cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
तुलसा थापा
तुलसा थापा (Tulasa Thapa, १९७०-१९९५) एक नेपाली केटी थिइन् जसलाई १९८२ मा काठमाडौँ नजिकैको थानकोटबाट १३ वर्षको उमेरमा अपहरण गरिएको थियो, पर्सा जिल्लाको सीमावर्ती सहर वीरगन्ज हुँदै मुम्बईमा तस्करी गरिएको थियो, र वेश्यावृत्तिमा बेचिएको थियो। उनलाई व्यवस्थित रूपमा पेश गर्न कुटपिट गरियो, त्यसपछि उनलाई व्यापारको लागि उपयुक्त बनाउन बारम्बार बलात्कार गरिएको थियो। उनलाई मुम्बईका तीनवटा वेश्यालयमा ५ हजारदेखि ७ हजार रुपैयाँसम्मको मूल्यमा बेचिएको थियो। वेश्यालयमा प्रति रात कम्तिमा तीन ग्राहक (औसत आठजना) मा गर्न बाध्य पार्ने यौन कार्यका अलावा उनलाई युरोपेली शैलीको लुगा लगाएर सहरका विभिन्न होटलमा प्रति रात १८० रुपैयाँमा ग्राहकलाई मनोरञ्जन गराउन पठाईन्थियो। अन्ततः एक होटल म्यानेजरले पुलिसलाई रिपोर्ट गरेका थिएँ। जनआक्रोश पछि, भारत र नेपाल सरकारले भारतमा वेश्यालयमा बेचिने नेपाली युवतीहरूको उद्धार र स्वदेश फिर्ता गर्ने सम्बन्धमा सन् १९८५ मा एक सहयोग सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिएको थियो।
उद्धार
दस महिना पछि, सन् नोभेम्बर १९८२ मा, जब उनलाई बम्बईको जेजे अस्पतालमा ल्याइएको थियो, उनी तीन प्रकारका यौन सञ्चारित रोगहरू, जननांग वार्ट्स र मस्तिष्क क्षयरोगबाट पीडित थिइन् जसले उनको स्पास्टिक र स्थायी रूपमा प्रयोग गर्न छोड्यो र अन्ततः उनको मृत्यु भयो। जनस्वास्थ्य सङ्गठनले पूर्ण रूपमा "तुलसा बचाउ" अभियान थालेको थियो र मिडियाको सहयोगमा उनलाई उद्धार गर्न सफल भयो। अस्पतालमा, तुलसालाई वेश्यावृत्ति उद्योगबाट सम्भावित प्रतिशोध विरुद्ध पुलिस सुरक्षा दिइएको थियो। केही समय डोंगरी रिमाण्ड होममा बसेपछि उनी जोरपाटीस्थित चेसाइर होम फर द अपाङ्गमा बस्न नेपाल फर्किइन्। डाक्टरहरूले तुलसाको मूल्याङ्कन गर्दा उनलाई शारीरिक र मनोवैज्ञानिक रूपमा गम्भीर चोट लागेको पाए। वर्षौंको दौडान, उनी आफ्नो बोलीमा असंगत र रैम्बलिंग रहिन्। उनले पूर्ण-समय ह्वीलचेयर प्रयोग गरे र उनको पेट सधैं दुख्ने र शौचालय जान नसकेको गुनासो गरिन्। उनलाई उनको बुबा, वीरध्वज थापाकहाँ फर्काउने प्रयास गरियो, तर उनको दोस्रो पत्नी (तुलसाकी आमा उनको अपहरणको लगत्तै मृत्यु भएको थियो) द्वारा अस्वीकार गरियो र अन्ततः उनको परिवारले उनलाई भेट्न छोडे। सन् १९९४ मा तुलसाले आत्महत्याको प्रयासमा आफ्नो खुट्टा भाँचेकी थिइन्।
मृत्यु र मिडिया
उनी सन् १९९५ मा आफ्नो संस्थाबाट रिहा भइन्, निको भए जस्तो देखिन्थ्यो, तर पुन: दोहोरिएकी थिइन् र त्यही वर्ष वर्षको उमेरमा क्षयरोगको कारणले मृत्यु भएको थियो।
सञ्चारमाध्यममा भएको बहसका कारण भारत र नेपाल सरकारले भारतीय वेश्यालयबाट नेपाली युवतीहरूको उद्धार र स्वदेश फिर्ता गर्ने सन्धिमा हस्ताक्षर गरिएको थियो। भारतमा नाबालिगसँग बेचबिखन गर्नेको सजाय ७ वर्षबाट बढाएर १३ वर्ष पुगेको छ। बाल वेश्यावृत्ति करिब ४०% ले घटेको छ तर मुख्य समस्या रहेको छ र यकिन तथ्यांक उपलब्ध छैन। रोयटर्स (मासाको इजिमा, "S. Asia Arged to Unite Against Child Prostitution," Routers, जुन १९, १९९८) का अनुसार सन् १९९६ मा बम्बईको वेश्यालयमा ठुला छापा मार्दा उद्धार गरिएका ४८४ वेश्यावृत्तिमध्ये ४०% भन्दा बढी नेपालका थिएँ।
सन् २००० मा, उनी आफ्ना सतावटहरू विरुद्धको मुद्दामा फैसला सुनाएपछि छोटो समयको लागि समाचारमा थिइन्। सन् ६ डिसेम्बर १९८२ मा, रेकर्ड गरिएको पहिलो प्रतिवेदनमा तुलसाले आफूलाई अपहरण गरी विभिन्न वेश्यालयमा बेचेकोमा ३२ जनालाई जिम्मेवार ठहराएकी थिइन्। यसमा ट्याक्सीवाले, अपहरणकारी र वेश्यालयका मालिकहरू पर्छन्। उनले अन्य तीन नेपाली पुरुषहरू, काञ्च सार्खी, कानी र उत्तम कुमार परियारको नाम पनि राखिन्, जसलाई नेपाल सरकारले गिरफ्तार गरेको थियो र अन्ततः २० वर्षको जेल सजाय सुनाएको थियो। बम्बे प्रहरीले पक्राउ गरेका ३२ जनामध्ये सात जनालाई अभियोग लगाइएको थियो तर प्रमाणको अभावमा रिहा गरिएको थियो। नौ जना संदिग्ध मध्ये एक जनाले मात्रै मुद्दाको सामना गर्नु परेको छ, बाँकीले आफूलाई लुकेर बसेका छन्। एकल अभियुक्तलाई न्यायाधीशले अपर्याप्त प्रमाणको आधारमा रिहा गरेका थिएँ।
भक्तपुर बहुमुखी क्याम्पस
भक्तपुर बहुमुखी क्याम्पस भक्तपुर जिल्लाको दुधपाटीमा अवस्थित एक सरकारी क्याम्पस हो। यस क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन प्राप्त गरेको छ।
वेबसाइट
http://bmcbkt.edu.np/site/
सलेम जिल्ला
सलेम जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
भागिरथी श्रेष्ठ
भागिरथी श्रेष्ठ नेपाली साहित्यकार हुन्। भागिरथी श्रेष्ठको जन्म वि.स.२००५, गुल्मीको मारिडि बजारमा भएको हो।   वि.स.२०२३सालमा रुरुमा प्रकाशित  'प्रबल इच्छा' नामक कथा श्रेष्ठको प्रकाशित कृति हो। श्रेष्ठको पुस्तकको रूपमा प्रकाशित पहिलो कृति 'मालती' उपन्यास हो।
दार्मा गाउँपालिका
दार्मा गाउँपालिका सल्यान जिल्लाको उत्तरी भेगमा अबस्थित एक पहाडी गाउँपालिका हो । यो गाउँपालिकामा जम्मा छ वटा वडाहरू रहेका छ्न । यसको पूर्वी तथा उत्तरी क्षेत्रमा रुकुमको त्रिवेणी गाउँपालिका, दक्षिणमा बागचौर नगरपालिका र पश्चिममा कुमाखमालिका गाउँपालिका रहेको छ । यो गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको भल्चौर गाविसको कार्यालय, फारुलाचौर मा रहेको छ ।
जनमैत्री फाउन्डेशन इन्सटिट्युट अफ मेडिकल साइन्सेस
जनमैत्री फाउन्डेशन इन्सटिट्युट अफ मेडिकल साइन्सेस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
शिवगङ्गा जिल्ला
शिवगंगा जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
द जाहिर
द जाहिर पाउलो कोहेल्होद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो।
कैले चाँचर
कैले चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
रामगोपाल आशुतोष
रामगोपाल आशुतोष (अङ्ग्रेजी: Ram Gopal Ashutosh), नेपाली कवि, गीतकार एवम् संचारकर्मी हुन् । भक्तपुर जिल्लामा जन्मेका आशुतोष विभिन्न रेडियो कार्यक्रमहरूमा साहित्यिक कार्यक्रमका संचालक समेत रहेका छन् । उनको विशेषगरि साहित्यिक कार्यक्रम [https://www.youtube.com/channel/UCRpUhR6TqIDHrDsv1ccjnMQ आरजे. को. डायरी] कार्यक्रम बहुचर्चित छ ।
प्रकाशित कृति
'आशुतोषका रहरहरू' - गजलसङ्ग्रह- वि. सं. २०६०
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[|[http://annapurnapost.com/news/129915 एक्लो उपत्यका- १]] (नेपालीमा), अन्नपूर्ण पोस्ट १ असार २०७६
शक्तिशाली अस्तित्वसोच(नेपालीमा), इकान्तिपुर डटकम, १, २०७२
कविता आँशुको औषधि हो : रामगोपाल आशुतोष (नेपालीमा), नागरिक न्युज डटकम,शुक्रबार २३ श्रावण, २०७१
एक्लो उपत्यका नागरिक न्युज डटकम,०८ मङि्सर २०७५
“नेपाली बजारमा कविता होइन, व्यक्ति बिक्छ” सौर्य दैनिक १६ जेठ २०७२
ग्रेस एफ.एमका वरिष्ठ आरजे आशुतोष सम्मानित
'हामी' कविता शृंखलामा सुनिए रञ्जना र रामगोपाल
शनिबार भृकुटीमण्डपमा 'काव्य उत्सव'
आशुतोषको 'ब्ल्याक ब्यूटी' सार्वजनिक (भिडियो) (नेपालीमा), नयां पत्रिका डटकम, १५ पौष २०७६ मंगलबार
भानुमती
भानुमती नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार भानुमती गाविस को जनसङ्ख्या ४,६४२ रहेको छ । यो गाविसमा १,१४७ वटा घर छन ।
भारतीय गोर्खा
भारतीय गोर्खाहरू नेपाली भारतीय भनेर पनि चिनिन्छन्, नेपाली भाषा बोल्ने भारतीयहरू हुन्। आधुनिक शब्द "भारतीय गोर्खा" जातीय गोर्खाहरूलाई नेपालीहरूबाट छुट्याउन प्रयोग गरिन्छ। भारतबाट गोर्खाहरूको नागरिकताको विषयमा भारत सरकारको राजपत्रमा जारी सूचना अनुसार भारतीय गोर्खाहरू भारतका नागरिक हुन्।
जनसङ्ख्या
२०११ को जनगणना अनुसार भारतमा कुल २,९२६,१६८ मानिसहरूले नेपाली मातृभाषाको रूपमा बोल्छन्। सबैभन्दा ठूलो जनसङ्ख्या पश्चिम बंगालमा फेला पार्न सकिन्छ - १,१५५,३७५ (सन् २००१ जनगणनाबाट +१२.९७%), असम - ५९६,२१० (+५.५६%), सिक्किम - ३८२,२०० (+१२.८७%), उत्तराखण्ड - १०६,३९९ (+१६.८), अरुणाचल प्रदेश - ९५,३१७ (+००.४२%), हिमाचल प्रदेश - ८९,५०८ (+२७.३७%), महाराष्ट्र - ७५,६८३ (+१९.२२%), मणिपुर - ६३,७५६ (+३८.६१%), मेघालय - ५४,७१६ (+४.९१%), नागाल्यान्ड (+४.९१%) %), र मिजोरम - ८,९९४ (+०.५१%)।
कालो चाँचर
कालो चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
द विच अफ पोर्टोबिलो
द विच अफ पोर्टोबिलो पाउलो कोहेल्होद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो।
देवकुमारी थापा
देवकुमारी थापा  (अङ्ग्रेजी: Dev Kumari Thapa) जन्म सन् १९२८,१४ अप्रिल विक्रम सम्बत: १९८५ साल बैशाख २ गते नेपाली साहित्यकार तथा कथाकार हुन् ।
वाल्यकाल
भारतको पश्चिम वङ्गाल, खरसाङस्थित गिद्धेपहाडमा जन्मिएकी थापा नेपाली कथाकारको रूपमा परिचित छन् । देवकुमारी थापा बाल्यकालमा नै मातापिताविहीन भएकी थिइन्। वास्तवमा उनले आफ्ना बाबुलाई चाहिँ देख्नै पाइनन्, उनी आमाका पेटमा भएकै बेला उनका बुबा हस्तबहादुरसिंह कटुवालको स्वर्गारोहण भइसकेको थियो ।  देवकुमारी थापा दस वर्षमा टेक्तानटेक्तै उनकी आमा रमादेवीसिंह कटुवाल पनि स्वर्गीय भएकी थिइन् ।  त्यसपछि उनलाई आफ्नी हजुरआमाबाट मातृस्नेह, छहारी र संरक्षण प्राप्त भएको थियो। त्यसैले आमाबुबाको अभावमा पनि उनको बाल्यजीवनमा कुनै पनि प्रकारका व्यवधान आएनन्
शिक्षा
‌कथाकार थापा दार्जिलिङ्गबाट प्रथम श्रेणीमा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरी  तीन वर्षे स्वास्थ्यपरिचारिकाको डिप्लोमा उत्तीर्ण हुन् ।
व्यक्तिगत तथा कार्य जीवन
देवकुमारी थापाले दार्जिलिङको भिक्टोरिया अस्पतालको नर्स विभागमा कार्यरत भइ केही वर्ष रोगीको सेवा पनि गरिन् । त्यसपछि २०१७ सालमा उनी नेपालका मेजर बबरसिंह थापासँग वैवाहिक जीवनमा बाँधिइन् । बिहे गरेपछि उनी जागिर छाडेर नेपाल भित्रिइन् र साहित्यमा झनै जागरुक भइन् । नेपालमा प्रवेश भएपछि उनी समाजसेवामा पनि आबद्ध हुन थालिन्। त्यसै क्रममा उनी मोरङको नेपाल बाल सङ्गठनकी अध्यक्ष पनि भइन्। थापाले प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा प्राज्ञको रूपमा २०५२ देखि २०५७ सम्म काम गरिन् ।
समाजसेवा
देवकुमारी थापा नेपालमा प्रवेश भएपछि समाजसेवामा पनि आबद्ध हुन थालिन् । त्यसै क्रममा उनी मोरङको नेपाल बाल संगठनकी अध्यक्ष पनि भइन् । उनले आफ्नो स्वर्गीय श्रीमानको नाममा 'बबरसिंह थापा सेवा गुठी' सञ्चालन गरेकी थिइन् । उनले आफ्नो सम्पूर्ण जीवन शिक्षा, स्वास्थ्य र साहित्यका क्षेत्रमा समर्पित गरिन् । उनी बालबालिकालाई देशका भविष्य निर्माता ठानी उनीहरूको चौतर्फी विकास गर्न बालसंस्था र समाजसेवामा समर्पित भइन् । उनकै प्रेरणाले मानिसहरु बाल साहित्य लेखनतर्फ आकर्षित भएका थिए । उनले विभिन्न माध्यमबाट बालमैत्री वातावरण शिक्षा दिन प्रोत्साहन गर्दै उनले शिक्षा क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याइन् । साहित्य समाज, गुरुकुल विद्यालय, बालमन्दिर, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान आदि संस्थासँग आबद्ध भई शैक्षिक जागरण ल्याउन उनी सदा अग्रसर भएर लागिन् । देवकुमारीले गाउँ गाउँमा पुगेर बालबालिका महिला, वृद्ध, अशक्त र विरामीहरूको उपचार पनि गरिन् । त्यस्तै असाहाय, पीडित, विपन्न र रोगग्रस्त मानव समुदायको दुःख पीर हटाउन सँधै क्रियाशील रहिन् ।
मृत्यु
थापालाई २०६३ सालमा पक्षघात भएपछि उनको जीवन केही कष्टले नै परिचालित भयो । अस्वस्थताका कारण उनी घरैमा लडेकी थिएन् । उनी लडेको पाँचौं दिनमा अल्सरका कारण उनलाई रक्तश्राव भएको थियो । अनि त्यसैदिन उनले दस दान गराइन् । तर दान गरिरहेकै बेला उनले आफ्नो प्राण त्याग गरिन् । २०६८ साल वैशाख २२ गते उनी विराटनगरमा स्वर्गीय भइन् ।
पुरस्कार तथा सम्मान
सामाजिक सेवा र साहित्यसृजना गरेबापत थापाले प्रबल गोरखादक्षिणबाहु, महेन्द्ररत्नभूषण, उत्तम कुँवर पुरस्कार, प्रतिभा पुरस्कार, रत्नश्री स्वर्ण पदक, नूरगङ्गा पुरस्कार प्राप्त गरिन् ।
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, नेपाल
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, नेपाल भ्रष्टाचार नियन्त्रणको लागि नेपालको संवैधानिक निकायको रूपमा स्थापित संस्था हो । यस संस्थाको शुरूवात नेपालको संविधान २०१९ को दोश्रो संशोधन २०३२ को अनुरूप अख्तियार दुरुपयोग निवारण आयोगको रूपमा भएको हो । यस आयोगमा एक प्रमुख आयुक्त, पाँच आयुक्त तथा संस्थाको सचिवको रूपमा नियुक्ति हुने व्यवस्था रहेको छ ।  यस आयोगले कुनै सार्वजनिक पद धारण गरेको व्यक्तिले भ्रष्टाचार गरी अख्तियारको दुरुपयोग गरेको सम्बन्धमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले कानुन बमोजिम अनुसन्धान गर्न वा गराउन सक्नेछ तथा विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गर्न सक्ने व्यवस्था रहेको छ ।
संवैधानिक परिषद्को अध्यक्षमा प्रधानमन्त्री र सदस्यहरूमा प्रधानन्यायधीश, प्रतिनिधि सभाका सभामुख, राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष र प्रतिनिधि सभामा विपक्षी दलको नेता रहने व्यवस्था छ।
इतिहास
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७को धारा ९७ अनुसार सार्वजनिक पदधारण गरेको कुनै व्यक्तिले अनुचित कार्य अथवा भ्रष्टाचार गरी अख्तियारको दुरूपयोग गरेको सम्बन्धमा कानुन बमोजिम अनुसन्धान र तहकिकात गर्न संवैधानिक निकायको रूपमा तत्कालिन श्री ५ महाराजाधिराज सरकारबाट आयोगका पदाधिकारीहरूको नियुक्ति गरी मिति २०४७ मंशीर २६ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन भएपश्चात् नेपालमा भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि संवैधानिक निकायका रूपमा विक्रम सम्वत २०४७ साल माघ २८ गते अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको गठन भएको हो । यस आयोगमा एकजना प्रमुख आयुक्त र आवश्यक सङ्ख्यामा अन्य आयुक्तहरू रहने व्यवस्था छ।
काम, कर्तब्य र अधिकार
नेपालको संविधान २०७२, को भाग २१ अन्तर्गत धारा २३८ मा आयोगको गठन सम्वन्धि व्यवस्था गरिएको छ भने धारा २३९ मा आयोगको काम कर्तब्य र अधिकार बारेको ब्यवस्था छ ।
संविधानमा व्यवस्था भएबमोजिम अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धानले कुनै पनि सार्वजनिक पद धारण गरेको व्यक्तिले भ्रष्टाचार गरी अख्तियार दुरुपयोग गरेको सम्वन्धमा कानुन बमोजिम अनुसन्धान गर्ने वा गराउन सक्ने व्यवस्था छ । यसरी भएको अनुसन्धानबाट सार्वजनिक पद धारण गरेको कुनै व्यक्तिले कानुन बमोजिम भ्रष्टाचार मानिने कुनै काम गरेको देखिएमा आयोगले त्यस्तो व्यक्ति र सो अवराधमा संलग्न अन्य व्यक्तिउपर कानुन वमोजिम अधिकार प्राप्त अदालतमा मुद्दा दायर गर्न वा गराउन सक्नेछ।
क्षेत्राधिकार
सार्वजनिक पद धारण गरेको कुनै पनि व्यक्तिले अनुचित कार्य अथवा भ्रष्टाचार गरी अख्तियारको दुरूपयोग गरेको सम्बन्धमा यस आयोगले कानुन बमोजिम अनुसन्धान र तहकिकात गर्न वा गराउन सक्दछ। तथापि निम्न पदाधिकारी र विषयको सम्बन्धमा कारवाई गर्ने अधिकार आयोगलाई प्राप्त छैन:-
हिन्दचीन युद्ध
हिन्दचीन युद्ध (Chiến tranh Đông Dương) दक्षिणपूर्व एसियामा सन् १९४६ देखि १९९१ सम्म कम्युनिस्ट हिन्दचीन सेना (मुख्यतया प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र भियतनाम) र विपक्षीहरू (मुख्यतया फ्रान्सेली, भियतनाम राज्य, दक्षिणी भियतनाम, अमेरिकी, कम्बोडियन, लाओटियन शाही, र चिनियाँ सेना)) द्वारा लडिएका युद्धहरूको शृङ्खला थिए।। "हिन्दचीन" शब्दले मूल रूपमा फ्रेन्च हिन्दचीनलाई बुझाउँछ, जसमा भियतनाम, लाओस र कम्बोडियाका वर्तमान राज्यहरू समावेश थिए। हालको प्रयोगमा, यो धेरै हदसम्म राजनीतिक क्षेत्रको सट्टा भौगोलिक क्षेत्रमा लागू हुन्छ।
इतिहास
हिन्दचीनमा तीन वटा युद्ध भइसकेका छन्-
द विनर स्टान्डस् अलोन
द विनर स्टान्डस् अलोन पाउलो कोहेल्होद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो।
इनर्वा फुलवरीया
इनर्वा फुलवरीया नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार इनर्वा फुलवरीयाको १,०२७ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,४०३ रहेको छ।
२०१७ नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिमको सिजन
नेपाली फुटबलका निम्ति २०१६ सिजन एकदमै उत्कृष्ट तथा सुखद रह्यो।नेपालले लामो समयको गोलको खडेरी तोर्दै खेलको वर्षा गर्यो।त्यतिमात्र नभई उपाधिको खडेरीको समेत अन्त्य गरी दुई उपाधिहरू जितेको थियो।
माडी कल्याणपुर
परिचय
माडी कल्याणपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो । वि.सं. २०७१ बैशाखमा यो गा.वि.स.मा आसपासका गा.वि.स.हरू बघौडा, गर्दी र अयोध्यापुरीलाई गाभेर माडी नगरपालिका बनाइएको थियो । कल्याणपुर गा.बि.स.मा ९ वटा वडा रहेका छन् । वडा नम्बर ८ मा रहेको गोपालनगर, माडी गाउँ उपत्यका कै प्रसिद्ध स्थान हो । यहाँ उत्पादित माछा ले अहिले नारायणगढ, काठमाडौँ पोखरा लगाएतका शहरहरूमा बिस्तारै बजार पाउँन थालेका छन् ।
२०१७ नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिमको सिजन
बङ्गलादेशमा बंगबन्धु गोल्डकप जितेको नेपालले मलेसियामा आयोजित एएफसी सोलिडारिटि कप पनि जित्न सफल भएको थियो।सोलिडारिटि कप जितेकै कारण नेपालले २०१९ एएफसी एसिया कप छनोट तेस्रो चरणका निम्ति नेपाललाई टिकट दिएको थियो।
फिलिपिन्स विरूद्व नेपाल
नेपालले फिलिपिन्सविरुद्ध पहिलो खेल मनिलास्थित रिजाल मेमोरियल रंगशालामा मार्च २८,२०१७ मा खेलेको थियो ।जुन खेल नेपालले ४-१ गोल अन्तरले हारेको थियो ।यो हार नेपाली फुटबलको पछिल्लो ८ खेलमा पहिलो हार थियो ।कर्ण लिम्बू टोलीमा अटाउँदा नियमित कप्तान अनिल गुरुङ टोलीबाट बाहिरीएका छन्,भने पछिल्लो समय चम्किएका स्ट्राइकर नवयुग श्रेष्ठ घुडाको गम्भीर चोटका कारण यो खेल खेल्न नसक्ने भएका छन्।
यो खेलमा पहिलो पल्ट भरत खवासले नेपालका निम्ति कप्तानीको भूमिका प्राप्त गरेका थिए। १२ मीनेटमै नेपाली टोली १० खेलाडीमा सिमित भएको थियो | विक्रम लामाले डि बक्स भित्र बल हेन गरे पछि उनले रातो कार्ड(फुटबल) प्राप्त गरेका थिए,भने पिलिपिन्सले पेनाल्टी प्राप्त गरेको थियो । तर उक्त पेनाल्टी किरणले  जोगाएका थिए । चेल्सी एकेडेमिबाट खेलेका फिल यङहस्बेन्ड्को प्रहार बचाका थिए।भने  यस पछि नेपालले थप ३ गोल खान पुगेको थियो ।नेपालका लागि एकमात्र गोल विशाल राईले पहिलो हाफको इन्जुरी समयमा फर्काएका थिए ।
नेपालमा भएको यमन विरूद्वको खेलमा नेपालले ०-० बराबर खेल खेलेको थियो।एसिया कप छनोट हुन बञ्चित भइसकेको नेपालका निम्ति यो बराबरले कुनै असर परेको थिएन।
यसै खेलबाट तत्कालीन नेपाली क्याप्टेन अनिल गुरूङ अन्तराष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यास लिएका थिए।उक्त खेल अनिलको नेपालका निम्ति ५० औँ खेल रहेको थियो।
यमन विरूद्व नेपाल
२०१९ एएफसी एसिया कप छनोट तेस्रो चरण अन्तर्गतको आफ्नो दोस्रो खेल नेपालले यमन विरूद्व जुन २३ मा घरेलु मैदान हलचोक स्थित सशस्त्र प्रहरी बलको मैदानमा खेलेको थियो।जसको तयारी स्वरूप जुन ६ का दिन भारत विरूद्व मुम्बईमा एउटा अभ्यास मैत्रीपूर्ण खेल समेत खेलेको थियो।
उक्त खेलमा नेपालले यमन विरूद्ध ०-० गोलअन्तरमा बराबरी खेल खेलेको थियो।भने उक्त खेलमा नेपालका गोलरक्षक किरण चेम्जोङ म्यान अफ द म्याच घोषित भएका थिए ।साथै नेपाली खेलाडी तथा कप्तान अनिल गुरूङ्ले नेपालको तर्फबाट ५० क्याम्प पुरा गरेका थिए।
ताजकिस्तान विरूद्व नेपाल
ताजकिस्तन विरूद्वको तेस्रो खेलमा नेपाल पराजित भएपछि एएफसी एसियन कप छनोटमा समूह ‘एफ’ को पुछारमा पुगेको थियो ।यस्तै नेपाललाई २–१ ले हराउँदै पहिलो अंक जोडेको ताजकिस्तान पुछारबाट तेस्रो स्थानमा उक्लन सफल भएको थियो । दोस्रो हाफमा नेपाल गोल फर्काउन सफल भएपनि अर्को गोल थप्न नसक्दा छनोटमा दोस्रो हार बेर्होन बाध्य भएको थियो ।
सातदोबाटोस्थित एन्फा कम्प्लेक्सको ‘एस्ट्रो टर्फ’ मा भएको खेलको पहिलो हाफमै २–० ले पछि परेको नेपालका लागि युवा स्ट्राइकर विमल घर्ती मगरले गोल गरेका थिए । ३९ औँ मिनेटमा नवयुग श्रेष्ठको ठाँउमा मैदान प्रवेश गरेका विमलले ६१ औँ मिनेटमा गोल गर्दै नेपालको आशा जगाएका थिए । अञ्जन विष्टले निकालेको पासलाई नियन्त्रणमा लिदै विमलले ताजकिस्तान गालकिपर माकामोभा अघि बढेको अवस्थामा चिप गर्दै गोल गरेका थिए ।त्यसअघि नेपालले आधा घन्टा भित्र २ गोल खाँदा दबाबमा परेको थियो । ताजिकिस्तानका लागि २६ औँ मिनेटमा जालीलोभले गोल गरेका थिए । जालिलोभले उमरवोइ प्रविनोभको कर्नर बलमा दोस्रो प्रयासमा गोल गरेका थिए । पहिलो प्रयास नेपाली गोलकिपर किरण चेम्जोङले रोकेपनि दोस्रो पटक जालिलोभले हुलमुलमा बललाई पोष्टको दिशा दिएको थिए । त्यसको चार मिनेट पछि नै ३० औँ मिनेटमा भासिव दिलसुडदले गोल गर्दै पाहुना टोलीको अग्रता दोब्बर पारे । उनको प्रहार किरणले रोक्ने मौका समेत पाएनन् ।ताजिकिस्तानको खेलमार्फत ‘डेब्यू’ गरेका जर्ज प्रिन्स कार्कीका दुई वटा प्रहार फिलता रहे । त्यसअघि ५३ औँ मिनेटमा करिव ३० यार्ड टाढाको प्रहार थोरै बाहिरिदा नेपालले गोल अन्तर कम गर्ने मौका खेर फालेको थियो । ताजिकिस्तानले भने दोस्रो हाफमा नेपाली गोलपोष्टमा धेरै प्रहार गरेन । ६९ औँ अस्रोभको प्रहार थोरै नजिकबाट बाहिरिएको थियो ।पहिलो हाफको नवौँ मिनेटमा एलिभको प्रहारलाई किरणले पञ्च गरेर नै जोगाए । नेपालले खेलको दोस्रो मिनेटमा गोलको आक्रमण बुनेपनि सफल भएन । करिव २५ यार्डबाट नवयुग श्रेष्ठको प्रहार फितलो रह्यो । चौथो मिनेटमा भरत खवासको पासलाई नवयुगले भेट्टाउन सकेनन् ।
भारत विरूद्व नेपाल
२०१९ एएफसी एसिया कप छनोट तेस्रो चरण अन्तर्गत यमन सँगको  तयारी स्वरूप जुन ६ का दिन भारत विरूद्व मुम्बईमा एउटा अभ्यास मैत्रीपूर्ण खेल खेलेको थियो।जुन खेलमा नेपाल भारत सँग ०-२ गोल अन्तरले पराजित हुन पुगेको थियो।यो मैत्रीपूर्ण खेलमा नेपालका तर्फबाट विमल बस्नेत र हेमन्त थापा मगरले राष्ट्रिय टिममा पहिलोपटक स्थान बानाएका थिए।
यस खेलमा नेपालका कप्तान विराज महर्जनले डि बक्स भन्दा केही बाहिर भारतीय स्ट्राइकर जेजे लालपक्लुयालाई फल गरेका कारण रातो कार्ड पाएका थिए।
जापान भ्रमण
नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीले एएफसी एसियन कपको छनोट चरणको ताजिकिस्तान विरूद्व आफ्नो तेस्रो खेलका निम्ति जापानमा अभ्यास खेल खेलेको थियो।जापानमा नेपाली टोलीले स्थानीय क्लब तथा क्लबका उमेर समूह तथा विश्वविद्यालयहरू सँग कुल ५ वटा मैत्रीपूर्ण अभ्यास खेल खेलेको थियो।
जस अन्तर्गत १३ अगस्ट २०१७ मा भएको गाम्बा ओसका-२३ टिमसँग नेपाली टोलीले १-१ गोलको बराबरी खेलेको थियो। उक्त खेलमा विमल धर्ती मगरको पासमा नवयुग श्रेष्ठले गोल गरेका थिए।यस्तै दोस्रो खेलमा नेपालले विश्वविद्यालयलाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो।जसमा विमल धर्ती मगर र सुमन लामाले गोल गरेका थिए।
लगातार तीन खेलमा पराजय बेहोरेको नेपाली टोलीले जापान भ्रमणमा कुल ५ गोल हान्दै जम्मा १७ गोल खान पुगेको थियो।भने विमल धर्ती मगरले नेपालको तर्फबाट २ गोल गर्न सफल भएका थिए।
घनपोखरा
घनपोखरा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
चुडामणि गौतम
चुडामणि गौतम (वि.सं. २००० - )ले अङ्ग्रेजी व्याकरणका धेरै पुस्तक लेखेका छन्। उनी साहित्यकार हुन्। ग्रामरजस्तै र अरु सहयोगी गरी उनका ५० पुस्तक प्रकाशित छन्। बजारमा बढी प्रचलित भने यस्ता २० पुस्तक छन्।
जीवनी
चुडामणि २००० साल असोज १मा तेह्रथुमको कोयाखोलामा जन्मेका हुन्। गौतमका एक भाइ र चार दीदि-बहिनी जन्मे। उनका भाइ रामचन्द्र गौतम गोरखापत्र दैनिकसँग आवद्ध थिए। रामचन्द्रको केही वर्षअघि निधन भइसक्यो। उनका पिता यमनाथ र माता भीमरूपा हुनुहुन्थ्यो। उनलाई सानो छँदा 'गोपाल' भनेर बोलाईन्थ्यो। भागवतमा 'गोपाल-चुडामणि' एकै ठाउँ उल्लेख भएकाले उनलाई 'गोपाल' भनिएको हो। उनले ६/७ वर्षको हुँदा अक्षर खुट्याउन थालेका हुन्। सरस्वती पूजाका दिन काइला गुरुले उनलाई अक्षर लेख्न सिकाउनुभएको हो। त्यसबेला अक्षर लेख्न काठको पाटी हुन्थ्यो। त्यसमा धुलो छरेर छेस्काले लेख्थे। त्यो सिक्ने काम गुरुकै घरमा हुन्थ्यो। पढ्ने ठाउँ एउटा कटेरो थियो। कक्षा ४मा पुगेपछिमात्र ए, बि, सि, डि...सिके। चण्डी, रुद्रि, गीता, वेद भने सानैमा पढे। कक्षा ६ पढ्न आठराईको त्रिभुवन हाइस्कुल गए। उनी दश वर्षको हुँदा बुबा बिते। दिदी कृष्णकुमारीको बिहे भइसकेको थियो। कान्छी बहिनी अठार महिनाकी मात्र थिईन्। एक्ली आमाले परिवार पालिन्।
लेखन‌
आफ्नो वाल्यकाल अभाव र दुःखमा बितेकाले उनले सस्तोमा ग्रामर पुस्तक बजारमा ल्याए। विद्यालय नियमित गए पनि कलेज सबै प्राइभेट पढे। उनले बी.ए. र बी.एल. गर्नुभएको छ। कलेज पढ्न विराटनगरको महेन्द्र मोरङ कलेज भर्ना भए पनि नियमित हुन सकेनन्। २०३५ सालमा आएर मात्र 'आभाष' नामक कवितासङ्ग्रह छापियो। नयाँ शिक्षा लागू भएपछि नेपाली व्याकरण र अङ्ग्रेजी ग्रामरका छुट्टै पुस्तक थिएनन्। नेपाली व्याकरण र अङ्ग्रेजी ग्रामर धेरै आवश्यक भएको ठानी उनले २०३५/३६मा ग्रामर लेखेका हुन्। उनी हाल काठमाडौंको डिल्लीबजारमा बस्छन्।
भेरोनिका डिसाइडस् टु डाइ
भेरोनिका डिसाइडस् टु डाइ पाउलो कोहेल्होद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो।
काङ ला
काङ ला नेपालको मनाङ जिल्लामा अवस्थित भञ्ज्याङ हो। यो भञ्ज्याङ समुन्द्र सतहबाट ५,३०६ मिटर उचाईमा अवस्थित छ।
मदना चाँचर
मदना चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यो चरा दक्षिण पूर्वी एसियामा नेपाल देखि भियतनाम सम्म पाइने गर्छ ।
वीरेन्द्रनगर, चितवन
बिरेन्द्रनगर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
द म्यानुवल अफ द वरियर अफ लाइट
द म्यानुवल अफ द वरियर अफ लाईट पाउलो कोहेल्होद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो।
सूक्ष्मतरङ्ग
माइक्रोवेव सूक्ष्मतरङ्ग  वेभलेन्थ १ मिटर देखि १ मिलिमिटर र फ्रिक्वेन्सी 300 MHz देखि 300 GHz विद्युतचुम्बकीय हो ।
सञ्चार
फाइबर-अप्टिक ट्रान्समिसनको आविस्कार अगाडि, अधिकांश लामो दुरीको टेलिफोन कल माइक्रोवेभ रेडियो लिंकको माध्यमबाट गरिन्थ्यो।
इगुयाजु राष्ट्रिय निकुञ्ज
इगुयाजु राष्ट्रिय निकुञ्ज (en:Iguazú National Park) अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यसको क्षेत्रफल 550 km2 रहेको छ ।
बाइ द रिभर पेड्रा आइ स्याट डाउन एण्ड वेप्ट
बाइ द रिभर पेड्रा आइ स्याट डाउन एण्ड वेप्ट पाउलो कोहेल्होद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो।
भरतगञ्ज सिगौल
भरतगञ्ज सिगौल नेपालको नारायणी अञ्चलको बारा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ७३४ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भरतगञ्ज सिगौलको जनसङ्ख्या ४०९५ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
कीचकबध
कीचकवध झापा जिल्लाको पृथ्वीनगर गा. वि. स. मा मेची र देउनियाँ खोलाको संगममा छ । यस ठाउँलाई ऐतिहासिक – धार्मिकस्थलको रूपमा लिइन्छ । महाभारतको कथाअनुसार पाण्डवहरु मत्स्यदेशका राजा विराटको दरवारमा गुप्तबास बसेको अवस्थामा विराटका साला एवं मत्स्यदेशको सेनापति कीचकले पाण्डवहरूकी धर्म पत्नी द्रौपदीमाथि कुदृष्टि दियो । भीमसेनले यो कुरा चाल पाए र कीचकको वध गरे । त्यही भीमसेनले कीचकको वध गरेको ठाउँलाई कीचकवध भनिएको हो भन्ने भनाइ छ । विराटपोखर: अनारमनी विर्ताबजार दक्षिण सैनिकमोडदेखि चारपाने गा. वि. स. क्षेत्रको माथिल्लो भागसम्ममा रहेका करिब सातवटा पोखरी रहेको क्षेत्रलाई महाभारतकालीन कथासँग जोडेर स्थानीय बासिन्दाहरु विराटपोखर भन्ने गर्दछन ।
इगोर सिकोर्स्की
इगोर सिकोर्स्की (И́горь Ива́нович Сико́рский, Ígor' Ivánovič Sikórskij; मे २५,१८८९-अक्टोबर २६, १९७२) हेलिकोप्टरका आविष्कारक हुन्।
घेर्मु
घेर्मु नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सान इग्नासियो मिनी
सान इग्नासियो मिनी एउटा मिसन हो जसको स्थापना सन् १६३२ मा भएको हो । यसलाई सन् १९८३ मा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सूचिकृत गरिएको हो ।
कण्ठे चाँचर
कण्ठे चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
पियर ट्रुडो
पिएरी ट्रुडो क्यानडाका राजनितिज्ञ तथा   प्रधानमन्त्री थिए। उनको जन्म स.न् १९१९को अक्टोबर १८मा ब्यूविकको  मोनट्रेल सहरमा भएको थियो।
मेघौली
मेघौली नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित एक गाँउ विकास समिति हो।
रेबिज
रेबिज (अङ्ग्रेजी: Rabies) पशुबाट मानिसमा सर्ने रोग हो। चरा र स्तनधारी प्राणीहरूमा मात्र असर गर्ने यो रोग जंगली जनावरहरू जस्तै :- स्याल, ब्वाँसो, फ्याउरो आदी जनावरहरूमा उत्पन्न हुन्छ; घरपालुवा पशु कुकुरमा प्राय यो रोग सर्छ। यो रोग प्रायश: कुकुरको टोकाइबाट मानिसमा सर्छ। यो रोग लागेको मानिस पानी देखेर डराउने हुनाले यो रोगलाई "पानीबाट डराउने रोग" वा हाइड्रोफोबिया पनि भनिन्छ। रेबिज रोग लागेको कुकुरको चटाईबाट मात्र पनि यो रोग सर्न सक्छ। रोगी जनावरको र्‍यालद्वारा घाउ मार्फत शरीरमा रेबिजका जीवाणु प्रवेश गर्दछ भनेर सन् १८०४ मा एक जर्मन वैज्ञानिकले पत्ता लगाएका थिए । त्यसको धेरैपछि मात्र लाईसा नामक भाइरसको सङ्क्रमणले गर्दा रेबिज हुन्छ र त्यो भाइरस स्याल, कुकुर, बाँदर, बिरालो, चमेरो जस्ता जनावरको टोकाइले गर्दा हुन्छ भनेर पत्ता लागेको हो ।
२०१५ मा रेबिजको कारणले विश्वभरी १७,४०० मानव मृत्यु भयो । रेबिजबाट हुने मानव मृत्युको ९५% अफ्रिका र एसियाबाट रहेका छन् । यो रोग लागेका लगभग ४०% बालाबच्चाहरू १५ वर्ष मुनिका उमेरका रहेका छन्। रेबिज १५० भन्दा बढी देशहरूमा र अन्टार्टिका बाहेक सबै महादेशमा देखा परेको छ । रेबिज देखा परेको क्षेत्रमा विश्वको ३ अर्ब भन्दा अधिक मानिसहरू बसोबास गर्छन् । अस्ट्रेलिया र जापान, सहित पश्चिम युरोपमा धेरै देशहरूमा कुकुरमा रेबिज देखिएको छैन । धेरै  प्रशान्त टापुहरूमा रेबिज छैन। I
संक्रमण हुन सक्ने जीवहरु
गाई, भैंसी, भेँडा, बाख्रा, घोडा, गधा, सुँगुर, बंगुर र बिरालोमा पनि रेबिज लाग्न सक्छ ।
स्तनधारी प्राणी र चरा हरूले आफ्नो शरीरको तापक्रम लाई बाह्य वातावरण अनुसार सधै सन्तुलनमा राख्ने भएकोले भाइरस लाई अनुकुल अवस्था उत्पन्न हुन्छ तर सर्प, माछा जस्ता जीव हरूमा यो क्षमता नहुने भएकोले उनी हरूमा लाईसा भाइरसको असर रहदईन त्यसईले त्यस्ता जीव हरू यो रोग वाट मुक्त हुन्छन् ।
सर्ने तरिका
रेबिज रोग लागेको कुनै पनि जंगली जनारहरू सँगको सम्पर्कमा आउँदा सर्वप्रथम कुकुरलाई सर्दछ। रेबिज रोग लागेको कुकुरको टोकाई तथा चटाईबाट सर्ने यो रोग सबै पशु तथा मान्छेहरूलाई सर्दछ। रेबिज रोग लागेको कुकुर तथा मान्छे बहुलाउने गर्दछ।
लक्षण
रेबिज रोग लागेको जनावरहरूमा देखिने मुख्य लक्षण भनेको उत्तेजना हो ।
गाई र भैंसी
धेरै चनाखो हुने, छट्पटीने, विना कारण कराउने, सिङ्गले भित्तामा ठोकी रहने, नउग्राउने, निल्न नसक्ने, र्याल काढी रहने, आँखा राता देखिने र अरु स्वास्थ पशु भन्दा भिन्नै लक्षणहरु देखाउने
कुकुर
रेबिज रोग लागेको कुकुरले पुच्छर टाँगमुनी लुकाएर हिँड्दछ। यस्तो कुकुरलाई अरु कुकुरहरूले देखेमा भुक्छन्। रोगी कुकुर पनि भुक्न खोज्छ तर सास सुकेको हुन्छ र भुक्दा सास आँउदैन। रेबिज रोग लागेको कुकुरले मुखबाट र्‍याल फाल्दै हिडेको देखिन्छ।
मानिस
रेबिज रोग लागेको मान्छे पानीवाट डराउँछ। रेबिज रोगको असर दिमागमा पर्ने भएका कारण रोगी चिच्याउने, अरु मानिसहरूलाई चिथोर्ने, कोर्ने, जस्ता कामहरू गर्छ। लक्षणहरू रोगको तीन अवस्था अनुसार देखा पर्दछन् ।
पहिलो अवस्था- टाउको दुख्ने, ज्वरो आउने, घाँटी, जीउ दुख्ने हुन्छ भने बिरामी साना-तिना कुरामा पनि उत्तेजित हुने गर्दछन् ।
दोस्रो अवस्था- चिडचिडाहट हुने, अँध्यारो सुनसान कोठामा एक्लै बस्न रूचाउने, जोसँग / जे गर्दा पनि रिसाउने, पानीसँग खेल्न मात्र होइन पानी हेर्नै डराउने, श्वास प्रश्वासमा कठिनाइ हुने हुनाले तीर्खा लागे पनि बिरामीले पानी खान सक्दैन ।
तेस्रो अवस्था- र्‍याल चुहाउने, अरूलाई टोक्न खोज्ने, विस्तारै हातगोडा नचल्ने हँुदै मृत्यु हुन्छ ।
युरेसिया
युरेसिया सम्पूर्ण युरोप र एसिया मिलेर पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो महाद्वीपीय क्षेत्र हो। केही भूगोलविद्हरूका अनुसार भौतिक रूपमा युरेसिया एउटै महादेश हो। फरक महाद्वीपको रूपमा युरोप र एसियाका अवधारणाहरू पुरातन कालमा छन्, तर तिनीहरूका सिमानाहरू स्वेच्छाचारी छन् र ऐतिहासिक रूपमा परिवर्तनको विषय भएका छन्। युरेसिया स्वेज नहरमा अफ्रिकासँग जोडिएको छ, र यी दुईलाई कहिलेकाहीं पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो सन्निहित भू-भाग, अफ्रो-युरेसियाको वर्णन गर्न मिलाइन्छ।
मुख्यतया उत्तरी र पूर्वी गोलार्धमा, युरेसिया आइसल्यान्ड र इबेरियन प्रायद्वीपबाट पश्चिममा रुसी सुदूर पूर्वसम्म र दक्षिणमा रुसी सुदूर उत्तरदेखि समुद्री दक्षिणपूर्व एसियासम्म फैलिएको छ। युरेसियाको दक्षिणपश्चिममा अफ्रिका, पश्चिममा आन्ध्र महासागर, उत्तरमा उत्तरध्रुवीय महासागर, पूर्वमा प्रशान्त महासागर र दक्षिणमा हिन्द महासागर रहेको छ। दुई महादेशको रूपमा युरोप र एसिया बीचको विभाजन एक ऐतिहासिक सामाजिक संरचना हो, किनकि न त सामान्य परिभाषामा फिट हुन्छ; यसरी, संसारका केही भागहरूमा, युरेसियालाई पृथ्वीको छ, पाँच वा चार महाद्वीपहरूमध्ये सबैभन्दा ठुलो मानिन्छ।
क्रिकेट
क्रिकेट ब्याट र बलले खेल्ने सामूहिक खेल हो। यो हाल संसारकै सबैभन्दा रुचाइएको खेल हो। यो खेल वर्तमान समयमा मुख्यतया पाँच दिनको टेस्ट क्रिकेट, एक दिनको एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय (वनडे क्रिकेट) र छोटो समयको २० ओभरको क्रिकेट (ट्वान्टी२० अन्तर्राष्ट्रिय) गरि तीन प्रारूप रहेको छ। यसको मुख्य नियन्त्रक संस्था अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् हो। यो खेल खुला मैदानमा रहेको पिचमा खेलिन्छ । क्रिकेट एंग्लो स्याक्सन काल मानिने पाँचौं शताब्दीदेखि नै बेलायतबाट सुरु भएको मानिन्छ। सडकमा केटाकेटीले भकुन्डोलाई लौराले हानेर खेल्ने खेलबाट सुरु भएको क्रिकेटले सत्रौँ शताब्दीमा आएर मात्र युवा जमातको ध्यान खिचेको हो। इतिहास अनुसार भेडा चराउने क्षेत्रमा भेडाको ऊनको भकुन्डो फाल्ने र अर्कोले समात्ने खेलबाट सुरु भएको क्रिकेटमा पछि विकेटको प्रवेश भयो र त्यसपछि स्टम्पमा बलले लाग्नबाट जोगाउन ब्याट्सम्यानले लट्ठीले छेक्ने प्रयाससँगै क्रिकेटले अहिलेको स्वरूप पाएको हो।
बर्धमान जिल्ला
बर्धमान जिल्ला भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको एउटा जिल्ला हो।
क्रिकेट
कसरी विकसित भयो क्रिकेट शब्द ?
क्रिकेट शब्द डच शव्द क्रिकबाट आएको विश्वास गरिन्छ, जसको अर्थ लट्ठी हुन्छ। क्रिकेट खेलमा ब्याट र विकेटको रूपमा लट्ठीका रूपमै प्रयोग गरिने भएकाले यसको नाम जुरेको हुनसक्छ।
औपचारिक खेलको सुरुवात
क्रिकेटको सुरुवात पाँचौं शताब्दीतिर भएको मानिए पनि औपचारिक रूपमा सन् १६४६ मा पहिलो क्रिकेट खेल भएको प्रमाण पाइन्छ, जुन बेलायतको केन्टमा भएको थियो। सत्रौँ शताब्दीको अन्त्यतिर केही पादरीले चर्चमा नगएर क्रिकेट खेलेकाले जरिवाना तिरेको इतिहास छ। सन् १७०६मा बेलायतका विलियम गोल्डवेनले क्रिकेट खेलको नियमका बारेमा पुस्तक प्रकाशन गरे। त्यतिबेला विकेटमा दुईवटा लट्ठी हुन्थे भने ४ बलको एक ओभर हुन्थ्यो। सन् १७४४मा प्रकाशित क्रिकेटको दोस्रो नियमले दुई जना अम्पाएर हुने व्यवस्था गर्‍यो।
सन् १७६०मा इङ्गल्याण्डमा स्थापना भएको ह्याम्ब्लेडन क्लब पहिलो क्रिकेट क्लब हो। त्यसपछि सन् १७८७मा अर्को क्लब म्यारिलेबन स्थापना भयो।
सुरुमा बलरले बललाई जमीनबाट गुडाएर विकेटतिर फ्याक्नुपथ्र्‍यो तर सन् १७७०को दशकपछि बललाई हावामा फ्याँक्ने चलन सुरु भयो जसबाट आधुनिक क्रिकेटको सुरुवात भयो। सन् १७७४मा एलबीडब्लुको नियम आयो र दुई विकेटको सट्टा तेस्रो विकेट पनि राख्न थालियो। सन् १७८०मा तिन दिवसीय खेलको सुरुवात भयो र पहिलो पटक ६ बलको एक ओभर बनाइयो। सन् १८७०मा क्रिकेटमा चौका र छक्काको व्यवस्था भयो।
टेस्ट क्रिकेटको सुरुवात सन् १८७७मा भयो, जुन इंग्ल्याण्ड र अस्ट्रेलियाबीच भएको थियो, जसमा अस्ट्रेलियाले इङ्गल्यान्डलाई ४५ रनले हराएको थियो। सन् २००७मा पहिलो ट्वान्टी२० क्रिकेट विश्वकप प्रतियोगिता सम्पन्न भयो, जसमा भारतले क्रिकेट विश्वकपको उपाधि जित्यो।
इनर्वा, सप्तरी
इनर्वा नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको जनगणना बि.स. २०६८ अनुसार इनर्वाको जनसङ्ख्या ३,९१८ रहेको छ।
मालदा
मालदा जिल्ला भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको एउटा जिल्ला हो।
रहर(दाल)
रहर एक दलहन बाली हो ।
वृतासुर
वृतासुर हिन्हूका एक पौराणिक पात्र हुन्। हिन्दू धर्म ग्रन्थका अनुसार उनी निकै ब्रह्मज्ञानी असुर थिए। देवताका राजा इन्द्रको बध गर्नको लागि एक जना त्वष्टा नाम गरेका ऋषीले यज्ञा गर्दा त्यसै यज्ञा कुन्डबाट वृतासुरको उत्पत्ती भएको थियो।
वृतासुरको उत्पत्ती
एक पटक स्वर्गका राजा इन्द्र र देवताहरूका गुरू वृहस्पती बीच तालमेल न मिलेका कारण देवराज इन्द्रले गुरू वृहस्पतीलाई छोडेर त्वष्टा पुत्र विश्वरूपलाई आफ्नो गुरू मानेका थिए। विश्वरुप असुर खानदानको थिए उनले नारायण कवच पाठ गरेर देवत्व प्राप्त गरेका थिए। एक दिन देवराज इन्द्रको यज्ञामा ऋषी विश्वरूपले इन्द्रको आँखा छली आफ्ना गोत्री खलक असुरहरूको पनि भाग लगाएको देखेर देवराज इन्द्रलाई रिश उठ्यो। यसैकुरालाई लिएर देवराज इन्द्रले त्वष्टा पुत्र विश्वरूपको हत्या गरिदिए। यसरी आफ्ना छोराको हत्या गरेकाले त्वष्टाले इन्द्रको बध गर्ने छोरो पैदा हवस् भन्ने माग राखेर पुत्रेष्ठी यज्ञा गर्न थाले। त्वष्टा ऋषी निकै तपस्वी थिए। उनको तपस्याको प्रभाव देखेर यज्ञाग्नी देखी एर पुत्र उत्पन्न भयो त्वष्टाले उनको नाम वृत राखे। यसरी यज्ञाग्नीबाट उत्पन्न भएका वृतले त्वष्टालाई प्रणाम गरेर मैले के गर्नु पर्ने भयो पिता आज्ञा हवस्, तपाइँको आज्ञा पाएमा म आखाशका ग्रह र तारा जमिनमा झार्न सक्छु, यो पृथ्वीलाई उडाइदिन सक्छु, समुंद्रलाई सुकाइदिन सक्छु भनेर त्वष्टालाई खुसी गराउनको लागि साहस देखाउन थाले। यसरी आफ्नो पुत्रले साहस देखाएकोले त्वष्टाले पनि वृतलाई देवराज इन्द्रको बध गर्ने आज्ञा दिए।
देवराज ईन्द्र र बृतासुरको लडाई
त्वष्टाको आज्ञा पाएर बृतासुरले देवराज ईन्द्रको बध गर्ने बर प्राप्तिको लागि ब्रह्मा र शिवजीको घोर तपश्या गरे। उनी असुर भए पनि एक ब्रह्म ज्ञानी महाँ पुरुष थिए। उनको तपश्याबाट खुसी भएर ब्रह्मा र शंकरले उनलाई देवराज ईन्द्रलाई विजय गर्ने बर दिएका थिए। बर पाई सकेपछी उनी देवराज ईन्द्रसँग यूद्ध गर्न लागे आखिर देवतारुले बृतासुरको शेनासँग लड्न नसकेर स्वर्ग छोड्नै परेको थियो। बृतासुरसँगको लडाईँमा हारेर स्वर्गको राज गद्दीबाट पद्यूचित भएका देवराज ईन्द्र सहितका सबै देवताहरूले हजारौ वर्ष पृथ्वीमा भट्किरहनु परेको थियो।  हजारौ  वर्षको दु:ख झेलाई पछि देवताहरू ब्रह्माजी र शंकरजीसँग मद्दत माग्न क्रमशः ब्रह्मलोक र कैलाश पर्वतमा पुगे। ब्रह्माले र शिवजीले देवताहरूलाई यथा सम्भव सम्झाएर सबै भगवान विष्णु भए ठाउँ "बैकुण्ठ धाम" गए। ब्रह्मादी देवताहरूले भगवान बिष्णुसँग प्रार्थना गरेर भनेकी "प्रभु ! त्वष्टा पुत्र बृतले हामीलाई स्वर्गबाट निकाली दियो आफू स्वर्गको गद्दीमा बसेर हामिहरू सबैमाथी आफ्नो हुकुम चलाउन लाग्यो। हामी बरुणादी ३३ कोटी देवता सूर्यादी ९ ग्रह सबै उसैको अधिनमा बाद्येतावस चल्नु परिरहेको छ। यसै भयो भने सृष्ठीको बिनास हुने छ। कोही उपाए निकाल्नु होस्।" भनि प्रार्थना गरे। यो सुनेर भगवान बिष्णुले देवताहरूलाई भनेकी देवताहरू हो! डराउनु पर्ने केही कुरा छैन म यसको उपाय भनि दिन्छु- "तिमिहरू सबै महर्षि दधिचि भए ठाउँ जाउ बृतासुरलाई दधिचिको हाडको बज्र बनाएर बज्रको प्रहारबाट मर्ने श्राप भएकाले ऋषिसँग हाड मागेर त्यसको बज्र तयार गर्न लगाउ त्यो बज्रको प्रयोग गरेर देवराज ईन्द्रले बृतासुरलाई मार्न सक्ने छन्।" भगवान विष्णुको यो कुरा सुनेर सबै देवताहरू मिलेर दधिचि आश्रम गएर उनको हाड मागे। दधिची पनि निकै परोपकारी भएकाले देवताहरूको सामुन्ने आफ्नो प्राण त्यागे। त्यस पछि दधिचिको हाड लगेर देवताहरूले वज्र बनाएर इन्द्रलाई दिए
वृतासुरको पूर्व जन्मको कथा
वृतासुर असुर भए पनि निकै ज्ञानी र इश्वर भक्त थिए। उनी दानव कुलमा जन्म लिएका भए पनि उनलाई सबै देवर्षी महर्षीहरूले ब्रह्म ज्ञानी भनेर चिन्दछन्। उनी त्यस्तो ज्ञानी भएर पनि दानवत्वमा गनिनाको कारण उनको पहिलो जन्मको भाव थियो। पहिले जन्ममा उनी एक चित्रकेतु नाम गरेका राजा थिए। धेरै समय सम्म राजा चित्रकेतुलाई कुनै सन्तान भएनन्। त्यस पछि ती राजाले आफ्ना गुरूको उपदेश अनुसार पुत्रेष्ठी यज्ञा गरेर उनलाई एक छोरो भयो। केही दिन पछि राजाको छोरा मरेकोले राजा पुत्र शोकमा परेर विलाप गर्न थाले। उनको त्यो हाल देखेर नारदले धेरै सम्झाउनुको साथै राजपुत्रको जिवात्मालाई डाकेर राजासँग कुरा गराए। राजपुत्रले राजालाई आत्मज्ञान दिएर देह छोडे। त्यस पछि राजा चित्रकेतुले आफ्नो राजपाठ छोडेर वनमा गएर तपस्या गर्न थाले। केही दिन पछि राजा चित्रकेतु स्वर्गमा गएर देवताहरूका साथमा सुखसँग रहन थाले। एक दिन चित्रकेतु महादेव दर्शन गर्न कैलाश गए। त्यती खेर उनले भगवान शिवजीलाई पार्वती काखमा राखेर शभामा बसेका देखे। यो देखेर चित्रकेतुले सबैसँग महादेव त लाज नमान्ने रहेछन्, ज्ञानी भएर पनि सबैको सामुन्ने यसरी पत्नीलाई काखमा राखेका छन् भनेर शिवजीको खिल्ली उढाउन थाले। यो देखेर पार्वतीलाई रिस उठ्यो उनले चित्रकेतुलाई तिम्रो दानवको जस्तो मती रहेछ दानव बन्नु परोस् भनेर श्राप दिएकीले ती पछिल्लो जन्ममा वृतासुर बनेका थिए।
आफ्रोयुरेसिया
आफ्रोयुरेसिया (अफ्रोयुरेसिया, युराफ्रासियावा, पुरानो संसार पनि) अफ्रिका, एसिया र युरोप महादेशहरू मिलेर बनेको भू-भाग हो। सर्तहरू यसको घटक भागहरूको नामहरूको मिश्रित शब्दहरू हुन्। यसको मुख्य भूमि पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो र सबैभन्दा जनसङ्ख्या भएको सन्निहित भूमिमास हो। यद्यपि अफ्रो-युरेसियालाई सामान्यतया दुई वा तीनवटा अलग-अलग महाद्वीपहरू समावेश गरिएको मानिन्छ, यो एक उचित महाद्वीप होइन। यसको सट्टा, यो सुपरमहाद्वीप चक्रको सबैभन्दा ठुलो वर्तमान भाग हो।
चन्द्रेश्वर
चन्द्रेश्वर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
लामोठुँडे सानो चाँचर
लामोठुँडे सानो चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
बाल विवाह
मुलुकी अपराध संहिता ऐन २०७४ अनुसार बाल विवाह गर्दा हुने कानुनी सजाय निम्न अनुसार रहेको छ ।
उमेर २० वर्ष नपुगी कसैले विवाह गरे वा गराएमा विवाह स्वतः बदर हुने छ । साथै कसुर गर्ने जो कोही व्यक्तिलाई तीन वर्ष सम्म कैद र तीस हजार सम्म जरिवाना हुने कानूनी व्यवस्था गरिएको छ । विवाह गर्ने उमेर विवाह गर्ने व्यक्तिको (महिला र पुरुष दुवैको) बीस वर्ष हदम्याद हो भने बाल बिवाह भएको थाहा पाएको मितिले ३ महिना सम्म बाल विवाहको उजुर दिन सक्ने व्यवस्था रहेको छ । बालबालिका सम्वन्धि ऐन २०७५ को उपदफा ६६ (२) (ण) अनुसार बालबालिकासँग विवाह गर्नु गराउनु बालबालिका विरुद्धको कसुर मानेको छ । र दफा ६७ अनुसार त्यस्तो कसुर गरेको ठहरेका व्यक्तिहरुले दश (१०) बर्षसम्म बालबालिकासँग सम्बन्धित सार्वजनिक तथा निजि क्षेत्रमा काम गर्न, मनोनित हुन, वा निर्वाचित हुन पाउँदैनन् ।
इतिहास
नेपाली समाजको सन्दर्भमा पनि लिच्छविकालमा बाल विवाह गरेको प्रसङ्ग भेटिँदैन ।  यद्यपि मध्यकालमा राजा तथा उच्चघरानियाहरूले बाल विवाह गरेको प्रसङ्ग प्रशस्त पाइन्छ । भारतमा मुसलमानले साम्राज्य विस्तार गर्ने क्रममा हिन्दुहरू त्रसित भएका थिए ।  यसले गर्दा आफ्ना छोरी चेलीहरूलाई मासिक धर्म नहुँदै विवाह गरिदिन थाले ।  यो प्रचलनले खस साम्राज्य तथा काठमाडौंं उपत्यकामा समेत ठूलो प्रभाव पारेको थियो ।  साथै हिन्दु समाजमा पुत्रको चाहनाले पनि बाल विवाह गर्ने प्रचलन बसिसकेको थियो ।  खस राज्यको मध्यम वर्गीय परिवारमा विवाहको लागि नाबालक उमेरदेखि नै बालिकाहरूको अभिभावकसँग खरिद बिक्री हुने गर्दथ्यो ।  काठमाडौंं उपत्यकाका मल्ल राजाहरूको पनि धर्मको आडमा बाल विवाह हुने गर्दथ्यो ।
नेपाली समाजमा बाल विवाह गर्ने प्रथा खस आर्यमा मात्र सीमित छैन ।  यो प्रथाले तराई र सुदूरपश्चिमका दलित समुदायलाई गहिरो प्रभाव पारेको छ ।  विशेषतः तराईका मैथिली ब्राह्मण र दलित समुदायमा बाल विवाह गर्ने प्रथा अझै पनि दह्रो छ ।  शारीरिक र मानसिक रूपमा परिवर्तन हुने उमेरमा बालबालिकाहरू वैवाहिक बन्धनमा बांँधिन पुग्छन् ।  यसको असर किशोरीहरूमा प्रत्यक्ष रूपमा देखिएको छ ।  सानो उमेरमा विवाह गर्नाले यौन दुव्र्यहार, अशिक्षा, कमजोर स्वास्थ्य, जनसङ्ख्या वृद्धि आदि समस्या हुन्छ ।  अन्धविश्वास र कुरीतिले गर्दा ४० प्रतिशत विवाहित किशोरीहरूले विद्यालयको शिक्षा पूरा गर्दैनन् ।  २०६८ को जनगणनामा कुल महिलाको जनसङ्ख्याको २५ प्रतिशत किशोरीहरू रहेका छन् ।
क्षेत्रगत बाल विवाह
नेपाली समाजमा छोरीको शिक्षामा लगानी गर्न नखोज्नुको पछाडि धार्मिक तथा सामाजिक कारणहरू रहेका छन् ।  पुण्य कमाउने उद्देश्यले धर्मभिरु र अन्धविश्वासीहरूले छोरीचेलीको विवाह छिटो गरिदिन्छन् ।  त्यसैगरी तराई समाजमा छोरीको लागि पर्याप्त दाइजो दिनुपर्ने ‘वाध्यता’ भएकोले पनि किशोरी उमेरमा नै विवाह गरिदिन पुग्छन् ।  छोरी जति नै पढे पनि दाइजो पर्याप्त मात्रामा दिनुपर्छ ।  दाइजो नदिएमा उक्त छोरीले हिंसा, शोषण, यातना भोग्नु परेकै छ ।  विभिन्न यातना र हिंसाबाट मुक्त हुन अभिभावक पनि शिक्षामाभन्दा दाइजोलाई नै प्राथमिकता दिने गर्दछन् ।
कानुनी व्यवस्था
सन् १८५४ (वि. सं. १९१०) को मुलुकी ऐनमा पनि विवाहका लागि कन्याको न्यूनतम उमेर पाँच वर्ष तोकिएको थियो ।  उक्त ऐनको विहावारीको महलमा रहेको धारा तत्कालीन समाजको प्रचलन मानिन्छ ।  सन् १९६३ (वि. सं. २०२०) को मुलुकी ऐनमा विवाह गर्न स्त्रीको १४ र पुरुषको १८ वर्ष उमेर तोकिएको छ ।  वर्तमान समयमा दुवैको न्यूनतम उमेर २० वर्ष तोकिएको छ ।  विडम्बना ! नेपालमा अझै ४१ प्रतिशत बालिका र ११ प्रतिशत बालकको बालविवाह हुने गरेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको प्रतिवेदनबाट थाहा हुन्छ ।  बाध्यतावश अभिभावकले नै उमेर बढाएर बिहे दर्ता गर्न पुग्छन् ।  वर्तमान कानुनअनुसार बाल विवाह गराइएमा तीन वर्ष कैद र जरिवानाको नियम बनाइएको छ तर व्यहारमा भने कडाइ गरेको पाइँदैन ।
सामाजिक सुधार ऐन २०३३ मा उल्लेख भएअनुसार विधिव्यवहार समाजमा कार्यान्वयन भएको देखिँदैन ।  सामाजिक सुधार ऐनको दफा ३ को तिलकमा नियन्त्रण, दफा ४ को दुलही पक्षले लिन नहुने, दफा ५ को दाइजोमा नियन्त्रण, दफा ६ को आर्थिक दायित्व बेहोर्ने, दफा ७ को जन्तसम्बन्धी नियन्त्रण, दफा ८ को विवाह भोजमा नियन्त्रण गर्ने व्यवस्था छ ।  यस किसिमको सुधार ऐन एकातिर रहेको छ भने अर्कोतिर समाजमा दिनप्रतिदिन महंँगीले व्यवहार बढ्दो छ ।  यो अवस्थालाई अन्त्य गर्न प्रभावकारी कदम चालिनु आवश्यक छ ।
राष्ट्रिय रणनीति
विवाह गर्ने वा नगर्ने भन्ने विषय प्रत्येक व्यक्तिको नैसर्गिक अधिकार हो । मानव अधिकारको दृष्टिकोणवाट आफूले रोजेको व्यक्तिसंग विवाह गर्न पाउने र आफनो भविष्यको मार्गचित्र तय गर्ने प्र्रत्येक नागरिकको हक अधिकार सुनिश्चित हुनपर्दछ । यसका लागि प्राय सवै मुलुकहरूले विवाहको लागि न्यूनतम उमेर तोकेका हुन्छन् । नेपालको मूलुकी ऐनमा विवाहको लागि कानुनी उमेर २० वर्ष तोकिएको छ । नेपालको संबैधानिक इतिहासमा हालै मात्र जारी भएको नेपालको संविधानले बाल विवाहलाई पहिलो पटक बालअधिकार हननको बिषयको रूपमा उल्लेख गरी दण्डनीय अपराधको रूपमा स्वीकार गरेको छ ।
बाल विवाहले बालबालिकाहरूलाई आधारभूत अधिकारबाट बञ्चित मात्र गराउँदैन उनीहरू आफ्नो भविष्यको छनोट गर्ने अधिकार तथा सो सम्बन्धमा निर्णय लिने प्रकृयामा सहभागी हुने अवसरबाट पनि बञ्चित हुन्छन् । विशेष गरी बालिका र महिलाको सन्र्दभमा बाल विवाह ले एउटा मात्रै अधिकारको उल्लंघन नगरी उनीहरूको जीवनचक्रमा थुप्रै अधिकार उल्ल्ंघनको शृङ्खला सृजना गरी थप हिंसाको कुचक्रमा पर्ने अवस्था रहन्छ । बाल विवाहको कारण बैवाहिक जीवन दिगो नहुने, परिपक्व नभई सन्तान जन्माउदा स्वास्थ्य सम्बन्धी विभिन्न समस्याहरु देखिने, लैंगिक हिंसा,यौनजन्य हिंसा, बालश्रम, वेचविखन जस्ता थप हिंसाहरूले वालिका र महिलाहरू थप प्रताडित हुन पुग्दछन । कालान्तरमा समाज विकास प्रकृयामा महिलाहरूको भुमिका र सहभागितालाई न्यून बनाई सभ्य, सुंसस्कृत एवं समतामूलक समाज निर्माण गर्न बाल विवाह बाधक तत्व बन्न पुग्दछ ।
सन्दर्भ सूची
http://pscclass.blogspot.com/2016/10/blog-post_15.html
लाल किल्ला परिसर
28.65583°N, 77.24028°W
लालकिल्लाभारतको राजधानी नयाँ दिल्लीसँग जोडिएको पुरानो दिल्ली शहरमा अवस्थित छ । यो किल्ला युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित क्षेत्र हो ।
गुर्जर प्रतिहार वंश
गुर्जर प्रतिहार वंश मध्य-उत्तर भारतको मध्यकालीन राज्यको राजवंश थियो । यसको स्थापना नागभट्ट नामक एक सामन्तले ७२५ ई॰ में गरेका थिए। यस राजवंशका वंशज स्वयंलाई राम के अनुज लक्ष्मणको वंशज मान्दथे, जसले दाजु रामको लागि विशेष अवसरमा प्रतिहार (ढोकाको रक्षक) बनेर सेवा गरेका थिए ।
नेपालको थुप्रै जातिहरू गुर्जर वंशको भएको दाबी गर्छन् ।
जोए क्लार्क
जोए क्लार्क क्यानडाका राजनितिज्ञ  तथा   पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्। उनको जन्म सन १९३९ को जुन ५ मा अल्बेर्टाको  हाई रिभर सहरमा भएको थियो।
विकास अर्थशास्त्र
परिचय र विकास
विकास अर्थशास्त्र अर्थशास्त्रको त्यो उपविभाग हो जसमा आर्थिक वृद्धिका सिद्धान्तहरूको अध्ययन र विश्लेषण गरिन्छ । सन् १९६० पछि आर्थिक वृद्धिका सिद्धान्तहरूको विकास भएको हो । आर्थिक वृद्धिका सिद्धान्तहरूको विकास केन्सीयन अर्थशास्त्रका जगमा भएको छ । ह्यारोड (आर एफ ह्यारोड) र डोमार (ई डी डोमार) ले आर्थिक वृद्धि तर्फ विचार गर्न थालेका हुन् । अर्थव्यवस्था निरन्तर सन्तुलनमा रहनका लागि त्यसको कुल आय र कुल व्यय बराबर हुनु पर्छ । यसबाट के स्पष्ट हुन्छ भने अर्थव्यवस्थाको कुल बचत र कुल लगानी पनि बराबर हुनु पर्छ । राष्ट्रिय आयमा वृद्धि गर्दा मानिसहरूको क्रय शक्ति बढ्न जान्छ । त्यसैले अर्थव्यवस्थामा कुन आर्थिक वृद्धि दरले देशको कुल लगानी र कुल बचतलाई आपसमा बराबर गराउंछ अर्थव्यवस्थामा त्यस कुरालाई ध्यानमा राख्नु पर्छ । यस कुराको अध्ययन मोडेलका आधारमा गर्ने प्रचलन छ ।
मुख्य मोडेल
केही मुख्य मोडेल (प्रतिमान) यस प्रकार छन
आर्थिक विकास
आर्थिक विकासको विस्तृत र संकुचित दुवै अर्थ गरिन्छ । संकुचित अर्थमा राष्ट्रिय आय भनेको राष्ट्रिय आयमा हुने वृद्धि हो भने विस्तृत अर्थमा आर्थिक विकास अन्तर्गत, आर्थिक वृद्धि, समाजिक सुरक्षा, शिक्षा स्वास्थ्य, संस्कृति लगायत मानिसको जीवनको गुणस्तरीयतासँग सम्बन्धित सबैकुराहरु पर्दछन । र्आिर्थक विकासको अवधारणा निम्न प्रकार विकसित हु“दै गएको छः
मानव पूजीको विकास
सन ५० को दशक पछि मानव पू“जीको अवधारणा विकसित भयो । यस अवधारणाले आर्थिक विकासको अवधारणालाई अस्वीकार गर्दैन तर आर्थिक विकासमा मानवको स्वास्थ्य शिक्षा, सीप जस्ता मानव पू“जीलाई बढी महत्त्व दिन्छ । किनभने शिक्षित स्वस्थ र सीपयुक्त जनसङ्ख्याले आर्थिक विकासमा योगदान गर्दछ। यस अवधारणाको दोष के हो भने यसले मानिसलाई उत्पादनको एक साधनको रूपमा मात्र अध्ययन गरिएको छ । जबकि मानिस उत्पादनको अन्तिम लक्ष्य पनि हो ।
आर्थिक समानता
राष्ट्रिय आयमा वृद्धिले पू“जी र लगानीमा वृद्धि भइ रोजगारी बढछ जसले सबै मानिसको कल्याणमा वृद्धि हुन्छ भन्ने पूजीवादी अवधारणा आंशिक रूपमा मात्र सफल रह्यो किनभने यसले समाजमा असमानता वृद्धि भइ धनी झन धनी र गरीब झन गरीब अझ गरीब हुन पुग्यो । जसले समाजमा जातीय, वर्गीय र अन्य द्वन्द्व चर्कियो । त्यस कारण समानता सहितको आर्थिक वृद्धिको अवधारणा विकसित भयो । तर यस अवधारणामा पनि आर्थिक पक्षलाई मात्र समेटिएको र अन्य मानवीय र व्यक्तिगत तत्वलाई बेवास्ता गरिएकोले मानिसको कल्याणमा यसको योगदानलाई पूर्ण मानिंदैन।
आधारभूत आवश्यकता
सन ७०को शुरुमा यस अवधारणाको विकास भयो । राष्ट्रिय आयको वृद्धि, आर्थिक समानता लक्ष्य नभएर मानवीय कल्याण प्राप्त गर्ने साधन हो ।यी दुवै कुरा भए पनि मानिस आधारभूत आवश्यकताबाट वंचित भएको हुन सक्छ ।त्यसैले मूलकुरा भनेको मानिसका आधारभूत आवश्यकताहरूको परिपूर्ति हो। यस अन्तर्गत खाद्यान्न, लत्ता कपडा, आवास, शिक्षा, सामाजिक सुरक्षाको न्यूनतम प्राप्ति लाई आधार मानियो । तर अल्पविकसित मुलुकहरूमा उपर्युक्त लक्ष्यहरूको सन्तोषजनक रूपमा प्राप्ति भएन । तसर्थ जीवनको गुणस्तरीयताको नाप यस आधारमा हुन सकेन ।
मानवीय विकास
कुनै पनि मुलुकको पास्तविक धन भनेका त्यहा“का महिला र पुरुष हुन र विकासको उद्देश्य यस्तो वातावरणको सृजना गर्नु हो जसमा जनता स्वस्थ, दीर्घायु र रचनात्मक हुन सक्छन । भौतिक र वित्तीय धनको लालसामा यो महत्त्वपूर्ण सत्य ओझेलमा पर्छ । राष्ट्रिय आय तुलनात्मक रूपमा कम छ तर मानिसको जीवनको गुणस्तरीयता उच्च रहेको छ । यो अवधारणाकेहि नया“ हो । यसले मानवीय विकास र गुणस्तरीय जीवनलाई आर्थिक विकासको आधार मान्दछ । यस अवधारणालाई के कारणले पनि वैज्ञानिक मानिन्छ भने यसमा आर्थिक विकासका अन्य सूचकहरु, प्रति व्यक्ति आय, शिक्षा, स्वास्थ्य आदि कुराहरु पनि समायोजित गरिन्छ । साथै गुणस्तरीयताको संख्यात्मक नाप गरिने भएकोले यो सूचक अन्य भन्दा बढी वैज्ञानिक छ ।
मोहम्मद बिन जायद अल नाहयान
शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यान ( مُحَمّد بِن زَايد آل نَهيَان ; जन्म: ११ मार्च १९६१), बोलचाल को रूपमा MBZ नामले चिनिन्छ, संयुक्त अरब इमिरेट्सको तेस्रो राष्ट्रपति तथा अबु धाबीका शासक हुन् ।
मोहम्मद शेख जायद बिन सुल्तान अल नाह्यानका तेस्रो छोरा हुन्। उनका पिता युएईका पहिलो राष्ट्रपति र अबु धाबीका शासक थिए। जायेदको नोभेम्बर २००४ मा मृत्यु भयो र उनको जेठो छोरा मोहम्मदका सौतेनी भाइ शेख खलिफा बिन जायद उनको पदका उत्तराधिकारी बने। जनवरी २०१४ मा खलिफालाई स्ट्रोक हुँदा, मोहम्मद यूएई नीति निर्माणको लगभग हरेक पक्षलाई नियन्त्रण गर्दै अबु धाबीको वास्तविक शासक बने,। उनलाई अबु धाबीको युवराजको रूपमा अबु धाबीको एमिरेटको दैनिक निर्णय गर्ने जिम्मा दिइएको थियो। शिक्षाविद्हरूले मोहम्मदलाई तानाशाही शासनको बलियो नेताको रूपमा चित्रण गरेका छन्।  २०१९ मा, न्यू योर्क टाइम्सले उनलाई सबैभन्दा शक्तिशाली अरब शासक र पृथ्वीमा सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्तिहरू मध्ये एकको रूपमा नाम दिए।  उनलाई टाइम द्वारा २०१९ को सबैभन्दा प्रभावशाली १०० व्यक्तिको रूपमा पनि नाम दिइएको थियो। २०२२ मे १३ मा शेख खलिफाको मृत्यु पछि, मोहम्मद अबु धाबीको शासक बने; उनी भोलिपल्ट संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भए।
केटाकेटी महिला अनुपात
किरांत राजा बुढाहाङ ( बुढानिलकंण्ठ ).... किरात राई बान्तवा समुदायको पुर्खाहरूको एउटा कथनअनुसार
शोभा भगवती
शोभा भगवती काठमाडौँंको पश्चिममा बिष्णुमति नदीको किनारमा रहेको पबित्र देवी पिठ हो |
परिचय
"ऊँ ह्रीं स्वाहा भगवत्यैय नमः" भन्ने स्तोत्रले सबै भक्तजनलाई स्वागत गर्ने प्यागोडा शैलीमा रहेको यो मन्दिरमा श्रद्धालु भक्तजनहरूको प्रशस्त घुइँचो लाग्ने गर्दछ। एतिहासिक महत्त्व राख्ने भगवतीको मूर्ति साढे दुई फिट उचाइको प्रस्तर मूर्ति हो। मूर्तिमा भगवतीको बयान गर्दा विविध आयुधहरू समातेको, महिषासुरको दमनको रूपमा छ। यो शोभाभगवतीको मूर्ति तान्त्रिक आधारमा बनाएको छ। तन्त्रशास्त्रमा यिनीलाई 'वगला' पनि भन्ने गर्दछन्। नेपालीहरूको जनजीवनमा अत्यन्त शुभकारिणी भगवती भनेर मान्ने यी भगवतीलाई शुभाभगवती पनि भन्ने गरेको छ। नवौँ शताब्दीतिर मातृका देवीको अनेकौँ मूर्तिहरू बनाउने सिलसिलामा शोभाभगवतीको पनि स्थापना गरेको अनुमान छ। नेपालमा शक्तिपूजाको परम्परा निकै पुरानो छ। उसबेला भक्तजनहरू गाउँगाउँ, टोलटोल, पीठपीठमा, मूलबाटो, देवालय, मन्दिरमा शक्तिपूजाका लागि देवदेवीहरूको मूर्ति स्थापना गरेको हुन्छ। नेपालमा पनि शक्तिपूजाको सुरुवात निकै पुरानो भएकोले विभिन्न भगवतीहरूको स्थापनाको सिलसिलामा शोभाभगवतीको पनि स्थापना भएको हुनुपर्छ।
प्रतिमा स्वरूप
पलाञ्चोक भगवती, नक्शाल भगवती र शोभा भगवतीको प्रतिमा एकै शिल्पकारले बनाएको किम्बदन्ति रहेको छ |मूर्तिकारहरूले यसमा आफ्नो कुशल कलाकारिता देखाएकोले पनि भगवतीको मूर्ति निकै प्रभावशाली भएको छ। नेपालमा प्राचीनकालदेखि नै प्रसिद्धि पाएका चार भगवतीहरूमा गुहृयकाली, दक्षिणकाली, बज्रयोगिनी र शोभागवती उल्लेख्य छन्।
तन्त्रशास्त्रमा शोभाभगवतीलाई बगला मानेकोले यसका प्रमुख तीन लक्षणहरू शास्त्रमा उल्लेख गरिएको ः
परापूर्वकालदेखि नै दुःख, दरिद्र, युद्धमा विजय, शत्रुको संहार, कामकाजमा सफलता, पदोन्नति, साहसिक कार्यका लागि भगवतीको आराधना गर्ने नेपालीको धार्मिक आस्था हो। समय-समयमा पौराणिक देवदेवीहरूले विभिन्न रूप धारण गरेका हुन्छन्। धार्मिक क्षेत्रमा स्त्रीशक्तिको निकै महत्त्वपूर्ण स्थान छ। सर्वोत्तम शक्तिको उपासना स्त्रीको रूपमा हुन्छ। यसैले हरेक भगवती मन्दिरमा हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ। यो नेपाली समाजको धार्मिक समन्वय, सहिष्णुता र सहअस्तित्वको पहिचान हो।