cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
फेलिक्स बौमगार्टनर
फेलिक्स बौमगार्टनर अस्ट्रिया स्काइ डाइभर तथा अग्लो स्थानबाट फाल हाल्ने प्रख्यात साहसिक व्यक्ति हुन। सन् १९६९को अप्रिल २१मा जन्मिएका फेलिक्सले सन् २०१२ अक्टोबरमा पृथ्विको सतहबाट करिब 39 kmमाथिबाट फाल हालेर विश्व रेकर्ड कायम गर्न सफल भए। उनले करिब 1342 km/hको गतिमा कुनै यानको प्रयोग नगरिकन यात्रा गरेर रेकर्ड कायम गरेकाछन।
नेपाल गुणस्तर तथा नापतौल विभाग
नेपाल गुणस्तर तथा नापतौल विभाग नेपालको औद्योगिक उत्पादनहरूको गुणस्तरमा सुधार ल्याई परिमाणात्मक वृद्धि गर्ने उद्देश्यले वि.सं. २०३३ सालमा उद्योग मन्त्रालय अन्तर्गत गुणस्तर निर्धारण समितिको गठन भएको थियो। उद्योगसँग सम्बन्धित उद्देश्य कार्यान्वयन गर्न नेपाल सरकारद्वारा नेपाल गुणस्तर (प्रमाणचिह्न) ऐन, २०३७ को तर्जुमा भएपछि गुणस्तर निर्धारण समितिलाई विभागीय स्तरको नेपाल गुणस्तर कार्यालयमा परिणत गरिएको थियो। यस निकायले वि.सं. २०३७ सालदेखि गुणस्तर चिह्न प्रदान गर्न थालेको हो। गुणस्तरको आधारस्तम्भका रूपमा रहेको औद्योगिक नापतौल तथा उपभोक्ताहरूको हितमा अति महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाउने कानुनी नापतौलसमेत एकै छानामुनिबाट कार्यसञ्चालन गर्ने उद्देश्यले नेपाल गुणस्तर कार्यालय तथा नापतौल विभागलाई समायोजन गरि वि.सं. २०४४ साल श्रावण १ गतेदेखि नेपाल 'गुणस्तर तथा नापतौल विभाग' स्थापना गरिएको हो।
नेपाल गुणस्तर (प्रमाणचिह्न) ऐन २०३७, नेपाल गुणस्तर (प्रमाणचिह्न) नियमावली, २०४० तथा स्टान्डर्ड नाप तौल ऐन, २०२५ र स्टान्डर्ड नाप र तौल नियमहरू, २०२७को अधीनमा रहेर यस विभागले हालसम्म विभिन्न कार्यहरूको माध्यमबाट उद्यमी, व्यापारी तथा उपभोक्ताहरूमा सेवाका साथै औद्योगिक उत्पादन तथा व्यापारिक लेनदेनमा सेवा प्रदान गर्दै आइरहेको छ।
महाशाखाहरू
१. वैज्ञानिक नापतौल महाशाखा
२.गुणस्तर निर्धारण तथा  प्रयोगशाला महाशाखा
रीताको स्कूल (कथा)
रीताको स्कूल (कथा) परशु प्रधानद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
लियोनेल मेसीले गरेका अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू
मेस्सी अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय फुटबल टिमका हाल सर्वाधिक गोलकर्ता हुन्।भने उनले आफ्नो अन्तरास्ट्रिय फुटबल करियरमा ५० गोलको कोसे-ढुङ्गा समेत पार गरिसकेका छन्।
अन्डर–२०
अन्डर-२० का गोलहरू
लक्ष्मणलाल कर्ण
लक्ष्मणलाल कर्ण एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी वि.सं. २०७८ असार १० मा नेपाल सरकारको भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रीको रूपमा नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा छोटो कार्यकाल, १८ दिनको लागि नेपाल सरकारको मन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। नेपालको सर्वोच्च अदालतले वि.सं. २०७८ असार २८ मा गरेको निर्णयको आधारमा उनलाई पदबाट हटाइएको थियो। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा तत्कालीन राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालको उम्मेदवारको रूपमा पर्सा ४ निर्वाचन क्षेत्रबाट विजयी भएर नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य बनेका थिए। उनले उक्त निर्वाचनमा २० हजार ७३८ मत ल्याएका थिए भने उनको निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसका रमेश रिजालले १४ हजार ७०२ मत ल्याएका थिए।
सर्वनाम नाट्य समूह
सर्वनाम नाट्य समूह वि. सं. २०३९ साल चैत्र १८ गते स्थापना भएको नेपाली नाट्यसमूह हो । यस नाट्य समुहको स्थापना अशेस मल्ल ले गरेका थिए । स्थापनाको केही समयपछि दुईजना एक कोरि उमेर पूरा गरेका आ-आफ्नो खल्तीबाट पैसा झिकेर पाँचसय रूपियाँको 'सर्वनाम' पुरस्कार पहिलोपटक नीर शाहलाई प्रदान गरिएको थियो। २०४६ सालबाहेक प्रदान गरिदै आएको यो पुरस्कारको हालको धनराशि १० हजार रूपैयाँ र साथमा प्रतिक चिह्न छ।
टाइग्रिस नदी
नामहरू
यस क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण भएका भाषाहरूमा टाइग्रिसको नाम:
भूगोल
टाइग्रिस १,७५० किमी (१,०९० माइल) लामो छ, पूर्वी टर्कीको तोरोस पर्वतमा २५ किमी (१६ माइल) इलाजिग शहरको दक्षिणपूर्वमा र युफ्रेटिसको हेडवाटरबाट लगभग ३० किमी (१९ माइल) मा उदाइरहेको छ। त्यसपछि नदी सिरिया-टर्की सीमाको भाग बन्नु अघि दक्षिणपूर्वी टर्की हुँदै ४०० किलोमिटर (२५० माइल) बग्छ।
लुकामारी (कविता)
लुकामारी (कविता) कृष्णप्रसाद पराजुलीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
गोइस, गोइस
गोइस ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन २००१ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
शरदकुमार भट्टराई
शरदकुमार भट्टराई राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपालका दशौँ सदस्यसचिव थिए। उनले वि.सं. २०५२ देखि वि.सं. २०५३ सम्म उक्त पदमा रहेर काम गरेका थिए।
हिस्टोलोजी
हिस्टोलोजी, जसलाई माइक्रोस्कोपिक एनाटोमी वा माइक्रोएनाटोमीका रूपमा पनि चिनिन्छ, यो जीव विज्ञानको एउटा शाखा हो जसमा जैविक तन्तुहरुको माइक्रोस्कोपिक अध्ययन गर्ने गरिन्छ। हिस्टोलोजी माइक्रोस्कोपिक स्तरमा वा दृश्यमा देखिने सूक्ष्म प्रतिरूपहरुको अध्ययन हो, जो माइक्रोस्कोपको बिना अधिक मात्रामा देखापर्ने संरचनाहरुको अध्ययन गरिन्छ। यद्यपि कुनै सूक्ष्म शरीर रचनालाई जीवविज्ञानमा विभाजित गर्न सक्दछ, अंगहरुको अध्ययन, हिस्टोलोजीको अध्ययन र कोषविज्ञान, कोषहरुको अध्ययन, आधुनिक उपयोग यी विषयहरुलाई हिस्टोलोजी विज्ञानको क्षेत्र अन्तर्गत राख्ने गर्दछ। चिकित्सामा, हिस्टोप्याथोलोजी, हिस्टोलोजी विज्ञानको शाखा हो जसमा रोगग्रस्त हिस्टोलोजीको सूक्ष्म पहिचान र अध्ययन समावेश भएको हुन्छ। जिवावशेष विज्ञानका क्षेत्रमा, जिवावशेष हिस्टोलोजी शब्द जिवावशेष जीवहरुको हिस्टोलोजी विज्ञानलाई सन्दर्भित गर्ने गर्दछ।
अगस्ट पाल्म
अगस्त पाल्म (१८४९-१९२२) - स्वेडिश समाजिक-जनवादीका संस्थापक अगस्त पाल्मका बाबु विद्यालयका शिक्षक थिए। दश वर्षकै उमेरमा पाल्म टुहुरो भए। सुचिकार बन्ने तालीम लिए।अठार वर्षको उमेरमा उनले उत्तर जर्मनी र डेनमार्कको भ्रमण गरे। उनले जर्मन् समाजिक-जनवादलाई स्वीकार गरे । १८७४मा जोहाना लार्सनसँग विवाह गरे र सुचिकारको काम गर्न थाले। समाजवादी आन्दोलन संलग्नताले गर्दा उनलाई जर्मनीबाट निकाला गरियो। चारवर्षसम्म डेनमार्कमा रहे।
१८८१मा उनी आफ्नो जन्मथलोमा फर्के र स्वेडिश समाजिक-जनवादी आन्दोलन संगठित गरे। माल्मो भन्ने ठाउँमा उनले दिएको भाषणलाई स्विडेनको इतिहासमा समाजवादी भाषणको रूपमा लिइन्छ। चार वर्षपिछ स्टकहोल्ममा गएर पाल्मले समाजिक-जनवादी सङ्गठनको नेतृत्व गरे। उनी र अक्सेल डनिएल्सनले दक्षिण स्विडेनमा समाजिक-जनवादी आन्दोलनको अगुवाई गरे। १८८९मा समाजिक-जनवादी मजदूर पार्टीको स्थापनामा पाल्म सहभागी भएका थिए।
१९०७मा उनले अप्पेल नामक अखवार चलाए। यसबाहेक, पार्टीको क्रान्तिकारी युवा सङ्गठन 'योङ्ग् सोसलिष्ट'मा पनि उनी सक्रिय भए। १८८६को पार्टीभित्रको झगडा पछि उनले कम भुमिका निर्वाह गरे। तैपनि, पार्टीमा उनी सम्मानित व्यक्तित्वको रूपमा रहिरहे। उनको 'समाजिक-जनवादीहरू के चाहन्छन्?' र 'पार्टी प्रोग्राम' महत्त्वपूर्ण लेखको रूपमा रहेका छन्।
वनदेवी (उपन्यास)
वनदेवी (उपन्यास) कवितारामद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
बस्तिपुर, सिन्धुली
बस्तिपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
नाङ्गा पर्वत
नाङ्गा पर्वत (संस्कृत: नङ्न पर्वत),उर्दु: ) विश्वको नवौँ अग्लो र आठ हजार मिटर भन्दा माथि उचाइ भएको हिमाल हो। यसको उचाइ ८,१२६ मि. (२६,६६० फिट) रहेको छ । यो हिमाल परी मैदान राष्ट्रिय निकुञ्ज मा पर्दछ । यो हिमालको नाम संस्कृतका दुइ शब्द 'नङ्न' र 'पर्वत' बाट बनेको हो, जस्को शाब्दिक अर्थ नाङ्गो पर्वत हुन्छ ।
विक्रम र नौलो ग्रह (उपन्यास)
विक्रम र नौलो ग्रह (उपन्यास) रमेश विकलद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
शीतलहर
तराईका विभिन्न भागमा विशेष गरी पुस र माघ महिनामा आकाशलाई दिनभरि नै कुहिरोले ढाक्ने र घाम नलाग्ने हुँदा आकाशबाट अत्यन्त चिसो शीत खस्छ। यसरी चिसो बतास (हावा) चल्ने अवस्थालाई शीतलहरको प्राकृतिक प्रकोप भनिन्छ। प्रभावित क्षेत्रमा बिहानदेखि बेलुकीसम्म हप्तौं वायुमण्डलको तल्लो सतहलाई बाक्लो हुस्सुले ढाक्नाले घाम नलाग्ने हुँदा तापक्रम ह्वात्तै तल र्झने हुनाले चिसो बढी हुन्छ।
बद्रीनाथ श्रेष्ठ
बद्रीनाथ श्रेष्ठ राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपालका एघारौँ सदस्यसचिव थिए। उनले वि.सं. २०५३ का केही महिना उक्त पदमा रहेर काम गरेका थिए। लामो समय शिक्षण पेशामा बिताएका श्रेष्ठ खेलकुद परिषद्को काम गर्ने शैलीमा रहन नसकेका हुन्।
यादवचन्द्र शर्मा
यादवचन्द्र शर्मा बागमती प्रदेशका वर्तमान प्रदेश प्रमुख हुन्।
ओलिन्डा
ओलिन्डा ब्राजिल को एउटा सहर हो। यसमा रहेको ऐतिहासिक केन्द्र एक विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९८२ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
केशव स्थापित
केशव स्थापित काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्व नगर-प्रमुख हुन्। केशव स्थापित विसं २०१६मा काठमाडौँमा जन्मिएका हुन्। २०५४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा उनी काठमाडौँ महानगरपालिकाको मेयरमा निर्वाचित भएका थिए। नेकपा एमालेका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका स्थापितले "मेरो पौरख, मेरो गौरव, मेरो काठमाडौँ" भन्ने नारा ल्याएका थिए। उनी मेयर भएकै बखतमा पशुपति क्षेत्र, माइतीघर, तीनकुने जस्ता ठाउँमा निर्माण भएका अव्यवस्थित घर-टहराहरू भत्काइएका थिए।
केशव स्थापित राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासनकालमा पुनः मेयर मनोनित भए। त्यसैबेला माओवादीसँग पनि उनको हिमचिम बढेको थियो । शाही मेयर भएर माओवादीका लागि ‘लजिस्टिक सामान’ सप्लाई गरेको आशंकामा उनलाई मेयरबाट हटाइएको थियो।
करियर
२०४३ सालको काठमाडौं नगरपञ्चायतको चुनावमा उनी तत्कालीन नेकपा (माले)का तर्फबाट उपप्रधानपञ्चको जनपक्षीय उम्मेदवार थिए ।
खेलकुद परिषद्को सदस्य सचिव
उनी राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपालका नवौँ सदस्य सचिव थिए। उनले वि.सं. २०५१ देखि वि.सं. २०५२ सम्म उक्त पदमा रहेर काम गरेका थिए।
उपत्यका विकास प्राधिकरण प्रमुख
उनलाई सरकारले वि.सं. २०६९ सालमा काठमाडौँ उपत्यका विकास प्राधिकरणको प्रमुख आयुक्तमा नियुक्त गरेको थियो। नौ महिना नबित्दै उनलाई पदमुक्त गरेको थियो। २०७९ बैशाखमा बाबुराम भट्टराईले उनलाई " डेट एक्सपाइर्ड औषधि भएकाले हटाउनु परेको बताएका थिए।
काठमाडौं महानगरपालिका निर्वाचन २०७९
बि.सं २०७९ को स्थानीया निर्वाचनमा केशव स्थापित नेकपा एमालेको तरफबाट मेयरको उम्मेदवार भएका थिए।
कुष्टिया सदर उपजिल्ला
कुष्टिया सदर बङ्गलादेशको कुष्टिया जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला खुलना विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
कुष्टिया उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २३°४२' देखि २३°५९' उत्तर अक्षांश र ८८°५५' देखि ८९°०४' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। कुष्टिया उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३१६.२७ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई पाबना सदर र ईश्वरदी उपजिल्लाले उत्तर, हरपणाकुण्ड र शैलकृपा उपजिल्लाले दक्षिण, कुमारखाली उपजिल्लाले पूर्व, मिरपुर र आलमडाङ्गा उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। पद्मा, कालीगङ्गा, गडाई नदी, कुमार नदी, सागरखाली खाल आदि यस उपजिल्लाका केही नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा सुरु भएको थियो भने २५ मार्च १९७१ का दिन १४७ जना पाकिस्तानी सेना रहेको एक समूह यस उपजिल्लामा प्रवेश गर्न लाग्दा बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकु, विद्यारणथी र स्थानीय मानिसहरूले सेनालाई प्रतिरोध गरेका थिए। ३० मार्च १९७१ का दिन कुष्टियामा स्वतन्त्र बङ्गलादेशको झण्डा फहराइएको थियो। ५ सेप्टेम्बर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकु बीच यस उपजिल्लाको बाङ्शीलायमा प्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्ध भएको थियो जहाँ केही लडाकुको मृत्यु भएको थियो। पाकिस्तानी सेनाले एकै परिवारको १२ सदस्यलाई मिलपाडामा सामूहिक हत्या गरेका थिए।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या ४२३८१८ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या २१९१४४ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ४०४६४२ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ४०४६४२ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १८७६९, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १७२, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३४ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या २०१ रहेको छ। यस उपजिल्लामा बागदी, बाँशफोड र बुनो जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। शाह मुजार मस्जिद, पाटिकाबाडी शाही मस्जिद, कुठिपाडा जामे मस्जिद, लाहिनी कारिकरपाडा द्वितल जामे मस्जिद, कुष्टिया बड जामे मस्जिद, इसलामपुर शाही मस्जिद, गोस्वानी दुर्गापुर राघा रमणेर मस्जिद, लाशिनी सर्वजनीन पूजा मन्दिर, चर्च अफ बङ्गलादेश आदि यस उपजिल्लाका केही प्रख्यात धार्मिक स्थलहरू हुन्। यस उपजिल्लाका ९२.७९% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.१६% ले पोखरी, २.५९% ले टुटी र ४.४६% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये १९.६९% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य संस्था, १ परिवार नियोजन केन्द्र, १ मातृ तथा शिशु हेरचाह केन्द्र, १ मधुमेह उपचार केन्द्र, १ क्षयरोग उपचार केन्द्र, १ आँखा अस्पताल, १ बाल अस्पताल, २ निजी अस्पताल र १४ उपजिल्ला परिवार नियोजन केन्द्रहरू रहेका छन्। सन्  १८७६ र १८९७ मा यस उपजिल्लाका हजारौँ मानिसहरू अनिकालक‍ सिकार भएका थिए।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, जुट, गहुँ, तोरी, उखु, खैनी, पानको पात लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया, आँप, कटहर, केरा, मेवा, लिची आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, बिस्कुट उद्योग, चकलेट उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया खैनी, केरा, उखु, पानको पात लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र तील पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा केही हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा थुप्रै माछापालन केन्द्र, कुखुरापालन केन्द्र तथा दुग्ध सङ्कलन केन्द्रहरू रहेको छ।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ४१.१२% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा ४.५८%, वाणिज्यमा २.१२%, सञ्चार र यातायातमा ४.९४%, उद्योगमा ३.१६% निर्माण क्षेत्रमा २.०९%, सुविधामा १३.३१%, धार्मिक सेवामा ०.१३%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.६२% र अन्यमा २७.९३% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय कुष्टिया सदर थानाको स्थापना सन् १८२३ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। कुष्टिया सदर नगरपालिकाको स्थापना भने सन् १९६९ मा भएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १८ सङ्घ परिषद्, १४४ मौजा/महल्ला र १५७ गाउँहरू रहेका छन्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४८.४% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ५१.८% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४४.६%रहेको छ। यस उपजिल्लामा १ विश्वविद्यालय, १६ क्याम्पस, ७४ माध्यमिक विद्यालय, १४० प्राथमिक विद्यालय र १८ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लामा केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; इसलामी विश्वविद्यालय (सन् १९७९), कुष्टिया सरकारी क्याम्पस (सन् १९४६), कुष्टिया सरकारी विश्वविद्यालय क्याम्पस (सन् १९४७), कुष्टिया कारिगरि महाविद्यालय (सन् १९६४), कुष्टिया सरकारी महिला क्याम्पस (सन् १९६७), कुष्टिया इसलामिया क्याम्पस (सन् १९६७), कुष्टिया सेबिमा प्रशिक्षण शिक्षण संस्था, कुष्टिया पिटिआर गोस्बामी दुर्गापुर माध्यमिक विद्यालय (सन् १८६०), शरिनाबायणपुर माध्यमिक विद्यालय (सन् १८९१), कुष्टिया उच्च विद्यालय (सन् १९१०), मिनमनि माध्यमिक विद्यालय (सन् १९३०), मोहनीमोहन विद्यापिठ (सन् १९४४), कुष्टिया प्राविधिक शिक्षण संस्था (सन् १९५८), कुष्टिया जेला विद्यालय (सन् १९६०), मिशन प्राथमिक विद्यालय (सन् १८९८) आदि।
शतपथ ब्राह्मण
शतपथ ब्राह्मण याज्ञवल्क्यको महत्त्वपूर्ण रचना हो । यो यज्ञ र कर्मकाण्ड विधिसंग सम्बन्धित ग्रन्थ हो ।
सूचनाको हक सम्बन्धि ऐन २०६४
सूचनाको हक सम्बन्धि ऐन २०६४ नेपालको पुनर्स्थापित व्यवस्थापिका संसदले पारित गरेको हो। यसमा नेपालको अन्तरिक संविधान २०६३ द्वारा प्रदत्त सूचनाको हक बमोजिम सूचना प्राप्त गर्नका लागि राष्ट्रिय सूचना आयोगको व्यवस्था समेत गरिएको छ।
विश्व-परीकथा
विश्व-परीकथा परशु प्रधानद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
१९७९ क्रिकेट विश्वकप
क्रिकेट विश्वकप १९७९ (आधिकारिक रूपमा प्रुडेन्सियल कप) क्रिकेट विश्वकप प्रतियोगिताको दोश्रो क्रिकेट विश्वकप थियो । यो प्रतियोगिता ९ जुन देखि २१ जुन सम्म इङ्ल्यान्डमा भएको थियो । यो टुर्नामेन्ट प्रुडेन्सियल एसुरेन्स कम्पनीद्वारा प्रायोजित रहेको थियो । यस टुर्नामेन्टमा ८ वटा टिमले भाग लिएको थियो । यो १९७५ क्रिकेट विश्वकपकै अनुसार खेलाईएको थियो ।
स्वरूप
टुर्नामेन्टमा २ समुहमा टिमलाई छुट्याएको थियो जसमा प्रत्येक टिमले अर्को टिम सँग खेल्नु पर्ने थियो । दुइ उत्कृष्ट टिम सेमीफाइनलको लागि प्रत्येक समुहबाट अगाडि बढ्ने नियम थियो । सेमीफाइनलको बिजेताले फाइनल खेल्न पाउने नियम बनाइएको थियो ।
पहिलो विश्वकप इङ्ल्यान्डको ७ छुट्टा-छुट्टै स्थानमा खेलाईएको थियो । प्रतियोगितामा जम्मा १५ खेल भएको थियो जसमा २ सेमीफाइनल तथा १ फाइनल रहेको थियो ।
सहभागी राष्ट्र
यस प्रतियोगिताको आयोजक इङ्ल्यान्ड रहेको थियो । आइसीसीले पहिले नै गरेको निर्णय अनुसार आयोजन इङ्ल्यान्डले गरेको थियो किन भने इङ्ल्यान्ड सँग सो समयमा पर्याप्त संसाधन रहेको थियो जसले एउटा सफल आयोजन गर्न सक्थ्यो । ८ राष्ट्र यस टुर्नामेन्टको लागि सहभागी भएका थिए । श्रीलङ्का तथा क्यानाडा मात्र यस्तो टिम थियो जसले टेस्ट खेल्ने मान्यता पाएको थिएन ।
सेमी-फाइनल
१९७९ क्रिकेट विश्वकपको पहिलो सेमीफाइनल खेल वेस्ट इन्डिज तथा पाकिस्तान बीच खेलिएको थियो भने अर्को सेमीफाइनल खेल इङ्ल्यान्ड तथा न्युजिल्यान्ड बीच खेलिएको थियो । पहिलो सेमीफाइनल खेलमा वेस्ट इन्डिजले पाकिस्तानलाई ४३ रनले हराएको थियो भने अर्को सेमीफाइनलमा इङ्ल्यान्ड ले न्युजिल्यान्डलाई ९ रनले हराउदै फाइनलको यात्रा तय गरेको थियो ।
फाइनल
फाइनलमा वेस्ट इन्डिजले इङ्ल्यान्डलाई ९२ रनले हराएको थियो । इङ्ल्यान्डले टस जितेर पहिले बलिंग गर्ने निर्णय गरेको थियो । वेस्ट इन्डिजको पहिलो ४ विकेट ९९ रनमा नै झरेको थियो तर भिभियन रिचर्डसले तुफानी १३८ रन (१५७ बल) र कोल्लिस किङ्गले ८६ रन (६६ बल) बनाए पछि वेस्ट इन्डिजले सम्मानजनक २३८/५ (६० ओभर) बनाएको थियो ।
इङ्ल्यान्डले जवाफमा राम्रो सुरुवात गरेपनि उसको प्रारम्भिक ब्याट्सम्यान माइक ब्रीयरली ६४ रन (१३० बल) तथा ज्योफ बोयकट ५७ रन (१०५ बल) ले गतिहीन सुरुवात दिए । उनीहरूले पहिलो विकेटको लागि १२९ रन बनाए तर त्यसको लागि ३८ ओभर खाए । ओभरको कमीले गर्दा इङ्ल्यान्डको अन्य ब्याट्सम्यान दवाबमा आफ्नो विकेट बचाउन सकेनन र अन्तत: १९४ रनमा अल आउट भए ।वेस्ट इन्डिजका धुवांधार ब्याट्सम्यान भिभियन रिचर्डसलाई म्यान अफ द म्याच प्रदान गरियो ।
हिउँको छर्रा
हिउँको छर्रा हिउँ पर्ने र वर्षासँगै हुँदा आकसबाट खस्ने हिउँका स-साना पारदर्शी टुक्रा हो। हिउँको छर्रा असिना भन्दा साना हुन्छन।
हिमालचुली
हिमालचुली नेपालको मानसिरी हिमश्रृङ्खलाको दोस्रो अग्लो हिमाल हो। यसको उचाइ ७८९३ मिटर (२५,८९६ फिट) छ।
लिम्चुङबुङ गाउँपालिका
लिम्चुङबुङ गाउँपालिका पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चलमा रहेको उदयपुर जिल्लाको एउटा गाउँपालिका हो। यस गाउँपालिकामा ५ वडाहरु रहेका छन।
साझा वर्ण
साझा वर्ण वैकुण्ठप्रसाद लाकौलद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
पाटादेवल
पाटादेवल बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो । यो गाविस जिल्लाको दक्षिण पूर्वी भागमा अवस्थित छ । यसको पूर्वी सिमानामा गडराय पर्छ भने दक्षिण भागमा डोटी जिल्ला छ । पश्चिममा कालुखेती पर्दछ भने उत्तरमा हेमन्तबाडा पर्दछ । यो गाविस खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जसँग जोडिएको छ । यहाँ बाहुन र क्षेत्रीको बसोबास छ । यो गाविसका ९ वटा वडा मध्य ६ वटा वडामा थापा जातिको बस्ती छ । भने बाँँकी ३ वडामा खदका आग्री र नेपालीहरू बस्छन । यो पर्यटकिय हिसाबले अति रमणिय क्षेत्र हो ।
चट्टोग्राम
परापूर्वकाल देखिनै चट्टोग्रामको यस प्राचिन प्राकृतिक बन्दरगाहले बङ्गाल र बंगालको खाडीको प्रमुख व्यापारिक केन्द्रको लागि एउटा प्रवेशद्वारको रूपमा कार्य गरेको छ । यस बन्दरगाहले मध्य पूर्व, दक्षिण पूर्व एसिया, युरोप र चीनको व्यापारीहरूलाई आकर्षित गरेको छ । अरब अन्वेषक इब्न-बतुता, भेनिसको व्यापारी निकोलो डे' कोन्टी र चीनी एडमिरल झेङ ही समेत कयौँ ऐतिहासिक यात्री यस बन्दरगाह भएर आवत जावत गरेका छन् । १६औँ शताब्दिमा पोर्चुगाली साम्राज्यमा यसलाई पोर्टो ग्रान्डे डी बेङ्गालाको नामले चिनिन्थ्यो । ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनीले बङ्गालको अन्तिम स्वतन्त्र नवाबलाई युद्धमा हराएपछि सन् १७६० मा यस बन्दरगाहमा आफ्नो नियन्त्रण लिएको थियो । १९औँ शताब्दीमा ब्रिटिश राजको अनुसार, आधुनिक चट्टोग्राम बन्दरगाहको विकासको लागि असम-बङ्गाल रेलवेको निर्माण गरियो । दोश्रो विश्व युद्धमा बर्मा अभियानको समयमा यो मित्र राष्ट्रको सेनाको लागि एउटा महत्त्वपूर्ण आधार बन्न पुग्यो । सन् १९४७ मा बेलायती भारतको विभाजन पछी, चट्टोग्राम पूर्वी पाकिस्तानको क्षेत्र बन्न पुग्यो। सन् १९७१ मा बङ्गलादेश मुक्ति युद्धको सुरुवातमा बङ्गलादेशको स्वतन्त्रताको घोषणा चट्टोग्रामबाटै गरिएको थियो।
आलेक्सान्द्रा कोलोन्ताइ
आलेक्सान्द्रा मिखाइलोभ्ना कोलोन्ताइ (Алекса́ндра Миха́йловна Коллонта́й) (१८७२-१९५२) - उनी १८९० के दशकदेखि सामाजिक-जनवादी भइन्। अन्तर्राष्ट्रिय समाजवादी महिला आन्दोलनमा सक्रिय भएकी उनी १९१४ अघि मेन्शेभिककी सदस्य थिइन्। १९१७मा कोलोन्ताइ पार्टीको केन्द्रीय कमिटीमा निर्वाचित भइन्।
रुसको अक्टोबर क्रान्तिपछिको सोभियत सरकारमा कोलोन्ताइलाई सामाजिक कल्याणको कमिसार (मन्त्री) बनाइयो। सोभियत इतिहासमा उनी पहिलो महिला मन्त्री हुन्। बुखारिनसँग 'लेफ्त कम्युनिष्ट' फ्याक्शनमा रहिन् र जर्मनीसँग भएको ब्रेस्त-लितोभ्स्क शान्ति सम्झौताको विरोध गरिन्। यसअघि तीनथरी विचार देखा परेको थियो। लेनिन यसमा तत्काल हास्ताक्षर गर्ने पक्षमा थिए, जर्मनीमा क्रान्ति हुने आसमा त्रोत्स्की सम्झौता टार्ने पक्षमा थिए र वर्कर्स अपोजिसन्का नेता जर्मनीविरुद्ध क्रान्तिकारी युद्धको पक्षमा थिए।
निकी क्रस
निकोला ग्लेनक्रस डब्ल्युडब्ल्युईको स्म्याकडाउन ब्राण्डमा कार्यरत स्कटल्याण्डकी एक व्यवसायीक कुस्ती खेलाडी हुन्। हाल उनी निकी क्रसको रूपमा कुस्ती खेल्ने गर्छिन्। डब्ल्युडब्ल्युईमा पर्दापण गर्नु भन्दा अगाडि उनले केही वर्ष स्वतन्त्र सर्किटमा निकी स्टोर्म नामले र सिमर विमेन एथलेटिक्समा पनि कुस्ती खेल्ने गरेकी थिइन्। क्रस अलेक्सा ब्लिसको साथमा एक पटक महिला ट्याग टिम विजेता पनि बन्न सफल भएकी थिइन्।
आलेक्सान्द्रा कोलोन्ताइ
पछि, कोलोन्ताइलाई मेक्सिको र स्क्यान्डिनेभियाली मुलुकमा कूटनैतिक पदमा पठाइयो।
अउरो प्रेटो
अउरो प्रेटो ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९८० मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
निकी क्रस
एनएक्सटी (सन् २०१६–२०१८)
सन् २०१५ र सन् २०१६ को अप्रिल महिनामा ग्लेनक्रसले डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्रहरूमा काम गर्ने मौका पाएकी थिइन्। डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र ओर्लाण्डो, फ्लोरिडामा हस्ताक्षर गर्ने उनी तात्कालिक समयमा दश नवआगन्तुक मध्ये एक थिइन्। सन् २०१५ अप्रिल २२ का दिन ग्लेनक्रसले डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र एनएक्सटीमा पर्दापण गरेकी थिइन् भने सन् २०१६ अगष्टमा फेसबुक लाइभ मार्फत प्रसारण गरिएको एक श्रव्य दृश्यमा उनको रिङ नाम निकी क्रस हो भनि सार्वजनिक गरिएको थियो। उनले १७ अगष्ट २०१६ मा उक्त कार्यक्षेत्र अन्तर्गत पहिले आधिकारिक खेल खेलेकी थिइन् जहाँ उनी कार्मेला र लिभ मोर्गेनको टोलीले डेरिया बेरनेटो, मेण्डी रोज र अलेक्सा ब्लिसको टोलीलाई हराउन सफल भएको थियो।
१२ अक्टोबर २०१६ मा आयोजित डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटीको एक श्रृङ्खलामा एनएक्सटीको एक टोली सेनेटीको (एरिक योङ, अलेक्जेण्डर उल्फ र पछि जोडिएका सदस्य किलियन डेन) सदस्य बनेकी थिइन्। डष्टी रोड्स ट्याग टिम क्लासिक प्रतियोगिता अन्तर्गत सेनेटीका दुई सदस्य फुटोन र उल्फले बबी रुड र टाई डिलिन्जरको टोलीलाई हराउँदै प्रतियोगिताको पहिलो चरण पार गरेका थिए। उक्त खेलको एक हप्ता पछि क्रसले उक्त पदोन्नति अन्तर्गत उनको पहिलो खेल डेनियल्ला कामेलाको विरुद्ध खेलेकी थिइन् जहाँ उनले जित हासिल गर्न सफल भएकी थिइन्।
११ जनवरी २०१७ का दिन तात्कालिक एनएक्सटी महिला विजेता आस्कालाई द आइकोनिक्सले (पिटन रोइस र बिली के) आक्रमण गरिरहेका बेला क्रसले उनीहरूलाई त्यहाँबाट भगाएकी थिइन् तर पछि आइकोनिक्स त्यहाँबाट पछि हटिसकेपछि क्रसले उल्टै महिला विजेता आस्कालाई आक्रमण गरेकी थिइन् जसको फलस्वरूप २८ जनवरी २०१७ मा आयोजित एनएक्सटी टेक ओभर: सेन एण्टोनियोमा आस्काको महिला उपाधिका लागि फेटल फोर वे (४ जना कुस्ती खेलाडी बीचको खेल) खेल आयोजना गरिएको थियो जहाँ क्रसले उपाधि जित्न असमर्थ रहिन्। सन् २०१७ को मे महिनामा आस्काको महिला उपाधिका लागि पहिलो दावेदार बन्नका लागि ब्याटल रोयल खेलको आयोजना गरिएको थियो भने उक्त खेलमा भाग लिने थुप्रै महिला कुस्ती खेलाडीहरू बाहिरिएपछि रिङमा रूबी रायट र एम्बर मुनमात्र बाँकी रहेका थिए। रिङमा मात्र दुई प्रतिस्पर्धीहरू बाँकी रहँदा तात्कालिक महिला विजेता आस्काले रायट र मुन दुवैलाई खेल चलिरहँदै आक्रमण गरेकी थिइन् जसको फलस्वरूप आउँदो एनएक्सटी टेक ओभर: सिकागोमा आस्काले उनको महिला उपाधि रायट, मुन र क्रसको विरुद्ध दाउमा लगाएकी थिइन्। उक्त खेलमा पनि आस्काको जित भएको थियो। २८ जुन २०१७ मा आय‍जित एनएक्सटीक‍ एक श्रृङ्खलामा आस्का र क्रसको खेल पुनः एकपटक महिला उपाधिका लागि भएको थियो भने उक्त खेलमा पनि क्रसको हार भएको थियो। १९ अगष्ट २०१७ का दिन एनएक्सटी टेक ओभर: ब्रोक्लेन तेस्रोमा क्रसको साहायतामा सेनेटीले तात्कालिक एनएक्सटी ट्याग टिम विजेता द अथर्स अफ पेनलाई हराउन सफल भएका थिए। सन् २०१७ को अक्टोबर महिनामा क्रसले खाली रहेको महिला उपाधिका लागि फेटल फोर वे खेलमा भाग लिने मौका पाएकी थिइन् भने क्रसको सामना एनएक्सटी टेक ओभर: वार गेम्समा अन्य चार महिला खेलाडी विरुद्ध भएको थियो तर उक्त खेल एम्बर मुनले जितेकी थिइन्।
सन् २०१८ को सुरुवाती महिनाहरूमा क्रसले अपराजित यात्रा कायम गरेकी थिइन् जहाँ उनले लेइसी एभेन्स र भेनिसा बोर्नलाई हराएकी थिइन्। सन् २०१८ मा डब्ल्युडब्ल्युई द्वारा आयोजित सुपरस्टार सेक अफ अन्तर्गत क्रसका साथीहरू एरिक योङ, अलेक्जेण्डर उल्फ र किलियन डेन डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्र स्म्याकडाउनमा सरुवा भएका थिए भने क्रम एनएक्सटीमै रहेर एकल खेलहरू खेल्न सुरु गरेकी थिइन्। सन् २०१८ को तेस्रो महिना तिर क्रसको तात्कालिक समयकी एनएक्सटी महिला विजेता सेइना बेजलरसँग उनको महिला उपाधिका लागि द्वन्द्व चलेको थियो जसको फलस्वरूप एनएक्सटी टेक ओभर: सिकागोमा एनएक्सटी महिला उपाधिका लागि खेल भएको थियो जहाँ उनी बेजलरसँग पराजित भएकी थिइन्।
एनएक्सटीबाट केही क्षणको अवकाश पछि क्रस पुनः एनएक्सटीमा फर्किएकी थिइन्। सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा उनको छोटो समयका लागि बियाङ्का बालेयरसँग द्वन्द्व चलेको थियो जसको फलस्वरूप उनीहरूको बीच खेल आयोजना गरिएको थियो। उक्त खेलमा कोहीपनि विजेता नबनेपछि बालेयर र क्रस बीच उक्त खेलको एक महिना पछि एक खेल जारी गरिएको थियो। क्रसले ९ जनवरी २०१९ मा एनएक्सटीका लागि अन्तिम खेल बियाङ्का बालेयरको बीच खेलेकी थिइन् जहाँ उनी बालेयरसँग पराजित भइन् भने उनीहरू बीचको द्वन्द्वको पनि अन्त्य भएको थियो।
मुख्य कार्यक्षेत्र तथा अलेक्स ब्लिससँगको साझेदारी (सन् २०१८–हाल)
६ नोभेम्बर २०१८ का दिन इङ्ल्याण्डक‍ मेनचेष्टरमा आयोजित स्म्याकडाउको एक श्रृङ्खलामा तात्कालिक स्म्याकडाउन महिला विजेता बेकी लिन्चको खुला चुनौतीको जवाफ दिँदै अचानक डब्ल्युडब्ल्युईक‍ मुख्य कार्यक्षेत्रमा पर्दापण गरेकी थिइन् तर लिन्च विरुद्धको उपाधि रहित उनको पहिलो खेलमा उनी बेकी लिन्चसँग भएकी थिइन्। १७ डिसेम्बर २०१८ का दिन क्रसले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै उनी डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्रमा खेल्ने बताएकी थिइन्। १४ जनवरी २०१९ का दिन क्रसले डब्ल्युडब्ल्युईको अर्को मुख्य कार्यक्षेत्र रमा पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ क्रस, बेइली र नेटालियाको टोलीले द रायट स्क्वाड (रूबी रायट, लिभ मोर्गेन र सारहा लोगेन) लाई हराउन सफल भएका थिए। सन् २०१९ जनवरी २७ का दिन आयोजित महिला रोयल रम्बल खेलमा क्रस ८ औँ सङ्ख्यामा रिङ प्रवेश गर्दै उक्त खेलमा ९ मिनेट सम्म रहिरहेकी थिइन् भने उनलाई द आइकोनिक्सले (पिटन रोइस र बिली के) खेलबाट निस्कान गराएका थिए। सन् २०१९ ४ फेब्रुअरीका दिन आयोजित डब्ल्युडब्ल्युई रको एक श्रृङ्खलामा अलिसा फक्स र निकी क्रसको टोली द बोस एण्ड द हग कनेक्सनसँग (सासा बेङ्क्स र बेइली) पराजित भएका थिए जसको फलस्वरूप बेङ्क्स र बेइली आउँदो इलिमिनेस चेम्बरमा पहिलो डब्ल्युडब्ल्युई महिला ट्याग टिम उपाधिको दौड अन्तर्गत अन्तिम चरणमा प्रवेश गरेका थिए।
सन् २०१९ मा डब्ल्युडब्ल्युई द्वारा सञ्चालित सुपरस्टार सेक अफ कार्यक्रममा उनले सञ्जालहरूमा समाचार बन्न नपाउँदै उनी डब्ल्युडब्ल्युईको अर्को मुख्य कार्यक्षेत्र रमा सरुवा भएकी थिइन्। क्रस रमा आएक‍ अर्को हप्ता नेपथ्यमा देखा पर्दै उनले अलेक्सा ब्लिससँग सहकार्य गरेकी थिइन्। क्रसले पछि एक फेटल फोर वे खेलमा डेना ब्रुक, नेयोमी र नेटालियालाई हराउन सफल भएकी थिइन्। क्रसले १९ मे २०१९ का दिन डब्ल्युडब्ल्युई द्वारा सञ्चालित मनी इन द बेङ्क्समा भाग लिने भनिएता पनि उनको सट्टामा ब्लिस खेलमा फर्किएकी थिइन् तर उक्त खेलको विजेता बेइली हुन सफल भइन्। उक्त कार्यक्रम पश्चात् क्रस र ब्लिस घनिष्ट मित्र बनेका थिए र १९ मे २०१९ का दिन आयोजित डब्ल्युडब्ल्युईको एक श्रृङ्खलामा क्रस, ब्लिस र बेकी लिन्चको टोलीले लेइसी एभेन्स र द आइकोनिक्सलाई हराउन सफल भएका थिए।
१७ जुन २०१९ का दिन आयोजित डब्ल्युडब्ल्युई रको एक श्रृङ्खलामा क्रस र ब्लिसको सामना द आइकोनिक्स ( बिली के र पिटन रोइस) सँग उनीहरूको महिला ट्याग टिम उपाधिका लागि भएको थियो तर उक्त खेलमा बेइलीले अवरोध पुर्‍याइन् जसको अलिक अगाडि देखिनै ब्लिससँग स्म्याकडाउन महिला उपाधिका लागि द्वन्द्व चलिरहेको थियो। खेलमा बेइलीले अवरोध पुर्‍याएको मौका उठाउँदै द आइकोनिक्सले खेल जित्न सफल भएका थिए। सन् २०१९ स्टम्पिङ ग्राउण्डमा आयोजित ब्लिस र बेइली बीचको महिला उपाधिको खेल ब्लिस बेइलीसँग पराजित भएकी थिइन्। उक्त खेलको दुई दिन पश्चात् क्रसले बेइलीलाई ब्लिससँग पुनः एकपटक महिला उपाधिको लागि खेल खेल्नु पर्ने भनेकी थिइन् भने उता ब्लिसले बेइलीलाई उपाधि रहित एक खेलमा हराउँदै स्म्याकडाउन महिला उपाधिका लागि पहिलो दावेदार बन्न सफल भएकी थिइन् भने उनीहरूको बीचको खेल आउँदो डब्ल्युडब्ल्युई एक्सट्रिम रूलमा आयोजना हुने निश्चित भएको थियो। एक्सट्रिम रूलको खेलमा क्रस पछि बेइली र ब्लिस बीचको खेलमा सहभागी भएकी थिइन् तर उक्त खेल बेइलीले जित्दै महिला उपाधि आफूसँग कायम राखिन्। ५ अगष्ट २०१९ डब्ल्युडब्ल्युईको एक श्रृङ्खलामा ब्लिस र क्रसले डब्ल्युडब्ल्युई महिला ट्याग टिम उपाधि हात पार्न सफल भएका थिए जुन क्रसको मुख्य कार्यक्षेत्र अन्तर्गतको पहिलो उपाधि जित थियो। ब्लिस र क्रसले उनीहरूक‍ महिला उपाधि समरस्ल्याममा द आइकोनिक्स (पिटन रोइस र बिली के), त्यसको अर्को दिन डब्ल्युडब्ल्युई रको एक श्रृङ्खलामा द कबुकी वोरियर्स (आस्का र काइरी सेन) र मेन्डी रोज र सोनिया डभिलको विरुद्धमा द क्लास अफ च्याम्पियन्समा दाउमा लगाएका थिए भने उनीहरूको फरकफरक समसमा आयोजित सबै खेलहरू जित्न सफल भएका थिए। ब्लिस र क्रसले उनीहरूको महिला उपाधि द कबुकी वोरियर्सको विरुद्धमा हेल इन अ सेलमा गुमाएका थिए।
सुपरस्टार सेक अफ अन्तर्गत टोली नभई विभिन्न समयमा डब्ल्युडब्ल्युई रमा सरुवा भएका क्रस र ब्लिस पछि एक टोलीको रूपमा स्म्याकडाउनमा सरुवा भएका थिए। क्रसले स्म्याकडाउनमा आउने बित्तिकै सबै ध्यानाकर्षण गर्दै केही खेलहरू जित्न सफल भइन् जसले उनलाई भविष्यमा महिला उपाधिका लागिको दौडमा सामेल गराउन सक्छ। १ नोभेम्बर २०१९ का दिन आयोजित डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउनको एक श्रृङ्खलामा क्रसको सामना महिला विजेता बेइलीसँग उनको उपाधिका लागि भएको थियो भने सासा बेङ्क्सले खेलमा अवरोध पुर्‍याएका कारण उनी खेल जित्न असमर्थ रहिन्। त्यसको एक हप्ता पछि ८ नोभेम्बर २०१९ का दिन आयोजित स्म्याकडाउनको एक श्रृङ्खलामा क्रस बेइलीसँग पुनः पराजित भएकी थिइन्। क्रसले आउँदो परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा स्म्याकडाउन टोलीका लागि खेल्ने भन्दै घोषणा गरेकी थिइन् भने सरभारइभर सिरिजमा उनी स्म्याकडाउन महिला टोलीबाट सबैभन्दा सुरुमा बाहिरिएकी थिइन्
सात थुङ्गा
सात थुङ्गा रमेश विकलद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
साङ्केतिक भाषा
सङ्केत भाषा (या सांकेतिक भाषा ) एक यस्तो भाषा हो, जो अर्थ सूचित गर्नका लागि श्रवणीय ध्वनि पैटर्नमा संप्रेषित गर्नका बद्ला, दृश्य रूपमा सांकेतिक पैटर्न (हस्तचालित संप्रेषण, अंग-सङ्केत) सञ्चारित गर्दछ-जसमा वक्ताका विचारलाई धाराप्रवाह रूपले व्यक्त गर्नका लागि, हातको आकार, विन्यास र सञ्चालन, बांहहरू वा शरीर तथा चेहरियाका हाव-भावहरूको एक साथ उपयोग गरिन्छ।
सांकेतिक भाषाको इतिहास
सङ्केत भाषाको प्रारम्भिक लिखित अभिलेख ई.पू। पाँचौं शताब्दीमा प्लेटोको क्रेटीलसमा देखिएको, जहाँ सुकरात भन्दछन्: "यदि हाम्रो छेउ आवाज वा जुबान हुँदैन, र हामी एक अर्कोसित विचार व्यक्त गर्नु चाहते, तको हामी आफ्नो हाथहरू, शीर र शरीरका बाकी अंगहरूका सञ्चालन द्वारा सङ्केत गर्ने कोशिश होइन गरते, जस्तो कि यस समय मूक मानिस गर्दछन्?" यस्तो लाग्दछ कि बहिरा मानिसहरूले सम्पूर्ण इतिहासमा सङ्केत भाषाहरूको उपयोग गरेका छन्।
अर्को शताव्दी यहूदिएमा, मिश्नाह गिट्टिन प्रकरण रिकर्डिंगमा निर्धारित हो कि व्यावसायिक लेनदेनका उद्देश्यका लागि "एक बधिर-मूक इशारहरूदेखि संवाद गर्न सक्छ। बेन बथीरा भन्दछ कि त्यो ओठको गतिका माध्यमदेखि पनि यस्तो गर्न सक्छ।" यो शिक्षा यहूदी समाजमा सुविख्यात हो जहाँ मिश्नाको अध्ययन बाल्यकालदेखि नैं अनिवार्य गरिएको छ।
१६२० मा, जुआन पाब्लो बोनेटले मैड्रिडमा Reducción de las letras y arte para enseñar a hablar a los mudos प्रकाशित गरे (अक्षरहरूको न्यूनीकरण र मूक मानिसहरूलाई बोल्न सिखाने कला)। यसलाई स्वर-विज्ञान र मानिसोपीडियाको पहिलो आधुनिक ग्रन्थ मानिन्छ, जसमा मूक वा बहिरो मानिसहरूका संप्रेषणमा सुधारका लागि हस्तचालित वर्णमालाका रूपमा, हस्तचालित संकेतहरूका उपयोग द्वारा बहिरो मानिसहरूलाई मौखिक शिक्षाको विधि स्थापित गरिएको छ।
बोनेटको सङ्केत भाषाबाट, चार्ल्स-माइकेल डी लेपीले १८ औँ शताव्दीमा आफ्नो वर्णमाला पुस्तिका प्रकाशित गर्यो, जो वर्तमान समयसम्म फ्रान्स र उत्तरी अमेरिकामा मूल रूपले अपरिवर्तित उपस्थित छ।
प्राय सङ्केत भाषाहरू बहिरो छात्रहरूका विद्यालहरूका आस-नजिकविकसित भएका हुन्। १७५५मा, अब्बे डी लेपीले पेरिसमा बहिरो बच्चाहरूका लागि प्रथम विद्यालयको स्थापना गरे; यकीनन लरहरूट क्लर्क त्यस विद्यालयको सुविख्यात स्नातक थियो। १८१७मा क्लर्क, थोमस हपकिन्स गलाउडेटका साथ हार्टफोर्ड, कनेक्टिकटमा अमेरिकन स्कूल फर द डेफको स्थापनाका लागि संयुक्त राष्ट्र अमेरिका गए. गलाउडेटका छोरा, एडवर्ड माइनर गलाउडेटले १८५७मा बधिरहरूका लागि वाशिंगटन, डी.सी.मा एक विद्यालय स्थापित गरे, जो १८६४मा नेशनल डेफ-म्यूट कलेज बन्यो। अब गलाउडेट यूनिभर्सिटी कहलाँदै, यो विश्व भरमा बहिरो मानिसहरूका लागि एकमात्र उदार कला विश्वविद्यालय छ।
आम रूपमा, प्रत्येक बोलिने भाषाको एक पूरक सङ्केत भाषा हुन्छ जस्तो कि प्रत्येक भाषा सम्बन्धी जनसङ्ख्यामा बहरिया प्रयोगकर्ता सामेल हुन्छन्, जो सङ्केत भाषा जनित गर्दछन्। ठीक त्यसै प्रकार जस्तै भौगोलिक वा सांस्कृतिक बल जनसङ्ख्यालाई अलग गर्दछन् र विभिन्न र पृथक मौखिक भाषाहरू बन्दछन्, त्यही बल सङ्केत भाषाहरूलाई पनि परिचालित गर्दछन् र यस कारण ती स्थानीय मौखिक भाषाहरूका समान नैं लगभग उनै क्षेत्रहरूमा समयका साथ आफ्नो पहिचान कायम राख्नेतर्फ प्रवृत्त हुन्छन्। यो तब पनि हुन्छ जब चाहे सङ्केत भाषाहरूको स्थलीय मौखिक भाषादेखि कुनै सम्बन्ध हुँदैन, जहाँ ती उत्पन्न भए हो। तर पनि यस पैटर्नका उल्लेखनीय अपवाद पनि छन्, किनभनें एउटै मौखिक भाषा बोल्ने भौगोलिक क्षेत्रहरूमा विविध, असम्बद्ध सङ्केत भाषाहरू उपस्थित छन्। एक 'राष्ट्रिय' सांकेतिक भाषाका अन्तर्गत परिवर्तनहरूलाई सामान्यतः बधिरहरूका लागि आवासीय विद्यालहरूको भौगोलिक अवस्थितिदेखि सह-सम्बद्ध गर्न सकिन्छ।
पहिला गेस्टुनोका रूपमा ज्ञात अन्तर्राष्ट्रिय सङ्केत मुख्यतः डेफलिम्पिक्स र बहिरो विश्व राज्यसंघको बैठकहरू जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय बहिरो आईजनहरूमा प्रयोग हुन्छ। हालैका अध्ययनहरूको दावा हो कि अन्तर्राष्ट्रिय सङ्केत जहाँ एक प्रकारदेखि मिश्रित (पिड्जिन) हो, तिनको यो निष्कर्ष हो कि यो ठेठ पिड्जिनको तुलनामा कहीं अधिक जटिल छ र वास्तवमा पूर्ण सङ्केत भाषाको प्रकार छ।
संकेतको भाषिकी
भाषा सम्बन्धी सन्दर्भमा सङ्केत भाषा, यस आम गलतफेहमीका बावजूद पनि कि ती "वास्तविक भाषाहरू" छैनन्, त्यति नैं समृद्ध र जटिल हो जति कि कुनै मौखिक भाषा। पेशेवर भाषाविदहरूले धेरै सङ्केत भाषाहरूको अध्ययन गरे र पाए कि प्रत्येक भाषा सम्बन्धी घटकलाई सही भाषाका रूपमा वर्गीकृत गर्ने आवश्यकता छ।
सङ्केत भाषाहरू माइम छैनन् - अर्को शब्दिनुहोस्मा, सङ्केत पारंपरिक छन्, प्राय यादृच्छिक र जरूरी होइन कि तिनको निर्देश्यदेखि दृश्य सम्बन्ध रख्दै होउन्, ठीक त्यसै प्रकार जस्तो कि मौखिक भाषा अनुकरणमूलक छैनं। जबकि मौखिक भाषाको तुलनामा सङ्केत भाषाहरूमा दृश्यात्मकता अधिक व्यवस्थित र व्यापक हो, तथापि अन्तर स्पष्ट छैन. ना नैं ती मौखिक भाषाको दृश्यात्मक प्रतिपादन छन्। तिनको आफ्नो जटिल व्याकरण छन्, र सरलदेखि ठोस, उदात्तदेखि अमूर्तसम्म कुनै पनि विषयमा चर्चा गर्नका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ।
मौखिक भाषाहरूको प्रकार, सङ्केत भाषाहरू प्राथमिक, अर्थहीन इकाइहरू (स्वनिम; सङ्केत भाषाहरूका मामलेमा जो चेरीम कहलान्थे)लाई सार्थक अर्थगत इकाइहरूमा संगठित गर्दछन्। संकेतका तत्व छन् हाथको आकार (H andshape), दिग्विन्यास (O rientation) (या हथेलीको विन्यास), स्थान (L ocation) (या अभिव्यक्तिको स्थान), गति (M ovement) र बिना हस्तचालनका अंकक (या चेहरियाका हाव-भाव (E xpression)), जसलाई परिवर्णी शब्द HOLMEको रूपमा सारबद्ध गरिएको छ।
बधिरहरूको सांकेतिक भाषाहरूका सामान्य भाषा सम्बन्धी विशेषताहरू छन् अनुवर्गहरूको व्यापक उपयोग, उच्च मात्रामा स्वर-परिवर्तन, र विषय-टिप्पणी वाक्यविन्यास। सङ्केत भाषा द्वारा एक साथ दृश्यात्मक क्षेत्रका विभिन्न भागहरूमा अर्थ पैदा गर्ने क्षमतादेखि धेरै अनौठो विशेषताहरू उभर्दछन्। उदाहरणका लागि, सांकेतिक सन्देशका प्राप्तकर्ता हात, चेहरियाको हाव-भाव र शारीरिक मुद्राका एउटै क्षणमा संचालनदेखि अर्थ पढ सक्नुहुन्छ। यो मौखिक भाषाहरूका विपरीत हो, जहाँ शब्दको रचना गर्न ध्वनिहरू अधिकतर अनुक्रमिक छन् (स्वर एक अपवाद रह्यो छ).
मौखिक भाषाहरूका साथ सांकेतिक भाषाहरूको सम्बन्ध
एक साधारण गलत धारणा हो कि सांकेतिक भाषाहरू कुनै न कुनै रूपमा मौखिक भाषाहरूमा निर्भर छन्, अर्थात्, ती मौखिक भाषालाई हाव-भावमा व्यक्त गर्दछ, वा यिनको आविष्कार ती मानिसहरू द्वारा गरिएको, जो सुन सक्नुहुन्छ। थोमस हपकिन्स गलाउडेट जस्तै बहिरो विद्यालहरूका श्रवण शक्ति भएका शिक्षकहरूलाई प्राय गलत तरिकाले सङ्केत भाषाका "आविष्कारक"का रूपमा सन्दर्भित गरिन्छ।
सङ्केत भाषाहरूमा हस्तचालित वर्णमाला (अंगुली वर्तनी)को प्रयोग गरिन्छ, अधिकांशतः व्यक्तिवाचक संज्ञा र मौखिक भाषाहरूदेखि लागि गए प्रविधि वा विशिष्ट शब्दावलीका लिए। अंगुली वर्तनीका प्रयोगलाई कुनै समय यस कुराको प्रमाण मानिन्थ्यो कि सङ्केत भाषाहरू, मौखिक भाषाहरूको सरल रूप हुन्छन्, तर वास्तवमा यो अनेक साधनहरूमध्ये केवल एक छ। अंगुली वर्तनी कहिले-कहिले नयाँ चिह्नहरूको स्रोत पनि हुन सक्छ, जसलाई शाब्दिक सङ्केत भनिन्छ।
समग्रतः बहिरो सांकेतिक भाषाहरू मौखिक भाषाहरूदेखि स्वंतन्त्र छन् र विकासका लागि ती स्वयं आफ्नो मार्गको अनुसरण गर्दछ। उदाहरणत:, ब्रिटिश सङ्केत भाषा तथा अमेरिकी सङ्केत भाषा धेरै भिन्न तथा परस्पर अस्पष्ट छन्, जबकि ब्रिटेन तथा अमेरीकाका श्रवण शक्ति भएका मानिस एउटै मौखिक भाषाको प्रयोग गर्दछन्।
यसै प्रकार, जुन देशहरूमा सर्वत्र एउटै मौखिक भाषाको प्रयोग हुन्छ, वहाँ दुइ वा अधिक सङ्केत भाषाहरू हुन सक्छन्; जबकि यस्ता क्षेत्रमा, जहाँ एक भन्दा अधिक मौखिक भाषाहरू होउन्, ती सम्भवतः केवल एउटै सांकेतिक भाषाको प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। दक्षिण अफ्रिका, जहाँ ११ मौखिक राजभाषाहरू र यति नैं सङ्ख्यामा अन्य व्यापक रूपले प्रयुक्त मौखिक भाषाहरू उपस्थित छन्, यसको एक राम्रो उदाहरण छ। देशका विभिन्न भौगोलिक क्षेत्रहरूलाई सेवा प्रदान गर्ने बधिरहरूका दुइ प्रमुख शिक्षण संस्थानहरूका त्यसको इतिहासका कारण वहाँ केवल एक सांकेतिक भाषा प्रचलनमा छ।
१९७२मा, उरसुला बेलुगी, एक संज्ञानात्मक तन्त्रिका वैज्ञानिक तथा मनोभाषाशास्त्रीले अङ्ग्रेजी तथा अमेरिकी सांकेतिक भाषामा पारंगत धेरै मानिसहरूदेखि अङ्ग्रेजीमा एक कथा सुनाने, र फेरि ASLमा वा विपर्यतः परिवर्तन गर्नेलाई भन्यो। परिणामहरूमा ४.७ शब्द प्रति सेकेन्ड तथा २.३ सङ्केत प्रति सेकेन्डको औसत पाईएको। तर पनि, कथाका लागि केवल १२२ संकेतहरूको आवश्यकता थियो, जबकि २१० शब्दिनुहोस्को आवश्यकता थियो; अत: दुइटै प्रकारदेखि कथालोई सुनानमा बराबर समय लाग्यो। उरसुरातो फेरि यो हेर्नका लागि परीक्षण गरे कि कहीं ASLमा कुनै महत्त्वपूर्ण जानकारी छूट त होइन गई। एक द्विभाषी व्यक्तिलाई ASLमा एक कथा अनुवादका लागि दिएको। एक अर्को द्विभाषी संकेतकर्ता, जो केवल सङ्केत देख सकन्थ्यो, त्यसले फेरि त्यस कथालोई फिर्ता अङ्ग्रेजीमा अनूदित गरे: सङ्केत भाषामा सूचित जानकारी मूल कथाका समान नैं थियो। यस अध्ययनको दायरा तर पनि सीमित छ,मा यसबाट थाह लाग्छ कि मौखिक अङ्ग्रेजीको तुलनामा ASL संकेतहरूमा जानकारी अधिक हो मौखिक अङ्ग्रेजीका १.३को तुलनामा १.५ तर्क वाक्य प्रति सेकेन्ड.
स्थानिक व्याकरण र समकालीनता
आफ्नो वर्गीकरणमा, लेखक प्राथमिक र वैकल्पिक सङ्केत भाषाहरूका बीच र, उपवर्गीय रूपबाट, एकल भाषाहरूका रूपमा मान्यता प्राप्त भाषाहरू र एकीकृत समूहहरूका रूपमा विचार गरियो भाषाहरूका बीच अन्तर गर्दछन्. प्रोटोटाइप-A श्रेणीको भाषाहरूमा ती सबै सांकेतिक भाषाहरू सामेल छन्, जो कुनै अन्य भाषादेखि प्रतीयमानतः व्युत्पन्न होइन गर्न सक्नुहुन्छ। प्रोटोटाइप-R भाषाहरू ्दछन् जो "प्रेरक विस्तार" नामक क्रोएबर प्रक्रिया (१९४०) द्वारा प्रोटोटाइप-A भाषामा मोटो तौरमा आधारित छ। BSL(bfi)-, DGS(gsg)-, JSL-, LSF(fsl)- र LSG-व्युत्पन्न भाषाहरूका वर्ग क्रियोलीकरण र शाब्दिक प्रतिस्थापन (रिलेक्सिफिकेशन)को भाषा सम्बन्धी प्रक्रियाहरू द्वारा प्रोटोटाइप भाषाहरूदेखि व्युत्पन्न "नयाँ भाषाहरू"को प्रतिनिधित्व गर्दछ। क्रियोलीकरण "मौखिक सङ्केत" वाला भाषाहरूका प्रत्यक्ष रूपविधानलाई कम गर्ने तुलनामा "इशारहरूदेखि सङ्केत" वाला भाषाहरूका प्रत्यक्ष रूपविधानलाई समृद्ध गर्दो प्रतीत हुन्छ।
सङ्केत भाषाहरूको वर्गीकरण
सङ्केत भाषाहरू वाक्यात्मक वर्गीकरणमा भिन्न हुन्छन् विभिन्न भाषाहरूमा शब्दको क्रम अलग-अलग हुन्छ। उदाहरणका लागि, OGS कर्ता-गरम-क्रिया हो, जबकि ASL कर्ता-गरम-क्रिया छ। आस-नजिकबोलिने भाषाहरूका साथ अनुरूपता असम्भव छैन।
रूपात्मक रूपमा, शब्दाकार आवश्यक घटक छ। प्रामाणिक शब्दाकार, यथा अक्षरात्मकता (एक- वा बहु-) र रूपग्रामता (एक- वा बहु-), दुइ विशेषताहरूका बाइनरी मानऔंका व्यवस्थित युग्मनको फल छ। ब्रहरूटरी सांकेतिक भाषाहरूलाई एकाक्षरी र बहुरूपग्रामीय विशेषताहरू सहित एक समूहका रूपमा (श्रवणात्मकका बद्ला दृश्यात्मक) संप्रेषणका माध्यम द्वारा संपूर्ण समूहका रूपमा वर्गीकृत गर्दछन्। यसको मतलब हो, एक अक्षर (अर्थात् एक शब्द, एक सङ्केत)का जरिए धेरै रूपग्रामहरूलाई व्यक्त गर्न सकिन्छ, जस्तो कि क्रियाका कर्ता र गर्म, क्रियाको गति (रूपान्तरण)को दिशा निर्धारित गर्दछन्। यो मौखिक भाषाहरूका लागि तुलनात्मक उत्पादन दर सुनिश्चित गर्न हेतु सङ्केत भाषाहरूका लागि आवश्यक हो, किनभनें एक संकेतका उत्पादनमा एक शब्द भन्नले अधिक समय लाग्दछ-तर वाक्य दर वाक्यको तुलनामा, सांकेतिक र मौखिक भाषाहरूको लगभग एकसमान गति हुन्छ।
अरण्यक पर्व
महाभारतका वन पर्वका अन्तर्गत २२ उपपर्व र ३१५ अध्याय छन्।
फुस्रो बकुल्ला
फुस्रो बकुल्ला बकुल्ला प्रजातिमा पर्ने लामो खुट्टा भएको पानी तथा हिलोमा हिड्न सक्ने एक सिकारी चरा हो। यो पङ्क्षी मुख्यतया युरोप, एसिया र अफ्रिकाको केही मुलुकहरूमा पाइन्छ। शरद ऋतुमा यो पङ्क्षी उत्तरी क्षेत्रबाट दक्षिण क्षेत्रमा बसाइँसराइ गर्ने गर्छ। यस पङ्क्षीलाई विषेश गरी नदि, ताल, पोखरी र तटीय क्षेत्रहरूमा देख्न सकिन्छ। यस पङ्क्षीको मुख्य आहारा समुन्द्री माछा र पानीमा बस्ने जीव हुन्। यसले आफ्नो आहारालाई सिधै निल्ने गर्छ। यो प्रजातिको पङ्क्षीको एक वयस्कको उचाइ १ मिटर हुन्छ भने यसको तौल १ देखि २ केजी (२.२ देखि ४.४ पाउन्ड) हुन्छ। यस चराको टाउको सेतो हुन्छ भने यसको घाँटीमा कालो घर्सा रहेको हुन्छ जुन यसको आँखा देखि तल्लो भाग सम्म फैलिएको हुन्छ। यस पङ्क्षीको ज्यान र पखेटा खैरो र यसको पखेटा तलको भाग हल्का खैरो हुन्छ। यश चराको चुच्चो लामो र तीखो हुन्छ भने यसको खुट्टा लामो र हल्का पहेँलो खालको हुन्छ।
यस पङ्क्षीले वसन्त ऋतुमा प्रजनन गर्छ भने यसले आफ्नो गुण अग्लो रुखको टुप्पोमा बनाउँछ। यसले एक पटकमा ३ देखि ५ वटा अण्डा पार्छ। अण्डालाई दुवै पङ्क्षीले २५ दिन सम्म ओथारो बसेर चल्ला कोरल्ने गर्छ भने साना चल्लालाई ७ देखि ८ हप्ता सम्म दुवै भाले र पोथीले आहारा ख्वाउने गर्छन्। यस्ता चल्लाहरू विषेश गरी हिउँदमा जाडोका कारणले मर्ने गर्छन् भने बाँचेका चल्लाहरू लगभग ५ वर्ष सम्म बाँच्छन्।
विवरण
फुस्रो बकुल्ला ठूलो चरा हो जसको उचाइ १ मिटर (३९ इन्च) सम्म हुन्छ भने यस चराको एक पखेटा देखि अर्को पखेटा सम्मको लम्बाइ १५५ देखि १९५ सेमि (६१ देखि ७७ इन्च) हुन्छ। यस पङ्क्षीको तौल १.०२ देखि २.०८ किग्रा (२.२ देखि ४.६ पाउन्ड) हुन्छ। यसको पखेटाको रङ्ग खैरो हुन्छ र पखेटा तलको भाग हल्का खैरो हुन्छ। वयस्क फुस्रो बकुल्लाको टाउको र घाँटी सेतो रङ्गको हुन्छ। यस पङ्क्षीको घाँटी लामो र तन्किने खालको हुन्छ। साना फुस्रो बकुल्लाको टाउकोमा भने कालो धर्साहरू हुदैनन् तर पछि उक्त चरा वयस्क भएपछि कालो धर्साहरू देखिन थाल्छन्। यस पङ्क्षीको चुच्चो हल्मा पहेँलो, लामो र शक्तिशाली हुन्छ र प्रजनन गर्ने वयस्कहरूको चुच्चो भने अझै गाढा पहेँलो हुन्छ। यस पङ्क्षीको आँखा पहेँलो र खुट्टा खैरो र लामा हुन्छ।
यस पङ्क्षीले टाढा सम्म सुनिने गरी आवाज निकाल्छ। वयस्क भालेले पोथीलाई आफ्नो गुणमा बोलाउनका लागि आवाज निकाल्छ भने त्यस आवाज सुनेर पोथी भाले भएको स्थानमा आउँछ। यस प्रजातिका भाले र पोथी छुट्टाउनु गाह्रो हुन्छ तर पोथी चाहिँ भाले भन्दा थोरै सानो हुन्छ।
वितरण र बासस्थान
यो पङ्क्षी युरोपको सबै भागहरूमा (विषेशगरि आयरल्यान्ड र संयुक्त अधिराज्यमा) पाइन्छन् भने यसको बासस्थान दायरा सुदुर पुर्वमा रुस देखि जापान सम्म, दक्षिणमा चीन देखि भारत सम्म रहेको छ। यस पङ्क्षी अफ्रिकाका केही मुलुक र माडागास्करमा पनि पाइन्छन्। यसका केही प्रजातिहरू उत्तर अमेरिका, ग्रिनल्यान्ड र अस्ट्रेलियामा पनि पाइन्छन्।
यस प्रजातिका पङ्क्षीहरू प्राय बसाइँसराइ गर्दैनन्। यस प्रजातिले हिउँद महिनामा प्रजनन गर्छन् भने प्रजननका लागि यस पङ्क्षी लामो दुरी यात्रा गर्ने गर्छन्। यस पङ्क्षी विशेषगरि नदि, पोखरी र तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्छ।
प्रजनन
यस प्रजातिले एक छुट्टै क्षेत्रमा प्रजनन गर्ने गर्छ जुन विषेशगरि अग्लो रुखको टुप्पोमा हुन्छ भने कहिलेकाँही यसले मध्यम रुखमा र दलदलको झाडीमा पनि गर्ने गर्छ। यस प्रजातिले एकै गुणमा पनि दुई पटक सम्म प्रजनन गर्ने गर्छ र दोस्रो प्रयोगमा यसले गुणलाई फैलिएको पहिलाको भन्दा अझै फराकिलो बनाउँछ। यसले गुणलाई रुखका पात र मरेको झारहरूले ढाक्ने गर्छ। गुण बनाउने क्रममा भालेले पनि पोथीको जस्तै भूमिका हुन्छ भने भालेले विषेशगरि सामग्रीहरू जुटाउँछ भने पोथीले गुण बनाउँने काम गर्छ। दुवै भाले र पोथी गुणमा आएपछि मिलनको हुन्छ जुन फेब्रुअरी देखि जुन महिना सम्म चल्छ।
सबैभन्दा पहिला भालेले आफ्नो गुणमा पोथीको ध्यानाकर्षण गर्नका लागि आवाज निकाल्छ। पोथी गुणमा आइसकेपछि दुवै भाले र पोथीले गुणलाई अझै फैलाउन काम गर्छन्। त्यसपछि उक्त जोडिले विभिन्न क्रियाकलाप गर्छन् र त्यसो गर्दा दुवै भाले र पोथी मिलनका लागि राजी हुन्छ।
पोथीले अण्डा समयमा एकपटकमा ३ देखि ५ वटा अण्डा पार्ने गर्छ तर कहिलेकाँही यो सङ्ख्या २ देखि ७ वटा सम्म अण्डा पारेको तथ्याङ्क रहेको छ। यस प्रजातिको अण्डाको रङ्ग नीले र हरियो खालको हुन्छ भने यसको आकार ६० × ४३ मिलिमिटर (२.३६ इन्च × १.६९ इन्च) हन्छ। यस बकुल्लाको प्रजातिको पोथीले अण्डा दुई दिनको अन्तरालमा पार्ने गर्छ र दुईवटा अण्डा पारिसकेको यसले अण्डा कोरल्न सुरु गर्छ। अण्डा कोरल्नका लागि दुवै भाले र पोथीको उत्तिकै भूमिका हुन्छ भने अण्डाबाट चल्ला २५ दिनमा निक्लिन्छ। चल्ला निस्किएपछि दुवै भाले र पोथीले बच्चालाई आहारा ख्वाउने गर्छन्। भाले र पोथीले बच्चालाई ७ देखि ८ हप्ता सम्म आहारा ख्वाउने गर्छन्। मुख्यतया एक पटकमा १ वटा बच्चा हुर्किने गर्छन् भने त्यो सङ्ख्या कहिलेकाँही २ सम्म पुगेको तथ्याङ्क छ।
सबैभन्दा लामो समयसम्म बाँचेको चरा २३ वर्ष रेकर्ड गरिएको छ तर औसत जीवनकाल लगभग ५ वर्षको मात्र हुन्छ। फुस्रो बकुल्ला केबल ३ वर्षसम्म मात्र बाच्ने गर्छन् भने अरु थुप्रै पङ्क्षीहरू विभिन्न प्रकोपबाट ग्रसित छन् र अकालमा ज्यान गुमाउने गर्छन्।
आहारा
यस प्रजातिको पङ्क्षीले माछा, चेपाकाँडा, र साना किराहरू सिधै निल्ने गर्छ। यसले साना पङ्क्षीहरू र हाँसका चल्लाको पनि सिकार गर्छ। यस चराले सिकार गर्ने क्रममा एकदम अडिग हुन्छ र सिकार आउने बित्तिकै यसले आफ्नो सर्पाकार घाँटी एकदम छिटो तन्काउँछ र सिकारलाई आफ्नो चुच्चोले समातेर निल्ने गर्छ। ठूलो सिकारलाई भने यसले आफ्नो चुच्चोक‍ प्रयोग गर्दै उक्त सिकारलाई खाने गर्छ।
साना माछा र चेपाकाँडालाई यसले सुरुमा टाउकोबाट समातेर सिधै निल्ने गर्छ भने ठूला सिकारलाई यसले खुट्टाले समात्दै चुच्चोले सानो टुक्राहरू निकाल्दै खाने गर्छ। हाँसका बच्चाहरूलाई भने यसले चुच्चो अठाएर मार्छ र त्यसलाई सिधै निल्छ। यस पङ्क्षीले मुख्यतया साँझको समयमा सिकार गर्ने गर्छ।
स्थित
फुस्रो बकुल्लालाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ। यसलाई पङ्क्षी संरक्षण सङ्घले पनि हरियो सूचीमा (कम संरक्षण गरिएका प्रजाति) सूचीकृत गरिएको छ।
मराठी भाषा
मराठी एक आर्य भाषा हो जुन मुख्यतया भारतीय राज्य महाराष्ट्रमा मराठी मानिसहरूद्वारा बोलिने गरिन्छ। यो महाराष्ट्रको आधिकारिक भाषा हो, र गोवा राज्यमा अतिरिक्त भाषा हो। यो भारतको २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। मराठी संसारमा सबैभन्दा धेरै मातृभाषीहरू भएको भाषाहरूको सूचीमा १३औँ स्थानमा छ। हिन्दी र बङ्गाली पछि, भारतमा मातृभाषीहरूको तेस्रो ठुलो सङ्ख्यामा मराठी भाषा छ। यस भाषामा सबै आधुनिक भारतीय भाषाहरूको सबैभन्दा पुरानो साहित्यहरू छन्। मराठीका प्रमुख बोलीहरू मानक मराठी र वऱ्हाडी बोली हुन्।
इतिहास
आर्य भाषा परिवारसँग सम्बन्धित मराठी सहित भारतीय भाषाहरू प्राकृतको प्रारम्भिक रूपहरूबाट उत्पन्न भएका हुन्। मराठी धेरै भाषाहरू मध्ये एक हो जुन महाराष्ट्री प्राकृतबाट आएको हो। थप परिवर्तनहरूले पुरानो मराठी पछि जैन अपभ्रंशको गठनको नेतृत्व गर्यो। यद्यपि, यसलाई ब्लोचद्वारा चुनौती दिएका छन्, जसले मराठी मध्य भारतीय बोलीबाट अलग भइसकेपछि अपभ्रंश गठन भएको बताउँछन्।
भौगोलिक वितरण
मराठी भाषा भारतको अतिरिक्त मौरिसस र इजरायल मा पनि मराठी मूलका मानिसहरूद्वारा बोलिन्छ। यी देशका अतिरिक्त मराठी मूलका मानिसहरू बसोबास गर्ने विभिन्‍न देशहरू जस्तै - अमेरिका, संयुक्त अरब इमिरेट्स, दक्षिण अफ्रिका, सिङ्गापुर, जर्मनी, बेलायत, अस्ट्रेलिया, वेस्ट इन्डीज तथा न्युजिल्यान्डमा पनि यो भाषाको उपयोग गरिन्छ। भारतमा मराठी मुख्यतः महाराष्ट्रमा बोलिन्छ। यसको अतिरिक्त यो भाषा गोवा, कर्नाटक, गुजरात, आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, तमिलनाडु, दादरा र नगर हवेली, दमन र दीव रे छत्तीसगढ मा पनि बोलिन्छ।
लिपि
मराठी भाषा देवनागरी लगायत बालबोध, र मोडी लिपिमा पनि लेखिन्छ।
सानीसानी पुतली (कविता)
सानीसानी पुतली (कविता) नन्दु उप्रेतीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
नेपाली साहित्यको इतिहास
{{Multiple issues| {{प्रतिलिपि सम्पादन|for=स्रोतबिहिन तथा पुस्तकहरूबाट साभार गरिएको सबै खण्डहरू मेटाउनु पर्ने देखिन्छ।|date=अगस्त २०२०}}
नेपाली साहित्यको इतिहास भन्नाले नेपाली भाषामा लेखिएका साहित्यिक रचनाहरूको विकास क्रम, ती सँग विकास भएका लेखन शैली, तरिकाहरु हुन् ।
साहित्य: शब्द परिचय
वर्तमान समयमा साहित्य शब्दले जुन अर्थ व्यक्त गर्दछ त्यसको पर्यायका रूपमा पूर्वीय र पाश्चात्य दुबै जगत्मा काव्य शब्द प्रयोग हुने गरेको कुरा साहित्यशास्त्रको ऐतिहासिक विकासक्रमबाट थाहा पाइन्छ। संस्कृत शब्दको 'वर्णन गर्ने' भन्ने अर्थ बोकेको कवृ धातुबाट काव्य शब्दको व्युत्पत्ति भएको मानिन्छ। पहिले पहिले व्यापक अर्थमा काव्य शब्दको  प्रयोग हुँदै आएकोमा धेरै पछि मात्र साहित्य शब्दको प्रयोग भएको पाइन्छ। :पूर्वीय साहित्य शास्त्रमा साहित्यको छुट्टै परिभाषा पाइदैन। काव्यको परिभाषाभित्र नै साहित्यको परिभाषा सन्निहित रहेको पाइन्छ।
नेपाली साहित्यको काल विभाजन
नेपाली भाषाको इतिहास निकै पुरानो छ तापनि नेपाली साहित्यको इतिहास भने त्यति लामो छैन। नेपाली साहित्यको काल विभाजन सम्बन्धमा विभिन्न साहित्य इतिहासकारहरूले आ-आफ्ना धारणा राखेका छन् । उपर्युक्त तालिकाबाट सो कुरा थाहा पाउन सकिन्छ । यसरी हेर्दा अधिकांश विद्वानले निम्न लिखित त्रिकालिक अवधारणालाई अघि सारेको देखिन्छ :
प्राथमिक नेपाली कविता (वि.सं.१८२६-१९४०)
१. वीरगाथा काल/वीरधारा (वि.सं.१८२६-१८७२)