cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रुद्राक्ष
रुद्राक्षको नाम र त्यसको उपयोग
यसको वर्णन शिवपुराणको रुद्राक्ष महात्म्यमा पाउन सकिन्छ । यसलाई शिवको प्रतीक मानिन्छ । अत्यन्तै दुर्लभ तर शक्तिशाली हुनाले यसलाई अनमोल वरदान पनि मानिन्छ । विश्वासीहरूका अनुसार, यसलाई धारण गरे सुखशान्ति, समृद्धि, ऐश्वर्य र बुद्धि मिल्छ । चरक संहितामा पनि यसबारे उल्लेख छ, औषधीका रूपमा । सिद्धियोग परेको बिहीबारका दिन आकाशबाट परेको पानी रुद्राक्षको फूलमा परी तत्काल बन्द हुँदा त्यसबाट एकमुखे रुद्राक्ष फल्न सक्छ भन्ने पनि शिवपुराणको रुद्राक्ष महात्म्यमा उल्लेख छ । लोकश्रुति अनुसार, एउटा बोटमा यस्तो रुद्राक्ष १२ वर्षमा तीनवटा मात्र फल्छन् । जसमध्ये एउटा आकाश र अर्को पातालमा जान्छ भने तेस्रोचाहिँ धर्तीमा रहन्छ । यो शिवरात्री, पूर्णिमा वा विशेष दिनमा मात्र प्राप्त हुन्छ भन्ने विश्वास रहिआएको छ ।
सबै प्रकारका कामनालाई पूरा गर्ने तथा दाम्पत्य जीवनमा सुख, शांति व यश प्रदान गर्ने ,अर्धनारीश्वरको रुप ।
ऐश्वर्य प्रदान गर्ने ।
धर्म, अर्थ काम तथा मोक्ष प्रदान गर्ने ।
सुख प्रदान गर्ने ,सन्तान सुख।
पापहरुवाट मुक्ति तथा सन्तान सुख प्रदान गर्ने ,भगवान कार्तिकेय को स्वरुप।
दरिद्रता हटाउने ,सप्तग्रह र शनिश्वर को स्वरुप।
श्री गणेश, आयु तथा सकारात्मक ऊर्जा प्रदान गर्ने ।
भगवती देवी दुर्गा,शक्ति प्रदान गर्ने, मृत्यु भयबाट मुक्त गर्ने ।
विष्णु को स्वरुप्, शान्ति तथा सौन्दर्य प्रदान गर्ने ।
भगवान रुद्र, विजय दिलाउने, ज्ञान तथा भक्ति प्रदान गर्ने ।
भगवान नारायण र सूर्य ग्रह, धन प्राप्ति प्रदान गर्ने ।
इन्द्र, कुवेर, कामदेव र पितृदेवता, शुभ वा लाभ प्रदान गर्ने ।
रुद्राक्षका औषधीय गुणहरू
चारमुखे अथवा ६ मुखी रुद्राक्ष पूजा गरी धारण गर्नाले स्मरणशक्ति बढ्छ ।
रुद्राक्ष मालाको धारणलेमात्र पनि रक्तचाप नियन्त्रणमा आउँछ । पाँचमुखे रुद्राक्ष र स्वर्णपाक्षिक भष्म बराबर मिलाएर महसँग खाने गरेमा केही दिनमै रक्तचाप नियन्त्रण हुन्छ ।
कालो गाईको सुख्खा गोवर र पाँचमुख रुद्राक्षको भष्म गंगा जलमा मिलाएर शरिरमा लगाउने गरेमा सबै छालाको रोग निको हुन्छ ।
हरेक दिन साँझको समयमा तामाको भाडामा पानी राखी पाँच ओटा रुद्राक्ष भिजाउने र भोलिपल्ट उक्त पानी पिउने । ४० दिन यो प्रक्रिया गर्दा पेटको प्राय सबै रोग निको हुन्छ ।
महिलामा मुर्छा र हिस्टेरिया हुने रोग छ भने छ मुखे रुद्राक्ष विधिपूर्वक पूजा गरेर धागोको सहायताले कम्मरमा बाधिदिनाले उक्त समस्या समाधान हुन्छ ।
विधिपूर्वक पूजन गरेर तीनमुखे रुद्राक्ष धारण गर्नाले ज्वरो निको हुन्छ ।
दशमुखे रुद्राक्ष गाईको दुधमा घोटेर दिनको तीन पटक चाट्ने गरेका पुरानो काश रोग समेत निको हुन्छ ।
पाँच मुखे रुद्राक्षलाई ढुंगामा घोटेर बाख्राको दूधमा खाने गरेमा केही दिनमै कम्मर दुख्ने रोग ठिक हुन्छ ।
नौमुखे रुद्राक्षको भष्म अमलाको रसमा मिलाइ दिनको दुई पटक कपालको फेदमा लगाउने गरेमा दुई महिनाभित्रै कपाल कालो भएर आउँछ र झर्न समेत बन्द हुन्छ ।
विधिपूर्वक पूजा गरी दशमुखे रुद्राक्ष गला वा पाखुरामा धारण गर्नाले भूतप्रेत लाग्दैन ।
पाँचमुखे रुद्राक्ष घोटेर आँखामा लगाउँदा आँखाको पीडा कम हन्छ ।
सातमुखे रुद्राक्ष विधिपूर्वक पूजा गरी गला अथवा पाखुरामा धारण गरी प्रत्येक दिन महालक्ष्मी मन्त्रपाठ गर्नाले दरिद्रता नास हुन्छ ।
अनन्त चतुर्दशी
भाद्र महिनाको शुक्ल पक्षको चतुर्दशीलाई अनन्त चतुर्दशी भनिन्छ । प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन काठमाडौंलगायत ललितपुर, भक्तपुर, धुलिखेल, दोलखा लगायतका स्थानमा वर्षा र सहकालका देवता इन्द्रको पूजा-आराधना गरी परम्परागत रूपमा इन्द्रजात्रा पनि मनाईन्छ । भाद्रशुक्ल द्वादशीका दिन हनुमानढोका अगाडि धार्मिक विधिपूर्वक इन्द्रध्वजासहितको लिङ्गो ठडयाइएपछि प्रारम्भ हुने यो जात्रा विभिन्न प्रकारका नाचगान, रथयात्रा र देवदेवताको पूजाआजा गरी आठ दिनसम्म मनाइन्छ । यसरी ठडयाइएको लिङ्गोलाइ 'इन्द्रध्वजोत्थान' पनि भनिन्छ । अनन्त चतुर्दशीका दिन भगवान् अनन्तको पूजा, आराधना र व्रत हुने गर्दछ । यस व्रतको नामैबाट के लक्षित हुन्छ भने यो दिन कहिल्यै अन्त्य नहुने सृष्टिका कर्ता, धर्ता र संहर्ता निर्गुण ब्रह्मको भक्तिको दिन हो । यो दिन भक्तगणले लौकिक कार्यकलापहरूबाट मनलाई हटाएर ईश्वरभक्तिमा अनुरक्त हुने दिन हो। यस दिन वैदिक मन्त्रोच्चारणपूर्वक भक्तिको स्मृतितन्तु अनन्तडोरो बाँधिन्छ । यो व्रत धन पुत्रादिको कामनापूर्तिका निमित्त गर्ने चलन पनि छ । भनिन्छ जब पाण्डवहरूले जुवामा आफ्ना सारा सम्पत्ति र राजपाट हारेर वनमा कष्ट भोग्दै थिए, त्यति बेलै भगवान् श्रीकृष्णले आज्ञा गरेकाले धर्मराज युधिष्ठिरले आफ्ना भाइहरू तथा द्रौपदीका साथ पूर्ण विधि-विधानले यो व्रत लिएर, विधिपूर्वक अनन्तसूत्र धारण गरेका थिए । अनन्त चतुर्दशीको त्यसै व्रतको प्रभावले पाण्डवहरू समस्त सङ्कटहरूबाट मुक्त भए । यस दिन अनन्तका रूपमा भगवान् हरिको पूजा गरिन्छ । रुवा, रेशमी धागो वा कुशले बनाएको चौधवटा गाँठो भएको अनन्तको निर्माण गरी पुरुषले दाहिने तथा नारीहरूले देब्रे हातमा अनन्त धारण गर्ने चलन छ । कपास वा रेशमको धागो कुङ्कुमको रङ्गद्वारा रंगाउने गरिन्छ । यो सामूहिक रूपमा नगरेर व्यक्तिगत रूपमा गरिने पूजा हो । यस पर्वमा कुनै सामाजिक धार्मिक उत्सव हुँदैन । अग्नि पुराण मा यसको विवरण छ । यस दिन कलशको जलमा स्थापना गरिएको तथा कुशबाट निर्मित भगवान श्रीहरिको प्रतिमाको पूजा गरिन्छ । व्रत सम्पादन गर्ने व्यक्तिले चामलको एक पाथी पिठोबाट तैयार गरिएका रोटीहरू भगवानलाई अर्पण गरी पूजाको समाप्तिपछि त्यस नैवेद्यको आधा भाग ब्राह्मणलाई दान गर्नुपर्दछ भने बाँकी आधा भाग स्वयं आँफैले उपयोग गर्नुपर्दछ ।
व्रतविधि
यस दिन व्रत सम्पादन गर्ने व्यक्तिले प्रात:कालमा स्नानादि नित्यकर्महरूबाट निवृत्त भएर कलशको स्थापना गर्नुपर्दछ । कलशमाथि एउटा थाली राखी अष्टदल कमलको रचना गरी त्यसको केन्द्रमा कुशबाट निर्मित अनन्त विष्णु भगवानको प्रतिमा स्थापना गर्नुपर्दछ । यस पछि कुङ्कुम, केसरी वा बेसारबाट रंगाएर बनाएको काँचो धागोबाट १४ ग्रन्थियुक्त 'अनन्त'को निर्माण गरी स्थापना गर्नुपर्दछ । त्यसपछि ॐ अनन्तायनम: यस मन्त्रले भगवान् विष्णु तथा अनंतसूत्रको षोडशोपचार-विधिले पूजा गर्नुपर्दछ । यो व्रत नदीको तटमा गर्नुपर्दछ र पूजाको समाप्तिपछि भगवान् हरिका कथाहरू सुन्ने गर्नुपर्दछ । भगवान् हरिलाई यसरी प्रार्थना गर्नुपर्दछ :-
'''हे वासुदेव, यस अनन्त संसाररूपी महासमुद्रमा डुबेका मानिसहरूको रक्षा गर्नुहवस् तथा तिनलाई अनन्तका रूपको ध्यान गर्नमा संलग्न गराउनुहवस्, अनन्तरूप भएका हजुरलाई नमस्कार ।
यस मन्त्रले हरिको पूजा गरेर तथा आफ्नो हातको माथिल्लो भागमा(पाखुरामा) वा गलामा मन्त्रोच्चारणपूर्वक अनन्त भनी प्रतिष्ठा गरिएको धागो बाँधेर वा झुन्ड्याएर व्रत सम्पादन गर्ने व्यक्तिले अनन्त चतुर्दशीको व्रत समापन गरी प्रसन्नता प्राप्त गर्ने चलन विश्वास छ । यस धागोमा अनन्तले भगवान हरिको र सूत्रमा विद्यमान चौधवटा गाँठाले हरिद्वारा उत्पन्न १४ वटा स्वर्गादि लोकहरूको द्योतन गर्दछन् । पूजाको अन्त्यमा अनन्त भगवानको स्मरण गर्दै प्रार्थना गर्नुपर्दछ । यो व्रत लिने व्यक्तिले अलिनो भोजन ग्रहण गर्नुपर्दछ।'''
हेमाद्रिमा अनन्त व्रतको विवरण विशद रूपले प्रस्तुत गरिएको छ, त्यसमा कृष्णद्वारा युधिष्ठिरलाई बताइएको कौण्डिन्य ऋषि र तिनकी पत्नी शीलाको गाथा वर्णित छ । भगवान श्रीकृष्णको कथन छ - 'अनन्त' उनका रूपहरूमध्ये एउटा रूप हो, जसलाई काल भनिन्छ । अनन्त चतुर्दशीको व्रत धुप, दीप, चन्दन, अक्षता, पुष्प, नैवेद्यादि उपचारहरूका माध्यमले सम्पादन गरिन्छ । यस व्रतको महात्म्य उल्लेख गर्दै के भनिएको छ भने यदि यस व्रतलाई १४ वर्षसम्म लिने हो भने व्रत सम्पादन गर्ने व्यक्तिले सजिलै विष्णुलोक प्राप्त गर्न सक्दछ । यस व्रतलाई सम्पादन गर्ने सन्दर्भमा उपयुक्त तिथि र दिन निर्धारणका विषयमा मतमतान्तर छन् । माधव का मतमा यो व्रत मध्याह्नकालमा सम्पादन नगरेर सूर्योदयबाट गणना गरी प्रातःकालमा तीन मुहर्तसम्म अनन्त व्रतका लागि सर्वोत्तम मानिन्छ । तर निर्णयसिन्धुले यस मतको खण्डन गरेको छ । यसमा उदय तिथिको प्रयोग नै उपयोगी मानिन्छ र मध्याह्नकालसम्म चतुर्दशी तिथि हुँदा अझ राम्रो मानिन्छ ।
बुन्देली भाषा
बुन्देली वा बुन्देलखण्डी मध्य भारतको बुन्देलखण्ड क्षेत्रमा बोलिने आर्य भाषा हो। यो केन्द्रीय आर्य भाषा परिवारहरूको हो र पश्चिमी हिन्दी उपसमूहको हिस्सा हो। शौरसेनी प्राकृत अपभ्रंश भाषाको वंशज, बुन्देली पश्चिमी हिन्दी अन्तर्गत वर्गीकृत गरिएको थियो। बुन्देली ब्रज भाषासँग पनि घनिष्ठ रूपमा सम्बन्धित छ, जुन उन्नीसवीं शताब्दीसम्म उत्तर-मध्य भारतमा सबैभन्दा प्रमुख साहित्यिक भाषा थियो।
भौगोलिक वितरण
बुन्देलखण्ड क्षेत्रमा उत्तर प्रदेश र मध्य प्रदेशका क्षेत्रहरू समावेश छन्। बन्दा, हमीरपुर, जलौन, झाँसी, ललितपुर, चित्रकूट, महोबा, दतिया, छतरपुर, पन्ना, टिकमगढ, सागर, दमोह, निवारी जिल्लामा बुन्देली भाषा बोलिन्छ।
नर्कट झ्याप्सी
नर्कट झ्याप्सी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा जर्डन्स् बुस च्याट (Jerdon's bush chat) भनिन्छ।
गान्धी जयन्ती
महात्मा गान्धीको जन्मदिन। अक्टोबर २।
बालुवापाटी देउपुर
बालुवापाटी देउपुर नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यस गाविसलाई पहिले नाल्दुम गाउँ पञ्चायत भनेर चिनिन्थ्यो र हालसम्म पनि नाल्दुम भनेर चिनिन्छ। यस गाविसमा तामाङ जातीको बसोबास रहेको छ तामाङ बाहेक बाहुन क्षेत्री लगायत अन्य जातिको पनि पर्याप्त बसोबास छ। यस गाविसको भक्तपुर जिल्लाको नगरकोट गाविस र काठमाडौँ जिल्लाको सुनटोल गाविस ,लप्सिफेदी गाविस र नाङ्ग्लेभारे,सिन्धुपाल्चोकको फटकसिला गाविस, काभ्रेको टुकुचा नाला गाविस, गैह्रीबिसौना देउपुर गाविस, नयागाउँ देउपुर गाविस लगायतका गाविसहरूसँग सिमाना जोडिएको छ। पर्यटनस्थल नगरकोट यस गाविस र नगरकोट गाविसको संगमस्थलमा पर्दछ।
राष्ट्रपिता
राष्ट्रपिता एक सम्मानजनक उपाधि हो जुन कुनै व्यक्तिलाई उसको देश, राज्य वा राष्ट्रको स्थापना पछि प्रेरणाको रूपमा मान्ने गरिन्छ।
पेतर पात्रिया (बहुवचन पात्रेस पात्रिया), जसलाई परेन्स पात्रिया समेत भन्ने गरिन्छ, एउटा रोमन सम्मान थियो जसको अर्थ 'पिताभूमिको पिता' हुन्छ, जसलाई सिनेटद्वारा देशको नायकहरूमाथि र पछि सम्राटहरूद्वारा दिइएको थियो। शाही शासन वा राजतन्त्रमा, सम्राटलाई प्राय 'राष्ट्र पिता/माता' वा आफ्नो परिवारको मार्गदर्शन गर्नको लागि एउटा पिता अभिभावकको रूपमा मान्ने गरिन्छ।
उत्तर औपनिवेशिक अफ्रिकामा, 'राष्ट्र पिता' एउटा शीर्षक थियो जसको उपयोग धेरैजसो नेताहरूले स्वतन्त्रता आन्दोलनमा आफ्नो भूमिकालाई आधिकारिक स्रोतको रूपमा र निरन्तर लोकप्रियताको स्रोतको रूपमा पितृवादी प्रतीकवादको उपयोग गर्नको लागि गरिएको थियो। सन् १९४९ मा जोसेफ स्टालिनको ७०औँ जन्मदिनको अवसरमा, उनलाई दोस्रो विश्व युद्ध पछि सोभियत सङ्घद्वारा कब्जा गरिएको देशहरूमा 'व्यक्तिहरूको लोकतन्त्र'को स्थापनाको लागि 'राष्ट्र पिता'को उपाधिबाट सम्मानित गरिएको थियो।
'राष्ट्रपिता' उपाधि कहिलेकाँही राजनीतिक रूपमा प्रतिस्पर्धा हुन्छ। सन् १९७२ मा बङ्गलादेशको संविधानले शेख मुजिबुर रहमानलाई 'राष्ट्र पिता' घोषित गरेको थियो।
एक्स्पेन्डेबल (लघुकथा)
एक्स्पेन्डेबल अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
इङ्ल्यान्ड क्रिकेट टोली अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा इङ्ल्यान्ड र वेल्सको (सन् १९९२ पूर्व स्कटल्यान्ड) प्रतिनिधित्व गर्ने क्रिकेट टोली हो। सन् १९९७ जनवरी १ पछि यो टोलीलाई इङ्ल्यान्ड र वेल्स क्रिकेट बोर्ड (इसिबी)द्वारा प्रबन्धन गर्ने गरिएको छ भने सो भन्दा पहिले यसलाई सन् १९०३ देखि सन् १९९६ को अन्त्यसम्म मेरिलबोन क्रिकेट क्लब (एमसिसी) द्वारा प्रबन्धन गरिएको थियो। सन् १८७७ को १५-१९ मार्चमा आयोजित इङ्ल्यान्ड तथा अस्ट्रेलियाबीच भएको क्रिकेट खेललाई नै पहिलो आधिकारिक टेस्टको रूपमा मानिन्छ। सन् १९०९ जुन १५ मा यी दुई राष्ट्रसँगै दक्षिण अफ्रिका मिलेर इम्पेरियल क्रिकेट कन्फ्रेन्स (अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदको अवधारणा) गठन गरेका थिए। इङ्ल्यान्ड र अस्ट्रेलियाबीच सन् १९७१ जनवरी ५ मा पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलिएको थियो। इङ्ल्यान्डले आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय टि-ट्वान्टी म्याच अस्ट्रेलिया विरुद्ध सन् २००५ जुन १३ मा खेलेको थियो। हाल सम्म इङ्ल्यान्डले ९४५ टेस्ट म्याचमा ३३६ जितसँगै २७३ हार र ३३६ ड्रको नतिजा निकालेको छ। यसै प्रकार इङ्ल्यान्डले एकदिवसीय क्रिकेट विश्वकपमा तीन पटक उप-विजेता बनेको छ (सन् १९७९, १९८७ तथा १९९२), यसै गरि सन् २००४ तथा २०१३ मा आइसिसी च्याम्पियन्स ट्रफीमा विजेताको रूपमा रहेको छ भने सन् २०१० को आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी ट्वान्टीको विजेता पनि रहेको छ ।
द इनडेफेटिगेबल फ्रग
द इनडेफेटिगेबल फ्रग अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
एरिका कार
शिवाय चलचित्र एरिकाको बलिउड करियरको पहिलो चलचित्र हो ।
गोयाइनघाट उपजिल्ला
गोयाइनघाट बङ्गलादेशको सिलेट जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
गोयाइनघाट उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°५५' देखि २५°११' उत्तर अक्षांश र ९१°४५' देखि ९२°०१' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। गोयाइनघाट उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये १४४.४८ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई भारतको मेघालय राज्यले उत्तर, सिलेट सदर र जैन्तापुर उपजिल्लाले दक्षिण, जैन्तापुर उपजिल्लाले नै पूर्व र कोम्पनीगञ्ज उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। शाडि गोयाइन, पियाइन, दमदम सिमसार क्षेत्र, बड दैया, शिलचाँद, बड डुङ्गाई, उनाई, बलालि, नलकुरी बिल आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदी तथा नहरहरू हुन्।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २०७१७० रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १०७३१४ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ९९८५६ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १९०५१८ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १५८०९ रहेक‍ छ। त्यस्तैगरी बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ७११, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २२ अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ११० रहेको छ। यस उपजिल्लामा खसिया जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा १३१ मस्जिद र ८ मन्दिरहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका ४४.७६% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ३७.७७% ले पोखरी, १.१४% ले टुटी र ९.७७% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये २८.८९% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वस्थ्य जाँच केन्द्र, ३ ग्रामीण स्वस्थ्य केन्द्र, ५ परिवार नियोजन केन्द्रहरू रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, गहुँ, आलु, प्याज, तोरी, पानको पात तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया कटहर, केरा, भुइँकटर, नरिवल, कागती, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया चिया, पानको पात, सुन्तला, माछा लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र तिल पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा १९ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १० माछापालन केन्द्र, २ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा २० कुखुरापालन केन्द्र रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ५९.४०% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा १४.१४%, उद्योगमा ०.५५% वाणिज्यमा ९.५४%, सञ्चार र यातायातमा ०.७६%, निर्माण क्षेत्रमा ०.४९%, सुविधामा २.३६%, धार्मिक सेवामा ०.४२%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा १.२४% र अन्यमा १०.८९% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय गोयाइनहाट थानाको स्थापना सन् १९०८ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा ९ सङ्घ परिषद्, २६० मौजा/महल्ला र २६७ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू यस प्रकार छन्; रुस्तमपुर सङ्घ परिषद्, पश्चिम जाफलङ् सङ्घ परिषद्, पूर्व जाफलङ सङ्घ परिषद्, लेङ्गाँडा सङ्घ परिषद्, आलीरगाँउ सङ्घ परिषद्, फतेपुर सङ्घ परिषद्, नन्दिरगाँउ सङ्घ परिषद्, तोयाकुल सङ्घ परिषद्, डौबाडी सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर २२.८२% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता २७.०२% छ भने महिलाको साक्षरता दर १८.२९%रहेको छ। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; गोयानइघाट उच्च विद्यालय, गोयाइनहाट उच्च विद्यालय (सन् १९५२), आलीगाँओ उच्च विद्यालय आदि।
द कम्यूटर
द कम्यूटर अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
पारस खड्का
पारस खड्का (जन्म:७ कार्तिक २०४४ तदनुसार २४ अक्टोबर १९८७) नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन् ।  उनी दायाँ हाते ब्याट्सम्यान तथा दायाँ हाते मध्यम बलर हुन् ।  पारस सन् २००४ देखि नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका नियमित सदस्य हुन् ।
खेल जीवन
पारस खड्काले पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल अन्डर-१५ एसिया कप यूएई मा सन् २००२ डिसेम्बरमा खेलेका थिए।
वर्ष खेलाडी
पारस खड्काले नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्चले प्रत्येक वर्ष प्रदान गर्ने वर्ष खेलाडी उपाधि दुई पटक प्राप्त गरेका छन् । उनले वि.सं. २०६६ र २०६९ को वर्ष खेलाडी उपाधि जितेका थिए । नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमका कप्तान पारसको नेतृत्वमा नेपालले वि.सं. २०६९ मा दुई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता जितेको थियो भने एकको फाइनलमा पुगेको थियो । पारस कप्तान रहेको टिमले मलेसियामा सम्पन्न आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन-४ र त्यस लगत्तै दुबईमा एसिसी एलिट ट्रफी २०१३ को उपाधि जित्यो । त्यस्तै चैतमा नेपालमा सम्पन्न एसिसी टि-ट्वान्टी कप २०१३ को फाइनल खेलेको थियो । एसिसीका दुबै प्रतियोगितामा पारस 'म्यान अफ द सिरिज' बने । उनकै नेतृत्वमा सशस्त्र प्रहरी बल (एपिएफ)ले घरेलु प्रतियोगितामा पनि सफलता चुमेको थियो । हाल उनी न्यू जील्याण्डमा हुने २०१४ क्रिकेट विश्वकप छनौट खेल्नका लागि पुगेका छन् । न्युजिल्याण्डमा दुःखद नतिजा निकाले पनि पारसको कप्तानिमा नेपालले बङ्गलादेशमा सम्पन्न टि टवान्टि वर्ल्डकपमा सुखद नतिजा निकालेको थियो ।
टि-ट्वान्टी क्रिकेटको ४१ औँ बरियतामा
नेपालका कप्तान पारस खड्का अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आईसीसी) ले जारी गरेको टि-ट्वान्टी क्रिकेटको ब्याटिङ र अलराउन्डर विधाको बरियतामा पर्न सफल भएका छन् । उनी अलराउन्डरमा ४१औं स्थानमा रहेका छन् । [ ]
नेपाल टेलिकमको ब्रान्ड एम्बेसडर
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका पूर्वकप्तान एवं चर्चित खेलाडी पारस खड्का नेपाल टेलिकमको ब्रान्ड एम्बेसडरमा एक वर्षका लागि नियुक्त भएका छन्।
अल्मोडा जिल्ला
अल्मोडा भारतीय राज्य उत्तराखण्डको एउटा जिल्ला हो।
इन्डो-स्काइथियन साम्राज्य
इन्डो-स्काइथियन साम्राज्य पाकिस्तान तथा भारतमा बसाइँ सरेर आएका ईरानी मुलका शक (स्काइथियन जाति)हरूले खडा गरेको राज्य वा शक्तिकेन्द्र हो । राजा मौयेस (मोगा) प्रथम शक राजा हुन् जसले भारतमा राजसत्ता स्थापना गरे ।
पिप्रहवा
पिप्रहवा नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो ।
काले झ्याप्सी
काले झ्याप्सी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
आउट इन द गार्डेन
आउट इन द गार्डेन अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
द ग्रेट सी
द ग्रेट सी अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
बिर्ता देउराली
बिर्ता देउराली नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
दिसपुर
दिसपुर  भारतको राज्य आसामको राजधानी हो । गुवाहाटी सहरको स्थानीय सहर रहेको दिसपुर सन् १९७३ मा आसामको राजधानी बनेको हो । मेघालय राज्यको स्थापना भएपछि यो सहर शिलोङ पछि राजधानी बनेको हो ।
दिसपुर आसाम सरकारको क्षेत्र हो । दिसपुरको दक्षिणमा पौराणिक वशिष्ठ आश्रम र शंकरदेव कलाक्षेत्र स्थित छन् । शंकरदेव कलाक्षेत्र सन् १९९० मा अस्तित्वमा आएको थियो किनभने यस क्षेत्रमा एउटा कला केन्द्रको कमी पछिल्लो कयौं वर्षदेखि महसुस भइरहेको थियो । आसाम सचिवालय भवन, आसाम संसद भवन र राज्य आपातकालीन केन्द्र दिसपुरमै अवस्थित रहेको छ । आसाम मार्ग र जिएस मार्ग दिसपुर भएरै जान्छ । राजधानीको रूपमा जानिने दिसपुर, गुवाहाटी चिया विमोचन केन्द्रको लागि प्रसिद्ध छ । विभिन्न प्रकारका चियाहरू यहाँ विमोचन गर्ने गरिन्छ । यस केन्द्रमा सिटिसी चियाको विश्वमा सबैभन्दा बढी प्रजाति विमोचन गर्ने गरिन्छ ।
राजनीति
दिसपुर गुवाहाटी (लोकसभा क्षेत्र) अन्तर्गत पर्दछ ।
मौसम
दिसपुरमा गर्मीमा तापक्रम औसत न्यानो हुने र जाडोमा अत्यन्तै जाडो हुने गर्छ ।
शिक्षा
आसामको राजधानी सहर दिसपुर आसामको शिक्षा क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण स्थान हो । दिसपुरमा दुई महत्त्वपूर्ण कलेजहरू रहेका छन्, त्यसमध्ये एकको नाम दिसपुर कानुन कलेज र अर्को दिसपुर कलेज रहेको छ । दिसपुर कानुन कलेजको स्थापना सन् १९३३ मा भएको हो । यस कलेजलाई भारत कानुन परिषदले मान्यता दिएको छ । त्यसैप्रकार दिसपुर कलेजको स्थापना सन् १९७८ मा भएको हो । यस कलेजको स्थापना उच्च शिक्षा हासिल गर्नका लागि आसामका विभिन्न क्षेत्रबाट आउने विद्यार्थीहरूको सुविधालाई ध्यानमा राखेर गरिएको हो । दिसपुर सहरमा विभिन्न सरकारी तथा निजी विद्यालयहरू रहेका छन् ।
पर्यटकीय क्षेत्रहरू
राजधानी सहर हुनुका साथसाथै यो पूर्ण योजनावद्ध सहर हो । दिसपुरमा अनेकौ पर्यटकीय क्षेत्रहरू रहेका छन् ।
एवलिन शर्मा
एवलिन लक्ष्मी शर्मा एक भारतीय-जर्मन चलचित्र अभिनेत्री हुन् ।
नीरफूल
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> नीरफूल (नेपाली: नीरफूल) सेलो प्रोडक्सनको ब्यानरमा फुलमान बलद्वारा लिखित र निर्देशित नेपाली चलचित्र हो। यसलाई तेन्जिङ सोनम डोमाले निर्माण गरेका हुन् । जुन ९, २०२३ मा रिलिज हुने यस फिल्ममा दयाहाङ राई, रेखा थापा, बुद्धि तामाङ, शान्ति वाइबा, जिग्मे छ्योकी घिसिङ, पुस्कर गुरुङ लगायतका कलाकारहरुको अभिनय रहेको छ ।यो फिल्म २०७२ सालको भुकम्पमा आदरित रहेको छ।
= जात =
यो फिल्म एक परिवारको त्रासदीको बारेमा हो, जसमा एक ठूलो भूकम्पपछि सदस्यहरू छुट्टिन्छन्, र त्यस समयको उनीहरूको मनोविज्ञान।
= सन्दर्भ =
द किङ्ग अफ द एल्भ्स (लघुकथा)
द किङ्ग अफ द एल्भ्स अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
काँसे झ्याप्सी
काँसे झ्याप्सी (वैज्ञानिक नाम: Saxicola leucurus) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
द भेरिएबल म्यान
द भेरिएबल म्यान अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
मन्टेसरी शिक्षा
मन्टेसरी शिक्षा (Montessori education) ढाईबाट ६ वर्षका बालकहरूका हेतु प्रयोगमा ल्याइने पद्धति हो जसको विकास बीसौं शताब्दीका प्रारम्भमा डा० मारिए मण्टेसरी द्वारा भयो। रोम विश्वविद्यालयमा मंदबुद्धि बालकहरूको चिकित्साको कार्य गर्दै तिनहरूको ध्यान उक्त बालकहरूको शिक्षा तिर गयो र उनले मन्टेसरी शिक्षाको विकास गरे जुन पछिल्लो समयमा सामान्य बुद्धि भएका बालबालिकाहरूका शिक्षाको लागि पनि उपयोगमा ल्याईएको हो । यस पद्धतिमा चलाईने पहिलो स्कूल अर्ध बर्बर श्रमिक बालकहरूको लोरहरूजोमा ६ जनवरी, १९०७ लाई खुलेको हो। सन् १९१३ मा प्रथम अन्तर्राष्ट्रीय मन्टेसरी प्रशिक्षण पाठ्यक्रमको आयोजन भयो जसमा अमेरिका, अफ्रिका, भारत तथा धेरै यूरोपीय देशहरूका मान्छे सम्मिलित भए। डा० मान्टेसरी स्वयं आफ्ना दत्तक पुत्र मारिओ मान्टेसरी सहित जीवन भर यसका प्रसारमा लागि रहिन्। हाल नेपालमा यो शिक्षाको बिकाश भैरहेको छ ।
शेख
शेख वा अन्सारी वा शेख अन्सारी एक अरबी उपनाम हो जुन परम्परागत रूपमा वरिष्ठ व्यक्तिको नामको अगाडी लगाइन्छ। यो कुनै कबिला को मुखिया वा प्रमुख प्रमुख व्यक्तिहरु को लागी, इस्लाम को कोही जानकार वा विद्वान मानिस वा अरब राष्ट्रका राजपरिवार सदस्य लागी सम्बोधन गरिन्छ। यसलाई उलेमासँग भ्रमित हुनु हुँदैन। उलेमा कानुनी र आधिकारिक रूपमा इस्लामका विद्वानहरूलाई  भनिन्छ। शेखको अर्थ ठूलो र सम्मानित हुन्छ।
शासकीय खानादानामा, शेख भनेर "स्वामी/ अन्नदाता" भनेर बुझिन्छा।
झेकझेक झ्याप्सी
झेकझेक झ्याप्सी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
द ट्रबल विद बबल्स
द ट्रबल विद बबल्स अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
अमृता प्रकाश
अमृता प्रकाश एक भारतीय अभिनेत्री हुन् ।
बागेश्वर जिल्ला
बागेश्वर भारतीय राज्य उत्तराखण्डको एउटा जिल्ला हो।
यो पनि हेर्नुहोस्
कार्तिकेय (मोहन्याल)
द इम्पोसिबल प्लानेट (लघुकथा)
द इम्पोसिबल प्लानेट अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
जगनाथ
जगनाथ  दैलेख जिल्लाको एक गाउँ विकास समिती हो। दैलेखको पूर्वी क्षेत्र जाजरकोटको सिमानामा पर्ने जगनाथ गाविस भौगोलिक रूपले विकट सदर मुकामबाट ११ कोष टाढा रहेको छ। यो गाविस २०३९ सालमा पूर्व मेहेलतोली गाविसबाट अलग भएको थियो भने पछि राज्यको पूनरसंरचना संगै यस गाविसका चर्चित देवता जगनाथ मावईको नामबाट नामाकरण भई जगनाथ गाविस रहन गयो। यस गाविसमा मुख्य गरी रुमी, तुर्सु, सीमा ,पोखरा, कुल्ले, डौरी, मन्घर गाँउहरू रहेका छन्। यस गाविसमा जगनाथ मावई, मालिका, देउराली, मष्टो लगाएतका धार्मिक सम्पदा र चमेरे गुफा धुँ गर्ने वडार र भैरी लेख जस्ता प्राकृतिक सम्पदा रहेका छन्।
बाह्य सूत्र
Jagannath, Bheri जगनाथ, दैलेख जिल्ला Jaganath
बूढाखानी
बूढाखानी नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
पुरैना
पुरैना नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
ज्याभिअर मासेरानो
ज्याभिअर एलेज्यान्ड्रो मासेरानो (जन्म ८ जुन १९८४ शान लोरेन्जोमा) एफसी बार्सिलोनाको लागि रक्षात्मक मध्यपंक्तिबाट खेल्ने अर्जेन्टिनी फुटबल खेलाडी साथै अर्जेन्टिना राष्ट्रिय टीमका कप्तान पनि हुन। उनी आवश्यकता अनुसार सेन्ट्रल ब्याकबाट पनि खेल्ने गर्छन।
द ह्याङ्गिङ स्ट्रेन्जर
द ह्याङ्गिङ स्ट्रेन्जर अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
द बिल्डर (लघुकथा)
द बिल्डर अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
शक्ति गौचन
शक्ति गौचन (Shakti Prasad Gauchan) (पूरा नाम:- शक्ति प्रसाद गौचन) (जन्म २२ अप्रिल १९८४) एक नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमका महत्त्वपूर्ण पुर्व क्रिकेट खेलाडी हुन् । शक्ति एक अल राउन्डर क्रिकेट खेलाडी हुन् । उनी दायाँ हाते ब्याट्सम्यान हुन् भने लेफ्ट-आर्म स्पिन हुन् । उनले नेपाली राष्ट्रिय टिमका लागि ओमान विरूद्व सन् २००२ जुलाईमा डेब्यु गरेका थिए । जुलाई २०१८ मा शक्तिले नेदरल्यान्ड विरूद्वको खेल पछि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलबाट सन्यासको घोषणा गरेका थिए । उनले आफ्नो पहिलो एकदिवसीय भ्रमण पश्चात्नै अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवनबाट सन्यासको घोषणा गरेका थिए ।
बेतहनी
बेतहनी नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
शक्ति गौचन
शक्ति नेपाली क्रिकेट इतिहासमै अन्तर्राष्ट्रिय सतक प्रहार गर्ने दोस्रो खेलाडी हुन् । उनले इटाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम विरूद्व २००५ फेब्रुअरीमा आईसीसी विश्वकप छनोट चरणको सिरिज अन्तर्गत यो उपलब्धि हात पारेका थिए । उक्त खेलमा शक्ति १०३ बलमा १०६ रन सहित अवजीत रहेका थिए ।
शक्तिले २०१८ एभरेष्ट प्रिमियर लिग पछि घरेलु क्रिकेटबाट समेट सन्यास लिएका थिए । पोखरा राइनोजबाट समूह चरणको अन्तिम खेल पछि उनले सबै खाले क्रिकेटबाट सन्यास लिएका थिए ।
भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस
भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस, बोलचालमा काङ्ग्रेस पार्टी तर प्रायः साधारण काङ्ग्रेस, भारतमा व्यापक जरा भएको राजनीतिक दल हो। सन् १८८५ मा स्थापित, यो एसिया र अफ्रिकामा ब्रिटिश साम्राज्यमा उभरिएको पहिलो आधुनिक राष्ट्रवादी आन्दोलन थियो। १९ औं शताब्दीको अन्तदेखि, र विशेष गरी सन् १९२० पछि, महात्मा गान्धीको नेतृत्वमा, काङ्ग्रेस भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनको प्रमुख नेता बने। काङ्ग्रेसले भारतलाई संयुक्त अधिराज्यबाट स्वतन्त्रताको लागि नेतृत्व गरे, र ब्रिटिश साम्राज्यमा अन्य औपनिवेशिक विरोधी राष्ट्रवादी आन्दोलनहरूलाई उल्लेखनीय रूपमा प्रभाव पार्यो।
भूमे
मगर समुदायको चर्चित पर्व भूमे १८ मगरातअन्तर्गत रोल्पा, रुकुम, सल्यान, पाल्पा, दैलेख, जाजरकोट आदि जिल्लामा र दाङ लगायत राप्ती अञ्चलका सबै जिल्लामा धूमधामसँग मनाइन्छ। भूमे पूजालाई कसै कसैले (विशेष गरेर नेपाली भाषीहरूले) बलपूजा भनेर पनि भन्ने गर्दछन, तर अधिकांश खाम क्षेत्रमा यसलाई भूमे नै भनेर चिनिन्छ |
भूमे भन्ने शब्द भूमी अर्थात् जमीनबाट अपभ्रम्सित भएर आएको हो | खाम क्षेत्रका मगरहरू कुनै देवी देउताको भन्दा बढी आफ्ना पुर्खा र प्रकृतिको बढी पूजा गर्दछन | भूमी बराहा, सिद्ध बराहा आदिको पूजा गर्नु यसका उदाहरणहरू हुन्| हरेक वर्ष वर्षा ऋतु लाग्नु भन्दा पहिले बालीनाली लगाएपछि मनाइने यो पर्वमा प्रकृतिको पूजा गरिन्छ, साथै वर्षभरिको कामको थकान मेटाउने काम पनि हुन्छ। बाढी पहिरो, हुरी बतास जस्ता प्राकृतिक प्रकोपबाट बच्नलाई र राम्रो खेतीपातीको कामना गर्दै भूमी माताको असार मसान्तमा पूजा गरी करिब हप्ता दिनसम्म नाँचेर धुमधामसँग मनाउँदछन् र त्यसबेला हरेक गाउँमा एउटा सानोतिनो मेला नै लाग्दछ त्यसकारण यस भूमे पर्वलाई कसै कसैले भूमे मेला भनेर पनि भन्दछन् | अन्न जोगाउन प्रकृतिको पूजा :खेतीपाती सकेपछि यो पूजा प्रारम्भ हुन्छ,' मगर सङ्घ सँग सम्बद्द कीर्तिमान पुन का अनुसार 'खेतीपाती गर्दा केही कीरा-फट्यांग्रा पनि मरेका हुन सक्छन्। त्यसबाट भएको क्षतिका लागि क्षमा माग्दै खेतीपाती राम्रो होस् भन्ने कामना हुन्छ।' बालीनालीमा कीरा नलागोस्, बाढी-पहिरोले नोक्सान नगरोस् भनेर भूमि, वन-जंगल, सूर्य, चन्द्रको पूजा गर्ने चलन छ।
असार १ गते सुरु हुने भूमे महोत्सव विगतमा रुकुम, रोल्पा आदि पहाडी जिल्लामा एक महिनासम्म मनाउने चलन थियो, तर अहिले बिस्तारै मनाउने दिन घट्दै गएको छ। आजभोलि यो चाड तीनदेखि सात दिनसम्म मनाइन्छ। पूर्खादेखि मनाइँदै आएको यो पर्वलाई मगर समुदायले सहायक पर्व मान्छ। मगर सङ्घ सँग सम्बद्द मनबहादुर पुन का अनुसार 'मुख्य पर्व माघेसंक्रान्ति हो, त्यसपछिको पर्व भूमे नै हो। पूर्खाले जंगल खोस्रेर खेतीपाती गर्न थालेदेखि नै यो पर्व मनाउन थालिएको हो। भूमे पर्वमा मगर समुदायका सबै मानिस तालमा ताल मिलाएर नाच्छन्। वर्षभरि अन्य पहिरन लगाउनेहरूले पनि यो पर्वमा मगर समुदायको पहिचान दिने पटुकी, फेटा लगाउँछन्। मगर युवायुवतीदेखि वृद्धव द्धाहरूसम्म एउटै थलोमा लहरै उभिएर एकनासले नाच्छन्। नाच्दानाच्दै दोहोरी सुरु हुन्छ मगर खाम भाषामै। कसैले गत वर्ष भेटेको दिन सम्झना गर्छन्, कसैले वर्षभरि भोगेका दुःखसुखका कुरा निकाल्छन् त कसैले प्रकृति र अन्न-पानीका।पहाडी जिल्लाहरूमा महिलाले दुई दिन लगाएर जलजलाको बुकी फूल टिपेर पुरुषलाई सिउरिदिने चलन छ। पुरुषले पनि वन प्याज लिएर चौरमा छिल्ने र त्यही नाचगान गर्ने चलन छ। मगर खाम भाषामा वन प्याजलाई 'नो' भन्ने चलन छ। त्यसैले यसलाई खाम भाषामा 'नोको बाङे नाच' पनि भनिन्छ। नाचका क्रममा २२ ताल मिलाउनुपर्ने नियम हुन्छ, जसमा हात, खुट्टा र कम्मरले ताल मिलाउनुपर्छ। नाचसँगै गाइने दोहोरीमा वर्षभरका दुःखसुखका कुरा आउने गरेको घोराही १० की पूर्णकुमारी पुन बताउँछिन्।
यसै क्रममा खाम मगरहरूले
नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची
नेपालमा हाल सम्म १२ वटा राष्ट्रिय निकुञ्जहरू साथै २ वटा वन्यजन्तु आरक्षहरू रहेको छ ।
राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
नेपालमा रहेका राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको सूची निम्न छन् :-
तोली
तोली  एक गाउँ विकास समितीको नाम हो। यो गा.वि.स. भेरी अञ्चलको दैलेख जिल्लामा पर्दछ।
भारतीय शैक्षिक प्रशासन
कुनै पनि देशको शैक्षिक प्रशासन धेरै जसो उनको राष्ट्रिय हितहरूका अनुरूप सुनिर्देशित प्रयोजनहरूबाट संबद्ध हुँदछ। ब्रिटिश शासन कालमा भारतको शैक्षिक नीति एवं प्रशासन विदेशी सत्ता द्वारा सञ्चालित हुँनेका कारण राष्ट्रिय परम्पराहरू संस्कृति तथा देशवासीहरूको आवश्यकताहरूका अनुकूल न थियो
भारत सरकारको शैक्षिक प्रशासन १९१९का अधिनियमबाट पूर्व पूर्णत: केद्रीकृत थियो। यस अधिनियमबाट आंशिक प्रादेशिक स्वायता प्रदान गरियो र तदुपरांत शिक्षा प्रादेशिक मंत्रालयहरूका अधिन एक अंतरित विषय बन्यो। समुचित समन्वयका अभावमा वित्तिय कठिनाइयहरूसहित नैं यसबाट प्रादेशिकताको भावना जाग्रत भए। महत्त्वपूर्ण विषयहरूमा सल्लाह दिनको लागि एक केन्द्रिय शिक्षा सलाहकार मंडलको स्थापना १९२१मा गरियो,मा दुइ वर्ष उपरांत इबाट भंग गरेर दिइएको। तर १९३५मा यसको पुन: स्थापना भए। भारतिय शैक्षिकबाट वामा भर्ति १८९६मा प्रारंभ गरियो थियो तर १९२४मा इबाट स्थगित गरेर दिइएको। भारत सरकारका १९३५का अधिनियमले राज्यहरूको अधिक स्वायत्तता प्रदानको र यसका फलस्वरूप भारतिय शिक्षा मंत्री अधिक अधिकार संपन्न हो गए। १९४५बाट भारत सरकारमा शिक्षाको लागि पृथक्‌ विभागको स्थापना गरियो र १९४७मा स्वतन्त्रता प्राप्तिका उपरांत स्वर्गीय मौल्याउन अबुल कलाम अजादका मंत्रित्वमा केन्द्रिय शिक्षा मंत्रालयको स्थापना भए। भारतिय संविधानका निर्माणका समय सन्‌ १९४४बाट शिक्षा तथा विश्वविद्यालय राज्य सूचीका अंतर्गत राखियो। केद्रको गतिविधिहरूको केन्द्रिय विश्वविद्यालयहरूतथा राष्ट्रिय महत्त्वको वैज्ञानिक र प्राविधिक शिक्षण संस्थाहरूका परस्पर समन्वय तथा उच्च शिक्षा अथवा अनुसन्धान एवं वैज्ञानिक र प्राविधिक संस्थाहरूका मानकहरूका संकल्पसम्म सीमित गरेर दिइएको। व्यावसायिक तथा श्रमिकहरूको प्राविधिक शिक्षण केद्र तथा राज्यहरूको समवर्ति सूचीमा राखाइयो।
यो अनुभव गरे जान्छ कि यस नविन प्रजातन्त्रमा शैक्षिक प्रशासनको मुख्य कार्य शिक्षालाई मानविय रूप दिन एवं जनतालाई प्रजातांत्रिक विधिहरू एवं स्थितिहरूमा प्रशिक्षित गर्ना हो। नयाँ शिक्षकहरूतथा निरीक्षण अधिकारीहरूलाई यस्तो विशिष्ट दृष्टिबाट संपन्न गर्ना हो, जसबाट कि ती सत्ताको धाक जमाए बिना नैं शिक्षार्थीहरूलाई प्रेरित गरेर सकहरू। स्वतन्त्रता प्राप्तिका उपरांत देशको परिवर्तित परिस्थतिहरूका अनुकूल शैक्षिक प्रशासनका सुधारको ओर अपेक्षित ध्यान नदिए जानसका।
वर्तमान कालमा राज्यहरूमा शिक्षाको व्यवस्था राज्यका शिक्षा निदेशकको अध्यक्षतामा गरिन्छ, जसका अधिन अनेक उपनिदेशक एवं सहायक हुँदछन्। राज्य अनेक मंडलहरूअथवा अंचलहरूमा विभक्त हुँदछ, प्रत्येक मंडलका अंतर्गत अनेक जिल्लाहरू हुँदछन्। प्रत्येक मंडल एक निरीक्षकका अधिन तथा हरेक जिल्ला स्कूल निरीक्षकका अधिन हुँदछ।
यसबाट निम्न स्तरमा नागरिक तथा ग्रामीण क्षेत्रहरूमा प्राय: प्राथमिक शिक्षाको व्यवस्था स्थानीय निकायहरूद्वारा गरिन्छ। पञ्चायति राज्यका प्रादुर्भाव तथा प्रजातांत्रिक विकहरूद्रीकरणका कारण यी निकायहरूका विशेष महत्त्व हो।
विविध स्तरहरूमा शिक्षण संस्थाहरूका नियन्त्रण तथा प्रशासनमा प्रवृत स्वैच्छिक अभिकरण पनि यस प्रसंगमा उल्लेखनीय छन्। सरकारी प्रशासन यी अभिकरणहरूको मान्यता प्रदान गरेर अथवा वित्तिय सहायता दिएर इनमा नियन्त्रण रख्दछ।
केन्द्रिय शिक्षामंत्री राज्यहरूका शैक्षिक प्रशासनमा परोक्ष रूपबाट नियन्त्रण रख्दछ। त्यो समन्वय स्थपना तथा स्तरहरूमा सुधारका अतिरिक्त अन्य विषयहरूबाट सम्बन्धित निर्देश नदेता। तर केन्द्रिय शिक्षा सलाहकार बोर्ड तथा भारतिय प्राविधिक शिक्षा परिषद् तथा अन्य समानांतर निकायहरूका अध्यक्षका नाते त्यो यी निकायहरूका राज्यप्रतिनिधि शिक्षा मंत्रीहरूलाई रष्ट्रीय शिक्षानीतिमा एकरूपताको स्थापनाको लागि अवश्य प्रभावित गर्दछ।
हालमा नैं सरकारले राज्यहरूबाट परामर्श गरेर अखिल भारतिय शिक्षाबाट वाको स्थापनाको लागि महत्त्वपूर्ण पग उठाए हो। यसका फलस्वरूप केद्र तथा अन्य स्वायत्त संस्थाहरूका क्षेत्रमा प्रशासनीय अधिकार तत्सम्बन्धि उच्चतम निकायमा निहित रह्दछन्। विश्वविद्यालयहरूका कुलपतिहरूको नियुक्ति अब कार्यकारी शक्तिका आदेशमा नंको जाति वरन्‌ सरकार तथा विश्वविद्यालयलाई स्विकार्य प्रक्रियाका अनुसार गरिन्छ। विश्वविद्यालय अनुदान आयोग यी संस्थाहरूको वित्तव्यवस्थाको लागि उत्तरदायी हो र इनमा परोक्ष रीतिमा प्रशासकीय नियन्त्रण रख्दछ।
चमौली जिल्ला
चमौली भारतीय राज्य उत्तराखण्डको एउटा जिल्ला हो।
प्रोजेक्ट: अर्थ
प्रोजेक्ट: अर्थ अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
हरियो कचोवा
हरियो कचोवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा ग्रिन कचोआ (Green cochoa) भनिन्छ।
टोनी एन्ड द बिटल्स
टोनी एन्ड द बिटल्स अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
भिटामिन बी
भिटामिन बी मानिसको शरीरको लागि अति आवश्यक पौष्टिक तत्व हो ।
नवीन लुहागुन (अभिनेता)
नवीन लुहागुन (अंग्रेजी:Nabin Luhagun) नेपाली चलचित्रमा आफ्नो कामका लागि परिचित एक नेपाली अभिनेता हुन्। उनले सन् २०१४ मा फिल्म कबड्डीबाट डेब्यु गरेका थिए । उनले फिल्म वीरा सिम्हा रेड्डी (२०२३) मा काम गरे, जुन सबैभन्दा धेरै कमाउने चलचित्र बन्यो। उनले चलचित्र नीरफुल (२०२३) मा अभिनय गरे, जुन सबैभन्दा धेरै कमाउने नेपाली चलचित्र पनि बन्यो।यस् चलचित्रले उनको करीयरमा राम्रो परीवर्तन ल्यायो।
= करियर = कबड्डी फिल्ममा नवीनको पहिलो भूमिका थियो। त्यसपछि उनले अभिनय गरेको चलचित्र कबड्डी ४: द फाइनल म्याच (२०२२) हो, त्यही समयमा उनले चलचित्र प्रेम गीत ३ मा अभिनय गरे। उनले रेकर्ड-ब्रेक फिल्म वीरा सिम्हा रेड्डी (2023) मा अभिनय गरे, जुन सबै समयको सबैभन्दा धेरै कमाउने फिल्म बन्यो। 2023 मा, उनले चलचित्र नीरफुलमा पनि अभिनय गरे, जसले उनलाई दर्शकहरु माझ बढी चिन्यो।
= सन्दर्भ =
= बाह्य लिङ्कहरू =
बैजनी कचोवा
बैजनी कचोवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
बेखसिम्ले घर्तीगाउँ
बेखसिम्ले घर्तीगाउँ नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
प्राइज सिप
प्राइज सिप अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
द क्रिस्टल क्राइप्ट
द क्रिस्टल क्राइप्ट अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
भिक्टर भ्यालडेस
भिक्टर भ्यालडेस आई अरिबस (जन्म ११ जनवरी १९८२ एल'हस्पिटालेट डे लोब्रेगट, बार्सिलोना, क्याटालोनियामा), स्पेनिस ला लिगामा एफसी बार्सिलोनाको लागि खेल्ने स्पेनी गोलरक्षक हुन।
स्पेनी भाषा
स्पेनी वा क्यास्टिलियन (स्पेनी: व castellano कास्तेयानो ) स्पेनमा उत्तपत्ती भएर संसारका धेरै देशहरूमा बोलिने भाषा हो। स्पेनमा उत्पन्न तथा विकास भएर यो भाषा हाल स्पेन लगायत अफ्रिका, अमेरिका लगायत पूर्व एसियामा समेत प्रयोग गरिन्छ। यो भाषा भारोपेली भाषा परिवार अन्तरगत पर्दछ। यो स्पेन र धेरै जसो दक्षिण अमेरिकी देशहरू सहित २१ देशहरूको राष्ट्रिय भाषा हो। यो संयुक्त राष्ट्रसंघका ६ वटा आधिकारीक भाषाहरू मध्येको एक हो।
यो भाषा ३२ देखि ४० करोड मानिसहरूले आफ्नो प्रथम भाषाको रूपमा बोल्ने गर्दछन्। यो भाषा बोल्ने सबैभन्दा धेरै मानिसहरू मेक्सिकोमा बस्दछन्। संयुक्त राज्य अमेरिकामा अङ्ग्रेजी पछिको दोस्रो सबैभन्दा व्यापक भाषा हो। अङ्ग्रेजी र फ्रान्सेली भाषा पछिको संसारको सबैभन्दा तेस्रो प्रभावशाली भाषा हो।
स्पेनीको नामहरु
स्पेनी भाषाको आधिकारिक दुई नाम : स्पेनमा castalleno(क्यास्टिलियन) र संसारको अरू भागहरूमा यो Español (एस्पान्योल) भनिन्छ। १९७८ को स्पेनी संविधान आधिकारिक भाषा परिभाषित गर्न अवधि castellano प्रयोग गर्दछ। लेख 3 भन्छ:
इन्द्रबहादुर राई
इन्द्रबहादुर राई (अङ्ग्रेजी: Indra Bahadur Rai,सन् १९२७दार्जिलिङ, बालसनचिया बगान,भएको थियो) नेपाली मूलका दार्जिलिङ निवासी भारतीय नेपाली साहित्यकार हुन्। उनले नेपाली साहित्य र भाषाको श्री बृद्धिमा दिएको योगदान अविस्मरणीय छ। यसको उच्च मूल्याङ्कन स्वरूप उनलाई विभिन्न पुरस्कार तथा सम्मानबाट विभूषित गरिएको छ।
स्पेनी भाषा
स्पेनीको नामहरु
स्पेनीमा: El castellano es la lengua española oficial del Estado. ... Las demás lenguas españolas serán también oficiales en las respectivas Comunidades Autónomas...
इन्द्रबहादुर राई
जीवनी
इन्द्रबहादुरको जन्म दार्जिलिङ, सन् १९२७ बालसनचिया बगान,  बाबु रणवीर राई र आमा हस्तमाया देवानको सुपुत्रका रूपमा भएको हो। राई आफ्नो जन्मका सम्बन्धमा भन्छन्, "मेरा बाबुआमा उक्त खोलाको पुल निर्माणको काममा खटिरहेका बेला त्यहीँ बगरमा जन्मिएको अरे"। निम्न आय भएको परिवारमा जन्मे पनि उनको शिक्षादीक्षामा भने कुनै कमी हुन पाएन। अङ्ग्रेजी साहित्यमा स्नातकोत्तर गरेपछि प्राध्यापनमा लागे। पहिलो सङ्ग्रहका रूपमा विपना कतिपय सन् १९६१ मा आएको हो। उपन्यास चाहिँ सन् १९५८ मै लेखिसिध्याएको भएता पनि तर प्रकाशित हुँदा भने सन् १९६४ पुग्यो। यिनै कृतिले राईलाई चिनाए।
स्पेनी भाषा
स्पेनीको नामहरु
ध्वन्यात्मक लिप्यन्तरण: एल कास्तेयानो एस ला लेंग्वा एस्पान्योला ओफिसियाल डेल एस्तादो। ... लास डेमास लेंग्वास एस्पान्योलास सेरान ताम्बीएन ओफिसियालेस एन लास रेस्पेक्तीभास् कोमूनीदादेस आऊतोनोमास...
बनकट्वा
बनकट्वा नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
इन्द्रबहादुर राई
जीवनी
उनी आफूलाई प्रभाव पारेका लेखक र कृतिका सम्बन्धमा भन्छन्, " मैले त्यसबेला पढेको कितावमा सन् १८६५ मा प्रकाशित माथ्यु आर्नोल्डको 'एसेज इन क्रिटिसिज्म' थियो र त्यसले धेरै प्रभाव पार्‍यो। त्यहाँ गेटेको बारेमा लेख्दा-जीवन र जगत् भन्ने शब्दहरू लेखिएका पाएँ र यसैलाई अहिलेसम्म लेख्ने कोसिसमा छु। अध्ययन गर्दैजाँदा आफ्नो बाटो आफैँ बन्दै जाँदोरहेछ। जीवन र जगतलाई पढेर लेख्दैगर्दा प्रेमचन्द्र, रवीन्द्रनाथहरू पनि पढिए। त्यसपछि अर्को सजिलो पुस्तक भेटेँ-समरसेट ममको। तीन ठेलीको उक्त कृतिमा एक ठेलीमा सय कथा थिए। त्यही ठेलीको प्रभावबाट विपना कतिपय लेखेँ बीस दिनमा।"
स्पेनी भाषा
स्पेनीको नामहरु
नेपालीमा: क्यास्टिलियन राज्य को आधिकारिक स्पेनी भाषा हो। ... अरू स्पेनी भाषा साथै उनको सम्बन्धित स्वायत्त समुदाय मा आधिकारिक हुनेछ ...
इन्द्रबहादुर राई
जीवनी
उनका सबै कृतिहरू पाठकले अब्बल ठहर्‍याएका छन्। अहिले भर्खरै पनि उनका छानिएका प्रतिनिधि कथाहरूको सङ्ग्रह निस्किएको छ नेपालबाटै। लेखकलाई त झन् आफ्ना सन्तान सबै बराबरी नै लाग्छन् तर पनि रोज्नैपर्दा लेखकले एउटालाई रोज्छ नै। उनी पनि पाठकीय मूल्याङ्कनलाई पछ्याउँदै भन्छन्, प्रिय कृति यही नै एक हो भन्न मलाई गाह्रो लाग्छ। बरू पाठकले कुन कृतिलाई धेरै रुचाएको देखियो, त्यताबाट उत्तर गर्न सजिलो होला। उता भारततर्फकाले 'दार्जिलिङमा नेपाली नाटकको अर्धशताब्दी' कृतिलाई धेरै रुचाएको पाइयो। यता नेपालतर्फ आउँदा क्याम्पसका प्राध्यापकहरूसँग कुराकानी हुँदा समालोचनाका पुस्तक ज्यादा रुचाएको पाइयो।
तेस्रो आयाम
तेस्रो आयामको एक अभियन्ताका रूपमा स्थापित राईअनुसार आयामको प्रारम्भ सन् १९६३ मा समालोचक गणेशबहादुर प्रसाईंले दार्जिलिङमा वैरागी काइँलाको, इन्द्रबहादुर राई र ईश्वरवल्लभ तीन जनालाई भेट गराइदिनुभए पछि भएको हो। तीनमध्ये जेठो राई त्यस बखत ३०/३१ को मात्रै थिएँ। उनका अनुसार " काइँलाले टी.एस.इलियटको किताब पढ्नुभएछ। वेन जोन्सनका बारेमा लेखेको कुराले प्रभाव पारेको हामी दुईलाई बताउनुभयो। त्यसमा तेस्रो आयाम अर्थात् लेखाइमा लम्बाई, चौडाई र मोटाई -गहनता) हुनुपर्छ भनिएको रहेछ। अनि हामी काँचा केटा पनि मोटाईको खोजीमा लाग्यौँ। त्यसैसाल काइँलालाई सम्पादक राखेर 'तेस्रो आयाम' पत्रिका निकाल्यौँ। हामी चार आयामका छौँ तर बोल्दा-लेख्दा दुई आयाम मात्र हुन्छ। त्यसैले सम्पूर्णतालाई नारा बनायौँ। 'मध्यरातपछिको सडकसित मातेको मान्छेको भाषण' कवितामा काइँलाले यही आयाम भित्र्याउनु भयो र 'बन्द कुइरोमा नानीको पाइला' शीर्षक कवितामा पूर्ण अर्थात् चारै आयामको मान्छे बन्न नानीलाई आहृवान गर्नुभएको छ वल्लभले। यो भनेको पूर्णताको खोजी हो। मान्छे कालमा, समयमा बाँचेको हुन्छ र समय एउटै छ। अविभाजित समयलाई लेख्ने प्रयास हो यो। फेरि मिथकको टेक्निक खोजी भयो साथीहरूबाट र सम्पूर्णताको खोजीमा चित्रकारहरू सहयोगी भए। दायाँ, बायाँ, तल, माथि जताबाट हेर्दा पनि चित्र फरक देखिन्छ तर रूप सिङ्गो एउटै हो। यो सम्पूर्णताको कोसिस 'क्युविजम्' हो। मनले गरेको अनुभवअनुसारको लेख्नुपर्छ। यसको मूल आधार भनेको बौद्धिकता हो।"
स्पेनी भाषा
स्पेनीको नामहरु
तर, यो स्पेनिश शाही अकादमी, हाल यसको प्रकाशनहरू मा अवधि español प्रयोग गर्दछ। यस बावजुद तिनीहरूले १७१३ देखि १९२३ को castellano प्रयोग।
इन्द्रबहादुर राई
तेस्रो आयाम
तेस्रो आयामले एक किसिमको चर्चा पाइसकेपछि त्यो त्यतिकै छोडिएजस्तो भयो। उता इन्द्रबहादुर राईले यसैबीचमा लीलालेखनलाई चर्चामा ल्याउनुभयो। उनी नै मुख्य हुनुभएको र उनले नै बेवास्ता गरेर तेस्रो आयाम धरापमा परेको त होइन भन्ने जिज्ञासामा उहाको भनाई अलि बेग्लै छ, "तेस्रो आयाम र लीलालेखन दुई भिन्न थोक होइनन्, एउटालाई लिएपछि अर्को छाडिने। तेस्रो आयामबाटै लीलालेखन बढेको हो तर भिन्न नै छैन पनि भन सकिँदैन। केही आ-आफ्नो विशेषता छन् र धेरै मार्गहरूबाट छानेर एउटा मार्ग हिँड्नुपर्छ। अहिले पछिल्लो नै लेख्नमा लागेका छौँ। यसरी लाग्नेहरूमा दुईचार नाम उल्लेख नगर्दा साहित्यिक समलोचनामा केही भूल हुनजान्छ। लीलालेखनमा साथ दिनेहरूमा कृष्ण धरावासी, रत्नमणि नेपाल, कृष्ण बराल, विनय रावल, सुन्दर मानन्धर, कुमार भट्टराई छन्। उहाँहरूले लीलाबोधका उपन्यास, कथासङ्ग्रह र कवितासङ्ग्रह प्रकाशित गरिसक्नुभएको छ। भन्नैपर्ने छ- लीलालेखनले नेपाली साहित्यमा लेखिने नयाँ विषयवस्तु दिनसकेको छ। वैरागी काइँलालाई लीलालेखनको प्रारम्भकर्ता प्रथम व्यक्ति भने पनि हुन्छ, यसमा चूक हुनेछैन तर स्वर्गीय वल्लभ भने यता आउनुभएन। स्थिर विन्दु अर्थात् वस्तुताको खोजीका क्रममा लीला आयो। सबै मानिसमा प्रकृतिले दिएको एकथोक हुन्छ। त्यो जिज्ञासु स्वभावले नै मान्छेलाई डोर्‍याएको हुन्छ। हाम्रो साहित्यमा कल्पना, भावना र मीठास धेरै भए पनि बौद्धिकताको कमी थियो। त्यसो त सम, देवकोटा, लेखनाथमा बौद्धिकता नभएको होइन तर हाम्रो बेलाको जस्तो बौद्धिकताको कमीझै लागेर खोजी गरियो। हाम्रो बेलाको भनेको धर्म, दर्शन, विज्ञान, सबैबाट ज्ञान लिएर लेखौँ र समाजलाई चाहिएको जस्तो दिउँ भन्ने हो। त्यसैले आइन्सटाइनको सापेक्षतावादलाई अँगालियो। त्यसले कुनै पनि कुरा सधैँ एकै हुँदैन भनेको छ। एक दृष्टिबाट राम्रो लागेको अर्को दृष्टिबाट नराम्रो लाग्न पनि सक्छ। वस्तुको वजन ठाउँअनुसार फरक पर्छ। गतिअनुसार लम्बाई पनि फरक हुन्छ। त्यसैले हाम्रो जीवनमा आउने हरेक कुरा पनि एकै हुँदैनन् भनेर नयाँ आधार समाएको हो। विश्वमा सबै चिज गतिशील छन्, रूप फेरिइरहन्छन् र सबै बदलिइरहने प्रक्रियामा छन्, यस्तो परिवर्तनलाई के भन्ने त भनेर खोज्दा 'लीला' भनिएको हो।"
पुरस्कार
विगत ४५ वर्षदेखि नेपाली साहित्यका साधनामा निरन्तर संलग्न रही कथा, उपन्यास, निबन्ध र समालोचना आदि विविध विधामा नवीन प्रवृत्तीका उत्कृष्ट रचनाहरूद्वारा नेपाली वाङ्मयको श्रीवृद्धिका निम्ति अतिविशिष्ट योगदान वि. स‌ं. २०५१ सालको जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। नेपाली उपन्यासका आधारहरूका लागि सन् १९७५ को साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त गरे।
स्पेनी भाषा
स्पेनीको नामहरु
Español को उपयोग बाबजुद डिक्सिोनारीयो पानीस्पानिछो डे डुडास (स्पेनीमा:Diccionario panhispánico de dudas) (स्पेनी शाही अकादमी को एक किताब), तिनीहरू दुवै सर्तहरू पर्याय हुन् भन्छन्।
इतिहास
स्पेनी ल्याटिनबाट विकसित। रोमी द्वारा औबेरियन प्रायद्वीप ल्याए।
व्याकरण
स्पेनी क्षेत्र मा निर्भर क्रिया लागि ८९-१०७ महिलासँगविभिन्नसंयोजनहरूहुन्छन्। यो नाऊनहारु, विशेषण र केही सर्वनाम लागि एक लिङ्ग र अङ्क सिस्टम भएको पनि धेरै विभक्ति छ। सामान्य वाक्य संरचना विषय-क्रिया-वस्तु हो। यो पनि आवश्यक जब विषय मेट्नका लागि अनुमति दिन्छ। उदाहरणका लागि, वाक्य "Yo soy grande"(यो सोइ ग्रान्दे) मा, विषय "yo"(म) हो। "म ठूलो हुँ" मतलब छ। "Yo" हटाइएको छ भने वाक्य "Soy Grande" हुन र एउटै कुरा अर्थ राख्छ।
व्यक्तिवाचक सर्वनामहरू
स्पेनी भाषाका व्यक्तिवाचक सर्वनामहरू यसप्रकार छन्ः
छत्रपति सम्भाजीनगर
छत्रपती संभाजीनगर भारतको महाराष्ट्र राज्यको एक महानगर हो । अजन्ता (अजिन्ठा) र एलोरा (वेरूल) विश्व धरोहर स्थलहरू समेत धेरै नामी पर्यटन स्थलहरू सन्निध हुनाले यो एक महत्वपूर्ण पर्यटक केन्द्र हो । छत्रपती संभाजीनगर प्रदेशको एक प्रमुख औद्योगिक शहर तथा शिक्षा केन्द्र हो । यो एक जिल्ला तथा संभाग मुख्यालय पनि हो । छत्रपती संभाजीनगर विश्‍वमा अजन्‍ता र एलोराको प्रसिद्ध बौद्ध गुफाहरूको लागि जानिन्छ । यी गुफाहरूको निर्माण २०० ईसा पूर्व देखि ६५० ई. सम्म भएको थियो । यी गुफाहरूलाओओ विश्व धरोहर (वर्ल्‍ड हेरिटेज) मा शामिल गरिएको छ ।
मध्‍यकालमा छत्रपती संभाजीनगर भारतमा आफ्नो महत्‍वपूर्ण स्‍थान राख्छ । औरङ्गजेबले अपने जीवनको उत्तरार्द्ध यहीं व्‍य‍तीत गरेका थिए र यहीं औरङ्गजेबको मृत्‍यु पनि भएको थियो । औरङ्गजेबकी पत्‍नी रबिया दुरानीको मकबरा पनि यही छ । यस मकबराको निर्माण ताजमहलको प्रेरणाबाट गरिएको थियो । त्यसैले यसलाओओ 'पश्चिमको ताजमहल' पनि भनिन्छ ।
बी‍बी का मकबरा
यस सुन्दर इमारतलाई स्‍थानीय मान्छे ताजमहलको जुड़वा रुप मान्छन् । तर बाहिरको मन्छे यसलाई ताजमहलको फूहड नकल मान्छन् । यसलाई औरगजेबको छोरा आजमशाहले आफ्नो माता रबिया दुर्रानीको यादमा बनएका थिए । यो इमारत अझै पनि पूर्णत: सुरक्षित अवस्‍था मा छ । यसै शहरमा अर्को भवन छ जसलाई सुनहरी महल भनिन्छ ।
पनचक्‍की
प्रवेश शुल्‍क: भारतीयहरूको लागि ५ रु. तथा विदेशिहरूको लागि १०० रु समय: सूर्योदय देखि सूर्यास्‍त सम्म
ध्‍वंस अवशेष
औरङ्गाबाद शहरमा धेरै दरवाजाहरू का अवशेष पनि छ । यी ध्‍वंस अवशेषहरूमा दिल्‍ली, जालान, पैठन तथा मक्‍का रा॓शन दरवाजा शामिल छन् । यस बाहेक धेरै भवनहरूको अवशेष पनि छ । नकोंडा पैलेस, किला अर्क तथा दामरी महल आदिको अवशेष यहा छ ।
पूजास्‍थल
पुरानो शहरमा फैलिएको यो मस्जिद र दरगाह लगातार उपयोगमा आउनको कारण राम्रो अवस्‍थ‍ामा छ । यी भवनहरूमा जामा मस्जिद प्रमुख छ जुन निजाम र मुगल दुवैको शासन कालमा आफ्नो महत्‍व राख्थ्यो । जामा मस्जिद बाहेक शाह गन्ज मस्जिद, चौकीको मस्जिद (यस मस्जिदको निर्माण औरङ्गजेबका काकाले गराएका थिए) आदि इमारतहरू पनि देख्न योग्‍य छन् । शहरको उत्तरमा पीर इस्‍लामको दरगाह छ । यस दरगाहमा औरङ्गजेबको शिक्षकको समाधि छ ।
बानी बेगम बाग
यो सुन्दर बाग औरङ्गाबाददेखि २४ किलोमीटर दूर स्थित छ । यस बागमा बनेको बेगमको समाधि बनिएको छ । बानी बेगम औरङ्गजेबको पत्‍नी थिइन् । यस मकबरमा भव्‍य गुन्बद, पि‍लर तथा फव्‍बारे छन् । यो मकबरा दक्‍कन प्रभावित मुगल वास्‍तुशैलीको सुन्दर नमूना हो ।
औरङ्गाबादका गुफाहरू
यो गुफाहरूको शहर देखि केहि किलोमीटर दूर उत्तरमा स्थित छ । यी गुफाहरूमा बौद्ध धर्म सम्बन्धित चित्रकारी गरिएको छ । यहा कुल दस गुफाहरू छन् जुन कि पूर्व र पश्‍िचमी भागमा बाटिएको छ । यी गुफाहरूमा चौथी गुफा सबैभन्दा पुरानो हो । यस गुफाको बनावट हीनयान सम्‍प्रदायसग सम्बन्धित वास्‍तुशैलीमा गरिएको छ । यी गुफाहरूमा जातक कथाहरू सम्बम्धित चित्रकारी गरिएको छ । गुफामा बुद्धलाई एक जैन तीर्थंकरको रुपमा दर्शाइएको छ । प्रवेश शुल्‍क: भारतीयहरूको लागि १० रु. तथा विदेशिहरूको लागि १०० रु समय: बिहान ९ बजे देखि बेलुका ५ बजे सम्म
एदुआर्दो सभेरिन
एदुआर्दो लुइज सभेरिन (जन्म मार्च १९, १९८२) एक ब्राजिली उद्यमी र प्रायोजक लगानीकर्ता हुन्। सभेरिन फेसबुकका संस्थापकहरू मध्येका एक हुन्। सन् २०१२ मा उनको स्वामित्वमा फेसबुकको ५३ मिलियन सेयर रहेको थियो (अनुमानित विशिष्ट सेयरमध्ये २%), जुन त्यस्ताका लगभग २ बिलियन अमेरिकी डलर मानिएको थियो। उनले क्युविकी र जुमियोजस्ता प्रारम्भिक चरणका नयाँ व्यावसायिक सङ्गठनहरूमा समेत लगानी गरेका थिए।
सभेरिनले सेप्टेम्बर २०११ मा आफ्नो अमेरिकी नागरिकता त्याग गरेका थिए, जसको कारण उनलाई पुँजीगत लाभ करमा अनुमानित $७०० मिलियन बचेको केही सञ्चार माध्यमहरूले प्रस्तुत गरेपछि उनी विवादमा तानिएका थिए। पछि सभेरिनले कर छल्नको लागि नभएर सन् २००९ देखि नै सिङ्गापुरमा बसि आएकोले काम गर्न पायक भएकोले आफ्नो अमेरिकी नागरिकता त्याग गरेको अभिव्यक्ति दिएका थिए।
अ प्रेजेन्ट फर प्याट
अ प्रेजेन्ट फर प्याट अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
थोप्ले खोलेधोबिनी
थोप्ले खोलेधोबिनी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
कर
एक कर (टॅक्स) एक सार्वजनिक वित्तीय शुल्क वा एक सार्वजनिक सङ्गठन द्वारा करदाता (एक व्यक्ति वा अन्य कानूनी इकाई ) मा लगायत अन्य कुनै प्रकार को लेवी हो जसको विभिन्न सार्वजनिक व्यय कोष कोष छ। [1] कराई गर्नको लागि असफलता वा करारको प्रतिरोध संग, कानून द्वारा दण्डनीय छ। करहरू प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष करहरू समावेश छन् र पैसामा भुक्तान गर्न सकिन्छ वा यसको श्रम बराबरको रूपमा।
अवलोकन :
कानूनी परिभाषा, र करों को आर्थिक परिभाषा मा केहि तरिकाहरु मा फरक छ जस्तै अर्थशास्त्रीहरूले सरकारों को करों को रूप मा धेरै हस्तांतरण को रूप मा नहीं मान्छन्। उदाहरणका लागि, सार्वजनिक क्षेत्रमा केही स्थानान्तरण मूल्यहरूसँग तुलनात्मक छ। उदाहरणहरू, सार्वजनिक विश्वविद्यालयहरूमा ट्यूशन, र स्थानीय सरकारहरू द्वारा प्रदान गरिएका उपयोगिताहरूको शुल्क। सरकारहरूले पैसा र सिक्का "उदाहरणका लागि, बिलहरू मुद्रण गरेर सिक्का मुद्रण गरेर" स्रोतले पनि स्रोतहरू प्राप्त गर्दछ, स्वैच्छिक उपहारहरू (उदाहरणको लागि, सार्वजनिक विश्वविद्यालयहरू र सङ्ग्रहालयहरूमा योगदान), दण्डहरू (जस्तै ट्राफिक ज्यानहरू) गरेर, द्वारा उधारो, र धन धारण गरेर पनि। अर्थशास्त्रीहरूको दृष्टिकोणबाट, एक कर एक गैर-दण्ड हो, तर निजी क्षेत्रबाट सार्वजनिक क्षेत्रको स्रोतहरूको अनिवार्य स्थानान्तरण, पूर्वनिर्धारित मापदण्डको आधारमा र विशिष्ट लाभ प्राप्त सन्दर्भको सन्दर्भमा लगाईयो।
आधुनिक कराधान प्रणालीमा, सरकारहरूले पैसामा कर लगाउँछन्; तर दयालु र corvée कराधान पारंपरिक या पूर्व पूँजीवादी राज्यों र उनको कार्यात्मक समकक्ष को विशेषता हो। कराधान को तरीका र उठाएको कर व्यय को व्यय अक्सर राजनीति र अर्थशास्त्र मा बहस गरिन्छ । कर सङ्कलन जस्तै रूपमा सरकार एजेन्सी द्वारा गरिन्छ घाना राजस्व प्राधिकरण, क्यानाडा राजस्व एजेन्सी , को आन्तरिक राजस्व सेवा (आईआरएस) को मा संयुक्त राज्य अमेरिका , उनको Majesty गरेको राजस्व र भन्सार को मा (HMRC) संयुक्त राज्य वारूसमा सङ्घीय कर सेवा । कर पूर्ण रूपमा भुक्तानी नगरेसम्म, राज्यले गैर-भुक्तानी इकाई वा व्यक्तिमा सिमाना दण्ड (जस्तै जुर्माना वा फेरिपरिवर्तन ) वा आपराधिक दण्ड (जस्तै सजावट ) लाई रोक्न सक्छ ।
सेतोकण्ठे धिप्सी
सेतोकण्ठे धिप्सी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। विश्वमा यसको संख्या लगभग ३,००० देखि १५,००० को बीचमा रहेको अनुमान छ। यो प्रजाति अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण संघको रातो सूचीमा संवेदनशील अवस्थामा सूचिकृत छ। यसलाई अङ्ग्रेजीमा ह्वाइट-थ्रोटेड बुस च्याट (White-throated bush chat) भनिन्छ।
विबरण
भाले सेतोकण्ठे धिप्सीको कण्ठको सेतो फैलिएर लगभग पूरै सेतो कठालो बनाउँछ र झेकझेक झेप्सीको दाँजोमा पखेटामा बढी सेतो हुन्छ। पोथी सेतोकण्ठे धिप्सीको पङ्खरेखी र मुख्य ढकनीको टुप्पो तिर चौडा मैलामैलो सेतो हुन्छ।
वितरण तथा वासस्थान
सेतोकण्ठे धिप्सी हिउँद मौसममा नेपाल तथा भारतका केही भूभागमा बसोबास गर्छ भने गृष्म मौसममा कजाख्स्तान, मङ्गोलियाका पहाड तथा रसियाका केही भूभागमा बसोबास गर्छ। नेपालको सन्दर्भमा यो चरा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज, शुक्लाफाँट वन्यजन्तु आरक्ष तथा लुम्बिनी सारस संरक्षण क्षेत्रमा पाइएको अभिलेख छ। साथै भारतमा काजिरङ्गा, मानस तथा जिम कर्बेट राष्ट्रिय निकुञ्जहरूमा पाइएको अभिलेख छ।