cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ओखलढुङ्गा जिल्ला
बेसी क्षेत्र
ओखलढुङ्गा जिल्लाको क्षेत्रफलको १५% अर्थात १६१ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगट्ने यस क्षेत्रमा कम उचाईमा रहेको नदी र खोला किनारका भू-भागहरू पर्दछन। यस क्षेत्रमा मानिसहरूको मुख्य पेशा कृषि भएता पनि फलफूल खेती तरकारी खेती पशुपालन माछा मार्ने आदि काम पनि यस क्षेत्रका मानिसहरूले गर्दछन।
मध्य पहाडी क्षेत्र
मध्य पहाडी क्षेत्रले जिल्लाको कुल क्षेत्रफलको ६५% अर्थात ६९८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भू-भाग ओगटेको छ। सदरमुकाम ओखलढुङ्गाका साथै रुम्जाटार पनि यसै क्षेत्रमा पर्दछ। यस क्षेत्रमा धान, मकै, गहुँ, कोदो, फापर, तोरी, तरकारी, फलफूल खेती, पशुपालन आदि गरिन्छ।
लेकाली क्षेत्र
जिल्ला कुल क्षेत्रफलको २०% अर्थात २१५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटने यस क्षेत्रमा पातलो बस्ती पाइन्छ। यहाँको अधिकांश भू-भाग भिरालो र चट्टानले भरिएको छ। यस क्षेत्रमा पातलो मकै, आलु, जौ, गहुँ, उवा, स्याउ आदिको खेती गरिनुका साथै भेडा र चौंरी पालनको कार्य समेत गरेको पाइन्छ।
प्रमुख नदीनालाहरू
दूधकोशी नदी, सुनकोशी नदी, लिखु (लिकु) नदी, बुकु खोला, भुसुने खोला, पेलु खोला, चोकती खोला, साल्पुखोला, मोलुङ्गखोला, ठोटनेखोला, सिस्नेखोला, सेर्नाखोला, बाङ्गेखोला, खानीखोला, ढाँडखोला, पङ्खुखोला, लिपेखोला, साल्पूखोला, डुँडेखोला, जुंगेखोला, चोक्टीमङ्गलाखोला, अँधेरीखोला, पातालेखोला, सेप्लीखोला, खार्तेखोला ,झगरपुरखोला आदि।
खिजी थोलेदेमबा
खिजी चन्डेश्वरी गा. बि. स. फलाटे गा. बि. स., काती गा. बि. स. हरूमा पर्ने थोलेदेमबा पिक ३४४० उचैम रहेको रमणीय पिक् विभिन्न क्षेत्रबाट घुम्न आउने बिदेशिहरू पनि एस क्षेत्रमा महत्त्व दिदै आएका छन् ।
झरना
पोकली झरना (१३१ मिटर), रातमाटे झरना (१११मिटर), प्रमुख रूपमा रहेका छन। अन्य झरनाहरूमा सेप्ली, ढिकुरे, सेर्ना, सेलेले, न्याउले आदि पर्दछन।
प्रमुख धार्मिक क्षेत्रहरू
ओखलढुङ्गा जिल्लाको विलन्दू गाविस वडा नम्बर ९मा रहेको ककनी (श्री चम्पादेवी)को मन्दिर, चिसङ्खु गढीमा रहेको कोटकी कालिकादेवीको मन्दिर, रावादोलु  को छरछरे झरना महादेव (जहाँ तातो पानी बग्छ र माघे सक्रान्तिको दिन भब्य मेला लाग्छ),  भुसिंगा को किल्खोर्दिंग गुम्बा,  खिजिकाती  को गुफा, शेर्पिनीले मुतेको ढुंगा सल्लेरीगाविसको लगलगेमा रहेको ककनीस्थान, दियालेमा रहेको जोगेश्वर महादेव मन्दिर, मोलीको तीनकन्या देवीको मन्दिर, पोखरे गाविस वडा नम्बर १ मा रहेको पोखरा देवीको मन्दिर, दियालेगाविसमा रहेको भैरवस्थान, कुइभीर गाविस वडा नम्बर ५ मा रहेको सिंहदेवीको मन्दिर, नर्मदेश्वर महादेवको मन्दिर, कुइभीर गाविसको ठूलीवंशीमा रहेको महादेवको मन्दिर र खोदम्पाका कुन्तादेवीको मन्दिर, सरस्वतीस्थान, बर्नालू गाविस वडा नम्बर ९ मा रहेको सपनावती देवीको मन्दिर, ओखलढुङ्गा बजारमा रहेको रघुविरेश्वर महादेव मन्दिर, सरस्वतीस्थान, कालिकादेवी, जाल्पादेवी, भिमसेनस्थान, वटुक भैरव, गणेश मन्दिर वरूणेश्वर गा.वि.स. मा रहेको कालिकादेवि मन्दिर, माहादेव स्थान, कुन्तादेवि गाविस मा रहेको कुन्तादेवि र जलजलेश्वर माहादेवको मन्दिर आदि यस जिल्लाका प्रमुख धार्मिक क्षेत्रहरू हुन।
व्यापारिक महत्त्वका स्थानहरू
यस जिल्लाको सवैभन्दा ठूलो व्यापारिक महत्त्वको स्थान सदरमुकाम ओखलढुङ्गा बजार नै हो। यहाँ बुधबार र शनिवार गरी हप्ताको दुई पटक बजार लाग्ने गर्दछ। व्यापारिक दृष्टिले शनिवारको बजारले विशेष स्थान ओगट्दछ। बुधवार लाग्ने बजार शनिवारको तुलनामा निकै कम लाग्ने गरेको पाइन्छ। केत्तुके र मानेभञ्ज्याङ यस जिल्लाका व्यापारिक दृष्टिले निकै महत्त्वपूर्ण स्थानको रूपमा रहेका छन। केत्तुकेमा मंगलबार र मानेभञ्ज्याङमा बिहिवार साप्ताहिक रूपमा वजार लाग्ने गर्दछ।
काजोल
काजोल देवगन भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन्।
ओखलढुङ्गा जिल्ला
प्रभाव
तिम्रै सुन्दर हरियालीमा, तिम्रै शीतल वक्षस्थलमा, यो कविको शैशवकाल बित्यो, हाँस्यो खेल्यो वनकुञ्ज घुम्यो, मेरो प्यारो ओखलढुङ्गा, मेरो प्यारो ओखलढुङ्गा,
कवि सिद्धिचरण श्रेष्ठले आफ्नो प्रसिद्ध कविता "मेरो प्यारो ओखलढुङ्गा" मा यहि जिल्लाको नामबाट श्रृजना गरेका हुन । यो कवितालाई नारायण गोपालले सुमधुर स्वरले गाउनुभएको छ | साहित्यकार एवम समाज शास्त्रि डा कविताराम श्रेष्ठ ले कवि सिद्धिचरण श्रेष्ठ कै पदचिन्हमा "मेरो प्यारो ओखलढुङ्गा" नामक संस्मारणात्मक निबन्ध सङ्ग्रह लेखेका छन् । ओखलढुङ्गा सामाजिक गुठि काठ्मान्डुद्वारा प्रकाशित यस पुस्तकले जिल्लाका भौगोलिक, सामाजिक, सान्स्क्रितिक, राजनीतिक, र साहित्यिक गतिविधिका साथै २०५८ सालमा ओखलढुङ्गा जिविस र ओखलढुङ्गा सामाजिक गुठि काठ्मान्डुद्वारा आयोजित "आफ्नो जन्म थलो सम्झौ अभियानको सविस्तार वर्णन गरेको छ।
त्रिवेणी गाउँपालिका, पश्चिम रुकुम
त्रिवेणी गाउँपालिका पश्चिम रुकुम जिल्लाको ३ गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार त्रिवेणी गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या २३, ५२० छ।
दोखु
दोखु नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लाको एक बजार हो। यो हाल ताप्लेजुङ नगरपालिकामा पर्दछ ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार दोखुको जनसङ्ख्या ३९१४ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
संगीना वैद्य
संगीना वैद्य (जन्म डिसेम्बर २९, १९७४) नेपाली पूर्व तेक्वान्दो खेलाडी हुन् । उनी महिला फ्लाईवेट श्रेणीमा प्रतिस्पर्धा गर्ने गर्थिन । तेक्वान्दाकी पूर्व राष्ट्रिय खेलाडी संगीना वैद्य तेक्वान्दोको सहायक मुख्य प्रशिक्षमा नियुक्त भएकी छिन् । र अब उनी यसरी नै काम गर्ने छिन् ।
स्थानीय समूह
स्थानीय समूह वा लोकल ग्रूप ग्यालेक्सीहरूको एक समूह छ जसमा हाम्रो गैलेक्सी, आकाशगंगा, पनि सामेल छ। यस समूहमा ३० भन्दा अधिक गैलेक्सीहरू सामेल छन् जसमध्ये धेरै सी बौनी ग्यालेक्सीहरू] छन्। स्थानीय समूहको [[द्रव्यमान केन्द्र आकाशगंगा र एण्ड्रोमेडा ग्यालेक्सीहरूका बीचमा कही स्थित छ र यो दुइटै नैं समूहको सबभन्दा ठूलो ग्यालेक्सीहरू छन्। कुल मिलाएर स्थानीय समूहको व्यास (डायामिटर) एक करोड प्रकाश-वर्षसम्म फैला भएकोछ। यसमा तीन सर्पिल ग्यालेक्सीहरू छन् - क्षीरमार्ग, एण्ड्रोमेडा र ट्राऐन्गुलम गैलेक्सी।
संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका पाकिस्तानीहरू
संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका पाकिस्तानीहरूले संयुक्त अरब इमिरेट्समा बसोबास गर्दै आइरहेका पाकिस्तानी गैरआवासीका साथै पाकिस्तानी मूलका इमराती व्यक्तिहरूलाई समेट्दछ। देशको कुल जनसङ्ख्याको १२.५% रहेका भारतीयहरू पछि, १२ लाखभन्दा बढीको जनसङ्ख्या भएका पाकिस्तानीहरू संयुक्त अरब इमिरेट्समा दोस्रो ठूलो राष्ट्रिय समूह हुन् जून साउदी अरब र संयुक्त अधिराज्यमा रहेका पाकिस्तानी गैरआवासी पछि तेस्रो ठूलो गैरआवासी पाकिस्तानीको समुदाय हो। संयुक्त अरब इमिरेट्समा पाकिस्तानी जनसङ्ख्या विविध रूपमा रहेको छ। पाकिस्तानकन सहरहरू जस्तै पञ्जाब, सिन्ध, खैबर पख्तुनखवा र सङ्घ शासित जनजातीय क्षेत्र, बलुचिस्तान, आजाद काश्मिर र गिलगित बल्तिस्तान लगायतका क्षेत्रहरूमा मानिसहरू यहाँ बसोबास गर्ने गर्दछन्। यहाँ बसोबास गर्ने अधिकांश मानिसहरू इस्लाम धर्मावलम्बी हुन् र भने यहाँ अल्पसङ्ख्यक रूपमा इसाई, हिन्दु र अन्य धर्महरू मान्ने मानिसहरू पनि बसोबास गर्ने गर्दछन्। जनसङ्ख्याको बहुमत क्रमशः दुबई र अबु धाबीमा पाइन्छ, जबकि शारजा र बाँकी उत्तरी क्षेत्रहरूमा पनि उल्लेखनीय जनसङ्ख्या फैलिएको छ। दुबईमा ४०,००० को हाराहारीमा पाकिस्तानी जनसङ्ख्या रहेको छ।
पृष्ठभूमि
धेरै पाकिस्तानीहरू मध्यपूर्वमा बसाइँ सर्ने बेलामा संयुक्त अरब इमिरेट्समा बसाइसराइ गरेका थिए जसमा न्युन मात्रामा दक्ष र अर्ध दक्ष व्यवसायीहरू थिए भने धेरैजसो अकुशल आप्रवासी कामदारहरू थिए। बलुचिस्तान तटका मानिसहरू शताब्दीयौं देखि संयुक्त अरब इमिरेट्सको किनारमा बसाई सरेका थिए जसमा बसाइ सर्नेमा धेरै बेदुन समुदायका मानिसहरू पर्दछन्। संयुक्त अरब इमिरेट्सका दुबई, शारजा र अजमानमा पाकिस्तानीहरूको बाहुल्यता रहेको छ।
जनशाङ्खिकि
महत्त्वपूर्ण जनसङ्ख्या भएको पाकिस्तानी जातीय समूहहरूमा पञ्जाबी, पश्तुन, सिन्धु , बलुच र मुहाजीर पर्दछन् भने सराई , काश्मिरी , हिन्दकोभन र अन्य जातीय समूहहरूको यहाँ फाट्टफुट्ट उपस्थिति रहेको छ। बेलायती पाकिस्तानी र क्यानडेली पाकिस्तानी लगायतका अन्य देशहरूबाट आएका संयुक्त अरब इमिरेट्स बस्ने र काम गर्ने पाकिस्तानी प्रवासीहरूको सङ्ख्या पनि यहाँ कम रहेको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्समा ५,००,००० भन्दा बढी पश्तुनहरू रहेका छन्। यस तथ्याङ्कले पाकिस्तानको छिमेकी राष्ट्र अफगानिस्तानका पश्तुनहरूको पनि समावेश गर्दछ।
आर्थिक योगदान
पाकिस्तान र संयुक्त अरब इमिरेट्सले एक अर्कासँग दरिलो आर्थिक सम्बन्ध कायम राखेका छन्, संयुक्त अरब इमिरेट्स द्विपक्षीय व्यापारको सन्दर्भमा पाकिस्तानको दोस्रो ठूलो व्यापारिक साझेदार हो। ठूलो सङ्ख्याका कुशल र अर्ध कुशल पाकिस्तानी कार्यबलले संयुक्त अरब इमिरेट्सको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्‍याएको छ। करीव २०% पाकिस्तानीहरू सेतो पोशाक लगाउने कर्मचारीहरू हुन् भने, र ८०% निलो पोशाक उद्योगमा संलग्न छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्समा बस्ने नीलो पोशाक लगाउने पाकिस्तानीहरूको श्रमको अनुपात सन् २००८ देखि गिरावट आएको छ, जबकि विप्रेषणको मात्रा भने बढेको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्समा आप्रवासी व्यवसायीहरूको शीर्ष पाँच स्रोतहरूमा पाकिस्तानी कर्मचारीहरू पनि समावेश छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्स पाकिस्तानका लागि प्रमुख लगानी गन्तव्य हो। संयुक्त अरब इमिरेट्सको सम्पत्ति बजारमा पाकिस्तानीहरू शीर्ष १० दश लगानीकर्ताहरू मध्ये एक हुन्। ठूलो सङ्ख्यामा रहेका धनी पाकिस्तानीहरूले दुबईमा महँगो सम्पत्ति भित्र्याएका छन् र त्यहाँ उनीहरूको दोस्रो घरहरू पनि रहेको छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्समा पाकिस्तानी प्रवासीहरू सक्रिय रूपमा देशको व्यवसाय, लगानी र सेवा क्षेत्रमा संलग्न छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्स पाकिस्तानमा विप्रेषणको दोस्रो ठूलो स्रोत हो। सन् २०१२ मा संयुक्त अरब इमिरेट्सबाट प्राप्त विप्रेषण २.९ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको थियो।
पाकिस्तानी व्यवसायीहरू
संयुक्त अरब इमिरेट्समा पाकिस्तानीहरू क्रेन सञ्चालक र ट्याक्सी चालकहरू सम्म अधिकांश रूपमा यातायातको क्षेत्रमा संलग्न छन्। यहाँ धेरै बेङ्क सम्बन्धित पाकिस्तानी कर्मचारीहरू विभिन्न स्थानीय र बहुराष्ट्रिय बेङ्कहरूसँग आवद्ध छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्समा विभिन्न बहुराष्ट्रिय क्षेत्रमा काम गरिरहेका पाकिस्तानी व्यवसायीहरू भेट्नु असामान्य कुरा होइन। संयुक्त अरब इमिरेट्समा धेरै पाकिस्तानी रेस्टुरेन्टहरू छन् जुन यी प्रवासी पाकिस्तानीहरूको स्वामित्वमा सञ्चालित छन्।
मुहम्मद जिसान हुसेन दुबईमा जन्मिएका पाकिस्तानी नागरिक हुन् र उनी दुबई मेसिन डटकमका नामले संयुक्त अरब इमिरेट्समा सञ्चालित सबैभन्दा ठूलो इ वाणिज्य भण्डारका मालिक हुन्।
समुदाय प्रतिनिधित्व
संयुक्त अरब इमिरेट्समा पाकिस्तानीहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने सङ्घ संस्था रहेका छन्। ती मध्ये केही निम्नानुसार छन्:
सानीभेरी गाउँपालिका
सानीभेरी गाउँपालिका पश्चिम रुकुम जिल्लाको ३ गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका पाकिस्तानीहरू
समुदाय प्रतिनिधित्व
१) पाकिस्तान व्यापार परिषद्
२) दुबईको पाकिस्तान सङ्घ
सानीभेरी गाउँपालिका
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार सानीभेरी गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या २२, १९४ छ।
संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका पाकिस्तानीहरू
समुदाय प्रतिनिधित्व
३) पाकिस्तान प्रोफेसनल विङ
४) पाकिस्तानको लेखा संस्थान
संस्कृति
संयुक्त अरब इमिरेट्स पाकिस्तानी समुदायले स्वतन्त्रता दिवस धेरै उत्साहका साथ मनाउँछन्। उर्दू, पाकिस्तानको राष्ट्रिय भाषा भएकोले समुदायको प्रमुख भाषा पनि हो।
छारे रोग
छारे रोग मानिसलाई मात्र नभएर पशु समेतमा देखा पर्ने एक किसिमको मानसिक रोग हो। यो रोगलाई मृगी, चडिफाउ, फफडके, रिङ्ने, आदी विभिन्न नामहरू दिएको पनि पाइन्छ। प्राय जसो कमजोर दिल भएका व्याक्तीहरूलाई छारे रोगको रोगको सम्भावना बढी हुने अनुमान गरिएको छ। यो रोग लाग्ने रोगीले कहिले कतिखेर र कहाँ लाग्न सक्छ भन्ने पूर्वानुमान गर्न सक्दैन तर पनि धेरै मानिसको भेला, रंगी विरंगी कपडा, आँखा तिरमिराउने घाम, नदीमा उफ्री रहेको पानी र पञ्चेबाजाको धुन सुने पछि यो रोगका रोगीहरू अचानक मुर्छा (अचेत) अवस्थामा भएर लडेको देखिन्छ। यो रोगको रोगीलाई ग्यारण्टीका साथ निको पार्न सकिने कोही ईलाज त छैन तर पनि कति पय डाक्टर तथा वैद्यहरू मिर्गिको रोगी ठिक बनाउन सकिने दावि गर्छन्। छारे रोगीको अपरेसन नगर्दा सम्म ठिक नहुने कति पय डाक्टरहरूको भनाई रहेको छ। यो एक दिमागी रोग भएका कारण अपरेसन गर्न साह्रै खर्चिलो र अप्ठ्यारो पनि हुन्छ।
रोगको लक्षण
छारे रोग एक दिमागी दौरा हो यदी यो रोगको रोगीले अचानक आँखा तिर्मिराउने र मन झस्किने संयोग पाएमा एक्कासी मुर्छा भएर ढल्न पुग्छ। उत्तानो परि सके पछि हात खुट्टा छटपाउँछ। केही बेर हात खुट्टा छटपटाएर मुखबाट राल छोडेर करिब आधा घण्टा सम्म रोगी वेहोस हुन्छ। आधा घण्टा पछि रोगीलाई होस आउँछ।
प्रकाश प्रेमी
प्रकाश प्रेमी (२००६–२०५०) प्रकाश प्रेमीले लामो आयु भोग्न नपाए पनि जति बाँचे नेपाली हास्यव्यङ्ग्य निबन्धका क्षेत्रमा सक्रिय भएर बाँचे। उनका पत्रपत्रिकामा छापिएका थुपै्र फुटकर निबन्धमध्येबाट छानिएका आठवटाको सङ्ग्रह प्रजातन्त्र वि.सं. २०५०मा छापिएको छ। यी सबै निबन्ध २०४१ सालदेखि २०४९ सालको अवधिभित्र भाँडभैलो र झ्याइँकुटी पत्रिकामा प्रकाशित भएका हुन्। उनको पहिलो हास्यव्यङ्ग्य रचना भने खजान्ची मन्त्रीलाई बिन्तीपत्र २०४१ सालको भाँडभैलो पत्रिकामा प्रकाशित भएको थियो।
प्रकाश प्रेमीका हास्यव्यङ्ग्य निबन्धहरू २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तन हुनुभन्दा अघि र पछिका परिवेश र परिस्थितिका चित्रण गर्नमा केन्द्रित देखिन्छन्। विशेषतः राजनीतिक क्षेत्रमा देखिएका विकृति र विसङ्गतिका कारण सम्पूर्ण राष्ट्र र समाजमा परेका प्रतिकूलताहरू नै उनका निबन्धका विषय हुन्। राजनीतिक परिवर्तनपछि सत्तामा व्यक्ति परिवर्तनको आभास भए पनि चरित्र र मानसिकतामा परिवर्तन नभएकोतर्फ उनका निबन्धहरूले प्रहार गरेका छन्। आकारका दृष्टिले अत्यन्त छोटा उनका निबन्धहरूमा सरल र सरस भाषाको प्रयोग भएको छ। हाँस्य र व्यङ्ग्य दुवैको समुचित प्रयोगमा उनको रुचि देखिन्छ।
बट्टाई
बट्टाई फेजियानिडी परिवारभित्र पर्दछ जसमा डाँफे, मुनाल, च्याखुरा, कालिज, पिउरा, तित्रा मात्र हैन, लुइँचे र कुखुरा पनि समावेश छन्। यी चरा जमीनमा नै चहार्ने स्थलचर प्रकृतिका हुन्छन्। आहारा खाँदा खुट्टाले खोस्रने र चुच्चोले टिप्ने साझा बानी हुन्छ। आफ्नो बचाउ गर्न तेजले दगुरेर झाडीभित्र लुक्ने चुलबुले स्वभावका हुन्छन्। बट्टाई हाम्रो मुठ्ठीभित्र टम्म अटाउने सानो चरा हो। गौँथली वा चिबे जस्तै आकाशमा धेरैबेर उडेर बस्न सक्तैन। एक बेग हानेपछि जमीनमा हवाईजहाज ओर्लिएझ् कुद्न थाल्छ। यो चरालाई आकाशभन्दा जमीन नै प्यारो लाग्छ।
घर पालूवा बट्टाई
नेपालमा पाँच प्रजातिका बट्टाई पाइन्छन्। तीमध्ये 'कमन क्वेल' बट्टाई पाल्ने सोख र अण्डा वा मासु खाने कार्यमा प्रयोग हुन्छ। आजभोलि यसको अण्डा र मासुको व्यापार बढ्दैछ तर लडाउने सोख लोप भइसक्यो भन्दा हुन्छ। बट्टाईलाई कागुनोको दाना खुवाइन्छ। कोदोको गेडा जस्तो तर पहेँलो सुनौला दाना कावुजबाहिर सफा कपडामा छरिदिएपछि भोको चरा चल्बलाउन थाल्छ। ढोका खोलिदिएमा आफैँ बाहिर आउँछ र दाना खान थाल्छ। आठ, दश दिनमा बट्टाई रत्तिन्छ। हातले खेलाएमा बोल्न थाल्छ र ठुँङ्ने गर्छ। बिहान, बेलुका दाना ख्वाउँदा उफार्ने र खेलाउने गर्नुपर्छ। प्रत्येक दिन बिहान भर्रभर्र गरी ५–१० पटक उफारेमा त्यसलाई कसरत हुन्छ, छिटो थाक्दैन। खाना दिने बेलामा बट्टाईले आफ्नो छाती फुलाएर बोल्न र खुट्टाले दाना खोस्रेर छर्न थाल्यो भने त्यो मस्त भएछ भनी बुझ्े हुन्छ।
बट्टाई पाल्न सुगा, मैना, स्यामा, पट्टु वा क्यानटी पाल्ने खालको पिँजडा काम लाग्दैन। यसका लागि कावुज भनिने विशेष पिँजडा हुन्छ। वास्तवमा यो स–साना खोपा भएको खोर हो। कमलो काठको फ्रेममा बाँसका सिन्काहरूले बार लगाएर यो खोर बनाइएको हुन्छ। चरालाई कतै घाउचोट नलागोस् भनेर सिन्काहरूलाई गोला र चिल्ला बनाइन्छ। प्रत्येक कावुजमा दुईदेखि ८ वटासम्म खोपा हुन्छन्। प्रत्येक खोपा खोल्न मुसाको खोरमा झ्ैँ ढोकालाई माथि उचाल्नुपर्छ। खोरभित्र धेरै चलखेल गर्ने ठाउँ हुँदैन। उठबस गर्न मात्र पुग्छ। दाना–चारा, पानी खोरबाहिर ख्वाइन्छ। बट्टाईलाई जाडोबाट बचाउन कावुजलाई न्यानो बनाई टम्म ढाकिने कपडाको खोल लगाइएको हुन्छ। कावुजभित्र हात छिराएर चरालाई समातेर बाहिर भित्र गर्नुपर्छ। हातको स्पर्शले नै बट्टाई रत्याउने काम गरिन्छ। नयाँ बट्टाईलाई शुरुमा केही मनतातो पानीले भिजाएर हातको मुठ्ठीभरी 'मूठ' (मुठ्ठीमा च्याप्ने काम) गरेर १५/२० मिनेट राखेपछि पानी सुक्छ। जीउ सुख्खा भएपछि त्यसलाई कावुजमा छोडिन्छ। प्रत्येक दिन एकछिन बिहान र एकछिन बेलुका बट्टाईलाई मूठ गर्नुपर्छ। मूठ गर्न बिरायो भने बट्टाई बिग्रन्छ। लडाकु नभई काँतर हुन्छ, चुत्था बन्दछ।
बट्टाईलाई कागुनोको दाना खुवाइन्छ। कोदोको गेडा जस्तो तर पहेँलो सुनौला दाना कावुजबाहिर सफा कपडामा छरिदिएपछि भोको चरा चल्बलाउन थाल्छ। ढोका खोलिदिएमा आफैँ बाहिर आउँछ र दाना खान थाल्छ। आठ, दश दिनमा बट्टाई रत्तिन्छ। हातले खेलाएमा बोल्न थाल्छ र ठुँङ्ने गर्छ। बिहान, बेलुका दाना ख्वाउँदा उफार्ने र खेलाउने गर्नुपर्छ। प्रत्येक दिन बिहान भर्रभर्र गरी ५–१० पटक उफारेमा त्यसलाई कसरत हुन्छ, छिटो थाक्दैन। खाना दिने बेलामा बट्टाईले आफ्नो छाती फुलाएर बोल्न र खुट्टाले दाना खोस्रेर छर्न थाल्यो भने त्यो मस्त भएछ भनी बुझ्े हुन्छ। यस्ता बट्टाईलाई अरू बट्टाई देखाइदियो भने झ्म्टन थाल्छन्। शुरु शुरुमा बट्टाईलाई थोरै थोरै मात्र लडाउने र छुटाउने गर्नुपर्छ। नलड्ने चुत्था बट्टाईलाई हातमा समातेर 'चुत्था टोकाउने' अभ्यासमार्फत् टोक्ने, लुछ्ने, झ्टार्ने र लात हान्ने कला सिकाइन्छ। यो निकै निष्ठुरी तालीम हो– चुत्था टोकाउने।
पट्टीदार सङ्खाकार तारापुञ्ज
अन्य भाषाओँ मा
अङ्ग्रेजीमा "डन्डीय सर्पिल गैलेक्सी"लाई "बार्ड स्पाइरल गैलेक्सी" (barred spiral galaxy) भन्दछन्।
सङ्खाकार तारापुञ्ज
अन्य भाषाहरूमा
अङ्ग्रेजीमा सङ्खाकार तारापुञ्जलाई 'स्पाइरल ग्यालेक्सी' भनिन्छ।
रुद्र खरेल
रुद्र खरेल (२००१–२०६५) प्राध्यापन र लेखनमा जीवन बिताएका रुद्र खरेल प्रबल व्यङ्ग्यचेत भएका प्रमुख निबन्धकार हुन्। तपाईँको नाम के हो ? (२०४८), तोरीलाहुरे चोकमा एक छिन (२०५२), बिर्सिस्यो कि ? (२०५७), आषाढस्य प्रथम दिवसे (२०५९), तेस्रो आँखा (२०६१) र शब्दको भ्वाङ (२०६४) छ व्यङ्ग्यनिबन्धसङ्ग्रहका माध्यमबाट उनी यथार्थ र प्रगतिवादी चेत भएका चोटिलो व्यङ्ग्यनिबन्धकारको रूपमा स्थापित भएका छन्
निबन्धकार खरेलका सबै निबन्ध हाम्रा सामाजिक–राजनीतिक परिदृश्यका विविध पाटा र मानवीय कमजोरीतर्फ केन्द्रित छन्। आफ्ना अनुभव र पर्यवेक्षणका माध्यमले उनले समसामयिक स्थितिप्रति तीव्र व्यङ्ग्य गर्दै समाज र राष्ट्रलाई एउटा उचित बाटोमा हिँड्नपर्ने निर्देश गरेको देखिन्छ। निबन्ध लेखनमा उनी आफ्ना पूर्वस्मृतिहरूको प्रयोग गर्दै समकालीन विद्रूप र विकृतिलाई चित्रण गर्छन्। समाजमा उभिएका भ्रमका पर्खालहरू भत्काउँदै उनी आफ्नै सांस्कृतिक चेतनाले युक्त आदर्श र सुसंस्कृत समाजको स्थापनामा निबन्धमार्फत जोड दिन्छन्।
"तपाईँको नाम के हो ?" निबन्धसङ्ग्रहमा भएका प्रारम्भकालीन निबन्धमा उनले समसामयिक यथार्थलाई अत्यन्त राम्ररी छर्लङ्ग्याउनुका अतिरिक्त विकृतिविरुद्ध कडा प्रहार गरेको पाइन्छ। त्यसपछि उनी क्रमशः अझ बढी सक्रियताका साथ सामाजिक बेथिति र अन्धविश्वास, राजनीतिक कुकर्म र चरित्रलगायतका विषयमा चर्को प्रहार गर्न संलग्न देखिन्छन्। तोरीलाहुरे चोकमा एक छिन र बिर्सिस्यो कि ?मा आईपुग्दा निबन्धकार खरेलको व्यङ्ग्यचेत अझ तीव्रतर हुँदै गएको पाइन्छ। उनी आफ्ना निबन्धमा एकातिर सामाजिक–राजनीतिक क्षेत्रमा विद्यमान बेथिति र विषमताहरूलाई चिरफार गर्छन् भने अर्कोतिर नारीप्रति कुदृष्टि राख्ने र विदेशी संस्कृतिप्रति बढी मोह राख्ने प्रवृत्तिविरुद्ध चर्को प्रहार गर्छन् तर उनको व्यङ्ग्य यत्तिमै सीमित छैन।
आषाढस्य प्रथम दिवसेको पहिलो निबन्ध जुनसुकै कुरा लेखिए पनि ...मा उनले अदालतमा प्रयोग हुने भाषालाई विषय बनाएर तीव्र व्यङ्ग्य गरेका छन्। यस सङ्ग्रहमा रहेका आषाढस्य प्रथम दिवसे तुलनात्मक रूपमा सबैभन्दा प्रभावोत्पादक निबन्ध हो। यसमा द्वन्द्व र हिंसाले गाउँघरको जीवन, संस्कृति र परम्परामा पारेको घाउको मर्मस्पर्शी चित्रण गर्दै राष्ट्रिय चेतना, मानवीय भावना र सामाजिक संवेदनालाई अत्यन्त राम्ररी प्रस्तुत गरिएको छ। मेघलाई सम्बोधन गरेर लेखिएको यस निबन्धमा मेचीदेखि महाकालीसम्मको हाम्रो ग्रामीण परिवेश र भूबनोटको चित्रात्मक अभिव्यक्ति पनि पाइन्छ। व्यङ्ग्यकार खरेलको पाँचौँ व्यङ्ग्यकृति तेस्रो आँखामा रहेका निबन्धहरूले पनि सामाजिक कुप्रवृत्तिप्रति प्रहार गर्नुका अतिरिक्त मानव अधिकारका नाममा हाम्रो देशमा हुनेगरेका गलत कार्यहरूप्रति तीखो व्यङ्ग्य गरेका छन्। उनका निबन्धहरूले व्यक्तिलाई नभई प्रवृत्तिलाई कटाक्ष गर्दै त्यसका विरुद्ध मोर्चा तयार पार्नुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएको पाइन्छ। उनको शब्दको भ्वाङ निबन्धसङ्ग्रहका निबन्धहरू पनि विशेषतः सामाजिक एवं राजनीतिक विषयमा केन्द्रित छन्। सामान्य विषयबाट उठान गरिएका उनका कतिपय निबन्धहरू अन्त्य हुँदा गम्भीर विषयको चिन्तनमा रूपान्तरण भएका भेटिन्छन्।
प्रगतिवादी चेतनाबाट अनुप्राणित कुशल निबन्धकार रुद्र खरेल निबन्धहरूमा कविता र गीतका अंशहरूको प्रयोगबाट निबन्धलाई प्रभावपूर्ण र रोचक बनाउँछन् भने भाषाको प्रयोगबाट भन्दा विषयको प्रतिपादनबाट नै व्यङ्ग्य गर्न रुचाउँछन्।
पृष्ठ तनाव
कुनै पनि तरल पदार्थको आफू खुम्चिएर रहन सक्ने क्षमतालाई नै पृष्ठ तनाव (surface tension) भनिन्छ । यो शब्दलाई बुझ्न तल केही उदाहरणहरू पस्किइएको छ । - झोल औषधीलाई ड्रपरको सहायताले शिशिबाट झार्दा तरलको अविरल प्रवाह हुनुको सट्टा थोपा/थोपा भएर झर्छ । - कपडा सिउने सियोलाई सतर्कतापूर्वक / होसियारपूर्वक विस्तारै पानीको सतहमा राखियो भने सियोले त्यहीँ सानो खाल्डो बनाउँछ र पानीमा तैरन्छ । - माकुरा जस्ता केही किराहरू पानीको सतहमा तैरेर हिँड्न सक्छन् ।
दुबईको पाकिस्तान सङ्घ
दुबईको पाकिस्तान सङ्घ विदेशमा रहेका पाकिस्तानीहरूका लागि सबैभन्दा ठूलो सामुदायिक केन्द्र हो। सन् १९७० को दशकको अन्त्य तिर दुबईमा बसोबास गरिरहेका पाकिस्तानी प्रवासीहरूको सामाजिक र सांस्कृतिक हितको लागि र संयुक्त अरब इमिरेट्सको व्यापक रूपमा एक मञ्चको रूपमा यसको स्थापना भएको हो।
पृष्ठ तनाव
माथीका तिनवटै उदाहरणमा तरलको माथील्लो तहले दबाबका वावजुद तन्किने झिल्ली (Stretched Membrane) को काम गरेको छ । अन्य शब्दमा भन्नुपर्दा - तरल पदार्थको माथील्लो तहले दबावका बावजुद तन्कने झिल्लीको काम गर्छ र तरलको सतहसँग समानान्तर यो दबाव तरल पदार्थको अणुहरू बिचमा हुने आकर्षणका कारण सिर्जना भएको हुन्छ । यही प्रभावलाई नै पृष्ठ तनाव भनिन्छ ।
दुबईको पाकिस्तान सङ्घ
संरचना
सामान्यतया दुई देखि तीन वर्षको कार्यकालको लागि सङ्घले एक अध्यक्षको छनौट गर्दछ जसले औपचारिक रूपमा सङ्गठनको नेतृत्व गर्दछ।कार्यकारी निकायको भागका रूपमा उपाध्यक्ष, महासचिव र सचिव पनि निर्वाचित हुन्छन्। सङ्घमा भाग लिनका लागि सदस्यता दर्ता आवश्यक छ। दुबईको पाकिस्तान सङ्घ दुबईमा पाकिस्तानको वाणिज्य दूतावाससँग नजिक रहेर कार्य सञ्चालन गर्दछ जहाँ बहु समुदायहरू यस सङ्गठन अन्तर्गत कार्यरत छन्। यसमा चिकित्सा, अभियान्त्रि, पत्रकार, व्यवसायी, लेखा र अन्यहरू समावेश छन्।
घटना तथा गतिविधिहरू
दुबईको पाकिस्तान सङ्घले समुदायमा असङ्ख्य सांस्कृतिक कार्यक्रम र भेलाहरूको आयोजना गर्दछ जसमा स्वतन्त्रता दिवस, पाकिस्तान दिवस र संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रिय दिवस समारोह, मुशायरा सहित साहित्यिक कार्यक्रम, रमजानको समयमा इफ्तार भोज, चाँद रात कार्यक्रम, मीना बाजार, चन्दा सङ्कलन, भोज कार्यक्रम, पुरस्कार समारोह, कला प्रदर्शनी, खेल र आरामदायक कार्यक्रमका साथ साथै कार्यशाला र भाषा कक्षा समावेश छ। दुबईको पाकिस्तान सङ्घले संयुक्त अरब इमिरेट्सको श्रम शक्तिमा पाकिस्तानीहरूका लागि सहयोग सेवा, साथै पाकिस्तान र संयुक्त अरब इमिरेट्स दुबैका लागि कल्याणकारी गतिविधिहरूको पनि व्यवस्था गर्दछ। प्रतिवेदन सङ्घद्वारा प्रकाशित र वितरित गरिएको छ।
पृष्ठ तनाव
आणविक बलका प्रकार
आणविक सिद्धान्तका अनुसार, कुनै पनि पदार्थ अणुहरूको संयोजनबाट बन्दछ र यी अणुहरू बिचमा आकर्षण हुन्छ जसलाई अन्तर-आणविक बल भनिन्छ । यही बललाई निम्न दुइ प्रकारमा विभाजन गर्न सकिन्छ: (क) कोहेसिभ बल (Cohesive force) (ख) एडेसिभ बल (Adhesive force)
(क) कोहेसिभ बल : एउटै वस्तुका अणुहरू बिच हुने आकर्षण लाई कोहेसिभ बल भनिन्छ । यो बल ठोस वस्तुमा धेरै, तरलमा अलि कम र ग्यासमा न्युन हुन्छ । अणुहरू बिच हुने कोहेसिभ बलकै कारण, ठोस वस्तुको निश्चित आकार हुन्छ र बाह्य विवृत बललाई निस्तेज पार्न सक्छ । यसका अतिरिक्त, कोहेसिभ बलकै कारण दुइ तरलका थोपा नजिकै ल्याउने हो भने एउटै थोपा बन्दछ । (ख) एडेसिभ बल : भिन्ना भिन्नै पदार्थका अणुहरू बिचमा हुने आकर्षण बललाई एडेसिभ बल भनिन्छ । फरक वस्तुका लागि एडेसिभ बल पनि अलग हुन्छ । उदाहरणका लागि : चोप (gum) र ठोस वस्तु बिचमा हुने एडेसिभ बल पानी र ठोस बिचमा हुने एडेसिभ बलभन्दा धेरै हुन्छ । सिसाको थालीमा पानी हाल्दा सिसा र पानीको बिचमा हुने एडेसिभ बलका कारण थाली भिज्छ ।
कोहेसिभ र एडेसिभ बलका केही प्रयोगात्मक उदाहरण : १. पारो (Mercury) ले सिसाको सतहलाई भिजाउँदैन किनभने पारो र सिसाको अणु बिचको एडेसिभ बल दुइ वटा पारोको अणु बिचमा हुने कोहेसिभ बलभन्दा कम हुन्छ । २. चकको टुक्राले कालोपाटीमा सजिलै लेख्न सकिन्छ किनभने चक र काठको अणुबिच हुने एडेसिभ बल चकका अणुहरू बिच हुने कोहेसिभ बलभन्दा धेरै हुन्छ ।
पृष्ठ तनाव र यसको एकाइ
स्थिर अवस्थामा रहेको तरलमा हुने गुण जसका कारण तरलको सतहले तन्किएको झिल्लीको काम गर्छ र सकभर थोरै क्षेत्रफल ओगट्न खोज्छ, त्यसैलाई पृष्ठ तनाव भनिन्छ । गणितिय भाषामा भन्नुपर्दा, तरल पदार्थको सतहमा कोरिएको एकाइ लम्बाइको काल्पनिक सरल रेखामा लम्ब रूपमा पर्ने बललाई नै पृष्ठ तनाव भनिन्छ । यदि 'l' लम्बाइको काल्पनिक सरल रेखामा 'F' बल लागिरहेको छ भने, पृष्ठ तनाव (T) = F/l हुन्छ । पृष्ठ तनावको एसआइ एकाइ न्युटन/मिटर वा डाइन/से.मि हो । यसको डाइमेन्सनल सुत्र [MT^-2] हो ।
जुलियस सिजर (नाटक)
जुलियस सिजर महान अङ्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध अङ्रेजी नाटक हो।
रोमियो र जुलिएट
रोमियो एन्ड जुलिएट महान अङ्ग्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध अङ्ग्रेजी भाषाको नाटक हो।
पुथा उत्तरगङ्गा गाउँपालिका
पुथा उत्तरगङ्गा गाउँपालिका पूर्वी रुकुम जिल्लाको ३ गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार पुथा उत्तरगङ्गा गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या १८, ९५४ छ।
सोनाक्षी सिन्हा
सोनाक्षी सिन्हा भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक प्रसिद्ध अभिनेत्री हुन्।
ए मिडसमर नाइट्स ड्रिम
ए मिडसमर नाइट्स ड्रीम महान अङ्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध अङ्रेजी नाटक हो।
सत्यराज आचार्य
सत्यराज आचार्य नेपाली गायक हुन् । उनका बुबा भक्तराज र भाइ स्वरूपराज पनि गायक हुन् । गीतकार तथा संगीतकार भक्तराज आचार्यका जेठा छोरा उनी नेपाली गीतसंगीतको दुनियामा सदा चर्चा बटुल्न सफल गायक समेत भएका छन्। दर्जनौ आधुनिक, पप, गजल तथा राष्ट्रिय गीत समेतमा उनले आफ्नो गायन प्रतिभा प्रस्तुत गरीसकेका छन्। नेपाली गीतसंगीत बाहेक उनले नेपाली चलचित्रमा पनि आफ्नो अभिनय प्रतिभा प्रस्तुत गरीसकेका छन्। आचार्य नामको चलचित्रवाट नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेका उनले कर्कस नामको चलचित्रबाट उनले नेपाली चलचित्रमा दोस्रो पटक अभिनय गरेका हुन्।
एज यू लाइक इट
एज यू लाईक इट महान अङ्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध अङ्रेजी नाटक हो।
सिस्ने गाउँपालिका
सिस्ने गाउँपालिका पूर्वी रुकुम जिल्लाको ३ गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
दोलालघाट
दोलालघाट नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रे जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। इन्द्रावती र भोटे कोशीको दोभान नजिककाठमाडौँ देखि ५६ कि.मि. (१६ कोष ) पूर्व रहेको बजार क्षेत्रको परिचय दोलालघाटबाट भएको छ। यो क्षेत्र समुद्र सतहबाट ३५० मि. उचाइमा अवस्थित छ।
भूगोल
यो ठाउँको अक्षांश र देशान्तर हो । समुद्र सतह भन्दा यो ठाउँ ६५० मिटर (२१३२ फुट) माथि पर्दछ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार दोलालघाटको जनसङ्ख्या २२३७ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
डोल्फू
डोल्फु नेपालको कर्णाली अञ्चलको मुगु जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १३२ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार डोल्फुको जनसङ्ख्या ६६८ छ। यस मध्य पुरुष ५२%, र महिला ४८% छन्।
भक्तराज आचार्य
भक्तराज आचार्य (वि.सं. १९९९- ) नेपाली गीतसङ्गीत जगतका अनन्त तारा हुन्। उनलाई भजन शिरोमणिका उपनामले पनि चिनिन्छ।
जीवनी
तीसको दशकको सुरुवातसँगै उनको सांगीतिक जीवनले मोड लियो। वि.सं. २०३० सालमा काठमाडौंमा भएको 'अधिराज्यव्यापी राष्ट्रिय गीत प्रतियोगिता'मा उनले गाएको 'होसियार यसबखत समयको मुखलाई चिन...' प्रथम भयो र उनले स्वर्ण पदक प्राप्त गरे। यस गीतका संगीतकार तथा रचनाकार अम्बर गुरुङले पनिस्वर्ण पदक प्राप्त गरेकाका थिए।
प्रतियोगितामा प्रथम भएपछि रेडियो नेपालमा जागीरे भए भक्तराज। त्यसयता वि.सं. २०४६ सालसम्ममा उनले साढे चार सय गीत रेकर्ड गरिसकेका थिए। दुई दर्जनबाहेक सबै गीत उनले आफ्नै रचनामा तयार पारेका थिए। उनले धेरैजसो भजन र त्यसबाहेक आधुनिक, गजल, राष्ट्रिय, बालगीत लगायत कोएर, ब्यालेट, ब्यानटाटा (कविता गायन) र फिल्मको पाश्र्व गायनसमेत गरेका छन्। युगल गीत भने चारवटा मात्रै गाएका छन्।
वि.सं. २०४६ सालको एक साँझ बौद्धमा सांघातिक हमला भएपछि भक्तराजका टाउकामा झन्डै सयभन्दा बढी टाँका मार्नुपरेको थियो। त्यसयता लगभग उनको गायनयात्रामा विराम लाग्यो।
उनका दुई सुपुत्र सत्यराज र स्वरूपराज पनि नेपाली सुगम संगीतमा स्थापित गायक छन्।
पुरस्कार
उनले पाएका पुरस्कारः
उनको जीवनीमाथि 'आचार्य' नामक चलचित्र पनि बनेको छ।
ट्वेल्फ्थ नाइट
ट्वेल्थ नाईट महान अङ्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध अङ्रेजी नाटक हो।
स्वरूपराज आचार्य
स्वरूपराज आचार्य नेपाली गायक हुन् । उनका बुबा भक्तराज गीतकार तथा संगीतकार हुन भने उनको भाइ सत्यराज गायक हुन् । वहाँ नेपाली गीतसंगीतको दुनियामा चर्चा बटुल्न सफल गायक मध्येका एक हुन । नेपाली गीतसंगीत बाहेक उनले नेपाली चलचित्रमा पनि आफ्नो अभिनय प्रतिभा प्रस्तुत गरीसकेका छन्। आचार्य नामको चलचित्रवाट उनले पहिलो पटक नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेका हुन्। दर्जनौ आधुनिक, पप गजल तथा राष्ट्रिय गीत समेतमा उनले आफ्नो गायन प्रतिभा प्रस्तुत गरीसकेका छन्।
२००२ फिफा विश्वकप
२००२ फिफा विश्वकप १७औँ संस्करणको विश्वकप प्रतियोगिता हो ।
छनौट भएका टिम
तलका ३२ टिमहरु यस प्रतियोगिताका लागि, छनौट भएका थिए(कोष्ठकमा दिइएको अङ्क तत्कालिन फिफा वरियता हो):
बाह्य कडीहरू
श्रेण:फिफा विश्वकप
राजा लियर
किङ लियर महान अङ्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध अङ्रेजी नाटक हो।
रेखा (बलिउड अभिनेत्री)
भानुरेखा गणेशसन (जन्म: १० अक्टोबर १९५४) प्रसिद्ध रूपमा जसलाई रेखाको नामले चिनिन्छ एक भारतीय फिल्म अभिनेत्री हुन् । उनको १९७८ को फिल्म 'घर' मा उनले एक बलात्कारको शिकार भूमिका खेले जसले उन्को क्यारियर मा एक महत्त्वपूर्ण योग्दान दियो ।
चल्ती खाता
चल्ती खाता (Current Account) भन्नाले जहिले जति रकम पनि राख्न र झिक्न पाउने सुविधा भएको खाता हो । यस खातामा ग्राहकले आफ्नो इच्छा अनुसार बैङ्क खुलेको सयममा रकम कुनै बेला जति पटक पनि राख्न र झिक्न सक्दछ । यसमा कुनै प्रकारको प्रतिबन्ध हुदैन । यस खाताबाट जति पटक पनि रकम झिक्न सकिने हुँदा यस खातालाई Demand Deposit Account पनि भन्निछ ।
चल्ती खातामा रकम झिक्ने वा राख्ने कारोबारमा कुनै सिमा हुदैन भने यस प्रकारको खातामा बैङ्कले ब्याज भने प्रदान गर्दैन ।
लेप्टोस्पिरोसिस
लेप्टोस्पिरोसिस (जुन फिल्ड ज्वरो, मुसा समात्नेको पहेँलो, र प्रिटिबियल ज्वरो को नामले पनि परिचित छ) एक संक्रमण हो जुन लेप्टोस्पिरा नामक कर्कस्क्रु-आकारको जीवाणुको कारणले गर्दा हुन्छ। लक्षणहरू नदेखिन पनि सक्छन् र देखिएमा टाउको दुख्ने, मांसपेशी दुख्ने, र ज्वरो आउनेजस्ता सामान्य लक्षणहरू देखि लिएर फोक्सोमा रक्तस्राव हुने वा मेनिन्जाइटिस (मस्तिष्क ज्वर) जस्ता गम्भीर लक्षणहरू देखा पर्ने गर्छन्। यदि यो संक्रमणको कारणले गर्दा व्यक्ति पहेँलो परेमा, मिर्गौला खराबी (मिर्गौलाले काम गर्न छोड्नु) र रक्तस्राव भएमा यसलाई  विल्स रोग भनिन्छ। यदि यसको कारणले गर्दा फोक्सोमा अत्यधिक रक्तस्राव भएमा, यसलाई सिभियर पल्मोनरी हेमोरेज सिन्ड्रोम भनिन्छ।
13 वटासम्म विभिन्न अनुवांशिक प्रकारका लेप्टोस्पिराले मानिसहरूमा यो रोग पैदा गर्दछन्। यो दुबै जंगली तथा घरेलु जनावरहरूबाट सर्ने गर्छ। यो रोग बढी फैलाउने जनावरहरूमा दंशक जन्तुहरू (मुसा, छुचुन्द्रो, खरायो, इत्यादि) पर्दछन्। यो प्राय: जनावरको पिसाबबाट फैलने गर्छ वा जनावरको पिसाबद्वारा दूषित माटो छालामा भएको घाउ, आँखा, मुख, वा नाकको सम्पर्कमा आउँदा सर्ने गर्छ। विकासोन्मुख मुलुकहरूमा यो रोग प्राय: किसानहरू र सहरमा बस्ने गरीब मानिसहरूलाई लाग्ने गर्छ। विकसित मुलुकहरूमा यो रोग प्राय: न्यानो र आर्द्र स्थानहरूमा बाहिरी क्रियाकलापहरूमा संलग्न मानिसहरूलाई लाग्ने गर्छ। शरीरमा यो जीवाणु विरुद्ध एन्टिबडी पैदा भएको छ कि भनेर हेरेर वा रगतमा यसको डिएनए (DNA) खोजेर यो रोगको निदान गर्ने गरिन्छ।
यो रोग रोकथाम गर्ने उपायहरूमा संभावित संक्रमित जनावरहरूको साथमा काम गर्दा जीवाणुको सम्पर्कमा आउनबाट जोगिनको लागि सुरक्षात्मक सामग्री वा उपकरण प्रयोग गर्ने, त्यस्तो ठाउँमा काम गरेपछि हात धुने, र मानिसहरू बस्ने र काम गर्ने ठाउँमा दंशक जनावरहरू (मुसा, छुचुन्द्रो, इत्यादि) नियन्त्रण गर्ने पर्दछन्। यात्रुहरू बीच यो संक्रमण फैलन नदिने प्रयास स्वरूप प्रयोग गरिने एन्टिबायोटिक डक्सिसाइक्लाईन (doxycycline)ले कत्तिको लाभ पुर्‍याउँछ भन्ने कुरा स्पष्ट छैन। जनावरहरूको लागि केही निश्चित प्रकारको लेप्टोस्पिरा को लागि खोप उपलब्ध छ जसले यो संक्रमण मानिसहरूमा सर्ने जोखिम कम गर्न सक्छ। संक्रमित भएको अवस्थामा निम्न एन्टिबायोटिकद्वारा उपचार गरिन्छ: डक्सिसाइक्लाईन, पेनिसिलिन (penicillin), वा सेफ्टरिएक्सोन (ceftriaxone)। विल्स रोग र सिभियर पल्मोनरी हेमोरेज सिन्ड्रोमको मृत्यु दर, उपचार प्राप्त भएपछि समेत, क्रमश: 10% र 50% भन्दा बढी छ।
प्रत्येक वर्ष सत्तरी लाख देखि एक करोड मानिस लेप्टोस्पिरोसिसद्वार संक्रमित हुन्छन् भन्ने अनुमान छ। यसको कारणले हुने मृत्युको सङ्ख्या भने स्पष्ट छैन। यो रोग प्राय: विश्वको उष्णदेशीय क्षेत्रहरूमा बढी हुने गर्छ तर यो जहाँकही हुनसक्छ। विकासोन्मुख मुलुकका सुकुम्बासी तथा गरीब बस्तीहरूमा प्रकोप फैलन सक्छ। यो रोगको बारेमा पहिलो पटक सन् 1886 मा जर्मनीमा विलले व्याख्या गरेका थिए। संक्रमित जनावरहरूमा कुनैपनि लक्षण नदेखिन पनि सक्छ, अथवा हल्का, वा गम्भीर लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन्। लक्षणहरू जनावरको प्रकार अनुसार भिन्न-भिन्न हुन्छन्। केही जनावरहरूमा लेप्टोस्पिरा प्रजनन प्रणालीमा रहने गर्छ, जसको कारणले गर्दा सम्भोग गर्दा यो रोग सर्छ।
बालुवा समयक
बालुवा समयक (अङ्ग्रेजी: hourglass, sandglass, sand timer) समय मापनको एक साधन अथवा औजार हो।
दोरम्बा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार दोरम्बाको जनसङ्ख्या ३७२१ छ। यस मध्य पुरुष ४७%, र महिला ५३% छन्।
बचत खाता
बचत खाता(Saving Account) जनताको आयबाट बचत गर्नको अभिप्रेरित गर्नको लागि थोरै रकमबाट खोल्न सकिने खातालाई भनिन्छ । यस्तो खाताको उद्देश्य निम्न तथा मध्यमवर्गका मानिसहरूको वचत गर्ने भावना जागृत गराउनु हो ।
यस प्रकारको खातामा रकम झिक्ने सिमामा तोकिएको हुन्छ साथै बैङ्कले तोकिएको रकम भन्दा बढी रकम झिक्न नमिल्ने हुन्छ । यस खातामा बैङ्कले खातावाललाई ब्याज प्रदान गर्ने गर्दछ ।
गौरीगङ्गा नगरपालिका
गौरीगङ्गा नगरपालिका सुदूरपश्चिम प्रदेशको कैलाली जिल्लाको नगरपालिका हो।
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार गौरीगङ्गा नगरपालिकाको कुल जनसंख्या ५५, ३१४ छ।
जिग्मे थिन्ले
जिग्मे थिन्ले एक भुटानी राजनीतिज्ञ हुन् जो २० जुलाई १९९८ देखि ९ जुलाई १९९९, ३० अगस्ट २००३ देखि १८ अगस्ट २००४ र ९ अप्रिल २००८ देखि २८ अप्रिल २०१३ सम्म भुटानको प्रधानमन्त्री थिए।
थिन्लेको जन्म बुमथाङमा भएको थियो र पेन्सिलभेनिया स्टेट युनिभर्सिटीबाट स्नातक उपाधि प्राप्त गरेपछि सन् १९७६ मा निजामती सेवामा सामेल भए। उनकी श्रीमती रिन्सी डेमको २८ नोभेम्बर २०१८ मा बैङ्ककमा मृत्यु भयो।
स्वस्तिमा खड्का
स्वस्तिमा खड्का (जन्म	४ जुलाई १९९५) एक नेपाली अभिनेत्री हुन् जो मुख्य रूपमा नेपाली सिनेमामा काम गर्छिन्। उनी लभ लभ लभ (सन् २०१७), छक्का पञ्जा २ (सन् २०१७), नाइ नभन्नु ल ५ (सन् २०१८), र बुलबुल (सन् २०१९) मा देखा परेकी छिन्।
खड्काले सन् २०१५ को किशोर प्रेमप्रसङ्गयुक्त 'होस्टल रिटर्न्स'मा अभिनेत्रीको रूपमा पदार्पण गरेकी थिइन्, जसका लागि उनलाई सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेत्रीको लागि राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कारका लागि मनोनयन गरिएको थियो। यो प्रारम्भिक सफलता व्यवसायिक रूपमा सफल चलचित्रहरूको शृङ्खलाद्वारा पछ्याइएको थियो। उनको पदार्पण पछि, उनी सन् २०१७ को प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक 'लभ लभ लभ'मा देखा परेकी थिइन्, जसले आलोचकहरूबाट सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गरेको थियो। सन् २०१७ मा, खड्का सामाजिक नाटक चलचित्र 'छक्का पञ्जा २' मा देखा परेकी थिइन्, जुन व्यावसायिक रूपमा सफल भएको थियो, जसले रिलीजको पहिलो छ दिनमै ६० मिलियन नेपाली रुपैयाँ कमाएको थियो, र दोस्रो सर्वाधिक कमाइ गर्ने नेपाली चलचित्र बनेको थियो। उही वर्ष, खड्काले नाटक चलचित्र 'बुलबुल'मा अभिनय गरेकी थिइन्। चलचित्र ९२औँ एकेडेमी पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय कथानक चलचित्रका लागि नेपाली प्रवेशको रूपमा चयन गरिएको थियो, तर यो नामित भएको थिएन। चलचित्रमा उनको अभिनयले आलोचनात्मक प्रशंशा प्राप्त गरेको थियो।
नेपाली चलचित्रमा प्रवेश गर्नु भन्दा पहिले, उनले १७ वर्षको उमेरमा मिस टिन नेपालमा भाग लिएकी थिइन्। उनले सन् २०१६ मा, निश्चल बस्नेतसँग बिहे गरेकी थिइन्।
व्यक्तिगत र प्रारम्भिक जीवन
स्वास्तिमा खड्काको जन्म ४ जुलाई १९९५ मा काठमाडौँ, नेपालमा भएको थियो। उनले आफ्नो प्रवेशिका परीक्षा (एसएलसी) वीरेन्द्र सैनिक आवासीय महाविद्यालय, भक्तपुरबाट पूरा गरेकी थिइन्। खड्काले थापाथली क्याम्पसबाट आर्किटेक्चरल इन्जिनियरिङमा तीन बर्षे डिप्लोमा लिएकी छिन्। १७ वर्षको उमेरमा, उनले नेपाली राष्ट्रिय सौन्दर्य प्रतियोगिता मिस टिन नेपालमा भाग लिएकी थिइन्।
मुद्दती खाता
मुद्दती खाता (Fixed Deposit Account) निश्चित प्रतिशत ब्याज प्रदान गरी तोकिएको समय पश्चात मात्र झिक्न सकिने खोलिएको खातालाई भनिन्छ । यस्तो खातामा एक निश्चिच अवधीको लागि मात्र रकम राख्न सकिन्छ । तोकिएको निश्चित अवधी सम्म उक्त खातामा राखिएको रकमलाई झिक्न मिल्दैन ।
शताब्दी
समयलाई विभिन्न तवरल्व नाप्ने क्रममा यसरी शब्दमाहरू विकास भए। त्यसै क्रममा एक सय वर्षको अवधिलाई एक शताब्दि भन्ने चलन गरियो। र अहिले पनि यहि नै भनिन्छ।अहिले हामी एक्काईस सय वर्ष अर्थात एक्काईसौं शताब्दिको सुरुवातमा छौं।
लौकाट
लौकाट (Guineafowl) ग्यालिफर्म्स वर्गमा पर्ने चरा हो। कुखुरासँग नजिकको सम्बन्ध रहेको यो चराको मुख्यत: अफ्रिकामा पाइने गर्छ
अरुणिमा लम्साल
अरुणिमा लम्साल नेपाली चलचित्रकी नायिका हुन् ।
यो पनि हेर्नुहोस
■ रेखा थापा
■ करिश्मा मानन्धर
■ सञ्चिता लुईटेल
बुवा दिवस
बुवा दिवस (अङ्ग्रेजीमा: :en:Father's Day|Father's Day) पितालाई सम्मान दिने दिन हो। नेपालमा कुशे औंसी सनातन हिन्दू परम्परामा भाद्र महिनाको अमावस्या (औंसी)का दिन पिता दिवस मनाइन्छ। यस दिन बुवाको मुख हेर्ने, अर्थात् बुवा दिवसको रूपमा मनाई बुवालाई विशेष सम्मान गर्ने र आमाबाबु नहुनेले तीर्थमा खासगरी गोकर्ण र विष्णुपादुकामा श्राद्ध, तर्पण, दान, पुण्य गरी पितृ तार्ने र आफू पुण्यात्मा बन्ने विश्वास गरिन्छ । कुशको विशेष प्रकारको औँठी जसलाई पवित्र भनिन्छ त्यो धारण नगरी कुनै पनि धर्म-कार्य गरिँदैन । कुश घरमा राख्नु मात्र पनि पवित्र मानिने हुँदा पुरोहितहरू यजमानका घरघरै यही कुशे औँसीमा पुर्‍याउँदछन् र यजमानहरूले पनि सिधा-दक्षिणा आदि द्वारा पुरोहितलाई सम्मान गर्दछन् ।
इतिहास
पितालाई समर्पित यस दिनको इतिहास धेरै नै रोचक छ। डेली अमेरिकाको रिपोर्ट अनुसार, वाशिङ्टनमा बस्ने सोनोरा स्मार्ट डोड यस दिन की जन्मदाता हुन् । १९०९मा स्पोकेनको सेन्ट्रल मेथोडिस्ट एपिस्कोपल चर्चमा उनले मदर्स डेको बारेमा सुने । उनले सोचे कि पिताको लागि पनि यस्तै एउटा दिन हुनुपर्छ। सोनोराका पिता विलियम स्मार्ट डोडले आफ्नो श्रीमति मरीसके पछि अर्को बिहे गरेनन् र आफ्नो परिवारको हेर-चालमा समय ब्यतित गरे। सोनोराले यसको लागि उनलाई मुटुदेखि धन्यवाद दिन खोज्दै थिन्। लिहाजा पहिलो चोटी १९१०मा जुन महिनाको तेस्रो आइतवारको दिन फादर्स डे मनाईयो। अमेरिकामा यस दिन छुट्टी हुन्छ। तर फादर्स डेलाई अधिकारिक अवकाशको दिन बन्नलाई लामो प्रतिक्षा गर्नु पर्‍यो।
अन्य देशमा
न्यूयर्क टाइम्स अनुसार १९१३मा अमेरिकी कांग्रेसमा यस दिनलाई राष्ट्रिय पर्व रूपमा मनाउनु पर्छ भन्दै पहिलो चोटी बिल पेश गरियो। राष्ट्रपति विल्सन यसलाई अधिकारिक दर्जा दिलाउन खोज्दै थिए, तर कंग्रेसले यसको विरोध गर्‍यो। १९५७मा सिनरेट मार्गरेट स्मिथले कंग्रेसलाई लेखेको पत्रमा भने कि ४० वर्षदेखि मातालाई सम्मानित गर्दै आइयेको छ, तर पितालाई किन नजरअंदाज गरिंदैछ? १९६६मा राष्ट्रपति लिण्डन जोनसनले पहिलो चोटी जून महिनाको तेस्रो आइतवारको दिन फादर्स डे मनाउने सरकारी घोषणा गर्नु भयो। छ वर्ष बिती सके पछि राष्ट्रपति रिचर्ड निक्सन द्वारा यस सम्बन्धमा एक कानुनमा हस्ताक्षर गरे पछि फादर्स डे अमेरिकामा राष्ट्रिय छुट्टीको दिन बन्न पुग्यो।
सम्बन्धित लेख
कुशे औंसी
म्याट्रिमोनी डटकम
इतिहास
भारत म्याट्रिमोनी डटकम १५ क्षेत्रीय भाषाहरूमा सञ्चालित छ। कम्पनीले एसिष्टेड म्याट्रिमोनी जस्ता धेरै वैवाहिक सम्बन्ध सम्बन्धी सेवाहरूलाई सुरुवात गरेको थियो। यो व्यस्त व्यवसायीहरूका लागि एक निजीकृत सम्बन्ध जोड्ने सेवा हो जहाँ प्रशिक्षित सम्बन्ध प्रबन्धकले मिलन र सम्भावनाहरू बीचको उपस्थितिलाई सुविधाजनक बनाउँछन्। एलिट म्याट्रिमोनी, माथिल्लो स्तरको एक भुक्तान सम्बन्ध जोड्ने सेवा हो जसले सम्बन्ध जोड्ने प्रक्रियाको अवधिमा गोप्यता र गोपनीयता प्रदान गर्दछ। कम्युनिटी म्याट्रीमोनी डटकम, ३५० भन्दा बढी समुदाय उन्मुख पोर्टलहरूको एक समूह हो जसलाई सन् २००९ मा सुरु गरिएको थियो।
दोर्पाचिउरीडाडा
दोर्पाचिउरीडाडा नेपालको सगरमाथा अञ्चलको खोटाङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ११८३ वटा घर छन्।
म्याट्रिमोनी डटकम
इतिहास
कम्पनीले सन् २००८ मा भारत म्याट्रिमोनी विशेषाधिकारको सुरूवातसँगै व्यक्तिगत सहयोगी सेवाको पहल गरेको थियो। यसलाई त्यसपछि सन् २००९ मा विशेषाधिकार म्याट्रिमोनीको नाम दिइएको थियो। पछि यसको नाम एसिष्ट म्याट्रिमोनीमा परिवर्तन भएको थियो। प्रशिक्षित सम्बन्ध प्रबन्धकहरूले सदस्य प्राथमिकताहरूलाई बुझ्दै, मिल्दो प्रोफाइलहरूको लागि खोजी गर्दछन्। त्यसपछि उनीहरूले सम्भावितहरूसँग सम्पर्क राख्छन् र सम्भावित परिवारहरूको पारस्परिक सहमतिमा बैठकहरू सहजै गर्दछन्।
दोर्पाचिउरीडाडा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार दोर्पाचिउरीडाडाको जनसङ्ख्या ६२७६ छ। यस मध्य पुरुष ४७%, र महिला ५३% छन्।
म्याट्रिमोनी डटकम
इतिहास
एलिट म्याट्रिमोनी, एक भुक्तान, सम्बन्ध जोड्ने सेवा हो जसलाई सन् १००८ मा सुरु गरिएको थियो। सन् २०१२ मा, कम्पनी म्याट्रिमोनी निर्देशिका साथ, एक विवाह विक्रेता वर्गीकृत पोर्टलको रूपमा पुनर्गठित भएको थियो। यसका २० भन्दा बढी सहरमा ५०,००० भन्दा बढी विवाह सम्बन्धी सेवाहरू रहेका छन्।
भारत म्याट्रिमोनी डटकमका भारतमा आइफोन, आइप्याड, ब्ल्याकबेरी, नोकिया र एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताहरूको लागि मोबाइल अनुप्रयोगहरू छन्। योसँग अद्यावधिक गरिएको डब्ल्युएपी साइट पनि रहेको छ। कम्युनिटी म्याट्रिमोनीसँग मोबाइल अनुप्रयोगहरू छन्। सन् २००० को सुरुमा, अनलाइन विवाहसम्बन्धी अनलाइन भुक्तान गर्नेमा डर र शङ्का रहेको बेलामा कम्पनीले भारतमा घरमै आई गरिने सङ्कलनको सुरुवात गरेको थियो। कम्पनीले उनीहरूको वेबसाइटमा म्याचबोर्ड, सोलमेट सर्च, एष्ट्रोम्याच, र एक्सप्रेस इण्ट्रेष्ट जस्ता सुविधाहरू प्रस्तुत गरेको थियो जसले ग्राहकहरूलाई सही मिलन गर्न मद्दत गर्दछ।
सन् २००६ मा, भारत म्याट्रिमोनीले भारतमा अनलाइन दस्तावेजी विवाहहरू भएका कारण लिम्का बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डमा एउटा प्रविष्टि प्राप्त गरेको थियो।
सन् २०१३ मा, सोनसिम इन्फोले नाम म्याट्रिमोनी डटकममा परिवर्तन गरेको थियो।
सामाजिक पहल
कम्पनीको सामाजिक पहलहरू मध्ये भरतलब्लड बेङ्क, भारत आइ बेङ्क र भारत ग्रीन ह्याण्ड्स समावेश छन्।
पुरस्कारहरू
१) सन् २०१२ को उच्च मुल्याङ्कन प्राप्त शीर्ष १० विज्ञापनहरू
२) भारतको सबैभन्दा विश्वासिलो वैवाहिक ब्राण्ड
४) रेड हिएरिङ हण्ड्रेड ग्लोबल अवार्डद्वारा सम्मानित
खुल्ला ज्ञान नेपाल
खुल्ला ज्ञान नेपाल अर्थात ओपन नलेज नेपाल विषेशगरी युवा खुल्ला ज्ञान उत्साहीहरूको एक गैर-नाफामुखी खुल्ला सञ्जाल हो। सन् २०१३ मा स्थापित यस सञ्जाल, खुल्ला ज्ञान अन्तराष्ट्रिय (Open Knowledge International) को नेपाली कार्य समुह हो। यस समुह अनुसन्धान, वकालत, प्रशिक्षण, भेटघाट र ह्याकाथोनको आयोजना, र खुल्ला डाटा, खुल्ला सरकारी डाटा, खुल्ला स्रोत, खुल्ला शिक्षा, खुल्ला पहुँच, खुल्ला विकास, खुल्ला अनुसन्धान लगायतसंग सम्बन्धित औजार विकासका कार्यहरूमा संलग्न भइआएको छ। ओपन नलेज नेपाल परिवारको सदस्य र समर्थकका रूपमा विभिन्न क्षेत्रका प्राध्यापक, विद्यार्थी, कार्यकर्ता, पत्रकार र सरकारी अधिकारीहरु रहेका छन्। यस समुहले परामर्श, तालिम र औजारहरूको विकास मार्फत खुल्ला डाटा उद्यमी र स्टार्टअपहरूले सामना गर्दै आएका डाटासंग सम्बन्धित विभिन्न प्रकारका समस्या समाधानमा मद्दत समेत गर्दछ।मेत गर्दछ।
ओपन नलेज नेपाल नेपाल सरकार कम्पनी ऐन २०६३ अन्तरगत दर्ता भएको एक गैर-नाफामूखी संस्था हो। कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय, त्रिपुरेस्वरमा यस संस्थाको दर्ता नम्बर १६०७१/०७३/०७४ रहेको छ भने आन्तरिक राजस्व विभागमा स्थायी लेखा नम्बर ६०४३७३९४८ रहेको छ। यसका साथै समाज कल्याण परिषद, लैनचौरमा सम्बन्धन नम्बर ४४८८८ सहित सामाजिक कल्याण गर्ने संस्थाका रूपमा समेत दर्ता भएको छ।
विश्वव्यापी चुनौतीहरू
खुल्ला जानकारी, सबैलाई मुद्दाहरु बुझ्न मद्दत गर्न, त्यसबारे विचार र समाधानका प्रयासहरु गर्न, र जोखिम र सफलताको लेखाजोखा राख्न, आवश्यक छ।
नागरिक, लोकतान्त्रिक जवाफदेहीता र प्रशासन
सबै नागरिकलाई राष्ट्रिय, क्षेत्रीय र स्थानीय स्तरमा आफ्नो समाज कसरी संचालित हुन्छ भन्ने जानकारीको खुला र स्वतन्त्र पहुँच हुनुपर्छ, जसले सरकारको जाँच गर्न र त्यसलाई थप जवाफदेही बनाउन मद्दत गर्छ।
अनुसन्धान, विज्ञान र संस्कृति
मानव ज्ञान को योगफलमा स्वतन्त्र पहुँचले  सबैलाई आफ्नो जीवन र हाम्रो संसारलाई पुर्ण रूपले बुझ्न, सचेत छनौटहरु गर्न, र सबै मिली उज्वल भविष्य निर्माण गर्न  सक्षम बनाउँछ।
उपभोक्ता र व्यापार जवाफदेहीता
व्यापार व्यवसायको स्वामित्व र नियन्त्रणका जानकारी सबैले पाउन सक्नुपर्छ, जसले गर्दा खराब प्रशासन र हानिकारक सामाजिक र पर्यावरणीय अभ्यासहरु प्रकाशमा आउनुका साथै तिनीहरूले प्रयोग गर्ने उत्पादन र सेवाहरुबारे समेत पूर्ण रूपले बुझ्न सकिन्छ।
सन्दर्भ सामग्री
खुल्ला डाटा पुस्तिका: http://handbook.oknp.org
युना उप्रेती
युना उप्रेती नेपाली चलचित्रकी नायिका हुन् । उनले नेपाली कथानक चलचित्र पर्खी बसेंबाट आफ्नो यस क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन् ।
यो पनि हेर्नुहोस्
■ मेलिना मानन्धर
■ रेजीना उप्रेती
■ सञ्चिता लुइटेल
■ बिपना थापा
होजे सारामागो
होजे सारामागो, जिसिओआइएसई (सन् १९२२ नोभेम्बर १६ – सन् २०१० जुन १८) एक पुर्तुगाली लेखक र सन् १९९८ को साहित्यमा नोबेल पुरस्कार विजेता हुन्। उनी समाजको विसङ्गतिलाई लेखनको माध्यमले विभिन्न कृतिहरूमा स्थान दिएका थिए।
फ्रिचार्ज
फ्रिचार्ज गुरुग्राम हरियाणा, भारतमा आधारित वित्तीय सेवाहरूको लागि एक अङ्कीय बजार हो। फ्रिचार्जका सेवाहरू बचत, भुक्तानी, बीमा, लगानी सहित वित्तीय साधनहरूको निश्चित क्षेत्र भरि उपलब्ध छन्। कम्पनीको ध्यान नवीन उत्पादन र सुविधाहरूको पारिस्थितिक प्रणाली सृजना गर्नु हो जसले विना पैसा लेनदेनलाई सक्षम गर्दछ। फ्रिचार्जका उपभोक्ताहरूले बिजुली, ग्यास र ल्याण्डलाइन प्रयोग गरेबापत यस मार्फत पैसा तिर्न सक्दछन् भने यसका प्रयोगकर्ताहरूले मोबाइल, विस्तृत पट्टी, डिटिएच र मेट्रो कार्डहरूलाई रिचार्ज गर्न पनि सक्दछन्। यसको अतिरिक्त, एक्सिस बेङ्कद्वारा सञ्चालित फ्रिचार्जले प्रयोगकर्ताहरूलाई परस्पर कोषमा लगानी गर्न र फ्रिचार्ज एमआई मार्फत सजिलो ऋण प्राप्त गर्न सक्षम गर्दछ। ८ अप्रिल २०१५ मा, स्न्यापडिलले फ्रिचार्जको अधिग्रहण गरको थियो जुन अहिलेसम्म भारतीय ई-वाणिज्य क्षेत्रको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो अधिग्रहण रूपमा परिचित छ। सम्झौता लगभग ४० करोड अमेरिकी डलरको रूपमा नगद र सेयरको लागि रहेको थियो। २७ जुलाई २०१७ मा, एक्सिस बेङ्कले ६ करोड अमेरिकी डलरमा फ्रिचार्जको अधिग्रहण गरेको थियो।
इतिहास
फ्रिचार्जलाई कुनाल शाह र सन्दीप टण्डनले अगष्ट २०१० मा सुरु गरेका थिए।
सन् २०१० मा टण्डन समूह र सेक्वाइया क्यापिटलबाट अज्ञात रकमको प्रमुख कोष प्राप्त गरेपछि, कम्पनीले सन् २०११ मा सेक्वाइया क्यापिटलबाट २०० मिलियन भारुको कोष प्राप्त गरेको थियो। नोभेम्बर २०१२ मा, कम्पनीले दैनिक आधारमा ६ मिलियन भारूको अनलाइन रिचार्ज गरिरहेको दावी गरेको थियो।
सन् २०११ मा, फ्रिचार्जलाई प्लग्ड डटइनद्वारा भारतको सबैभन्दा आशाजनक प्रविधि कम्पनीको रूपमा नामकरण गरिएको थियो।
१ सेप्टेम्बर २०१४ मा, फ्रिचार्जले कोष सङ्कलनको दोस्रो चरणमा सेक्वाइया क्यापिटल, सोफिना र रुनेटबाट ३ करोड ३० लाख अमेरिकी डलर प्राप्त गरेको थियो, जुन एक भारतीय प्रविधि कम्पनीले जुटाएको सबैभन्दा ठूलो कोष थियो। ६ फेब्रुअरी २०१५ मा, फ्रिचार्जले हङकङ स्थित कोष टायबर्न पूँजी व्यवस्थापक, एसएफ-आधारित कोष भेलियन्ट पूँजी व्यवस्थापक र अवस्थित लगानीकर्ताबाट ८ करोड अमेरिकी डलर उठाएको थियो। फ्रिचार्जले विज्ञापन मञ्च बनाउँदैछ जुन अनलाइन र अफलाइन खरीद व्यवहार र उपभोक्ताहरूको ब्राण्ड प्राथमिकताहरूको नियन्त्रण गर्दछ।
८ अप्रिल २०१५ मा भारतीय ई-वाणिज्य स्न्यापडिलले नगद र सेयरमा २८०० करोडमा (४०० मिलियन अमेरिकी डलर) फ्रिचार्जको अधिग्रहण गरेको थियो।
मार्च २०१७ मा, स्न्यापडिललले जेसन कोठारी फ्रिचार्जका नयाँ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुने घोषण गरेको थियो। स्न्याडिलले २० करोड डलर लगानी गर्ने निर्णय गरेको थियो।
१८ मे २०१७ मा, फ्रिचार्जको नियन्त्रण र सञ्चालन गरेको जेस्पर इन्फोटेकले कम्पनीमा थप २२ करोड लगानी गर्ने निर्णय गरेको थियो। यो कम्पनी तेस्रो यस्तो लगानी रहेको थियो। २७ जुलाई २०१७ मा, एक्सिस बेङ्कले फ्रिचार्जलाइ ६ करोड अमेरिकी डलरमा खरिद गर्ने बताइएको थियो।
दोवा
दोवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो ठाउँमा २८७ वटा घर छन।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार दोवाको जनसङ्ख्या १२२८ छ। यस मध्य पुरुष ४७%, र महिला ५३% छन।
मैले देखेको नेपाल
मैले देखेको नेपाल डा. हर्क गुरुङले लेखेको पुस्तक हो । यो पुस्तक सन् १९६३ देखि १९७८ का अवधिमा नेपालका विभिन्न भागको भ्रमण गरी त्यहाँको सामाजिक सांसकृतिक अधययन गरी तयार पारिएको हो । यो पुस्तकको प्रकाशक हिमाल किताब प्रा.लि. रहेको छ ।
जरायो
जरायो नेपालमा पाइने हरिणको प्रजातिको एक प्रकारको जनावर हो ।
अशुर (कलात शिरकत)
अशुर एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ।
वाणिज्य बैंक
वाणिज्य बैङ्क भन्नाले नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट "क" श्रेणीको इजाजत प्राप्त संस्थाहरूलाई बुझाउँदछ । यस्तो प्रकारको बैङ्क नेपालमा कुल ३० वटा रहेका छन् ।
नेपालमा पहिलो स्थापित वाणिज्य बैङ्क नेपाल बैङ्क लिमिटेड हो ।
द्रवेश
द्रवेश नेपालको कोशी अञ्चलको मोरङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ३२८८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार द्रवेशको जनसङ्ख्या १६,६९८ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
रिफ्ट भ्याली ज्वरो
रिफ्ट भ्याली ज्वरो (RVF) एक भाइरल रोग हो जसको कारणले गर्दा सामान्य देखि गम्भीर लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन्। सामान्य लक्षणहरूमा निम्न पर्न सक्छन्: ज्वरो, मांसपेशी दुख्ने, र टाउको दुख्ने जुन प्राय: एक हप्तासम्म रहिरहन्छ। गम्भीर लक्षणहरूमा निम्न पर्न सक्छन्: संक्रमण भएको तीन हप्तापछि दृष्टि गुम्ने, मस्तिष्क संक्रमित भएको कारणले गर्दा जोडले टाउको दुख्ने र अलमलमा पर्ने, र कलेजोको समस्याहरूको साथसाथै रक्तस्राव हुने हुन्छ जुन पहिलो केही दिनमै हुन सक्छ। रक्तस्राव हुने व्यक्तिहरूको मृत्यु हुने सम्भावना ५०% हुन्छ।
यो रोग RVF भाइरसको कारणले गर्दा हुन्छ, जुन फ्लेबोभाइरस प्रकारको हो। यो या त संक्रमित जनावरको रगत छुनाले, संक्रमित जनावरलाई काटिँदै गरेको क्षेत्र वरिपरिको हावामा सास पर्नाले, संक्रमित जनावरहरूको अप्रशोधित दूध पिउनाले, वा संक्रमित लामखुट्टेको टोकाइबाट फैलने गर्छ। गाई, भेँडा, बाख्रा, र ऊँट जस्ता जनावरहरू यसबाट संक्रमित हुन सक्छन्। यी जनावरहरूमा यो रोग प्राय: लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने गर्छ। यो संक्रमण एक व्यक्तिबाट अर्कोमा सरेको देखिएको छैन। शरीरमा यो भाइरस विरुद्ध एन्टिबडी पैदा भएको छ की छैन वा रगतमा भाइरस छ कि भनी हेर्न रगत परीक्षण गरेर यसको निदान गर्ने गरिन्छ।
जनावरहरूलाई यो रोग विरुद्ध खोप दिएर यो रोग मानिसहरूलाई लाग्नबाट रोकथाम गर्न सकिन्छ। यो कार्य प्रकोप उत्पन्न हुनु अगावै गर्नुपर्छ किनभने प्रकोप दौरान यो कार्य गरिएमा यसले परिस्थितिलाई झन बिगार्न सक्छ। प्रकोप दौरान जनावरहरूलाई यताउता जान नदिँदा पनि मद्दत पुग्न सक्छ। र साथमा लामखुट्टेको सङ्ख्या कम गर्ने वा तिनीहरूको टोकाइबाट बच्ने उपाय लगाउनाले पनि मद्दत पुग्न सक्छ। मानिसहरूको लागि पनि खोप उपलब्ध छ; यद्यपि, सन् २०१० सम्ममा यो व्यापक रूपमा उपलब्ध थिएन। संक्रमित भइसकेपछि यसकओ कुनै निश्चित उपचार छैन।
यो रोगले अफ्रिका र अरबिया मा मात्र प्रकोप को रूप लिएको छ। प्रकोपहरू धेरैजसो वर्षा बढी हुने समयमा हुने गर्छ जब लामखुट्टेहरूको सङ्ख्या वृद्धि हुन्छ। यो रोग सबैभन्दा पहिला १९०० को दशकको प्रारम्भतिर केन्याको रिफ्ट भ्याली भन्ने ठाउँका जनावरहरूमा देखिएको थियो, र यो भाइरसलाई पहिलो पटक सन् १९३१ मा पृथक गरिएको थियो।
सुधा त्रिपाठी
सुधा त्रिपाठी (वि.सं. २०१५ साल जेठ २८) नेपाली साहित्यकार तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका डाइरेक्टर हुन् ।
सङ्क्षिप्त जीवनी
सुधाको जन्म वि.सं. २०१५ साल जेठ २८ गते दार्जिलिङको मिरिकमा भएको हो। उनी साहित्यकार जगन्नाथ शर्मा त्रिपाठी र भवानीदेवी त्रिपाठीकी सुपुत्री हुन् । उनले दोलखाको सुनखानीस्थित श्रीकालीनाग नि.मा.वि.मा पढिन् । उनी १२ वर्षकी भएपछि काठमाडौंमा पढ्न आएकी हुन् । नेपाली एम्. ए. र विद्यावारिधि सुधा त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापक छिन्। हाल उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालयको शिक्षाध्यक्ष पदमा आसीन छिन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयको यो ओहोदामा पुग्ने, उनी पहिलो नेपाली महिला हुन् ।
कृतिहरू
उनको पहिलो रचना वि.सं. २०३४मा रेडियो नेपालको साहित्यिक कार्यक्रमबाट प्रसारण भएको थियो। सुधाले धेरै कविता, कथा, निबन्ध, नाटक, समालोचना, समसामयिक राजनीतिक एवं सांस्कृतिक रचना तयार पारेकी छन्। निबन्ध, नाटक, समालोचना आदि गरी उनका नौ पुस्तक प्रकाशित छन्। सुधाका निबन्ध, कथा, समालोचना, कविताहरू विभिन्न पत्र-पत्रिकामा प्रकाशित छन्। उनका कृतिहरूः
संलग्नता
उनी अभ्युत्थान महिला साहित्य प्रतिष्ठानको अध्यक्ष, प्रगतिशील लेखक सङ्घ नेपालको उपाध्यक्ष साथै विभिन्न संस्थामा संलग्न छिन्।
पुरस्कार
सुधाले पाएका पुरस्कारहरूः