cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अभिज्ञानशाकुन्तलम्
ध्वन्यात्मक सङ्केत
शकुन्तलामा कालिदासको सबैभन्दा ठूलो चमत्कार त्यसको ध्वन्यात्मक संकेतहरूमा छ। यसमा कविलाई विलक्षण सफलता यो मिलेको छ कि त्यसले कहीं पनि कुनै पनि वस्तु निष्प्रयोजन छैन कही। कुनै पनि पात्र, कुनै पनि कथोप-कथन, कुनै पनि घटना, कुनै पनि प्राकृतिक दृश्य निष्प्रयोजन छैन। सबै घटनाहरू यो दृश्य अघि आउने घटनाहरूको सङ्केत चमत्कारिक रीतिभन्दा पहिला नैं दे दिन्छन्। नाटकका प्रारम्भमा नैं ग्रीष्म-वर्णन गर्दै वन-वायुका पाटलको सुगन्धिदेखि मिलेर सुगन्धित हो उठने र छायामा लेट्दै नैं नींद आउने लागे र दिवसको अन्त रमणीय हुनको द्वारा नाटकको कथा-वस्तुको मोटो तौरमा सूचना दे दिएको छ, जो क्रमशः पहिला शकुन्तला र दुष्यन्तका मिलन, त्यसको पछि नींद-प्रभावदेखि शकुन्तलालाई भूल जाने र नाटकको अन्त सुखद हुने सूचक छ। यसै प्रकार नाटकका प्रारम्भिक गीतमा भ्रमरहरु द्वारा शिरीषका फूलहरूलाई केही-केहीखाले चूमनाले यो सङ्केत मिल्दछ कि दुष्यन्त र शकुन्तलाको मिलन अल्पस्थायी हुनेछ। जब राजा धनुषमा बाण चढाए हरिणका पछि दौडे जा रहेका हुन्, तब केही भनें पस्वी आकर रोगर्छन्। भन्दछन्-‘महाराज’ यो आश्रमको हरिण छ, यसमातीर न चलाना।’ यहाँ हरिणका अतिरिक्त शकुन्तलातर्फ पनि सङ्केत छ, जो हरिणका समान नैं भोलीभाली र असहाय छ। ‘कहाँ त हरिणहरूको अत्यन्त चञ्चल जीवन र कहाँ तिम्रो वज्ज्रका समान कठोर बाण !’ यसबाट पनि शकुन्तलाको असहायता र सरलता तथा राजाको निष्ठुरताको मर्मस्पर्शी सङ्केत गरिएको छ। जब दुष्यन्त र शकुन्तलाको प्रेम केही र बढ्न लाग्दछ, तब नेपथ्यदेखि पुकार सुनाई पर्छ कि ‘तपस्वियो, आश्रमका प्राणीहरूको रक्षाका लागि तैयार हो जाओ। शिकारी राजा दुष्यन्त यहाँ आयो भएको छ।’ यसमा पनि दुष्यन्तका हाथहरुदेखि शकुन्तलाको रक्षातर्फ सङ्केत गरिएको प्रतीत हुन्छ, परन्तु यो सङ्केत कुनैका पनि कानमा सुनाई छैन दिए; शकुन्तलालाई कुनैले छैन बचाए यसबाट स्थितिको करुणाजनकता र पनि अधिक बढ्न जान्छ। चौथो अङ्कका प्रारम्भिक भागमा कण्वका शिष्यले प्रभातको वर्णन गर्दै सुख र दुःखका निरन्तर साथ लागोस् रहने तथा प्रियका वियोगमा स्त्रिहरुका असह्य दुःखको जो उल्लेख गरेकोछ, त्यो दुष्यन्त द्वारा शकुन्तलाको परित्याग गरे जानका लागि पहिलादेखि नैं पृष्ठभूमि-सी बनाए दिन्छ। पाँचवहरु अङ्कमा रानी हंसपदिका एक गीत गाउँछन्, जसमा राजालाई तिनको मधुर-वृत्तिका लागि उलाहना दिइएको छ। दुष्यन्त पनि यो स्वीकार गर्दछन् कि उनले हंसपदिकादेखि एक नैं पल्ट प्रेम गरेकोछ। यसबाट कवि यो गम्भीर सङ्केत दिन्छ कि चाहे शकुन्तलालाई दु्ष्यन्तले दुर्वासाका शापका कारण भूलेर छोडा, परन्तु एक पल्ट प्यार गर्नका पछि रानिहरूको उपेक्षा गर्नु तिनको लागि कुनै नयाँ कुरा थिएन। अन्य रानीहरु पनि त्यसको यस मधुकर-वृत्तिको शिकार थियों। हंसपादिकाका यस गीतको पृष्ठभूमिमा शकुन्तलाका परित्यागको घटना र पनि क्रूर र कठोर जान पर्छ। यसै प्रकारका ध्वन्यात्मक संकेतहरुदेखि कालिदासले सातवहरु अङ्कमा दुष्यन्त, शकुन्तला र त्यसको पुत्रका मिलनका लागि सुखद पृष्ठभूमि तैयार गर्न दिएकोछ। इन्द्र राजा दुष्यन्तलाई अपूर्व सम्मान प्रदान गर्दछन्। त्यसको पछि हेमकूट पर्वतमा प्रजापतिका आश्रममा पहुंच्दै नैं राजालाई अनुभव हुन लाग्दछ कि जस्तै त्यो अमृतका सरोवरमा स्नान गर्न रहेका हुन्। यस प्रकारका संकेतहरुका पछि दुष्यन्त र शकुन्तलाको मिलन र पनि अधिक मनोहर हो उठ्दछ।
काव्य-सौन्दर्य
जर्मन कवि गेटेले अभिज्ञान शाकुन्तलम्का बारेमा भने था-
यसै प्रकार संस्कृतका विद्वानहरूमा यो श्लोक प्रसिद्ध छ-
काव्येषु नाटकं रम्यं तत्र रम्या शकुन्तला। तत्रापि च चतुर्थोऽङ्कस्तत्र श्लोकचतुष्टयम्।।
अभिज्ञान शाकुन्तलमा नाटकीयताका साथ-साथ काव्यको अंश पनि यथेष्ट मात्रामा छ। यसमा श्रृंगार मुख्य रसछ; र त्यसको संयोग तथा वियोग दुइटै नैं पक्षहरूको परिपाक सुन्दर रूपमा भएको छ। यसका अतिरिक्त हास्य, वीर तथा गरुण रसको पनि जहाँ-तहाँ राम्रो अभिव्यक्ति भएको छ। स्थान-स्थानमा सुन्दर र मनोहरिणी उतप्रेक्षाहरु न केवल पाठकलाई चमत्कृत गर्न दिन्छन्, किन्तु अहिलेष्ट भावको तीव्रतालाई बढाउनमा नैं सहायक हुन्छन्। सारे नाटकमा कालिदासले आफ्नो उपमाहरु र उत्प्रेक्षाहरूको उपयोग कहीं पनि केवल अलङ्कार-प्रदर्शनका लागि गरेनन्। प्रत्येक स्थानमा तिनको उपमा वा उत्प्रेक्षा अर्थको अभिव्यक्तिलाई रसपूर्ण बनाउनमा सहायक भएको छ। कालिदास आफ्नो उपमाहरुका लागि संस्कृत-साहित्यमा प्रसिद्ध छन्। शाकुन्तलमा पनि तिनको उपयुक्त उपमा चुनने शक्ति भली-झैं प्रकट भएको छ। शकुन्तलाका विषयमा एक जग्गा राजा दुष्यन्त भन्दछन् कि ‘वह यस्तो फूल छ, जसलाई कुनैले सूंघा छैनछ; यस्तो नवपल्लव छ, जसमा कुनैका नखहरूको खरहरुच छैन लगी; यस्तो रत्न छ, जसमा प्वाल छैन गरिएको र यस्तो मधु छ, जसको स्वाद कुनैले चखा छैन।’ यी उपमाहरुका द्वारा शकुन्तलाका सौन्दर्यको एक अनोखी झलक हाम्रो आंखहरुका सामुन्ने आउँछ। यसै प्रकार पाँचवहरु अङ्कमा दुश्यन्त शकुन्तलाको परित्याग गर्दै भन्दछन् कि ‘हे तपस्विनी, के तिमीत्यस्तो नैं आफ्नो कुललाई कलंकित गर्नु र मलाई पतित गर्नु चाहती हो, जस्तै तटलाई तो्डेर बग्ने नदी तटका वृक्षलाई त गिराती नैं छ र आफ्नो जललाई पनि मलिन गर्न लिन्छ।’ यहाँ शकुन्तलाको चटलाई तो्डेर बग्ने नदीदेखि दिएको उपमा राजाका मनोभावलाई व्यक्त गर्नमा विशेष रूपले सहायक हुन्छ। यसै प्रकार जब कण्वका शिष्य शकुन्तलालाई साथ लिएर दुष्यन्तका नजिक पहुंच्दछन् त दुष्यन्तको दृष्टि ती तपस्विहरुका बीचमा शकुन्तलाका माथि जाएर पर्छ। वहाँ शकुन्तलाका सौन्दर्यको विस्तृत वर्णन न गरेर कविले तिनको मुखदेखि केवल यति कहलवा दिएका छन् कि ‘इन तपस्विहरुका बीचमा त्यो घूंघट वाली सुन्दरी को छ, जो पीले पत्तहरुका बीचमा नयाँ कहरुपलका समान देखा पड रहेकोछ।’ यस साना-सी उपमाले पीले पत््दै र कहरुपलको सदृश्यताका द्वारा शकुन्तलाका सौन्दर्यको पूरा नैं चित्रांकन गरिदिएकोछ। यसै प्रकार सर्वदमनलाई देखेर दुष्यन्त भन्दछन् कि ‘यो प्रतापी बालक त्यस अग्निका स्फुलिंगको झैं प्रतीत हुन्छ, जो धधकती आगो बन्नका लागि ईधनको बाटो देख्दछ।’ यस उपमादेखि कालिदासले न केवल बालकको तेजस्विता प्रकट गर्न दी, तर यो पनि स्पष्ट रूपले सूचित गरिदिएका छन् कि यो बालक ठूलो भएर महाप्रतापी चक्रवर्ती सम्राट बन्नेछ। यस प्रकारको मनोहर उपमाहरुका अनेक उदाहरण शाकुन्तलमा देखि दिये जा सक्छौं किनभनें शाकुन्तलमा १८० उपमाहरु प्रयुक्त भएकहरु छन्। र उनमादेखि सबै एकदेखि एक बढकर छन्।
यो ठीक छ उपमाका चुनावमा कालिदासलाई विशेष कुशलता प्राप्त थियो र यो पनि ठीक छ कि तिनको-सी सुन्दर उपमाहरु अन्य कविहरूको रचनाहरूमा दुर्लभ छन्, र पनि कालिदासको सबैभन्दा ठूलो विशेषता उपमा-कौशल छैन। उपमा-कौशल त तिनको काव्य-कौशलको एक सामान्यखाले अङ्ग छ। आफ्नो मनोभावलाई व्यक्त गर्न अथवा कुनै रसको परिपाक गर्न अथवा कुनै भावको तीव्र अनुभूतिलाई जगाने कालिदास अनेक विधिहरु जान्दछन्। शब्दहरूको प्रसंगोचित चयन, अहिलेष्ट भावका उपयुक्त छन्दको चुनाव र व्यञ्जना-शक्तिको प्रयोग गरेर कालिदासले आफ्नो शैलीलाई विशेष रूपले रमणीय बनाएको दिएकोछ। जहाँ कालिदास शकुन्तलाका सौन्दर्य-वर्णनमा उतरे छन्, वहाँ उनले केवल उपमाहरु र उत्प्रेक्षाहरु द्वारा शकुन्तलाको रूप चित्रण गरेर नैं सन्तोष छैन गर्न लिया छ। पहिला-पहिला त उनले केवल यति कहलाए कि ‘यदि तपोवनका निवासीहरूमा यति रूप छ, त समझो कि वन-लताहरूले उद्यानको लताहरूलाई मात गरिदिए।’ फेरि दुष्यन्तका मुखदेखि उनले कहलाए कि ‘यति सुन्दर कन्यालाई आश्रमका नियम-पालनमा लगाउनु यस्तो नैं छ जस्तै नील कमलको पंखुरीदेखि बबूलको पेड काटना।’ त्यसको पछि कालिदास भन्दछन् कि ‘शकुन्तलाको रूप यस्तो मनोहर छ कि चाहे त्यसले मोटा वल्कल वस्त्र पहना भएकोछ, फेरि त्यो भन्दा पनि त्यसका सौन्दर्य केही घटा छैन, तर बढा नैं छ। किनभनें सुन्दर व्यक्तिलाई जो पनि केही पहना दिए जाए त्यही त्यसका आभूषण हुन जान्छ।’ त्यसको पछि राजा शकुन्तलाको सुकुमार देहको तुलना हरी-भरिएको फूलहरुदेखि लदी लताका साथ गर्दछन्, जसदेखि त्यस विलक्षण सौदर्यको स्वरूप पाठकको आंखहरुका सामुन्ने चित्रितखाले हो उठ्दछ। यसका पछि त्यस सौन्दर्यको अनुभूतिलाई चरम सीमामा पुग्योनका लागि कालिदास एक भ्रमरलाई ले आए छन्; जो शकुन्तलाका मुखलाई एक सुन्दर खिला भयो फूल समझकर त्यसका रसपान गर्नका लागि त्यसको माथि मंडराने लाग्दछ। यस प्रकार कालिदासले शकुन्तलाका सौन्दर्यलाई चित्रित गर्नका लागि अंलकारहरूको सहारा उति छैन लिया, जति कि व्यञ्जनाशक्ति का; र यो व्यजना-शक्ति नैं काव्यको जान मानिन्छ।
सुन बारुलो
सुन बारुलो नेपालमा पाइने एक प्रकारको विषालु बारुलो हो ।
बहराइन
बहराइन  (, Bahreyn), आधिकारिक नाम राजतन्त्र बहराइन (, ) एसिया महादेशमा स्थित एक देश हो । यसको राजधानी मनामा हो । यो अरब जगतको एक भग हो जो एउटा टापुमा बसेको छ । बहराइन सन १९७१ मा स्वतन्त्र भयो र संवैधानिक राजतंत्रको स्थापना भयो, जसको प्रमुख धनी हुदछन । सन १९७५ मा नेशनल असेंबली भंग भयो, जुन अहिलेसम्म बहाल हुनसकेको छैन। सन १९९० मा कुवेतमा ईराकको आक्रमण पछि बहरिन संयुक्त राष्ट्रसंघको सदस्य बन्यो ।
डाँस
डाँस एक प्रकारको परजीवी किरा हो। यसको दुइवटा पखेटा र छ वटा खुट्टा हुन्छ। हेर्दा झिँगा जस्तै देखिने यो किरा पनि झिंगा समुह भित्र पर्ने किरा हो। डाँसको आकार झिंगाभन्दा केही ठुलो हुन्छ। पहाडीभेग तिर चैतको अन्तिमदेखि लगेर भदौ सम्म देखिने यो परजीवीले पशु तथा मान्छेको रगत चुसेर खाने गर्दछ। डाँसलाई आगोको धुवाँ लगाएर भगाउन सकिन्छ। दिनमा जङ्गलमा गएका पशु लगाएत मान्छेको डाँसले रगत चुस्ने गर्दछ त्यस्तै साँझ पख र बिहान पख डाँस आहाराको खोजीमा मान्छे तथा पशु भएको ठाउँमा गएर रगत चुस्ने गर्छ । डाँस रातीमा पानी नपर्ने ठाउँ जस्तै ओडार र रुखको टोडकामा बसेको पाइन्छ। कहिले कतै रगत चुस्न लागेको बेलामा झुक्याएर मात्र मार्न सकिने डाँस निकै चलाख हुन्छ। भनिन्छ डाँसले आफुलाई कुनै खतरा हुनु भन्दा पहिले नै त्यो खतराको जानकारी पाइसकेको हुन्छ। यसको टोकाइबाट विभिन्न रोगहरु सर्न सक्छ।
बछ्यूँ
बछ्यूँ एक प्रकारको विषालु कीरा हो। बछ्युँ अरिंगाल भन्दा केहि ठुलो हुन्छ । मटो मुनी तथा ढुङ्गाको ओढारमा यसले गोलो बनाएर सामूहिक रूपमा बस्ने गर्दछ । भनिन्छ सातवटा बछ्युँले एक साथ खाए भने सत्तार (सात वर्षको राँगो) मर्दछ ।
आल्मुनियम
'एल्युमिनियम' (मराठी: ऍल्युमिनियम/ अॅल्युमिनियम) एक हलुको र चम्किलो धातु हो। यसलाई Al ले जनाइन्छ। यसलाई विभिन्न भाडावर्तन र हवाईजहाज लगायतका सवारीसाधनका पाटपुर्जा निर्माण गर्न उपयोगमा ल्याइन्छ।
म्याग्ना कार्टा
म्याग्ना कार्टा (Magna Carta) वा म्याग्ना कार्टा लिबरट्याटम् (Great Charter of Freedoms वा स्वतन्त्रताको महान चार्टर) इङ्ल्यान्डको एक कानुनी परिपत्र हो जुन सबैभन्दा पहिले सन् १२१५ मा जारी भएको थियो। यो ल्याटिन भाषामा लेखिएको थियो।
म्याग्ना कार्टामा इङ्ल्यान्डका राजा जोनले सामन्तहरूलाई (nobles and barons) केही अधिकार दिए; केहि कानुनी प्रक्रियाको पालना गर्ने वचन दिए; र उनको इच्छा कानुनको सिमाले बाधिने स्वीकार गरे। म्याग्ना कार्टाले राजाको प्रजाको केहि अधिकार रक्षाको स्पष्ट रूपमा पुष्टि गर्यो, जसमा बन्दी प्रत्यक्षीकरण रिट (habeas corpus) उल्लेखनीय छ।
चार्टरको महत्त्व यस तथ्यमा निहित छ कि प्रत्येक पिढी यसको वैधानिक व्याख्या गरेर यो सिद्धान्तमा जोड दिन्थे कि राजाले पनि कानुनको सम्मान गर्न पर्छ। यो सामन्तहरू र सर्वसाधारण जनता दुवैलाई वैधानिकताको प्रतीक बन्यो तथा ब्रिटिश वैधानिक अधिनियमनको श्रीगणेश पनि यहींबाट भएको मानिन्छ।
परिचय
म्याग्ना कार्टा (सन् १२१५ ई.) म्यागना कार्टा अथवा महान्-परिपत्र १५ जून १२१५ मा, थेम्स नदीको किनार स्थित रनीमीड स्थानमा राजा जोनले इङ्ल्यान्डको सामन्तहरूलाई प्रदान गरेका थिए। ह्यालमको शब्दमा, यो कालान्तरमा इङ्लिस स्वतन्त्रताको प्रधान आधार बन्यो,यद्यपि यसको रचयिता, जनस्वातंत्र्य उद्देश्यबाट अनुप्रेरित थिएन। उनीहरू आफ्नो अधिकारको प्रतिपादनमा लागेका थिए। सामन्त (ब्यारन), जो यसको रचनामा संलग्न थिए, इसकी स्वाभावत: आफ्नो स्थिति सुरक्षित गर्दै थिए । उनीहरूलाई दोश्रो वर्गको स्वार्थमा कुनै वास्ता थिएन। त्यसैले चार्टर, राजा र ब्यारनको बिच भएको एक सम्झौता थियो, जुन सामन्तवादी प्रथामा आधारित थियो। चार्टरको दुई तिहाई धारा सामन्तहरूको कष्टको शुचि थियो। तर रचयिताहरूले परिपत्र द्वारा आफ्नो मागको अतिरिक्त सबै वर्गहरूलाई सन्तुष्ट गर्नको लागि प्रशासकीय सुधारहरू पनि समाहित गरेका थिए। चार्टरको उपयोगिता समाप्त भएपछि पनि, यसका धाराहरू सम्मनको दृष्टिले निकै समयसम्म हेरियो।
ऐतिहासिक कारण
चार्टर, राजा जोनद्वारा ब्यारन तथा सामन्तहरूमाथि वर्षौ सम्म लादिएको अन्यायपूर्ण कर र अत्याचारको परिणाम थियो। पोपसँग संघर्ष गरेपछि, जोनले पादरीहरूसँग पनि अत्याचारपूर्ण व्यवहार त्यहीँ मात्रामा जारी राखे। वस्तुत: राजाले समस्त जनताको प्रति एक नृशंसताको नीति अपनाए। फलत: राष्ट्रिय विद्रोहको भावना जागृत हुन थाल्यो। ब्यारन-सामन्त विद्रोहको प्रथम लक्षण १२१२ ई. मा परिलक्षित भयो किंतु वास्तविक अशान्ति त्यस समय फैलियो जब आर्कबिशप स्टेफनको नेतृत्वमा ब्यारनहरूले लण्डनमा सेन्ट पालको गोष्ठीमा आफूले भोगेका कष्टहरूमाथि छलफल गरे र हेनरी प्रथमद्वारा स्वीकृत चार्टरको आधारमा आफ्नो माग राखे। १२१४ मा फ्रान्सले राजा जोनलाई पराजित गरी शान्ति को लागि बाध्य बनाए। इङ्ल्यान्डमा फिर्ता आउँदा ब्यारनहरूको एक संघले आफ्नो मागको शुचि राजाको सामु प्र्मेश गर्यो। जोनले प्रस्ताव स्थापित गर्नको लागि झुटो प्रतिज्ञा गरे र यस बिच युद्धको तयारी सुरु गरे। विदेशबाट भाडाको सेना मगाए तथा चर्चलाई आफ्नो तर्फ मिलाउने प्रयास गरे। तर ब्यारनहरू शक्तिशाली भए। ब्यारनहरूको विद्रोहलाई सर्वसाधारण जनताले अधिक समर्थन र सहयोग गरे किनकि राजा जोनको विदेशी युद्ध तथा आंतरिक दमननीतिले आन्तरिक स्थितिलाई असह्य बनाइदिएको थियो। शक्तिसँग सामना गर्न असमर्थ भएर राजा जोन चार्टरमा हस्ताक्षर गर्न बाध्य भए।
चार्टरका धाराहरू
धारा १ मा चर्चको स्वतन्त्रता सम्बन्धी विषय
परिणाम र प्रभाव
हस्ताक्षर गरेपछि चार्टरको प्रतिहरू प्रत्येक सामन्त एवं पादरीहरूको प्रदेशमा वर्षमा दुई पटक उच्च स्वरमा सार्वजनिक घोषणा कि लागि पठाइयो। राजा जोनले यद्यपि हस्ताक्षर गरे पनि, कार्यान्वित गर्न आपति प्रकट गरे। उनले पोपलाई एक विशेष पोपादेश द्वारा यस चार्टरलाई अवैध सिद्ध गर्न अनुरोध गरे। भाडाको सैनिक एकत्रित गरेर ब्यारनहरू विरुद्ध युद्धको घोषणा गरे। एक वर्षसम्म गृहयुद्ध चल्यो र १२१६ ई.मा जोनको मृत्यु भएपछि गृहयुद्ध बन्द भयो। राजा जोनको मृत्यु पछि, चार्टरको अन्तर्कालीन धाराहरू हटाएर, पुनर्घोषित गरियो। १२२५ ई. मा केहि परिवर्तन उपरान्त चार्टरको फेरि घोषणा भयो। एडवर्ड षष्टम् सम्म प्रत्येक माध्यमिक युगका शासकले चार्टरलाई वैध बताए।
मधुरा नायक
मधुरा हेमन्त नायक एक भारतीय मोडल र अभिनेत्री हुन् । उनले प्यारकी एक कहानी, इस प्यारको मै क्या नाम दु, हम ने ली है-सपथ र तुम्हारी पाखी जस्ता टेली चलचित्रबाट आफ्नो व्यावसायिक करियरको सुरुवात गरेकी हुन् ।
जीवनी
मधुरा नायक एक वकिल र जनावरको रक्षाको लागि कार्य समेत गर्ने गर्छिन । उनी विशेष रूपमा जनवारहरूको लागि काम गर्ने संस्था पेटासँग आवद्ध छिन् ।
कानून
कानून (मराठी: लॉ) समाजमा अमनचयन, शान्ति, सुव्यवस्था एवम् राज्यमा निष्पक्ष न्याय प्रणाली स्थापनाका लागि राज्यको प्रभुसत्ता सम्पन्न व्यक्ति समूह वा राज्यले नै बहुसंख्यक जनताको हितमा बनाइने नियम वा सिद्धान्तहरूको सभ्य सार्थक अभिव्यक्तिलाई कानुन भनिन्छ । सामान्यत: संस्थाहरूको एक समूहको माध्यमबाट लागू हुने नियमहरूको एक प्रणाली हो। यसले विभिन्न बाटाहरूमा राजनीति, अर्थव्यवस्था र समाजको आकार लिन्छ र मानिसहरूको बीचको सम्बन्धमा अग्रणी सामाजिक मध्यस्थको रूपमा कार्य गर्दछ। ३५० ईसापूर्वको लेखनमा,ग्रीक दार्शनिक एरिस्टोटलले घोषणा गरे, "कानुनको शासन कुनै पनि व्यक्तिको शासनभन्दा राम्रो हुन्छ। ."
वास्तवमा कानुन के हो भनेर किटेर एउटै परिभाषा गर्नु कठिन मात्र हैन, असान्दर्भिक पनि हुन्छ । समाजशाश्त्रीय दृष्टिबाट हेर्ने हो भने कानुनले सामाजिक गतिविधियको एक विस्तृत विविधतालाई नियमितता गर्दछ। करार कानुनले व्यापार गर्नको लागि मूल बजारबाट एक बसको टिकट किन्नेदेखि सबै कुरा नियन्त्रित गर्दछ। सम्पत्ति कानुनले व्यक्तिगत र वास्तविक सम्पत्तिको मालिकपन र स्थानांतरणसँग सबन्धित अधिकार र दायित्वको परिभाषा गर्दछ। दुष्कृति कानुन लगानी र वित्तीय सुरक्षाका लागि लिइएको सम्पत्तिमा लागु हुन्छ, जबकि दुष्कृति कानुनले क्षतिपूर्तिको दावीलाई अनुमति दिन्छ, यदि कुनै व्यक्तिको अधिकार वा सम्पत्तिमा हानि पुग्दछ। यदि हानी नोक्सानी दण्ड संहितामा अपराध घोषित गरिएको छ भने फौजदारी कानुनले उपाय प्रदान गर्दछ, जुन उपायद्वारा राज्यले दोषी व्यक्तिलाई मुद्दा चलाउन सक्दछ। संवैधानिक कानुनले कानुन निर्माण, मानव अधिकारको संरक्षण र राजनीतिक प्रतिनिधिहरूको चुनावको लागि एक रूपरेखा प्रदान गर्दछ। प्रशासनिक कानुन सरकारी विभागको निर्णय वा फैसला समीक्षा गर्नको लागि प्रयोग गरिन्छ, जबकि अन्तर्राष्ट्रिय कानुनले व्यापार वातावरण नियमिततादेखि वा सैन्य कारवाहीसम्मको गतिविधिमा सार्वभौम राष्ट्र राज्यहरूको बीचको मामिला नियमित गर्दछ।
कानुन प्रणालीले विभिन्न तरिकाबाट अधिकार र जिम्मेवारीहरूको विस्तृत व्याख्या गर्दछन् । सिविल ल क्षेत्राधिकार र कमन ल प्रयोग गर्ने व्यवस्था व्यवस्था बिच प्रायजसो एउटा आधारभुत बिभाजन गरीएको छ। केही देशमा, धर्मले कानुनलाई सुचित गर्दछ।  विद्वानहरूले कानुनी इतिहास र दर्शन वा अर्थशास्त्र र समाजशास्त्र जस्ता सामाजिक विज्ञान सहित धेरै दृष्टिकोणबाट कानुनको प्रकृतिको खोजबिन गर्दछन। कानुनको यस अध्ययनबाट समानता, स्वच्छता, स्वतन्त्रता र न्यायसँग सम्बन्ध राख्ने महत्त्वपूर्ण र जटिल मुद्दाहरू उठदछ। "आफ्नो राजसी समानता" मा, १८९४मा लेखक अनातोली फ्रान्सले भनेका छ्न, "यो कानुनले धनी र गरीब जस्तालाई पुल मुनी सुत्न, सडकमा भीख माग्न, र रोटीको टुक्रा चोरी गर्न रोक्दछ।" व्याख्या गर्ने र कानुन बनाउने केन्द्रीय संस्थानहरू भनेको सरकारको तीन मुख्य विभागहरू हुन,, जस्तो कि निष्पक्ष न्यायपालिका, लोकतांत्रिक विधायिका, जवाफदेही कार्यपालिका। कानुन कार्यन्वयन र लागु गर्नको लागि र जनतालाई सेवा प्रधान गर्न, सरकारको कर्मचारीतन्त्र, सेना र पुलिस महत्त्वपूर्ण छन। जबकी यि सबै राज्यका अङ्गहरू कानुनद्बारा निर्मित र वाध्य हुने जिव हुन, स्वतन्त्र कानुन व्यबसाय र एक स्पन्दनशील नागरिक समाजले त्यसको प्रगतिको समर्थन र सुचीत गर्दछन।
कानूनी विषयहरू
सबै कानुनी प्रणालीले केही मुल बिषयमा छलफल गर्दछन, तर प्रत्येक देशले भिन्ना भिन्नै किसिममा उनिहरूको कानुनी विषयलाई बर्गिकारण र पहिचान गराउदछन। तर सामान्य भिन्नता "सार्वजनिक कानुन" ( राज्यसंगै नजिकसम्बन्धित शब्द र प्रशासनिक, संवैधानिक और फौजदारी कानुन संलग्न छन ), र "निजी कानुन" ( जसले करार,दुस्कृति र सम्पत्ति समेट्दछ) बिचको हो। सिविल ल प्रणालिमा, करार दुस्कृति दायित्वको कानुन अन्तर्गत, जबकि र गुठीको कानुन ऐनको शासन वा अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धी अन्तर्गत व्यबहार गरीन्छ। अन्तराष्ट्रिय, संवैधानिक र प्रशासनिक कानुन, फौजदारी कानुन, करार, दुस्कृति, सम्पत्ति कानुन कानुन र गुठीको कानुनहरू "पारंपरिक मुख्य विषय"को रूपमा मानिन्छ। जबकी त्यहाँ अरु धेरै विषयहरू छन्, जो धेरैको व्यावहारिक महत्त्वको हुन सक्छ।
अन्तराष्ट्रिय कानून
अन्तरराष्ट्रिय कानूनले दुई कुरा सिफारीस गर्दछ: सार्वजनिक अन्तरराष्ट्रिय कानुन र निजी अन्तर्राष्ट्रिय कानुन वा कानुनको बिबाद।
संबैधानीक र प्रशासकिय कानून
संवैधानिक तथा प्रशासनिक कानुनले राज्यको मामिलाहरू सञ्चालन गर्दछ्न।
कार्यपालिका, विधायिका र न्यायपालिका एवं मानव अधिकार वा राज्यको बिरुध्द व्यक्तिहरूको नागरिक स्वतन्त्रता बीचको दुबै सम्बन्धमा संवैधानिक कानुनले सरोकार राख्दछ। अधिकांश न्यायालय, संयुक्त राज्य अमेरिका र फ्रान्स, जस्ता क्षेत्रधिकारहरूमा अधिकारको घोषणा पत्रसहितको साथ छुटै सहिताबद्द संविधान छ। संयुक्त अधिराज्य लगायत केहीमा त्यस्तो कागजात छैन। सामान्यतय "संविधान" ति कानुनहरू हुन, जसले ऐन, नजीर र सवैधनीक परम्पराद्वारा राज्य संयन्त्रको गठन गर्दछ। ईन्ट्रीक विरुद्द क्यारिङ्गट्न (Entick v Carrington) भनीएको एउटा मुद्दाले कमन लबाट लिईएको एउटा संवैधानिक सिद्धांतको व्याख्या गरेको छ। शेरिफ क्यारिङ्गट्नद्वारा ईन्ट्रीक माहासयको के घर की तलाशी लिईएको थियो। जब ईन्ट्रीक माहासयले अदालतमा उजुर गरे, सरकारको एउटा मन्त्री ईअल्द हैलिफैक्स(Halifax)बाट भएको वारंट वैध अख्तियार थियो भनि शेरिफ क्यारिङ्गट्नले तर्क गरे। जबकी, त्यहाँ कुनै लिखित विद्यायिकी प्राबधान वा अदालती अख्तियार थिएन। नेतृत्वकर्ता न्यायाधीश, लर्ड काम्डेनले भनेका छन,
"'समाजमा मानिस प्रवेश गर्नुको महान उद्देश्य उनहरूको सम्पत्ति सुरक्षित गर्नको लागि थियो। यो अधिकार सबै परिस्थितिमा पवित्र सञ्चार गर्न नमिल्ने स्थितिमा संरक्षण गर्नु पर्छ, जहाँ यसलाई सम्पूर्णको भलाइमा केही सार्वजनिक कानुनले दुर गर्ने वा संक्षिप्त गर्ने गरिएन। यदि कुनै क्षमा पाईदैन वा पेश गरिदैन भने कितावको सन्तपना प्रतिवादी बिरुद्दको अख्तियार हो। वादी सँग फैसला हुनै पर्छ।'"
मौलिक संवैधानिक सिद्धान्त, जोन लकबाट प्रेरित है छ। उनले व्यक्तिले केही पनि गर्न सक्दछ, तर त्यो चाँही कानुनद्वारा मनाही गरिएको हुन सक्छ, राज्यले कुनै पनि काम गर्न सक्दैन कुछ तर त्यो चाँही कानुनद्वारा अख्तियारी दिएको हुन्छ।........।. प्रशासकिय कानुन जनताको लागि राज्यको अंगलाई उत्तरदायी रूपमालागि सञ्चालन गर्ने मुख्य कार्यबिधी हो। स्थानिय निकाय, सार्वजनिक सेवा वा सरकारी मन्त्रालयहरूबाट गरिएको कारवाही वा निर्णयले कानुनलाई अनुसरण गर्दछन वा गर्दैनन भनि निश्चित गर्न न्यायिक पुनरावलोकन गर्नको लागि मानिसहरूले अनुरोध गर्न सक्छन। प्रथम विशेष प्रशासनिक अदालत कौन्सिल डिइटाट (Conseil d'État) १७९९मा स्थापान गरिएको थियो, जब नेपोलियनले फ्रान्समा सत्ता लिएका थिए।
केन्द्रीय कानुन पुस्तकालय, नेपाल
तत्कालीन प्रधान न्यायाधीश विश्वनाथ उपाध्यायको पहलमा सन १९९३मा यो पुस्तकालय स्थापना भएको थियो।
कानून
फौजदारी कानून
समाजमा अपराध हुन नदिन, अपराधलाई निर्मुल पार्न सम्भव नभएननि न्यूनिकरण गर्ने प्रयास गरी शान्तिपूर्ण समाजको स्थापना गर्नु साथै अपराध गर्ने अपराधीलाई कानुन अनुरुप दण्ड दिनु फौजदारी कानुनको उद्देश्य हो। अत: अपराध र अपराधीको बारेमा परिभाषित र व्यवस्थित गरिएको कानुन फौजदारी कानुन हो।
न्यायसूत्र
न्यायसूत्रहरू अक्षपद गौतम रचिएको एक प्राचीन भारतीय संस्कृत पाठ हो, र हिन्दु दर्शनको न्याय स्कूलको आधारभूत पाठ हो। मिति जब पाठ रचना गरिएको थियो, र यसको लेखकको जीवनी अज्ञात छ, तर ६औँ शताब्दी ईसा पूर्व र दोस्रो शताब्दी ईस्वी बीचमा विभिन्न अनुमान गरिएको छ। पाठ एक भन्दा बढी लेखक द्वारा रचना गरिएको हुन सक्छ, समय को अवधि मा।
न्याय सूत्रहरू एक हिन्दु पाठ हो, ज्ञान र तर्कमा ध्यान केन्द्रित गर्नका लागि, र वैदिक अनुष्ठानहरूको कुनै उल्लेख नगरी। पहिलो पुस्तकलाई सोह्र वर्गको ज्ञानको सामान्य परिचय र विषयवस्तुको तालिकाको रूपमा संरचित गरिएको छ। पुस्तक दुईमा प्रमण (ज्ञानशास्त्र), पुस्तक तेस्रोमा प्रमेय वा ज्ञानका वस्तुहरूका बारेमा छ, र बाँकी पुस्तकहरूमा पाठमा ज्ञानको प्रकृतिबारे चर्चा गरिएको छ। यसले वैधता र सत्यको अनुभवजन्य सिद्धान्तको न्याय परम्पराको लागि आधारशिला स्थापित गर्‍यो, अन्तर्ज्ञान वा धर्मशास्त्रीय अधिकारको लागि अनालोचनात्मक अपीलको विरोध गर्दै।
न्याय-सूत्रको श्रेय गौतमलाई दिइएको छ, जो कम्तिमा प्रमुख लेखक थिएँ। कार्ल पोटरका अनुसार, यो नाम एक धेरै सामान्य भारतीय नाम भएको छ, र लेखकलाई सम्मानपूर्वक गोतमा, दिर्घतापस र अक्सपाद गौतम पनि भनिन्छ। गौतम वा कुन शताब्दीमा बसेका थिएँ भन्ने बारेमा कमै थाहा छ। केही विद्वानहरूले यस सिद्धान्तको पक्षमा छन् कि क्रिप्टिक पाठ न्याय-सूत्रहरू समयसँगै धेरै लेखकहरूद्वारा विस्तार गरिएको थियो, ईसापूर्व मध्य-पहिलो सहस्राब्दीको सबैभन्दा प्रारम्भिक तह जुन गौतमद्वारा रचना गरिएको थियो।  प्रारम्भिक तह पाठको पुस्तक 1 र 5 हुन सक्छ, जबकि पुस्तक 3 र 4 अन्तिम थपिएको हुन सक्छ, तर यो निश्चित छैन।
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैङ्क लिमिटेड (Nepal Investment Bank Limited) नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट 'क' वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैङ्क हो । यस बैङ्कको स्थापना २०४२ भएको हो । यो बैङ्क नेपाल र फ्रान्सको साझेदारीमा स्थापना भएको थियो । यस बैङ्कको मुख्य उदेश्य भनेको मनपरेको प्रदायकको आर्थिक सेवाहरू उपलब्ध गराउनु हो । हामी प्रतिबद्द छौं सुनिच्चित उच्चतम स्तरको नैतिक मानक, पेशेबरों, निष्ठा, कर्पोरेट प्रशासन र नियामक अनुपालन गर्न । हाम्रो प्रमुख ध्यान भनेको ग्राहक सेवा सिद्द पार्नु हो । हामी विश्वास एक गुणस्तर सेवा, अनुभवी र सेवा गर्न हाम्रो ग्राहकहरु र हामी हो । हामी यो कडा प्रतिबद्दमा परिपुर्ति गर्ने विचार छौ ।हामी यो विश्वास राख्छौ की बफादार र एकजुढ भएर काम गर्यौ भने असाधारण परिणाम उत्प्रेरित गर्न सक्छौ ।
सञ्चालक समिति
<p style ="color:green;text-size 60px;">अध्यक्षबाट लगानीकर्तालाई सन्देश <p style ="color: black;text-size 40px;">२०१५ देखी २०१६ को अवधि नेपाल इन्भेष्मेन्ट बैङ्कको लागि एक उट्टम वर्ष रहेको थियो । हाम्रो यस बैङ्कको उर्जावान कर्मचारी र कुशल व्यवश्थापन टोलीलाई मेरो तर्फबाट धन्यबाद व्यक्त गर्न चाहन्छु । उनीहरूको अथक, समर्पित प्रदर्शनको कारण आउने वर्षहरूमा पनि हाम्रो यस बैङ्क यस्तै फलदायी होस् भन्ने कामना गर्छु ।
<p style ="color:green;text-size 60px;">जोखिम व्यवस्थापन जोखिम व्यवस्थापन यस नेपाल इन्भेष्मेन्ट बैङ्कको एक वितिय संस्थाको अभिन्न भाग हो । जोखिम व्यवस्थापनमा जोखिम परिचय, मापन र नकारात्मक प्रभावबाट टाढा राख्ने कुराहरु समावेश गरिएको हुन्छ । जोखिम व्यवस्थापनमा स्थानान्तरण को जोखिम, नकाराथमक असरको कमी पनि समावेश गरिएको हुन्छ ।
<p style ="color:green;text -size:40px;">रणनितिक उदेश्य ग्राहकहरूको उन्मुख सेवासँग विशेश जोडमा ग्राहक हेरविचार र सुबिधा विकास गर्न । नँया पक्षको लागि लाभकारी बनाउन अन्वेशन गर्ने नवीन उत्पादनहरु र सेवाहरूको विकास गर्ने । हाम्रो लागतको धन कम गर्न र विकासलाई जारी गर्न । एक उच्च गुणस्तर पोर्टफोलियो कायम गर्न ।
<p style ="color:green;text -size:40px;">विभागको मुख्य श्रीजना पाण्डे      - कर्पोरेट वन्डना थापा      - अनुपालन दिपक के श्रेष्ठ    - वयापार वित सोभा श्रेष्ठ       - जम्मा मार्केटिङ निकिता मास्के    - ऋण् प्रशासन तुल जङ पाण्डे    - मेलमिलाप सन्जिप जङ कार्की - नगद र ग्राहक सेवा रीना चन्ड       - कार्ड प्रबिर एस्जबि राणा - अनुसन्धान र विकास अमिर भट्टराई     - आन्तरिक अडित दिना तामाङ      - मानव स्रोत उषा पाण्डे        - सामान्य सेवा प्रमोड शाह        - ऋण् प्रशासन शेखर थापा        - शाखा समन्वय
बृहत हिमालय पदमार्ग
बृहत हिमालय पदमार्ग संसारकै लामो र अग्लो पदमार्गहरू मध्ये एक हो। नेपालको सुदुर पूर्वको जिल्ला ताप्लेजुङ देखि सुदूर पश्चिमको जिल्ला दार्चुलासम्मको भूभाग ओगटेको बृहत हिम शिखरहरु रहेको स्थानलाई बृहत हिमालय क्षेत्र भनिन्छ। यो पदमार्गले नेपालका हिमाली जिल्लाहरू छोएको छ। यस पदमार्गको दुईवटा रुट मध्ये एउटा पूर्वको ताप्लेजुङ देखी पश्चिमको हुम्ला र अर्को दार्चुला सम्म पुग्दछ। त्यस्तै यो पदमार्ग तिब्बत, भारत, म्यानमार, पाकिस्तान सम्म फैलिएको छ। यो पदमार्गको विकासले पर्यटकहरूलाई नयाँ अनुभूति दिन्छ र साथै गरीबी निवारण र विकास सहितको पर्यटनलाई झल्काउँछ। यस पदमार्गलाई १० भागमा बिभाजन गरिएको छ जस अन्तर्गत पाँच हिमाली जिल्लामा कार्यरत द ग्रेट हिमालय ट्रेल विकास कार्यक्रमले पर्यटन अभिवृद्धिका लागि योगदान दिन्छ। यो पदमार्ग निर्माणको अर्को उद्देश्य अविकसित जिल्लाको विकास, रोजगारी सिर्जना र हिमाली क्षेत्रका समुदायका लागि अवसर प्रदान गर्नु रहेको छ।
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक
सञ्चालक समिति
<p style ="color:black;text-size 60px;">सेवाहरू प्रस्ताव नगद जम्मा नगद निकासी बिक्री वा खरीदको विदेशी मुद्रा कोषाध्यक्ष चेक बेंक वा माग ,मस्यौदा तेज स्थानान्तरण क्लियरिङ, बिल सङ्ग्रह, बिल खरिद आन्तरिक स्थानान्तरण परस्पर बैङ्क स्थानान्तरण गणनामा निर्देशन कल जम्मा मुद्दती
बृहत हिमालय पदमार्ग
परिचय
बृहत हिमालय पदमार्ग नेपालको कञ्चनजङगादेखि दार्चुला र हुम्लासम्म फैलिई नेपालका सम्पूर्ण पहाडी जिल्लाहरू छोएको लामो दुरीको पदयात्रा मार्ग हो। यो पैदल मार्गले अन्नपूर्ण, सगरमाथा, डोल्पा, मनास्लु तथा लाङ्टाङजस्ता पदयात्रा क्षेत्रहरूलाई पनि समेटेको छ। यो पूर्ण रूपमा नयाँ होइन, यस पदमार्गमा पुरानो र नयाँ दुवै पदमार्गलाई समायोजन गरिएको छ। केही पुराना रुटलाई समावेश गरिए पनि यसले पदयात्रीलाई छुट्टै र रोमाञ्चक अनुभव प्रदान गर्नेछ। बृहत हिमालय पदमार्गका पदयात्रीहरु पुन: नेपाल आउन उत्साहित हुन्छन्। धेरै जस्तो पदयात्रा मार्गका बारेमा जानकारी भएपछि समय-समयमा पदयात्रा मार्गका खण्डहरूमा पुन: आउन सक्छन्। यसरी विभिन्न जिल्लाहरूमा पदयात्रा गर्न आउँदा स्थानीय वासिन्दाहरूलाई पनि फाइदा हुन्छ।
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक
सञ्चालक समिति
<p style ="color:black;text-size 60px;">व्यापार वित व्यापार वित भनेको छोटो अवधिको लागि उधारकर्तालाई आयात निर्यात गतिबिधिहरूको लागि बैङ्कदारा ऋण प्राप्त गर्ने एक माध्यम हो ।यसले विभिन्न प्रकारको ऋण,आयात र निर्यातलाई सम्झौता आवश्यक पर्ने सुबिधा दिन्छ ।
बृहत हिमालय पदमार्ग
इतिहास
हिमालय पदयात्राको बारेमा धेरै चर्चा नभएपनि नेपालमा यस किसिमको पदयात्राको सम्भावना निकै उच्च रहेको छ। नेपालको पदयात्राको सुरुवात सन् १९८० मा तोरु नकानोद्वारा लिखित किताब ट्रेकिङ इन नेपाल मा लेखिए अनुसार सिरहाता नामका व्यक्तिले नेपालको पूर्व देखि पश्चिम सम्मको यात्रा तय गरेको भनिएको छ। नेपालमा यस पदयात्राको सुरुवात विभिन्न समयमा विभिन्न मुलुकका नागरिकहरूले तय गरेका छन् जसलाई विभिन्न किताबद्वारा प्रमाणित गरेको छ।
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक
सञ्चालक समिति
<p style ="color:black;text-size 60px;">सि- आस्बाको CRN लिने सम्बन्धि नेपाल इन्भेष्मेन्ट बैङक लिमिटेडको सूचना <p style ="color:black;text-size २0px;">धितिप्रत्रको सार्वजनिक निष्काशनमा धितोपत्र खरिसको आवेदन गर्दा आस्बाप्रणाली मार्फत हुँदै आएकोले सिडिएस एण्ड क्लियरिङ लि.बाट भएको नितिगत व्यवस्था तथा निर्देशन बमोजिम मिति २०७४/११/११ गते देखि अनिवार्य रूपमा Centralized Application for ASBA based Issuance (C-ASBA)
आधिकारिक वेबसाइट
www.nibl.com.np
बृहत हिमालय पदमार्ग
इतिहास
सन् १९८३ मा दुई बेलायती नागरिक रिचार्ड र अडरियनले कञ्चनजङ्गादेखि नागा पर्वत सम्मको दूरि १०० दिनमा पार गरेका थिए। यसैगरि समयको विभिन्न अन्तरालमा नेपालको पहिचानको रूपमा रहेको हिमालहरूले यसको महिमा अझै उच्च बनाएको छ। हिमालय पदयात्रालाई अघि लैजाने क्रममा सन् १९९४ मा दुई फ्रेन्च नागरिक पउल एरिक बोनेउ र ब्रुनो परियोर ले ४२ दिनमा यात्रा तय गरेका थिए र त्यस यात्रालाई `ट्रान्स नेपाल हिमालय’ पनि भनिन्छ। यस यात्राको मार्ग नेपालको पूर्वी क्षेत्र (पशुपतिनगर) देखि पश्चिमी क्षेत्र (महाकाली) सम्म रहेको थियो जसमा सगरमाथा बेस क्याप पनि पर्दछ। बृहत हिमालय पदमार्गको आधिकारिक सुरुवात सन् २००९ मा भएको थियो।
पदमार्गले समेट्ने क्षेत्र
बृहत हिमालय पदमार्गलाई पर्यटकीय र भूभागको आधारमा १० वटा भागमा बाँडिएको छ। यसरी १० वटा भागमा विभाजन हुँदा काम गर्न सजिलो हुने र सबै क्षेत्रमा पर्यटन विकास हुन्छ। पूर्वी नेपालको कञ्चनजङ्घा देखि पश्चिमको फारवेष्ट दार्चुला सम्मका यी सम्भावित पर्यटकीय स्थललाई समेटिएको छ। उक्त १० वटा भाग अन्तर्गत कञ्चनजङ्घा क्षेत्र, मकालु–बरुण, एभरेष्ट–रोलवालिङ, हेलम्बु–लाम्टाङ, गणेश हिमाल–मनास्लु, अन्नपूर्ण र मुस्ताङ, डोल्पा, जुम्ला, हुम्ला र फारवेष्ट नेपाल रहेका छन् । सामान्यता २ देखि ३ हप्तामा यो ट्रेलको एउटा भागमा पदयात्रा गर्न सकिन्छ। यी सबै भागहरूमा एक पछि अर्को गर्दै यात्रा गर्न पनि हुन्छ अथवा भाग-भाग गर्दै छुट्टाछुट्टै यात्रा गर्न पनि सकिन्छ।
कञ्चनजङ्घा क्षेत्र
कञ्चनजङ्घा क्षेत्र नेपालको पूर्वमा पर्छ। यस क्षेत्रमा कञ्चनजङ्घा हिमाल रहेको छ जुन ८५८६ मि अग्लो छ र यो संसारकै तेस्रो अग्लो हिमाल हो। कञ्चनजङ्घा हिमाल नेपाल र सिक्किमको सिमानामा रहेको छ। नेपालको पूर्वी क्षेत्र अन्य क्षेत्र विकसित भए तापनि बृहत हिमालय पदमार्गको पदमार्ग यस क्षेत्रको निकै नै बिकट र दुर्गम ठाउँबाट जान्छ। कञ्चनजङ्घा क्षेत्र साहसिक पदयात्राका लागि महत्त्वपूर्ण गन्त्व्यको रूपमा रहेको छ। प्राकृतिक विविधताले भरिपूर्ण यो क्षेत्र जैविक विविधताको लागि पनि महत्त्वपूर्ण रहेको छ भने उत्तरी क्षेत्र शेर्पा संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण गन्तव्य पनि हो। शेर्पा, लिम्बु, राई, र लोहमि जातिको बाहुल्यता रहेको यस क्षेत्रमा अतिथिको स्वागत-संस्कारमा कुनै कमी हुदैंन।
यो क्षेत्रले धार्मिक, सांस्कृतिक, पुरातात्विक तथा ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको छ। साथै यो क्षेत्र अद्वितिय भू-प्राकृतिक बनोट,जैविक विविधता भएको उदाहरणीय स्थान हो। यस क्षेत्रमा विश्वमै दुर्लभ हिउं चितुवा र हाब्रेका साथसाथै हिमाली कालो भालु, कस्तुरी मृग, पहरे बाँदर जस्ता संरक्षित एवं संकटापन्न जनावरहरू र कुटकी जटामसी, सुगन्धवाल लौठसल्ला पाँचऔंले तालिसपत्र जस्ता बोटविरुवाहरू संरक्षित छन्। यसको अलावा यहाँ ठिंग्रे सल्लाको मात्र उल्लेखनीय क्षेत्रमा फैलिएको वन, २४ प्रजातिका गुराँस, ४८ प्रजातिका सुनगाभाका साथै कैयौ अमूल्य जडीबुटीहरू पनि पाइन्छ।
मकालु–बरुण
मकालु–बरुण क्षेत्र मकालु हिमालको नामबाट रहेको हो । ८४६३ मि अग्लो यो हिमाल संसारकै पाचौँ अग्लो हिमाल हो। यस क्षेत्रमा पदयात्रा अलि कठिन छ त्यसकारण विदेशी पर्यटकहरु बिरलै यस क्षेत्रमा पदयात्राका लागि जान्छन्। बाटो सानो र अप्ठ्यारो भएकोले पर्यटकहरूलाई पैदलयात्रा गर्न कठिन हुन्छ। नदीहरूमा पुल नभएर पैदल हिँड्न निकै समस्या रहेको छ। प्रस्सत सम्भावना भएर पनि पूर्वाधारको विकास नहुँदा यस मकालु-बरुण क्षेत्रले धेरै पर्यटकहरूको ध्यान तानेर आकर्षक गर्न सकिरहेको छैन। यस क्षेत्रमा निकै पानी पर्छ, हिँउ पर्छ र निकै मनमोहक हिमनदीहरू पनि छन्। यहाँ पदयात्राको लागि जाने उचित समय असोज-कार्तिक हो। यो बेला मौसम राम्रो हुन्छ र पानी पनि निकै नै कम पर्छ।
यस क्षेत्रमा मकालु-बरुण राष्ट्रिय निकुञ्ज रहेको छ । मकालु-बरूण राष्ट्रिय निकुञ्जको स्थापना बि. सं. २०४९ (सन १९९२)मा भएको हो, जसको नामाकरण पनि मकालु हिमालकै नामबाट गरिएको हो । यहाँ करिब ४४० जातका चरा, १५० जातका पुतली, २५ जातका गुराँस, ४७ जातका अर्किड-सुनाखरी) ६७ जातका औषधी जन्य जडिबुटी- यार्सा गुम्बा, पाँचऔले, कुडकी, चिराइतो आदि) ७५ भन्दा बढी जातका स्तनधारी जनावर पाईन्छ । रातो पाण्डा, कस्तुरी, हिमाली भालु, हिउँ चितुवा, घोरल, बँदेल, थार जस्ता जनावरहरु पाइन्छन् ।
एभरेष्ट–रोलवालिङ
एभरेष्टलाई नेपालमा सगरमाथा र तिब्बतमा चोमोलुङ्गमा भनिन्छ साथै यो पुरै एभरेष्ट क्षेत्रलाई खुम्बु भनिन्छ। यस खुम्बु क्षेत्रमा संसारकै अग्ला चुचुरा मध्ये ३ वटा रहेका छन्। जसमा सगरमाथा ८८४८ मि. (संसारकै अग्लो), ल्होत्से ८५१६ मि.(संसारकै अग्लो मध्य शिर्ष ४ को) र चोयु ८२०१ मि. (संसारकै अग्लो मध्ये शिर्ष ६ को) पर्दछन्। त्यसका साथै आमा दबलम् (६८१२ मि.)लाई खुम्बु क्षेत्रको गहनाको रूपमा लिईन्छ। सगरमाथा भन्ने बित्तिकै नेपालीहरूको शिर गर्वले उच्च हुन्छ। यसको सुन्दरताले हरेकको मन लोभ्याउँछ त्यसैले सगरमाथालाई संसारका ७ आश्चर्य मध्ये एक को रूपमा लिईन्छ।
रोल्वालिङ हिमाल वरपर तामाङ, शेर्पा, गुरुङ्ग र थामी जातिका मानिसहरु बढि बसोबास गर्छन्। रोलवालिङ हिमालमा कुनै पनि संरक्षित क्षेत्र नभएता पनि यस हिमाल वरपर थुप्रै बोटविरुवाहरू र जडिबुटी, चराहरु र जनवारमा रातो पाण्डा, भालु, हिमचितुवा पाईन्छन्।
यस एभरेष्ट–रोलवालिङको क्षेत्रमा पदयात्राको क्रममा धेरै अग्ला अग्ला आकाश छुने हिमालहरु देखिनुका साथै शेर्पा जातिको स्वागत र संस्कार पनि देखिन्छ। यस क्षेत्रले पर्यटकलाई सुन्दर सुन्दर मनै लोभ्याउने हिमालका दृश्य र यस क्षेत्रको रीति-रिवाज, धर्म र संस्कृति पनि अवलोकन गर्ने अवसर दिन्छ।
हेलम्बु–लाङ्गटाङ्
हेलम्बु नेपालको उत्तरी भाग अन्तरगत लाङ्गटाङ् क्षेत्रमा पर्दछ्। यस क्षेत्रमा विभिन्न चर्चित हिमालहरु जस्तै लाङ्गटाङ् लिरुङ्ग(७२४६ मि.), गाङ्ग छेन्पो(६३८८ मि.), नयाँ काङ्ग्री(५८४६ मि.), दोर्जे लाक्पा (६९६६ मि.) रहेका छन्। साथै यस क्षेत्रमा पवित्र धर्मस्थल गोसाईंकुण्ड(४००० मि.) पनि रहेको छ। लाङ्गटाङ् राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा पर्ने हेलम्बु सुन्दर पर्यटकीय गाउँ हो। यो पदयात्राका लागि चर्चित छ। भदौदेखि पुस पहिलो साता हेलम्बु पदयात्राको मुख्य सिजन हो। जाडो सकिएपछि फागुन-जेठसम्म पर्यटकको उपस्थिति बाक्लै रहन्छ।
बृहत हिमालय पदमार्गको मार्ग ५३०८ मि.मा रहेको तिलमान पासबाट लाङ्गटाङ् प्रबेश गर्छ जहाँबाट तिब्बत मज्जाले देख्न सकिन्छ। यहाँबाट विभिन्न हिमनदी, खोलाहरु, मन लोभ्याउने हरिया खेतबारी र चिज कारखाना पनि देखिन्छ। यस हेलम्बु–लाम्टाङको धेरै जस्तो भु-भागमा तामाङ् जातिको बाहुल्यता रहेको भएता पनि शेर्पा र नेवार जातिको पनि उपस्थिति रहेको छ। यो क्षेत्र विभिन्न जातजाति, धर्म, रिति-रिवाज र सम्प्रदायका मानिसको सम्मिस्रणले बनेको छ।
गणेश हिमाल–मनास्लु
गणेश हिमाल नेपालको नुवाकोट, धादिङ र गोरखा गरी तीनवटा जिल्लामा फैलिएको छ। यो हिमाल नेपाल र तिब्बतबीचको प्राकृतिक सिमाना पनि हो। गणेश हिमाल (७४०६ मि) को नामाकरण हिन्दु देवता गणेशको नाममा गरिएको हो। यसैगरी मनास्लु हिमाल (८१५६ मि) विश्वकै आठौँ उच्च हिमालहरूको सूचीमा पर्दछ र यसको नामाकरण संस्कृतको ‘मनसा’ भन्ने शब्दबाट साभार गरिएको हो। मनास्लु हिमाल सन् १९५६ को मे महिनामा पहिलो पल्ट चढिएको थियो। यस क्षेत्रमा रहेका दुबै हिमालले पर्यटकलाई लालायित गर्ने मनोरम वातावरणको सृजना गर्दछ।
अन्नपुर्ण र मुस्ताङ
अन्नपुर्ण क्षेत्र नेपालकै चर्चित पदयात्राको गन्तब्य हो। यहाँ हिमाली क्षेत्रमा देखिने मनोरम दृश्य र वातावरणको आनन्द लिन सकिन्छ। यस क्षेत्रमा धौलागिरी हिमाल (८१६८ मि) र अन्नपुर्ण हिमाल-१ (८०९१ मि) रहेका छन्। करीब ७,६२९ बर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगेटेको अन्नपुर्ण संरक्षण क्षेत्र बिश्वकै उत्कृष्ट पदयात्रा मध्ये एक हो। त्यहाँ १२ सय बनस्पति, १ सय स्तनधरी प्राणीहरु, ४८८ प्रजातिका चराचुरुङगी पाईएको संरक्षण क्षेत्रको अभिलेखमा उल्लेख गरिएको छ। संरक्षण क्षेत्र भित्र रहेका बनमा डाँफे,  मुनाल, कालिज, चीर, कोकलास जस्ता चराचुरुङगी देख्न सकिन्छ।
बृहत हिमालय पदमार्ग मार्ग अन्नपुर्ण संरक्षण क्षेत्र हुदैं अघि बढ्छ र मुक्तिनाथ सम्म पुग्दछ। मुक्तिनाथ नेपालकै तेस्रो प्रसिद्ध धार्मिक स्थल मानिन्छ। यस क्षेत्रमा पर्ने काली गण्डकी संसारकै गहिरो गल्छि हो जुन संसारकै २ वटा अग्ला चुचुराको बीचमा रहेको छ । घान्द्रक, घोरेपानी, अन्नपुर्ण आधार शिबिर, जोमसोम, मुक्तिनाथ र मनाङ यहाँका मुख्य पर्यटकीय गन्तब्य हुन्। जानको लागि अप्ठेरो हुने तिलिचे ताल, नरफु गाउँ र उपल्लो मुस्ताङमा भने कम संख्यामा मात्र पदयात्रीहरु जाने गरेका छन्।
डोल्पा
डोल्पा मध्यपश्चिम नेपालको विकट र दुर्गम हिमाली जिल्ला हो। सन् १९८९ मा मात्र विदेशी पर्यटकका लागिको डोल्पा क्षेत्रमा खुल्ला गरिएको हो। यसको केन्द्रमा शे-फोक्सुन्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज छ भने पूर्व र दक्षिणमा धौलागिरी हिमशृंखला रहेको छ। हिमशृंखलाले घेरिएको सुन्दर डोल्पा पदयात्राका लागि निकै चर्चित छ। डोल्पा क्षेत्र प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण स्थल हो। डोल्पामा रहेको सबै भन्दा अग्लो हिमाल चुरेन हिमाल (७३८१ मि) हो।
धौलागिरी हिमालको पछाडी रहेको यस डोल्पा क्षेत्रमा तिब्बतीहरूको संस्कृति सुरक्षित छ। जनश्रुति अनुसार गुरु रिम्पोछेले डोल्पामा बुद्धमार्गीको पवित्र धार्मिक स्थलका रूपमा यसको सिर्जना गरेका थिए। तिब्बतको इतिहाससँग जोडिएको क्षेत्र भएकाले यहाँका अधिकांश मानिसले बौद्ध धर्म मान्छन्। यहाँ आउने पर्यटकको गन्तव्य शे गुम्बा हो। आकर्षक, अनौठा, आनन्ददायक, सुन्दर एवं मनमोहक हिमाली गाउँहरू नै डोल्पाको पदयात्राको विशेषता हो।
रारा र जुम्ला
मुगुको आकर्षणको रूपमा रहेको रारा ताल नेपालकै सबै भन्दा ठुलो ताल हो र यो समुन्द्री सतहबाट २९७२ मिटर उचाइमा रहेको छ। तालको लम्बाई ५ किलोमिटर, चौडाई ३ किलोमिटर र गहिराई १६७ मिटर छ। तालको क्षेत्रफल करिब ११ किलोमिटर छ । रारातालको अर्को एक विशेषता भनेको यस तालमा विश्वमा अन्यत्र कहि पनि नपाइने असला (हिमाली) माछा पाइन्छ। यस क्षेत्रमा विस्तारित रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज पनि रहेको छ जुन १०६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। यो निकुञ्ज इ.सं. १९७६ मा स्थापापना गरिएको हो। यो निकुञ्ज १८०० मिटर देखि ४०४८ मिटर सम्मको उचाईमा रहेको छ। यहाँ मनोरम हरियाली दृश्य संगसंगै कस्तुरी, रतुवा जस्ता जन्तुहरू राष्ट्रिय चरा डाँफे र अन्य चरा चुरुङ्गीहरूको समेत अवलोकन गर्ने अवसर मिल्छ। यस क्षेत्रमा औषधी जन्य जडिबुटी र विशेष गरी यार्सागुम्बा पाईन्छ जसको नेपाल लगायत अन्य देशहरूमा एकदमै माग छ।
जुम्लको सिन्जा उपत्यकामा खस (नेपाली) भाषाको उत्पत्ति भएको मानिन्छ। तिला खोलाको किनारमा रहेको यस ठाउँलाई संसारकै धान फल्ने उच्च स्थानको रूपमा पनि चिनिन्छ। यहाँ “काला मर्सि” नाम गरेको रातो धान फल्छ जुन आफ्नो छुट्टै स्वादको लागि प्रसिद्ध छ। बृहत हिमालय पदमार्ग अन्तरगतको दुईवटै रुट अर्थात माथिल्लो रुट (अप्पर ट्रेल) र तल्लो रुट (लोअर ट्रेल) रारा ताललाई छुन्छन्। यस क्षेत्रको भिन्न रिति-रिवाज, सांस्कृति, वातावरण र मनोरम दृश्यले गर्दा नै यो क्षेत्रको पदयात्रा सधैको लागि मिठो सम्झना रहन्छ।
हुम्ला
प्राकृतिक दृष्टिका हिसाबले हुम्ला निकै धनी भएपनि नेपालको विकट ठाउँको रूपमा रहेको यस ठाउँले पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गरिरहेको छ। पदयात्राको क्रममा यस क्षेत्र पनि पर्ने गरेको छ तर भौतिक सुबिधा र विकासको अभावले गर्दा यहाँ बस्नुको साटो पर्यटकहरु यहाँको सिमाना हुदै तिब्बतको कैलाश पर्वत पुग्छन्। यस क्षेत्रका अग्ला हिमालमा माउन्ट अपि (७१३२ मि) र माउन्ट साइपाल (७०३१ मि) रहेक छन्।
सोफिया (यन्त्र मानव)
सोफिया एक मानव निर्मित यन्त्र मानव हो । यो यन्त्र मानव हंगकंगमा हानसन रोबटिक्सले निर्माण २०१६ मा निर्माण गरेको हो । २०१७ अक्टोबर २५ मा साउदी अरेबिया सरकारले उनलाई आफ्नो देशको नागरिकता दिएको थियो । नागरिकता पाएपछि त्यतिबेला उनले भनेकी थिइन्, "यसका लागि म निकै सम्मानित र गौरवान्वित महसुस गरिरहेकी छु। नागरिकता पाउने विश्वकै पहिलो रोबोट हुन पाउनु ऐतिहासिक हो।"
बृहत हिमालय पदमार्ग
हुम्ला
बृहत हिमालय पदमार्गको मार्ग हुम्लाको सदरमुकाम सिमिकोट हुदै पूरानो साल्ट ट्रेडिङ् रुट हुदै अघि बढ्छ। यस पदयात्राकै क्रममा नेपालकै सबैभन्दा लामो नदी कर्णाली पनि यस बाटोमा पर्दछ। यसका अतिरिक्त नेपालका कला, संस्कृति झल्काउने घरहरु नयाँ परिवेशको अनुभुति लिन सकिन्छ। हुम्लाको उत्तरी सिमानामा हिल्सा भन्ने ठाउँ पर्दछ जहाबाट हिल्लामे बाटोबाट छुट्कारा पाई सजिलोसगँ यात्रा जारी राख्न सकिन्छ। त्यस ठाउँबाट दक्षिणपूर्वी दिशामा पनि फर्किन सकिन्छ जुन लिमी उपत्यकामा गएर टुङ्गिन्छ।
सोफिया (यन्त्र मानव)
इतिहास
सोफिया हानसन रोबोटिक्सद्वारा एआई विकासकर्ता सहयोगले बनाईएको थियो र गूगल मातृभाषा वर्णमाला कम्पनी जसले उनको आवाज पहिचान गर्ने प्रणालीको काम गर्छ र सिन्गुलारिटि नेट जसले उनको दिमागलाई बलियो बनाइ दिएको छ । मानव स्वरूप भएकी सोफियालाई हङकङको कम्पनी हयानसन रोबोटिक्सले निर्माण गरेको हो । सोफियाको निर्माण २०१५ मा भएको थियो भने २०१६ मा उनलाई अमेरिकामा आयोजित एक कार्यक्रममा सार्वजनिक गरिएको थियो ।
बृहत हिमालय पदमार्ग
हुम्ला
हुम्ला विभिन्न जातजाति, धर्म, सम्प्रदायका मानिसको सम्मिस्रणले बनेको छ। यहाँका ५६,००० जनसङ्ख्यामा ८०% प्रतिशत जनसङ्ख्या हिन्दुहरूको रहेको छ भने अरू बौद्ध धर्मावलम्बी, ठकुरी, राजपूतहरूको पनि बाहुल्यता रहेको छ।
फारवेष्ट नेपाल (सुदूर पश्चिम )
नेपालको सुदूर पश्चिम विकास क्षेत्र पुर्वमा तिब्बतको माउन्ट कैलाश हुँदै बग्ने कर्णाली नदीले घेरिएको छ। यो क्षेत्र आधुनिक नेपालको पिछडिएको विकास क्षेत्र मानिन्छ। हुन त देशको कूल क्षेत्रफलको करिब ४२ प्रतिशत क्षेत्रफल मध्य र सुदूर पश्चिमाञ्चल क्षेत्रले ओगटे तापनि विकासमा भने यो क्षेत्र अझै पनि पछि नै छ। नेपाल घुम्न आउनेमध्ये केवल दुई प्रतिशत पर्यटक मात्रै यस क्षेत्रमा पुग्छन्।
बृहत हिमालय पदमार्गमा पदयात्राको क्रममा देखिने मौलिक शैलीले गर्दा यस क्षेत्रमा पदयात्राको लागि थप आकर्षित गर्दछ। आजभोलि त्यस क्षेत्रमा पदयात्रा आगमन बढ्दै गएको छ।
आर्थिक तथा पर्यटकीय महत्त्व
यसका साथै बृहत हिमालय पदमार्ग सबैभन्दा अग्लो हिमाली पदयात्रा मार्ग भएका कारण र संसारका धेरै जसो अग्ला हिमालहरु यही पदयात्रा मार्गबाट देखिने भएका कारण पदयात्रा गर्न इच्छुकहरुका लागि यो आकर्षक छ। यो पदमार्ग अन्तरगत पर्ने गाउँहरूमा विकासको सम्भावना छ। पर्यटकको आगमनले होटल, लजहरु तथा होम स्टेहरु संचालनमा आउँछन्। जसले गर्दा अतिरिक्त आयआर्जनमा वृद्धि हुन्छ र गरिवी निवारणमा सहयोग पुग्छ। साथै धेरैले गाइड (पथप्रदर्शक)को काम पनि गर्छन् जसले गर्दा देशमा रहेको रोजगारीको समस्या थोरै भएपनि कम गर्न सकिन्छ।
पदयात्रा मार्गहरू
यस पदमार्गमा यात्रीहरूले २ वटा रुट छान्न सक्छन्। बृहत हिमालय पदमार्ग अन्तरगतको माथिल्लो रुट नेपालको हिमाली भेगको माझबाट जान्छ र यसको उच्चत्व ३००० देखि ५००० मिटर बिच रहेकोछ। यस रुटको यात्राको क्रममा मनमोहक हिमालको दृश्य देख्न पाईन्छ। त्यसका साथै बृहत हिमालय पदमार्ग अन्तरगतको तल्लो रुटलाई नेपालको साँस्कृतिक रुटको रूपमा पनि लिईन्छ। यस रुटको यात्राको क्रममा विदेशी पर्यटकहरूले नेपालका मध्य पहाडि भेगका स-साना गाउँ देख्न पाउँछन् साथै त्यस गाउँका रीति-रिवाज र संस्कृति पनि निकै नजिकबाट नियाल्न पाउँछन्।
माथिल्लो रुट
बृहत हिमालय पदमार्गको माथिल्लो रुटमा पदयात्रा गर्दा निकै नै आनन्द र मनमोहक दृश्य हेर्न पाइन्छ। धेरैको लागि यो पदयात्रा जिन्दगीभरको लागि सम्झन लायक पदयात्रा हुन्छ। यो माथिल्लो रुट नेपालको कन्चनजंगा वेश क्याम्पको दक्षिण भागबाट सुरु भएर नेपाल र टिबेटको सिमामा रहेको हुम्ला जिल्लाको हिल्सामा गएर टुङ्गिन्छ। माथिल्लो रुट १७०० कि.मि दुरीमा फैलिएको छ र यसको उच्चत्व ३००० देखि ५००० मिटर बिच रहेको छ। यो माथिल्लो रुटको पदयात्राको लागि सामान्यता १५० दिन लाग्ने गर्छ।
बृहत हिमालय पदमार्ग अन्तरगतको माथिल्लो रुटमा पदयात्राको क्रममा हाम्रो देशको हिमाली भेगको उच्च हिमालय रेन्ज देख्न सकिन्छ साथै संसारकै दुर्गम गाउँ पनि देख्न सकिन्छ जहाँ अझै पनि जीवन आज भन्दा शताब्दीयौँ पुरानो छ। माथिल्लो रुटको पदयात्राको लागि पर्वतीय आरोहणको अनुभव, दक्षता र जानकारी हुनु आवश्यक छ साथै पर्वतीय आरोहणको सामग्रीहरू पनि साथमा लानु पर्छ। यो ट्रेलमा पदयात्राका लागि स्थानिय ट्रेकिङमा अनुभव भएको व्यक्ति साथमा लानु उचित हुन्छ।
यस माथिल्लो रुट हाम्रो देशको निकै नै पिछडिएको भागबाट जान्छ, त्यसकारण त्यँहा खान र बस्नको राम्रो वेवस्था छैन। आफ्नो लागि चाहिने खाने सामग्री, खाना बनाउने सामाग्री, बस्नको लागि टेन्ट र अरु यात्राको क्रममा चाहिने सामग्रीहरू आफैले बोक्नु पर्ने हुन्छ।
तल्लो रुट
बृहत हिमालय पदमार्ग अन्तरगतको तल्लो रुटमा हाम्रो देश नेपालको मध्य पहाडी भागको जनजिवन र संस्कृति नियाल्न पाइन्छ। त्यसकारण यस रुटलाई सांस्कृतिक रुट भनेर पनि चिनिन्छ। तल्लो रुट(लोअर ट्रेल) १५०० किलो मिटरमा फैलिएको छ र यस रुटको सामान्यता उच्चत्व २००० मिटर रहेको छ। तर पनि एक-दुई स्थानमा अलि उच्च भाग पनि छ, जसमा ढोरपाटन र पश्चिम नेपालमा पर्ने डोल्पाको बिचमा भएको जाङ् ला पास ४५१९ मिटर रहेकोछ। यो तल्लो रुट को पदयात्रालाई सामान्यता ९५ दिन लाग्ने गर्छ।
बृहत हिमालय पदमार्ग अन्तरगतको तल्लो रुटको पदयात्राको क्रममा हाम्रो देशको घना जङ्गल, हरियो खेतबारी, धानका बाली लागेको खेतहरु र साथै हाम्रो देशको रिति-रिवाज, धर्म र सांस्कृतिक पनि देख्न पाइन्छ। नेपालको सांस्कृतिक विभिद्धता झल्काउने गाँउहरूको पनि अवलोकनको अवसर मिल्छ।
यस तल्लो रुटको यात्रामा बस्नको लागि ठाउँ ठाउँमा स-साना लज, होटल र होम स्टेको समेत वेवस्था छ तर पनि आफ्नो पुर्ण सुरक्षाको लागि आफ्नो टेन्ट बोकेर हिँड्नु बेश हुन्छ। यो तल्लो रुटमा स्थानिय स्थरका खाना पाइने ठाँउ पनि थुप्रै छन्।
पदमार्गका प्रवर्द्धकहरू
बृहत हिमालय पदमार्गका मुख्य प्रवर्द्धकहरूमा युके एड एसएनभी नेपाल, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डययन मन्त्रालय, नेपाल पर्यटन बोर्ड र स्थानिय स्तरमा रहेका पर्यटनसँग सम्बन्धित सङ्घसंस्थाहरु रहेका छन्।
विश्वकै लामो पदयात्रा मार्ग बृहत हिमालय पदमार्ग को प्रवद्र्धनका लागि पर्यटकीय प्याकेज बनाइने तयारी भईरहेको छ। यस प्याकेजका लागि टानले प्रस्ताव गरेको र पर्यटन मन्त्रालयले समन्वय गरिरहेको छ। नेपालको नमूना पर्यटन प्रडक्टका रूपमा चिनिएको यस मार्गको प्रवद्र्धनमार्फत विदेशी पर्यटक भित्र्याउन सहज हुने भएकाले पनि प्याकेज बनाउने तयारी गरिएको हो। नेपालको पर्यटन, पूर्वाधार विकास र व्यावसायिक क्षेत्रको दायरा बढाउन पनि यो पदयात्रा मार्गलाई प्याकेजमार्फत प्रवद्र्धन गर्नु जरुरी रहेको छ।
पदयात्राका लागि उचित समय
पदयात्रीहरूको यात्रा सफल र सरल बनाउनका निम्ति उचित समयको छनोट गरेर यात्रा गर्नुपर्छ। उपयुक्त वातावरण र मौसमले पनि यात्रामा ठूलो भूमिका खेल्छ। नेपालको मौसम अनुसार वर्षमा ६ ऋतू वर्गीकरण गरिएको छ । ती हुन् वसन्त (फाल्गुन, चैत), ग्रीष्म (वैशाख, जेष्ठ), वर्षा (असार, श्रावण), शरद (भाद्र, असोज), हेमन्त (कार्तिक, मंसिर) र शिशिर (पुष, माघ)। १.	वसन्त ऋतुमा न गर्मी न चिसो ठिकै को मौसम हुन्छ्। यो ऋतुमा नेपालको राष्ट्रिय फुल लालीगुराँस फुल्ने हुनाले प्राक्रितीक सौन्दर्य हेर्दै वन जङ्गल हुँदै यात्रा गर्न निकै रमाइलो र आनन्द आउँछ। यो मौसम यात्राको लागि निकै राम्रो हुन्छ। २.	ग्रीष्म ऋतुमा यात्रा गर्न उचित भएता पनि अलि गर्मी हुन सक्छ। हिमाली भेग मुस्ताङ, हुम्ला र डोल्पामा भने ट्रेकिङ गर्नका लागि ग्रीष्म ऋतु उचित हुन्छ। ३.	वर्षा ऋतुमा पानी धेरै पर्ने हुनाले यात्रा कठिन हुनसक्छ तर यो ऋतुमा मौसम निकै रमणीय हुन्छ, उच्च पहाडी भेगमा हरियाली छाएको हुन्छ र निकै राम्रा दिृश्य देख्न सकिन्छ। ४.	शरद ऋतु भने यात्रा गर्नकोलाई एकदम उचित सनय हो। यो मौसममा चिसोको सुरुवात हुन्छ, आकाश पनि सफा हुन्छ र हिम श्रीङ्खलाहरुपनि सजिलै देख्न सकिन्छ। यो मौसम ट्रेकिङ गर्नका लागि निकै राम्रो मानिन्छ। ५.	हेमन्त ऋतुमा मौसम चिसो हुने भएकोले पदयात्रा गर्न निकै सहज हुन्छ। यो ऋतुमा हिलो, धुलो र धुवाँ केहि नहुने हुनाले वातावरण स्वच्छ हुन्छ। ६.	शिशिर ऋतुमा धेरै जाडो हुने हुनाले माथी हिमाली भाग हिउँले ढाकिएको हुन्छ। यात्रा गर्न अलि कष्ट भएपनि धेरै पर्यटकहरू हिउँमा रमाउन र सुन्दर हिम श्रीङ्खलाको दिृश्यहरू कैद गर्न आउँछन्।
पदयात्राका बेला स्वास्थ र सुरक्षा
हिमालय पदयात्राका क्षणहरु अबिस्मरणीय हुन्छन् । नयाँ ठाउँ मा यात्रा गर्न जति रमाईलो र मनोरम हुन्छ त्यतिनै कठिन पनि र यहि कठिन यात्रालई सहज बनाउन आफ्नो स्वास्थ स्थिति को ख्याल राख्नु एकदमै जरुरी छ। यात्राको क्रममा वातावरणमा आएको परिवर्तन वा कुनै दुर्घटनाको स्थितिमा उपचार सजिलै उपलब्ध नहुन सक्छ। त्यसैले पदयात्रा का लागि जानु भन्दा अघि निम्न कुराहरु ध्यानमा राख्न जरुरी छ - १.	आफू जाने गन्तव्यको बारेमा पूर्व जानकारी लिईमात्र यात्रामा जानुपर्छ । २.	वातावरण तथा मौसम सुहाउदो लुगा बोकेर मात्र यात्रामा जानु पर्दछ । ३.	यात्राका क्रममा चाहिने अत्यावश्यक सामग्री बोकेर हिड्नु पर्छ। ४.	प्राथमिक उपचारका सामग्रीहरू आफूसँगै राख्न्नुपर्छ, ती सामग्री आपतकालिन अवस्थाका लागि चाहिन सक्छ। ५.	मोबाइल फोन लिई हिडे यात्रामा सजिलो हुन्छ । ६.	सकेसम्म यस्तो यात्रामा एक्लै नगई साथी वा गाईडको साथमा जानुपर्छ । ७.	यात्राको पूर्वजानकारी लिई सजिलो बाटो चयन गरी यात्रा गर्नुपर्छ। ८.	यस्तो यात्राको बेला लेक लाग्ने समस्या पनि हुन्छ र यसको बारेमा राम्ररी थाहा पाई गएमा यस समस्या को सजिलो निवारण गर्न सकिन्छ।
द ग्रेट हिमालय ट्रेल विकास कार्यक्रम
बृहत हिमालय पदमार्ग सफलताको लागि दुई वर्षे "द ग्रेट हिमालय ट्रेल विकास कार्यक्रम" नामक कार्यक्रम सञ्चालनमा ल्याइएको छ । यो कार्यक्रम सन् २०११ देखि सन् २०१३ सम्म चल्ने हो। यो कार्यक्रम सन् २०१३ मा सकिए तापनि दिगो पर्यटनका लागि ग्रेट हिमालय ट्रेलभित्र पर्यटन अभिवृद्धिका लागि कार्यक्रम भने सञ्चालन भई रहनेछ।
यो विकास कार्यक्रमका दुई पक्षहरु छन्। एउटा पक्षले बृहत हिमालय पदमार्ग बारेमा विज्ञापनहरूबाट जनचेतना जगाउने काम गर्दछ। यस्ता पदयात्रा मार्गहरु अमेरिका, क्यानडा र युरोपमा पनि प्रचलित छन्। अर्को पक्ष भनेको आर्थिक रूपमा पिछडिएका नेपालमा निश्चित जिल्लाहरूमा पर्यटनको विकास गर्नु हो।
यसका साथै "द ग्रेट हिमालय ट्रेल विकास कार्यक्रम" ले स्थानीय संस्था र स्थानीय वासिन्दा सँग मिलेर पर्यटनमार्फत् बढि भन्दा बढि फाईदा लिन र पिछडिएका जिल्लाहरूको विकास गर्ने कार्यमा मद्दत गर्छ। साथै "द ग्रेट हिमालय ट्रेल विकास कार्यक्रम" ले स्थानिय संस्थाको मार्फत निजीस्तरका स्थानिय व्यक्तिहरूलाई तालिम दिनको लागि कार्यक्रम आयोजना गर्छ, जस्तै होटल व्यवसाय गर्न, खाना पकाउन वा स्थानीय पथ प्रदर्शक(गाइड), इत्यादि।
अनन्त तामाङ
अनन्त तामाङ (Ananta Tamang) (जन्म १७ जनवरी १९९८) एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् उनी मैदानमा डिफेन्डरका रूपमा उत्रने गर्दछन्।उनी हाल नेपाली फुटबल टिमका एक महत्त्वपुर्ण सदस्य हुन्। उनले सिनियर राष्ट्रिय टिमको लागि प्रथम गोल १२ नोभेम्बर, २०१६ मा ए.एफ.सी. सोलिडारिटी कपमा लाओस विरूद्ध अतिरिक्त समयमा गरेका थिए।
यू-१६
उनी नेपाल यु-१६ फुटबल टिम २०१३ को साफ यु-१६ च्याम्पियनसिपको उपविजेता हुदाका एक महत्त्वपूर्ण सदस्य हुन्।भने उक्त प्रतियोगितामा उनी नेपालका उपकप्तान समेत रहेका थिए।
यू-१९
अनन्तले २०१५ साफ यू-१९ च्याम्पियनसिप मा उत्कृष्ट प्रदर्सन गर्दै नेपालले यो २०१५ साफ यू-१९ च्याम्पियनसिप मा ईन्डियालाई हराउदै कप जितेको थियो। २०१६ एएफसी यू-१९ च्याम्पियनसिप छनोट चरण मा तामाङले ३ खेल खेलेका थिए तर क्वालिफाईङ खेलमा नेपाल टिमले निकै खराब प्रदर्शन गरेको थियो।
पुतली फूल
पानको पातजस्तो पात, लहरा भएको, नीलो र सेतो सोलीजस्तो फूल फुल्ने बिरुवा, विज्ञानमा आइपमिया पर्परिया
Gallery
'सिंहदरबार'बारे
नान्देड
नांदेड भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
पात्लेपानी
पात्लेपानी भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
भँवरा
भँवरा भ्रमर वा भमरा, एक प्रकारको विषालु कीरा हो। भँवराले फूलको रस चुसेर मह पनि बनाउने गर्दछ । भँवरा माटोमूनी तथा रुखको टोड्कामा घर बनाएर सामुहिक रूपमा बस्ने गर्दछन ।
हिमालयन बैंक लिमिटेड
हिमालय बैँक लिमिटेड (Himalayan Bank Limited; nepse: 134) को स्थापना विसं. २०४९ सन् १९९३मा पाकिस्तानको हबिब बैक लिमिटेडसँगको संयुक्त लगानिको रूपमा सुरू गरिएको थियो। यो नेपालको पहिले निजी बैक पनि हो, स्थापना काल देखि हालसम्मको समयमा आफूलाई निजी बैकहरूको समूहमा आफूलाई अग्र स्थानमा राख्दै आउन सफल भएको छ। यसले आफ्नो मुख्य कार्यहरू निक्षेप सङ्कलन र ऋण लगानीमा लगाउँदै आएको छ।
यस बैकले नेपालभर आफ्नो परिचय स्थापना गराउन सफल भइएको छ र ग्राहको चाहना अनुरूपका सेवा सुविधाहरूलाई व्यवसायीक रूपमा प्रदान गर्न सफल भएको छ। यसका केही उल्लेखनीय सेवाहरूमा :
हुन्। यसका देशभर शाखाहरू रहँदै आएका छन।
भुसुनो
भुसुनो एक प्रकारको विषालु कीरा हो। हेर्दा लामखुट्टे भन्दा सानो देखिने भुसुनाले मान्छे तथा पशुहरूको रगत चुस्ने गर्दछ । यसले टोकेपछी मान्छेको शरिरमा फोकाहरू भएर पाक्दछन् ।
रोवान एटकिनसन
रोवान एटकिनसन बहुप्रतिभाशाली विश्वचर्चित बेलायती अभिनेता, चलचित्र-निर्माता, हास्य-अभिनेता, निर्माता, पटकथा-लेखक,सम्पादक र रचनाकार हुन् । चलचित्रको पर्दामा उनी मिस्टर बिनको नामले प्रख्यात छन् ।
बिन, मिस्टर बिन्स होलिडे, जोनि इङलिस (२००३) र जोनि इङलिस रिबोर्न (२०११) जस्ता हांस्य प्रधान चलचित्रहरूबाट उनले सफलता पाएका छन् ।
मिस्टर बिन का रमाइला भिडियोहरु समेत युट्ुब ‍मा भेट्न सकिन्छ।
नारनौल
नारनौल भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
नागौर
नागौर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।