cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भरत जंगम
कानुन तथा संविधान विद्
वि.सं. २०५५ (सन् १९९८) देखी सर्वोच्च अदालतमा सार्वजनिक सरोकारका मुद्दा दायर गरेर विभिन्न समयमा विभिन्न निर्णय गराए । त्यस्ता मुद्दाहरूमा निम्न मुद्दाहरू महत्वपूर्ण र उल्लेखनिय छन् ।
लपहागाँउ
लपहागाँउ उदयपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
हँसुली
हँसुली महिलाले घाँटीमा लगाउने गहना हो । यो चाँदी वा सुनबाट बनाइन्छ । यो गोलाकार (हँसिया आकार) को हुन्छ । प्रायःजसो नेपालका तराई भेगका महिलाहरूले हँसुली लगाउँछन् ।
दरगाउँ
दरगाउँ रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कुलशेखर शर्मा
कुलशेखर शर्मा नेपाल राष्ट्र बैङ्कको छैठौं गभर्नर हुन् । उनको कार्यकाल सन् १९७९ देखि १९८४ सम्म रह्यो । उनका हस्ताक्षरी सम्पूर्ण राजा वीरेन्द्रको मुद्रामा मात्र रह्यो ।
युनानी सभ्यता
विश्व इतिहासमा युनान र युनानी सभ्यताको गौरवमय इतिहास रहेको छ । मेसोपोटामियाको सभ्यता, मिश्रको सभ्यता र भारतीय सभ्यता जस्तो अति प्राचीन नभएता पनि युनानी सभ्यताले आफ्नो मौलिक विशेषताहरूले विश्वलाई प्रभावित पारेको छ । युनानी सभ्यताले आफ्नो प्रतिभा मार्फत एउटा विकसित सभ्यताको निर्माण गर्यो जसले वर्तमान विश्वको सुविकसित सभ्यताको जन्म दिएको छ । युनानले युरोपियन सभ्यतालाई शृङ्गार्यो भने युरोपले विश्व सभ्यतालाई परिमार्जन गर्यो । जीवनको सम्पुर्ण क्षेत्रमा विकास गर्न र प्रभावित गर्न युनानी सभ्यता अगाडि बढेको पाइएको छ ।
भौगोलिक महत्त्व
युरोप महादेशको पश्चिमदक्षिण कुनातिर रहेको युनान एउटा सानो देश हो । यो देशको एकतर्फ जमिन र तीनतर्फ समुन्द्र फैलिएको छ । प्रत्येक भागमा आउन जान कठिन थियो । प्रत्येक भाग एक अर्को भागसँग छुट्टै रहदै आएको छ । यसको एकमात्र कारण युनानको भौगोलिक अवस्था हो । यिनै भौगोलिक बनावटले गर्दा युनानमा नगर राज्यको उत्पतिमा मद्दत पुगेको थियो । नगर राज्यको निवासहरूलाई भिन्ना भिन्नै स्वतन्त्रताको भावना जागृत भयो । व्यक्तिगत र सामुहिक स्वतन्त्रताको जग यहीँबाट सुरू भयो यी नगर राज्यहरूको स्वतन्त्रताको लागि युनानबासीहरूमा हिंसा, सङ्घर्ष र युद्धको भावना बलियो हुँदै आएको थियो । पहाडी प्रदेश भएको कारणले युनानको माटोमा उर्वरा शक्ति निक्कै कम थियो । यस्तै कारणले गर्दा युनानी बासिन्दाले वाणिज्य व्यवसायमा सजिलै रूचि देखाए । सुदूर देशहरूमा यिनीहरूले उपनिवेश स्थापित गरे र समुन्द्रमार्गबाट व्यापार गर्ने काम सुरू गरे । युनानमा राम्रा राम्रा बन्दरगाहहरूको निर्माण भइसकेको थियो । समुन्द्रमा जहाज र डुङ्गा चलाउने कामले युनानीहरूलाई परिश्रमी र मिहिनेती बनायो ।
युनानको जलवायु पनि त्यसको अनुकूल थियो । यी सम्पुर्ण व्यवस्थाले गर्दा युनानको सभ्यताको उदय र विकास गर्न सजिलैसँष सम्भव हुन सक्यो । कला साहित्यको विकािमा पनि भौगोलिक बनावटले पर्याप्त सहायता पुर्‍याएको थियो । सहजपूर्ण वातावरणले गर्दा सभ्यतालाई अगाडि बढ्न सजिलो र गतिशील हुन सक्यो । युनानको प्राकृतिक र युनानीहरूको मानसिक क्रियाशीलताले गर्दा युनानीहरूले आफ्नो साहित्य, सभ्यता र संस्कृतिलाई शृङ्गार्न मौलिक चमत्कार नै देखाएका थिए । मुख्यत युनानको भौगोलिक बनावट नै यो देशको संवेदनशीलता र समृद्धशाली बन्न पुग्यो ।
युनानीको इतिहास
युनानको इतिहास त्रिटको सभ्यतासँग सम्बन्ध रहेको छ त्रिट सभ्यताको विनाश चीनका एकथरी जातिले गरे । ईसाभन्दा लगभग १५०० वर्ष पूर्व अनेक आर्य जातिहरूले युनानको विभिन्न शाखामा प्रवेश गरे । यिनीहरूमा हेलेनीज, फोनेरिलन, एकियन, ब्रेरियन र आयो नियम प्रमुख थिए । एकपयन र आयोनियम एउटै शाखाका थिए । त्यसभन्दा पनि प्रारम्भमा नै हलेनिज शाखाको प्रधानता रहेको थियो । त्यसैले गर्दा युनानी सभ्यतालाई हेलेनिस्टिक सभ्यताको नामले चिनिन्छ । आयोनियमहरू वा एकीयनहरू मुख्य स्थल एहिकामा रह्यो । यहीँबाट यिनीहरूले एथेनियम संस्कृतिको सम्बर्द्धन गरेका थिए । डोरियनहरूको केन्द्रस्थल पेलोपोनेसिया रह्यो । यहाँ नै यी डोरियनहरूले स्पार्टन संस्कृति (Spartan Culture) लाई समृद्ध गरे । यी विभिन्न आईसाखाहरूको नेतृत्व प्रमुख नेताहरूले गरेको थिए । भाभारतीय आर्यहरू भन्दाभिन्दै प्रकारले यी युनानी आर्यहरूले युनान देशमा आफ्नै ढङ्गद्वारा नयाँ सङ्गठन गरे यिनीहरूको कुशल नेतृत्वले युनानको प्रगति शिघ्रताले सम्पन्न भयो । यिनै प्रगतिको कारणले केही दिनमै युनान विश्वको श्रेष्ठ र सम्बर्द्धनशील राष्ट्रहरूमा गनिन थाल्यो ।
अविकसित युग
ईसा भन्दा १००० वर्ष अगाडि युनानको इतिहासमा एउटा अन्धकारमय युग सुरू भएको थियो जुन युगलाई अविकसित युग भनेर सम्बोधन गर्न सकिन्छ । यस युगका आयोनियम र डोरियन आर्य जातिहरूको सम्बोधनमा विशेष ज्ञान, होमरको रचना इलियड र ओडेसीबाट प्राप्त हुन्छ । त्यसैकारण यस युगलाई `होमर युग´ पनि भनिन्छ । अर्को शब्दमा यस युगलाई वीरगाथा काल पनि भनिन्छ । किनकि यी दुइटै महाकाव्यमा युद्ध र विजयीको रोमाञ्चकारी कथाहरूको वर्णन गरिएको छ । यस युगमा नगर राज्यहरूको द्रुतगतिमा निर्माण भयो र युद्ध अस्त्रहरूको पनि निर्माण भयो । प्रत्येक नगरको एउटा सम्राट वा सरदार हुन्थ्यो । उनीहरूको शासनको सुरक्षा सेनामा निर्भर रहन्थ्यो । सेनापतीले सेनालाई सञ्चालन गर्दथे । त्यस समयमा भाला, बर्छा, ढाल, कवच र रथद्वारा युद्ध हुन्थ्यो । राजाले शासन सञ्चालन गर्दा सामन्तहरू र पुरोहितहरूसँग सल्लाह लिएर गर्दथ्यो । तैपनि युनानमा कुनै शक्तिशाली राष्ट्रको निर्माण सम्भव भएन । राजनितीक सुव्यवस्था सही रूपबाट स्थापित हुन सकेन । राज्यको रूपरेखा अस्तव्यस्त थियो । तैपनि अनेक अर्थबाट यिनीहरूमा एकता कायम थियो । राजनैतिक विषमताको बीचमा पनि यिनीहरूको बीच सांस्कृतिक सहयोग हुर्किरहेको थियो । सामूहिक रूपमा युनानीहरू एउटा निश्चित स्थानमम एकत्र भएर खेलकुद तथा मेलाहरूको आयोजना गर्दथे । खेलकुद र व्यायामले गर्दा उनीहरूमा एकताको सञ्चार भइरहेको हुन्थ्यो ।
युनानीहरूले लाखौं प्रयत्न गर्दम पनि यो युग निक्कै कठिन सङ्घर्षशील र दुःखद नै रह्यो । कृषियोग्य पर्याप्त भूमि नभएकोले जनताको आर्थिक कठिनाइ बढ्दै गयो । गरिबीले भयाङ्कर रूप धारणा गर्यो । केही युनानीहरूले व्यापारको विकास तर्फ ध्यान दिए । यसले गर्दा उपनिवेशवादलाई प्रश्रय मिल्यो । यस कार्यले युनानीहरूको अनेकौँ समूह एसिया, अफ्रिका र युरोपको अनेकौँ ठाउँहरूमा गए । यिनिहरूले यहाँको भू-भागमा आफ्नो उपनिवेश कायम गरे र व्यापारलाई बढाए । सामूहिक व्यापार र जहाज निर्माण कला तीब्र गतिले विकास भयो । साथै यस युगमा धनी र गरिब दुई वर्गको पनि शीघ्र विकास भएको थियो । व्यापारको विकास भएको कारणले गर्दा एउटा वर्गको हातमा सम्पत्तिको एकीकरण हुन पुग्यो । यिनै धनी र समृद्धशाली व्यक्तिको शोषणले अर्को अभाव ग्रस्त गरिब वर्गको उदय भएको थियो । यसरी युनानी सभ्यताको यो युगमा दुई वर्ग बीचमा सङ्घर्ष सुरु भएको थियो ।
निरङ्कुश युग
उनिवेश, व्यापार र धनको वृद्धिले गर्दा धनी र गरिबको बीच युनानमा सङ्घर्षले उग्र रूप लिन पुगेको थियो । धनीहरूले आफ्नो स्वार्थ वृद्धि गर्नका लागि राजनीतिमा हस्तक्षप गर्न सुरू गरे । शासन सूत्र सम्हाल्ने कोसिस पनि गर्न थाले । सम्पुर्ण सामाजिक र राजनीतिक अधिकार हातमा लिएर धनी वर्गले युनानको सार्वजनिक जीवनमा गतिरोध उत्पन्न गरिदिए । सर्वसाधारणलाई मनपरि रूपबाट काममा खटाउने र उनीहरूलाई दास बनाउनु नै उनीहरूको मुख्य अपराधिक धन्धा (व्यवसाय) थियो । गरिबहरूबाट अतिशय रूपमा ब्याज असुल गर्दथे । प्रशासन र राज्यसत्तामा पनि यिनीहरूले आफ्नो अधिपत्य जमाए । यी आतातायी र स्वेच्छाचारी धनिहरूले गरिबहरू र अभावग्रस्त व्यक्तिहरूलाई नराम्रो रूपले शोषण सुरू गरे । यिनीहरूको शासनकाल युनानको इतिहासमा निरङ्कुश शासनकालको रूपमा प्रख्यात रहेको छ । तापनि यस युगमा पनि केही महत्त्वपूर्ण काहरू भए । केही शासकहरूले सर्वसाधारण जनतालाई ध्यानमा राखेर आफ्नो नीति निर्धारण गरे । केही समयको अनुभवपछि यस युगका शासकहरूले भूमि नभएका गरिबहरूलाई जमीन बाडिदिएफ, बेरोजगारहरूलाई काम दिए र दास प्रथालाई बन्द गर्ने तर्फ कदम उठाए । कर्जा र ब्याज नियम कानुनमा परिवर्तन ल्याए । सरदारहरूको असीमित शक्तिलाई नियन्त्रण गर्नका लागि यस युगका शासकहरूले नयाँनयाँ कानुन बनाए । यस युगको उत्तरद्धमा युनानको निर्माण र जनतन्त्रात्मक जीवनपद्धतीको विकासमा ठूलो रूपमा सहायक साबित भयो । स्वच्छाचारीता र निरङ्कुशताको यस युगमा पनि युनानको विशेष रूपमा प्रगति नै भयो ।
युनानका महत्त्वपूर्ण युद्धहरू
नगर राज्यहरूका बीचमा भएको आपसी सङ्घर्ष र द्वन्द्वले गर्दा युनानको पतन भएको थियो ।
पेलोपोनेसियनको युद्ध
एथेन्स र स्पार्टा मिलेर पर्सियालाई हराए पनि पछि युद्ध सकिएपछि यी दुवै राज्य बिच एकअर्काका शत्रु भए । ४३२ देखि ४०४ इ.पू. सम्ममा यी दुई राज्यका बीच २७ वर्ष लामो युद्ध चलेको थियो । यस युद्धलाई पेलोपोनेसियनको युद्ध भनिन्छ । यश युद्धमा एथेन्सको हार भएको थियो ।
स्पार्टा
स्पार्टाको सङ्गठन युनानको सम्पूर्ण नगर राज्यहरू भन्दा भिन्नै प्रकारको थियो । यहाँका बासिन्दाहरू डेरियन जातिका थिए । यिनीहरूको शासन सुरूदेखिनै स्वच्छाचारी रह्यो । यिनीहरूको सिमाना सुरक्षित थिएन । बाह्य शक्तिहरूको आक्रमण बारम्बार हुने डर थियो । लाइकरगस नामक प्रतापी व्यक्तिले स्पार्टा बासीहरूलाई एकीकृत गरी स्पार्टाको सङ्गठन गरेका थिए ।
यहाँको शासन पूर्णरूपमा स्वेच्छाचारी रहेको थियो । दोहोरो रूपमा राजतन्त्रात्मक शासन प्रणाली थियो । यहाँ राजाहरूले वंशानुगत रूपबाट शासन गर्दथे । यस राज्यको नीतिनीयम तथा कानुन निर्माणको आफ्नै खाले छुट्टै विशेषता रहेको थियो । स्पार्टाको सङ्गठन एउटा सैनिक राज्यको रूपमा भएको थियो । यहाँका सम्पूर्ण नागरिकहरूले सैनिक जीवनको शिक्षा अनिवार्य रूपमा प्राप्त गर्नु पर्दथ्यो । स्पार्टाका प्रत्येक नागरिक वीर, धीर र ओजस्वी बन्नु पर्दथ्यो ।
नवराज सुब्बा
शिक्षा
उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट जनस्वास्थ्य र नेपालीमा स्नातकोत्तर तथा स्वास्थ्य मनोविज्ञानमा विद्यावारिधि गरे । उनले लेखन ७० को दशकमा सुरु गरेता पनि समाजशास्त्र समेतको अध्ययन गरेर मात्र सन् २००० पछि उनले पुस्तकाकार कृतिहरू प्रकाशमा ल्याएको भन्ने उनको भनाई रहेको छ ।
अध्ययन अनुसन्धान
उनले नेपालको जनस्वास्थ्य र स्वास्थ्य मनोविज्ञान क्षेत्रका विभिन्न शिर्षकहरूमा अध्ययन गरी लेख तथा शोधपत्रहरू अन्तराष्ट्रिय जर्नलहरूमा प्रकाशित गरेका छन् ।
साहित्यिक क्षेत्र
बेलायत स्थित अनलाईन नेपाली साहित्य मञ्चले सन् २००७ मा पहिलो अनलाईन वेभक्याम विश्व कविता प्रतियोगिता आयोजना गरेको थियो । प्रतियोगितामा २७ देशका १०३ जना प्रतियोगी सहभागी थिए । विराटनगर नेपालबाट अनलाईन वेभक्याममा सहभागी कवि नवराज सुब्बा प्रतियोगितामा प्रथम भए । यसले सुब्बाको चर्चा चुलियो । उनका कविताहरु अंग्रेजी र वंगला भाषामा पनि अनुवाद गरिएका छन् । कवि वैरागी काइँला नवराज सुब्बाकालाई सरल तर गहिरो मान्छे भन्नु हुन्छ र लेखनको भाषा पनि सरल छ भन्दै कविता सरल र गहन रूपमा लेख्ने काम कठिन कार्य हो जो सुब्बाले गरेका छन् भन्नु हुन्छ । भाषाशास्त्री बालकृष्ण पोखरेल नवराजका कवितामा नकारात्मक ब्यापार पाईदैनन् र उनले सफलताको एउटा चचुरो चुमेका छन् भन्नुहुन्छ । समालोचक डा. गोविन्दराज भट्टराई नवराज सुब्बालाई आमा, देशप्रेम र सीमान्तकृत समुदायका विषयमा लेख्ने एक शक्तिशाली कविका रूपमा लिएका छन् । यसैगरि समालोचक लीला लुइँटेल नवराजका कवितामा नारीलाई सम्मान गरिएको छ उच्च स्थान दिइएको छ भन्नु हुन्छ । समालोचक डा. कृष्णप्रसाद दाहाल नवराजका कवितामा उच्च, उदात्त र स्वाभीमानी जीवनमूल्यको प्रतिबिम्बन भएको पाइन्छ भन्नुहुन्छ । समालोचक दधिराज सुबेदी सुब्बालाई हिजैको परिवेशमा जन्मिएका भए सिद्धिचरण श्रेष्ठ, हरिभक्त कटुवाल र भूपी शेरचन पछिका पङ्तिमा उनको नाम दरिने थियो भन्नु हुन्छ । आख्यानकार परशु प्रधान भन्नु हुन्छ– नवराज सुब्बा दक्ष र राम्रा कवि मात्र होइनन् राम्रा निबन्धकार पनि हुन् । उनी राम्रा प्रशासक मात्र होइनन् राम्रा मानवतावादी पनि हुन् । राम्रा गीतकार मात्र होइनन् राम्रा गायक पनि हुन् । उनीभित्र सर्वतोमुखी प्रतिभा छ । त्यसलाई बेलैमा चिनेर कदर गर्न जान्नु पर्छ । हाल नवराज सुब्बाको कृतीत्व तथा ब्यक्तित्वको बारेमा विभिन्न शोधार्थीहरूले त्रिभुवन विद्यालयमा अध्ययन गरिरहेका छन् ।
साङ्गीतिक क्षेत्र
बरिष्ठ गीतकार रत्न समशेर थापाले नवराज सुब्बाका गीतहरु राष्ट्रियभावनाले ओतप्रोत छन् जो सबै देशभक्त नेपालीले सुन्नै पर्ने बताउनु हुन्छ । अर्का बरिष्ठ गीतकार किरण खरेल भन्नुहुन्छ सुब्बाका गीतमा त्यो साहित्यिक गहिराई छ जसले गीतलाई गम्भीर बनाएको छ । अर्का बरिष्ठ गीतकार कालीप्रसाद रिजालले सुब्बाका गीत नेपाली गीतसंगीत क्षेत्रका अमूल्य निधिका रूपमा रहने छन् भन्नु भएको छ ।
(देशको माया देशभक्ति गीति एल्बम सन् २००९)
जनस्वास्थ्य क्षेत्र
जनस्वास्थ्य क्षेत्रमा उनका पुस्तकहरु प्रकाशित छन् । कृतिहरू
एकतिन
एकतीन नेपालको मेची अञ्चलको पाँचथर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १०३१ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार एकतीनको जनसङ्ख्या ५५४२ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
कुसापानी
कुसापानी दैलेख जिल्लाको एक गा.वि.स.हो।
राजकपोत
राजकपोत नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा माउन्टेन इम्पेरियल पिजन (Mountain Imperial Pigeon) भनिन्छ ।
मरेङ
मरेङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र लुम्बिनी अञ्चलको अर्घाखाँची जिल्ला जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)
केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग नेपालमा तथ्याङ्कको सङ्कलन, समेकन, प्रशोधन, विश्लेषण, प्रकाशन र प्रसारको लागि केन्द्रीय निकाय हो। यसको मुख्य काम नेपाल सम्बन्धी विभिन्न तथ्याङ्कीय अनुसन्धान र त्यसको प्रकाशन गर्नु हो, जस मध्ये नेपालको समग्र जनसङ्ख्या गणना र जनसाङ्ख्यिकीय अध्ययन सबैभन्दा प्रमुख काम हो ।
इतिहास
केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग सन् १९५९ नेपालको राष्ट्रिय योजना आयोग अन्तर्गत स्थापित भएको थियो, जसको नेतृत्व नेपालका प्रधानमन्त्रीले गर्नुहुन्छ। सन् २०१५ अघि, नेपालका विभिन्न सरकारी निकायहरूले आवश्यकता अनुसार आफैँ तथ्याङ्कहरू सङ्कलन गरे। जसले गर्दा तथ्याङ्कीय जानकारीमा असङ्गति निम्त्यायो, जसका लागि विभागले प्रक्रिया सुधार गर्न आह्वान गर्यो, जुन सन् २०१७ सम्ममा हेर्दा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन्।
विभागको मुख्य कार्यहरूभित्र सरकारलाई सार्वजनिक नीति योजना निर्माण सहयोग पुर्‍याउन तथ्याङ्कहरू उपलब्ध गराउने, सामाजिक आर्थिक तथ्याङ्क सङ्कलन र विश्लेषण गर्ने, र विश्वसनीय तथ्याङ्क सङ्कलन र कार्यान्वयनको लागि विधि विकास गर्ने पर्दछन्।
वि.सं. २०७२ सालको (अप्रिल २०१५) नेपालको भूकम्प पछि, यस विभागले संयुक्त राष्ट्र संघको समन्वयमा भूकम्प पीडितहरूलाई सहयोग र क्षतिपूर्ति दिनका लागि नेपाल सरकारलाई तथ्याङ्क उपलब्ध गराउन क्षतिको बारेमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो।
रूपटार
रूपटार उदयपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
इन्टरनेट तटस्थता
इन्टरनेट तटस्थता एक सिद्धान्त हो । जसमा सबै इन्टरनेट सम्बन्धी सेवाहरू र इन्टरनेट डेटा प्रवाहलाई सबै सेवा प्रदायक र सरकारले बराबरी ब्यवहार गर्नु पर्छ र भेदभाव गर्न पाइँदैन ।
मैदी, धादिङ
मैदी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, धादिङ जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
दुरागाउँ
दुरागाउँ रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मिशेल मोनाघन
मिशेल लिन मोनाघन (Michelle Lynn Monaghan; जन्म २३ मार्च १९७६) एक अमेरिकी अभिनत्री हुन् जो मिशन: इम्पसिबल III, किस किस बैंग बैंग, गोन बेबी गोन, मेड अफ अनर, द हार्टब्रेक किड, ईगल आई र सोर्स कोडमा अभिनयको लागि जनिने गर्छिन्।
जीवनी
उनको जन्म मार्च २३, १९७६मा विन्थ्रोप, आयोवा, अमेरिकामा भएको थियो। उनका बब र जोन नाम गरेका दुई भइहरू रहेका छन् । उनले कोलम्बिया कलेजमा पढिन र त्यहीबाट मोडलिङ सुरु गरिन् । सन् २०००मा उनले एक पार्टीमा पिटर वाइट सँग भेटिन् र ५ वर्ष पछि अगष्ट २००५ मा विवाह गरिन् । उनका दुई सन्तानहरू छन् ।
देउपुर, पर्वत
देउपुर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, पर्वत जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
मुरलिभज्याङ
मुरलिभज्याङ धादिङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
नेपाल प्रताप भास्कर
नेपाल प्रताप भास्कर नेपालको विभूषण हो। यो केवल विदेशी राजतन्त्र र नेपाली शासन प्रभुत्वलाई दिइएको नेपालको उच्च सम्मान हो। यसलाई २५ डिसेम्बर १९६६ मा राजा महेन्द्र वीर विक्रम शाह देव द्वारा स्थापित गरिएको थियो।
प्रापकहरू
श्रेणी : नेपालको विभुषण
पहाडी हलेसो
पहाडी हलेसो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा वेज टेल्ड ग्रिन पिजन (Wedge-tailed Green Pigeon) भनिन्छ ।
एलिसिया किज
यी पनि हेर्नुहोस्
सुपर बोलमा राष्ट्रिय गान गाँउदै एलिसिया किज, २०१३
१५ असार
१५ असार वा असारे १५ असार महिनाको पन्ध्रौँ दिन हो। यो दिन नेपालमा राष्ट्रिय धान दिवसका रुपमा पनि मनाउने गरिन्छ।
डमरू
डमरु एक प्रकारको बाजा हो । समातिने माझ भाग झिनो भएको, दुईतर्फ फराक मुखमा छालाले मोरेको र हल्लाउँदा दुई तुनामा झुन्डिएका गेडाले ठोकिएर बज्ने माटो, काठ वा धातुले बनेको धार्मिक बाजा हो । यसलाई डिबडिबे पनि भनिन्छ । पाटे सिउँडीको आँख्ला बीचमा पारेर भित्र कछुवाका हाड राखेर पाहा र सर्पको छालाले मोरिएपछि र भांग्रे सिस्नु (Girardinia diversifolia) को धागोमा बज्राक्ष उनेपछि तान्त्रिक डमरु बन्दछ । यो महादेवको प्रिय बाजा मानिछ|
डमरु जोगी, तमासे र चटकेहरूले बजाउनाका साथै पूजाआजा, चाडपर्वमा पूजाकोठा, गुम्बा र मन्दिरमा तथा दसैंमा प्रायः घरैपिच्छे पनि बजाउने गरिन्छ ।
तिलक बहादुर रावल
डा. तिलक बहादुर रावल नेपाल राष्ट्र बैङ्कको एघारौँ गभर्नर हुन् । उनको कार्यकाल सन् २००० देखि २००५ सम्म रह्यो । केही समय भ्रष्टाचार मामिलामा परी वर्खास्त हुँदा दिपेन्द्र पुरुष ढकाललाई गभर्नर नियुक्त गरिएको थियो । तर पछि उनलाई पुनर्वहाली गरियो ।
त्रिशक्ति पट्ट
त्रिशक्ति पट्ट नेपालको विभूषण हो। यस पदकलाई पहिलो पटक विक्रम सम्वत १९३६ मा राजा त्रिभुवन बिर बिक्रम शाह देव द्वारा स्थापित गरिएको थियो।
श्रेणी : नेपालको विभुषण श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
खड्काबाडा
खड्काबाडा दैलेख जिल्लाको एक गा.वि.स.हो।
सुइरोपुच्छ्रे हलेसो
सुइरोपुच्छ्रे हलेसो (वैज्ञानिक नाम: Treron apicauda) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा पिन टेल्ड ग्रिन पिजन (Pin-tailed Green Pigeon) भनिन्छ ।
स्यारोन मिचेल
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 स्यारोन मिचेल एक पूर्व अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
प्रेस काउन्सिल नेपाल
परिचय
नेपालमा २०१४ सालमा गठित प्रेस कमिसनको प्रतिवेदनका आधारमा २०२४ सालमा प्रेस सल्लाहकार समिति गठन भयो । २०२७ सालमा नाम परिवर्तन गरी प्रेस सल्लाहकार परिषद् नामकरण गरियो । त्यसपछि छापाखाना र प्रकाशनसम्बन्धी ऐन, २०१९ को दफा ३० क बमोजिम वि.सं. २०२७ असोज ६ गते प्रेस काउन्सिल नेपालको विधिवत् स्थापना भएको हो । प्रेस काउन्सिल ऐन, २०४८ को दफा ६ बमोजिम १ जना अध्यक्ष र ९ जना सदस्य नेपाल सरकारले बढीमा ४ वर्षका लागि नियुक्त गर्नसक्ने र नेपाल पत्रकार महासङ्घको सभापति÷अध्यक्ष पदेन–सदस्य, सूचना विभागका महानिर्देशक सदस्य–सचिव रहने गरी काउन्सिलको गठन हुने व्यवस्था रहेको छ । हालको प्रेस काउन्सिल नेपाल प्रेस काउन्सिल ऐन, २०४८ बमोजिम पत्रकारिताको पेशागत उच्चतम् आचरण कायम राखी स्वस्थ, स्वतन्त्र र उत्तरदायी पत्रकारिताको विकास तथा सम्वद्र्धन गर्न अविछिन्न उत्तराधिकारवाला एक स्वशासित र संगठित संस्थाको रूपमा गठन भई सञ्चालनमा रहेको छ ।
सञ्चारमाध्यमको अनुगमन, मूल्याङ्कन गरी मर्यादीत तथा जिम्मेवार बनाउन प्रेस काउन्सिल नेपालको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । प्रेस काउन्सिल ऐन, २०४८ बमोजिम पत्रकारिताको पेशागत उच्चतम आचरण कायम राखी स्वस्थ, स्वतन्त्र र उत्तरदायी पत्रकारिताको विकास तथा सम्वर्दनका लागि प्रेस काउन्सिलको स्थापना भएको र यसैका लागि क्रियाशील रहेको छ । २०४८ सालमा ऐन जारी भएतापनि प्रेस काउन्सिलको स्थापना २०२७ असोज ६ गते भएको हो ।
पत्रकार आचारसंहिताको पालनाबाट मर्यादित, जिम्मेवार पत्रकारिताको विकास गर्ने, प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षण संम्बद्र्धन गर्दै पत्रकार आचारसंहिता पालना गर्न उत्प्रेरित गर्नुका साथै नेपाल सरकार र सञ्चारमाध्यामका बीच पुलको रूपमा कार्य गर्ने अहम जिम्मेवारी काउन्सिलको रहेको छ ।
काउन्सिलले पत्रकार आचारसंहिता उल्लङ्घनका विषयमा उजुरी सुन्ने, सो उपर अध्ययन अनुसनधान गरी आवश्यक कारवाही गर्ने, आचारसंहिता सम्बन्धी जागरण अभियान सञ्चालन गर्ने, आसञ्चारमाध्यममा आचारसंहिताको अनुगमन गर्ने, पत्रकारितको विकासका लागि सरकारलाई सुझाव दिने प्रमुख कार्यहरु गर्दै आएको छ ।
उद्देश्य
प्रेस काउन्सिल ऐन, २०४८ ले काउन्सिलका उद्देश्यहरू देहायबमोजिम निर्धारण गरेको छः
सम्पर्क ठेगाना
प्रेस काउन्सिल, नेपाल गोश्वारा हुलाक पोष्ट बक्स नं. ३०७७, सञ्चार ग्राम, तिलगंगा, काठमाण्डौ, नेपाल फोन: ००९७७-१-४११२६७८, ४११२७९९ फ्याक्स: ००९७७-१-४११२६९४ ईमेल: presscouncilnepal@gmail.com
पत्रपत्रिका व्यवस्थापन प्रणाणीको लागिः http://newspapers.presscouncilnepal.org
आधिकारीक वेबसाईट
www.presscouncilnepal.org
देउराली, रामेछाप
देउराली, रामेछाप रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सुलिगाँड झरना
सुलिगाँड झरना समुद्र सतहबाट ३ हजार ६ सय १३ मीटरको उचाइमा छ । यो झरना डोल्पा जिल्लाको फोक्सुण्डो तालबाट निस्केको छ । यसको छाँगो १६८ मीटर (५५० फीट) लामो छ । यो नेपालको सबभन्दा उच्च स्थानमा रहेको झरना हो ।
६ साउन
६ श्रावण वा साउन ६ गते साउन महिनाको छैठौं दिन हो ।
मृत्यु तिथि
]
ओयाम
ओयाम नेपालको मेची अञ्चलको पाँचथर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
दिपेन्द्र पुरुष ढकाल
दिपेन्द्र पुरुष ढकाल नेपाल राष्ट्र बैङ्कको बार्हौं गभर्नर हुन् । उनको कार्यकाल सन् २००० देखि २००१ सम्म रह्यो । तिलक बहादुर रावल वर्खास्त हुनासाथ उनी नियुक्त भएका थिए । पछि पुनः तिलक बहादुर रावललाई पुनर्वहाली गरिँदा उनलाई अन्य पदमा स्थानान्तरण गरियो ।
मयंखु
मयंखु उदयपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
देउराली, पर्वत
देउराली नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, पर्वत जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
संयुक्त वाम मोर्चा (नेपाल, वि.सं. २०४६)
संयुक्त वाम मोर्चा नेपालमा पञ्चायती शासन व्यवस्थाको बिरोध गर्ने कम्युनिष्ट पार्टीहरूको गठबन्धन थियो। संयुक्त वाम मोर्चा बि.सं. २०४६ मा बनेको थियो र नेपाली कांग्रेससँग मिलेर आन्दोलन गरेको थियो । २०४६ को जनआन्दोलन ले पञ्चायती शासन व्यवस्थाको  अन्त्य गरी बहुदलीय निर्वाचनको बाटो ल्यायो। संयुक्त वाम मोर्चाका घटकहरू थिए:
संयुक्त वाम मोर्चाकी नेतृ नेकपा (मार्क्सवादी)की सहाना प्रधान थिइन् । २०५९ मा संसद विघटन र राजाको प्रत्यक्ष शासन पछि, पाँच साना वाम दलहरूले संयुक्त वाम मोर्चा (नेपाल) (२०६२/६३) लाई परिचालन गरे। सन् २०६२ मा तीमध्ये चार दल दुई पार्टीमा गाभिएपछि संगठन तीन दल बनेको थियो ।
बाह्रदशी गाउँपालिका
बाह्रदशी गाउँपालिका (अंग्रेजी: Barhadashi Rural Municipality) झापा जिल्लामा  अवस्थित छ ।   वि.सं. २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा झापा जिल्लामा साविकको राजगढ, चकचकी र डाँगीबारी गाउँ विकास समितिहरूलाई बाह्रदशी गाउँपालिका बनाइएको हो । बाह्रदशी गाउँपालिकाको कूल क्षेत्रफल ८८.४४ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिका ७ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ३३,६५३ रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा हल्दीबारी गाउँपालिका र बिर्तामोड नगरपालिका, पश्चिममा झापा जिल्ला, उत्तरमा कन्काई नगरपालिका तथा दक्षिणमा कचनकवल गाउँपालिका सम्म फैलिएको छ ।
डिप्रेसन
डिप्रेसन भनेको खाली मन उदास हुनु मात्र नभइ त्यस भन्दा अझ बढी हो । यो मधुमेह, उच्च रक्तचाप, हृदयरोग आदि जस्तै एउटा रोग हो । यो रोगले हाम्रो सोचाई, भावना तथा व्यवहारमा असर गर्दछ । डिप्रेसन वा उदासिनता मानिसलाई हुने प्रमुख रोगहरूमध्ये एक हो । डिप्रेसन एउटा कडा रोग हो जसले पीडित व्यक्तिलाई मात्र नभएर उसको परिवार तथा समाजलाई समेत असर पुयाउँछ । यो रोग हरेक देश र समाजमा व्याप्त छ । कुल जनसङ्ख्याको करिब १५ प्रतिशत मानिसहरू जीवनमा कमसेकम एक पल्ट डिप्रेसन शिकार भएको पाइन्छ । यो सम्भावना महिलाहरूमा अझ बढी हुन्छ । डिप्रेसन भएका मध्ये १५ प्रतिशत रोगीहरूले आत्महत्या गर्ने सम्भावना रहन्छ । खासगरी डिप्रेसनका रोगीहरू मुटुको रोगले मर्ने सम्भावना रहन्छ । त्यसैले समयमै नजिकको मानसिक रोग विशेषज्ञलाई भेटेर परामर्श लिनु राम्रो हुन्छ । मानसिक रोग विशेषज्ञले डिप्रसनको उपचार औषधि र मनोवैज्ञानिक उपायले गर्दछन ।
डिप्रेसनका कारणहरू:
☼ वंशाणुगत ☼ जीवनका तनावपूर्ण घटनाहरू जस्तै प्रीयजनको मृत्यु, वियोग आदि । ☼ केही औषधीहरू खास गरी रक्तचापका बिरामीलाई दिइने औषधी र स्टेरोइड औषधीहरूले डिप्रेसन गराउनसक्छ । ☼ लामो समयदेखि मधुमेह, मृगौला, फोक्सो आदिको रोगबाट ग्रसित मानिसहरूलाई पनि डिप्रेसन हुन सक्छ । त्यस्तै थाइरोइड ग्रन्थीको गडबडीले पनि डिप्रेसन हुने सम्भावना धेरै हुन्छ ।
डिप्रेसनका लक्षणहरू:
☼ मन उदास वा दिक्क भइरहने, कुनैपनि कुरामा चाख नलाग्ने, कमजोरी वा थकावट महशुस भइरहने । ☼ खुसीहुनुपर्ने कुरामा पनि खुसीहुन नसक्ने हिनताबोध हुने, एकाग्रता तथा सोच्ने र सम्झने क्षमतामा कमी हुने । ☼ निन्द्रा नलाग्ने वा निन्द्राले चाँडै छोड्ने, यौनइच्छामा कमी हुने, खाना खान मन नलाग्ने । ☼ भविश्यप्रति नैराश्यता छाउने, बाँच्नु बेकार छ भनेर मर्ने इच्छा पलाउने तथा आत्महत्याको विचार आउने । ☼ टाउको, पेट, छाती वा हातखुट्टा दुख्ने, अपच हुने, महिलाहरूको मासिकस्राव अनियमित हुने जस्ता लक्षण देखा पर्छन । ☼ केटाकेटीहरूलाई डिप्रेसन भएमा  खेल्न नमान्ने, झगडा गर्ने, विद्यालय नजाने जस्ता लक्षण पनि देखा पर्छन । ☼ धेरै कडा डिप्रेसन भएको अवस्थामा हलचल नगरी बसी रहने, खाना खाँदै नखाने वा बोल्दै नबोल्ने पनि हुन सक्छ ।
डिप्रेसनको पहिचान गर्ने तरिकाहरू:
☼ सामान्य डिप्रेसन रागको पहिचान लक्षणहरूका आधारमा गरिन्छ । तर केही अवस्थाहरूमा थप जाँचहरूको पनि आवस्यकता पर्छ । जस्तै थाइरोइड ग्रन्थीको जाँच, टाउकोको सिटीस्क्यान र अन्य जाँच पनि गर्न सकिन्छ
परिवार र साथीभाइको भूमिका:
☼ आफनो परिवार र मित्रमा डिप्रेसनको लक्षण देखिएमा उसलाई उपचार गर्नका लागि प्रोत्साहित गर्नुपर्छ । यो धेरै जनालाई हुने समस्या हो र उपचारले राम्रो हुन्छ र उपचारको लागि चिकित्सकको मद्दत लिनु कमजोरीको लक्षण होइन भन्नेकुरा राम्ररी सम्झाउनु पर्छ । ☼ डिप्रेसन भएका मानिसहरूसँग समय बिताउनुहोस, उनीहरूसँग गफ गर्नुहोस र उनीहरूलाई हौसला प्रदान गर्नुहोस । ☼ उनीहरूले राम्ररी भोजन गरे–नगरेको ख्याल र्नुगर्नुहोस र उनीहरूलाई जाँड, रक्सी खानबाट निरुत्साहित गर्नुहोस । ☼ उनीहरूले आत्महत्याको कुरा गरेमा त्यस कुरालाई गम्भिरताकासाथ लिनुहोस । यो कुरा चिकित्सकलाई बताउनुहोस तथा बिरामीलाई कडा निगरानीमा राख्नुहोस । ☼ बिरामीलाई बिष, डोरी र हातहतियारको पहुँचबाट पर राख्नुहोस । ☼ चिकित्सकले लेखेबमाजिमको औषधि बिरामीले खाएको छ की छैन भनेर हेर्नुहोस । यदि खाएको रहेनछ भने उसलाई आफनो निगरानीमा खुवाउनुहोस ।
नाभिकीय प्रतिक्रिया
नाभिकीय प्रतिक्रिया त्यो प्रक्रम छ जसमा मा दुई नाभिक वा नाभिकीय कण आपसमा  टक्कर गर्नका पछि नये उत्पाद बनाउँदछन्। सिद्धान्ततः नाभिकीय प्रतिक्रियामा  दुइभन्दा अधिक नाभिक पनि भाग लिन सक्छन् किन्तु दुइभन्दा अधिक नाभिकहरुका एकैचोटी टक्राउने प्रायिकता धेरै कम हुन्छ, यस कारण यस्तो प्रतिक्रियाहरु अत्यन्त कम हुन्छन्।
Li-६ + H-२ -> n + He
नाभिकीय प्रतिक्रियाको क्यू मान
नाभिकीय प्रतिक्रियालाई रासायनिक प्रतिक्रियाको भान्ति लेखियोस् र प्रतिक्रियाको उर्जालाई समीकरणका दाहिनेतर्फ लेख्नुहोस् त -
उदाहरणका लागि निम्नलिखित नाभिकीय प्रतिक्रियालाई लिनुहोस्-
उष्माक्षेपी (exothermal) प्रतिक्रियाहरुका लागि क्यू-मान धनात्मक हुन्छ र उष्माशोषी (endothermal) प्रतिक्रियाहरुका ले ऋणात्मक।
मइनामइनी
मइनामइनी उदयपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
काबुल
काबुल अफगानिस्तानका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो। यो अफगानिस्तानको राजाधनी  हो। यस सहरमा विशेष गरी मुस्लिम समुदायक मानिसहरूको बसोबास छ।
मोटोठुँडे हलेसो
मोटोठुँडे हलेसो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा थिक बिल्ड ग्रिन पिजन (Thick-billed Green Pigeon) भनिन्छ ।
अर्घा
अर्घा अर्घाखाँची जिल्लाको उत्तरी भेगमा पर्ने एउटा गा. वि. स. हो।
बेन्जामिन पोल्क
अमेरिकी वास्तुकार बेन्जामिन पोल्क (१८ मे १९१६ - २३ अप्रिल २००१) कलकत्ता स्थित एसियाकै सवैभन्दा ठुलो वास्तु कम्पनी चटर्जी एण्ड पोल्कका सञ्चालक थिए । उनी भारत र नेपालमा सबैभन्दा उल्लेखनीय  आफ्नो कामको लागि चिनिन्छन्। उनी वि.सं. २०२० ताका अमेरिकी सहयोगमा नेपालमा सञ्चालित विभिन्न परियोजनाहरूको भवन निर्माणमा संलग्न रहेका थिए। बेन्जामिन पोल्कको नक्सामा नारायणहिटी दरवार वि.सं. २०२६ सालमा पुनर्निमाण गरिएको हो ।
जुका
जुका एक परजीवी किरा हो। नेपाली भाषामा जुका चार थरीका किराहरूको नाम दिइएको छ। पेटको जुका मानिस तथा पशूहरूको पेटमा पर्ने भित्रीय परजीवी किरा हो। त्यस्तै पानी जुका अरु जीवहरूको रगत चुस्ने बाहिरिए परजीवी हो। पानी जुका पनि तिन प्रकारको हुन्छ जस मध्य एक प्रकारको जुका पानीमा नै बस्छ। पानी बाहिर आए बाँच्न सक्दैन। यस्तो जुका कहिल्यै नसुक्ने पानीको मुलमा बाह्रै महिना पाइन्छ। पशु तथा मान्छेले घोप्टो परेर पानी पिउँदा यो जुका नाकमा प्रवेश गर्छ। कम्तीमा पनि तीन महिना सम्म त्यो जुका नाख भित्रै बस्छ र रगत चुस्दै जान्छ। जमीनमा पाईने जुका अर्को खाले पानी जुका हो, यो जुका पानीमा बस्दैन तर पानीको आस पास अथवा वर्षायाममा मात्र यो जुका पहाडी क्षेत्रमा देखिन्छ। हिड्दा टाउको र पुछर टेकेर हिड्ने गर्छ। अरू जीवहरूको आवत जावत बढी हुने ठाउँमा तथा बाटोमा प्रतिक्षा गर्छ र कुनै मान्छे अथवा जीव जनावर आएको थाह पाउने बित्तीकै खुट्टा अथवा शरीरको अन्य भागमा (शरीरको जुन भाग जमीनसँग सम्पर्क छ) सर्छ। रगत चुस्न थाल्छ कसैलाई थाहै हुन्न जुकाले खाँदा तर पछि गएर अघाएर झरेमा रगत बगेको देखेमा मात्र थाहा पाइन्छ। तराईको पानी जमेको ठाउँमा एक प्रकारको अर्को जुका हुन्छ। यो लामो पनि हुन्छ माछा जस्तै पानीमा पौडिन्छ र कुनै अन्य जीव मान्छे अथवा जनावरहरू पानीमा गएमा शरीरमा सर्छ र रगत चूस्न थाल्छ यो जुका पहाडी जुका भन्दा पनि खतरनाक हुन्छ। जुकाको प्रजाती संसारमा सबैभन्दा बढी हुन्छ।
पेटको जुका
पेटको जुका एक प्रकारको परजीवि हो। जुका विभिन्न प्रजातिका हुन्छन् । आम मानिसहरूले देख्ने गरेका जुकाहरू गड्यौला जस्ता स्वरूपमा पाईन्छन् । जनावर तथा मानिसको पेटमा खाना वा पानिको माध्यमबाट जुकाका फुलहरू पुग्दछन र  पेटभित्र यिनीहरूको विकास हुन्छ । शरीरमा खानाबाट पाइने पौष्टिक तत्व खाएर यिनीहरू बढ्न थाल्दछन् भने जसको शरीर भित्र यी हुर्कन्छन् उनीहरू भने दुब्लाउँदै जान्छन् किनकी उनीहरूको शरीरका लागि चाहिने पौष्टिक तत्व जुकाले खाइदिन्छन् । त्यसैले जुकालाई अरूमाथि आश्रित भएर बाँच्ने भएको हुँदा परजीवि भनिएको हो । यदी बेलैमा उपचार हुन सकेन भने यी जुकाहरूको संख्यामा पेट भित्र नै ठुला हुन्छन् र केटाकेटी र साथै जनावरको पेटमा धेरै मात्रामा फैलिएर बिरामी मर्न पनि सक्छ।
पानी जुका (१)
यो पानी जुका पानीमा नै बस्छ पानीबाट बाहिर आएमा अथवा सुखा ठाउँमा यो जुका बाँच्न सक्दैन। यो जुकाको लम्बाई मुस्किलले १ से.मी हुन्छ। यो जुका बाह्रै महिना नसुक्ने पानीको मुहानमा बस्छ। कुनै पशूले पानी खाएमा यो जुका पशूको नाखमा प्रवेश गर्छ। पशू मात्र नभएर मान्छेको नाखमा पनि पस्न सक्छ। यदी जुका भएको पानीमा मान्छेले ध्यान न पुर्याएर पानी खाएमा जुका मान्छेको नाकमा पनि पस्छ । नाखमा पस्दा कति पए कसैलाई थाह हुदैन यसको शरीर अत्यन्त चिप्लो, मसिनो र सानो भएकाले नाख भित्र जाँदा थाहा पाउन गाह्रो छ । नाख भित्र पसिसके पछि कम्तीमा पनि १५ दिन सम्म बाहिर देखिदैन । भनिन्छ तबसम्म जुका उल्टो फर्केको हुँदैन जुका नाकमा भएको पशु तथा मान्छेको नाखबाट पहिले पहिले रगत बगेको देखिन्छ जुका उल्टो फर्कि सके पछि रगत बग्दैन बरु पानी खान लाग्दा पानी खानको लागि जुकाले मुख बाहिर निकालेको देखिन्छ । पानीमा छँदा १ से.मी.को लम्बाइमा हुने यो पर जीवी नाख भित्र दिन प्रति दिन बढ्दै जान्छ । नाखमा बसेर यसको लम्बाई कम्तीमा पनि १५ देखि २० से.मी. र मोटाई ५ से.मी सम्म हुन्छ । यदी कुनै पशू अथवा मान्छेको नाखमा जुकाको संख्या एक भन्दा धेरै भएमा दिन प्रतिदिन बढ्दै जाने भएका कारण स्वाँस लिन गाह्रो भएर कतिपए पशुहरू त मरेको पनि देखिन्छ । यो जुका कम्तीमा पनि तिन चार महिना सम्म नाखमा बसेर रगत चुस्दै रहन्छ यदी पानी खाने बेलामा बाहिर मुख निकालेको मौका हेरी च्याप्प समातेर बाहिर तान्न सकिन्छ तर यो काम धेरै कम सम्भव छ । जुका अत्यन्तै चिप्लो भएकाले रुमालको बिना खाली हातले समातेमा फुत्केर जान्छ फेरी धेरै दिन सम्म बाहिर देखा पर्दैन । यदी जुकालाई झार्नु छ भने जुका नाखमा भएको मान्छे तथा पशुलाई लामो समय पछि पानी खान दिएमा जुका झर्न सक्छ यो उपाय पनि धेरै कम सम्बभ छ । जुका भएको मान्छे अथवा पशूको नाकमा तम्बाकुको पानी त्यो नभए नुन पानी अथवा टिमुरको रस हालेमा जुका सजिलै निस्किन्छ तर नाकमा भने असर पर्छ । स्वाँस फेर्दा पानी नाकभित्र पसेमा असर हुने सम्भावना हुन्छ ।
पानी जुका (२)
जुका एनिलिडा समुह अन्तर्गत पर्ने प्राणी हो। प्राय पहाडी भू-भागमा वर्षायाममा पाइने यो जुकालाई पानी जुकाको नाम दिएको पाइएता पनि यो जुका पानीमा बस्दैन पानीको आसपास भने बस्छ । यो जुका पनि पानीमा बस्ने पहाडी जुका जस्तै हुन्छ तर यो जुका टाउको र पुछर टेकेर खानाको खोजीमा एक ठाउँ देखि अर्को ठाउँमा विचरण गर्न सक्छ । यो जुकाले अन्य जीवहरूको बाहिरिए शरीरमा टाँसिएर रगत चुस्ने गर्छ । शरीर पानीले भिजेको छ अथवा चिसो छ भने शरीरमा जुकाको प्रवेश थाह पाउन आँखाले न देखे सम्म असम्भव हुन्छ । सुखेको ओबानो शरीरमा भने जुकाको प्रवेश स्पर्षबाट थाहा पाउन सकिन्छ । जीव जनावरहरू तथा मान्छेको आवात जावत गर्ने बाटोमा यो जुका आहाराको प्रतिक्षा गर्छ । कसैको आवागमनको चाल पाउने बित्तिकै छिटो छिटो शरीरमा टाँसीएर रगत चुस्न शुरू गर्छ । करिब आधा घण्टासम्म रगत चुसेर टन्न भुँडी भरेर झर्छ । जुका झरे पछि जुकाले खाएको भन्दा बढी रगत बगेर जान्छ । यो जुका पहाडी प्रदेशमा बैशाख देखि असोज सम्म देखिन्छ । त्यस पछि चिसो र सुखा याममा यो ढुङ्गामुनी अथवा कुनै पनि सेपीलो ठाउँमा बस्छ । भनिन्छ जुकालाई टोकाएर रक्त विकार (रगत खराबीको कारणले हुने) सम्बन्धीका रोगहरू निको बनाउन सकिन्छ । कोहि कोहिले सानो तिनो घाउ खटिरा भएर पाक्न थालेमा जुकालाई त्यो ठाउँमा टोकाउने गरेको देखिन्छ । जुकालाई काटेर जती टुक्रा बनायो त्यती नै जुका बन्दछन् भन्ने भनाई रहेको छ । यो जुकालाग्ने ठाउँमा जानुभन्दा पहिले खुट्टामा टिमुर, नुन, सुर्तीको पानी दलेर हिंड्यो भने जुका खुट्टामा टाँसिन सक्दैन ।
पानी जुका (३)
यो जुका तराई क्षेत्रमा गर्मीयामको बेला पानी जमेको ठाउँमा जस्तै ताल, पोखरी, धानको खेत आदी ठाउँमा पानीमा बस्छ। यो जुका पानीमा माछा जस्तै पौडीन सक्छ, यो जुका पहाडी पानी जुका भन्दा भिन्न प्रजातीको जुका हो। यो जुका पहाडी जुकाको अपेक्षा बिषालु पनि हुन्छ।
विजयनाथ भट्टराई
विजयनाथ भट्टराई नेपाल राष्ट्र बैङ्कको तेर्हौं गभर्नर तथा गणतान्त्रिक नेपालका पहिलो गभर्नर हुन् । उनको कार्यकाल सन् २००५ देखि २०१० सम्म रह्यो । उनको कार्यकालमा कायम मुकायम गभर्नर कृष्ण बहादुर मानन्धरले पनि मुद्रामा हस्ताक्षर गरेका थिए । केही समय भ्रष्टाचार मामिलामा परी वर्खास्त हुँदा दिपेन्द्र बहादुर क्षेत्रीलाई गभर्नर नियुक्त गरिएको थियो । तर पछि उनलाई पुनर्वहाली गरियो ।
विलियम जोन म्याक्युर्न रेङ्किन
विलियम जोन म्याक्युर्न रेङ्किन  ( ५ जुलाई १८२०-२४ डिसेम्बर १८७२) एक स्कटिस मेकानिकल इन्जिनियर थिए जसले सिभिल इन्जिनियरिङ, भौतिक शास्त्र, र गणितमा समेत योगदान दिएका थिए। रुडोल्फ क्लाउसियस र विलियम थमसन (लर्ड केल्भिन)सँग संगै उनी पनि  ऊष्मागतिकी (थर्मोडायनामिक्स) विज्ञानका संस्थापक योगदानकर्ता थिए जसले विशेष गरी तीन ऊष्मागतिकी (थर्मोडायनामिक) नियम पत्ता लगाएका थिए । उनले रान्काइन स्केलको विकास गरे जुन तापमानको केल्भिन स्केल सँग बराबर थियो, तर डिग्री सेन्टिग्रेड भन्दा पनि डिग्री फरेनहाइटमा ।
रेङ्किनले स्टीम इञ्जिनको सम्पूर्ण सिद्धान्तको विकास गरे र वास्तवमै सबै ताप ईन्जिनहरूको पनि उनैले गरेका । उनको इन्जिनियरिङ बिज्ञानको र अभ्याासको म्यानुअल १८५० र १८६० को दशकमा प्रकाशन पछि लामो समय सम्म प्रयोगमा आयो। १८४० पछि उनले विज्ञान र ईन्जिनियरिङका विषयहरूमा सयौं लेख, टिप्पणी, कागजातहरू र नोटहरू प्रकाशित गरे ।र उनको रुचि एकदम भिन्न थियो, जसमा वनस्पति विज्ञान, संगीत सिद्धान्त र संख्या सिद्धान्त र आफ्नो परिपक्व उमेरमा विज्ञानको मुख्य शाखाहरू थिए।, गणित र ईन्जिनियरिङमा उनको रुचि थियो।
उनी एक जोसिलो गायक, पियानोवादक र सेलिस्ट पनि थिए जसले आफ्नै हास्यपूर्ण गीतहरू रचना गरेका थिए।
उर्नी
उर्नी धिमाल जातिको मौलिक लोकबाजा हो । यो एक प्रकारको एकतारे बाजा हो । यो बाजा तारमा रेटेर एक औंलाले बजाइने सुर बाजा हो । यो बाजा एक हात जति लामो काठलाई नरिबलको गट्टा जोडेर बनाइएको हुन्छ । उर्नी धिमालहरूको कुलदेवताको पूजा र धार्मिक कार्यक्रमहरूमा नभई नहुने महत्त्वपूर्ण बाजा हो ।
पचभैया देउराली मन्दिर
पोखरा महानगर पालिका वडा ३१ मा पर्ने यस पचभैया देउराली मन्दिर मन्दिर रूपा ताल र बेगनास तालको बिचमा रहेको शुन्दर डाँडा पचभैयामा रहेकाले यसको नाम पचभैया देउराली रहेको हो । यस स्थानबाट धैलागिरी, अन्नपुर्ण तथा मनास्लु हिमश्रृखला स्पठ देखिन्छ ।
भूगोल
यो देउरालीमा बनेको मन्दिर हो । समुन्द्र सतहबाट ७८० मिटरको उचाइमा रहेको छ ।
अन्य आकर्षणहरू[ सम्पादन]
रूपा ताल
रूपा बेगनास भ्यू टावर
पचभैया देउराली मन्दिर
बेगनास योगा एण्ड रिट्रट
शुन्दरि डाँडा
गोरनाथ मन्दिर
पोखरा चिडियाखाना तथा बन्य जन्तु उद्वार केन्द्र
बेगनास ठुलाकोट google.com
google photos
हिप्नाेसिस्
हिप्नोसिस(पुर्ण ध्यान)
सरल भाषामा भन्नु पर्दा हिप्नोसिस भनेको दिमागको त्यो संबेदनशिल अवस्था हो । जुन क्षणमा ब्यक्तिले आफ्नो निजी चेताना गुमाउँछ र अरु कसैको निर्देशनमा पुर्ण निर्भर भएर सोही आदेश अनुसार काम गर्दछ । कसै कसैले हिप्नोसिस्लाई सम्मोहन पनि भन्दछन् तर ठ्याक्कै अर्थ भने होइन । पूर्वीय ध्यानको क्षेत्रमा हिप्नोसिसको समानान्तर ‘योग निद्रा ध्यान’ रहन सक्छ ।
हिप्नोसिसका मिथकहरु
हिन्दी टेलिसिरयल ‘सिआईडी’मा हिप्नोसिसको प्रयोग गरेर अनजान ब्यक्तिलाई अपराधमा फसाएको देखिन्छ । हिन्दी फिल्म ‘भुल भुलैया’ मा विद्मा वालनलाई अक्षय कुमारले हिप्नोसिस गरेर ‘मञ्जुलिका’बाट बचाएका छन् ।
के यो संभव छ ? यदि हिप्नोसिस गर्ने–गराउने दुबै तयार छन् भने पुर्णतया संभव छ । तर एकै बसाईमा नहुन सक्छ । नत्र हिप्नोथेरापिष्टले १० मिनेट छोएर कयौं रोग ठिक गर्दथे । उपचार त संभव छ तर एकै दिनमा नहुन पनि सक्छ । फिल्ममा जे पनि संभव छ, जुन यथार्थ होइन ।
हिप्नोसिसः स्व–जागरण
हिप्नोसिस गर्नु भनेको आफैं या गुरुको सहयोगमा आफू भित्र भएको अथाह क्षमताको भण्डार(सवकन्सियस माइन्ड)को उपयोग गरेर जीत हासिल गर्ने कला, विज्ञान र साधना हो । हाल सम्म संसारमा भएका सबै धार्मिक र वैज्ञानिक खोजले मानव मष्तिकको क्षमता बारेमा धेरै ब्याख्या गरेका छन् । जसको मतलब हुन्छ हामी सबैसंग समान क्षमता छ । सबै समान छौं । सबैले चाहेको खण्डमा धेरै प्रगती गर्न सक्द छौं ।
हिन्दीमा एउटा कबिता छ :
जिन तिल मे तेल है, जिन चकमक मे आग ।
तेरा भगवान तुही है, जाग सके तो जाग ।।
जसको अर्थ हुन्छ : सबै तिल भित्र तेल छ, चकमक ढुङ्गा रगड्दा आगो निस्कन्छ, त्यस्तै स्व–जाग्रित हुन सके आफैंमा भगवान हौं । सम्भावना सबै भित्र रहन्छ तर क्षमताको उपयोग थोरैले मात्र गर्दछन् । जसले क्षमताको प्रयोग गर्दछन्, आफ्ना कमजोरीको साथमा संसारलाई पनि जित्दछन् । जसले आफैंलाई चिन्दैनन्, ति निरास, हतास, उदास हुन्छन् । उमेर संगै निरासा पनि बढ्दै जान्छ ।
मानव मष्तिस्क
मानव मष्तिस्कमा दाँया र बाँया दूई पाटाहरु हुन्छन् । जसलाई ‘दाँयाँ गोलार्ध–सवकन्सियस माइण्ड र बाँया गोलार्ध–कन्सियस माइण्ड’ भनिन्छ । ती दुबैका छुट्टा–छुट्टै काम छन् । बाँया गोलार्ध(कन्सियस माइण्ड)ले विचार, बुद्धी, तर्क, गणित, विज्ञानसंग सम्बन्धित रहेर जीवनमा घट्ने हरेक घटनाको क्रिया प्रतिक्रिया, तुलना, मुल्यांकन, बिश्लेषण र विबेचना गर्दछ । यसले मनमा उठेका विचारका तरङ्गलाई शब्द, भाव, ब्यवहार आदिबाट प्रस्तुत गर्दछ र अरुको अभिब्यक्ति चित्त नपरे खण्डन् गर्दछ । कुनै पनि नयाँ प्रस्ताव वा परिस्थिती आएको खण्डमा त्यसको चौतर्फी मुल्यांकन गरेर नाफा–घाटाका आधारमा निष्कर्ष निकाल्ने गर्दछ । जव तनाव हुने घटना, तर्क, अवस्था, संगत, ब्यवसाय लामो समय झेल्नु पर्ने हुन्छ, तब लामो समयको अभ्यासले गर्दा कन्सियस माइण्डमा बिस्तारै नकारात्मक धारणा बन्दै जान्छ । लामो समय नकारात्मक चिन्तन गर्दा कन्सियस माइण्डलाई बोझ पर्न जान्छ । बोझले पर्दा दिमाग बोदो(ह्याङ्ग) हुन जान्छ । बिस्तारै टाउको दुख्न थाल्छ ।
जव सवकन्सियस माइण्ड नकारात्मक हुन्छ तव शरिरमा कार्टिजोल जस्ता स्टे«स हर्मोनहरु शक्रिय हुन्छन् । स्टे«स हर्मोनको कारणले सम्पुर्ण माशंपेसी, रक्त नली कडा भई हृदयघातको सम्भावना पनि रहन्छ । अत्याधिक तनावको समयमा शरिरले ज्यादा शक्ति खर्चिन्छ । तनावमा हुँदा सिकुटे केटाले पनि बलियालाई पछार्छ । यो सबै हर्मोनको खेल हो ।
सकारात्मक कुराहरु याद गर्दा एन्डोरफिन्स, डोपामाइन, सेरेटोनिन्, अक्सिटोसिन् जस्ता ह्यापी हर्मोनहरु चल्न शुरु गर्दछन् । सकारात्मक हर्मोनको सक्रियता भएमा माशंपेशीहरु नरम हुन थाल्दछन् । रक्त सञ्चार सामान्य हुन्छ । हामीलाई आनन्द लाग्छ । त्यसैले जीवनका घटना या संवेगलाई दिमागले अन्य सकारात्मक ढङ्गबाट तुलना, मुल्यांकन, बिश्लेषण र विबेचना गर्ने गरी तालिम गराउनु पर्दछ । नत्र राम्रो घटनाको पनि गलत ब्याख्या भएमा प्रकारान्तरमा निचोड आत्माघाती हुन्छ । कठिन परिस्थितीलाई समेत सकारात्मक बिष्लेषण गर्दा सवकन्सियस माइण्डमा सकारात्मक सन्देश जान्छ ।
यसको उदाहारण बच्चामा सबै भन्दा सरल ढङ्गले पाउन सकिन्छ । जव बच्चा लड्छ, तब ‘बाबु बढ्यो !, बाबु बढ्यो ! ठुलो भो !’ भन्दा बच्चा दुखाई बिर्सेर पिडाका बावजुत हाँस्दै उठ्छ । त्यही बच्चा लड्दा ‘आहो ! बाबु लड्यो ! ऐया भयो !’ भन्दा दुखाई नभए पनि बच्चा रुन्छ । प्रमाण यही हो । घटना के हैन, मानसिकता कस्तो छ ? सामान्यतया परिस्थिती कसैको अनुकुल हुँदैन, मनस्थितीलाई सकारात्मक बनाएर चल्नु पर्दछ ।
टेन्सनबाट मुक्ति कसरी ?
तनाव भनेको कन्सियस माइण्डमा जीवनका नकारात्मक पक्षको यादले असहज हुनु हो । त्यसैले तनाव बन्द गर्न कन्सियस माइण्डको साटो सवकन्सियस माइण्डको प्रयोग गर्नु पर्छ । विज्ञानको भाषामा भन्नु पर्दा कन्सियस माइण्ड संगको सम्बन्ध छोडेर सवकन्सियस माइण्ड संगको सम्बन्ध स्थापित गर्नु पर्दछ । कन्सियस माइण्ड ४५ मिनेट काम गरे पछि थाक्छ । त्यसलाई विश्राम दिनु पर्छ । कन्सियस माइण्डबाट परिर्वतन(माइण्ड डाइभर्ट) गरेर सवकन्सियस माइण्डमा लगेमा स्वतः तनावको अन्त्य हुन्छ । थकान बन्द हुन्छ । पुनः काम गर्ने जाँगर र मनमा नयाँ उत्साहका साथमा जोश पलाउँछ । परिस्थिती जस्तो भए पनि मनस्थिती राम्रो हुँदै जान्छ ।
हिप्नोसिस उपचार लिने सबै बिरामीको एउटै प्रश्न हुन्छ “ मलाई थाहा छ, गलत गर्नु हुन्न तर किन हुन्छ ?” यसको एउटै कारण हो सवकन्सियस माइण्डमा परेको छाप । कन्सियसले त निषेध गर्छ, सवकन्सियसले स्वइकार गर्छ । चुरोट पिउनु हुन्न थाहा छ तर चाहिन्छ । ड्रग्स खानु हुन्न थाहा छ तर चाहिन्छ । डराउनु हुन्न, चिन्ता गर्नु हुन्न, कुलतमा लाग्नु हुन्न थाहा छ तर मन मान्दैन । चाँहदा चाँहदै पनि संहालिन नसक्नुको कारण के हो त ?
उत्तर एउटै छ सवकन्सियस माइण्डमा परेका छाप । सवकन्सियस माइण्डले कन्सियस माइण्डको कुरो सुन्दैन, टेर्दैन । कन्सियस माइण्डको क्षमता १० प्रतिशत र सवकन्सियसको ९० प्रतिशत । कन्सियसलाई किन टेर्ने ? सवकन्सियस माइण्ड लुकेर हामीलाई चलाँउछ । हामो वास्तविक मालिक विचार, बुद्धि, तर्क, गणित या विज्ञान हैन, मनको भाव हो । जो सवकन्सियसमा रहन्छ । हिप्नोसिसले ध्यानको गहिरो अवस्थामा लगेर अवचेतन मनमा भएको धारणा बदल्छ । मनका उल्झनहरु समाप्त हुन्छन् । तब हामी तनाव मुक्त हुन्छौं । जीवनमा आनन्द आउँछ । त्यही हो ध्यान, जसले सम्पुर्ण समस्याबाट मुक्ति दिन्छ ।
मिथिला शर्मा
मिथिला शर्मा नेपाली चलचित्र क्षेत्रकी प्रसिद्ध अभिनेत्री हुन् । उनले अहिले अभिनेता तथा अभिनेत्रीकी आमाको भूमिका निभाउँछिन्। वि.सं. २०४२ सालमा चेतन कार्कीको निर्देशनमा तयार भएको चलचित्र ‘विश्वास’बाट चलचित्रको रङ्गिन दुनियाँमा होमिएकी मिथिलाले झण्डै एक सय २५ चलचित्रमा अभिनय गरिसकेकी छिन् । लगभग १० वर्षअघि स्वर्गीय निर्देशक शिव रेग्मीले निर्देशन गरेको चलचित्र सुख–दुःखमा अभिनय गरेपछि उनको उचाइ अझ चुलिएको थियो । उनले ५० वर्षको उमेरमा विवाह गरेकी थिइन्।
हिप्नाेसिस्
टेन्सनबाट मुक्ति कसरी ?
तपाईलाई मन पर्ने वा नपर्ने स्वभाव होलान् ,चरित्र होलान्, ब्यवहार, ठाँउ होलान् । जसलाई तर्कको आधारमा मनपराउने पनि भन्न सकिन्छ तर भित्र रूपमा त्यस प्रति असल भावना रहन्न । सवकन्सियस माइण्डमा खराब छाप परेमा त्यो वस्तु, विषय, स्थान, ब्यक्ति वा जेसुकै होस् त्यो सब बेकार लाग्छ । त्यसैले कुनै पनि खराब आदतबाट छुट्न, डिप्रेसनबाट टाढा रहन सर्वप्रथम सवकन्सियस माइण्डलाई परिवर्तन गर्नु पर्छ, त्यस पछि बाँकी आफैं ठिक हुन्छ । पंत्तीकारका अनुभवमा सवकन्सियस माइण्डको यात्रा गराएका ब्यक्तिहरु परिर्वतन मात्र हैन रुपान्तरण हुन्छन् । एक हप्ता ध्यान गराएकै भरमा अनिद्रा बन्द हुन्छ । एक महिनामा ८–९ वर्ष पुरानो डिप्रेसन ठिक हुन्छ । जाँड–रक्सी–चुरोट आदिको दुब्र्यसन छुट्छ ।
मिथिला शर्मा
व्यक्तिगत जीवन र शिक्षा
मिथिला शर्मा गृह विज्ञान र नृत्यमा स्नातक हुन् जसले सय भन्दा बढी चलचित्रहरू, एक दर्जन भन्दा बढी धारावाहिक चलचित्रहरू, धेरै सङ्गीतहरू, नाटकहरू र स्टेज शोमा काम गरिसकिकी छिन्। उनले वि.सं. २०१४ मा नेपालका पूर्व आईजीपी मोतीलाल बोहोरासँग विवाह गरेकी थिइन्।
हिप्नाेसिस्
टेन्सनबाट मुक्ति कसरी ?
कसैको बिना कारण पारिवारिक वा प्रेम सम्बन्ध बिग्रेर कलह बढ्नु, जति औषधी खाँदा पनि रोग ठिक नहुन, घर–अफिसमा सब थोक भए पनि मनमा शान्ति नहुनु, बिना कारण डर लागि रहनु, मन निरास हुनु, सपना खराब देख्नु, सपनामै तर्सनु, केही गर्न मन नलाग्नु, तनाव ग्रस्त हुनु, बोर लागिरहनु, मन उदास हुनु, दिक्क लाग्नु, अशान्त रहनु, जीन्दगी देखि वाक्क हुनु, काम गर्दा असफल भएको पिडा मात्र हुनु, आत्मा हत्या गर्न मन लाग्नु, दुर्घटना हुन्छन् की भनेर आत्तीनु यी सबै सवकन्सियस माइण्डका कारण हुने समस्या हुन् । त्यसैले यस्ता समस्या ग्रस्त बिरामीलाई ध्यानको सहारा लिनुको बिकल्प छैन । अन्यथा आजीवन औषधिको टेवा लिनु पर्छ ।
ध्यान रोग मुक्तिका लागि मात्र हैन जीवनको पुर्ण खोज हो । आत्मानुशासन हो । जन्मौ जन्म तपाईको साथमा रहने सम्पत्ति हो । ध्यानले तपाईलाई उत्साह दिन्छ । सम्बेदनशील बनाउँछ । एकाग्र भएर काम गर्न सहयोग गर्दछ । निरोगी र दिर्घायु बनाउँछ ।<mapframe latitude="39.828576" longitude="84.108469" zoom="2" width="400" height="330" align="right" /> https://samadhannews.com/2017/07/04/%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B8-%E0%A4%B0-%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8/
कन्दहार
कन्दाहार अफगानिस्तानका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
शेनझेन
शेनझेन  चीनको गुआङ्गडोङ्ग प्रान्तको मुख्य शहरहरू मध्ये एक हो । शेनझेन शहर चीनको विशेष प्रसाशनिक क्षेत्र हङ्गकङ्गको उत्तरमा अवस्थित रहेको छ । यस शहरलाई उप प्रान्तिय प्रसाशनिक सरहको अधिकार हासिल छ जुन प्रान्त भन्दा थोरै कम हुन्छ ।
पहिला शेनझेन कोउलुन देखि क्यानटन रेलमार्गको बिचको ३०,००० जनसङ्ख्या भएको सानो बजारी इलाका थियो भने यस क्षेत्रलाई सहरको दर्जामा सन् १९७९ मा स्तरोन्नति गरिएको थियो र सन् १९८० मा यस सहरलाई चीनको पहिलो विशेष आर्थिक क्षेत्रको रूपमा तोकिएको थियो । २०१५ को सरकारी प्रतिवेदन अनुसार शेनझेन सहरमा कुल १,०८,७८,९०० जनसङ्ख्या सहितको सहरीकरण भएको जनाईएको थियो । सन् १९९० तथा २००० को दशकमा सबै भन्दा छिटो विकास भएको शहरहरू मध्ये शेनझेन पनि एक हो । शेनझेनको जनसङ्ख्या विकासको गति उत्पादन क्षेत्रको उछालमा कमि आई अन्य क्षेत्रमा सरे पछि सन् २०१३ देखि १ प्रतिशत भन्दा कम भएको थियो ।
इतिहास
शेनझेन क्षेत्रमा मानिसको बसोवास पुरातन समय देखी नै रहेको देखिन्छ । हालसम्म भेटिएको सबैभन्दा पूरानो पुरातात्त्विक अवशेषहरू करिब ५००० वि.सि को रहेको अनुमान लगाईएको छ ।
शेनझेन चीनको मे १९८० को पाँच विशेष आर्थिक क्षेत्र मध्ये पहिलो क्षेत्र हो । प्रारम्भमा विशेष आर्थिक क्षेत्रको क्षेत्रफल मात्र ३२७.५ वर्ग कि.मि दक्षिण शेन्झेनमा रहेको थियो । जसले चार जिल्लालाई छुन्थ्यो ।
भूगोल
शेनझेन पर्ल नदीको छेउमा अवस्थित रहेको छ भने यससँग सिमा जोडिएको शहरहरू दक्षिणमा हङ्गकङ्ग, उत्तर र उत्तरपूर्वमा हुइझाउ, उत्तर र उत्तरपश्चिममा डोङ्गगुआन हुन् ।
अर्थतन्त्र
सन् २०१५ मा शेनझेनको कुल ग्राहस्थ उत्पादन जम्मा २७० बिलियन अमेरिकी डलर थियो । यस शहरको आर्थिक उत्पादन पोर्टुगाल, आयरल्यान्ड तथा भियतनाम भन्दा बढी छ । सन् २०१४ मा यहाँको प्रति व्यक्ति आय १६४,६६४ (युएसडि २५,०३८) रहेको थियो, जुन विकसित देशहरूको बराबर हुन आउँछ ।
शहरीकरण
शेनझेनको सबैभन्दा अग्लो भबन १०० तल्लाको किंगके हो, जुन ४४१.८ मिटर अग्लो छ । शेनझेनमा सन् १९९६ मा बनेको एसियाकै अग्लो भवन शुन हिंग स्कवायर (भवनको एन्टिनालाई पनि गणना गर्ने हो भने) पनि छ । यस शहरमा २०० मिटर भन्दा अग्ला ५९ भवनहरू छन् भने ती मध्ये ३०० मिटर भन्दा ९ वटा भवनहरू छन् ।
फुस्रोटाउके हलेसो
फुस्रोटाउके हलेसो नेपालमा पाइने परेवाको प्रजातिको चरा हो। यो चरा नेपाल लगायत उत्तरपूर्वी भारत देखि दक्षिणपश्चिम चिन हुँदै म्यानमार, थाइल्याण्ड, लाओस तथा भियतनामसम्म पाइने गर्छ। यो प्रजाति सन् २०१४बाट अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीमा सूचिकृत भएको थियो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा पम्पाडर ग्रिन पिजन (Pompadour Green Pigeon) भनिन्छ।
परमाणु बम
नाभिकीय अस्त्र वा परमाणु बम एउटा विस्फोटक युक्ति हो जसको विध्वंशक शक्तिको आधार नाभिकीय प्रतिक्रिया हुन्छ।  यो नाभिकीय संलयन (nuclear fusion) वा  नाभिकीय विखण्डन (nuclear fission) वा यी दुइटै प्रकारको नाभिकीय प्रतिक्रियाहरूका सम्मिलनदेखि  बनाउन सकिन्छ।  दुइटै नैं प्रकारका प्रतिक्रियाहरूका परिणामस्वरूप  केही सामग्रीदेखि भारी मात्रामा  उर्जा  उत्पन्न हुन्छ। आजको  एउटा हजार किलोदेखि थोरै ठूलो  नाभिकीय हथियार यति उर्जा उत्पन्न गर्न सक्छ जति  धेरै अरब किलोका परम्परागत विस्फोटकहरूबाट उत्पन्न हुन सक्छ। नाभिकीय हथियार महाविनाशकारी हथियार (weapons of mass destruction) भनिन्छन्।
दोस्रो विश्वयुद्धमा सबैभन्दा अधिक शक्तिशाली विस्फोटक, जो प्रयुक्त भएको थियो, त्यसको नाम 'ब्लकबस्टर' (blockbuster) थियो। यसको निर्माणमा  तबसम्म ज्ञात प्रबलतम विस्फोटक ट्राईनाइट्रीटोलीन (TNT)को  ११ टन प्रयुक्त भएको थियो। यस  विस्फोटकदेखि २००० गुना अधिक शक्तिशाली प्रथम परमाणु बम थियो जसको  विस्फोट टी. एन. टी.का २२,००० टनका विस्फोटका बराबर थियो। अब त प्रथम परमाणु बम भन्दा अधिक शाक्तिशाली परमाणु बम बनेका छन्।
पहिलो पटक गरिएको परमाणु बिखण्डन (अणु) बमको परिक्षणमा लगभग 20,000 tonTNT. बराबरको उर्जा उत्सर्जन भएको थियो। पहिलो ताप परमाणु (हाइड्रोजन) बमको परिक्षणमा लगभग The first thermonuclear ("hydrogen") bomb test released energy approximately equal to 10 e6tonTNT टन टिएनटि उर्जा उत्सर्जन भएको थियो। परमाणु बममा १० देखि ५० मेगाटन (जार बम्बामा) टिएनटी बराबरको परमाणु हतियार हुन्छ।
परिचय
परमाणु बममा विस्फुटित हुनेवाला पदार्थ यूरेनियम वा प्लुटोनियम हुन्छ। यूरेनियम वा प्लुटोनियमका परमाणु विखंडन (Fission) देखि नैं शाक्ति प्राप्त हुन्छ। यसका लागि परमाणुका केन्द्रक (nucleus)मा  न्यूट्रन (neutron)द्वारा प्रहार गरिन्छ। यस  प्रह्योरदेखि नैं धेरै ठूलो मात्रामा  ऊर्जा प्राप्त हुन्छ। यस  प्रक्रमलाई भौतिक विज्ञानी नाभिकीय विखंडन (nuclear fission) भन्दछन्। परमाणुका नाभिकका अभ्यंतरमा  जो न्यूट्रान हुन्छन् उनैदेखि न्यूट्रान मुक्त हुन्छन्। यी न्यूट्रन अन्य परमाणुहरूमा प्रह्योर गर्दछन् र उनीसित फेरि विखंडन हुन्छ। यी फेरि अन्य परमाणुहरूको  विखंडन गर्दछन्। यस  प्रकार शृङ्खला क्रियाहरू आरम्भ हुन्छन्। परमाणु बमको अनियन्त्रित शृङ्खला क्रियाहरूका फलस्वरूप भीषण प्रचंडताका साथ परमाणुको  विस्फोट हुन्छ।
अन्य विखंडनीय पदार्थ जो परमाणु बममा काम आउँछन् ती यू-२३३ र प्लुटोनियम-२३९ छन्। परमाणु विस्फोटका लागि विखंडनीय पदार्थको क्रान्तिक संहति (critical mass) आवश्यक हुन्छ। शृङ्खला क्रियाका चालू गर्नका लागि क्रान्तिक संहति न्यूनतम मात्रा हो। यदि विखंडनीय पदार्थको मात्रा क्रान्तिक संहतिदेखि कम छ त न्यूट्रान केवल धुर्रधुर्र गरता रह्नेछ। मात्राका बिस्तारै बढाउनुले एउटा समय यस्तो अवस्था आएगी जब कमभन्दा कम एउटा उन्मुक्त न्यूट्रन एउटा नयाँ परमाणुमा प्रह्योर गर्न त्यसका विखंडन गर्न द्नेछ। यस्तो स्थिति पुगनमा विखंडन क्रिया स्वत: चलने लाग्दछ। क्रान्तिक संहतिको मात्रा गोपनीय हो। जो राष्ट्र परमाणु बम बनाउँदछन् ती नैं जान्दछन् र अर्कालोई बतलाँदै छैन।
इस्टकोट
इस्टकोट एक प्रकारको लुगा हो । यो कोटका साथमा वा कोटबाहेक नै पनि लगाइन्छ । इस्टकोट लोग्नेमान्छेले लगाउँछन् । इस्टकोट बढी मात्रामा पहाडमा बस्ने नेपालीले लगाउँछन् । यसमा बाउला हुँदैनन । इस्टकोट लगाउन सजिलो हुन्छ । इस्टकोट दौरामाथि लगाउने चलन छ । हाम्रा पुर्खाले दौरा, सुरुवाल र इस्टकोट लगाउँथे । यसलाई कम्मरसम्म आउने भित्री सानो कोट भनेर चिनिन्छ । इस्टकोटलाई इस्कोट पनि भनिन्छ । अङ्ग्रेजीमा वेस्टकोट भनिन्छ ।
परमाणु बम
परिचय
यदि यू-२३५को क्रान्तिक संहति २० पौण्ड छ त दस दस पौण्ड दुई जग्गा लेनाले शृङ्खला क्रिया चालू हुनेछैन। २० पौण्डलाई एउटा साथ लेनाले नैं शृङ्खलाक्रिया चालू हुनेछ। शृङ्खलाक्रियामा न्यूट्रनको संख्या ठूलो शीघ्रतासित बढ्दछ।
परमाणु बममा विखंडनदेखि यूरेनियम र त्यसलाई निकटवर्ती अन्य पदार्थहरूको  ताप ठूलो शीघ्रतासित माथि उठ्दछ। धात्विक यूरेनियम ठूलो ऊँची दाब र तापमा तापदीप्त ग्यासमा  परिणत हुन जान्छ। विस्फोटक पिण्डको  ताप १०,००,००,०००° से.सम्म उठ जान्छ। इतने ऊँचे तापमा यूरेनियमको थापी (tamper) हट जान्छ। तब सारा पिण्ड ठूलो प्रचंडतादेखि विस्फुटित हुन्छ। परमाणु बमका विस्फुटित भएमा आधात तरङ्गहरू (Shock waves) उत्पन्न हुन्छन् जो ध्वनिको गतिदेखि पनि अधिक गतिदेखि चारहरूतर्फ फैल्दछ। जब परमाणु बमलाई पृथ्वीतलका माथि विस्फुटित गरिन्छ त तरङ्गहरू पृथ्वीतलदेखि टकराएर माथि उठ्दछन् र नया आघात उत्पन्न गर्दछ जो माथि र तल तीव्रतादेखि फैल्दछ। बम स्फोट (Bomb blast)को  केन्द्र तत्काल तप्त भएर निर्वात उत्पन्न गर्दछ। निर्वात भरनका लागि आसनजीकको ठण्डी हवाहरू दौड्दछ। यस  प्रकार परमाणु बमदेखि घरहरूमा आघात पडनाले ती टु्ट्छन्।
विस्फोटी यूरेनियम अन्य तत्वहरूमा बदलिन्छ, त्यो भन्दा रेडियो ऐक्टिवेधी किरणहरू निकलेर जीवित कोशिकाहरूलाई आक्रान्त गर्न तिनलाई नष्ट गर्न दिन्छन्। बमको  विनाशीकारी कार्य (१) आघात तरङ्गहरू, (२) वेधी किरणहरू तथा (३) अत्यधिक ऊष्मा उत्पादनका कारण हुन्छ।
हाइड्रोजन बम
हाइड्रोजन बम परमाणुबमको एउटा कुन ्म हो। हाइड्रोजन बम वा एच-बम (H-Bomb) अधिक शक्तिशाली परमाणु बम हुन्छ। यसमा  हाइड्रोजनका समस्थानिक ड्यू टीरियम (deuterium) र ट्राइटिरियमको आवश्यकता पर्छ। परमाणुहरूका संलयन गर्न (fuse)देखि बमको  विस्फोट हुन्छ। यस  संलयनका लागि ठूला ऊँचे, ताप, लगभग ५००,००,०००°सेको आवश्यकता पर्छ। यो ताप सूर्यका ऊष्णतम भागका तापसित धेरै अग्लो हो। परमाणु बम द्वारा नैं यति अग्लो ताप प्राप्त गर्न सकिन्छ।