cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
राउटे जाति
रितिरिवाज
पुरुषले टोपी,फेटा, लंगौटी,कछाड, खाडि, गादो र महिलाहरूले चोली,फरिया,गादोका साथै फलाम र पित्तलका गहना पनि लगाउँछन। मस्टो र भुयार कुलदेवताको पूजा गर्दछन्। हिन्दु धर्म मान्दछन्। आफूलाई खान जस्तै कठिनाई भए पनि 'भूयार' र 'दारे मष्टा'को पूजा अनिवार्य रूपमा गर्छन्। सूर्यलाई मुख्य देवता माने पनि पूजा गर्दैनन। मुख्यगरी चाडपर्व माघी र दशैँ मान्दछन। विवाह गर्दा आफ्ना बथानका सबैलाई सुँगुरको पाठो र पाएसम्म खसीसमेत ख्वाउँछन। खसी-बोका जिउँदो पोलेर खान्छन्। बालक जन्मदा १२ दिनमा न्वारन गर्छन। मानिस मरेमा खाल्डो खनेर पुर्छन। मानिस मरेकै दिन गाड्छन। गाड्दा बाँदर मार्ने जालले लासलाई बेरेर गाड्छन। श्राद्ध, बरखी केही बार्दैनन। मानिस मरेमा तुरून्त ठाउँ सर्छन। मरेको मान्छेलाई उनीहरू किन नजलाएर गाड्छन् ? यसको पनि पीडादायक कारण रहेछ। जीवनभर राम्रो घरबास नपाएकामा राउटेलाई पनि चिन्ता रहेछ।यस जुनीमा राम्रा घरमा बस्न नपाए पनि अर्को जुनीमा राम्रो घर पाओस् भनेर गाड्ने गरिएको हो भन्ने उनीहरूको भनाई छ|
खानपिन, अव्यवस्थित बसाइ र औषधि उपचारको अभावले गर्दा सरदर महिनामा एक जनाको मृत्यु हुने गरेको शाहीले बताए। यही कारण राउटेको संख्या वर्षौंदेखि १ सय ५० कै हाराहारीमा छ। संख्या बढ्न नसक्नुको कारण असामयिक निधन भएको उनले बताए। नयाँ ठाउँमा पनि कसैको मृत्यु भए फेरि अर्को ठाउँ खोज्ने क्रममा प्रायः राउटेहरू दाङ, सल्यान, सुर्खेत, कैलाली, दैलेख, जाजरकोट, कालिकोटजस्ता जिल्लामा पुग्ने गर्छन्।
यिनीहरूको छेटै भाषाको लिपी नभएको अनुमान गरिएतापनि योगी नरहरीनाथका अनुसार यिनीहरू काठको पेटीमा आफ्नै लिपीमा आफ्ना पूर्वजले लेखेको वंशावली र पुस्तकहरू पढद्छन। राउटेहरूलाई आधुनिक युग तिर मोडिएको पनि देखिएको छ। अहिले सम्म आदीवासीको रूपमा देखिदै आएको यो समुदाय वन विनास गर्नुको साटो वनको चौकिदार सम्म पनि रहेको देखिन्छ। साथै राउटेहरू आम नागरीकहरूको भेला र कार्यक्रममा पनि भेला हुने गर्दछन्।
सामाजिक वर्गिकरण
राउटे समुदायमा मुख्य मान्छेलाइ मानबहादुर भनिन्छ । महत्त्वपूर्ण निर्णय मुखियाले गर्दछन यो निर्णय सवैले मान्दछन। यिनीहरूका हाल प्रचलित थरहरू चाहिँ 'कल्याल', 'रास्कोटी', 'सत्याल' आदि हुन्। 'राउत' र 'साउद'जस्ता थर पनि यसै जनजाति अन्तर्गतका हुन् कि भन्ने अनुमान गरिन्छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय सल्यानको तथ्यांक अनुसार राउटेहरू राजकोटीशाही, हमालशाही, कल्याल शाही तीनओटा जात र वंशमा विभाजित छन्।
शिरवंशाहको दरबार
शिरवंशाहको दरबार एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ।
पद्म पुराण
पुराण, वैदिक कालका काफी पछिका ग्रन्थ छन्, जुन स्मृति विभागमा आउँछन्। भारतीय जीवन-धारामा जस ग्रन्थहरूका महत्त्वपूर्ण स्थान छ तीमा पुराण भक्ति-ग्रन्थहरूका रूपमा धेरै महत्त्वपूर्ण माले जान्छन्। अठारह पुराणहरूमा अलग-अलग देवी-देवताहरूलाई केन्द्र मानेर पाप र पुण्य, धर्म र अधर्म, गर्म, र अकर्मको गाथाहरू भन्ीएको छन्। केही पुराणहरूमा सृष्टिका आरम्भबाट अन्तसम्मको विवरण गरिएको छ। इनमा हिन्दू देवी-देवताहरूको र पौराणिक मिथकहरूका धेरै राम्रो वर्णन छ।
कर्मकांड (वेद)बाट ज्ञान (उपनिषद्)तर्फ आउँदै भारतीय मानसमा पुराणहरूका माध्यमबाट भक्तिको अविरल धारा प्रवाहित भए छ। विकासको यसी प्रक्रियामा बहुदेववाद र निर्गुण ब्रह्मको स्वरूपात्मक व्याख्याबाट विस्तारो-विस्तारो मानस अवतारवाद वा सगुण भक्तितर्फ प्रेरित भयो।
शाब्दिक अर्थ एवं महिमा
पुराणको शाब्दिक अर्थ -‘पुराना’ अथवा ‘प्राचीन’ हुन्छ। ‘पुरा’ शब्दको अर्थ छ - अनागत एवं अतीत। ‘अण’ शब्दको अर्थ हुन्छ -भन्नु वा बतल्याउन। रघुवंशमा पुराण शब्दको अर्थ छ "पुराण पत्रापग मागन्नतरम्" एवं वैदिक वाग्ङयमा "प्राचीन: वृत्तान्त:" दिइएको छ। सांस्कृतिक अर्थबाट हिन्दू संस्कृतिका ती विशिष्ट धर्मग्रन्थ जिनमा सृष्टिबाट लिएर प्रलयसम्मको इतिहास-वर्णन शब्दहरूबाट गरिएको छ, पुराण कहे जान्छन् पुराण शब्दको उल्लेख वैदिक युगका वेद सहित आदितम साहित्यमा पनि पाइन्छ अत: यो सबबाट पुरातन (पुराण) मान्न सकिन्छ। अथर्ववेदका अनुसार "ऋच: सामानि छन्दांसि पुराणं यजुषा सह ११.७.२") अर्थात् पुराणहरूका आविर्भाव ऋक्, साम, यजुस् औद छन्द सहित नैं भएको थियो। शतपथ ब्राह्मण (१४.३.३.१३)मा त पुराणवाग्ङमयलाई वेद नैं भनिएको छ। छान्दोग्य उपनिषद् (इतिहास पुराणं पञ्चम वेदानांवेदम् ७.१.२)ले पनि पुराणलाई वेद भन्एको छ। बृहदारण्य कोपनिषद् तथा महाभारतमा भनिएको छ कि "इतिहास पुराणाभ्यां वेदार्थ मुपर्बंहयेत्" अर्थात् वेदको अर्थविस्तार पुराणद्वारा गर्ना चाहिये। इनबाट यो स्पष्ट छ कि वैदिक कालमा पुराण तथा इतिहासलाई समान स्तरमा राखयो गए छ। अमरकोषादि प्राचीन कोशहरूमा पुराणका सर्ग (सृष्टि), प्रतिसर्ग (प्रलय, पुनर्जन्म), वंश (देवता तथा ऋषि सूचियां), मन्वन्तर (चौदह मनुका काल), र वंशानुचरित (सूर्य चंद्रादि वंशीय चरित) यो पांच लक्षण मानिएका छन्। मानिन्छ कि सृष्टिका रचनाएर्ता ब्रह्माजीले सर्वप्रथम जस प्राचीनतम धर्मग्रन्थको रचना गर्‍यो, उबाट पुराणका नामबाट जान जान्छ।
विषयवस्तु
प्राचीनकालबाट पुराण देवताहरू, ऋषियहरू, मनुष्यहरू- सबैको मार्गदर्शन गरी रहे छन्।पुराण मनुष्यलाई धर्म एवं नैतिका अनुसार जीवन व्यतीत गर्ले शिक्षा दे्दछन्। पुराण मनुष्यका गर्महरूका विश्लेषण गरेर ती्हहरू दुष्कर्म गर्लेबाट रुँक्दछन्। पुराण वस्तुतः वेदहरूका विस्तार हुन्। वेद धेरै नैं जटिल तथा शुष्क भाषा-शैलीमा लेखहरू गए छन्। वेदव्यास जीले पुराणहरूको रचना र पुनर्रचना गरयो। भन्यो जान्छ, ‘‘पूर्णात पुराण ’’ जसको अर्थ छ, जुन वेदहरूका पूरक छ, अर्थात् पुराण ( जुन वेदहरूको सियो हुन् )। वेदहरूको जटिल भाषामा भन्ीएको कुराहरूको पुराणहरूमा सरल भाषामा समझाइएको छन्। पुराण-साहित्यमा अवतारवादलाई प्रतिष्ठित गरिएको छ। निर्गुण निराकारको सत्तालाई मानदै सगुण साकारको उपासना गर्ना यी ग्रन्थहरूका विषय छ। पुराणहरूमा अलग-अलग देवी-देवताहरूलाई केन्द्रमा राखएर पाप-पुण्य, धर्म-अधर्म र गर्म-अकर्मको भनेनिहरू छन्। प्रेम, भक्ति, त्याग,बाट वा, सहनशील्दै ऐबाट मानवीय गुण छन्, जसका अभावमा ती्नत समाजको कल्पना नंको जानसकती। पुराणहरूमा देवी-देवताहरूका अनेक स्वरूपहरूको लिएर एक विस्तृत विवरण मिल्दछ। पुराणहरूमा सत्यलाई प्रतिष्ठितमा दुष्कर्मको विस्तृत चित्रण पुराणकारहरूले गरिएको छ। पुराणकारहरूले देवताहरूको दुष्प्रवृत्तीहरूको व्यापक विवरण गरिएको छ लिकिन मूल उद्देश्य सद्भावनाको विकास र सत्यको प्रतिष्ठा नैं छ।
बाहिरी कडिहरू
Pourâna Purana पुराणम्
इस्वी सम्वत्
इस्वी सम्बत वा ग्रेगोरी पात्रो विश्वमा प्रयोग गरिने अन्तर्राष्ट्रिय सम्बत हो । यो संसारमा लगभग हरेक ठाउँमा उपयोग गरिने क्यालेन्डर हो। यो जुली सम्बतको रूपान्तरण हो।
इस्वी सम्बत'रको मूल एकाइ दिन हुन्छ। ३६५ दिनहरूको एक वर्ष हुन्छ, तर प्रत्येक चौथो वर्ष ३६६ दिनको हुन्छ जसलाई अधिक वर्ष (लिप इअर) भनिन्छ। सूर्यमाथि आधारित पञ्चाङ्ग हर १४६,०९७ दिनपछि दोहोरिन्छ। यसलाई ४०० वर्षहरूमा बाँडिएकोछ, र यो २०८७१ सप्ताह (७ दिन)को बराबर हुन्छ। यी ४०० वर्षहरूमा ३०३ वर्ष साधारण वर्ष हुन्छन्, जसमा ३६५ दिनहरू हुन्छन्। र ९७ लीप वर्ष हुन्छन्, जसमा ३६६ दिन हुन्छन्। यस प्रकार प्रत्येक वर्षमा ३६५ दिन, ५ घण्टा, ४९ मिनेट र १२ सेकेण्ड हुन्छन्। यसलाई पोप ग्रेगोरीले लागू गरेका हुन् र नैं यसको नाम ग्रेगोरियन क्यालेन्डर बसेको हो। यो भन्दा पहिला जूलियन क्यालेन्डर प्रचलनमा थियो, तर त्यसमा त्रुटीहरू भएकोले हटाइयो।
रणविजय सिंह
रणविजय सिंह सङ्घा (जन्म १६ मार्च १९८३) एक भारतीय टिभी प्रस्तोता एवम् मेजबान हुन् । उनलाई मुख्यतः साहसिक जोखिमपूर्ण टिभी शो एमटिभी रोडिसमा आफ्नो महत्त्वपूर्ण मेजबानीको लागि जानिन्छ, उनलाई उनको अभिनय तथा लेखन क्षेत्रमा योगदानको लागि पनि जानिन्छ । उनी मुम्बई, भारतमा रहन्छन् ।
कालो जुनबकुल्ला
कालो जुनबकुल्ला बकुल्ला प्रजातिमा पर्ने एक पंक्षी हो। यस प्रजातिले पुर्वी जगतका एसिया, बङ्गलादेश, पाकिस्तान, भारत, श्रीलङ्का, चीन इन्डोनेसिया र अस्ट्रेलियाबाट प्रजनन सुरुवात गरेको थियो। यो पंक्षीले विषेशगरी एकैठाँउमा बस्ने गर्छ भने कहिलेकाँही छोटो दुरीमा बसाइँसराइ गर्ने गर्छ।
विवरण
यस प्रजातिका बकुल्लाको एक वयस्कको लम्बाई भिन्न भिन्न भएपछि यसको अौसत लम्बाई 64 - 65 cm हुन्छ भने यसको तौल 275 - 358 g हुन्छ। यस पंक्षीको टाउको र घाँटी वरिपरिको भाग गाढा खैरो र हल्का निलो हुन्छ। यस पंक्षीको ठुँड लामो र गाढा खैरो हुन्छ जसमा माथिल्लो भाग गाढा खैरो देखि खरानी रङ्गको हुन्छ भने ठुँडको तल्लो भाग हल्का हरियो हुन्छ तर केही उपप्रजातिमा भने यो भाग हल्ला पहेँलो जस्तो पनि देखिन्छ। यसको आँखाको नानी पहेँलो देखि रातो र खैरो रङ्गको हुन्छ। यस पंक्षीको टाउको तलको भाग, घाँटी र माथिल्लो छाती कालोमा सेतो धर्सा हुन्छ। यसको कालो पुच्छर र पखेटाको माथिल्लो भाग खैरो र कालो हुन्छ। यस पंक्षीको खुट्टा कालो र हल्का खैरो हुन्छ।
वितरण र बासस्थान
यो पंक्षी विश्व भरी पाइने प्रजाति भएतापनि यो मुख्यतया भारत, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स, न्यु गीनि, सोमाली टापु र दक्षिण पुर्वी एसियामा पाइन्छ।
बाँके बकुल्लाको बासस्थान भिन्न भिन्न ठाउँमा भएतापनि यी पंक्षी विषेश गरी बाक्लो घाँसे भूमि, तालको छेउछाउ, नदि, नहर, पोखरीमा आदिमा पाइन्छन्। यो पंक्षी समुद्र तटमा म्याङ्ग्रोभ क्षेत्र र हिलो भएको ठाउँमा पनि उत्तिकै मात्रामा पाइन्छ। यस पंक्षीको धान खेती पनि एक महत्त्वपूर्ण बासस्थान हो। यो पंक्षी कहिलेकाँही गाईवस्तु भएको ठाउँमा पनि पाइन्छ। यो पंक्षी सामान्यतया तल्लो भू-भागमा बस्ने भएतापनि यी प्रजातिहरू भारतमा १,२०० मिटर उचाइ सम्म पनि पाइन्छन्। यस पंक्षीले होचो रुखमा गुण बनाउने गर्दछ।
आहारा
यस पंक्षीले मुख्यतया साँझ सक्रिय हुने भएकाले यसले साँझ र घाम डुबेपछि सिकार गर्छ। यस पंक्षीले आफ्नो आहारा विभिन्न माध्यको प्रयोग गरेर समाउने गर्दछ। यसले आफ्नो सिकारलाई लामो दुरीबाटै ठम्याउन सक्छ र त्यसलाई निकैबेर हेर्छ र सिकार यस पंक्षीको नजिक हुँदै आयो भने यसले अचानक हमला गर्छ। जमिनमा भने यसले आफ्नो सिकारलाई विस्तारै हिँडेर र यसले आफ्नो तीखो ठुँडले साकार गर्ने गर्छ। यसले माछाका अलावा किरा, फटयाङ्ग्रा, माकुरो, गाइनेकिरा आदि खाने गर्छ।
स्थित
यस पंक्षी विश्व छरिएर बस्ने र धेरै मात्रामा पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।
टेक्सास प्रेस्ली
टेक्सास प्रेस्ली (जन्म २२ जुलाई १९८१) एक अमेरिकी अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन । उनी सन् २००७बाट अश्लील चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन् ।
बडाखोला
बडखोला दैलेख जिल्लाको एक गाविस थियो। वि.सं .२०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा गाविसहरु विघटन भएको थियो।
शाकुन्तल (महाकाव्य)
शाकुन्तल लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लिखित साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको नेपाली भाषाको काव्य हो।
महाकाव्य परिचय
महाकवि कालिदासको अभिज्ञान शाकुन्तलम् को कथानकलाई प्रमुख आधार मानी यो शाकुन्तल महाकाव्य रचना गरिएको हुनाले यसमा विश्व प्रसिद्ध संस्कृत साहित्यका महाकवि कालिदासलाई नेपाली सहात्यका महाकवि देवकोटाले पछ्याएको देखिन्छ । प्रकृतिकी छोरी शकुन्तलाको प्राकृतिक साहचर्य, मानव र प्रकृतिको मधुर मिलन प्रदर्शन गर्ने उद्देश्यले प्रस्तुत महाकाव्य लेखेको हुनुपर्दछ । शाकुन्तल महाकाव्य नेपालीमा प्रकाशित सर्वप्रथम मौलिक महाकाव्य हो । यसको कथावस्तु प्राचीन इतिहास प्रसिद्ध भए तापनि कवि कल्पनाले गर्दा यो मौलिक बन्न पुगेको देखिन्छ । २००२ सालमा पहिलो पल्ट प्रकाशित भएको यो महाकाव्य नेपाली महाकाव्यको मङ्गलाचरणका रूपमा आएको छ ।
संरचना
प्रस्तुत महाकाव्यमा जम्मा २४ सर्ग रहेका छन् । प्रत्येक सर्गमा मौलिकता र नवीनता झल्केको देख्न सकिन्छ । सर्गभरि एउटै छन्द र सर्गको अन्त्यमा छन्द बदल्नु पर्ने मसिनो नियमको पनि कतै कतै पालना भएको पाइन्छ ।
छन्दविधान
यो महाकाव्य छन्दको प्रयोगशाला र पाठशाला दुबै बन्न गएको देखिन्छ । भानुभक्तद्वारा नेपाली भाषा र साहित्यमा प्रतिष्ठापित एवम् नेपालीहरूले ज्यादै मन पराएको शार्दूलविक्रीडित छन्द (चिम्ली लोचन दीर्घकाल तपमा खोलेर वासन्तिका)बाट महाकाव्यको श्रीगणेश गरेका देवकोटाले मालिनी, तोटक, भुजङ्गप्रयात, स्रग्विणी, इन्द्रवज्रा, वसन्ततिलका, अनुष्टुप्, शालिनी, स्रग्धरा, पृथ्वी, पञ्चचामर, वंशस्थ, रथोद्धता, द्रुतविलंवित, प्रहर्षिणी आदि संस्कृतका विभिन्न वार्णिक छन्दहरूलाई यस महाकाव्यमा उपयोग गरिएको छ । यति हुँदा हुँदै पनि भावलाई सर्वाधिक महत्त्व दिने महाकवि देवकोटा छन्दको बन्धनबाट सर्वथा उन्मुक्त देखिन्छन् ।
अलङ्कार विधान
मूलतः शब्दालङ्कारमा रमाउने देवकोटा अर्थालङ्कारको प्रयोग गर्न पनि पछि परेका छैनन् । अनुप्रास, श्लेष, उपमा, उत्प्रेक्षा आदिको सौन्दर्यले काव्यको शोभा बढाएको छ । यमक अलङ्कारको प्रयोगमा देवकोटा कतैकतै सोमनाथ र लेखनाथ भन्दा पनि सशक्त देखिन्छन् । हेरौ एउटा उदाहरण –
सुमनका मनका रस सारका ।
अधरका कलिला धरका थिए ।।
महक भै महको महकी भनी ।
भुनभुनाउँदथ्यो भँवरो बरो ।। १२।५३
लाक्षणिकता
यसमा पूर्वीय महाकाव्य मान्यताका अधिकांश लक्षणहरू पाइन्छन् । शास्त्रीय छन्दमा कविताको रचना हुनु, कथानक पौराणिक हुनु, शृङ्गार रस प्रधान हुनु, नायक प्रतापी क्षत्रीय राजा दुष्यन्त धीरोदात्त नभएपनि धीरललित प्रकृतिको हुनु, नायिका शकुन्तला स्वकीया मुग्धा हुनु प्राचीन परम्परा हो । त्यसैगरी समुद्र, वन, ऋतुहरू, साँझ, बिहान, सूर्य, चन्द्र, शिकार आदिको वर्णनमा पनि प्राचीन परम्परा छाडिएको छैन ।
प्रकृतिचित्रण
देवकोटा प्रकृतिप्रेमी हुन् । उनी प्रकृतिको सुन्दर रूपका साथै भयानक रूपको पनि चित्रण गर्न सिद्धहस्त छन् । मेनकाको आगमनमा कविको कल्पना यसरी दौडिएको देखिन्छ –
सुन बादल भो सुन सूर्य भए ।
सुरद्वार खुल्यो सुनको नभमा ।।
सुनको भव भो सुनको जलले ।
सुन तार बजाउँछ कल्कलले ।। ३।१
भुवनेश्वरी
भुवनेश्वरी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
कोलडाँडा
कोलडाँडा पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
यो गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ३,८६५ रहेको छ ।
बस्सारी कन्ट्री
बस्सारी कन्ट्री सेनेगल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन २०१२ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।यो क्षेत्र बस्सारी कन्ट्री,बस्सारी, फुला र बेदिक सांस्कृतिक परिदृश्य संगै रहेको छ ।
सुलोचना (महाकाव्य)
सुलोचना (महाकाव्य) लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
मैदेन टावर (बाकु)
मैदेन टावर (बाकु) एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ।
बोगाडी
बोगाडी नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको रूपन्देही जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १२६६ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार बोगाडीको जनसङ्ख्या ८९०२ छ। यस मध्य पुरुष ५२%, र महिला ४८% छन्।
दादरा र नगर हवेली र दमन र दीव
यस प्रदेश माथि सन् १७७९ सम्म मराठाहरूको र पछि फेरी सन् १९५४ सम्म पोर्चुगेली साम्राज्यको साशन रहेको थियो । यस संघलाई भारतमा ११ अगस्त १९६१ मा सामेल गरियो । २ अगस्त को मुक्ति दिवस के रूप में मनाया जाता है।
नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालय
यस पुस्तकालयको स्थापना नेपाल सरकारबाट वि.सं. २०१३ साल पुस महिनामा भएको थियो। राजगुरु हेमराज पाण्डेका निजी पुस्तकहरू खरीद गरेर यसले पुस्तक सङ्कलन कार्य सुरू गरेको थियो। त्यस बेला यो सिंहदरबार भित्रको सिक्री ढोका भन्ने भवनमा रहेको थियो। त्यतवेला सिंहदरबारमा रहेको केन्द्रीय सचिवालयको पुस्तकालय गाभेर यसलाई अझ ठूलो बनाइएको थियो।
वि.सं. २०१७ सालमा यसलाई सिंहदरबारबाट हाल रहेको हरिहर भवनमा सारिएको हो। त्यसै ताका देखि यसले पुस्तकहरू सापटी दिन सुरू गरेको हो। तर पछि गएर यो कार्य बन्द गरियो। वि.सं. २०४४ सालमा पहिलो पटक यसले आफ्ना सम्पूर्ण सङ्कलनहरूको सूचीकरण सम्पन्न गरेको थियो।
इतिहास
तत्कालीन प्रधानमन्त्री ट‌ङ्कप्रसाद आचार्य २०१३ सालमा चीनको भ्रमणमा जाँदा एकदिन भारतको कोलकत्तामा रहनु भएछ। कलकत्तामा रहदा भारतको राष्ट्रिय पुस्तकालयको अवलोकन गरेर बिताउनु भएछ । सो पुस्तकालयको आगन्तुक पुस्तिकामा नेपालमा पनि नेपाल सरकारको राष्ट्रिय पुस्तकालय स्थापना गर्ने सोच रहेको कुरा उल्लेख गर्नु भएको रहेछ। चीन भ्रमणबाट फर्के लगत्तै नेपाल सरकारले पुर्व नायबबडा गुरुज्यू स्वर्गीय हेमाराज शर्मा पाण्डेको नीजि स‌ंकलनमा रहेको भारती भवन पुस्तकालयमा भएका करिब ३०००० पुस्तकहरु तीनलाख भारतीय रुपैयाँमा खरीद गरेर सो संकलनमा केन्द्रीय सचिवालय पुस्तकालय सिंहदरबारमा रहेका करिब ८००० पुस्तकहरु समेत मिलाएर नेपाल सरकारले विसं २०१३ साल पुस १९ गते तदनुसार सन् १९५७ जनवरी २ तारिका दिन तत्कालीन सिंहदरबारको सिक्रीढोकामा नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालयको स्थापना गरेको हो । विस‌ं २०१८ सालतिर सिंहदरवारबाट हरिहर भवनमा स्थानान्तरण भएको यो पुस्तकालय विस‍ं २०७२ साल बैशाख १२ गतेको भूकम्पका कारण भवन क्षतीग्रष्त भएपछि हाल हरिहरभवन परिसरकै बाल शाखाबाट आंशिक सेवा मात्र दिइरहेको छ । पुस्तकालयको आफ्नै नाममा जग्गा नभएका कारण सुविधासम्पन्न भवन निर्माण गरेर २१ ‌औ शताब्दीको सुबिधासम्पन्न पुस्तकालय सेवा दिन असमर्थ रहेको छ । जग्गा प्राप्तीका लागि शिक्षा मन्त्रालय मार्फत् पहल भइरहेको छ । हाल यस पुस्तकालयमा करिब १५०००० पुस्तक तथा पत्रपत्रिकाहरु रहेका छन् । अहिले राष्ट्रिय पुस्तकालयको अाँफ्नै नयाँ भवन जमलमा निर्माणाधिन छ ।
उपत्यका बमकाण्ड
वि.सं. २०४२ असार ६ गतेका दिन नेपाली कांग्रेसले सत्याग्रह गरिरहेकै बेला नारायणहिटी पश्चिम ढोका नजीक, राष्ट्रिय पञ्चायतको अर्थात् हालको प्रतिनिधिसभा भवनको मूलद्वार अगाडि, राजदरबार दक्षिण ढोका नजीक, सिंहदरबार मूलद्वार, अन्नपूर्ण होटल स्वागत कक्षमा बम पड्कियो। यस काण्डमा ५ जनाको मृत्यु र ३ जना घाइते भएका थिए, जसमा रापंस १ जवान र १ कर्मचारी तथा अन्नपूर्ण होटलका ३ जनाको मृत्यु भएको थियो। यो काण्डका दोषी रामराजाप्रसाद सिंहलाई ठहर्‍याइयो। रामराजालगायत ४ जनालाई मृत्युदण्ड र अन्य २३ जनालाई जन्मकैद सजाय सुनाइयो। २०४८ असार ९ गते १५ जनाको सजाय माफी गरियो, जसमा रामराजाप्रसाद सिंह पनि थिए।
शरद भेषावकर
शरद भेसवाकर नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमबाट खेल्ने खेलाडी हुन् ।
सूर्यस्नान
सूर्यस्नान कृष्ण प्रधानद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
रसेल पिटर्स
रसेल डोनेनिक पिटर्स (जन्म सेप्टेम्बर २९, १९७०) एक भारतीय मुलका क्यानेडियन हास्य कलाकार तथा अभिनेता हुन् । उनले सन् १९८९ मा टोरन्टोबाट प्रदशन गर्न थाले र सन् २००८ मा उनले जेमिनी पुरस्कार जितेका थिए । उनी हाल लस एन्जलस बसोबास गर्दछन् ।
प्रारम्भिक जीवन
रसेल पिटर्सको जन्म एरिक र मौरीनको कोखबाट टोरन्टो, ओन्टारियोमा भएको थियो । उनी चार वर्षको हुँदा उनको परिवार ओन्टारियो को नजिकै शहर ब्राम्पटनमा बसाई सरेका थिए ।
पेशागत जीवन
पिटर्सले आफ्नो अभिनय जीवनको शुरुवात सन् १९८९ मा टोरन्टोबाट गरेका हुन् । त्यस पछि उनले संयुक्त राज्य अमेरिका, ब्रिटेन, अस्ट्रेलिया, चीन, हङकङ, सिंगापुर, डेनमार्क, दक्षिण अफ्रिका, भियतनाम, न्युजिल्यान्ड, सिङ्गापुर, फिलीपीन्स, श्रीलङ्का, भारत, संयुक्त अरब इमिरेट्स, जोर्डन, लेबनान, ट्रीनिडाड तथा अन्य देशहरूमा प्रदशन गरेका छन् । उनले चार पटक जेमिनी पुरस्कार, को लागि नामांकित गरिएका थियो । उनलाई क्यानाडाई हास्य पुरस्कार समारोह मा सर्बश्रेष्ठ पुरूष हास्य कलाकारको लागि पनि नामांकित गरिएको थियो । १६ अगस्त २००६ मा उनको कमेडी स्पेशल Russell Peters: Outsourced कमेडी सेन्ट्रल मा प्रसारित भयो । डीभिडी संस्करणमा प्रदर्शन उपलब्ध थियो । डीभिडी विशेष रूपमा क्यानाडामा लोकप्रिय भयो र यसको १००,००० भन्दा धेरै प्रतिको बिक्रि भएको थियो । यो धेरै समयसम्म रही रह्यो । पिटर्सको DVD/CD कम्बो Russell Peters: Red, White, and Brown को मेडीसन स्क्वेयर गार्डन को WAMU थियेटर मा २ फरवरि २००८ मा रेकर्ड कायम गरेको थियो । पिटर्स तथा उनका भाइ स्वयमले रेड, व्हाइट र ब्राउन को निर्मत तथा लगानी गरेका थिए । यो समय  पिटर्स CBC रेडियो ओन मा रेडियो सिचुएसन कमेडी शृङ्खला, मनसून हाउस को निर्माण तथा उसको अभिनय गर्दै छन् । जून २००८ तथा २००९ को बिच पीटर्सले $१० मिलियन कमाए, जसको श्रेय उनी बाह्र महिनाको दौरान सबैभन्दा बढी पारिश्रमिक पाउने हास्य कलाकार मध्ये एक भएका थिए ।
उल्लेखनीय प्रदर्शन
सन् २००७ मा, टोरन्टो एयर क्यानाडा केन्द्र एकल शो को लागि दुई दिनमा १६,००० भन्दा बढी टिकट बिक्री हुने पिटर्स पहिलो हास्य अभिनेता थियो । उहाँले दुई-दिन बिक्री अवधिमा ३०,००० भन्दा बढी टिकट राष्ट्रिय स्तरमा बिक्री गरी समाप्त गर्नुभयो। उहाँले सन् २००९ मा आफ्नो शो मा १६,००० भन्दा बढी टिकट बिक्री गर्दा उहाँले लन्डन ०२ एरिना मा एक बेलायत कमेडीमा बिक्री रेकर्ड भङ्ग गरेका थिए ।
चन्द्र सावद
चन्द्र सावद नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमबाट खेल्ने खेलाडी हुन् ।
ऋतु
हिन्दू ऋतुहरू
हिन्दू प्रचलन अनुसार एक वर्षमा ६ वटा ऋतुहरू हुन्छन् । तिनका नाम यस प्रकार रहेका छन् ।
पश्चिमी ऋतुहरू
पश्चिमी प्रचलन अथवा अङ्ग्रेजीका अनुसार एक वर्षमा चारवटा ऋतु हुन्छन् यिनका नामहरू यस प्रकार छन् ।
सृष्टिकर्ता
सृष्टिकर्ता मित्रलाल पंज्ञानीद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
तिराम
तिराम नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकाश क्षेत्र, राप्ती अञ्चलको प्युठान जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
बोहरागाउँ
बोहरागाउँ नेपालको धवलागिरि अञ्चलको बाग्लुङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १२१८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार बोहरागाउँको जनसङ्ख्या ५६३३ छ। यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% छन्।
भारतीय मानक समय
भारतीय मानक समय (छोटकरीमा आइएसटी) भारतको समय सूचक हो । यसको मानक समय क्षेत्र यूटिसी +५:३० रहेको छ । भारतमा यसै समयलाई मात्र आधार मानेर समय सिमा नियत्रण गर्ने गरिन्छ । सैन्य र उड्डयन समयमा, आइएसटीलाई E ले सुचित गर्ने गरिन्छ । भारतीय मानक समयलाई ८२.५° पूर्वी देशान्तर आधार मानेर भारतको उत्तर प्रदेशराज्यको इलाहाबाद केन्द्र मानि समय सीमा छुट्याइएको छ ।
विद्युतीय अपराध
विद्युतीय अपराध वा साइबर अपराध कम्प्युटर तथा कम्प्युटर सञ्जाल प्रयोग गरेर हुने जुनसुकै प्रकारका अपराधहरू हुन्। यसमा इन्टरनेट, इन्ट्रानेट र एक्स्ट्रानेटसँग सम्बन्धित आपराधिक गतिविधिहरू पर्छन्। यसलाई हेर्ने र रोकथाम गर्न ल्याइएको कानुन विद्युतीय कानुन हो।
नेपालको विद्युतीय कारोबार ऐन– २०६३ ले “कम्प्युटर, इन्टरनेट लगायतका विद्युतीय सञ्चारमाध्यमहरूमा प्रचलित कानुनले प्रकाशन तथा प्रदर्शन गर्न नहुने भनी रोक लगाएका सामग्री वा सार्वजनिक नैतिकता, शिष्टाचार विरुद्धका सामग्री प्रकाशन वा प्रदर्शन गर्नेलगायतका कामलाई विद्युतीय कसुर भनी परिभाषा गरेको छ।
इन्टरनेटको प्रयोगमार्फत गरिने चरित्र हत्या, हिंसा फैलाउने कार्य, यौनजन्य हिंसा, इन्टरनेट धोकाधडी, अर्काको पहिचान अनधिकृत रूपमा प्रयोग, क्रेडिट कार्ड तथा बैङ्क खाता आदिको चोरी गरि गरिने बैङ्किङ कसुर, अर्काको कम्प्युटर, विद्युतीय उपकरण तथा नेटवर्कमा पुर्‍याउने क्षति लगायत अवैधानिक कार्यलाई पनि विद्युतीय अपराध मानिन्छ।
विद्युतीय स्वरूपमा गैरकानुनी कुरा प्रकाशन गर्ने
कम्प्युटर, इन्टरनेट लगायतका विद्युतीय सञ्चार माध्यमहरूमा प्रचलित कानुनले प्रकाशन तथा प्रर्दशन गर्न नहुने भनी रोक लगाएका सामग्रहरू वा सार्वजनिक नैतिकता, शिष्टाचार विरुद्धका सामग्री वा कसैप्रति घृणा वा द्वेष फैलाउने वा विभिन्न जात जाति र सम्प्रदायबीचको सुमधुर सम्बन्धलाई खलल पार्ने किसिमका सामग्रीहरू प्रकाशन वा प्रदर्शन गर्ने वा गर्न लगाउने ।
कम्प्युटर सामग्रीमा अनधिकृत पहुँच
कुनै व्यक्तिले कुनै कम्प्युटरमा रहेको कुनै कार्यक्रम, सूचना वा तथ्याङ्कमा पहुँच प्राप्त गर्ने मनसायबाट सो कम्प्युटरको धनी वा जिम्मेवार व्यक्तिबाट कुनै अख्तियारी नलिई सो कम्प्युटरको प्रयोग गरेमा वा अख्तियारी लिएमा ।
झुट्टा व्यहोराको सूचना दिने
कुनै व्यक्तिले प्रमणीकरण गर्ने निकायको इजाजतपत्र प्राप्त गर्ने वा अन्य कुनै मनसायले नियन्त्रक समक्ष वा डिजिटल हस्ताक्षर प्रमणपत्र प्राप्त गर्ने वा अन्य कुनै मनसायले प्रमाणीकरण गर्ने निकाय समक्ष पेश गर्ने कुनै व्यहोरा जानीजानी लुकाएमा वा ढाँटेमा वा जानाजानी झुट्टा व्यहोरा पेश वा दाखिला गर्ने कार्य ।
झुट्टा इजाजतपत्र वा प्रमाणपत्र पेश गर्ने वा देखाउने
नियन्त्रकले जारी गरेको इजाजतपत्र प्रप्त नगरी प्रमाणीकरण गर्ने निकायको रूपमा कार्य गर्ने
कम्प्युटर जालसाजी गर्ने
जालसाजी वा अन्य कुनै गैरकानुनी कार्य गर्ने उद्देश्यले डिजिटल हस्ताक्षर प्रमाणपत्र सृजना गरेमा, प्रकाशन गरेमा वा अन्य व्यहोराले उपलब्ध गराएमा वा कुनै बिलको भुक्तानी रकम, कसैको खाताको बाँकी मौज्दात (ब्यालेन्स), कुनै आपूर्ति र भण्डार (इन्भेण्टरी) वा जुनसुकै बखत भुक्तानी दिने कार्ड (ए.टी.एम.कार्ड) मा मिलोमतो गरी वा अन्य कुनै तरिकाले जालसाजी गरी लाभ उठाउने ।
कम्प्युटर स्रोत सङ्केतको चोेरी
कम्प्युटर स्रोतको सङ्केत (सोर्स कोड) लाई यथावत् राख्ने गरी तत्काल व्यवस्था गरेको अवस्थामा कुनै व्यक्तिले कुनै कम्प्युटर, कम्प्युटर कार्यक्रम, कम्प्युटर प्रणाली वा कम्प्युटर नेटवर्कका लागि प्रयोग हुने कम्प्युटर स्रोतको सङ्केत (सोर्स कोड) लाई जानी–जानी वा बदनियत राखी चोरी गरेमा, नष्ट गरेमा, परिवर्तन गरेमा वा त्यस्तो काम गर्न लगाएमा ।
विद्युतीय स्वरूपमा गैरकानुनी कुरा प्रकाशन गर्ने
कम्प्युटर, इन्टरनेट लगायतका विद्युतीय सञ्चार माध्यमहरूमा प्रचलित कानुनले प्रकाशन तथा प्रर्दशन गर्न नहुने भनी रोक लगाएका सामग्रीहरू वा सार्वजनिक नैतिकता, शिष्टाचार विरुद्धका सामग्री वा कसैप्रति घृणा वा द्वेष फैलाउने वा विभिन्न जात जाति र सम्प्रदायबीचको सुमधुर सम्बन्धलाई खलल पार्ने किसिमका सामग्रीहरू प्रकाशन वा प्रदर्शन गर्ने ।
नेपालमा विद्युतीय कानुन
विद्युतीय कारोबार सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको ऐन
विद्युतीय तथ्याङ्क आदान–प्रदानको माध्यमबाट वा अन्य कुनै विद्युतीय सञ्चार माध्यमबाट हुने कारोबारलाई भरपर्दो र सुरक्षित बनाई विद्युतीय अभिलेखको सृजना, उत्पादन, प्रशोधन, सञ्चय, प्रवाह तथा सम्प्रेषण प्रणालीको मान्यता, सत्यता, अखण्डता र विश्वसनीयतालाई प्रमाणीकरण तथा नियमित गर्ने व्यवस्था गर्न र विद्युतीय अभिलेखलाई अनधिकृत तवरबाट प्रयोग गर्न वा त्यस्तो अभिलेखमा गैरकानुनी तवरबाट परिवर्तन गर्ने कार्यलाई नियन्त्रण गर्नका लागि कानुनी व्यवस्था गर्न वाञ्छनीय भएकोले, प्रतिनिधिसभाको घोषणा, २०६३ जारी भएको पहिलो वर्षमा प्रतिनिधिसभाले यो ऐन बनाएको ।
विद्युतीय अपराध जोखिम न्यूनिकरण
विद्युतीय अपराधका घटनाहरू बढ्नुमा राज्यको विद्युतीय सुरक्षा नीति र व्यवस्थापन पक्ष नै फितलो हुनु हो । विद्युतीय अपराध बिरुद्धको अभियानमा राज्यको नीति र लगानीको खाँचो देखिन्छ । सूचना प्रविधि प्रयोगको सबैभन्दा उत्तम प्रयोग र उपयोग गरेर मात्रै यसको जोखिम न्यूनिकरण गर्न सकिन्छ ।
नेपालमा विद्युतीय हमलाको अवस्था बढेर गएकाले विद्युतीय अपराधका घटनाहरूमा बृद्धि हुदै गइरहेको छ । बैङ्क तथा बित्तिय क्षेत्रमा विद्युतीय हमलाका घटनाहरू बढेर गएको छ । नेपालमा बढ्दो विद्युतीय थ्रेटसँगै विद्युतीय सुरक्षाको प्रभावकारी व्यवस्थापन हुन सकेको छैन । त्यसैले साइवर अपराध र विद्युतीय अपराधबिरुद्धको अभियान अहिलेको आवश्यकता हो ।
बिजुली बत्ती
बिजुली बत्ती (बल्ब Bulb) बिजुलीबाट बल्ने एउटा उपकरण हो।
बडाभैरव
बडाभैरव दैलेख जिल्लाको एक गाविस हो।
मझुवा
मझुवा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
हाडमासुको पहाड
हाडमासुको पहाड शिव अधिकारीद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय (नेपाल)
भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालय नेपाल सरकारको सबैभन्दा माथिल्लो सरकारी निकाय हो जसले भौतिक पूर्वाधारहरूनिर्माण, योजन्बद्ध शहरी विकाश, निर्माण कार्यमा किफायती तथा उच्च स्तरीय प्रविधिको प्रयोग, निर्माण मापदण्डहरूनिर्धारण तथा त्यस सम्बन्धि नीति नियमहरू वनाउने गर्दछ। पहिलेको निर्माण तथा यातायात मन्त्रायलाई हेरफेर गरेर यो मन्त्रालयको स्थापना भएको हो।
उद्देश्यहरू
भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालयका उद्देश्यहरू यस प्रकार छन्।
सम्पर्क ठेगाना
भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालय सिहदरवार, काठमाडौँ, नेपाल फोन : ४२११७८२, ४२११९३१, ४२११७३२, ४२११६५५ फ्याक्स : ४२११७२० ईमेल : info@moppw.gov.np; moppwnp@ntc.net.np
आधिकारीक वेबसाईट
moppw.gov.np
चीन
चीन (चीनियाँ: 中国) अधिकारिक नाम जनवादी गणतन्त्र चीन (PRC) पूर्वी एसियामा अवस्थित देश हो। १.३ अरब मानिसहरूको साथ यो विश्वको सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको देश हो र ९६,४१,१४४ वर्ग किलोमीटर क्षेत्रफलको साथ यो रूस र क्यानाडा पछि विश्वको तेस्रो सबैभन्दा ठूलो क्षेत्रफल वाला देश हो। यति विशाल क्षेत्रफल भएको कारण यसको सीमानासँग जोडीने देशहरूको संख्या पनि विश्वमा सर्वाधिक (रूसको बराबर) छ, जो यस प्रकार छ (उत्तरबाट दक्षिण तर्फ): रूस, मंगोलिया, उत्तर कोरिया, भियतनाम, लाओस, म्यान्मार, भारत, भुटान, नेपाल, पाकिस्तान, अफ्गानिस्तान, ताजिकिस्तान, किर्गिस्तान, र कजाखिस्तान। उत्तर पूर्वमा जापान र दक्षिण कोरिया चीनको मुख्य भूमिबाट नजीकै छन।
राष्ट्र नेपालको उत्तरको छिमेकी र अत्यान्त घनिष्ठ मित्र देश पनि हो। यस देशलाई जनवादी गणतन्त्र चीन भनिन्छ। तर सामन्यताया नेपालीमा चीन भनेर चीनिन्छ। आम रूपमा हाल गणतन्त्र चिन भनेर चिनीने ताइवान समेतका सबैभाग बुझाएर नेपालीमा चीन भन्ने बुझिन्छ। जनवादी गणतन्त्र चीन विश्वमै सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको देश हो। यसको जनसङ्ख्या एक अर्व ३० करोड जती रहेको छ। जुन विश्वकै पांचभागको एक भाग भन्दा केही कम रहेको छ। चीनको राजधानी बेजीगं हो। १९४९ मा मावत्सेतुंगको नेतृत्वमा भएको चिनिया जनवादी क्रान्ती पछि हाल यहा चिनीया कम्युनिष्ट पार्टीले एकदलीय प्रकारको शासन चलाई रहेको छ। तर कम्युनिस्टहरूको विजय संगै भागेर ताइवान टापुमा पुगेका कुवोमिन्तागं जसलाई पश्चिमा विश्वले सहयोग गरीरहेको छ। यिनिहरूसँग चिनले लामो समयदेखि विवादको सामना गरी रहनुपरेको छ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घ सुरक्षा परिषदको पांचमध्ये एक स्थायी सदस्य राष्ट्र चीन आणवीक शक्ति संपन्न राष्ट्र हो। चीन साङ्घाई सहयोग सङ्गठन, ब्रिक्स  जी-२०, इन्टरनेसनल इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क  (IIB) र विश्व व्यापार संघटन (WTO)को सदस्य पनि हो। अत्यान्त द्रुत गतीमा आर्थिक विकास गरीरहेको चीनलाई उदयमान माहशक्ती मानीन्छ। यो देशको ग्राहस्थ उत्पादन प्रतिवर्ष १० प्रतिशत भन्दा छिटो बढीरहेको छ, जुन संसारकै लागि आश्चर्य भएको छ। द्रुत आर्थिक विकास गरीरहेको चिन त्यही गतीमा आर्थिक माहशक्तीमा रूपान्तरण भइरहेको छ। यस देशले सन २००६ मा इटालीलाई नाघेर ६ नं तथा सन २००७ मा फ्रान्स तथा बेलायतलाई नाघेर आफुलाई विश्वको ४ नं.र हाल (सन् २०१०) जापानलाई उछिनेर चीन अमेरिकापछि दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र बनेको छ। चिन संसारकै फलाम, कंक्रिट तथा पेट्रोलीयम पदार्थको ब्यापारको मुख्य खेलाडी हो।
जनसङ्ख्या
एक अर्व ३० करोडको हाराहारीमा जनसङ्ख्या पुगेको विशाल राष्ट्र चीनले जनसङ्ख्या नियन्त्रणमा कडाइ गरेको छ। हामी दुई हाम्रो एक भन्ने सिदान्तलाई अङ्गिकार गरी दम्पतिलाई एकमात्र बच्चा पाउन प्रोत्साहन गरिएको छ। एक मात्र बच्चाको दायित्व राष्ट्रले लिने व्यवस्था गरिएको छ।
प्रशासनिक विभाग
चीन सरकारको के नियन्त्रणमा जम्मा ३३ प्रशासनिक विभाग छ, र यस बाहेक यसले ताइवानलाई आफ्नो एउटा प्रान्त मानेको छ, तर यसमाथि उसको नियन्त्रण छैन।
चीनको जम्मा २३ प्रान्त वटा छ। तिनिहरूको नाम यस प्रकार छ :- अनहुइ, फुजियान, ग्वागंसु, ग्वागंडुगं,ग्वीझिउ, हुवेइ, हाइनान, हेलीज्यंग, हेनान, हेवेइ, हुनान, ज्यागंसु, जिलीन, लियानिंग, कांगाहाइ, साहंगसी, सांनडोग, सिचुवान, साय्यांसी, ताइवान, युनान र झियाझिगं
तिब्बत,ग्वागंसी, निंगस्या, सिगंज्याग, भित्री मंगोलीया
बेजीगं, सघांइ, चुगंकिंग, तिनजिन
हङकङ ,मकाउ
सि जिनपिङ जनवादी गणतन्त्र चीनका राष्ट्रपति हुन।
अर्थतन्त्र
चीनको अर्थतन्त्र राज्य नियन्त्रीत अर्थतन्त्र नै हो। तर १९८२ तिर देखि देगं स्याव पिगंले सुरू गर्नुभएको आर्थिक उदारिकरणले चीनमा जमीन खरीद बिक्री साना तथा मध्यम उद्योगको विकास तथा द्रुततर आर्थिक विकास का साथै बहुराष्ट्रिय कंपनीहरूको अथाह संम्पति चीन भित्रयाउन तथा त्यसको प्रतिफल लिन स्थायी सुरक्षा ब्यावस्था र राजनीतिक स्थायित्व भएको देश चिन सफल भएको छ।
धर्म
बुद्ध,कन्फुसियस र तावो चीनका मुख्य धर्म हुन र पश्क्षिमी थोरै क्षेत्र तथा पूर्वको हाइनान टापुमा समेत केही मुसलमान हरूको बसोबास पाइन्छ।
जीवनशैली
चिनिया हरू सांस्कृतीय रूपमा अत्यान्त संपन्न छन हाल बढदैगएको बजारीकरणको प्रभाव चिनिया समाजमा पनि पाइन्छ।
अरु सम्बन्धित विषयहरू
नेपाल चीन संबध
नेपाली राजा अंशुवर्माकी छोरी राजकुमारी भृकुटीको चिनीया राजा स्रंग चंग गम्पो सँग गरिएको थियो। उनले तिब्बतमा बुद्ध धर्मको प्रचारमा निकै ठूलो योगदान गरिन त्यसपछी नेपाली कलाकार अरनिकोले पहिले तिब्बत र पछि बेजीग सम्म मन्दिर बनाउन पुगेका थिए बेजीगंमा हाल सम्म रहेको सेतो प्यागोडा अरनिकोले बनाएका थिए। जुन नेपाल र चिन संबधको कोशेढुगो भएर बसीरहेको छ।
पञ्चशिलका आधारमा १९५५ को अगस्ट एकमा नेपाल र चीन वीच औपचारिक दौत्यसंबधको स्थापना पछि नेपाल र संबधमा नया आयाम थिपियो। जनस्तरमा विकसीत संबधका साथै उच्च स्तरमा भएका अनगिन्ति भ्रमण भए राजा महेन्द्र, राजा बीरेन्द्र तथा राजा ज्ञानेन्द्र राष्ट्रप्रमुखको रूपमा तथा प्रधानमन्त्रीहरू टंक प्रसाद आर्चाय, विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला, कृतीनिधी विष्ट, गिरीजा प्रसाद कोइराला, मनमोहन अधिकारी तथा शेरबहादुर देउबाले चीनको औपचारीक भ्रमण गर्नुभएको छ भने अझै नेपालका राजा बीरेन्द्रले त तिब्बत भ्रमण गर्ने पहिलो र एकमात्र विदेशी राष्ट्र प्रमुख समते हुनुभएको थियो। उहाको कार्यकाललाई नेपाल चीन संबधलाई स्वर्ण युगको रूपमा नेपाल चीन संबधका जानकारहरू संझन्छन्। राजा बीरेन्द्रले चीनको १० पटक भ्रमण गर्नुभएको थियो। त्यसै गरी चिनीया प्रधानमन्त्री चाउ एन लाईले सन १९५७ र १९६० मा गरी २ चोटी नेपाल भ्रमण गर्नुभएको थियो भने। त्यसैगरी चिनका प्रधानमन्त्री हरू झु झियागं, लिपेगं, झुरोगंजीले विभिन्न खण्डमा नेपाल भ्रमण गर्नु भएको छ। त्यसैगरी चिनिया राष्ट्रपतिहरू लि सिनान तथा जियाग जेमीनले नेपालको भ्रमण गर्नुभएको थियो। चर्चित चिनिया नेता देंग स्यावपिंगले पनि सन १९७८ मा उपप्रधानमन्त्रीको रूपमा नेपालको भ्रमण गर्नुभएको थियो। साथै दुई देशको सिमा समस्या आधुनिक र सर्बमान्य प्रविधि अन्तर्गत १९७८ मा समाधान गरियो। त्यसैगरी नेपालको विकासमा चिनीया आर्थिक सहयोगले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न थाल्यो। त्यसै गरी संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा दुवै देशले खेलेको सन्तुलीत र मैत्रीपूर्ण भूमिकाले दुबै देशलाई अझ नजिकल्यायो। नेपालले सधै भरी एक चीन नीतिलाई मान्दै आएको छ। नेपाल जनवादी गणतन्त्र चीनलाई मान्यता दिनुपर्छ भन्ने पहिलो पंत्तिका राष्ट्रहरूमध्ये एक हो। त्यसै गरी चीनलाई संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सुरक्षा परिषदमा सदस्यता दिनुपर्छ भनेर लविगं गर्न एक प्रमुख राष्ट्र पनि नेपाल हो। साथै नेपालले कहिले पनि चीन विरोधी गतिबिधी आफ्नो माटोबाट हुन नदिने प्रतिबद्धता पनि जनाएको र व्यवाहरमा लागु पनि गरी रहेको छ।
अग्नि पुराण
अग्निपुराण पुराण साहित्यमा आफ्नो व्यापक दृष्टि तथा विशाल ज्ञान भण्डारका कारण विशिष्ट स्थान रख्दछ। विषयको विविधता एवं लोकोपयोगिताको दृष्टिबाट यस पुराणको विशेष महत्त्व छ। यसमा परा-अपरा विद्याहरूको वर्णन, महाभारतका सबै पर्वहरूको सङ्क्षिप्त कथा, रामायणको सङ्क्षिप्त कथा, मत्स्य, कूर्म आदि अवतारहरूको कथाहरू, सृष्टि-वर्णन, दीक्षा-विधि, वास्तु-पूजा, विभिन्न देवताहरूका मन्त्र आदि अनेक उपयोगी विषयहरूका अत्यन्त सुन्दर प्रतिपादन गरिएको छ।
अग्नि पुराणको सङ्क्षिप्त जानकारी
अग्नि पुराणमा अग्निदेवले ईशान कल्पको वर्णन महर्षि वशिष्ठबाट गरेका छन्। यसमा पन्द्र हजार श्लोक छन्, यसका भित्र पहिले पुराण विषयका प्रश्न छन् र अवतारहरूको कथा बताइएका छन्, फिर सृष्टिको विवरण र विष्णुपूजाको वृतांत छ। यसपछि अग्निकार्य, मन्त्र, मुद्रादि लक्षण, सर्वदीक्षा विधा र अभिषेक निरूपण छ। यसपछि मंडलको लक्षण, कुशामापार्जन, पवित्रारोपण विधि, देवालय विधि, शालग्रामको पूजा र मूर्तीहरूको अलग अलग विवरण छ। फिर न्यास आदिको विधान प्रतिष्ठा पूर्तकर्म, विनायक आदिको पूजन, नाना प्रकारको दीक्षाहरूको विधि, सर्वदेव प्रतिष्ठा, ब्रहमाण्डको वर्णन, गङ्गादि तीर्थहरूका माहात्म्य, द्वीप र वर्षको वर्णन, माथि र नीचेका लोकहरूको रचना, ज्योतिश्चक्रको निरूपण, ज्योतिष शास्त्र, युद्धजयार्णव, षटकर्म मन्त्र, यन्त्र, औषधि समूह, कुब्जिका आदिको पूजा, छ: प्रकारको न्यास विधि, कोटि हुँम विधि, मनवन्तर निरूपण ब्रह्माचर्यादि आश्रमहरूका धर्म, श्राद्धकल्प विधि, ग्रह यज्ञ, श्रौतस्मार्त गर्म, प्रायश्चित वर्णन, तिथि व्रत आदिको वर्णन, वार व्रतको कथन, नक्षत्र व्रत विधिको प्रतिपादन, मासिक व्रतको निर्देश, उत्तम दीपदान विधि, नवव्यूहपूजन, नरक निरूपण, व्रतहरूऔर दानहरूको विधि, नाडी चक्रको सङ्क्षिप्त विवरण, संध्एको उत्तम विधि, गायत्रीका अर्थको निर्देश, लिंगस्तोत्र, राज्याभिषेकका मन्त्र, राजाहरूका धार्मिक कृत्य, स्वप्न सम्बन्धी विचारको अध्याय, शकुन आदिको निरूपण, मंडल आदिको निर्देश, रत्न दीक्षा विधि, रामोक्त नैतिको वर्णन, रत्नहरूका लक्षण, धनुर्विद्या, व्यवहार दर्शन, देवासुर सङ्ग्रामको कथा, आयुर्वेद निरूपण, गज आदिको चिकित्सा, तीका रुँगहरूको शान्ति, गो चिकित्सा, मनुष्यादिको चिकित्सा, नाना प्रकारको पूजा पद्धति, विविध प्रकारको शान्ति, छन्द शास्त्र, साहित्य, एकाक्षर, आदि कोष, प्रलयको लक्षण, शारीरिक वेदान्तको निरूपण, नरक वर्णन ,योगशास्त्र, ब्रह्मज्ञान तथा पुराण श्रवणको फल बताइएको छ।
हुस्सू पथिक
हुस्सू पथिक माधवप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
खस्यौली
जनसङ्ख्या
यो गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार २,१३१ रहेको छ ।
दक्षिण एसियाली खेलकुद फुटबल २०१६
दक्षिण एसियाली खेलकुद फुटबल २०१६ (साग फुटबल २०१६) आयोजक राष्ट्र भारत मा सम्पन्न भएको थियो।यो खेल दक्षिण एसियाली खेलकुद अन्तर्गत महिला र पुरूष गरी दुई विधामा खेलाईएको थियो।
पुरुष स्पर्धा
दक्षिण एसियाली खेलकुद फुटबल २०१६ मा पुरष स्पर्धामा
समूह A
खेलहरू
पुरुष स्पर्धा गोलकर्ता
आत्मघाति गोल
इलिनर अस्ट्रम
इलिनर अस्ट्रम (७ अगस्ट, १९३३- १२ जुन, २०१२) एक अमेरिकी महिला अर्थशास्त्री थिइन् । यिनी ओलिवर विलियमसनका साथ संयुक्त रूपमा सन् २००९को अर्थशास्त्र विधामा नोबल स्मृति पुरस्कार प्राप्त गरेकी थिइन् । अर्थशास्त्रमा यो पुरस्कार प्राप्त गर्ने उनी प्रथम महिला हुन्।
व्यक्तिगत जीवन र शिक्षा
इलिनर अस्ट्रमको जन्म लस एन्जलस, क्यालिफोर्नियामा भएको हो । उनको बुवा हपकिन्स, एक सङ्गीतकार थिए भने आमा एड्रियन, एक सेट डिजाइनर थिइन् । उनको जीवनको शुरुवातमै उनका बुवा आमा आलग भए र उनी धेरै समय आफ्नो आमासँगै बसिन् । अस्ट्रमले सन् १९५१ मा बेवर्ली हिल्स उच्च विद्यालयबाट स्नातक गरिन् र सन् १९५४ मा युसिएलएबाट बिए (अनर्स) राजनीतिक विज्ञानमा तीन वर्षे स्नातक गरिन् ।
बालुवाटार (दैलेख जिल्ला)
बालुवाटार दैलेख जिल्लाको एक गाविस हो।
ढुंगेगढी
ढुंगेगढी नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकाश क्षेत्र, राप्ती अञ्चलको प्युठान जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
फुला मानिस
फुला सेनेगल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन २०१२ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।यो क्षेत्र बस्सारी कन्ट्री,बस्सारी, फुला र बेदिक सांस्कृतिक परिदृश्य संगै रहेको छ ।
सुविन लिम्बू
सुविन लिम्बू १८ औ मिस नेपाल हुन्। धरान घर भएकी लिम्बू सन् २०१० मा सम्पन्न मिस मंगोलकी फर्स्ट रनरअप पनि भएकी थिइन्। काठमाडौंमै बसोबास गरेर थेम्स कलेजमा बिबिए अध्ययन गरिरहेकी सुविनले अध्ययन, कविता लेखन तथा नयाँ शब्दको खोजीमा विशेष रुचि राख्ने र भविष्यमा सफल उद्यमी बन्ने लक्ष्य लिएकी छिन्।
ठुलो जुनबकुल्ला
ठुलो जुनबकुल्ला हिलोमा हिड्न सक्ने, बकुल्ला प्रजातिको जुनबकुल्ला उपप्रजातिमा पर्ने एक चरा हो। यसका दुईवटा उपप्रजातिहरू रहेका छन्, जसमा एउटा दक्षिणी जातिको चराले भने युरोप, एसिया र अफ्रिकाको उत्तरी तटिय क्षेत्रमा प्रजनन गर्दछ भने अर्को उत्तरी जातिको उपप्रजातिले भने दक्षिण अफ्रिकाको विशेष ठाउँमा मात्रै प्रजनन गर्दछ। यो चराले कुरा लुकाउने गर्दछ, यो धेरैजसो सिमसार क्षेत्रमा पाइन्छ र यो प्राकृतिक बासस्थानमा बस्न रूचाउँछ। यो खुला ठाउँमा त्यति देखिदैँन। यसको प्रमुख खाना माछा, चराको बच्चा, उभयचर, किरा आदि पर्दछन्।
यसले आफ्नो गुँड पानी भएको क्षेत्र वरिपरि प्राकृतिक बासस्थानमा बनाउने गर्दछ। पोथी ठूलो जुनबकुल्लाले अण्डा कोरल्छ र चल्लाहरूलाई खुवाउने काम गर्दछ, चल्लाहरू गुँड दुई हप्ता पछि छोड्ने गर्दछन्। पोथीले उनीहरूलाई गुँडबाट विदा नहुन्जेलसम्म उनीहरूको राम्रो हेरचाह गर्ने गर्दछ र उनीहरू ६ हप्तापछि गुँड छोड्ने गर्दछन्।
यसको दायरामा र प्राकृतिक बासस्थान र सिमसार क्षेत्रमा आएको कमीका कारण यसको जनसङ्ख्या घट्दै गइरहेको छ। तथापि यसको घट्ने क्रम एकदमै कम छ। अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यस प्रजातिको जुनबकुल्लालाई कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकरण गरेको छ। यसका केही स्थानीय जनसङ्ख्या घट्दो क्रममा रहेको छ। सबै चराहरूको प्रजातिमा यो संयुक्त अधिराज्यमा असुरक्षित चराको प्रजाति मध्य एक हो।
विवरण
यो पंक्षी हेर्दा खेरी मोटो, चमकिलो, पहेँलो हुन्छ भने यसको प्वाँख हलुका खैरो खालको हुन्छ र शरिरमा धर्सा वा रेसा परेको जस्तो देखिन्छ। यसको अर्को नाम यसै कारण लिइएको हो। यो जुनबकुल्ला उपप्रजाचिको सबैभन्दा ठूलो चरा हो। यसको भाले पोथी भन्दा ठूलो हुन्छ। ठूलो जुनबकुल्लाको लम्बाइ ६७-८१ सेमि (२७–३२ इन्च), यसको एउटा पखेटा देखि अर्को पखेटासम्मको लम्बाइ १००–१३० सेमि (३९–५१ इन्च) हुन्छ भने यसको तौल ०.८७–१.९४ किग्रा (१.९–४.३ पाउन्ड) हुन्छ।
यसको शिउर र घाँटी पछाडिको भाग कालो रङ्गको हुन्छ। यसको प्रत्येक प्वाँखहरू लामो र खुकुलोसँग मिलेका हुन्छन्। यसको प्वाँखको टुप्पो कालो र चुच्चो परेको हुन्छ। यसको घाँटीको छेउको भाग पनि कालो नै हुन्छ। यसको स्तन र पेटको भाग भने पहेँलो हुन्छ र छेउमा र बिचमा खैरो धर्सा हुन्छ। यसको पुच्छर खिया जस्तै देखिने खैरो रङ्गको हुन्छ र पुच्छरको टुप्पोमा कालो रेसा हुन्छ। यसको पखेटा पहेँलो-खैरो रङ्गको हुन्छ। यसको शक्तिशाली चुच्चो हरियो-पहेँलो हुन्छ भने चुच्चो अन्तिम भाग भने कालो हुन्छ। यसको आँखाको भित्री भाग पहेँलो रङ्गको हुन्छ। यसको खुट्टा र पञ्जा हरियो हुन्छ। किशोर ठूलो जुनबकुल्लाको प्वाँख वयस्कको जस्तै हुन्छ तर केही पहेँलो देखिन्छ जसले गर्दा छुट्याउन सजिलो हुन्छ।
वितरण र बासस्थान
ठूलो जुनबकुल्ला सिमसार क्षेत्र, पानी भएको क्षेत्र र प्राकृतिक बासस्थानमा ठूला र लामा घाँस भएका क्षेत्रहरूम पाइन्छ। यसको प्रजनन दायरा युरोप, एसियाका भाग गरी स्विडेन, फिनल्यानण्ड र पूर्वमा साइवेरिया र जापानको होकाइडो टापुसम्म फैलिएको छ। पंक्षीको उत्तरमा उपस्थिति उराल हिमश्रृङ्खलामा ५७°उत्तर साइबेरियामा ५७°उत्तरसम्म रहेको छ। यसको दक्षिणी सिमा भनेको भूमध्य सागर, कृष्ण सागर, इरान, अफगानिस्तान, कजाखस्तान, मङ्गोलिया र उत्तरी चीनको हेबे प्रदेश हो। यसको साना स्थानीय जनसङ्ख्याले ट्युनिसिया, मोरक्को र अल्जेरियामा पनि प्रजनन गर्दछ। यसले कहिलेकाहीँ तालको वरिपरि, कृषि गरिने क्षेत्रमा पनि गुँड बनाउने गर्दछ। तर रूचीमा यसले ठूलो प्राकृतिक बासस्थानलाई नै रोज्दछ, कम्तिमा २० हेक्टर वा ४९ एकर्स जसमा यसले प्रजनन गर्दछ।
यसको जनसङ्ख्याले बसाइँसराइ गर्दैनन् र १ वर्ष भरि एकै ठाउँमा बस्दछन्। उत्तर तर्फ गयो भने चराहरू प्रायः न्यानो ठाउँमा तिर बसाइँसराइ गर्दछन् तर केही चराहरू भने सोही ठाउँमा बस्ने गर्दछन्। उत्तरी युरोपका चराहरू दक्षिण र पश्चिम हुँदै दक्षिणी, उत्तरी र मध्य अफ्रिकामा पुग्ने चेस्टा गर्दछन्। उत्तरी एसियाली चराहरू भने अरबी प्रायद्विप, भारतीय उप- महाद्विप, मङ्गोलियाका केही प्रदेश गरी पूर्वी चीन तर्फ बसाइँसराइ गर्दछन्।
व्यवहार
यो प्रायः एकान्त बस्न रूचाउँछ, ठूलो जुनबकुल्ला प्राकृतिक बासस्थानमा खाना खाने गर्दछ। यो हलुकासँथ हिड्छ र आहारा पाइने ठाउँमा पानी माथिनै ढुकेर बस्ने गर्दछ। यो पंक्षी लजालु हुन्छ। यसलाई तर्सायो भने प्रायः यसले चुच्चो माथि फर्काउँछ र त्यही स्थानमा अढिक बस्दछ। यो सोही स्थानमा रहिरहँदा यसको घाँटी र स्तनको वरिपरिको क्षेत्रमा कवचजस्तो बनाउँछ र घाँटीलाई लुकाउँछ।
यो पंक्षीले प्रायः कुरा लुकाउने गर्दछ। यो धेरै जसो प्राकृतिक बासस्थान र सिमसार क्षेत्रमा लुकेर बस्छ। कहिलेकाहीँ, विशेषगरि हिउँदमा यो खुला ठाउँमा वा पानीको किनारमा बस्दछ। उडानको बेलामा, यसको पखेटा चौडा र गोलाकारको देखिन्छ। यसले उडान भर्ने ब्लामम आफ्नो घाँटी तन्काउने गर्दछ तर गती पकडिएपछि यसले आफ्नो घाँटीलाई खुम्च्याउने गर्दछ। यो त्यति धेरै उड्दैन, तर बच्चालाई आहार खोज्ने बेलामा भने सक्रिय रूपमा उड्छ। यो प्रभात र उषामा बढी सक्रिय हुने गर्दछ र खानम खोज्ने क्रममा दउनमा पनि सक्रिय हुने गर्दछ।
यसको प्रमुख खाना भनेको माछा, भ्यागुता, चेपाकाँडा, साना प्रजातिका स्तनधारी, उभयचर र ढाड नभएका जनवरहरू हुन्। यसले छिपछिपे पानीमा शिकार गर्ने गर्दछ। बेलायती रेकर्ड अनुसार यसले ३५ सेमि (१४ इन्च) सम्मका इल, अन्य माछा, मुसा, साना चरा र चराका बच्चाहरू, गँगटो, माकुरो, किराहरू पनि खाने गर्दछ। युरोप महादेशमा पाइने यस पंक्षीले भने २० विभिन्न प्रजातिका गोब्रे किरा, फट्याङ्ग्रा, गाइनेकिरा खाने गर्दछ। यसले केही पानीमा फल्ने तरकारी पनि खाने गर्दछ।
भालेले फरक फरक पोथीहरूसँग सम्भोग गर्दछ। यसले ५ वटा पोथीसँग मिलन गर्दछ। यसले पानीको किनारमा वा सिमसार क्षेत्रमा गुँड बनाउने गर्दछ। यसले खर पराल र साना साना दाउराको प्रयोग गरी गुँड बनाउने गर्दछ। यसको सामान्य अण्डाको लम्बाई ५२ मिमि र चौडाई ३८ मिमि (२.० र १.५ इन्च) हुन्छ। अण्डा चमक रहित, खैरो हुन्छ भने यसको सिमानामा कालो चिन्ह हुन्छ। यसले मार्च र अप्रिल महिनामा ४ देखि ६ वटा सम्म अण्डा पार्दछ र लगभग २६ दिनमा पोथीले उक्त अण्डालाई कोरल्ने गर्दछ। चल्ला निस्किएपछि, चल्लाहरूले २ हप्ता गुँडमा बिताउने गर्दछन्। पोथीले भालेको मद्दत बिनानै उनीहरूलाई पालनपोषण गर्ने गर्दछ। चल्लाहरू ८ हप्ता मै राम्रोसँग उड्न सक्ने हुन्छन्।
स्थिति
ठूलो जुनबकुल्लाको विस्तारित दायरा रहेको छ। यसको विश्वव्यापी जनसङ्ख्या ११०,००० देखि ३४०,००० रहेको अनुमान गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यसको जनसङ्ख्या तुलनात्मक रूपमा कम मानिएता पनि यस पंक्षीलाई कम चासका प्रजातिको रूपमा वर्गीकरण गरेको छ। यसको घट्ने क्रम असुरक्षित वर्गलाई व्याख्या नगर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यसलाई कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकरण गरेको हो। यस चराले सिमसार क्षेत्रको कमी, प्राकृतिक बासस्थानको कमी र विभिन्न समस्यहरू भोगिरहेको छ। अफ्रिकी बसाइँसराइ गर्ने पानीचराको संरक्षण लागू हुने यो प्रजाति मध्ये एक हो। २०अौँ सताब्दीमा यसको पश्चिमी जातिहरूका चराहरूमा सिमसार क्षेत्रको कमिका कारण भारी गिरावट आएको थियो र यसको विपरीत उत्तरी जाति भने एकदमै सुरक्षा दिइएको थियो।
संयुक्त अधिराज्यमा, सन् २००७ मा ठूलो जुनबकुल्लाले प्रजनन गर्ने जोडाहरू ४४ रहेको थियो। तथापि, ल्यानकासायर जनसङ्ख्या भने हालैको दशकमा गिरावट आएको छ। पश्चिम मुलुकहरूमा ठूलो जुनबकुल्ला प्राकृतिक बासस्थानमा आकर्षित भएका छन्। २१औँ शताब्दीमा चराहरू हिउँदमा लन्डन आउने गरेको तथ्याङ्क छ।
महादेवडाँडा
महादेबडाँडा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
बख्तावर सिंह बस्न्यात
बख्तावर सिँह बस्न्यात नेपालका मूलकाजी हुन् । उनी केहरसिंह बस्न्यात र चित्रादेवी पाण्डे बस्न्यातका छोरा हुन् । उनी काजी कालु पाण्डेका नाति हुन् । उनका दाजु काजी कीर्तिमान् सिँह बस्न्यातको सन १७९९ मा मूलकाजीकै पदमा मृत्यु हुँदा उनी मूलकाजी भएका थिए । उनीपछि मामा दामोदर पाण्डेले मूलकाजी पदभार ग्रहण गरेका थिए । उनी सन् १८१० मा गढवालमा खटिएका थिए । उनले निश्पक्ष इतिहास लेखक मौलारामलाई पुरस्कृत गरेका थिए । उनको सम्मानमा मौलारामले बख्तावर यश चन्द्रिका लेखेका थिए ।
सनराइज एडम्स
सनराइज एडम्स एक पूर्व अमेरिकी अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन । सन् २००१ आफ्नो व्यवसायीक जीवनको आरम्भ गरेकी सनराइजले अश्लील चलचित्र उद्योगमा आफ्नो कार्यको लागि चर्चित पुरस्कारहरू जित्न सफल भइन् । उनी भिभिड इन्टरटेनमेन्टका लागि समेत काम गरेकी थिइन् ।
=बाल्यकाल= उनको जन्म सन् १९८२ सेप्टेम्बर १४ को दिन सेन्ट लुइ मिसौरिमा भएको थियो र उनले आफ्नो बाल्यकाल पुर्व टेक्सास एक ग्रामिण छेत्रमा बिताईन।
=वयस्क चलचित्र करियर= एडम्स ले टेक्सास छोडिन र लस एन्जलस गईन र अश्लील चलचित्रमा एक अभिनेत्रीको रूपमा आफ्नो क्यारियरको सुरूवात गरिन। एडम्स प्रशंसकहरूसँग लोकप्रिय भईन र अगस्त २००२ मा भिभिड इन्टरटेन्मेन्टसँग दुई-वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिन। यो सम्झौता एडम्स लाई कम्पनीको लागि प्रति वर्ष आठ चलचित्रहरूमा देखा पर्नुपर्ने थियो। उनी २००३ एभियन द्वरा सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीका लागि नामकरण भईन र सन् २००४ मा उनिले एभिएन द्वरा वेस्ट ओरल सेक्स सिनको अवार्ड जितेकि थिइन।
=अवार्डहरू=
=बाह्य लिङ्कहरू=
सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोल भएका पुरुष फुटबलरहरूको सूची
पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डोको नाममा सर्वाधिक १२३ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको कीर्तिमान छ ।
सूची
बाक्लो (BOLD) मा रहेको खेलाडी अझै अन्तराष्ट्रिय तहमा सक्रिय छन्।
बोहरीगाउँ
बोहरीगाउं नेपालको महाकाली अञ्चलको दार्चुला जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६७६ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार बोहरीगाउंको जनसङ्ख्या ३८६४ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
ह्मेन्दु
हृमेन्दु लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
पार्चे
पार्चे नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यस गाविसमा फैमाक्यु, माउदु, क्युफी आदि ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू रहेका छन भने सिक्लेस गाउँ, पार्चे गाउँ, दुधपोखरी लेक आदि यहाँका प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन।
बेदिक
बेदिक सांस्कृतिक परिदृश्य सेनेगल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन २०१२ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।यो क्षेत्र बस्सारी कन्ट्री,बस्सारी, फुला र बेदिक सांस्कृतिक परिदृश्य संगै रहेको छ ।
फेब्रुअरी
जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको दोस्रो महिना हो। सामान्य वर्षमा २८ दिन वा अधिक वर्षमा २९ दिन हुन्छ र २९ औँ दिनलाई अधिक दिन भनिन्छ। यो पाँच महिनाहरू मध्ये पहिलो महिना हो जसमा ३१ दिन भन्दा कम हुन्छ (अन्य चार अप्रिल, जुन, सेप्टेम्बर र नोभेम्बर हुन्)। यस महिना ३० दिन भन्दा कम हुने एक मात्र महिना हो। फेब्रुअरी उत्तरी गोलार्धमा मौसमी जाडोको तेस्रो र अन्तिम महिना हो। दक्षिणी गोलार्धमा, फेब्रुअरी मौसमको ग्रीष्मऋतुको तेस्रो र अन्तिम महिना हो (उत्तरी गोलार्धमा अगस्टको मौसमी समकक्ष हो)।
भगांकुर
'भग' तथा 'अंकुर' यी दुई शब्दले बनेको हो, जसले सामान्य रूपमा भगको अंकुर भन्ने अर्थ दिन्छ। अंग्रजीमा यसलाई clitoris भनिन्छ। भगांकुर वा भगनासिका (अंग्रेजीः Clitoris) एक योनाङ्ग हो, जुन स्त्रीहरूमा मात्र पाइन्छ। यो योनीको अगाडि मोन्स प्यूबिस(Mons pubis)को तल,बाह्य ओष्ठ(Labia majora) जोडीएको स्थानमा रहेको हुन्छ। यो अङ्ग पुरुषको लिङ्ग जस्तै कडा हुन सक्ने मांसपेसीले बनेको हुन्छ। सामान्यतया यसको लम्बाई २‍ से.मी.र मोटाई ०.५ से.मी. हुन्छ।
महिलाको यौनअङ्ग बाहिरबाट हेर्दा छालाका दुई पत्र एक-अर्कामा टाँसिए जस्तोमात्र देखिन्छ। यसैलाई हामी समग्रमा भग भन्छौं र यसैको भित्रतिर नै अन्य अङ्ग हुन्छन्। महिलाहरूमा यही भगको माथिपट्टि बोसोयुक्त तन्तुले बनेको क्षेत्र हुन्छ, जसले यौन तथा प्रजनन अङ्गहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्छ। यौनाङ्ग क्षेत्रको उक्त भागलाई अंगे्रजीमा mons pubis (मोन्स प्युबिस) भनिन्छ। युवतीको भग क्षेत्रमा भएका छालाको पत्रलाई फर्काइयो भने भित्रतिर ठूलो भगोष्ठ, सानो भगोष्ठ, भगांकुर तथा योनिद्वारजस्ता विभिन्न अङ्ग देख्न सकिन्छ।
भगक्षेत्रको दायाँ र बायाँ बोसोयुक्त तन्तुले बनेका दुई पत्र हुन्छन्, जसलाई हामी ठूलो भगोष्ठ भन्छौं र त्यसलाई बाहिरतिर फर्काइयो भने दुवैतिर एक-एक गरेर दुई साना भगोष्ठ देख्न सकिन्छ। यही साना भगोष्ठले भित्री भगक्षेत्रलाई छोपेर राखेको हुन्छ र एक किसिमले सुरक्षा प्रदान गर्छ। यी ठूला तथा साना भगोष्ठका छेउ, माथि र तलतिर एक-अर्कामा जोडिएको हुन्छ। यही भगोष्ठ जोडिएको स्थानमै भगांकुर हुन्छ। महिलालाई यौन सुख दिनु नै एकमात्र कार्य भएको देखिन्छ।भगांकुरको टुप्पोलाई पनि पुरुषको जस्तै अङ्ग्रेजीमा glans (ग्ल्यान्स) नै भनिन्छ। व्यक्ति-व्यक्तिअनुसार यसको आकार फरक-फरक हुनसक्छ, तर सामान्यतः यसको आकार केराउको दानाजत्रो हुन्छ। यसको shaft (साफ्ट) भने शरीरसँग जोडिएको हुन्छ। भगांकुरलाई छालाको एक पत्रले छोपेको हुन्छ, जसलाई clitoral hood (क्लाईटोरल हुड) भनिन्छ। भगांकुर glans (ग्ल्यान्स) अति नै यौन संवेदनशील हुन्छ र स्पर्श गर्दा वा यौन उत्तेजनाका बेला आकारमा तुलनात्मक रूपमा निकै सानो हुने भए पनि पुरुषको लिङ्गजस्तै उत्तेजित हुन्छ।
क्लिटोरियल क्रस
क्लिटोरियल क्रुरा(एकवचन: क्लिटोरियल क्रस) भगांकुरको आन्तरिक भागहरू हुन। यि भगांकुरको शरीरबाट एक उल्टो 'भी' जस्तै आकारमा फैलिएको हुन्छ। यि भेस्टिब्युलर बल्ब नजीकै हुन्छन र पनि क्लिटोरियल बल्बको नामले पनि चिनिन्छ। यिनीहरू मूत्रमार्ग, मूत्रमार्गिय स्पन्ज र योनीको दाँया र बायाँ हुन्छ र प्युबिक हाड सम्म फैलिएको हुन्छ। क्लिटोरियल क्रुराका मांसपेशिहरूलाई इस्चिओक्याभर्नोसि (ischiocavernosi) भनिन्छ। प्रत्येक क्लिटोरियल क्रस प्युबिस र इस्कियमको रामी सँग जोडिन्छ। क्रुरा भगांकुरको आधार जस्तै हुन्छ, जुन खडा हुने तन्तुले बनेको कर्पस क्यभेर्नस मांसपेशिहरूको संयोजन हो।
कर्पस क्याभेर्नस
‌‌
क्लिटोरियल हुड
‌‌
पफोस
पफोस एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ।
आधुनिक विश्वका सात आश्चर्यहरू
आधुनिक विश्वका सात आश्चर्यहरू (२०००-२००७) सन् २०००बाट सुरु भएर विश्वका २०० वटा विद्यमान प्राचिन स्मारकहरू मध्यबाट विश्वका आश्चर्यहरूको रूपमा छानिएका स्मारकहरू हुन् ।
विजेता स्थलहरू
साथै प्राचिन विश्वका सात आश्चर्य मध्ये अश्तित्वमा रहेको एकमात्र इजिप्टमा रहेको गिजा पिरामिडलाई सात आश्चर्यको सम्मानित स्थलको उपमा दिइएको छ ।
बोखिम
बोखिम नेपालको कोशी अञ्चलको भोजपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६५३ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार बोखिमको जनसङ्ख्या ३१४७ छ। यस मध्य पुरुष ४७%, र महिला ५३% छन्।
वायु पुराण
यस पुराणमा शिव उपासना चर्चा धेरै भएका कारण यसलाई शिवपुराणको दोस्रो अङ्ग मानिन्छ, फेरि पनि यसमा वैष्णव मतमा विस्तृत प्रतिपादन मिल्दछ। यसमा खगोल, भूगोल, सृष्टिक्रम, युग, तीर्थ, पितर, श्राद्ध, राजवंश, ऋषिवंश, वेद शाखाहरू, संगीत शास्त्र, शिवभक्ति, आदिको सविस्तार निरूपण छ।
विस्तार
यस पुराणमा यसमा ११२ अध्याय एवं ११,००० श्लोक छन्। विद्वानहरू 'वायु पुराण'लाई स्वतन्त्र पुराण न मानेर 'शिव पुराण' र 'ब्रह्माण्ड पुराण'को नैं अङ्ग मान्दछन्। तर 'नारद पुराण'मा जुन अठार पुराणहरूको सूची दिइएका छन्, तिनमा 'वायु पुराण'लाई स्वतन्त्र पुराण मानिएको छ।