cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
धनकुटा नगरपालिका
नगर प्रमुखहरू
वि.सं. २०३५ सालको नगर पञ्चायत चुनावमा मोहनप्रसाद पोखरेल प्रधानपञ्च र शेरबहादुर गोङ्वा उपप्रधानपञ्चमा छानिएका थिए। यस्तै वि.सं. २०३९ सालको चुनावमा मोहनप्रसाद पोखरेल पुनः प्रधानपञ्चमा र इन्द्रमणि श्रेष्ठ उपप्रधानमञ्च भएका थिए। वि.सं. २०४३ सालको चुनावमा राजेन्द्रबहादुर प्रधान प्रधानपञ्चमा र पावित्री राई उपप्रधानपञ्चमा निर्वाचित भएका थिए।
वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि.सं. २०४९ को निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट सुशीलकुमार कर्माचार्य र हेमबहादुर तामाङ क्रमशः नगरप्रमुख र उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए। यसै प्रकार वि.सं. २०५४ सालको स्थानीय निकायको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका तर्फबाट वाङ्दी लामा र जीवप्रसाद पोखरेल क्रमशः प्रमुख तथा उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०७४ मा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका चिन्तन तामाङ नगर प्रमुख पदमा निर्वाचित भएका छन् भने नेकपा एमालेकी शकुन्तला बस्नेत नगर उप-प्रमुख पदमा निर्वाचित भएकी छिन्।
जनसङ्ख्या
कोशी प्रदेश स्थित धनकुटा जिल्लाका साविक भिरगाउँ र बेलहरा गाविसहरूलाई मिलाएर वि.सं. २०७१ सालमा धनकुटा नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको हो। नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर धनकुटा नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ३६,६१९ रहेको छ।
सिमा र बसोबास
यस नगरको पूर्वमा छथर जोरपाटी गाउँपालिका, पश्चिममा सहिदभूमि गाउँपालिका, उत्तरमा पाख्रीबास नगरपालिका र छथर जोरपाटी गाउँपालिका तथा दक्षिणमा साँगुरीगढी गाउँपालिका पर्दछ। धनकुटा नगरपालिकाका विशेषता भनेको ऐतिहासिक धनकुटा गौंडा, सल्लेरी वन, बिहीबारे साप्ताहिक हाट बजार, ऐतिहासिक बाउन्न ढोके दरबार, श्रीपञ्चमी पार्क, थामडाँडा, चुलिवन, टुँडिखेल र धरहरा ऐतिहासिक भाषा स्कूल र ऐतिहासिक गोकुण्डेश्वर स्कूल, निशान भगवती, गुराँसे र नारायणी टी स्टेट, क्षेत्रीय सङ्ग्रहालय र पर्यटकीय तथा व्यापारिक स्थल मानिएको हिले बजार छन्। यस नगरमा ब्राह्मण, क्षेत्री, नेवार, राई, लिम्बु, मगर, आठपहरिया, तामाङ, शेर्पा, दमाई, कामी, सार्की जातिहरू बसोबास गर्छन्।
रारा विकास बैंक लिमिटेड
रारा विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
अष्टमूर्ति
भगवान शिवका आठ भिन्न स्वरूपलाई अष्टमुर्ति भनिन्छ| अष्टमुर्तिमा देहाय का स्वरूप समाहित छन|
यी आठ स्वरूपलाई निम्न श्लोकबाट प्रसस्ति गाईएको छ |
शिवमहिमा
थ्री स्टार क्लब
थ्री स्टार क्लबएक नेपाली फुटबल क्लब हो । यो क्लब नेपालको एक प्रतिस्थित र सफल फुटबल क्लब पनि हो । जुन नेपलको ए डिभिजन लिग र अन्य साना ठूला राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरू समेत खेल्ने गर्दछ । यस फुटबल क्लबले २०१६ सिजनमा एएफसी कप को प्लेअफ छनोट सम्मको स्थान हात पारेको थियो भने बोर्दोलोई कप पनि पहिलोपटक नेपाल भित्र्याउन सफल भएको थियो ।
पहिले २०१४ सम्म यस क्लबको प्रायोजकका रूपमा लक्ष्मी विकास बैङ्क रहेको थियो । तर २०१४ पछि यो क्लबले रूस्लान भोड्कासँग प्रायोजकका रूपमा सम्झौता गरेको थियो । नेपाली फुटबल जगतमा थ्री स्टारको सबैभन्दा ठूलो प्रतिस्पर्धिका रूपमा अर्को नेपाली सफल फुटबल क्लब मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब लिने गरिन्छ । साथै विभागिय तीन टोलि नेपाल आर्मी क्लब, नेपाल पुलिस क्लब तथा एपिएफ क्लबहरूलाई पनि ठुला प्रतिस्पर्धिका रूपमा लिने गरिन्छ ।
इतिहास
थ्री स्टार क्लब नेपालको एक सफल, व्यवसायी तथा चर्चित फुटबल क्लब हो । यस क्लबको स्थापना वि.स.२०३१ सालमा पाटन दरबार स्क्वायर ,मंगलबजारबाट भएको थियो । त्यतिबेला पाटन दरबारका युवा पिडीहरूले खेलकुद विकास गर्न, सामाजिक सद्भावना बढाउन, युवाहरूमा मित्रता तथा भाईचारित्व बनाउन, यस क्लबको स्थापना गरेको थियो । तर आज यो थ्री स्टार क्लबले नेपाली फुटबल जगतमा तहल्का मच्चाउन सफल भएको छ । यस फुटबल क्लबले आफ्नो फुटबल लिगको सुरुवात डि-डिभिजनबाट थालेको थियो । अनि यो क्लबले आफ्नो विकास एकदमै छिटो गतिमा गरेको थियोे । त्यसैले पनि वि.स. २०३९ सम्ममा यो थ्री क्लब ए-डिभिजनमा उक्लिन सफल भएको थियो । वर्तमान समयमा थ्री स्टार क्लबको ३८० जना आजीवन सदस्य तथा १२९ जना साधारण सदस्यहरू रहेको छ ।
नेपालमा अत्यधिक समर्थक रहेको थ्री स्टार क्लबले अहिलेसम्म चार पटक सहिद स्ममरक ए-डिभिजन लिग जित्न सफल भएको थियो । भने एक पटक नेपाल राष्ट्रिय लिग जित्न समेत सफल भएको छ ।
प्रायोजक
थ्री स्टारलाई एसियन डिस्टिलरी प्रालिको उत्पादनमा रहेको रुस्लान भोड्काले मुख्य प्रायोजन गरेको छ । यसअघि थ्री स्टारलाई लक्ष्मी बैङ्कको साथ रहँदै आएको थियो ।एक कार्यक्रमबीच क्लब र एसियन डिस्टिलरीले सम्झौता गरेका थियो । थ्रीस्टारका कार्यवाहक अध्यक्ष अरुणमान श्रेष्ठ र एसियन डिष्टिलरीका कार्यकारी निर्देशक राजबहादुर शाहीले सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए । प्रायोजनसँगै क्लबलाई रुस्लानले तीन वर्षका लागि ६६ लाख नगद दिने भएको सम्झौता भएको थियो । थ्री स्टारले प्रत्येक वर्ष रुस्लान भोड्काको तर्फबाट २२ लाख नगद पाउने छ ।
२०१६-१७ थ्री स्टारको विवादास्पक सिजन
२०१५ नेपाल राष्ट्रिय लिग जितेर थ्री स्टार क्लबले २०१७ एएफसी कप छनोट चरण आफ्नो स्थान बनाएको थियो । थ्री स्टारले एएफसी कप छनोट चरणको समूह चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गर्दै समुहको शीर्षक स्थानमा रहेको थियो । थ्री स्टारले समुहको एक खेलमा जित निकाल्दै अन्य बाँकी खेलहरू बराबर गर्दै एएफसी कपमा स्थान बनाएको थियो । तर थ्री स्टार क्लबले समूह चरण पार गर्दा पनि एन्फाले टोकिएको समय अवधि भित्र एएफसीमा क्लबको नाम दर्ता गराउन सकेन र थ्री स्टार पहिलोपटक एएफसी कप को अन्तिम फाइनल चरणमा सहभागी हुनबाट वञ्चित हुन पुगेको थियो । यस्तै थ्री स्टारले एएफसी एसिया कपमा सहभागी जनाउन नपाएकाले एन्फासँग ६० लाख क्षतिपूर्ति माग गरेको थियो । तैपनि १० अक्टोबर २०१७ मा एन्फा र थ्री स्टार क्लबले मात्र १५ लाख नेपाली रूपैयाँमा सम्झौता गर्यो । एन्फाबाट न्याय नपाउदा सम्म थ्री स्टार क्लबले कुनै पनि नेपाली घरेलु फुटबल प्रतियोगिताहरूमा सहभागीता जनाएको थिएन ।
घरेलु प्रतियोगिताहरू
''
'''
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरू
'''
बाह्य कडीहरू
श्रेणी :नेपालका फुटबल क्लबहरू
इन्सास राइफल
इन्सास भारतमा बनेको आक्रमण राइफल हो। यो भारतिय सशस्त्र सेनाको प्रमूख हतियार हो। यो राइफल भारत को इसापुर भन्ने ठाउँ मा सन १९९८ सालमा निर्माण भएकोले यस राइफललाई "इन्सास" नाम ले नामाकरण गरिएको हो । सन २००२ को कार्गिल्को लडाईँँ  सफलता हातपरेपछि  यो हतियार को धेरै चर्चा छ ।नेपाल  को आन्तरिक द्वन्द्व को कारण विक्रम सम्वत२०६० सालमा इन्सास हतियारलाई नेपाली सेना को लागि पनि ल्याइएको थियो । यो हतियार हाल नेपाली सेना को विभिन्न गण तथ गुल्महरूमा दिइएको छ ।
रत्नेचौर
रत्नेचौर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। समुद्र सतहदेखि करिब ९५० मी. उचाईमा अवस्थित यो गा.वि.स. आकारमा अङ्ग्रेजी अक्षर V जस्तै देखिन्छ । यस गा.वि.स.को वार्ड नं १, २, ३, ४ र ५ समथर भू–भागमा पर्दछन् जसलाई समग्रमा रत्नेचौर भनिन्छ भने अन्य ६, ७, ८ र ९ वडाहरू केही भिरालो स्थानमा रहेका छन् जसलाई अर्जम भन्ने गरिन्छ । यस पावन भूमिको पूर्वमा पवित्र कालीगण्डकी नदीले पर्वत जिल्लासँग जोडेको छ भने, पश्चिम र उत्तरतर्फ ज्यामरुककोट गाविस तथा दक्षिणमा बागलुङ जिल्ला पर्दछ । म्याग्दी जिल्लाको सदरमुकाम बेनी र बागलुङ जिल्लाको सदरमुकाम बागलुङ बजारको बीचमा पर्ने यो गा.वि.स. अन्न उतपादनका हिसाबले अन्न भण्डारको रूपमा पनि चिनिन्छ । अधिकांश जमीन, समथर र सिचाईंको राम्रो सुविधा भएकाले यहाँ धान, गहुँ र मकै जस्ता अन्नबाली पर्याप्त उत्पादन हुने तथा भिरालो जमीनमा कोदो र मकैको राम्रै उत्पादन हुने गर्दछ । यहाँ उत्पादन हुने भुजाले बागलुङ, मुस्ताङ, पोखरा र काठमाडौँ लगायतका शहर बजारहरूमा विक्रि हुने गरेको पाइन्छ ।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमी
यो गाउँमा बसोबास कहिलेबाट भयो भन्ने सम्बन्धमा आधिकारिक प्रमाण नभेटियता पनि सिंचाई तथा पिउनेपानीको निमित्त वि.सं. १९८५मा खनिएको कुलो तथा यहाँ भएका चौपारी र ठूलो पोखरी सितका अति पुराना वर, पिपल, आँप तथा चापका वृक्षहरूबाट पनि यस गाउँमा मानिसको बसोबास धेरै पहिलेदेखि नै भएको बुझिन्छ । इतिहासलाई कोट्याएर हेर्दा पर्वत राज्य अन्तरगत भुरे राजाहरूले शासन गर्दै गरेको बखतमा नेपालको एकिकरण अभियानमा बहादुर शाहले यसलाई पनि विशाल नेपाल राज्यमा गाभेको जनश्रुती पाइन्छ । वि.सं. २०१८ सालमा नेपाल अधिराज्यलाई ७५ जिल्लामा विभाजित गरी प्रशासनिक सहजतका लागि विभिन्न गाउँहरूको विभाजन गरिदाका समयमा पनि यो गाउँ ज्यामरुककोट गाउँ पञ्चायत अन्तरगत रहेको र पछि वि.सं. २०३६ साल पश्चात ज्यामरुककोट गाउँ पञ्चायतबाट छुट्टिएर रत्नेचौर गाउँ पञ्चायत हुन गएको हो ।
अर्जुन कुमार बस्नेत
अर्जुन कुमार बस्नेत नेपाली राष्ट्रिय धावक हुन्। उनले २००८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा नेपालको तर्फबाट भाग लिएका थिए जसमा व्यक्तिगत उत्कृष्ट २:२३:०९ को कीर्तिमान बनाएका थिए। उनी ४५ औँ भएका थिए।
भक्किल्मी
नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
दरबारी (राग)
दरबारी कान्हडा जसलाई मुख्यतया राग दरबारीको रूपमा समेत चिन्ने गरिएको छ, भारतीय शास्त्रीय सङ्गीतको एक राग हो। यो रागलाई मध्य रातमा गाइने गरिन्छ। यो राग आसावरी ठाटदेखि निस्कन्छ। प्राचीन सङ्गीत ग्रन्थमा राग दरबारीको लागि विभिन्न नामको उल्लेख गरिएको छ। कतै कतै यसलाई कणार्ट, कणार्टकी, कणार्ट गौड पनि भनिन्छ। वस्तुत: कन्हण शब्द कणार्ट शब्दकै अपभ्रंस रूप हो। कान्हडाको अगाडि दरबारी शब्दको प्रयोग मुगल शासनको समयदेखि प्रचलित भएको मानिन्छ।
परिचय
दरबारी कान्हडा एक गम्भीर प्रकृतिको राग हो।
विशेषता
यो राग आलापको योग्य छ। पूर्वांग-वादी राग भएको कारणले यसको विस्तार अधिकतर मध्य सप्तकमा हुन्छ। विलम्बित लयमा यसको गायन एकदम सुन्दर रहन्छ।
प्रस्थानत्रयी
श्रीमद्भगवद्गीता/भागवत गीता (साधना प्रस्थान) ,ब्रह्मसूत्र(न्याय प्रस्थान) तथा उपनिषद( उपदेश प्रस्थान) लाई सयुक्त रूपमा प्रस्थानत्रयी भनिन्छ। संस्कृतको भाष्य(?) वा शब्दार्थ बिभेदले गर्दा यसलाई (उपनिषद)श्रुति प्रस्थान, (गीता) स्मृति प्रस्थान र (ब्रह्मसूत्र)न्याय प्रस्थान पनि भनिन्छ|
हुप्सेकोट गाउँपालिका
हुप्सेकोट गाउँपालिका नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित छ । विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा नवलपरासी जिल्लामा साविकका हुप्सेकोट, धौवादी र देउराली गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर हुप्सेकोट गाउँपालिका घोषणा गरिएको हो । हुप्सेकोट गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या २५,०६५ रहेको छ ।
भौगोलिक अवस्थिति
हुप्सेकोट गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १८९.२१ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यो गाउँपालिका ६ वडामा विभाजन गरिएको छ । यसको सीमाना पूर्वमा कावासोती र देवचुली नगरपालिका, पश्चिममा मध्यबिन्दु नगरपालिका र पाल्पा जिल्ला, उत्तरमा बुङ्दीकाली गाउँपालिका र पाल्पा जिल्ला, दक्षिणमा कावासोती र मध्यबिन्दु नगरपालिका पर्छ ।
क्यामरा
कॅमेरा तश्विर वा चलचित्र खिच्न मिल्ने भौतिक उपकरण हो। यसमा खिचिएको तश्विर वा चलचित्रहरू यसैमा वा अन्यत्र भन्डार गर्न सकिन्छ।
इपापञ्चकन्या
इपापञ्चकन्या मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
विसुनपुर
विसुनपुर बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कोइली (प्रजाति)
कोइली एक मिठो बोली भएको पंक्षी हो। यिनीहरू अन्य आगन्तुक चराहरु संगै गृष्म ऋतुमा नै नेपाल को विभिन्न जङ्गलहरूमा भित्रिएका हुन्छन। बसन्त ऋतुको आगमनसँगै कोइली मिठो स्वर "कुहु" "कुहु" सुनिन थाल्छ। चरा विषेशङ्य का अनुसार भाले कोइली ले पोथी लाई आकर्षित गर्न कराउने गर्दछ। पोथी कोइलीलाई कादम्बरी भनिन्छ। मध्यरातको सन्नाटामा काठमाडौंमा कुहुकुहु भनी कराउने भाले कोइली (एसियन कोयल) का कारण धेरै जसो लाई कोइली कालो रंग को मात्र हुन्छ भन्ने भ्रम रहेको छ| तर यी विविध रंग का पाइन्छन।
नेपाल मा १९ प्रजाति का कोइली पाइन्छन। यी मध्ये १५ प्रजातिले गुँड बनाउँदैनन्। यहाँ पाइने कोइली लाई मूलत तीन प्रकारले चिनिन्छ- कुहुकुहु, काफल पाक्यो र कुक्कु कोइली । कोइलीले अरु चराका गुँडमा फुल पार्छन् र बच्चा हुर्काउने कठिन कार्य अरुलाई नै थोपर्छन। 'काफल पाक्यो भनी बोल्ने कोइलीले बच्चा हुर्काउन चिबे चरालाई रोज्छ भने कुहुकुहु भनी बोल्ने कालो रंगको कोइलीले कागलाई रोजेको हुन्छ। काग नभएको मौका पारेर कोइली कागको गुँडमा फुल पारेर छोड्छ। कागलाई यो कुरा थाह नभएका कारण कागले आफ्नो फुलहरू सँगै कोइलीको फुललाई पनि ओथारो बसेर तताउँछ। फेरी काग आफ्नो फुलहरू सँगै कोइलीका फुलहरूलाई कोरलेर बचेराहरू निकाल्छ। काग आफ्ना चल्लाहरूसँगै कोइलीका चल्लाहरूलाई चारो पानी दिएर पालन पोषण गर्छ। तर चल्लाहरू ठूला भएमा कागको बच्चा कागसँग जाने र कोइलीका बचेराहरू कोइली तिर नै गएर मिसिन पुग्छन्। ग्रीष्मकालिन अवधिमा आगन्तुक चराका प्रजातिमध्ये जुरे कोइली लामो दूरी पार गरेर यहाँका जङ्गल आईपुग्छन्। यहाँ आइपुग्ने केही जुरे कोइली अफ्रिकी महादेशबाट लगभग ५ हजार किलोमिटर दूरीको जोखिमपूर्ण यात्रा तय गरेर आउने गरेको पाईएको छ।
दियालो विकास बैंक
दियालो विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
साँडेपानी
साँडेपानी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिती हो।
ब्रह्मसूत्र
ब्रहमसूत्र, हिन्दुहरूको छः दर्शन मध्ये एक दर्शन ग्रन्थ हो। यसको रचयिता बादरायण हुन। यसलाई वेदान्त सूत्र, उत्तर-मीमांसा सूत्र, शारीरिक सूत्र वा भिक्षु सूत्र आदि नाम सेले पनि जानिन्छ। ब्रह्मसूत्रको चार अध्याय छन- समन्वय, अविरोध, साधन एवं फल। प्रत्येक अध्यायको चार पाद हुन्छ। यसमा कुल ५५५ सूत्र छ | वेदान्तको तीन मुख्य स्तम्भ - उपनिषद्, भगवदगीता एवं ब्रह्मसूत्रलाई प्रस्थानत्रयी(३ प्रस्थान) भनिन्छ |उपनिषद (उपदेश प्रस्थान), भगवदगीता (साधना प्रस्थान)र ब्रह्मसूत्र(न्याय प्रस्थान)। ब्रह्म सूत्रले बेदान्तलाई तर्क पूर्ण् ढगले प्रस्तुत गर्ने भयेकोले यसलाई न्याय प्रस्थान भनिएको हो( न्याय = तर्क)|
जैविक उर्जा
जैविक उर्जा वनस्पति तथा जीवजन्तुको अवशेष,मलमुत्र आदिबाट प्राप्त हुने उर्जा हो।
श्रेणीःनविकरणीय उर्जा
झाडी मुसो
झाडी मुसो नेपालमा पाइने मुसाको एक प्रजाति हो ।
विराट साइन्स क्याम्पस
विराट साइन्स क्याम्पस (Birat Science Campus) विराटनगरको प्रथम विज्ञान (साइन्स) क्याम्पस हो।
ओम अस्पताल
ओम अस्पताल तथा अनुसन्धान केन्द्र काठमाडौँमा अवस्थित एक अस्पताल हो। यो नेपालका प्रमूख अस्पताल मध्य एक हो। स्त्री तथा प्रशुती रोगको उपचारमा निकै ख्याती कमाएको यो अस्पतालले टेष्ट ट्युब बच्चा को सेवा सुरू गरेपछि झन् बढी चर्चित बनेको हो। यो नेपालमा पहिलो टेष्ट ट्युब बच्चा सफल रूपमा जन्माउने अस्पताल हो। नेपालको पहिलो सफल टेष्ट ट्युब बच्चा ओम मणि (अस्पतालकै नामबाट नामाकरण भएको) को जन्म मार्च ३, २००५ मा इन भिट्रो फर्टिलाईजेशन (IVF) प्रविधिबाट भएको थियो।
ओम अस्पतालको स्थापना ८ बेड तथा ३ जना डाक्टरका साथ विसं २०४७ मा ओम नर्सिङ होमको नामले भएको थियो। विसं २०५२मा काठमाडौँको कमलपोखरीमा ओम अस्पताल तथा अनुसन्धान केन्द्र प्रा लिको नामले दर्ता गराईयो। हाल यो अस्पताल काठमाडौँको चावहिलमा अवस्थित छ ।
कन्ट्री डेभलपमेण्ट बैंक
कन्ट्री डेभलपमेण्ट बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
काकडा
काकडा मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
नौहीद सेरुसी
नौहीद सॆरुसी(October 19, 1982) एक अङ्ग्रेजी मोडल, विडियो जकी र अभिनेत्री हुन्। उनको नामको अर्थ शुक्र (Venus) हो।
पूर्व जीवन
नौहीदको जन्म १९ अक्टोबर १९८२मा बेलफास्टमा एक पारसी परिवारमा भएको थियो। उनको शिक्षा जे॰ बी॰ वाचा स्कूलबाट आरम्भ भयो र उनीले स्नातक जय हिन्द कलेज एवं बसन्त सिंह विज्ञान संस्थान, चर्च गेट, मुम्बईबाट वाणिज्य सङ्कायमा स्नातकोत्तरको डिग्री प्राप्त गरेकी थिइन्। नौहीदको मूल इच्छा विमान परिचारिका बननेको थियो तर तीन वर्षजो मोडलिङ्गको पश्चात उनीले एक अभिनेत्री बन्नेको निर्णय गरेकी थिइन्।
विसुनपुर्वा
विसुनपुर्वा बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
तेह्रथुम जिल्ला
तेह्रथुम (Tehrathum District नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रमा पर्ने एक पहाडी जिल्ला हो। पुरानो जिल्ला विभाजनको "पूर्व ४ नम्बर" भन्दा पनि पूर्वका १७ वटा वरपरका थुम्काह‍रु मध्येका १३ वटा थुम्काह‍रुलाई समेटेर यो जिल्लाको नामाकरण गरिएको भए पनि हाल निकै कम "थुम्का"हरू यो जिल्लामा पर्दछन। यो भौगोलिक हिसाबले अलि विकट नै भए पनि पू‍र्वाञ्चल विकास क्षेत्रका पहाडी जिल्लाहरूमध्ये निकै अघि नै सडकले जोडीएको जिल्ला हो। नेपालको "चिया क्षेत्र"मा पनि पर्ने यो जिल्लामा हाल मुख्य रूपलेबेमौसमी तरकारी, अदुवा, चिया, दुध, अकवरे खुर्सानी, सुन्तला, कागती तथा औषधीजन्य बहुमुल्य जडीबुटी, अम्लिसो(अम्रिसो), अलैंची लगायतका नगदे वालीहरू लगाइन्छ।
जिल्लाको नामाकरण
इतिहासमा उल्लेखित लिम्बुवान क्षेत्रमा पर्ने यो जिल्ला लिम्बु जातिहरूको बाहुल्यता भएको जिल्लामा पर्दछ। यसको नामाकरणमा पनि लिम्बु जातिमा प्रचलित भाषाको भूमिका रहेको स्वतः अड्कल काट्न सकिन्छ। यस जिल्लाको नाम तेह्रथुम रहनुका पछाडि निम्न कारणहरू हुन सक्ने देखिन्छ:
लिम्बुवान राज्यको रूपमा जति बेला यो एक सशक्त राज्य थियो। सो राज्यका कर असुल गर्ने स्थानहरू वा किपट प्रथा अनुसार यसलाई १३ वटा थुमहरूमा विभाजन गरी तिरो उठाउने कार्यलाई सहज तुल्याइएको हुन सक्छ। सो १३ वटा तिरो बुझ्ने स्थानहरू विशेषबाट पछि गएर यस जिल्लाको नामाकरण नै तेह्रथुम जिल्ला भएको तर्क बढी युक्ति सङ्गत देखिन्छ।
औजार
कुनै पनि काममा मद्दत गर्ने हतियारलाई औजार भनिन्छ। जस्तै कोदालो,कैँची।
तेह्रथुम जिल्ला
जिल्लाको इतिहास
वि.सं.२०१८ सालमा नेपाल अधिराज्यलाई ७५ जिल्लाहरूमा विभाजन गरिंदा तेह्रथुम माल अन्तरगत पर्ने क्षेत्रलाई ताप्लेजुङ्ग, पाँचथर, संखुवासभा र तेह्रथुम गरी चारवटा जिल्लामा छुट्याइयो। १३ वटा थुमहरू मध्ये यस जिल्लामा आठर्राइ,फेदाप, माईखोला र साविक धनकुटा जिल्लामा रहेको छथर थुमको पूर्वी भाग मात्रको क्षेत्रफल कायम रहे पनि साविक तिरो उठाउने माल अड्डा यसै जिल्लाको क्षेत्रमा परेको हुँदा यो जिल्लाको नाम पनि तेह्रथुम रहन गएको कुरा ऐतिहासिक तथ्यबाट पुष्टी हुन्छ। वि.सं. २०१८ साल पछि यस जिल्लामा कायम भएका ४२ गाउँ पञ्चायतहरू मध्येबाट तांखुवा र परेवादिन दुई गाउँ पञ्चायतहरू धनकुटा जिल्लामा गाभिन गएको छ भने निगुरादिन, फूलवारी, हाङ्गपाङ्ग, चांगे गरी ४ वटा गाउँ पञ्चायतहरू (आठराई थुम अन्तरगत क्षेत्रबाट) र ढुंगेसाँघु, साँघु, फाकुम्वा, थिंलावु ४ वटा गाउँ पञ्चायतहरू (माईखोला थुम क्षेत्रबाट) ताप्लेजुङ जिल्लामा गाभिन गएको छ। यसरी हालको तेह्रथुम जिल्लामा आठर्राई,फेदाप र छथर थुम क्षेत्र अन्तरगत पर्ने बाँकी क्षेत्रहरूमात्र रहेको छ। तत्कालिन १३ वटा थुमहरूको प्रशासकीय केन्द्रको रूपमा रहेको तेह्रथुम जिल्लालाई हाल राजनीतिक रूपमा १ निर्वाचन क्षेत्र, ३२ गाविस र ११ वटा इलाकामा बाडिएको छ।
किबोर्ड
किबोर्ड धेरै प्रकारका हुन्छन्। सबै भन्दा चलनमा रहेको कोबोर्डको डिजाइन QWERTY हो ।
तेह्रथुम जिल्ला
पर्यटकीय तथा धार्मिक महत्त्वका स्थलहरू
मुख्य पर्यटकिय आकर्षण ह‍रुमा तीनजुरे हिमाल, नेपालकै सबै भन्दा अग्लो "हृयातुङ झरना", पट्टेक डाँडा, सोल्माको चिया बगान, बसन्तपुर (हिउँ परेको बेलामा) आदि पर्छन। नेपालकै गुराँसको राजधानीकारूपमा परिचित तेह्रथुममा नेपालमा पाईने ३२ प्रजातिका गुराँसमध्ये तिनजुरे, मिल्के र जलजले (टिएमजे) क्षेत्रमा २८ प्रजातिका गुराँस पाइन्छन्। मुख्य पर्यटकिय गतिबिधिहरूमा पदयात्रा, कन्चनजङघा र मकालु हिमालको रमणीय दृश्यावलोकन, तीनजुरे डाँडाबाट प्याराग्लाईडिङको उडान, तीनजुरे र मेन्छ्यायाम डाँडाबाट सूर्‍योदय र सूर्यास्तको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ त्यसबाहेक धार्मिक द्रिस्टिले महत्त्व राख्ने ठाउहरू पनि धेरै छन:
जलसम्पदा
हृयातुङ झरना नेपालकै सबैभन्दा लामो र विश्वकै अग्ला ३० झरनाहरूमा मध्ये एक झरना हो। तेह्रथुम जिल्लाको सबै भन्द ठूलो नदी तमोर हो। जिल्लाको पूर्वी सिमानको रूपमा तमोर नदी बगेको छ। यसले पाँचथर जिल्लाबाट यस जिल्लालाई छुट्टयाएको छ। यस जिल्लामा बग्ने अन्य नदीनाला तथा खोलाहरूमा खोरङ्गा खोला, पिगुवा खोला, लम्बु(लिम्बु)खोला, कोया खोला, तेलिया खोला, फाकचुवा खोला र हिउँदिया खोला प्रमुख छन। त्यसैगरी मुख्य पोखरीहरूमा मार्गा पोखरी, चिचिलिङ पोखरी, छातेढुङ्गा, इवा, सक्रान्ति पर्दछन।
अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी यूनियन (क्रान्तिकारी)
अखिल नेपाल राष्ट्रिय विद्यार्थी यूनियन (क्रान्तिकारी) नेपालको एक विद्यार्थी सङ्गठन हो। यस सङ्गठनको स्थापना वि.सं. २०२२ जेठ महिनामा भएको थियो र यसको पहिलो केन्द्रीय अध्यक्ष सुदन खरेल भएका थिए। यस सङ्गठनलाई छोटकरीमा अनेरास्ववियू (क्रान्तिकारी) भन्ने गरिन्छ। यसै नाममा स्थापना भएको सङ्गठनको मुलधार नै हालको अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी यूनियन (क्रान्तिकारी) वा अनेरास्ववियू (क्रान्तिकारी) वा अखिल (क्रान्तिकारी) हो । हाल यो सङ्गठन प्रचण्ड नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)को भातृ सङ्गठनको रूपमा रहेको छ। सुजन खरेल, विश्वकान्त मैनाली, गोविन्दमान श्रेष्ठ, मुकुन्दवहादुर श्रेष्ठ, निरञ्जन चापागाईं, लिलामणि पोखरेल, गिरीराज मणि पोखरेल, टोप बहादुर रायमाझी, देव गुरुङ, रमन श्रेष्ठ, भानु शर्मा, हितमान शाक्य, कृष्णध्वज खड्का, देवेन्द्र पराजुली, लेखनाथ न्यौपाने, हिमाल शर्मा, रमेश मल्ल,रत्न ढकाल, सन्तोष विष्ट, नरेन्द्र न्यौपाने र रञ्जित तामाङ सङ्गठनको अध्यक्षको रूपमा कार्यभार सम्हालिसकेका छन् l २२औँ राष्ट्रिय सम्मेलनबाट यो सङ्गठनको अध्यक्ष पन्चा सिंह हुन् ।
विष्णुका २४ अवतार
= बराह= = नारद= = नरनारायण = = नृसिंह = = कुर्म = = बुध्द = = हास =
= वामन = =राम = =कृष्ण = = मत्स्य = = बलराम = = धन्वन्तरी = = मोहिनी = = परशुराम = = दत्तात्रेय = = वेदव्यास = = कल्कि = = व्यास = = पृथु = = ब्रम्हा = = कपिल=
सुधारिएको चुलो
सुधारिएको चुलो परम्परागत चुलो भन्दा फरक गाउँमै पाइने वस्तु प्रयोग गरी भिन्न तरिकाले बनाइएको धुवा रहित, दाउरा कम खपत हुने चुलो हो। सुधारिएको चुलोमा दुईवटा चुलो हुने र धुवाँ घरभित्र नफैलिने भएकाले धुवाँले घर कालो हुदैन ।
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ मा बनेका नयाँ राष्ट्रिय कीर्तिमानहरू
रेकर्ड
थिइन् ।
स्रोत
श्रेणी : सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३
सहजपुर
सहजपुर नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
काष्ठमण्डप डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेड
काष्ठमण्डप डेभलपमेण्ट बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
आधिकारीक वेबसाईट
www.kdbl.com.np
थकाली जाति
थकाली जाति नेपालमा बसोबास गर्ने एक प्रमुख जाति हो। मुस्ताङ जिल्लाको थाकखोला थकालीहरूको गढ मानिन्छ यद्यपि देशका विभिन्न ठाउँहरूमा थकाली जातिहरू छरिएर रहेका छन्।
थकाली जाती तिब्बती-बर्मेली परिवारमा पर्दछन्। थकाली भाषा गुरुङ (तमु) र तामाङ भाषाहरूसँग मिल्दोजुल्दो किसिमको हुन्छ।
थरहरू
थकालीमा चार प्रमुख थरहरू हुन्छन् :
प्रमुख पर्व
ल्होछार थकालीहरूको एक प्रमुख पर्व हो। यो एक १२ वर्षको चक्रीय मेलाको रूपमा प्रसिद्ध छ।  थकालीहरु वन र बौद्ध धर्म दुवैको पालन गर्दछन्। थकालीहरूको तोरन्ल पर्व र  फागु पूर्णिमा सँगसँगं पर्दछ जसमा खासगरी आफ्ना पुर्खाहरूको पूजा र प्रार्थना गर्ने गरिन्छ।
थकालीहरूको संख्या १३,७३१ छ । थकालीहरु व्यापारिक समुदायको रूपमा प्रसिद्ध छन्। सम्मुन्नत आदिवासी जनजाति थकालीको उद्गम स्थल मुस्ताङको थाकखोला नै हो। खप्राङ-बिनायो, घोटो-कल्ली, ढमकेन-तारको बाजा यसजातिले प्रयोग गर्ने गरेको देखिन्छ। नेपालको मुस्ताङ क्षेत्र (थाक खोला)का बासिन्दा | थकाली हरू ब्यापार ब्यबसायमा निपुण मानिन्छन् |
नलिनी जयवन्त
नलिनी जयवन्त भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन् ।
कैँची
कैंची कुराहरू काट्नमा काम आउने २ धार भएको एक साधारण यन्त्र हो। कैची बाट् धेरै कुराहरू काट्न सकिन्छ। बिशेस गरेर कैची कपडा काट्न प्रयोग् गरिन्छ। मानब् जिबनमा येसको प्रयोग् धेरै महतो रहेको पाइनछ।
कालिकाटार
कालिकाटार मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
सौर्य ड्रायर
सौर्य ड्रायर सूर्यको ताप प्रयोग गरी अन्न, फलफूल, सागपात आदि सुकाउन निर्माण गरिएको उपकरण हो।
काम गर्ने तरिका
श्रेणीःनविकरणीय उर्जा
बाइलान्दो
बाइलान्दो ( स्पेनी गायक एनर्रिके इग्लेसियासको गीत हो जुन उनको सेक्स एन्ड लभ नामक दसौँ साङ्गीतिक सङ्गालोको एक गीतको रूपमा सार्वजनिक गरिएको थियो। यस गीतका विभिन्न कलाकारहरूद्वारा केही समायोजन संस्करणहरू जारी गरिएका थिए भने यस गीतको वास्तविक संस्करणमा एनर्रिके, कुबाका परिचित गायक दिसेमर बुयनो र हेन्ते दे जोना नामक एक साङ्गीतिक समूहद्वारा स्वर दिइएको छ भने यस गीतलाई सबै कलाकारको मिलेमतोमा रचना गरिएको थियो। यस गीतलाई कालारोस पाउकरले निर्माण गरेका हुन्। यस गीतलाई युनिभर्सल रेपोब्लिक रेकर्डसद्वारा सन् २०१४ फेब्रुअरी ३ का दिन सार्वजनिक गरिएको थियो।
सन् २०१३ मा यस गीतलाई एनर्रिकेको स्वर बिनानै बुयनो र हेन्ते दे जोनाद्वारा निर्माण गरिएको थियो भने यस गीतको उनीहरूले एक आधिकारिक श्रव्य दृश्य पनि निर्माण गरेका थिए जुन पछिका विभिन्न संस्करणहरूमा केही अंशका रूपमा रहेका छन्। वास्तविक स्पेनी संस्करण पश्चात् सन् २०१४ अगष्ट २४ का दिन यस गीतका तीन गीति संस्करणहरू सार्वजनिक गरिएको थियो जसमा एक अङ्ग्रेजी र स्पेनी मिश्रति गीति संस्करणमा जमैकाका गायक सान पलको पनि आवाज रहेको छ। एनर्रिकेले पछि यस गीतको दुई पुर्तुगाली संस्करणहरू पनि सार्वजनिक गरेका थिए जसको पहिलो संस्करणमा ब्राजिली गायक लुअन सान्तानाको स्वर रहेको छ भने पछिको संस्करणमा पुर्तुगाली गायक मिकायल कारेइरा स्वर रहेको छ। यस गीतको वास्तविक स्पेनी संस्करण रिनास दे कोरोसानोको आधिकारिक गीत बनेको थियो। आइएफपिआईका अनुसार बाइलान्दो सन् २०१४ दश उत्कृष्ट बिक्री हुन सफल गीतको सूचीमा सूचीकृत भएको थियो भने तात्कालिक समयमा यस गीतका ८० लाख प्रतिलिपीहरू विश्वव्यापी रूपामा बिक्री भएका थिए।
बिशेष साधारण सभा
विशेष साधारण सभा (Extra Ordinary General Meeting) भन्नाले विशेष अवस्थामा बोलाईने शेयरधनीहरूको साधारण सभा हो । यो सभा आवश्यक देखिएमा कम्पनीको सञ्चालक समितिले बोलाउन सक्छ ।
विशेष साधारण सभा बोलाउन सकिने अवस्थाहरू
नेपालको कम्पनी ऐन, २०६३ को दफा ८२ अनुसार देहाय बमोजिमको अवस्थामा विशेष साधारण सभा बोलाउन सकिन्छ;
प्राचीन भारतीय विज्ञान तथा प्रौद्योगिकी
प्राचीन भारतीय विज्ञान तथा प्रविधिलाई बुझ्नका लागि पुरातत्व र प्राचीन साहित्यको सहारा लिनु पर्दछ। प्राचीन भारतको  साहित्य अत्यन्त विपुल एवं विविधतासम्पन्न छ।  यसमा  धर्म, दर्शन, भाषा, व्याकरण आदि का अतिरिक्त गणित, ज्योतिष, आयुर्वेद, रसायन, धातुगरम, सैन्य विज्ञान आदि पनि वर्ण्यविषय रहेका हुन्।
प्राचीन भारतका प्रमुख शास्त्र
प्राचीन समयमा न आफसेट प्रिंटिंगको मशीने थिए, न स्क्रिन प्रिटिंग गर्न लाई इंटरनेट नै थिए जहाँ हर कुनै विषयमा असंख्य सूचनाहरू उपलब्ध हुन्छन्। र पनि प्राचीन कालका ऋषि-मुनिहरूले आफ्नो पुरुषार्थ, ज्ञान र शोधका सहायताले धेरै शास्त्रहरूको रचना गरे र त्यसलाई विकसित पनि गरे। यीबाट केही प्रमुख शास्त्रहरूको  विवेचन प्रस्तुत छ-
आयुर्वेदशास्त्र
आयुर्वेद शास्त्रको विकास उत्तरवैदिक कालमा  भयो। यस  विषयमा अनेक स्वतन्त्र ग्रन्थहरूको रचना भएको छ। भारतीय परम्पराका अनुसार आयुर्वेदको रचना सबैभन्दा पहिला ब्रह्माले गरे ब्रह्माले प्रजापति लाई, प्रजापतिले अश्विनी कुमारहरूलाई र फेरि अश्विनी कुमारहरूले यस  विद्यालाई इन्द्रलाई प्रदान गरे। इन्द्र द्वारा नैं यो विद्या सम्पूर्ण लोकमा विस्तारित भएको हो। यसलाई चार उपवेदहरू मध्येको एक मानिएको छ।
केही विद्वानहरूका अनुसार यो ऋग्वेदको उपवेद हो भनेंकेहीको मान्नु यो छ कि यो ‘अथर्ववेद’को उपवेद हो। आयुर्वेदका मुख्य तीन परम्पराहरू छन्- भारद्वाज, धनवन्तरी र काश्यप। आयुर्वेद विज्ञानका आठ अङ्ग छन्- शल्य, शालाक्य, कायचिकित्सा, भूतविधा, कौमारमृत्य, अगदतन्त्रा, रसायन र वाजीकरण। चरक संहिता, सुश्रुत संहिता, काश्यप संहिता यसका प्रमुख ग्रन्थ हुन् जसमा पछि अनेक विद्वानहरू द्वारा व्याख्याहरू लेखिएको थियो।
आयुर्वेदका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ चरकसंहिताका बारेमा यस्तो मानिन्छ कि मूल रूपले यो ग्रन्थ आत्रेय पुनर्वसुका शिष्य अग्निवेशले लेखेका थिए। चरक ऋषिले यस  ग्रन्थलाई संस्कृतमा रूपान्तरित गरे। यस  कारण यसको नाम चरक संहिता भएको बताइन्छ कि पतंजलि नैं चरक थिए। यस ग्रन्थको रचनाकाल ईं. पू. पाँचौं शताब्दी मानिन्छ।
रसायनशास्त्र
रसायनशास्त्रको प्रारम्भ वैदिक युगदेखि मानिएको छ। प्राचीन ग्रन्थहरूमा  रसायनशास्त्रका ‘रस’को  अर्थ हुन्थ्यो-पारद। पारदलाई  भगवान शिवको वीर्य मानिएको छ।  रसायनशास्त्रका अन्तर्गत विभिन्न प्रकारका खनिजहरूको अध्ययन गरिन्थ्यो। वैदिक कालसम्म अनेक खनिजहरूको खोज हो चुकी थियो तथा तिनको व्यावहारिक प्रयोग पनि हुन लागेको थियो। तर यस  क्षेत्रमा सबैभन्दा धेरै काम नागार्जुन नामक बौद्ध विद्वानले गरे। तिनको काल लगभग २८०-३२० ई. थियो। उनले एक नयाँ खोजको जसमा पारेका प्रयोगदेखि तामा इत्यादि धातुहरूलाई सुनमा बदल्न सकिन्थ्यो।
रसायनशास्त्रका केही प्रसिद्ध ग्रन्थहरूमा एक छन् रसरत्नाकर। यसका रचयिता नागार्जुन थिए। यसका कुल आठ अध्याय थिए तर चार नैं हामीलाई प्राप्त हुन्छन्। यसमा मुख्यत: धातुहरूका शोधन, मारण, शुद्ध पारद प्राप्ति तथा भस्म बनाउने विधिहरूको वर्णन मिल्दछ।
प्रसिद्ध रसायनशास्त्री श्री गोविन्द भगवतपाद जो शंकराचार्यका गुरु थिए, द्वारा रचित ‘रसहृदयतन्त्र’ ग्रन्थ पनि पर्याप्त लोकप्रिय छ। यसका अतिरिक्त रसेन्द्रचूडामणि, रसप्रकासुधाएर रसार्णव, रससार आदि ग्रन्थ पनि रसायनशास्त्रका ग्रन्थहरूमा नैं गनिन्छन्।
ज्योतिषशास्त्र
ज्योतिष वैदिक साहित्यको नैं एक अङ्ग हो। यसमा सूर्य, चन्द्र, पृथ्वी, नक्षत्र, ऋतु, मास, अयन आदिको स्थितिहरूमा गंभीर अध्ययन गरिएको छ। यस  विषयमा  हामीलाई ‘वेदार्घैं ज्योतिष’ नामक ग्रन्थ प्राप्त हुन्छ। यसका रचनाको  समय १२०० ई. पू. मानिएको छ। आर्यभट्ट ज्योतिष गणितका सबैभन्दा ठूला विद्वानका रूपमा मानिन्छन्। यिनको जन्म ४७६ ई.मा  पटना (कुसुमपुर)मा  भएको थियो। मात्र २३ वर्षको उमेरमा यिनले ‘आर्यभट्टीय’ नामक प्रसिद्ध ज्योतिष ग्रन्थको रचना गरे यस  ग्रन्थमा  पूरा १२१ श्लोक छन्। यसलाई चार खण्डहरूमा बाँडिएको छ- गीतिकापाद, गणितपाद, कालक्रियापाद र गोलपाद।
वराहमिहिरका उल्लेखका बिना त भारतीय ज्योतिषको चर्चा अधूरी छ। यिनको समय छैठो शताब्दी ई.का आरम्भको छ। इन्होंने चार प्रसिद्ध ग्रन्थहरूको रचना गरे- पंचसिद्धान्तिका, वृहज्जातक, वृहदयात्रा तथा वृहत्संहिता जो ज्योतिषलाई बुझ्नमा मदद गर्दछ।
गणितशास्त्र
प्राचीन कालदेखि नैं भारतमा गणितशास्त्रको  विशेष महत्त्व रहेकोछ। यो सबै जान्दछन् कि शून्य एवं दशमलवको खोज भारतमा नैं भएको हो। यो भारत द्वारा विश्वलाई दिइएको अनमोल देन हो। यस  खोजले गणितीय जटिलताहरूलाई खत्म गरिदियो। गणितशास्त्रलाई मुख्यत: तीन भागहरूमा बाँडिएको छ। अंकगणित, बीजगणित र रेखागणित।
वैदिक कालमा अंकगणित आफ्नो विकसित स्वरूपमा  स्थापित थियो। ‘यजुर्वेद’मा  एकदेखि लिएर १० खरब सम्मको सङ्ख्याहरूको  उल्लेख मिल्दछ। यी अंकहरूलाई वर्णहरूमा  पनि लिखा सकिन्थ्यो।
बीजगणितको साधारण अर्थ छ, अज्ञात सङ्ख्याको  ज्ञात सङ्ख्याका साथ समीकरण गरेर अज्ञात सङ्ख्यालाई जान्न। अङ्ग्रेजीमा  यसलाई नैं अलजेब्रा भनिएको छ। भारतीय बीजगणितका अविष्कारमा विवाद थियो। केही विद्वानहरूको  मान्नु थियो यसका अविष्कारको  श्रेय यूनानी विद्वान दिये फान्तसलाई छ। परन्तु अब यो साबित भइसकेको छ कि भारतीय बीजगणितको  विकास स्वतन्त्र रूपले भएकोछ र यसको  श्रेय भारतीय विद्वान आर्यभट्ट (४४६ ई.)लाई जान्छ।
रेखागणितको अविष्कार पनि वैदिक युगमा  नैं भएको थियो। यस  विद्याको  प्राचीन नाम छ- शुल्वविद्या वा शुल्वविज्ञान। अनेक पुरातात्विक स्थलहरूको उत्खननमा  प्राप्त यज्ञशालाहरू, वेदिकाहरू, कुण्ड इत्यादिलाउनई हेर्ने तथा यिनको अध्ययन गर्नमा  हामी पाउँछन् कि यिनको निर्माण रेखागणितका सिद्धान्तमा गरिएको छ। ब्रह्मस्फुट सिद्धान्त, नवशती, गणिततिलक, बीजगणित, गणितसारसंग्रह, गणित कौमुदी इत्यादि गणित शास्त्रका प्रमुख ग्रन्थ छन्।
कामशास्त्र
भारतीय समाजमा पुरुषार्थको  पर्याप्त महत्त्व हुन्छ। पुरुषार्थ चार छन्- धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष। कामको  यसमा  तेस्रो स्थान छ। सर्वप्रथम नन्दीले १००० अध्याहरूको  ‘कामशास्त्र’ लिखा जसलाई बाभ्रव्यले १५० अध्याहरूमा  संक्षिप्त रूपमा  लेखे कामशास्त्रदेखि सम्बन्धित सबैभन्दा प्रसिद्ध ग्रन्थ छ ‘कामसूत्र’।
इसकी रचना वात्स्यायनले गरेको थियो। यस ग्रन्थमा  ३६ अध्याय छन् जसमा  भारतीय जीवन पद्धतिका बारेमा  बताइएको छ। यसमा  ६४ कलाहरूको  रोचक वर्णन छ। यसका अतिरिक्त  एक अर्को प्रसिद्ध ग्रन्थ छ ‘कुहनीमत’ जो एक लघुकाव्यका रूपमा  छ। कोक्कक पण्डित द्वारा रचित रतिरहस्यलाई पनि बेहद इच्छा गरे जाताछ।
संगीतशास्त्र
संगीतशास्त्रका प्रसिद्ध आचार्हरूमा मुख्यत: उमामहेश्वर, भरत, नन्दी, वासुकि, नारद, व्यास आदिको गिनती हुन्छ। भरतका नाटयशास्त्रका अनुसार गीतको उत्पत्ति जहाँ सामवेददेखि भएको छ, त्यहीं यजुर्वेदले अभिनय (नृत्य)को  प्रारम्भ गरे।
धर्मशास्त्र
प्राचीन कालमा शासन व्यवस्था धर्म आधारित थियो। प्रमुख धर्म मर्मज्ञहरू वैरवानस, अत्रि, उशना, कण्व, कश्यप, गार्ग्य, च्यवन, बृहस्पति, भारद्वाज आदिले धर्मका विभिन्न सिद्धान्तहरू एवं रूपहरूको विवेचनाको छ। पुरुषार्थका चार चरणहरूमा  यसको  स्थान पहिलो छ।
उत्तर कालमा लेखियो सङ्ग्रह ग्रन्थहरूमा  तत्कालीन समयको सम्पूर्ण धार्मिक व्यवस्थाको  वर्णन मिल्दछ। स्मृतिग्रन्थहरूमा  मनुस्मृति, याज्ञवल्कय स्मृति, पराशर स्मृति, नारदस्मृति, बृहस्पतिस्मृतिमा  लोकजीवनका सबै पक्षहरूको धार्मिक दृष्टिकोणदेखि व्याख्या गरिएको छ तथा केही नियम पनि प्रतिपादित गरिए छन्।
अर्थशास्त्र
चार पुरुषार्थोमा अर्थको  अर्को स्थान छ। महाभारतमा  वर्णित छ कि ब्रह्माले अर्थशास्त्रमा एक लाख विभागहरूका एक ग्रन्थको रचना गरे यसका पछि शिव (विशालाक्ष)ले दस हजार, इन्द्रले पाँच हजार, बृहस्पतिले तीन हजार, उशनसले एक हजार विभागहरूमा  यसलाई संक्षिप्त गरे।
अर्थशास्त्रका अन्तर्गत केवल वित्त सम्बन्धी चर्चाको नैं उल्लेख गरिएको छैन। वरन राजनीति, दण्डनीति र नैतिक उपदेसहरूको पनि वृहद वर्णन मिल्दछ।  अर्थशास्त्रको  सबैभन्दा प्रसिद्ध ग्रन्थ छ कौटिल्यको  अर्थशास्त्र। यसको रचना चाणक्यले गरेको थियो। चाणक्यको  जीवन काल चतुर्थ शताब्दीका आस-नजिकमानिन्छ।
कौटिल्य अर्थशास्त्रमा धर्म, अर्थ, राजनीति, दण्डनीति आदिको  विस्तृत उपदेश छ। यसलाई १५ अधिकरणहरूमा  बाँडिएको छ। यसमा  वेद, वेदांग, इतिहास, पुराण, धार्मशास्त्र, अर्थशास्त्र, ज्योतिष आदि विद्याहरूका साथ अनेक प्राचीन अर्थशास्त्रीहरूका मतहरूका साथ विषयलाई प्रतिपादित गरिएको छ। यसका अतिरिक्त अन्य महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ छ कामन्दकीय नीतिसार, नीतिवाक्यामृत, लघुअर्थनीति इत्यादि।
अन्य शास्त्र
न्यायशास्त्र, योगशास्त्र, वास्तुशास्त्र, नाट्यशास्त्र, काव्यशास्त्र, अलङ्कारशास्त्र, नीतिशास्त्र आदि
सौर्य पानी हिटर
सौर्य पानी हिटर सूर्यको ताप प्रयोग गरी पानी तताउने उपकरण हो।
‍
काम गर्ने तरिका
श्रेणीः नविकरणीय उर्जा
तीज
तीज हिन्दू नारीहरूले मनाउने एउटा महत्त्वपूर्ण चाड हो। यो चाड भाद्र शुक्ल द्वितीयादेखि पञ्चमीसम्म ४ दिन मनाइन्छ। तीजमा भगवान शिवको आराधना गरिनुका साथै नाचगान मनोरञ्जन समेत गर्ने गरिन्छ। नेपाली हिन्दू महिलाहरूद्वारा स्वतन्त्र र आनन्दमय रूपमा मनाइने तीज अन्य धर्म र जातजातिका नेपाली महिलाहरूले पनि हर्षोल्लासका साथ मनाउन थालेका छन्। यो पर्व मुख्यरूपले नेपालभर मनाइन्छ भने भारतका कुनै कुनै क्षेत्रमा पनि मनाइन्छ। आद्य शक्ति भगवान शिवकी अर्धाङ्गीनी हिमालय पुत्री पार्वतीले भगवान शिवको स्वास्थ्य तथा शरीरमा कुनै वाधा उत्पन्न नहोस् भनेर पहिलो बर्त राखेकी थिइन् त्यो दिन यही हरितालिका तीजको दिन थियो। त्यसै दिनदेखि आजसम्म हिन्दू नारीहरूले यो पर्व मनाउदै आएका छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ।
दरखाने दिन
यो चाडमा माइतीले (बाबु आमा,दाजुभाइ) छोरी/चेली लाई घरमा गई लिएर आउने वा बोलाएर मीठा-मीठा परिकार खुवाउने तथा मनका भावना एवम् सुखदुख साटासाट गरी एउटै ठाउँमा खाने-बस्ने चलन रहेको छ। यस दिन विशेष महत्त्वकासाथ दर खाने गरिन्छ। यही दर खाने दिनबाट नै तीज पर्वको आरम्भ भएको मानिन्छ। दरमा ठाउँअनुसार विभिन्न मिठा-मिठा परिकार साथै खिर, ढकने, सेलरोटी, केरा लगायतका खाना, फलफूल खाने गरिन्छ।
मनाउने तरिका
तीजको दिनका अतिरिक्त गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमीलाई पनि तीज पर्वकै रूपमा मनाइन्छ। खास गरी यसमा स्त्रीहरूले पतिको निम्ति निराहार रहेर भगवान शिव तथा आद्य शक्ति पार्वतीसँग प्रार्थना गर्दछन्। यो दिन महिलाहरू बिहान चाँडै उठी नुहाई धुवाई गरेर दिनभरि जल, अन्न ग्रहण नगरी बर्त बस्ने गर्दछन्। बेलुकीपख घर, गाउँ र छिमेकका महिलाहरू भेला भई पूजाका सामान तथा मण्डप तयार गरी भगवान शिवको आराधना गर्ने प्रचलन रहेको छ। निर्जला व्रत भनिए पनि आजभोलि महिलाहरू मध्यान्हमै पूजा, आराधनापश्चात् फलफूल ग्रहण गर्ने गर्दछन्। कतिपय महिलाहरू नजिक रहेको शिवमन्दिरमा गई शिव आराधनाका साथै नाचगान तथा रमाइलो गर्ने गर्दछन्। काठमाडौंको पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा महिला बर्तालुहरूको ठूलो भिड हुने गर्दछ।
व्रत बस्ने दिन
तीज महिलाहरूद्वारा मनाइने एउटा पर्व हो। आधुनिक समाजमा तीजको महत्त्वलाई जुन रूपले व्याख्या गरिए पनि यो एक पौराणिक कालदेखि चलिआएको परम्परा हो। सृष्टि र समाज चल्नको लागि पूर्वीय मान्यता अनुसार महिलाहरू विवाह पश्चात् आफ्नो श्रीमानको साथमा उसको घरमा बसी बाँकी जीवन बिताउनु पर्ने हुन्छ। यसरी आफू जन्मेको घर, माता,पिता, भाइबहिनी, इष्टमित्र र समाज चटक्क छोडी पराईघरमा जीवन बिताउँदा आउने माइतिको यादलाई कमी गर्ने एउटा अवसरको रूपमा तीज पर्वको गहन महत्त्व रहेको छ। तीजमा महिलाहरूलाई मीठा मीठा भोजनका परिकारहरू खुवाइन्छ, नयाँ लुगा कपडा दिइन्छ। महिलाहरूलाई पराइघरको विभिन्न जिम्मेवारी, तनाव, साथै माइतीको सम्झनाको खाडललाई कम गर्न यो पर्वको ठूलो भूमिका रहेको छ। तीजमा विवाहिता महिलाहरू आफ्ना पतिको दीर्घायुको कामना गर्दै व्रत बसी नाचगान र मनोरञ्जन गर्छन् भने अविवाहिता सुयोग्य वरको आशा राखी बर्त बस्छन्। बर्तको समयमा महिलाहरूले तीजको बर्तकथा सुन्ने र समापनमा पूजा लगाई ब्राह्मणब्राह्मणीहरूलाई दान दक्षिणा गर्ने चलन रहेको छ। तीजको बर्त अन्य बर्त भन्दा फरक ढङ्गले लिइन्छ। यस दिन पानीसम्म पनि नखाई बर्त बस्नुपर्ने परम्परागत मान्यता रहेको भएपनि कतिपय महिलाहरू महादेवको पुजा आराधना पश्चात फलफूल ग्रहण गर्दछन्। यसै दिन पार्वतीले आफ्नो तपस्या पूरा गरी शिवजी पाएको विश्वास गरिने हुनाले यस दिनलाई हर्षोल्लासका साथ नाचगान गरी मनाइने गरिन्छ।
राजस्थानका सहरहरू
माउंट आबू हनुमानगढ भटनेर
तीज
व्रतकथा
पौराणिक कालदेखि चलिआएको तीजको बर्तकथा यसप्रकार रहेको छ । यो बर्त महात्म्यको कथा भगवान शिवले पार्वतीजीको पूर्वजन्मको स्मरण गराउने उद्देश्यले यसप्रकार भन्नु भएको थियो । हे गौरी ! पर्वतराज हिमालयको घर अर्थात तिम्रो माइतमा बस्दा गङ्गातटमा तिमीले आफ्नो बाल्यावस्थामा अधोमुखी भई घोर तपस्या गरेकी थियौ । उक्त अवधिमा तिमीले कुनै अन्नपानी नखाई केवल हावाको मात्र सेवन गरेकी थियौ र मात्र सुख्खा पत्ताहरू चबाई दिनहरू काटेकी थियौ । माघको चिसोमा तिमीले निरन्तर जलमा प्रवेशगरी तप गर्यौ, बैशाखको शरीर जलाउने गर्मीमा पञ्चाङ्ग्निद्वारा शरीर तपायौ । साउनको मुसलधारे वर्षामा खुल्ला आकाशमुनि बिना अन्नपानी व्यतीत गर्यौ । तिम्रो यो कष्टदायक तपस्या देखेर तिम्रा पिता धेरै दुःखी र चिन्तित हुने गर्दथे । तब एकदिन तिम्रो तपस्या तथा तिम्रा पिताजीको दुःख र चिन्तालाई मनन गरी नारदजीले तिम्रा घरमा आउनुभयो । तिम्रा पिताले नारदजीलाई घर आउनाको कारण सोध्नुभयो र प्रत्युत्तरमा नारदजीले भन्नुभयो “ हे गिरिराज ! म भगवान विष्णुले पठाएर यहाँ आएको हुँ । तपाईँकी छोरीको घोर तपस्याबाट प्रसन्न भई स्वयं भगवान विष्णु उनीसँग विवाह गर्न चाहनुहुन्छ । यसबारे म तपाईँँको राय जान्न चाहन्छु । ” नारदजीका कुरा सुनेर तिम्रा पिताले अति प्रसन्नताकासाथ भन्नु भयो । श्रीमान् यदि स्वयं विष्णु भगवान मेरी कन्याकासाथ वरण गर्न चाहनुहुन्छ भने मलाई कुनै आपत्ति छैन । उहाँ त साक्षात् परब्रह्म हुनुहुन्छ । यो त हरेक अभिभावकको पिताको इच्छा हुन्छ कि उसकी छोरी सुखसंम्पदाले परिपूर्ण पतिका घरकी गृहलक्ष्मी बनून् र आफ्नो जीवनसाथै पति र परिवारको सुखकी कारण बनून् । नारदजीले तिम्रा पिताको स्वीकृति पाएपछि भगवान विष्णुसमक्ष गई विवाह टुङ्गो लागेको समाचार सुनाउनु भयो । तर विष्णुसँग आफ्नो विवाह हुन लागेको थाहा पाएपछि तिमी असाध्यै दुःखित भयौ । तिम्रो दुःखको कुनै ठेगान भएन । अति दुःख, चिन्ता र कष्टमा तिम्रा दिनहरू बित्न थाले ।
त्यससमय आफ्नो तपस्याको फलका प्रभावले प्रकट भएको म महादेवलाई आफूसमक्ष देखेर तिमीले भन्यौ - 'मैले हजुरलाई साँचो मनले पतिका रूपमा वरण गरिसकेकी छु । यदि तपाई साँच्चै नै मेरो तपस्याबाट प्रसन्न भई यहाँ प्रकट हुनुभएको हो भने मलाई आफ्नी अर्धाङ्गिनीका रूपमा स्वीकार गर्नुहोस् । त्यसपछि “तथास्त्” भनेर म कैलाश पर्वततर्फ फिर्ता भएँ । भोलिपल्ट उज्यालो हुने बितिक्कै तिमीले पूजाका समस्त सामग्री नदीमा सेलाई आफ्नी सहेलीसहित बर्तको समापन गर्यौ । त्यही समय तिम्रा पिता गिरिराज आफ्ना बन्धुबान्धवसहित तिमीलाई खोज्दै खोज्दै त्यहीँ पुग्नुभयो । तिम्रा पिताले तिम्रो अवस्था देखेर अत्यन्त दुःखी हुँदै तिम्रो त्यो कठोर तपस्याको कारण सोध्नुभयो । तिमीले भन्यौ - 'पिताजी ! मैले आफ्नो जीवनको अधिकांश समय कठोर तपस्यामा विताएँ । मेरो यो तपस्याको एकमात्र उद्देश्य माहादेवलाई पतिका रूपमा प्राप्त गर्नु थियो । आज म आफ्नो तपस्याको परीक्षामा सफल भएकी छु । म आफ्नो आराध्यको खोजीमा घरबाट निस्किएर हिँडेकी हुँ । अब मैले हजुरसँग घर नै फर्कनु पर्छ भने महादेवका साथ मेरो विवाह गरिदिने भए मात्र म घर फर्कन्छु । तिम्रा कुरा सुनेर पिता हिमालयले तिम्रो इच्छा स्वीकार गर्नुभयो र तिमीलाई घर फिर्ता लिएर जानुभयो । केहीसमय पछि उहाँले पुरा विधिविधान सहित हाम्रो विवाह गरिदिनु भयो । भगवान शिवले अझ भन्नुभयो - हे पार्वती ! भाद्रपदको शुक्ल तृतीयामा तिमीले मेरो आराधना गरी जुन बर्त बसेकी थियौ, त्यसैको परिणामस्वरूप हामी दुईको विवाह सम्भव भएको हो । यो बर्तको महत्त्व यसकारणले पनि महत्त्वपूर्ण छ । जसले यो बर्त निष्ठापूर्वक पालन गर्दछ, त्यसलाई मनोवाञ्छित फल प्राप्त हुनेछ । यो बर्तलाई हरितालिका भन्नुको अर्थ पनि पार्वतीलाई साथीहरूले पिता र आफ्नो प्रदेशबाट हरण गरी जंगलमा लगेको प्रसङ्गसँग जोडिन्छ । हरितालिका शब्दमा रहेका हरिता र आलिका यी दुई शब्दको अर्थ पनि क्रमशः हरण गरिएकी र सथीहरू भन्ने हुन्छ । भगवान शिवले पार्वतीजीलाई भन्नुभयो - यस बर्तलाई विधिविधानपूर्वक जसले लिन्छ, त्यसले तिम्रोजस्तै सुयोग्य र अचल श्रीमान् प्राप्त गर्दछ ।
महत्त्व
हाम्रो समाजमा तीज महिलाहरूले मनाउने एउटा महत्त्वपूर्ण पर्व हो । आधुनिक समाजमा तीजको महत्त्वलाई जुनरूपले व्याख्या गरिए पनि यो एक पौराणिक कालदेखि चलिआएको परम्परा हो । सृष्टि र समाज चल्नको लागि पूर्वीय मान्यता अनुसार महिलाहरू विवाह पश्चात आफ्नो श्रीमानको घरमा बसी बाँकी जीवन विताउनु पर्नेहुन्छ । यसरी आफू जन्मेको घर, मातापिता, भाइबहिनी, इष्टमित्र र समाज चटक्क छोडी पराइघरमा जीवन विताउँदा आउने माइतीको यादलाई कमी गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण अवसरको रूपमा तीजपर्वको गहन महत्त्व रहेको छ । तीजमा महिलाहरूलाई मीठा मीठा भोजनका परिकारहरू खुवाइन्छ, नयाँ लुगा कपडा दिइन्छ । महिलाहरूलाई पराइघरको विभिन्न जिम्मेवारी, तनाव, साथै माइतीको सम्झनाको खाडललाई कम गर्न यो पर्वको ठूलो भूमिका रहेको छ । तीजमा विवाहिता महिलाहरू आफ्नो लोग्नेको दीर्घायुको कामना गर्दै बर्त बसी नाचगान र मनोरञ्जन गर्छन भने अविवाहिताहरू सुयोग्य वरको आशा राखी बर्त बस्छन । बर्तको समयमा महिलाहरूले तीजको बर्तकथा सुन्ने र समापनमा पूजा लगाई ब्राह्मण ब्राह्मणीहरूलाई दानदक्षिणा गर्ने चलन रहेको छ ।
ऋषिपञ्चमी
शास्त्रअनुसार १२ महिनाको रजस्वलामा अन्जानवस कति कुरा छोइएको हुन सक्छ । उक्त पापबाट मूक्त हुन भाद्र शुक्ल पञ्चमीको दिन ३६५ वटा दतिवन तोकी माटो तथा गाईको गोबर लगाएर ३६५ पटक नुहाउनु पर्छ र यसको पनि थुप्रै विधिहरू छन । तर मूलतः ३६५ वटा दतिवनका डाँठ टोकेर खोलामा बगाउनु, माटो र गोबरले शरीरका सबै अङ्गहरू शुद्ध गर्नु, चाल्नीमा गनौती (गनिएका तिलचामल र जौ) राखेर माथिबाट पानी खन्याई छानिएको पानीले नुहाउनु र सप्तऋषीको पूजा गरेपछि महिलाहरू पूर्णरूपमा शुद्ध हुन्छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ । ३६५ वटा दतिवन दिनको एउटा ३६५ दिनसम्म टोकेर तीजमा पञ्चमीको दिन खोलामा बगायो भने पनि रजस्वला हुँदाको समयमा भएको पापबाट मोक्ष भइने पनि विश्वाश छ । वास्तवमा भन्ने हो भने तीज आफैंमा एक सुन्दर पर्व हो र यसलाई बर्तमा परिणत भएको भए पनि फलफूल ग्रहण गरेर दिनभरि बस्नमा पनि वैज्ञानिक हिसाबले हेर्दा फलदायक नै देखिन्छ । नारीहरूले रातो टीका रातो कपडा, रातो चुरा, पोते आदि सबै रातै रंगमा सजिनु तीज पर्वको रंग हो । नारीहरू त्यस दिन नाचगान गर्दै हर्षोल्लासका साथ दिनभरि भोकै बसी श्रीमानको दिर्घायुको कामना गर्नु नै विशेष यस तीज पर्वको सन्देश मानिन्छ ।
तीज बर्तको दिन घरको कामकाजलाई चटक्क छोडेर नेपाली महिलाहरू स्वतन्त्र तथा हषिर्त भएर घर बाहिर निस्कन्छन् । उनीहरूको गीतमा आफ्ना अधिकार तथा वेदनाका कुराहरू समेटिएका हुन्छन् । यसले महिलाहरूलाई सशक्त बनाउँछ । यी कुराहरू तीजको सकरात्मक पक्ष हो ।
हाल विदेशमा रहेका नेपाली महिलाहरूले पनि यो चाड बडो धुमधामकासाथ मनाउने गरेको पाइन्छ ।
अट्वारि बर्त :-यो पर्व विशेषगरी नेपालको पश्चिमी क्षेत्रमा बस्ने दङौरा थारूहरूको समुदायमा मनाउने गरिएको छ । यो पर्वमा पुरुषहरूले बर्त बस्ने र भिमको पुजा आराधना गर्ने गर्दछन् । आइतबारको दिनमा मात्र मनाइने हुनाले पनि यसको नाम अट्वारि रहन गएको हो । :
बेगखोला
नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
श्रीनगर बैरिया
श्रीनगर बैरिया बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
शशि कला
शशि कला भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन् ।
वायु उर्जा
वायु उर्जा उच्च चापबाट कम चाप तर्फ बहेको हावाबाट प्रप्त गरिने ऊर्जा हो। वायु ऊर्जाबाट यन्त्रिक र विद्युत शक्ति प्राप्तगर्न सकिन्छ। यसलाई प्रचलित भाषामा विन्ड मिल र विन्ड टर्वाइन पनि भनिन्छ।
श्रेणीः नविकरणीय उर्जा
गिनी-बिसाउ
गिनी-बिसाउ, आधिकारिक नाम गणतन्त्र गिनी-बिसाउ (República da Guiné-Bissau, ) पश्चिम अफ्रिकामा अवस्थित राष्ट्र हो ।
जमुना (हिन्दी फिल्म कलाकार)
जमुना (हिन्दी फिल्म कलाकार) भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन् ।
कुलेखानी
कुलेखानी मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
नारायणप्रकाश साउद
नारायण प्रकाश साउद (एनपी साउद) हाल वैशाख २०७९ देखि परराष्ट्र मन्त्रीको रूपमा सेवारत नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। साउद प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ मा कञ्चनपुर २ बाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भएका थिए।
कामना सेवा विकास बैंक
आधिकारिक वेबसाइट
www.kamanabank.com.np
सपही
सपही बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
नीना गुप्ता
नीना गुप्ता (जन्म: July 4, 1959) हिन्दी चलचित्रकी एक अभिनेत्री, टीवी कलाकार र चलचित्र निर्देशक तथा निर्मात्री हुन्। उनीलाई सन् १९९० मा चलचित्र "वो छोकरी'को लागि बेस्ट सपोर्टिंग अभिनेत्रीको फिल्म फेयर पुरस्कार मिलेको थियो। उनी अस्सीको दशकमा प्रसिद्ध क्रिकेट खेलाडी विवियन रिचर्ड्ससँग आपने प्रेम सम्बन्धहरूको कारण धेरै चर्चामा रहिन्; र १९८६ मा उनीले विवियनबाट विवाह नगरी छोरी मसाबालाई जन्म दिइन्।
व्यक्तिगत जीवन
नीना गुप्ताको जन्म दिल्लीमा भयो र उनीले सनावर लौरेंस स्कूलमा शिक्षा ग्रहण गरिन्। उनको पिताको नाम आर एन गुप्ता थियो। वेस्ट इण्डीजको प्रसिद्ध क्रिकेट खिलाडी विवियन रिचर्ड्ससँग उनकी एक छोरी मसाबा गुप्ता छिन् जो आज एक प्रसिद्ध फेशन डिजाइनर हुन्। नीनाले सन् २००८ मा एक चार्टर्ड अकाउन्टेन्ट विवेक मेहरासँग उनीले विवाह गरिन्।
बिहाग
बिहाग गम्भीर प्रकृतिको रागमा गनिन्छ। रागको चलन(अलंकार) मन्द्र,मध्य तथा तार ,तीनै सप्तकमा समान रूपले हुन्छ। यसको गायन समय-रात्रि का प्रथम प्रहर मानिएको छ|राग-यमन कल्याण यो रागसँग मिल्दो जुल्दो मानिन्छ|
थाट- बिलावल
जाति-औडव सम्पूर्ण ( आरोह :५ स्वर,अवरोह -७ स्वर )
वादी स्वर-गंधार
सम्वादी स्वर-निषाद
स्वर-सबै शुद्ध,आरोहमा रे,ध वर्ज्य |विवादी स्वर मानेर तीव्र मध्यमको अल्प प्रयोग गरिन्छ| तीव्र" म" का प्रयोग बिल्कुल नगरे यो रागलाई 'शुद्ध बिहाग' भनिन्छ।
आरोह- नि(मन्द्र) सा ग,म प,नि सां।
अवरोह-सां नि,ध प,म(तीव्र) प ग म ग,रे सा।
पकड-नि(मन्द्र) सा ग म प,म(तीव्र) प ग म ग,रे सा।
भूगर्भिय उर्जा
भुगर्भिय ऊर्जा पृथ्वीको गर्भबाट उत्पन्न हुने ऊर्जा हो। पृथ्वीको केन्द्रको तापक्रम करिब ७००० डिग्री सेन्टिग्रेड हुन्छ। पृथ्वीको सतहको तापक्रमको भिन्नताले गर्दा तापशक्ति पृथ्वीको केन्द्रबाट बाहिरी सतह तिर सर्दछ। यसरी पृथ्वीको गर्भबाट भुगर्भिय ऊर्जा उत्पन्न हुन्छ।
‍
काम गर्ने तरिका
श्रेणीः नविकरणीय उर्जा
अन्नपूर्ण पदमार्ग
अन्नपूर्ण पदमार्ग नेपालको अन्नपूर्ण हिमाल क्षेत्रमा अवस्थित पर्यटकीय पैदलमार्ग हो । यो पदमार्गको लम्बाई लगभग १६०-२३० किलोमिटर (१००-१४५ माइल) रहेको छ । यो पदमार्ग ५,४१६ मी (१७,७६९ फिट) उचाईमा रहेको थोरोङ ला सम्म पुग्छ । यस पदमार्गको यात्राको क्रममा ६०००-८०००० मिटर सम्मका अग्ला हिमालहरू अन्नपूर्ण दोस्रो, तेस्रो र चौथोलगायत धौलागिरी, माछापुच्छ्रे हिमाल जूलू पिक, पिसाङ पिक, निलगिरी हिमाल र तिलिचो पिक आदी देख्न सकिन्छ ।
व्यावहारिक रूपमा सबै ट्रेकरहरूले एन्टिकलोकमार्गको मार्ग बढाउँछन्, किनकि यसरी दैनिक उचाइ लाभ ढिलो छ, र उच्च थोरोङ ला पास पार गर्न सजिलो र सुरक्षित छ। हिमाली दृश्यहरु, करीव क्वार्टरमा देखिएको अन्नपूर्णा मासिफ (अन्नपूर्णा IV), धौलागिरि, मच्छपुच्छे, मानसलु, गङ्गापूर्णा, तिलिच शिखर, पिसांग शिखर र पौङ्दा डण्डाहरू सामेल छन्। ६०००- ८००० मीटर उचाई को असंख्य अन्य चुचुराहरु। अन्नपूर्णा दायराबाट उठ्नुहोस्
इतिहास
अन्नपूर्ण क्षेत्र तथा पदमार्ग विदेशी पर्यटकहरूको लागि सन् १९७७बाट खुलेको थियो ।
दैनिक यात्रा योजना
दिन ०१- काठमाडौँबाट सवारी साधन मार्फत बेसीसहर (८२० मि/२६९० फिट) (६ वा ७ घण्टा)
दिन ०२ - खुदी (७९० मि/२५९२ फिट) सम्म पैदलयात्रा
दिन ०३ - बाहुनडाँडा (१३१० मि/४२९८ फिट) सम्म पैदलयात्रा
दिन ०५ - धारापानी (१९२० मि/६२९९ फिट] सम्म पैदलयात्रा
दिन ०६ - चामे (२६३० मि/८६२९ फिट] सम्म पैदलयात्रा
दिन ०७ - पिसाङ (३१९० मि/१०४६६ फिट] सम्म पैदलयात्रा
दिन ०८ - मनाङ (३५२० मि/११५४९ फिट] सम्म पैदलयात्रा
दिन ०९ - मनाङ (३५२० मि/११५४९ फिट] मा बिश्राम
दिन १० - लेत्दर (४२५० मि/१३९४४ फिट] सम्म पैदलयात्रा
दिन ११ - थोरुङ फेदी (४५०० मि/१४७६४ फिट) सम्म पैदलयात्रा
दिन १२ - मुक्तिनाथ (३८०० मि/१२४६७ फिट), हुँदै थोरोङ ला पार
दिन १३ - मार्फा (२६६५ मि/८७४३ फिट) सम्म पैदलयात्रा
दिन १५ - तातोपानी (११६० मि/३८०६ फिट) सम्म पैदलयात्रा
दिन १६ - घोरेपानी (२७७५ मि/९१०४ फिट) सम्म पैदलयात्रा
दिन १७ - बिरेठाँटी (१०५० मि/३४४५ फिट) सम्म पैदलयात्रागर्दै पोखरा गन्तव्य
दिन १८ - काठमाडौँ फिर्ता
विसं २०७१ को हिमआँधी
विसं २०७१ को असोज महिनामा हिमआँधी नेपालको मध्य हिमाली क्षेत्रमा आइपरेको प्राकृतिक प्रकोप हो। यस हिमआँधीले नेपाल लगायत विभिन्न राष्ट्रका गरी कम्तिमा पनि ४३ जनाको ज्यान लियो जसमध्ये २१ जना पदयात्रामा सम्लग्नहरू थिए। यो हिमआँधीलाई नेपालको पदयात्रा क्षेत्रकै सबभन्दा प्रलयकारी घटनाको रूपमा लिइएको छ।
कुमार नरसिंह राणा
कार्य
उनले भाइसँग सम्मिलित भई सिंहदरवारको निर्माण गरेका हुन् । भर्सेलिस दरबारको परिकल्पनामा सिंहदरवारको खाका कोरिएको थियो जसमा १७०० कोठाको नक्सा तयार पारिएको थियो । उनले अग्नि शमशेरको निवास शंकर होटलको डिजाईन गरेका हुन् । त्यस्तै विभिन्न भवनहरूमा नियो-क्लासिकल डिजाइन भित्र्याएका थिए ।
समय
"समय"लाई सामन्यतया एक देखि अर्को घटनाको अन्तर का रूपमा परिभाषित गर्न सकिन्छ। यसलाई विभिन्न जुगबाट विभिन्न उपाय अपनाई नाप्ने गरेको पाइन्छ। समय मापन (नापने) प्रणालीको एउटा महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो। कुनै घटना घटेर बिती सके पछि घटनाको उल्लेख गर्ने बेलादेखि घटना घटेको बेला सम्मको बीचको अंतराललाई हामी समयले नै नाप्ने गर्छौं।
समय मापनको अनेकौँ प्रणालीहरू छन्। समय नाप्ने क्षेत्रिय तथा वैज्ञानिक दुबै प्रणाली छन् तर अचेल वैज्ञानिक प्रणाली चलनमा छ र यस प्रणालीमा धोका हुँदैन।
इतिहास
आज हामी समय नाप्ने विभिन्न यन्त्रहरूका प्रयोग गर्छौं त्यो सबै इतिहासको अनुभवबाट प्राप्त भयेका हुन। धेरै पहिला मानिषहरू अंदाज लगाएर समय नाप्ने गर्थे र यस विधिबाट उनिहरूलाई कहिले काँही धोका पनि हुने गर्थ्यो। पहिला मानिषहरूले सूर्यको स्थितिदेखेर समयको पतो लगाउने गर्थे। कोही चैं पानीमा हेरेर समयको पतो लगाउने गर्थे र समयको मापनमा क्षण, पल आदी शब्दको प्रयोग गर्ने गर्थे।
पहिला समय मापनको लागि बालुवा समयक (Sand Timer)को प्रयोग पनि हुने गर्थो।
आँक
वनस्पति परिचय
यो वनस्पति गर्मी ठाउँहरूमा हुर्कने १ देखि ३ मिटर सम्म अग्लो हुने हाँगाबिगायुक्त सदाबहार बुट्यान (Small to medium-sized shrub) हो। यसको पात तथा काण्डलाई चुडाउँदा दुध जस्तो सेतो चोप  निस्कन्छ। यस वनस्पतिको काण्डको बोक्रा र पातहरू टाढैबाट खरानी जस्तो सेतो फुस्रो देखिन्छ। वोट परिपक्व हुनु भन्दा अघिको उमेरमा सेतो भुवादार झुसहरूले यसको काण्डलाई ढाकेको हुन्छ। आँकका पातहरू ठूला, नरम तथा बाक्ला र एकअर्काको आमुन्ने सामुन्ने आएका हुन्छ्न्। पातको फेदपट्टिको भाग टुप्पोतिरको भन्दा बढी फराकिलो लगभग अण्डाकार र चौडाई भन्दा लम्बाईपट्टिको भाग बढी लामो  हुन्छ। माथिल्लो भागको तुलनामा पातको तल्लो भाग अपेक्षाकृत बढी सेतो र भुवादार झुसहरूले ढाकिएका हुन्छन्। आँकको फूल घण्टी आकारको १.२ देखि २.५ सेमि लामो हुन्छ। यस्ता फूलहरू सेता र फिका प्याजी वा बैजनी रंगका धब्बायुक्त गुच्छाका रूपमा फुल्छन्। परागसेचन पश्चात ८ देखि १० सेमि लामो र करिब २ सेमि लामो घुम्रिएको जोडीरूपमा फल लाग्दछन्। फल भित्र सेता भुवा तथा थुप्रै बीउहरू हुन्छन्। आँकको बीउ चेप्टा करिब अण्डाकार र टुप्पातिर भन्दा फेदतिरको भाग बढी चौडा कालो एवं सेतो भुवाले ढाकिएको हुन्छ।
उपयोगिता
कीटनाशकको रूपमा उपयोग