cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मातृभाषा
मैकालेको शिक्षा नीति : मातृभाषाहरूमा आघात
२ फेब्रुअरी, १८३५ ई.लाई मैकालेले बहुमतका अभावमा आफ्नो विशेषाधिकारको प्रयोग गर्न आफ्नो शिक्षा नीतिको घोषणाको थियो। यसको चारतर्फ तीव्र विरोध भएको थियो। फेब्रुअरी मासमा नैं दस हजार व्यक्तिहरूले यस प्रस्तावका विरुद्ध एक ज्ञापन पनि दिए। तर भारतका तत्कालीन गर्वनर जनरल लार्ड विलियम बैंटिकले यसलाई बलपूर्वक लागू गरिदिए। यो घोषणा भारतीय शिक्षाका इतिहासमा एक परिवर्तनकारी मोड थियो। यस घोषणाले न केवल अङ्ग्रेजीलाई शिक्षाको माध्यम बनाए तर यसमा धार्मिक विघटन, सांस्कृतिक ह्मास, आर्थिक शोषण तथा साम्राज्यवादी विस्तारका तत्व पनि उपस्थित थिए। यसको उद्देश्य भारतिहरूको देशभक्तिको भावनामा चोट गर्नु तथा आफ्नो इतिहासका प्रति आत्मविस्मृति पैदा गर्नु थियो, ताकि ती अतीतका गौरवलाई भूल जाहरू। मैकालेले आफ्नो घोषणामा स्पष्ट रूपले लिखा थियो, "हमा व्यक्तिहरूको एक यस्तो वर्ग बनाउनु चाहिन्छ जो रक्त तथा रंगदेखि भारतीय हो परन्तु स्वभाव, नैतिकता एवं बुद्धिदेखि अंग्रेज छ।" यस माध्यमदेखि त्यसका भारतका ईसाईकरणको पनि उद्देश्य थियो। मैकालेका बहनाई जी.एम। ट्रेविलियनले त्यसको विचारलाई व्यक्त गर्दै लिखा, "मेरो विश्वास छ कि यदि हाम्रो शिक्षाको यो नीति सफल हुन जान्छ भनें ३० वर्षहरूका भित्र बङ्गालका उच्च घरानहरूमा एक पनि मूर्तिपूजक छैन रह्नेछ।" मैकालेको यस घोषणाका पछि सामाजिक मनमुटाव अनि विभेद पैदा गर्नु थियो। त्यसका उद्देश्य हिन्दू समाज-व्यवस्थालाई विखण्डित गर्नु पनि थियो।
जीवाश्म विज्ञान
जीवाश्म विज्ञान वा प्यालेन्टोलोजी , पृथ्वी विज्ञानको त्यो शाखा हो जसको सम्बन्ध पृथ्वीमा भएका विभिन्न युगहरूको ती प्राणी र वनस्पतिको अवशेषहरूसँग छ जुन हाल पृथ्वीको पाप्रोको चट्टानहरूमा मात्रै पाइने गरिन्छ।
वैज्ञानिक विलियम ह्वेवेलको अनुसार 'जीवाश्म विज्ञान त्यो विज्ञान हो, जसले प्राचीन वनस्पति तथा जनावरहरूको जीवाश्मयुक्त अवशेषहरूद्वारा प्रकट भूतकालीन भूगर्भिक युगको जीवनको व्याख्या गर्दछ।' जीवाश्म विज्ञान आदिकालीन जीव जनावरहरूको जीवाश्मयुक्त अवशेषहरूको आधारमा अध्ययन गर्दछ। जीवाश्म शब्द दुई वटा शब्द 'जीव' र 'अश्म' (जीवाश्मयुक्त जीव) मिलेर बनेको छ र यसले जीवाश्मको बारेमा अध्ययन गर्ने कुरा प्रष्ट पार्दछ।
परिचय
जीवाश्म विज्ञान जीव विज्ञानको नयाँ शाखा हो र यस विषयसँग सम्बन्धित अध्ययनको विकास लगभग २०० वर्ष पहिले मात्रै भएको हो। विज्ञानको यो शाखा मूल रूपले विकास हुनुभन्दा धेरै पहिले देखि नै अस्तित्वमा थियो। प्राचीन आदिमानवहरूलाई यस विषयको बारेमा अपुरो जानकारी थियो। ज्ञान र विज्ञानको अभावमा उनीहरूले पहिले पहिले यस किसिमका अवशेषहरूलाई जैविक उत्पत्ति नबुझी त्यसलाई प्रकृतिद्वारा सिर्जना गरिएको सामग्री बुझ्ने गर्थे। तर विस्तारै ज्ञानको अभिवृद्धिसँगै मनुष्यलाई यस दिशामा आफ्नो विचारहरूलाई परिवर्तन गर्नु परेको छ। विज्ञानको प्रयोग र खोजको कारण पृथ्वीको चट्टानमा पाइने अवशेषहरू कुनै विशिष्ट समयमा जीवित जीव थिए र त्यो स्थान जहाँ हाल ती जीवाश्महरू पाइने गर्दछ त्यो पृथ्वीको कुनै युगमा समुद्रको गर्भमा थियो।
अक्षरपछि अक्षर (निबन्ध)
अक्षरपछि अक्षर(निबन्ध) राममणि रिसालद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
जीवाश्म विज्ञान
परिचय
सन्‌ १८२० सम्म मात्रै १२७ जीवाश्मयुक्त वनस्पतिहरू तथा २,१०० जन्तुहरूको बारेमा पत्ता लागेको थियो। त्यसपछि यो सन् १८४० मा आएर क्रमश: २,०५० तथा २४,३०० सम्म पुगेको थियो। त्यस समयदेखि हाल वर्तमान समयसम्ममा यिनीहरूको मूल संख्यामा निकै वृद्धि भएको छ।
गर्भपतन
गर्भपतन(Abortion) भन्नाले महिनावारी भएको दिनबाट गणना गर्दा २८ हप्ता भन्दा पहिले गर्भमा भएका भ्रुण, विकसित भ्रुण अथवा शिशु बाहिर निस्कने प्रकृयालाई बुझिन्छ । जुनसुकै गर्भावस्थाको गणना गर्दा महिनावारी भएको पहिलो दिनबाट गणना गरिन्छ । उक्त दिनबाट २८० दिन वा ४० हप्ता वा ९ महिना ७ दिन पुगेपछि गर्भावस्था पूर्ण हुन्छ । विकसित देशहरूमा भने विभिन्न आधुनिक उपकरणको प्रयोग गरी बचाउन सकिने हुनाले २८ हप्ता अघिको १०० ग्राम तौलको शिशु बाहिरिएमा मात्र गर्भपतन भनिन्छ । सुरक्षीत गर्भपतन महिलाहरूको प्रजनन अधिकार हो। असुरक्षित गर्भपतन रोक्नु हाम्रो दाहित्व हो। नेपालमा सुरक्षित गर्भपतन सेवा प्रकृया २०६०ले १२ हप्तासम्मको गर्भ गर्भवती महिलाको मञ्जुरीमा पतन गर्न कानुनले मान्यता दिएको छ। उता जब्जस्ति करणि र हाडनाता भएको अवस्थामा १८ हप्तासम्मको गर्भ फाल्न पाइने व्यबस्था छ। लिङ्ग पहिचान गरेर, गर्भवती महिलाको सहमतिविना र १२ हप्ताभन्दा वढिको गर्भपतन गराउन कानुनले बन्देज लगाएको छ। अप्ठ्यारो परिस्थितिमा विशेषज्ञ र अनुमति प्राप्त चिकित्सकले मात्र १८ हप्तासम्मको गर्भ फाल्न पाउने व्यबस्था रहेको छ।
असुरक्षित गर्भपतन
निम्नलिखित अवस्थामा गरिएको गर्भपतनलाई असुरक्षित गर्भपतन भनिन्छ।
इन्ड्युस्ड गर्भपतन
आमाको स्वास्थ्यमा गर्भले घातक असर पर्न सक्ने देखिएमा चिकित्सक तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञको सहयोगमा गर्भपतन गराउने कार्यलाई इन्ड्युस्ड गर्भपतन भनिन्छ । यसलाई अंग्रजीमा ‘मेडिकल टर्मिनेशन अफ प्रेग्नेन्सी’ भनिन्छ ।
आपराधिक गर्भपतन
अवैद्यरूपमा गर्भपतनका लागि स्वास्थ्यकर्मी वा अरु कसैले केही पदार्थ, औषधी आदी प्रयोग गरी अनायास गर्भपतन गराउने प्रयासलाई आपराधिक गर्भपतन अथवा अवैधानिक गर्भपतन भनिन्छ । यस्तो क्रियाकलापले आमाको मृत्युसमेत हुने सम्भावना भएको हुनाले यसलाई आपराधिक गर्भपतन भनिएको हो । यसरी गर्भपतन गराउँदा संक्रमण, रक्तस्राव, मिर्गौलाले काम नगर्नु आदि कारणले आमाको मृत्यु हुन सक्छ ।
अपरिहार्य गर्भपतन
महिलाको पाठेघरमा भएको भ्रुण परिपक्व नभइ अचानक गर्भाशयको मुख खुल्न थालेमा, रक्तस्राव बढी हुन थालेमा, दुख्न थालेमा अपरिहार्य गर्भपतन हुने सम्भावना भएको बुझिन्छ ।
अपूर्ण गर्भपतन
गर्भवती महिलाको पाठेघरमा रहेको भ्रुण अथवा सालको केही भाग मात्र बाहिर निस्किएर हुने गर्भपतनलाई अपूर्ण गर्भपतन भनिन्छ । भ्रुण अथवा सालको केही भाग मात्र बाहिर निस्कने र केही भाग भित्र नै रहने हुनाले बढी रक्तस्राव हुने, दुख्ने आदि हुनसक्छ । यस अवस्थामा बेलैमा उपचार नभएमा सेप्टिस तथा अत्याधिक रक्तस्रावका कारण मृत्यु समेत डर हुन्छ ।
पूर्ण गर्भपतन
भु्रण अथवा सालनाल सबै बाहिर निस्किएको अवस्थालाई पूर्ण गर्भपतन भनिन्छ । यस्तो बेलामा गर्भवती महिलालाई बेथा लागेजस्तै गरी दुख्छ । गर्भमा रहेका सम्पूर्ण विकारहरू बाहिर निस्किने हुनाले पूर्ण गर्भपतन भएपछि बिस्तारै दुखाइ तथा रक्तस्राव कम हुँदै जान्छ । सेप्टिक गर्भपतन
मारवाडी (गहना)
मारवाडी नेपाली गहना हो । यो कानका लोतीमा महिलाले लगाउँछन् । यो सुनबाट बनाइएको र गोलाकार हुन्छ । मारवाडी बीचमा मोटो र छेउमा केही पातलो हुन्छ ।
गर्भपतन
ह्याबिचुअल एबोर्सन
कुनै पनि कारणले एकै महिलाको दुई वा दुई भन्दा बढी पटक गर्भपतन भएमा यस्तो अवस्थामा ह्याबिचुअल एबोर्सन (गर्भपतन हुने बानी परिसकेको) भनिन्छ । साधारणतया यसको उपचार गर्न गाह्रो हुन्छ ।
मिस्ड एबोर्सन
गर्भवती महिलाको पाठेघरमा रहेको भ्रुणको कुनै कारणले मृत्यु भएमा वा पाठेघर भित्रै शिशुको मृत्यु भएमा यस्तो गर्भपतनलाई मिस्ड एबोर्सन भनिन्छ । यस्तो अवस्था अल्ट्रासाउन्ड गरेर पत्ता लगाउन सकिन्छ । आमाले पेटमा रहेको बच्चा चले नचलेको महशुस गरेर पनि यसको पहिचान गर्न सकिन्छ ।
पाथीभरा हिमाल
गौरीशंकर हिमालमा गौरी पर्वत र शंकर पर्वतका चुचुराहरूका अतिरिक्त ५००० मीटरको उचाइमा हिउँ पर्दा मात्र मंसिर महिनामा धान चुल्याए जस्ता ५ वटा चुचुराहरू देखिन्छन्। यसैलाई 'पाथीभरा हिमाल' भनिन्छ।
थाकल
थाकल एक प्रकारको खान योग्य फल लाग्ने बहुवर्षीय पोथ्रा वर्गमा पर्ने वनस्पति हो ।
विश्वकप फुटबल २०१० का खेलाडीहरू
सहभागी ३२ देशमध्ये प्रत्येकबाट प्रथम पंक्ति र स्थानापन्नसमेत २३ जना गरी ७३६ खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्न पाउने विश्वकपमा नया नायकका प्रत्याशी मानिएका केही नाम:
लियोनेल मेसी : बाइस वर्षीय अर्जेन्टिनी मिडफिल्डर मेसी चालू वर्षका सर्वश्रेष्ठ खेलाडी अर्थात्, 'फिफा वर्ष खेलाडी' पनि हुन्। स्पेनिस क्लब बार्सिलोनाबाट खेल्दै आएका मेसीले प्रतिष्ठित युरोपेली लिगमा लगातार प्रभावशाली खेल प्रदर्शन गर्दै आफ्नो अपार प्रतिभा देखाएका थिए। त्यहा उनले गोल र ह्याटि्रकको त बाढी नै लगाइदिएका थिए। उनले बार्सिलोना क्लबबाट खेल्दै ३४ 'ला लिगा' गोल गरेर युरोपियन गोल्डेन बुट पाएका थिए भने थप आठ गोलसहित लगातार दोस्रो वर्ष पनि युएफा च्याम्पियन्स लिगमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी बनेका थिए। आफ्नो खेल-कौशल तथा गोल गर्न सक्ने अद्वितीय क्षमताले गर्दा उनी कुनै पनि बेला म्याचको परिणाम आफू आबद्ध टिमको पक्षमा पार्न सक्छन्, तर अहिलेसम्म राष्ट्रिय टिमको जर्सी लगाएर खेल्दा खासै उल्लेखनीय प्रदर्शन गर्न नसकेका मेसीले दक्षिण अपि|mकामा कस्तो चमत्कार गर्लान् ? प्रशिक्षक म्याराडोना उनीमाथि ठूलो विश्वास राख्दै भन्छन्- मेसी मेरा म्याराडोना हुन्।
वायन रुनी : लियोनेल मेसीपछि वर्तमान समयका सर्वश्रेष्ठ फुटबलर इङ्ग्ल्याण्ड तथा म्यानचेस्टर युनाइटेड क्लबका स्टार स्ट्राइकर वायन रुनी विश्वकप सुरु हुनुभन्दा केही समयपहिले घाइते भएका थिए, तर पनि उनी इङ्ग्ल्याण्डको टिममा समावेश छन्। २४ वषर्ीय रुनी सधैं नै आफ्नो टिमका लागि प्रेरक एवं म्याचको मोड बदल्न सक्ने विशिष्ट खेलाडीका रूपमा चिनिन्छन्। गत फुटबल सत्रमा उनले आफ्नो क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि ३४ गोल गरेका थिए। इंग्ल्याण्डमा रुनीलाई साथ दिन प|mाङ्क लाम्पार्ड -चेल्सी), स्टिभन गेरार्ड, पल स्कोल्स, डिफो आदि छन्।
'क्रिस्टियानो रोनाल्डो : पछिल्लो विश्वकप-२००६को सेमिफाइनलिस्ट पोर्चुगलका कप्तान तथा रियल मेडि्रडका बहुचर्चित स्ट्राइकर २५ वषर्ीय क्रिस्टियानो रोनाल्डो कतिबेला चम्किन्छन्, कसैले भन्न सक्दैनन्। सन् २००८ का फिफा वर्ष खेलाडी हुन्, रोनाल्डोले छनोट चरणका सात म्याच खेलेकोमा एउटै गोल गर्न सकेका थिएनन्। छनोट चरणमा राम्रो प्रदर्शन गर्न नसके पनि विश्वकपजस्ता ठूला अवसरमा उनले आफ्नो विशिष्ट छाप छोड्न सक्ने सम्भावना उत्तिकै छ। उनलाई मिडफिल्डरद्वय सिमाओ र डेको अनि फरवार्ड रिकार्डो कार्भाल्होले सन्तुलित साथ दिनेछन्।
डिडियर ड्रोग्बा : अफ्रिकी मुलुक आइभरी कोस्टका ३२ वर्षीय कप्तान डिडियर ड्रोग्बा वर्तमान विश्वकै सर्वश्रेष्ठ स्ट्राइकर हुन्। उनी यसपटक इङ्लिस पि्रमियर लिग च्याम्पियन भएको बेलायती क्लब चेल्सीका प्रभावशाली स्ट्राइकर हुन्। आफ्नो क्लबका लागि हालसम्म ८४ गोल गरिसकेका ड्रोग्बा चेल्सीका लागि सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने विदेशी खेलाडी बनेका छन्। दोस्रो पटक विश्वकप खेल्न लागिरहेका ६ फिटभन्दा अग्ला ड्रोग्बा पछिल्ला आठ वर्षदेखि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल्दै आएका छन्। यस क्रममा उनले ६७ म्याचमा ४४ गोल गरिसकेका छन्। इङ्लिस पि्रमियर लिगका क्रममा दर्शकप्रति दुव्र्यवहार गरेको आरोप लागेका ड्रोग्बामा विश्वकप स्टार बन्ने सबै गुण छन्, तर उनको यो गुण र अन्य क्षमता हेर्न उनको देशले लिग चरणका केवल तीन खेल मात्र खेलेर पुग्दैन, त्यसभन्दा अघि पुग्न सक्नुपर्छ।
डेभिड भिल्ला : बार्सिलोनाबाट खेल्ने २९ वषर्ीय स्पेनिश फरवार्ड डेभिड भिल्लाले आफ्नो देशका लागि हालसम्म ५५ अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेलेर ३६ गोल गरेका छन्। उनी गत मे महिनामा ४ करोड युरोमा भ्यालेन्सियाबाट बार्सिलोना सरेका थिए। उनीसित पछिल्लो विश्वकप २००६को पनि अनुभव छ। स्पेनलाई युरोपियन च्याम्पियनसिप दिलाउन युरो-२००८मा उनले सबैभन्दा धेरै गोल गरेका थिए, यद्यपि घाइते भएकाले उनले युरो कपको फाइनल भने खेल्न पाएनन्। दुवै खुट्टाले सशक्त खेल खेल्न सक्ने भिल्ला हावामा जति सशक्त छन्, पेनाल्टी क्षेत्रमा उत्तिकै सटिक छन्।
स्यामुयल इतो : इटालियन क्लब इन्टरमिलानबाट खेल्ने ३० वषर्ीय फरवार्ड स्यामुयल इतो रोजर भिल्लाको देश क्यामरुनका स्टार खेलाडी हुन्। सन् २००२ र २००६ का विश्वकप खेलिसकेका इतोले हालसम्म ९१ वटा अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेलेर ४२ गोल गरेका छन्। क्यामरुनका कप्तान इतोले रेकर्ड तीनपटक अपि|mकी वर्ष खेलाडीको पुरस्कार पाइसकेका छन्। हालै मात्र इन्टरमिलानबाट खेल्दै उनले आफ्नो जीवनमा तेस्रो पटक युरोपियन च्याम्पियन्स लिगको उपाधि जितेका छन्।
जाभी हर्नान्डिज : स्पेनिश क्लब बार्सिलोनाको पहिलो पंक्तिका खेलाडी जाभी वर्तमान युरोपियन च्याम्पियन स्पेनका प्रमुख मिडफिल्डर हुन्। धेरैले विश्वकप २०१०को पि्र-फेवरिट मानिरहेको स्पेनका भरपर्दा प्लेमेकर ३० वषर्ीय जाभी पछिल्ला दस वर्षदेखि राष्ट्रिय टोलीका लागि निरन्तर खेल्दै आएका छन्। उनीसित पछिल्लो विश्वकप २००६को राम्रै अनुभव छ। उनलाई साथ दिनेहरूमध्ये एन्डे्रज एनेस्टा -बार्सिलोना) र सेसी फाबि्रगास -आर्सेनल), जाबी अलोन्सो -रियल मेडि्रड)को खेल पनि हेर्न लायक हुनेछ। जाभीसागै उनीहरू पनि पटक-पटक घाइतेको सूचीमा रहने चर्चित खेलाडी हुन्, स्वास्थ्यले साथ दिएर उनीहरू मैदानमा ओर्लिए भने गतिशील खेलशैलीले उनीहरूमध्ये कसैलाई पनि नायकत्वको पगरी दिन सक्छ।
ग्यानलिगी बुफों : इटालीकै युभेन्टस क्लबबाट खेल्दै आएका डिफेन्डिङ च्याम्पियन इटालीका ३२ वषर्ीय अनुभवी गोलकिपर ग्यानलिगी बुफोंको विशेषता के हो भने सन् १९९८, २००२ र २००६ का विश्वकपहरू खेलिसकेका बुफों गत विश्वकप २००६ का सर्वश्रेष्ठ गोलकिपर हुन्, त्यो वर्ष उनले 'फिफा लेभ यासिन गोलकिपिङ एवार्ड' पाएका थिए। ६ फिटभन्दा अग्ला बुफोंले सन् १९९७मा अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेल्न सुरु गरेयता एकसयभन्दा धेरै म्याच खेलिसकेका छन्। हाल निरन्तर घाइते भैरहेकाले क्लबबाट खेल्दा राम्रो प्रदर्शन गर्न नसकेकाले उनमा केही निराशा पलाएको बताइन्छ। उनीसँगै युभेन्टसबाट खेल्ने राष्ट्रिय कप्तान ३६ वषर्ीय फाबियो कानाभारोले यो विश्वकपपछि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलबाट संन्यास लिने घोषणा गरिसकेका छन्। कानाभारोले आफ्नो अन्तिम विश्वकपमा कस्तो अविस्मरणीय प्रदर्शन गर्ने हुन् भन्ने कौतूहल उत्तिकै छ। इटालीका ग्यानलुका जाम्ब्रोटा (एसी मिलान) तथा एन्डि्रया पिर्लो(ए सी मिलान) पनि कम छैनन्।
लुकास पोडोल्स्की : पछिल्ला विश्वकप-२००६मा फिफा सर्वश्रेष्ठ युवा फुटबलरको पुरस्कार जितेका जर्मन स्ट्राइकर लुकास पोडोल्स्की अहिले बढी परिपक्व भएका छन्। के यसपटक उनले पछिल्लो विश्वकपमा पाएको सम्मान कायम राख्न सक्लान् ? आम फुटबलप्रेमीको चासो रहनेछ। जर्मनीका अर्का स्ट्राइकर मिरोस्लाभ क्लोस, कप्तान फिलिप ल्हाम तथा बास्टियन स्वेन्सटिजरले लुकासलाई उत्साहपूर्ण साथ दिनेछन्।
हुलियो सिजर : ब्राजिलका यी ३० वर्षीय गोलकिपर विपक्षी स्ट्राइकरहरूका लागि झन्डै अभेद्य पर्खाल हुन्। सन् २००४ देखि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल्न थालेका अनुभवी हुलियोले अहिलेसम्म ४७ अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेलिसकेका छन्। हालै मात्र प्रतिष्ठित युरोपियन च्याम्पियन्स लिग उपाधि जितेको इटालीको इन्टरमिलान क्लबका पहिलो पंक्तिका गोलकिपर हुलियो ६ फिटभन्दा अग्ला छन्। उचाइसागै उनको शारीरिक लचकता एवं एथलेटिसिज्म हेर्न लायक मानिन्छ।
रक सान्ताक्रुज : इङ्ल्याण्डको म्यानचेस्टर सिटीबाट खेल्ने पाराग्वेका २९ वषर्ीय स्टार स्ट्राइकर रक सान्ताक्रुजसित पछिल्ला दुई विश्वकप सन् २००२ र २००६को राम्रो अनुभव छ। मुलुकका लागि सन् १९९८मा १६ वर्षको उमेरमै खेल्न थालेर हालसम्म ६७ वटा अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेल्दै २१ गोल गरेका सान्ताक्रुज बलमाथिको नियन्त्रण एवं क्लिनिकल फिनिसिङका लागि प्रख्यात छन्। रमाइलो कुरा के भने पछिल्लो पटक सन् २००६मा जर्मनीमा भएको विश्वकपमा जर्मन पत्रिका 'डेई वेल्ट'ले उनलाई 'विश्वकपको सबैभन्दा सेक्सी खेलाडी' -सेक्सियेस्ट प्लेयर एट द वल्र्ड कप)को संज्ञा दिएको थियो।
गोन्जालो हिग्वेइन : २२ वर्षीय अर्जेन्टिनी स्ट्राइकर गोन्जालो हिग्वेइन यस पटकको विश्वकपमा 'वन्डर ब्वाय' बनेर देखा पर्ने सम्भावना व्यक्त गरिंदैछ। म्याराडोना प्रशिक्षक भैसकेपछि २०१० देखि मात्र अर्जेन्टिनाका लागि खेल्न थालेका हिग्वेइनले अहिलेसम्म छवटा अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेल्दै दुई गोल गरेका छन्। 'गर या मर'को स्थितिमा रहेका दुईवटा अन्तिम छनोट चरणका लागि म्याराडोनाले उनलाई टिममा समावेश गरेका थिए र हिग्वेइनले आफ्नो पहिलो म्याचमै पेरुविरूद्ध गोल पनि गरेका थिए। ९ नम्बरको जर्सीमा मैदानमा देखिने हिग्वेइन संसारकै एक धनी क्लब रियल मेडि्रडबाट खेल्छन्। दक्षिण अफ्रिकामा उनले आफ्नो पहिलो विश्वकपको अनुभव बटुल्नेछन्।
चरक
चरक एक महर्षि एवं आयुर्वेद विशारदका रूपमा विख्यात छन्। उनी कुषाण राज्यका राजवैद्य थिए। यिनीद्वारा रचित चरक संहिता एउटा प्रसिद्ध आयुर्वेद ग्रन्थ हो। यसमा रोगनाशक एवं रोगनिरोधक दवाईहरूको उल्लेख छ तथा सुन, चाँदी, फलाम, पारा आदि धातुहरूको भस्म एवं तिनको उपयोगको वर्णन पाइन्छ।
मटेला
मटेला बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो । जसमा परिन्गाल्, सुन्गाला, मटेला, गिठिपाटा, काप्रिगाउ, भन्डारिगाउ र जीबली पर्दछन् ।
अण्डादेखि भ्यागुतोसम्म (निबन्ध)
अण्डादेखि भ्यागुतोसम्म नगेन्द्र शर्माद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
डा. सिंहबहादुर बस्न्यात
'''डा. सिंहबहादुर बस्न्यात''' (नेपाली प्रधान सेनापति सिँह बहादुर बस्न्यात अर्कै व्यक्तित्व हुन्) बेलायतका लागि नेपाली राजदूत हुन् । उनले युनिभर्सिटी अफ कोलम्बियाबाट एम.आइ.ए. र जर्ज वासिङ्गटन युनिभर्सिटीबाट एम.फिल. र पि.एच.डी. गरेका थिए । उनले राजकुमारी ज्योत्स्नासँग विवाह गरेका थिए ।
यूइएफए यूरो २००८
२००८ यूइएफए यूरोपियन फुटबल च्याम्पियनशीप, जसलाई सामान्य रूपमा यूइएफए यूरो २००८ वा सिधै यूरो २००८, यूइएफए यूरोपियन फुटबल च्याम्पियनशीपको १३औ संस्करण थियो । अस्ट्रिया र स्विजरलयान्ड मिलेर संयुक्त रूपमा आयोजना गरिएको यो प्रतियोगिता ७ जुन देखि २९ जुन २००८ सम्म चलेको थियो । स्पेनले फाइनल खेलमा फर्नान्डो टोरेसले ३३ औँ मिनेटमा गरेको एकमात्र गोलले जर्मनीलाई १:० ले हराउन सफल भएको थियो ।
सुकुल
सुकुल पराल तथा मकैको खोस्टा आदिबाट बनाइने बस्नको लागि प्रयोग हुने घरेलु सामग्री हो।
नामाकरण
सु + कुल = सुकुल, नेपाल भाषामा “ सु “ भनेको नेपाल भाषामा पराल हो र “ कुल “ भन्नाले खलक या कुटुम्ब भने बुझिन्छ | नेपालमा सबै भन्दा धरै चाडपर्ब मनाउनेहरूमा नेवारहरू नै हुन्, हरेक महिनामा एक, दुइ वटा चाडपर्बहरू प्रचीन समयदेखि नै मनाउदै अईरहेकाछौ | यसरी हामीले प्रचीनसमय देखि मनाउदै आइरहेको कुनै चाडपर्ब , भोज भतेर या अन्य कार्यहरूमा आफ्ना कुलका सबैजना मिलेर संगै बसेर मनाउने गर्छन जुन आज सम्म पनि यथावत नै छ | यसरि हरेक चाडबाड,जात्रापर्ब अनि भोज भातेरहरूमा कुलका (कुटुम्बका) सदस्यहरूलाई बसाउनका निम्ति (“ सु “) परालबाट बनेको सुकुलको प्रयोग गरको देखिन्छ | प्राचिन समयमा हरेक चाडबाड, जात्रापर्ब अनि भोज भतेर हुदा कुलका सदस्यहरू आउना साथ नेपाल भाषामा का: का: कुले च्वपी थकली त व:ल सुइ फेतकी: सुइ (कुटुम्ब खलकहरू या पाहुनाहरू आइपुग्नु भयो परालमा बस्न दिनुस ) भनेर बसाउने चलन छ , कुले च्वपीन्त सुइ :फेतकी:सुइ भन्ने शब्द पछि  नेपाल भाषाबाट सुकु  अनि जसरी नेपाल भाषामा झ्या : पछि नेपालीमा झ्याल हुन् गए जस्तै  नेपाली भाषाबाट बोलीचालिमा सुकुल (परालमा कुटुम्ब बसाउने ) हुन् गएको हो |
इतिहास
सुकुलको इतिहासलाई केलाउने हो भने अहिले सम्म आधिकारिक प्रमाण फेला परेको देख्दैन | मानब सभ्यताको विकाससँग संगै मान्छेमा सीप र ज्ञानको विकास भएको हो भने कुरालाई अनुसन्धान कर्ताहरूले पुस्टि गरिसकेका छन | मेरो विचारमा विकासको उपज यहि सुकुललाई पनि मान सकिन्छ | सुकुलको सुरुवात कान्तिपुर र पाटनबाट भएको मान्न सकिन्छ ,कान्तिपुर र पाटनमा पहिला देखि नै धेरै धान फाल्ने ठाउँ हो जसले गर्दा यहाँ ( सु ) पराल सजिलै संगै पाउने भएर त्यही (सु) पराललाई हाम्रा पुर्बजहरूले दिगो रूपमा उचित ढंगबाट परिचालन गरी आफुसँग भएको सीप र ज्ञानको प्रयोग गरी शब्द सुकुलको पूर्ण स्वरूप दिन हाम्रा पुर्बजहरू सफल हुनुभएको जस्तो लाग्छ | सदियौंदेखि नै कान्तिपुर व्यापारको केन्द्र भएकोले कान्तिपुरका वासिन्दाले यस कामलाई निरन्तरता नदिएको र पाटन वासीले मात्र निरन्तरता दिएको देखिन्छ भने विकासको क्रमसँग संगै पाटनवासीले पनि यस कामलाई निरन्तरता नदिई ब्यापार र ब्यबसाय तिर लागेको देखिन्छ र यस सुकुल बुन्ने काम छोडेको पाइन्छ | अन्त: त सिद्धिपुर थासिका वासिन्दाहरूले यस पुर्खाको कार्यलाई हाल सम्म निरन्तरता दिइरहेका छन् |
प्रयोग
पहिला पहिला जीबन यापन गर्नको लागि दैनिक उपभोग्य बस्तुहरू किनबेच गर्नको लागि सुकुलसँग साटासाट गरी पुरा गरेको देखिन्छ | समयको क्रम संगै बिस्तारै सुकुलको व्यापारीकरन भएको देखिन्छ | वरपरका गाउँहरूमा बेचबिखन गर्न लाने र त्यही पैसाबाट उपभोग्य बस्तुहरू किन्नेर आफ्नो जीबनयापन नीरबाह गरेको देखिन्छ ,जुन हाल सम्म पनि सिद्धिपुरमा देख्न सकिन्छ | (“ सु “ ) अर्थात “ पराल ” र (“ सु “) परालबाट बनेका समाग्रिहरू सिद्धिपुर थसीमा मात्र नभई सम्पूर्ण नेवार बस्तीहरूमा यसको धेरै नै महत्त्व बोकेको पाइन्छ भन्दा दुई मत नहोला | सिद्धिपुर थसिमा नवजात शिशुको न्वारन गर्ने बेला देखि लिएर  मृत्यु शैयामा समेत परालको प्रयोग गर्ने गरिन्छ | नवजात शिशुको न्वारन यहि पराल बालेर गरिन्छ, अनि सुत्केरी अवस्थामा परालमा बसाउने , सुताउने र परालबाट बनेका जुत्ता लगाउन दिइनाले रक्त चापमा सन्तुलन ल्याउँछ भने बैज्ञानिको भनाइ छ | यो बिभिन् आकार प्रकारमा अनि बुट्टा भरेर बनाउन सकिने अनि यसमा बस्नाले न्यानो हुने भएकोले यसको प्रयोग बढीमात्रामा भएको देखिन्छ | नेवाहरूको प्रत्येक घरका कोठा कोठाहरूमा , खाना खाने भान्छा कोठाहरूमा , अनि अन्न भण्डारण गर्न , भोजहरूमा , बिस्कुनहरू घाममा सुकाउन तथा अन्य काममा यहि “ सु “ परालबाट बनेको सुकुलकै प्रयोग गर्ने गरिन्छ | विभिन्न आकार प्रकारका सुकुल विभिन्न ठाउँमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ जस्तै पा:सुकुचा ,चाक्ला सुकुचा अहिले डोर म्याट को रोप्मा प्रयोग गरिन्छ भने त:पा सुकु र कुरब्याचा सुकु घरको सबै कोठामा पाहुना र आफुहरू बस्न र बिस्कुनहरू धान ,गहुँ ,जौ .आदि इत्यादि सुकाउनका लागि प्रयोग गरिन्छ, ता:सुकु (भ्वे सुकु ) भोज को बेला सबै जना लाईन मै बसेर भोज खान र भखरी सुकु अन्न भण्डारण गर्न प्रयोग गरिन्छ र सु:त्वाक भान्छामा बस्न प्रयोग गरिन्छ | गलैचा लगाएत अन्य बिच्छायाउने सामग्रीहरूका कारण यस गाउँको सुकुलमा केहि मात्रामा ह्रास आएको भए पनि हाल बजारको माग लाई पूर्ति गर्नका लागि गलैचा जस्तै मुलाएम सुकुल, सोफा अनि वातावारण लाई दुषित हुन्बाट बचाउन ,गाबिस सफा राख्न विभिन्न किसिमका रङ्गी चंगी प्लास्तिकरू सङ्कलन गरी त्यही प्लासतिकबाट विभिन्न प्रकारका रङ्गी चंगी सुकुल तथा सजावटका समाग्रिहरूको उत्पादन गरी राष्ट्रिय तथा अन्तरास्ट्रिय बजारको मागलाई पूर्ति गरिरहेका छन |
नन्द बहादुर महर्जनले लेख्नुभएको लेख शब्द सुकुल बाट संभार गरेको
नेपालका सर्वोच्च आठ हिमाल
विश्वमा भएका एक दर्जनभन्दा बढी आठ हजारभन्दा अग्ला हिमालमध्ये आठ हिमाल नेपालमा छन्। नेपालका सर्वोच्च आठ हिमालको नाम र उचाइ-
१. सगरमाथा - ८८४८ मी.
२. कन्चनजंघा - ८५८६ मी.
३. ल्होत्से - ८५१६ मी.
४. मकालु - ८४६३ मी.
५. चोयु - ८२०१ मी.
६. धवलागिरी - ८१६७ मी.
७. मनासलु - ८१६३ मी.
८. अन्नपूर्ण - ८०९१ मी.
मुण्डमाला
मुण्डमाला टाउकैटाउकाको माला हो । देवीको मूर्तिमा मुण्डमाला लगाइन्छ । चर्या नृत्यमा मुण्डमालाको प्रयोग हुन्छ । हिन्दू कथनअनुसार शिवका गण, काली, भैरव, भैरवी आदिले गलामा लगाउने दैत्य, मानिस आदिका टाउकाको माला मुण्डमाला हुन् ।
अन्यथा (निबन्ध)
अन्यथा(निबन्ध) राममणि रिसालद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
तेल्घा
तेल्घा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
तेल्घा गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ३,११३ रहेको छ । यो गाविसमा ७५२ वटा घर छन ।
चन्दननाथ नगरपालिका
चन्दन नाथ नेपालको कर्णाली अञ्चलको जुम्ला जिल्लाको एक नगरपालिका हो। यो ठाउँमा १४५२ वटा घर छन्। चन्दननाथ नगरपालिका जुम्ला जिल्लामा पर्छ । यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा चन्दननाथ र महतगाउँ गाउँ विकास समितिहरु समावेश गरिएका हुन् । आर्थिक वर्ष २०६८/६९ को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा चन्दननाथ पनि नगरपालिका बनेको हो । मुलुकमा कूल ९९ महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १२बाट घटेर ३ हजार ७ सय ५२ भएका छन् ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चन्दन नाथको जनसङ्ख्या ७१२७ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
अफसोस (निबन्ध)
अफसोस(निबन्ध) हृदयचन्द्रसिंह प्रधानद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
सुर्नया गाउँपालिका
सुर्नया बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँपालिका हो। शंकरपुर गाविसलाई हाल सुर्नया गाउँपालिका बनाइएको हो। यस सुर्नया गाउँपालिका ६ मा बढी जसो ९० प्रतीशत बसोवास अवस्थीहरूको रहेको छ।
भेलेलिड_देवताको_सानो_परिचय
भेलेलिड़्ग देवताको स्थान चारैतिर घनाजंगल जंगलको बिचमा रहेको दिउसै एक/दुइ जना जान नसकीने डरलाग्दो ठाउमा छ । मन्दिर भन्दा झन्नै 20 मिटर उत्तर पश्चिमतिर सुर्नया नदिको किनारमा यस देवताको फुट्लिड़्ग (परापुर्व कालमा आफै उत्पन्न भएको मुर्ती) छ जहा पौष शुक्ल द्वितियाका दिन चिउराले पुजा लगाइन्छ । मेरो गाउघरमा हामी भन्दा अग्रजहरूले भन्ने गर्थे हामी सम्पुर्ण अवस्थी परीवारको इष्टकुल देवता भेलेलिड़्ग को पुजाआजा (हाम्रो भाषामा भन्नु पर्दा जात) वा जात्रा हुन्छ अरे तर हामीहरूको लागि उखानमा मात्र सिमीत थियो । प्रतेक वर्ष पौष शुक्ल द्वितियाको दिन हुनुपर्ने उक्त जात्रा विगत लामो समय देखी विविध कारणवस हुन सकीरहेको थिएन । यस जात्रालाइ चिउरे जात्रा ( घरमा निर्मीत शुद्ध चिउराले पुजा लाग्ने भएर चिउरेजात भनीएको हो) पनि भनीन्छ यो पौष शुक्ल द्वतियाको मध्यराती विधिगत रूपमा धुमधामसँग पुजा गरीन्छ ।''
गायो
गायो नेपाल लगायत भारत, बङ्गलादेश र श्रीलङ्का आदि देशहरूमा पाइने पतझड वनस्पति हो । यसको जरा भाइरल रोग उपचारको लागि प्रयोग गरिन्छ ।
दर्छा
दर्छा पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मिरपुर उपजिल्ला
मिरपुर बङ्गलादेशको कुष्टिया जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला खुलना विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
मिरपुर उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २३°४५' देखि २४°००' उत्तर अक्षांश र ८८°५०' देखि ८९°०६' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। मिरपुर उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३१७.३५ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई भेडामारा र ईश्वरदी उपजिल्लाले उत्तर, आलमडाङ्गा र कुष्टिया सदर उपजिल्लाले दक्षिण, कुष्टिया सदर उपजिल्लाले पूर्व, दौलतपुर, गाङ्नी र आलमडाङ्गा उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। पद्मा, कुमार, गडाई नदी, सागरखाली आदि यस उपजिल्लाका केही नदी तथा नहरहरू हुन्।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १८८७५३ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ९५७५७ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ९२९९६ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १६६८५८ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २१८०८, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १६, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ८ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ६३ रहेको छ। यस उपजिल्लामा कोल र बुनो जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा २८० मस्जिद, १८ मन्दिर र १ चिहान रहेको छ। आल मोशारबफ जामे मस्जिद, बहुबाडीया पुरातन जामे मस्जिद, खादिमपुर बाजार मस्जिद, पोडादहेर बाबुपाडा सिङ्हबाबुदेर मन्दिर, सदारपुर मन्दिर, मिरपुर पौर मन्दिर, आबदुल रहमानको चिहान आदि यस उपजिल्लाका केही प्रख्यात धार्मिक स्थलहरू हुन्। यस उपजिल्लाका ९४.०४% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.२१% ले पोखरी, ०.४८% ले टुटी र ५.२७% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये २९.४७% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य संस्था, १० परिवार नियोजन केन्द्र र १ सामुदायिक स्वस्थ्य संस्था रहेको छ। सन् १८२३, १८३७, १८६४, १८६७, १९७१, १८८७, १९००, १९३०, १९३८, १९४८, १९५४, १९६१ र  र सन् १९७१ मा आएको बाढी र आँधीले यस उपजिल्लाका थुप्रै मानिसहरूक‍ मृत्यु भएको थियो भने यसले प्राकृतिक प्रकोपले घर, भवन तथा बाली नालीमा पनि ठूलो मात्रामा क्षति पुर्‍याएको थियो।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, जुट, गहुँ, तोरी, उखु, खैनी, पानको पात, प्याज, लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया, आँप, कटहर, केरा, मेवा, लिची आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, बिस्कुट उद्योग, चकलेट उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया खैनी, जुट, पानको पात लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र तील पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा १५ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ३५ माछापालन केन्द्र, ५ कुखुरापालन केन्द्र, ९ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ४ चल्ला उत्पादन केन्द्रहरू रहेको छ।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६६.५४% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा २.९०%, वाणिज्यमा १३.२३%, सञ्चार र यातायातमा ३.३५%, उद्योगमा १.०८% निर्माण क्षेत्रमा ३.५५%, सुविधामा ४.७५%, धार्मिक सेवामा ०.१७%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.३६% र अन्यमा ६.३३% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय मिरपुर थानाको स्थापना सन् १८८४ मा भएको थियो भने सन् १९८३ अगष्ट १ का दिन यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १२ सङ्घ परिषद्, १२२ मौजा/महल्ला र १८७ गाउँहरू रहेका छन्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३७.१% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ३९.२% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३४.९%रहेको छ। यस उपजिल्लामा १२ क्याम्पस, ३३ माध्यमिक विद्यालय, १२४ प्राथमिक विद्यालय र ९ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; मिरपुर माहमुदा चौधरी डिग्री क्याम्पस (सन् १९८६), मिरपुर डिग्री क्याम्पस (सन् १९९९), आमलासदरपुर माध्यमिक विद्यालय (सन् १८९९), मिरपुर पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९१३), पोडादह उच्च विद्यालय (सन् १९२७), मिरपुर सरकारी कन्या पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९८३) आदि।
जलेवा
जलेवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चरा हो। यो चरा हिँउदको समयमा मौसम छल्नका लागि नेपालमा आउने गर्दछ। त्यसैले नेपालका लागि जलेवा एक आगन्तुक चराका रूपमा लिन सकिन्छ।
परिचय
माछालाई प्रमुख आहार बनाउने जलेवा करिब ८० देखि १०० सेमी सम्मको हुने गर्दछ। बढी कालो र खैरो हुने यो चराले समूहमा गुँड बनाउने गर्छन्। विश्वमा यो जातिका ३३ प्रजातिहरू पाइने गरेको छ।
मुख्य बसोबास क्षेत्र
खासगरी उत्तरी ध्रुवलाई यो चराको प्रमुख बासस्थानका रूपमा लिन सकिन्छ। यस्तै उत्तरी मुलुकहरु रुस, चीन, मङ्गोलियाका साथै युरोप, कोरिया तथा तिब्बती क्षेत्रलाई पनि यो चराको प्रमुख बसोबासको क्षेत्रका रूपमा लिन सकिन्छ। त्यस पछि मौसम छल्नका निम्ति यो चरा नेपाल लगाएत अन्य देश तथा स्थानहरूमा पुग्ने गर्दछन्।
नेपालमा जलेवाको स्थिति
जलेवा नेपालमा जाडो समयमा बसाइँ सरी आउने एक हिँउदे आगन्तुक चरा हो। यो चरा नेपालको जाजरकोट र रुकुमको सिमानामा बढी मात्रा भेट्न सकिन्छ। पहिलोपटक जलेवाको गुँड तथा बच्चा जाजरकोट र रुकुमको सिमानामा बग्ने भेरी नदीमा पत्ता लागेको थियो। हिउँदयामको सुरुवातसँगै बढ्दो जाडो छल्न नेपालका तल्लो हिमाली भेग, पहाड र तराईका विभिन्न ताल, तलैया र ठूला नदीमा बसाइँ सरी आउने यस चराको प्रजनन नेपालमा पहिलोपटक जाजरकोट जिल्लाको रग्दा र रुकुम जिल्लाको गोतामकोट सीमामा बग्ने भेरी नदी किनारमा फेला थियो ।
नेपालमा नेपाल पक्षी संरक्षण सङ्घ र जिल्ला पशुसेवा कार्यालय, जाजरकोटका पशु स्वास्थ्य प्राविधिक एक विशेष टोलीले जाजरकोटको उत्तरी बारेकोट क्षेत्रमा दुर्लभ गिद्ध र चिरकालीजको बासस्थान अनुगमनका क्रममा जलेवाको बासस्थान फेला पारेको थियो। समुद्र सतहबाट करिब एक हजार २५० मिटरमा अवस्थित उक्त स्थानमा जलेवाका आठ वटा गुँड भेटिएका थियोे। नेपालमा भदौ मध्यदेखि चैतसम्ममा देखिने हिउँदे आगन्तुकका रूपमा चिनिएको यस पक्षीले नेपालमा सम्भवतः पहिलोपटक गुँड बनाई चल्ला कोरलेकोे उक्त विशेष टोलीले निष्कर्ष निकालेको थियो। विश्वमा पाइने ३३ प्रजातिका जलेवामध्ये नेपालमा दुई प्रजातिका जलेवा पाइन्छन् ।
मुसुरे कटुस
मुसुरे कटुस खान योग्य फल लाग्ने रूख वर्गमा पर्ने वनस्पति हो । यसको फूल निकै वासनादार हुने हुनाले कटुस फुलेको समयमा यसको वरपरको वातावरण सुगन्धित हुने गर्दछ ।
अब मेरो क्यासेट बन्द हुन्छ(निबन्ध)
अब मेरो क्यासेट बन्द हुन्छ(निबन्ध) राजेन्द्र सुवेदीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
उत्तर र मध्य अन्डमन जिल्ला
उत्तर र मध्य अण्डमान जिल्ला भारतीय राज्य अण्डमान एवं निकोबार द्वीप समूहको एउटा जिल्ला हो।
पातले कटुस
पातले कटुस खान योग्य फल लाग्ने रूख वर्गमा पर्ने वनस्पति हो । यसको फूल निकै वासनादार हुने हुनाले कटुस फुलेको समयमा यसको वरपरको वातावरण सुगन्धित हुने गर्दछ ।
सिंगा (बाजा)
सिंगा एक प्रकारको बाजा हो । यो बाजा देख्दा नरसिंगाजस्तै हुन्छ । नरसिंगासँग मिल्दोजुल्दो तर सानो भए पनि यसको आवाज फरक हुन्छ । यो बाजा फुकेर बजाइन्छ । यसलाई कतैकतै सिङ्घा पनि भनेको वा लेखेको हुनसक्छ । यो बाजा अर्धचन्द्राकार हुन्छ । यो तीन हात जति लामो हुन्छ । यो बाजा तामाको गोलो पाताबाट बनेको हुन्छ । यो बाजा बिहा, व्रतबन्ध आदि उत्सवहरूमा विशेषतः थारू समाजमा प्रचलित छ ।
माझीगाउ
माझीगाउ बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
मझौला जलेवा
मझौला जलेवा (Phalacrocorax fuscicollis) जलेवा परिवारमा पर्ने चराको प्रजाति हो । यो चरा नेपाल लगायतका भारतीय उपमहाद्वीपमा पर्ने राष्ट्रहरूमा तथा थाइल्याण्ड र कम्बोडियामा पनि पाइने गर्छ ।
विवरण
मझौला जलेवा काश्य रङ्गको शरीरको माथिल्लो भागमा कालो रङ्ग भएको हुन्छ । यसको ठुँडो साँघुरो तथा अङ्कुसे परेको चुच्चो हुन्छ । यसको आँखा निलो र अनुहार पट्टिको रङ्ग पहेलो हुन्छ ।
वासस्थान तथा वितरण
मझौला जलेवा नदी तथा ताल तलैयामा बस्ने गर्छ ।
दक्षिण अन्डमन जिल्ला
दक्षिण अण्डमान जिल्ला भारतीय राज्य अण्डमान एवं निकोबार द्वीप समूहको एउटा जिल्ला हो।
आफ्नो बाँसुरी आफ्नै गीत (निबन्ध)
आफ्नो बाँसुरी आफ्नै गीत(निबन्ध) माधव घिमिरेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
ओडिया भाषा
ओडिया (पहिले उडिया भनेर अनुवाद गरिन्थ्यो) भारतीय राज्य ओडिशामा बोलिने आर्य भाषा हो। यो ओडिशामा आधिकारिक भाषा हो, जहाँ स्थानीय भाषीहरूले जनसङ्ख्याको ८२% ओगटेका छन्, र यो पश्चिम बङ्गाल, झारखण्ड, आन्ध्र प्रदेश र छत्तीसगढका केही भागहरूमा पनि बोलिन्छ। ओडिया भारतको धेरै आधिकारिक भाषाहरू मध्ये एक हो; यो ओडिशाको आधिकारिक भाषा र झारखण्डको दोस्रो आधिकारिक भाषा हो। यो भाषा छत्तीसगढमा ७००,००० मानिसहरूले पनि बोल्छन्।
इतिहास
ओडिया छैटौं भारतीय भाषा हो जसलाई शास्त्रीय भाषाको रूपमा तोकिएको छ, लामो साहित्यिक इतिहासको आधारमा र अन्य भाषाहरूबाट व्यापक रूपमा उधारिएको छैन। ओडियामा सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात शिलालेख १०औँ शताब्दीको हो।
भौगोलिक वितरण
ओडिया मुख्यतया ओडिशा राज्यमा बोलिन्छ, तर त्यहाँ छिमेकी राज्यहरू जस्तै आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, झारखण्ड, पश्चिम बङ्गाल र छत्तीसगढमा उल्लेखनीय ओडिया-भाषी जनसङ्ख्या छन्। श्रमको बढ्दो प्रवासको कारण, पश्चिम भारतको गुजरात राज्यमा पनि ओडिया भाषीहरूको उल्लेखनीय जनसङ्ख्या छ।
ढाल्ने कटुस
म
निकोबार जिल्ला
निकोबार जिल्ला भारतीय राज्य अण्डमान एवं निकोबार द्वीप समूहको एउटा जिल्ला हो।
एक बिसाउनी (निबन्ध)
एक बिसाउनी(निबन्ध) रामकृष्ण शर्माद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्ग्रह हो।
होन्डुरसका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा होन्डुरसका २ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको होन्डुरसका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण|outline=silver}}
तिब्बती साम्राज्य
तिब्बती साम्राज्य तिब्बती पठारमा केन्द्रित एउटा साम्राज्य थियो, जुन ७ औं शताब्दीमा यसका ३३ औं राजा स्रोङ्चन गम्पोद्वारा घोषणा गरिएको यार्लुङ राजवंश अन्तर्गत साम्राज्य विस्तारको परिणाम स्वरूप बनेको थियो। तिब्बती साम्राज्य र ताङ वंशको बीचमा सम्पन्न सन्धिले पूर्वलाई तिब्बती पठार भन्दा ठूलो क्षेत्रको स्वामित्वमा रहेको, पूर्वमा चाङआन, आधुनिक अफगानिस्तानको पश्‍चिममा, र दक्षिणमा आधुनिक भारत र बङ्गालको खाडीसम्म फैलिएको थियो।
जेरी
जेरी बनाउने बिधि
आवश्यक सामग्री- मैदा — २०० ग्राम या २ कचौरा, ईस्ट— आधा चम्मच, पानी — २ कचौरा, घिउ — आवश्यकता आनुसार
यलम्बर (बाजा)
यलम्बर एक प्रकारको बाजा हो । यो हेर्दा बाँसको ढुङ्ग्रो जस्तो हुन्छ । यो बाजा भालुबाँसका दुवै आँख्ला (जोर्नीको गाँठो) नफुटेको गिँडबाट बनाइएको हुन्छ । यो बाजाको बीच भागमा एक अङ्गुल लामो र एक अङ्गुल चौडाइको प्वाल पारिएको हुन्छ । प्वालको दुवैतिर दुई वटा तार निकालिएका हुन्छन् । प्वालको ठीकमाथि तारमा बाँसको पातलो पाता अड्याइएको हुन्छ । यलम्बर तालबाजाअन्तर्गत पर्छ । यसको नाम प्रथम किराँत राजा यलम्बरको नामबाट रहन गएको हो भनिन्छ ।
अनिल कपुर
अनिल कपुर (जन्म: २४ डिसेम्बर १९५६) एक भारतीय अभिनेता र निर्माता हुन् जसले टेलिभिजन र अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रहरू र टेलिभिजन बाहेक मुख्य रूपमा हिन्दी चलचित्रहरूमा काम गर्छन्। एक अभिनेताको रूपमा ४० वर्ष भन्दा बढीको करियरमा र सन् २००५ देखि एक निर्माताको रूपमा, कपूरले १०० भन्दा बढी फिल्ममा अभिनय गरिसकेका छन्। धेरै प्रतिष्ठित, लोकप्रिय र कल्ट चलचित्रहरूको लागि मान्यता प्राप्त, उनले दुई राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार र छवटा फिल्मफेयर पुरस्कार सहित धेरै पुरस्कारहरू प्राप्त गरेका छन्।
वीरभद्र थापा
काजी वीरभद्र थापा नेपाल एकीकरणमा भाग लिने सैनिक अधिकारी थिए । कीर्तिपुरको युद्धमा उनले दलमर्दन शाह, दलजित शाह, कालु पाण्डे र तुलाराम पाण्डेसँगै भाग लिएका थिए । पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियानमा बाधा पुर्याउन अङ्ग्रेज सिन्धुलीगढी आएका थिए । ढुङ्ग्रेबाँसमा युद्धको नेतृत्व वीरभद्रले गरेका थिए । उनी नुवाकोटको युद्धमा भाग लिने अग्रज भारदार मध्ये एक हुन् ।
थापा वंशावलीका अनुसार वीरभद्र थापा ज्यामरुककोटका राजा बगाले कुलका जसोधर (धर्मराज) थापाका २३औं पुस्ता देखिन्छन् । बडाकाजी अमरसिंह थापा पनि २३ औँ पुस्ता हुन भनी लेखिएको छ । उक्त वंशावली अनुसार उनी विक्रम थापाका नाति र विजय (बिजै) थापाका छोरा देखिन्छन् । तर इतिहास शिरोमणि बाबुराम आचार्यका अनुसार वीरभद्र विक्रमका छोरा हुन् र त्यसको साबित एक पत्रले गरेको छ: विक्रम थापाका नाति, वीरभद्र थापाका छोरा थर बगाल्या वतन गोर्षा अमरसिँह थापा।
उक्त पत्रमा उल्लेखित अमरसिंह थापा सानुकाजी हुन् । वीरभद्रका जम्मा तीन छोराहरू: जीवन थापा, वंशराज थापा र अमरसिंह थापा (सानुकाजी) हुन् । जीवन थापाको मृत्यु कालु पाण्डेसँगै कीर्तिपुरको युद्धमा भएको थियो । उनका नाति भीमसेन थापा नेपालको प्रथम मुख्तियार बन्न पुगे ।
चौधरी ग्रुप
चौधरी ग्रुप (सीजी) नेपालको प्रमुख उद्योग समूह मध्ये एक हो। यस समूहको बीजारोपण सन् १८७० भूरामलदास चौधरीले कपडा व्यापारबाट गरेका थिए। यस समूहले ४० भन्दा बढी कम्पनीहरूमा करिब साढे १७ अर्ब रूपैयाँभन्दा बढी लगानी गरेको छ। कम्पनीले खाद्य तथा पेय, विद्युत तथा घरेलु प्रयोगका विद्युतीय उपकरण, बियर, चुरोट, वित्तीय संस्था, पूर्वाधार, होटल, आवास विकास, अटोमोबाइल, अस्पताल, स्कूललगायतका क्षेत्रमा लगानी गरेको छ।
वाइवाइ चाउचाउको दक्षिण एसियामा समेत एकाधिकार भएकोले चौधरी समूहलाई बहुराष्ट्रिय कम्पनी बनायो। नेपालमा वाइवाइ लोकप्रिय तयारी खानेकुरा हो। यसपछि चौधरी समूह नेपालमा उत्पादन भएको चाउचाउ लिएर भारतीय बजार प्रवेश गर्‍यो। केही वर्षअघि भारतका विभिन्न स्थानमा उद्योगसमेत खोल्यो। भुटान, मध्यपूर्वलगायत देशमा वाइवाइले बजार लिएको छ।
काठमाडौँ त्रिशुली सडक, सोल्टी होटलको केही भाग चौधरी समूहले बनाएको हो। देशले आर्थिक उदारीकण नीति लिएपछि बंैक, होटल, फाइनान्स कम्पनी, हाउजिङ, जलविद्युत, स्वास्थ्य, उत्पादनलगायत उद्योगमा सिजीले हात हाल्यो। तत्कालीन समयमा यी सबै नयाँ क्षेत्र थिए। सञ्चार, बियर, चुरोटलगायत उद्योगमा पनि सिजीले लगानी गर्‍यो। तर, यी क्षेत्रमा योजनाअनुसार सफल हुन सकेन।
सिजी बहुराष्ट्रिय हुनुमा सरकारको कुनै योगदान छैन। यस मुद्दामा सरकार पूर्णतह मौन छ। सरकारको उच्च तहमा विदेशमा लगानी गरेर देशलाई हानी हुँदैन भन्ने छ। तर, कानुनले प्रतिबन्ध लगाएको छ। नेपालीले विदेशमा लगानी निकै पहिले देखिनै गर्दै आएका हुन्। तिव्वतमा नेपालीले उद्योग व्यवसाय खोलेका थिए। ७ दशक अघि भारतीय कम्पनीको सेयर नेपालीले किनेका थिए। भारतमा कतिपय ठाउँमा नेपालीका सिनेमा घर र व्यवसाय थिए।
केहीले आरोप लगाउँछन् स्वदेशी पुँजी विदेश गयो। विश्वभरका प्राय लगानीकर्ताको एउटै स्वभाव हुन्छ जहाँ अवसर छ त्यही जाने। कोकाकोला अमेरिकी बहुराष्ट्रिय कम्पनी फाइदा लिन नै नेपाल आएको हो। अमेरिकी सरकारले वालमार्टलाई भारत प्रवेश दिन उच्चस्तरमा वार्ता गर्नु नबुझेर होइन। स्वदेशी उद्यमी विदेशमा गएर लगानी गर्दा देशलाई हानी हुँदैन। विदेशमा गएर जोखिम लिन सक्ने समूह देशमा उपलब्ध अवसर छोप्न सधैं तत्पर रहन्छ। देशमा भारतीय रूपैयाँ (भारु) अभाव छ। सिजीले भारतमा वाइवाइ बिक्री गरेर भारु कमाइदिएको छ। माल्दिप्स गएर डलर र पाउन्ड कमाएको छ। नेपालमा जलविद्युत, दुरसञ्चार र एयरलाईन्स जस्ता क्षेत्रमा लगानी गर्न सिजी पर्खिरहेको छ। करिव १० वर्षअघि देखि नै राष्ट्र बैङ्कले विदेशमा लगानी गर्न प्रतिबन्ध लगाउने कानुन संशोधन गर्न अर्थमन्त्रालयमा प्रस्ताव पठाएको थियो। सरकारले तीन वर्षअघि बजेटमा नेपाली लगानीकर्तालाई विदेशमा उद्योग व्यवसाय गर्न दिन कानुनमा संशोधन गर्ने प्रस्ताव परेको थियो। तर, यो कार्यान्वयन भएन्।
इतिहास
९० साल महाभूकम्प गएको २ वर्षपछि सन् १९३५मा चौधरी परिवारले न्युरोड हालको विशालबजार अघि वार्षिक २०० रूपैयाँ भाडामा लिएर पसल खोलेको थियो। त्यो पसलका सामान बिक्री गर्न तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शमशेरको दरबारमा आउजाउ गर्न चौधरी परिवारलाई रोकतोक थिएन। पछि ब्रान्डका सामान बिक्री गर्न न्युरोडमा अरुण इम्पोरियम खोले। यहाँका कतिपय आयातित सामान पनि दरबार जान्थे।
चर्चित अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डका कपडा र अन्य समाग्री ल्याई दरबार र सम्पन्नलाई बिक्री गर्दा गर्दै चौधरी परिवार स्टिल, घागो कारखानाजस्ता उद्योगमा प्रवेश गरेको थियो। पछिल्लो समयमा चौधरीको कपडा पसलका ग्राहक तत्कालीन राजारानी र दरबारका सदस्य हुन्थे। पञ्चालयतकालमा दरबारसँगको यो सम्पर्क उद्योग खोल्न लाईसेन्स लिन उपयोगी बन्यो।
तर, परम्परागत होइन नयाँ हेर्ने विनोदको स्वभाव वाइवाइमा मात्र समिति भएन्। नयाँनयाँ व्यवसायमा उनले हात हाल्दै गए। कतिमा सफल भए कति असफल। रेडियो टेलिभिजन बिक्रीवाट सन्तुष्ट नभई पार्टपुर्जा ल्याएर उत्पादन सुरु गरे। दुई वर्षअघि नैपालमै सिजी ब्रान्डको टिलिभिजन बिक्री गर्न सुरु गरे। बासुदेव फिलिम बनाएर मनोरञ्जन उद्योगमा प्रवेश गरे। ठेक्का पट्टा, निकासी व्यापारमा पनि चौधरी परिवार संलग्न थियो। काठमाडौँ त्रिशुली सडक, सोल्टी होटलको केही भाग चौधरी समूहले बनाएको हो। देशले आर्थिक उदारीकण नीति लिएपछि बैंक, होटल, फाइनान्स कम्पनी, हाउजिङ, जलविद्युत, स्वास्थ्य, उत्पादनलगायत उद्योगमा सिजीले हात हाल्यो। तत्कालीन समयमा यी सबै नयाँ क्षेत्र थिए। सञ्चार, बियर, चुरोटलगायत उद्योगमा पनि सिजीले लगानी गर्‍यो। तर, यी क्षेत्रमा योजनाअनुसार सफल हुन सकेन।
मानदेव
लिच्छवीकालको इतिहासमा राजा मानदेवको शासनकाललाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। मानदेवको समयदेखी प्राचीन इतिहास भरपर्दो स्पष्ट र प्रमाणीत भएको छ, त्यसैले यिनलाई प्रमाणिक राजा भनेर चिनिन्छ।
राज्यारोहण
त्यो समय नारायणहिटी लगायत काठमाडौँका ढुंगेधाराहरूमा पानी आउन बन्द भयो। राज्य काकाकूल हुने परिस्थिति आएपछि राजा धर्मदेवले तान्त्रिकहरू डाकेर पानी खुलाउने युक्ति बुझ्दा ‘ढुंगेधारामा लगेर बत्तीस लक्षणले युक्त पुरुषको बलि दिए पानी रसाउँछ।’ भने
धर्मदेवलाई अप्ठ्यारो पर्‍यो। राज्यमा बत्तीस लक्षणले युक्त पुरुष कि उनी स्वयं थिए, कि उनका पुत्र मानदेव थिए। उनले राज्यलाई काकाकूल हुनबाट बचाउन आफ्नै बलि दिने निधो गरे।
जीवन थापा
जीवन थापा कीर्तिपुरको युद्धमा मारिएका योद्धा हुन् । उनी काजी कालु पाण्डेसँगै मारिएका थिए । उनी काजी वीरभद्र थापाका छोरा हुन् । उनका भाइ सरदार अमरसिंह थापा (सानुकाजी) हुन् । उनका भतिजा भीमसेन थापा हुन् ।
मानदेव
राज्यारोहण
छोरा मानदेवलाई बोलाएर ‘राति ढुंगेधारामा जो मान्छे सुतिरहेको भेटिन्छ, उसको अनुहार हेर्दै नहेरी काटिदिनू।’भने
मानदेव पिताको आज्ञाअनुसार त्यसै रात नारायणहिटी गए। धारामाथि एक जना व्यक्ति ओढ्ने ओढेर सुतिरहेको थियो। मानदेवले ती व्यक्तिको अनुहारसम्म नहेरी शीर काटे। नरबलि दिनासाथ ढुंगेधाराबाट कलकल पानी रसायो।
विद्रोह दमन
मानदेव कच्चा उमेरका ठानेर पूर्व र पश्चिम तिरका सामन्तहरूले स्वतन्त्र हुने चेष्टा गरे। उनीहरूलाई दमन गर्ने विचारले मानदेवले आफ्ना मामासँग सैनिक सहयोग मागे। आफ्नी आमाको आज्ञा लिई ससैन्य पूर्वी क्षेत्र का शठसामन्तहरूलाई दमन गरी उनीहरूको क्षेत्रबाट कर उठाई सामन्ती राज्य थमौती गरिदिए।
पूर्वतिरका सामन्तलाई विजय गरेपछि मानदेवको हौसलला बढेकाले पश्चिममा सामन्तहरूलाई दमन गर्न उनी हिँडे। पूर्वका सामन्तहरूसँग युद्ध गर्न नपरेकोमा पश्चिमतर्फ का मल्लहरूसँग पनि मानदेवले सजिलै दमन गर्ने आशा गरे जस्तो भएन। उनले आफ्ना मामालाई गण्डकी तर्न लगाई मल्लपुरी घेर्न लगाए। आफ्नो विजययात्रापश्चात यज्ञ आदि गरी ब्राह्मणहरूलाई प्रशस्त दाङ दिएर चाँगुनारायणमा पुजा चलाए साथै शिलालेख समेत राख्न लगाए।
ह्वाङ्लोङ्बिङ
ह्वाङ्लोङ्बिङ अर्थात सिट्रस ग्रिनिङ (पहेंलो ड्र्यागन रोग) सुन्तला जातका फलफुल (सिट्रस परिवार)मा लाग्ने रोग हो।
शैलुङ्गेश्वर महादेव
सदरमुकाम चरिकोटबाट करिव २० किलोमिटर दक्षिणमा शैलुङ्गेश्वर डांडामा अवस्थित यो स्थान ३५०० मी.को उचाईमा रहेको छ। साना ठूला गरेर १०० वटा थुम्काहरू रहेकोले शैलुङ्ग भनिएको यस स्थानबाट प्राकृतिक दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ।
शाहिद कपूर
अभिनेता पंकज कपूर र नीलिमा अजीमका छोरा, कपूरको जन्म नयाँ दिल्लीमा भएको थियो। उनी तीन वर्षको हुँदा उनका बुबाआमा छुट्टिएका थिए, र उनी आफ्नी आमासँगै बस्न थालेका थिए। उनी १० वर्षको हुँदा उनीहरू मुम्बई सरेका थिए, जहाँ उनी श्यामक दावरको नृत्य प्रतिष्ठानमा सामेल भएका थिए। सन् १९९० को दशकका केही चलचित्रहरूमा कपूर एक पृष्ठभूमि नर्तकको रूपमा देखा परेका थिए र पछि सङ्गीत भिडियोहरू र टेलिभिजन विज्ञापनहरूमा देखा परेका थिए। उनले सन् २००३ मा प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य 'इश्क विश्क'मा मुख्य भूमिकाका साथ चलचित्रको सुरुवात गरेका थिए, एक स्लीपर हिट जसको लागि उनले सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार जितेका थिए। उनले सूरज बडजात्याको शीर्ष कमाई गर्ने परिवार नाटक 'विवाह' (सन् २००६) मा अभिनय गर्नु भन्दा पहिले धेरै व्यावसायिक असफलताहरूमा भूमिकाको साथ अनुसरण गरेका थिए।
कपूरले इम्तियाज अलीको प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य 'जब वी मेट' (सन् २००७) मा एक समस्याग्रस्त व्यापारी र विशाल भारद्वाजको थ्रिलर 'कमिने' (सन् २००९) मा जुम्ल्याहा भाइहरूको चित्रणका लागि सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर पुरस्कारको लागि नामाङ्कन प्राप्त गरेका थिए। असफल चलचित्रको अर्को शृङ्खलामा देखा परेपछि, उनले एक्सन चलचित्र 'आर... राजकुमार' (सन् २०१३) मा अभिनय गरेका थिए। भारद्वाजको त्रासदी 'हैदर' (सन् २०१४) मा हेमलेट चरित्र र अपराध नाटक 'उडता पञ्जाब' (सन् २०१६) मा लागुपदार्थ दुर्व्यसन गायकको रूपमा अभिनय गरेकोमा कपूरले आलोचनात्मक प्रशंशा प्राप्त गरेका थिए। पहिलेका लागि, उनले सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार जितेका थिए र पछिल्लाका लागि उनले 'सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर आलोचक पुरस्कार' जितेका थिए। कपूरको सर्वाधिक कमाउने रिलिजहरू अवधि नाटक 'पद्मावत' (सन् २०१८) र प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक 'कबीर सिंह' (सन् २०१९) को साथ आएको थियो।
अभिनय बाहेक, कपूरले परोपकारहरूलाई सहयोग गर्छन्, पुरस्कार समारोहहरूको आयोजन गर्छन्,र नृत्य वास्तविकता कार्यक्रम 'झलक दिखला जा रिलोडेड' (सन् २०१५) मा एक प्रतिभा निर्णायकको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
हिक्मतकुमार कार्की
हिक्मतकुमार कार्की हाल कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीका रूपमा कार्यरत नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्।
चाँदनी
चाँदनी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, कञ्चनपुर जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो । यो ठाउँमा २२४० वटा घरहरु छन । यहाँको प्रमुख भाषा डोटेली हो ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चाँदनीको जनसङ्ख्या १६,८४७ छ । यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
मालुमेला
मालुमेला बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
काकतीय विश्वविद्यालय
काकतीय विश्वविद्यालय भारतको राज्य आन्ध्र प्रदेशको वारङ्गलमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
एब्स्ट्रयाक्ट चिन्तन: प्याज
एब्स्ट्रयाक्ट चिन्तन प्याज शङ्कर लामिछानेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको निबन्ध सङ्‌ग्रह हो।
कणाद
कणाद एक प्राचीन भारतीय प्राकृतिक वैज्ञानिक र दार्शनिक थिए जसले भारतीय दर्शनको वैशेषिक विद्यालयको स्थापना गरेका थिए जसले प्रारम्भिक भारतीय भौतिक विज्ञानलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्दछ। उनको परम्परागत नाम "कणाद"को अर्थ "परमाणु भक्षक" हो, र उहाँ संस्कृत पाठ वैशेषिक सुत्रमा भौतिक विज्ञान र दर्शनमा परमाणुवादी दृष्टिकोणको जग विकास गर्नका लागि परिचित हुनुहुन्छ। उहाँको पाठलाई कणाद सूत्र वा "कणादको अभिव्यक्ती" भनेर पनि चिनिन्छ।
जीवनी
कणाद कुन शताब्दीमा बाँचेका थिए भन्ने कुरा अस्पष्ट छ र लामो बहसको विषय बनेको छ। कणाद ३०० ईस्वी भन्दा पहिले कुनै समय बाँचेको हुन सक्छ, तर कुनै निश्चित शताब्दीमा उनलाई दृढतापूर्वक राख्ने ठोस प्रमाण मायावी रहन्छ। वैशेषिक सूत्रले भारतीय दर्शनका प्रतिस्पर्धी विद्यालयहरू जस्तै सांख्य र मीमांसाको उल्लेख गरेको छ, तर बौद्ध धर्मको कुनै उल्लेख गर्दैन, जसले गर्दा हालैका प्रकाशनहरूमा विद्वानहरूले ६औँ शताब्दी ईपूर्वको अनुमान लगाएका छन्।
विचारहरू
भौतिक विज्ञान कणादको भनाइको केन्द्रबिन्दु हो कि सबै जान्ने कुरा गतिमा आधारित छ। ब्रह्माण्डको बुझाइमा भौतिक विज्ञानको केन्द्रीयतालाई उहाँको अपरिवर्तनीय सिद्धान्तहरूबाट पनि पछ्याइएको छ। उदाहरणका लागि, उहाँले भन्नुहुन्छ कि परमाणु गोलाकार हुनुपर्छ किनभने यो सबै आयामहरूमा समान हुनुपर्छ। सबै पदार्थहरू चार प्रकारका परमाणुहरू मिलेर बनेका छन्, जसमध्ये दुईवटा द्रव्यमान र दुईवटा द्रव्यमानविहीन छन् भनी दाबी गर्छन्।
वैशेषिक सूत्रको पाँचौं अध्यायमा, कणादले विभिन्न अनुभवजन्य अवलोकन र प्राकृतिक घटनाहरू जस्तै वस्तुहरू जमिनमा खस्नु, आगो र ताप माथि उठ्नु, घाँसको माथितिर बढ्नु, वर्षा र चट्याङको प्रकृति, तरल पदार्थहरूको प्रवाहको उल्लेख गर्नुभएको छ।, अरु धेरै माझ चुम्बक तर्फको आन्दोलनले यी कुराहरू किन हुन्छ भनेर सोध्छ, त्यसपछि उसको पर्यवेक्षणलाई परमाणु, अणुहरू र तिनीहरूको अन्तरक्रियाका सिद्धान्तहरूसँग जोड्ने प्रयास गर्दछ।
प्रभाव
कणादका विचारहरूले धेरै क्षेत्रहरूमा फैलिएको छ, र तिनीहरूले दर्शन मात्र होइन, तर सम्भवतः चरक जस्ता अन्य क्षेत्रहरूमा विद्वानहरूलाई प्रभाव पारे जसले चरक संहिताको रूपमा जीवित रहेको चिकित्सा पाठ लेखे।
कालिञ्चोक भगवती
कालिञ्चोक भगवती नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल दोलखा जिल्लामा अवस्थित धार्मिक पर्यटकीय स्थल हो। सदरमुकाम चरिकोटबाट करिव १५ किलो मिटर उत्तर कालिन्चोक गाविसमा अवस्थित यो मन्दिर ३८४२ मिटर को उचाईमा छ। कालिञ्चोक भगवती काभ्रेको पलाञ्चोक भगवती, काठमाडौंको शोभा भगवती र अन्य भगवती समेत ७ भगवती दिदी बहिनी हुन् भन्ने किम्बदन्ती रहेको छ। कालिञ्चोक डांडाबाट मनोरम रोलवालिङ हिम शृङ्खला र मनोरम प्राकृतिक दृष्यहरूको अवलोकन गर्न सकिन्छ। जनैपुर्णीमा, दशैं, चैते दशैंमा भक्तजनको भिड लाग्ने गर्दछ। कालिञ्चोक चरीकोट देखि ६ घण्टाको पैदल दूरीमा छ। यो हिन्दूहरूको लागि एक प्रसिद्ध तीर्थ स्थल हो।
चरिकोटदेखि करिव १७ किलोमीटर दुरीमा रहेको कुरी बजार सम्म कच्ची मोटरबाटो बनेको छ। जुन बाटोमा जीप गाडी र मोटरसाइकल चलाउन सकिन्छ। सुख्खा याममा यदाकदा मिनीबस पनि चलाउन सकिन्छ। यद्यपि यस बाटोमा नियमित सार्वजनिक सवारी साधन उपलब्ध छैन।
कुरी बजार देखि उकालो करिव १ घण्टा पैदल यात्रा गरी कालिञ्चोक भगवती स्थानमा पुग्न सकिन्छ।
महाबोधी मन्दिर
यो मन्दिर मुख्‍य मन्दिरको नामले पनि चिनिन्छ । यस मन्दिरको बनावट सम्राट अशोक द्वारा स्‍थापित स्‍तूपको समान रहेको छ । यस मन्दिरमा बुद्धको एउटा ठुलो मुर्ती स्‍थापित छ । यो मुर्ती पदमासन को मुद्रामा रहेको छ । यहाँ यो अनुश्रुति प्रचिलत छ कि यो मुर्ती त्यसै ठाउँमा स्‍थापित रहेको छ जहाँ बुद्धले ज्ञान निर्वाण (ज्ञान) प्राप्‍त गरेका थिए । मन्दिरको चारै तिर ढुङ्गाको नक्‍काशीदार रेलिंग बनाइएको छ । यो रेलिंग नै बोधगयामा प्राप्‍त भएको सबैभन्दा पुरानो अवशेष हो । यस मन्दिर परिसरको दक्षिण-पूर्व दिशामा प्रा‍कृतिक दृश्‍यहरु भएको एउटा समृद्ध पार्क छ जहाँ बौद्ध भिक्षु ध्‍यान साधना गर्छन । साधारण मानिस यस पार्कमा मन्दिर प्रशासनको अनुमति लिएर मात्रै यहाँ प्रवेश गर्न सक्छन ।
यस मन्दिर परिसरमा त्यस सात स्‍थानहरूलाई पनि चिन्हित गरिएको छ जहाँ बुद्धले ज्ञान प्राप्ति पश्चात सात हफ्ता बसेका थिए । जातक कथाहरूमा भएको उल्‍लेख अनुसार बोधि वृक्ष पनि यहाँ छ । यो एउटा विशाल पिपलको रुख हो जुन मुख्‍य मन्दिरको पछाडी रहेको छ । भनिन्छ बुद्धलाई यसै रुखको मुनी ज्ञान प्राप्‍त भएको थियो । वर्तमानमा रहेको बोधि रुख त्यस बोधि रुखको पाँचौ बंश हो  । मन्दिर समूहमा बिहानको समय मन्दिरको घण्टाहरूको आवाज मनलाई एउटा अभुतपुर्व शान्ति प्रदान गर्दछ । मुख्‍य मन्दिरको पछाडी बुद्धको रातो बालुवायुक्त ढुङ्गाको ७ फिट उचाईं भएको एउटा मुर्ती छ । यो मुर्ती विजरासन मुद्रामा रहेको छ । यस मुर्तीको चारै तीर विभिन्‍न रङ्गको झण्डा लगाइएको छ जसले यस मुर्तीलाई एउटा विशिष्‍ट आकर्षण प्रदान गर्छ । भनिन्छ कि तेश्रो शताब्‍दी ईसा पूर्वमा यसै स्‍थानमा सम्राट अशोकले हिराले बनेको राजसिहांसन लगाएका थिए र भनेका थिए कि और यो पृथ्वीको नाभिकिया केन्द्र हो । यस मुर्तीको अगाडि खैरौ बालुवाको ढुङ्गामाथि बुद्धको विशाल पदचिन्‍ह बनाइएको छ । बुद्धको यिनै पदचिन्‍हहरूलाई धर्मचक्र प्रर्वतनको प्रतीक मान्ने गरिएको छ ।
जटापोखरी
दोलखा जिल्लाको श्यामा गाविस वडा नं. १मा पर्ने जटापोखरी सदरमुकाम चरिकोटबाट १६ कोष उत्तरपूर्वमा पर्दछ। धार्मिक दृष्टिकोणले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिने उक्त पोखरीमा जनै पूर्णिमाको दिन ठूलो मेला लाग्दछ। यो पोखरी करीव ४५०० मीटरको उचाइमा रहेको छ।
बूढानीलकण्ठ स्कूल
बूढानीलकण्ठ स्कूल नेपाल सरकार र संयुक्त अधिराज्यको संयुक्त लगानीमा सन् १९७२मा स्थापना भएको हो। काठमाडौंको बूढानीलकण्ठमा रहेको यस स्कूलले ५ सय ७८ रोपनी क्षेत्रफल ओगटेको छ। प्रतिस्पर्धात्मक प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि कक्षा ४ देखि भर्ना सुरु गरिने यस विद्यालयमा एकतिहाइ विद्यार्थीहरू देशको पाँचवटै क्षेत्रबाट क्षेत्रगत प्रतिस्पर्धाबाट चुनिएर आउँछन्। साथै कक्षा ७ र कक्षा १मा पनि केही विद्यार्थीले प्रवेश पाउन सक्छन्।
विद्यालयले सरकारले निर्धारण गरेको पाठ्यक्रमअनुसार पढाइ सञ्चालन गरी एस.एल.सी. परीक्षामा आफ्ना विद्यार्थी सम्मिलित गराउँछ। तर एस.एल.सी. पछि बेलायतको क्याम्बि्रज विश्वविद्यालयको 'ओ' र 'ए' लेभल तयारीका लागि संयुक्त अधिराज्यमा सिफारिस गरिएको पाठ्यक्रमसमेत अध्ययन, अध्यापन गराउँदै आएको छ।
जि-इजि
जेराल्ड अर्ल जिलम (२४ मई, १९८८ मा जन्मिएका) एक अमेरिकी गाएक,र्‍यापर र रेकर्ड निर्माता हुन् उनी आफ्नो स्टेज नाम जी-इजीले चिनिन्छन् ।