cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नौरथा
नौ दिनसम्म नवदुर्गा भवानी नौवटा विभिन्न स्वरूपमा उपासकहरूलाई दर्शन दिनुहुन्छ भन्ने कथन छ। यसैले भक्तहरू आफ्नो मनको इच्छा पूरा हुने उत्कट अभिलाषाले यस नवरात्रि पर्वमा नवदुर्गा देवीलाई राँगा, बोका, भेडा, हाँस, कुभिण्डो अथवा पञ्चबलि चढाइ आ-आफ्ना भाकल पूरा गर्ने पनि गर्दछन्।
नौरथामा पुजिने नवदुर्गाको स्वरूपहरू यस प्रकार छन्।
प्रतिपदा
प्रतिपदाका दिन पूजाआराधना गरिने शक्तिस्वरूपा भगवतीको पहिलो स्वरूपको नाम शैलपुत्री हो। पर्वतराज हिमालयका पुत्रीका रूपमा उत्पन्न भएकीले यी भगवतीलाई शैलपुत्री भनिएको हो। साँढेमा बसेकी यी देवीको दाहिने हातमा त्रिशूल र बायाँ हातमा कमलको फूल सुशोभित छ। पूर्वजन्ममा यिनी प्रजापति दक्षकी छोरीको रूपमा जन्मेकी थिइन्। त्यसबेला यिनको नाम सती थियो। यिनको विवाह भगवान् शंकरजीसँग भएको थियो। एकचोटी प्रजापति दक्षले एक ठूलो यज्ञको आयोजना गरी सारा देवताहरूलाई यज्ञको भाग लिन निमन्त्रणा गरेका थिए तर भगवान् शंकरलाई चाहिँ बेलाएका थिएनन्। उनकी छोरी सतीले पनि उक्त कुरा थाहा पाइन् र उनले आफ्नो पतिको अनुमति बेगर त्यस यज्ञमा भाग लिन पुगिन्। त्यहाँ उनले जताततैबाट भगवान् शंकरको उपेक्षा गरिएको पाइन् यहाँसम्म कि आफ्नो पिताको मुखबाट समेत पतिको निन्दा गरेको पाइन्। त्यसपछि उनको मनले आफ्नो पतिको निन्दा सुन्न नसकी त्यही यज्ञमा आफूलाई जलाएर भष्म गरिन्। अघिल्लो जन्ममा शैलराज हिमालयकी पुत्रीका रूपमा जन्म लिएकी शैलपुत्रीको विवाह पनि शंकरजीकै साथ भएको थियो। यस जन्ममा पनि उनी शिवजीको अर्धाङ्गनि बनिन्।
द्वितिया
नौरथाको दोस्रो दिन पूजा गरिने देवीको नाम ब्रहृमचारिणी हो। यो माता दुर्गाको दोस्रो स्वरूप हो। ब्रहृम शब्दको अर्थ तपस्या हुन्छ। यसैले तपको आराधना गर्ने देवी भनेर यिनलाई ब्रहृमचारिणी भनिएको हो। यी देवीको स्वरूप पूर्ण ज्योतिमय एवं अत्यन्त भव्य देखिन्छ। यी देवीको दायाँ हातमा जपको माला र बायाँ हातमा कमण्डलु हुन्छ। यी देवीको उपासना गर्नाले मानिसमा तप, त्याग, वैराग्य, सदाचार, संयम वृद्धि हुँदै जान्छ र उसलाई सर्वत्र सिद्धि एवं विजय हात लाग्दछ। पूर्वजन्ममा जब यिनी हिमालयको घरमा छोरीको रूपमा जन्मेकी थिइन्, त्यसबेला नारदको उपदेशले यिनले भगवान् शंकरलाई पतिको रूपमा पाउनको लागि कठिन तपस्या गरेकी थिइन्। यस्तो कठिन तपस्याको कारण यिनलाई तपश्चारिणी अर्थात् ब्रहृमचारिणी नामले जानिन्छ। हजार वर्षसम्म यिनले पानी पनि नखाइकन तपस्या गरेकी थिइन्। उनको कठिन तपस्या देखेपछि पितामह ब्रहृमाले आकाशवाणीद्वारा 'भगवान् शिवजी तिमीलाई पतिको रूपमा प्राप्त हुनेछन्' भनेर उनको मनोकामना सबै पूर्ण हुने जानकारी दिएका थिए र पछि त्यस्तै भयो पनि।
तृतिया
माता दुर्गाको तेस्रो शक्तिको नाम चन्द्रघण्टा हो। नौरथा पूजापर्वमा तेस्रो दिन यिनको स्वरूपको पूजाआजा गरिन्छ। सुवर्णमय चन्द्रघण्टा देवीको स्वरूप परम शान्तिदायक एवं कल्याणकारी छ। यिनको दस हातमा खड्ग आदि शस्त्र तथा वाण आदि अस्त्र विभूषित छन्। उनको टाउकोमा घण्टाको आकारको अर्धचन्द्र छ, यही कारणले गर्दा यिनीलाई चन्द्रघण्टादेवी भनेर जानिन्छ। यिनको शरीरको र स्वर्णको समान चम्किलो देखिन्छ। शास्त्रानुसार हातको घण्टाको आवाजले राक्षसहरू डराउने भएकाले यिनको नाम चन्द्रघण्टा राखिएको हो। यी दुर्गाको वाहन सिंह हो। यसैले यिनका उपासक पनि सिंहजस्तै पराक्रमी हुन्छन्। यिनको मुद्रा युद्धको लागि तत्पर भइरहेको जस्तो देन्छि यिनको ध्यान, आराधना र उपासना गर्नाले भूत, प्रेत, बाधा आदिबाट रक्षा गर्छ र भक्तको सारा पाप एवं बाधा नष्ट भएर जान्छ। रिसाहा स्वभाव भएकी यी देवीको पूजा गर्नाले घण्टाको ध्वनिको आवाज भक्तको कानमा परिहाल्छ। यी देवीको उपासना गर्दा परलोकका लागि कल्याण र सद्गति प्राप्त हुन्छ।
पञ्चमी
नौरथाको पञ्चमीका दिन पूजा गरिने शक्तिस्वरूपा भगवती स्कन्दमाता हुन्। कमलको फूल आसन भएकी, सेतो वर्ण, चार हात भएकी, स्कन्दकुमारकी माता भएकीले उनलाई स्कन्दमाता भनिएको हो। यी देवीको काखमा सुपुत्र स्कन्दकुमार आनन्दले रहनुहुन्छ। कमल ओछ्याएर बस्ने आदत भएकोले यी देवीलाई पद्मासना देवी पनि भनिन्छ। स्कन्दमाताको सेवा गर्नाले स्वामी कार्तिकेयको पनि उपासना गरे सरह हुन्छ। यस्तो विशेषता केवल यिनीलाई मात्र प्राप्त छ। सूर्यमण्डलकी अधिष्ठात्री देवी भएको कारण यी देवीको पूजाआजा गर्ने भक्तजन अलौकिक तेज र कान्तिले सुसम्पन्न हुने हुन्छन्।
षष्ठी
नौरथाको षष्ठीका दिन पूजा गरिने देवीलाई कात्यायनी भनिन्छ। चार हात भएकी यी देवीको वाहन सिंह हो। यी देवीको कात्यायनी नाम रहन गएको कथा यस प्रकार देखिन्छ- कत नाम गरेका एक ऋषि थिए। उनका पुत्र ऋषि कात्य भए। कात्यको गोत्रमा विश्वप्रसिद्ध महषिर् कात्यायन पैदा भए। यिनले भगवती पराम्बाको उपासना गर्दै धेरै वर्षसम्म कठिन तपस्या गरेका थिए। भगवतीको जन्म मेरो घरमा छोरीको रूपमा होस् भन्ने उनको इच्छा थियो। माता भगवतीले उनको प्रार्थना स्वीकार गरिदिनुभयो। केही कालपछि जब महिषासुर दानवको अत्याचार पृथ्वीमा बढ्दै गयो, त्यसैबेला यस दैत्यको वधको लागि ब्रहृमा, विष्णु र शिव तीन देवताको शक्तिको तेजले एक देवीको जन्म भयो। यी देवीको पूजा गर्ने पहिलो ऋषि नै कात्यायन थिए। यसैकारण यी देवी कात्यायनी कहलाईन्।
सप्तमी
सप्तमी अर्थात् फूलपातीका दिन पूजा गरिने शक्तिस्वरूपा भगवतीलाई कालरात्रि भनिन्छ। कालो घना वर्णकी, गधा वाहन भएकी, तीन आँखा भएकी, चार हात भएकी, उक्त हातहरूमा क्रमशः तरबार, मसाल, वरमुद्रा र अभयमुद्रा लिएकी देवी कालरात्रि हुन्। उनको टाउकाको झाँक्रो फिजाएको जस्तो देखिन्छ। घाँटीमा बिजुली सरह झल्कने माला छ। श्वास फेर्दा पनि कहिलेकाहीँ आगोको राँको निस्केको जस्तो देखिन्छ। माता कालरात्रिको स्वरूप डरलाग्दो जस्तो देखिन्छ तर यिनी भक्तलाई शुभ फल दिने गर्दछिन्। यसैले यी देवीको एक नाम 'शङ्करी' पनि रहेको छ। देवी कालरात्रि दुर्जनहरूको उछित्व गर्ने हुनुहुन्छ। यी देवीको स्मरण गर्नाले पनि दानव, दैत्य, राक्षस, भूतप्रेत भागेर जान्छन् भनिएको छ।
अष्टमी
नौरथाको महाष्टमीका दिन पूजा गरिने शक्तिस्वरूपा भगवती महागौरी हुन्। सेतो वर्ण र सेतो पहिरन गरेकी, वृष वाहन भएकी, चार हात भएकी देवीलाई महागौरी भनिन्छ। यी देवीको माथिल्लो दाहिने हातमा अभयमुद्रा, तल्लो दाहिने हातमा त्रिशूल छन् भने बायाँ हातको माथिल्लो हातमा डमरु र अर्को बायाँ हातमा वरमुद्रा छन्। यी देवीको मुद्रा शान्त खालको देखिन्छ। यी माताको स्वरूप गोरो वर्णको छ। यीनको सबै कपडा र गरगहना पनि सेतै छन्। बालककालमा पार्वती हुँदादेखि नै शिव पति पाउन यिनले कठोर तपस्या गरेकी थिइन्। यिनको प्रतिज्ञा थियो कि महादेवलाई पाए वरण गर्छु, नत्र कुमारी नै भएर बस्छु। यस कठोर तपस्याको कारण यिनको शरीर एकदम कालो हुन पुगेको थियो। यिनको तपस्याले खुसी भएका शिवजीले यिनको शरीरलाई गङ्गाजलमा गएर नुहाइदिएपछि उनी गोरी भइन् र उनको नामै गौरी रहन गएको हो र यी देवीको शक्ति अमोघ छ र प्रत्यक्ष फल दिने हुन्छ। यी भगवतीको भक्ति आराधना गर्नाले भक्तजनहरूको सबै दोष नाश हुन्छ र पछिसम्म पनि बाधा आउन छोड्छ।
नवमी
नवरात्रको अन्तिम अर्थात् महानवमीका दिन पूजा गरिने शक्तिस्वरूपा भगवतीको नाम सिद्धिदात्री हो। यी देवी कमलको फूलमा बस्छिन्। यी देवीको दाहिनेतर्फका तल्लो हातमा चक्र, अर्को हातमा गदा तथा बायाँतर्फको तल्लो हातमा शंख तथा अर्को हातमा कमलको फूल सुशोभित छ। यस संसारमा यी देवीको लागि सिद्धि गर्न नसकिने कामकुरो केही पनि छैन। ब्रहृमाण्डमा पूरा विजय प्राप्त गर्न सक्ने शक्ति यी देवीमा रहेको छ। यिनी भक्तजनहरूलाई जुनसुकै सिद्धि पनि दिन सक्ने साथै इच्छाअनुसारको फल प्राप्त गराइदिने भएकी हुनाले उनको नाम सिद्धिदात्री रहन गएको हो। देवी पुराणअनुसार पार्वतीबाट आएको सिद्धि नै भगवान् शिवजीबाट आएको सिद्धि हो। यिनकै कृपाले गर्दा भगवान् शिव अर्धनारीश्वर हुनुभएको हो। यसैले यस संसारमा भगवान् शिव अर्धनारीश्वर नामले प्रसिद्ध छन्।
ग्रह पूजा
नौरथाको नौ दिनमा नव ग्रह पूजा गर्ने परम्परा रहेको छ। प्रतिपदामा मङ्गल द्वितीयामा राहु, तृतीयामा बृहस्पति ,चतुर्थीमा शनि, पञ्चमीमा बुध, षष्ठीमा केतु, सप्तमीमा दिन शुक्र, अष्टमीमा सूर्य एवं नवमीमा चन्द्रमाको ग्रह शान्ति पूजा गरिन्छ।
ऋतु परिवर्तन
हिन्दू पञ्चांगको आश्विन महिनाको नौरथालाई शारदीय नौरथा पनि भन्ने गरिन्छ। विज्ञानको दृष्टि सँग शारदीय नवरात्रमा शरद ऋतुमा दिन साना हुन थाल्छन् र रात ठूला। साथसाथै चैतको नौरथामा दिन ठूला हुन थाल्दछन् र रात घट्छ, ऋतुहरूको परिवर्तन कालको असर मानव जीवनमा नपरोस, यसैको लागि साधनाको बहानामा हाम्रो ऋषि-मुनियोंले पनि यिनी नौ दिनहरूमा उपवासको विधान गरेका थिए। संभवत: यसैको लागि पनि ऋतुको बदलावको यस कालमा मनुष्य खान-पानको संयम र श्रेष्ठ आध्यात्मिक चिंतन गरेर स्वयंको भित्र सँग सबल बन्नसकोस भनेर गरिन्छ ताकि मौसमको बदलावको असर हामीमा नपरोस। शायद यसैको लागि यसलाई शक्तिको आराधनाको पर्व पनि भनियो। यही कारण हो कि भिन्न स्वरूपहरूमा त्यहि अवधिमा जगत जननीको आराधना-उपासना पनि गरिन्छ। नौरथा पर्वको समयमा प्राकृतिक सौंदर्य पनि बढ्छ। यस्तो लाग्छ कि ईश्वरको साक्षात् रूप यही हो। प्राकृतिक सुंदरताको साथ-साथै वातावरण सुखद पनि हुन्छ। आश्विन महिनामा मौसममा न अधिक चिसो रहन्छ न त अधिक गर्मी। प्रकृतिको यो रूपले सबैको मनलाई उत्साहित गर्छ। जसले गर्दा नौरथाको समय शक्ति साधकोंको लागि अनुकूल हुन जान्छ। त्यसपछि नियमपूर्वक साधना व अनुष्ठान गर्छन्, व्रत-उपवास, हवन र नियम-संयम सँग उनकी शारीरिक, मानसिक एवं आत्मिक शक्ति जाग्छ, जसले ऊर्जावान बनाउछ। यस कालमा लौकिक उत्सवको साथ नै प्राकृतिक रूप सँग ऋतु परिवर्तन हुन्छ। शरद ऋतुको शुरुवात हुन्छ, वर्षाको मौसम बिदा हुन थाल्छ। यस कारणले बनेको सुखद वातावरणले यो सन्देश दिन्छ कि जीवनको संघर्ष र बीतेको समयको असफलताहरूलाई पछाडी छोडी मानसिक रूप सँग सशक्त एवं ऊर्जावान बनेर नयाँ आशा र उम्मीदहरूको साथ अगाडि बढौं।
ठूलो छिरबिरे माटीकोरे
ठूलो छिरबिरे माटीकोरे (वैज्ञानिक नाम:Megaceryle lugubris)  नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा क्रेस्टेड किङफिसर (Crested Kingfisher) भनिन्छ ।
द टाइम्स अफ कोरोलेन्को
द टाइम्स अफ कोरोलेन्को लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
भटौली
भटौली नेपालको जनकपुर अञ्चलको रामेछाप जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ७३५ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भटौलीको जनसङ्ख्या ४०६६ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
अनित्य
अनित्य (Pāli: अनिच्चा anicca; Sanskrit: अनित्य anitya; Tibetan: མི་རྟག་པ་ mi rtag pa; Chinese: 無常 wúcháng; Japanese: 無常 mujō; Korean: 무상 musang; Thai: อนิจจัง anitchang, from Pali "aniccaŋ") बौद्ध धर्मको एक आवश्यक सिद्धान्त वा अस्तित्वका तीन चिन्ह हो ।
कोइलाडी
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११को जनगणना अनुसार कोइलाडीको ८७४ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,७२३ रहेको छ ।
अन्धविश्वास
आदिम मनुष्य अनेक क्रियाहरु र घटनाहरूका कारणहरूलाई जान्न पाउँदैनथ्यो। अज्ञानतावश उसको धारणा थियो कि यी सबैको पछि कुनै अदृश्य शक्ति छ। वर्षा, बिजुली, रोग, भूकम्प, वृक्षपात, विपत्ति आदि अज्ञात तथा अज्ञेय देव, भूत, प्रेत र पिशाचहरु प्रकोपका परिणाम मानिन्थे। ज्ञानको प्रकाश भएर पनि यस्ता विचार हराएर गएनन्, मात्र यी अन्धविश्वास मानिन थालिए। आदिकालमा मनुष्यको क्रिया क्षेत्र संकुचित थियो। यस कारण अन्धविश्वासको सङ्ख्या पनि कम नैं थियो। जब जब मनुष्यका क्रिया-कलापको विस्तार भयो तब अन्धविश्वासको जाल पनि फैलियो र यिनका अनेक शाखा-प्रशाखा भए। अन्धविश्वास सार्वदेशिक र सार्वकालिक छ। विज्ञानका प्रकाशमा पनि यो लुकेर बस्छ। यसको कहिले सर्वथा उन्मूलन हुँदैन।
अन्धविश्वासको वर्गीकरण
अन्धविश्वासको सर्वसम्मत वर्गीकरण सम्भव छैन। यसको नामकरण पनि कठिन छ। पृथ्वी शेषनागमाथि छ, वर्षा, गर्जन र बिजुली इन्द्रका कामहरु हुन्, भूकम्पकी अधिष्टात्री एक देवी छे, रोगहरुका कारण प्रेत र पिशाच हुन्, यस प्रकारका अन्धविश्वासलाई प्राग्वैज्ञानिक वा धार्मिक अन्धविश्वास भनिन्छ। अन्धविश्वासको अर्को ठूलो वर्ग छ मन्त्र-तन्त्र। यस वर्गका पनि अनेक उपभेद छन्। मुख्य भेद हुन् रोग निवारण, वशीकरण, उच्चाटन, मारण आदि। विविध उद्देश्यहरु पूरा गर्न मन्त्र प्रयोग प्राचीन तथा मध्य कालमा सर्वत्र प्रचलित थियो। मन्त्र द्वारा रोग निवारण गरिन्छ भन्ने अनेक मानिसहरूको व्यवसाय थियो। विरोधी र उदासीन व्यक्तिलाई आफ्नो वशमा गर्नु वा अर्काका वशमा गराउनु मन्त्र द्वारा सम्भव मानिन्थ्यो। उच्चाटन र मारण पनि मन्त्रका विषय थिए। मन्त्रको व्यवसाय गर्ने दुइ प्रकारका हुन्थे-मन्त्रमा विश्वास गर्ने, र अर्कालाई ठग्नका लागि मन्त्र प्रयोग गर्ने।
जादू, टुना
जादू-टुना, शकुन, मुहूर्त, मणि, ताबीज आदि अन्धविश्वासका सन्तान हुन्। यी सबका अन्तस्तलमा केही धार्मिक भाव छन्, परन्तु यी भावहरूको विश्लेषण हुन सक्तैन। यिनमा तर्कशून्य विश्वास छ। मध्य युगमा यो विश्वास प्रचलित थियो कि यस्तो कुनै काम छैन जो मंत्र द्वारा सिद्ध हुँदैन। असफलताहरूलाई अपवाद मानिन्थ्यो। यस कारण कृषि रक्षा, किल्लाको रक्षा, रोग निवारण, सन्तान लाभ, शत्रु विनाश, आयु वृद्धि आदिका निम्ति मन्त्र प्रयोग, जादू-टुना, मुहूर्त र मणिको पनि प्रयोग प्रचलित थियो।
मणि धातु, काठ वा पातको बनाइन्छ र त्यसमा कुनै मन्त्र लेखेर गला वा पाखुरामा बाँधिन्छ। यसलाई मन्त्रले सिद्ध गरिन्छ र कहिले-कहिले यसलाई देवतालाई झैं गरिन्छ। यसको उद्देश्य हो आत्मरक्षा र अनिष्ट निवारण।
योगिनी, शाकिनी र डाकिनीसम्बन्धी विश्वास पनि मन्त्र विश्वासको नैं विस्तार हो। डाकिनीका विषयमा इंग्ल्याण्ड र यूरोपमा १७ औँ शताब्दीसम्म कानुन बनि सकेका थिए। योगिनी भूतयोनिमा मानिन्छ। यस्तो विश्वास छ कि यसलाई मन्त्रद्वारा वशमा गर्न सकिन्छ। फेरि मन्त्र पुरुष यसद्वारा अनेक दुष्कर र विचित्र कार्य गराउन सक्छ। यही विश्वास प्रेतका विषयमा प्रचलित छ।
फलित ज्योतिषको आधार गणित हुँदैमा यो अन्धविश्वास होइन भन्दा हुन्न । शकुन अन्धविश्वास हो। अनेक अन्धविश्वासले रूढिको पनि रूप धारण गरेकोछ।
यो पनि हेर्नुहोस्
नास्तिकता
किसान गाउँपालिका
विसं २०७४ सालमा स्थानीय विकास मन्त्रालयले तराईका १६ जिल्लामा स्थानीय तहको संख्या र सीमा हेरफेर तथा स्तरोन्नति गर्दा रुपन्देही जिल्लामा साविकका सूर्यपुरा र धमोली गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर किसान गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या २७,०५८ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ४२.७३ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको सूर्यपुरा गाविसको कार्यालयमा राखिएको छ । यस गाउँपालिकालाई ५ वडामा विभाजन गरिएको छ ।
लियोनिड एन्ड्रियभ
लियोनिड एन्ड्रियभ लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
पाचोक
पाचोक नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कपिलवस्तु जिल्ला
कपिलवस्तु जिल्ला नेपालको लुम्बिनी प्रदेशको एउटा जिल्ला हो। कपिलवस्तु नगरपालिकाको सदरमुकाम भएको जिल्लाले १,७३८ वर्ग किलोमिटर (६७१ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ। भौगोलिक हिसाबले जिल्लालाई तराईको समतल ठाउँ र तल्लो चुरे पहाडमा विभाजन गर्न सकिन्छ। कपिलवस्तुलाई पूर्वमा रुपन्देही जिल्ला, उत्तरपश्चिममा दाङ जिल्ला, उत्तरमा अर्घाखाँची जिल्ला, पश्चिममा बलरामपुर जिल्ला, भारतको उत्तर प्रदेश र दक्षिणमा सिद्धार्थनगर जिल्ला, उत्तर प्रदेशले घेरेको छ ।
नामाकरण
प्राचिनकालमा ऋषि कपिलद्वारा प्रतिपादित प्रकृती र पुरुषको द्वैदतामा आधारित दर्शनको जन्मभूमी भएका कारणले यस शाक्य गणराज्यको कपिलवस्तु नामाकरण गरिएको थियो। कक्रुछन्द बुद्धको जन्मभूमी गोटिहवा र कनकमुनी बुद्धको जन्मभूमी निग्लिहवा (निग्लीसागर) पनि यसै जिल्ला अन्तरगत पर्दछन्।
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा ९ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये ६ नगरपालिका र ४ गाउँपालिका छन्।
जमशेदपुर
जमशेदपुर भारतको झारखण्ड राज्यको एउटा सहर हो । यो भारतको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या हुने सहरहरू मध्येमा ३६औँ क्रममा र झारखण्डमा पहिलो स्थानमा रहेको छ । जमशेदपुरलाई टाटानगर पनि भनिने गरिन्छ । यो झारखण्ड राज्यको दक्षिणी भागमा अवस्थित पूर्वी सिंहभूम जिल्लाको भाग हो । जमशेदपुरको स्थापना पारसी व्यवसायी जमशेदजी नौशरवानजी टाटाले गरेको हो । सन् १९०७ मा टाटाले आइरन एण्ड स्टिल कम्पनी (टिस्को) को स्थापना गरेपछि यस सहरको जग बसाल्न सकिएको हो । यसभन्दा पूर्व यहाँ साक्ची नामक एउटा आदिवासी गाउँ हुने गर्थ्यो । यहाँको माटो कालो हुनेभएको कारणले यहाँको पहिलो रेलवे-स्टेशन कालीमाटीको नामले बन्यो जसलाई पछि परिवर्तन गरेर टाटानगर गरियो । खनिज पदार्थहरूको प्रचुर मात्रामा उपलब्धता र खडकई तथा सुवर्णरेखा नदीको सजिलै उपलब्ध पानी, तथा कोलकातासँगको नजिकीको कारण आजको यो आधुनिक सहरलाई बसाल्न सकिएको हो ।
जमशेदपुर आज भारतको सबैभन्दा प्रगतिशील उद्योगिक नगरहरू मध्येमा एक हो । टाटा परिवारको कयौं कम्पनीहरूको उत्पादन एकाई जस्तै टिस्को, टाटा मोटर्स, टिस्कन, टिन्पलेट, टिमकन, ट्यूब डिभिजन, इत्यादि यहाँ कार्यरत छन् ।
यातायात
जमशेदपुर सडक र रेल-मार्गद्वारा पुरै भारत सँग जोडिएको छ । हावडा मुम्बई रेल मार्गमा अवस्थित हुनुका कारण टाटानगर दक्षिणपूर्व रेलवेको अत्यन्त व्यस्त रेल्वे स्टेसनहरू मध्ये गनिन्छ । राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ यो शहर भएर गएको छ । नगरको उत्तर पूर्वी भागमा एउटा सोनारी विमानस्थल छ जुन वायु विमान सेवाहरूसँग यस सहरलाई जोडेको छ । सहरको प्रमुख सडकहरू रेखदेख टाटा परिवारद्वारा हुने भएको कारणले यहाँको सडक झारखण्डमा अन्य सहरहरूको अपेक्षामा धेरै राम्रो छ ।
हवाई सेवा
जमशेदपुर एयर डेकनद्वारा कोलकाताको विमानस्थलद्वारा जोडिएको छ । यस वाहेक यहाँ एउटा निजी एयरलाइन्स हप्तामा दुई दिन यहाँबाट राष्ट्रिय राजधानी दिल्लीको लागि उडान भर्ने गर्दछ । यो विमानस्थलको प्रायजसो उपयोग उद्योगिक जहाजहरूको आगमन-प्रस्थानको लागि गर्ने गरिएको छ । यस वाहेक यहाँ उडान प्रशिक्षणको लेल स्थापित जमशेदपुर को-आपरेटिभ फ्लाइङ क्लब तथा टाटानगर एभियेसनद्वारा यसको प्रयोग गर्ने गरिन्छ । कोलकाता अतिरिक्त यहाँबाट सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल राँचीको बिरसा मुण्डा विमानस्थल हो जुन यहाँबाट लगभग १२० किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ ।
रेल-मार्ग
टाटानगर (जमशेदपुर) दक्षिणपूर्व रेलवेको सबैभन्दा प्रमुख रेलवे स्टेसनहरू मध्ये एक हो ए यसले सोझै यो सहरलाई भारतका अन्य प्रमुख शहरहरू जस्तै कोलकाता, मुम्बई, दिल्ली, चेन्नई, पटना, रायपुर, भुवनेश्वर आदी सँग जोडेको छ । यस रेलवे स्टेसनलाई टाटानगरको नामले चिनिन्छ ।
सडक मार्ग
जमशेदपुर सडक मार्गद्वारा भारतका सबै ठुला सहरहरूसँग जोडिएको छ । सहरबाट राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ (बहरागोडा देखि बरही) गएको छ जुन राष्ट्रिय राजमार्ग सङ्ख्या २ सँग जोडिएको छ जो सोझै कोलकाता र दिल्लीसँग जोडिएको छ । राँची (१३१ किलोमिटर), पटना, गया, कोलकाता (२५० किलोमिटर) सहित कयौं बिहार, बङ्गाल र उडिसाका अन्य प्रमुख सहरहरू सँग जमशेदपुरको लागि सोझो बस सेवा उपलब्ध रहेको छ ।
ठाकुरद्वारा
ठाकुरद्वारा नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, भेरी अञ्चलको बर्दिया जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
ललितपुर घोषणापत्र, २०६८
ललितपुर घोषणापत्र, २०६८ नेपाली भाषाकर्मीहरूद्वारा जारी घोषणापत्र हो। नेपाली भाषाको प्रयोगमा रहेका भ्रम हरू हटाउने उद्देश्यले सबैलाई मान्य हुनेगरी मानक तयार गरेर त्यसैका आधारमा भाषा लेखन गर्ने उद्देश्यका साथ यो घोषणापत्र आएको हो।
घोषणापत्र जस्ताको तस्तै
ललितपुर घोषणापत्र, २०६८
भाषामा भिजिसकेका, प्रयोगकर्ताले पचाइसकेका, सर्वत्र प्रचलित शुद्ध-स्वाभाविक हिज्जेलाई जबरजस्ती परिवर्तन गर्न खोज्नु भाषामाथि अन्याय गर्नु हो। भइरहेको प्रचलन बिथोलेर सरलताका नाममा जटिलता र दुर्बोध्यता थप्ने यस्तो अनधिकार चेष्टाले भाषामा अव्यवस्था सृजना गर्दछ। परम्परागत लेखन प्रणालीमा एकमुष्ट हस्तक्षेप गरी बलपूर्वक लागू गर्न खोजिएका कतिपय अस्वाभाविक नियमले नेपाली भाषालाई संकुचित र कमजोर बनाउँदै लगेका छन्। प्रयोगकर्तालाई अन्योलग्रस्त बनाएको यो भुमरीबाट मुक्त हुन हामीले आफैं पहल गर्नुपर्ने भएको छ।
यस पृष्ठभूमिमा, हिज्जे लगायतका विभिन्न समस्याबाट उन्मुक्ति दिलाएर नेपाली भाषालाई सहज-स्वाभाविक गतिमा अघि बढाउनुपर्ने बृहत्तर दायित्वको बोध गर्दै, प्रारम्भिक कदमका रूपमा, हामी नेपाली भाषाका निम्नलिखित प्रयोगकर्ताहरू यो संकल्प गर्दछौं :
-२०६८ चैत ११गते शनिवार यलमाया केन्द्रमा सम्पन्न नेपाली भाषा प्रयोगकर्ताहरूको भेलाबाट पारित
(उपस्थिति करीब १३०, हस्ताक्षर- ६६)
अल्जियर्सको कसबाह
अल्जियर्सको कसबाह अल्जेरियाको अल्जियर्स स्थित अवस्थित रहेको छ । यो स्थललाई सन १९९२ सालमा युनेस्को ले विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
कोक्रो
कोक्रो बच्चा सुताउन प्रयोग गरिने सामान्यतया बासको चोयाबाट अथवा काठबाट बनाईएको घरायसी सामान हो। यसलाई डोरीले झुन्ड्याएर त्यसमा बच्चा सुताइन्छ। कोक्रोको आकार स्थान अनुसार फरक हुने भएता पनि प्रायस यसको मुख भाग गोलाकार हुन्छ भने, पुच्छरको भाग चुच्चो भई, थुन्से जस्तो देखिन्छ।
अग्निदत्त (उपन्यास)
अग्निदत्त(उपन्यास) ध्रुवचन्द्र गौतमद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो।
बर्तिका एम राई
बर्तिका एम राई (Bartika Eam Rai), न्यूयोर्क शहरमा जन्मिएका नेपाली-अमेरिकी गायक-गीतकार हुन्। सन् २०१६ मा, राईले आफ्नो पहिलो एल्बम, बिम्बकाश सार्वजनिक गर्नुभएको थियो। राईले हालसम्म दुईवटा एल्बम निकालिसकेकी छिन्।
सांगीतिक करियर
बर्तिका नेपालको ललितपुरमा हुर्केकी थिइन् र छ वर्षको उमेरदेखि नै अनौपचारिक रूपमा सङ्गीतमा लागेकी थिइन्। लगभग ११ वर्षको उमेरमा, उनी पहिले नै सानो भीडको अगाडि प्रदर्शन गरिरहेकी थिइन्। उनले धेरै बालगीतहरू रेकर्ड गरिन् र श्रीती प्रधान, उपेन्द्रलाल सिंह, रोशन शर्मा, जोन श्रेष्ठ र गुरुदेव कामतबाट तालिम लिएकि थिइन।
उनी अमेरिका गएपछि मात्रै उनले सङ्गीतलाई आफ्नो करियरको रुपमा अगाडि बढाउन थालेकी थिइन्। सन् २०१५ मा, न्यूयोर्क शहरमा सरेपछि, राईले नेपाली-अमेरिकी सङ्गीतकार दिवस गुरुङसँग काम गर्न थालिन, पहिले इथाकामा आधारित प्रगतिशील रक सङ्गठन, आयुर्वेदका। सन् २०१५ मा, उनीहरूले बिम्बकाश, छ गीतको ईपी बन्ने काम गर्न थाले, जसमा राईले गीतहरू लेखेकी थिइन र गुरुङले निर्माण गरेका थिएँँ।
राईले आफ्नो पहिलो एकल, खाई, जनवरी २०१६ मा युट्युबमा व्यापक लोकप्रियतामा रिलिज गरिन्। द काठमाडौँ पोस्टको समीक्षाले गीतलाई "ताजा हावाको सास" भनेको छ र "यसको कविताको रोमाञ्चक सौन्दर्यता र यसको वितरणको सरलता" को प्रशंसा गरेको छ।
राईलाई हिट्स एफएम म्युजिक अवार्डमा उत्कृष्ट नयाँ कलाकार, वर्षको गीत (खाईका लागि), उत्कृष्ट पप भोकल प्रदर्शन (महिला) (खाईका लागि) र एल्बम अफ द इयर (बिम्बाकाशका लागि) नामांकन गरिएको थियो। उनले वर्षको उत्कृष्ट गीत र पप भोकल प्रदर्शन (महिला) जित्नु भएको थियो।
सन् २०१८ मार्चमा, राईले गुरुङद्वारा निर्मित उनको दोस्रो एल्बम तरालको रिलीजको घोषणा गर्नुभएको थियो। एल्बमलाई संयुक्त राज्य अमेरिका र इङ्गल्यान्ड मा भ्रमणहरू र यसको पहिलो एकल, उमरको लागि एक सङ्गीत भिडियो रिलीज द्वारा समर्थित थियो।
माई रिकलेक्सन्स अफ टल्स्टय
माई रिकलेक्सन्स अफ टल्स्टय लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
भटौलिया
भटौलिया नेपालको जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ७१५ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भटौलियाको जनसङ्ख्या ४४९० छ। यस मध्य पुरुष ५४%, र महिला ४६% छन्।
नेपाल क्रिकेट सङ्घ
नेपाल क्रिकेट सङ्घ नेपालमा क्रिकेटको आधिकारिक तथा नियामक निकाय हो। यसको प्रधान कार्यालय राजधानी काठमाडौँमा रहेको छ। नेपाल क्रिकेट सङ्घ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्मा नेपालको प्रतिनिधि हो भने यसका साथै नेपाल क्रिकेट सङ्घ २०४५ सालदेखि यसको सहयोगी सदस्यको रूपमा रहेको छ। यो एसियाली क्रिकेट परिषदको सदस्य हो। अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदले यसलाई २०७३ वैशाख देखि २०७६ असोज २६ गरेसम्मका लागि सरकारी हस्तक्षेप भएको भन्दै निलम्बित गरेको थियो। निलम्बन फुकुवा पश्चात् अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्ले नेपाली क्रिकेटको व्यवस्थापनको सम्पूर्ण जिम्मा लिँदै सबै पक्षहरूसँग छलफल गरेर नयाँ अध्यक्ष पदको निर्वाचनका लागि विभिन्न प्रक्रियाहरू अपनाएको थियो भने औपचारिक रूपमा २७ असोज २०७६ मा सङ्घलाई सशर्त आधारमा पुनःस्थापित गरेको थियो।
अरविन्द स्वामी
अरविन्द स्वामी (जन्म: सन् १९७० जुन १८) एक भारतीय चलचित्र अभिनेता, मोडल, उद्यमी र टेलिभिजन प्रस्तोता हुन् जो तमिल सिनेमामा आफ्नो कामको लागि चिनिन्छन् ।
दुख
Dukkha (Pāli; Sanskrit: ; Tibetan sdug bsngal) is a Buddhist term commonly translated as "suffering", "stress", "anxiety", or "dissatisfaction". Dukkha is identified as the first of the Four Noble Truths.
नादाम
नादाम (मङ्गोलियन: Наадам
, शास्त्रीय मङ्गोलियन: Naɣadum,, शाब्दिक "खेल") मङ्गोलियाको एक परम्परागत पर्व हो । यस पर्वलाई स्थानियहरले "इरिइन गुरभान नादाम" (эрийн гурван наадам) "पुरुष तीन खेल" भन्ने गरिन्छ । खेलहरूमा मङ्गोलियन कुस्ती, घोडा दौड, र धनुविद्या हुन र मध्य गृष्मा देशभर आयोजना गरिन्छ । मङ्गोलियन कुस्ती बाहेकमा महिलाहरूले धनुविद्या तथा बालिकाहरूले घोडा दौडमा सहभागिता जनाउन शुरू गरेका छन् ।
सन् २०१० मा यूनेस्कोले नादामलाई मानवताको अदृश्य सांस्कृतिक सम्पादनको प्रतिनिधी सूचीमा सूचीकृत गरेको थियो ।
मंगोलियन कुस्ती
जम्मा ५१२ वा १०२४ पहलमानहरू नौ वा दश चरणसम्म चल्ने प्रतियोगितामा सहभागि हुने गर्दछन् । मंगोलियनको पारम्परिक कुस्ती समय सिमित नभएको प्रतियोगिता हो, जसमा पहलमानको शरिरको खुट्टा तथा हात बाहेक कुनै पनि अंगले भुईमा छुएको अवस्थामा उसको हार हुने गर्दछ । यस खेलमा पहलमानहरूले विपक्षीलाई छनौट गर्दा बढि प्रख्यात पहमानले छनौट गर्ने प्राथमिकता पाउने गर्दछ । पहलमानहरूले यस खेलमा दुई वटा वस्त्र लगाउने गर्दछ । यस खेलमा पुरूष खेलाडीहरूलाई मात्र सहभागिताको अनुमति रहेको छ ।
घोडा दौड
पश्चिम राष्ट्रहरूमा हुने घोडा दौड जुन बढिमा २ किलोमिटरको हुने गर्दछ भन्दा फरक नादाममा प्रमुख खेलकोमा रूपमा हुने मंगोलियन घोडा दौड अन्तर क्षेत्र प्रतियोगिता हो, यस १५ देखि ३० किलोमिटर लामो हुन्छ । हरेक दौडको लम्बाई उमेर वर्ग अनुसार तय गरिन्छ । मंगोलियको विभिन्न स्थानहरूको १००० घोडाहरूलाई सहभागिताको लागि चयन गरिन्छ । दौडमा सहभागि हुने घोडालाई विशेष आहार खुबाइन्छ ।
५ देखि १३ वर्षसम्मको बच्चाहरूलाई घोडसवारको रूपमा चयन गरिन्छ र दौड हुनु भन्दा १ महिना अगावै दौडको लागि तालिम दिने गरिन्छ । यस दौडमा घोडसवारको भूमिका अहम भएता पनि यस दौडको मुख्य उद्देश्य घोडाको विशेषता मापन गर्नु हुन्छ ।
दौड शुरू हुन भन्दा पहिला दर्शकहरूले परम्परागत गित गाउछन भने घोडसवारले गिन्गो गित गाउने गर्दछ ।
धनुविधा
यस विधामा पुरूष तथा महिला दुबै सहभागित हुन पाउदछन् । यो खेल १० चरणमा खेल्ने गरिन्छ ।
सिंह राशि
सिंह राशि १२ राशिहरू मध्य एक हो।
पुरानकोट
पुरानकोट नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
ताराताल
ताराताल नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, भेरी अञ्चलको बर्दिया जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
एपी चेकोभ
एपी चेकोभ लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
मित्रता
'साथी' कुनै व्यक्तिको साथमा रहने व्यक्ति हो। यो एक मनोवैज्ञानिक सम्बन्ध हो। साथीसाथी वा एक अर्को व्यक्तिप्रतिको पारस्परिक आत्मीयता तथा मायाको सम्बन्धलाई 'मित्रता' भन्दछन्।
सन्दर्भ सामग्री साथी भनेको आफनो हरेक दु:ख र सुखमा साथ दिने व्यक्ति हो।
Edit by : Sandip CT,
Butwal, Rupandehi
सेतोकण्ठे माटीकोरे
सेतोकण्ठे माटीकोरे नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "हवाइट थ्रोटेड किङफिसर" (White-throated Kingfisher) भनिन्छ ।
बेटी विलियम्स
बेटि विलियम्स (जन्म:- २२ मे १९४३, बेलफास्ट, उत्तरी आयरल्यान्ड) सन १९७६ मा मैरेड मगुइरे संगै नोबेल शान्ति पुरस्कार शान्ति मान्छेहरूको समुदाय, उत्तरी आयरल्यान्ड मा समस्याहरूको शान्तिपूर्ण संकल्प प्रचार गरे बाफत सह-प्राप्तकर्ताका रूपमा प्राप्त गरेकी थिईन् ।
प्रारम्भिक जीवन
विलियम्सको जन्म २२ मे १९४३ बेलफास्ट, उत्तरी आयरल्यान्ड मा भएको थियो। उनका बुबा एक कसाई काम र आमा घरको काम गर्ने थिइन्। बेटि विलियम्सले प्राथमिक शिक्षा बेलफास्ट मा सेन्ट टेरेसा प्राथमिक विद्यालयबाट र उच्च विद्यालय अध्ययनको लागि सेन्ट डोमिनिक विद्यालयबाट प्राप्त गरेकी थिइन्। आफ्नो औपचारिक शिक्षा पूरा गरेपछी उनले कार्यालय पाहुनालाइ स्वागत गर्ने व्यक्ति रूपमा काम थालिन्।
उत्तरी आयरल्यान्ड मा समय को कमि भएको बेला, उनका बुबा प्रोटेस्टेन्ट थिए र उनकि आमा क्याथोलिक हुनुहुन्थ्यो: यस्तो परिवारिक पृष्ठभूमि जो देखि विलियम्स पछि त्यो धार्मिक सहिष्णुता र शान्तिको काम गर्न उनको उत्प्रेरित दर्शन को काममा अघाडी बढिन्। सन् १९७० मा हिंसा-विरोधी अभियानमा सामेल भइन् जो एक प्रोटेस्टेन्ट पुजारी द्वारा प्रारम्भिक गरिएको थियो। विलियम्सले यो अनुभव जम्मा गर्न अन्ततः आफ्नै शान्ति आन्दोलन, पूर्व विरोधीहरूले बनेको शान्ति समूह सिर्जना गर्ने, भरोसा-निर्माण उपाय अभ्यास केन्द्रित जो, र एक ग्रासरुट शान्ति प्रक्रियाको विकास थियो।
नोबेल शान्ति पुरस्कार
बेटी विलियम्सले गरेको उल्लेखिनिय कामकोलागी उनका साथी मैरेड मगुइरेका साथ संयुक्त रूपमा सन् १९७७ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो ।
नारायणी पुल
नारायणी पुल नेपालको महेन्द्र राजमार्गको लगभग मध्य भागमा अवस्थित पुल हो । यस पुलले बागमती प्रदेशको चितवनको भरतपुर महानगरपालिका को नारायणगढ र गण्डकी प्रदेशको नवलपरासीको गैंडाकोट नगरपालिकालाई जोड्छ ।
मिथुन राशि
मिथुन राशि मा नक्षत्रले उत्पन्न मिथुन राशिमा तेस्रो ज्योतिषीय संकेत हो। यो एक साकारात्मक परिवर्तनशील संकेत हो। उष्णकटिबन्धीय राशि चक्रका अन्तर्गत, सूर्य यस चिन्हलाई लगभग २१ मे देखि २१ जूनका बीचमा पार गर्ने गर्दछ। मिथुनलाई जुम्ल्याहा कास्टर र पोल्क्सद्वारा प्रतिनिधित्व गर्ने गरिन्छ, जसलाई डियोस्कुरीका रूपमा चिनिने गर्दछ।
ज्योतिष
ज्योतिषीहरुद्वारा मिथुन राशिले यो कुरालाई दर्शाउने गर्दछ कि ज्योतिषहरुमध्ये एउटा रूपले सबभन्दा महत्वपूर्ण मानिएको छ किनकि यो कुनै सबभन्दा उत्पतिको "स्तर" लाई जरादेखि नै समात्ने गर्दछ। उदाहरणका लागि, यो उनको दोहोरो स्वभाव, तथाकथित निम्न स्व अनि उच्च स्व का साथ एउटा प्रजातिका रूपमा राम्रो तरिकाले तिनीहरु द्विपक्षीय रूपले सममित छन्।
अन्य
नासाले आफ्ना दुई-व्यक्ति अन्तरिक्ष क्याप्सुल प्रोजेक्टको मिथुन राशिको नाममा नै राखेको थियो किनकि अन्तरिक्ष यानले दुई अन्तरिक्ष यात्रीलाई एकै पटक लिएर जान सक्थ्यो।
टिप्पणी
मिथुन राशि भएका मानिसमा इमान्दारिता बढी पाइने गरिन्छ तथा यी राशिका व्यक्तिहरु मोजमस्ती गर्ने प्रवृत्तिका हुने गर्दछन् । यी राशि भएका मानिसहरु आ-आफ्नो जिन्दगीमा सधै नयाँ गर्ने बारेमा सोच राखिरहेका हुन्छन् । यी राशिका लागि मकर राशि भएका मानिस सही मानिदैनन् । किनकी मकर राशिका मानिस मिथुन राशि भएकाहरुलाई उत्तेजित गर्न सक्दैनन् । मकर राशिका मानिसहरु समय अनुसार आफुलाई ढाल्न मन पराउने गर्दछन् । जहाँ मिथुन राशिका मानिस जे पर्छ त्यो टर्छ भन्ने सोच भएका हुन्छन् । यस राशि भएका व्यक्तिहरु गणित तथा विज्ञान विषयमा विशेष रुचि राख्ने गर्दछन् । जे जति पनि शब्दहरु छन् संसारमा तिनको उत्पत्ति अन्तरिक्षमा भएको मानिन्छ र शब्दलाई यात्रा गर्नका निमित्त वायु अपरिहार्य छ । भाषिक तथा तार्किक रुपले यिनीहरु माहिर हुने हुनाले यस माध्यमद्वारा विवाद सुल्झाउन तथा परिस्थितिलाई आफ्नो पक्षमा तत्काल नै ल्याउन सक्छन् । मिथुन राशिका मानिसहरु सञ्चार जगतमा राम्रो नाम नै कमाउन सक्छन्।
कन्या राशि
कन्या राशि १२ राशिहरू मध्य एक हो।
कर्म (बौद्ध)
कर्म (पाली: Kamma) भन्नाले "काम" वा "कार्य"लाई जनाउँछ । बौद्ध धर्ममा कर्मलाई ज्ञानको माध्यमबाट प्रस्फुटित कार्यको रूपमा लिईन्छ ।
लियो टलस्टय (किताब)
लियो टलस्टय लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
सहिद
सहिद व्यक्तिगत स्वार्थ विना काम गर्ने र देश र जनताको भलाइका लागि आफ्नो ज्यानको समेत बलिदान दिने व्यक्ति मानिन्छन् । जुनजुन देशमा सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक क्रान्ति भएका छन् त्यहाँ स्वतन्त्रता, प्रजातन्त्र र मुक्तिका लागि बिना स्वार्थ देशका लागि मानिसले आफ्नो बलिदान दिएका छन् ।
नेपालका सहिदहरू
नेपालमा सहादतको इतिहास हेर्ने हो भने प्रमाणिक रूपमा लखन थापालाई पहिलो सहिद मानिन्छ। पल्टनका लाहुरे लखन थापालाई जंगबहादुरको विरुद्धमा प्रचारवाजी गरेको आरोपमा वि.सं. १९३३ सालमा गोरखाको मनकामना मन्दिर अगाडि रूखमा झुन्डाएर मारिएको थियो। वि.स. २००७ देखि २०६२-०६३ सम्मका नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनलाई हेर्दा हाम्रा थुप्रै ज्ञातअज्ञात शहीदहरूले सहादत प्राप्त गरे। १९९७ साल माघ १० गते राति १२ बजे काठमाडौंको पचलीमा एउटा बकाइनोको रुखमा शहीद शुक्रराज शास्त्रीलाई झुण्ड्याएर मारिएको थियो, शहीदको रूपमा शहीद धर्मभक्त माथेमाको हत्या गरियो, त्यस्तै १९९७ साल माघ १४ गते शहीद दशरथ चन्दलाई काठमाडौंको शोभाभगवतीमा नर शमशेर राणाले गोली हानी हत्या गरे,१९९७ साल माघ १४ गतेकै राति १० बजे शोभाभगवतीमै लगेर नर शमशेर राणाले शहीद गङ्गालाल श्रेष्ठलाई एउटा खम्बामा बाधेर निर्मम तरिकाले गोली हानी हत्या गरेका थिए।
भटेखोला
भटेखोला नेपालको सेती अञ्चलको बझाङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ५४३ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भटेखोलाको जनसङ्ख्या ३०५९ छ। यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% छन्।
घले भाषा
घले भाषा लाई घले भाषामा  लि:ल कैई भनिन्छ।
घले नेपालको एक पृथक छुट्टै जाति हो। घले भाषा उत्तरी गोरखा, धादिङ्ग , नुवाकोट , रसुवा , मकवानपुर , चितवन, कास्की , भोजपुर , संखुवासभा  लम्जुङ्ग  लगायत नेपालको ३५/३६ जिल्ल्ला मा बोलिने गर्दछ। अहिले पनि घले भाषा  बोल्ने हरुको संख्या ५०,००० भन्दा धेरैले बोल्ने गर्द्छन्। घले हरुको जनसंख्या आकलनमा २००,००० लाख देखि २५०,००० सम्मको हाराहारीमा छन्।
केक
उच्च तापक्रममा तातो हावाको सहयोगले खाध्य पदार्थमा मिसाईएको समिश्रण(बेकिङ्ग पाउडर)को सहायताले पीठोलाई फुलाएर बनाईएको खानेकुरा| केकमा पीठो लगायत आवश्यकता अनुसार चीनी, फलफुल(सुकेको र ताजा), चकलेट, अण्डा, ईत्यादी मिसाइन्छ| पिठोमा मिसाईएको अन्य बस्तुको आधारमा यसको नामाकरण गर्ने गरिन्छ|
औरङ्गजेब
अबुल मुजफ्फर मुहिउद्दीन मुहम्मद औरंगजेब आलमगीर (४ नोभेम्वर १६१८ - ३ मार्च १७०७) जसलाई सामान्यतया: औरंगजेब वा आलमगीर (स्वंयलाई दिएको शाही नाम जसको अर्थ हुदछ विश्व विजेता)को नामबाट जानिन्थ्यो भारतमा राज्य गर्ने छट्टौ मुगल शासक थिए। उनको शासन १६५८ देखी लिएर १७०७ मा उनको मृत्यु हुदासम्म चल्यो।
औरंगजेबले भारतीय उपमहाद्वीपमा आधा शताब्दीदेखी भन्दा ज्यादा समय सम्म राज्य गरे। उनी अकबर पछि सबभन्दा धेरै समय सम्म शासन गर्ने मुगल शासक थिए। आफ्नो जीवनकालमा उनले दक्षिणी भारतमा मुगल साम्राज्यको विस्तार गर्ने भरसक प्रयास गरे। तर उनको मृत्यु पश्चात मुगल साम्राज्य खुम्चिन थाल्यो।
औरंगजेबको शासनमा मुगल साम्राज्य आफ्नो विस्तारको चरमोत्कर्षमा पुग्यो । उनी आफ्नो समयको शायद सबभन्दा धनी र शातिशाली व्यक्ति थिए जसले आफ्नो जीवनकालमा दक्षिण भारतमा प्राप्त विजयको आधारमा मुगल साम्राज्यलाई साढे बारह लाख वर्ग मील मीलमा फैलाए र १५ करोड मानिसहरू माथि शासन गरे जो की विश्वको जनसङ्ख्याको १/४ थियो ।
औरंगजेबले पुरै साम्राज्यमा फतवा-ए-आलमगीरी (शरियत वा इस्लामी कानुनमा आधारित) लागू गरे र केही समयको लागि गैर-मुस्लिमहरू माथि अतिरिक्त कर पनि लगाए । गैर-मुसलमान जनता माथि शरियत लागू गर्ने उनी पहिला मुसलमान शासक थिए । उनले थुप्रै हिन्दू धार्मिक स्थलहरूलाई नष्ट गरे र गुरू तेग बहादुरको हत्या गराई दिए ।
सत्तासन
मुगल प्रथा अनुसार, शाहजहाँले १६३४ मा औरंगजेबलाई दक्कनको सूबेदार नियुक्त गरे। औरंगजेब किरकी (महाराष्ट्र) गए जसको नाम बदलेर त्यसलाई औरंगाबाद गरे। १६३७ मा उनले रबिया दुर्रानी सँग विवाह गरे। यता शाहजहाँ मुगल दरबारको कामकाज आफ्नो छोरा दारा शिकोहलाई जिम्मा लगाउन लागे। १६४४ मा औरंगजेबको बहिनी एक दुर्घटनामा जलेर मरिन। औरंगजेब यस घटनाको तीन हफ्ता पछि आगरा आए, जसबाट उनको पिता र शाहजहाँलाई क्रोध आयो। उनले औरंगजेब दक्कनलाई सूबेदारको पदबाट हटाई दिए। औरंगजेब ७ महीनासम्म दरबार आउन सकेनन। पछि शाहजहाँले उनलाई गुजरातको सूबेदार बनाए। औरंगजेबले सुचारू रूपबाट शासन गरे र उनलाई यसको सिला पनि प्राप्त भयो - उनलाई बदख्शान (उत्तरी अफगानिस्तान) र बाल्ख (अफगान-उज्बेक) क्षेत्रको सूबेदार बनाईयो।
यस पछि उनलाई मुल्तान र सिंधको पनि गवर्नर बनाईयो। यस पछि उनी फारसको सफवियोंबाट कंधार माथी नियंत्रणको लागि लडिरहे तर उनलाई हार बाहेक अरु केही मिलेको  थियो भने त्यो हो - आफ्नो पिताको उपेक्षा। १६५२ मा उनलाई दक्कनको सूबेदार फेरी बनाईयो। उनले गोलकोंडा र बीजापुरको विरुद्ध लडाई गरे र निर्णायक क्षणमा शाहजहाँले सेना फिर्ता बोलाए। यसबाट औरंगजेबलाई धेरै ठेस पुग्यो किनकी शाहजहाँ यस्तो कार्य  उनको भाइ दारा शिकोहको भनाई अनुसार गरिरहेका थिए।
सत्ता संघर्ष
सन् १६५२ मा शाहजहा बीरामी भए र यस्तो लाग्न लागो कि शाहजहाँको मृत्यु निकट छ। दारा शिकोह, शाह सुजा र औरंगजेबमा सत्ता संघर्ष चल्न लागो । शाह सुजा, जसले आफुलाई बङ्गालको गवर्नर घोषित गराएका थिए उनलाई हाराएर बर्माको अराकान क्षेत्र जानुपर्यो र १६५९ मा औरंगजेबले शाहजहाँलाई कैद गरेपछी आफ्नो राज्याभिषेख गराए। दारा शिकोहलाई फाँसी दिइयो। यसो भनिन्छ की शाहजहाँलाई मार्नको लागि औरंगजेबले दुई पटक विष पठाए। तर जुन हकीमबाट उनले विष पठाएका थिए ऊ शाहजहाँको वफादार थिए र शाहजहाँला विष दिनु सट्टा उनी आफैले विष पिए।
शासक औरंगजेब
मुगल, सामान्यतया अकबरको पालो पछि, गैर-मुस्लिमहरूमा का प्रति उदार भएका थिए तर औरंगजेब उनको ठीक बिपरित् थिए। औरंगजेबले जजिया कर फेरी आरम्भ गराए, जसलाई अकबरले समाप्त गरिदिएका थिए। उनले कश्मीरी ब्राह्मणहरूलाई इस्लाम स्विकार गर्न बाध्य पारे । कश्मीरी ब्राह्मणहरूले सिखहरू को नवौ गुरू तेगबहादुर सँग मदद मागे। तेगबहादुरले यसको विरोध गरे तब औरंगजेबले उनलाई फांसीमा झुण्डाई दिए। यस दिनलाई सिख आज पनि आफ्नो चाडमा याद गर्दछन।
साम्राज्य विस्तार
औरंगजेबको शासनभर युद्ध-विद्रोह-दमन-चढाई इत्यादिको तांता लागि रह्यो । पश्चिममा सिक्खहरूको संख्या र शक्तिमा बढोत्तरी भै रहेको थियो । दक्षिणमा बीजापुर र गोलकुंडाको अंततः उसले जिते तर त्यही फेरी शिवाजीको मराठा सेनाले उनलाई निकै उदास गरिरहेका थिए । शिवाजीलाई औरंगजेबले गिरफ्तार त गरे तर शिवाजी र साम्भाजी भाग्नाले उनको लागि तिब्र चिन्ताको कारण बन्यो । अन्त्यमा शिवाजी महाराजाले औरंगजेबलाई हराए र भारतमा मराठाहरूले पुरै देशमा आफ्नो ताकत बढाए शिवाजीको मृत्यु पछि पनि मराठाहरूले औरंगजेबलाई दुख: दिए।
औरंगजेबको हिन्दुहरूलाई इस्लाममा परिवर्तित गर्ने नीतिले गर्दा राजपूतहरू उनको विरुद्ध भएका थिए र उनी सन १७०७ मा मरेपछी तत्कालै उनीहरूले विद्रोह सुरु गरे।
कटुसवदन माटीकोरे
कटुसवदन माटीकोरे नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा रडी किङ्फिसर (Ruddy Kingfisher) भनिन्छ ।
नेउलापुर
नेउलापुर नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, भेरी अञ्चलको बर्दिया जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
लक्ष्मी न्यौपाने
स्रोत
श्रेणी :जीवनी
श्रेणी :नेपाली लोक गायिकाहरू श्रेणी :विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
एसियाली क्रिकेट परिषद्
एसियाली क्रिकेट परिषद (एसीसी)ले खेलमा क्रिकेटको एसियामा प्रवर्द्धन र विकास गर्ने उद्देश्यले सन् १९८३ मा स्थापित गरिएको थियो जुन की एउटा क्रिकेट सङ्गठन हो । यो परिषद अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद को मातहतमा पर्दछ । हाल यस परिषदले उपमहाद्वीपमा क्रिकेटको क्षेत्रीय प्रशासनिक निकाय हो, र हाल यसमा २५ सदस्यहरु रहेका छन् । सङ्गठनको वर्तमान अध्यक्ष बङ्गलादेश क्रिकेट बोर्डको पूर्व अध्यक्ष मुस्तफा कुमाल हुनुहुन्छ र हाल उनी अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदको उपाध्यक्ष पनि हुनुहुन्छ ।
फुलबारी (चलचित्र)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> फुलबारी ( नेपाली : फुलबारी) G21 प्रोडक्सनको ब्यानरमा उपेन्द्र सुब्बा द्वारा लिखित र राम बाबु गुरुङ द्वारा निर्देशित 2023 को नेपाली चलचित्र हो। मनिष ढकालले निर्माण गरेका हुन् । १७ फेब्रुअरी २०२३ मा रिलिज भएको यस फिल्ममा दयाहाङ राई, विपिन कार्की, प्रियंका कार्की, अरुणा कार्की र अन्य कलाकारहरुको अभिनय रहेको छ ।यो फिल्म ईलाममा बनाईएको हो।
प्लट
एउटा परिवारलाई आमाको स्वास्थ्य अवस्थाले चुनौती दिएको छ र तीन हुर्केका छोराहरू आफ्नो आमा र बुबाको लागि साँच्चै त्यहाँ हुन आफ्नै जीवनमा व्यस्त छन्।
जात
फुलबारी का कलाकार
रिलीज
चलचित्र १७ फेब्रुअरी २०२३ मा नेपालभर रिलिज भएको थियो । यो फिल्मले कुल ४ करोड ८८ लाख अनुमानित कुल कमाई गरेको थियो ।
ब्रह्मपुरी गाउँपालिका
ब्रह्मपुरी नेपालको मधेश प्रदेश को सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँपालिका हो। यो गाउँपालिका वि.सं. २०७३ मा पहिलाका ७ गाविसहरु मिलाएर बनाइएको हो। यसमा जम्मा ७ वडाहरु छन्। क्षेत्रफल ३३.८९ वर्ग किमि मा फैलिएको यो गाउँपालिकाको जनसंख्या २९,८३२ रहेको छ।
अचानो (उपन्यास)
अचानो(उपन्यास) भोगेन्द्र बस्नेतद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो।
सन्दर्भ सामग्री
भोगेन्द्र बस्नेत जन्म	-	२००८ कार्तिक २४ जन्मस्थान	-	पुरानो भन्सार, काठमाडौँ शिक्षा	-	स्नातक ठेगाना 	-	१४२/३२ तिलिङ्गटारमार्ग, रानीबारी काठमाडौँ ३ लेखन विधा 	-	कथा, उपन्यास, नाटक, रेडियो नाटक प्रकाशित पुस्तकहरू - जासुसी उपन्यासहरू	- टयाक्सी नं. २००२ (२०२७ यती जेबी पुस्तक) कालो सर्प (२०२७ यती जेबी पुस्तक) होशियार हत्यारा (२०२७ यती जेबी पुस्तक) लेखकको हत्या (२०२९ यती जेबी पुस्तक) पाँच पाण्डव (२०२९ यती जेबी पुस्तक) सामाजिक उपन्यासहरू	ः इज्जत र प्रेम (२०२७ रत्न पुस्तक भण्डार) सामना (२०३३ रत्न पुस्तक भण्डार) कल्पना (२०३४ रत्न पुस्तक भण्डार) आँखा (२०३४ नवीन प्रकाशन) अचानो (२०३४ साझा प्रकाशन) शुभ विवाह (२०३५ नवीन प्रकाशन) हास्य उपन्यास	- मूर्ख जासूस -२०२८ शर्मा र बस्नेत) (कौवा प्रकाशनले पहिलो नेपाली हास्य उपन्यासमा दर्ता गरेको) अन्य	-	ब्रिजको बाह्रखरी (२०४२ साझा प्रकाशन)	(तासको अन्तरराष्ट्रिय खेल ब्रिज खेल्न सिक्ने पुस्तक) पुरस्कृत रचना	-	बिच्किएका पाइला (रेडियो नाटक, १९८१ अपाङ्ग वर्षप्रथम) द्रष्टव्य - साझा प्रकाशनबाट 'अचानो' (उपन्यास) २०६७मा तेस्रो संस्करण प्रकाशित छ ।
सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची
यो सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची ले सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्रहरूको विश्व मानचित्रमा स्थिति तथा तिनीहरूको अवस्थाको बारेमा जानकारी प्रदान गर्दछ । तल दिइएको २०६ राष्ट्रहरूको सूची दुईभागमा विभाजित छ :- यस किसिमको सूचीलाई निर्धारण गर्दा केही कठिनाई तथा विवादास्पद प्रक्रिया हुन सक्छ किन भने राष्ट्रको दर्जाको लागि कुनै मापदण्ड निर्धारण नगरिएको हुँदा समुदायमा रहेको सम्पूर्ण सदस्य राष्ट्र बाध्य छ । यस सूचीको सामग्रीलाई निर्धारण गर्ने मापदण्ड माथि विशेष जानकारीको लागि तल दिइएको समावेशीको लागि मापदण्ड हेर्नुहोला । सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्रको सूची वास्तविक स्थितिलाई दर्साउछ जसको पहिचान भइसकेको छ ।
समावेशीको लागि मापदण्ड
राज्यको प्रमुख प्रथागत अन्तर्राष्ट्रिय कानुन मानक राज्यको दर्जाको कथात्मक सिद्धान्त हो । "एउटा राज्यलाई परिभाषित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको एक राज्यको रूपमा देहायका निम्न योग्यताको जरुरी हुन्छ : (क) स्थायी जनसङ्ख्या; (ख) परिभाषित इलाका; (ग) सरकार; र (घ) अन्य राज्यमा प्रवेश गर्न सक्ने सम्बन्ध क्षमता" राज्यको दर्जाको मान्यता मापदण्ड रूपमा समावेश गर्न सकिन्छ जुन डिग्रीमा समावेश रहेको छ त्यसमाथि ठुलो बहस चल्दै आएको छ । उदाहरणको रूपमा हामी मोन्टेभिडियो चौतारीमा पाउन सक्छौ कि राज्यको दर्जाको कथात्मक सिद्धान्त हो र राज्यको दर्जाको लागि बिशुद्ध उद्देश्य हो । वा
याद राख्नुहोला केही अवस्थामा त्यहाँ पहिलो कुराको व्याख्यामा रायको बिचलन छ र एउटा एकाइ यसमै सन्तुष्ट छ कि यसमा विवाद छ ।
माथिका आधारहरूको आधारमा, यो सूची निम्नलिखित २०६ राष्ट्रहरूलाई समावेश गरेर बनाइएको छ, जसमा
नेपालका अस्पतालहरू
अस्पताल हरूको विकास संगै नेपालका मेडिकल कलेज हरूले श्वास्थ क्षेत्रमा कामगर्ने थुप्रै शक्ति पनि उत्पादन गर्ने गरेका छन तर अझै पनि नेपालमा सबै अस्पताल हरूमा सुलभ तरिकाले चिकीत्सक तथा श्वास्थकर्मी पुग्न सकेका छैनन।
नेपालमा हाल थुप्रै निजी, सामुदायीक तथा सरकारी अस्पताल रहेपनी यो पेजमा सरकारी, सामुदायीक तथा मिसन अस्पतालको नामावली सङ्कलन गरिएको छ।
केन्द्रीय अस्पतालहरू
• वीर अस्पताल (चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान ) काठमाडौँ
• शहिद सुक्रराज सरूवा रोग अस्पताल काठमाडौँ
• नेपाल आँखा अस्पताल काठामाण्डौ
• इन्द्रराज्य लक्ष्मी प्रसुती गृह काठमाडौँ
• कान्ती वाल अस्पताल काठमाडौँ
• आयुर्वेद अस्पताल काठमाडौँ
• पाटन अस्पताल पाटन ललितपुर
• भक्तपुर अस्पताल भक्तपुर
• सार्क क्षयरोग केन्द्र भक्तपुर
• वि.पी कोइराला श्वास्थ विज्ञान प्रतिष्ठान धरान
• वि.पी. कोइराला क्यान्सर अस्पताल भरतपुर
नेपालका क्षेत्रीय अस्पताल
• पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल पोखरा
• मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल वीरेन्द्रनगर
• पूर्वाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल धरान
नेपालका अञ्चल अस्पाल हरू
• मेची अञ्चल अस्पताल भद्रपुर
• मेची अञ्चल आयुर्वेद औषधालय ईलाम
• कोसी अञ्चल अस्पताल विराटनगर
• कोसी अञ्चल आयुर्वेद औषधालय धनकुटा
• सगरमाथा अञ्चल अस्पताल राजविराज
• सगरमाथा अञ्चल आयुर्वेद औषधालय गाईघाट
• जनकपुर अञ्चल अस्पताल जनकपुर
• जनकपुर अञ्चल आयुर्वेद औषधालय धनुषा
• नारायणी अञ्चल आयुर्वेद औषधालय हेटौडा
• बाग्मती अञ्चल आयुर्वेद औषधालय काठमाडौँ
• लुम्वीनी अञ्चल अस्पताल बुटवल
• लुम्वीनी अञ्चल आयुर्वेद औषधालय भैरहवा
• धवलागीरी अञ्चल अस्पताल बाग्लुगं (निर्माणधिन)
• गण्डकी अञ्चल आयुर्वेद औषधालय पोखरा
• राप्ती अञ्चल आयुर्वेद औषधालय घोराही त्रिभुवननगर
• कर्णाली अञ्चल अस्पताल जुम्ला (निर्माणधीन)
•कर्णाली अञ्चल आयुर्वेद औषधालय जुम्ला
• भेरी अञ्चल अस्पताल नेपालगञ्ज
• भेरी अञ्चल आयुर्वेद औषधालय वीरेन्द्रनगर
• सेती अञ्चल अस्पताल धनगढी
• सेती अञ्चल आयुर्वेद औषधालय धनगढी
• माहाकाली अञ्चल अस्पताल महेन्द्रनगर
• माहाकाली अञ्चल आयुर्वेद औषधालय महेन्द्रनगर
अन्य अस्पताल हरू
मेची अञ्चल
• पांचथर अस्पताल फिदिम
• आम्दा अस्पताल दमक
कोसी अञ्चल
• मोरङ जिल्ला अस्पताल रंगेली • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र कंचनवारी मोरङ • रामलाल गोल्छा आँखा अस्पताल विराटनगर
आशाशुनी उपजिल्ला
आशाशुनी बङ्गलादेशको सातखीरा जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
आशाशुनी उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २२°२१' देखि २२°४०' उत्तर अक्षांश र ८९°०३' देखि ८९°१७' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। आशाशुनी उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ४०२.३६ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई सातखीरा सदर र ताला उपजिल्लाले दक्षिण, श्यामनगर उपजिल्लाले दक्षिण, कयरा र पाइकगाछा उपजिल्लाले पूर्व, कालीगञ्ज र देबहाट उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। कपोताक्ष, बेतना, खोलपेटुया, पुइनजाला खाली, चिउती आदि यस उपजिल्लाका नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने १४ अगष्ट १९७१ का दिन बङ्गलादेशक‍ मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकुले मङ्ला बन्दरगाहमा पाकिस्तानी सेनाको हातहतियार सहित भरिएको पानी जहाजलाई ध्वस्त पारिदिएका थिए। १५ अगष्ट १९७१ का दिन बुधहाटममा राजाकारसँगको प्रत्यक्ष गोली हानाहानमा बङ्गलादेशी लडाकुहरू इमददुल हक, मुजिबर रहमान, खलिल र इमान बरीको मृत्यु भएको थियो भने १५ लडाकुहरू घाइते भएका थिए। १६ अगष्टका दिन खोलपिटुवा नदिमा ३ बङ्गलादेशी लडाकुको मृत्यु भएको थियो। १७ सेप्टेम्बर १९७१ का दिन यस उपजिल्लाको गोलदङ्गामा राजाकार र बङ्गलादेशी लडाकु बीचको युद्धमा केही राजाकार सहित बङ्गलादेशी लडाकु मानारञ्जनको मृत्यु भएको थियो भने बङ्गलादेशी लडाकु र राजाकार बीच युद्ध राजाकारको सैनिक किल्लामा चापारामा भएको थियो जहाँ केही बङ्गलादेशी लडाकुहरू घाइते भएका थिए।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २४९२४४ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १२६३९९ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १२२८४५ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १७७१९९ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ७०४८३, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १२९८, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १३३ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या १३१ रहेको छ। यस उपजिल्लामा मुण्डा, चाँडाल र पोद आदिवासीजनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा २०० मस्जिद, ७४ मन्दिर, १ चिहानहरू रहेका छन्। बुधहाटा जामे मस्जिद, बडदल गिर्जाघर, शाह आबदुल आजिजको चिहान आदि यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट धार्मिक स्थलहरू हुन्। यस उपजिल्लाका ८१.८४% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने १३.५६% ले पोखरी, १.०३% ले टुटी र ३.५७% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस जिल्लाका पानीका धाराहरूमा अत्याधिक मात्रामा आर्सनिकको मात्रा रहेको छ। सन् २००१ मा गरिएको एक अनुसन्धानले यस उपजिल्लाका पानीका धाराहरूमा अौषत १३३ माइक्रोग्राम आर्सनिक पाइएको थियो तर यहाँका ६७% पानीका धाराहरूमा मात्र आर्सनिकको मात्रा १५० माइक्रोग्राम रहेको छ।  यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये १४.६९% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वस्थ्य संस्था, १ ग्रामीण स्वस्थ्य संस्था र ७ परिवार नियोजन केन्द्रहरू रहेका छन्। सन् १७७०, १८८६, १८९८, १९२१, १९४३ र १९७४ मा यस क्षेत्रका विभिन्न स्थानहरूमा अनिकाल लागेको थियो जसका कारण यस उपजिल्लाका हजारौँ मानिसहरूको मृत्यु भएको थियो। सन् १९८८ नोभेम्बर २ का दिन आएको आँधीले यस उपजिल्लामा थुप्रै घर, भवन तथा बालिनालिमा ठूलो मात्रमा क्षति पुर्‍याएको थियो भने हजारौं मानिसहरू विस्थापित भएका थिए।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, जुट, तोरी, आलु, प्याज लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, कटहर, भुइँकटर, आलुबखडा, अम्बा, केरा, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया झिङे माछा, पानको पात, आलुबखडा, आलु लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको आलको तेल, तील, मुङ्दाल र सखरखण्ड पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा केही हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा थुप्रै माछापालन केन्द्र, दुग्ध सङ्कलन केन्द्र, कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्।
नेपालका अस्पतालहरू
अन्य अस्पताल हरू
• धनकुटा अस्पताल धनकुटा
• तेह्रथुम जिल्ला अस्पताल म्यांगलुंग
• भोजपुर जिल्ला अस्पताल भोजपुर • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र भोजपुर
• संखुवा सभा जिल्ला अस्पताल खाँदबारी • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र खाँदबारी
आशाशुनी उपजिल्ला
प्रशासन
प्रशासकीय आशाशुनी थानाको स्थापना सन् १८९१ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा ११ सङ्घ परिषद्, १४३ मौजा/महल्ला र २४२ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू प्रकार छन्; प्रतापनगर सङ्घ परिषद्, आनुलिया सङ्घ परिषद्, खाजरा सङ्घ परिषद्, बडदल सङ्घ परिषद्, कुल्या सङ्घ परिषद्, बुधहाटा सङ्घ परिषद्, श्रीउला सङ्घ परिषद्, कादाकाटि सङ्घ परिषद्, दरगापुर सङ्घ परिषद्, शोभनाली सङ्घ परिषद् र आशाशुनी सङ्घ परिषद्।
नेपालका अस्पतालहरू
अन्य अस्पताल हरू
सगरमाथा अञ्चल
• जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र राजविराज
आशाशुनी उपजिल्ला
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४०.३०% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४७.९७% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३२.५१%रहेको छ। यस उपजिल्लामा २ क्याम्पस, ३४ माध्यमिक विद्यालय, १४८ प्राथमिक विद्यालय, ७ सामुदायिक विद्यालय, ३० गैरसरकारी शिक्षण संस्था र १९ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; श्रीउला माध्यमिक विद्यालय (सन् १८८१), बधुहाटम बिबिएस उच्च विद्यालय (सन् १९२५), आशाशुरी माध्यमिक विद्यालय (सन् १९४०), प्रतापनगर एबिएस फाजिल मदरसा (सन् १९५२), आशाशुनी क्याम्पस (सन् १९६९) आदि।
नेपालका अस्पतालहरू
अन्य अस्पताल हरू
• सिरहा जिल्ला अस्पताल सिरहा • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र सिरहा • सगरमाथा चौधरी आँखा अस्पताल लाहान
• उदयपुर अस्पताल गाईघाट (त्रियुगा)
• खोटाङ जिल्ला अस्पताल दिक्तेल • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र दिक्तेल
• सोलुखुम्वु जिल्ला अस्पताल सल्लेरी • कुन्दे अस्पताल सोलुखुम्वु
• मिसन अस्पताल ओखलढुङ्गा • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र ओखलढुङ्गा
जनकपुर अञ्चल
• जानकी आँखा अस्पताल जनकपुर
• सिन्धुली अस्पताल सिन्धुली(कमलामाई) • जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र सिन्धुली (कमलामाई)
• महोतरी जिल्ला अस्पताल जलेस्वर
• सर्लाही जिल्ला अस्पताल मलंगवा
बागमती अञ्चल