cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बाग्लुङ विमानस्थल
इतिहास
बाग्लुङ विमानस्थल सन् १९७३ मा खोलिएको थियो तर सन् १९९२ मा पोखरासम्म सडक पहुँच स्थापित भएपछि बन्द भएको थियो। १४ जनवरी २०१८ मा, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण, वायुसेवा कम्पनीहरू र बागलुङ नगरपालिकाले विमानस्थल पुनः सञ्चालन गर्न सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए। १४ मार्च २०१८ मा, तारा एअरले विमानस्थलमा आफ्नो परीक्षण उडान गरेको थियो र बन्द भएको २६ वर्षपछि यसलाई आधिकारिक रूपमा पुन: खोलेको थियो।
शंखधर साख्वाः
शंखधर साख्वालाई नेपाल सरकारले मिति २०५६/८/३ मा राष्ट्रिय बिभुती घोषणा गरेको हो। (प्रकाश भण्डारी "बिवेक") शंखधर साख्वा नेपालका राष्ट्रिय बिभूति र नेपाल संबतका प्रवर्तक हुनुहुन्छ। उहां एक समाजसेवी थिए जसले तत्कालीन नेपालीलाई ऋणबाट मुक्ति दिलाए। नेपाल सम्बतको सुरुवातकर्ता शंखधर साख्वा कान्तिपुरको इलाछेंमा बस्ने व्यपारी थिए। उनले वि. सं. ९३६ मा कान्तिपुर र भादगाउँका जनताको सम्पूर्ण ऋण तिरी नेपाल सम्बतको थालनी गरेका थिए। तत्कालीन समाजमा शुद्र जातिलाई पशुपतिका प्रवेसमा बन्देज लगाइएको थियो। कान्तिपुरका राजा राघवदेवले शंखधरको योगदानलार्क्ष कदर गरी शुद्र जातिलार्क्ष पशुपतिमा प्रवेश दिएका थिए। नले प्रचलनमा ल्याएको नेपाल सम्बत वि. सं.१९६० सम्म पनि नेपालको सरकारी कामकजको भाषाका रूपमा प्रयोग गरिन्थ्यो। तर तत्कालीन प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरले बिक्रम सम्बतलाई चलनमा ल्याएका थिए।
किम्बदन्ति
प्रचलित किम्बदन्ति अनुसार ज्योतिषहरूले निकालेको शुभ साइतमा भद्रमती र बिष्णुमतीको दोभान लखुतीर्थबाट बालुवा झिकेर ल्याए त्यो वालुवा सुनमा परिणत हुन्छ भनेर भादगाउँका राजा आनन्ददेवलाई भनेका थिए। सोही बमोजिम राजा आनन्ददेवले शुभ साइतमा बालुवा झिक्न भरियाहरूलाई पठाए कान्तिपुरका व्यापारी शंखधर साख्वाले शुभ साइतमा झिकेको बालुवाको भारी ल्याएको देखे। शंखधरले ती भरियाहरूलाई फकाइ फुल्याइ पैसा दिएर उक्तवालुवा आफ्नो घरमा खन्याउन लगाए र पुनः खोलाबाट बालुवा झिकी राजाले भने बमोजिम गर्न भरियाहरूलाई अह्राए। ज्योतिषहरूको भविष्यवाणी मुताबिक चारदिनपछि सो बालुवा सुनमा परिण्त भयो। तर राजाको भण्डारमा खन्याएको बालुवा सुनमा परिणत भएन किन भनें तयो बालुवा झिक्दा शुभसाइत बितिसकेको थियो। त्यसपछि शंखधरले त्यो सुनबाट लोकको कल्याण गर्ने विचार गरे। विभिन्न ज्योतिषहरूको राय सुझाब अनुसार उनले कान्तिपुर र भादगाउँका जनताहरूको ऋण मोचन गरीदिने निर्णय गरे। राजाको अनुमति लिएर शंखधरले नेपाल सम्बत १ पनि सुरुगर्न सफल भए। साख्वा:को घर हालको काठमाडौंको मरुसत्तलको इलाछेमा थियो भन्ने लोकोत्ती रहेको छ । त्यस्तै उनले बनाएको चैत्य कंकेश्वोरिमा रहेको बताइन्छ । आफ्नो धनबाट जनताको ऋण तिरि जनताहरूलाई ऋण मुक्त पारिदिएकाले साख्वा:लाई नेपालको तत्कालीन मन्त्रीपरिषदको निर्णय  अनुसार २०५६ मंसिर २ गते देखि शंखधर साख्वालाई नेपालको राष्ट्रिय विभूतिका रूपमा घाषणा गरिएको छ।
गौरनदी उपजिल्ला
गौरनदी बङ्गलादेशको बरिशाल जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला बरिशाल विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
बाकेरगञ्ज उपजिल्ला २२°५३' देखि २३°०४' उत्तर अक्षांश र ९०°०८' देखि ९०°२२' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। बाकेरगञ्ज उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये १४४.१८ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई कालकिनि उपजिल्लाले उत्तर, उजिरपुर, उपजिल्लाले दक्षिण, बाबुगञ्ज, मुलादी र कालकिनि उपजिल्लाले पूर्व, आगैलझाडा र कोटालिपाडा उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। आडियाल खाँ, नुन्दा, अगरपुल आदि यस उपजिल्लाका नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा सुरु भएको थियो भने तात्कालिक समयमा बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका स्वतन्त्र लडाकुले ९ अक्टोबर १९७१ का दिन गौरनदी प्रहरी चौकीमा छापा मारेका थिए। बङ्गलादेश मुक्ति अभियानका बेला पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्ला अन्तर्गतको त्रीमोहनी भन्ने स्थानमा थुप्रै सर्वसाधारणहरूको हत्या गरेका थिए भने यसको साथसाथै पाकिस्तानी सेनाले गौरनदी क्याम्पसको छेउछाउका स्थानहरूमा विनाशकारी छापा मारेका थिए। यस बाहेक यस उपजिल्लाका विभिन्न स्थानहरूमा पाकिस्तानी सेनासँगको प्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्धमा ८०० स्वतन्त्र लडाकुको मृत्यु भएको थियो।
जनशाङ्खिकि
उपजिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १८०२१९ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ९१९५९ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ८८२६० रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १४९३०२ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २८६५२, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २०२९, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ७९ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या १५७ रहेको छ। यस उपजिल्लामा १७० मस्जिद, २०५ मन्दिर तथा ६ गिर्जाघरहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका ९६.८८% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने २.३७% ले पोखरी, ०.३२% ले टुटी र ०.४३% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये २ ७२% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य संस्था, ७ परिवार नियोजन केन्द्र, १ मातृ तथा शिशु हेरचाह केन्द्र रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, गहुँ, आलु, पानको पात लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया, आँप, नरिवल, केरा, मेवा, खरबुजा, लिची आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, बिस्कुट उद्योग, बाँसका सामग्री उत्पादन केन्द्र, चकलेट उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया जुट, धान, केरा, पानको पात लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल, तील र तोरी पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ३१ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ३५ माछापालन केन्द्र, ३४ कुखुरापालन केन्द्र, १२ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ४ चल्ला उत्पादन केन्द्रहरू रहेको छ।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ५१.५९% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा २.८४%, वाणिज्यमा १८.९३%, सञ्चार र यातायातमा ४.४८%, उद्योगमा १.८२% निर्माण क्षेत्रमा २.३२%, सुविधामा ९.७५%, धार्मिक सेवामा ०.२८%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ३.५०% र अन्यमा ४.४९% रहेका छन्।
प्रशासन
गौरनदी थाना, हाल उपजिल्लाक‍ स्थापना सन् १८०६ मा भएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १ पौरसभा, ७ सङ्घ परिषद्, १२८ मौजा तथा १३० गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू यस प्रकार छन्; खाञ्जापुर सङ्घ परिषद्, चाँदशी सङ्घ परिषद्, नलचिडा सङ्घ परिषद्, बाटाजोर सङ्घ परिषद्, बार्थी सङ्घ परिषद्, माहिलारा सङ्घ परिषद् र सरिकल सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ५९.४% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ६२.३% छ भने महिलाको साक्षरता दर ५६.३%रहेको छ। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्: गौरनदी क्याम्पस (सन् १९६४), नलचिडा उच्च विद्यालय (सन् १९११), बारथि तारा माध्यमिक विद्यालय (सन् १९०५), गौरनदी पाइलट माध्यमिक विद्यालय, पालरदी माध्यमिक विद्यालय, शरिकद माध्यमिक विद्यालय, टरकी बन्दर भिक्टोरी माध्यमिक विद्यालय, मेधाकुल बिएनएस माध्यमिक विद्यालय, शिङ्लाकाठि मडेल सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १८८५), रामसिद्धि बाजार सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १८९५), बाटाजोर अश्विनीकुमार शिक्षण संस्था आदि।
शनि प्रदोष व्रत
व्रत लिनाले ज्ञानशक्ति, विचारशक्ति, बुद्धि, श्रद्धा, मेधा, भक्ति तथा पवित्रताको अभिवृद्धि हुन्छ र अन्तरात्मा शुद्ध हुन्छ। भगवान शंकर अनन्त अनि अविनाशी हुनुहुन्छ । यिनलाई प्रसन्न तुल्याउनका निमित्त विभिन्न धर्म ग्रंथहरूमा कतिपय उपवास र व्रतका बारेमा उल्लेख गरिएको छ। यिनै विधानहरू मध्ये एउटा व्रत हो - प्रदोष व्रत।
परिचय
प्रत्येक पक्षको त्रयोदशीका दिन लिइने व्रतलाई प्रदोष व्रत भन्ने गरिन्छ। प्रत्येक दिन सूर्यास्तपछि रात्रिकाल प्रारम्भ हुने साँझको लगभग साढे दुई घण्टाको अवधि (रात्रीमानको पाँचभागको सुरुको एक भाग)लाई प्रदोष काल भनिन्छ। यस कालमा त्रयोदशी तिथिको संयोग परेको दिन नै प्रदोष व्रत गरिने दिन हो। यस व्रतमा भोले शङ्कर अथवा भगवान महादेवको आराधना र पूजा गर्ने विधान छ।
व्रतविधि
व्रतको दिन दम्पतिसहित व्रतालुले प्रातः ऊषाकालमा स्नान गरेर शिव, पार्वती र गणेशको संयुक्त आराधना गरी शिव मन्दिरमा गई शिवलिङ्गमा जलाभिषेक गर्नु पर्दछ र त्यसपछि पीपलको रूखमा जल चढाई व्रतालुले दिनभरि पानी पनि नखाई व्रत सम्पादन गर्ने नियम छ। प्रात:कालमा स्नान गरी भगवान् शिवलाई बेलपत्र, गङ्गाजल, अक्षता, धूप, दीप, नैवेद्य सहित पूजा गर्नुपर्छ। सन्ध्याकालमा पुन: स्नान गरी बिहानकै विधिले शिवजीको पूजा गर्नुपर्दछ। यसरी प्रदोष व्रतको पूजा सम्पन्न गर्नाले व्रतालुले इच्छाएको कामना पूरा गर्न सक्दछ। सायंकालमा व्रत लिने व्यक्तिले फलामको कराईमा कालो दाल, मोटा चामल, तिल आदि मिसाएर खिचडी पकाएर भोजन गर्नुपर्दछ। त्यसरी पकाइएको खिचडीको चारभागको एक भाग कालो कुकुर वा गाईलाई खान दिनुपर्छ। प्रदोष व्रत ती व्यक्तिहरूका निमित्त मनोकाङ्क्षा पूर्ण गर्ने व्रत पनि हो, जसले चन्द्रमा ग्रहको पीडा भोग्नु परेको छ, त्यस्तै चन्द्रमा ग्रहको पीडाबाट मुक्ति प्राप्त गर्न वर्षभरि आउने समस्त प्रदोष व्रतलाई सम्पादन गर्नु, फलाम, तिल, कालोदाल, सुठुनी(शकरखण्ड), मूला, पिंडालु, कम्बल, जूत्ता र कोइला आदि दान गर्दा लाभ प्राप्त हुन्छ। शनिबार वा मंगलबार परेको प्रदोष व्रतका भगवान् शिवजीको मन्दिर, हनुमानको मन्दिर वा भैरव मन्दिरमा पूजा मात्र गर्दा पनि लाभ प्राप्त हुन्छ। यद्यपि जुनसुकै बारमा परे पनि प्रदोष व्रतको महत्त्व उत्तिकै हुन्छ, तथापि सोमवार, मंगलवार र शनिवारका दिन परेको प्रदोष व्रतलाई अत्यधिक प्रभावकारी मानिएको छ।
शनि प्रदोष व्रत र कथा
शनि प्रदोष व्रतको विधिवत् पालना गर्नाले सन्तान प्राप्ति हुन्छ। खासगरी पुत्रको कामना हुने दम्पतिले यस व्रतलाई विधिवत् सम्पादन गर्नु पर्दछ। पुत्रको कामना हुने पतिपत्नीले व्रतका दिन गुलिया खाद्यपदार्थहरू गाई, ब्राह्मण र गरिबगुरुबालाई वितरण गर्दा बढी लाभ प्राप्त हुन्छ। चन्द्रमा र शनिको युति भएका व्यक्तिहरूमध्ये बृष, मिथुन, कन्या, तुला, मकर र कुम्भ राशि भएका जातकले यो व्रत आजीवन लिनु राम्रो हुन्छ। आजीवन व्रत सम्पादन गर्न कठिनाइ हुने मनुष्यले कम्तीमा १६ वटा, १६ महिना, १६ वर्ष आदि १६ को सङ्ख्या पुर्याएर व्रतको उद्यापन गर्नु पर्दछ। शनिप्रदोष व्रतको व्रतकथा यस प्रकार छ -
प्राचीन समयको कुरा हो। एउटा सहरमा शिवधन नाम गरेका वैश्य बसोबास गर्दथे। भौतिक सुखसुविधा सम्पन्नताका कारण ती वैभवपूर्ण जीवनयापन गर्दथे। उनको धन र वैभवको तुलना त्यस नगरमा अरु कसैसँग हुँदैनथ्यो। ती साहुजी अत्यन्त दयालु थिए। उनकहाँ पुगेको कुनै व्यक्तिले खाली हात फर्कनु पर्दैनथ्यो। जसलाई पनि उनी इच्छाएको वस्तु प्रदान गरेरै पठाउने गर्दथे। यसरी अर्काको सुख र हीत चाहने ती साहुजीका कुनै सन्तान थिएनन्। सन्तानहीनताका कारण ती साहुका बूढाबुढी नै अतीव चिन्तित थिए। बुढ्यौली आउन लाग्दा समेत सन्तान नभएको खिन्नताका कारण एक दिन ती दुबै दम्पतीले तीर्थमा गएर बाँकी जीवन बिताउने निर्णय गरे। आफ्ना समस्त कारोबार र व्यवसाय नोकरचाकरलाई सुम्पिएर ती साहुसाहुनी सहरबाट बाहिरिए। तिनीहरू त्यस नगरको सीमाबाहिर मात्र पुगेका थिए, उनीहरूले एउटा ठूलो रुखमुनि समाधि लगाएर बसेका एक जना साधुलाई देखे। हेर्दा ती साधु तेजस्वी देखिन्थे। दुबैले ती यसभन्दा पहिले नदेखिएका साधुसित आशीर्वाद प्राप्त गरेर यात्रामा जानु श्रेयस्कर हुने ठहर्याए। ती समाधिस्थ योगीको आशीर्वाद ग्रहण गर्ने काम चुनौतीपूर्ण थियो किनभने उनी अविचल भई ध्यानपूर्वक समाधिमा लीन थिए। समाधिमा रहेका योगीलाई ब्युझाउँदा उल्टै रिसाउने डर पनि थियो। त्यसैले ती दम्पत्ति समाधिस्थ मुनिका सामु हात जोडेर धैर्यतापूर्वक उनको समाधि टुट्ने आशामा प्रतीक्षा गर्न थाले। बिहानदेखि नै बसेका ती साहुसाहुनी हात जोडेकोजोडै भए, साँझ पर्यो, राती भयो, रात बित्यो तर साधुको समाधि भङ्ग भएन। भोलिपल्ट उज्यालो भएपछि बल्ल जोगी ब्युँझिए। वैश्य पतिपत्नी धैर्यपूर्वक हाथ जोडेर बसिरहेका थिए। ती दम्पतीलाई आफ्ना अगाडि सेठजीका पतिपत्नीलाई देखेर मन्दमन्द मुस्कुराउँदै आशीर्वाद स्वरूप हात उचाल्दै मुनिले भने - ‘मैले तिमीहरूको अन्तर्मनको व्यथा पहिचान गरिसकेको छु अनि मेरो समाधि खुल्ने प्रतीक्षा गर्दागर्दै तिमीहरूले अज्ञानतामा नै ठूलो पुण्य प्राप्त गरिसकेका छौ। हिजो शनिबार र प्रदोष व्रत परेको महत्त्वपूर्ण दिन थियो। त्यसैले तिमीहरूको व्रत पूर्ण भएको छ। तिमीहरूलाई सन्तान प्राप्त हुनेछ। अब तीर्थवास गर्ने आवश्यकता छैन। बरु अहिले तीर्थयात्राका लागि जाओ र फर्किएर सँधै भक्तवत्सल भगवान् भोलेशङ्करको आराधना गरेर सुखी गृहस्थी जीवन आफ्नै घरमा बसेर यापन गर।' साधुका कुरा सुनेर प्रसन्न भएका ती दम्पत्तीले साधु र भगवानको भूरिभूरि प्रशंसा गरे अनि आफूले नजानीकन लिएको प्रदोष व्रतको महात्म्य र व्रतविधान बताइदिन ऋषिसँग प्रार्थना गरे। साधुले निष्ठापूर्वक विधिविधानले सम्पादन गर्दा सुयोग्य सन्तान दिलाउने शनि प्रदोष व्रतलगायत समस्त प्रदोष व्रतको महात्म्य र विशेषता बताएर व्रतसम्पादन गर्ने विधिविधान र नियम बताइदिए। मुनिसित आशीर्वाद र विदा प्राप्त गरी ती दम्पती तीर्थयात्रा गर्न गए र यात्राबाट फर्किएपछि घरमा आएर नियमपूर्वक शनि प्रदोष व्रतको दिनबाट सुरु गरी प्रत्येक प्रदोष व्रतका दिन व्रत लिन थाले। कालान्तरमा शिवधन वैश्यका घरमा एउटा सुन्दर पुत्रको जन्म भयो। यसरी शनि प्रदोष व्रतको प्रभावले ती वैश्यको जीवनमा छाएको अन्धकार लुप्त भयो। ती दम्पती पुत्र प्राप्त भएपछि आनन्दपूर्वक जीवनयापन गर्न थाले।
प्रदोष व्रतको निष्ठापूर्वक गरिने आराधनाको प्रभावले सांसारिक दुःखको निवृत्ति हुन्छ। केवल चन्द्रमाको दशानिवारण र सन्तानप्राप्तिका लागि मात्र होइन यस व्रतले सुखसम्पदायुक्त जीवन शैली, यश, कीर्ति, ख्याति र वैभव प्रदान गर्दछ। विशेषतः श्रावण, भाद्रपद, कार्तिक र माघ महिनामा पर्ने प्रदोष व्रतले वर्तमान युगको प्रभावबाट सिर्जना हुने समस्त शारीरिक र भौतिक कष्टको निवारण गर्न ठूलो सघाउ पुर्याउँछ। शनिबारबाहेक अन्यबारका दिन परेको भएपनि प्रदोष व्रतको निष्ठापूर्वक पालना गर्नाले शनिको प्रकोप शान्त हुने गर्दछ र रोगव्याधि, दरिद्रता, घरभित्रको अशान्ति, नोकरी वा व्यापारव्यवसायमा देखिएको कठिनाइ आदि निवारण हुन्छन्।
जी-ट्वान्टी
जी-२० (G२० वा ग्रुप अफ २०) १९ देश र युरोपेली संघ (EU) मिलेर बनेको अन्तरसरकारी मञ्च हो। यसले विश्वव्यापी अर्थतन्त्रसंग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय स्थिरता, जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरण र दिगो विकास जस्ता प्रमुख मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न काम गर्छ।
जी २० मा औद्योगिक र विकासोन्मुख राष्ट्रहरू सहित विश्वका सबैभन्दा ठूला अर्थतन्त्रका अर्थ मन्त्रालयहरू मिलेर बनेको छ; यसले विश्वको कुल उत्पादन (GWP) को करिब ८०%, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको ७५ %,  विश्वव्यापी जनसंख्याको दुई तिहाई, र विश्वको कुल क्षेत्रफलको ६०% ओगटेको छ।
जी-२० को स्थापना १९९९ मा धेरै विश्व आर्थिक संकटको प्रतिक्रियामा भएको थियो। २००८ देखि, यसले वर्षमा कम्तिमा सदस्य राष्ट्रको सरकार वा राष्ट्रप्रमुख, अर्थमन्त्री, वा विदेश मन्त्री, र अन्य उच्च-स्तरीय अधिकारीहरू सम्मिलित शिखर सम्मेलन गर्छ; युरोपेली संघको प्रतिनिधित्व युरोपेली आयोग र युरोपेली केन्द्रीय बैंकले गर्छ।  अन्य देशहरू, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू, र गैर-सरकारी संस्थाहरूलाई शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आमन्त्रित गरिएको छ, केही स्थायी रूपमा।
शिखर सम्मेलन
जी-२० अर्थ मन्त्री र कन्द्रीय बैंकको गभर्नरको शिकार सम्मेलन, जसले नेताको शिखर सम्मेलनको आयोजना गर्छ र सम्मेलनको निर्णयको कार्वनायाँ गर्छ, को स्थापना २००७-२००८ को आर्थिक सङ्कट र उदयीमान राष्ट्रहरू वैशिक अर्थतन्त्रको केन्द्रमा नभएको स्थिति को सामना गर्न भएको थियो । थप, सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुखको जी-२० शिखर सम्मेलन को आयोजना भयो ।
२००८ को संयुक्त राज्य अमेरिका मा पहिलो शिखर सम्मेलन पछी, जी-२० नेताहरू २००९ मा दुई पटक लन्डन र पिट्सबर्गमा र २०१० मा टोरन्टो र सियोलमा भेटे ।
Since 2011, when France chaired and hosted the G20, the summits have been held only once a year. The 2016 summit was held in Hangzhou, China, the 2017 summit was held in Hamburg, Germany, the 2018 summit was held in Buenos Aires, Argentina, the 2019 summit was held in Osaka, Japan, the 2020 summit was scheduled in Riyadh, Saudi Arabia but it was held virtually due to Covid-19, the 2021 summit was held in Rome, Italy and the 2022 summit was held in Bali, Indonesia.
जापानले २०१९ शिखर सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो, २०२० शिखर सम्मेलन साउदी अरेबियामा हुने थियो, तर यसको सट्टा साउदी अरेबियाको अध्यक्षतामा COVID-१९ महामारीको कारणले २१-२२ नोभेम्बर २०२० मा भएको थियो। २०२१ G२० रोम शिखर सम्मेलन जुन इटालीको राजधानी रोममा ३०-३१ अक्टोबर २०२१ मा आयोजित भएको थियो।
इन्डोनेसियाले १ डिसेम्बर २०२१ देखि ३० नोबेम्बर २०२२ सम्म जी- ट्वान्टी को अध्यक्षता गरेको थियो। आफ्नो अध्यक्षताको दौडान, इन्डोनेसियाले विश्वव्यापी कोभिद-१९ महामारी र यससँग सम्बन्धित चुनौतीहरूलाई सामूहिक रूपमा कसरी पार गर्ने भन्नेमा केन्द्रित थियो।  इन्डोनेसियाको जी-२० अध्यक्षताका तीन प्राथमिकताहरू विश्वव्यापी स्वास्थ्य वास्तुकला, डिजिटल रूपान्तरण, र दिगो ऊर्जा हरू थिए।
भारतले १ डिसेम्बर २०२२ देखि जी-२० अध्यक्षता गरेको छ, यसको अध्यक्षताको विषय संस्कृतमा " " वा "एक पृथ्वी, एक परिवार, एक भविष्य" रहेको छ ।
सदस्य राष्ट्र
In addition to these २० members, the chief executive officers of several other international forums and institutions participate in meetings of the G२०. These include the managing director and Chairman of the International Monetary Fund, the President of the World Bank, the International Monetary and Financial Committee and the Chairman of the Development Assistance Committee.
The G२०'s membership does not reflect exactly the २० largest economies of the world in any given year; as the organization states: "In a forum such as the G20, it is particularly important for the number of countries involved to be restricted and fixed to ensure the effectiveness and continuity of its activity. There are no formal criteria for G20 membership and the composition of the group has remained unchanged since it was established. Because of the objectives of the G20, it was considered important that countries and regions of systemic significance for the international financial system be included. Aspects such as geographical balance and population representation also played a major part."
जल्पाचिलाउने
जल्पाचिलाउने नेपालको सगरमाथा अञ्चलको उदयपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६६७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार जल्पाचिलाउनेको जनसङ्ख्या ३७०१ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
रेसुङ्गा नगरपालिका
रेसुङगा नगरपालिका नेपालको लुम्बिनी प्रदेशमा पर्ने गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो। तम्घास बजार रहेको ठाँउलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको छ। यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागु हुने गरी बनाइएको हो तर कार्यन्वयनमा हाल २०७१ जेठ ४ देखि आएको हो। रेसुङगा नगरपालिका घोषणा गर्दा तम्घास, सिमीचौर, अर्खले र दुबिचौर गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन्।  आर्थिक वर्ष २०६८/६९को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा रेसुङगा पनि नगरपालिका बनेको हो। महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३० भएका छन् भने गाविसको सङ्ख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन।
जनसङ्ख्या
तम्घास, सिमीचौर, अर्खले र दुबिचौर गाविसहरूलाई मिलाएर रेसुङगा नगरपालिका बनाइएको हो। त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर रेसुङगा नगरपालिकाको जनसङ्ख्या २८,७३६ रहेको छ। रेसुङगा नगरपालिकामा ७,४९८ घरधुरि छन।
सहश्राब्दि
सहश्राब्दि भन्नाले एक हजार (१०००) वर्ष बराबरको समयावधि लाई जनाउँछ।
कृष्टी क्यान्योन
कृष्टी क्यान्योन (जन्म: १७ जुन १९६६) एक अमेरिकन पूर्व अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
कोलिन ब्रेनान
कोलिन ब्रेनान (जन्म: १ डिसेम्बर १९४९) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
मोहम्मद अल-बर्कै
मोहम्मद इब्राहिम अल-बर्कै (अरबी:محمد البريك; जन्म १५ सेप्टेम्बर १९९२) एक साउदी अरबी व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन जो साउदी अरब र अल-हिलालका लागि रक्षापंक्तिका रूपमा खेल्ने गर्छन ।
जल्पपुर
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार जल्पपुरको जनसङ्ख्या ५६८१ छ। यस मध्य पुरुष ५२%, र महिला ४८% छन्।
होम एण्ड अवे
होम एण्ड अवे (Home and away) एक खेल प्रणाली वा नियम हो ।यो खेल प्रणाली हाल निकै लोकप्रिय र बहुचर्चित रहेको छ।
प्रयोग
यो प्राय राष्ट्रिय घरेलु खेल प्रतियोगिताहरूमा प्रयोग गरिन्छ ।लिग प्रतियोगितामा अत्याधिक प्रयोग हुने यो प्रणालीमा प्रत्येक टिमले एक अर्का सँग एक खेल आफ्नो घरेलु खेल मैदानमा खेल्दछ भने अर्को खेल विपक्ष टिमको घरेलु खेल मैदानमा खेल्ने गर्दछ।
स्रोत
श्रेणी :खेल श्रेणी :खेल प्रणालीहरू
डडेल्धुरा जिल्ला
डडेल्धुरा जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अवस्थित एउटा पहाडी जिल्ला हो। यस जिल्लाको सिमाना पूर्वमा डोटी,उत्तरमा बैतडी र दक्षिणमा कञ्चनपुरसँग जोडिएको छ भने यस जिल्लाको पश्चिममा भारतको उत्तराखण्ड पर्छ। नेपाललाई ७५ जिल्लाहरूमा विभाजन गर्नु पूर्व डोटी जिल्लाबाट डडेलधुरा जिल्लाको प्रशासनिक नियन्त्रण हुने गर्दथ्यो।
नामाकरण
यस जिल्लाको नाम डडेलधुरा कसरी रहन गयो भन्ने सम्बन्धमा विभिन्न किंवदन्तीहरू छन्। यस जिल्लामा दलिन जस्तो डाँडा, घना जङ्गल र जाडो भएको कारणले डडेलधुरा रहन गएको भन्ने भनाइ पनि छ।
जिल्लामा रहेका अस्पताल
पक्षेत्रिय अस्पताल डडेल्धुराको सेवा शुभारम्भ २०७० असार १ गते भएको हो।टिम अस्पताल डडेल्धुरामा २०६४सालदेखी सेवा सुचारु गर्दै आएको एचडिसिएस संस्थाले गुणस्तरीय सेवा दिन नसकेको भन्दै राजनीतिकदल नागरिकसमाज,सञ्चारकर्मी र स्थानीयले पटक पटक आन्दोलन गरेपछि एचडिसिएस संस्थाले वैशाख १२ गतेदेखी पूर्णरूपमा सेवा बन्द गरेको थियो। टिम अस्पताल र जिल्ला अस्पताल डडेलधुरालाईमर्ज गरी १०० शैयाको उपक्षेत्रिय अस्पताल डडेल्धुरामा सञ्चालन गर्ने २०७० बैशाख २२ गते नेपाल सरकारले निर्णय गरे बमोजिम सेवा सुभारम्भ भएको हो।
मेची (स्पष्टता)
मेची भन्नाले निम्न लिखित कुराहरू बुझाउनसक्छ:
कोत गढी
कोत गढी दैलेख जिल्ला सदर मुकाम दैलेख बजारको पुरानो बजारमा अवस्थित एक ऐतिहासिक युद्ध किल्लाको रूपमा चिनिने गढी अथवा बौण्डरी पर्खाल हो। नारायण नगरपालिका वडा नंवर १, दैलेखको पुरानो बजार स्थित यो सैन्य गढी अत्यन्त कलात्मक ढुंगाले निर्माण गरिएको छ। यस गढीको चारै तिर गहिरो खाल्डो बनाइएको छ। किल्लाको भित्री सतहबाट करिब २ मिटरसम्म अग्लो ढुङ्गे प्रखाल रहेको यस गढीको निर्माण बाइसे राज्यहरूमाथिको विजय अभियान अन्तर्गत गोरखाली सेनाले गरेको मानिन्छ। गढीको मुल प्रवेश ढोका उत्तरतर्फ रहेको छ। यस गढीको परिधी लगभग ६७२ मिटर रहेको छ। किल्लाको सबै प्रखालहरूमा बाहिर हेर्न सकिने गरी त्रिकोण आकारका १३ वटा प्वालहरू बनाइएका छन्। केही वर्ष पहिलेसम्म यो किल्ला भित्र दुईवटा भवनहरू रहेको थिए। यस गढीको निर्माणशैली अत्यन्त कलाकौशलयुक्त र सुरक्षित रहेकोले नेपालको किल्ला वास्तुकलामा यसको विशेष महत्त्व रहेको छ। द्वन्द्वकालमा सैनिक ब्यारेकको रूपमा रहेको यो गढी अहिले सैनिक ब्यारेको त्यहाँबाट अन्यत्र स्थानान्तर भएपछी गढीभित्रका संरचनाहरू पूर्णरूपमा समाप्त भइसकेका छन्। दैलेख सदरमुकामको मुटुमा रहेको ऐतिहासिक कोतगढी फोहोर विसर्जन गर्ने ठाउँ भएको छ। गढीभित्र रहेका तीनवटा पुराना घरको अहिले निसाना भेटिँदैन । कतिपयले यसलाई फोहोर विसर्जन गर्ने ठाउँका रूपमा प्रयोग गरेका छन् । दैलेखमा तत्कालीन समयमा गरिने युद्धकलाको निकै पुरानो इतिहासका बारेमा जानकारी लिन जोकोहीलाई पनि गढीको महत्त्व हुने स्थानीयवासी गणेश रेग्मीले बताउनुभयो । दैलेख युद्ध पर्यटनको अर्को महत्त्वपूर्ण पाटो हुन सक्छ । गढीको खोज अनुसन्धान लगायतका अन्य कुरा गर्न सके यसको अनुसन्धानका लागि मात्रै धेरै विदेशी आउन सक्ने सम्भावना रहेको छ ।
कोतगढीको निर्माण सम्बन्धमा
यो किल्ला बहादुर शाहको नायबीकालमा बाइसी राज्यहरूको एकिकरण अभियान अन्तर्गत वि.सं. १८४६ तिर गोरखाली सेनाले निर्माण गरेको मानिन्छ। यो गढी निर्माण भएपछि विलासपुरगढीमा रहेका सामरिक खजानाहरू यहाँ सारिएको थियो भन्ने स्थानिय भनाई रहेको छ। यस किल्लाको स्वामित्व नेपाली सेनासँग रहे तापनि हाल सैनिक ब्यारेको अन्यत्र स्थापित भएकोले सो गढी बेवारिसे अवस्थामा रहेको छ।
हालको अवस्था
कोतगढीको व्यवस्थित हेरचाह तथा संरक्षण नभएकोले दिन प्रतिदिन सार्वजनिक सौचालयको रूपमा प्रयोग हुँदै गएको देखिन्छ। त्यसैगरी किल्ला निर्माणका लागि प्रयोग भएको कलात्मक ढुङ्गाहरू बिस्तारै झिक्न सकिने भएका छन्। यथास्थितिमा रहिरहेमा केही वर्षभित्र नै भत्किन सक्ने तथा घरेडी निर्माणका क्रममा जग्गा अतिक्रमण हुँदै कालान्तरमा ऐतिहासिक गढीको अस्तित्व नै समाप्त हुन सक्ने सम्भावना रहेको छ। केही वर्ष पहिलेदेखि यहाँको सुरक्षाका लागि प्रतिदिन एकजना नेपाली सेना खटाउने तथा समय समयमा सरसफाइ गर्ने गरिएको छ। गढी परिसरको चारैतिर काँडे तारबार लगाइएकोले गढी परिसर फोहर गर्ने प्रवृत्तिमा कमी भएको छ। यस सम्पदालाई पुरातत्व विभागले "ख" वर्गमा वर्गीकरण गरेको छ।
जाल्पादेवी मन्दिर, नगरकोट
जाल्पादेवी मन्दिर नगरकोट गाविसको तेलकोटमा अवस्थित एक प्रसिद्ध मन्दिर हो ।
डेवी डाइमन्ड
डेवी डाइमन्ड (जन्म: १ मे १९६५) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा कामोत्तेजक मोडेल हुन ।
यो पनि हेर्नुहोस्
अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू:रिले स्टील, स्टोया, बिबी जोन्स, केडेन क्रस, जेस्सी जेन
दुर्योधन
दुर्योधन महाभारतको प्रमुख पात्र हुन्। उनी हस्तिनापुरका राजा धृतराष्ट्र तथा गान्धारीका जेठा छोरा र कौरवहरूका जेठा भाइ हुन्। उनलाई घमण्ड र अन्यायका प्रतिकको रूपमा चिनिन्छ। दुर्योधनको वध पाण्डु पुत्र भीमसेनले गरेका थिए ।
विराट युद्ध
मत्स्य राज्यका सेनापति किच्चक एक बलिया मानिस थिए। उनको हत्या त्यसै राज्यका रानी सुनैनाका दासी सैरन्धीका गन्धर्व पतिले मारेको कुरा बाहिर आएको थियो। त्यो कुरा सुनेपछि कर्णले किच्चकको हत्या सामान्य गनधर्वले गर्न नसक्ने बताए। उनको हत्या जरासन्ध, दुर्योधन, कर्ण, कृष्ण वा भीमले मात्र गर्न सक्ने बताए। त्यसैले दुर्योधनले पाण्डवहरू बिराट राजाको मत्स्य राज्य गुप्तवास बसेको कुरा अड्कल गयो। त्यसैले उनले मत्स्य राज्य माथि आक्रमण गर्ने विचार गरे। उनले आफ्ना मित्र सुशर्मालाई एक तर्फबाट हमला गर्न लगाए। र दुर्योधनको सेनाले अर्को तर्फबाट हमला गर्यो। तर अर्जुन र भीमले मत्स्य राज्यको रक्षा गरे।
शान्ति प्रस्ताव
१२ वर्षको वनवास र १ वर्षको अज्ञातवासको शर्त पूरा गरेपछि पनि जब कौरवले पाण्डवलाई उनीहरूको राज्य फिर्ता दिन अस्विकार गरे तब पाण्डवहरूलाई युद्ध गर्न बाध्यता सिर्जना हुन गयो । परन्तु श्रीकृष्णले बताए कि यो युद्ध सम्पूर्ण विश्व सभ्यताको विनाशको कारण बन्न सक्दछ अतः उनले युद्ध रोक्ने हर सम्भव प्रयास गर्नको लागि सुझाव दिए। कृष्णले दुर्योधनलाई एक अन्तिम अवसर अवश्य दिनु पर्ने बताए, त्यसकारण कृष्ण पाण्डवको तर्फबाट कुरुराज्य सभामा शान्तिदूत बनेर गए र दुर्योधनबाट पाण्डवलाई केवल पाँच गाँउ दिएर युद्ध टार्ने प्रस्ताव राखे। जब दुर्योधनले पाण्डवलाई सियो टुप्पो जति जमिन पनि नदिने बताए तब कृष्णले बुझे कि दुर्योधनको यस हठको कारण उसको वंश र साथीहरूलाई साथ-साथ कयौं निर्दोष मानिसहरु युद्धको बलि चढ्न पर्छ। यस कुराले दुर्योधन क्रोधित बनेर श्रीकृष्णलाई बन्दी बनाउने कोशिश गरे तर कृष्णले आफ्नो विराट रूप प्रदर्शन गरेर त्यहाँबाट हिडे । यस पछि युधिष्ठिर युद्धको लागि विवश हुनु पर्यो। यसै समय भगवान वेदव्यासले धृतराष्ट्रको सामु गएर बताए कि "तिम्रा पुत्रहरूले समस्त गुरुजनको कुराको अवहेलना गरेर अन्ततः महाविनाशकारी युद्धलाई निमन्त्रणा दिए।" धृतराष्ट्रले युद्धको संसूचना जान्ने विन्ती गर्दा वेदव्यासजीले उनलाई महायुद्ध देख्न सकिने दिव्य दृष्टि प्रदान गर्ने कुरा बताए। यसमाथि धृतराष्ट्रले "मेरै कुलको विनाश भएको मेरै आँखाले हेर्न सक्दिन। अतः हजुरले कृपा गरेर यस्तो व्यवस्था गरिदिनु पर्यो कि यस युद्धको समाचार मलाई मिलि रहोस्।"
यो सुनेर वेदव्यासजी ले सञ्जयलाई दिव्य दृष्टि प्रदान गरे र भने, “हे धृतराष्ट्र! मैले सञ्जयलाई दिव्य दृष्टि प्रदान गरेको छु । सम्पूर्ण युद्ध क्षेत्रमा कुनै पनि कुरा लुक्न छिप्न सक्दैन। उनले तिमीलाई यस महायुद्धको सारा वृत्तान्त सुनाउनेछन्।” यति भनेर वेदव्यासजी बिदा भए।
गदा युद्ध
कुरुक्षेत्र युद्धको अठारौँ दिन भीमले दुर्योधनको बचेका अन्य भाइहरूलाई मारे, सहदेवले शकुनिलाई मारिदिए र आफ्नो पराजय भएको जानेर दुर्योधन एक तलाउमा लुके तर पाण्डवले ललकारेपछी दुर्योधन भीमसंग गदा युद्ध भयो र छलपुर्वक कम्मरमा प्रहार गरेकाले उनको मृत्यु भयो यस प्रकार पाण्डव विजयी भए ।
मोल्दोभा राष्ट्रिय फुटबल टोली
मोल्दोभा राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतिस्पर्धामा मोल्दोभाको प्रतिनिधित्व गर्ने पुरुष फुटबल टिम हो। यो मोल्दोभामा फुटबलको लागि शासकीय निकाय मोल्दोभा फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ। टोलीको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल जर्जियासँग २ जुलाई १९९१ भएको थियोे।
मधुमेह
मधुमेहलाई अङ्ग्रेजीमा डायबिटिज, डायबिटिज मिलाइटस वा डायबिडिज मलाइटस (अमेरिकामा) भनिन्छ भने नेपालीमा चिनीरोग भनेर पनि चिनिन्छ। मानव शरीरमा हुने विभिन्न रासायनिक प्रतिक्रियाका कारण रगतमा लामो समयसम्म चिनीको मात्रा बढी हुने रोगहरूलाई सामूहिक रूपमा अङ्ग्रेजीमा डायबिटिज मिलाइटस भन्ने गरिन्छ। रगतमा चिनीको मात्रा बढी भएपछि तारनतार पिसाब लाग्ने, धेरै तिर्खा र भोक लाग्ने जस्ता लक्षणहरू देखिन्छन्। उपचार गरेन भने मधुमेहले धेरै जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ। छोटो अवधिका लागि देखिने कडा खालका जटिलताहरू डायबेटिक केटोएसिडोसिस र नन्केटोटिक हाइपरोस्मोलार कोमा हुन् भने लामो अवधिसम्म रहने जटिलताहरूमा मुटु तथा रक्तनलीका रोगहरू (कार्डियोभास्कुलर डिजिजेज), स्ट्रोक, मिर्गौलाको खराबी, खुट्टामा हुने अल्सर तथा आँखामा खराबी आउने जस्ता समस्याहरू पर्दछन्।
मधुमेह पेन्क्रियाजले पर्याप्त मात्रामा इन्सुलिन उत्पादन गर्न नसकेमा वा उत्पादन भएको इन्सुलिनप्रति शरीरका कोषहरूले राम्रोसँग प्रतिक्रिया जनाउन नसकेमा उत्पन्न हुने समस्या हो। मधुमेहलाई मुख्यतया तीन प्रकारमा बाँडिएको छ:
एक अनुमानित तथ्याङ्क अनुसार सन् २०१५ मा विश्वभर ४१ करोड ५० लाख मानिसलाई मधुमेह रोग लागेको थियो। जसमध्ये करीब ९०% लाई टाइप टू डायबेटिज (दोस्रो प्रकारको मधुमेह) लागेको थियो। यो सङ्ख्या विश्वभरका वयस्कहरूको जनसङ्ख्याको ८.३% हो। मधुमेह रोग लाग्ने दर महिला र पुरुषमा बराबर हुन्छ। मधुमेहका कारण सन् २०१२ देखि २०१५ सम्म प्रत्येक वर्ष १५ लाखदेखि ५० लाख मानिसको मृत्यु भएको अनुमान गरिएको थियो।  मधुमेहले मानिसको मृत्यु हुने सम्भावनालाई दोब्बर बनाउँछ। सन् २०३५ सम्ममा विश्वभर मधुमेहका रोगीहरूको सङ्ख्या करीब ५९ करोड २० लाख पुग्ने अनुमान गरिएको छ। सन् २०१४ मा मात्रै विश्वभर करीब ६१ करोड २० लाख अमेरिकी डलर मधुमेहका लागि खर्च गरिएको अनुमान गरिन्छ। अर्को तथ्याङ्क अनुसार सन् २०१२ मा संयुक्त राज्य अमेरिकामा मात्रै करीब २४ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर मधुमेहका लागि खर्च गरिएको थियो।
लक्षण तथा चिह्नहरू
उपचार नगरिएका मधुमेहका रोगीहरूमा साधारणतया तौल घट्ने, धेरै पटक पिसाब लाग्ने (पोलियुरिया), धेरै तिर्खा लाग्ने (पोलिडिप्सिया) तथा धेरै भोक लाग्ने (पोलिफेइजिया) जस्ता लक्षणहरू देखिन्छन्। टाइप वान डायबिटिजमा (पहिलो प्रकारको मधुमेह) लक्षणहरू छिट्टै (हप्ता वा महिना) देखा पर्छन् तर टाइप टू डायबिटिज (पहिलो प्रकारको मधुमेह) लागेको बेलामा लक्षणहरू बिस्तारै तथा थोरै मात्र देखिने वा नदेखिने हुन सक्छ।
मधुमेहका विशेष लक्षण नभए पनि केही अन्य लक्षणहरूले पनि यो रोग लागेको जनाउ दिन सक्छन्। आँखा धमिलो देख्ने, टाउको दुख्ने, थकाइ लाग्ने, काटेका घाऊहरू ढिलो निको हुने र छाला चिलाउने आदि यसका थप लक्षणहरू हुन्। यदि रगतमा ग्लुकोजको मात्रा लामो समयसम्म बढी भएमा आँखाको लेन्समा पनि ग्लुकोज जम्मा भएर यसको आकार बढ्न जान्छ र आँखाको दृष्टि परिवर्तन हुन्छ। मधुमेह लागेको बेलामा शरीरका केही विशेष भागमा खटिराहरू देखिन सक्छन्। यस्ता खटिराहरूलाई अङ्ग्रेजीमा डाइबिटिक डर्माड्रोम्स भनेर चिनिन्छ।
मधुमेहका कारण हुने आकस्मिक समस्याहरू
पहिलो तथा दोस्रो प्रकारको मधुमेह लागेका प्राय मानिसहरूमा रगतमा चिनीको मात्रा कम हुने समस्या पनि देखिने गर्दछ। धेरैजसो अवस्थाहरू मन्द खालका हुने हुनाले यसलाई गम्भीर स्वास्थ्य समस्याको रूपमा लिइँदैन। मन्द खालका अवस्थाहरूमा आत्तिने, अप्ठेरो महशुस हुने, धेरै पसिना आउने, शरीर काप्ने तथा खाना बढी रुच्ने हुन्छ भने गम्भीर मधुमेह लागेका मानिसहरूमा अलमल हुने, व्यवहार परिवर्तन हुने, मुर्छा पर्ने (सिजर), बेहोस हुने तथा कहिलेकाहिँ (दुर्लभ) स्थायी रूपमा मस्तिस्कमा क्षति हुने वा मृत्यु हुने जस्ता समस्याहरू देखिन सक्छ। मन्द खालको मधुमेह लागेका बेलामा रगतमा चिनीको अभाव भएमा धेरै गुलिया खानेकुरा खाएर वा चिनीको मात्रा बढी भएका पेयपदार्थहरू पिएर घरमै उपचार गर्न सकिन्छ। गम्भीर खालको अवस्थामा बिरामी बेहोस हुन सक्ने हुनाले नसाबाट ग्लुकोज दिएर वा ग्लुकागन हर्मोनको सुई लगाएर उपचार गर्नु पर्छ।
मधुमेहका केही रोगीहरू (विशेष गरी पहिलो प्रकारको मधुमेहमा) पटक-पटक डाइबिटिक केटोएसिडोसिस देखापर्न सक्छ। डाइबिटिक केटोएसिडोसिस भन्नाले शरीरमा हुने रासायनिक प्रतिक्रियाहरूमा गडबडी आएर वाकवाक लाग्ने, वान्ता हुने, पेट दुख्ने, सास फेर्दा एसिटोनको गन्ध आउने, गहिरो सास फेर्ने (कस्मल ब्रिदिङ) तथा गम्भीर अवस्थाहरूमा रोगीहरू अर्धचेत हुने गर्दछन्।
हाइपरओस्मोलर नन्केटोटिक स्टेट मधुमेहका रोगीहरूमा बिरलै देखा पर्ने अवस्था हो। प्रायजसो दोस्रो प्रकारको मधुमेहमा देखिने यो अवस्था जलवियोजनका कारणले हुने गर्दछ।
जटिलताहरू
सबै प्रकारका मधुमेहले लामो अवधिका जटिलता हुने जोखिम बढाउँछन्। साधारणतया यस्ता जटिलताहरू धेरै वर्षपछि (१०-२० वर्ष) विकसित हुने गर्दछन् तर रोग लागेर पनि समयमै रोग पहिचान हुन नसकेका रोगीहरूमा जटिलता नै पहिलो लक्षणको रूपमा देखा पर्न सक्छ। मधुमेहको मुख्य पछिसम्म रहने जटिलता रक्तनलीहरूको क्षतिसँग सम्बन्धित हुन्छ। मधुमेहले मुटु तथा रक्तनलीका रोगहरू लाग्ने जोखिमलाई दुईगुणा बनाउँछ। यो रोगबाट हुने ७५% मृत्यु कोरोनरी आर्टरी डिजिजका कारणले हुने गर्दछ।
मधुमेहको उपचार
मधुमेहको उपचार सम्भव छैन । यो रोगलागिसकेपछि रोगीको आयु बढाउने अर्थात् यो रोगको व्यवस्थापन गर्ने विकल्प मात्र बाकि रहन्छ । मधुमेहको व्यवस्थापन भनेकै रगतमा भएको चिनिको मात्रा घटाउनु हो र रक्तकोशमा क्षति पुराउने अन्य तत्वको निवारण गर्नु हो । जसको लागि निम्न उपाय अपनाउन सकिन्छः
घरेलु औषधि प्रयोग
खाद्य पदार्थकै रूपमा प्रयोग गरिने वस्तुद्वारा पनि चिकित्सा गर्न सकिन्छ ।यदि मधुमेह वंशानुगत छ र शरीर मोटो पनि छ भने निमको पातलाई थिचेर २ चम्चा रस बिहान खालीपेटमा दैनिक ४-५ महिनासम्म खाने ।
तितेकरेलालाई खानाको रूपमा सधैं प्रयोग गर्ने । तिते करेलाको पातलाई थिचेर २ चम्चा बिहान खाली पेटमा खाने यदि पेटमा वायु बनेको छ भने सानो केराउको गेडा जति हिङ फुराएर रसमा मिलाई खाने ।
अंकुरित चनालाई दिनमा २ पटक काँचै र रोटीतरकारी पकाएर खानाले राम्रो गर्दछ । यो पौस्टिक पनि छ । लसुन १ पिस (कली-केसरा) बिहान खाली पेटमा खाने । १० पिस सफा बेलपत्र पिसेर कल्क बनाई पानीसँग खाने ।
हर्रो २५ ग्राम, बर्रो २५ ग्राम, अमला २५ ग्राम, जिरा २५ ग्राम, कुटकी २५ ग्राम, चिराइतो २५ ग्राम, सुठो २५ ग्राम, तेजपात ५० ग्राम, गुर्जो ५० ग्राम, मेथी १०० ग्राम, जामुनको भित्रको कडा भाग (गुठली) १०० ग्राम, आँपको बियाँभित्रको गुदी १०० ग्राम खाने ।
माथि उल्लिखित द्रव्यको अलग अलग चूर्ण गरी एक साथ मिलाई १-१ चम्चा निम पत्ताको रस, करेला पत्र स्वरस, गुर्जो पत्र स्वरससँग बिहान बेलुकी खाली पेटमा खानाले अत्यन्त फाइदा गर्दछ । उपर्युक्त चूर्ण खानलाई स्वरस (थिचेर चिरेर निकालेको रस) नमिले पानीसँग मात्र पनि खान सकिन्छ । सबै मिलाउन नसकेमा एक द्रव्यमा मेथी बिज चूर्ण, तिते करेलाको तरकारी, पत्र स्वरस, कुटकी चूर्ण, तिते करेलाको तरकारी, पत्र स्वरस, कुटकी चूर्ण, चिराइतो चूर्ण, निम्ब बिज चूर्ण कुनै एक मात्र भए पनि माथि उल्लिखित स्वरस, पानीसँग खाने गर्नाले मधुमेहका रोगीमा अत्यन्त फाइदा गर्दछ ।
हर्रो ५० ग्राम, वर्रो ५० ग्राम, अमला ५० ग्राम लिई अलग अलग चूर्ण बनाई एउटा बट्टामा राख्ने । १-२ चम्चा सुत्ने समयमा खानाले शरीर स्वास्थ राख्नमा पद्दत पु-याउँछ । सकभर दैनिक प्रातः भ्रमण गर्ने र रात्रिमा सम्पूर्ण शरीर मालिस गर्ने । यदि शरीर दुख्ने भएमा सातामा १–२ दिन वाष्प स्नान गर्ने ।
जाल्पादेवी मन्दिर, धनकुटा
जालपादेवी मन्दिर  पूर्वी नेपाल को एक प्रसिद्ध मन्दिर हो । यो मन्दिर धनकुटा बजारबाट करीब ८ कोश पश्चिम छिन्ताङ्ग गाविसमा रहेको छ। पानीमा उत्पन्न भएकी देवी हुनाले यी देवीलाई जाल्पादेवी भनी नामाकरण गरिएको बताइन्छ। छिन्ताङ्गमा रहेको कारण यो मन्दिर छिन्ताङ्गदेवीको नामले पनि प्रसिद्ध छ। जाल्पादेवीको उत्पत्ति सम्वन्धमा यस्तो किम्वदन्ति छ -यस मन्दिरका प्रथम पूजारी वुरुलेन नाकछोङ र्राईलाई सपनामा देवीले आज्ञादिए बमोजिम उनले संखुवासभा जिल्लाको आँखीभुई (हुम्वुङ गाउँ)को माटो मानेको पातमा राखेर छिन्ताङ्ग ल्याइ एउटा सानो रुखमा सिउरेर राखे। उनी केही समय पछाडी माटो राखेको स्थानमा हेर्न जाँदा पानी नभएको ठाउँमा पानी उम्रिएको देखि यही पानी माथि देवीको स्थापना गरी आफू पूजारी भइ नित्य पूजागर्न र वलिदिन थाले। यीनै प्रथम पूजारीका सन्तान दरसन्तान यस मन्दिरको पूजारी भइ पूजा आजा गर्दै आएका छन्। हालका पूजारी श्री डगेन्द्र राई बाह्रौ पूजारी हुन्।
यहाँ जाल्पादेवी र कन्यादेवीका छानो नभएका एक एक मन्दिरहरू छन्। जाल्पादेवी मन्दिर भित्र एउटा ठूलो रुख छ। यसै रुख मुनी पहिले देवीको शिलारहेको र त्यहाँ पानी भएको विश्वास गरिन्छ। जाल्पादेवीको मन्दिरमा नित्य पूजा गरी बलिदिने गरिन्छ। यो मन्दिरमा भाकल तथा पूजापाठ गरेमा चिताएको कुरा पूरा हुने विश्वास रहिआएको छ। उमेर पुगेका महिलाहरूलाई यस मन्दिरमा प्रवेश निषेध गर्ने प्रचलन अद्यापी कायमै रहेको छ। यस मन्दिरमा पूजाआजा गर्न धनकुटा जिल्लाबाट मात्र नभइ टाढाटाढाबाट पनि श्रद्धालुहरू आउने गर्छन्। यस मन्दिरमा औशी र आइतवार वाहेक प्रत्येक दिन पूजा हुने र वैशाख तथा भाद्रपूणिर्मामा विशेष पूजा आजा हुने र मेला लाग्ने गरेको छ। हिले बजारवाट मन्दिर सम्म पुग्ने कच्चीसडक निर्माण भएको हुँदा टाढाटाढाबाट मन्दिर जाने भक्तजनहरूलाई सुविधा हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मच्छिन्द्रनाथ
मछिन्द्रनाथ लाई हिन्दू धर्मावलम्बी ऐतिहासिक सन्त गुरु करुणामयको रूपमा पुज्छन् भने बौद्ध धर्मावलम्बी ‘पद्मपाणि’ (पञ्चबुद्धमध्येका चौथो बुद्ध) का रूपमा पूजा गर्ने गर्छन्। मच्छेन्द्रनाथ शब्द सँग नेपालका २ वटा अलग अलग सांस्कृतिक महत्त्व जोडिएका छन्।
कान्तिपुर (स्पष्टता)
कान्तिपुर भन्नाले निम्न कुराहरू थाहा पाइन्छ:
एरिक डायर
एरिक जेरेमी एड्गर डायर (जन्म १५ जनवरी १९९४) एक अङ्ग्रेजी व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन जो प्रिमियर लिगको क्लब को टोटनह्याम र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टिम को लागि खेल्छन्। उनी एक बहुमुखी रक्षात्मक खेलाडी हुन र उननई रक्षात्मक मध्यपङ्क्तिको रूपमा तैनात गरिएको छ।
डायरको जन्म इङ्ल्यान्डको चेल्टनहममा भएतापनि उनी पुर्तुगालमा हुर्किएका थिए। सन् २००३ मा डायरले पुर्तुगालको लिस्बोआ स्थित स्पोर्तिङ सेपे नामक एक फुटबल क्लब मार्फत व्यावसायिक फुटबलमा प्रशिक्षण लिन सुरु गरेका थिए भने त्यस समय उनी मात्र ९ वर्षका थिए। सन् २०१२ सम्म उक्त क्लब मार्फत प्रशिक्षण लिएका डायरलाई त्यसको अघिल्लो वर्ष, अर्थात् सन् २०११ मा एभर्टनका एक अङ्ग्रेजी फुटबल क्लबले ऋणमा आफ्नो क्लबमा आवद्ध गराएको थियो। सन् २०१२ देखि सन् २०१४ सम्म स्पोर्तिङ सेपेका लागि फुटबल खेलेका डायरले दुई वर्षे बसाइँमा कुल १६ उपस्थितिहरूमा जम्मा २ गोल गर्न सफल भएका थिए। सन् २०१४ मा टोटनह्याम नामक एक अङ्ग्रेजी फुटबल क्लबले डायरलाई ४० लाख युरोमा खरिद गरी आफ्नो क्लबमा आवद्ध गराएको थियो भने उनले उक्त क्लबसँगको ५ वर्षे आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। डायरले टोटनह्याम हट्स्परका लागि हालसम्म २०० भन्दा बढी उपस्थितिहरू जनाइसकेका छन् जसमा उनी सन् २०१५ को फुटबल लिग कप र सन् २०१९ को युएफा च्याम्पियन्स लिगमा क्लबका लागि महत्त्वपूर्ण उपस्थिति जनाएका थिए।
पुर्तुगाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीको प्रतिनिधित्व गर्ने इच्छा भएतापनि उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा इङ्ल्यान्डको तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलम पर्दापण गरेका थिए। सन् २०११ मा डायरले १८ वर्ष मुनिकको राष्ट्रिय फुटबल टोली मार्फत अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलजीवनको सुरुवात गरेका थिए। सन् २०१२ देखि सन् २०१३ सम्म डायर १९ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीको एक सदस्य थिए भने उनले टोलीको तर्फबाट एक वर्षको अवधिमा गोल रहित कुल ८ उपस्थितिहरू जनाएका थिए। सन् २०१३ देखि सन् २०१४ सम्म उनी २० वर्ष मुनिको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको सदस्य थिए जहाँ उनले टोलीका लागि कुल ६ उपस्थितिहरू जनाएका थिए। सन् २०१३ देखि सन् २०१५ सम्म उनी २१ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको सदस्य थिए जहाँ उनले टोलीका लागि कुल ९ उपस्थितिहरू जनाएका थिए। केही वर्षसम्म युवा राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गरेका डायरको सन् २०१५ मा वरिष्ठ राष्ट्रिय टोलीमा पदोन्नति भएको थियो। डायरले राष्ट्रिय टोलीका तर्लबाट सन् २०१६, फ्रान्समा आयोजित युएफा युरो कपमा र सन् २०१८ मा रूसमा आयोजित फिफा विश्वकपको संस्करणमा मध्यपङ्क्ति खेलाडीको राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गरेका थिए। डायरले हालसम्म राष्ट्रिय टोलीका लागि ४० भन्दा बढी उपस्थितिहरू जनाइसकेका छन्।
टोटनह्याम हट्सपर
सन् २०१४ अगस्ट २ का दिन डायरले अङ्ग्रेजी क्लब टोटनह्याम हट्सपरसँगको ५ वर्षे आवद्ध पत्रमन हस्ताक्षर गरेका थिए भने उनलाई ४० लाख युरोमा यस क्लबमा भित्र्याइएको थियो। सन् २०१४-१५ को प्रिमियर लिग संस्करणमा डायरले क्लबका लागि पहिलो उपस्थिति वेस्टह्याम युनाइटेडका विरुद्ध जनाएका थिए भने उक्त खेलको अतिरिक्त समयमा उनले क्लबका तर्फबाट गोल गर्न सफल भएका थिए। उक्त खेलको ८ दिन पश्चात् क्विन पार्क रेन्जर्स विरुद्ध आयोजित खेलमा डायरले एरिक लामेलाको सहायतामा गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल क्लबले ४-० गोल अन्तरले हात पार्न सफल भएको थियो। सन् २०१५ मार्च १ का दिन आयोजित सन् २०१५ को लिग कपको अन्तिम खेलमा टोटनह्यामको सामना चेल्सीसँग भएको थियो भने उक्त खेलमा टोटनह्याम पराजित हुन पुगेको थियो। टोटनह्यामलाई पराजित गरेसँगै चेल्सीले सन् २०१५ को लिग कप उचालेको थियो जुन खेललाई विम्बल्डन रङ्गशालामा आयोजना गरिएको थियो। सन् २०१५ सेप्टेम्बर ९ का दिन डायरले सन् २०२० मा समाप्त हुनेगरी टोटनह्यामसँगको सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। सन् २०१५-१६ संस्करणको प्रिमियर लिगमा टोटनह्याका मुख्य प्रशिक्षक माउरिसिओ पोचेतिनोले डायरलाई मध्यपङ्क्तिमा खटाएका थिए भने उनी टोटनह्यामका एक खेलाडी डेम्बेलेको नियमित सहायक बनेका थिए। सन् २०१५-१६ को प्रिमियर लिगको उपाधि लेस्टर सिटीले जित्न सफल भएको थियो भने टोटनह्यामले तेस्रो स्थान प्राप्त गरेको थियो। १५ अगस्ट २०१६ मा डायरले सोही वर्षको प्रिमियर लिग संस्करणमा स्टक सिटी विरुद्ध पहिलो आधिकारिक गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल २-२ को बराबरीमा टुङ्गिएको थियो। २६ सेप्टेम्बरका दिन म्यानचेस्टर सिटी विरुद्धको खेलमा डायरले क्लबका तर्फबाट पहिलो गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल हट्सपरले ४-१ को गल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो। सन् २०१६ सेप्टेम्बर १३ का दिन डायरले क्लबका लागि थप पाँच वर्षे (सन् २०२१ मा समाप्त हुने गरी) आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए।
अन्तर्राष्ट्रिय खेलजीवन
डायरको अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलमा पुर्तुगाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीसम्म पनि पहुँच रहेता पनि उनलाई सन् २०११ को नोभेम्बरमा इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोलीको १८ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलका तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा सहभागिता जनाउनका लागि बोलाइएको थियो भने उनले उक्त टोलीका लागि आफ्नो पहिलो खेल स्लोभाकियाको विरुद्ध खेलेका थिए। सन् २०११ नोभेम्बर १६ का दिन आयोजित उक्त खेलमा राष्ट्रिय टोलीले स्लोभाकियासँग १-१ को बराबरी खेलेको थियो जहाँ डायरले खेलको पुरै ९० मिनेट खेल खेलेका थिए। सन् २०१२ देखि सन् २०१३ सम्म डायर १९ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीको एक सदस्य थिए भने उनले टोलीको तर्फबाट एक वर्षको अवधिमा गोल रहित कुल ८ उपस्थितिहरू जनाएका थिए। सन् २०१३ देखि सन् २०१४ सम्म उनी २० वर्ष मुनिको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको सदस्य थिए जहाँ उनले टोलीका लागि कुल ६ उपस्थितिहरू जनाएका थिए। सन् २०१३ मे २८ का दिन आगामी फिफा यु-२० विश्वकपका लागि राष्ट्रिय टोली गठन गर्ने समयमा उनलाई पनि राष्ट्रिय टोलीमा समावेश गरिएको थियो। सन् २०१३ को जुन १६ का दिन आयोजित खेलमा उनले उक्त टोलीका लागि पर्दापण गरेका थिए भने उरुग्वे विरुद्धको खेलमा राष्ट्रिय टोलीले जित हासिल गरेको थियो। सन् २०१३ अगस्ट १३ का दिन डायरले २१ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीका लागि पहिलो उपस्थिति स्कटल्यान्ड विरुद्ध जनाएका थिए जहाँ राष्ट्रिय टोलीले स्कटल्यान्डलाई ६-० को फराकिलो गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल भएको थियो।
माधुरी दीक्षित
माधुरी दीक्षित भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन्।
जम्बुकांध
जम्बुकाँध नेपालको भेरी अञ्चलको दैलेख जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १०४१ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार जम्बुखण्डको जनसङ्ख्या ५३५८ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
रक्सौल
रक्सौल भारत गणराज्यको बिहार प्रान्तको पूर्वी चम्पारण जिल्लामा एउटा सहर हो जुन नेपालको वीरगञ्जदेखि ४ कि.मी. दक्षिणामा भारत-नेपाल सिमानामा स्थित छ।
धीर शमशेर राणा
कमाण्डर जनरल श्री इस्ट देवता चरण श्री माधर जंग कुमार श्री धीर शमशेर कुँवर राणा व धीर शमशेर कुँवर व धीर शमशेर राणा नेपाली सेनाका प्रधान सेनापति थिए।
उनलाई दाजुले सान्नानीको नामले सम्बोधन गर्थे। जगत शमशेरको निधनपश्चात उनी प्रधान सेनापति भए साथै प्रधानमन्त्रीको मर्यादाक्रममा दाजु रणोद्दिप सिँह बहादुर राणापछिको दोस्रो थिए। कमान्डर इनचिफका रुपमा कार्यरत हुँदा जनरल धीरशमसेर कुँवर राणा विद्रोहीहरू देखि सधैं सजग र सावधान रहने गर्थे। षड्यन्त्र द्वारा नै आफूहरूले राज्यसत्ता प्राप्त गरेको हुनाले "आफ्नो विरुद्ध पनि कुनै बेला त्यसै किसिमको कुनै राजनीतिक षड्यन्त्र पो हिने हो कि?" भन्ने भयले यिनलाई सताइरहन्थ्यो। असमायिक निधनले यिनी प्रधानमन्त्री हुनबाट वञ्चित भए।
कोत पर्व
कोत पर्वको समयमा धीर शमशेर कप्तान थिए । उनी त्यति बेला १७ वर्षका थिए । उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री फत्तेजङ शाहका छोरा खड्गबिक्रम शाहलाई कम्मरमा काटी दुई टुक्रा पारेका थिए ।
बेलायत भ्रमण
धीर शमशेर वि.सं १९०७ मा प्रधानमन्त्री जङ्ग सँगै युरोप भ्रमणमा गएका थिए। भ्रमणको क्रममा बेलायतमा भएको कुस्ती प्रतियोगितामा उनले बेलायती कुस्तीबाज लाई हराएका थिए। युरोप भ्रमणको प्रेरणाबाट उनले अङ्ग्रेजी पढाई दरबार हाइ स्कुलमा सुरु गरे। उनले तीन धारामा पाठशाला र छात्रावास पनि निर्माण गरे जहाँ विद्यार्थीहरूलाई निशुल्क खाना दिइन्थ्यो।
भारतीय सिपाही विद्रोह १९१७
जंगबहादुरले भारतको सिपाही विद्रोहको दमन गर्न धीर शमशेरलाई ३००० नेपाली फौजको नेतृत्व गरि लखनउ, बनारस र पटना तर्फ कुच गर्न आदेस दिए। नेपाली फौजले लखनउ र गोरखपुरमा ब्रिटिस अधिकार पुनस्थापित गर्यो र बिहार, अजमपुर, जौनपुर, अलाहवाद र अवधमा समेत विजय हात पार्यो।  यद्यपि, धीर शमशेर ब्रिटिस विरोधी नीतिको पक्षपाती थिए।  र उनले सिपाही विद्रोहमा ब्रिटिसलाई सहयोग गर्ने जंगबहादुरको कदमको विरोध गरेका थिए।
जंगबहादुरको मृत्यु
पत्थरघट्टामा श्री ३ तथा प्रधानमन्त्री जंगबहादुरको मृत्यु भएपछि रणोद्दिप सिंहलाई दुवै पद दिलाउन धीर शमशेरले सो समाचार सार्वजनिक हुन दिएनन् । उनले जंगबहादुर सिकिस्त बिरामी रहेको भन्दै युवराज, जंग पुत्र जगतजङ्ग राणालाई पत्थरघट्टा पठाए ।
वि.सं. १९३६ जेठ ६ गते प्रधानसेनापति जगतशमशेरको मृत्युपछि जनरल धीर शमशेर प्रधानसेनापति बने। उनले नै सर्वप्रथम भारतीय सेनामा नेपाली रङ्गरुट सिपाही पठाउने परम्परा बसाले।
शिक्षा डाइरेक्टर
रणोद्दीपसिंहको शासनकालमा शिक्षा डाइरेक्टर जनरल धीरशमशेरको प्रयासको फलस्वरुपर इ. १८८० मा दरबार हाइ स्कूलको सम्बन्ध कलकत्ता विश्वविद्यालयसित गाँसियो ।
३८ सालको पर्व
प्राइम मिनिस्टर जनरल रणोद्दीपसिंह कुँवर राणाको प्रशासनकालमा राणाविरोधी एउटा सशक्त राजनीतिक सङ्गठन षड्यन्त्रमा सकृय थियो। कमान्डर इनचिफ जनरल धीर शमशेर कुँवर राणाको विशेष होसियारीले गर्दा षड्यन्त्र सफल नहुँदै उक्त संगठन ध्वस्त भयो र उक्त संगठनका सदस्यहरूको निर्दयतापूर्वक दमन पनि गरियो। १९३६ बि.सं. मा भएको यस दमनमा कर्नेल श्रीविक्रमसिंह थापा (मुख्तियार माथवरसिंह थापाका नाति) आदि २३ जना व्यक्ति काटिएका थिए, १२ जना जति कैद र ७ जना निर्वासित गरिए।
सन्तान
उनका १७ भाइ छोरा थिएः
मृत्यु
वि.सं. १९४१ भदौमा लुइँचेको करङ धीरशमशेरका गलामा तेर्सिदा घ्यारध्यार भयो, जबर्जस्ती निल्दा घाउ भइ नली फुल्यो र सास फेर्न कठिन भई बिसायो। उनको मृत्यु वि.सं. १९४१ कार्तिकमा भयो। (बाबुराम आचार्यको अनुसार १९४१ आश्विन ३० मा उनको मृत्यु भएको थियो। )
खाद्य सुरक्षा
खाद्य सुरक्षाभन्नाले खाद्य पदार्थहरूको तैयारी, प्रयोग, भण्डारण जसद्वारा खाद्यपदार्थहरूको सुरक्षा खाद्य जनित बीमारीबाट बचाउ आदिको वैज्ञानिक पद्धति अनुसार बर्णन गराउने भनेर बुझिन्छ
[[श्रेणी:खाद्य सुरक्षा      खाद्य सुरक्षा भन्नाले खाद्य पदार्थको उत्पादन त्यसको ब्यस्थित भन्डारण उपयोग र पहुचको समग्र अवस्थालाइ बुझाउछ। यसले खाद्य सुरक्षााको जोिखममा रहेका ब्यक्ती लाइ खाद्य सुरक्षाको अभावबाट मर्नुपर्दैन र उनीहरूले पनि खाद्यान्नको सरल सहज रूपमा उपभोग गर्न पाउनुपर्छ भन्ने मान्यता राखेको हुन्छ । तर यसले सबैलाइ बाह्रै महिना खाद्यन्न पुग्नुपर्छ भन्ने मान्यता राख्दैन ।        खाद्य सुरक्षाा आभारभूत मानव अधिकार भित्र पर्दछ ।आजको एक्कासौ‍ सताब्दीको िवश्वमा आद्यान्न अभाव जस्तो साधारण समस्याले कसैले पनि अकालमा ज्यान गुमाउनु पर्दैन । खा्द्य सुरक्षाको पर्त्याभूतीका लागि सन्सारका विभिन्न देशहरूले स‍म्बैधािनक कानुनी तथा स‌स्थागत ब्यवस्था गरेको छ ।खाद्य सुरक्षा कुनै पनि मानिसको समािजक आर्थिक राजनैितक जस्ता विषयले समेत प्रभवित गर्ने गर्छ ।
मोहम्मद अल-अविस
मोहम्मद अल-अविस (अरबी:,जन्म १० अक्टोबर १९९१) एक साउदी अरबी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जो अल-अहली र साउदी अरब राष्ट्रिय फुटबल टोलीका लागि गोलरक्षकका रूपमा खेल्छन् ।
लिग प्रणाली
यो खेल प्रणालीको एक प्रक्रिया हो ।
स्रोत
श्रेणी :खेल श्रेणी :खेल प्रणालीहरू
रक्तचन्दन
चन्दन जस्तै गुनिलो स्वभाव र रातो रंगयुक्त भएकोले रक्तचन्दनको माग र व्यापार पनि ठूलो छ। यद्यपि यसको पारिवारिक अर्थात् वैज्ञानिक सम्बन्ध चाहिँ चन्दनभन्दा धेरै फरक छ। बरु यो विजयसालको सहोदर हो। विजयसाल र रक्तचन्दन दुवै कोसा फल्ने सिसौ परिवार 'लेगुमिनोसी' का वृक्ष हुन्। फलमा पखेटा पलाउने भएकोले रक्तचन्दनलाई ल्याटिन शब्द 'टेरो' (पखेटा) र 'कार्पस्' (फल)को सन्धिका आधारमा 'टेरोकार्पस् स्यान्टालाईनस' (pterocarpus santakinus)भन्ने वैज्ञानिक नाम दिइएको छ भने विजयसाललाई 'टेरोकार्पस् मार्सुपियम' (pterocarpus marsupium)।
विशेषता र उपयोग
दक्षिण भारतबाहेक अन्यत्र यो त्यति प्रचूर मात्रामा पाइँदैन। रक्तचन्दनको वृक्ष लगभग १० मिटर अग्लो र थामोको गोलाइ बढीमा दुई मिटर हुन्छ। यसको चुरोको काष्ठ पदार्थमा रातो रस हुन्छर त्यो सुकेपछि काठ पनि रातै हुन्छ भने बोक्रा चाहिँ अलि कालो कालो खालको हुन्छ। यस वृक्षको प्रत्येक भेट्नोमा गोलाकार वा अण्डाकारका तीन पात हुन्छन्। जाडोयाममा यी पातहरू झर्दछन्। रक्तचन्दन भनिए तापनि यसको फूल भने पहेँलो हुन्छ र झट्ट हेर्दा केराउको फूलका आकृतिमा फक्रन्छ।
आयुर्वेदमा रक्तचन्दनलाई वायु र कफसम्बन्धी धेरै रोगको निराकरणमा उपयोगी मानिन्छ। नेपाली निघण्टु अनुसार रक्तविकार र रक्तपित्तमा पनि यो उपयोगी छ। हालका केही अध्ययनले यसको चुरो काष्ठ पदार्थ मधुमेह रोगको उपचारमा समेत प्रयोग हुने देखाएका छन्। यसको चूरो काठ डुबाएर वा यो काठको अम्खोरा वा कटौरामा राखेर निश्चित समय छाडिएको पानी औषधि बन्दछ। काठलाई चन्दन जस्तै घोटेर लेप लगाउनाले चर्मरोग निको हुन्छ। तर नेपालमा औषधिको रूपमा रक्तचन्दनको ठूलो खपत छैन। डाबर अनुसन्धान केन्द्रको एक अध्ययनले भारतमा पनि आयुर्वेद औषधि उद्योगमा यसको वार्षिक खपत १६ टन जति मात्र देखाएको छ।
राम्रो रातो काठ भएकाले विभिन्न बुट्टाहरू कुँदेर फर्निचरलगायत अन्य कलात्मक वस्तु बनाउन पनि रक्तचन्दनको प्रयोग हुन्छ। जापानीहरू यसको चूरो काठबाट आफ्नो नामको मोहर लगाउने टाँचा बनाउँछन्। यसैगरी परम्परागत बाजागाजाका सामग्रीमा पनि रक्तचन्दनको काठ प्रयोग हुने गरेको छ। यसको काठबाट प्राप्त हुने रातो रंग विभिन्न खाद्य पदार्थलाई मनमोहक रंग दिन समेत प्रयोग हुन्छ। यी सबै कारणले यसको औद्योगिक खपत बढेको छर यसका लागि काठका मूढा हैन स–साना टुक्रा काठ वा काठको धूलो निर्यात हुने गरेको छ। युरोप र अमेरिकामा हुने निर्यात 'साइटिस' का कारण घट्न गएको भए तापनि चीन, जापान र सिङ्गापुरको माग भने दिनपर दिन बढ्दो छ।
चीनमा पुग्ने रक्तचन्दन केही वर्ष पहिलेसम्म क्याम्बोडिया (हाल कम्पुचिया), ब्राजिल र माडागास्करको स्रोतबाट प्राप्त हुन्छ भनिन्थ्यो। तर 'ट्राफिक इण्डिया'को एक प्रतिवेदनमा सन् २००३ (२०६०/०६१)मा चीनमा भित्रिएको सय टन रक्तचन्दनमध्ये नेपालबाट ९६ टन गएको भन्ने कुरा लेखिएपछि विगत चार–पाँच वर्षयता नेपालको बाटो रक्तचन्दनको व्यापार भन विश्वास गर्न थालिएको छ। २९ चैत २०६३को कान्तिपुरमा सुवोध गौतमले भारतमा प्रतिकिलो करिब रु.५००मा खरीद गरिने रक्तचन्दन चीनको तिब्बत, खासामा १६ सयमा बिक्री भन गरेको उल्लेख गर्नुभएको छ। सन् २००२को एक आँकडा अनुसार विश्वबजारमा यसको मूल्य प्रतिकिलो रु.५ हजारदेखि रु.६,५०० सम्म पर्ने विश्वास गरिएको छ।
चीनमा पुग्ने रक्तचन्दन केही वर्ष पहिलेसम्म क्याम्बोडिया (हाल कम्पुचिया), ब्राजिल र माडागास्करको स्रोतबाट प्राप्त हुन्छ भनिन्थ्यो। तर 'ट्राफिक इण्डिया'को एक प्रतिवेदनमा सन् २००३ (२०६०/०६१)मा चीनमा भित्रिएको सय टन रक्तचन्दनमध्ये नेपालबाट ९६ टन गएको भन्ने कुरा लेखिएपछि विगत चार–पाँच वर्षयता नेपालको बाटो रक्तचन्दनको व्यापार हुने विश्वास गर्न थालिएको छ। २९ चैत २०६३को कान्तिपुरमा सुवोध गौतमले भारतमा प्रतिकिलो करिब रु.५००मा खरीद गरिने रक्तचन्दन चीनको तिब्बत, खासामा १६ सयमा बिक्री हुने गरेको उल्लेख गर्नुभएको छ। सन् २००२को एक आँकडा अनुसार विश्वबजारमा यसको मूल्य प्रतिकिलो रु.५ हजारदेखि रु.६,५०० सम्म पर्ने विश्वास गरिएको छ।
प्रयोग तथा ओसारपसार
अन्तर्राष्ट्रिय अभिसन्धि साइटिसमा रक्तचन्दनलगायतका बहुमूल्य वनस्पति प्रयोग तथा ओसारपसार गर्न नपाइने प्रावधान छ। साइटिस अभिसन्धिअनुसार त्यसरी बरामद भएको रक्तचन्दन जहाँबाट ल्याइएको हो, त्यहीं फर्काउनुपर्ने वा जलाएर नष्ट गर्नुपर्ने हुन्छ।
दसैँ
दसैँ वा बडा दसैँ (अन्य नाम: दशहरा, विजया दशमी, नौरथा, नवरात्रि, आयुध-पूजा) नेपालीहरूको प्रमुख चाड हो। राष्ट्रिय चाड समेत मनिने दसैँ (नौरथा) हिन्दु धर्मवलम्बीहरूले आश्विन महिनाको शुक्ल प्रतिपदा का दिनदेखि नवमी सम्म (नौरथाभर) शक्तिको आराधना गरी दशौँ दिन विहान दशमीका दिन आफूभन्दा ठुला मान्यजनहरूको हातबाट टीका-प्रसाद ग्रहण गरेर विशेष रूपमा पुर्णिमा सम्म (प्रसाद ग्रहणका लागि) मनाउने गर्छन्। आश्विन शुक्ल प्रतिपदा (घटस्थापना) मा जमरा राखी नवमीसम्म नौरथा विधिले प्रत्येक दिन फरक देवीहरूको पूजा हुन्छ। प्रतिपदा देखि क्रमशः शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघन्टा, कुष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्री, महागौरी, सिद्धिदात्री गरी नवदुर्गाको पूजा गर्दै सप्तशती (चण्डी) पाठ गरी नव दुर्गा र तृशक्ती महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वोतिको विशेष पूजाआजा र आराधाना गरिन्छ।