cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पुष्पकमल दाहाल
माओवादी जनयुद्ध
बाबुराम भट्टराईले २०५२ माघ २१ गते नेपाली काङ्ग्रेसको तर्फबाट प्रधानमन्त्री बनेका शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारलाई ४० वटा मागको सूची दिएका थिए। 'राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र जीविकोपार्जन' सँग सम्बन्धित मागहरूमा 'नेपाली उद्योग, व्यवसाय र वित्तमा विदेशी पूँजीको प्रभुत्व बन्द गर्ने,  सन् १९५० को नेपाल–भारत सन्धि लगायत विभेदकारी सन्धिहरू खारेज (यहाँ सन् १९५० को भारत–नेपाल शान्ति तथा मैत्री सन्धिलाई उल्लेख गर्दै) र सामन्ती व्यवस्थाको नियन्त्रणमा रहेको जमिन जफत गरी भूमिहीन र घरबारविहीनलाई वितरण गरिनुपर्ने जस्ता विषय समेटिएका थिए। माग सम्बोधन नभएसँगै नेकपा (माओवादी)को नेतृत्वमा नेपालमा दस वर्षे जनयुद्ध २०५२ फागुन १ गते घोषणा भएको थियो। नेपालको राजतन्त्रलाई समाप्त र जनगणतन्त्र स्थापना गर्ने उद्देशका साथ यसको सुरुवात भएको थियो। विसं २०६३ साल मङ्सिर ५ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला र नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले विस्तृत शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेसँग यस युद्ध समाप्त भएको थियो। यस भन्दा अगाडि, २०६३ वैशाख १३ सम्म, प्रचण्डले नेकपा (माओवादी)को सैन्य प्रयासलाई विशेष गरी पहाडी क्षेत्र र पश्चिम नेपालमा नियन्त्रणका क्षेत्रहरू स्थापना गर्न निर्देशन दिएका थिए।
बाह्रबुँदे सम्झौता
२०६२ मङ्सिर ७ मा प्रचण्ड र सातदलीय गठबन्धनले '१२ बुँदे सहमति' जारी गरेका थिए जसमा नेकपा (माओवादी) र २०४८ सालको संसदीय निर्वाचनमा ठूलो बहुमत प्राप्त गरेका पार्टीहरूबीच सहमतिका क्षेत्रहरू व्यक्त गरिएको थियो। यस दस्तावेजमा राजा ज्ञानेन्द्रको तानाशाही राजतन्त्र नै नेपालको प्रगतिको प्रमुख बाधक रहेको उल्लेख गरिएको थियो। माओवादी मानव अधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता र बहुदलीय शासन प्रणालीप्रति प्रतिबद्ध रहेको विज्ञप्तिमा उल्लेख थियो। यसले आत्मआलोचना र माओवादी र सात दलको विगतका गल्ती नदोहोर्‍याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको थियो।
शान्ति प्रक्रिया पश्चात्
माओवादी जनयुद्ध दौडान थुप्रै युद्धविरामहरू भएका थिए। २०६३ वैशाख १३ मा, प्रचण्डले ९० दिनको घोषित अवधिको साथ युद्धविरामको घोषणा गरेका थिए। ६२/६३ मा, काठमाडौँ र अन्य स्थानमा हप्तौँसम्म चलेको व्यापक विरोध प्रदर्शनपछि राजा ज्ञानेन्द्रले २०६१ माघ १९ मा स्थापना गरेको व्यक्तिगत अधिनायकत्व त्याग्न र विघटन भएको संसद्को पुनस्र्थापना गर्न बाध्य भएका थिए।
त्यसपछि सात दलीय गठबन्धनले नयाँ सरकार गठन गरेको थियो र राजतन्त्र उन्मुलन भएको थियो। संसद् र नयाँ सरकारले युद्धविरामलाई समर्थन गर्दै बाह्रबुँदे सहमतिका आधारमा माओवादीसँग वार्ता सुरु गरेको थियो। दुवै पक्ष नयाँ संविधान लेख्न र नयाँ संविधान सभाको निर्वाचन गर्ने कुरामा सहमत भएका थिए।
सार्वजनिक उपस्थिति
वि.सं २०६२ सालमा, माओवादीका अध्यक्ष प्रचण्ड र अर्का वरिष्ठ नेता बाबुराम भट्टराई भारतको पञ्जाबमा भएको माओवादी बैठकको अध्यक्षता गरेपछि वीरगञ्ज हुँदै नेपाल प्रवेश गरेका थिए। त्यसपछि उनीहरू पार्टीले विभिन्न स्थानमा आयोजना गरेका विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी भएका थिए। सात दलीय गठबन्धनसँग राजनीतिक सम्झौता हुनुअघि प्रचण्डले सार्वजनिक रूपमा उपस्थित हुन अस्वीकार गरेका थिए। माओवादीहरू आफ्नो शक्ति खोस्नुको साटो राजतन्त्रको अन्त्य गर्नुपर्छ भन्ने आफ्नो मागमा अडिग थिए।
माओवादी नेता कृष्णबहादुर महराले सातदलीय गठबन्धन र राजाबीच गत २०६३ वैशाख ११ गते गोप्य सहमति भएको र भविष्यमा कुनै न कुनै रुपमा राजालाई राजसंस्था कायम राख्ने आश्वासन दिएको दाबी गरेका थिए। २०६३ जेठ २३ का दिन तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला नेपालको पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनका लागि भारतसँग सहयोग माग्न चारदिने भ्रमणका लागि भारत गएका थिए। माओवादी अध्यक्ष दाहालले देशभित्रको राजनीतिक विवाद समाधान नगरी आफूहरूले कुनै पनि आर्थिक सहयोग नमाग्ने र भारतीय जेलमा रहेका माओवादी कैदीलाई अविलम्ब रिहा गर्न माग गरेका थिए।
प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला नेपाल फर्केपछि उनले प्रचण्ड र बाबुरामसँग सिधै उच्चस्तरीय वार्ता गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए। तर, अध्यक्ष प्रचण्ड र अर्का वरिष्ठ नेताले भट्टराईले कोइरालाको आग्रह अस्वीकार गरेका थिए।
२०६३ जेठ ३१ गते, कृष्णप्रसाद सिटौला निजी हेलिकप्टरबाट कास्कीको पहाडी गाउँ सिक्लिस पुगेका थिए। सिटौला त्यहाँ पुग्दा नेकपा (माओवादी)ले गाउँमा आमसभा गर्ने योजना बनाइरहेको थियो। वरिष्ठ नेतासँग चार घण्टा लामो छलफलपछि सिटौलाले उनीहरूलाई काठमाडौँ ल्याउने तयारी गरेका थिए। २०६३ असार २ गते, सिटौला प्रचण्ड र भट्टराईलाई लिन पोखरा उडेका थिए। प्रचण्ड, उनकी पत्नी र भट्टराईलाई प्रधानमन्त्री निवास लगिएको थियो। माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले भने, 'त्यो दिन काठमाडौँमा पहिलो दिन म सार्वजनिक रुपमा देखा परेँ, मैले हल्का निलो रङको सुट लगाएँको थिए। मलाई हल्का निलो सबैभन्दा बढी मनपर्छ। २५ वर्ष भूमिगत र १० वर्षको युद्धपछि प्रचण्डको जीवनमा यो मोड आएको थियो।
सरकार र माओवादी विद्रोहीबीच आठ बुँदे सहमति भएको थियो। प्रधानमन्त्रीसँगको वार्तापछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै प्रचण्डले विगतका असफलताका बाबजुद शान्ति वार्ता अघि बढेको बताएका थिए। विद्रोही नेताको सार्वजनिक उपस्थितिले नेपालमा सनसनी मच्चाएको थियो। उक्त सम्झौता 'ऐतिहासिक' भएको उल्लेख गर्दै प्रचण्डले संविधानसभाको निर्वाचनपछि नेपाल छिट्टै गणतन्त्रमा रूपान्तरण हुने बताएका थिए। राजतन्त्रको अन्त्यपछि उनी नेपालका पहिलो प्रधानमन्त्री बनेका थिए।
अन्तरिम सरकार
२०६३ असार २ गते, तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासँग प्रचण्डको भेट भएको थियो, जुन एक दशकभन्दा बढी समयपछि उनको पहिलो राजधानी काठमाडौँ भ्रमण मानिएको थियो। यस बैठकको परिणामस्वरूप संसद विघटन गर्न, नेकपा (माओवादी)लाई नयाँ अन्तरिम सरकारमा सामेल गर्न, नयाँ संविधानको मस्यौदा तयार गर्न र ग्रामीण नेपालमा सञ्चालित नेकपा (माओवादी)को "जनसरकारहरू" विघटन गर्न विस्तृत शान्ति सम्झौता भएको थियो।  दुवै पक्ष अन्तर्राष्ट्रिय निगरानीमा पछि निःशस्त्रीकरण गर्न पनि सहमत भएका थिए। २०६४ असोज १ मा, नेकपा (माओवादी) ले संसदद्वारा गणतन्त्रको घोषणा र निर्वाचनमा समानुपातिक प्रतिनिधित्वको प्रणालीको माग गर्दै संविधान सभाको निर्वाचन अघि गठबन्धन सरकार छोडेको थियो। निर्वाचनपछि राजतन्त्रको अन्त्य गर्ने र निर्वाचनमा आंशिक समानुपातिक प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गर्ने सहमति भएपछि नेकपा (माओवादी) पुनः सरकारमा सामेल भएको थियो।
२०६७ माघ २० मा प्रधानमन्त्रीका लागि भएको निर्वाचनमा प्रचण्डले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का तर्फबाट उम्मेदवारी दिएका थिए तर पछि उनले आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएर नेकपा (एमाले)का प्रधानमन्त्री पदका उम्मेदवार झलनाथ खनाललाई समर्थन गरेका थिए। उनकै समर्थनमा ६ महिनाभन्दा लामो कामचलाउ सरकारलाई हटाएर खनाल नयाँ प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएका थिए।
चोखेर बाली
चोखेर बाली भारतिय उपन्यासकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
हनुमान ढोका
हनुमान ढोका दरवारमा भएका चोकहरु मोहन चोक, सुन्दर चोक(रानीका लागि), नासल चोक (सवभन्दा ठूलो), मूल चोक, त्रिशूल चोक, दशै चोक, लोह चोक, दाख चोक, मसान चोक,न्हुल्क्षे चोक र वायु चोक ।
पुष्कर शमशेर
पुष्कर सम्शेर नेपालका प्रसिद्ध कोशकार तथा भाषाशास्त्री हुन्। काठमाडौँको सम्पन्न दरबारी वातावरणमा जन्मने पुष्कर शमशेरले आवश्यक उच्चशिक्षा प्रप्त गरी नेपाली भाषा प्रकाशिनी समितिको अध्यक्ष तथा त्रिचन्द्र कलेजको नेपाली विषयको प्राध्यापक पदमा समेत रहेर काम गरेका हुन् । उनका प्रकाशित पुस्तकहरू यसप्रकार छन् -
उपर्युक्त पुस्तकका अधारमा हेर्दा उनी कोशकार, व्याकरणकार, अनुवादक र कथाकारका रूपमा परिचित देखिन्छन् । कथाकार पुष्करका कवितामा तार्किकता प्रबल रूपमा रहेको देखिन्छ । लामो समयसम्म नेपाली साहित्यको सेवा गर्ने पुष्कर आफ्नो सैद्धान्तिक अडानमा अटल रही भाषा साहित्यको सेवामा संलग्न दृढ व्यक्तित्त्व थिए ।
बिलासपुर (छत्तीसगढ)
बिलासपुर (छत्तीसगढ) भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
दत्तात्रय मन्दिर
भक्तपुरका प्रसिद्ध मन्दिरहरूमा दत्तात्रय मन्दिर पनि प्रमुख हो । ब्रम्हा, विष्णु र महेश्वरएकै स्वरुप त्रिशक्तीको रूपमा पुजिने यस मन्दिरमा साउन महिनामा विशेष पुजाआजा गर्ने गरिन्छ । साउन महिनामा महादेव भगवानको अवतार हुने जनविश्वासका कारण साउन महिनामा विवाहित महिलाहरू श्रीमान्को लामो आयु र परिवारको सुखद भविष्यको लागि र अविवाहित महिलाहरू असल जीवनसाथी प्राप्तीको कामना सहित प्रत्येक सोमबार ब्रत बसि दत्तात्रयको पूजा गर्ने प्रचलन रहिआएको पाइन्छ ।
प्यागोडा शैलीमा निर्माण गरिएको यस मन्दिर राजा यक्ष मल्लले बनाउन लगाएका थिए । यसको प्रमुख विशेषता भनेको यो मन्दिर ठूलो एउटै रुखबाट बनेको जनविश्वास रहेको छ । दुइजना राजपूत पहलमानहरु यस मन्दिरको रक्षार्थ अग्रस्थानमा राखिएको पाइन्छ ।
शिशिर कविता
शिशिर कविता भारतिय उपन्यासकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
मेटालिका
मेटलिका एक अमेरिकी भारी धातु ब्यान्ड हो। यो ब्याण्ड १ 198 1१ मा लस एन्जलसमा स्वर / गिटार वादक जेम्स हेटफील्ड र ड्रमर लार्स अलरिकले गठन गरेको हो, र धेरै जसो करियरको लागि सान फ्रान्सिस्कोमा रहेको छ। [१] [२] ब्यान्डको द्रुत टेम्पो, इन्स्ट्रुमेन्टहरू र आक्रामक सian्गीतकारिताले उनीहरूलाई मेगाडेथ, एन्थ्रेक्स र स्लेयरको साथमा, थरास धातुको संस्थापक "बिग चार" ब्यान्डहरू मध्ये एक बनायो। मेटलिकाको वर्तमान लाइनअपमा संस्थापक सदस्यहरू र प्राथमिक गीतकारहरू हेटफिल्ड र उल्रिच, लामो समयदेखि नेतृत्व गर्ने गिटारिस्ट किर्क ह्यामेट र बासिस्ट रोबर्ट ट्रुजिलो शामिल छन्। गिटारिस्ट डेभ मुस्तान (जसले ब्यान्डबाट निकालिएपछि मेगाडेथ गठन गरेका थिए) र बासिस्ट रोन म्याकगोभनी, क्लिफ बर््टन (जसको १ 198 66 मा स्वीडेनमा भएको एउटा बस दुर्घटनामा मृत्यु भएको थियो) र जेसन न्यूटेड ब्यान्डका पूर्व सदस्य हुन्।
इतिहास
१ 198 1१ को उत्तरार्धमा लस एन्जलसमा मेटलिका गठन भएको थियो जब डेनमार्क ड्रमर लार्स अलरिकले लस एन्जलसको अखबार द रीसाइक्लरमा एउटा विज्ञापन राखेका थिए जसमा यस्तो लेखिएको थियो, "ड्रमर अन्य मेटल संगीतकारहरू टायगरको पान टाang्ग, डायमंड हेड र आइरन मेडेनसँग जाम गर्न खोज्दै थिए। "[१०] गितारवादक जेम्स हेटफील्ड र लेदर आकर्षणका ह्यू ट्यानरले विज्ञापनको जवाफ दिए। यद्यपि उनले ब्यान्ड बनाएको थिएन, उल्रिचले मेटल ब्लेड रेकर्डका संस्थापक ब्रायन स्लागललाई सोधे कि यदि उनले लेबलको आगामी संकलन एल्बम मेटल मास्याक्र्याका लागि गीत रेकर्ड गर्न सक्दछन् भने। स्लेजलले स्वीकार गर्‍यो, र अलरिकले हेटफिल्डलाई गाउन र ताल गितार बजाउन भर्ती गरे। [१०] बैन्ड आधिकारिक रूपमा अक्टुबर २ 28, १ 198 1१ मा गठन भएको थियो, अल्रिक र हेटफिल्ड पहिलो पटक भेट भएको पाँच महिना पछि। [११] [१२]
"थ्रेश मेटल" भन्ने शव्द फेब्रुअरी १ ​​1984 rangrang मा केरंगले निर्माण गरेका थिए! एन्थ्रेक्सको गीत "मेटल थ्रेसिsh पागल" सन्दर्भमा पत्रकार मल्कम डोम। [१]] यो भन्दा पहिले, हेटफिल्डले मेटलिकाको ध्वनिलाई "पावर मेटल" को रूपमा दर्शायो। १ 198 2२ को अन्ततिर, उल्रिक र हेटफिल्डले पश्चिमी हलिवुड नाइटक्लब व्हिस्की ए गो गोमा एक कार्यक्रममा भाग लिए, जसमा ब्यान्डिस्ट क्लिफ बर्टनले ब्यान्ड ट्रामामा चित्रण गरे। ती दुई बुर्टनले वाह वाह वाह प्याडलको प्रयोगबाट "उडाए" र उनलाई मेटेलिकामा सामेल हुन आग्रह गरे। हेटफिल्ड र मुस्टेन म्याकोभ्नलाई छोड्न चाहन्थे किनकि उनीहरूले सोचे "उनले केही योगदान गरेनन्, उनी भर्खर पछ्याए"। [१]] यद्यपि बर्टनले सुरुमा प्रस्ताव अस्वीकार गरे पनि बर्षको अन्त्यसम्म उनले स्यान फ्रान्सिस्को खाडी क्षेत्रको एल सेरिटोमा सर्ने ब्यान्ड सर्तमा स्वीकार गरे। [१]] बर्टनसँग मेटलिकाको पहिलो प्रत्यक्ष प्रदर्शन मार्च १ 198 33 मा नाइटक्लब द स्टोनमा थियो र बर््टनलाई पहिलो पटक रेकर्ड गर्ने मेगाफोर्स डेमो थियो (१ 198 33)। [१]]
मे १ 198 33 मा, मेटेलिकाले आफ्नो पहिलो एल्बम, मेटल अप योर गधा रेकर्ड गर्न न्यू योर्कको रोचेस्टर यात्रा गरे, जुन पॉल कर्कियोले उत्पादन गरेका थिए। [१]] अन्य सदस्यहरूले उनको ड्रग र मदिरा सेवनको दुरुपयोग, र अप्रिल ११, १ 198 33 को रेकर्डि session सत्रको ठीक अगाडि हिंसात्मक व्यवहारको कारण मुष्टेनलाई ब्यान्डबाट बेदखल गर्ने निर्णय गरे। [२०] प्रस्थान गितार वादक किर्क ह्यामेटले त्यही दिउँसो मस्टेनलाई हटाए। [१]] मेमोलिकाको पहिलो प्रत्यक्ष प्रदर्शन अप्रिल १ 16, १ 198 3 on मा डोवर, न्यु जर्सीको द नाइटक्लबमा द प्लेप्लेस भनिन्थ्यो; [१]] समर्थन ऐन एन्थ्रेक्सको मौलिक लाइन-अप थियो, जसमा डान लिलकर र नील टर्बिन पनि थिए। [२१] यो पहिलो पटक हो जब दुई ब्यान्डहरूले सँगै प्रत्यक्ष प्रदर्शन गरे। [१]]
स्वेटर (कथा)
स्वेटर साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासंग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
सङ्घीयता
सङ्घीयता एउटा राजनीतिक विचारधारा हो जसमा सदस्यहरूको एउटा समूहलाई शासकीय तहमा बन्धन गरिएको हुन्छ। यो शब्दलाई संवैधानिक रूपमा राष्ट्रको शक्तिलाई केन्द्रीय सरकार र प्रान्तीय सरकारमा विभाजित भएको माथि उल्लेखित विचारधारामा आधारित व्यवस्थालाई जनाउन पनि प्रयोग गरिन्छ। यो व्यवस्थामा आधारिक राष्ट्रलाई सङ्घ भन्ने गरिन्छ।
सरकारको शक्ति र जिम्मेवारीलाई केन्द्रीय र प्रदेश वा स्थानीयस्तरका बेग्ला - बेग्लै तहमा बाँड्ने पद्धति नै सङ्घीयता हो। यसरी सङ्घीयताको शक्ति उद्भव भएको स्थानमा शक्ति जानुलाई जनाउँदछ। राज्यसत्ता र सार्वभौमसत्ताको समेत विभाजन गरी शासकीय क्रियाकलापमा बढीभन्दा बढी जनतालाई संलग्न गराउने राजनीतिक प्रक्रिया नै सङ्घीयता हो। सङ्घीयता भनेको स्वयं शासन र विभाजित शासनको संयोजन भनेर पनि भनिन्छ। सङ्घीयतालाई बहुजातीय, बहुभाषिक तनाव समाधान गर्ने संवैधानिक र राजनीतिक औजारको रूपमा समेत व्याख्या गर्ने गरिन्छ। अर्कोतर्फ सीमान्तीकृत समूहलाई सशक्तिकरण गर्ने उपायका रूपमा समेत यसलाई लिइन्छ। विश्वमा नेपाल सहित हाल ३० वटा सङ्घीय स्वरूपको मुलुकहरु छन्।
धौलागिरि
हिमालको नामबाट राखिएको दुइटा अञ्चल मध्ये एउटा धौलागिरी अञ्चल हो। पश्चिम नेपालका ३ अञ्चल मध्ये एक यस अञ्चलमा ४ जिल्लाहरू छन्। झोलुङे पुलको जिल्ला भनेर चिनिने बाग्लुङ यसको सदरमुकाम हो। यसक अरु जिल्लाहरूमा पर्वत्,म्याग्दी र मुस्ताङ पर्दछन। धौलागिरी अञ्चलले नेपालको धेरै विशेषता बोकेको छ। मुस्ताङको मुक्तिनाथ,म्याग्दीको धौलागिरी हिमाल,बाग्लुङको कालिका मन्दिर यस अञ्चलका मुख्य विशेषता हुन। हरेक वर्ष हजारौं श्रद्धालु भक्तजनहरूले तिर्थ जाने मुक्तिनाथ हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको प्रमुख तिर्थस्थलमा पर्दछ। हजारौ साल देखि बलिरहेको ज्योतिले मुक्तिनाथको शोभा बढेको छ। पर्यटकको आर्कषणको केन्द्र अन्नपूर्ण पदमार्ग विश्वका प्रमुख पदमार्ग मध्ये एक हो। बिश्वको सातौ अग्लो धौलागिरी हिमालको उपस्थितिले यस अञ्चलको शोभा झन बढाएको पाइन्छ। ढोरपाटन समरण संरक्षण क्षेत्र सिकारको लागि प्रख्यात् छ। विश्वको गहिरो गल्छी कालिगण्डकी गल्छी म्याग्दी जिल्लामै पर्दछ। पर्यटकको आकर्शनको केन्द्र अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र नेपालको ठूलो संरक्षित क्षेत्र हो।
हाफलङ
हाफलांग भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
कविलास, नुवाकोट
कविलास नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
फुर्के हाँस
फुर्के हाँस नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा फल्क्याटेड डक (Falcated Duck) भनिन्छ ।
जोगाजोग
जोगाजोग भारतिय उपन्यासकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
स्वाति तारा
स्वाति वा आर्कट्युरस (अङ्ग्रेजी: Arcturus) ग्वाला तारामण्डलमा स्थित एक सुन्तले रंगको  दानव तारा हो। यसको  बायर नाम "अल्फा बोओटीस" (α Boötis) हो। यो आकाशको  तेस्रो सबभन्दा चम्किलो तारा हो। यसको  सापेक्ष कान्तिमान (चमक) -०.०४ मैग्निट्यूड छ। स्वातिपृथ्वीबाट ३६.७ प्रकाश-वर्षको टाडा छ र हाम्रो सूर्यबाट २५.७ गुना व्यास (डायामीटर) छ। यसको  सतही तापमान ४,३०० कैल्विन अनुमानित गरिन्छ। स्वातिका अध्ययनबाट यो शंका पैदा हो भएको छ कि यसको  द्वितारा हुने सम्भावना छ जसमा  यसको  साथी तारा यसबाट २० गुना कम चमक भएकोछ, तर यो अहिले पूर्ण प्रकार प्रमाणित भएको छैन ।
राधोपुर
राधोपपुर नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
नीता ढुङ्गाना
निता ढुङगाना नेपालकी एक मोडल र चर्चित अभिनेत्री हुन् ।   निता सानै उमेरदेखि बालकलाकारको रूपमा अभिनय सुरूवात गरेकी हुन् । निताले किसान (२०११) चलचित्रबाट नेपाली चलचित्र उद्योगमा अभिनय सुरूवात गरेकी हुन ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
सुष्मा कार्की
यो पनि हेर्नुहोस्
■ अशिष्मा नकर्मी
■ सुष्मा कार्की
■ दीया मास्के
अन्तरिक्ष
बाहिरी स्थान वा खाली स्थान मात्र, त्यो विस्तार भएको ठाउँ हो जो पृथ्वीबाट पृथक र आकाशीय पिण्डका बीच अवस्थित रहेको छ। बाहिरी स्थान पूर्ण रुपले खाली रहेको छैन् - यो एउटा कडा भ्याक्यूम हो, जो मुख्य रूपले हाइड्रोजन र हिलियमको एउटा प्लाज्मा, साथै विद्युत चुम्बकिय विकिरण, चुम्बकिय क्षेत्र, न्यूट्रिनो, धुलकण र ब्रह्माण्डीय किरणहरु कम घनत्वहरु हुने गर्दछ। बिग ब्याङ् बाट पृष्ठभूमि विकिरणद्वारा निर्धारित बाहिरी अन्तरिक्षको आधारभूत तापमान २.७ केल्भिन (४५२७०.४५ डिग्री सेल्सियस; ४४५४.८१ डिग्री फरेन्हाइट) रहेको छ। ब्रह्माण्डमा ब्यारोनिक (साधारण) पदार्थको लगभग आधा हिस्सामा आकाशगङ्गाहरुको बीचमा प्लाज्मा हुने गर्दछ; यसमा प्रति घन मिटर एउटा हाइड्रोजन परमाणुबाट कम घनत्व र लाखौं केल्भिनको तापमान हुने गर्दछ। पदार्थको गाढापनले ताराहरु र आकाशगङ्गाहरुमा संघनित गरेका हुन्छन्। अध्ययनहरुले यो संकेत मिल्दछ कि अधिकांश आकाशगङ्गाहरुमा ९०% द्रव्यमान एउटा अज्ञात रूपमा हुने गर्दछ, जसलाई डार्क म्याटर भनिने गरिन्छ, जो गुरुत्वाकर्षणको माध्यमबाट अर्को मामिलाका साथ अन्तर-सम्बन्धित हुने गर्दछ, तर विद्युत चुम्बकीय बलले हुँदैन। अवलोकनहरुबाट थाहा हुन्छ कि अवलोकनीय ब्रह्माण्डमा द्रव्यमान-ऊर्जाको अधिकांश भाग डार्क एनर्जी हो, एक प्रकारको निर्वात ऊर्जा हो जसलाई खराब रूपले सम्झिने गर्दछ। अन्तरिक्षको अधिकांश भाग अन्तरिक्षमा समावेश हुने गर्दछ, तर यहाँ सम्म ​​कि आकाशगङ्गाहरु र तारा प्रणालीहरुमा लगभग पूर्ण रुपले खाली ठाउँ हुने गर्दछ।
बाह्य अन्तरिक्ष, पृथ्वीको सतहमाथिबाट एउटा निश्चित उचाइमा शुरू हुँदैन। समुद्र तटबाट १०० कि.मि. (६२ माइल) को उचाइ वाला कार्मन रेखाको उपयोग पारम्परिक रूपले अन्तरिक्ष सन्धिहरुमा बाहिरी अन्तरिक्षको शुरुवात र एयरोस्पेस रेकर्ड राख्नलाई गर्ने गरिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष कानूनको लागि रूपरेखा बाहिरी अन्तरिक्ष सन्धिद्वारा स्थापित गरिएको थियो, जुन १० अक्टूबर १९६७ मा लागू भएको थियो। यो सन्धि राष्ट्रिय सम्प्रभुताको कुनै पनि दाबीलाई समावेश गर्दन र अन्य राज्यहरुलाई स्वतन्त्र रूपले बाहिरी स्थानको पता लगाउने अनुमति दिने गर्दछ। बाहिरी अन्तरिक्षको शान्तिपूर्ण उपयोगका लागि संयुक्त राष्ट्रको प्रस्तावहरुको मसौदा तयार गर्नुको बावजूद, पृथ्वीको कक्षमा उपग्रह-विरोधी हतियारहरुको परीक्षण गरिएको छ।
मानिसहरु २०औं शताब्दीको समयमा ठुल्ठुला बलुन उडानको आगमनका साथ अन्तरिक्षको भौतिक खोज शुरू गरे। यसपछी चालक दलको रकेट उडान र फेरी, सन् १९६१ मा सोभियत संघको यूरी गागरिनद्वारा पहिलो पटक हासिल गरे। पृथ्वीको कक्षमा प्रवेश गरे। अन्तरिक्षमा गएको उच्च लागतका कारण, मानव अन्तरिक्ष यान कम पृथ्वीको कक्ष र चन्द्रमासम्म सीमित भएको थियो। अर्कोतिर, सौर्यमण्डलमा सबै ज्ञात ग्रहहरुका बिना अन्तरिक्ष यान पुगेका हुन।
गद्दी बैठक
गद्दी बैठक काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित छ। हनुमानढोका नामले पनि प्रसिद्ध यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरु राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरु हुन् तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप।
नस्तनिर्ह
नस्तनिर्ह भारतिय उपन्यासकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
केरावन
केराउन नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र,कोशी अञ्चल मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार केराउनको २,९२६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १२,७१७ रहेको छ।
टेकनपुर
टेकनपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। टेकनपुर गाविस जिल्ला सदरमुकामबाट करिव ७ कोष टाढा पर्ने गाविस हो। करिव १६.१२ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको यस गाविस सुनकोशी नदीको किनारासम्म जोडिएको छ। टेकनपुरको पूर्वमा पिस्कर, पश्चिममा मांखा, उत्तरमा धुस्कुन र दक्षिणमा तौथली गाविस पर्दछ। तौथली थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसको पश्चिमी भेगमा उष्ण हावापानी तथा अन्य भूभागमा औसत हावापानी पाइन्छ। क्षेत्रीहरूको बाहुल्यता भएको यस गाविसका अधिकांश मानिसहरू कृषि तथा नोकरीमा लागेकाछन। गाविसको प्रमुख कृषिबाली धान र गहुँ हो। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार टेकनपुर गाविसमा ४१२ घरपरिवार मध्ये कुल जनसङ्ख्या १८३७ छ। यो गाविस ग्रामीण पदयात्राका लागि प्रसिद्ध मानिन्छ।
इन्डियम
इन्डियम, एउटा रासायनिक तत्व हो । जसको चिन्ह In रहेको छ। इन्डियम पेरियोडिक तालिकाको ४९ औँ नम्बरमा रहेको तत्व हो ।
रसायनिक गुणहरू
इन्डियमले अम्लसँग प्रतिक्रिया गर्छ |
In(OH)3 + 3 HCl → InCl3 + 3 H2O
सार्वजनिक खरिद
सार्वजनिक खरिदमा लागु हुने ऐन तथा नियमहरु
सार्वजनिक संस्थाबाट हुने खरिदमा निम्न ऐन तथा नियममा भएको व्यवस्थाहरू लागु हुन्छ ।
सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३
नेपालका सरकारी तथा सरकारी लगानी भएका संस्थाहरूको खरिदलाई व्यवस्थित तथा पारदर्शि बनाउनको लागि प्रतिनिधी सभाले मिति २०६३।०९।३० मा सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ बनाएको हो । यस ऐनमा सार्वजनिक खरिद सम्बन्धी ७३ दफाहरू रहेका छन् ।
नियमनकारी निकाय
सार्वजनिक खरिदको नियमन गर्न प्रधानमन्त्रिको मातहतमा रहने गरी मिति २०६४।०५।०३ मा सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयको स्थापना गरिएको हो । यस कार्यालयले विशेष गरी सार्वजनिक संस्थाहरूमा हुने खरिदमा असल सुसासन, खरिदमा भ्रष्टाचार भए नभएको अनुगमन गर्ने तथा सार्वजनिक निकाय तथा आपूर्तिकर्ता ठेकेदार बिचको विश्वनियता बढाउने हेतुले खरिदको अनुगमन, सार्वजनिक खरिदको लागि आवश्यक पर्ने कागजातको ढाँचा तयार तथा सार्वजनिक खरिद सम्बन्धमा राय पत्रहरु जारी गर्ने कार्य गर्दछ ।
बौलाहा (कथा)
बौलाहा साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
द होम एन्ड द वर्ल्ड
द होम एन्ड द वर्ल्ड भारतिय उपन्यासकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
अर्थशास्त्र
अर्थशास्त्रको शोध प्रस्ताव
शोध अनुसन्धानको प्रारम्भिक कार्य शोध प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नु हो । यात्रा सुरु गर्नेले यात्राको संभावित विवरण तयार गरे जस्तै हो शोध प्रस्ताव । यो प्रस्ताव तोकिएको निकायले विधिवत् स्वीकृत गरेपछि मात्र शोध अनुसन्धानको वास्तविक कार्य सुरु हुन्छ । त्यसैले शोधको प्रारम्भिक बिन्दु शोध प्रस्ताव हो भन्न सकिन्छ । त्यसका विभिन्न भागहरू आपसमा अन्तर्सम्बन्धित हुन्छन् । शोध प्रस्ताव तयार गर्दा शोध समस्याको संक्षिप्त परिचय, सम्भावित शोध समस्याको संक्षिप्त कथन, शोधका सम्भावित उद्देश्य, प्राक्कल्पना, पूर्वकार्यको संक्षिप्त समीक्षा, शोध विधि, शोधकार्यको औचित्य वा महत्त्व, शोध सीमाहरु, लागत, र समयावधि उल्लेख गर्न सकिन्छ । हुनत, शैक्षिक शोधमा समयावधि र लागत शीर्षक आवश्यक हुँदैन तर सरकारी, गैर सरकारी अनुसन्धान र लघु अनुसन्धानहरूमा भने यसलाई अनिवार्यतः उल्लेख गर्नु पर्ने प्रावधान हुन्छ ।
यी सबै विषय वस्तुलाई केवल तीन भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ –
अन्तिम भाग
सन्दर्भ ग्रन्थ सूची यस भागको महत्त्वपूर्ण सामग्री हो । यस बाहेक परिशिष्ट, अनुक्रमणिका, चित्र वा अन्य सामग्री पनि राख्न सकिन्छ ।
अर्थ शब्दका पर्यायवाची
नेपालीमा भनिने अर्थशास्त्र र अङ्ग्रेजीको इकानोमिक्समा थोरै अन्तर छ । नेपाली विषय अर्थशास्त्र संस्कृत अर्थशास्त्रबाट व्युत्पन्न हो । यस शब्दको पहिलो प्रयोग कौटल्यले गरेका हुन् । अमरकोशमा अर्थ शब्दका १३ वटा पर्यायवाची दिइएको छ– द्रव्य (बहुमूल्य पदार्थ), वित्त (आय स्रोत), स्वापतेय (व्यक्तिगत धन), रिक्थ (उत्तराधिकारमा पाएको धन), ऋक्थ  (प्रभाव), धन (आर्थिक वस्तु), वसु (मूल्यवान्, असल), हिरण्य (सुन र सुनले बनेको), द्रविण  (बल, सार), द्युम्न (आभा, कीर्ति, उत्साह), अर्थ (तात्पर्य), रा (शान, शौकत), विभव (सम्पन्नता) ।  तर आधुनिक अर्थशास्त्र विषय यति विस्तृत छैन । यो निम्नलिखित चार कुरामा आधारित छ–
संक्षेपमा, अर्थशास्त्र एक सामाजिक विज्ञान हो जस अन्तर्गत वस्तु तथा सेवाहरूको उत्पादन, वितरण तथा उपभोग, देशको आर्थिक विकास र मानिसको आर्थिक कल्याणबारेको अध्ययन गरिन्छ। हुनत, अर्थशास्त्र एक आधुनिक विषयको रूपमा चिनिन्छ, तर कौटिल्य, शुक्र आदि प्राच्य विचारकहरूले अर्थशास्त्र विषयलाई परिभाषित गरेका छन् । यसबाट के स्पष्ट हुन्छ भने यो विषय प्राचीनकालमा पनि विकसित थियो तर त्यसको स्वरुप भने प्राचीनकालमा केही फरक थियो । प्राचीन चिन्तकहरूमध्ये अरिस्टोटलको समकालीन विचारक कौटिल्यले अर्थशास्त्र नाम गरेको विशाल ग्रन्थ नै रचना गरेका छन् । उनले आफ्नो ग्रन्थमा अर्थशास्त्रका दुई जना प्राचीन आचार्य शुक्र र बृहस्पतिको उल्लेख गरेका छन् ।
अर्थशास्त्रको परिभाषा–कौटिलीय
कौटिलीय अर्थशास्त्रमा ‘मनुष्याणां वृत्तिरर्थः भनेर मानिसहरूको वृत्तिलाई पनि अर्थ भनिएको छ । कौटिलीय परिभाषामा प्रयोग गरिएको शब्द पालनले केवल रक्षा भन्ने अर्थ व्यक्त गर्दैन यसको अर्थ होे सतत वृद्धि । यसका साथै ‘मनुष्यवती भूमिरित्यर्थः भनेर श्रमको उत्पादकतालाई आर्थिक सम्पन्नताको बलियो आधार मानिएको छ । श्रमको उत्पादकतामा वृद्धि हुनु भनेको एकातिर उत्पादनको स्तरमा वृद्धि हुनु हो भने अर्कोतिर स्वयं श्रमिकको आयमा पनि वृद्धि हुनु हो ।
कौटिलीय अर्थशास्त्रमा प्रयोग गरिएको ‘अर्थशास्त्र शब्दलाई फरक फरक अनुवाद गरेको पाइन्छ । डी डी कोशाम्बीले साइन्स अफ् मेटेरियल गेन, ए एल बैशमले अ ट्रीटाइज अन् पोलिटी , जी पी सिंहले अ साइन्स अफ् पोलिटि , रङ्गराजनले साइन्स अफ् वेल्थ एन्ड वेलफेयर, रोजर बोशेले साइन्स अफ् पोलिटिकल इकोनोमी,  हेनरिक जिम्मरले यूनिवर्सल लज् अन् पोलिटिक्स, इकोनोमिक्स, डिप्लोमेसी एन्ड वार अनुवाद गरेका छन् । आर पी काङ्लेले साइन्स अफ् पोलिटिक्स तथा अर्थशास्त्री अमत्र्य सेनले इन्स्ट्रक्शन्स अन् मेटेरियल प्रोस्पेरिटी भनी अनुवाद गरेका छन् ।   यस सम्बन्धमा अर्थशास्त्रीहरू सेन र बसुले के भनेका छन् भने अंग्रेजी इकोनोमिक्सको संस्कृत रुपान्तर अर्थशास्त्र हुनसक्छ तर संस्कृत अर्थशास्त्रको अंग्रेजी रुपान्तर इकोनोमिक्स हुन सक्दैन किनभने संस्कृत अर्थशास्त्र शब्दको क्षेत्र, विषय वस्तु र इतिहास यूरोपियन अर्थशास्त्रीहरूको परिकल्पनाभन्दा निकै विस्तृत र प्राचीन छ ।  अर्थशास्त्री बोकाडेका अनुसार, आर्थिक विचारधाराको इतिहासमा कौटिलीय र शुक्रकृत परिभाषा सबभन्दा पुराना र प्रथम दुइ परिभाषाहरू हुन् । कौटिलीय परिभाषा अर्थशास्त्रको मौलिक स्वरूपमा केही फरक भए तापनि त्यस बेला दिइएका अर्थशास्त्रका जुन परिभाषा छन् तिनीहरु आधुनिक अर्थशास्त्र विषय अनुरुप छन् । कौटिल्यले तन्त्रयुक्ति अध्यायमा अर्थशास्त्रलाई यसप्रकार परिभाषित गरेका छन्– मनुष्याणां वृत्तिरर्थः। मनुष्यवती भूमिरित्यर्थः । तस्याः लाभपालनोपायः शास्त्रमर्थशास्त्रमिति ।
अर्थ– मानिसहरूको वृत्ति–जीविकालाई अर्थ भनिन्छ । मानिसहरू भएको भूमि पनि अर्थ हो । यस्तो वृत्तिको आधार भूमिलाई प्राप्त गर्ने र त्यसको पालनका उपायहरू निरुपण गर्ने शास्त्र नै अर्थशास्त्र हो ।
अर्थशास्त्रको परिभाषा– शुक्र
शुक्रनीति ग्रन्थमा अर्थशास्त्र विषयलाई यस प्रकार परिभाषित गरिएको छ श्रुतिस्मृत्यविरोधेन राजवृत्तादिशासनम् ।
सुयुक्त्यार्थार्जनं यत्र ह्यर्थशास्त्रं तदुच्यते ।। अर्थ– वेद र स्मृतिले बताएका नियमहरू अन्तर्गत रही राजकाजको सञ्चालन र उत्कृष्ट विधिले धन आर्जन गर्ने कुरा जुन शास्त्रमा अध्ययन गरिन्छ त्यो नै अर्थशास्त्र हो ।
यस परिभाषाका मुख्य विशेषता यस प्रकार छन् :-
यस प्रकार शुक्रको परिभाषाले युक्तिपूर्वक आदर्शतम उत्पादन गर्न जोड दिएको छ ।
अर्थशास्त्रका आधुनिक परिभाषाहरू
अर्थशास्त्र विषयका परिभााषाहरूलाई सर्वप्रथम फ्रेजरले वर्गीकरण गरेका हुन् । रबिन्सले परिभाषाको आधुनिकीकरण गरे पछि परिभाषाहरूलाई तीन भागमा विभाजन गर्ने प्रचलन सुरु भयो– १. धनसम्बन्धी परिभाषा– एडम स्मिथ र उनका समर्थक २. भौतिक कल्याण सम्बन्धी परिभाषा– अलफ्रेड मार्शल र उनका समर्थक ३. दुर्लभता सम्बन्धी परिभाषा– लियोनल चाल्र्स रबिन्स र उनका समर्थक
१.धनसम्बन्धी परिभाषा– एडम स्मिथ र उनका समर्थक
एडम स्मिथ (सन् १७२३–१७९०) र उनका अनुयायीहरु- जे बी से, एफ ए वाकर, जे एस मिल इत्यादिले अर्थशास्त्रलाई धनको विज्ञान मानेका छन् । स्मिथका प्रसिद्ध अनुयायी एवं आफ्नो युगका एक महान् शास्त्रीय (क्लासीकल) अर्थशास्त्री जे एस मिलले अर्थशास्त्रलाई यसरी परिभाषित गरेका छन्– अर्थशास्त्रले धनको प्रकृति तथा त्यसको उत्पादन र वितरणका नियमहरू, जसमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा ती सबै कारणहरूका प्रभावहरू पनि समावेश छ । यसबाट मनुष्य जाति वा कुनै मानव समाजको समृद्धिमा वृद्धि वा कमीको अध्ययन गर्दछ ।
२.भौतिक कल्याण सम्बन्धी परिभाषा– मार्शल र उनका समर्थक
मार्शल(सन् १८४२–१९२४)को परिभाषालाई आधुनिक परिभाषा भनिन्छ । मार्शलले अर्थशास्त्रलाई यसरी परिभाषित गरेका छन्– ‘राजनीतिक अर्थव्यवस्था वा अर्थशास्त्र सामान्य जीवनका व्यावसायिक क्रियाकलापको अध्ययन हो । यसले व्यक्ति र मानव समाजका क्रियाकलापको त्यस भागको विश्लेषण गर्दछ, जुन भौतिक कल्याणका साधनको प्राप्ति र त्यसको उपयोगस“ग घनिष्ठरूपमा सम्बद्ध छ । पीगू, क्यानन, पेन्सन इत्यादिले यस परिभाषाको समर्थन गरेका छन् । आज पनि आदर्शवादी अर्थशास्त्रका समर्थकहरूले यस परिभाषालाई उचित ठान्दछन् । मार्शलको परिभाषाका विशेषता यस प्रकार छन्–
अर्थशास्त्रको क्षेत्र विस्तार
आधुनिक समयमा अर्थशास्त्रीहरूले परिभाषा सम्बन्धी विवाद गर्दैनन् । किनभने यस विषयको विषयवस्तु ज्यादै विस्तृत भइसकेको छ । नयां नयां क्षेत्रहरूको प्रवेशले गर्दा आज अर्थशास्त्रलाई परिभाषित गर्नु अनावश्यक मानिन्छ । रबिन्सलाई परिभाषाको अन्तिम विवादको रूपमा स्याम्युएल्सन (सन् १९१५–२००९) ले पनि स्वीकार गरेका छन् । अहिले अर्थशास्त्र, शिक्षा, चिकित्सा, प्राकृतिक विज्ञान, इञ्जिनीयरिङ्ग लगायतका विषयहरूमा समेत अध्ययन अध्यापन गरिन्छ ।
अर्थशास्त्रका विषयवस्तुहरू
सामान्यतया अर्थशात्रका मुख्य विषयवस्तुहरू निम्न प्रकार रहेकाछन् ।
अर्थशास्त्रका प्रकार
आर्थिक विचारको इतिहास अध्ययन गर्नेहरूले यस विषयलाई पूर्वीय अर्थशास्त्र, पाश्चात्य अर्थशास्त्र, वणिककादी अर्थशास्त्र, प्रकृतिवादी अर्थशास्त्र, क्लासिकल शास्त्रीय अर्थशास्त्र, नवक्लासिकल अर्थशास्त्र, उपयोगितावादी अर्थशास्त्र, गणितीय अर्थशास्त्र, संस्थानिक अर्थशास्त्र, समाजवादी अर्थशास्त्र आदि अनेक भागमा विभाजन गर्छन् । तर प्रसिद्ध अर्थशास्त्री रैगनार फ्रिश (सन् १९६९) ले नै सर्वप्रथम यस विषयलाई माइक्रो र म्याक्रो दुई भागमा विभाजन गरेका हुन् भौतिक विज्ञानको यो शब्दावली अर्थशास्त्रमा ज्यादै लोकप्रिय बनेको छ–
माइक्रो अर्थशास्त्र
माइक्रो अर्थशास्त्रको विषय वस्तु
२. साधनको मूल्य निर्धारण
३. आर्थिक कल्याण
म्याक्रो अर्थशास्त्र
म्याक्रो अर्थशास्त्रलाई समष्टि अर्थशास्त्र वा वृहद अर्थशास्त्र भनिन्छ । समष्टिको अर्थ हुन्छ व्यष्टि संरचनाहरूको योगको रूपमा निर्मित एक वृहद संरचना । त्यसर्थ म्याक्रो अर्थशास्त्रमा समष्टि चलराशिहरू तथा तिनीहरुका व्यवहारको अध्ययन गरिन्छ । समष्टि चलराशिमा अर्थव्यवस्थाको कुल माग, कुल पूर्ति, कुल उपभोग, कुल लगानी, सरकारी खर्च, आयात र निर्यातसंग सम्बन्धित विषयहरू पर्दछन् । समष्टि अर्थशास्त्रमा मुख्यतः कुनै देशको आय, उतपदन वा रोजगारको निर्धारणको बारेमा अध्ययन गरिने भएकोल यसलाई आय सिद्धान्त वा रोजगार सिद्धान्त पनि भनिन्छ । म्याक्रो अर्थशास्त्रको विषय वस्तु
१. आय र रोजगार निर्धारण
३. आर्थिक वृद्धिको सिद्धान्त
विस्वासघटक
विस्वासघटक भारतिय उपन्यासकार नारायण सान्यालद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
मदन पुरस्कार
मदन पुरस्कार नेपाली कृतिलाई प्रदान गरिने एक प्रसिद्ध नेपाली पुरस्कार हो। मदन पुरस्कार पुस्तकालयले यो पुरस्कार प्रत्येक वर्ष प्रदान गर्ने गर्दछ।
पुरस्कारको स्थापना
वि. सं. २०१२ साल असोज १० गते मदन पुरस्कार स्थापनाको घोषणा गरिएको हो। सोही वर्ष मङ्सिर २८ गतेमा मदन पुरस्कार गुठीको दानपत्रमा सहीछाप भएको थियो। वर्षेनी उत्कृष्ट कृति लेखेर साहित्य, समाजशास्त्र र विज्ञानको क्षेत्रमा योगदान गर्ने विद्वान- विदुषीहरूलाई यो पुरस्कार प्रदान गरिन्छ।
गुठीले वि. सं. २०२५ सालसम्म ४/४ हजार रूपैयाँका चारवटा पुरस्कार (साहित्य, समाजशास्त्र र विज्ञान जस्ता चार विषयमा) प्रत्येक वर्ष दिन सक्ने व्यवस्था रहे पनि वि. सं. २०२६ सालदेखि २ वटा कृतिका लागि १०/१० हजार नगद पुरस्कार बनायो। वि. सं. २०३३ सालदेखि एउटा सर्वोत्कृष्ट कृतिलाई रू. २५ हजारको नगद पुरस्कार दिने व्यवस्था भयो। वि. सं. २०४० सालमा रकम रू. ३० हजार पुग्यो। वि. सं. २०४२ सालमा रू. ४० हजार र वि. सं. २०४३ सालदेखि रू. ५० हजार गर्दै वि. सं. २०५१ सालदेखि उक्त राशि वृद्धि गरि रू. १ लाख पुग्यो। वि. सं. २०७५ देखि यो पुरस्कारको राशि चारलाख रूपैयाँ बनाइएको छ।
सुरूमा यो पुरस्कार गद्य, पद्य, विज्ञान, दर्शन र सामाजिक शास्त्र आदि विषयमा उत्कृष्ट कृतिका लागि प्रदान गरिन्थ्यो। वि. सं. २०१३ सालमा पहिलो पटक प्रदान गरिएको यो पुरस्कार प्राप्त गर्ने विजेताहरू क्रमशः सत्यमोहन जोशी, चित्तरन्जन नेपाली र बलराम जोशी थिए। वि. सं. २०२३ सालमा 'मानव (महाकाव्य)' कृति लेखेर लेखक मोदनाथ प्रश्रितले २४ वर्षकै उमेरमा हालसम्मको कम उमेरमा मदन पुरस्कार पाउन सफल भएका थिए भने अहिलेसम्मको मदन पुरस्कार पाउने श्रष्टाहरू मध्ये एकै परिवारका दुई सदस्यहरू धनुषचन्द्र गौतम र ध्रुवचन्द्र गौतमले मदन पुरस्कार पाएका थिए। सत्यमोहन जोशीले सबैभन्दा बढी पटक मदन पुरस्कार पाएका थिए भने महिलातर्फ पारिजात (विष्णु कुमारी वाइवा)ले 'शिरिषको फूल'बाट र झमक घिमिरेले 'जीवन काँडा कि फूल'बाट पाउनु भएका थिए। मूलधन ४० लाख रूपैयाँबाट प्राप्त हुने व्याजबाट मदन पुरस्कार गुठीले हरेक वर्ष मदन पुरस्कार र जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रदान गर्दै आएको छ।
पुरस्कार बारे
मन(उपन्यास)
नयाँसडकको गीत
एब्स्ट्रयाक्ट चिन्तन: प्याज
मानव (महाकाव्य)
पारिजात
मोदनाथ प्रश्रित (२४ वर्ष)
फादर विलियम बर्क हेलिङ्गयाक्स
सिग्देल
परिचय र इतिहास
सिग्देल नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। यिनीहरूको गोत्र आत्रेय हो। कसै कसैले सेता पौडेल नै सिग्देल हुन् भनेका छन्।
उत्पत्तिको प्रमाण
उत्पत्तिको प्रमाण भन्नाले कुनै पनि वस्तु वा सामान कुन देशमा बनेको, उत्पादन भएको वा विकास भएको भन्ने सम्बन्धी प्रमाण हो । यो प्रमाण पत्र देशको आधिकारिक निकायबाट जारी गरिन्छ । उत्पत्तिको प्रमाण विशेष गरी अन्तराष्ट्रिय व्यापार वा खरिदमा आवश्यक हुने गर्दछ ।
सिग्देल
बसोबास
सिग्देलहरूको बसोबास सुरुमा नेपालको बाग्लुङ जिल्लाको सिग्दीमा भएको पाइएको छ।
कुल पूजाको परम्परा
सिग्देलहरु ___लाई कुलदेवताको रूपमा मान्छन्।
योगदान
सिग्देल परिवारका केही स्थापित नामहरु तल उल्लेख गरिएको छ।
यो पनि हेर्नुहोस्
पौडेलको बारेको विकिपेडियाको अङ्ग्रेजी पृष्ठ
http://en.wikipedia.org/wiki/Atri
नेपालको प्रधानन्यायाधीश
नेपालको प्रधानन्यायाधीश नेपालको न्यायपालिकाको प्रमुख तथा श्री सर्वोच्च अदालतको प्रधान न्यायाधीश हुन्। प्रधानन्यायाधीश देशको सर्वोच्च न्यायमुर्ती हुन् तथा न्यायिक प्रणालीको मुख्य प्रशासनिक अधिकृतको रूपमा जिम्मेवारी बहन गर्दछन्।
रायमाझी
रायमाझी नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। कर्णेल गम्भीर सिंह रायमाझी भारत सिपाही विद्रोहमा परिचित थिए ।
पूर्वज
अम्मर बहादुर रायमाझी
बिहारशरीफ
बिहारशरीफ भारतको बिहार प्रदेशको नलन्दा जिल्लाको सदरमुकाम हो ।
मौवाही
मौवाही नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार मौवाहीको ५९७ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ३,४७३ रहेको छ।
टोनी हेगन
टोनी हेगन(१९१७-२००३) स्विट्जरल्यान्डका प्रख्यात भू-वैज्ञानिक हुन्। उनको जन्म अगस्ट १७ सन् १९१७ मा स्विट्जरल्यान्डको लुजर्न भन्ने ठाँउमा भएको थियो। उनले स्विस फेडेरल इन्स्टिच्युट ज्युरिचबाट इन्जिनियरिङमा डिप्लोमा गरेपछि भूविज्ञानमा वेल्स माउन्टेन विषयमा विद्यावारिधि गरेका हुन्। त्यसपछि उनले ज्युरिच जियोलोजिकल इन्स्टिच्युटमा खोज विशेषज्ञका रूपमा काम गरेका थिए। तत्पश्चात उनी पहिलो पटक १९५० मा पहिलो स्विस विकास सहयोग अभियान लिएर नेपालमा आएका थिए। सन् १९५२ मा उनी नेपाल सरकारको मातहतमा र संयुक्त राष्ट्र सङ्घको तर्फबाट समेत नेपाल सम्बन्धि खोज र अनुसन्धानमा ब्यस्त रहे। उनी नै नेपालको भौगोलिक खोज र अनुसन्धान गर्ने पहिलो विदेशी नागरिक हुन्। त्यसैले उनलाई नेपाल विशेषज्ञ पनि भनेर पनि चिन्ने गरिन्छ। उनले नेपालको अधिकाङ्श भुभागको पैदल यात्रा समेत गरेर त्यहाँको भौगोलिक र सांस्कृतिक अवस्थाको बारेमा बृहत खोज र अनुसन्धान गर्ने काम गरेका थिए। यहि गहिरो खोजका आधारमा उनले नेपालको सांस्कृतिक विविधताको बारेमा मौन वृत्तचित्र फिल्म समेत बनाएका थिए। जसलाई पछि उनले आफ्नै आवाजमा अङ्ग्रेजी भाषामा पनि अनुवाद गरेका थिए। यस्तै सन् १९९९मा उनले आफ्नै बारेमा "The Ring of the Buddha" नामक वृत्तचित्र बनाए, जसमा उनले साठीको दशकमा नेपालमै खिचेका तस्बीर र भिडियोहरू सामेल गरेका थिए। नेपाललाई धेरै नजीकबाट नियालेका हेगनले "नेपाल" नामक पूस्तक सहित अरु थुप्रै पूस्तकहरू समेत लेखेका छन्। स्विट्जरल्यान्डमा जन्मिए पनि नेपाललाई कर्मथलो बनाएर नेपाल र नेपालीलाई माया गर्ने हेगनको अप्रिल १८ सन् २००३ मा निधन भयो।
युनिभर्सल हेल्थ केयर
[[File:Universal health care.svg|thumb|300px|Nations with Universal health care systems (November 2010).
{{Legend|#3CE67B|Nations with universal health care (>90% skilled birth attendance and >90% social insurance coverage)}} {{Legend|#FFD0D0|Nations with legislated mandate for Universal health coverage, but which have not yet reached thresholds above}}]] युनिभर्सल हेल्थ केयर वा सर्वव्यापी स्वास्थ्य सेवा एक प्रकारको स्वास्थ्य सेवा हो जसमा एउटा निश्चित क्षेत्रका सबै वैध नागरिकलाई चिकित्सा, दन्त्य चिकित्सा र मानसिक चिकित्साका सेवाहरू उपलब्ध हुन्छन्। यस्ता सेवाहरूको खर्च धेरै हदसम्म सरकारद्वारा सञ्चालित कार्यक्रमहरूद्वारा हुन्छन्।
यस प्रकारको व्यवस्थामा स्वास्थ्य सेवा सरकारको संलग्नता अनुसार भिन्न हुन्छ। बेलायत र स्विडेन जस्ता राष्ट्रहरूमा राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा तन्त्र छ भने जर्मनी र फ्रान्समा विकेन्द्रीकृत निजी तथा नन प्रोफिट संस्थाहरूको संलग्नता धेरै पाइन्छ। सर्वव्यापी स्वास्थ्य सेवा विकशित राष्ट्रहरूमा संयुक्त राज्य अमेरिका बाहेक अन्य सबै राष्ट्रहरूमा अवलम्बित छन्। साथै यो व्यवस्था धेरै विकासोन्मुख राष्ट्रहरूमा पनि उपलब्ध छ।
आफ्टर डुम्सडे
आफ्टर डुम्सडे अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
चाबहिल
चाबहिल काठमाडौंको ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको सहर हो ।
बिहिया
पर्यटन स्थलहरू
City of India
खड्गभन्ज्याङ
खड्गभन्ज्याङ नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
सिन्दुरे हाँस
सिन्दुरे हाँस नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा युरासियन विजन (Eurasian Wigeon) भनिन्छ ।
एज्नेज मो
एज्नेज मो एक इन्डोनेसियन गायिका तथा अभिनेत्री हुन् ।
द बोट अफ अ मिलियन एअर्स
द बोट अफ अ मिलियन एअर्स अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
लिङ्किन पार्क
लिंकिन पार्क एक बहुचर्चित अमेरिकी रक सांगितीक समूह हो ।
ब्रेन वेभ
ब्रेन वेभ अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
केराबारी
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार केराबारीको ४,१६७ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १७,६६० रहेको छ।
अच्युत अधिकारी (वैज्ञानिक)
"अच्युत अधिकारी" नेपाली रसायनशास्त्री तथा वैज्ञानिक हुन्। उनले ‘टम्बुलिन’ नामक रसायनको खोजी गरेबापत सन् २०१९ को अट्टा-उर-रहमान पुरस्कार नामक अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए।
बलिउड हङ्गामा
बलिउड हङ्गामा (पहिले इण्डियाएफएम अथवा इण्डियाएफएम डट कम नामले प्रचलित थियो ) बलिउडको प्रमुख मनोरन्जन वेबसाइट हो। जुन "हङ्गामा डिजिटल मीडिया इन्टरटेनमेंट"को अधीनमा छ । जसले यो बलिउड पोर्टलको अधिग्रहण सन् २०००मा गरेको थियो । यो वेबसाइट भारतीय चलचित्र उद्योग, मुख्यतया बलिउड, चलचित्र समीक्षा एवं बक्स अफिस रपटसँग सम्बंधित समाचार प्रकाशित गर्छ । यसको उद्घाटन १५ जुन १९९८मा मुख्यनाम इण्डियाएफएम डट कम (indiafm.com)बाट भएको थियो । २००८मा यसले आफ्नो नाम परिवर्तन गरेर बलिउड हङ्गामा राखेको थियो ।
रिक्सा तान्ने (कथा)
रिक्सा तान्ने साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
काष्ठमण्डप
काष्ठमण्डप काठमाडौँ दरवार क्षेत्रमा अवस्थित छ। हनुमानढोका नामले पनि प्रसिद्ध यो दरवार क्षेत्रमा रहेका अन्य ऐतिहासिक भवन र मन्दिरहरु राजा रत्न मल्लदेखि पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालासम्म निर्माण गरिएका हुन्। त्यस क्षेत्रमा अन्य महत्त्वपूर्ण स्मारकहरु हुन् तलेजु मन्दिर,जगन्नाथ मन्दिर, शिवपार्वती मन्दिर, ठूलो घण्टा, कालभैरव, मैजुदेवल, कुमारीघर, वसन्तपुर दरवार, गद्दी बैठक, काष्ठमण्डप। [[लक्ष्मीनरसिंह मल्लले काष्ठमण्डपको निर्माण गर्न लगाएका हुन भन्ने उल्लेख भएको पाइन्छ भने बिषेत नाम गरेका ब्याक्तिले निर्माण गरेको लेख भेटिन्छ । अस्तित्व रहेको स्पष्ट हुन्छ। काष्ठमण्डप हाल भग्नावशेष अवस्थामा छ ।
द ब्रोकन सोअर्ड
द ब्रोकन सोअर्ड अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
ईश्वर (१९८९ चलचित्र)
ईश्वर सन् १९८९ मा बनेको हिन्दी भाषाको चलचित्र हो।
हिसुआ
हिसुआ भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
भारतका सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएका सहरहरूको सूची
निम्न तालिकाले जनसङ्ख्याको आधारमा भारतका सहरहरूको सूचीलाई देखाउँदछ। प्रायः सहरहरू बहुक्षेत्र (नगरपालिका)मा विभाजित हुन्छन् जसको परिणामस्वरूप सहरहरू भित्र पनि सहरहरू सिर्जना हुन्छन् जुन यसफसूचीमा पर्न सक्छ। यस आलेखको सम्पूर्ण कार्य भारतको जनगणना, २०११ मा आधारित छ, जुन भारत सरकारको गृह मन्त्रालय अन्तर्गत रजिष्ट्रार जनरल र जनगणना आयुक्तको कार्यालय द्वारा सञ्चालित छ।
राजस्थानका जिल्लाहरू
भारतीय राज्य राजस्थानलाई ३३ वटा जिल्लाहरूमा बाँडिएकोछ, जसको विव्रण निम्न प्रकार छः
कोनान द रेबल
कोनान द रेबल अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कठायत
कठायत विशेषगरी नेपालको दिपायल(डोटी),डडेल्धुरा र अनय स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो र पुरातन बर्गिकरण अनुसार क्षेत्री जातमा पर्ने थर। पहिले कठायत लाई सेनामा काजीको दर्जा दिइने हुनाले कठायत थर भएका मानिसलाई अहिले पनि काजी साहेब भनेर बोलाईने गरिन्छ.यो भारद्वाज गोत्र अन्तर्गत परछ ।
लगडी गडियानी
लगडी गडियानी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार लगडी गडियानीको ९९० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,७२९रहेको छ।
मित्र तारा
पृथ्वीबाट एक देखिने वाला मित्र तारा वास्तवमा तीन ताराहरूको बहु तारा मण्डल हो। यिनमा दुई द्वितारा मण्डलमा छन् र यी मित्र "ए" र मित्र "बी" भनिन्छ। तेस्रो तारा यीबाट केही दूरीमा छ र त्यसलाई मित्र "सी" वा ''प्रक्सिमा सेन्टौरी" नाम हो। सूर्यलाई छो्डेर, प्रक्सिमा सेन्टौरी हाम्रो पृथ्वीको सबभन्दा नजीकको तारा हो र हामीदेखि ४.२४ प्रकाश-वर्षको दूरीमा छ। र पनि प्रक्सिमा सेन्टौरी यति सानो छ कि बिना दूरबीनका देख्न सकिंदैन।
अन्य भाषाहरूमा
अंग्रेजीमा मित्रलाई "अल्फा सेन्टौरी" (Alpha Centauri) र मित्र "सी"लाई "प्रक्सिमा सेन्टौरी" (Proxima Centauri) भन्दछन्। मित्रका धेरै अन्य पारम्परिक नाम छन् जस्तैको राइजिल कन्टौरस (Rigil Kentaurus) र टोलिमान (Toliman)। सोचिन्छ कि टोलिमानको नाम अरबी भाषाका "अल-जुल्मान" शब्दबाट आएकोछ, जसको  अर्थ हो "शुतुरमुर्ग"।
बेनिघाट
बेनिघाट गाँऊ विकास समिति बाग्मती अञ्चलको धादिङ जिल्लामा पर्दछ ।
दिल्ली क्रिकेट टिम
दिल्ली क्रिकेट टीम, दिल्ली जिल्ला क्रिकेट एसोसिएसन द्वारा चलाइएको दिल्लीमा स्थित प्रथम श्रेणी क्रिकेट टिमहरू मध्ये एक हो, जुन भारतको घरेलु प्रतियोगिता रणजी ट्रफीमा खेल्ने गर्दछ । यो टिम टूर्नामेन्टमा सात पटक विजेता बनेको छ र सात पटक उपविजेता रहिआएको छ । वर्ष २००७-०८ मा यसको नवीनतम शीर्षक १६ वर्षको लामो पर्खाइ पछि आएको छ । यस टिमको पछिल्लो जीत १९९१-९२ सत्रमा थियो जब यसले फाइनलमा तमिलनाडुलाई हराएको थियो । टिमको घरेलु मैदान फिरोजशाह कोटला ग्राउन्ड हो । दिलीप ट्रफी र देवधर ट्रफीमा दिल्ली नर्थ जोन क्रिकेट टिमको अन्तर्गत आउँदछ ।
ठूलो धादिङ
ठूलो धादिङ नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। ठूलोधादिङ जिल्लाको दक्षिण पूर्वमा पर्ने गाविस हो। जिल्ला सदरमुकामबाट करिव १० कोष दुरी टाढा पर्ने यस गाविसको कुल क्षेत्रफल ११.७४ वर्ग किलोमिटर छ। गाविसको पूर्वमा दोलखा जिल्ला पश्चिममा लिसंखु अत्तरपुर उत्तरमा अत्तरपुर र दक्षिणमा काभ्रे जिल्ला रामेछाप जिल्ला पर्दछ। तौथली थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसमा औसत हावापानी पाइन्छ। अधिकांश मानिसहरू कृषिमा निर्भर हुने यस गाविसको प्रमुख कृषिबाली धान गहुँ मकै र कोदो हो। पशुपालनमा पनि ठूलोधादिङ बासीहरू रुचि राख्दछन। तामाङ जातिको बाक्लो बसोबास भएको यस गाविसा तामाङ संस्कृतिमा निकै धनी छ। गाविसको अधिकांश क्षेत्रमा गुम्बा चैत्य पाइने र आकर्षक घरहरूले ठूलोधादिङमा पर्यटन व्यावसायको राम्रो सम्भावना देखिन्छ। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार ठूलोधादिङमा ५०६ घरपरिवारमध्ये कुल जनसङ्ख्या २४५१ छ।
गोदार थापा
गोदार थापा क्षेत्री थापा अर्थात् थापा काजीहरूको एक कुलघरान हो । उनीहरू नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर थापाको उपसमुह हो । कश्यप गोत्री गोदार थापा परिचित थापावर्ग हुन् ।
पूर्वज
अफगानिस्तान बाट भारतको चित्तोड़ हुदै नेपाल आएका हुन् भन्ने  मानिन्छ।
संख्या
गोदार थापा नेपालभरि पाइने जाति हो।
गोदारले मान्ने विशेष पर्वहरू
मष्टो देवताको पुजा गर्दछन् ।
फायर टाइम
फायर टाइम अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
बीकानेर
बीकानेर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
खोलेगाउँ
खोलेगाउँ नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
सिपाही (कथा)
सिपाही कथा साहित्यकार विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
कथासार
सिपाही कथा विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाद्वारा रचिएको सिपाही विदेशका छाउनिमा कामगर्ने नेपाली सिपाहिको स्वाभाव-प्रवित्तिलाई उद्घाटित गर्दै लेखिएको रोचक कथा हो । यसमा सिपाहिको मानसिकताको कलात्मक उद्घाटन गरिएको छ । सिपाहिको चेतना, उसको मानसिकता, यौनप्रतिको उसको अत्याकर्षण , जोसँग पनि धाक फुकाएर कुरा गर्ने प्रवित्ती , कुनै पनि कुरालाई अतिसहजता साथ ग्रहण गर्ने तथा फालिदेने स्वाभाव, फरासिलो र मिजासिलोपन जस्ता कुरालाई यस कथामा प्रस्तुत गरिएको छ ।
पोखरेल
वैदिक आधार
आजसम्म प्राप्त प्रामाणिक शास्त्रहरूमा वेदलाई सर्वप्राचीन ग्रन्थ मानिएको छ । वेदोखिलो धर्ममूलम् यो उपनिषदको उद्घोष हो । यसरी हेर्दा मानव सभ्यताको सर्वप्राचीन ऐतिहासिक ग्रन्थ वेद नै हो भन्ने कुरा प्रस्ट हुन्छ । संसारभरका इतिहास एवंं पुरातत्वविद्हरूको अध्ययन अनुसन्धान अनुसार सृष्टिदेखिको विश्वको इतिहास बताउने पहिलो ग्रन्थ वेद नै हो । कतिपय पश्चिमेली विद्वान्हरूले वेदको उद्भव र महत्त्वलाई स्विकारेका छन् । उनीहरू इसापूर्व ६००० देखि २००० सम्मको समयलाई वेदको रचना काल वा उद्भव काल मान्दछन् । प्रो. म्याक्समुलर, कीथ, ग्रासम्यान, मेकडोनेल आदि विद्वान्हरू यस मतका अनुयायी हुन् ।
आत्रेयगोत्रीय पोखरेलका आदि पुर्खाको उल्लेख भएको सबभन्दा पुरानो ग्रन्थ वेद हो । वेदमा अत्रि, आत्रेय, अर्चनानस, श्यावाश्व आदि ऋषिहरूको उल्लेख यत्रतत्र पाइन्छ । चार वेदमा त्यसैगरी यजुर्वेदमा पनि अत्रिभौम आत्रेय, अत्रिदुहिता आत्रेय, विश्ववारा आत्रेयी, इष आत्रेय, वसुयु आत्रेय, श्यावाश्व आत्रेय, स्वास्त्यात्रेय, बुध गविष्ठर आत्रेय, प्रतिक्षत्र आत्रेय, आदि नामहरू रहेका पाइन्छन् । त्यस्तै सामवेदमा बुधगविष्ठर आत्रेय, श्यावाश्व आत्रेय, अत्रिमौम आत्रेय, आदि नामहरू रहेका देखिन्छन् भने अथर्व वेदमा पनि आत्रेय”पिता अत्रिको नामोल्लेख भएको देखिन्छ ।
पौराणिक आधार
पुराणहरू सम्यताको सूर्योदयदेखि नै ऐतिहासिक आख्यान भएका कारण विशेष प्रसिद्ध छन् । पुराणको अर्थ हुन्छ ‘पुरानो’ । पुराना आख्यानहरूको सङ्कलन गरिएको हुनाले यस्ता ग्रन्थको नाम पुराण रहेको हो । पुराना आख्यानहरू वैदिक कालमा पनि प्रचलित थिए यस कुरालाई ऋचः सामानि छन्दांसि पुराणं यजुषा सह भनेर अथर्ववेद संहिताले पुष्टि गरेको छ । ‘अथर्ववेद संहिता’को यस उक्तिबाट ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद र पुराणको आविर्भाव एकैसाथ भएको मान्न सकिन्छ । शतपथ ब्राह्मण, शाङ्करभाष्य र छान्दोग्योपनिषद् जस्ता ग्रन्थहरूमा पुराणको नामोल्लेख हुनुले पनि पुराणको प्राचीनता प्रमाणित भएको पाइन्छ ।
प्राचीन ग्रन्थहरूमा पुराण र इतिहासको घनिष्ठ सम्बन्ध रहेको कुरा उल्लेख भएको देखिन्छ । कतिपय आधुनिक विद्वान्हरू महाभारतलाई मात्र इतिहास मान्छन् तर कतिपय विद्वान्हरू र कौटिल्य समेतले पुराणलाई इतिहासको श्रेणीमा राखेको पाइन्छ । यसरी हेर्दा पुराण र इतिहासको क्षेत्र एउटै देखिन्छ । अतिरञ्जनात्मक प्रसङ्गलाई पन्छाउँदा पुराणले विश्व–ब्रह्माण्ड सृष्टिदेखि लिएर मानव सभ्यताका साथै प्राचीन आख्यान एवं घटनाहरूको वर्णन गर्ने हुँदा यिनलाई ‘प्राचीन इतिहास’ भन्नु उचित देखिन्छ । प्राचीन भारतवर्षको इतिवृत्त पुराणमा पाइने हुनाले यिनको सम्बन्ध आधुनिक इतिहाससँग पनि छ । यति हुँदाहुँदै पनि पौराणिक इतिहास र आधुनिक इतिहासलाई जोड्ने सेतु के हो र कहाँ छ भन्ने कुराको अध्ययन अनुसन्धान नहुनुले ‘पौराणिक इतिहास’ आधुनिक इतिहासबाट उपेक्षित देखिन्छ ।
अठार पुराण र अठार उपपुराणहरुका रचनाकार वेदव्यासद्वारा वेदलाई आधार मानेर रचना गरिएका पुराणहरूमा यत्रतत्र पानी पोखरेलका आदि पुरुष अत्रि र आत्रेयका बारेमा उल्लेख भएको पाइन्छ । श्रीमद् भागवत नवमस्कन्धको चौधौँ अध्यायको दोस्रो श्लोकले अत्रि ऋषिलाई ब्रह्माका मानसपुत्र मानेको छ भने गण्डकी महात्म्यको पृष्ठ १२२ मा पनि सो कुराको पुष्टि भएको छ । ब्रह्मर्षि वर्गमा पर्ने अत्रिलाई सप्तर्षिमध्ये एक मानिएको छ । प्रथम स्वायम्भुव मन्वन्तरमा यिनी सप्तर्षि गणमै प्रतिष्ठापित थिए भने वर्तमान वैवस्वत मन्वन्तरमा पनि यिनी सोही गणमै रहेका पाइन्छन् । यिनै अत्रिपुत्र आत्रेय हाम्रा गोत्र एवं वंश प्रवर्तक मूल पुरुष हुन् । ‘अत्रेः अपत्यं पुमान् आत्रेयः भन्ने विग्रहबाट ‘आत्रेय’ शब्दको व्युत्पति भएको छ । यस आधारमा हेर्दा ‘आत्रेय’ अत्रिकै पुत्र हुन्, अत्रिकै वंशज हुन् भन्ने देखिन्छ ।
आत्रेय’ ऋषिका सन्तान विभित्र थरबाट परिचित छन् । तिनमध्ये पानीपोखरेल पनि एक हो । प्रचलनमा आए अनुससार थरका अगाडि दुईवटा नामिक पद प्रयुक्त छन् ‘पानी’ र ‘दूध’ । पानी पोखरेलहरूको ‘आत्रेय गोत्र’ रहेको पाइन्छ भने ‘दूध पोखरेलको ‘भारद्वाज’ गोत्र’ । प्राः बालकृष्ण पोखरेलले पश्चिम नेपालतिर आत्रेयगोत्री दूध पोखरेल पनि पाइएको कुरा उल्लेख गरेका छन् ।
पुराणलाई आधार मान्दा आत्रेयहरु, मूलतः पानी पोखरेलहरूसंग ‘पानी’को नाता कति पुरानो छ भन्नेकुरा थाहा पाउन सकिन्छ —
यसरी ‘शिवपुराण’लाई आधार मान्दा ‘अत्रि’ ऋषिका अनसूयातर्फका पुत्रहरूमध्ये ‘आपोमूर्ति आत्रेय’ ‘पानी पोखरेल’का वंशपुरुष ठहरिन्छन् । यिनका छोरा अर्चनानस र नाती श्यावाश्व हुन् ।
वंशावली तथा दाबी
सोमनाथ आत्रेयको जन्म वि.स. ५२० तिर कर्णाटकको मैसुरमा भएको थियो । यिनी प्रतिहारवंशी गौर्जर ब्राह्मण थिए । यिनी निकै धनवान् थिए । यिनले गुजरातको सौराष्ट्रमा सोमनाथको भव्य मन्दिर बनाएका थिए र त्यसमा ज्योतिर्लिङ्गको स्थापना गरेका थिए । काबेरी नदीको बायाँ किनारमा ‘सोमनाथ पुरम्’ नामक नगर पनि यिनैले बसालेका थिए । यिनी ज्योतिर्लिङ्गको नित्य पूजा गर्ने गर्थे (पौडेल वंशावली २०६०ः १८) ।
यसरी ‘सोमनाथ’ आत्रेयहरूका ऐतिहासिक मूलपुरुष ठहरिएका छन् भने ‘पानी पोखरेल’का मूलपुरुष काशीदास/कुशभद्रा (वि.सं.९५०) ठहरिएका छन् । काशीदासको बारेमा केही टिपोटहरु निम्नानुसार छन्:
पानी पोखरेलका पूर्वजहरू
विभिन्न वंशावली र एेतिहासिक अनुसन्धानका आधारमा आत्रेय गोत्रधारीहरूका, किंवा पोखरेलहरूका पूर्वज सोमनाथ भट्ट रहेका देखिन्छन् । सोमनाथदेखि काशीदास (कुशभद्रा) सम्मका पूर्वजहरूको नाम यसप्रकार रहेको पाइन्छ ः
काशीदास(कुशभद्रा) देखि कपिलदेवसम्मका पूर्वजहरू ः
कपिलदेव पोखरेल खार्पा, जफे, जतनपुर, सिमपानी र सालुकका पोखरेलहरूका पूर्वज (पुर्खा) हुन् ।
पानी पोखरेल वंशको आराधना:
आरध्यदेव वा ईष्ट देव: महादेव(शिवजी) र पार्वती
कुलदेवता: कालामष्ट
ईष्टदेवता : विन्धवासिनी
कुलायन: १, शिरपति २, राम हृदय ३, परशुराम ४, सुशिला ५, जानुका ६, कुण्डला ७, जेमावती
थानी देवताः ८, कालामष्ठ ९, कुलायन १०, बिन्ध्यबाशिनी ११, आशामुखी (अलग्गै पुजा गर्ने) १२, पुरन गिरी १३, कल्याण गिरी ।
पाञ्चायान देवताः शिव पाञ्चायान (गणेश, भगवती देवि , श्रीहरि विष्णु , सूर्य नारायण र विचमा शिवजी)
(लगायत सबै भगवान, ईश्वर वा तेत्तीसकोटि देविदेवताहरु, पितृदेवता, मातृदेवताहरुको पुजा गर्ने चलनछ ।)
चेस्टर बेनिङ्गटन
चेस्टर बेनिंगटन एक अमेरिकी रक गायक, संगीतकार तथा अभिनेता हुन् । उनी बहुचर्चित अमेरिकी रक सांगितीक समूह लिंकिन पार्कका प्रमुख स्वरवादक हुन् ।
नादुन हाँस
नादुन हाँस (वैज्ञानिक नाम: Anas poecilorhyncha)    नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा स्पट बिल्ड डक (Spot-billed Duck) भनिन्छ ।
द हाइ क्रुसेड
द हाइ क्रुसेड अमेरिकन उपन्यासकार पाउल एन्डरसनद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
खिलचिने
खिड्किसैने यो अधिकारी को पुर्खौली कालिकोट को राम्नी खिड्किसैन बाट भएको हो। नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। पूर्वज कालिकोट जिल्ला महाबै गाउँपालिका वार्ड नम्बर ७ राम्नी बाट भएको हो भन्ने पुर्खा को भनाई ताम्र पत्र मा उल्खेक छ। संख्या  ४०२जना अहिले खिडकिसैन मै बस्दै आएको  खिड्किसैनले मान्ने विशेष पर्वहरू
अलवर जिल्ला
अलवर जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम अलवर हो।
अभिजित तारा
अभिजित् वा वेगा, जसको बायर नाम "अल्फा लायरे" (α Lyrae वा α Lyr) छ, लायरा तारामण्डलको सबभन्दा चम्किलो तारा हो। यो पृथ्वीबाट देखिने भएका ताराहरूमा पाँचौं सबभन्दा चम्किलो तारा पनि हो। अभिजित् पृथ्वीबाट २५ प्रकाश वर्षको दूरीमा हो। खगोलशास्त्री हजारौं सालदेखि अभिजितको अध्ययन गर्दै आएका छन् र कहिले-कहिले भनिन्छ कि यो "सूर्यका पछि शायद अकाशमामा सबभन्दा महत्त्वपूर्ण तारा हो"।
अन्य भाषाहरूमा मा
अभिजितलाई अङ्ग्रेजीमा "वेगा" (Vega) भन्दछन्।
नोबेल अस्पताल
नोबेल अस्पताल काठमाडौंको सिनामंगलमा अवस्थित एक अस्पताल हो ।
खानिगाउ
खानिगाउ नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
कौवाली
कौवाली नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।