cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
परेवा खोला
परेवा खोला तेह्रथुम जिल्ला अन्तर्गत फुलेक गा.बि.सको दक्षिण तिर पश्चिम दिशाबाट पूर्व बग्दछ। यो खोलामा गएर जो कोहिले पनि परेवा भाकल् गरेर चिताएको कुरा माग्यो भने त्यो पुरा हुने जनबिश्वास छ। तेसैले यो खोलाको नाम परेवा खोला रहन गयो।यो खोला यहाँ का स्थानिय बासिहरूको लागि पानीको मुल श्रोत हो। यो खोला बाटनै यहाँको ५०% जमीनमा सिँचाइ गरिन्छ।केही वर्ष अगाडि यो खोलाबाट ३ किलोवाट्को बिजुली पनि निकालिएको थियो।जस्ले गर्दा फुलेक का मानिसहरू धेरै लाभान्बित भएका थिए।
गोठकोयलपुर
गोठकोयलपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको जनगणना २०६८को अनुसार गोठकोयलपुरको जनसङ्ख्या ३,७८० छ ।
यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
इनर्वा (स्पष्टता)
इनर्वा शब्दले निम्न कुराहरू जनाउँदछ।
बुमष्टार्टर
बुमष्टाटर व्यवसायीक परियोजना, प्राविधिक, रचनात्मक, सामाजिक तथा अन्य परियोजनाहरूका लागि संयुक्त कोष मञ्च हो। परियोजना किकष्टार्टरसँग मिल्दोजुल्दो छ। बुमष्टार्टरले विभिन्न परियोजनाहरूको लागि वित्तलाई आकर्षित गर्दछ जसमा चलचित्र, प्रविधि, सङ्गीत, श्रव्य दृश्य खेल, प्रकाशन, आदि पर्दछन्।
बुमष्टाटर २१ अगष्ट २०१२ मा रूस्लान तुगुसेभ र एभजेनी ग्याभरिलिनद्वारा संयुक्त रूपमा सुरुवात गरिएको थियो। यसको प्रधान कार्यालय रूसको राजधानी मस्कोमा अवस्थित छ।.
कार्यहरू
बुमष्टाटरले रचनात्मक र प्राविधिक परियोजनाहरूका लेखकहरूकालाई संयुक्त कोषको शैलीको प्रयोग गरी उनीहरूको कार्यान्वयनको लागि रकम आकर्षित गर्न मद्दत गर्दछ। वित्त प्राप्त गर्नका लागि तपाईलाई बुमष्टाटर परियोजनाको विवरण दर्ता गर्न आवश्यक पर्छ र बताईएको अवधिको लागि कम्तिमा पनि रकम जम्मा गर्नु पर्दछ। यदि सङ्ग्रह असफल भयो भने, प्रायोजकहरूको लागि पैसा फिर्ता हुन्छ।
बुमष्टाटरले यसको काम गरे बापत ५००० रूबल दस्तुर काट्छ भने यसले ३.५ भुक्तानी शुल्क लिन्छ र १३% भुक्तानी व्यक्तिगत आयकरमा जान्छ। तपाईको परियोजनालाई बुमष्टाटरमा राख्दै हुनुहुन्छ भने लेखकहरूले सम्पत्तीमा सबै अधिकार राख्छन् तथापि सबै परियोजना आँकडा सार्वजनिक रूपमा रहन्छ र वित्तिकरण पूरा भएपछि परिवर्तन गर्न वा मेटाउन मिल्दैन।
सम्भावित सफल परियोजनाहरूको लागि लगभग एक उद्योगको रूपमा व्यवस्थापक संस्था सञ्चार माध्यम साझेदारको रूपमा रहेका हुन्छन् जसले यसका मिडिया स्रोतहरू मार्फत मानिसहरूलाई परियोजनाको बारेमा जानकारी दिन मद्दत गर्दछ जसको व्यवस्थापकहरू - "भेष्टी", "स्लोन डटरू" दूरदर्शन च्यानल र जोड एचडी तथा अन्य धेरै दूर्दशनहरू समावेश छन्।
प्रत्यक्ष परियोजनाहरू
यसले परियोजनाहरू २० वटा श्रेणीमा स्वीकार गर्दछ जसमा व्यवसाय, प्रविधि, मुद्रा, पर्यटन, समाज, खाना, खेल, बनावट, प्रकाशन, कला, फेसन, सङ्गीत, चलचित्र तथा श्रव्य दृश्य, तस्वीर आदि पर्दछन्।
उत्पादन तथा स्पष्ट परिभाषित उद्देश्यहरूका साथ परियोजनाहरूमा भाग लिनका लागि (उदाहरणको लागी, सङ्गीतको सङ्गीतीक सङ्गालो रेकर्ड, पुस्तकको संस्करण)। यदि तपाई नयाँ उत्पादन सृजना गर्नुहुन्छ भने यो तयार, नमूना पाउन योग्य छ। निजी व्यवसाय खोल्न र विस्तार गर्नु पनि एक परियोजनाको लागि राम्रो विचार हो।
बुमष्टाटरको नियमहरूले रूसी कानून उल्लङ्घन गर्ने परियोजनाहरू अनुमति दिँदैन जसमा व्यक्तिहरूको उपचार, छात्रवृत्ति, अभियान, व्यक्तिगत खरीद (जस्तै क्यामेरा खरीद) समावेश छन्।
प्रदर्शन सङ्केतहरू
अगष्ट २०१२ देखि, १७८८ भन्दा बढी परियोजनाहरूले ३६३ मिलियन रूबल उठाएका थिए। सबैभन्दा लोकप्रिय प्रविधिहरू, चलचित्र र श्रव्य दृश्य, पुस्तक, सुखाङ्ख्य खेल, बनावट, समाज, आदि हुन्।
२०१८ को गृष्ममा, बुमष्टाटरले आइसिओमा एक (अज्ञात शब्द) जारी गर्ने घोषणा गरेको थियो।
मीरा बाई
मीराबाई(सन् १५०४-१५६०) कृष्ण-भक्ति संगीतकी प्रमुख कवयित्री थिइन्। उनको जन्म भारतको जोधपुरको नजीकै मेड्ता ग्राममा भएको थियो । उनको पिताको नाम रत्नसिंह थियो। उनको पति कुंवर भोजराज उदयपुरको महाराणा सांगाका छोरा थिए। विवाहको केही समय नवित्दै उनको पतिको देहान्त भयो। पतिको मृत्यु पछि उनलाई पति सँगै सती जान कर गरियो तर उनी यसका लागि तयार भइनन्। त्यसपछि संसार देखि विरक्त भएर साधु-सन्तको संगतमा हरिकीर्तन गर्दै समय व्यतीत गर्न थालिन्। केही समय पछि उनले घर त्यागेर तीर्थाटनमा निस्किइन्। उनी धेरै दिनहरू सम्म वृन्दावनमा बसिन् र फेरि द्वारिका गइन् जहाँ उनले बाँकी जीवन व्यतित गरिन्। मीराबाईले कृष्ण-भक्तिको स्फुट पदको रचना गरेकी छन्।
मीरा बाई (बाई भने शब्द राजस्थानी भाषामा सामान्यतय आईमाईहरूको लागि प्रयोग गरिने शब्द हो) भग्वान कृष्णकी भक्तिनीका रूपमा प्रसिधि पाएकी महिला हुन्। १२०० -१३०० प्रार्थना गरिने गीत र भजनहरू उनका नामले एकदमै प्रसिध छन्। साथै ती सँसारका धेरै भाषाहरूमा रूपान्तरण पनि गरिएका छन्। भक्तिको परम्पराअनुसार तिनीहरूमा खासगरी भग्वान कृष्णको प्रसँशा गरिएको छ। ऊनले आफ्ना सम्पुर्ण कविताहरूमा आफ्नो मनमा रहेको कृष्णप्रतिको अगाध प्रेमलाई देखाएकि छ्न्। साथै कृष्णको भक्ति गरेर बाँच्नुनै जीवन बाँच्ने सबैभन्दा राम्रो तरिका हो भनेर हामिलाई सँदेश दिएकी छन्। उनका अनुसार कृष्णको भक्ति गर्नाले मनका सारा इच्छा-आकाँक्षा हराउँछन् र मोक्ष प्रप्ति हुन्छ।
मीरा कुर्कि भन्ने गाँउमा एक राजपुत राजकुमारीको रूपमा जन्मिएकि थिइन्। उनका पिता जय सिँह अमान थिए। बाल्यावस्थामा नै मीराले एक ऋषिबाट भग्वान कृष्णको सुन्दर मुर्ति उपहार स्वरूप प्राप्त गरेकी थिइन्। केही वर्षपछि ऋषिले तिमी यसलाई राम्ररी राख्न सक्दिनौ भनेर लिएका थिए। त्यसपछि मीरा, उनको साथी ललिता र आफ्नो पर्ने भाइ जयमाल सिंह सँग मुर्ति ल्याउन ऋषिका घर गए। त्याँहा पुगेपछि उनीहरूले त्यो मुर्ति रोइरहेको र चढाइएका कुराहरू पनि अस्वीकार गरेको देखे। त्यसको अर्को दिन ऋषिले मुर्ति मीरालाई नै फर्काएका थिए र त्यसपछि त्यो मुर्ति आफ्नो जीवनकाल भरि नै मीराले आफुसँग राखेकी थिइन्। उनले पछि त्यो मुर्तिसँग नै अफ्नो विवाह पनि गरेकी थिइन् र आफुलाई कृष्णको पत्नी मानेकी थिइन्। उनी कृष्णभक्ति गर्न आफ्नै बाबुबाट पनि प्रभावित थिइन्। उनका पिता कृष्णका ठूला पूजारी थिए।
मीराको विवाह सामाजिक तथा परम्परागत रूपमा चितौरका राजा राणा साँगा का जेठो छोरा भोजराज सँग सानै उमेरमा भएको थियो । उक्त विवाहबाट मीरा दु:खी थिइन् किनभने उनी आफुलाई कृष्णको पत्नी मान्थिन्। उनको पति भोजराजको मृत्यु इ स १५२७ मा लडाइमा भएको थियो र त्यतिबेला उनी मात्र २० वर्षकी थिइन्।
सुरूमा मीरा आफ्नो कृष्णप्रतिको प्रेम कसैलाई पनि भन्दिनथिइन् तर कुनै कुनै बेला उनको मनमा रहेको प्रेम दिमागलै जितेर बाहिर आउन सफल हुन्थ्यो र उनलाई अगाध आनन्द दिन्थ्यो र उनलाई सडक तथा गल्लीहरूमा कृष्णका प्रेमको गीत गाँउदै नाच्न तुल्याउँथ्यो। तर चितौरका नँया राजा ,उनका देवर ,विक्रमादित्यलाई भन्ने यो कुरा पटक्कै मन पर्दैनथ्यो। यसका लागि विक्रमादित्यले धेरै चोटि मीरालाई मार्ने प्रयास पनि गरेका थिए । मीराकी नन्दले पनि उनका बारेमा धेरै अपवाह फैलाउने गर्थिन। केही किताबहरूमा लेखिएनुसार विक्रमादित्यले उनलाई मार्न निकै प्रयास गर्थे। ती प्रयासहरू यस्ता हुन्थे :
विक्रमादित्य ले प्रसाद तथा चर्णामृतमा विष मिलाएर खान लगाए,तर भग्वानले त्यसलाई अमृतमा परिणत गर्नुभयो। विक्रमादित्य ले मीराको ओछ्यानमा धेरै किल्लाहरू राख्न लगाएका थिए तर भग्वानको कृपाले ती किल्लाहरू गुलाबको फूलमा परिणत भए। तिनले आफ्नो एक कवितामा यसरी लेखेकी छन्
एकपटक विक्रमादित्य ले फूलदानीमा सर्प राखेर मीरालाई दिएर भनेका थिए"यो तपाईको भग्वान कृष्णले तपाईलाई उपहार पठाउनु भएको हो" तर तिनले खोल्दा भने त्यसमा उपहार झैँ फूलको सुन्दर माला थियो।
यिनले रचना गरेका धेरैजसो पदहरू राजस्थानी मिश्रित भाषामा छन्। यस वाहेक केही विशुद्ध साहित्यिक ब्रज भाषा मा पनि लेखिएको छ। मीराको विरह गीतहरूमा समकालीन कविहरूको तुलनामा बढी स्वाभाविकता पाइन्छ। यिनले आफ्नो पदहरूमा श्रृंगार र शान्त रसको प्रयोग विशेष रूपमा गरेकी छिन्।
शिबरथा
शिबरथा नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्रको राप्ती अञ्चलको सल्यान जिल्लामा पर्ने एक गाँउ विकास समिति हो।
बेंगाशिवपुर
बेंगाशिवपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
एयरसेल
'एयरसेल भारतमा मोबाइल फोन सञ्चार सेवा दिने एउटा दूरसञ्चार कम्पनी हो। यस कम्पनीले भारतमा प्रिपेड र पोस्टपेड जीएसेम दुबै प्रकारको सेवा दिन्छ। एयरसेल मलेशियाको मैक्सिस कम्युनिकेशन्स र भारतको अपोलो अस्पतालको संयुक्त उद्यम हो।
लिगलिगकोट
लिगलिगकोट गोरखा जिल्लाको आँपपिपल गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय महत्त्वको स्थान हो। सदरमुकामबाट करिब चार कोस टाढा पश्चिममा, ४/५ घण्टाको पैदल यात्राबाट पुग्न सकिने लिगलिगकोट आँपपिपल गाविस वडा नम्बर ४मा, समुन्द्री सतहबाट करिब १,४३७ मिटर (४,७९० फिट) उचाईमा अवस्थित छ | यो स्थान दौड जित्ने मानिस एक वर्षको लागि राजा बन्ने परम्पराको लागि प्रख्यात छ। लिगलिगकोट नेपाल एकिकरणको सुरूवातकर्ता मानिएका द्रव्य शाहको दरवार रहेको स्थान पनि हो, हाल उक्त दरवार नभए पनि दरवारको भग्नावशेष यद्यपी त्यहाँ विद्यमान छ। कोट आसपासमा भत्किएर भग्नावशेष रूपमा रहेका करिब आधा दर्जन घर, कालिका, भूमेलगायतका ससाना देवीदेवताका मन्दिर छन्। मर्स्याङ्दी नदी र चेपे नदीको सँगमस्थल चेपेघाटदेखि यस स्थान सम्म दौडेर प्रथम हुने घले राजा हुने परम्परा रहेको थियो।
नामाकरण
लिगलिगकोटको नाम स्थानीय मगर भाषामा सुन्दर र मनमोहक दृश्यावलोकनलाई प्रयोग गरिने शब्द लिङलिङ र युद्धसामग्री राखिने स्थान तथा अग्लो स्थानमा रहेको किल्लाको लागि प्रयोग हुने शब्द कोट मिलेर बनेको लिङलिङकोटबाट अपभ्रंश भएर बनेको विस्वास गरिन्छ। यो स्थान डाँडाको टुप्पोमा रहेको र त्यहाबाट हेर्दा वरपरको मनमोहक दृश्य देखिने हुदा,यो स्थानलाई लिङलिङकोट भनिएको र त्यही शब्द अपभ्रंश भएर लिगलिगकोट भन्नथालिएको हुनसक्ने इतिहासकार तथा स्थानीय वासिन्दा बताउछन।
खस राज्य स्थापना हुनु अघि लिगलिग लगायत सम्पूर्ण गोरखा क्षेत्र मगरहरूको अधिनमा थियो त्यसैले यहाँका नदी, पहाड, खोला आदिको नाम मगर भाषाबाट नै भएको पाइन्छ। मर्स्याङ्दी, दरौंदी, भुसुन्दी, घिरुङ्ग, खोप्लाङ्ग लगायतका नामहरू जस्तै उक्त स्थानको नाम लिङलिङ रहेको र पछि खसहरूको आगमनसँगै उक्त शब्दलाई गलत उच्चारण गरिएर लिगलिग भएको अनुमान गर्न सकिने इतिहासकारहरूको राय छ।
इतिहास
प्राचीन समयमा गोरखा विभिन्न राजवंशद्वारा शासित भएको थियो। राजा यक्ष मल्ल पछि, तत्कालिन गोरखा राज्य राजा मुकुन्द सेनको कब्जामा पुग्यो। शक्तिशाली राजा मुकुन्द सेनले उपत्यकामा तीन प्रमुख हमलाको प्रयास गरेका थिए तर सफल हुन सकेनन्। बिसं १६०३मा मुकुन्द सेनको मृत्यु पश्चात उनको छोरा पिताले विजय प्राप्त गरेको विशाल भूमि शासन गर्नमा असमर्थ भए। त्यसपछि विभिन्न राज्यका मुखियाहरूले आफूलाई राजा घोषणा गरी राजकाज चलाउन थाले। यसरी मुकुन्द सेनको राज्य टुक्रिएर गोरखा क्षेत्रमा नै लिगलिग, माझकोट, सिरानचोक, अजिरकोट, बार्पाक आदि राज्यमा विभाजित भयो। यसरी विभाजित राज्यहरू मध्ये लिगलिगकोटमा एउटा नयाँ परम्पराको थालनी भयो। दौडबाट राजा छान्ने परम्परा। प्रत्येक वर्ष विजया दशमीका दिन लिगलिगकोटको मुल दरवारबाट करीब १० किलोमिटर टाढा रहेको चेपेघाटदेखि दौडेर जो पहिला लिगलिगकोटसम्म पुग्थ्यो त्यो व्यक्ति एक वर्षको लागि लिगलिगकोटको राजा हुने गर्दथ्यो।
राज गोमन
राज गोमन नेपाल, भारत लगायतका दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूका जंगलमा पाइने, एलापिडा परिवारमा पर्ने बिषालु सर्पको प्रजाति हो । यो सर्प विश्वको सबैभन्दा लामो र ठुलो बिषालु सर्प हो । वयस्क राज गोमनको लम्बाई ३.१८ देखि ४ मिटर (१०.४ देखि १३.१ फिट) हुन्छ । वासस्थान विनाशका कारण यसको प्रजाति लोपोन्मुख अवस्थामा भएकोले यसलाई २०१० देखि आइयुसिएन रातो सूचीमा सुचिकृत गरिएको छ ।
इनर्वा, रौतहट
इनर्वा, रौतहट रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
विधु विनोद चोपडा
विधु विनोद चोपडा भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक निर्देशक हुन्।
ईद
इस्लामले मुस्लिम समुदायका लागि दुईवटा पर्व प्रचलनमा ल्याएको छ । तिनीहरू ईदुल फित्र - ईद र ईदुज्जुहा - बकरी ईद हुन् । यी दुईमध्ये पहिलो पर्व ईदुल फित्र अरबी पात्रोको नवौँ महिना रमजानका २९ वा ३० दिन रोजा - राखेको खुसियालीमा मनाइन्छ भने दोस्रो पर्व त्यो अद्वितीय कुरबानी -बलिदानको सम्झना हो जो आजभन्दा चार हजार वर्ष पहिला हजरत इब्राहिमले आफ्नो पालनहार अल्लाहका सम्मुख प्रस्तुत गरेका थिए । इस्लाम धर्मावलम्बिहरूले संसारभरी नै प्राय: एकै किसिमले मनाउने यो चाड नेपालमा वसोवास गर्ने मुसलमानहरूले पनि धूमधामका साथ मनाउँदछ्न् । बकरिद नामले पुकारिने मुसलमानहरूले हिजरिसम्वत् अनुसार उदर्भ महिनामा १ महिनासम्म मनाइने प्रमुख चाड हो । यसको नियममा १ महिनासम्म सुर्यन नअस्ताउन्जेल पूर्णरुप उपवास (व्रत) बस्ने र अर्को महिनाको शुरूको दिनको चन्द्रमाको दर्शन गरेपछी खाने चलन छ । नव वर्षको शुभकामना स्वरूप इद मुवारकको आदानप्रदान गरिन्छ ।
मनाउने तरिका
ईदको दिनमा बिहानै सबै मुसलमान स्नान गर्छन् । आफ्नो सामर्थ्य अनुसार राम्राराम्रा नयाँ कपडा लगाउँछन् । रमजानको ईदमा नमाजका लागि जानुभन्दा अगाडि सम्पूर्ण मानिस एउटा निर्धारित सद्का-ए-फित्र -धर्मादान) लाई निकालेर गरीब, असहाय वा मदरसाहरूलाई दिन्छन् । नेपालमा प्रत्येक व्यक्तिलाई रु. ५५ सद्का-ए-फित्र निर्धारण गरिएको छ । हजरत मुहम्मदको स्वीकृतिले मनाउँदै आएको यस चाडमा गरीब गुरूवाहरूको पनि सहभागी बन्न सकुन् भनेर धनी मानिसहरूले आफ्नो संचित धनको २.५ प्रतिशत हिस्सा गरिबहरूलाई फित्रा(दान) गर्नु पर्ने नियम छ । बिहान केही घाम चढेपश्चात् सबै मानिस घरहरूबाट निस्किन्छन् जसले गर्दा मुसलमानहरूको एकता बाहुल्य र शानको प्रदर्शन होओस्। त्यसपछि अल्लाहसँग प्रार्थना गर्न सबै एकत्रित र सम्मिलित हुन्छन्। यस सामूहिक खुसीमा सबै सरिक होऊन् भन्ने विचार गरिएको हुन्छ। ईदको नमाज मस्जिदबाट अलग्गै बस्तीबाट केही टाढा बाहिर खुला मैदान -जसलाई इदगाह भनिन्छ)मा पढिन्छ। नमाजका लागि जाँदा सबै मुसलमान यो तक्विर -जप) पढ्दै हिंड्छनः "अल्लाहु अक्बर, अल्लाहु अक्बर, लाईलाह इल्लल्लाहु वल्लाहु अक्बर अल्लाहु अक्बर वलिल्लाहिल् हम्द " अर्थ "अल्लाह सबैभन्दा महान् छन्, अल्लाह सबैभन्दा महान् छन्, उनका अतिरिक्त पूज्य कोही छैन, अल्लाह सबैभन्दा महान छन्, अल्लाह सबैभन्दा महान छन्, सबै प्रशंसा अल्लाहकै लागि हुन्।" हरेक गल्ली, बजार एवं बाटो र सडकहरूमा यही नारा लगाइन्छ। ईदगाहको मैदानमा जब सबै मानिस नमाज पढ्नका लागि एकत्रित हुन्छन् तब पंक्तिबद्ध भई एकाग्रतासाथ दुई रकअत नमाज पढ्छन्। इमाम -धर्मगुरु) उभिएर प्रवचन -खुत्बा) दिन्छन ।
(शुक्रवार)को नमाजका विपरीत यो प्रवचन नमाजपश्चात् हुन्छ। धेरैभन्दा धेरै मानिस आˆना नेताको भाषणमा सम्मिलित हुन्छन्। यो मौका वर्षमा दुई पटक मात्रै आउँने गर्छ। इमामले आफ्ना प्रवचनहरूमा शिक्षा, सचेतता, मार्गदर्शन र इस्लामी जमाअत -समूह) का सम्बन्धमा महत्त्वपूर्ण समस्या र मुद्दाहरूमाथि प्रकाश पार्छन्। कुनै फौजी वा राजनीतिक हलचल भएको भए त्यसको प्रबन्ध पनि त्यसै समूहबाट गरिन्छ। सामूहिक आवश्यकतामाथि पनि मानिसहरूको ध्यान खिचिन्छ र हरेक व्यक्ति आफ्नो हैसियत अनुसार पूरा गर्न सङ्कल्प गर्छ। यो समूह ईदगाहबाट नमाज पढेपछि हिंड्छ। जुन बाटोबाट इदगाह आइएको हो त्यसैबाट नगई अर्को बाटोबाट घरतर्फ फर्किन राम्रो मानिन्छ। यसो गर्नुको अभिप्राय बस्तीको कुनै अंश मानिसहरूको चहलपहल र अल्लाहको स्तुतिबाट खाली नहोस् भन्ने हो।
नमाजबाट फर्किएर ईदुज्जुहाको दिनमा सामथ्र्यवान मुसलमान कुरबानी गर्छन्। यो कुरबानीमा एउटा ऐतिहासिक घटना पनि जोडिएको छ। हजरत इब्राहिमले अल्लाहको सङ्केत पाउँदा आफ्नो छोरालाई ईश्वरको नाममा समर्पणका लागि तयार भएका थिए। त्यही समयमा अल्लाहको कृपाबाट छोराको बदलामा भेडाको कुरबानी गर्ने स्वीकृति भएको थियो। यो कुरबानी गर्नुको अर्थ मुसलमानहरू त्यसै भावनालाई ताजा गर्दछन् जो हजरत इब्राहिमले अल्लाहसमक्ष समर्पण गरेका थिए। कुरबानीको उद्देश्य जीवन र मरण सम्पूर्ण नै ईश्वरको लागि हो भन्ने भावना जागृत गराउनु हो। यस नियतको प्रस्तुतीकरण जनावरलाई जिब्ह -हलाल गर्ने) गर्दा यी शब्दहरूबाट हुन्छ।
"ईन्नी वज्जह्तु वज्हिय लिल्लजी फतरस्समावाति वल् अर्ज हनिफऊँ वमा अना मिनल मुश्रिकीन इन्नस्साती व नुसुकी व मह्याय व ममाती लिल्लाही रब्बिल आलमीन ला शरीक लहू व विजालिक उमिर्तु व अना मिनल् मुस्लिमीन अल्लाहुम्म लक वमिन्क " अर्थ "मैले पूर्ण एकत्रित भएर आफ्नो हृदय त्यस अल्लाहतर्फ गरें जसले आकाशहरू तथा पृथ्वी बनायो। म शिर्क -बहुदेववादी) गर्ने मध्येको होइन। निश्चय नै मेरो नमाज, मेरो कुरबानी, मेरो जिन्दगी तथा मेरो मृत्यु सबै अल्लाहको लागि हो। उनको समकक्षमा अन्य कोही छैन। यसैको मलाई निर्देशन दिइएको छ कि म मुस्लिम तथा आज्ञाकारी हुँ। हे पालनहार Û यो तिम्रो नै सामु पेस छ र तिमीले नै दिएका हौ।"
यस दृश्यलाई सबैले हेर्दछन् जसले गर्दा सबैको हदयमा त्यही कुरबानी र पालनहारको त्यही आज्ञाकारीको भावना ताजा हुन्छ । ईद चाड सकिएको अढाई महिनापछि जिहहिला महिनाको १० तारिखका दिन इदज्जुहा (बक्रइद) भन्ने अर्को चाड मनाउँदछ्न् । यस चाडमा मुसलमानहरु राँगा, बोका (नेपालमा चाँही गोबध निषेध भएकोले गाई काट्दैनन, अन्यत्र इदमा गाई काट्ने चलन छ ।) जस्ता जनावरहरूलाई हलाल गरी कुर्वान गर्दछन् । त्यो मासुलाई तिन भागमा लगाई एक भाग आफुले खान्छ्न् । दोश्रो भाग नाता कुटुम्ब र छरछिमेकलाई बाँडिदिन्छन् र तेस्रो भाग चाँही गरिब-गुरूवाहरूलाई दान गर्दछ्न् । जनावरको छाला बिक्रीबाट जम्मा भएको रकम गरीबहरूलाई बाँड्ने चलन रहेको छ।
स्थानीय कार्यपालिका
नेपालको संविधान २०७२ ले व्यवस्था गरेको सङ्घीय संरचना अन्तरगतको सबैभन्दा सानो निकाय स्थानीय तह हो । स्थानीय तहमा स्थानीय कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायिक समिति गरी सरकारका तीन वटै अङ्गको व्यवस्था रहेको छ । स्थानीय कार्यपालिका भन्नाले गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाहरूलाई बुझ्नु पर्दछ । स्थानीय कार्यपालिकाले संविधान र कानुनको अधिनमा रहेर काम गर्नुपर्ने छ ।
गाउँ कार्यपालिकामा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र प्रत्येक वडाबाट एक एकजना वडाध्यक्ष रहने व्यवस्था गरिएको छ । यसबाहेक गाउँ सभाका सदस्यमध्येबाट चारजना महिला र अन्य दुई दलित वा अल्पसंख्यक समुदायबाट निर्वाचित हुन्छन् । यस आधारमा गाउँपालिकामा नौ वडा भए १७ जनाको कार्यकारी अङ्ग कार्यपालिका रहनेछ ।
नगर कार्यपालिकामा प्रमुख, उपप्रमुख र प्रत्येक वडाबाट एक एकजना वडाध्यक्ष रहन्छन् । नगर सभाले सभाका सदस्यहरूमध्येबाट निर्वाचित पाँचजना महिला र अन्य तीन जना दलित वा अल्पसंख्यक पनि कार्यपालिकाका सदस्य रहने छन् । यो व्यवस्थाले नौ वटा वडा भएका नगरपालिकामा १९ जना र ३५ वडा भए ४५ जनाको कार्यपालिका रहनेछ ।
==संविधानको भाग–१७ स्थानीय कार्यपालिका ==
(२१४) स्थानीय तहको कार्यकारिणी अधिकार
(१) स्थानीय तहको कार्यकारिणी अधिकार यो संविधान र सङ्घीय कानुनको अधीनमा रही गाउँ कार्यपालिका वा नगर कार्यपालिकामा निहित रहनेछ । (२) स्थानीय कार्यकारिणी अधिकार अनुसूची–८ र अनुसूची–९ बमोजिमको सूचीमा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । (३) यो संविधान र अन्य कानुनको अधीनमा रही गाउँपालिका र नगरपालिकाको शासन व्यवस्थाको सामान्य निर्देशन, नियन्त्रण र सञ्चालन गर्ने अभिभारा गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाको हुनेछ । (४) गाउँपालिका र नगरपालिकाका कार्यकारिणी कार्य गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाको नाममा हुनेछ । (५) उपधारा (४) बमोजिम गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाको नाममा हुने निर्णय वा आदेश र तत्सम्बन्धी अधिकारपत्रको प्रमाणीकरण स्थानीय कानुन बमोजिम हुनेछ ।
महतगाउँ
महतगाउँ जुम्ला जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
स्थानीय कार्यपालिका
(२१६) नगर कार्यपालिका प्रमुख र उपप्रमुख सम्बन्धी व्यवस्था
(१) प्रत्येक नगरपालिकामा एक जना नगर कार्यपालिका प्रमुख रहनेछ। निजको अध्यक्षतामा नगर कार्यपालिका गठन हुनेछ । (२) उपधारा (१) बमोजिमको नगर कार्यपालिकामा एक जना उपप्रमुख, प्रत्येक वडाबाट निर्वाचित वडा अध्यक्ष र उपधारा (४) बमोजिम निर्वाचित सदस्य रहनेछन् । (३) प्रमुख र उपप्रमुखको निर्वाचन सम्बन्धित नगरपालिका क्षेत्रभित्रका मतदाताले एक व्यक्ति एक मतको आधारमा गोप्य मतदानद्वारा पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली बमोजिम गर्ने छन् । (४) धारा २२३ बमोजिमको नगर सभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम प्राप्त भएको मितिले पन्ध्र दिनभित्र नगर सभाका सदस्यहरूले आफूमध्येबाट निर्वाचित गरेका पाँच जना महिला सदस्य र उपधारा (५) बमोजिमको योग्यता भएका दलित वा अल्पसंख्यक समुदायबाट नगर सभाले निर्वाचित गरेका तीन जना सदस्य समेत नगर कार्यपालिकाको सदस्य हुने छन् । (५) देहायको योग्यता भएको व्यक्ति प्रमुख, उपप्रमुख, वडा अध्यक्ष र सदस्यको पदमा निर्वाचित हुन योग्य हुनेछः– (६) प्रमुख, उपप्रमुख, वडा अध्यक्ष र सदस्यको पदावधि निर्वाचित भएको मितिले पाँच वर्षको हुनेछ । (७) प्रमुखको पदमा दुई कार्यकाल निर्वाचित भएको व्यक्ति नगरपालिकाको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन पाउने छैन । (८) देहायको कुनै अवस्थामा प्रमुख, उपप्रमुख, वडा अध्यक्ष र सदस्यको पद रिक्त हुनेछः– (९) प्रमुख वा उपप्रमुखको एक वर्षभन्दा बढी पदावधि बाँकी रहेको अवस्थामा उपधारा (८) बमोजिम पद रिक्त हुन गएमा बाँकी अवधिका लागि रिक्त पदको पूर्ति उपनिर्वाचनद्वारा हुनेछ ।
(२१७) न्यायिक समिति
(१) कानुन बमोजिम आफ्नो अधिकारक्षेत्र भित्रका विवाद निरूपण गर्न गाउँपालिका वा नगरपालिकाले प्रत्येक गाउँपालिकामा उपाध्यक्षको संयोजकत्वमा र प्रत्येक नगरपालिकामा उपप्रमुखको संयोजकत्वमा तीन सदस्यीय एक न्यायिक समिति रहनेछ । (२) उपधारा (१) बमोजिमको न्यायिक समितिमा गाउँ सभा वा नगर सभाबाट आफूमध्येबाट निर्वाचित गरेका दुई जना सदस्यहरू रहनेछन् ।
(२१८) गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाको कार्य सञ्चालन
गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाबाट स्वीकृत नियमावली बमोजिम गाउँ कार्यपालिका वा नगर कार्यपालिकाको कार्य विभाजन र कार्य सम्पादन हुनेछ ।
(२१९) स्थानीय तहको कार्यकारिणी सम्बन्धी अन्य व्यवस्था
यस भागमा लेखिए देखि बाहेक स्थानीय तहको कार्यकारिणी सम्बन्धी अन्य व्यवस्था यस संविधानको अधीनमा रही सङ्घीय कानुन बमोजिम हुनेछ ।
(२२०) जिल्ला सभा र जिल्ला समन्वय समिति
(१) जिल्ला भित्रका गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूबीच समन्वय गर्न एक जिल्ला सभा रहनेछ । (२) जिल्ला सभामा जिल्ला भित्रका गाउँ कार्यपालिका अध्यक्ष र उपाध्यक्ष तथा नगर कार्यपालिका प्रमुख र उपप्रमुख सदस्य रहनेछन्। गाउँ सभा र नगर सभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम प्राप्त भएको मितिले तीस दिन भित्र जिल्ला सभाको पहिलो बैठक बस्नेछ । (३) जिल्ला सभाले एक जना प्रमुख, एक जना उपप्रमुख, कम्तीमा तीन जना महिला र कम्तीमा एक जना दलित वा अल्पसंख्यक सहित बढीमा नौ जना सदस्य रहेको जिल्ला समन्वय समितिको निर्वाचन गर्नेछ। जिल्ला समन्वय समितिले जिल्ला सभाको तर्फबाट गर्नु पर्ने सम्पूर्ण कार्य सम्पादन गर्नेछ । (४) सम्बन्धित जिल्लाभित्रको गाउँ सभा वा नगर सभाको सदस्य जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख, उपप्रमुख वा सदस्य पदको उम्मेदवार हुन योग्य हुनेछ। जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख उपप्रमुख वा सदस्यको पदमा निर्वाचित भएमा त्यस्तो व्यक्तिको गाउँ सभा वा नगर सभाको सदस्य पद स्वतः रिक्त हुनेछ । (५) जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख, उपप्रमुख र सदस्यको पदावधि निर्वाचित भएको मितिले पाँच वर्षको हुनेछ । (६) देहायको कुनै अवस्थामा जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख, उपप्रमुख वा सदस्यको पद रिक्त हुनेछः– (७) जिल्ला सभाको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः– (८) जिल्ला सभाको सञ्चालन, जिल्ला समन्वय समितिका सदस्यले पाउने सुविधा तथा जिल्ला सभा सम्बन्धी अन्य व्यवस्था प्रदेश कानुन बमोजिम हुनेछ ।
कार्यपालिका
देशको एक महत्त्वपूर्ण अङ्ग कार्यपालिका हो । स्थानीय तहमा कार्यपालिका अन्तर्गत गाउँपालिकामा गाउँ कार्यपालिका र नगरपालिकामा नगर कार्यपालिका हुन्छन् । गाउँपालिका र नगरपालिकाको शासन व्यवस्थाको सामान्य निर्देशन, नियन्त्रण र सञ्चालन गर्ने जिम्मा गाउँ कार्यपालिका र नगर कार्यपालिकाको हुन्छ । गाउँपालिकाको अध्यक्षको अध्यक्षतामा गाउँ कार्यपालिका गठन हुन्छ । जसमा उपाध्यक्ष, प्रत्येक वडाबाट निर्वाचित वडा अध्यक्ष, ४ जना महिला सदस्य र दलित वा अल्पसंख्यकबाट २ जना सदस्य रहन्छन् । गाउँ सभाको निर्वाचनको नतिजा आएको १५ दिनपछि गाउँ सभाका सदस्यहरूले आफूहरूमध्येबाट गाउँसभाका सदस्यहरूले निर्वाचित गरेका ४ जना महिला र २ जना दलित वा अल्पसंख्यक समुदायबाट २ जनालाई सदस्यमा चयन गर्छन् । गाउँपालिकाको आकार कति ठूलो हुन्छ भन्ने वडा सङ्ख्यामा भर पर्छ । गाउँपालिका तथा नगरपालिकाको वडाको सङ्ख्या निर्धारण ऐन, २०७३ ले गाउँपालिकामा कम्तीमा ५ देखि बढीमा २१ वडा रहन सक्ने व्यवस्था गरेको छ । यसरी हिसाब गर्दा गाउँपालिका कम्तीमा १३ देखि बढीमा २९ सदस्यीयसम्म बन्न सक्छ ।
गाउँपालिकामा जस्तै नगरपालिकामा पनि नगरप्रमुखको अध्यक्षतामा नगर कार्यपालिका गठन हुन्छ । जसमा उपप्रमुख, प्रत्येक वडाबाट निर्वाचित वडा अध्यक्ष, ५ जना महिला सदस्य र दलित वा अल्पसंख्यक समुदायबाट ३ जना सदस्य रहन्छन् । नगर सभाको निर्वाचनको नतिजा आएको १५ दिनपछि नगर सभाका सदस्यले आफूहरूमध्येबाट नगर सभाले निर्वाचित गरेका ५ जना महिला र ३ जना दलित वा अल्पसंख्यक समुदायबाट २ जनालाई सदस्यमा चयन गर्छन् । नगरपालिकाको आकार कति ठूलो हुन्छ भन्ने वडा सङ्ख्यामा भर पर्छ । गाउँपालिका तथा नगरपालिकाको वडाको सङ्ख्या निर्धारण ऐन, २०७३ ले नगरपालिकामा कम्तीमा ९ र बढीमा ३५ वडा रहन सक्ने व्यवस्था छ । यसरी हिसाब गर्दा नगरपालिका १९ देखि ४५ सदस्यीयसम्म बन्न सक्छ । स्थानीय तहका पदाधिकारीको कार्यकाल ५ वर्षको हुन्छ । २ पटकसम्म अध्यक्ष/प्रमुख भएको व्यक्ति भने गाउँपालिका/नगरपालिकाको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन पाउँदैनन् ।
मकालु गाउँपालिका
मकालु गाउँपालिका सङ्खुवासभा जिल्लाको ५ गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार मकालु गाउँपालिकाको कुल जनसंख्या १३, ४९२ छ।
मङ्सूर खान
मङ्सूर खान भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक निर्देशक हुन्।
नदीको आधारमा नेपालको विभाजन
नदिको आधारमा नेपालको विभाजन नेपालको जल प्रवाह व्यबस्थामा कोशी, गण्डकी र कर्णाली तीन नदिहरु मुख्य छन् । यीनै तीन नदिहरूलाई आधार मानेर नेपालको पुर्व देखी पश्चिम सम्मको भू-भागलाई तीन भागमा विभाजन गरेको छ ।
कोशी प्रदेश
पूर्वमा कञ्चनजंघा हिमालय देखि पश्चिममा लाङ्टाङ हिमालय सम्म यसको प्रभाव क्षेत्र रहेको छ । कुसिक ऋषिको नामबाट नामाकरण भएको कोशी नदि नेपालको सबैँभनदा ठुलो नदि हो । कुल लम्बाइ ७२० कि. मि. रहेको यो नदिको बहाव क्षमता लगभग १५६४ घनमिटर पति सेकेन्ड रहेको छ । यस नदिले करिब ३३००० वर्ग कि. मि. क्षेत्र सिंचित गरेको छ । यस नदिका सहायक नदिहरु सुनकोशी नदी, तामाकोशी नदी, दुधकोशी नदी, इन्द्रावति नदी, अरुण नदी, तमोर नदी र लिखु नदी हुन् । यि नदिहरूमा सबभन्दा ठुलो अरुण र सबभन्दा सानो लिखु हो । यस नदिबाट २२००० मे. वा. विधुत उत्पादन गर्न साकिन्छ । यश नदि लाई भारत मा दामोदर भनिन्छ र बिहार को दुख को नाम ले पनि चिनिन्छ।
गण्डकी प्रदेश
यो प्रदेश पूर्वमा लाङ्टाङ देखि पश्चिममा धवलागिरी सम्म यसको प्रभाव क्षेत्र पर्दछ । गण्डकी नदि नेपालको सबभन्दा गहिरो नदि हो । यसको नाम गाण्डब ऋषिको नामबाट नामाकरन गरिए हो । कुल लम्वाइ ३३८ कि.मि. भएको यो नदिको सरदर बहाव क्षमता १७१३ घनमिटर प्रति सेकेन्ड रहेको छ । गण्डकि नदिले नेपालको करिब २६००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र सिञ्चित गरेको छ । यस नदिका सहायक नदिहरू त्रिशुली नदी, बुढीगण्डकी नदी, कालीगण्डकी नदी, सेति, मादि, मर्स्याङ्दी र र दरौदि हुन् । यसमा सबै भन्दा ठुलो नदि कालिगण्डकि र सानो त्रिशुलि हो । यस नदिबाट २१००० मे. वा. विद्युत उत्पादन गर्न सकिन्छ ।
कर्णाली प्रदेश
नेपालको सबैबभन्दा लामो नदि कर्णाली नदि हो । पूर्वमा धवलागिरी देखी पश्चिममा ब्यास ऋषि हिमाल नन्दादेबी सम्म यसको प्रभाव रहेको छ । यसको कुल लम्वाइ ५०७ कि.मि. र बहाव क्षमता १३१६ घनमिटर प्रति सेकेन्ड रहेको छ।४९००० वर्ग कि. मि. क्षेत्र सिञ्चित गरेको छ यस नदिले । एस नदिको बिद्युत उत्पादन क्षमता ३२००० मेगावाट रहेको छ । यसका सहायक नदिहरु हुम्ला कणार्लि, मुगु कर्णाली, ठुलो भेरि सानो भेरि तिला बुढीगङ्गा र सेति हुन् । नेपालको लामो नदिको रूपमा चिनिने यो नदिलाई भारतमा पुगेपछि घांगरा नामले चिनिन्छ।ठुला सहायक नदि हुम्ला हो /सानो सहायक नदि तिला हो !
बुलबुल
बुलबुल एउटा इरानी चरा हो। रात्रीको समयमा गाउँदै हिंड्ने यो चरा गजलको प्रतीक मानिन्छ।
असित सेन
असित सेन भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक निर्देशक हुन्।
बरियारपुर, रौतहट
बरियारपुर, रौतहट रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
जेनिथ फाइनान्स लिमिटेड
जेनिथ फाइनान्स लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ग वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो वित्त कम्पनी हो।
आधिकारिक वेबसाइट
www.zemfil.com.np
मही
मही वा मोही दुधबाट बनेको तरल पेय पदार्थ हो ।
गुलियो मोही एक पारंपरिक दक्षिण एसियाई पेय हो। दही लाई घोटेर घिउ बनाइसकेपछि पानी हालेर बनाइन्छ। मोही लाई गर्मी को मौसम मा फ्रिज मा चिसो गराएर या बरफ हालेर पिइन्छ जसले अत्यंत स्फूर्ति एवं ताजगी प्रदान गर्छ।
भांग मोही
भांग मोही एक खास तरिका को मोही हो जसमा भांग मिलाईन्छ जसको प्रयोग होली जस्तै मौकामा प्रयोग गरिन्छ।
जुद्धबहादुर श्रेष्ठ
जुद्धबहादुर श्रेष्ठ नेपालका एक व्यवसायी, उद्योग व्यवस्थापक तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ र नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका पूर्वअध्यक्ष थिए । नेपालको पहिलो लिखित संविधान नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४ का मस्यौदाकारमध्येका एक जुद्धबहादुरले नेपाली कांग्रेसका नेता बीपी कोइराला पहिलोपल्ट गृहमन्त्री हुँदा स्वकीय सचिवका रूपमा पनि काम गरेका थिए ।
ईशा देओल
ईशा देओल भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक प्रसिद्ध अभिनेत्री हुन्। उन को जन्म २ नोभेम्बेर १९८१ मा भएको हो।
मोजिला थन्डरबर्ड
यस आयोजनाको रणनीति मोजिला फायरफक्स पश्चात निर्माण गरिएको थियो, जुन आयोजनाले  वेब ब्राउजरबनाउने लक्ष्य लिएको थियो ।
मञ्जुश्री फाइनान्स
मञ्जुश्री फाइनान्सियल इन्ष्टिच्यूशन लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ग वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो वित्त कम्पनी हो।
बिसरभोरा
बिसरभोरा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
पारूल चौहान
पारुल चौहान एक भारतीय टेलीविजन अभिनेत्री हुन् जसले स्टार प्लसको लोकप्रिय धारावाहिक ''सपना बाबुल का... बिदाई'' मा एक महत्त्वपूर्ण केन्द्रीय भूमिका निर्वाह गरेकी छन् । पारुलले कार्यक्रम झलक दिखला जा र कमडी सर्कसमा पानि काम गरेकी छिन ।
प्राचीन तिब्बती भाषा
प्राचीन तिब्बती भाषा (तिब्बती:, वयली: brda rnying) भनेको सम्भोट लिपिको संरचना भन्दा पहिले देखि बोलिन्दै अएको तिब्बती पुरातन क्षेत्रीय भाषालाई बुझिन्छ। तिब्बती साम्राज ठ्री रल्पचनको शासनकालमा भएको सम्भोट लिपिको संशोधन पछि पुरानो तिब्बती भाषाको प्रयोगमा निकै फरक अएको देखिन्छ। यस भाषा बारे १५औं शताब्दीमा क्योगतोन मोनड्रुब लोचावा ले लेख्नुभएको प्राचीन तिब्बती भाषाको शब्दकोश लिशियिगुरखङ जस्ता केहि पुराना शब्दसङ्कलनको लेख बाहेक अरू प्राचीन तिब्बती भाषाको प्रयोग द्वारा लेखिएको लेखरचनाहरू लगभग लुप्त भएको कारण आधुनिक तिब्बती भाषाको व्याकरण जान्ने र बोलिन्नेहरूलाई दूनहुआङ गुफाबाट पाएको प्राचीन तिब्बती भाषाको पाण्डुलिपि इतिहासिक लेखहरू माथि अनुमान लगाउनु बाहेक पूर्णरूपले व्याख्या गर्नुमा निकै ठुलो अनुसन्धानको कठिनाइहरू सामना गर्नु पर्ने देखिएको छन्।
सदर चिडियाखाना, नेपाल
सदर चिडियाखाना नेपालको एक मात्र चिडियाखाना हो । यो ललितपुर जिल्लाको जाउलाखेलमा अवस्थित छ । सदर चिडियाखानाको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषले गर्दै आइरहेको छ ।
इतिहास
सदर चिडियाखानाको स्थापना वि.सं. १९८९ मा तत्कालिन प्रधानमन्त्री जुद्ध शमसेरले निजि चिडियाखानाको रूपमा स्थापना गराएका थिए । यो १९५० मा नेपाल सरकारले आफ्नो स्वामित्वमा लिएको थियो तर १९५६ मा मात्र यो सर्वसाधारणको लागि खुल्ला गरिएको थियो ।
सन्दर्भ सूची
2. वृहत ज्ञानकोष, ज्ञानेश्वर भट्टराई
महावैपाथरखोला
महावैपाथरखोला जुम्ला जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
कियारा आडवाणी
आलिया आडवाणी (जन्म ३१ जुलाई १९९२), व्यावसायिक रूपमा कियारा आडवाणीको रूपमा परिचित, एक भारतीय अभिनेत्री हुन् जो हिन्दी चलचित्रहरूमा मुख्य रूपमा देखा पर्छिन्। सन् २०१४ को हास्य 'फगली'बाट आफ्नो चलचित्रको सुरुवात गरिसकेपछि, आडवाणीले सन् २०१६ को स्पोर्ट्स बायोपिक 'एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी'मा संक्षिप्त भूमिकाका साथ पहिलो व्यावसायिक सफलता प्राप्त गरेकी थिइन्। उनको करियर तेलुगु राजनीतिक नाटक 'भरत अने नेनु' (सन् २०१८) साथै हिन्दी प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक 'कबीर सिंह' र हास्य 'गुड न्युज' (दुबै २०१९) मा अभिनीत भूमिकासँग अग्रसर भएको थियो।
प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि
कियारा आडवाणीको जन्म ३१ जुलाई १९९२ मा व्यवसायी जगदीप आडवाणी र अध्यापिका गेनेवीवे जाफरीको घरमा भएको थियो।  आलिया आडवाणीको रूपमा जन्मेकी, उनले सन् २०१४ मा आफ्नो पहिलो चलचित्र 'फगली'को प्रदर्शन हुनुभन्दा पहिले आफ्नो पहिलो नाम कियारामा परिवर्तन गरेकी थिइन्। उनले आलिया भट्ट समकालीन भएकी कारण उनको नाम आलियाबाट कियारा परिवर्तन गर्नका लागि सलमान खानले सुझाव दिएका थिए भनेर भनेकी थिइन्। सन् २०१९ मा 'फिल्मफेयर'लाई एक अन्तर्वार्तामा,  उनले यो नाम चलचित्र 'अनजाना अनजानी'मा प्रियङ्का चोपडाको पात्र कियाराबाट प्रेरणा भएको थियो भनेर भनेकी थिइन्।  दुई भाइबहिनी मध्ये जेठी, आडवाणीको एक कान्छो भाई, मिशाल छन्। उनी आफ्नो मातृ परिवारको माध्यमबाट धेरै सेलिब्रेटीहरूसँग सम्बन्धित छिन्। अभिनेता अशोक कुमार र सईद जाफरी क्रमशः उनको सौतेनी जीज्यु बुवा र हजुरबुवाको भाइ हुन्, जबकि मोडल शाहीन जाफरी उनीकी काकी हुन्।
करियर
आडवाणीले सन् २०१४ मा कबीर सदानन्दको हास्य नाटक 'फगली'बाट अभिनयको सुरुवात गरेकी थिइन्। उनले मोहित मारवाह, आर्फी लाम्बा, विजेन्द्र सिंह, र जिमी शेरगिल लगायतका कलाकारहरूका साथ अभिनय गरेकी थिइन्। बलिउड हङ्गामाका तरन आदर्शले "कियारा आडवाणीले तपाईलाई पूर्ण रुपमा अनजानमा समातिन्" र "लुक र टेलेन्टको संयोजन" छ भनेर भनेका थिए, जबकि डेक्कन क्रोनिकलका मेहुल एस ठक्करले उनको अभिनयलाई "धेरै आकर्षक" भनेर उल्लेख गरेका थिए र उनले "धेरै आश्वासन दर्शाउँछिन्" भनेर भनेका थिए। चलचित्र एक व्यावसायिक निराशाको रूपमा देखा परेको थियो।
सिनवाङ
सिनवाङ नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्रको राप्ती अञ्चलको सल्यान जिल्लामा पर्ने एक गाँउ विकास समिति हो।
हर्दिया, रौतहट
हर्दिया, रौतहट रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
सोहनलाल कङ्वर
सोहनलाल कङ्वर भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक निर्देशक हुन्।
लोहोरुङ्
लोहोरुङ्= राईको विभिन्न थरहरू मध्धे एउटा थर लोहोरुङ्हो। यो थर भएका मानिसहरूको मुख्य थलो सङखुवासभा जिल्ला हो। तर हाल बसाइसराइका कारण यो जातिको बसोबास मोरङ, झापा, धनकुटा, इलाम, भारतको सिक्किम, आसाम, भुटान आदि स्थानतिर पनि लोहोरुङ्हरू पाइन्छ्न। लगभग ४०-७०हजार् जनसङ्ख्या भएको यो थरको मुख्य ब्यावसय खेतिपाति हो। यस थरमा पनि धेरै उपथर(पाछा)हरू छन् जस्तै-आङ्लालाम्सोङ्, द्रेम्लाम्सोङ्, सैसोङ्, देक्खिम, हेलुवालम्सोङ्, केत्रा, वाचीक्लासोङ्(पङ्मालाम्सोङ्), याङ्ख्रुङ्ग, बिवास, याङ्खेला, युम्पाङ, खिम्फुले, द्रीखिम्, मसिने, हाङ्खिम्(थप पछि)ईत्यादि छन्:यस् थरको आफ्नै भाषा छ जो नेवाहाङ् तथा याम्फु सङ्ग मिल्छ।
यो पनि हेर्नुहोस्
राई
धनुषा जिल्ला
धनुषा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चलमा अवस्थित घनाबस्ती भएको उर्वर जिल्ला हो। नेपालको मध्यपूर्वको दक्षिणी भागमा भारतीय सीमासँग च्यापिएर रहेको धनुषा जिल्ला पूर्ण रूपमा नेपालको तराई प्रदेशमा पर्दछ। नेपालको कूल भूभागको ०.८०% भाग, कुल जनसङ्ख्याको २.९% ओगटी जनसङ्ख्याको क्रममा पाँचौ स्थानमा पर्ने तथा विभिन्न ९३ जातजाति पाइएको यस धार्मिक क्षेत्रले आफू भित्र समेटेको भौगोलिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक विविधताले यस जिल्लालाई देश विदेशमा परिचित गरएको छ। भारतको सीमावर्ती शहर जयनगरसम्म पुग्ने नेपालको एक मात्र रेलसेवाले पनि यस जिल्लाको महत्त्वलाई बढाएको छ।
जिल्लाको नामाकरण
किम्बदन्ती एवं धर्मग्रन्थहरूका अनुसार त्रेता युगमा प्रजाहरूलाई अनिकालवाट मुक्ति दिलाउन जनकवंशका वाईसौ राजा शीरध्वजले आफैं हलो जोत्न थाल्दा भूमीबाट बालिका जानकी (सीता) उत्पन्न भएकी थिइन्। सर्वगुण सम्पन्न जानकीको विवाहका लागि स्वयंवर लिन ईच्छुक विभिन्न प्रदेशबाट आएका शक्तिसम्पन्न राजकुमारहरू मध्येबाट शिवधनुषमा ताँदो चडाउनेलाई वरको रूपमा ग्रहण गर्ने राजा शीरध्वजको शर्तमा अयोध्याबाट आएका दशरथपुत्र रामचन्द्र बाहेक कोही सफल हुन सकेनन। तर रामचन्द्रले सो धनुषमा ताँदो चडाउनलाग्दा अत्यधिक वजनको सो धनुष खण्डीत हुनपुग्यो। सो धनुषको एक टुक्रा झरेको स्थानलाई धनुषाधाम भनिन्छ यसै स्थानको नामबाट जिल्लाको नाम धनुषा भनी नामाकरण भएको पाइन्छ।
जिल्लाको इतिहास
सत्रौँ शताव्दीको शुरुमा भातबाट महात्मा सुरदासको आगमन पश्चात यस क्षेत्रको इतिहास सफा हुँदै गएको देखिन्छ। किम्बदन्ती अनुसार जानकीको जन्मस्थानको खोजीमा महात्मा सुरदास भौंतारिदै गर्दा एकदिन राति सपनामा जानकी आफै प्रकट भई सुरदासलाई सो स्थान देखाएकी थिईन। सोही वखत सुरदासले सो स्थानमा खन्ती गाडी चिनो लगाएर जानकीलाई प्रतिस्थापित गराएका थिए। राज्यहरूको उदय विलय क्रमसगै यस प्रदेशका शासक भौगोलिक सीमा परिवर्तन हुँदै गए। नेपाल एकीकरण हुनुअघि यो प्रदेश मकवानपुर राज्यको अधीनमा थियो। मकवानपुरका राजा मानिक सेनले जानकी मन्दिरका लागि १४०० विघा जमीन उपलव्ध गराएका थिए। विसं १८८२ माअमरसिंह थापाले पेगोडा शैलीमा राममन्दिरको निर्माण गराएका थिए भने विसं १९५०मा टिकमगढकी महारानी वृषभानु देवीले ९ लाख रूपैयाँ लगाएर हालको भव्य मुगलकालीन शैली झल्किने जानकी मन्दिर निर्माण गराएकी हुन। हालको धनुषा जिल्लाले धार्मिक ऐतिहासिक मिथिला प्रदेशको सानो भूभाग ओगटेको भएपनि यो जिल्ला यस प्रदेशको मुटुको रूपमा रहेको पाइन्छ।
यो पनि हेर्नुहोस
नेपालको क्षेत्रीय वर्गीकरण
पेलाकोट
पेलाकोट नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो ।
गुलजार
गुलजार भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक निर्देशक हुन्।
सभापोखरी गाउँपालिका
सभापोखरी गाउँपालिका सङ्खुवासभा जिल्लाको ५ गाउँपालिका मध्येको एक गाउँपालिका हो।
नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार सभापोखरी गाउँपालिकाको कुल जनसंख्या १०, ००५ छ।
बसविटिट
बसबिट्टी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
शुभलक्ष्मी फाइनान्स लिमिटेड
शुभलक्ष्मी फाइनान्स लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ग वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो वित्त कम्पनी हो।
आधिकारीक वेबसाईट
www.shubhalaxmifinance.com.np
बकरी ईद
बकरी ईद (ईद अल अधा) आजभन्दा चार हजार वर्ष पहिला हजरत इब्राहिमले आफ्ना पालनहार अल्लाहका सम्मुख प्रस्तुत गरेका कुर्वानी (बलिदान)को सम्झना स्वरूप मनाइने पर्व हो। यही दिन देखि हिजारी संवतको नयाँ वर्षको सुरूवात हुनेगर्दछ । नेपाल सरकारले बकरी इदको अवसरमा सार्वजनिक बिदा समेत दिने गरेको छ ।
मनाउने तरिका
बिहान सबैरै उठेर नुहाइधुवाई गरी शुद्ध हुने र खुलास्थान वा मस्जिदहरूमा गई नमाज पढ्नुका साथै अङ्गालोका बाँधिएर एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गर्ने गरिन्छ। नवाज पढेर घर फर्किएपछि बोका, खसी, बाख्रा, राँगा, गाई र भैंसीको वलि दिने परम्परा छ । नेपालमा भने गाइको वलि दिने गरिएको छैन । बलि दिइएको पशुको मासु तीन भाग लगाइन्छ । त्यसमध्ये एक भाग आफू खाने, एक भाग आफ्ना नजीकका मित्रलाई र एक भाग गरीब तथा असहायलाई दिने गरिन्छ । मुस्लिम धर्मग्रन्थका अनुसार आजभन्दा चार हजार वर्ष पहिले हजरत इब्राहिमले सपनामा आफ्नो परमेश्वरले आफ्नो सबभन्दा प्रीय वस्तु मलाई चढाउ भनेको देखेपछि आफ्नै छोरालाई आफैंले छुरी रोपेर बलि दिएको देखेपछि भोलिपल्ट विपनामा त्यसैगरी छुरी हान्दा छोरालाई केही नभई भेडा मरेपछि सोही घटनाको सम्झनास्वरूप यो पर्व मनाउन थालिएको हो।
रेयुनियोँ
१७औँ शताब्दीमा फ्रान्सेली आप्रवासीहरू र औपनिवेशिक विषयहरूले टापुमा बसोबास नगरेसम्म रियुनियन निर्जन थियो। यसको उष्णकटिबंधीय जलवायुले मुख्य रूपमा चिनीमा केन्द्रित वृक्षारोपण अर्थतन्त्रको विकासको लागि नेतृत्व गर्‍यो; पूर्वी अफ्रिकाबाट दासहरूलाई फिल्डवर्करको रूपमा आयात गरिएको थियो, त्यसपछि मले, भियतनामी, चिनियाँ र भारतीयहरू इन्डेन्टेड मजदुरहरूको रूपमा आयात गरियो।
लस्सी
लस्सीका प्रकार
आजभोली लस्सीमा विभिन्न किसिमका मरमसला तथा फलहरू हालेर तयार गरिन्छ जसमा विशेष गरेर गुलाबजल, केसर, निबुवा, आँप, स्ट्रबेरी तथा अन्य फलहरू मिसाउने गरिएको छ।
मालिकाठाटा
मालिकाठाटा जुम्ला जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
जोगमाई खोला जलविद्युत आयोजना
जोगमाई खोला जलविद्युत आयोजना इलाम जिल्लामा रहेको एक जलविद्युत आयोजना हो। जोगमाई नदीको बहाव ७.६ मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न प्रयोग गरिन्छ। यस जलविद्युत आयोजना सान्भी इनर्जी प्रालिको स्वामित्वमा रहेको छ भने यसको विकास पनि सोही कम्पनीले गरेको थियो। आयोजनाले २०७४-०१-१८ बाट विद्युत उत्पादन सुरु गरेको थियो। उत्पादन अनुमतिपत्रको म्याद २१०४-१२-२८ मा समाप्त हुनेछ। त्यसपछि यसलाई सरकारी बनाइनेछ। विद्युत् केन्द्र राष्ट्रिय प्रशासण लाइनमा जोडिन्छ र बिजुली नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई बिक्री गरिन्छ।
बाघ
बाघ (Panthera tigris) फेलिडी (Felidae) परिवारको प्यान्थरा (Panthera) वर्ग अन्तर्गत पर्ने "ठुलो बिरालो" (Big cats) समुहको सबैभन्दा ठूलो र शक्तिशाली जङ्गली जनावर हो । कुनै समय पश्चिममा टर्कि, उत्तरमा साइबेरिया देखि दक्षिणमा बालीसम्मको भूभागमा शिर्ष शिकारीको रूपमा राजगरेको यो जनावर अहिले पूर्वी र दक्षिणी एसियाका १३ देशहरूमा मात्र सिमित हुन पुगेको छ । करिब ३.३ मिटर (११ फिट) लामो शरीर, ३०० किलोग्राम (६६० पाउन्ड) तौल र ४ इन्च सम्म लामा तीखा कुकुरदाँत हुने यो जनावर एक भयानक हिंस्रक मांशहारी जनावर हो । विशाल काया र शक्तिका अलावा बाघहरू सेतो वा गाढा सुन्तला रंगको भुत्लाले ढाकेको शरीरमा हुने काला पाटाहरूका कारण पनि हेर्न लायकका हुन्छन् । बाघको शरीरमा हुने यस्ता ठाडा पाटाहरू तलतिर साँघुरिंदै गएका हुन्छन् । बाघको छाला एकदमै आकर्षक हुने भएकोले यसलाई सजावटको सामाग्रिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । यही आकर्षणका कारण पनि छाला र भुत्लाका लागि बाघको चोरी शिकारी बढिरहेको छ । अहिले विश्वमा बङ्गाली बाघ (Bengal tiger) सबैभन्दा धेरै सङ्ख्यामा पाइन्छ भने सबैभन्दा ठूलो आकार भएको बाघ साइबेरीयन बाघ हो ।
जङ्गली अवस्थामा रहेका बाघहरू १० देखि १५ वर्षसम्म बाँच्ने गर्दछन् भने खोरमा थुनेर पालिएका बाघहरू २० वर्षसम्म पनि जीवित रहने गर्दछन् । एकदमै उच्च वातावरणीय अनुकुलन क्षमता भएको यो जनावर साइबेरीयाको चिसो वातावरण देखि खुल्ला घाँसे मैदान र उष्ण सदाबहार भूभागहरूमा समेत रैथाने जनावरका रूपमा पाइन्छन् ।
बाघहरू साम्राज्यवादी र साधारणतया एक्लै बस्न रुचाउने जनावर हुन् । आफ्नो शिकार आवश्यकतालाई पुरागर्न यिनीहरूले तुलनात्मक रूपमा ठूलो क्षेत्र ओगटेका हुन्छन् । बाघको यही बानीका कारण घना आवादी भएका क्षेत्रहरूका रैथाने जनावरको रूपमा बाघले आफ्नो अस्तित्व कायम गरेको छ । बाघका आधुनिक नौ प्रजाति मध्ये तिनवटा प्रजातिहरू यस संसारबाट लोप भैसके भने अहिले सम्म अस्तित्वमा रहेका ६ प्रजातिहरू पनि लोपोन्मुख जनावरका रूपमा सुचिकृत भएका छन् । यसो हुनुको प्रमुख कारणहरु वासस्थानको विनाश, अवैद्य शिकार र आफ्नो समुहबाट एक्लिदै जानुलाई मान्ने गरिन्छ ।
ऐतिहासिक रूपमा हेर्ने हो भने बाघहरु प्राचिन मेसोपोटामीया र ककेसस् क्षेत्रमा प्रशस्तरूपमा पाइन्थे । हाल बाघको सङ्ख्यामा तिब्ररूपमा गिरावट आएको छ । एकातर्फ बाघ संरक्षणका लागि औपचारिक रूपमा पहल भैरहेको भएपनि चोरी शिकारी, वासस्थानको विनाश र सन्तान उत्पादन क्षमतामा आएको ह्रासका कारण बाघको सङ्ख्यामा अझैपनि अपेक्षाकृत वृद्धि हुनसकेको छैन ।
पृथ्वीमा पाइने जनावरहरू मध्ये बाघ एकदमै प्रशिद्ध र परिचित जङ्गली जनावर हो । प्राचिन धर्मग्रन्थहरू तथा लोककथाहरूमा पनि बाघको प्रशंगहरु उल्लेख्यमात्रामा पाइन्छन् भने आधुनिक साहित्य र चलचित्रहरूमा पनि बाघको प्रयोग गर्ने गरिन्छ । धेरै देशका झण्डाहरू, राष्ट्रिय चिह्नहरू र खेलकुदका मस्कटहरूमा बाघको आकृतिको प्रयोग भएको छ भने भारत लगायत धेरै एसियाली देशहरूमा बाघ राष्ट्रिय जनावरको रूपमा परिचित छ ।
स्वरुप
बाघहरू धेरै ठुला र बलिया हुन्छन् । यिनीहरूको गाढा सुन्तला रङ्गको भुत्लामा काला पट्टिहरू हुन्छन् र छाति सेतो हुन्छ । तर अन्य रङ्ग संयोजन पनि हुन्छन् । सेतो भुत्लामा काला पट्टिहरू भएकालाई सेतो बाघ भनिन्छ । केही बाघहरूको भने पूर्ण सेतो भुत्ला पनि हुन्छ । यिनीहरूको आँखा निलो वा हरियो रंगको हुन्छ । सेता बाघहरू सामन्यतया बङ्गाली बाघहरू हुन् ।
बाघको प्रजाति अनुसार आकार पनि फरक फरक हुने गर्दछ । हाल अस्तित्वमा रहेका बाघहरू मध्ये साइबेरियन बाघहरू सबैभन्दा ठूला बाघहरू हुन् । साइबेरीयन बाघहरू वयस्क अवस्थामा ३ मिटर सम्म लामा र ५०० किलोग्राम सम्म तौल भएका हुन्छन् ।
कालोपोतो
आँखा मुन्तिरको भागमा र गाला मा देखिने कालो रङ को पत्र लाई कालो पोतो भनिन्छ| अनुहारमा कालोपोतो आउनुको प्रमुख कारण घाम हो। घामबाट आउने परावैजनी रंगको विकिरणले कालोपोतो आउँछ। खासगरी १० देखि २ बजेसम्मको घाम छालाका लागि हानिकारक हुन्छ। यस्तो अवस्थामा विशेषज्ञलाई देखाएर सही खालको सन ब्लक क्रिम लगाउने र घामबाट बच्ने अन्य उपाय अपनाउनु पर्छ। यस्तो समस्या हटाउन पनि सागपात, पानी र फलफूल बढी खानुपर्छ। महिलामा मा हर्मन स्टेजोनमा बृद्धि हुँदा कालोपोतो बढ्छ।
बाघ
वासस्थान
बाघ मुख्यतया एसियामा, भारत देखि चीन तथा दक्षीणपूर्वी एसियामा पाईने गर्छ । बाघहरू जंगली जनावर भएकोले यो जंगलमा बसोबास गर्ने गर्छन । यिनीहरू गुफा तथा झाडीमा बस्न रुचाउँछन, जहाँ यिनीहरूको लागि पर्याप्त खाना होस तथा यिनीहरूलाई शिकार गर्न र लुक्न सजिलो होस ।
बाघका प्रजातिहरू
आधुनिककालमा बाघका ९ प्रजातिहरू मध्ये तीनवटा बाघका प्रजातिहरू लोप भईसकेका छन् । प्राचिनकाल देखि अहिलेसम्म आइपुग्दा बाघको सङ्ख्यामा अत्यन्तै ठूलोमात्रामा ह्रास आएको छ । प्राचिन कालमा साइबेरीया, इरान, अफगानिस्तान, भारत, चीन र दक्षिण पूर्वी एसियामा इण्डोनेशीयाका केही टापुहरूमा बाघहरूको उपस्थिति प्रशस्त थियो । हाल अस्तित्वमा रहेका बाघहरू मध्ये सङ्ख्याको घट्दो क्रममा तल उल्लेख गरिएको छ ।
इण्डोचीनिया बाघ  (The Indochinese Tiger) यसको बैज्ञानिक नाम Panthera tigris corbetti भएकोले यसलाई कर्बेटको बाघ भनेर पनि चिनिन्छ । यी बाघहरू कम्बोडिया, चीन, लाओस, म्यानमार, थाइल्याण्ड र भियतनाममा पाइन्छन् । यी बाघहरू बङ्गाली बाघहरू भन्दा केही साना र गाढा रंगका हुन्छन् । इण्डोचीनिया बाघका भालेहरू १५० किलोग्राम देखि १९० किलोग्राम सम्म तौल भएका हुन्छन् भने पोथी बाघको तौल ११० देखि १४० किलोग्राम मात्र हुन्छ । यीनीहरूको प्रमुख वासस्थान हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका जङ्गलहरू हुन् । अहिले करिब १२०० देखि १८००को सङ्ख्यामा इण्डोचीनिया बाघहरू अस्तित्वमा रहेको अनुमान गरिएको छ भने केही सयको सङ्ख्यामा मात्र प्राकृतिकरूपमा जङ्गलमा विचरण गरिरहेका छन् । हाल अस्तित्वमा रहेका इण्डोचीनिया बाघहरू अवैध शिकार अत्यन्तै ठूलो जोखिममा रहेका छन् । यतिमात्र नभएर आहारको अभाव पनि बाघको सङ्ख्यामा कमि आउनुको अर्को प्रमुख कारण हुनपुगेको छ । मानिसहरूले मृग, बदेल लगायतका जनावरहरूको अत्याधिक मात्रामा शिकार गर्नाले बाघहरूलाई आहारको अभाव भएको छ । त्यस्तै सन्तान उत्पादन क्षमतामा आएको कमीले पनि बाघलाई लोपको सङ्घारमा पुर्‍याएको छ । भियतनाममा मारिने बाघहरू मध्ये तिन चौथाइ बाघहरू चीनमा औषधिजन्य उत्पादनका लागि बेचिन्छन् ।
मलेशियन बाघ (Malayan Tiger) बैज्ञानिक नाम Panthera tigris jacksoniले चिनिने यी बाघहरू मुख्यगरी माले प्रायद्वीपको दक्षिणी भूभागहरूमा पाइन्छन् । अन्य बाघहरू भन्दा धेरै अर्थमा फरक भएका कारण सन् २००४ सम्म यसलाई बाघको प्रजातिको रूपमा सूचिकृत गरिएको थिएन । अमेरिकाको जेनोमिक विविधता अध्ययन प्रयोगशालाले गरेको अध्ययन पश्चात यसलाई बाघको प्रजातिकोरूपमा वर्गिकृत गरियो । ताजा गणना अनुसार करिब ६०० देखि ८००को सङ्ख्यामा यी बाघहरू अस्तित्वमा रहेको तथ्य सार्वजनिक गरिएको छ । सङ्ख्याको दृष्टिकोणले बङ्गाली बाघ र इण्डोचीनिया बाघ पछिको तेस्रो स्थानमा मलेशियन बाघ पर्दछन् । भाले बाघको तौल करिब १२० किलोग्राम र पोथी बाघको तौल १०० किलोग्राम हुने यी बाघहरू तुलनात्मक रूपमा धेरै साना हुन्छन् । मलेशियन बाघलाई मलेशियाको राष्ट्रिय जनावर मानिएको छ भने राष्ट्रिय चिह्नमा समेत यसले स्थान पाएको छ ।
सुमात्रा बाघ (The Sumatran Tiger) इण्डोनेशियाको सुमात्रा टापुमा मात्र पाइने यो प्रजातिको बाघहरूको बैज्ञानिक नाम Panthera tigris sumatrae हो । यो प्रजातिका बाघहरू अहिले अत्यन्तै लोपहुने अवस्था पुगेका छन् । यी बाघहरू हालसम्म अस्तित्वमा रहेका बाघका प्रजाति मध्ये सबैभन्दा साना बाघहरू हुन् । यो प्रजतिका वयस्क भालेहरू १०० देखि १४० किलोग्राम र पोथीहरू ७५ देखि ११० किलोग्राम सम्म तौल भएका हुन्छन् । यीनीहरू बस्ने सुमात्राका घना झाडीयुक्त जङ्गलहरू र यीनीहरूले आहारका लागि शिकार गर्ने साना आकारका जनावरसंगको अनुकुलनका कारण सुमात्रा बाघको आकार सानो भएको वैज्ञानिकहरूको विस्वास छ । अहिले करिब ४०० देखि ५००को हाराहारीमा सुमात्रा बाघहरू अस्तित्वमा रहेको अनुमान गरिएको छ, जसमध्ये प्रायजसो यस टापुको राष्ट्रिय निकुन्ज क्षेत्रमा भेटिन्छन् । भर्खरै गरिएको जिनको अध्ययनबाट यो प्रजातिका बाघहरूको बारेमा एउटा अनौठो तथ्य पत्तालागेको छ । यदि लोप भएर नजाने हो भने सुमात्रा बाघहरू पछि गएर कुनै अर्को नयाँ प्रजातिकोरूपमा विकशित हुने अनुमान उक्त अध्ययनले गरेको छ । यस तथ्यका कारण पनि यस प्रजातिका बाघहरूको विषेश प्राथमिकताका साथ संरक्षण गर्नु आवश्यक भएको अध्ययनकर्ताहरूको सुझाब छ । वासस्थानको विनाश यसको अस्तित्वको लागि प्रमुख चुनौतिको रूपमा रहेको भनिएपनि सुमात्रा बाघहरू चोरी शिकारीको प्रकोपमा समेत परेका छन् । संरक्षणका लागि प्रयास जारीरहेको भनिएपनि सन् १९९८ देखि २००० सम्म ६६ वटा सुमात्रा बाघहरु गोलिको शिकार भएकाछ्न् ।
साइबेरियन बाघ (The Siberian tiger) मन्चुरियन, कोरियन, अल्टाइक तथा उत्तर चीनिया बाघ आदि नामले चिनिने यो बाघको वैज्ञानिक नाम Panthera tigris altaicaहो । बाघको यो प्रजाति पृथ्वीको सबै भन्दा उत्तरी क्षेत्रमा पाइने बाघको प्रजाति हो । साइबेरियाको सुदूर् पूर्वी क्षेत्रमा यसलाई संरक्षित गरिएको छ । साइबेरियन बाघहरू हाल पृथ्वीमा अस्तित्वमा रहेका बाघहरू मध्ये सबै भन्दा ठूलो आकारका हुन्छन् । यो प्रजातिका पोथी बाघहरूको लम्बाइ १६० देखि १८० सेन्टिमिटर र भाले बाघहरूको लम्बाइ १९० देखि २३० सेन्टिमिटर सम्मको हुन्छ । यसका अतिरिक्त करिब ६० देखि ११० सेन्टिमिटर सम्मको सानदार पुच्छारले यसको लम्बाइ २७० देखि ३३० सेन्टिमिटर सम्मको बनाउछ । यो प्रजातिका वयस्क भालेहरूको औशत तौल २२७ किलोग्रामसम्म हुन्छ । साइबेरियन बाघहरू बाक्लो भुत्लाका लागि प्रख्यात छन्, हल्का सुनौलो रंगको हुने यीनीहरूको भुत्लामा अन्य प्रजातिको भन्दा पातलो पाटाहरू हुन्छन् । अहिलेसम्मको तथ्याङ्क अनुसार प्राक्रितिकरूपमा पाइएको सबैभन्दा ठूलो साइबेरियन बाघ ३८४ किलोग्राम तौल भएको पाइएको छ । साइबेरियन बाघको छ महिनाको डमरु एउटा वयस्क चितुवा जतिकै ठूलो हुन्छ । सन् १९९६ देखि २००५ सम्मको गणना अनुसार ४५० देखि ५००को सङ्ख्यामा साइबेरियन बाघहरू अस्तित्वमा रहेको अनुमान गरिएको छ । सन् २००९मा गरिएको जिनको अध्ययनका अनुसार साइबेरियन बाघ र सन् १९५०को अन्त्यमा लोप भइसकेको क्याश्पियन बाघ एउतै प्रजाति भएको तथ्य सार्वजनिक गरिएको छ ।
दक्षिण चीनिया बाघ (The South China Tiger) वैज्ञानिक नाम Panthera tigris amoyensisले चिनिने यो प्रजातिका बाघहरू अमोनी बाघ तथा जियामेनी बाघका नामले पनि चिनिन्छन् । हाल अस्तित्वमा रहेका बाघहरू मध्ये सबैभन्दा संबेदनशील अवस्थामा रहेका दक्षिण चीनिया बाघलाई अत्याधिक खतरमा परेका दश जनावरको सूचीमा सूचीकृत गरिएको छ । दक्षिण चीनिया बाघ सानो आकारका बाघहरू हुन्, जसका भाले तथा पोथी दुबैको लम्बाई २.२ मिटर देखि २.६ मिटर मात्र हुनेगर्दछ । यो प्रजातिका भालेहरूको तौल १२७ किलोग्राम देखि १७७ किलोग्राम सम्म र पोथीहरूको तौल १०० किलोग्राम देखि ११८ किलोग्राम सम्म हुन्छ । सन् १९८३ देखि २००७ सम्म एउटा पनि दक्षिण चीनिया बाघ देखिएनन् तर सन् २००७मा एक किसानले देखेको भन्दै केही तस्विर समेत सार्वजनिक गरिएको थियो । तर अहिले सम्म पनि ती तस्विरहरू विवादमा छन् ।
सन् १९७७मा चीनिया सरकारले बाघको शिकारमा प्रतिबन्ध लगाउने कानुनको व्यवस्था गरेपनि उक्त कानुन दक्षिण चीनिया बाघ संरक्षणका लागि मरेपछिको औषधि सावित भयो । हाल यो प्रजातिको एउटा पनि बाघ प्राकृतिकरूपमा जङ्गलमा नरहेको विस्वास गरिन्छ । संरक्षितरूपमा ५९ दक्षिण चीनिया बाघहरू यस संसारमा रहेका छन् । तर यी बाघहरू मात्र ६ वटा बाघहरूबाट उत्पादन भएका हुनाले यीनिहरूमा कुनै प्रजातिलाई निरन्तरता दिन आवश्यक जिनको विविधता नभएकोमा संरक्षणकर्ताहरू चिन्तित छन् । हाल यो बाघलाई पुन: जङ्गली अवस्थामा फर्काउनको लागि यीनिहरूको सङ्ख्या बढाउने तर्फ संरक्षणकर्ताहरू लागेका छन् ।
बाघ र मानव
विभिन्न मानवीय क्रियाकलापका कारण अहिले दिनप्रतिदिन बाघको सङ्ख्या घटिरहेको छ । आकर्षक भुत्ला तथा छालाको लागि हुने चोरी शिकारी र वनविनाशका कारण बाघ पृथ्वीबाट नै लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ ।  भारत, मलेशिया, चीन, बङ्गलादेश, इण्डोनेशीया लगायत पूर्वी र दक्षिणी एसियाका १३ देशहरूमा मात्र सिमित बाघहरुमध्ये अहिले सबैभन्दा धेरै बङ्गाली बाघहरू करिब ३५००को सङ्ख्यामा र सबैभन्दा कम दक्षिण चीनिया बाघ २० देखि ३०वटा मात्र बाँँकी रहेको अनुमान छ ।
विन्स्टन चर्चिल
विन्सटन चर्चिल (३०November, १८७४-२४ January, १९६५) बेलायतका प्रसिद्ध कूटनीतिज्ञ तथा प्रखर वक्ता थिए। यिनी दोस्रो विश्वयुद्ध ताका बेलायतका प्रधानमन्त्री थिए। प्रधानमन्त्रीको रूपमा, चर्चिलले द्वितीय विश्व युद्धमा बेलायतलाई सफलता दिलाए। चर्चिलले प्रतिनिधि सदस्य (सांसद) को रूपमा आफ्नो क्यारियरको समयमा चर्चिलले पाँच निर्वाचन क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गरे।
व्यापक रूपमा २० औँ शताब्दीको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण व्यक्तिहरूमध्ये एकलाई मानिन्छ, चर्चिल बेलायती र पश्चिमी संसारमा लोकप्रिय रहे, जहाँ उनी एक विजयी युद्धको नेताको रूपमा देखा पर्छन् जसले फासीवाद विरुद्ध उदारवादी लोकतान्त्रिक संरक्षणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। उनीहरूको धेरै पुरस्कारमा सामाजिक सुधारकर्ता र लेखकको रूपमा पनि प्रशंसा गरिएको साहित्यमा नोबेल पुरस्कार थियो। यसको विपरीत, उनका साम्राज्यवादी दृष्टिकोणहरू-ब्रिटिश साम्राज्यबाट स्वतन्त्रता खोज्ने विरोध आन्दोलनहरूको दमनमा मानव अधिकारको दुर्व्यवहारको अनुमोदनले -सम्पर्क गर्दा धेरै विवाद उत्पन्न भएको छ।
पोल्यान्ड
पोल्यान्ड (पोलिस: Polska, पोल्स्का) लाई आधिकारिक रूपमा गणतन्त्र पोल्यान्ड भनिन्छ। यो मध्य युरोपको एक देश हो जसको सिमाना पश्चिममा जर्मनी, दक्षिणमा चेक गणतन्त्र र स्लोभाकिया, पूर्वमा युक्रेन र बेलारुस, र उत्तरमा बाल्टिक सागर, लिथुवानिया, र रुस सँग जोडिएको छ। बाल्टिक सागरको यसको जल सिमाना डेनमार्क र स्विडेन सँग साझा छ। पोल्यान्डको कूल क्षेत्रफल ३१२,६८५ वर्ग किमि (१२०,७२८ बर्ग मिल) छ। जसका कारण पोल्यान्ड संसारकै ६९औं ठूलो राष्ट्र हुनपुगेको छ। यहाँको जनसङ्ख्या ३ करोड ८५ लाख भन्दा बढि छ। पोल्यान्डियालीहरू मुख्यत: ठूला सहरहरूमा बस्तछन्।
संस्कृति
पोल्यान्डको लामो इतिहास र लोक परम्परा छ - त्यौहारहरू, पारंपरिक वेशभूषाहरू, नृत्यहरू, ग्रामीण क्षेत्रमा संगीत, चित्रकारी, मूर्तिकला, वास्तुकला। मुख्य रचनाकारहरू: Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz, Fryderyk Chopin, Jan Matejko, Jacek Malczewski।
जीवनशैली
वयस्क पोल को एक ठेठ दिन समय तालिका नाश्ता, 8 घण्टा काम, दोपहर को भोजन, अवकाश र बच्चाहरु को हेरचाह, रात को खाने, मनोरंजन र नींद छ लगभग 6 घन्टा को लागि। आहार रोटी, मासु, अण्डा, तरकारी र फल हो। आराम र अवकाश गतिविधिहरु मा खेल र पर्यटन जस्तै बाल्टिक समुद्र को यात्राहरु या पहाडहरूमा (टाट्रा पर्वत) समावेश गर्दछ।
पर्यटन
Tatry माउन्टेन, को बाल्टिक सागर र प्रमुख शहर - वरस (Warszawa), कराकोव (Kraków), Wrocław, पज्नान (Poznań), Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Bydgoszcz, Toruń, Lublin, Zakopane।
सन्दर्भ
<div style="font-size:९०%">
अन्य वेबसाइटहरू
🇪🇺
अकोलवा
अकोलवा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
नयाँ पत्रिका दैनिक
नयाँ पत्रिका राष्ट्रिय दैनिक सन् २००७ मा स्थापित नेपालको राष्ट्रिय दैनिक समाचारपत्र हो यो नेपाली भाषामा प्रकाशित हुने सामचारपत्र हो। यो सामचारपत्र २,७०,००० प्रति दैनिक रूपमा छापिने गरिएको छ।
बासु चटर्जी
बासु चटर्जी भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक निर्देशक हुन्।