cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मवदुअ
लगानी र साझेदारी
बेलायतमा आधारित किङ्सवे र अमेरिकामा अस्थित एण्डर क्यापिटलको नेतृत्वमा, जुलाई २०१८ मा, मवदुअले आफ्नो कोष सङ्कलनको दोस्रो चरणमा १ करोड ३५ लाख अमेरिकी डलर प्राप्त गरेको घोषण गरेको थियो।
प्रयोगकर्ता
अलेक्साको तथ्याङ्क अनुसार, मवदुअका प्रयोगकर्ताको वितरण:
ताइवान मोबाइल
ताइवान मोबाइल (Taiwan Mobile) (सरलीकृत चिनियाँ: 台灣大哥大) ताइवानमा आधारित एक दूरसञ्चार कम्पनी हो।
सोहन र सर्कस
सोहन र सर्कस नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बालकथा सङ्ग्रह हो ।
मुक्ति संघर्ष
'मुक्ति संघर्ष'
यो ०४६ सालको जनआन्दोलमा आधारित नेपालको प्रथम राजनीतिक फिल्म हो । यसको मुख्य शन्देश आन्दोलनले पूर्णता पाएन भन्ने  र संघर्ष अझै जारी छ भन्ने रहेको छ  । यसको कथा, पटकथा, संबाद, गीत, संगीत, निर्देर्शण र सहनिर्माण डा. कविताराम श्रेष्ठ को थियो । यो फिल्म ०४७ सालमा बन्यो र ०४८ सालमा ६ वटा राष्ट्रिय पुरस्कारहरू (उत्कृष्ट कथा, उत्कृष्ट चरित्र अभिनय (पुरुश), उत्कृष्ट चरित्र अभिनय (स्त्री), उत्कृष्ट सम्पादान, उत्कृष्ट द्वन्द्व निर्देशन) पाएको थियो । सथै उत्तर कोरियामा १९९४ मा आयोजित "फोर्थ इन्टरनेसनल फिल्म फेस्टिभलमा "एसिया अफ्रिका सोलाडिरिटी अवार्ड" भन्ने अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार समे हासिल गर्न सफल भयो । भने उनले अभिनयसमेत गरेथे । यसले पाएका ६ वटा उत्कृष्ट  पुरस्कारमा  उत्कृष्ट कथा र उत्कृष्ट अभिनयको लागि डा. कविताराम श्रेष्ठ स्वयमले हासिल गरेका थिए ।  यसमा डा. कविताराम श्रेष्ठले पीडित लाउरेको क्रान्तिकारी भूमिका अभिनय दिएका थिए ।
यो फिल्मलाई तत्कालीन सयुक्त जनमोर्चा (हालका नेकपा एकीकृत माओवादी) का भात्री सङ्गठनहरूले पार्टी जनयुद्ध सुरु गर्नअघि जनचेतना जगाउने कार्यक्रमहरूमा शैक्षिक सामग्रीको रूपमा प्रयोग गरेका थिए । यो ३ घण्टाको फिल्म हो र युट्युवमा जम्मा ८ भागमा प्रस्तुत छन् ।
मिटर
मिटर अन्तर्राष्ट्रिय मापन प्रणालीमा (SI) लम्बाइको आधारभुत एकाई हो। पहिला समुद्री सतहमा भूमध्य रेखादेखि उत्तरी ध्रुबसम्मको लम्वाईको एक करोडौं भागलाई एक मिटर भनिन्थ्यो।    मापविज्ञानको विकास हुदैं जादा यसको परिभाषा समय समयमा परिस्कृत भईरह्यो। सन् १९८३देखि यसको परिभाषा "प्रकाशले भ्याक्युममा १/२९९,७९२,४५८ सेकेण्डमा तय गर्ने दुरीको लम्बाई" तय भयो।
कस्तुरी कलेज अफ म्यानेजमेन्ट
कस्तुरी कलेज अफ म्यानेजमेन्ट सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
तेनुहुवा
तेनुहुवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
तुलसी घिमिरे
तुलसी घिमिरे नेपाली चलचित्रका एक नेपाली भारतीय चलचित्र निर्देशक,पटकथा लेखक, चलचित्र सम्पादक, क्यामेरामेन, अभिनेता र गीतकार पनि हुन्।
पुलतीको यात्रा
पुलतीको यात्रा नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बालचित्र पुस्तक हो ।
श्याम्घा
श्याम्घा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार श्याम्घा गाविस को जनसङ्ख्या ४,८९३ रहेको छ । यो गाविसमा १,२६३ वटा घर छन ।
सोनिया बेबी
सोनिया बेबी एक स्पेनीस अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन, उनी हाल बार्सिलोनामा बस्छिन ।
बाजुरा जिल्ला
जिल्लाको नामाकरण
जिल्लाको नाम कसरी बाजुरा रहन गयो भन्ने सम्बन्धमा कुनै लिखित प्रमाण भेट्न सकिएको छैन तापिन पुराना कहावतहरू अनुसार पहिले यो जिल्लाको आफ्नै स्वतन्त्र अस्थित्व नभई यो क्षेत्र त्यस बेलाको सिंजा हालको जुम्ला जिल्ला पर्दथ्यो। त्यसकारण केन्द्रीय शासन जुम्लाबाट सञ्चालन गरिए तापनि शासकका प्रतिनिधिहरू हालको बाजुरा जिल्लामा पनि सहायक दरबार बनाएर बस्ने गर्दथे। उक्त सहायक दरबारलाई "कोट" भनिन्थ्यो। तत्कालिन सिजांदरबारका राजाको आदेश अनुसार यस बाजुरा दरबारबाट वाज चराको नाम समातेर पक्रेर त्यहा पठाउनु पर्दथ्यो। वाजलाई पासोमा हालेर समातिन्थ्यो। भालेबाजंलाई शाही वाज र पोथि वाजलाई झुर्रा वाज भनिन्थ्यो। एक पटक राजाको आफ्नो दरबारमा वाज पठाई दिने आदेश अनुसार पासो थाप्दा उक्त पासोमा शाही वाज न परि झुर्रा वाज पर्न गएछ। शाहीवाज पासोमा पार्न नसकि झुर्रावाज मात्र परेको खबर सहित झुर्रावाज राजाको दरबारमा पठाएछन। राजाले शाहिवाजको चाहना गरेको तर झुर्रावाज प्राप्त भएकोले यस ठाउँको नाम त्यहि पोथीवाजको नाम "भुर्रावाज" लाई उल्टोबाट बाझुर्राकोट राखेछन। त्यहि बाझुर्राकोट पछि अपभ्रंश हुँदै बाजुरीकोट भयो र त्यसै बाजुरीकोटको नामबाट बाजुरा रहेको किंवदन्ति पाइन्छ। अर्को भनाई अनुसार यो ठांउमा "बाजुगार्ड" भन्ने नदिको नामबाट बाजुरा जिल्ला नाम रहन गएको हो भन्ने भनाई पनि पाइन्छ।
भूगोल
यो जिल्ला २८ डि १८“उत्तरी देखि २९डि ५” उत्तरी अक्षांश र ८०डि ९ “ पूर्व देखि ८१डि ५” पूर्व देशान्तरसम्म फैलिएको छ। यो जिल्लाको सिमानामा पूर्वमा मुगु र कालिकोट, पश्चिममा बझाङ, उत्तरमा हुम्ला, दक्षिणमा अछाम र कालिकोट जिल्ला पर्दछन्। यो जिल्लाको क्षेत्रफल २१८८ वर्ग किलोमिटर वा २१८८०० हेक्टर रहेको छ। भौगोलिक रूपमा यो जिल्ला हिमाली क्षेत्रमा १३.५%, उच्च पहाडि क्षेत्र –८४.७% मध्य पहाडि क्षेत्र १.७% रहेको छ। यो जिल्ला समुद्री सतहबाट न्युनतम ७२६ मी.(ईकडि गार्ड) देखि अधिकतम ७०३६ मि.(हंशिरेलेख)उचाइ सम्म फैलिएको छ। यो जिल्लाको प्रमुख नदिहरू कर्णाली नदि, बुढिगङ्गा, मालागाड, बार्जुगाड, कोदिगाड, दानसाग, कवाडि, ईकडिगार्ड आदि हुन् भने प्रमुख तालहरू खप्तड ताल, छेडेदह, बुढिनन्दा देवीको पवित्र स्थलमा रहेका ७ वटा ताल आदि हुन्। धरातलीय स्वरूपको आधारमा यो जिल्लाको हावापानी निर्भर गर्दछ। यो जिल्लामा अर्ध उष्ण, समशितोष्ण, शितोष्ण र ठण्डा शितोष्ण गरी चार प्रकारका हावापानी रहेका छन्। यो जिल्लाको औसत तापक्रम गृष्म ऋतुमा १८ डिग्री – ३२ डिग्री र हिउँदमा ० डी — ५ डिग्री तथा औसत वर्षा अधिकतम ८० इन्चदेखि न्यूनतम २५ इन्चसम्म हुन्छ। यस जिल्लाको धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रमा बुढीनन्दा देवी, बडिमालिका, नाटेश्वरी, खप्तड, छेडेदह आदि तथा व्यापारिक महत्त्वका क्षेत्रमा मार्तडी बजार, कोल्टी बजार, शेरा बजार, डाब बजार, कुल्देवमाडौँ बजार आदि रहेका छन्।
जनसङ्ख्या
वि सं २०५८ को जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसङ्ख्या १,०८,७८१ थियो भने विसं २०६८ मा १,३४,९१२ पुग्यो। विसं २०६८ मा महिला ६९,१०६ र पुरुष ६५,८०६ थियो। यस जिल्लाको जनसङ्ख्या नेपालको जनसङ्ख्याको ०.५० प्रतिशत छ। यीमध्ये ५ वर्ष मुनिको जनसङ्ख्या १८,९३५ थियो भने ७५ वर्ष र सोभन्दा माथिको जनसङ्ख्या जम्मा १७०७ थियो। यो जिल्लामा घर परिवार सङ्ख्या २४९०८ थियो भने औसत परिवार सदस्य सङ्ख्या ५.५ थियो। यो जिल्लाको जनघनत्व ६१.७ र जनसङ्ख्या वृद्धिदर २.१५ थियो। यस जिल्लाको लैङ्गिक अनुपात ९५.२ छ।
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा ९ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये ४ सहरी नगरपालिका र ५ गाउँपालिका छन्।
कत्चल भाषा
कत्चल (Katchal) भारतको निकोबार टापुसमूहमा बोलिने एक भाषा हो । कत्चल भाषा अस्ट्रो-एसियाई भाषाहरूको निकोबारी शाखाको सदस्य हो। यो भाषाको मातृभाषी कत्चल टापुमा केन्द्रित छन् । यसको छिमेकी टापु ट्रिन्केट टापुमा यसको एक उपभाषा प्रयोग हुने गर्छ। कत्चल भाषा र ट्रिन्केट भाषा बोल्ने मान्छेले एक-आर्कोलाई बुझ्ने गर्छन् तर उनीहरू कुनै अन्य मध्य निकोबारी भाषा बुझ्ने गर्दैनन्।
किस्ट मेडिकल कलेज
किस्ट मेडिकल कलेज  त्रिभुवन विश्व विद्यालय, काठमाडौँ नेपाल अन्तर्गतको एउटा प्राइभेट मेडिकल कलेज हो. यसले वर्षेनी डाक्टर र नर्सहरू उत्पादन गर्दछ. यसको बेलायतको युनिभर्सिटी अफ अवर्डीन, बोर्नमाउथ युनिभर्सिटी  र दक्षिण कोरिया इह्वा उमन्स युनिभर्सिटीसंग चार क्षेत्रमा काम गर्ने औपचारिक सहसम्बन्ध २००८ देखि कायम भएको छ. ती कार्यक्षेत्र प्रोफेसर, रिसर्च, प्रकाशित कृति/जर्नल र आफ्ना विशेषताभित्रका ज्ञान विज्ञान आदान प्रदान गर्ने सम्बन्धमा छ ।
विजयपुर कलेज
विजयपुर कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
हरिहरपुर बिर्ता
हरिहरपुर विर्ता नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
पश्चिमी रोमन साम्राज्य
पश्चिमी रोमन साम्राज्यले कुनै पनि समयमा रोमन साम्राज्यको पश्चिमी प्रान्तहरू समावेश गर्दथ्यो जुन समयमा तिनीहरू छुट्टै स्वतन्त्र शाही अदालतद्वारा प्रशासित थिएँ; विशेष गरी, यो शब्द इतिहासलेखनमा ३९५ देखि ४७६ सम्मको अवधिलाई वर्णन गर्न प्रयोग गरिन्छ, जहाँ पश्चिमी र पूर्वी प्रान्तहरूमा साम्राज्यको शासन विभाजन गर्ने छुट्टै समान अदालतहरू थिएँ, अलग-अलग अदालतहरूमा छुट्टै शाही उत्तराधिकारको साथ।
आधा देशका राजकुमार
आधा देशका राजकुमार नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल–उपन्यास हो ।
पश्चिमी रोमन साम्राज्य
यद्यपि साम्राज्यले पहिले एक भन्दा बढी सम्राटहरूले संयुक्त रूपमा शासन गरेको अवधिहरू देखेको थियो, तर एकल सम्राटले सम्पूर्ण साम्राज्यलाई शासन गर्न असम्भव थियो भन्ने दृष्टिकोणलाई विनाशकारी गृहयुद्धहरू पछि सम्राट डायोक्लेटियनद्वारा रोमन कानूनमा सुधार गरेर संस्थागत गरिएको थियो।
भगवानपुर, रुपन्देही
भगवानपुर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
फ्रान्स राष्ट्रिय फुटबल टोली
फ्रान्स राष्ट्रिय फुटबल टीमले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा फ्रान्सको प्रतिनिधित्व गर्ने गर्छ ।
सिपवा
सिपवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
नयनतारा
नयनतारा (जन्म:१८ नोभेम्बर १९८४) वा डायना मरियम कुरियन को रूपमा ) केरलबाट भारतीय अभिनेत्री हुन् जो दक्षिण भारतको चलचित्रमा अभिनय गर्ने गर्छिन् । उनले सन् २००३ को मलयालम चलचित्र मनासीनाकाडेबाट आफ्नो अभिनय करियरको आरम्भ गरिन र 'विस्मयाथुमबाथू'' (२००४) सकेपछि उनी तमिल चलचित्र र तेलुगु चलचित्रमा आफ्नो अभिनय जीवन सपार्न गइन ।
कल्पना प्रधान
कल्पना प्रधान साहित्यकार हुन्। उनको जन्म २००३ सालमा खोटाङ्ग जिल्लाको दिप्रुङ, मार्सेमा भएको हो। उनका १७ वटा बालकथासँग्रह, तीनवटा बालउपन्यास, तीनवटा बालकवितासँग्रह गरी दुई दर्जनभन्दा बढी कृति प्रकाशित छन्। उनका प्रकाशित बालकथासँग्रह 'रूपैयाँ फल्ने रुख', 'मेरो सानो घोडा', 'हीरा र मोती', 'पञ्चतन्त्रका पाँचकथा', 'अर्थ न बर्थका कुरा', 'सेती परी, काली परी', 'खिच्रीमिच्री', 'अपरा', 'शोकाकूल ढुंगाहरू', 'सुनचादीको बालक', 'दयालु परी', 'घोडाको मोल', 'मित्रता', 'बीनाको बर्थडे', 'दाउरेको छोरो', 'हिमकन्या' र 'मामाको बिहे' हुन्। उनका बालउपन्यास 'खरायो र उसको छाया' -यो पुस्तक फेरि 'खरायो र छाया' शीर्षकमा प्रकाशित छ), 'ल्वादे र ग्वादे' र 'पराक्रमी फर्सी' हुन्। उनका तीन बालकवितासँग्रह 'चिं मुसी चिं', 'नानीका साना कविता' र 'मेरो सानो खरायो' हुन्। उनले रत्न बालकोष पुरस्कार, बालसाहित्य समाज पुरस्कार, समाज कल्याण बाल पुरस्कार, शिशु सेवा बाल पुरस्कार, देवकुमारी थापा बालसाहित्य पुरस्कार सहित सात वटा पुरस्कार/सम्मान पाएकी छिन्।
चर्चित कविता : मेरो सानो खरायो
हिजो सँगै खेलेथ्यौं, घरभित्र भुलेथ्यौं !
को पहिले पुग्ने हो, भन्दै हामी कुदेथ्यौं !
खोज्दाखोज्दै बित्यो दिन, डुब्न लाग्यो घाम।
चिथोर्छ कि बिरालोले, गर्छ म्याउँ-म्याउँ।
खोजी गर्न लौ न आमा, हामी सगै जाऔं।
खाटमुनि लुक्यो कि ! आगनीमा पुग्यो कि ! भालु आई चोरेर जंगलतिर लग्यो कि !
दङ्ग फुरुङ्ग
दङ्ग फुरुङ्ग नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बालकथा सङ्ग्रह हो ।
मिसिसिपी नदी
मिसिसिपी नदी उत्तर अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो नदि हो ।
नरभक्षी बाघ
बाघ एक वन्य जीव हो र सामान्यरूपमा मानवहरूमाथि हमला गर्दैनन् । बाघ द्वारा मानव भक्षणको घटनाहरू सामान्यरूपमा त्यही हालातमा हुन्छ जब बाघ वन्य प्राणिहरूको शिकार गर्नमा असमर्थ हुन्छन्  यस्तो परिस्थितिमा पनि सामान्यरूपमा बाघ पालुवा पशुहरूको शिकारसम्म नै सीमित रहन्छन् तर यस समय उसलाई यदि मानिसको शिकारको सजिलोसँग अवसर प्राप्त हुन्छ तब फेरि बाघ मनुष्यको शिकारको तर्फ हुन्छ । यस्तै दशामा बाघहरूलाई नरभक्षी या आदमखोरको संज्ञा दिइन्छ ।
कोशी सेन्ट जोन्स कलेज
कोशी सेन्ट जोन्स कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
त्रिपुराका जिल्लाहरु
यो सूची त्रिपुराका जिल्लाहरूको हो:-
पर्यटन
व्यापार, मनोरञ्जन वा रमाइलोका लागि गरिने यात्रालाई पर्यटन भनिन्छ। विश्व पर्यटन सङ्गठनको परिभाषा अनुसार पर्यटकले "आफ्नो सामान्य परिवृत्ति बाहिर, चौबीस (२४) घण्टाभन्दा बढी तर एक क्रमागत वर्षभन्दा कम समय, मनोरञ्जन, व्यापार र त्यस ठाउँमा आयश्रोत हुने क्रियाकलाप बाहेक अरू उद्देश्यका लागि यात्रा गरी बस्ने" मान्छेलाई जनाउँछ। विश्व समाजमा पर्यटन एक लोकप्रिय फुर्सदको मनोरञ्जनात्मक क्रियाकलाप भएको छ। सन् २००७ मा, ९० करोड ३० लाखभन्दा बढी अन्तराष्ट्रिय पर्यटकको आगमन भएको थियो, जुन सङ्ख्या २००६ को भन्दा ६.६% बढी हो। २००७ को अन्तराष्ट्रिय पर्यटन आय ८५६ अरब थियो।
चिमडी
चिमडी सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार चिमडीको १,३९० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ६,४४४ रहेको छ।
चाक्चाकुर
कसरी मनाइन्छ
चाक्चाकुरको वास्तविक औपचारिकता त्यँहाबाट सुरु हुन्छ जहाँ कुलुङ जातिका पुरुष तथा महिला पुर्खाहरू ढुंगेयुगको अवस्था झल्काउने तामझाम सहितको स्थानमा बसेका हुन्छन् । स्याउला तथा जंगली झारपातको प्रयोग गरी बनाइएको घरभित्र स्याउला र उनिऊ ओच्छ्याएर बस्ने गरिन्छ । यस स्थललाई मानव सभ्यता विकासको प्रारम्भिक चरणमा आधुनिक हात-हतियार तथा भाँडा-कुँडा नभएको अवस्थालाई प्रतिविम्वित गर्ने किसिमले सझाइएको हुन्छ । सोङली (बाँसको ढुंग्रो) मा तोङबा राखिन्छ भने हात धुने पानी पनि स-साना सोङ्लीबाट नै प्रयोग गरिन्छ । सोङलीमा पानी र पातको टपरीमा रक्सी बाँडेर खाने कामको सुरुवात गरिन्छ । पातमा ढिँडो या भात तथा बाँस या काठको कचौरा आकारको भाँडामा सिस्नु, किनिमा तथा गोरुको मासु आदि तरकारी हालेर खाइन्छ भने पातको सट्टामा चोयाबाट बुनिएको डालोमा पनि प्योग गर्न सकिन्छ । पात या काठका भाँडाहरू ढुंगेयुगको चालचलनका प्रतिक हुन् भने चोयाको डालो निरन्तर सभ्यता विकासको सूचक हो ।
खाना पकाउने तरिकाहरू पनि परम्परागत नै हुन्छ । सिस्नु तथा मासु विशेषत: माटोको भाँडामा पकाइन्छ । भात या ढिँडो चाहीँ बाँसको ढुंग्रोमा हालेर पकाइन्छ । यसरी पकाएको खानालाई कुलुङ पितितिउ भनिन्छ । तरकारी पस्काउन लोबेई (बाँसको डाडु) प्रयोग गरिन्छ । त्यसैगरी भात पस्काउन कर्चम (काठको पाता/दाबिलो) को प्रयोग गरिन्छ । आगो बाल्न अहिले प्रचलित सलाई या लाईटरको प्रयोग नगरी दुईटा ढल्सीङ ढुंगालाई एकआपसमा जुधाएर र रगडेर आगोको झिल्को निकाली झुलोमा सल्काइन्छ ।
यी सम्पूर्ण तरिका, प्रक्रियाहरू तथा भाँडाकुडाहरू एक औपचारिकता । यसले मानवीय सभ्यताको जंगली अवस्थालाई प्रतिविम्वित गर्छ । यी औपचारिकता पश्चात खानपान तथा रमझमको सुरुवात हन्छ । वन तरुल, घर तरुल, करेलाको जरा (जरेला) लगायतका फलफूल तथा जाँड, रक्सी, पुष्टकारीको बाचासी (निगार) खाएर रमाईलो गरिन्छ । युवा जमातले आफ्नै किसिमले थप कार्यक्रमहरू राखेर यस चाडलाई रमाइलो गरी मनाउँछन् । महाकुलुङ क्षेत्रमा तीन दिनसम्म लगातार ठूलो मेला लगाइन्छ । रोटेपिङ, लिङ्गेपिङ, चाकाचुली खेल्ने गरिन्छ । स्थानीय युवाहरू विभिन्न प्रतियोगितात्मक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दछन् भने पर्देशिएका युवाहरू गाउँ फर्किन्छन् ।
कियानी लेइ
कियानी लेइ (जन्म अं. १९८२) अश्लिल चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
निशा अधिकारी
निशा अधिकारी नेपाली चलचित्र क्षेत्रको अभिनेत्री, मोडल, भिजे तथा आरजे हुन् । उनले चलचित्र मिसन पैसाबाट नेपाली चलचित्र क्षेत्रम प्रवेश गरेकी थइन् । अभिनेत्री बन्नुपुर्व निशा नेपाली मोडेल थिइन् । निशाले विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको सफल आरोहण पनि गरिसकेकी छिन् । निशाले सगरमाथा को सफल आरोहन सन् २०१३ मे १ का दिन गरेकी थिइन् ।
यो पनि हेर्नुहोस्
■ नम्रता श्रेष्ठ
■ ऋचा शर्मा
■ केकी अधिकारी
■ रीमा विश्वकर्मा
सुकुम्बासी
सुकुम्बासी भनेको परित्याग गरिएको वा अव्यवस्थित जग्गा वा भवन, सामान्यतया आवासीय, जुन सुकुम्बासीको स्वामित्वमा छैन, भाडामा वा अन्यथा प्रयोग गर्न कानुनी अनुमति छैन, कब्जा गर्ने कार्य हो।
विश्वका धेरै गरिब देशहरूमा, त्यहाँ फराकिलो बस्ती वा झुपडी सहरहरू छन्, सामान्यतया ठूला सहरहरूको छेउमा बनाइन्छ र लगभग पूर्ण रूपमा जग्गा मालिकको अनुमति बिना निर्माण गरिएको स्व-निर्मित आवासहरू समावेश हुन्छन्।
सूर्यपुरा
सूर्यपुरा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
कोमल निरौला
'कोमल निरौला पुराना गायक, गीतकार र संगीतकार हुन्। उनको जन्म २०१० साल कात्तिकमा इलामको नाम्सालिङमा भएको हो ।उनका पिताको नाम सर्मानन्द र माताको रेणुका हो ।
इलाम बस्ने निरौलाले एक दर्जन गीत रेकर्ड गराएका छन् भने दश वटा जतिमा संगीत दिए र पाँच वटाजति गीत रचना गरेका छन्{{cn}। उनको पहिलो गीत २६ सालमा रेडियो नेपालमा रेकर्डिङ्ग भएको थियो। उनको पहिलो गीत 'के सानी रहिछौ नानी तिमी, बोलाऊ बोलाऊ लाग्छ..' (बालगीत) हो। २०४१ सालमा रत्न रेकर्डिङ्ग संस्थानले राष्ट्रिय युवागीत प्रतियोगिता गर्‍यो । भक्तराज आचार्यको संगीतमा उनले 'अखण्ड सत्य हौं युवा यो देशको...' गीत गाए। उक्त गीत दोस्रा भयो। उनले गाएका गीतमध्ये 'चिल होइन बेसारा चल्ला टिपीलाने....' चर्चित बनेको लोकगीत हो। यो गीतमा सूलोचना कर्माचार्यको पनि श्वर छ। २०५८ सालमा छोरा डेनी निरौलाले दिएको संगीतमा रेकर्ड भएको गीत अहिलेसम्मको उनको अन्तिम गीत हो। इलामको महेन्द्ररत्न कलेजबाट बि.ए. र केन्द्रीय क्याम्पस (कीर्तिपुर)बाट बी.एड. गरेका निरौला अहिले इलामस्थित शैक्षिक तालीम केन्द्रमा प्रशिक्षक छन्। हाल उनी नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको प्राज्ञ सभा सदस्य हुन ।
महानतम भारतीय
महानतम भारतीय (The Greatest Indian) सिएनएन आइबिएन र हिस्ट्री च्यानलसँगको साझेदारीमा रिलायन्स कम्युनिकेसन्सद्वारा प्रायोजित र आउटलुकद्वारा आयोजित सर्वेक्षण थियो । सन् २०१२ सालको जून देखि अगस्ट सम्म आयोजित यस सर्वेक्षणसँग सम्बन्धित कार्यक्रम टेलिभिजनमा प्रसारण गरिएको थियो । ११ अगस्टमा बाबासाहेब आम्बेडकरलाई यस सर्वेक्षणमा विजयी घोषणा गरिएको थियो ।
"आजको भारत सन् १९४७ मा स्वतन्त्रता पाएको भारतको तुलनामा अत्यन्तै परिवर्तित छ । लाखौँ भारतीयका योगदानका कारणले यस राष्ट्र अहिलेको स्थानमा पुग्न सफल भएको छ । यो सर्वेक्षण स्वतन्त्र भारतमा सबैभन्दा बढी योगदान पुर्याउने ती एक व्यक्ति पत्ता लगाउने प्रयास हो ।"
मूल पचास प्रत्याशीहरूको सूची
महानतम भारतीयको सर्वेक्षण भएको समयमा मूल पचास प्रत्याशीहरूमा पन्ध्र जना भारत रत्नद्वारा सम्मानित भएका थिए, जसमध्ये छ जना महिला थिए । सर्वेक्षणको समयमा सर्वाधिक आयु भएका प्रत्याशी ९२ वर्षीय रवि शङ्कर, ८८ वर्षीय अटल बिहारी वाजपेयी र ८७ वर्षीय एम. एस. स्वामीनाथन थिए भने सबैभन्दा सानो उमेरका प्रत्याशी ३९ वर्षीय सचिन तेन्दुलकर थिए ।
अमृता अग्रहरी
अमृता अग्रहरी एक नेपाली महिला राजनीतिज्ञ र पूर्व सङ्घीय सांसद हुन्। वि.सं. २०५८ सालमा उनी राष्ट्रिय महिला आयोगको संस्थापक सदस्य भएकी थिइन्। उनी राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालको सामानुपातिक सूचीमा पर्दै आदिवासी जनजाति समूहबाट नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य भएकी थिइन्।
राजपा नेपाल र सङ्घीय समाजवादी फोरम एकीकरण भएर जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल नामक पार्टी बनेर पुनः फुटेपछि उनी जनता समाजवादी पार्टीमा संलग्न रहेकी थिइन्। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ हुनुभन्दा आगावै उनी नेकपा (एमाले) प्रवेश गरेकी थिइन्।
राजनीतिक करियर
अग्रहरी नेपाल सद्भावना पार्टीकी संस्थापक सदस्यहुँदै राष्ट्रिय उपाध्यक्षको जिम्मेवारी वहन गरेकी थिइन्। वि.सं. २०६९ मा दल विभाजन नभएसम्म उनी मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल (लोकतान्त्रिक)को सदस्य थिइन्। पार्टी विभाजनपछि उनी शरतसिंह भण्डारी नेतृत्वको राष्ट्रिय मधेस समाजवादी पार्टीमा प्रवेश गरेकी थिइन्।
उनी प्रतिनिधि सभाको उद्योग, वाणिज्य, श्रम तथा उपभोक्ता कल्याण समितिकी सदस्य थिइन्।
नागाल्यान्डका जिल्लाहरू
यो सूची नागाल्यान्डका जिल्लाहरूको हो:-
सुरीको साइकल
सुरीको साइकल नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल–उपन्यास हो ।
प्रणय दिवस
प्रणय दिवस वा प्रेम दिवस (अङ्ग्रेजी: Valentine's Day) १४ फेब्रुअरीमा विश्वभर मनाइने दिवस हो । यो पर्व पादरी सेन्ट भ्यालेन्टाइनको वलिदानसँग सम्बन्धित छ । तत्कालीन रोमन सम्राट् क्लाउडियस द्वितीयले युवा प्रेम र विवाहतिर लागे सैनिक सेवा प्रभावित हुन्छन् भन्ने ठानेर यसलाई प्रतिबन्ध लगाएका थिए तर भ्यालेन्टान भने सम्राट्को निर्णयलाई धर्म विरुद्ध भन्थे । उनको बुझाइ थियो- अनुशासनको दायराभित्र हुने प्रेम र आकर्षणमा ईश्वर पनि खुसी हुन्छन् ।<section end=अंश /> त्यसैले उनले राजाज्ञा अवज्ञा गर्दै प्रेम र विवाहका लागि प्रेरित मात्र गरेनन् युवायुवतीका जोडीहरू तयार पारी सार्वजनिक स्थलमै सामूहिक विवाह कार्यक्रम सम्पन्न गरे र निषेधाज्ञा तोडेको आरोपमा उनलाई ई. पू. २७० को फेब्रुअरी १४ मा मृत्युदण्ड दिइएको थियो । प्रेमका लागि प्राण उत्सर्ग गर्ने उनै पादरीको सम्झनामा भ्यालेन्टाइन डे मनाउन थालिएको हो । विश्वभरि नै यस दिनलाई उत्सवको रूपमा मनाउने गरिन्छ ।
गुलाफको प्रयोग
यो पर्व वा दिवसमा गुलाफको फूल अफ्नो प्रेमी प्रेमिकालाई दियो भने प्रेम सम्बन्ध राम्रो हुन्छ भन्ने जनविश्वास रहँदै आएको छ। विशेष गरी युवा युवतीहरूमा यसको बढी लगाव हुने गर्दछ। प्रत्यक वर्ष यो पर्व वा दिन नेपालमा मात्र ५,००,००० गुलाफ को बिक्री हुने गर्छ।
विकृति
भ्यालेन्टाइन डे अर्थात् प्रेम दिवस । पछिल्लो समयमा हाम्रो देश नेपालमा पनि यो दिवस मनाउनेको सङ्ख्या बढ्दो छ । यस दिन मन परेको मान्छेलाई प्रेम प्रस्ताव राख्ने, प्रेममा रहेकाले एक-अर्कामा प्रेमभाव साटासाट गर्ने, विभिन्न उपहार दिई मनाउने चलन छ । हरेकको मनमा प्रेमभाव अङ्कुराएको हुन्छ । मनले मन पराएको मान्छेलाई प्रेम प्रस्ताव राख्नु, एकले अर्कोलाई प्रेम गर्नु नराम्रो कदापि होइन । प्रेम मनसँग जोडिएको, भावनासँग जोडिएको विषय हो । तर पछिल्लो समय प्रेम गर्ने नाममा, प्रेम दिवस मनाउने नाममा विभिन्न विकृति भित्रिएको देखिन्छ । प्रेम दिवस भन्दैमा बाटोमा हिँडेको जोकोहीलाई हातमा गुलाब थमाएर प्रेम हुन सक्दैन । प्रेम हुन मनसँग मन मिल्नु जरुरी छ । जिन्दगीको गति र दिशा पत्ता लगाउन सक्ने शक्ति हुन्छ सच्चा प्रेममा । विगतमा मन पराएको मान्छेलाई चिट्ठीपत्रमार्फत आफ्नो मनको कुरा लेखी पठाउने चलन थियो । तर पछिल्लो समय प्रविधिको विकाससँगै मन पराएको मान्छेलाई क्षणभरमै मनको कुरा सुनाउन, भन्न सकिने अवस्था रहेक छ । एकअर्कामा प्रेम हुनु जरुरी छ । प्रेमबिना संसार चल्दैन । सच्चाप्रेमीले सदैव भलो चाहन्छ । प्रेमले जीवन जिउन सजिलो बनाउँछ । यो निश्वार्थी हुनुपर्छ । तर पछिल्लो समय भावनात्मक रूपमा भन्दा पनि विभिन्न श्वार्थ भावका साथ झूटो प्रेम ‘फेक लभ’ गर्नेहरूको कमी छैन । यसो हुनु राम्रो होइन । अतः फूल विभिन्न उपहार दिएर गाँसिएको प्रेमभन्दा चोखो मनले गाँसिएको प्रेम पो मिठो र दीगो हुन्छ ।
सुनसरी टेक्निकल कलेज
सुनसरी टेक्निकल कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
नारच्याङ झरना
नारच्याङ झरना नेपालको म्याग्दी जिल्लाको नारच्याङमा पर्ने झरना हो।
कृष्णहरि बराल
कृष्णहरि बराल नेपाली कवि, गीतकार एवम् साहित्यकार हुन्। उनको जन्म ४ जनवरी १९५४ मा सिन्धुली जिल्लाको हत्पतेमा भएको हो। उनको पहिलो नाम सुब्बासाप थियो। घरमा सबैले बराललाई सुब्बासाप भनेर बोलाउँथे। सन् १९७७ मा म भक्त हुँ यो देशको नामक कविताबाट चर्चा पाएका थिए।
बाल्यकालका सुब्बासापलाई जब उनका बाबु खडानन्द बरालले भेँडा हेर्न जान्छस् केटा हिँड् भन्दै घरबाट लिएर गए तर सुब्बासापका पिताले भेंडा हेर्न भनेर लिएर गएको ठाउँ त विद्यालय थियो। यो देखेर सुब्बासाप बाबुको ठट्यौली बुझ्न नसकेर जिल्लिए। भेँडा हेर्न भन्दै बाबुले विद्यालय भर्ना गरिदिएपछि विद्यालयका शिक्षकले सुब्बासापको नाम कृष्णहरि बराल राखिदिए र आज त्यही नाम नेपाली साहित्यिक जगतमा प्रसिद्ध छ।  सिन्धुलीमा पनि काठमाडौँलाई नेपाल भनेर चिनिन्थ्यो। काठमाडौँ जाने–आउनेहरु नेपाल जाने, नेपाल गएर आएको भन्थे। गाउँमा कोही काठमाडौँबाट फर्कियो भने झण्डै ६ महिनासम्म त्यो घरमा नेपाल बारे सुन्न आउने मान्छेको भिड लाग्थ्यो। काठमाडौँ कस्तो रहेछ भनेर सोध्नेको भिडले नेपाल पुगेर फर्केकालाई भन्न भ्याइनभ्याइ हुन्थ्यो। सिन्धुलीबाट काठमाडौँ आइपुग्न ४ दिनको पैदल यात्रा गर्नु पर्थ्यो। बरालमा भने काठमाडौँको सपना थिएन। उनलाई काठमाडौँ आइपुगिएला भन्ने नै लागेको थिएन। बैङ्कको अफिसरका लागि जनकपुरमा उनले फारम भरेका थिए। तर, संयोगले त्यसको परीक्षा राजधानीमा हुने भएपछि पनि उनी काठमाडौँ हानिए। यसपछि सुरु भयो उनको काठमाडौँको बसाइ।
वि.सं. २०३३ सालमा बिए पास गरेर राजधानी छिरेका बराल राजधानी बसाईका सुरुवाती दिनमा एउटै यात्राको बाटोमा ३ पटकसम्म हराए। यात्राको बाटोमा जति नै पटक हराउँदै भेटिँदै गरे पनि उनको लेखनको बाटो राजधानी छिरेपछि भने झन मजबुत बन्दै गयो। यही वर्ष उनले रेडियो नेपालमा पत्र पठाउँदा वाचन गर्ने पाण्डव सुनुवारलाई भेट्न गए। सिन्धुलीको हत्तपतेमा जन्मिएका गीतकार तथा प्राध्यापक कृष्णहरि बरालको बाल्यकाल सुखदरूपमा त बित्यो नै। तर बरालले आफू ६ वर्षको हुँदा आफ्नी आमालाई गुमाए। उनका पिताले अर्की आमा विवाह गरे। त्यसैले पनि उनी आफ्ना पितासँग भन्दा धेरै हजुरबुवा हजुरआमासँग नजिकिए। उनी सानैबाट हजुरबुवासँग सुत्थे। बाल्यकालमा कमिला र मौरीसँग खेल्ने बरालको बानी गएन। त्यसैले अहिले पनि घरमा मौरी पालेका छन् र फुर्सदमा मौरीसँग खेल्ने गर्छन्। गीति एल्वम र चलचित्र गरी करिव ७ सय बढी गीत रेकर्ड गराइसकेका बरालले गजल सिद्धान्तमा विद्यावारिधि गरेका छन्। बराल गीतकार मात्र होइनन् विद्यालयदेखि त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पाठ्यक्रमहरुका लेखक पनि हुन्। उनका साहित्यक र पाठ्यक्रमका सहित ५० वटा पुस्तक प्रकाशित छन्।
चर्चित गीतहरू
कृष्णहरि बरालले मुख्य गरी आधुनिक गीत, चलचित्रका गीत, गजल गीत तथा स्वदेश गान वा राष्ट्रिय भावना रहेको गीतहरू लेख्ने गर्खछन्। नेपाली चलचित्रहरूमा उनका केही गीतहरूले निकै चर्चा तथा प्रसिद्धि कमाएका छन्। उनको पहिलो रेकर्ड भएको गीत ``भक्त हुँ म यो देशको…´´ बोलको गीत थियो।
आमा गाविस
आमा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
गरिमा पन्त
गरिमा पन्त (Garima Panta) एक नेपाली चलचित्र अभिनेत्री हुन् ।
कोटेश्वर महादेव
कोटेश्वर महादेव काठमाण्डौ जिल्लाको कोटेश्वर नगरीमा भएको एक शिव मन्दिर हो । यस मन्दिरबाट कोटेश्वर नगरको नाम रहन गएको थियो ।
कुम्भकर्ण
कुम्भकर्ण रावणको सानो भाइ थियो। कुम्भकर्ण ऋषि व्रिश्रवा और राक्षसी कैकसी को पुत्र थियो । कुम्भ यानि घडा र कर्ण यानि कान, अर्थात जसको घडा जस्तै कान भएको। कुम्भकर्ण ६-६ महिना पालै पालो सुत्थ्यो र उठ्थ्यो। कुम्भकर्ण, विभीषण र शूर्पनखा को दाई थियो | ऊ सानै देखि नै धेरै बलवान थियो | उसले खाना पनि धेरै खाने र सुत्ने गर्थ्यो |
राष्ट्रिय जन सहयोग कलेज
राष्ट्रिय जन सहयोग कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
युगदेखि युगसम्म
राजेश हमाल द्वारा अभिनय गरिएको यो एक कथानक चलचित्र हो।यो राजेश हमालको पहिलो चलचित्र पनि हो।यो चलचित्र पछि नै उनले सफलताको श्रेणि चढ्न थालेका थिए ।
यो नेपाली कथानक चलचित्र हो। महानायक राजेश हमालको पहिलो  चलचित्र पनि  हो।
घिरिङ सुन्धारा
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार घिरिङ सुन्धारा गाविस को जनसङ्ख्या ६,८८१ रहेको छ । यो गाविसमा १,४३० वटा घर छन ।
ठिमी
ठिमी एतिहासिक सहर हो । यो काठमाडौंबाट १० कि.मी. पूर्व र भक्तपुर नगरबाट ३ कि.मी. पश्चिममा अवस्थित छ। प्राचिन साँस्कृतिक सम्पदा र परम्परगत कला कौशलको धनी नगर ठिमी किराँत कालमा निर्माण गरिएको हो । भक्तपुर जिल्लामा अवस्थित यो सहर आफ्नै विशिष्टिकृत परम्परा, जात्रा, पर्व लोक नृत्य र संगीतको लागि प्रसिद्ध छ । त्यसै गरी सेरामिक्स, टेराकोटा र हस्तकला एवं उपत्यकाकै तरकारी उत्पादनको केन्द्रको रूपमा पनि ठिमीको प्रसिद्धी रहेको छ ।
करौता
करौता नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
बाइजान्टिन साम्राज्य
बाइजान्टिन साम्राज्य, जसलाई पूर्वी रोमन साम्राज्य वा बाइजान्टियम पनि भनिन्छ, रोमन साम्राज्यको निरन्तरता थियो जुन मुख्य रूपमा यसको पूर्वी प्रान्तहरूमा लेट पुरातनता र मध्य युगमा थियो, जब यसको राजधानी कन्स्टान्टिनोपल थियो। यो ५औँ शताब्दी ईस्वीमा पश्चिमी रोमन साम्राज्यको विखण्डन र पतनबाट बच्यो र १४५३ मा कन्स्टान्टिनोपलबाट ओटोम्यान साम्राज्यको पतन नभएसम्म थप हजार वर्षसम्म अस्तित्वमा रह्यो।
यसको अस्तित्वको अधिकांश समयमा, साम्राज्य युरोपमा सबैभन्दा शक्तिशाली आर्थिक, सांस्कृतिक र सैन्य शक्ति रह्यो। "बाइजान्टिन साम्राज्य" र "पूर्वी रोमन साम्राज्य" शब्दहरू राज्यको अन्त्य पछि बनाइयो; यसका नागरिकहरूले आफ्नो साम्राज्यलाई रोमन साम्राज्यको रूपमा र आफूलाई रोमीहरू भनेर सम्बोधन गर्न जारी राखे - जुन शब्द ग्रीकहरूले ओटोम्यान समयसम्म आफ्नो लागि प्रयोग गरिरहे।
बुर्लुक्क उफ्रिंदै मुसुक्क हाँस्दै
बुर्लुक्क उफ्रिंदै मुसुक्क हाँस्दै नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बालकथा सङ्ग्रह हो ।
शारदा बालिका नमुना क्याम्पस
शारदा बालिका नमुना क्याम्पस सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
अर्फुकाँडा
अर्फुकाँडा, खरिबेल अथवा अरी नामले चिनिने यो वनस्पति दक्षिण तथा दक्षिण-पूर्वी एसियाका भूभागको रैथाने वनस्पति हो । बुट्यान वर्गमा पर्ने यो वनस्पति करिब पाँच मिटर अग्लो हुन्छ । यसको पात अमलाको जस्तो स-साना पात दुईतिर मिलेर प्वाँख जस्तो बनेका हुन्छन् । उष्ण हावापानीमा पाइने यो जङ्गली वनस्पति पूर्वी एसियाका देशहरूमा विभिन्न परिकारहरू बनाउन उपयोग गरिन्छ । यो एउटा औषधीय गुण भएको वनस्पति हो ।
उत्कृष्ट फिफा फुटबल अवार्ड २०१६
The Best FIFA Football Awards 2016 एक फिफाले प्रदान गरेको सबैभन्दा ठूलो र महत्त्वपूर्ण फुटबल अवार्ड हो। आफ्नो कट्टर प्रतिद्धन्द्धी बार्सिलोनाका अर्जेन्टिनी स्ट्राइकर लियोनेल मेस्सीलाई पछि पार्दै क्रिस्टियानो रोनाल्डोले फिफा वर्ष खेलाडीको सम्मान प्राप्त गरेका थिए। रियल म्याड्रिडका पोर्चुगिज स्ट्राइकरलाई सन् २०१६ को सिजनमा उनले गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनका लागि विश्व फुटबलको उच्च निकाय फिफाले २०१७ जनवरी ०९ सोमबार राती स्विट्जरल्यान्डको ज्युरिचमा आयोजित विशेष कार्यक्रममा सम्मान गरेको थियो। गत वर्ष आफ्नो क्लब म्याड्रिडलाई च्याम्पियन्स लिग र आफ्नो देश पोर्चुगललाई पहिलो पल्ट युरो कपको उपाधि दिलाउन उनले गरेको योगदानको फिफाले उच्च मूल्याङ्कन गरेको थियो। ६ वर्ष फ्रान्सको फुटबल पत्रिकासँग सहकार्य गरेको फिफाले बालोन डि’ओरलाई नै फिफा वर्ष खेलाडीको रूपमा प्रदान गर्दै आइरहेको थियो। तर, यस वर्षदेखि फ्रेन्च पत्रिकासँग सम्झौता भंग गरेको फिफाले आफैले वर्ष खेलाडी चयन गरेर ज्युरिचमा सम्मान गरेको हो। रोनाल्डोले वर्ष खेलाडीको रूपमा सम्मान पाउदा कूल ३४ दशमलव ५४ मत प्राप्त गरेका थिए। जुन मेसीभन्दा करिब ८ प्रतिशत बढि थियो। मेसीले २६ दशमलव ४२ प्रतिशत मत प्राप्त गरे। यस्तै, रोनाल्डो र मेसीपछि वर्ष खेलाडीको दौडमा रहेका फ्रेन्च स्ट्राइकर एथलेटिको म्याड्रिडका एन्टोन ग्रेजम्यानले ७ दशमलव ५३ मत प्राप्त गरेका थिए।
उत्कृष्ट महिला खेलाडी
वर्षको सर्वोत्कृष्ट महिला खेलाडीको अवार्ड अमेरिकाकी कार्ली लोयडले जितिन् । ३४ वर्षीया लोयडले यो पुरस्कार पाएको लगातार दोस्रो पटक हो । सन् २०१५ मा पनि लोयड नै सर्वोत्कृष्ट महिला खेलाडी घोषित भएकी थिइन् । अमेरिकी राष्ट्रिय टोली र आफूले व्यावसायिक फुटबल खेल्ने क्लब हस्टन ड्यासबाट उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका आधारमा उनलाई यो अवार्ड प्रदान गरिएको हो । सर्वोत्कृष्ट महिला खेलाडीको अवार्ड हात पार्ने क्रममा लोयडले चर्चित ब्राजिलियन खेलाडी मार्टा र जर्मन खेलाडी मेलानी बेहरिन्गरलाई पछि पारिन् । लोयडले २०.६८ प्रतिशत मत हात पारिन् । यसैगरी मार्टाले १६.६० प्रतिशत र बेहरिन्गरले १२.३४ प्रतिशत मत पाएका थिए । मार्टाले भने हालसम्म पाँच पटक यो अवार्ड हात पारेकी छन् । उनले सन् २००६ देखि सन् २०१० सम्म सर्वोत्कृष्ट महिला खेलाडी अवार्ड पाएकी थिइन् । बेहरिन्गरले भने जर्मनीलाई ओलम्पिक खेलकुदमा स्वर्ण पदक दिलाए पनि अवार्ड हात पार्न सकिनन् । ‘इमानदार भएर भन्नुपर्दा मैलो यो अवार्ड पाउने कल्पनासम्म गरेकी थिइनँ । यो अवार्ड बेहरिन्गरको भागमा पर्लाजस्तो मलाई लागेको थियो’, अवार्ड वितरण समारोहमा निकै खुसी देखिएकी लोयडले भनिन् । उनले अनपेक्षित रूपमा अवार्ड हात पारेपछि निकै खुसी लागेको धारणा पनि व्यक्त गरिन् ।
सर्वोत्कृष्ट प्रशिक्षक
वर्षको सर्वोत्कृष्ट प्रशिक्षकको पुरस्कार भने इङ्लिस प्रिमियर लिग क्लब लेस्टर सिटीका क्लाउडियो रेनियरीको पोल्टामा पर्यो । उनले विश्वभरका फुटबलप्रेमीको अनुमानविपरीत लिचेस्टर सिटीलाई इंग्लिस प्रिमियर लिग उपाधि दिलाएकाले यो अवार्ड हात पारेका हुन् ।उनकै प्रशिक्षकत्वमा लेस्टर सिटी युइएफइ च्याम्पियन्स लिगको अन्तिम १६ सम्म पुगेको थियो।
इटालीका ६५ वर्षीय रेनियरीले रियल म्याड्रिडका जिनेदिन जिदान र पोर्चुगलको राष्ट्रिय टोलीका प्रशिक्षक फर्नान्डो सान्तोषलाई पछि पार्दै यो अवार्ड हात पारेका हुन् । जिदानले प्रशिक्षकको भूमिकामा आफ्नो पहिलो प्रयासमै रियललाई च्याम्पियन्स लिगको उपाधि चुमाएका थिए भने सान्तोषले पोर्चुगललाई सन् २०१६ को युरो कप २०१६ फुटबल प्रतियोगिताको उपाधि दिलाएका थिए । अवार्ड हात पार्ने क्रममा रेनियरीले २२.६ प्रतिशत मत प्राप्त गरे । यसैगरी जिदानले १६.५६ प्रतिशत र सान्तोषले १६.२४ प्रतिशत मत पाए ।
‘मेरा लागि यो अवार्डले ठूलो अर्थ राख्छ, यो अवार्ड मैले बगाएको पसिनाको वास्तविक मूल्य हो’, उनले भने ।
सर्वोत्कृष्ट महिला प्रशिक्षकको अवार्ड भने जर्मनीकी सिल्भिया नेइडले जितिन् । ५२ वर्षीया प्रशिक्षक सिल्भियाले ओलम्पिक फुटबलमा जर्मनीलाई पहिलो पटक स्वर्ण पदक दिलाएकी थिइन् । त्यसलगत्तै उनले ११ वर्ष लामो प्रशिक्षक जीवनबाट सन्न्यास लिएकी थिइन् । सिल्भियाले २९.९९ प्रतिशत मत पाइन् । यसैगरी अमेरिकाकी प्रशिक्षक जिल एलिसले १६.६८ प्रतिशत र स्विडेनकी पिआ सुन्डागेले १६.४७ प्रतिशत मत पाएकी थिइन् ।
पुस्कास अवार्ड
मलेसियन खेलाडी मोहम्मद फाइज सुबरीले ‘पुस्कास अवार्ड’ जिते । वर्षको सर्वोत्कृष्ट गोललाई यो पुरस्कार प्रदान गरिन्छ । पेनाङ फुटबल क्लबबाट मलेसियन सुपर लिग खेल्ने स्ट्राइकर मोहम्मद फाइजले गरेको गोललाई सन् २०१६ को सर्वोत्कृष्ट गोल ठह¥याउँदै उनलाई पुस्कास अवार्ड प्रदान गरिएको हो । उनले मलेसियन सुपर लिगमा करिब ३५ यार्ड टाढाबाट प्रहार गरेको फ्रिकिक गोलले यो अवार्ड जितेको हो । मोहम्मद फाइजले ५९.४६ प्रतिशत मत पाए । कोरिन्थियन्सबाट व्यावसायिक फुटबल खेल्ने ब्राजिलियन खेलाडी मार्लोनले २२.८६ प्रतिशत र भेनेजुएलाको महिला फुटबल टोलीकी खेलाडी डानिउस्का रोड्रिग्वेजले १०.०१ प्रतिशत मत पाए ।
यसैगरी इङ्लिस क्लब लिभरपुल र जर्मन क्लब बोरुसिया डर्टमन्डका समर्थकले संयुक्त रूपमा विश्वको सर्वोत्कृष्ट समर्थकको अवार्ड पाए । गत अप्रिलमा भएको युरोपा लिगको क्वार्टरफाइनलमा यी दुवै टोलीका समर्थकले देखाएको व्यवहारका कारण उनीहरूलाई यो अवार्ड दिइएको हो । लिभरपुल र बोरुसियाका समर्थकले ४५.९२ प्रतिशत तथा आइसल्यान्डका समर्थकले ३१.३७ प्रतिशत मत पाए।
फेयर प्ले
यस वर्षको ‘फेयर प्ले’ अवार्ड भने कोलम्बियन क्लब एट्लेटिको नासियोनललाई प्रदान गरियो । एट्लेटिको नासियोनलले देखाएको खेल भावनाको कदर गर्दै उक्त क्लबलाई यो अवार्ड प्रदान गरिएको हो । आफूसँग कोपा सुडामेरिकन फुटबल प्रतियोगिताको फाइनल खेल्न आउँदै गरेको ब्राजिलियन क्लब चापेकोन्सका खेलाडी सवार विमान दुर्घटनामा परी ७१ जनाको मृत्यु भएपछि एट्लेटिको नासियोनलले कोपा सुडामेरिकन ट्रफी चापेकोन्सलाई प्रदान गर्ने घोषणा गरेको थियो ।
सोही खेल भावनाको कदर गर्दै फिफाले एट्लेटिको नासियोनललाई ‘फेयर प्ले’ अवार्ड प्रदान गरेको हो । उक्त विमान दुर्घटनामा परी चापेकोन्सका १९ जना खेलाडीको ज्यान गएको थियो । फाइनलको पहिलो लेग खेल खेल्न चापेकोन्सको टोली कोलम्बिया जाँदै गर्दा उक्त दुर्घटना भएको थियो ।
स्रोत
श्रेणी :फुटबल पुरस्कारहरू
सोनबर्षा
सोनवर्षा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कैफाइर जिल्ला
कैफाइर जिल्ला भारतीय राज्य नागाल्यान्डको एउटा जिल्ला हो।
श्रीमङ्गल उपजिल्ला
श्रीमङ्गल बङ्गलादेशको मौलभीबाजार जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
श्रीमङ्गल उपजिल्ला बङ्गलादेशको पूर्वी मध्ये भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°०८' देखि २४°२८' उत्तर अक्षांश र ९१°३६' देखि ९१°४८' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। श्रीमङ्गल उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ४५०.७४ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई मौलभीबाजार सदर उपजिल्लाले उत्तर, भारतको त्रिपुरा राज्यले दक्षिण, कमलगञ्ज उपजिल्लाले पूर्व, चुनारुघाट, बाहुबल र नबिगञ्ज उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। गोपबिया, फुलछडि, उदनाछडा, बामाछडा र हाइल सिमसार क्षेत्र आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
सन् १९६३ मा यस उपजिल्लामा किसान आन्दोलन सञ्चालन गरिएको थियो भने उक्त आन्दोलनमा प्रहरीको गोली लागि २ किसानको मृत्यु भएको थियो। बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने ३० अप्रिल १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेना र स्थानीय राजाकारको (पूर्वी पाकिस्तानमा बसोबार गर्ने उर्दु मातृभाषा भएका गैर बङ्गलादेशीहरू) समूह यस उपजिल्लामा प्रवेश गरी यहाँका थुप्रै सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या, महिला माथी दुर्ववहार, सामूहिक बलात्कार तथा घरटहराहरूमा पूर्णतया आगजनी गरी आतङ्क मच्चाएका थिए।
जनशाङ्खिकी
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २७८२३२ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १४३०३३ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १३५१९९ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १५४३४१  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ११९५१६ छ। त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ४२०४, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ९२ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ७९ रहेको छ। यस उपजिल्लामा खसिया जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा १६४ मस्जिद, ३८ मन्दिरमा र १ चिहान रहेको छ। यस उपजिल्लाका ७२.०५% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ४.९३% ले पोखरी, ४.१२% ले टुटी र १८.९०% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाका धाराका पानीहरूमा आर्सनिकको कमी रहेको पाइएको थियो। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये २७.०७% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य केन्द्र, २ अस्पताल, ५ परिवार नियोजन केन्द्र र २ गैरसरकारी स्वस्थ्य केन्द्र रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, आलु, प्याज, तोरी, चिया, पानको पात तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, खरबुजा, कागती, भूइँकटहर, अम्बा, कटहर, मेवा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, बरफ कारखाना, फलाम तथा वेल्डिङ उद्योग, पाउरोटी उद्योग, बिँडी उद्योग, बाँसका सामाग्री उत्पादन केन्द्र, चिया उत्पादन उद्योग, काठका सामग्री उत्पादन केन्द्र तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया पानको पात, चिया, भुइँकटर, कागती लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र तिल पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा २७ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १० माछापालन केन्द्र, ५५ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ३० कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ३०.९०% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा २०.१६%, उद्योगमा १.८३% वाणिज्यमा १४.७२%, सञ्चार र यातायातमा २.९४%, निर्माण क्षेत्रमा १.२९%, सुविधामा १०.०६%, धार्मिक सेवामा ०.३६%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा १.४९% र अन्यमा १६.२५% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय श्रीमङ्गल उपजिल्लाको स्थापना सन् १९१२ मा भएको थियो भने श्रीमङ्गल नगरपालिका सन् १९३५ मा स्थापना भएको थियो। यस उपजिल्लामा ९ सङ्घ परिषद्, १२९ मौजा र २०६ गाउँहरू रहेका छन्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३९.६% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४४.३% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३४.६%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ४ क्याम्पस, १ शिक्षक शिक्षण संस्था, २० माध्यमिक विद्यालय, १२७ प्राथमिक विद्यालय र ७ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्। श्रीमङ्गल सरकारी क्याम्पस, बिटिआरआई उच्च विद्यालय तथा क्याम्पस, दि बर्डस् रेसिडेण्टियल नमुना उच्च विद्यालय तथा क्याम्पस, दशरथ बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १८९६), भिक्टोरिया उच्च विद्यालय (सन् १९२४), डोबारहाट सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १८८२), चन्द्रनाथ सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १९२४), चन्द्रनाथ प्राथमिक विद्यालय (सन् १९३४), उत्तरसुर कुलचन्द्र सरकारी प्राथमिक विद्यालय आदि।
टोनी कक्कड
प्रारम्भिक जीवन
उनका दुई बहिनीहरू छन्, सोनू कक्कड र नेहा कक्कड, जो दुबै उद्योगमा सफल गायक हुन् र सोनू परिवारमा सङ्गीतमा प्रवेश गर्ने पहिलो व्यक्ति हुन् ।
लुंखु
लुंखु बजारलाई पर्वत को सदरमुकाम पछिको दोस्रो सदरमुकाम पनि भनिन्छ। यहा एउटा क्याम्पस श्री महासिला बहुमुखी क्याम्पस एक उच्च मा.बि.श्री महेन्द्र ज्योति उ.मा.बि. र एक श्री चनौटे प्रा.बि.रहेको छ । जनसङ्ख्याका हिसाबले यहाँ 2500 मानिसहरू बस्छन्
गोरखा जिल्ला
गोरखा जिल्ला नेपालको गण्डकी प्रदेशमा अवस्थित एक जिल्ला हो। गोरखाको सदरमुकाम गोरखा बजार हो जुन गोरखा नगरपालिकामा पर्दछ। गोरखा जिल्लामा ११ स्थानीय निकाय अन्तर्गत २ नगरपालिका, ९ गाउँपालिका र २ निर्वाचन क्षेत्र रहेको छ। यस जिल्लाको पूर्वतिर धादिङ जिल्ला र तिब्बत (चीन); पश्चिम सीमानामा तनहुँ जिल्ला, लमजुङ जिल्ला, मनाङ जिल्ला र तिब्बत (चीन), उत्तर सीमानामा तिब्बत (चीन) तथा दक्षिण सीमानामा चितवन जिल्ला, तनहुँ जिल्ला र धादिङ जिल्ला पर्दछन्।
राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार गोरखा जिल्लाको कूल जनसङ्ख्या २,७१,०६१ जना मध्ये पुरुष १,२१,०४१ जना र महिला १,५०,०२० रहेका छन्।
इतिहास
यहाँ वि. सं. १७७९ मा राष्ट्रनिर्माता श्री ५ वडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जन्म भएको थियो। गोरखामा जगतमाता भगवती कालिको मन्दिर र जगतगुरु मानिने गुरु गोरखनाथको गुफा पनि छ। यहाँ हजारौँ भक्तजनहरू दर्शन गर्न र आफ्नो मनोकामना पूराको लागि आउने गर्छन्। साथै प्रत्येक अष्टमीका दिन बलि पूजा चढाइन्छ। दैनिक नित्य पूजाआजा र भजनकीर्तन हुन्छ। कालिका र गुरु श्री गोरखनाथलाई हिन्दुहरूको आराध्य वा नेपालको राष्ट्रदेवता मानिन्छ। नेपाली सिक्कामा पनि श्री भवानी र श्री श्री श्री गोरखनाथ लेखेको पाइन्छ। साथै नेपालको राष्ट्रिय निसाना छापमा पनि गुरु श्री गोरखनाथको चरण अङ्कीत थियो। यसबाट थाहा हुन्छ कि यिनीहरू हामी सबै नेपाली आरध्यदेव हुन्।
छिटाहा
छिटाहा सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
हिउँकान्छा
हिउँकान्छा नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल उपन्यास हो ।
नन्दकृष्ण जोशी
नन्दकृष्ण जोशी देउडा गायक हुन्। उनी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको प्रज्ञा सभासद हुने पहिलो सुदुर पश्चिमेली व्यक्ति हुन्। जोशी नेपालको जनआन्दोलन दोस्रो लगायतका विभिन्न आन्दोलनमा सहभागिता जनाएर ३७ पटक जेल गइसकेका छन्। नेपालको राष्ट्रिय गान सयौं थुंगा फूलका हामीको चयन समितिमा रहेका जोशीले देउडा गायनलाई राष्ट्रियस्तरमा चिनाउन सफल बनेका छन्।
जीवनी
नन्दकृष्णको जन्म वि.सं. २०१५ साल साउन १५ गते बझाङको तलकोटमा भएको हो। उनको पिताको नाम जगदीश जोशी र माताको नाम गंगमती जोशी हो। ती चार जना भाइमा नन्दकृष्ण एक हुन्। सानो छँदा उनलाई नन्दकिशोर भनेर बोलाइने गरिन्थ्यो।सप्ताह, नवाह, सत्यनारायण गराउने उनका पिताले उनको नाम फेरेर नन्दकृष्ण राखिदिए। तलकोट क्षेत्रबाट स्नातोकोत्तर बराबरको पढाइ सक्ने उनी पहिलो व्यक्ति हुन्।
शिक्षा
बडीगाउँको विद्यालयमा पाँच कक्षासम्मको अध्ययनपछि उनले आठ कक्षासम्म तलकोटको दुर्गा भवानी निम्न माध्यमिक विद्यालयमा पढे। कक्षा ८ पछि उनले बझाङ सत्यवादी माध्यमिक विद्यालयमा भर्ना भएर उत्तीर्ण गरेका थिए।
नतासा नाइस
नतासा नाइस (जन्म २८ जुलाई १९८८) एक फ्रेन्च-अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
सन्त निर्मला
सन्त निर्मला (संत निर्मळा) भारतको महाराष्ट्रमा चौधौँ शताब्दीमा जन्मेकी कवयित्री थिइन् । चोखामेलाकी बहिनी भनी ख्याती प्राप्त गरेकी निर्मलालाई आफैँमा पनि अत्यन्तै कुशल लेखिका मानिन्थ्यो र सन्तको उपाधि दिइएको थियो । उनको विवाह अछुत महार जातिका सन्त बङ्कासँग भएको थियो । उनका अभङ्ग शैलीमा लेखिएका कृतिहरूमा उनले हिन्दु वर्ण व्यवस्थाको फलस्वरूप भोग्नुपरेका अन्याय तथा असमानताको वर्णन गरिएका छन् ।
सांसारिक विवाह गरेको हुनाले पछुताएकी निर्मला पण्ढरपुरको मन्दिरमा ईश्वरको भक्तिमा रमाउँथिन् । उनका कवितामा उनको पति बङ्काको कुनै उल्लेख गरिएको छैन ।
चटनी
चटनी भारतीय उपमहाद्वीपको व्यञ्जनहरूमा फैलिएको छ। चटनी विभिन्न प्रकारमा बनाइन्छ, जस्तै गोलभेडाको स्वाद, पिउने बदाम गार्निश, दही, काकडी, मसलादार नरिवल, मसलेदार प्याज वा पुदिना डुबाउने चटनी।
नाम
चटनी शब्द हिन्दी चटनीबाट आएको हो, चटना 'चाट्नु' वा 'भोक लागेर खाने' बाट आएको हो। भारतमा, चटनीले अन्धाधुन्ध रूपमा ताजा र अचारको तयारीलाई जनाउँछ; यद्यपि, धेरै भारतीय भाषाहरूले ताजा तयारीका लागि मात्र शब्द प्रयोग गर्छन्।
बनाउने
भारतीय अचारले तोरीको तेललाई अचारको रूपमा प्रयोग गर्छ, तर एंग्लो-इन्डियन शैलीको चटनीमा माल्ट वा साइडर भिनेगर प्रयोग गरिन्छ जसले हल्का उत्पादन गर्छ। पश्चिमी खानामा, चटनी प्रायः कडा चीज वा चिसो मासु र चरासँग खाइन्छ।
धरान सिटी कलेज
धरान सिटी कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
सुर्जाहा
नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कावेरी झा
कावेरी झा (जन्म २१ मे १९८३) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनी हिन्दी, मलयालम, तेलगु, तमिल चलचित्रहरूमा कार्य गरिसकेकी छिन । कला विषयमा उपाधी ग्रहण गरेपछि झाले आफ्नो चलचित्र जीवनको सुरुवात भूल भुलैया (२००७)बाट गरिन । कावेरी एयर इन्डियामा एयर होस्टेसको पदमा रहेर काम गरिसकेकी छिन । सन् २००५ मा कावेरीले फेमिना मिस इन्डियामा सुश्री व्यक्तित्व पुरस्कारबाट सम्मानित भइन । दक्षिण भारतमा कावेरी झा आफ्नो स्वतन्त्र व्यव्हारको लागि प्रसिद्ध छिन ।
जीवनी
कावेरीको जन्म बिहारको सीतामढीमा भएको हो । उनको बुवा सरकारी कर्मचारी थिए ।
बादलुले रङ्ग फेर्दा
बादलुले रङ्ग फेर्दा नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल–गीतीसङ्ग्रह हो ।
चोकचिसापानी
चोकचिसापानी नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
ब्रायन लारा
ब्रायन चार्ल्स लारा, ट्रिनिटी क्रस, ओ.सि.सि., ए.एम. (जन्म २ मे १९६९) पूर्व ट्रिनिड्याडियन अन्तराष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी हुन्। उनी क्रिकेटको सर्वकालिन् महान् खेलाडी मध्ये एक हुन् ।
धरान मोडेल कलेज
धरान मोडेल कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
सन्त बङ्का
सन्त बङ्का (संत बंका) वा सन्त वङ्का (संत वंका) भारतको महाराष्ट्रमा चौधौँ शताब्दीमा जन्मेका कवि थिए । उनको विवाह चोखामेलाकी बहिनी सन्त निर्मलासँग भएको थियो । मेहेनपुरीमा जन्मेका बङ्का अछुत महार जातिका मानिस थिए । उनका अभङ्ग शैलीमा लेखिएका धेरैजसो कविताहरूमा उनले खुसी र शान्तिको भावनाका साथ विट्ठलको प्रशंसा गर्थे । विरलै उनी आफ्ना कवितामा आफ्नो जातिको कुरा निकाल्थे । यद्यपि, भक्ति कविका रूपमा उनले जाति तथा वर्ण व्यवस्थाको बारेमा लेखेका सबै कृति वर्तमान दलित साहित्यका लागि पनि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।
गोपीको टोपी
गोपीको टोपी नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल–कवितासङ्ग्रह हो ।
बिहारी भाषाहरू
बिहारी शब्दको भाषाहरूलाई आयामसँग जोड्ने प्रथम प्रयास अङ्ग्रेज भाषा-वैज्ञानिक सर जर्ज अब्राहम ग्रियर्सनद्वारा गरेको देखिन्छ । ग्रियर्सनले पहिलो पटक लिङ्विस्टिक सर्वे अफ इन्डिया नामक पुस्तकमा वर्तमान उत्तरी बिहार र दक्षिण-पश्चिम उत्तर प्रदेशमे बोल्ने गरिएको भाषाहरूको सम्मिलित स्वरूप जुन त्यहाँको क्षेत्रीय हिन्दीमा लक्षित छन्, त्यसलाई बिहारी नाम दिइएको छ । यस क्षेत्रमा बोलिने अन्य प्रमुख भाषाहरूमा - मैथिली, भोजपुरी, मगही, अंगिका, बज्जिका, नागपुरिया इत्यादि भाषाहरू छन् । यी भाषाहरूलाई मातृभाषाको रूपमा प्रयोग गर्ने मातृभाषीहरू जब हिन्दीलाई आफ्नो दोस्रो प्रमुख भाषाको रूपमा प्रयोग गर्छन त्यस समय उनीहरूको हिन्दीमा व्याकरण र उच्चारणको स्तरमा धेरै समानताहरू पाइने गरेको छ । यस प्रभावलाई सामान्यतया हिन्दी चलचित्रहरू र सामान्य बोलीमा "बिहारी" नाम दिइएको छ । यस्तै प्रभाव यस क्षेत्रका अङ्ग्रेजी बोल्ने भाषीहरूको अङ्ग्रेजीमा समेत परिलक्षित हुने गरेको छ । सामाजिक र राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा बिहारी शब्दको प्रयोग नकारात्मक विशेषणको रूपमा हुने गरेको देखिन्छ । यी सबै भाषाहरू भारोपेली भाषा परिवार अन्तर्गत आउने गरेको छ ।
लाखमरी
लाखामरी (Lakhamari) एक किसिमको नेवारी रोटी हो। यसमा चामलको पीठो र मासको पीठो मिसाइ, घ्युमा पकाएर पाकिसकेपछि चास्नीमा डुबाइ पकाउने गरिन्छ। यसमध्ये कुनै-कुनै रोटी आँटा मात्र राखेर पनि बनाउने गरिन्छ। सबै किसिमका लाखामरी यही तरिकाले बनाइन्छ। खालि आकार मात्र फरक-फरक हुने गर्छ। यो खाँदा मीठो, स्वादमा गुलियो र झुरुमझुरुम जाने गर्छ र धेरै दिनसम्म राख्दा पनि खास समस्या पर्दैन।
लाखामरी विभिन्न किसिमका छन्। यो पाउको हिसाबले बनाएको हुन्छ। जुन चार थरिको हुन्छ, झिँनिपः (१२ पाउ), झिपः (१० पाउ), च्यापः (८ पाउ), खुपः (६ पाउ)। यसबाहेक अर्को जिप्रसा, जोप्रस्था, मथ, अँय्था, नागबेली (नाग आकारको), भत्तु (सुगा), न्या (माछा), ब्याँ (भ्यागुतो), चिकंपा, गुलिमरी, अक्षतामरी आदि हुन्छ।
लाखमरीको प्रकारहरू
विभिन्न अवसरमा प्रयोग गर्ने लाखमरी यसप्रकारका छन्:
विवाहको अवसरमा जोप्रस्था (ठूलो, सानो), जिप्रसा (ठूलो, सानो), मथ (ठूलो, सानो), चिकंपा (ठूलो, सानो), अँय्था (ठूलो, सानो), न्या, ब्याँ, भत्तु, नागबेली, गुलिमरी आदिको आवश्यकता पर्छ।
हुन त पुरानो जमानामा लाखामरीलाई विवाहको अवसरमा निमन्त्रणाका रूपमा पनि प्रयोग गरेको पाइन्छ। पहिले-पहिले निमन्त्रणा दिँदा चिकंपा लाखामरी एक चौथाइ (चकंछी) दिँदा एकजना, आधा दियो भने माचाछी (श्रीमान्-श्रीमती र उनीहरूको छोरा-छोरी मात्र), सिङ्गै दियो भने सपरिवार भनी बुझ्नुपथ्र्यो। रोटीको किसिम आधा सिङ्गैका आधारमै दाइजो पनि दिइन्थ्यो। त्यस्तै, भोज खाइसकेर र्फकने बेला हातमा एउटा एउटा अँय्था रोटी दिएर पठाउने गरिन्छ। तर, यस किसिमको परम्परा हिजोआज धमाधम लोप हुँदै गएको देखिन्छ।
माघमा स्वस्थानी कथा भन्ने बेला बाखंपा (नैवेद्य)का रूपमा गुलिमरी, अँय्था मरी वा अक्षतामरी राख्ने चलन छ। तर, स्वस्थानी परमेश्वरीको व्रत बस्दा अनिवार्य रूपमा अक्षतामरीको आवश्यकता पर्छ। स्वस्थानी व्रत हरेक वर्षको पौष शुक्ल पूणिमा देखि सुरु भएर माघ शुक्ल पूणिर्माको दिनमा एक सय आठ अक्षता रोटी राखेर देउता पूजा गरेर प्रसाद निकालेर आठवटा आफ्नो श्रीमानलाई दिएर सयवटा चाहिँ आफूले प्रसादका रूपमा खानुपर्छ। यो रोटी विशेषगरी यही अवसरमा मात्र बनाउने गरिन्छ।
तिहारमा लक्ष्मीपूजाको दिन लक्ष्मीको पूजा गर्दा ८४ व्यञ्जन, सगुन (अन्डा, बारा, माछा, मासु, रक्सी) आदिका साथै रोटी, फलफूल तथा मसला आदि पनि चढाउने गरिन्छ। यस अवसरमा लाखमरी पनि चढाइन्छ र चार दिनमा वा भाइटीकाको भोलिपल्ट प्रसादका रूपमा सपरिवारसाथै छोरीबेटीलाई समेत बोलाई खुवाउने प्रचलन छ।
भाइटीकामा दिदीबहिनीले भाइपूजाका लागि पूजासामग्री साथै विभिन्न खाद्यसामग्री (कु) लिएर माइती जाने गर्छन्। त्यस्तै वैशाख कृष्ण औँशीको दिन आमाको मुख हेर्ने बेला र भाद्र कृष्ण औँशीको दिन बुवाको मुख हेर्न जाँदा छोरीहरूले कु (भारी) लैजाने गर्छन्। यही बेला अरू खाद्यवस्तुका साथै रोटी पनि राखेर लगिन्छ। थरिथरिका जिन्सी रोटी वा मिठाइका साथै लाखामरी पनि लिएर जाने गरिन्छ। यस अवसरमा भने लाखामरी नै लैजानुपर्ने अनिवार्य भने छैन। तर, लाखामरी किस्तीमा सजाउँदा राम्रो एवम् गहकिलो देखिने र धेरै दिन टिकाउ वा हतपती नबिग्रने भएकाले लाखामरीलाई महत्त्व दिएको पाइन्छ। यस किसिमको पर्वमा जिप्रसा, जोप्रस्था, मथ, अँय्था, गुलिमरी आदिमध्ये कुनै पनि रोटी राखेर लैजाने चलन छ। न्या, ब्याँ, भत्तु, नागबेली, गुलिमरी, चिकंपा, अक्षतामरीजस्ता रोटीहरू विशेष दिनमा बाहेक अरू पर्वमा बनाइँदैन।
नेवार समुदायको विशेष मिठाई भएता पनि यो सम्पूर्ण नेपालीहरू माझ लोकप्रिय छ|
सामग्री
ताइचिन चामलको पीठो १ किलो, घिउ २ पाउ, मास आधा किलो, चास्नी
विधि
ताइचिनको चामल एक दिनभरि भिजाएर रातभरि ओभाउन दिने र भोलिपल्ट पिस्ने। मास पनि भिजाएर भोलिपल्ट बिहान बोक्रा निकालेर पिस्ने। पिसेको मासमा अलिअलि पानी हालेर फिट्ने। घिउ, चामलको पीठो तथा मास मिसाएर मज्जाले फिट्ने। नरम भएपछि स-साना प्वाल भएको कपडामा बाँध्ने। त्यसपछि ताईमा हालेर पकाउने र सेप बनेपछि कराहीमा हालेर खैरो हुने गरी पाक्न दिने। सेलाएपछि चिनीको बाक्लो उम्लिएको झोललाई ब्रसले पालिस गरेजस्तै गरी रोटीमा लगाउने। यसरी तयार भएको लाखमरी महिनौं दिनसम्म खान सकिन्छ।
भकुल्लेको साथी को?
भकुल्लेको साथी को? नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बालकथा सङ्ग्रह हो ।
सेमरा मर्चवार
सेमरा मर्चवार नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
वर्फी
वर्फी खुवाबाट बनाईने एक प्रकारको मिठाई हो। दूधलाई राम्रोसँग खियाएर बनाएको खुवामा चिनी र नरिवल मिसाएर वर्फी तयार गरिन्छ। हाम्रो देश नेपाल तथा भारतमा यसलाई राम्रो मिठाइको रूपमा लिइन्छ। तिहारको बेला मानिसहरूले आफन्तहरूलाई यो मिठाइ बाँड्ने गरेको देखिन्छ।
वर्फी निर्माणको लागि चाहिने सामग्रीहरू
खुवा १ किलो, चिनी १ पाउ, नरिवल आधा पाउ।
निर्माण विधि
खुवा घोटेर चिनी हाल्ने। भकभकी उम्लिन थालेपछि त्यसलाई घोट्ने। त्यसपछि एउटा सफा किस्तीमा खुवा र चिनीको मिश्रण खन्याउने। केही समयपछि नरिवलको धूलो चारैतिर छर्कने। ५-६ घन्टापछि किस्तीमै बर्फीको आकारमा काट्ने।
बर्फी Barfi
विश्व आदर्श क्याम्पस
विश्व आदर्श क्याम्पस सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
रोमन सम्राट
रोमन सम्राट शाही कालमा रोमन साम्राज्यको शासक र राजतन्त्रात्मक राज्यको प्रमुख थिएँ। सम्राटको शासनको वैधानिकता उसको सेनाको नियन्त्रण र सिनेट द्वारा मान्यतामा निर्भर थियो; एक सम्राट सामान्यतया उसको सेना द्वारा घोषणा गरिनेछ, वा सिनेट द्वारा शाही शीर्षक संग लगानी, वा दुबै। पहिलो सम्राटहरूले एक्लै शासन गरे; पछिका सम्राटहरूले कहिलेकाहीं सह-सम्राटहरूसँग शासन गर्थे र उनीहरूबीच साम्राज्यको प्रशासन विभाजन गर्थे।
महासी सयादो
महासी सयादो उ सोभन (မဟာစည်ဆရာတော် ဦးသောဘန, [/] बर्माको एक प्रसिद्ध बौद्ध भिक्षु हुन।