cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कपूरथला जिल्ला
जिल्लामा तीन उपविभाग/तहसील छन्: कपूरथला, फगवारा, र सुल्तानपुर लोधी। जिल्लाको कुल क्षेत्रफल १,६३३ किमी (१,०१५ मील) हो जसमध्ये ९०९.०९ वर्ग किमी (३५१.०० वर्ग मील) कपूरथला तहसीलमा छ, ३०४.०५ वर्ग किमी (११७.३९ वर्ग मील) फगवारा तहसीलमा र ४५१.० किमी २ (१७४.१वर्ग माइल) सुल्तानपुर लोधी तहसील मा छ। जिल्लाको अर्थतन्त्र अझै कृषि प्रधान छ। प्रमुख बालीहरू गहुँ, चामल, उखु, आलु र मकै हुन्। कपूरथला जिल्ला को प्रमुख भाग ब्यास नदी र काली-बेन नदी को बीच मा स्थित छ र 'बीईटी' क्षेत्र भनिन्छ। यो क्षेत्र बाढीको चपेटामा छ। माटोमा पानी जम्ने र क्षारीयता क्षेत्र को प्रमुख समस्या हो। ब्यास नदीको देब्रे किनारमा 'धुसी बन्ध' नामक बाढी संरक्षण बन्ध निर्माण गरीएको छ, र यसले यस क्षेत्रलाई बाढीको क्षतिबाट बचाएको छ। पूरै जिल्ला एक जलोभ मैदान हो। काली-बेन नदी को दक्षिण मा 'डोना' को रूप मा परिचित क्षेत्र पर्दछन् जसको अर्थ दुई घटक अर्थात् बालुवा र माटो बाट बनेको माटो हो।
पन्जाबको मैदानको जलवायु सामान्य छ अर्थात गर्मीमा तातो र जाडोमा चिसो। यो उप उष्णकटिबन्धीय महाद्वीपीय मानसून प्रकार जलवायु छ। जिल्लामा गहन खेतीले वन कभरको कुनै गुंजाइश छोड्दैन र वन्यजन्तु व्यावहारिक रूपमा अस्तित्वमा छैन।
जनसाङ्ख्यिकी
२०११ को जनगणना अनुसार कपुरथला जिल्ला ८१५,१६८ को जनसङ्ख्या छ,कोमोरोस वा साउथ डकोटाको अमेरिकी राज्य बराबर बराबर।. यसले यसलाई भारतमा ४८१ औं स्थान (कुल ६४० मध्ये) प्रदान गर्दछ। जिल्लाको जनसङ्ख्या घनत्व ५०१ बासिन्दा प्रति वर्ग किलोमीटर (१,३००/वर्ग मील) छ। दशक २००१-२०११ मा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर ८.३७% थियो। कपूरथलामा प्रत्येक १००० पुरुषमा ९१२ महिलाहरूको लिंग अनुपात छ, र ८०.२% को साक्षरता दर छ।
रेमि लाक्रोइक्स
रेमि लाक्रोइक्स (जन्म २६ जुन १९८८) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडेल हुन ।
साहु
साहु (Creditor) भन्नाले दोश्रो पक्षसँग रकम लिन बाँकी रहेको व्यक्ति वा संस्थालाई जनाउँदछ । कुनै पनि व्यावसायिक उधारो कारोबारमा पहिलो पक्षले दोश्रो पक्षलाई भविष्यमा भुक्तानी गर्ने शर्तमा सामान वा सेवा उपलब्ध गराउने गर्दछ । यस्तो वयावसायिक कारोबारमा दोश्रो पक्षलाई आसामी भनिन्छ भने पहिलो पक्षलाई साहु भनेर चिनिन्छ ।
भागलपुर प्रमण्डल
भागलपुर प्रमण्डल, भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डलहरू मध्य एक हो। यसको सदरमुकाम भागलपुरमा छ। मागलपुर प्रमण्डलमा दुई जिल्लाहरू निम्नलिखित छन-
(१) भागलपुर जिल्ला
(२) बाँका जिल्ला
अन्नपूर्ण, भोजपुर
अन्नपूर्ण, भोजपुर भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
पशुपति बहुमुखी क्याम्पस
पशुपति बहुमुखी क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
ग्यारी भेनर्चक
ग्यारी भेनर्चक बेलारुसी-अमेरिकी उद्यमी, न्यु योर्क टाइम्स बेस्ट लेखक, वक्ता, तथा इन्टरनेट व्यक्तित्व हुन्।
ग्यारीको जन्म तत्कालिन सोभियत सङ्घको (हाल बेलारुस) बाबुइस्कमा भएको थियो। उनी तीन वर्षको उमेरमा सन् १९७८ मा संयुक्तराज्य अमेरिका बसाइँ सरेका थिए।
छेपारो
छेपाराका सामान्यतया अङ्गहरू अझ बाहिरि आएका हुन्छन्, जबकि सांपमा यिनी दुवै विशेषताहरूको कमी हुन्छ। हुनत, किन भनें छेपाराहरू नकारात्मक रूपमा सांपलाई छोडेर परिभाषित गरिन्छ, छेपारा समूहको रूपमा कुनै अद्वितीय विशेषता भने हुँदैन। छेपारो र सांप हिड्नलाई समान आयताकार हड्डीको प्रयोग गर्छन् जुन sphenodonts, भन्दा फरक हुन्छ जसको एक अधिक आदिम र ठोस diapsid खोपडी हुन्छ। धेरै छेपारा उनको पुच्छर निकालेर शिकारीहरूबाट बच्न प्रयोग गर्छन्, यसलाई एक अधिनियम autotomy भनिन्छ, तर यस क्षमता सबै छेपारोहरूमा हुँदैन। अधिकांश छेपारामा रङ्ग दृष्टि सहित विशेष रूपले राम्रो तरिकाले विकसित हुन्छ, र शरीरको भाषा याको रूप माको रूपमा राम्रो तरिकाले pheromonesको साथ आफ्नो शरीरमा चमकीलो रंगसँग सबै भन्दा अधिक रूपमामा विकसित गरेको हुन्छ।
केहि बयस्क छेपारा र छेपारोको लम्बाइ केही सेमी देखि केही मिटर सम्म तीन मीटर सम्म हुन सक्छन्। केही विलुप्त varanids ठूला ठूला पनि थिए । विलुप्त जलीय mosasaurs १७ मीटर सम्मका थिए र विशाल की निगरानी  Megalania प्रिस्का शायद सात मीटर सम्म पुगेको अनुमान छ। जबकि छेपारो सामान्यतः यस्तो डायनासोरको रूपमामा प्रागैतिहासिक सरीसृपसँग जोडिएका हुन्छन्, वैज्ञानिकहरूलाई अझै पनि समकालीन छेपारोहरू र डायनासोर एकै विकासवादी श्रृंखलाबाट आएका हुन् कि होइनन् भन्ने कुरामा अनिश्चित छन्। छेपारो विशेषज्ञहरूको बीच प्रचलित धारणा छ कि, जबकि उल्लेखनीय प्रागैतिहासिक सरीसृप जीवको समान, आधुनिक छेपारोहरू स्तनधारिहरूको एक विकासवादी बंद शूट गर्दै छन्। तर उनीहरू आफुलाई अनुकूलित गरेका हुन सक्छन्, र धेरै डायनासोरको रूपमा एक नै माध्यमले जीवित गर्नको लागि सिकेका हुन सक्छन्।
रोसी खोला
रोसी खोला नेपालको मध्य पहाडी क्षेत्रमा बग्ने खोला हो । यो खोला सुनकोशी नदीको सहायक खोला हो । यो खोला कुशेश्वर दुम्जामा गएर सुनकोशी नदीमा मिसिन्छ ।
अपाङ्ग बाल अस्पताल तथा पुनर्स्थापना केन्द्र
बाल अपाङ्ग अस्पताल गरीब तथा पिछडावर्गका अपाङ्गबालबालिकाहरूमा समर्पित पुनर्स्थापनामा आधारित एक अस्पताल हो। यो अस्पताल काठमाडौँबाट २७ किमि पूर्ब बनेपामा अवस्थित छ।
स्थापना तथा अनुबन्धन
यो सन् १९८५ मा तेर्रे देस होम्मेस (TdH) स्विट्जरल्याण्डको सहयोगमा सुरु गरिएको थियो र अहिले यसको स्वामित्व र व्यवस्थापकीय अधिकार फ्रेन्डस अफ डिजेबल्ड(FOD)नामक गैह्रसरकारी संस्थामा सारिएको छ । यस अस्पतालका प्रमुख डा. अशोक कुमार बास्कोटा हुन। यो अस्पताल काठमाडौँ विश्वविद्यालय अन्तर्गतको मास्टर्स इन सर्जरी (अर्थोपेडिक्स) कार्यक्रमको शिक्षण अस्पताल पनि हो।
दोस्रो राष्ट्रिय जनगणना १९७७
राष्ट्रिय जनगणना १९७८(१९२०) नेपालमा गरिएको दोस्रो जनगणना हो। यो जनगणनाले देशव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। यस जनगणना अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या ५५७३७८८ रहेको थियो भने जनसङ्ख्या बृद्धिदर(-०.१३) ऋणात्मक थयो।
यस जनगणनामा घरमुलीको अचल सम्पत्तिर चौपाया सम्बन्धि विवरण बाहेक जनगणनामा हुनुपर्ने सामाजिक, आर्थिक,व्यक्तिगत र जनसांख्यिक विशेषताहरूलाई समेट्न सकेको थएन जसका कारण यस जनगणनालाई वैज्ञानिक मानिएको छैन। यो टाउकाको गणनामा (Head count) मात्र सिमित छ।
स्नेहलता श्रीवास्तव
श्रीमति स्नेहलता श्रीवास्तव (जन्म १८ सेप्टेम्बर १९५७) भारतको राष्ट्रिय कृषि र ग्रामीण विकास बैङ्क को अध्यक्ष हुन् । उनी मध्य प्रदेश कैडरको १९८२ बैचको भारतीय प्रशासनिक सेवा अधिकारी हुन् र वित्तीय सेवा विभाग, वित्त मंत्रालय, भारत सरकारमा अपर सचिवको पदमा विराजित छिन् । उनी आईडीबीआई बैङ्क लिमिटेड, आईडीएफसी लिमिटेड र भारतीय साधारण बिमा निगम को निर्देशक मंडलमा एक निर्देशक पनि छिन् ।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
श्रीमती स्नेहलता श्रीवास्तवको जन्म १८ सेप्टेम्बर १९५७ मा भएको थियो । उनी शहरी भूगोलमा विशेषज्ञताको संगै भूगोलम स्नातकोत्तर छिन् र उनले क्षेत्रीय आयोजना र आर्थिक विकासमा एम फिल गरेकी छिन् ।
करियर
भारतीय प्रशासनिक सेवाको ३० साल भन्दा बढी आफ्नो कार्यकालमा उनले विविध कार्यक्षेत्रहरूमा काम गरेकी छिन् जसमा वित्त, दूरसंचार, राजमार्ग, राजस्व, बहुपक्षीय बैङ्क अर्थात् विश्व बैङ्क र एसियाई विकास बैङ्क, विदेशी मुद्रा नियन्त्रण, अमेरिका र क्यानाडाको सम्बन्धमा द्विपक्षीय सहयोग शामिल छन ।
विदेशी मुद्रा प्रबन्ध अधिनियम (फेमा) बनाउने समय श्रीमती श्रीवास्तवले फेमाको तहत विभिन्न विनियम तैयार गर्नमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाएकी थिइन् । मध्य प्रदेशमा, जिल्ला मजिस्ट्रेट र उप डिवीजनल मजिस्ट्रेटको रूपमा कानुन र व्यवस्थाबाट सम्बन्धित कार्य गर्नु बाहेक शिक्षा, खनन, भूमि प्रबन्धन, बिजली र उद्योग जस्तो क्षेत्रहरूमा पनि काम गरेकी छिन् । उनी तिन साल सम्म मध्य प्रदेशको वित्त विभागमा निर्देशक, बजट पनि रहिन् ।
कोसी प्रमण्डल
कोशी प्रमण्डल भारतको बिहार प्रान्तको एक मंडल हो। यस प्रमण्डलको मुख्यालय सहरसामा छ। यस अन्तर्गत निम्न तीन जिल्लाहरू छन -
दरभंगा प्रमण्डल
दरभंगा प्रमण्डल भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डलहरू मध्य एक प्रमण्डल (कमिशनरी) हो। यस अंतर्गत चार जिल्लाहरू निम्न छन -
दुम्सी
दुम्सी तिखा काँडाले ढाकेको शरीर भएको वन्यजन्तु हो । यसका जिउभरि कालो र सेतो रङ मिसिएको काँडा हुन्छन्। यसको सुँगुरको जस्तो थुतुनु हुन्छ । रिसाएपछि शरीरका काँडा सिरिङ्ङसिरिङ्ङ पार्दै शत्रुमाथि जाइलाग्छ । यो स्तनपायी वन्यजीव हो । यसले रातमा बालीनाली सखाप पार्छ र दिनमा ठूलठूला ओडार वा गुफामा बस्छ ।
प्रथम राष्ट्रिय जनगणना १९६८
राष्ट्रिय जनगणना १९६८ नेपालमा गरिएको पहिलो जनगणना हो। यो जनगणनाले देशव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। यस जनगणना अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या ५६३८६४९ रहेको थियो भने जनसङ्ख्या बृद्धिदर ऋणात्मक थयो। यस जनगणनामा घरमुलीको अचल सम्पत्ति र चौपाया सम्बन्धि विवरणबाहेक जनगणनामा हुनुपर्ने सामाजिक, आर्थिक,व्यक्तिगत र जनसांख्यिक विशेषताहरूलाई समेट्न सकेको थएन जसका कारण यस जनगणनालाई वैज्ञानिक मानिएको छैन। यो टाउकाको गणनामा (Head count) मात्र सिमित छ।
बाह्य सूत्र
केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग
गज (अभिनेत्री)
गज (जन्म २४ जुलाई १९८० ) एक पूर्व अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा स्ट्रिपर हुन । उनी १९९९ मा १९ वर्षको उमेरमा अश्लील चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरीन । उनले १४ मे २००६ मा जेसन नामको व्यक्तिसँग विवाह गरीन र २००८ मा सम्बन्ध बिच्छेद गरिन ।
लिज टेलर
लिज टेलर (जन्म ९ जुन १९९०) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा कामोतेजक मोडेल हुन ।
तेस्रो राष्ट्रिय जनगणना १९८७
राष्ट्रिय जनगणना १९८८(१९३०) नेपालमा गरिएको जनगणना हो। यो जनगणनाले देशव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। यस जनगणना अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या ५५३२५७४ रहेको थियो भने जनसङ्ख्या बृद्धिदर(-०.०७) ऋणात्मक थयो।
यस जनगणनामा घरमुलीको अचल सम्पत्तिर चौपाया सम्बन्धि विवरणबाहेक जनगणनामा हुनुपर्ने सामाजिक, आर्थिक,व्यक्तिगत र जनसांख्यिक विशेषताहरूलाई समेट्न सकेको थएन जसका कारण यस जनगणनालाई वैज्ञानिक मानिएको छैन। यो टाउकाको गणनामा (Head count) मात्र सिमित छ।
बाह्य सूत्र
केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग
८२औँ एकेडेमी पुरस्कार
ओस्कार पुरस्कारको ८२ वर्षे इतिहासमा कैथरीन बिग्लोले नयाँ इतिहास रचेकी छिन् । सन् १९५१मा क्यालिफोर्नियाको सैन कार्लोस शहरमा जन्मिएकि ५८ वर्षीय बिग्लो ओस्कारमा सर्वश्रेष्ठ निर्देशकको पुरस्कार हात पार्ने पहिलो महिला भएकी छिन् ।"द हर्ट लकर" नामक चलचित्रको निर्देशनको लागि बिग्लोले ओस्कार पुरस्कार जितेकी हुन् । यो परिवर्तनपछि उनले आठ वर्ष पहिला लस एन्जेल्स टाइम्सलाई भनेकी थिइन्- "चलचित्रले वर्ग वा संस्कृतिको भेदलाई मान्यता दिँदैन ।"
संसारभर निकै चर्चित चलचित्र "द हर्ट लकर"मा सबै नयाँ कलाकार राखिएको छ । यो चलचित्र इराकमा कार्यरत बम निरोधक दस्ताका मानिसहरूको जीवनशैलीमा आधारित छ ।चलचित्रको छायाङ्कनको लागि अमेरिकाको एरिजोन प्रदेशमा इराकको जस्तै सेट बनाएर चलचित्रको छायाङ्कन गरिएको थियो । तर बिग्लोले यो कुरा स्वीकारिनन् र उनी छायाङ्कनका लागि इराकको छिमेकी राष्ट्र जोर्डनमा गइन् । जोर्डनमा चर्को घामको बीचमा चलचित्रको छायाङ्कन गरिएको थियो ।हलिउडको हस्तक्षेपबाट बच्न बिग्लोले यो चलचित्रमा आफ्नै पैसासमेत लगानी गरिन् र आफ्नै जिम्मेवारीमा चलचित्र बनाइन् । चलचित्रका समीक्षकहरूले द हर्ट लकरको प्रशंसा गरेका छन् ।
केही व्यक्तिहरूले चलचित्रको आलोचना गर्दै भनेका छन् - "चलचित्रले इराक युद्धको कुनै विचारधारालाई देखाउँदैन ।" यसलाई स्पष्ट पार्दै बिग्लोले भनेकी छिन्- "मेरो चलचित्र कुनै वृत्तचित्र होइन, मेरो उद्देश्य युद्धमा संलग्न सैनिकको व्यथालाई बाहिर ल्याउनु मात्र थियो ।"बिग्लोका अनुसार चलचित्रको पटकथा एक युद्ध संवाददाता क्रिस हेजबाट आएको हो । जसमा त्रिसले भनेका थिए- "लर्डाईँ एक शक्तिशाली मादक पदार्थ जसले सबै समाजलाई मोहित गर्छ ।"
यस वर्ष ( सन् २०१०)को ओस्कार पुरस्कारको प्रतिष्पर्धा निकै नै रोमाञ्चक थियो किन भनें पुरस्कारको लागि यस्ता दुई चलचित्रबीच प्रतिष्पर्धा भएको थियो जसका निर्देशक कुनै समय श्रीमान् श्रीमति थिए ।ओस्कारमा "द हर्ट लकर"बाट कैथरीन बिग्लो र "अवतार"बाट जेम्स कैमरोनको मनोनयन परेको थियो । कैमरोन र बिग्लोले सन् १९८९मा विवाह गरेका थिए । बिग्लो, कैमरोनकी तेस्रो श्रीमति थिइन् । तर दुइ वर्ष बितेपछि सन् १९९१मा दुबैजना छुट्टिएका थिए ।विवाह टुटेपनि उनीहरूबीचको मित्रता भने जारी रहृयो । यतिसम्मकी कैमरोनले बिग्लोको निर्देशनमा बन्न लागेका दुइ चलचित्र "स्ट्रेन्ज डेज" र "प्याइन्ट ब्रेक"को निर्माणसमेत गरे । पहिला पनि चलचित्र निर्देशन गरिसकेकी बिग्लोले ओस्कार अघि कुनै पुरस्कार पाउन त के मनोमिनमा पर्न समेत सकेकी थिइनन् ।
नेपालको राष्ट्रिय जनगणना
राष्ट्रिय जनगणना देशको राष्ट्रिय आँकडा लिने तरिका हो। नेपालमा व्यवस्थित र प्रणालीगत रूपले जनगणना गर्न थालिएको विक्रम सम्वत् १९६८ देखि हो। यस अघि राणा प्रधानमन्त्री जङ्गबहादुर राणाले जनगणना गर्ने कामको थालनी गरेका थिए।
कुनै क्षेत्रभित्र सरकारले तोकेको क्षेत्र र समयमा प्रत्येक घरधुरीमा बसोबास गरिरहेका सबै व्यक्तिहरूको नाम थर, जाति/जनजाति, उमेर, धर्म, भाषा, नागरिकता, शिक्षा, वैवाहिक स्थिति, जन्म, मृत्यु, पेशा, व्यवसाय, बसाइसराइआदि विवरणहरू सङ्कलन गरिन्छ । यसरी तोकिएका अधिकारीहरूबाट प्रत्येक घरदैलोमा गई सङ्कलन गरिएका सर्म्र्पूण तथ्याङ्कहरूलाई प्रशोधन गरी प्रकाशन गर्ने प्रक्रियालाई जनगणना भनिन्छ । कुनै निश्चित भौगोलिक वा राजनतिक क्षेत्र भित्र बसोबास गर्ने सम्पुर्ण व्यक्तिहरूको सामाजिक,आर्थिक, भौगोलिक शैक्षिक तथा जनसांख्यीक विशेषताहरूसङ्कलन गर्ने प्रकृया हो। जनगणना टाउकाको मात्र गणना यो व्यक्तिसँग सम्बन्धित महत्त्वपुर्ण सुचना लिने पुर्ण गणना हो।जनगणनामा प्रत्येक व्यक्तिका विभिन्न सूचनाहरूका बारेमा छुट्टा छुट्टै अभिलेख राखिन्छ। जनगणनाका अन्य विशेषताहरू:
राष्ट्रिय जनगणनाबाट प्राप्त हुने नतीजाबाट मुलुकको कुल जनसङ्ख्या महिला पुरुष बालबालिका बृद्धबृद्धा शारीरिक र मानसिकरूपमा फरक-फरक क्षमता भउका, वडा गाविस नगरपालिका क्षेत्र, जिल्लागतरूपमा जनसङ्ख्या विवरण दिन्छ। अर्कोतिर जनसङ्ख्या वृद्धि दर, बसाईं सराई दर, शिशु जन्म र मृत्युदर मातृ मृत्युदर, साक्षरता, रोजगारी, लगायतका विवरण समेत उपलब्ध हुन्छ। त्यस्तै जातजाति भाषा धर्मको साथै शैक्षिकस्तरगत रूपमा समेत जसङ्ख्या विवरण प्राप्त गर्न सकिन्छ। जनगणनाबाट खानेपानीको घरको, भौतिक सुविधा आदिको समेत विवरण आउने छ। परिवारमा अक्सर बसोबास गर्ने सङ्ख्या अनुपस्थित देशभित्र र अनुपस्थित देश बाहिरको सङ्ख्या, विदेशबाट आइ बस्नेको यथार्थ सङ्ख्या पनि निकालिने छ। यी सबै तथ्याड्ढका आधारमा मुलुकको सामाजिक आर्थिक अवस्थाको जानकारी प्राप्त हुन्छ र रूपान्तरण प्रक्रियालाई अघि बढाउन विभिन्न किसिमका योजनाहरू निर्माण गर्ने त्यसको कार्यान्वयन गर्न सहयोग पुर्याउँछ। समग्रमा मुलुकको सम्पूर्ण विकासको लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
नेपालमा जनगणनाको इतिहास
नेपालमा सर्वप्रथम विक्रम सम्बत १९६८ देखि विधिवतरूपमा राष्ट्रिय जनगणना सुरू भएको हो। तर यस अगाडि प्रधानमन्त्री जङ्गबहादुरले ३ वर्ष लगाएर नेपालको पहिलो जनगणना गराएको इतिहास छ। उनले विसं १९१०, १९११ र १९१३ मा जनगणना गराएका थिए। त्यस गणनाको प्रतिवेदन नेपाली कागजमा हस्तलिखित रूपले तयार पारिएको थियो। तीन भागमा बनाइएका ती अभिलेखमध्ये एकमा प्रतिवेदन तयार पार्नेको नाम कप्तान सतराम खत्री र सुवेदार जगतबहादुर खत्री उल्लेख छ। उक्त जनगणना प्रतिवेदनमा नेपालका जिल्ला संख्या ३३ भएको जनाइएको थियो।
नियमित र प्रणालीगत रूपमा जनगणना प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरको समयमा सुरू भएको सम्वत् १९६८ साल देखि हो। यसपछि हरेक दश-दश वर्षमा नेपालको जनगणना गरिंदै आएको छ। १९६८ सालको जनगणना अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या ५६,३८,७४९ थियो। नेपालमा भएका जनगणनाहरू निम्न अनुसार छन्।
लीना नायर
लीना नायर (October 28, 1969) यूनिलीवरको सङ्गठनात्मक विकास र लीडरशिप मामलाको वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन्। उनीले  सेंट जेवीयर्स कलेज अफ मानेजमेंटबाट स्नातकको उपाधि प्राप्त गरिन् र १९९२मा यूनिलीवरको भारतीय शाखामा आबद्ध रहिन्। जून २००७मा उनलाई कार्यकारी निदेशक मानव संसाधनको रूपमा कार्य गर्नेको अवसर प्राप्त भयो। यसको साथै हिंदुस्तान यूनिलीवर लिमिटेड (एचयूएल)को प्रबंधन समितिमा समाबेश हुने वाली उनी पहली महिला बनिन्।
मलसाँप्रो
मलसाँप्रो विभिन्नदेश पाईने एक वन्यजन्तु हो । यो मांशहारी प्राणी हो र यसले मौरीको घार देखेमा खाने गर्छ। भनिन्छ "मलसाँप्रोले आलो खान्न बासी पाउन्न"। मलसाँप्रोले कुनै चिजको सिकार गरेमा त्यसलाई त्यतीखेर नखाएर सूर्यको छायाँ हेरेर माटो मुनि लुकाएर छोड्छ। जब बासी भएको बेला खानकोलागी खोज्दा सूर्य अर्को ठाउँमा गएकोले त्यो चिज भेटाउन सक्दैन। मलसाँप्रो प्रायः जोडा भेटिन्छन्। बिरालो भन्दा अलिक ठुलो देखिने मलसाँप्रो निकै चलाख जनावर हो। यो रुखमा चढ्न सक्ने भिरमा जान सक्ने जुन सुकै ठाउँमा पनि जान सक्ने जनावर हो। यसको रंग कालो र सेतो मिसिएको खैरो हुन्छ। यसको चार खुट्टा र पुछर हुन्छन्।
जनता (मराठी पत्रिका)
जनता बाबासाहेब आम्बेडकरद्वारा प्रकाशित पाक्षिक पत्रिका थियो । २४ नोभेम्बर १९३० मा देवराव विष्णु नाईकको सम्पादनमा यसको पहिलो अङ्क सार्वजनिक गरिएको थियो । सन् १९३० मा यसलाई पाक्षिकको साटो साप्ताहिक रूपमा छाप्न थालिएको थियो ।
जनता पत्रिकाको मूल आदर्श "गुलामाला तु गुलाम आहेस असे सांगा म्हणजे तो बंड करून उठेल" थियो । यस पत्रिकाको माध्यमबाट बाबासाहेब आम्बेडकरले अस्पृश्य समुदायले भोगेका अन्यायमा प्रकाश पार्थे । यसका साथै भारतका जनताले पठाएका पत्र पनि यसमा समावेश गरिन्थ्यो ।
सन् १९५५ तिर चलिरहेका आन्दोलनका कारणले जनताको सम्पादन र प्रकाशनमा विभिन्न प्रकारका अनियमितता देखिएको थियो । ४ फेब्रुअरी १९५६ मा जनताको नाम परिवर्तन गरी प्रबुद्ध भारत राखियो ।
बाबासाहेब आम्बेडकरको कर्मभूमि तत्कालीन महाराष्ट्रमा मराठीलाई आधिकारिक भाषाको दर्जा दिइएको हुनाले उनले सबै पत्रिका मराठीमा छाप्थे । आम्बेडकर अङ्ग्रेजीमा प्रवीण भएपनि महाराष्ट्रको तत्कालीन दलित समुदाय खासै साक्षर थिएन । त्यसैले उनले सर्वसाधारण जनताले पनि उनको पत्रिकाको उपभोग गर्न सकुन् भन्ने उद्देश्यले मराठीमा पत्रिका प्रकाशन गर्थे । यद्यपि, त्यही समयमा महात्मा गान्धीले भने दलित समुदाय प्रति आफ्नो समर्थनको रूपमा हरिजन नामक अङ्ग्रेजी पत्रिका प्रकाशन गर्थे ।
दिनेश सुनार
दिनेश सुनार दिनेश सुनारलाई पार्करका रूपमा परिचित छन् । पहिले उनलाई सशस्त्र प्रहरीको जवान भनेर चिनिन्थ्यो भने हाल  राष्ट्रिय जिम्न्यास्टिक खेलाडी दिनेशको अर्को परिचय ‘पार्कर दिनेश’ भनेर परिचित छन अन्तर्राष्ट्रिय सम्म।"पार्कर " एक कठिनाहि साहासिक खेल हो । बिभिन्न अबरोध कठिनाहिलाई सजिलै सग पार गर्दै र एक ठाउबाट अर्को ठाउबाट सजिलै साथै छिटो समयमा आफु पनि सुरक्षित भई निश्चित बिन्दुमा पुग्न सक्ने कलालाई "पार्कर "खेल भनिन्छ । दिनेश सुनारले Guinnes Book of World Records " नेपाल हूदै अमेरिका सम्म पाँचौ पटक सम्म बिश्व रेकॉर्ड राख्न सफल " पार्कर"खेलाडी हुन।
। उनको स्थायी घर खोटाङ जिल्लामा रहेको छ ।
खेल जीवन।
उनी गरिबीको कोखबाट जन्मिए र सं’घर्षको काखमा हुर्किए। आफूले जानेको कलामा अब्बलताको कसी खोज्दै गर्दा ‘गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्ड’मा आफ्नै रेकर्ड तो’ड्दै पाँचौ पटक नाम लेखाउन सफल भए। परदेशमा उनको एउटै परिचय छ– दिनेश सुनार, नेपाली नागरिक। देश नेपाल, भेष गोर्खाली।
अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन
दिनेश सुनारले अमेरिकामा, वल्ड फ्रिरनिंग एण्ड पार्कर फेडरेसनद्वारा आयोजित,  विश्व पार्कर कप २०१८ मा प्रथम पटक नेपालको प्रतिनिधि भएर गरेर थिए भने टप १० भित्र पर्न सफल भएका थिए । उनी सन् २०१८ मा अमेरिकाको फ्लोरिडामा भएको युएसए पार्कर कममा भाग लिने एक मात्र तथा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडि थिए भने उनी बल्ड फ्रिरनर पार्कर फेडरेसनबाट मान्यता प्राप्त पहिलो नेपाली पार्कर प्रशिक्षक समेत हुन् ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
https://www.setopati.com/sports/sports-activity/243535
https://www.enepalese.com/2021/07/320539.html
https://khusikosamachar.com/2021/07/09/5x-guinnes-world-record-holder/
https://nagariknews.nagariknetwork.com/sports/249211-1592722907.html?click_from=trending
https://www.bbc.com/hindi/media-56435853
https://www.khasokhas.com/123277
सियाना
अलिसिन के (जन्म: ५ नोभेम्बर १९८७) एक अमेरिकी व्यावसायिक महिला कुस्ती खेलाडी हुन् जो हाल नेसनल रेस्लिङ एलायन्समा (एनडब्ल्यूए) कुस्ती खेल्दै आएकी छिन्। उनले आफ्नो रिङ नाम सियानाको रूपमा इम्प्याक्ट रेस्लिङमा पनि कुस्ती खेलेकी थिइन् जहाँ उनले एकपटक टिएनए इम्प्याक्ट नकआउट्स उपाधि तथा एकपटक जिएफडब्ल्यू महिला उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्। उनले क्यानडा र अमेरिका स्थित विभिन्न स्वतन्त्र सर्किटहरूमा पनि कुस्ती खेलेकी थिइन्।
स्वतन्त्र सर्किट (सन् २००८–हाल)
सन् २०१० मार्चसम्म उनले बिसिडब्ल्यूए नामक एक कुस्ती पदोन्नतिका लागि कुस्ती खेलेकी थिइन्। सन् २०१० को मध्य तिर उनले मेन इभेन्ट च्याम्पियनसिप रेस्लिङ नामक एक कुस्ती पदोन्नतिका लागि कुस्ती खेल्न सुरु गरेकी थिइन्। उनले उक्त पदोन्नतिका लागि व्यक्तिगत पहिलो खेल जेसिका हाभोक विरुद्ध खेलेकी थिइन् भने पछि उनीहरू दुवैले सहकार्य गर्दै बि जेलस नामक एक टोलीको स्थापना गरेका थिए। सन् २०१२ अक्टोबर २७ का दिन आयोजित सिमर विमेन एथलेटिक्सको ४९औँ श्रृङ्खलामा उनले उक्त पदोन्नतिका लागि पर्दापण गरेकी थिइन् जुन अमेरिका स्थित महिला कुस्ती खेलाडीहरूको एक प्रमुख कुस्ती पदोन्नति थियो। उनले उक्त पदोन्नतिका लागि पहिलो खेलमा टेलर मेडसँग (मेड इन सिनको रूपमा) सहकार्य गर्दै साजा मिकेन्जी र भेदा स्कटलाई पराजित गर्न सफल भएका थिए। अक्टोबर २०१२ मा आयोजित सिमर विमेन एथलेटिक्सको ५१औँ श्रृङ्खलामा मेड इन सिनको सामना रिजेनेरेसन एक्सको विरुद्धमा (एलिसन डेन्जर र लिभा बेट्स) आय‍जना गरिएको थियो जुन खेलमा उनीहरूको टोली पराजित भएका थिए। सिमर विमेन एथलेटिक्सको ५५औँ श्रृङ्खलामा केले एकल खेलमा थन्डरकिटीलाई पराजित गर्न सफल भएकी थिइन्। सिमर विमेन एथलेटिक्सको ५६औँ श्रृङ्खलामा मेड इन सिनले एमएसइरीलाई(एमएस सेफ र क्रिस्टिना भान इरी) पराजित गर्न सफल भएका थिए। सन् २०१२ नोभेम्बर २ का दिन उनले अमेरिका स्थित एक प्रमुख कुस्ती पदोन्नति रिङ अफ अनरमा लागि पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनले उक्त पदोन्नतिका लागि पहिलो खेल एमएस सेफको विरुद्धमा खेलेकी थिइन् जुन खेलमा उनी पराजित भएकी थिइन्। रिङ नाम सियानाको रूपमा पछि उनी लुचा लिब्रे एएए नामक एक कुस्ती पदोन्नतिका लागि पर्दापण गर्ने घोषणा गरिएको थियो।
एब्सुलुट इन्सेन रेस्लिङ (सन् २०१०–२०१४)
सन् २०१० मा केले अमेरिका स्थित एब्सुलुट इन्सेन रेस्लिङका लागि पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनले उनको व्यक्तिगत पहिलो खेल जेसिकाको विरुद्धमा खेलेकी थिइन्। सन् २०११ जनवरीमा एआइडब्ल्यूले आयोजना गरेको गर्ल्स आउट ३ नामक एक कुस्ती कार्यक्रममा उनले रोक्सी कटनलाई पराजित गर्न सफल भएकी थिइन्। गर्ल्स नाइट आटउको चौँथो श्रृङ्खलामा उनले मिकी चकल्सलाई एकल खेलमा पराजित गरेकी थिइन्। गर्ल्स नाइट आटउको चौँथो श्रृङ्खलामा उनको सामना मियन यिमसँग भएको थियो जुन खेलमा उनी पराजित भएकी थिइन् भने उक्त खेलमा उनको नाकमम चोट लागेको थियो। सन् २०१२ अप्रिल १५ का दिन आयोजित गर्ल्स नाइट आटउको छैटौँ श्रृङ्खलामा उनको सामना खाली रहेको एआइडब्ल्यू महिला उपाधिका लागि मिया यिमसँग भएको थियो जुन खेलमा उनले यिमलाई पराजित गर्दै उक्त उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्। उनीहरूको बीच पुनः खेल गर्ल्स नाइट आटउको सातौँ श्रृङ्खलामा उनी र यिम बीच पुन उपाधिका लागि खेल आयोजना गरिएको थियो जुन खेलमा केले यिमलाई पराजित गरेकी थिइन्। सन् २०१२ को बाँकी महिना भरि उनको सामना जेनिफर ब्लेक, क्रेजी मेरी डुब्सन र केसी वारफिल्डसँग भएको थियो। सन् २०१३ मार्चमा आयोजित गर्ल्स नाइट आटउको आठौँ श्रृङ्खलामा उनको सामना मिकी नकल्ससँग भएको जुन खेलमा उपाधिका लागि जारी गरिएको थियो भने उक्त खेलमा उनले नकल्सलाई पराजित गरेकी थिइन्। मार्च २०१४ मा आयोजित गर्ल्स नाइट आटउको ११औँ श्रृङ्खलामा उनको लिया भान डचलाई पराजित गर्न सफल भएकी थिइन् तर मार्च २९, २०१४ का दिन आयोजित गर्ल्स नाइट आटउको १२औँ श्रृङ्खलामा उनले उक्त उपाधि एथेना विरुद्धको खेलमा गुमाएकी थिइन्।
विमेन सुपरस्टार अनसेन्सर्ड (सन् २०११–२०१४)
सन् २०१२ मा द मिडवेष्ट मिलिशिया एनसिडब्ल्यू फेमिस फेटल्स नामक एक क्यानडेली कुस्ती पदोन्नतिमा सरुवा भएका थिए। सन् २०१२ जुलाईमा आयोजित एनसिडब्ल्यू फेमिस फेटल्सको नवौँ कार्यक्रममा द मिडवेष्ट मिलिशियाले कोर्टनी रस, सान्ड्रा बेफ र क्याट पावरलाई ६ महिला ट्याग टिम खेलमा पराजित गर्न सफल भएका थिए। विमेन सुपरस्टार अनसेन्सर्डको किङ एन्ड क्विन्स वार्षिक कार्यक्रममा उनीहरूले आफ्नो ट्याग टिम उपाधि मार्टि बेल र लेक्सस विरुद्धको खेलमा कायम राख्न सफल भएका थिए। सन् २०१४ फेब्रुअरी ८ का दिन आयोजित डब्ल्यूएसयुको एक श्रृङ्खलामम के र स्टिफीले महिला ट्याग टिम उपाधि किम्बर लि र एनी सोसल विरुद्धको खेलमा गुमाएका थिए।
साइन रेस्लिङ (सन् २०१२–हाल)
सन् २०१२ मा केले साइन रेस्लिङ नामक एक अमेरिकी कुस्ती पदोन्नतिका लागि पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनले उक्त पदोन्नतिको पहिलो खेलमा टेलर मेडसँगको सहकार्यमा ट्रिसी टेलर र सु युङलाई पराजित गर्न सफल भएका थिए भने पछि अप्रिल हन्टरले पछि उक्त टोलीमा समावेश हुँदै उक्त टोलीको नाम मेड इन सिन राखेका थिए। साइन रेस्लिङको ७औँ श्रृङ्खलामा मेड इन सिनले टेलर, युङ र मिया यिमलाई ६ महिला ट्याग टिम खेलमा पराजित गर्न सफल भएका थिए भने पछि उक्त टोलीमा रेइन र भेल्जा पनि समावेश हुँदै टोलीको नाम मेड इन सिनबाट भल्किरीमा नामसारी गरेका थिए। साइन रेस्लिङको ८औँ श्रृङ्खलामा भल्किरीले अमेजिङ कङ, अन्जलिना लभ, क्रिस्टिना भाइ इरी र मिया यिमलाई ८ महिला ट्याग टिम खेलमा पराजित गर्न सफल भएका थिए। सन् २०१३ मे १० का दिन आयोजित साइन रेस्लिङको १०औँ श्रृङ्खलामा केले निकी रक्सलाई एकल खेलमा पराजित गर्दै साइन उपाधिका लागि आयोजना गरिएको प्रतियोगितामा छनोट भएकी थिइन्। एली रेइन र एन्जलिना लभ बीचको खेल जारी रहँदा केले उक्त खेलमा अवरोध पुर्‍याएको भन्दै उनलाई ९० दिनका लागि निस्कासन गरिएको थियो भने उनले उक्त महिला उपाधिका लागि आयोजना गरिएको प्रतियोगिता रमा पनि भाग लिनबाट बञ्चित बनेकी थिइन्। सेप्टेम्बर २७ का दिन आयोजित साइन रेस्लिङको १३औँ श्रृङ्खलामा के पुन उक्त पदोन्नतिमा फिर्ता भएकी थिइन् भने उनी र इभिलेसीको टोलीले जेसिका हाभोक र अमेजिङ कङलाई ट्याग टिम खेलमा पराजित गर्न सफल भएका थिए। उक्त खेलको अर्को हप्ता आयोजित कार्यक्रममा केले हाभोकलाई आक्रमण गरेकी थिइन् जसकारण उनीहरूको बीच द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो। साइन रेस्लिङको १५औँ श्रृङ्खलामा उनीहरूको बीच खेल आयोजना गरिएको थियो जुन खेल कोही पनि विजेता बन्न नसकेपछि उनीहरूका बीच साइन रेस्लिङको २०औँ श्रृङ्खलामा एकल खेल आयोजन गरिएको थियो जुन केले जित्न सफल भएकी थिइन्।   सन् २०१५ अक्टोबर २ का दिन आयोजित साइन रेस्लिङको ३०औँ श्रृङ्खलामा केले एकल खेलमा सराया नाइटलाई पराजित गर्न सफल भएकी थिइन्।
सन् २०१८ सेप्टेम्बर ८ का दिन आयोजित साइन रेस्लिङको ५३औँ श्रृङ्खलामा केले एकल खेलमा मार्सिजेड मार्टिनेजलाई पराजित गर्दै खाली रहेको साइन उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्। केले पछि उक्त उपाधि विभिन्न महिला कुस्ती खेलाडी बीचको खेलमा दाउमा लगाएकी थिइन् जसमा युङ, लुफिस्तो आदि समावेश छन्। सन् २०१९ मा उनले उक्त उपाधि मियु यामासिता विरुद्धको खेलमा गुमाएकी थिइन् भने मे ६, २०१९ का दिन उनले यामासितालाई एकल खेलमा पराजित गर्दै दोस्रो साइन उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्।
टोटल नन् स्टप एक्सन रेस्लिङ/इम्प्याक्ट रेस्लिङ (सन् २०१६–२०१८)
सन् २०१६ अप्रिल २१ का दिन केले टोटन नन् स्टप एक्सन रेस्लिङ नामक एक अमेरिकी कुस्ती पदोन्नतिसँगको आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेको खुलासा गरिएको थियो। उनले सोही दिन उक्त पदोन्नतिमा आफ्नो रिङ नाम सियानाको रूपमा पर्दापण गरेकी थिइन् भने उनले जेडलाई आक्रमण गरेकी थिइन्। सियानाको पछि गेल किम र जोडसँग द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो भने उनले मरिया र एलीसँगको सहकार्यमा एक टोलीको गठन गरेकी थिइन्। सन् २०१६ अप्रिल २४ का दिन आयोजित इम्प्याक्ट रेस्लिङको एक श्रृङखलामा सियानाले एकल खेलमा म्याडिसन रेइनलाई पराजित गर्दै टिएनए नकआउट्स उपाधिका लागि पहिलो दावेदार बन्न सफल भएकी थिइन्। मे १७ का दिन आयोजित इम्प्याक्ट रेस्लिङको एक श्रृङ्खलामा सियानाले एकल खेलमा भेलभेट स्काईलाई पराजित गर्न सफल भएकी थिइन्। उनको पछि गेल किमका विरुद्ध खेल आयोजना गरिएक‍ थियो जुन खेलमा उनी पराजित भएकी थिइन् भने उक्त खेलको समाप्ति पश्चात् मरिया र सियानाले किमलाई आक्रमण गरेका थिए। मे ३१, २०१६ का दिन आयोजित इम्प्याक्ट रेस्लिङको एक श्रृङ्खलामा सियाना र एली गेल किम र जेड विरुद्धको खेलमा पराजित भएका थिए। सन् २०१६ मा इम्प्याक्ट रेस्लिङद्वारा आयोजित स्लामेभर्सरी नामक वार्षिक कार्यक्रममा सियानाले एकै खेलमा जेड र गेल किमलाई पराजित गर्दै टिएनए नकआउट्स उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्। सन् २०१६ अगष्ट २५ का दिन आयोजित टर्निङ पोइन्ट नामक एक वार्षिक खेलमा सियानाको नकआउट्स उपाधिका लागि खेल आयोजना गरिएको थियो जसमा म्याडिसन रेइन, मार्टी बेल, जेड र एली समावेश थिए। सियानाले उनको उपाधि सोही खेलमा गुमाएकी थिइन् भने उक्त उपाधि एलीले जितेकी थिइन्।
सन् २०१७ जनवरी ६ का दिन आयोजित वान नाइट ओन्ली नामक एक वार्षिक कार्यक्रममा सियानाको सामना तात्कालिक टिएनए नकआउट्स उपाधि विजेता रोजमेरीको विरुद्धमा उक्त उपाधिका लागि जारी गरिएको थियो जुन खेलमा सियाना पराजित भएकी थिइन्। सन् २०१७ अप्रिल २१ का दिन सियानाले क्रिस्टिना भान इरीलाई एकल खेलमा पराजित गर्दै जिएफडब्ल्यू महिला उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन् भने उक्त उपाधिको जितसँगै दुवै नकआउट्स उपाधि र जिएफडब्ल्यू महिला उपाधि जित्ने उनी पहिलो महिला खेलमा बन्न सफल भएकी थिइन्। सन् २०१७ मा आयोजित स्लामेभर्सरी नामक एक वार्षिक कार्यक्रममा सियानाको सामना रोजमेरीसँग भएको थियो जो तात्कालिक समयकी टिएनए नकआउट्स विजेता थिइन् भने उक्त खेलको विजेताले समायोजित नकआउट्स उपाधि जित्ने प्राबधान थियो। सियानाले उक्त खेलमा रोजमेरीलाई पराजित गर्दै नयाँ जिएफडब्ल्यू नकआउट्स विजेता बन्न सफल भएकी थिइन्। सन् २०१७ मा आयोजित बाउन्ड फर ग्लोरी नामक कार्यक्रममा उनले उक्त उपाधि गेल किम विरुद्धको खेलमा गुमाएकी थिइन्।
सन् २०१८ जुलाईमा इम्प्याक्ट रेस्लिङले आफ्नो जाल स्थलबाट सियानमको जानकारी समावेश लेखलाई मेटाएको थियो जसकारण उनले उक्त पदोन्नति छाडेको खुलासा भएको थियो।
नेसनल रेस्लिङ एलायन्स (सन् २०१९–हाल)
सन् २०१९ मा केले नेसनल रेस्लिङ एलायन्स नामक एक कुस्ती पदोन्नतिमा पर्दापण गरेकी थिइन्। सन् २०१९ अप्रिल २७ का दिन आयोजित क्रोकेट कप नामक एक कुस्ती कार्यक्रममा के र जज् बीच एनडब्ल्यूए विश्व महिला उपाधिका लागि खेल आयोजना हुने भनिएको थियो तर जजले पछि स्वास्थ्यमा समस्या आएका कारण उनले उक्त उपाधि छाड्न बाध्य भएकी थिइन्। क्रोकेट कप नामक एक कुस्ती कार्यक्रममा केले सान्टानम गेरेटलाई एकल खेलमा पराजित गर्दै खाली रहेको एनडब्ल्यूए विश्व महिला उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्। सन् २०२० जनवरी २४ का दिन आयोजित एनडब्ल्यूएको एक श्रृङ्खलामा उनले उक्त उपाधि थन्डर रोजा विरुद्धको खेलमा गुमाएकी थिइन्।
पिपल्स डेन्टल कलेज
पिपल्स डेन्टल कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
अस्ट्रिज
सुतुरमुर्ग वा अस्ट्रिच अफ्रिका तथा अरब मरुभूमिमा पाइने सबैभन्दा ठूलो चरा हो। स्ट्रुथिओनिडि कुलको एकमात्र जीवित प्रजाति यस चरा स्ट्रुथिओ वंश अन्तर्गत पर्दछ। सुतुरमुर्गको गण स्ट्रुथिओफर्मको अन्य सदस्य एमु, किवी आदि हुन्। यस चराको घाँटी र खुट्टा लामो हुन्छन् भने आवश्यकता अनुसार यो चरा ७० किलोमिटर प्रति घण्टाको अधिकतम गतिमा दगुर्न सक्दछ जो पृथ्वीमा पाइने अन्य पंक्षी भन्दा अधिक हो। यो चरा उड्न सक्दैन। यसको उचाइ २.५ मिटर हुन्छ भने तौल १५० किलोग्रामको हुन्छ। सबैभन्दा ठूलो अण्डा पार्ने चरा पनि सुतुरमुर्ग हो। यसको अण्डाको तौल १.५ किलो ग्राम हुन्छ। यसको अण्डा उसिन्न ५० मिनेट लाग्छ। सुतुरमुर्ग पंक्षीहरूमा सबैभन्दा ठूलो जीवित प्रजाति हो भने यसले कुनैपनि अन्य जीवित पंक्षी प्रजातिको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो अण्डा दिन्छ। साधारणतया सुतुरमुर्ग शाकाहारी हुन्छ तर यसको आहारमा अमेरुदण्डी प्राणीहरू सामेल हुन्छन्।
शारीरिक विवरण
सुतुरमुर्ग सबैभन्दा ठूलो जीवित चरा हो। एक वयस्क भाले अस्ट्रिजको २.७५ मिटरसम्म (लगभग ९ फिट) अग्लो हुन सक्छ र यसको उचाइको लगभग आधा भाग घाँटीको हुन्छ। एक वयस्क भालेको वजन १५० किलोग्राम (३३० पाउण्ड) भन्दा बढी हुन्छ भने पोथी केही हदसम्म सानो हुन्छ। सतुरमुर्गको अण्डाको औसत लम्बाइ १२५ मि.मि.(५ इन्च) र यसको तौल करिब १.३५ किलो (३ पाउण्ड) हुन्छ जुन कुनैपनि चराको अण्डाको तुलनामा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अण्डा पनि हो। भाले प्रायः कालो हुन्छ, तर त्यसको पँखेटा र पुच्छर केही हदसम्म सेतो हुन्छ। पोथीहरू प्रायजसो खैरो हुन्छन्। टाउको र घाँटीको अधिकांश भाग हल्का रातो र रङ्गिविरङ्गी हुन्छ। यस चराको टाउको सानो हुन्छ भने यसको चुच्चो छोटो र फराकिलो हुने गर्दछ। यस चराको आँखा ठूलो खैरो रङ्गको हुन्छ। नयाँ बचेराहरू रङ्गीविरङ्गी हुन्छन् र यिनीहरूको शरीरमा खैरो धब्बाहरू हुने गर्दछन्। जीवनको पहिलो वर्षमा चल्लाहरू प्रति महिना लगभग २५ सेन्टिमिटर (१० इन्च) बढ्ने गर्दछन्। एक वर्षको उमेरमा सामान्य सतुरमुर्गको वजन लगभग ४५ किलोग्राम (१०० लिटर) हुन्छ। एक अस्ट्रिजको आयु सामान्यतया ४० देखि ४५ वर्षको हुने गर्दछ।
लामो घाँटी र खुट्टाको कारण अस्ट्रिजको टाउको जमिनभन्दा २.८ मिटर माथि (९ फिट २ इन्च) हुने गर्दछ भने यी चराहरूको आँखा कुनै पनि जमिनाका मेरुदण्ड भएका चराहरूको भन्दा ठूलो हुन्छ जसको लम्बाइ ५० मिलिमिटर (२ इन्च) व्यासको हुन्छ जसले गर्दा यी चराहरूले धेरै टाढासम्म सिकार हेर्न मद्दत गर्छ। यी चराहरूको ठूलो आकारको शरीर भएतापनि टाउको र चुच्चो भने तुलनात्मक रूपमा साना हुन्छन्। एक वयस्क अस्ट्रिजको चुच्चोको लम्बाइ १२ देखि १४.३ सेन्टिमिटर हुने गर्दछ।
मगध प्रमण्डल
मगध प्रमण्डल, भारतको बिहार राज्यमा स्थित छ यो बिहारको ९ प्रमण्डल मध्ये एक हो। मगध प्रमण्डलमा पाँच जिल्लाहरू निम्नलिखित छन -
(२) औरंगाबाद जिल्ला
(३) नवादा जिल्ला
(४) जहानाबाद जिल्ला
(४) अरवल जिल्ला
पिपल्स क्याम्पस
पिपल्स क्याम्पस (People's Campus) सामुदायिक शिक्षण संस्था हो।समाजमा शिक्षाको गुणस्तर सुधारको उद्देश्यका साथ यस क्याम्पसको स्थापना सन् १९८१ मा भएको थियो । यो क्याम्पस काठमाडौँको पकनाजोलमा अवस्थित छ भने यस संस्थाको पूर्वाधारका रूपमा ६० भन्दा बढी कक्षा कोठाहरू रहेका छन्। त्रिभुवन विश्वविद्यालय तथा नेपाल परीक्षा बोर्डको सम्बन्धन प्राप्त यस क्याम्पसमा व्यवस्थापन संंकायमा प्रमाणपत्र, स्नातक तह तथा स्नातकोत्तर तहको पठनपाठन हुन्छ। गुणस्तरीय शिक्षाको लागि आवश्यक पर्ने पूर्वाधारहरूमा यो क्याम्पस आत्मनिर्भर रहेको छ। यो क्याम्पसले राम्रो शिक्षाको साथसाथै विद्यार्थीहरूको प्रेरणा जगाउनको निम्ति विभिन्न सेमिनार, वर्कसप तथा अन्य कार्यक्रमहरूको आयोजना गर्दै आइरहेको छ। यो क्याम्पस सुरुवातदेखि नै विद्यार्थीहरूलाई व्यवसायिक रूपमा परिपक्क बनाउनमा लागेको छ। व्यवस्थापन शिक्षामा उत्कृष्ट नतिजा हासिल गरेकोमा यस क्याम्पसले नियमित रूपमा नेपाल चेम्बर अफ कमर्स एक्सिलेन्स अवार्डजस्तो प्रतिष्ठित पुरस्कार पाइरहेको छ भने धेरै पटक वि.वि.एस. र एम.वि.एस मा त्रिभुवन विश्वविद्यालय टप गरेकोमा अवार्ड प्राप्त गरेको छ।
पाठ्यक्रम
पिपल्स क्याम्पसमा पढाई हुने पाठ्यक्रम
चौथो राष्ट्रिय जनगणना १९९८
राष्ट्रिय जनगणना १९९८(१९४१) नेपालमा गरिएको जनगणना हो। यो जनगणनाले देशव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। यस जनगणना अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या ६२८३६४९ रहेको थियो भने जनसङ्ख्या बृद्धिदर ऋणात्मकबाट (१.१६ )धनात्मक तिर गएको थयो।
ओख्रे, भोजपुर
ओख्रे, भोजपुर भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
चौथो राष्ट्रिय जनगणना १९९८
यस जनगणनामा पनि घरमुलीको अचल सम्पत्तिर चौपाया सम्बन्धि विवरणबाहेक जनगणनामा हुनुपर्ने सामाजिक, आर्थिक,व्यक्तिगत र जनसांख्यिक विशेषताहरूलाई समेट्न सकेको थएन जसका कारण यस जनगणनालाई वैज्ञानिक मानिएको छैन। र यो पनि टाउकाको गणनामा (Head count) मात्र सिमित छ।
सरला ग्रेवाल
सरला ग्रेवाल (४ अक्टोबर १९२७ - २९ जनवरी २००२) १९५२ बेचकी भारतीय प्रशासनिक सेवाकी अधिकारी थिइन्। उनी १९८९-१९९०मा मध्य प्रदेशकी राज्यपाल पनि रहेकी थिइन्। साथमा नै उनी पूर्व प्रधानमन्त्री राजीव गान्धीकी प्रधान सचिव पनि रहेकी थिइन्।
प्रारम्भिक जीवन
श्रीमती ग्रेवालको जन्म ४ अक्टोबर १९२७ मा भएको थियो। आफ्नु प्रारम्भिक शिक्षा पुरा गरे पछि उनीले आनर्समा स्नातक उपाधि लिइन्। पछाडि दर्शनशास्त्रमा उनिले स्नातकोत्तर उपाधि पञ्जाब विश्वविद्यालयमा सर्वोच्च स्नातकोत्तर उपाधि पञ्जाब विश्वविद्यालयमा सर्वोच्च स्थान प्राप्त गरिन्। १९५२ मा उनीले भारतीय प्रशासनिक सेवामा प्रवेश गरिन् र त्यो समयमा यो सेवामा आउने वाली भारतकी दोस्रो महिला अधिकारी थिइन्।
नेपाल खुला विश्वविद्यालय
नेपाल खुला विश्वविद्यालय विधिबत रूपमा विक्रम सम्वत २०७३।०३।३० (सन् २०१६) मा स्थापना भएको हो । यस विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालय मानभवन ललितपुरमा छ ।
स्थापना
खुला शिक्षा प्रणालीद्वारा विभिन्न विषयमा उच्चस्तरीय अध्ययन, अध्यापन तथा अनुसन्धान गर्ने, गराउने उद्देश्यकालागि नेपाल खुला विश्वविद्यालय स्थापना भएको हो ।
इतिहास
सन् २०१० मा गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआएनए) तथा शिक्षा मन्त्रालयबीच भएको सहमति एवं सार्कमा खुला विश्वविद्यालय स्थापना गर्न नेपालले जनाएको प्रतिबद्धता अनुसार खुला र दूर सिकाइको विधिमार्फत अध्ययन–अध्यापन सञ्चालन गर्न नेपालमा खुला विश्वविद्यालय स्थापना भएको हो। संसद्बवाट नेपाल खुला विश्वविद्यालय ऐन, २०७३ पारित भएपछि नवीनतम शिक्षण विधि तथा प्रविधिको माध्यमबाट विभिन्न विषयका कक्षाहरू विक्रम सम्वत २०७५ सालको जेठदेखि कक्षा सञ्चालन भएको हो।
नेपालमा खुला विश्वविद्यालय
औपचारिक शिक्षामा नसमेटिएकाहरूलाई समेट्न बेलायतबाट खुला विश्वविद्यालयको अवधारणा शुरू भएको मानिन्छ। नेपालमा विक्रम सम्वत २०३६ सालपछि उच्च शिक्षामा विद्यार्थीको चाप बढ्दै गयो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका आंगिक क्याम्पसले भर्ना लिन सम्भव नभएपछि औपचारिक शिक्षा उपलब्ध गराउन वैकल्पिक उपायहरू खोज्नुपर्छ भनियो । त्यसअनुसार विक्रम सम्वत २०३७ सालको छैटौँ पञ्चवर्षीय योजनामा ‘खुला तथा दूर शिक्षाको माध्यमबाट उच्च शिक्षा उपलब्ध गराउने’ व्यवस्था गरियो ।
बाह्य कडीहरू
https://english.hamrocolleges.com/nou/
मुंगेर प्रमण्डल
मुंगेर प्रमण्डल भारतको बिहार प्रान्तको एउटा मण्डल हो। यस अंतर्गत निम्न जिल्लाहरू छन -
नारायण प्रसाद पोखरेल
'''वाचन शिरोमणि पं. नारायण प्रसाद पोखरेल'''
जन्म
वि.स. २०१३ सालमा गोरखामा जन्मेका थिए ।
मृत्यु
आफ्ना जीवनको ११३६ औँ भागवत कथा र धन धान्याचल महायज्ञ सम्पन्न भइरहेको समयमा बैशाख २३, वि.सं.२०६२ गते रामापुरमा हत्या गरिएको थियो । बी बी सी नेपाली सेवामा यस हत्यको जिम्मेवारी माओवादीको भातृसङ्गठन दलित मुक्ति मोर्चाले लिएको समाचार प्रसारित भएको थियो । पाल्पाको खानेपानी योगदानका लागि भागवत कथा तानसेनमा सम्पन्न गरी पं.पोखरेल रामापुर पुगेका थिए । तानसेन बजारमा पानीको व्यापक अभाव भएकोले तानसेन उनको प्राथमिकतामा थियो । रामापुर क्याम्पस रुपन्देहीको कथावचन सकेर दुई दिन पछि उनको रानीबास गुल्मीमा निर्माणाधीन क्याम्पसको सहयोगार्थ भागवत पुराणवाचन कार्यक्रम तय भएको थियो ।यस कार्यक्रमको प्रचार प्रसार समेत भइसकेको थियो ।तात्कालिक दुधराक्ष गाविसमा रहेको रामापुर क्याम्पसको स्तरोन्नति र भौतिक विकासका लागि महायज्ञ र कथावाचन आयोजना गरिएको थियो । त्यस क्याम्पसका अध्यक्ष डिल्लीराम ज्ञवाली थिए । पूजा समितिको आयोजक बालकृष्ण गैरे थिए । त्यहाँ कथावाचन गर्नु अघि दाङ्मा माआवादी नेताहरूले उनलाई दही खुवाएर स्वागत गरेका थिए । साथै माओवादी नेताहरूले उनको कथावाचनमा उनीहरूको कुनै आपत्ति छैन भन्ने आश्वासन समेत दिएका थिए ।
एरिया जिओभानी
एरिया जिओभानी(जन्म ३ नोभेम्बर १९७७) अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडेल हुन ।
नारायण प्रसाद पोखरेल
पद
हत्याको समयमा उनी विश्व हिन्दु महासङ्घ नेपालका राष्ट्रिय अध्यक्ष पदमा थिए ।
योगदान
जनस्तरबाट वाचन शिरोमणिको उपाधिले सम्मानित पं. पोखरेलले भगवान कथाको माध्यमबाट भौतिक विकास र अस्पश्र्यता निवारणको प्रयास गरेर हिन्दु धर्ममा एक जागरण ल्याइ दिएका थिए। उनको प्रवचन र भजन सुन्न राजा वीरेन्द्र र गणेशमान सिंह पनि गएका थिए । जहिले पनि हजारौं व्यक्तिहरु जम्मा हुने गर्दथे । भागवत कथा वाचनको ३० वर्ष अवधिमा उनले लगभग ८००० दिन निरन्तर कथा वाचन गरेका थिए । विश्व हिन्दु महासङ्घ मार्फत सक्रिय भएपछि उनको कथावाचन शैली अझ लोकप्रिय भई उन समाज सुधारका लागि समेत समर्पित थिए । सामान्य भन्दा सामान्य देखि विशिष्ट भन्दा विशिष्ट व्यक्तिहरूलाई उहा“ले सन्तुष्ट गर्न सक्थे । कथा भनेर स्कूल, क्याम्पस, अस्पताल, वृद्धाश्रम, सामाजिक भवन, बाटो, पुल र खानेपानी आदि दर्जनौं निर्माण कार्य गराउदै र कथाको माध्यमबाट अस्पश्र्यता निवारण कार्यलाई अभियानको रूपमा संचालित गरेका  थिए । दक्षिणी अमेरिकामा  रहेको सानो देश ट्रिनीडाडमा वि.सं.२०६१ मा सम्पन्न विश्व हिन्दु महासम्मेलन पछि उनले नेपाललाई विश्वका हिन्दुहरूको एकमात्र केन्द्रको रूपमा विकसित गर्ने परिकल्पना गरेका थिए । उनीबाट प्रभावित भएर साक्षर, निरक्षर, समाजसेवी, शिक्षक, कर्मचारी, व्यापारी, विद्यार्थी आदि अनेक वर्ग र पेशाका मानिसहरु उहा“को अभियानमा समावेश भएका थिए । उनलाई नेपालले धर्मशहीद घोषणा गरेको छ ।
समाचार प्रकाशन र प्रसारण
उनको हत्यको समाचार कान्तिपुर, काठमान्डु पोस्ट, अन्नपूर्ण पोष्ट, हिमाल पाक्षिक, घटना र विचार, साप्ताहिक विमर्श, जनसंघर्ष आदि राष्ट्रिय र स्थानीय पत्रिकाहरु तथा स्थानीय एफ एम राष्ट्रिय प्रसारण रेडियो र टी भी लगायत बी बी सी लन्दनबाट प्रकाशित र प्रसारित भएको थियो ।
बाह्य कडीहरू
https://www.youtube.com/OnlineSanskritUniversity
पूर्णिया प्रमण्डल
पूर्णिया प्रमण्डल भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डल मध्य एक प्रमण्डल हो। यस अंतर्गत निम्न जिल्लाहरू छन -
हस्तीदल शाह
हस्तीदल शाह नेपाल-अंग्रेज युद्धमा अल्मोडा क्षेत्रमा मारिने एक कुशल योद्धा हुन्। उनी बम शाहका भाइ हुन् र राजा पृथ्वीपत्ति शाहका पनाति हुन्। उनी अल्मोडाको रक्षार्थ उभिएका थिए तर दुर्भाग्यवश अचानक मारिदा नेपाली सेनाले पराजय भोग्नुपर्यो।
लोखर्के
लोखर्के वन्यजन्तु हो। देख्दा मुसाको आकारमा देखिने लोखर्केलाई कतै कतै "फ्याउमुसो" भनेको पनि सुनिन्छ। यसले जंगली फलफूलहरू खान मन पराउँछ।
प्रिमियर कलेज
प्रिमियर कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
प्राइम कलेज
प्राइम कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
पाचौँ राष्ट्रिय जनगणना २००९-११
राष्ट्रिय जनगणना २००८ नेपालमा गरिएको जनगणना हो। यो जनगणनाले देशव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। सन् १९५२-५४मा भएको जनगणना नेपालको जनगणनाको इतिहासमा पाचौँ जनगणना भएपनि पहिलो आधुनिक जनगणना भने यहि नै हो। यसले सम्यक्त राष्ट्रसंघले सिफारिसगरे बमोजिमका जनसङ्ख्याका वहुआयामिक विशषताहरूलाई समेटिएको थियो। तर सो जनगणना प्राबिधिक कठिनाईका कारण दुइ पटक गरेर पूर्वी क्षेत्रमा सन् १९५२मा पश्चिम क्षेत्रमा सन् १९५४मा सञ्चालन गरिएको थयो।
सन् १९५२-५४को जनगणना अनुसार नेपालको जनसङ्ख्या ८२५६६२५ थियो। यो जनसङ्ख्या अघिल्लो जनसङ्ख्याको तुलनामा अत्याधिक र अस्वभाविक वार्षिक २.३० का दरले बृद्धि भएको देखिन्छ।
लिली कार्टर
लिली कार्टर (जन्म १५ अप्रिल १९९०) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
दुवसु क्षेत्री
दुवसु क्षेत्री (वास्तविक नाम: दुर्गा बहादुर सुवेदी क्षेत्री) एक नेपाली प्राकृतिप्रेमी साहित्यकार हुन् । उनी समाजका कुप्रथालाई आफ्ना रचनामा समावेश गराउने गर्छन् । उनी 'मुटुको घाउ' नामक गीतको पनि रचयिता हुन् ।
प्राप्त पुरस्कार
कन्दो मा दनतहा हाल
छैटौँ राष्ट्रिय जनगणना २०१८
राष्ट्रिय जनगणना २०१८(१९६१) नेपालमा गरिएको छैटौँ जनगणना हो। यो जनगणनाले देशव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। यस अनुसार नेपालको जनसङ्ख्या ९४१२९९६ थियो भने वार्षिक जनसङ्ख्या बृद्धिदर १.६४ थियो।
बाह्य सूत्र
केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग
कर्म
साधारण बोलचालको भाषामा कर्मको अर्थ हुन्छ 'क्रिया'। व्याकरणमा क्रिया भन्नाले निष्पाद्यमान फलको आश्रयलाई कर्म भन्छन्। "राम घर जान्छ' यस उदाहरणमा "घर" गमन क्रियाको फलको आश्रय हुने नाताले "जानु क्रिया'लाई कर्म मानिन्छ।
दर्शनमा कर्म एक विशेष अर्थमा प्रयुक्त हुन्छ। जे पनि मनुष्यले गर्छ जसबाट कुनै फल उत्पन्न हुन्छ। यो फल शुभ, अशुभ अथवा दुवैभन्दा भिन्न हुन्छ। फलको यो रूप क्रिया द्वारा स्थिर हुन्छ। दान शुभ कर्म हो र हिंसा अशुभ कर्म हो। यहाँ कर्म शब्द क्रिया र फल दुवैको लागि प्रयुक्त हुन्छ्स्। यो कुरा यस भावनामा आधारित छ कि क्रिया सर्वदा फलसँग संलग्न हुन्छ। क्रियाबाट फल अवश्य उत्पन्न हुन्छ। यहाँ ध्यान राख्नु पर्छ कि शरीरका स्वाभाविक क्रियाहरू यसमा समावेश छैनन्। आँखाका पलकहरू उठ्नु, बन्द हुनु (आँखा झिम्क्याउनु) पनि क्रिया हो, तर यसले फल उत्पन्न हुँदैन। दर्शनको सीमामा यस प्रकारको क्रियाको कुनै महत्त्व यसैले छैन कि त्यो क्रिया मनद्वारा प्रेरित हुँदैन। उक्त सामान्य नियम मनद्वारा प्रेरित क्रियाहरूमा नै लागू हुन्छ। जानेर कसैलाई दान दिनु अथवा कुनैको वध गर्नु नै सार्थक हो। तर अनजानमा कसैलाई उपकार गर्न अथवा कसैलाई हानि पुर्‍याउनु के कर्मको उक्तपरिधिमा आउँदैन? कानुनमा भनिन्छ कि नियमको अज्ञानतामा मनुष्यलाई क्रियाको फलबाट बचाउन सकिंदैन। गीतामा पनि भनिएको कि कर्मका शुभ अशुभ फललाई अवश्य भोग्नु पर्दछ, त्यसबाट छुटकारा मिल्दैन। यस स्थितिमा जानी नजानी गरेका क्रियाका शुभ वा अशुभ फल हुन्छन् नैं। अनजानमा गरेका क्रियाहरूको बारेमा केवल यति नै भनिन्छ कि अज्ञान कर्ताको दोष हो र त्यस दोषको लागि कर्ता नै उत्तरदायी हुन्छ। कर्ताको क्रियामा प्रवृत्त हुन अघि पहिला क्रियासित सम्बन्धित सबै कुराहरूको ठेगाना लगाउनु पर्छ। स्वाभाविक क्रियाहरूसित अज्ञानमा गरेका क्रियाहरूमा भेद केवल यति हो कि स्वाभाविक क्रियाहरू बिना मनको सहायताले आफै हुन्छन् अनि अज्ञानप्रेरित क्रियाहरू आफै हुँदैनन् यसमा मनको हात हुन्छ। नचाहे पनि आँखा झिम्कन्छ, तर नचाही भएका अज्ञानमा कुनै क्रिया गर्न सकिन्न। क्रियाको परिणाम क्रियाको उद्देश्य भन्दा भिन्न हुन्छ, फेरि पनि यो आवश्यक हुँदैन कि क्रिया गरियोस्। अत: कर्मको परिधिमा ती क्रियाहरू र फल आउँछन् जुन स्वाभाविक क्रियाहरू भन्दा भिन्न हुन्छन्।
क्रिया र फलको सम्बन्ध कार्य-कारण-भावको अटूट नियममा आधारित हो। यदि कारण विद्यमान हो त कार्य अवश्य हुनेछ। यो प्राकृतिक नियम आचरणको क्षेत्रमा पनि सत्य हो। अत: भनिन्छ कि क्रियाको कर्ता फलको अवश्य भोक्ता हुन्छ। बौद्धोंले कर्ताको क्षणिक माना हो तर यस नियमको चरितार्थ गर्नको लागि उनी क्षणसंतानमा एक प्रकारको एकरूपता मानते भएका भन्छन्ं कि एक व्यक्तिको संतान दोस्रो व्यक्तिको संतान से भिन्न हो। क्षणभेद होने भन्दा पनि व्यक्तित्वमा भेद हुँदैन; अत: व्यक्ति पूर्वनिष्पादित क्रियाको उत्तर कालमा भोग करता नै हो। यिद हामी यो न मानें त भन्न पडेगा कि कुनै दोस्रोको द्वाराको गई क्रियाको फलको कुनै दोस्रो भोगता हो जुन तर्क विरुद्ध हो। यदि यस नियममा पूर्ण आस्था हो त तर्क हामीलाई यसको एक अन्य निष्कर्षको पनि स्वीकार गर्नको लागि बाध्य गर्छ। यदि सबै क्रियाओंको फल भोगना पर्दछ त उनी क्रियाओंको के हुनेछ जसको फल भोगनेको पहिले नै कर्ता मरछ? या त हामीलाई कर्मको सिद्धांतलाई छोडन हुनेछ या फिर, मानना हुनेछ कि कर्ता हैन मरता, त्यो केवल शरीरको बदल दिइन्छ। भारतीय विचारकोंले एक स्वर से दोस्रो पक्ष नै स्वीकार गरेको छ। उनी भन्छन्ं कि मरन शरीरको स्वाभाविक कर्म हो, तर भोगको लागि यो आवश्यक छैन कि त्यहि शरीर भोगे जसले क्रियाको हो। भोक्ता अलग हो र त्यो कर्मफलको भोग गर्नको लागि दोस्रो शरीर धारण गर्छ। यसैको पुनर्जन्मवाद भन्छन्ं। मृत्यु शरीरको आनुषंगिक स्वाभाविक क्रिया हो जसको कर्ममा कुनै प्रभाव हुँदैन। अत: कर्मको सिद्धांतलाई पुनर्जन्म से अलग गरेर हैन राखयो जा सकता।
इतना नै हैन, जब क्रियाको सम्बन्ध फलभोग सँग मानिन्छ तब यो पनि मानना पडेगा कि भोग-जो शुभ अशुभ कर्महरूको अनुसार सुखमय या दु:खमय हुन्छ-अवश्यंभावी हो। उससे बचा हैन जा सकता, न त उनलाई बदला जान सक्छ। फलको क्षयको एकमात्र उपाय हो उनलाई भोग लिन। यस जन्ममा प्राणी जस्तो हो उनको पूर्व जन्मोंको क्रियाओंको फल मात्र हो। फल एक शक्ति हो जुन जीवनको स्थितिको नियन्त्रित गर्छ। यस शक्तिको पुंज पनि कर्म भनिन्छ र केही मान्छे यसलाई भाग्य या नियति पनि भन्छन्ं। नियतिवादमा मानिएको छ कि प्राणी नियति से नियन्त्रित अत: परवश हो। त्यो स्वयं केही हैन करता। तर पूर्वजन्मोंको क्रियाको फल भोगनेको वाहेक त्यो यस जन्ममा स्वतन्त्र कर्ता पनि हो, अत: पूर्व कर्महरूलाई भोगने सँग नै त्यो भविष्यको लागि कर्म गर्छ। इसीमा उनको स्वातंत््रय हो। आचारको लागि स्वतन्त्रता परमावश्यक हो र प्राय: सबै भारतीय दार्शनिक यसलाई मानते छन्। क्रिया, क्रियाफल तथा क्रियाफलको समूह, जसलाई अदृष्ट पनि भन्छन्ं, भारतीय दर्शनमा कर्म शब्दबाट अभिहित हुन्छ।
पहिले भनाइएको छ कि मन:प्रेरणा कर्मको आवश्यक उपकरण हो। मन:-प्रेरणाको शुभ या अशुभ हुनबाट नै कर्म शुभ या अशुभ हाता हो। डाक्टर रोगीको भलाइको लागि उनको चीरफाड गर्छ। यदि यस चीरफाड से रोगीको कष्ट हुन्छ त डाक्टर उनको उत्तरदायी छैन। डाक्टर शुभ कर्म गरेर रहेको छ। अत: दु:ख, जुन अशुभ मन:प्ररेणा सेको गई क्रियाको फल हो, त्यतिखेर टाढा हुन सक्छ जब मनको अशुभ प्रभावों से बचाया जाए। सर्वदा शुभ कर्म गर्न सर्वदा शुभ सोचने देखि नै हुन सक्छ। कष्टको बचनेको यही एक उपाय हो। तर शुभ कर्म गर्नवालाहरू व्यक्तिको फलभोगको लागि जन्म लिन नै हुनेछ, चाहे स्वर्गमा, चाहे पृथ्वी पर। जन्म लिन आफ्नो तपाईँमा महान्‌ कष्ट हो किन भनें जन्मको सम्बन्ध मृत्यु से हो। मृत्युको कष्ट दु:सह कष्ट मानिएको छ। अत: यदि यस कष्ट भन्दा पनि छुटकारा पान हो त जन्मको परम्पराको पनि समाप्त गर्न हुनेछ। यसको लागि शुभ कर्महरूको पनि परित्याग आवश्यक हो किन भनें बिना उनको जन्म से मुक्ति छैन। अत: शुभाशुभ परित्यागी नै वास्तविक दु:खमुक्त हुन सक्छ।
कर्मको यस सिद्धान्त सँग स्वर्ग-नरकको कल्पनाएँ पनि जुडी छन्। शुभ कर्महरूको परिणामस्वरूप सकल सुखों से पूर्ण स्वर्गको प्राप्ति हुन्छ। यसको विपरीत नरकको प्राप्ति हुन्छ। स्वर्ग नरकमा पनि शुभ अशुभ कर्मको मात्राको अनुसार अनेक स्तर माने गए छन्, जस्तै पृथ्वीमा अनेक स्तर हों। कर्मको सिद्धांतलाई माननेमा स्वर्ग नरकको कल्पनाको पनि मानना आवश्यक हुन्छ।
जसलाई हामी शुभ कर्म भन्छन्ं उनी पुण्य तथ अशुर्भ कर्म पाप कहलाते छन्। पुण्य र पाप मुख्यत: क्रियाको फलको बोध गराछन। यो कर्म तीन प्रकारको हाते छन्। नित्यकर्म उनी हैं जुन न गरे पछि पाप उत्पन्न गर्छन्, तर गरे पछि केही पनि हैन उत्पन्न करते। नैमित्तिक कर्म गर्न से पुण्य तथा न गर्न से पाप हुन्छ। काम्य कर्म कामना से गरे जान्छन् अत: उनको गर्न से फलको सिद्धि हुन्छ। न गर्न भन्दा केही पनि हुँदैन। चूँकि तिनै कर्महरूमा यो उद्देश्य छिपा हो कि पुण्य अर्जित गरे जाए, पाप भन्दा टाढा रहयो जाए, अत: यो सबै कर्म मन:प्रेरित छन्। जन्म से छुटकारा पानको लागि नित्य, नैमित्तिक र काम्य कर्महरूको परित्याग अत्यन्त आवश्यक मानिएको छ।
किमालुङ
किमालुङ भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
विन्द्या सुब्बा
बाह्य कडीहरू
असमेली नेपाली महिला साहित्यकाहरू
लुधियाना जिल्ला
लुधियाना जिल्ला भारतको पन्जाब राज्यको २३ जिल्लाहरू मध्ये एक हो। यो क्षेत्र र जनसङ्ख्या दुबै द्वारा पन्जाब को सबैभन्दा ठूलो जिल्ला हो। लुधियाना, पन्जाब को सबैभन्दा ठूलो शहर, जिल्ला सदरमुकाम हो।
लुधियाना जिल्ला को मानव विकास सूचकाङ्क (HDI) ०.७६१ (२००४ UNDP) साथ पन्जाब मा उच्चतम छ।
इतिहास
लुधियानाको नाम लोधी राजवंशबाट आएको हो, जुन १४८० मा शहरको स्थापना भएको मानिन्छ। मुगल सम्राट अकबरको शासनकालमा यस क्षेत्रले सिरहिन्दको सरकारको हिस्सा बनेको थियो। चाकर, तलवन्डी राई १४७८, रायकोट १६४८ ईस्वी मा र जगराँ १६८८ ईस्वी मा राजकोटको राई परिवार द्वारा स्थापित गरिएको थियो।
मुगल शासनको उत्तरार्धमा जिल्लाको पश्चिमी भाग राईकोटको रायसलाई भाडामा दिइयो। अठारहौं शताब्दीको शुरुमा उनीहरू मुगलहरू बाट अर्ध स्वतन्त्र भैसकेका थिए। लुधियाना जिल्लाका गाँउहरू स्वतन्त्र र स्थानीय शक्तिशाली गाँउ सिख सरदारहरूको शासन अन्तर्गत १७०७ देखि १८३५ सम्म बनी रह्यो। १७४७ मा अहमद शाह दुर्रानीले आक्रमण गरे र खन्ना नजिक शाही सेना संग लडे। यद्यपि मुगल अहमद शाह लाई रोक्न सक्षम थिए, आक्रमण पछि मुगलहरूलाई कमजोर गरिदियो, जसले १७६० मा लुधियाना शहर लाई नियन्त्रण लिनको लागि अनुमति दियो।
महाराजा रणजित सिंह को शासनकाल मा लुधियाना एक महत्वपूर्ण ब्रिटिश छावनी बन्यो। सुरुमा १८०५ मा रणजित सिंहले लुधियाना कब्जा गरे। जे होस्, १८०९ मा, ब्रिटिशले उनको अग्रिम पूर्वतिर रोक्न निर्णय गरे र उनको सामना गर्न सेना पठाए। रणजित सिंह अङ्ग्रेजहरू संग 'सदा मैत्री' को सन्धि मा हस्ताक्षर गर्न बाध्य भए, जसले उनको गतिविधिहरू सतलज को दाहिने किनारमा सीमित गर्यो। ब्रिटिश सेनाहरू स्थायी रूप मा लुधियाना मा तैनात थिए र सिस-सतलज राज्यहरू ब्रिटिश संरक्षण मा आए।
१९०१ को जनगणना अनुसार हिन्दुहरू २६९,०७६ वा कुल को ४०%; मुस्लिम, २३५,९३७ वा ३५%; र सिखहरू, १६४,९१९ वा २४%। १९४७ मा हिंसा र समुदाय के बीच सङ्घर्ष को कारण, मुस्लिम आबादी को अधिकांश पाकिस्तान  तिर लागे।
बम शाह
बम शाह वा ब्रम्ह शाह नेपालका प्रशासक थिए। उनी नेपाल-अंग्रेज युद्धमा कुमाउँका बडाहाकिम थिए।
उनी राजा रणबहादुर शाहका अंगरक्षक समेत थिए। वि.सं. १८६३ को वैशाख १४ गते रातीको त्रिभुवन खवासको घरमा बसेको भारदारी कचहरीमा शेरबहादुर शाहले रणबहादुर शाहलाई तरबार प्रहार गरे। बम शाह र बालनरसिंह कुँवरले शेरबहादुर शाहलाई ढाले र घिच्रो रेटे।
पृष्ठभूमि
उनको जन्म वीरवह शाहका छोराको रूपमा भयो। उनी श्री श्री श्री श्री महाराज अधिराजकुमार चन्द्ररुप शाहका नाति र गोरखाका राजा पृथ्वीपत्ति शाहका पनाति हुन्। उनका भाइहरू.दिलिप शाह, हस्तीदल शाह र रूद्रवीर शाह हुन्। बम शाह विसं १८१२ मा जन्मेका हुन् भन्ने कुरा उस बेलाका केही भारदारहरूको जन्म संवत् टिपिएको एउता कागतबाट थाहा पाइन्छ। यो कागत लक्ष्मीपती पाँडेको परम्पराको हो।
नेपाल अंग्रेज युद्ध
उनी सन् १८०० मा मन्त्री थिए। सन् १८१४-१८१६ मा कुमाउँका बडाहाकिम बने। युद्धमा भाइ हस्तीदल मारिएपछि पीडाले आघात वृद्ध बम शाहले समर्पण गरे। त्यसपछि एक चिठ्ठी पश्चिम किल्लाका सर्वोच्च कमान्डर अमरसिंह थापालाई पठाए।
युद्ध पश्चात
महाकाली देखि पश्चिम पट्टिका किल्लाहरू शत्रुलाई सुम्पेर बम शाह फिरेको समाचार काठमाडौँ मा आइपुग्दा श्री ५ महाराज गीर्वाणयुद्ध र भीमसेन थापा आदी भारदारहरूका दिलमा बडो आघात पर्न आयो। बम शाह र अमरसिंह थापाले बडो इमानदारी सँग युद्ध सञ्चालन गर्दा पनि हार भएको हो भन्ने यिनीहरूलाई बोध भएको हुनाले ती सेनापतिहरू देखि अप्रसन्न थिएनन्। तर बम शाह र भीमसेन थापाका बीचमा व्यक्तिगत दोष थियो। यस कारणले शत्रुलाई कुमाउँ प्रदेश छाडेर आएको अपराध लगाई भीमसेन थापाले मेरो ज्यान लिने श्री ५ गीर्वाण को आज्ञा पाठाउलान् भन्ने बम शाह को दिलमा भय पैदा भयो। यस कारणले काठमाडौँबाट मेरा कामको समर्थन भएर पत्र नआएसम्म महाकाली वार रहन पाउँ भनी कर्णेल गार्डनर सँग भन्दा मन्जुरी दिए । यतिमात्र होइन, "यदि तपाइँका ज्यानमा धक्का दिने कुरा भीमसेन थापाले गरे भने डोटी दखल गरेर त्यहाँका राजा बन्नुहोस्" भन्ने सल्लाह दिई माइराको अनुमति पनि दिलाए। यो खबर चामु भण्डारीबाट भीमसेन थापाले पाए।
वास्तवमा भीमसेन थापाले बम शाहको कामलाई उचितै ठहर्याएका थिए। यस कारणले श्री ५ गीर्वाणयुद्ध का भाकाबाट उनको कामको समर्थन गरी डोटीका हाकिम गरिदिएका हुनाले उनी डडेलधुरामा बसे। अमरसिंह थापा र बम शाहका बीचमा पनि व्यक्तिगत वैरभाव हुनाले बम शाह सँग भेताघट नगरी डोटी, प्युठान र पाल्पाको बाटो गरी अमरसिंह थापा काठमाडौँ तिर लागे।