।
२००७ देखि २०१७
२००८ सालमा नेपाली काँग्रेसका नेता मातृकाप्रसाद कोइरालाको मन्त्रिमण्डलमा कृषि, भूमि तथा खाद्यमन्त्री भएका सिंहले विश्वेश्वरप्रसादको निर्देशनमा मातृकाप्रसादको मन्त्रिमण्डल त्यागे। २०१२ सालमा कांग्रेसको वीरगंज अधिवेशनमा सभापतिका लागि उम्मेदवारी दिएका सिंह सुवर्ण शमशेरद्वारा पराजित भए। उनले २०१४ सालको भद-अवज्ञा आन्दोलनलाई नेतृत्व दिए। २०१५ सालको प्रथम संसदीय निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेसका तर्फबाट काठमाडौँको सांसद् पदमा विजयी भए। वि.पी. कोइरालाको नेतृत्वमा गठित सरकारमा निर्माण तथा यातायात मन्त्रीको कार्यभार सम्हाले।
२०१७ देखि २०४६
२०१७ साल पुस १ गते (सन् १९६०)को घटनापछि सिंह लगातार आठ वर्ष (२०२५ सालसम्म) सुन्दरीजल जेलमा थुनिए। जेलमुक्त भएपछि उनी निरंकुशता विरुद्धको आन्दोलनलाई नेतृत्व दिन भारत प्रवासमा गए। मेलमिलापको नीति लिएर वि.पी. कोइरालासँग २०३३ साल (सन् १९७६)मा स्वदेश फर्किएका सिंहलाई विमानस्थल मै गिरफ्तार गरियो। उनमाथि राजकाज मुद्दा चलाईयो र फाँसीको माग गरियो। २०३४ सालमा भारतको पटनामा भएको काङ्ग्रेस सम्मेलनमा पार्टीको नेता निर्वाचित भए। जनमत सङ्ग्रह, २०३७ मा निःशर्त सहभागी हुने कुरामा वि.पी. कोइरालासँग मतभेद पनि भएको थियो। २०३९ साल (सन् १९८२)मा वि.पी. कोइरालाको देहावसान पश्चात उनी नेपाली काँग्रेसको सर्वोच्चनेता भए। २०४२ साल (सन् १९८५)मा मेलमिलाप नीतिको पुनर्परिभाषा गरियो र सिंहले सत्याग्रहको नेतृत्व गरे। त्यसबखत पनि जेल सजाय भोग्नुपरेको थियो।
२०४६ साल माघ ५, ६ र ७ गते काठमाडौँको क्षेत्रपाटीस्थित आफ्नै निवासमा आयोजित नेपाली काँग्रेसको सम्मेलनद्वारा जनआन्दोलनको घोषणा गरे। २०४६ फागुन ७ गते प्रारम्भ भएको ऐतिहासिक जनआन्दोलनको नेतृत्व सम्हाल्नुहुने सर्वोच्च कमाण्डर सिंहलाई ६ वामपन्थी पार्टीहरूको संयुक्त मोर्चाले समेत साथ दिएको थियो। तर आन्दोलनको क्रममा उनलाई घरमै नजरबन्द गरियो। गम्भीररूपमा अस्वस्थ्य भएपछि अस्पताल भर्ना भएका सिंहलाई अस्पतालमा नै नजरबन्द गरियो। जनआन्दोलनको सफलतास्वरूप दलहरूमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा (२०४५ साल चैत्र २६ गते) भएपछि चैत्र २७, २०४६ साल काठमाडौँको टुँडिखेलमा आयोजित विशाल जनसभामा ऐतिहासिक सम्बोधन गर्ने सिंहलाई 'फादर अफ डेमोक्रेसी'को रूपमा सम्मानित गरियो।
२०४६ देखि २०५४
जनआन्दोलनपछिको अन्तरिम सरकारको (२०४७ साल वैशाख) प्रधामन्त्री पद लिन राजा बीरेन्द्र आग्रह हुँदा सिंहले अस्वीकार गरे। २०४७ साल पुष ३ गते (सन् १९९० डिसेम्बर १८)मा उनले तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति जर्ज बुशलाई अमेरिकामा भेटे। नेपाल तथा विश्वमै मानवाधिकार र शान्ति स्थापनाका निम्ति नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेवापत सम्मानस्वरूप अमेरिकाबाट पिसरन पुरस्कार-१९९० तथा मानवाधिकार पुरस्कार-१९९३ एवम् संयुक्त राष्ट्र सङ्घका भूतपूर्व महासचिव ऊ थान्तको नाममा स्थापित 'ऊ थान्त शान्ति पुरस्कार'बाट उनी सम्मानित भए। २०४९ सालमा नेपाली काँग्रेसको झापा जिल्लाको कलबलगुडीमा सम्पन्न आठौँ महाधिवेशनमा तत्कालीन प्रधामन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासँग उनको मतभेद हुन पुग्यो। २०५१ साल भदौमा उनले नेपाली काँग्रेस छाडे। तर कांग्रेसले उनलाई कहिल्यै छाडेन। प्रजातन्त्रको संरक्षणका निम्ति जनजागरण अभियानको २०५१ साल नेपाली काँग्रेसको पोखरा महासमितिको बैठकमा उनलाई पार्टीको सर्वोच्च नेता कायमै रहेको घोषणा गरियो। २०५३ साल वैशाखको नेपाली काँग्रेसको नवौँ अधिवेशनमा अनुपस्थित रहेपनि उनलाई महाधिवेशनले पार्टी सर्वोच्च नेताको उच्च सम्मान प्रदान गरिनै रह्यो।
२०५३ साल भदौ १० गते उहाँकी धर्मपत्नी मङ्गलादेवी सिंहको निधन भयो। उनको निधन ८२ वर्षको उमेरमा २०५४ साल असोज २ गते भयो। सरकारले तीनदिनसम्म राष्ट्रिय शोक मनाउने घोषणा गर्‍यो। श्री ५ को सरकारले कुनै पनि सरकारी पदमा नभएको र राजनीतिज्ञको सम्मानमा गरेको यो घोषणा पहिलो हो। स्व. सिंहका दुई छोरा प्रदीपमान सिंह र प्रकाशमान सिंह तथा तीन छोरी डा. मीना सिंह, कान्ता मानन्धर र रीता वैद्य हुन्। काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्व नगरप्रमुख पीएल सिंह भने नेता सिंहका धर्मपुत्र हुन्। उनलाई लौह पुरुष, फादर अफ डेमोक्रेसी, सर्वमान्य नेता, वीर गणेशमान, वरिष्ठ प्रजातन्त्रवादी नेता, नेपाली जनक्रान्तिका महान योद्धा, २०४६ सालको ऐतिहासिक जनआन्दोलनका कमाण्डर सर्वोच्च नेता आदि उपनामले पनि चिनिन्छ।
यो पनि हेर्नुहोस्
नेपालको पहिलो प्रतिनिधिसभा (२०१५) का सदस्यहरू
दाहाल
दाहाल नेपालका ब्राह्मण हरू मध्यको एक थर हो। पश्चिम नेपालको दैलेखको दुल्लु दहगाउँ दाहालहरूको उद्गम स्थल भएको कुरा दाहाल वंशावलीमा उल्लेख गरिएको छ। दाहालहरू नेपालको सबै तिर छरिएर रहेका छन। २५ पुस्ताको इतिहास फेला परेको दाहालहरू दासुभट्टका सन्तान हुन। दाहालहरुले घिमिरेसँग बिहे गर्दा राम्रो हुने बताइएको छ ।
कटुञ्जे, ओखलढुङ्गा
कटुञ्जे नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
दाहाल
इतिहास
दाहालको मूल लता यस प्रकार रहेको छ। दासुभट्ट अहिले सम्मको अनुसन्धानबाट पत्ता लागेको दाहालको आधार पुस्ता हुन।
गोत्र
यो थरको वत्स गोत्र हुन्छ। दाहालको सगोत्री थरहरू लम्साल, कुवर, राणा र रूपाखेती हुन। दाहाल प्रतिस्ठान मकवानपुरका अध्यक्ष कृष्ण प्रसाद दाहालका अनुसार लम्साल, रूपाखेती, कुवर, राणा सबै दाहाल नै हुन। विभिन्न काल खण्डमा आएर दाहालले दोलखामा रोपेको खेत बिर्ता पाएको भएर एकथरि दाहाल रूपाखेती भए, दाहाल भित्रैका लुम्साली बाजेका सन्तान अपभ्रम्स भै हाल लम्सालको रूपमा रहेका छन, दाहालकै एक सन्तानले मगर जातकी कन्यासँग बैबाहिक सम्बन्ध कायम गरेकाले तात्कालीन प्रचलन अनुसार अन्तर्जातीय बिबाह गर्ने वर सुवर नभई कुवर हुन्छ भनि कुवर भन्न थालियो र पछि कुवंर भन्न र लेख्न थालियो। तिनै कुवंर मध्यका बाल नरसिंह कुवंर का सन्तान जंग बहादुर कुवंरले कोतपर्ब पश्चात उपाधि स्वरूप राणा पदवी धारण गरेका हुन।
बत्स गोत्रीहरूको पञ्च प्रवरमा वत्स, और्ब, च्यवन, जमदग्नी र भार्गव भन्ने गरिन्छ । विभिन्न काल खण्डमा उनको बंशमा विभिन्न प्रभावशाली ऋषिहरु भए, ती मध्येका वत्स ऋषिको नामबाट उनका सन्ततिहरूको वत्सगोत्र भएको बुझिन्छ।
समयक्रम सँगै अहिले लम्साल, कुवर, र राणालाई छुट्टै थर मानिन्छ। दाहाललाई भने बुढा दाहाल र रूपाखेती दाहाल गरी दुई समूहमा विभाजन गरिएको छ। बुढा दाहालहरूले आफ्नो पूरा नाममा दाहाल थर लेख्छन भने रूपाखेती दाहालहरूले रूपाखेती लेख्ने गर्छन।
टोगोका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा टोगोका १ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
दाहाल
विशिष्ट संस्कृति
बुढा दाहालहरूले पुर्णिमाको दिन दुध खादैनन। बुढा दाहालहरूले बैशाख पुर्णिामाको दिन र मंसिरे पुर्णिामाको दिन आफ्नो घरको धुरिमा धजो राख्छन।
टोगोका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको टोगोका सांस्कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
दाहाल
दाहाल प्रतिष्ठान
दाहालहरूको सामाजिक संस्था दाहाल प्रतिष्ठानको केन्द्रीय कार्यालय झापाको दमकमा रहेको छ।
लोकनाथ दाहाल उमेर १०३ वर्ष, तत्कालीन पथरिया गाबिस वार्ड न ३ साबिक कचनकवल गाउपालिका वर्ड न ३ झापा नेपाल
द एनम
द एनम अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
दलित जनजाति पार्टी
दलित जनजाति पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधानसभा निर्वाचन, २०६४मा भाग लिएको थियो।
अरूणिमा सिन्हा
अरूणिमा सिन्हा (जन्म:१९८८) भारतबाट राष्ट्रीय स्तरकी पूर्व भलिबल खिलाडी तथा एवरेस्ट पर्वत चड्ने वाली पहली भारतीय विकलांग हुन्।
प्रारंभिक जीवन र करियर
अरुणिमा उत्तर प्रदेशको अंबेडकर नगरको निवासी हुन् र केंद्रीय अद्योगिक सुरक्षा बल (सी आई एस एफ)मा हेड कांस्टेबलको पदमा २०१२बाट कार्यरत छिन्।
ट्रेन दुर्घटना
१२ अप्रिल २०११मा लखनऊबाट दिल्ली जादै गरेको बेला उनको ब्याग र सुनको चेन तान्ने प्रयासमा केही अपराधिहरूले बरेलीको निकट पदमवाती एक्सप्रेसबाट अरुणिमाको बाहिर फ्याकि दिएक थिए, जसको कारण उनले आफ्नो खुट्टाहरू गुमाउनु गंपरेको थियो ।
कालोकल्की पहेंलोजुरेली
कालोकल्की पहेंलोजुरेली नेपालमा पाइने जुरेलीको प्रजातिको चरा हो। यो चरा नेपाल लगायत भारतीय उपमहाद्वीप देखि दक्षिणपूर्वी एसियासम्म पाइन्छ।
तत्व (हिन्दू धर्म)
तत्त्व त्यसलाई भनिन्छ जसबाट यथार्थ बनेको छ। सांख्यका अनुसार २५ तत्त्व छन् र शैव दर्शनका अनुसार ३६। यथार्थताका अणु।
यथार्थताका विभिन्न रूप। सांख्यका अनुसार २५ तत्त्व छन् र कश्मीर शैवदर्शनका अनुसार ३६ तत्त्व छन्।
विद्युत चालकता
पदार्थों द्वारा विद्युत धारा संचालित गर्ने क्षमताका मापलाई विद्युत चालकता (Electrical conductivity) वा विशिष्ट चालकता (specific conductance) भन्दछन्। जब कुनै पदार्थदेखि बनेका कुनै 'चालक'का दुइ सिरहरुका बीच विभवान्तर आरोपित गरिन्छ त यसमा  विद्यमान घुम्न सक्ने योग्य आवेश प्रवाहित हुन लाग्दछन् जसलाई विद्युत धारा भन्दछन्। आंकिक रूपले धारा घनत्व \mathbf{J}  तथा विद्युत क्षेत्रको तीव्रता  \mathbf{E} का अनुपातलाई चालकता (σ) भन्दछन्। अर्थात -
विद्युत चालकताका व्युत्क्रम (reciprocal) राशिलाई विद्युत प्रतिरोधकता (ρ)  भन्दछन् जसको SI इकाई सिमेन्स प्रति मीटर (S·m-१) हुन्छ।
अर्गली दरबार
अर्गली दरबार नेपालको प्रदेश नं. ५, पाल्पा जिल्ला, अर्गली गाउँ विकास समितिको वाड नं.१ मा अवस्थित ऐतिहासिक महत्त्वको दरबारहो। पुरानो हुलाकी मार्ग र हाल तानसेन-रिडी-तमघास सडकको बीचमा अवस्थित अर्गली दरबार पाल्पा सदरमुकाम तानसेनबाट २१ किलोमिटर पश्चिम-उत्तरमा छ। जुद्धशमशेरले स्वेच्छाले प्रधानमन्त्री पद त्यागि सन्यासी जीवन बिताउने अभिप्रायले रिडी बजारबाट पाँच किलोमिटर पूर्व पाल्पा जिल्लास्थित अर्गली उपत्यकामा उनको निजी बासस्थानको लागि विक्रम सम्वत्१९९९ सालमा सुरू गरी २००१ सालमा दरबार निर्माण गराए। पश्चिम प्युठान-अर्घाखाँचीसम्मको जनश्रमदानद्वारा निर्मित उक्त दरबारमा प्रयोग भएको इँटा, फलाम, काठ, प्रस्तर एवं अन्य भौतिक सामग्री उच्च गुणस्तरको थियो। विक्रम सम्वत्२००२ साल मङ्सिर १४ गते जुद्द् शमशेर गेरुवस्त्र धारण गरी कान्छी श्रीमती गम्भीर कुमारीका साथ त्यही अर्गली दरबारमा आए। रिडी घाटको नित्य स्नान एवं ऋषिकेश मन्दिरको फूलप्रसादसहित २००७ सालसम्म जुद्धशमशेर अर्गली दरबारमै बस्दथे। हाल अर्गली दरबारभग्नावसेसमा परिणत भएको छ।
द ब्रेभ फ्रि मेन
द ब्रेभ फ्रि मेन अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
जकिगञ्ज उपजिल्ला
जाकिगञ्ज बङ्गलादेशको सिलेट जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
जाकिगञ्ज उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°५१' देखि २५°००' उत्तर अक्षांश र ९२°१३' देखि ९२°३०' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। जाकिगञ्ज उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये २८७.३३ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई कानाइघाट उपजिल्लाले र भारतको मेघालय राज्यले उत्तर, भारतको आसाम राज्यले दक्षिण, पूर्व र बियानीबाजार उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेका छन्। सुरमा, कुसिवारा, बालाई सिमसार क्षेत्र, धानकुरि, डुबाइल, सिङ्गइकुडि बिल आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने अप्रिल १९७१ मा पाकिस्तानी सेना पहिलोपटक यस उपजिल्लामा प्रवेश गरेका गर्दै यहाँका कयौँ सर्वसाधारणहरूक‍ हत्या र थुप्रै घरटहराहरूमा आगजनी गरेका थिए।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १९८३९९ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ९९८२२ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ९८५७७ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १७७८४२  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २०५१३ छ। त्यस्तै गरी इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १० र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ३४ रहेको छ। यस उपजिल्लामा ४६३ मस्जिद र ७३ मन्दिर, ९ चिहानहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका ३६.८३% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने १.६१% ले पोखरी, ५९.८१% ले टुटी र १.७४% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्।जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयको प्रतिवेदन अनुसार यस उपजिल्लाका १९.१९% धाराका पानीमा आर्सनिकको मात्रा पाइएको थियो। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये ३.८८% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वस्थ्य केन्द्र, १० सङ्घ स्वस्थ्य तथा परिवार नियोजन केन्द्र र ४ निजी अस्पतालहरू रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, बदाम, आलु, प्याज, लसुन तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, नरिवल, केरा, लिची, अम्बा, खरबुजा, भुइँकटर, मेवा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र,  बरफ उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, बदाम, माछा लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल, तोरी र सखरखण्ड पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ३ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा थुप्रै माछापालन केन्द्र, दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा कुखुरापालन केन्द्र रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ४६.०६% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा ९.०६%, उद्योगमा ०.७४% वाणिज्यमा १२.८४%, सञ्चार र यातायातमा १.६४%, निर्माण क्षेत्रमा १.८४%, सुविधामा ५.८०%, धार्मिक सेवामा १.१९%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ६.९३% र अन्यमा १३.९०% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय जाकिगञ्ज थानाको स्थापना सन् १९४७ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा ९ सङ्घ परिषद्, ११५ मौजा/महल्ला र २८६ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू यस प्रकार छन्; जाकिगञ्ज सदर सङ्घ परिषद्, बारहाल सङ्घ परिषद्, बिरश्री सङ्घ परिषद्, काजलसार सङ्घ परिषद्, खलाछडा सङ्घ परिषद्, सुलतानपुर सङ्घ परिषद्, बारठाकुरी सङ्घ परिषद्, कसकनकपुर सङ्घ परिषद् र मानिकपुर सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४५.२२% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४९.९७% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४०.४६%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ४ क्याम्पस, २३ माध्यमिक विद्यालय, १२७ प्राथमिक विद्यालय, १४ सामुदायिक विद्यालय, ४ बाल उद्धान केन्द्र र ४७ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; गुरुसदय उच्च विद्यालय (सन् १९५७), बारहाल एहिया उच्च विद्यालय (सन् १९३५), इछासति बहुमुखी उच्च विद्यालय (सन् १९५७), फुलतली आलीया मदरसा (सन् १९२०) आदि।
प्रतीकवाद
कुनै अदृश्य, अप्रस्तुत विषयको सट्टामा काम लिनका निम्ति प्रयुक्त वस्तु, चिह्न वा सङ्केत नै प्रतीक हो । यसले कुनै व्यक्ति, विषय, भाव, विचार वा क्रियाको समेत प्रतिनिधित्व गर्दछ । प्रतीक पाश्चात्य जगत्मा प्रचलित सिम्बोलिज्म (Symbolism) शब्दको पर्यायवाची वा समानार्थी शब्द हो ।
धर्के जुरेली
धर्के जुरेली नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
तिम्सिना
तिमिल्सिना नेपालमा बसोवास गर्ने बाम्हमण जाति हो । तिमिल्सिनाहरूको गोत्र मौद्गल्य हो । वि.स‌ं. ४१० तिर यस थरका ब्राम्हमणहरू पश्चिम नेपालबाट नेपालको भूभागमा प्रवेश गरी नेपालका विभिन्न भूभागमा वसोवास गरेको पाइन्छ । वि.सं‍ ६०८ तिर सिञ्जापति नरेश मयुरभञ्जनपालबाट लालुभट्टका तीन छोरा ईला भट्ट, विशा भट्ट, वासु भट्टले अछाम जिल्लाको तिमैल्सैन गाउँ विर्ता पाएका थिए । यही तिमैल्सैन गाउँ नै यस थरको उत्पति स्थलको रूपमा मानिन्न । यही स्थानमा आई वसोवाश गरेका कारण ईला भट्ट, विशा भट्ट, वासु भट्टका सन्तानहरू तिमिल्सिना थरले कहलाए । विभिन्न भूगोल अनुसारको उच्चारणको आधारमा तिमिल्सिनाहरू अन्य विभिन्न थर लेख्ने र वोल्ने चलन पनि हुन गयो । यस अनुसार तिम्सिना, तिमल्सिना, तिमल्सेना, तिमिल्सिना, तिमसिना, तिम्सैना आदि लेख्ने प्रचलन रहेको छ। तिमिल्सिनाहरू देशको ७७ जिल्लामा वसोवास रहेको पाइन्छ । तिमिल्सिनाहरूले पछिल्लो समयमा आफ्ना बन्धुबान्धवहरू सङ्गठित हुने प्रयासमा रहेका छन् । जसको लागि तिमिल्सिना समाज नेपाल स्थापना भई हाल क्रियाशिल छ । यस संस्थाको केन्द्र, प्रदेश, जिल्ला, हुँदै गाउँ/नगरका वड समितिहरू समेत क्रियाशील रहेका छन् ।
द अस्त्र
द अस्त्र अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कहार
तराई प्रदेशमा बसोबास गर्ने एउटा जातजाति|
कहार जातिका मानिसहरूले कमकर, कहार, महत्तो, सिंहजस्ता थर लेखिएको पाइन्छ भने धुरिया, खानी, पन्सुइया, खरबारा, चन्द्रवंशीजस्ता सात गोत्रहरू पनि पाइन्छन् रामायण, महाभारतलगायत भोजपुरी, हिन्दी, अवधी, मैथली भाषाका चलचित्रहरूमा कहारको जातीय पहिचान देखिन्छ। यसलाई लिएर चलचित्रहरूमा विभिन्न किसिमका गीतहरू गाइएको पाइन्छ। जस्तैः- उठा ओरे, डोली, लोके चलो कहार पिया मिलनके रुटवाई जल्दी-जल्दी चलोरे कहार, सुरज डुबरे नदीया उठाए चार कहार वा, मुखवा से, राम-राम बोलके डोलिया कहार लेइके,
पारसी
पारसीहरू भारतीय उपमहाद्वीपको पारसी धर्म मान्ने जातीय धार्मिक समूह हो। तिनीहरू फारसीहरूबाट आएका हुन् जसले मुस्लिमहरूको सतावटबाट बच्न र आफ्नो पारसी धर्मको पहिचान जोगाउनको लागि इरानको अरबी विजयको समयमा र पछि मध्यकालीन भारतमा बसाइँ सरेका थिए।
फारसीहरूले ८ औं र १० औं शताब्दीको बीचमा ग्रेटर इरानबाट भारतीय उपमहाद्वीपमा बसाइँ सर्ने क्रम जारी राखे, र अन्ततः स्थानीय हिन्दु राजाले शरण दिएपछि हालको गुजरातमा बसोबास गरेका थिए।
तुलसीपुर उपमहानगरपालिका
तुलसीपुर नेपालको लुम्बिनी प्रदेशमा पर्ने दाङ जिल्लाको एक उपमहानगरपालिका हो। यो तीव्र गतिमा विकसित हुँदै गइरहेको एक व्यापारिक सहर हो। यो नगर नेपालको राजधानी काठमाडौँदेखि ४३० किलोमिटर दक्षिण-पश्चिममा रहेको छ। भौगोलिक विस्तारको कारण यो उपमहानगरपालिका महाभारत पर्वत शृङ्खलादेखि दक्षिणमा चुरे क्षेत्रसम्म फैलिएर रहेको छ। दाङ जिल्लाको तत्कालिन तुलसीपुर र अमृतपुर गाउँ विकास समितिका सम्पूर्ण वडालाई समेटेर वि.सं. २०४८ चैत्र ३० गते यसलाई नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।
वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार तत्कालीन उरहरी, टरिगाँउ र हलवार गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यसै प्रकार सङ्घीय शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै तुलसीपुरलाई वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। तुलसीपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा तत्कालिन मानपुर, बिजौरी, डुरुवा, फुलबारी र पवननगर गाउँ विकास समितिलाई समावेश गरिएको थियो।
नामकरण
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि रहेको यस क्षेत्रमा भारतको तुलसीपुरबाट आएको राजाले राज्य गरेको र उनै तुलसीपुरे राजाको कारणले गर्दा यस स्थानको नाम पनि 'तुलसीपुर' भएको अनुमान गरिएको छ।
इतिहास
भारतको अवधको सबैभन्दा ठूलो तालुकमा तुलसीपुरका राजाहरूले शासन गरेका थिए, जसमा वर्तमान दाङ र देउखुरी उपत्यकाहरू समावेश रहेका थिए। तसर्थ, यसलाई बाइसे राज्यमध्ये एकको रूपमा पनि गणना गरियो, जुन पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियानपछि पश्चिम नेपाल बनेको हो। सुकौराकोट (बबई नदीको उत्तरी किनारमा)को थारु सभ्यता सबैभन्दा पुरानो मानव सभ्यता हो जुन यस समुदायका मानिसहरूको पूर्वतिर बसाइँसराइसँगै देशको पूर्वी भागसम्म विस्तार भएको हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार तुलसीपुरको जनसङ्ख्या १,४१,५२८ रहेको छ भने कुल ३४,९७८ घरधुरी रहेका छन्। यस नगरमा मुख्यतया ब्राह्मण, क्षेत्री, थारु रहेका छन्। यसका साथै यहाँ नेवार, मगर, विश्वकर्मा, राई, लिम्बु लगायतका जातजाती बसोबास गर्छन्।
च्यानाम, ओखलढुङ्गा
च्यानाम नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
ट्रलियन: अलस्टर २२६२
ट्रलियन: अलस्टर २२६२ अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
स्वर्णचूल फिस्टो
स्वर्णचूल फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
नेपाल सद्भावना पार्टी (आनन्दीदेवी)
नेपाल सद्भावना पार्टी (आनन्दीदेवी) नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०६४मा भाग लिएको थियो।
२०१६-१७ एफसी बायर्न म्युनिखको सिजन
२०१६-१७ एफसी बायर्न म्युनिखको सिजन जुन पृष्ठमा बायर्न म्युनिखले २०१६-१७ सिजनमा खेलेका खेलहरूको जानकारी रहने गर्दछ।
नेपाली चिया
नेपाली चिया नेपालमा उत्पादन हुने चियाको बोटको पातबाट बनाइने पेय पदार्थ हो। नेपालमा पाइने चिया उपस्थिति, गन्ध र स्वादको लागि लोकप्रिय छन्। तर दार्जिलिङको चियासँगै धेरै तरिकामा नेपालमा पाइने चिया समान छन्। नेपालको पूर्वी क्षेत्रको भूगोल दार्जिलिङसँग मिल्दोजुल्दो रहेकाले चियामा पनि यसको प्रभाव पाइन्छ। तुलनात्मक रूपमा उत्पादन कम हुने भएकाले नेपालको चिया दार्जिलिङका चियाभन्दा कम परिचित छ।
२०१६-१७ एफसी बायर्न म्युनिखको सिजन
स्रोत
श्रेणी :फुटबल क्लबका सिजनहरू श्रेणी : एफसी बायर्न म्युनिखको सिजनहरू
नेपाली चिया
परम्परागत र सिटिसी गरि नेपालमा मुख्य दुई प्रकारको चियाहरू पाइन्छ।
परम्परागत चिया
परम्परागत चिया दार्जिलिङको चियाजस्तै चिनियाँ चिया बिरुवाको विविधताबाट बनेको हो। चियालाई हातले अथवा मेसिनले रोल गारिन्छ। हरियो चिया, उलाङ चिया, सेतो चिया र ह्यान्ड रोल्ड चिया जस्ता विशेष चियाहरू परम्परागत चियाको श्रेणीमा पर्दछन्। नेपालमा, परम्परागत चिया नेपालको पहाडी क्षेत्रहरूमा समुद्री सतहबाट ९०० देखि २१०० मिटरसम्मको उचाइमा उत्पादन र प्रशोधन गरिन्छ। इलाम, पाँचथर, धनकुटा, तेह्रथुम, सिन्धुपाल्चोक र कास्की गुणस्तरीय परम्परागत चिया उत्पादनका लागि प्रख्यात पूर्वी जिल्लाहरू हुन्।
राणा वंशको समयमा
राणा वंशको सुरुवातसँगै नेपालको सिमाना र शासन व्यवस्था आन्तरिक र बाह्य रूपमा निरन्तर रूपमा उथलपुथलमा रहेको थियो। भारतको विपरीत, नीतिहरूले नेपाललाई बेलायती औपनिवेशिक शासनबाट आफ्नो राष्ट्रिय स्वतन्त्रता कायम राख्न मद्दत गर्दै यसलाई आधुनिकीकरण र आर्थिक विकासबाट अछुतो बनायो। यसरी सुरुवाती अवस्थामा रहेको नेपाली चिया उद्योगलाई नजिकैको दार्जिलिङ चिया उद्योगको तुलनामा प्रतिकूल असर परेको थियो, जुन बेलायती औपनिवेशिक शासनमा फस्टाएको थियो।
नेपालमा पहिलो चियाको झाडी बीउबाट उब्जाएको मानिन्छ जसलाई चिनियाँ सम्राटले नेपालका तत्कालीन प्रधानमन्त्री जङ्गबहादुर राणालाई उपहारस्वरूप दिएका थिए। नेपालको चिया उद्योग बेलायती साम्राज्यको अधीनमा रहेको विश्वको पहिलो बहुराष्ट्रिय कम्पनी इस्ट इण्डिया कम्पनीद्वारा भारतको उपनिवेशीको कारण अस्तित्वमा आएको थियो। सन् १८६३ को आसपास, दार्जिलिङमा पहिलो चिया बगान स्थापना भएको १० वर्षको अन्तरालमा, चियाको बोटको ठिमाहा नेपालमा ल्याइएको थियो र नेपालको पहिलो चिया बगान, इलाम चिया बगान इलाम जिल्लामा ४,५०० को उचाइमा स्थापना भएको थियो जुन समुद्र सतहबाट ५,००० फिटको उचाइमा रहेको छ। नेपालको चिया उद्योगको भविष्यको राम्रो सम्भावनाको परिकल्पना गर्दै, दुई वर्षपछि इलाम जिल्लामा दोस्रो चिया बगानको स्थापना गरिएको थियो। पछि सन् १९०० को दशकमा नेपाली चिया उत्पादकहरूले दार्जिलिङ कारखानाहरूमा आपूर्तिकर्ताको रूपमा काम गरेको थियो।
तर, नेपालको प्रारम्भिक चिया उद्योगको विकास हुन सकेन। दार्जिलिङको चिया उद्योगले विश्वव्यापी व्यापारिक बजारमा निकै राम्रो काम गर्न थालेको समयमा नेपालको चिया उद्योगले घरेलु उपभोगका लागि समेत उपलब्ध गराउन सकेन। नेपालको चिया उद्योग ध्वस्त हुनुको कारण मुख्यतया राणा वंशको शासनकालको राजनीतिक उथलपुथल र त्यस अवधिको आर्थिक नीतिहरूलाई मानिएको थिए।
राणा वंश पछि
२००७ सालमा राणा वंशको अन्त्य भएसँगै नेपालको अर्थतन्त्र विश्वका लागि खुला भएको थियो। फलस्वरूप, स्थिर चिया उद्योगमा सार्वजनिक र निजी लगानीको आगमन देखा परेको थियो। पहिलो निजी चिया बगान सन् १९५९ मा तराई क्षेत्रमा भुधकरण चिया बगानको नाममा स्थापना भएको थियो।
चिया उद्योगको विकासका लागि सन् १९६६ मा नेपाल चिया विकास निगमको स्थापना भएको थियो। मूलतः नेपालमा उत्पादन हुने चिया पात दार्जिलिङका कारखानाहरूमा बेचिन्थ्यो, दार्जिलिङका चियाका बोटहरू पुरानो भइसकेकाले प्रशोधित चिया बिग्रन थाल्यो। नेपाली चिया पातहरू दार्जिलिङ र वरपरका कारखानाहरूका लागि बहुमूल्य सामग्री थिए। अन्ततः सन् १९७८ मा चिया पात प्रशोधनका लागि नेपालको पहिलो कारखाना इलाममा स्थापना भयो र केही वर्षपछि इलाम जिल्लाको सोक्तिममा अर्को कारखाना स्थापना भयो। सन् १९७८ देखि १९९० को दशकसम्म नेपाल चिया विकास निगमले नगदे बालीको रूपमा चियाको बृद्धि र उत्पादनमा साना तथा सीमान्तकृत किसानहरूको सहभागितालाई प्रोत्साहित गर्न प्रवासी विकास प्रशासनसँग मिलेर विभिन्न प्रयासहरू गरेको थियो। फलस्वरूप, नेपालको चिया उद्योगमा साना र सीमान्त किसानहरूको बहुमत प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ। बिस्तारै, अस्तव्यस्त चिया उद्योगले देशको आर्थिक र सामाजिक-आर्थिक विकासलाई फाइदा पुर्‍याउँदै पूर्ण रूपमा व्यावसायिक उद्योगको रूपमा विकसित हुँदै गयो। चिया उद्योगको विकासमा थप सहयोग गर्न सन् १९८२ मा तत्कालीन नेपालका राजा वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहको शासनकालमा ५ को सरकारले झापा, इलाम, पाँचथर, धनकुटा र तेह्रथुमलाई नेपालको चिया क्षेत्र घोषणा गरेको थियो। सन् १९८७ देखि १९९३ सम्म, राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्ड, नेपाल चिया उत्पादक सङ्घ, हिमालयन अर्थोडक्स टि प्रोड्युसर्स एसाेसियसन, नेपाल टि एसोसिएसन जस्ता पुरानो अस्तव्यस्त चिया उद्योगको विकासमा नेपाल चिया विकास निगमलाई थप सहयोग गर्न आजका केही उल्लेखनीय संस्थाहरू समावेश गरिएका थिए। सन् १९९७ मा नेपाल चिया विकास निगम अन्तर्गतका बगान र कारखानाहरूको निजीकरणसँगै नेपालको चिया उद्योगले निजीकरणतर्फ ठूलो परिवर्तन देखा परेको थियो।
सन् १९९० को दशकको अन्तदेखि र सन् २००० को प्रारम्भमा, धेरै अन्तर्राष्ट्रिय गैर-सरकारी संस्थाहरू (जस्तै - विनरक, एसएनभी, जिटिजेट आदि) नेपालको चिया उद्योगका सरोकारवालाहरूसँग संलग्न भएका थिए। गरिबी उन्मूलनमा भूमिका, विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रहरूमा जहाँ चिया बगान केन्द्रित थियो। २१औँ शताब्दीसम्ममा स्थिर चिया उद्योग पूर्ण रूपमा व्यावसायीकृत उद्योगमा परिणत भएको थियो, तर प्रभावकारी रूपमा एकीकृत उत्पादन र मार्केटिङ प्रणालीको अभावमा विश्व बजारमा यसले बलियो ब्रान्डको विकास गरेको थिएन।
तसर्थ, २००० मा राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्ड ऐन, १९९२ को प्रावधान अनुसार नेपाल सरकारले राष्ट्रिय चिया नीतिलाई अनुमोदन गरेको थियो। राष्ट्रिय चिया नीतिले निम्न पाँच मुख्य फराकिलो विषयमा केन्द्रित छ:-
उपस्थित
हाल नेपालको चिया उद्योगमा निजी स्वार्थको वर्चस्व रहेको पहिलो निजी कारखाना, भुधकरण चिया प्राइभेट लिमिटेड सन् १९६० मा स्थापना भएको थियो, जबकि १९८० को दशकमा चिया उद्योगको उदारीकरण हुनुअघि चिया उद्योग सरकारी एकाधिकार थियो। सन् २००० सम्म नेपालको चिया निर्यात वार्षिक १००–१५० टन मात्रै थियो। यद्यपि, करिब एक दशकअघि अपनाएको उदारीकरणका कारण नेपालको चिया उद्योगले वार्षिक ४,०००–५,००० टन चिया निर्यातमा तीव्र वृद्धि देखाएको छ।
हाल नेपालमा १६,७१८ हेक्टर क्षेत्रफलमा वार्षिक करिब १.६२९ करोड किलोग्राम चिया उत्पादन हुन्छ। यो कुल विश्व चिया उत्पादनको ०.४% मात्रै हो। चियालाई कृषि वन अभ्यासमा आत्मनिर्भर नगद बालीको रूपमा लिइन्छ र दीर्घकालीन दिगो खेतीको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उदाहरणको रूपमा पाइन्छ। नेपालको कूल चिया उत्पादनमा बृद्धि गर्ने लक्ष्यका साथ झापा, इलाम, पाँचथर, धनकुटा, तेह्रथुम, कास्की, दोलखा, काभ्रेपलान्चोक, सिन्धुपाल्चोक, भोजपुर, सोलुखुम्बु र नुवाकोट समावेश भएका मुख्य चिया उत्पादक क्षेत्रहरू हुन्। नेपालको चिया मुख्यतया भारत, पाकिस्तान, अष्ट्रेलिया, जर्मनी, फ्रान्स, पोल्यान्ड नेदरल्यान्ड, जापान, बेल्जियम र संयुक्त राज्य अमेरिकामा निकासी हुने गरेको छ।
नेपालको परम्परागत चिया उत्पादकहरूको संस्था हिमालयन अर्थोडक्स चिया उत्पादक सङ्घले विश्व बजारमा नेपाली परम्परागत चियाको सम्भावनालाई महसुस गर्दै चियाको गुणस्तर र बजारीकरण सुधार गर्न विभिन्न उपायहरु अवलम्बन गर्दै आएको छ। सन् २००३ मा, हिमालयन चिया उत्पादक सहकारी लिमिटेड, हिमालयन अर्थोडक्स चिया उत्पादक सङ्घको मार्केटिङ शाखा, नेपाली चियाको बजारीकरणमा सहयोग गर्न स्थापना गरिएको थियो। त्यसैगरी, सन् २००६ मा हिमालयन अर्थोडक्स चिया उत्पादक सङ्घले आचारसंहिता लागू गरेको थियो। आचारसंहिताको मुख्य उद्देश्य नेपाली चियाको मापदण्डलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पुर्‍याउनु थियो । आचार संहिताका मुख्य सिद्धान्तहरू यस प्रकार छन्:
अहिले नेपाल कृषि मन्त्रालयले बनाएको राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्डले किसानलाई सहयोग गरेको छ। राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्डद्वारा सन् २००० मा राष्ट्रिय चिया नीति पेश गरिएको थियो जसको उद्देश्य चिया उत्पादन गर्ने किसानहरूको लागि ऋण र जग्गामा थप पहुँच सिर्जना गर्ने थियो। परम्परागत चियाले हाल नेपालका झन्डै २०,००० किसानहरूलाई दिगोपनको स्रोत प्रदान गरेको छ।
खेती
पहाडी क्षेत्र र उच्च उचाइमा खेती गरिएको उच्च गुणस्तरको चियाको लागि उपयुक्त छ। नेपालमा, पूर्वी पहाडी क्षेत्रहरूले धेरैजसो परम्परागत (क्रस, टियर र कर्लको (सिटिसी)को विपरीत) चिया बालीहरू समुद्र सतहबाट लगभग ३०००-७००० फिटको उचाइमा खेती गरिन्छ। नेपालमा परम्परागत चिया उत्पादन हुने ६ जिल्लाहरूमा इलाम, धनकुटा, कास्की, तेह्रथुम, सिन्धुपाल्चोक र पाँचथर पर्दछन्। यी जिल्लाहरूमा थोरै सङ्ख्यामा मध्यम देखि ठूला चिया बगानहरू छन्। चियाको बोट परिपक्व भएपछि, यसको पातहरू वर्षमा चारदेखि पाँच पटक, धेरै वर्षसम्म काट्न सकिन्छ।
मूल्य अभिवृद्धि र जैविक खेती
संयुक्त राज्य अमेरिकाको अन्तर्राष्ट्रिय विकास विभागले हाल अधिकांश प्रशोधन कारखानाहरूले प्रयोग गर्ने पुरानो मेसिनरीहरू अद्यावधिक गरेर नेपालमा चिया खेतीको उत्पादकत्व बढाउन सिफारिस गरेको छ। प्रस्तावित अन्य हस्तक्षेपहरूमा श्रम घटाउन र समयको सन्दर्भमा उत्पादकता बढाउन मोटर चालित छाँट्ने उपकरणहरू समावेश छन्। साना कृषकहरूलाई सीमित पार्ने पछिल्लो बाधा भनेको कीटनाशक प्रयोग र जैविक प्रमाणीकरण प्राप्त गर्ने मुद्दा हो। नेपालमा प्रमाणित जैविक कृषक बन्ने, महँगो र समय खपत गर्ने प्रक्रियाले नाफामा उल्लेखनीय बृद्धि हुने विश्वास रहेको छ। तर, प्रारम्भिक चरणमा अनुकूलनका क्रममा जैविक चिया उत्पादनले उत्पादन घट्छ र श्रममा उल्लेख्य वृद्धि हुन्छ। नेपालका अधिकांश चिया किसानहरूको प्रमुख समस्या भनेको उनीहरूले प्राथमिक वा माध्यमिक उद्योग ओगटेका छन्। साना चिया किसानहरूसँग प्रशोधन र प्याकेजिङ मार्फत आफ्नो चियामा मूल्य थप्ने साधन छैन; तिनीहरू आफ्नो थोक पातहरू किन्न बाहिरी एजेन्टहरूमा भर पर्छन्।
आर्थिक प्रभावहरू
निर्वाहमुखी खेतीबाट परम्परागत चियाको नगदे बाली खेतीमा सङ्क्रमणले पहाडी किसानहरूलाई आर्थिक सहयोग र आन्तरिक बजारमा संलग्नताको सन्दर्भमा लाभ प्रदान गर्दछ। धेरै परम्परागत किसानहरूले निर्वाहमुखी खेती छोडेका छन् र अब केवल चिया खेतीमा विशेषज्ञ छन्। चिया बेचेर आउने नाफा घरेलु बजारमा मुख्य खाद्यान्न खरिद गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। परम्परागत खेतीबाट नगद बालीमा परिवर्तन गर्दा चिया खेती गर्ने साना किसानहरूको गरिबी दर घटेको छ। सन् २००६ मा नेपालमा उत्पादन हुने परम्परागत चियाको ७०% साना खेतीबाट भएको थियो। परम्परागत चिया एक लाभदायक बाली हो जुन पहाडी किसानहरूको लागि अद्वितीय छ। एनटिसिडिबीले गरेको प्रक्षेपणले २०२२ सम्ममा परम्परागत चिया निर्यात २ करोड ७० लाख किलो पुग्ने अनुमान गरेको छ, जुन २०१२ मा ३० लाख किलोग्राम थियो। चिया क्षेत्रमा जोडिएको वृद्धिले करिब १ लाख मानिसलाई रोजगारी दिनेछ । विदेशी बजारहरूमा संलग्नताले नेपाली चिया उत्पादकहरूलाई आफ्नो उत्पादनको उच्च गुणस्तर र मूल्यलाई आला उत्पादनको रूपमा पुँजीकरण गर्न अनुमति दिनेछ। नेपाली परम्परागत चिया भारतजस्ता सीमावर्ती मुलुकमा तोकिएको मूल्य भन्दा कममा बिक्री भइरहेको छ । नेपाली हरियो चियाको एक मेट्रिक टन मूल्य भारतमा १,१८० डलर, तर अमेरिकामा १२,००० डलर रहेको छ।
वाइस्ट: अलस्टर १७१६
वाइस्ट: अलस्टर १७१६ अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
हरियाली नेपाल पार्टी
हरियाली नेपाल पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०६४मा भाग लिएको थियो।
सल्ड्रन्स गार्डेन
सल्ड्रन्स गार्डेन अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरूको सूची
सिक्किमका मुख्यमन्त्री सिक्किम सरकारको कार्यकारी शाखाका प्रमुख हुन्। मुख्यमन्त्रीले राज्यमा सरकारको प्रमुखको रूपमा काम गर्दछ, मन्त्रिपरिषद्को अध्यक्षता गर्दछ र निर्वाचित सिक्किम विधान सभामा बहुमतको विश्वासको साथ शासन गर्दछ।
कोइराला
नेपालमा बसोबास गर्ने बाहुन तथा क्षेत्रीको एक थर हो । यो थरको गोत्र- मौदगल्य हुन्छ। कोइराला खसबाट उत्पत्ति भएको समुह हो । वि.सं. ४१५ मा, हालको सूदूरपश्चिम प्रदेश, अछाम जिल्लाको बान्नीगढी–जयगढ गाउँपालिकाको जनाली भन्ने स्थानमा सविता भट्टका छोरा लम्बोदर भट्टको आगमन भएको थियो । कोइराला वंशलतामा मुद्गलदेखि ६५ औं पुस्तामा लम्बोदर भट्टलाई राखिएको छ । लम्बोदरका छोरा लालु र नातिहरू ईश्वरदेव, विश्वदेव र बासुदेवलाई मानिन्छ । यी नै मध्येका ईश्वर देव ले राणा सरकार बाट कोइराली माडी भन्ने गाउँ बिर्ता पाएर त्यहाँ बसोबास गर्न गएका थिए । त्यो बिर्ता पाएर गए देखि उनका सन्तान को थर कोइराला रहन गयो। त्यस बिर्तामा बसोबास गरि अन्यत्र पुगेका उन का सबै सन्तान कोइराला हुन् ।
शिवसेना नेपाल
शिवसेना नेपाल नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०६४मा भाग लिएको थियो।
मरुन: अलस्टर ९३३
मरुन: अलस्टर ९३३ अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
ब्वाइज युनियन क्लबको सिजन २०७५
वैशाख
थ्री स्टार क्लबले २०७५ सालमा कुल ३ वटा नेपाली घरेलु फुटबल प्रतियोगिता खेलेको थियो। जस मध्ये वर्षको पहिलो फुटबल प्रतियोगिता माईभ्याली गोल्डकप २०७५ जित्दै सुखद सिजनको सुरूवाट गरेको थियो।थ्री स्टारले फाइनलमा चिरपरिचित प्रतिद्वन्द्वी मनाङ मर्स्याङ्दी क्लबलाई फाइनलमा १-० ले पछि पार्दै वर्षको पहिलो उपाधि जित्ने क्लब मा आफ्नो नाम दर्ता गराएको थियो।
यस्तै क्लबले वैशाख महिनामै दमक गोल्डकप २०७५ को पहिलो क्वाटरफाइनल खेलमा नेपाल पुलिस क्लब सँग ०-१ ले पराजित भएको थियो।भने उदयपुर गोल्डकप २०७५ को पहिलो खेल खेल्दै प्रतियोगितामा सुखद सुरूवाट गरेको थियो।मोरङ ११ क्लबलाई ४-१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै क्लबले सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको थियो।
महिनावारी चक्र
महिनावारी चक्र भन्नाले महिलामा हुने मासिक प्राकृतिक परिवर्तन हो । यो चक्र महिला शारीरिक रूपमा परिपक्व भएको जानकारी दिने एक प्राकृतिक सङ्केत हो । महिनावारी हुनु लाई नछुने हुनु, पर सर्नु वा रजस्वला हुनु भनेर पनि चिनिन्छ ।
प्रकृति
साधारण त यो हरेक महिना हुने गर्छ । पाठेघर सङै जोडिएर रहेका २ अण्डासयले हरेक महिनामा पालो पालो अण्ड उत्पादन गर्छ । अण्ड उत्पादन पछि पाठेघरमा बच्चालाई चाहिने बाताबरण बन्न थाल्छ । कमसल झिल्ली र रगत मिलेर तह बस्न थाल्छ। सहि समयमा यो अण्ड पुरुषको सुक्रकिट सङ मेल हुन नपाएपछि उत्पादन भएको अण्ड तथा पाठेघरको रगत योनिमार्ग हुँदै योनि बाहिरिन्छ जसलाई महिनावारी वा रजस्वला भनिन्छ।यश बेला महिलामा दिकदारि, तनाव निर्बल हुने जस्ता लक्षण देखिन्छ।
समय
साधारण त महिनावारी बाह्र वर्ष देखि पन्ध्र वर्ष सम्ममा सुरु हुन्छ। एउटा भएको सुरु दिनदेखि २१ - ३५ दिनसम्ममा भएको महिनावारी साधारण मानिन्छ । तरपनि समग्रमा यसको अवधि २८ दिन मानिन्छ । महिलाको उमेर ४५ देखि ५५ हुदा यो प्रकृया बन्द हुन्छ।
पहिलो चरण (Follicular Phase)
यश चरणमा FSH को प्रभावले डिम्ब परिपक्व हुन्छ। सुरुमा प्रोजेस्टेरोन तथा इस्ट्रोजनको मात्रा कम हुने पाठेघरको भित्री तह तुहिन्छ र ३-६ दिनसम्म महिनावारीको रगत बग्छ। महत्त्व निकै भए पनि वास्तवमा सामान्यतः ६० देखि ९० मिली मात्र रगत बग्छ। यो चरणको मध्य भागतिर इस्ट्रोजनको मात्रा बढ्छ, जसले FSH सँग मिलेर डिम्ब निस्कासनका लागि तयारी गर्छ। इस्ट्रोजनका कारण पाठेघरको भित्री भाग बाक्लिन थाल्छ।
दोस्रो चरण''' (डिम्ब निष्कासन)
यस चरणमा डिम्बाशयबाट डिम्बको निष्कासन हुन्छ। यसो हुन इस्ट्रोजनको मात्रा बढ्छ र hypothalamus लाई LH अत्यधिक मात्रामा निकाल्न मद्दत गर्छ।
तेश्रो चरण (Luteal phase)
यस चरणले डिम्ब निष्कासन भएदेखि अर्को महिनावारी सुरु नभएसम्मको समयलाई बुझाउँछ। डिम्बाशयवाट डिम्ब निस्किएको ठाउँ (corpus luteum) ले प्रशस्त मात्रामा प्रोजेस्टेरोन र इस्ट्रोजन निकाल्छ र त्यसको प्रभावले पाठेघरको भित्री तह निषेचित डिम्बलाई ग्रहण गर्न अझै बाक्लो बनाई उपयुक्त बनाउँछ। यदि डिम्ब निषेचित भएन भने प्रोजेस्टेरोन र इस्ट्रोजनको मात्रा एक्कासि र्झछ, जसको असरले पाठेघरको भित्री तह फेरि तुहिन थाल्छ र अर्को महिनावारी सुरु हुन्छ।
समाजमा
नेपाली समाजमा महिनावारी लाई नछुने भएको भनिन्छ । यस बेला आफुभन्दा ठुला (सम्वन्धमा) सबैलाई र साना भएपनि उपनयन गरिसकेको केटा मान्छेलाइ छुन, खान दिन नहुने भनिन्छ। अझ कुनै कुनै ठाउमा बेग्लै झुपडिमा राखिन्छ । त्यहि भित्रमात्र बस्न लगाईन्छ। चेतनाको कमी हुँदा नेपालका कैयौँ किशोरी हरूले महिनावरीको समयमा अकालमा ज्यान गुमाउनु पर्ने वाध्यता छ ।
कुशादेवी
हाल पनौती नगरपालिकाको वडा नं १, २, ३ मा अवस्थित लगभग ४ किमी लामो उपत्यका र त्यसको आसपासको क्षेत्र हो ।
कुशादेवी नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समितिको नाम हो। यहाँ नौ वटा वडाहरू थिए । यहाँ कुशादेवी मन्दिर अवस्थित रहेकाले यही मन्दिरको नाममा कुशादेवीको नाम रहन गएको हो । कुशादेवीबाट नै लीलावती खोला पनौती तर्फ लाग्छ र रोसी अथार्त रोसमती नादिमा मिसिएर पनौतीमा अवस्थित त्रिबेणी घाटमा गएर मिसिन्छ ।
कालिकादेवी, ओखलढुङ्गा
कालिकादेवी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो ।
बछेंद्री पाल
बछेंद्री पाल (जन्म: २४ मे १९५४) माउंट एवरेस्टमार चढने वाली प्रथम भारतीय महिला हुन्। उनी एवरेस्टको उचाईलाई छूने वाली दुनियाकी ५औं महिला पर्वतारोही हुन। वर्तमानमा उनी इस्पात कम्पनी टाटा स्टीलमा कार्यरत छिन्, जहां उनी छानिएको मान्छेलाई रोमांचक अभियानहरूको प्रशिक्षण दिने गर्छिन्।
प्रारंभिक जीवन
बछेंद्री पालको जन्म उत्तराखंड राज्यको उत्तरकाशी जिल्लाको एक गाउँ नकुरीमा सन् १९५४मा भुएको थियो। खेतिहर परिवारमा जन्मेकी बछेंद्रीले ने बी.एड. सम्मको पढाई पुरा गरेकी चिन। मेधावी र प्रतिभाशाली भए पनि उनलाई धेरै राम्रो रोज़गार मिल्न सकेन। जो मिल्यो त्यो अस्थायी, जूनियर स्तरको थियो र कमाइ पनि धेरै कम थियो।
द ग्रिन पर्ल
द ग्रिन पर्ल अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
बिरिङ खोला
बिरिङ खोला झापा जिल्लामा पर्ने चर्चित खोला हो। यसको केही प्राकृतिक महत्त्व भएतापनि बढी बिपत्तिको समाचारसँग यो खोलाको नाम जोडिने गरेको छ। इलाम जिल्लाको फिक्कलमा मुहान भएको यो खोलाले झापाका विभिन्न गाउँहरूलाई चिरेर बगेको छ। आसपासका गाउँहरूमा सिंचाई सुविधा प्रदान गर्ने बिरिङ खोलालाई "झापाको बिपत्ति" भनेर पनि चिनिन्छ।यस खोलाले २०४२ सालमा लाफादी भन्ने ठाउँमा १०० बिगहा भन्दा बढी जमीन कटान गर्दा ठूलो विपत्ति आएको थियो।
यो पनि हेर्नुहोस
टाङ्गटिङ्गखोला
लिम्बुदिन
लिम्बुदिन नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार
चण्डेश्वरी, ओखलढुङ्गा
चण्डेश्वरी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
म्याडक
म्याडक अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक ज्याक भेन्सद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
तापायनिक उत्सर्जन
अधिक तापमानका कारण उत्पन्न आवेश-वाहकहरु (जस्तै एलेक्ट्रोन)को कुनै सतहदेखि वा कुनै स्थितिज-ऊर्जा बैरियरका विरुद्ध प्रवाह तापायनिक उत्सर्जन (Thermionic emission) कहलाउँछ।
परिचय
प्राय: सबै मानिस यस कुरासित परिचित छन् कि धातुहरुमा विद्युत चालकता (इलेक्ट्रिकल कंडक्टिविटी) स्वतन्त्र इलेक्ट्रोनहरुको गतिका कारण हुन्छ। स्वतन्त्र इलेक्ट्रोनहरुसित हमारा अभिप्राय ती इलेक्ट्रोनहरुसित छ जसको अन्य कुनै अणु (ऐटम) अथवा परमाणु (मलिक्यूल)देखि सम्बन्ध हुँदैन। परन्तु यी इलेक्ट्रोन धातुका धरातलको व्यतिक्रमण छैन गर्न सकते, किनभनें धातुका धरातलमा गुरुत्वाकर्षणका समान बल हुन्छ। धरातललाई पार गर्नका लागि इलेक्ट्रोनलाई उति कार्य गर्नु पर्छ जति तिनलाई गुरुत्वाकर्षणका समान यस बललाई पार गर्नमा लाग्दछ। यसको तात्पर्य यो छ कि यी इलेक्ट्रोनहरूको गतिज ऊर्जा (काइनेटिक इनर्जी) यति अधिक हुनुपर्छ कि ती चालकका यस धरातल-बललाई पार गर्न सकुन्। साधारण तापमा इलेक्ट्रोनको गतिज ऊर्जा यति अधिक हुँदैन कि ती बिना कुनै बाह्य ऊर्जाको सहायताका धातुका धरातलका बाहिर आउन सकुन्। यो बाह्य ऊर्जा आपाती विकिरण (इनसिडहरुट रेडिएशन)का रूपमा मिल्न सक्छ वा अत्यन्त वेगगामी कणहरु द्वारा प्राप्त हुन सक्छ जो यी धातुहरुका धरातलमा प्रह्योर गर्नुहोस्। परन्तु यदि कुनै प्रकार चालकको ताप बढा दिए जाए, जसदेखि स्वतन्त्र इलेक्ट्रोनहरूलाई उतनी ऊर्जा मिल सके जति उनको धातुका धरातलदेखि बाहिर लानका लागि आवश्यक छ भनेंत्यो क्रिया हुन जान्छ जसलाई तापायनिक उत्सर्जन (थर्माइओनिक एमिशन) भन्दछन्।
धरातलका क्षेत्रफलका प्रत्येक एककदेखि निस्केका इलेक्ट्रोनहरूको संख्या निम्नलिखित समीकरणदेखि प्रदर्शित गर्न सक्छ :
जिसमा
J = ईकाई क्षेत्रफलदेखि निस्कन धारा (एम्पियर/वर्ग मीटर)
W = कार्यमात्रा (work function) जो एक इलेक्ट्रोनका त्यस कार्य (वर्क)का बराबर हुन्छ जो त्यसको धातुका धरातलदेखि बाहिर आउनका लागि गर्नु पर्छ।