cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सालडाँडा, स्याङ्जा
नेवार जाति
यस सालडाँडा गाउँमा नेवार जातिहरूको बसोबासका बारे करिब २०५ वर्षको ईतिहास रहेको पाईन्छ । पहिले यस ठाउँका नेवारहरू भक्तपुर, नुवाकोट आदि क्षेत्रबाट आफ्नो बासस्थान परीक्षण गर्दै यस ठाउँमा अईपुगेपछी स्थाई रूपमा ब्याबसाय गरी बसोबास गर्न सुरू गरेको पाईन्छ । ब्यापार ब्याबसाय गर्ने हेतुले बसाई सरेर आएको हुनाले यिनीहरूले प्राय चोक तथा मूलबाटो पर्ने ठाउँमा बस्ति बसालेको पाईन्छ । यस ठाउँमा मानन्धर थर भएका नेवारहरूको बस्ती रहेको छ । ब्यापार ब्याबसाय, कृषि कार्य, पशुपालनमा बढी बिस्वास राख्ने यो जाति पछिल्लो समयमा शैक्षिक स्तरमा वृद्धि भएसंगै केहि प्रसासनिक क्षेत्र तथा शैक्षिक पेशामा पनि आबद्ध रहेका छन् भने वैदेशिक रोजगारी नै यिनीहरूको पनि प्रमुख रोजगारी रहेको पाईन्छ ।
नेपालका अन्य भेगका नेवार जातिहरूको जस्तै यस भेगका नेवार जातिको पनि मातृ भाषा नेवारी भाषा हो भने नेपाली भाषा राष्ट्रिय भाषा हो । तर हाल यस भेगका नेवारहरू भने नेवारी भाषा बोल्न छाडि सकेकाछन् । भने यस ठाउँबाट लोप भैसकेको नेवारी भाषालाई पुन स्थापित गर्ने योजना सहित अगाडि बढेका छन् ।
नेपालका अन्य नेवार जातिहरूको जस्तै दशैँ, तिहार, कृष्ण जन्मअष्टमी जस्ता चाडपर्वहरू यस भेगका नेवार जातिको प्रमुख चाड हो । यस भेगका नेवार जातिमा शहरिया नेवारी संस्कृतिको प्रभाब त्यति धेरै देखिदैन । नेपालका अन्य भेगका नेवारहरूको जस्तै यस भेगका नेवार जातिको पनि आफ्नै नेवारी मौलिक पोसाक रहेको छ । भने मालासिरी गाउने, लाखे नाच्ने यस भेगका नेवार जातिको मौलिक परम्परा तथा कला र संस्कृति रहेको छ ।
अन्य जातिहरू
यस भेगमा मगर, नेवार र ब्राह्मण जस्ता जातिहरूको प्रमुख बसोबास रहेको छ । भने ती प्रमुख जाति बाहेक यस क्षेत्रमा गुरुङ लगाएत केही दलित भनिने जातिहरूको पातलो बसोबास रहेको छ । साथै ती अन्य जातिहरूले आफ्नै प्राचिन पुर्खेउली पेशालाई अंगाल्दै आएता पनि हालको समयमा शैक्षिक स्तर वृद्धि भएका कारणले जिबनस्तरमा सुधार देखिदै आएको छ । केहि सरकारी सेनामा छन् भने केहि शैक्षिक पेशामा पनि रहेका छन् त प्राय वैदेशिक रोजगारीका कारण आफ्नो जिबनस्तरमा सुधार गरिरहेको भेट्न सकिन्छ । तिमीहरूको आफ्नै मौलिक भाषा तथा सस्कृति झल्किने खास केहि नभेटिएपनि नेपाली समाजमा मनाईने सबै चाडपर्ब नै उनीहरूको प्रमुख चाड हो । जस्तै दशैँ, तिहार, सक्रान्ति, तिज, कृष्ण जन्मअष्टमी आदि नै उनिहरूको प्रमुख चाड हो ।
संस्कार तथा संस्कृति
यस गाउँमा रहेका फरक-फरक जाति अनुसार फरक-फरक संस्कार तथा संस्कृतिहरू रहेको पाइन्छ । यस गाउँका मुख्य संस्कार तथा संस्कृतिहरू विभिन्न जातिहरूसँग प्राय समानता रहेको छ भने जाति विशेष रूपमा केहि भिन्न रहेको छ । त्यसैले जातिगत विशेष संस्कृति छाडेर यहाँ रहेका सबै जातिहरूमा समान रहनसहन, खानपान, तथा जीवन शैली रहेको छ ।
यस गाउँ पुराना पधेँरा, मन्दिर, थाती, चौतारी, ढिकी, जातो आदि जस्ता सम्पदाहरूको जगेर्ना गर्ने परम्परा रहेको छ । साथै समय सान्दर्भिकबा लागि ती सम्पदाहरूको पुनर्निर्माण तथा मर्मत समेत गर्ने गरिन्छ । यस ठाउँ कृषि गर्दा अर्मपर्म गर्ने परस्परमा यथावत् नै रहेको पाइन्छ । साथै यस ठाउँमा दशै तिहारको अवसरमा लट्ठे तथा पिर्के पिङ समेत बनाउने गरिन्छ । जुन यो वरपरका भेगमा दुर्लभै हुने कार्य हो ।
यस ठाउँका मगरहरूले आफ्नै खाले सालैजो, कौडा तथा थाडो भाकाका गितहरूको जगेर्नामा लागि परेका छन् । भने नेवारहरू लाखे नाचको जगेर्ना गरेका छन् । साथै ब्राह्मणहरूले भजन, बालन, रतौली जस्ता गीतहरूको संरक्षण गर्रनलागि परेका छन् । साथै यहाँका जातिहरूले आफ्नो जातिगत मौलिक गरगहना तथा भेषभुषाहरूको समेत जगेर्ना गर्न समेत पछिल्लो समय निकै लागि परेका छन् ।
धार्मिक स्थलहरू
यस गाउँमा सबैको आस्था तथा भक्ति राख्ने चामुण्डा देबीको मन्दिर रहेको छ । साथै चामुण्डा देवीको मन्दिर बाहेक यस गाउँमा मण्डली र बराजु थान जस्ता यहाँका मानिसहरूको धरोहरका मन्दिरहरू तथा थानहरू रहेका छन् ।
चामुण्डा देबी मन्दिर
नेपाल एकीकरणको बेला मगर जातिहरूसँग सम्बन्ध राम्रो नभएको कारणले त्यतिबेलाको सरकारले  सैनिक सेवामा कार्यरत मगर जातिहरूलाई सुबेदार भन्दा माथिको पद नदिनु भन्ने उर्दी जारि गरेको थियो । त्यही उर्दी जारि गरेकोले तत्कालिन अबस्थामा गोर्खा सैनिकमा मगर जातिले सो भन्दा माथिको पद हासिल गर्न सक्ने अबस्था नरहेको अवस्थामा तत्कालिन नेपाली सेनामा कार्यरत जमदार भुवन राना ले गोर्खा सेनामा देखाएको बिरताको उच्च मुल्यांकन तथा कदर गर्दै तत्कालिन सरकारले  मोहर प्रदान गरी भुवन रानालाई जिम्माल मुखियाको पद पनि सम्हाल्नका लागि आदेश दिएको थियो । त्यसै अन्तर्गत तत्कालीन भुवन रानाले जिम्माल मुखियाको पद प्राप्त गरेमार्फत उनले हाल हटिया नेवार बस्तीमा रहेको चामुण्डा देविको मन्दिर नेपालबाट (हालको राजधानी काठमाडौँ बाट) ल्याई सबैलाई पाएक पर्ने भनि त्येतिबेलाको चौबाटो तथा  मुलबाटोमा लगेर चामुण्डा देबी मन्दिरको स्थापना गराएका थिए । जुन मन्दिर अहिले उत्तरी हट्टिया तथा मुख्य सालडाँडा गाउँमा अबस्थित रहेकोछ । जसलाई नै सालडाँडाको चामुण्डा देविको मन्दिरका रूपमा लिन सकिन्छ । जसको प्रमाण मन्दिरमा रहेका घण्टीहरूमा देख्न लिखित रूपमा देख्न सकिन्छ । जसलाई आधार मान्ने हो भने पनि यो मन्दिरको स्थापना वि. सं. १९३० मा स्थापना भएको थियो । जनसङ्ख्या वृद्धि संगै तथा सडक निर्माण बिस्तार संगै मन्दिरको परिसर साँगुरिदै गईरहेको छ ।
हरिनास गाँउपालिका तथा स्थानीय व्यक्ति एवम् स्थानिय संस्थाहरूको आर्थिक सहयोगमा वि.स. १९३० मा स्थापना भएको मन्दिरको पुन दोस्रोपटक वि.स. २०७५ मा उत्कृष्ट कला शैली तथा ठूलो बजेटमा नयाँ मन्दिरको पुनर्निर्माण भएको थियो । मन्दिर लगभग ५ महिनाको समयमा निर्माणमा सम्पन्न भएको थियो । यस्तै २०७५ साल चैत्र ३० गते चैते दशैंका दिन विशेष अवसर पारेर यस मन्दिरको एक कार्यक्रम बिच नयाँ भवनको उद्घाटन गरिएको थियो ।
गोरु ढुङ्गा महादेव मन्दिर
सालडाँडा अन्तर्गतनै पर्ने अर्को नजिकैको हट्टिया गाउँमा रहेको श्री गोरु ढुङ्गा महादेव मन्दिर पनि यस क्षेत्रमा पर्ने एक प्रमुख मन्दिर हो । विशेषत यो मन्दिरमा शीवरात्रीका दिन विशेष मेला लाग्ने तथा पुजा हुने गर्दछ । यो मन्दिर विशेष रूपमा यहाँ प्राकृतिक रूपमानै उत्पन्न हुने देवताका आकृतिहरूका रूपमा प्रख्यात तथा चर्चित रहेको छ ।
यातायातको व्यवस्था
यस सालडाँडा गाउँ भौगोलिक हिसाबले केही मात्रमा बिकट रहेको छ । त्यसैका बाबजुद यस सालडाँडा गाउँमा बि. सं. २०५९ / २०६० सालमा सदरमुकाम स्याङ्गजा बजार देखि चित्रे भञ्ज्याङ सम्मको कृषि रोडको अबधारणा आगाडि बढेको थियो । यो अवधारणा सँगै यस सालडाँडामा कच्ची बाटोको माध्यमबाटबाट सदरमुकाम स्याङ्गजा बजारसँग सडक यातायातका मार्फत जोडिन पुगेको थियो ।
बिकाश निर्माणको अबधारणा सँगै यातायात सडकलाई प्राथमिकता दिइएर तनहुँ जिल्लाको दुलेगौँडा तथा साखे सँग जोड्ने कच्ची मोटर बाटोको बिस्तार एवम् दुलेगौँडा देखि साखे छाक्रा हुदै राना थर (ज्ञान्द्रिस थर) को टोल हुदै सानो हत्तिया र दुलेगौँडा देखि साखे सेतेखोला जामुने हुदै ठुलो हत्तिया सम्म २ तर्फबाट कच्ची सडकको बिस्तार भएको छ । भने बिरुवासँग जोड्ने र तनहुँ राईपुरसँग जोड्नेबाटो को पनि बिस्तार गरिएको छ । यसरि यस गाउँलाई कच्ची सडकबाट भएपनि चारै तर्फबाट यातायातको बिकाश गरिएको छ । तर वर्षा याममा यस ठाउँको बाटो अबरुद्ध हुने हुनाले वर्षाको समयमा यहाँका जनताहरूले समस्या भोग्नु परेको छ ।
यस्तै हाल हरिनास गाउँपालिकाको सम्पूर्ण वडा तथा केन्द्रमा समेत यस सालडाँडा गाउँ यातायातको सहायताले जोडिन पुगेको छ । स्याङ्गजा बजारबाट करिब १८ किलोमिटर कच्ची सडकको दुरीमा रहेको यो ठाउँ तनहुँ जिल्लाको दुलेगौँडा सहरसँग पनि करिब १८/१९ किलोमिटरको दुरिमानै रहेको छ । जसले गर्दा यहाँ बासिन्दाहरूलाई गण्डकी प्रदेशको राजधानी पोखरा सहर तथा नेपालको राजधानी काठमाडौ जानका निम्ति कुनै सास्ती खेप्नु पर्ने अवस्था रहेको छैन ।
स्वास्थ्य
यस ठाउँमा स्वास्थ्य उपचारका लागि भने त्यति ठूलो स्वास्थ संस्थाहरू रहेको छैन । त्यसैले यस भेगका मानिसहरू स्वास्थ उपचारका लागि मुख्य रूपमा तनहुँ जिल्लाको साखे तथा दुलेगौँडा सहर साथै कास्की जिल्लाको पोखरा सहर पुग्ने गर्दछन् । तर सामान्य रुपका स्वास्थ्य उपचारका लागि भने गाउँमानै केही साना-साना औसधि पसलहरू तथा क्लिनिकहरू रहेको छ ।
पहिले यो ठाउँ किचनास गाविसमा रहदाँ गाविसको स्वास्थ चौकी यो ठाउँ पायक नपर्ने गाविसको दक्षिणी भेगमा रहेको थियो । त्यसैले यस भेगका मानिसहरू उक्त स्वास्थ चौकीबाट कमै लाभान्वित भएका थिए ।
शिक्षा
किचनास गा.वि.स.लाई जिल्ला स्तरमै साक्षर गा.वि.स. घोषणा गरिसकेको कारणले गर्दा पनि यस गाउँमा बढीनै साक्षरता रहेको अनुमान लगाउन सकिन्छ । भने पछिल्लो अवस्थालाई हेर्दा यस गाउँमा करिब ९५ प्रतिशत मानिसहरू साक्षर छन् भन्न सकिन्छ।
शिक्षा संस्थाको हिसाबले हेर्दा यो गाउँमा तथा नजिकै छिमेकी गाउँहरूमा गरी जम्मा ३ वटा विद्यालयहरू रहेको छ । यस गाउँमा कक्षा १२ सम्म पढाइ हुने श्री भोज प्रकाश माध्यमिक विद्यालय तथा कक्षा ८ सम्म पढाइ हुने क्यालिक्स आवासीय अङ्ग्रेजी विद्यालय रहेको छ। यस्तै यो गाउँ नजिकै श्री आधारभूत माध्यमिक विद्यालय रहेको छ। जहाँ कक्षा १२ सम्म पढाइ हुने गर्दछ।
जनसङ्ख्या
यस सालडाँडा भन्ने ठाउँमा हाल लगभग झन्डै २,००० भन्दा बढी जनसंख्या रहेको छ । साथै मुख्य गरी सालडाँडा भनेर चिनिने उत्तरी हट्टिया गाउँ अर्थात् मुख्य सालडाँडा गाउँमा भने लगभग जम्मा १६५ जना मानिसहरूको बसोबास रहेको छ । साथै यस गाउँकै करिब ११९ जना मानिसहरू गाउँ बाहिर वा विदेशमा गएका छन्, वा गाउँ भन्दा बाहिर बसोबास गर्दछन् ।
यस भेगमा जाति अनुसारको जनसंख्या वितरण हेर्दा सबैभन्दा धेरै जनसंख्या रहेको जातिका रूपमा मगर जाति रहेको छ । यस भेगमा कुल जनसंख्याको लगभग ४० प्रतिशत मगर जाति रहेको छ । दोस्रो स्थानमा रहेको नेवार जाति भने भेगको कुल जनसंख्याको लगभग ३० प्रतिशत रहेको छ । यस्तै ब्राह्मण १५ प्रतिशत एवम् दलितहरूको जनसंख्या यो भेगमा लगभग १० प्रतिशत रहेको छ । भने ५ प्रतिशत जनसंख्या माथि उल्लेखित मध्ये अन्य जातिका रहेका छन् । हल सम्म यस भेगमा इसाई तथा बौद्ध धर्मको केही प्रभाव परेता पनि सबै हिन्दु धर्म संस्कारहरू नै अपनाउने गर्दछन् । त्यसैले यहाँ १०० प्रतिशत मानिसहरू प्रत्यक्ष रूपमा हिन्दु धर्ममानै आस्थान्वित छन् भन्न सकिन्छ ।
आर्थिक गतिविधिहरू
यस गाउँका अधिकांश मानिसहरू कृषि क्षेत्रमा केहिन-केही पक्षबाट सम्बन्धि रहेकाछन् । मुख्य गरी आफ्नो जिविकोपार्जन गर्नका लागि यहाँका मानिसहरूले खेतीपाती तथा कृषि गर्ने गर्दछन् । यस ठाउँमा सामान्य रूपमा धान, कोदो,मकै, आदि जस्ता अन्नबालीहरू लगाइने गरिन्छ । त्यसका अलवा अदुवा, बेसार आदि जस्ता नगदेबालीहरू पनि लगाउने गरिएको छ । पछिल्लो समयमा यहाँका मानिसहरूले विभिन्न नयाँ कृषि प्रणालीको प्रयोग गरी नयाँ कृषि बालि उब्जनी गर्न थालेका छन् । जसको एक उदाहरण सुन्तला खेती मुख्य हो । भने पछिल्लो केही समय यस ठाउँमा ब्रोइलर कुखुरा पालन पनि मौलाउदै गइरहेको छ ।
वर्तमान समयमा नेपाल र नेपालीको मुख्य आर्थिक आधार भनेको नै वैदेशिक रोजगार हो । जुन नेपाल जस्तो गरिब राष्ट्रको प्रमुख आयको एक मुख्य आधार हो । जुन ध्रुव सत्य कुराबाट यस सालडाँडा गाउँमा पनि अछुतो हुन सकेको छैन । करिब यस गाउँको ९० प्रतिशतभन्दा बढी युवा शक्तिहरू हाल रोजगारीका लागि विदेश पलायन भएका छन् । करिब गाउँको ९५ प्रतिशत भन्दा बढी आर्थिक आम्दानी पनि यही वैदेशिक रोजगारीले नै धानेको छ । वैदेशिक रोजगारी र कृषि बाहेक यस गाउँका मानिसहरूले सामान्य व्यापार साना उद्योगहरू सञ्चालन गरेका छन् । भने त्यस बाहेकका अन्य व्यक्तिहरू नेपालकै सरकारी कर्मचारी तथा निजी संस्थाका कर्मचारी रहेका छन्, जुन गाउँ कै गौरवको समेत रहेको छ ।
बिजुली तथा खानेपानी
यस ठाउँ बिजुली तथा खानेपानीको निकै राम्रो सुविधा रहेको छ । स्थानीयहौकै पहलमा खानेपानीको व्यवस्था निकै राम्रो ढंगबाट गरिएको छ । भने बिजुलीको व्यवस्था पनि उत्तिकै राम्रो रहेको छ । यस ठाउँमा ओकाबारा बिजुली लाई अर्थात कालीगण्डकी एबाट निकालिएको बिजुलीको प्रयोग भएको छ ।
पर्यटन
यस सालडाँडा भेगमा हाल पर्यटन सम्बन्धि कुनै पनि विशेष कार्यहरू भएको छैन । तर यस भेगका विभिन्न प्राकृतिक तथा मानव निर्मित संरचनाहरूको संरक्षण, पुन-निर्माण साथै प्रचारप्रसार गर्न सके भने भविष्यमा पर्यटनको सम्भावना रहेको छ ।
क्लब तथा समुहहरू
सालडाँडा गाउँमा मुख्य गरी जिल्ला स्तरमा नै दर्ता भएको युवा क्लबको नाम श्री मन्दिर चोक युवा क्लब हो । यो क्लब वि.स. २०७० सालमा विधिगत रूपमा जिल्ला स्तरमा दर्ता भएको थियो । भने यस क्लबको नामाकरण यस गाउँमा रहेको चामुण्डा देवी मन्दिरको नामबाट गरिएको थियो । यसबाहेक यस भेगमा रहेको अर्को ठूलो क्लब तथा समुह सालडाँडा समाजसेवी युथ क्लब हो । यो क्लब साबिक किचनास गाविसका वडा नम्वर ९ का सम्पुर्ण टोलहरूलाई एकीकृत गरेर निर्माण गरिएको थियो ।
खेलकुद
यस सालडाँडा गाउँमा विभिन्न खेलहरूको प्रभाव रहेता पनि नेपालको राष्ट्रिय खेल भलिबलको निकैनै ठूलो लोकप्रिय रहेको छ । त्यसैले पनि वर्षै पिच्छे सालडाँडाका विभिन्न टोलहरूमा फरक फरक चाडपर्व तथा अवसर पारि ठूलो धनराशीको भलिबल प्रतियोगिता आयोजना हुने गर्दछ। यस्तो प्रतियोगिता प्राय साबिकका गाविसहरूको वडाहरू बिच आयोजना हुने गर्दछ। यसोत यस्ता भलिबल प्रतियोगितामा स्याङ्जा जिल्ला तथा तनहुँ जिल्लाका भलिबल टिमहरूको सहभागीता रहने गर्दछ   । साथै  सालडाँडाको छुट्टै भलिबल क्लब समेत रहेको छ । जुन टिमले सालडाँडा भन्दा बाहिरका ठाउँहरूमा भलिबल प्रतियोगिताहरूमा सहभागीता जनाउने गर्छ । सालडाँडा समाजसेवी युथ क्लब नामक भलिबल क्लबले सालडाँडाको प्रतिनिधित्व गर्दै सालडाँडा बाहिरका प्रतियोगिताहरूमा सहभागीता जानाउने गर्दछ । ।
अन्य
यस सालडाँडामा भलिबल बाहेक अन्य केही खेलहरू पनि निकै चर्चित तथा लोकप्रिय रहेको छ । तर हाल सम्म यस भेगमा भलिबल बाहेक कुनै पनि खेलको प्रतियोगिताहरू भने हुन सकेको छैन । रमाइलो तथा मनोरञ्जनका निम्ति मात्र यस ठाउँमा फुटबल तथा क्रिकेट जस्ता विश्व चर्चित खेलहरू खेलिने गर्दछ । सायद भौगोलिक अवस्थाका कारणले पनि यस सालडाँडा गाउँमा अन्य विश्व चर्चित खेलहरू भन्दा भलिबल खेलनै बढी मौलाएको छ ।
महेन्द्रनारायण निधि
महेन्द्र नारायण निधि नेपाली काङ्ग्रेसका गान्धीवादी नेता थिए । उनी नेपाली काङ्ग्रेसका महामन्त्री समेत रहेका थिए ।
इनर्सिया
कुनै पनि वस्तुको यथास्थितिमा रहन सक्ने गुणलाई नै त्यस वस्तुको इनर्सिया भनिन्छ । अर्थात कुनैपनि पदार्थले आफू जुन अवस्थामा छ त्यही अवस्थामा रहिरहन खोज्ने गुणलाई त्यस पदार्थको इनर्सिया भनिन्छ ।
महेन्द्रनारायण निधि
बैरगनिया सम्मेलन (वि.सं. २००७)
वि.सं. २००७ (असोज ९, १० र ११) मा तत्कालीन जहाॅनिया राणा शासन विरूद्ध भारतको बिहारस्थित बैरगनियामा तीन दिनसम्म आयोजित 'बैरगनिया सम्मेलन' मा गणेशमान सिंह, खड्गजीत बराल, बहादुरसिंह बराल, डाक्टर के.आई. सिंह, मातृकाप्रसाद कोइराला, बि.पि. कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई र महेन्द्र नारायण निधि आदिको समेत उपस्थिति रहेको थियो । 'बैरगनिया सम्मेलन' मा भाग लिने जति सबैले तत्कालीन जहाॅनिया राणा शासन फाल्न 'डु अर डाई' ('गर या मर') अर्थात् कि राणा शासन खत्तम गर्ने कि हामी खत्तम हुने नीति अप्नाउन स्विकारेका थिए ।
इनर्सिया
इनर्सियाले सङ्केत गर्ने कुरा के हो भने - "कुनै पनि वस्तुमा बाह्य बल प्रयोग नभएसम्म यदि वस्तु स्थिर अवस्थामा छ भने स्थिर अवस्थामै रहन्छ र चाल अवस्थामा भए सरलरेखामा समान गतिले गइरहन्छ ।"
महेन्द्रनारायण निधि
यो पनि हेर्नुहोस्
नेपालको पहिलो प्रतिनिधिसभा (२०१५) का सदस्यहरू
इनर्सिया
इनर्सिया शब्द लेटिन शब्द ''इनर्स (iners)"बाट आएको हो जसको अर्थ सुस्त, आलस्य, जुम्सोपना हो । इनर्सिया भौतिक प्रणालीको पिण्डको आधारभूत अभिव्यक्ति हो । आइज्याक न्युटनलेको चालसम्बन्धी पहिलो नियमले इनर्सियाको परिभाषा दिन्छ ।
सामान्यतया, "इनर्सिया" ले वस्तुको गति परिवर्तनमा आउने अवरोध अथवा मोमेन्टम मा आउने अवरोध लाई जनाउँदछ ।
पृथ्वीको सतहमा इनर्सियालाई मुख्यतया: घर्षण, हावाको अवरोध जस्ता कुराहरूले प्रभाव पार्दछन् । यिनै घर्षण र हवाइ अवरोधका कारण स्वतन्त्रतापुर्वक हिँडिरहेको वस्तुको वेग घट्ने अथवा गुरूत्व बल घट्ने गर्छ ।
एन्फा अवार्ड २०७५
एन्फा अवार्ड २०७५ नामक पुरस्कार २०७५ सालमा नेपाली फुटबलमा योगदान पुराउने खेलाडी तथा खेल पदाधिकारीहरूलाई एन्फाको एक विशेष कार्यक्रम मार्फत २०७६ वैशाख २२ गते वितरण गरिएको थियो ।
अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ ले यस पुरस्कार वितरण कार्यक्रम आफ्नो पहिलो एन्फा दिवस मनाउने एक कार्यक्रम अवसर पारेर वैशाख २२ गते विभिन्न ११ विधामा पुरस्कारहरू वितरण गरेको थियो ।
नेपाली अभिनेताहरू
व्यवसायिक रूपले अभिनय पेशा भएका व्यक्ति नै अभिनेता हुन् | नेपालका केहि अभिनेताहरूको नाम तल रहेका छन ।
हावा
हावालाई नेपाली बृहत् शब्दकोशमा- 'पृथ्वीको चारैतिर ढाकेर रहेको, आँखाले नदेखिने भए पनि स्पर्श गुण भएको प्राणीमात्रले सास फेर्न मिल्ने एक तत्व, पञ्चतत्वमध्ये एक' भनेर लेखिएको छ। यसलाई वायु वा पवन पनि भनिन्छ। यसमा विभिन्न प्रकारका ग्यासहरूको मिश्रण हुन्छ।
ज्योती मगर
ज्योती मगर नेपाली चलचित्र क्षेत्रको गायिका तथा मोडल हुन्। उनको जन्म रोल्पा जिल्ला को नुवागाउँ गाविसमा भएको थियो । उनी विसं २०६३बाट सांगीतिक क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी थिइन् ।
करियर
प्रारम्भमा डान्सरको रूपमा करियरको सुरुवात गरेकी ज्योतीले काठमाडौँ आएपछि केही वर्ष रंगमञ्च तथा रेडियो नाटकहरूमा अभिनय गरिन् । विसं २०६३ मा उनले पहिलो गिती एल्बम रेकर्ड गरिन तर उक्त एल्बम मञ्चन नै भएन । उनको दोस्रो र तेस्रो गिती एल्बम माया सँग र उही मुलाको सिन्की उही मुलाको चाना बजारमा आए पछि उनी चर्चामा आइन् । उनी अझैं चर्चामा आउनुको कारण उनको 'ढाडे बिबिरालो'नामक गीत रहेको छ जसमा उनले एकदमै अश्लीलता झल्किने खालको अभिनय गरेकी छिन् । त्यस यता पनि उनका थुप्रै अश्लीलताले भरिपूर्ण म्यूजिक भिडियोहरू बजारमा आईरहेका छन् र खुबै चर्चा पनि पाईरहेका छन् तर सकारात्मक चर्चाभने कमान सकेका छैनन् तर पनि उनले त्यसलाई नै सफलता ठान्दै अघि बढीरहेको पाईन्छ ।
कजाख्स्तान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
कजाख्स्तान महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा कजाखस्तानको प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो कजाख्स्तान फुटबलको लागि शासकीय निकाय कजाखस्तान फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो फिफा द्वरा मान्यता प्रप्त र युइएफएको सदस्य राष्ट्र हो ।
इतिहास
कजाख्स्तानले सन् १९९५ मा एसियाली च्याम्पियनसिपमा पहिलो पटक भाग लिएको थियो । कजाख्स्तान एएफसीबाट युइएफएमा गयको थियो ।
सिग्रिड उन्डसेट
सिग्रिड उन्डसेट नर्वेकी एक महिला साहित्यकार हुन्। उनी १९२८मा साहित्यमा नोबेल पुरस्कार विजेता बनेकी थिन।
झरना
प्राकृतिक रूपमा भौगोलिक बनावटका कारणले नदी माथिबाट तल झर्नुलाई झरना भनिन्छ । झरना एक जलश्रोत हो । सामान्य रूपमा झरनालाई प्राकृतिक सुन्दरताको रूपमा हेर्ने गरिन्छ । झरनाहरू सामान्यतः नदीको माथिल्लो प्रवाहमा बन्ने गर्दछ ।
चार्ली हेब्डो हमला
७ जनवरी २०१५  (पुस २३,२०७१) को दिन स्थानीय समय अनुसार दिउँसोको साढे ११ बजे केहि बन्दुकधारीहरूले फ्रान्सेली व्य्ङ्ग्यात्मक पत्रिका चार्ली हेब्डोको मुख्यालयमा अन्धाधुन्ध गोली चलाएर १२ जना को हत्या गरे र ११ जना लाई घाईते बनाए । आधुनिक बन्दुक र ग्रेनेड लन्चर बोकेका बन्दुकधारी इस्लामको नारा लगाँउदै मुख्यालय भित्र छिरे र करिब ५० सेट गोली चलाए । फ्रांसमा १८ जुन ,१९६१ को ट्रेन बम विष्फोट पछिको यो सबैभन्दा ठुलो आतंकी हमला हो ।
पृष्ठभुमि
चार्ली हेब्डो एउटा व्यङ्ग्यात्मक पत्रिका हो । यसलाई सुरुवात देखि नै धर्म विरोधी कार्टुन,रिपोर्ट र चुट्किला बनाएर धर्मको अपमान गरेको आरोप लाग्दै आएको छ ।यसले पटक पटक यहुदी ,इस्लाम,क्याथोलवाद र राजनीति प्रति व्यङ्ग्य गर्दै आएको छ । सन २०११ मा यसले इस्लाम धर्म का प्रवर्तक मुह्म्मदको एउटा व्यङ्ग्य चित्र छापेको थियो जसको विरोधमा इस्लामका कट्टरपन्थी सङ्गठनले त्यस समय यसको कार्यालयमा बम विष्फोट गराएको थियो । २०१२ मा मध्य-पुर्वमा अमेरिकी दुतावास मा भएको शृङ्खलाबद्ध आक्रमण पछि यस पत्रिकाले मुहम्मदको थुप्रै व्यङ्यचित्र प्रकाशन गर्यो । कार्टुनिस्ट स्टिफन शार्बोनिएर २००९ देखि यसको सम्पादक थिए ।२०१३ मा अल-कायदाले उनलाई मोस्ट-वान्टेडको सुचीमा राख्यो । आक्रमणको दिन चार्ली हेब्डोले माइकल हलबेकको कार्टुन छापेको थियो ।माइकल हलबेकले आफ्नो उपन्यास समिसनमा एउटा मुसलमानलाई सन् २०२२ मा फ्रांसको राष्ट्रपति देखाएका थिए । त्यही दिन चार्ली हेब्डोले आई.एस.आई.एल को प्रमुख अबु बक्र अल-बगदादी को कार्टुन पनि ट्विट गरेको थियो ।यो ट्विट हत्याकाण्ड भन्दा पहिलाको अन्तिम ट्विट थियो ।
घटना
११ जनवरी को स्थानीय समय अनुसार दिउँसोको ११ बजे हमलावरहरु कालो मास्क लगाएर चार्ली हेब्डोको कार्यलय भित्र छिरे र अधाधुन्ध गोली प्रहार गर्न थाले ।  स्वचालीत बन्दुक बोकेका बन्दुकधारीहरूले अल्लाहु-अकबर को नारा लगाउदै फाएर गरे र १२ जनाको गोली हानेर हत्या गरे र ११ जना लाई घाईते बनाए।हत्या हुनेमा २ जना प्रहरी पनि थिए ।
पीडित
मारिएका: हमलामा मृत्यु हुने चार्ली हेब्डोका कर्मचारीहरु विभिन्न देशका,मुलका र पृष्ठभूमिका थिए।कर्मचारीलाई बचाउने क्रममा मारिएका दुई प्रहरीहरु मध्य एक मुसलमान मुलका थिए ।
घाईते भएका:
वार्सा सम्झौता
वार्सा सन्धि सङ्गठन ( डब्ल्यूटीओ ) आधिकारिक रूपमा मित्रता, सहयोग र पारस्परिक सहयोगको सन्धि, सामान्यतया वारसा वार्सा प्याक्ट भनेर चिनिन्छ, शीत युद्धको समयमा मे १९५५ मा पोल्यान्डको वारसामा सोभियत सङ्घ र मध्य र पूर्वी युरोप का सात अन्य पूर्वी समाजवादी गणराज्यहरु गुटको बीच हस्ताक्षर गरिएको सामूहिक रक्षा सन्धि थियो। वार्सा सन्धि  मध्य र पूर्वी यूरोपको समाजवादी राज्यहरूका लागि क्षेत्रीय आर्थिक सङ्गठन, म्युचुअल आपसी  आर्थिक सहायता परिषद (CoMEcon) को सैन्य पूरक थियो। १९५५ मा  १९५४ मा लण्डन र पेरिस सम्मेलनमा प्रतिबद्धता अनुसार पश्चिम जर्मनीको नाटोमा जोडिएपछी को        प्रतिक्रियामा वार्सा सन्धि  गरिएको थियो, तर यो मध्य र पूर्वी यूरोपमा सैन्य बलमाथि नियन्त्रण कायम राख्न सोभियत इच्छाबाट प्रेरित भएको मानिन्छ।
पर्यवेक्षक
मंगोलिया : जुलाई १९६३ मा, मंगोलियाले वार्सा प्याक्ट को धारा ९ अनुसार वार्सा प्याक्ट मा जोडिन अनुरोध गरेको थियो चीन-सोभियत विभाजन को कारण , मंगोलिया पर्यवेक्षक राष्ट्रको रूपमा रह्यो । १९६६ मा सोभियत सरकार मंगोलियामा आफ्नो फौज तैनाथ गर्न राजी भयो ।.
मुसलमान राजपुत
मुसलमान राजपुत वा मुस्लिम राजपुत, राजपुतहरूको ती वंशज हुन जसले इस्लाम धर्म धारण गरेका थिए । मुसलमान राजपुतहरू वर्तमान पाकिस्तान तथा उत्तर भारतमा बसोबास गर्दछन् ।
मङ्गलेश्वर
मङ्गलेश्वर महादेव
डडेल्धुरा जिल्ला वगरकोट गाविसको वगरकोट गाउँको बीचभागमा रहेको रमणिय तलाउको किनारमा भागेश्वरको स्थापना छ । तलाउको पूर्व उत्तरकोणमा ठूला–ठूला पिपलको रुखभएको क्षेत्रको माथि अग्लो स्थानमा कलापूर्ण प्राचीन ढुङ्गाकोमाण्डौ छ । यहीमाण्डौलाई मङ्गलेश्वरमाण्डौ भन्ने गरिन्छ । यहाँ कैलपाल देवताको पनि स्थान छ ।
डडेल्धुराका “मङ्गलेश्वर” देवता
डडेल्धुरा जिल्ला भागेश्वर गाउँ विकास समिति वार्ड नम्बर ५ मडगाउँको तल खोलाको बीचमा रहेको “चमौडा” भन्ने स्थानमा मङ्गलेश्वरको मन्दिर रहेको छ । यस मन्दिरभित्र मङ्गलेश्वरको शिला स्थापना गरिएको छ । यहाँ रहेका मङ्गलेश्वर देवताको दशै पर्वमा पूजा लाग्ने गर्दछ । मङ्गलेश्वरको जाँत हुन्छ । नौ दिनसम्म नौरता वस्ने देवताको स्थापना रहेको ठाउँमा धूप, वत्ती वाल्ने गर्दछन् । दैनिक पूजा भने गरिदैन अष्टमीको राती पूजा र जाँत गर्ने नवमीको दिनमा धामी काँप्छन् । होम गर्ने टीका, तिलक दिने, प्रसाद खाने गर्दछन् । यी देवताको जाँतमा वोगटाका शाहीहरु गाजाबाजा लगेर सक्रियरूपमा संलग्न भएका हुन्छन् । यहाँ कुनै पनि किसिमको वलि गरिदैन । यी देवताका पूजारी यसै मडगाउँका कश्यप गोत्रीय चटौत ब्राह्मण छन् । मङ्गलेश्वरका धामी वोगटाका शाही खान्दानका छन् । स्व.कर्ण बहादुर शाही यस देवताका धामी थिए । हाल नयाँ धामी तयार भएका छैनन् । मङ्गलेश्वरको भँराडी मडै जातिका छन् । मङ्गलेश्वरको जाँतमा वेताल, कालीमसानी, कैलपाल, लाटो देवता पनि सहभागी हुने गर्दछन् । यहाँ रहेका यी देवताहरूमा वेतालका करिया मडैछन् । कालीमसानी वेताल देवताको द्वारपाल हो । कैलपालका पाण्डेय र लाटो देवताका टमट्टा जातिका करिया र धामी रहेका छन् । प्रत्येक वर्षको विजया दशमी पर्वको नवमीमा निरन्तर र चैते दशैमा प्रत्येक तेश्रो वर्षमा मङ्गलेश्वरको पूजा र जाँत हुने गर्दछ ।
जुलिया माइकल्स
जुलिया क्यरिन कभाजोस (जन्म १३ नोभेम्बर १९८३) ,अथवा मञ्चको नाम नाम जुलिया माइकल्स एक आयोवाकी  अमेरिकी गायिका तथा गितकार हुन्। उनले एक पप सङ्गीतकार र गीतकारको रूपमा आफ्नो कार्यकाल सुरू गरेकी थिइन्। माइकल्सले उनको पहिलो एकल २०१७ मा रिपब्लिक रेकर्ड्ससँग "इस्यु" नामकको सङ्गीत सार्वजनिक गरेकी थिइन् जुन गीत संयुक्त राज्य अमेरिकाको बिलबोर्ड हट १०० ११औँ स्थानमा पुगेको थियो। अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घले गीतलाई तेब्बर प्लाटिनम प्रमाणित गरेको थियो। यसले वर्ष गीतको रूपमा सर्वश्रेष्ठ नयाँ कलाकारको लागि ग्रामी पुरस्कारमा नामाङ्कन प्राप्त गरेको थियो । उनको पहिलो विस्तारित गिती सङ्ग्रह, नर्भस सिस्टम (सन २०१७) ले संयुक्त राज्य अमेरिकाको बिलबोर्ड २०० तालिकामा ४८औँ स्थान ओगट्न सफल भएको थियो। उनले एमटीभी सङ्गीत भिडिओ, बिलबोर्ड सङ्गीत, र अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार लागि मनोनयनमा प्राप्त गरेकी थिइन्।
त्यस यता उनले मरून ५, केइथ उर्बान र नाइअल होरन लगायतका समूह तथा कलाकारहरूको साथ उनीहरूको विश्व भ्रमणमा देखा परेकी थिइन्। उनले बेलायती साङ्गीतिक तालिकाको शीर्ष २० मा, पर्न गीत, "इफ द वर्ल्ड वाज इन्डिङ" क्यानडेली गायक जेपि साक्सेको साथ जारी गरेकी थिइन् र बेलायती साङ्गीतिक समूह "क्लिन बान्डिट"को साथ "आई मिस यु" सार्वजनिक गरेकी थिइन् जहाँ दुइवटै गीत शीर्ष २० मा, आएका थिए।
प्रमुख गीतकारको रूपमा, जुलिया माइकल्सले सेलेना गोमेस, डेमी लोभाटो, फिफ्थ हार्मोनी, सन मेन्डेज, ब्रिटनी स्पेयर्स र ग्वेन स्टेफिनी लगायतका गायक/गायिकाहरूका लागि गीत रचेकी थिइन्। उनीद्वारा लेखिएको तथा क्यानडेली गायक जस्टिन बिबरले स्वर दिएको गीत "सरी" र सेलेना गोमेजको गीत "लुज यु टु लभ मी" बिलबोर्ड हट १००को शीर्ष स्थानमा पुगेका थिए।
माइकल्सले हालसम्म, दुई पटक ग्रामी पुरस्कारमा लागि मनोनयन प्राप्त गरेकी छिन् जहाँ उनले वर्षको उत्कृष्ट गीत र उत्कृष्ट नयाँ कलाकारको रूपमा मनोनयन प्राप्त गरेकी थिइन्। उनले एमटिभी भिडिओ सङ्गीत पुरस्कार, बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार र अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कारहरूका लागि मनोनयन प्राप्त गरेकी थिइन्।
प्रारम्भिक जीवन
जुलिया माइकल्सको जन्म १३ नोभेम्बर १९९३ मा, डाभेनपोर्ट, आयोवामा भएको थियो तर पछि उनी लस एन्जलसबाट ३५ किलोमिटर उत्तर पश्चिममा रहेको सान्ता क्लारिता, क्यालिफोर्निया बसाइँ सरेकी थिइन् जहाँ उनी उनको परिवारको साथ उक्त सहर गएकी थिइन्। उनकी बहिनी जडेन माइकल्स पनि गीतकार हुन्। उनको बुबा मेक्सिको-पुएर्तो रिको मुलका थिए जसले आफ्नो नाम हुआन मानुएल काभाजोसबाट जोन माइकल्समा अभिनयमन संलग्न हुने अभिप्रायका साथ नाम परिवर्तन गरेका थिए। माइकल्सले १२ वर्षको उमेर देखिनै गीतहरू गाउन सुरु गरेकी थिइन्। १४ वर्षकी जुलियाले, गीतकार जोलेन बेल्लेलाई भेटेकी थिइन् जसको साथ उनले अस्टिन एन्ड एली नामक एक धारावाहिक नाटकको लागि, सुरुवाती गीत लेखेकी थिइन् भने पछि उनले अन्य धेरै कार्यक्रम तथा चलचित्रहरूको लागि गीतहरू लेखेकी थिइन्। १९ वर्षको उमेरमा,उनले लिन्डी रोबिन्सलाई भेटेकी थिइन् जसको साथ उनले डेमी लोभाटोको लागि "फायर स्टार्टर" र फिप्थ हार्मोनीको लागि "मिस मुभिन अन" नामक गीत लेखेकी थिइन्।
माइकल्सले आफ्नो प्रेरणाको रूपमा फियोना एप्पल, लिसा मित्चेल, लौरा मार्लिङ, मिसी हिगिन्स, पारामोरे, जुलिएट सिम्स, सराह ब्लास्को र द फ्राईलाई लिन्छिन्। माइकल्सले १६ वर्षको उमेर देखिनै "हलिउड पप सर्किट्स"का लागि गीतहरू लेख्दै आइरहेकी छिन्। २० वर्षको उमेरमा, उनले गीतकार सहयोगी जस्टसन ट्रान्टरलाई भेटेकी थिइन् जहाँ उनले समय समयमा उनीसँग गीत लेख्ने गर्छिन्। उनलाई जस्टिन बिबर, सेलेना गोमेज र फिप्थ हार्मोनी लगायतका कलाकारहरूका लागि गीतको श्रेय रहेको छ। नर्वेली सङ्गीतकार "काइगो"सँगै उनले सन् २०१६ मा ब्राजिलमा भएको ग्रीष्मकालिन ओलम्पिकको समापन कार्यक्रममा, "क्यारी मी" नामक गीत गाएकी थिइन्।
साङ्गीतिक कार्यजीवन
जनवरी २०१७ मा, माइकल्सले "इस्युज" (अनुवादित: समस्याहरू) नामक आफ्नो पहिलो गीत सार्वजनिक गरेकी थिइन्। यस गीतका लागि धेरै कलाकारहरूले लडाइँ गरिरहेका थिए, तथापि उनले यसलाई आफैले गाउने निर्णय गरेको बताएकी थिइन् सन् २०१७ मा, उनको अर्को नयाँ गीत "डु वि गेट ब्याक टु लभ", एचबिओको शृङ्खला गर्ल्समा प्रदर्शन गरिएको थियो। माइकल्सको पहिलो गिती सङ्ग्रह, "नर्सभ सिस्टम" २८ जुलाई २०१७ मा, सार्वजनिक गरिएको थियो। उनको दोस्रो गीत "उह ह" २ जुन २०१७ मा, सार्वजनिक गरिएको थियो। सन् २०१७ कोनोभेम्बर २५ देखि डिसेम्बर ६ सम्म, माइकल्सले सन मेन्डेजको इलुमिनेट विश्व भ्रमणका लागि प्रस्थान गरेकी थिइन जहाँ उनले मिन्डेजसँग संयुक्त रूपमा प्रदर्शन गरेकी थिइन्।
सन् २०१८ ग्रामी पुरस्कारमा, उनले दुईवटा पुरस्कारको लागि मनोनयन प्राप्त गरेकी थिइन् जसमा "इस्युज"को लागि वर्ष गीत र उत्कृष्ट नवीन कलाकार समावेश छ। ८ फेब्रुअरी २०१८ मा, उनको गीत "हेभन" सार्वजनिक गरिएको थियो जसलाई "फिफ्टी सेड्स फ्रिड" नामक चलचित्रको गीतको रूपमा चयन गरिएको थियो। ४ मे २०१८ मा, अमेरिकी र्‍यापर ट्रिप्पी रेडको सहकार्यमा उनले "जम्प" नामक गीत जारी गरेकी थिइन्। सन् २०१८ को १२ मार्च देखि १२ मे सम्म, आयरल्यान्डेली गायक नाइअल होरनको फ्लिकर विश्व भ्रमण अन्तर्गतको युरोप भ्रमणमा जुलियाले उनको साथ प्रस्तुति दिएकी थिइन्।
सन् २०१८ को ३० मे देखि १५ अक्टोबर सम्म, मरून ५ को रेड पिल्स ब्लुजको विश्व भ्रमणमा, जुलियाले उनीहरूको प्रतिनिधित्व गर्दै त्यसका लागि प्रथम प्रस्तुति जारी गरेकी थिइन्। २७ सेप्टेम्बर २०१८ मा, सार्वजनिक गरिएको "दियर्स नो वे" नामक गीतमा उनले अमेरिकी गायक लउभसँग सहकार्य गरेकी थिइन्।
२१ डिसेम्बर २०१८ मा, माइकल्स अस्ट्रेलियाली साङ्गीतिक समूह "फाइभ सेकेन्ड्स अफ समर"को गीत "लाई टु मी"मा, स्वर दिएकी थिइन्। "लाई टु मी"ले विभिन्न देशहरूको साङ्गीतिक तालिकाको शीर्ष स्थानमा आएको थियो भने यसलाई पछि, अस्ट्रेलिया र क्यानडामा स्वर्णपदकद्वारा प्रमाणित गरिएको थियो।
सन् २०१९ को २३ जनवरी देखि ५ फेब्रुअरी सम्म, माइकल्सले अस्ट्रेलियाली गायक "केइथ उर्बान"को लागि उनको ग्राफ्टी यु विश्व भ्रमणको सुरुवाती प्रस्तुतिमा देखा परेकी थिइन्। २४ जनवरी २०१९ मा, माइकल्सले उनको विस्तृत साङ्गीतिक सङ्गालो, इनर मोनोलग भाग १ जारी गरेकी थिइन्।
जुन २०१९ मा, उनले इनर मोनोलोग भाग २ का "१७" र "फलिङ फर ब्वाइज" लगायतका गीतहरूको नमुना सार्वजनिक गरेकी थिइन्। इनर मोनोलग भाग ३ लाई भने उनले छिट्टै सार्वजनिक गर्ने बताएकी थिइन्। ११ मे २०२० मा, माइकल्सले सङल्यान्डको दोस्रो संस्करणको एक शृङ्खलामा देखा परेकी थिइन् जहाँ उनले गीत "गिभ इट टु यु" सार्वजनिक गरेकी थिइन्।
व्यक्तिगत जीवन
इन्स्टाग्राममा संयुक्त रूपमा विभिन्न तस्वीर तथा दृश्यहरू सार्वजनिक गर्ने लहर पश्चात् "दियर्स नो वे" गीतमा सहकार्य गरेका कलाकार लउभले अक्टोबर २०१८ मा, उनीहरू सम्बन्धमा रहेको खुलासा गरेका थिए। त्यसको दुई महिना पश्चात्, माइकल्सले उनीहरूको सम्बन्ध विच्छेद भएको इसारा गरेकी थिइन् जहाँ उनले इन्स्टाग्रामाा, "नो मोर डेटिङ नार्सिसिस्ट्स" लेखेकी थिइन्। लउभले माइकल्ससँगको आफ्नो सम्बन्धलाई उनको गीत "जुलिया" मा उल्लेख गरेका थिए जहाँ उनले उनलाई दुर्व्यवहार गरेकोमा माफी मागेका थिए। सन् २०२० को सुरुवात तिर, माइकल्सले क्यानडेली गायक तथा सङ्गीतकार जेपी साक्सेसँग सम्बन्ध कायम गरेकी थिइन्। यो सम्बन्ध उनीहरूले सहकार्य गरि निर्माण गरेको गीत "इफ द वर्ल्ड वाज एन्डिङ" (अनुवाद: यदी विश्वको अन्त्य हुँदैछ) बाट सुरु भएको थियो।
सन् २०१९ मा, भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले माइकल्स र भारतीय अभिनेत्री अनुष्का शर्माबीच शारीरिक समानता देखेका थिए जहाँ उनीहरूलाई उल्लेख भए अनुसार, (जुम्ल्याहाको जस्तै अर्थ दिने जर्मनेली वाक्य) डोपेगाङर्स भनिएको थियो। यसले माइकल्सलाई ट्विटरमा शर्मासँग पुग्न र जडान गर्न प्रेरित गरेको थियो। जुलियाले ट्विटरमा आफ्नो तस्वीर सार्वजनिक "नमस्कार अनुष्का शर्मा, सायद हामी जुम्ल्याहा हौँ" (अनुवादित पाठ) भनेर लेखेकी थिइन्। जुलियाको ट्वीटमाथि अनुष्काले प्रतिक्रिया दिँदै, "त्यही त, म पुरै जिन्दगी तपाई जस्तो अरू बाँकी पाँच जना अनुहार मिल्ने व्यक्तिहरूलाई खोजेर बिताउँदै थिएँ"। यस्तो लेखेकी थिइन्।
अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार
डिक क्लार्कद्वारा सन् १९७२ मा, बनाइएको अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार एक वार्षिक सङ्गीत पुरस्कार समारोह हो जसमा माइकल्सले एक मनोनयन प्राप्त गरेकी थिइन्।
आस्काप पप सङ्गीत पुरस्कार
आस्काप, पप सङ्गीतको श्रेणीहरू अन्तर्गत वार्षिक रूपमा प्रदान गरिने पुरस्कार कार्यक्रमको एक शृङ्खला हो जसमा हालसम्म माइकल्सले एक पुरस्कार प्राप्त गरेकी छिन्।
बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार
बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार अमेरिकामा व्यावसायिक प्रदर्शनका लागि, कलाकारहरूको सम्मान गर्ने उद्देशका साथ आयोजित गरिन्छ जुन बिलबोर्ड (पत्रिका)द्वारा प्रकाशित साङ्गीतिक तालिकामा आधारित छ। यसमा हालसम्म उनले एकपटक मनोनयन प्राप्त गरेकी थिइन्।
बिएमआई पुरस्कार
बिएमआई लन्डन पुरस्कार
बिएमआई पप सङ्गीत पुरस्कार {| class="wikitable" style="width:80%;" ! width=5%|वर्ष ! style="width:30%;"| पुरस्कार ! style="width:30%;"| मनोनयन ! style="width:10%;"| नतिजा ! style="width:5%;"| स्रोत
बिएमआई पुरस्कार, ब्रोडकास्ट म्युजिक निगमद्वारा आयोजित विभिन्न विधामा गीतकारहरूका लागि प्रदान गरिने वार्षिक पुरस्कार हो।
अशिग्राम केदार
अशिग्राम केदार रुवाखोला
अशिग्राम देवता डडेल्धुरा जिल्लाको अशिग्राम गा.वि.स. २ मदकट्टे रुवाखोलामा रहेकाछन् । यस देवताका धामी छैनन् । भँराडी कौडिन्य गोत्रका जोशी ब्राह्मण छन् । पूजारी भारद्वाज गोत्रका भण्डारी छन् । अशिग्राम देवतालाई अशिउ देवता पनि भन्ने चलन छ । यी देवताको जाँत कार्तिक शुक्ल चर्तुदशीमा हुन्छ भने पूजा यसै दिनको राती हुन्छ । अशिग्राम देवता सम्बन्धी ठूलो काम गर्नु परेको खण्डमा यस क्षेत्रका क्षत्रिय/राजपूत/ठाकुर/ठकुरी कुलका देउवाहरूको आवश्यकता पर्दछ । यहाँका देउवाहरूलाई अशिग्राम देवताले मेरो वडैके भन्ने गर्दछ । दार्चुलामा क्षत्रिय/राजपूत/ठाकुर/ठकुरी लाई मेरो पकड़ीय,बैतडीमा क्षत्रिय/राजपूत/ठाकुर/ठकुरी लाई मेरो झाल भने जस्तै यहाँ क्षत्रिय/राजपूत/ठाकुर/ठकुरी कुलका देउवा लाई मेरो बडैके भन्ने गरेको हो | यस क्षेत्रका देवताहरूमा जेठो अशिग्राम हुन् । यी रोखोला मदकट्टेमा रहेकाछन् । माईलो भागेश्वर हुन् । यी रुपाल गर्खामा रहेकाछन् । कान्छो गन्यापहुन् । यी पस्सेगर्षामा रहेकाछन् । यहाँ खापरे मार्ने देवता गन्याप हो । यी देवताको शिला तालको लेकमा रहेको छ । यो देवता यहाँको रुमाईलका भाट/भट्ट बामनबाट उब्जेको भन्ने मान्यता छ । यस गन्याप देवताका धामी काँपेको र पूजिने समयमा रैका शाही खान्दानले जानु हुँदैन् । यदि रैका मल्ल/शाहीको कुनै गएको छ भने छेउलो हाल्नु पर्ने हुन्छ । देवता नपूजिएको अन्य समयमा रैका खान्दानकी रानी गएकी छन् भने पानी पर्दछ ।
काकँडा
बाह्य कडीहरू
काकँडा गाउँ  दार्चुला जिल्ला को धाप गाउँ विकास समिति को वडा नं. १ मा रहेको छ ।
मेटल डिटेक्टर
मेटल डिटेक्टर    को प्रयोग धातुसँग सम्बन्धित सामानहरू खोजी गर्नको लागि प्रयोग गर्ने गरिन्छ। यस बाहेक ल्यान्ड माइन, हथियार, बम, विस्फोटक जस्ता बस्तुहरू खोजी गर्न यसलाई प्रयोग गर्ने गरिएको छ। एउटा सामन्य मेटल डिटेक्टरमा एउटा विद्युत दोलक हुने गर्छ जसले एसी विद्युत उत्पन्न गर्दछ। यो विद्युतीय धारा एउटा विद्युत चुम्बकीय तारबाट प्रवाहित भएर छुट्टै चुम्बकीय क्षेत्र उत्पन्न गर्दछ। यसमा एउटा विद्युतीय तारको प्रयोग गरिएको हुन्छ जसले चुम्बकीय क्षेत्रलाई मापन गर्ने गर्दछ। चुम्बकीय पदार्थ भेटिएमा यसले चुम्बकीय क्षेत्रमा हुने परिवर्तनको आधारमा यसलाई मापन गर्दछ। यसमा राखिएको माइक्रोप्रोसेसरले धातुको प्रकार पत्ता लगाउने गर्दछ। मेटल डिटेक्टर यन्त्रले विद्युत चुम्बकत्वको सिद्धान्तमा कार्य गर्दछ। बेग्ला-बेग्लै कार्यहरूको प्रयोग अनुसार मेटल डिटेक्टरको संवेदनशीलता भिन्न हुने गर्छ।
१९औँ शताब्दीमा वैज्ञानिक यस्तो यन्त्रको खोजी कार्यमा लागेका थिए जसले धातुहरूलाई खोजी गर्न सहज बनाउन सकोस्। सुरुवाती समयमा धातुहरू खोजी गर्नको लागि बनाइएको उपकरणहरूको क्षमता सीमित थियो र ती यन्त्रहरूले ऊर्जाको प्रयोग धेरै मात्रामा गर्दथे। यस कारण ती यन्त्रहरू धेरै स्थानमा उपयोगी थिएन। सन् १८८१ मा ग्राहम बेलले यसै किसिमको यन्त्रको मूल खोज गरेका थिए। सन् १९३७ मा गेरहार्ड फिसरले यस प्रकारको युक्तिको विकास गरेर मेटल डिटेक्टर बनाउन सफल भएका थिए उनी सफल भएर यस यन्त्रलाई एकस्व गराएका थिए।
माेबाइल दूरसञ्चार कम्पनी (इरान)
इरानको माबाइल दूरसञ्चार कम्पनी सामन्यतया एमसिआईको रूपमा संक्षिप्त र यसको ब्रान्ड नाम हाम्राहे अभल  को नामले पनि चिनिने इरानमा पहिलो र सबैभन्दा ठूलो दूरसञ्चार सेवा प्रदायक हो । एमसिआई इरानको दूरसञ्चार कम्पनीको एक सहायक कम्पनी हो र यसका लगभग १७ मिलियन पोस्टपेड र ४९ मिलियन प्रिपेड प्रयोगकर्ताहरू रहेका छन् । हाम्राहे अभलको सेवा १,२३९ शहरहरूमा र इरानको ७०,००० किलोमिटर लामो राजमार्गमा पनि उपलब्ध छ । यसले ११२ भन्दा बढी देशहरूमा र २७१ सहयोगी सञ्चालकहरूका माध्यमबाट रोमिंग सेवाहरू प्रदान गर्दछ । यसको मुख्यालय इरानको तेहरानमा अवस्थित छ भने हालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हमिद फरहाङ हुन् । यसको स्थापना १९९२ मा इरानको तेहरानमा भएको थियो ।
अगस्ट २०१३ मा, कम्पनी ओटीसीबाट तेहरान स्टक एक्सचेन्जमा सर्यो । अप्रिल २०१४ मा कम्पनीको बजार मूल्य ४.३ अरब डलर रहेको थियो ।
हाल, मोबाईल दूरसञ्चार कम्पनी ९० प्रतिशतको शेयर इरानको दूरसञ्चार कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको छ, र बाँकी १० प्रतिशत शेयरहरू तेहरान स्टक एक्सचेन्जमा सार्वजनिक छन् ।
इतिहास
मार्च २००४ को अन्त सम्ममा, ग्राहकहरूको संख्या ३,४५०,००० मा बढेको थियोे । प्रयोगहरूको संख्या आजको भन्दा ४३ मिलियन भन्दा बढी हो (हाम्राहे अभलको प्रयोगहरूको सङ्ख्या)
हाम्राहे अभलले देशभरभरि ५२,००० किलोमिटर सडकमा सञ्जाल र ११२० शहरहरूमा सम्म सेवा क्षेत्र बिस्तार गरेको छ ।
यसले कल स्थानान्तरण, एफडिएन सेवाहरू, कल प्रतिबन्ध, फ्याक्स जडान, डाटा सेवाहरू, एसएमएस र भिएमएस प्रणालीहरू, अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ लगायतका विशेष सेवाहरू प्रयोगकर्ताहरूलाई प्रदान गरिएको छ ।
प्रतिस्पर्धा
मोबाइल दूरसञ्चार कम्पनी, इरानमा पहिलो र सबैभन्दा ठूलो दुरसञ्चार सेवा प्रदायक हो । यसका मुख्य प्रतिस्पर्धीहरू: दक्षिण अफ्रिकाको दूरसञ्चार सेवा प्रदायक एमटिएनको ४९ प्रतिशत स्वामित्व र इरान इलेक्ट्रनिक विकास कम्पनीको ५१ प्रतिशत स्वामित्वमा रहेको इरानसेल र सामाजिक सुरक्षा लगानी कम्पनीको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको रिधटेल हुन् ।
बिचोलिम
बिचोलिम, (कोंकणी: दिवचल, मराठी: डिचोली), भारतीय राज्य गोवा को जिल्ला उत्तर गोवा, को एक शहर र नगर परिषद हो। यो बिचोलिम तालुका को मुख्यालय पनि हो। यो गोवा को पूर्वोत्तरमा स्थित छ र यहाँ पुर्तगाल को नोवास कोंक्विस्टास (नई विजय) को हिस्सा थियो । बिचोलिम, गोवा को राजधानी पणजी देखि ३० किलोमीटरको दूरीमा अबस्थित छ।
इतिहास
१८ वी शताब्दी सम्म बिचोमिमका अधिकांश एक स्वतन्त्र जमिन्दार प्रभु सरदेसाई (संखाली/संगेम को) को संयुक्त काम थियो जब, बचेका हिस्सा सावन्तवाड़ी राजशाहीको अधिकार क्षेत्रमा परथियो। 18 शताब्दी के उत्तरार्ध मा पुर्तगालहरु ले नोवास कोंक्विस्टास (नई विजय) को रूपमा कब्ज़ा गरेको थियो।
जनसाङ्ख्यिकी
भारतका २००१ को जनगणनाको अनुसार, बिचोलिमका जनसङ्ख्या १४९१३ थियो। जनगणना अनुसार पुरुषको जनसङ्ख्या ५२% र महिलाको ४८% थियो । बिचोलिमका साक्षरता दर ८०% थियो जो अहिलेको राष्ट्रिय साक्षरता दर 59.5% देखि अधिक थियो ; पुरुष साक्षरता दर ८४% र महिला साक्षरता दर ७५% थियो। जनसङ्ख्या को १०%, ६ वर्ष भन्दा कम आयुक बच्चका थिए।
अर्थव्यवस्था
खनन बिचोलिमका मुख्य उद्यम होर लगभग ३६% जनसङ्ख्या, वेदांता (जसले सेसा को अधिग्रहण गरेको थियो) को एक लोह-अयस्क को खानमा कार्यरत थिए। बुधवार दिन बिचोलिममा बुध-बाजार लाग्ने गर्छ जसमा बिचोलिम र वारी परिको मान्छेहरु आफ्नो जरुरी अनुसारको सामान खरीद-बिक्री गर्छन ।
राजी भाषा
राजी भाषा नेपाल तथा भारतको उत्तराखण्डमा बोलिने भाषा हो।
वितरण
राजी भाषा नेपालका पश्चिमका जिल्लाहरू: सुर्खेत, बाँके, बर्दिया, दाङ, कैलाली र कञ्चनपुर तथा भारतमा पिथौरागढ जिल्ला बसोबास गर्ने राजी जातिका मानिसहरूले बोल्ने गर्छन।
क्रिस्टन स्कट
क्रिस्टन स्कट (Kristen Scott; जन्म	मार्च १३, १९९५) एक अमेरिकी अश्लील अभिनेत्री, कामुक मोडल र वेबक्याम मोडल हुन्। उनी एभिएन पुरस्कार, एक्सबिज पुरस्कार र धेरै अन्य पुरस्कारको विजेता हुन्।
ललितपुर राज्य
पाटन राज्य नेपालको मल्ल वंशले शासन गरेको राज्य थियो।
इतिहास
राजा यक्ष मल्लले को मृत्यु भएपछि उनका जेठा छोरा राजा भए। तर माहिला छोरा राय मल्लले कान्तिपुरलाई स्वतन्त्र गरि आफू राजा भए। कान्तिपुर बाट छुट्टिएर पाटन राज्य बन्यो। यसरी विस्तृत मल्ल राज्य भक्तपुर, कान्तिपुर र ललितपुर गरी तीन भागमा विभाजन गरेपछि १५०० मा यसको स्थापना भएको हो।
क्रिस्टन स्कट
जीवनवृति
सन् २०१६ मा, उनले चलचित्र फर्स्ट एनल ३ मा आफ्नो पहिलो गुदा यौन दृश्य प्रदर्शन गरेकी थिइन्। सन् २०१८ मा, उनले नर्ड्स रिभेन्जमा आफ्नो पहिलो दोहोरो प्रवेश दृश्य प्रदर्शन गरेकी थिइन्।
सन् २०१८ मा, उनी एभिएन र एक्सबिज पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ नयाँ अभिनेत्रीको श्रेणीमा नामित भएकी थिइन्। उनी हाफ हिज एज: ए टीनेज ट्रजेडी चलचित्रमा उनको कामका लागि पनि प्रख्यात भएकी थिइन्, जसका लागि उनले सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेत्रीको लागि एभिएन र एक्सबिज पुरस्कार जीतेकी थिइन्।
ललितपुर राज्य
इतिहास
यक्ष मल्लको मृत्यु पछि उनका माहिला छोरा रत्न मल्लले वि.सं. १५४१ मा कान्तिपुरका महापात्रहरूलाई हात लिई भक्तपुर राज्यबाट टुक्राई त्यहाँको राजा भए। उनले ललित्पुर (पाटन) का पात्रहरू हर्षपाल र जगतपाललाई हात लिएर त्यहाँ पनि अधिकार गरे।
स्थापना
हरिहरसिंह मल्ललाई उनका बाजे राजा शिवसिंह मल्लले पाटनको सामन्त बनाएका थिए। हरिहरसिंहका तीन पुत्र थिए। जेठा लक्ष्मीनरसिंह मल्ल कान्तिपुरका गद्दीका हकदार भएकाले उनका भाइ सिद्धिनरसिंहलाई राजा शिवसिंहले नै पाटनको सामन्त नियुक्त गरेका थिए।
हरिहरसिंहका जेठी रानीबाट छोरा लक्ष्मीनरसिंह मल्ल भएका थिए। लालमती र अर्की रानीबाट सन्तान भएका थिएनन्। हरिहरको मृत्यु भएपछि उनीसँग सति जान तयार भएकी लालमतीलाई गर्भिणी रहेको थाहा पाएर, उनीबाट छोरा जन्मेपनी छोरी जन्मेपनी पाटनको राजा बनाउने वचन दिएर राजा शिवसिंहले सति जान रोकेका थिए। उनीबाट सिद्धिनरसिंहको जन्म भयो र उनी समर्थ भएपछि पाटनको प्रशाशक भएर बस्न थाले।
वंशावलीको कथन अनुसार सिद्धिनरसिंह मल्ल नेपाल संवत् ७४० मा पाटनको राजा बनेका थिए। सिद्धिनरसिंह मल्ल पाटनका पहिलो स्वतन्त्र राजा थिए। सिद्धिनरसिंह मल्लले वि.सं. १६७६ को आश्विन २७ गते विजया दशमीको दिन ललितपुर राज्यको राजाको रुपमा विधिपूर्वक राज्याभिषेक गरेको थिए ।
तेजनरसिंह मल्ल र गोर्खा राज्यमा विलय
बि.सं. १८२५ (ई. १७६८ ) मा पाटन गोर्खा राज्यको हिस्सा बन्यो (पछि यसलाई नेपाल राज्यको रूपमा चिनियो), गोर्खाहरूले विजय गरेपछि।
यिनको शासनकाल वि.सं. १८२२ देखी वि.सं. १८२५ सम्म रहेको थियो। उनको नामबाट ने.सं. ८८८ मा मुद्रा पनि निकालियो। ने.सं. ८८८ मा उपत्यकामा एकै सालमा २४ पटक भूइचालो गयो। अर्कोतिर गोर्खा राज्यको नाकाबन्दीबाट सृजित नुन, तेल, कपासको हाहाकार कायमै थियो। पृथ्वीनारायण शाहले काठमाण्डौ कब्जा गरेपछि कान्तिपुरका राजा जयप्रकाश मल्लले पाटनमा शरण लिए। तर पाटनका पाँच प्रधानहरु पृथ्वी नारायण शाहसँग भित्र भित्रै पहिले नै मिलिसकेको थाहा पाई राजा तेजनरसिंह मल्ल र जयप्रकाश मल्ल त्यहाँबाट पनि भागी भक्तपुरका राजा रणजीत मल्लको शरण पर्न भक्तपुर गए। कान्तिपुर कब्जा गरेको १४ दिन पछि यिनी र जयप्रकाश मल्ल भक्तपुरमा शरण लिन पुगेका थिए। उनीहरू पहिले भक्तपुर राज्य स्थित दत्तात्रेय मन्दिरमा पसे। पाटनका राजा तेज नरसिंह मल्ल कान्तिपुरका राजा जयप्रकाश मल्लसँग भागी भक्तपुरमा शरण लिन गएको भोलिपल्ट नै पाटनका पाँच प्रधानले पाटन ढोका वरिपरी बसी पृथ्वीनारायण शाह र गोरखाली सेनालाई स्वागत गरी पाटनमा भित्र्याए।
बुख्याचा
बुख्याचा खेतबारीमा तर्साउनको लागि राखिने मानव आकारको पुत्ला हो। यो खेतबारीमा लगाएको बालिनालीलाई बिभिन्न जनावर तथा चराचुरुङ्गीहरूबाट बचाउनको लागि राख्ने गरिन्छ। प्राय जसो बुख्याचालाई पुराना लुगाकपडाहरू लगाइ मानिस जस्तै देखिनेगरी बनाइने गरिन्छ।
जयदेव मल्ल
जयदेव मल्ल नेपालका तेस्रो मल्ल राजा थिए। जयदेवको शासन कमजोर थियो। अरिदेव मल्लको वंश बिस्तारै लोप हुँदै गइरहेको थियो र स्थानीय शासकहरू शक्तिशाली हुँदै गएका थिए। १२५८ मा उनको मृत्यु पछि, दुवै घरले सिंहासन वैकल्पिक गर्न सम्झौता गरे र जयभीमदेव राजा भए। जयदेव अरिदेव मल्लको वंशका अन्तिम राजा थिए।
इरेन जोलियट क्युरी
इरेन जोलियट क्युरी फ्रान्सेली वैज्ञानिक थिइन्। उनी बैज्ञानिक मारिया क्युरी र वैज्ञानिक पियरे क्युरीकी छोरी हुन्। उनीले १९३५मा फ्रान्सबाट रसायन शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार पाएकी थिइन्।
जूल
भौतिक परिमाणहरु जस्तै ताप, कार्य, शक्ति आदिको एकाइ नै जुल हो । कुनै पनि बस्तुलाई १ न्युटन बल प्रयोग गरी उक्त वस्तुलाई १ मिटर दुरि पार गराउँन १ जुल शक्ति आवश्यक पर्दछ ।
जुल एक एकाइ हो । यस विश्वका सबै वस्तुका मोलिकुल वा एटमहरू कुनै न कुनै रेटमा कम्पन गरिरहेका हुनछन् त्यही नाप्ने एकाइ जुल हो । यो एकाइको अंग्रेज भौतिक बैज्ञानिक जेम्स प्रेस्कट जुलको नाम मा नामांकन गरिएको हो ।
अन्य एस आई इकाइहरूको सन्दर्भ मा: जहाँ N न्यूटन, m मिटर, kg किलोग्राम, s सेकेण्ड, Pa पास्कल तथा W वाट हो ।
बाह्य कडीहरू
Joule
सेल ब्याट्री
साधारणतया सेल भन्नाले रासायनिक पदार्थ प्रयोग गरी बनाइएको विधुतको एक किसिमको स्रोत हो । सेलभित्र रासायनिक प्रतिक्रिया हुँदा विधुत शक्ति उत्पादन हुन्छ । सेलले रासायनिक शक्तिलाई विधुत शक्तिमा रूपान्तर गर्दछ ।
साधारणतया सेल निम्न प्रकारका हुन्छ्न् :
सरलीकृत चिनियाँ
सरलीकृत चिनियाँ अक्षर मुख्यभूमि चीन, मलेसिया र सिङ्गापुरमा प्रयोग गरिने मानकीकृत चिनियाँ अक्षरहरू हुन्, जुन सामान्य मानक चिनियाँ अक्षरहरूको तालिकाद्वारा निर्धारित गरिएको छ। परम्परागत चिनियाँ वर्णहरूको साथसाथै, यो समकालीन चिनियाँ लिखित भाषाका दुई मानक अक्षर समूहहरू मध्ये एक हुन्। मुख्यभूमि चीनमा जनवादी गणतन्त्र चीनको सरकारले साक्षरतालाई प्रोत्साहित गर्न सन् १९५० र १९६० को दशकदेखि मुद्रणमा प्रयोगको लागि यसलाई बढावा दिएको थियो। यो आधिकारिक रूपमा जनवादी गणतन्त्र चीन, मलेसिया र सिङ्गापुरमा प्रयोग गरिन्छ, जबकि परम्परागत चिनियाँ वर्णहरू अझै पनि हङकङ, मकाउ र गणतन्त्र चीन / ताइवान (साथै दक्षिण कोरिया र जापानमा केही हदसम्म)मा सामान्य प्रयोगमा रहेका छन्।
सरलीकृत चिनियाँ वर्णहरू माथि वा बोलचालको भाषाको रूपमा सरलीकृत चिनियाँको आधिकारिक नामद्वारा जियानतित्जीको रूपमा उल्लेख गर्न सकिन्छ। यसको व्यापक अर्थमा, उत्तरार्द्ध शब्दले सबै पात्रहरूलाई बुझाउँछ जुन चरित्र "संरचना" वा "स्वरूप" को सरलीकरणबाट गुज्रेका छ जसमध्ये केही सहस्राब्दीदेखि मुख्यतया परम्परागत पात्रहरूको साथ हस्त लेखनमा अस्तित्वमा रहेका छन्। अर्को तर्फ, आधिकारिक नामले आधुनिक व्यवस्थित सरलीकृत अक्षर समूहलाई बुझाउँछ, जुन तात्कालिक अध्यक्ष माओ त्से तुङ्ले १९५२ मा भनेजस्तै संरचनात्मक सरलीकरण मात्र नभई मानकीकृत चिनियाँ वर्णहरूको कुल सङ्ख्यामा पर्याप्त कमी पनि समावेश गर्दछ।
सन् १९७७ मा दोस्रो चरणको सरलीकरणको घोषणा गरिएको थियो, तर पछि सन् १९८६ मा विभिन्न कारणले यसलाई फिर्ता लिइएको थियो, मुख्यतः दोस्रो चरणको सरलीकरणको भ्रम र अलोकप्रियताका कारण यसलाई फिर्ता लिइएको थियो।
अगस्ट २००९ मा, चीनले सरलीकृत अक्षरहरूको परिमार्जित सूचीका लागि सार्वजनिक टिप्पणीहरू सङ्कलन गर्न सुरु गरेको थियो।   ८,१०५ (सरलीकृत र अपरिवर्तित) वर्णहरू समावेश गरिएको सामान्य मानक चिनियाँ वर्णहरूको नयाँ तालिका आधिकारिक रूपमा जनवादी गणतन्त्र चीनको राज्य परिषद्द्वारा ५ जुन २०१३ मा प्रयोगको लागि लागू गरिएको थियो।
नाभर पापागो
विशेषता
पापागोले आफ्नो परीक्षण चरणबाट बाहिर निस्कीएको थियो र आधिकारिक रूपमा १९ जुलाई २०१७ मा कोरियाली, चिनियाँ, चिनियाँ, अङ्ग्रेजी, स्पेनी, र फ्रान्सेली लगायतका भाषाको लागि अनुवाद विकल्पहरूको साथ सुरू गरिएको थियो। यो केवल एक स्मार्टफोन अनुप्रयोगको रूपमा उपलब्ध थियो तर यसले आफ्नो वेबसाइट सुरू गरेको छ र अन्य भाषाहरूमा पनि विस्तार भएको छ।
प्रमुख विशेषता
१:१ कुराकानी रिति: भाषण पहिचान मार्फत अनुवाद गरिएको एक अन्तरक्रियात्मक अनुवाद।
शब्द भाव प्रवृत्ति पर्दा
यदि अनुवाद गर्नु पर्ने वाक्यमा समलिङ्गी शब्द पत्ता लाग्यो भने सम्बन्धित शब्द, शब्द भाव प्रवृत्ति विशेषता मार्फत अनुवाद परिणाम ट्याबमा रेखाङ्कित हुन्छ। तस्वीर प्रदर्शन गर्न शब्दमा थिच्नुहोस् जसले साधारण आकारहरूमा विभिन्न अर्थहरू व्यक्त गर्दछ, र सहि आकृतिहरूको छनौट गरि, प्रयोगकर्तालाई अधिक शुद्ध र सही अनुवाद परिणामहरू प्राप्त गर्न सक्षम गर्दछ। यन्त्र अनुवादको यस विशेषता, चिनियाँ शब्दहरूको प्रशोधनमा पुरानो समस्याको समाधान गर्न सक्षम देखिन्छ, तर त्यहाँ धेरै खण्ड छन् जहाँ तथ्याङ्क उनीहरूको अभावले गर्दा रेखाङ्कित हुँदैनन्।
विनिमय दर स्वचालित रूपान्तरण
वास्तविक समय विनिमय दर जानकारीको प्रयोग गरि, वर्तमान विनिमय दर अनुवाद परिणामको साथ गणना गरिन्छ।
विश्वव्यापी वार्तालाप
यो सञ्जालमा जडित नभएको बेला पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। सबै चार भाषाहरू उपलब्ध छन्। प्रयोगकर्ताले मूल पाठ र स्थितिमा निर्भर बारम्बार प्रयोग हुने आवश्यक वाक्यांशहरू कसरी पढ्न सकिन्छ भन्ने बारेमा हेर्न सक्दछन्।
शब्द पहिचान
यस प्रविधिको प्रयोगले ध्वनि प्रदुषित वातावरणमा समेत आवाज पहिचान गर्न सक्षम गर्दछ।
समर्थित भाषाहरू
तल दिइएका विभिन्न भाषाहरू नाभरको पापागोले समर्थन गर्दछ:
१) चिनियाँ (सरलीकृत) २) चिनियाँ (परम्परागत) ३) अङ्ग्रेजी ४) फ्रान्सेली ४) जर्मनेली ६) हिन्दी ७ इण्डोनेसियाली ८) जापानी ९) कोरियाली १०) पोर्चुगाली ११) रूसी ११) स्पेनी १३) थाई १४) भियतनामी १५) इटालीयाली
विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली
विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली वा सामान्यतया जिएसएम, युरोपेली दूरसञ्चार मानक संस्थान (इटिएसआई) द्वारा विकास गरिएको एक मानक हो जसले दोस्रो-पीढी (२ जी) डिजिटल सेलुलर सञ्जालमा मोबाइल यन्त्रहरू जस्तै मोबाइल फोन र ट्याब्लेटहरूद्वारा प्रयोग गरिएको प्रोटोकुलहरूको वर्णन गर्ने गर्दछ। यसलाई पहिलो पटक फिनल्यान्डमा डिसेम्बर १९९१ मा तैनाथ गरिएको थियो। सन् २०१४ सम्म, यो मोबाइल सञ्चारको लागि विश्वव्यापी मानक बनेको छ जसमा यसले १९३ भन्दा बढी देश वा इलाकाहरूमा ९०% भन्दा बढी बजार साझेदारी गरेको छ। २ जी सञ्जालहरू पहिलो पुस्ता (१ जी), एक एनालग सेलुलर सञ्जाललाई प्रतिस्थापन गर्दै विकसित गरिएको थियो र जिएसएम मानकले मूलभूत रूपमा डिजिटल, सर्किट-स्विच गरिएको सञ्जाललाई वर्णन गरेको छ। यो समयसँगै डाटा सञ्चार समावेश गर्न विस्तार भएको छ जसमा यो पहिलो पटक सर्किट-स्विच्ड ट्रान्सपोर्ट र पछि जिपिआरएस मार्फत प्याकेट डाटा ट्रान्सपोर्ट र एज वा इजिपिआरएस सम्म विस्तार भएको छ। लगत्तै, ३जीपिपिले तेस्रो-पुस्ता (३जी) युएमटिएस मानक विकास गर्यो र त्यसपछि चौँथो-पुस्ता (४जी) एलटिई मानकको विकास गर्‍यो जुन चाहिँ युरोपेली दूरसञ्चार मानक संस्थान (इटिएसआई) को जिएसएम मानकको भाग बनेन। विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली जिएसएम सङ्घको स्वामित्वमा रहेको व्यापार प्रतीक चिन्ह हो।
इतिहास
युरोपेली पोष्टल तथा दूरसञ्चार प्रशासन सम्मेलन (सिइपिटि) ले ग्रुपी स्पेसल मोबाइल (जिएसएम) को स्थापना गर्‍यो र पेरिसमा आधारित उक्त संस्थाले एक स्थायी प्राविधिक-सहायता समूहको रूपमा सेवा प्रदान गरेको थियो र सन् १९८३ मा, डिजिटल सेलुलर आवाज दूरसञ्चारको लागि एक युरोपेली मानकको विकासका लागि काम सुरु गरिएको थियो।
पाँच वर्ष पछि, सन् १९८७ मा, १३ वटा युरोपेली देशहरूबाट १५ प्रतिनिधिहरूले डेनमार्कको राजधानी कोपनहेगनमा सम्झौता ज्ञापन गर्दै युरोप भरी एक साझा सेलुलर टेलीफोन प्रणालीको विकास र तैनात गर्न, र जीएसएमको अनिवार्य मानक बनाउन युरोपेली सङ्घको नियमहरूलाई पारित गरेको थियो। एक महाद्वीपीय मानक विकास गर्ने निर्णयले अन्ततः एकताबद्ध, खुल्ला, मानक आधारित सञ्जालको स्थापना गरेको थियो जुन संयुक्त राज्य अमेरिकाको भन्दा पनि ठूलो थियो।
मीनबहादुर विश्वकर्मा
मीनबहादुर विश्वकर्मा एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी सङ्घीय संसद प्रतिनिधि सभाको सदस्य पनि हुन्। उनी नेपाल सरकारका पूर्व वाणिज्य मन्त्री पनि हुन्। उनी नेपाली काङ्ग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्य पनि हुन्।
विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली
प्रविधिक विवरण
प्रविधि विवरण संरचना
वाङ्ला, नेपाल
वाङ्ला नेपालको दक्षिणी लुम्बिनी प्रदेशको अर्घाखाँची जिल्लाको सन्धिखर्क नगरपालिकाको मुख्य बजार केन्द्र र पूर्व गाउँ विकास समिति हो। वर्तमान समयमा यो क्षेत्र सन्धिखर्क नगरपालिकाको वडा नं. ४ र ५ भित्र पर्दछ। नेपाल सरकारको स्थानीय विकास मन्त्रालयले वि.सं. २०७१ बैशाख २५ गते देशमा विभिन्न २ सय ८३ गाविसलाई गाभेर ७२ वटा नयाँ नगरपालिका घोषणा गर्दा सन्धिखर्क नगरपालिकामा साविक सन्धिखर्क, वाङ्ला, नरपानी, खाँचीकोट, किमडाँडा, अर्घा र दिभरा गाविसलाई गाभिएको थियो।
भीमदेव मल्ल
जयभीमदेव नेपाल मण्डलको चौथो राजा थिए, जसको अवधिमा मल्ल वंश प्रख्यात थियो। उनले जयदेव मल्लको उत्तराधिकारी भएर १२५८ देखि १२७१ सम्म शासन गरे। जयभीमदेव मल्ल वंशका नहुँदा पनि त्यसैसँग घनिष्ठ सम्बन्ध थियो। उनी बनेपाका स्थानीय मालिक थिए र अभय मल्ल र जयदेव मल्लको शासनकालमा राजनीतिक शक्ति जम्मा गर्न थालेका थिए। पूर्व सन्धि अनुसार १२७१ मा जयसिंह मल्लले उनको उत्तराधिकारी बनेका थिए।
नारायण त्रिपाठी
नारायण त्रिपाठी एक चचिर्त नेपाली अभिनेता तथा हास्यकलाकार हुन् ।
कपुरकोट गाउँपालिका
कपुरकाेट गाउँपालिका साविकका  चारवटा गा.वि.स. धनवाङ, रिम, सिनवाङ र गर्पा मिलेर बनेको हो । कुल क्षेत्रफल ११९.२१ वर्ग कि. मि. रहेको यस गाउँपालिका जम्मा ६ वटा वडामा महिला ९४८६ र पुरुष ८७१८ गरी जम्मा १८२०४ जनसंख्या रहेको छ। पश्चिममा त्रिवेनी, उत्तरमा छत्रेश्वरी गाउँपालिका, पूर्वमा रोल्पा र दक्षिणमा दाङ जिल्ला संग भौगोलिक सिमाना जोडिएको यस गाउँपालिकाको भौगोलिक स्थिति २८ २४ देखि २८ ३२ उत्तरी अक्षांश र ८० १४ देखि ८० २३ पूर्वि देशान्तर सम्म फैलिएको छ । कर्णाली प्रदेशकै एउटा मुख्य प्रदेश द्धारको रुपमा रहेको यस गाउँपालिका अग्ला पहाडहरुको संगमको रुपमा रहेको भौगोलिक बनावटले गर्दा अत्यन्तै रमाइलो र अनुकुल बातावरणको कारणवेमौसमी तरकारी खेतिका साथै फलफूल खेतीको लागि उर्वर भूमि बरदानको  रपमा पनि लिन सकिन्छ ।
ए करुणाकरण
ए करुणाकरण (जन्म २५ डिसेम्बर १९७१) एक तेलुगु चलचित्र निर्देशक हुन् जुन तेलगु सिनेमामा विशेष रूपमा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्।
प्रदेश सभा (नेपाल)
प्रदेश सभा नेपालको सङ्घीय प्रदेशका लागि एकसदनात्मक निर्वाहक विधान सभा हो; अथवा प्रदेशको व्यवस्थापिका नै प्रदेश सभा हो। नेपालको संविधान २०७२ बमोजिम अगावै विघटन भएकोमा बाहेक प्रदेश सभाको कार्यकाल पाँच वर्षको हुन्छ।