cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ब्रिट्नी स्पेयर्स
१९९८-२०००: बेबी वन मोर टाइम र उप्स!...आइ डिड इट अगेन
संयुक्त राज्य अमेरिकामा फिर्ता भएपछि, ब्रिट्नीले आगामी एल्बमलाई बढावा दिन एक शपिङ्ग मल प्रचार यात्रा शुरू गरिन। उनको शोमा चारवटा गीत र दुई सहयोगी नर्तकिहरू पनि थिए। उनको पहिलो संगीत कार्यक्रम यात्राले उनको 'एन साईन्कको लागि एक शुरुवाति प्रश्तुतिलाई पछ्यायो। उनको पहिलो एल्बम, ...बेबी वन मोर टाइम जनवरी १९९९मा रिलिज भयो। यसले अमेरिकन बिलबोर्ड २००मा नम्बर एक स्थानबाट शुरुवात गर्‍यो र एक महिना पछि अमेरिकी रिकर्डिंग उद्योग एसोसिएशनद्वारा दुई पल्ट प्लाटिनम प्रमाणित भयो। विश्वमा, यस एल्बमले पन्ध्र देशहरूको सूचीमा सबैभन्दा माथि रह्यो र एक वर्षमा एक करोड भन्दा अधिक प्रतिहरू बिक्रि गर्‍यो। यो एल्बम एक किशोर कलाकारको सबैभन्दा बढी बिक्रि हुने एल्बम बन्यो। शीर्षक गित एल्बमबाट एकल प्रश्तुतीको रूपमा रिलीज भएको थियो। मूलतः जीब्रो रेकर्ड्सले यो संगीत भिडियो एनिमेटेड बनाउन चाहेको थियो, तर ब्रिट्नी यसलाई अस्वीकार गरिन र एक क्याथोलिक स्कूले केटीको अन्तिम विचारको सुझाव दिइन। यो एल्बमले आफ्नो पहिलो दिनमा नै ५००००० प्रतिहरू बिक्रि गर्‍यो र बिलबोर्ड हट १००मा लगातार दुई हप्ता सम्म पहिलो स्थानमा रह्यो। "... बेबी वन मोर टाइम" पछि सर्वश्रेष्ठ महिला पप आवाज प्रश्तुतीको लागि एक ग्रेमी अवार्डमा मनोनित भयो। शीर्षक गित संयुक्त राज्यमा पनि दुई हप्ताको लागि एकलको सूचीमा पहिलो स्थानमा रह्यो र ४६०००० भन्दा बढि बिक्रि गरेर एक महिला कलाकारको सबैभन्दा छिटो बिक्रि हुने एल्बम बन्यो। त्यस पछि यो ब्रिटिश सूचीको इतिहासमा सबै समयको सबैभन्दा बढी सफल २५ गितहरूमा एक बन्यो। ब्रिट्नी पनि देशमा एक लाख भन्दा बढि विक्रि गर्ने युवा महिला कलाकार बनिन। "(यु ड्राइव मी) क्रेजी" एल्बममा तेस्रो एकलको रूपमा रिलिज भएको थियो। यो विश्वमा शीर्ष-दश गित बन्यो र ...बेबी वन मोर टाइमलाई २६०००००० प्रतिहरू बिक्रि गर्ने बनायो। अप्रिल १९९९ रोलिङ्ग स्टोनको पत्रिकाको मुख्यपृष्ठमा ब्रिट्नीको ब्रा, छोटो र खुला माथिको पहिरन लगाई ओछ्यानमा पल्टिएको तस्बीर छापियो। अमेरिकी फ्यामिली एसोसिएशन (AFA) उक्त शूटलाई "बाल्यकाल मासूमियत र वयस्क कामुकताको एक खल्बलिएको मिश्रण"को रूपमा निर्दिष्ट गर्दै "अमेरिकिहरूलाई ब्रिटनीको स्टोरमा बिक्रि एल्बम भईरहेका बहिष्कार गर्नको लागि" आवह्वान गर्‍यो। ब्रिट्नीले यस बारेमा प्रतिक्रिया ब्यक्ता गरदै भनिन,"कुन ठूलो कुरा हो र? म सँग मजबूत सोचाई छ [...] म यो फेरि गर्ने छु। मलाई लाग्छ तस्वीरहरू ठीक थिए। र मलाई हरपल डेबी गिब्सन सँग तुलना हुनु र सधैभरी यो बबलगम पप देखि वाक्क लागिसक्यो।" यसको केही नै समय पहिले ब्रिट्नीले सार्वजनिक रूपमा घोषणा गरेकी थिईन कि उनी विवाह सम्म कुमारी नै रहनेछिन।
२८ जून १९९९मा ब्रिट्नीले उत्तर अमेरिकामा ...बेबी वन मोर टाइम टूरको आफ्नो पहिले हेडलाईनिङ्ग शुरु गरिन, यसलाई आलोचकहरूले सकारात्मक रूपमा लिएका थिए। तर उनको पहिरनको कारण विवाद उत्पन्न भएको थियो। मार्च २०००मा क्रेजि २के शीर्षकमा यस विस्तार यात्राले पछ्यायो। ब्रिट्नीले शोको क्रममा आफ्नो आगामी दोस्रो एल्बमको गित प्रीमियर गरिन। उनले आफ्नो दोस्रो स्टूडियो एल्बम उप्स!...आइ डिड इट अगेन मे २०००मा रिलिज गरिन। यसले १३,०००,००० बिक्रि गर्दै साउण्ड स्क्यानको एकल कलाकारको पहिलो सर्वाधिक बिक्रीको रेकर्ड तोड्दै अमेरिकामा नम्बर एकमा शुरुवात गर्‍यो। यस एल्बमले विश्वभरीमा २ करोड भन्दा अधिक प्रतिहरू बिक्रि गर्‍यो। रोलिङ्ग स्टोनका रोब शेफील्डले भने कि "उप्स!को बारेमा ठूलो कुरा यो छ कि - पनीर सतहको मुनी, ब्रिटनीले आफुलाई रक एन्ड रोल परम्पराको एक सही बच्चाको रूपमा प्रस्तुत गर्दै संतुष्टिको लागि गरेको माग जटिल, भयंकर र सर्वथा डरलाग्दो छ"। एल्बमको एकल गित, "उप्स!...आइ डिड इट अगेन"ले अस्ट्रेलिया, न्यूजील्याण्ड, बेलायत तथा अन्य यूरोपीय देशहरूको सूचीमा पहिलो स्थान हासिल गर्‍यो। यस एल्बमको शीर्षक गित ग्रेमी अवार्डमा क्रमशः सर्वोत्कृष्ट पप गायन एल्बम र सर्वोत्कृष्ट महिला पप गायन प्रश्तुतिको लागि मनोनयनमा परेको थियो। त्यसै वर्ष ब्रिट्नी उप्स!...आइ डिड इट अगेनवल्ड टूर यात्रामा निस्किईन र यसले ४०५००००० डलर कमाई गर्‍यो; साथै सह-लेखिकाको रूपमा आमा सँग मिलेर आफ्नो पहिलो पुस्तक ब्रिट्नी स्पेयर्स हार्ट-टु-हार्टको विमोचन गरिन। ७ सेप्टेम्बर २००० मा, ब्रिट्नीले २००० एमटिभी भिडियो म्यूजिक अवार्डमा प्रश्तुति गरिन। प्रश्तुतिको आधि समय तिर, उनले भारी नृत्यका साथ आफ्नो कालो कपडा खोलेर भित्रको सिक्काजडित छाला-रंगको कसिलो कपडामा प्रश्तुत भईन। यो पललाई आलोचकहरू ब्रिट्नी एक अधिक उत्तेजक कलाकार बन्नलागेको संकेतको रूपमा ब्याख्या गरे। मीडियाको परिकल्पनाको माझमा, ब्रिट्नीले पुष्टि गरिन कि उनी 'एन साईन्कका सदस्य जस्टिन टिम्बरलेक सँग डेटिङ्ग गरिहेकी छिन।
२००१-०३: ब्रिट्नी, क्रसरोड र इन द जोन
फेब्रुअरी २००१ मा, ब्रिट्नीले पेप्सी सँग ७०-८० लाख डलरको एक प्रचार समझौतामा हस्ताक्षर गरिन र आमा सँग सह-लेखिका भई अ मदर्स गिप्ट शीर्षकको एउटा अर्को किताब प्रकाशन गरिन। उनको तेस्रो स्टूडियो एल्बम ब्रिट्नी नोभेम्बर २००१मा प्रकाशित भयो। यात्रामा रहँदा उनी जे-जी र द नेप्च्यून्स जस्ता हिप हप कलाकारहरूबाट प्रभावित भईन र एक फङ्किअर ध्वनि सँग एक रेकर्ड निर्माण गर्ने इच्छा गरिन। यस एल्बमले बिलबोर्ड २००मा पहिलो स्थानमा शुरुवात गर्‍यो र अस्ट्रेलिया, संयुक्त राज्य र यूरोप प्रमूख स्थानहरूमा शीर्ष पाँच स्थानमा पुग्यो साथै विश्वभरीमा १ करोड २० लाख भन्दा धेरै प्रतिहरू बिक्रि भयो। अलम्यूजिकका स्टेफन थोमस अर्लवाइनले ब्रिट्नीलाई भने "रेकर्ड जहाँ उनी आफ्नो व्यक्तित्वलाई अधिक वयस्क बनाउँदै गहिराइमा लाने प्रयास गरेकि छन्, जबकि अझै पनि recognizably ब्रिट्नी [...] यो आफ्नो हाल सम्मको सबैभन्दा राम्रो रेकर्डको परिणाम प्राप्त गर्दै आफ्नो आवाज प्राप्त तथा परिष्कृत गरेकि एक स्टारको झै लाग्छ।" एल्बमले "ओभरप्रोटेक्टड"को प्रश्तुतिको लागि दुइ ग्रेमी मनोनयन- सर्वोत्कृष्ट पप गायन एल्बम र सर्वोत्कृष्ट महिला पप आवाक प्रशतुति द्वारा सम्मानित भयो - र २००८मा इन्टरटेन्टमेन्ट साप्ताहिकको "पछिल्लो २५ वर्षका १०० सर्वश्रेष्ठ एल्बम"मा सूचीकृत भयो।  एल्बमको पहिलो एकल गित, "आइ'म अ स्लेभ फो यु" विश्वमा टप-टेन हिट बन्यो। ब्रिट्नीले २००१ एमटिभी भिडियो म्यूजिक अवार्ड कार्यक्रममा एकल प्रदर्शनमा एउटा बन्दी बाघ र एउटा ठूलो अल्बिनो अजिंगर आफ्नो कांधमा बेरेर प्रश्तुत भईन। यसलाई प्रश्तुतिलाई पशु अधिकार सङ्गठन PETAले पशु-विरोधि बिलबोर्डको लागि ब्रिट्नीले जनावरहरू सँग दुर्व्यवहारपूर्ण र खराब योजनाको प्रश्तुतिको दावा गर्दै कडा रूपमा आलोचना गरेको थियो। एल्बमको समर्थन प्राप्त गर्नको लागि ब्रिट्नी ड्रीम विदइन अ ड्रीम टूरको यात्रामा निस्किईन। उक्त शोले आफ्नो नयाँ पद्धतिको प्रविधिको लागि समीक्षकहरूबाट प्रशंसित भएको थियो, पिस डी रेसिस्टन्स एक पानीको स्क्रीन भएकोले मञ्चमा दुई टन पानी लगाईएको थियो। यो यात्राले ४ करोड ३७ लाख डलर कमाई गरेर, शेरको फेयरवेल टूर पछि महिला कलाकारद्वारा प्रश्तुत २००२को दोस्रो सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने यात्रा बन्यो। २००२ माफोर्ब्सले ब्रिट्नीलाई विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली हस्तीहरूमा स्थान दिएर उनको करियरको सफलतालाई अगाडि ल्यायो। ब्रिट्नी फेब्रुअरी २००२ मारिलिज भएको क्रसरोडमा अभिनय गरेर आफ्नो पहिलो भूमिकालाई पनि उतारिन। हुनत चलचित्र कडा रूपमा आलोचित भएता पनि, अधिकांश समिक्षकहरूले वास्तवमा ब्रिट्नीको अभिनयको प्रशंसा गरका थिए।  १करोड १० लाख डलर बजेटमा निर्माण भएको क्रसरोडले विश्व भरीमा ५ करोड ७० लाख डलर भन्दा बढी आम्दानी गर्‍यो।
जुन २००२ माब्रिट्नीले न्यु योर्क सहरमा "नाइला" नामको आफ्नो पहिलो रेस्टुरेन्ट खोलिन, तर नोभेम्बरमा अव्यवस्थापन र "व्यवस्थापनको उनलाई पूर्ण रूपमा अवगत गराउन विफलता" उल्लेख गर्दै सम्बन्ध तोडिन। जुलाई २००२ माब्रिट्नीले आफ्नो करियरबाट छ महिनाको छुट्टि लिने घोषणा गरिन, तर उनी अक्टूबरमा आफ्नो नयाँ एल्बम रेकर्ड स्टूडियोमा फिर्ता भईन। ब्रिट्नीको जस्टिन टिम्बरलेक संगको सम्बन्ध तीन वर्ष पछि समाप्त भयो। डिसेम्बर २००२ मा, टिम्बरलेकले पहिलो एकल एल्बमबाट "क्राइ मी अ रिभर" गीत दोस्रो एकलको रूपमा रिलिज गरे। संगीत भिडियोमा ब्रिट्नीले उनलाई विश्वासघात गरेको जस्तै देखिने र अफवाहहरू रूपमा प्रश्तुत गरेका छन। ब्रिट्नीले प्रतिक्रियाको रूपमा उनको सहयोगि गायक र साथी एनेट अर्टानी सँग मिलेर गाथागीत "एभ्रिटाइम" लेखेकि थिईन। त्यसै वर्ष, लिम्प बिजकिटका सहयोगी फ्रेड डर्स्टले ब्रिट्नी सँग आफ्नो सम्बन्ध रहेको कुरा पुष्टि गरे, पछि यसलाई नकारे। २००९को एक अन्तरवार्तामा उनले स्पष्ट गरे कि "मलाई त्यस समयमा लागेको थियो कि न जस्तो व्यक्तिको लागि उनी जस्तो केटी सँग संलग्न हुनको लागि वर्जित थियो।" ब्रिट्नीले क्रिस्टीना अगुइलेरा सँग मिलेर २००३को एमटीभी भिडियो म्यूजिक अवार्डमा "लाईक अ भर्जिन"मा प्रश्तुति गर्दे शुरुवात गरे, प्रश्तुतिको आधामा उनीहरूलाई म्याडोनाले साथ दिईन, उनलाई उनीहरू दुवै जनाले चूमेका थिए। यो घटना अत्यधिक प्रचारित भएको थियो। नोभेम्बर २००३मा ब्रिट्नीले आफ्नो चौँथो स्टूडियो एल्बम "इन द जोन" रिलिज गरिन। उनले अधिकांश सामग्रीको लेखन र सह-निर्माण गरेर अधिक रचनात्मक नियन्त्रण ग्रहण गरिन। नेशनल पब्लिक रेडियोले "विश्वसनिय तयार पपको दशकको इतिहास उनको कार्यको शरीरमा लेखिएको छ" भन्दै एल्बमलाई "५० दशकका सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण रेकर्डिङ्ग"को मध्य एकको रूपमा सूचीकृत गर्‍यो। इन द जोनले संयुक्त राज्य अमेरिकामा ६०९,००० भन्दा अधिक प्रतिहरू बिक्रि गर्‍यो र ब्रिट्नी साउन्डस्क्यानको युगमा आफ्नो पहिलो चार स्टूडियो एल्बम नम्बर एकमा प्रथम शुरुवात गर्ने पहिलो महिला कलाकार बनाउँदै सूचीको शीर्षस्थानमा शुरू गर्‍यो। यो फ्रान्समा पनि सूचीको शीर्षस्थानमा र बेल्जियम, डेनमार्क, स्विडेन र नेदरल्याण्डसमा दस उत्कृष्टमा शुरू भयो। इन द जोन विश्वमा १ करोड भन्दा अधिक प्रतिहरू बिक्रि भयो। यस एल्बममा उत्कृष्ट एकलहरू: "मी एगेन्स्ट द म्यूजिक" (म्याडोना सँग सहयोगमा), सर्वोत्कृष्ट नृत्य रेकर्डिङ्गको लागि ग्रेमी अवार्ड विजेता; "टक्सिक"का साथै "एभ्रिटाइम" र "आउट्र्याजिअस" समावेश थिए।
२००४-०७: एल्बम समाप्ति,मातृत्व, व्यक्तिगत संघर्ष र ब्ल्याकआउट
३ जनवरी २००४ मा, ब्रिट्नीले बाल्यकालको साथी ज्यासन एलन अलेक्जेण्डर सँग लस भेगासको नेवादामा भएको द लिटिल ह्वाइट वेडिङ्ग च्यापलमा विवाह गरिन। ब्रिट्नीलाई "उनको कार्यहरूको सम्झाइमा कमी" बताउँदै ५५ घन्टा पछि विवाह रद्द भएको थियो। उनले इन द जोनको समर्थनको लागि मार्च २००४मा हनिक्स होटल यात्रा शुरू गरिन। ८ जुन २००४मा "आउट्र्याजिअस" संगीत भिडियो शूटको क्रममा ब्रिट्नी लडिन् र उनको बायाँ घुँडामा चोट लाग्यो। उनलाई तुरुन्त एक स्थानीय अस्पतालमा लगियप, जहाँ डक्टरहरूले प्रदर्शन एक एमआरआई स्क्यान गरे र कुर्कुरे हाड फुटेको पाए। अर्को दिन, ब्रिट्नीले अर्थोस्कोपिक सर्जरी गराउनु पर्‍यो। उनी छ हप्ता सम्म तिघ्राको प्लाष्टर सहित रहन बाध्य भईन तथा लगत्तै आठ देखि बाह्र हप्ताको पुनर्वासको कारण उनको हनिक्स होटल यात्रा रद्द भयो। २००४ तिर ब्रिट्नी म्याडोना सँगको मित्रताको माध्यमले कब्बलाह केन्द्रमा संलग्न भईन्। जुलाई २००४ मा, उनले अमेरिकी नर्तकी केविन फेडरलिन सँग आफ्नो स्वयंवरको घोषणा गरिन, जसलाई उनले तीन महिना पहिला मात्र भेटेको थिईन। फेडरलिनको त्यसै समयमा उनीहरूको दोस्रो बच्चा सहित गर्भवती रहेकि अभिनेत्री शर जयाक्सन सँग सम्बन्ध विच्छेदका कारण यो रोआमाशलाई मीडियाले विशेष ध्यान दिइएको थियो। उनीहरूको सम्बन्धको प्रारम्भ ब्रिट्नीको पहिलो रियालिटी शो ब्रिट्नी ‍एन्ड केविन: चाओटिकबाट भएको थियो। उनीहरूले १८ सेप्टेम्बर, २००४मा विवाह समारोह आयोजना गरे, तर उनीहरूको विवाहपूर्वको सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिनमा ढिलाईको कारण तीन हप्ता पछि अक्टुबर ६ सम्म विवाहले कानुनी मान्यता प्राप्त गरेन। यसको लगत्तै पछि, त्यो आफ्नो एलिजाबेथ आर्डेन सँग आफ्नो पहिलो अत्तर क्यूरियस उत्पादन गरिन, जसले कम्पनीलाई प्रथम-हप्तामा नै अत्तरको लागि स्थापित बनायो। अक्टोबर २००४ मा, ब्रिट्नीले एक परिवार शुरू गर्नको लागि पून: करियरबाट अर्को एक पटक विश्राम लिने घोषणा गरिन। उनको पहिलो सबै भन्दा ठूलो हिट सङ्कलन एल्बम ग्रेटेस्ट हिट: माई प्रेरोगेटिभ नोभेम्बर २००४मा जारी भयो। ब्रिट्नीको एल्बममा लिड-एकलको रूपमा रिलिज भएको बबी ब्राउनद्वारा लिखित कवर संस्करण "माई प्रेरोगेटिभ" फिनल्यान्ड, आयरल्यान्ड, इटाली र नर्वेमा चार्टको शीर्षस्थान सम्म पुग्न सफल भयो। दोस्रो एकल "डु समथिन" अस्ट्रेलिया, संयुक्त राज्य र यूरोपका अन्य मुख्य देशहरूमा दश उतत्कृष्टको सूचीमा सूचीकृत भयो। विश्व भरीमा, ग्रेटेस्ट हिट: माई प्रेरोगेटिभले ५० लाख भन्दा धेरै प्रतिहरू बिक्रि गर्‍यो। २००४को अन्त्य तिर ब्रिट्नी "ओरिजिनल डल" नामको आफ्नो आगामी एल्बमको पहिलो एकल गितको नमूना शीर्षक "मोना लिसा" बजाउनको लागि लस एन्जलस, सिएमा भएको केआईआईएस एफएम रेडियोमा गईन। तर ब्रिट्नीको लेबलले पछि कुनै कारणबस उक्त एल्बम रद्द गर्‍यो।  ब्रिट्नीले १४ सेप्टेम्बर २००५मा आफ्नो पहिलो सन्तान शेन प्रेस्टन फेडरलिनलाई जन्म दिईन।
२००८-१०: संरक्षकत्व, सर्कस तथा सर्कस स्टारिङ ब्रिट्नी
३ जनवरी, २००८ मा, ब्रिट्नीले फेडरलिन प्रतिनिधिहरू सँग उनले आफना छोराहरूको संरक्षकत्व त्याग्न अस्वीकार गरिन । पुलिस उनले एक अवैध नसालु पदार्थको सेवन गरिरहेको पाए पछि उनी सेडर्स-सिनाई मेडिकल सेन्टरमा भर्ना भएकि थिईन । अर्को दिन, ब्रिट्नीलाई अदालतले बच्चाहरूको रेखदेखको अधिकारबाट बन्चित गरी फेडरलिनलाई मात्र बच्चाहरूको शारीरिक र कानुनी संरक्षणको जिम्मा दिईएको थियो । ३१ जनवरी, २००८ मा, ब्रिट्नीलाई रोनाल्ड रीगन यूसीएलए मेडिकल सेन्टरको मनोरोग वार्डमा पठाईयो र ५१५० इनभोलुन्टरी साइक्याट्रिक होल्डमा राखियो। अदालतले उनको सम्पत्तिको पूर्ण नियन्त्रण दिदै उनलाई उनको उनका बुवा जेम्स स्पेयर्स र वकील एन्ड्रयू वालेटको अस्थायी संरक्षकत्वमा राख्यो । ब्रिट्नी ६ फेब्रुअरी, २००८मा मुक्त भईन । उनका अभिभावकले उनलाई मुक्त गर्ने फैसला प्रति निराशा र चिन्ता व्यक्त गरे । अर्को महिना, उनले हाउ आई मेट योर मदर शृङ्खलाको टेन सेसन्समा रिसेप्शनिस्ट एबीको भूमिकामा अतिथि कलाकारको रूपमा अभिनय गरिन। उनले शृङ्खलालाई सर्वोच्च रेटिंगमा पुर्‍याउनाका साथै उनको प्रश्तुतिको लागि सकारात्मक समीक्षा पनि प्राप्त गरिन । जुलाई २००८ मा, ब्रिट्नीले फेडरलिन र उनको वकीलसँग एक समझौता गरेपछि उनले केही अनुगमन अधिकार प्राप्त गरिन । ७ सेप्टेम्बर २००८ मा, ब्रिट्नीले एमटिभी भिडियो म्यूजिक अवार्डमा जोनाह हिलसँग एक पूर्व-टेप कमेडी स्केच र एक परिचय भाषण सहित शुरुवत गरिन। उनले "पिस अफ मी"को लागि सर्वोत्कृष्ट महिला भिडियो, उत्कृष्ट पप भिडियो र वर्षको भिडियोको अवार्ड जितिन ।
ब्रिट्नी रेकर्डिङ्ग उद्योगमा पुनरागमनको बृत्तान्तको लागि ब्रिट्नी:फर द रेकर्ड शीर्षकको एक ६० मिनेटको बृत्तचित्र निर्माण गरिएको थियो । यो बृत्तचित्र २००८को तेस्रो चतुर्थांश तिर बेवर्ली हिल्स, हलीवुड र न्यु योर्क सहरमा खिचिएको थियो र यसलाई फिल ग्रिफिनले निर्देशित गरेका थिए । प्रमुख शूटिङ्ग ब्रिट्नी एमटिभी भिडियो म्यूजिक अवार्डमा देखा पर्नु भन्दा दुई दिन अघि ५ सेप्टेम्बर २००८मा शुरू गरियो । फर द रेकर्ड एमटिभीमा ३० नोभेम्बर २००८मा प्रसारित गरियो, प्रीमियरको रातको ५६००००० दर्शकहरू उपस्थित थिए । एमटिभीले भन्यो कि नेटवर्कको इतिहासमा ब्रिट्नीको वृत्तचित्रले आफ्नो आईतबारको रातमा नै उच्चतम रेटिङ्ग पाउँदै औसतमा सङ्कलन गर्‍यो । ब्रिट्नीको छैठौं स्टूडियो एल्बम सर्कस डिसेम्बर २००८मा जारी भएको थियो। मेटाक्रिटिकको संगीत समीक्षा एकत्रीकरणको अनुसार यसले आलोचकहरूबाट सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गर्‍यो र यसले ६४/१००को औसत अङ्क प्राप्त गर्‍यो । सर्कस क्यानाडा, चेक गणराज्य र संयुक्त राज्य अमेरिकामा नम्बर एकमा र धेरै यूरोपीय देशहरूमा उत्कृष्ट भित्र शीर्ष शुरू भयो। संयुक्त राज्य अमेरिकामा, ब्रिट्नी पाँचवटा एल्बम नम्बर एकमा पहिलो शुरुवात गर्ने सबैभन्दा युवा महिला कलाकार बन्दै गिनीज बुक वर्ल्ड रेकर्ड्समा पनि स्थान पाईन । साथै उनी साउण्डस्क्यान युगमा ५००००० वा बढि प्रतिहरू बिक्रि गर्दै शुरुवात गर्ने एक मात्र भईन । Circus became one of the fastest-selling albums of the year, विश्वमा ४ करोड प्रतिहरू बिक्रि गर्दै सर्कस वर्षको सबैभन्दा छिटो बिक्रि हुने एल्बम मध्य एक बन्यो । उनको शिर्ष एकल "वुमनाइजर" "... बेबी वन मोर टाइम" पछि बिलबोर्ड हट १००मा पहिलो पल्ट नम्बर एक बन्यो र बेल्जियम, क्यानाडा, डेनमार्क, फिनल्यान्ड, फ्रान्स, नर्वे र स्विडेन जस्ता देशहरूमा चार्टमा सबैभन्दा माथि रह्यो ।  यो ग्रेमी अवार्डको लागि सर्वोत्कृष्ट नृत्य रेकर्डिङ्गको श्रेणीमा मनोनित पनि भएको थियो । जनवरी २००९मा ब्रिट्नी र उनका बुवा जेम्सले ब्रिट्नीका मामलाहरूमा नियन्त्रण पाउँनको लागि षडयन्त्र गर्दै अदालतको दस्तावेजहरूको दावा गर्ने उनको पूर्व प्रबन्धक स्याम लुट्फि, पूर्व प्रेमी अदनान गालिब र वकील जोन अर्डलीको बिरुद्ध एक निरोधक आदेश प्राप्त गरे । यस निरोधक आदेशले लुट्फि र गालिबलाई ब्रिट्नी सँग सम्पर्क गर्न वा उनी, उनको सम्पत्ति वा परिवारको सदस्यहरूको २५० गज वरिपरी आउँनबाट पनि रोक लगायो। मार्च २००९मा सर्कस स्टारिङ ब्रिट्नी स्पेयर्समा देखापरिन । यसले १३१८००००० अमेरिका डलर कमाई गर्दै, यो वर्षको उच्चतम कमाइ गर्ने पाँचौ म्यूजिक यात्रा बन्यो ।
ब्रिट्नीले नोभेम्बर २००९मा आफ्नो दोस्रो सबैभन्दा ठूलो हिट एल्बम द सिङ्गल कलेक्सन जारी गरिन । "थ्री" अमेरिकामा उनको तेस्रो नम्बरको एकल र तीन वर्षमा चार्टको शीर्षमा पुग्ने पहिलो गित बन्यो । त्यस महिना पछि, उनले आइफोन र आइपड टचको लागि "इट्स ब्रिट्नी!" नामको एउटा एप्लिकेसन निकालिन । २०१०मा ब्रिट्नीका प्रतिनिधिहरूले उनी आफ्नो एजेन्ट जेसन ट्र्याविक सँग डेटिङ्ग गरिहेको र उनिहरूले आफ्नो व्यक्तिगत सम्बन्धमा जोड दिनको गर्न आफ्नो पेशागत सम्बन्ध समाप्त गर्ने निर्णय गरेको कुरा पुष्टि गरे । ब्रिट्नीले क्यान्डिजको लागि एक सिमित संस्करण कपडाको लाई न डिजाइन गरिन, जुन स्टोरहरूमा जुलाई २०१०मा जारी भएको थियो । २८ सेप्टेम्बर २०१०मा उनी अमेरिकी टिभी शोको एक ब्रिट्नी-रचित शृङ्खला "ग्ली"मा "ब्रिटनी/ब्रिटनी" शीर्षकमा अथिति भूमिकामा अभिनय गरिन । ब्रिट्नीको यो प्रश्तुतिले आलोचकहरूबाट मिश्रित समीक्षाहरू प्राप्त गरेता पनि शृङ्खलालाई अनुमोदन गराईन । यो शृङ्खलाले "ग्ली"लाई दोस्रो सबैभन्दा धेरै दर्शक आकर्षण गर्नुका साथ साथै शोको त्यसबेला सम्मको उच्चतम रेटिङ्ग्स प्राप्त गर्‍यो ।
शहीद भगतसिंहनगर जिल्ला
शहीद भगतसिंहनगर जिल्ला भारतीय राज्य पन्जाबको एउटा जिल्ला हो। शहीद भगत सिंह नगर जिल्ला (पहिले नवाशहर जिल्ला) भारतको पन्जाब राज्यको दोआबा क्षेत्रको एउटा जिल्ला हो। यो चण्डीगढ़, राज्य की राजधानी बाट लगभग ९२ किलोमीटर (५७ मील) मा छ। यो तीन उपविभागहरू, नवशहर, बंगा, र बालाचौर मिलेर बनेको छ। जिल्लामा तीनवटा विधायी सीटहरू छन्, नवशहर, बालाचौर र बंगा। उनीहरू आनन्दपुर साहिब लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत पर्छन्।
२०११ को रूपमा, यो पन्जाब को तेस्रो कम जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो (२२ मध्ये), बर्नाला र फतेहगढ़ साहिब पछि।
इतिहास
शहीद भगत सिंह नगर जिल्ला ७ नोभेम्बर १९९५ मा पन्जाब को होशियारपुर र जालन्धर जिल्लाहरू बाट बनेको थियो, पन्जाब राज्य को १६ औं जिल्ला को सदरमुकाम शहर नयाँशहर बाट नामकरण गरीएको थियो। राहन बाढीको खतरामा रहेको कारण सतलज नदीको छेउमा रहनबाट आएका आप्रवासीहरूले नवशहरको स्थापना गरेका थिए। तिनीहरूले यसलाई नयाँशहर ("नयाँ शहर" को अर्थ) नाम दिए। नवांशहर घोरेवाहा राजपूतहरूको गढ रहेको छ जो राजा अकबरसँग रिश्तेदारी सम्बन्धको माध्यमबाट सम्बद्ध थियो।
दीवान बन्ना मल मिस्र (गौतम) को जन्म गौतम ब्राह्मण (शोरी गोत्र) नवांशहरको परिवारमा भएको थियो। उनी नवशहरका वैद झण्डा मलका छोरा थिए, दीवान बन्ना मल अवधमा कपूरथलाको एस्टेटका महामहिम महाराजा सर रणधीर सिंह बहादुरको पूर्ण सार्वभौम शक्ति भएका प्रबन्धक थिए र कपूरथला राज्यका मुख्यमन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। दीवान बन्ना मल नगरपालिका समिति कार्यालय, नयाँशहर नजिकै शिवला बन्ना मल मन्दिर बनाए। यो वर्ष १८६२ मा बनाइएको थियो र अग्लो र विशाल संरचना हवेली बन्ना मल दी हवेली नयाँशहर को वैद्यन मोहल्ला मा। कपूरथला राज्यका दीवान बन्न मल्लका छोराहरू दीवान अछ्रु मल गौतम (राजस्व मन्त्री) र दीवान सुन्द्री मल गौतम (राजस्व मन्त्री) ले कपूरथलाको शालीमार बाग पछाडि ब्रह्मकुण्ड मन्दिर बनाएका थिए। दीवान बन्ना मल ले कपुरथलाको मण्ड क्षेत्रमा ब्यास नदीको किनार बाना मलवाला मा ३००० एकड जग्गा आर्जन गरे दीवान बन्ना मल ले गौतमको नाम र तहमील फगवाराको ब्रह्मपुर, फगवारा गाउँको। बन्ना मलका वंशज आज कपुरथला, फगवारा, नयाँ दिल्ली र देहरादूनमा बस्छन्, कपूरथलाका प्रख्यात सिविल वकील कपूरथलाका पंडित दलजित पार्शाद गौतम अधिवक्ता कपूरथलामा वर्ष २०१० मा उनको मृत्यु सम्म, दीवान अम्बिका परशाद (कपूरथला राज्यका महालेखाकार) छोरी सावित्री शोरी महाजन एक इतिहासकार भारत को महान इतिहासकार र एक वकील विद्या धर महाजन साथ विवाहित थिइन, उनकी छोरी मृदुला मुखर्जी र सुचेता महाजन को  इतिहासकार हुन र जेएनयू नयाँ दिल्ली मा भारतीय इतिहास को एक प्रोफेसर को रूप मा काम गरिरहेका छन।।
पछि, शहर को विकास गरीएको थियो र लाला परमानन्द भुचर (सरीन) जो शहर को पहिलो प्रमुख पैमाने थेकेदार थियो द्वारा निर्माण गरीएको थियो। लाला परमानन्दलाई महारानी एलिजाबेथले महारानी एलिजाबेथले आफ्नो दरबारमा महाराजको पटियालाको उपस्थितिमा शहरमा ईंट कारखाना (बाथा) ​​को स्थापना को लागि कृतज्ञता को प्रतीक को रूप मा दिए। लाला परमानन्दले १९२० को आसपासमा पहिलो योजनाबद्ध मण्डी (अहिले पुरानो दाना मण्डी भनेर चिनिन्छ) निर्माण गरे जसको नाम ईट्टामा "पीएन" र पुरानो दाना मण्डी गेटमा फाउन्डेशन स्टोनमा नाम छ। उनी लल्लियान मोहल्ला (लल्ल्यान दा मोहल्ला) मा बसोबास गरेका थिए। मोहल्लाको आफ्नो हवेली त्यहाँ एक साझा हवेली संगै छ जुन १०० परिवारहरूको बसोबास थियो, त्यो मोहल्लाको ऐतिहासिक स्थल नानकशाही ईंटहरू बाट बनेको छ।
नवशहर १९९५ मा एस हरचरण बरार सरकारको बखत एक जिला बनेको थियो, स्वर्गीय एस दिलबाग सिंह, पूर्व कैबिनेट मन्त्री र नवाशहर को तत्कालीन विधायक को बलियो प्रयास संग। यस जिल्लाका जनताहरू आर्थिक रूपमा स्वस्थ छन्। जिल्लाका धेरै परिवारहरू विदेशमा बसोबास गरेका छन्। फलस्वरूप, धेरै रेमिट्यान्स भारत फिर्ता पठाइन्छ, जिल्ला को आर्थिक विकास र समृद्धि मा योगदान। दोआबा क्षेत्र को समृद्धि यस तथ्य द्वारा सराहना गर्न सकिन्छ कि यहाँ जग्गा को मूल्य उच्च छ, र लुधियाना र चण्डीगढ़ बाहेक राज्य मा धेरैजसो जिल्लाहरू भन्दा धेरै। विदेशी पन्जाबीहरूको रेमिट्यान्सको कारण नयाँशहर बढ्दो छ। नवशहर बाट जालन्धर, रहोन र जैजोन रेलवे द्वारा जोडिएको छ।
जावा द्वीप
जावा द्वीप इन्डोनेशियाको एक द्वीप हो । यस द्वीपको ऐतिहासिक महत्त्व छ । यहाँ हिन्दु राज्य अवस्थित थियो । आज पनि थुप्रै जावानिय मानिसहरू भिन्न हिन्दु परम्परा मान्दछन् ।
टक्सार
सन्दर्भ सामग्रीहरू
टक्सार मै गल्ती गरिएको मुद्रा लाई फिडो भनिन्छ।
मुसा
मुसा (Mus sp.) स्तनधारी तथा साकाहारी जनावर हो। मुसाहरू धेरै प्रजातीको हुन्छन्। मुसाले माटो मुनी दुलो बनाएर बस्छ। मुसा सानो हुन्छ। हिन्दू संस्कृतिका अनुसार मुसालाई भगवान गणेशजीको वाहन मानिएको छ। सेतो रंगको मुसालाई घरपालुवा जनावरको रूपमा पालीने गारिन्छ। संसारमा धेरै रंग र प्रकारका मुसाहरु भेतिन्चन। एक प्रकारको मुसाको नाम गुइएन्ना पिग पनि हो। यो प्रजाति को मुसालाइ घर पालुवा मानिन्छ। मुसाको लामो जिउ र लामो पुछर हुन्छ । तर गुइएन्ना पिगको भने पुछर हुदैन। मुसालाई बिरालो, कुकुर, चरा आदिले आफ्नो सिकार बनाउछन्।
प्रजाती
मुसा प्रजातिको सबैभन्दा राम्रो-ज्ञात भएको कालो मुसा र खैरो मुसा हो ।
पाल्तु जनावर रूपमा
पाल्तु जनावर रूपमा बिरालोहरू वा कुकुर भन्दा पाल्तु जनावर मुसाहरूमा स्वास्थ्य जोखिम कम छ । पाल्तु जनावर मुसाहरूमा चयन व्यवहार प्रदर्शन गर्न सिकाउन सकिन्छ।
नबिल बैंक
नविल बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट 'क' वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैङ्क हो। यस बैङ्कको स्थापना वि. सं. २०४१ भएको थियो। निजी बैङ्क भएता पनि यस बैङ्कले आफ्नो व्यावसाय नेपालभरि लगभग १५०० ठाउँमा विस्तार गरिसकेको छ। ‍
नबिल बैँक राष्ट्रको पहिलो निजी बैँक हो जसले आफ्नो व्यवसाय जुलाई सन् १९९४ मा स्थापना गरेको थियो।‍ नबिल बैँकको मुख्यालय दरबारमार्ग, काठमाडौँ, नेपालमा छ। यस बैँकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल केशरी शाह हुन्। ‍ यसको मुख्य उद्देश्य अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायको साथसाथै विभिन्न क्षेत्रमा आफ्नो बैँकिङ सुविधा बढाउनु हो। नबिल बैँकले आफ्नो व्यवसाय नेपालभर लगभग १५०० ठाउँमा स्थापना गर्नुको साथै १३९ वटा एटियम सञ्चालन गरिसकेको छ।
यस बैङ्कको शाखाहरु राष्ट्रभर छन् भने प्रमुख कार्यालय काठमाडौँमा रहेको छ।
नबिल बैँकले आफ्ना व्यक्तिगत बचतकर्ता ग्राहकहरूको हितलाई मध्यनजर गर्दै मेटलाईफ बीमा कम्पनीको सहकार्यमा ३ लाख रूपैयाँको घातक रोग बीमा तथा ७५ हजार रूपैयाँको मृत्यु बीमा गरिदिने योजना वि.सं. २०७५ मंसिरमा शुरुवात गरी एक वर्ष पुरा गरेको छ।
इतिहास
नेपाल अरब बैङ्कको रूपमा स्थापना भएको नबिल बैङ्कमा युएईका लगानीकर्ता बाहिरिएपछि त्यसको बहुमत स्वामित्व विनोद चौधरीको परिवारमा आएको हो। सन् १९८४ मा स्थापना भएको नबिल बैङ्कले सेयर निष्कासन प्रतिकित्ता ६० रुपैयाँको दरले १९८७ मा निष्काशन गरेको थियो ।
स्थापना
नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट 'क' वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैङ्क हो। यस बैङ्कको स्थापना वि. सं. २०४१ भएको हो ।
सेयर धनी
Nabil bank most of the share is hold by an Nb international which is an irish company.
शाखाहरू
नबिल बैङ्कले जोरपाटी शाखा कामपा–६ पिपलबोट बौद्धमा रहेको आधुनिक व्यावसायिक भवनमा स्थानान्तरण गरेको छ । बैङ्कका अध्यक्ष शम्भुप्रसाद पौड्यालले बैङ्कका सञ्चालक तथा अन्य कर्मचारीको उपस्थितिमा बैङ्कको स्थानान्तरण गरिएको शाखामा आयोजित एक कार्यक्रममा उद्घाटन गरे । नबिल बैङ्कका केही शाखाहरु तल उल्लेखित गरिएको छन् ।
प्रेमराजा महत
प्रेमराजा महत नेपाली लोक गायक हुन्। उनले समयहीन नेपाली क्लासिक मानिने बाझो खेतमा, पानको पात, बल्ला पर्यो निर्माया र सिमसिमे पानिमा जस्ता गीतहरू गाएका छन्। उहाँ मुख्य रूपमा लोक सङ्गीतमा प्रयोग हुने नेपालको परम्परागत वाद्य सारंगी बजाउनका लागि पनि प्रसिद्ध हुनुहुन्छ।
नेपाली लोक सङ्गीतका अर्का चर्चित कलाकार बमबहादुर कार्कीसँग उनले सन् १९८६ मा रिलिज भएको म्युजिक नेपालको पहिलो लोकगीत खोला परी निर्माया गाएका थिएँँ। उनले चलचित्रका लागि पनि गीत गाएका छन्, २००५ मा रिलीज भएको चलचित्र मुग्लानको लागि पात बजाउने मायालाई भन्ने गीत गाएका थिएँँ। नेपाली सङ्गीतमा उनको प्रख्यातताको कारण, उनको अक्सर पश्चिमी संसारमा एल्विस प्रेस्ली जस्ता प्रसिद्ध कलाकारहरूसँग तुलना गरिन्छ।
व्यक्तिगत जीवन
प्रेम राजा महतको जन्म तनहुँको ढोरफिर्दीमा भएको थियो। सानै छँदा तिनले आफ्ना आमाबाबु दुवै गुमाए। उनको आमालाई ७ वर्षको उमेरमा र बुबालाई ९ वर्षको उमेरमा। उनले १९८७ मा कविता महतसँग विवाह गरे। उनी ३३ वर्षको हुँदा सन् १९९६ मा अमेरिका बसाइँ सरेका थिएँँ। पछि, २००१ मा, उनको परिवार पनि संयुक्त राज्यमा सरे। उनी हाल बाल्टिमोरमा नेपाली रेष्टुरेन्ट चलाइरहेका छन्। अमेरिकामा बसाइँ सरेपछि पनि उनले नेपाली लोक सङ्गीतमा निरन्तर योगदान दिए। जस्तै २०२१ मा मन पराइएको गीत माया बन्दीपुराइमा।
महत सारंगी, मादल र हार्मोनियम बजाउनमा निपुण छन्।
करियर
महतले पहिलो पटक सन् १९७८ मा रेडियोका लागि गाएका थिएँँ भने उनको पहिलो गीत पनि त्यही वर्ष रेकर्ड भएको थियो। उनको पहिलो गीत तारा खसेको थियो, जुन त्यो समयको हिट थियो। उनका गीतहरूले सन् १९८० र १९९० को दशकमा निकै लोकप्रियता पाएका थिएँँ; त्यसयता उनी नेपाली लोक सङ्गीतमा सक्रिय छन्। नेपाली लोकसङ्गीतमा पुर्याएको योगदानका कारण उनले नेपाली जनतामा चिनारी कमाउन सफल भएका छन्।
सन् २०२२ मा गायिका रेखा शाहले महतमाथि उनीहरूले गाएको सिमसिमे पानिमा गीत चोरेको आरोप लगाएकी थिइन्। साहले म्युजिक नेपालमा निवेदन दर्ता गराइन् जहाँ उनले आफू गीतकार र निर्माता भएको भन्दै गीतको प्रतिलिपि अधिकार आफूसँग रहेको दाबी गरिन् तर महतले आफूलाई श्रेय नदिएको दाबी गरिन्। उनले रेडियो नेपाल गायन प्रतियोगितामा एकल गीत गाएकी थिइन्। त्यहीँ महतसँग पनि भेट भयो। त्यतिबेला महतले उनलाई सँगै गाउन अनुरोध गरे र उनले स्वीकारिन्।
एल्बमहरू
महतले ५९ भन्दा बढी एल्बम, र धेरै एकल रिलिज गरिसकेका छन्। तलको सूचीमा उहाँका एल्बमहरूको सानो सङ्ख्यालाई मात्र प्रस्तुत गरिएको छ।
सर्प
सर्प एक घस्रने प्रजातीको मांसाहारी सरिसृप जीव हो। प्रकृतिको खाद्य श्रृंखलामा यो द्वितीय वा तृतीय उपभोक्ताका रूपमा रहेको हुन्छ। वैज्ञानिक अध्ययन–अनुसन्धान अनुसार सर्पका सबै प्रजातिहरू मांसहारी हुन्छन्। कोही कीरा–फट्याङ्ग्रा खान्छन् भने कोही भ्यागुता, मुसा जस्ता साना जनावरहरूको शिकार गर्दछन्। अजिंगरले त स–साना बनेल, हरिणका पाठालगायत मान्छेकै केटाकेटी पनि निलिदिन्छ। त्यसैले सर्प, साँप, नाग भन्नासाथ हामी डर, भय, त्रास, कौतुहल, रहस्ययुक्त मनस्थितिमा पुग्दछौँ, भ्रम र भ्रान्तिबोधका शिकार बन्दछौँ।
सर्प सम्बन्धी भ्रमहरू
सर्पको बाहिरी कान हुँदैन। जमीनको कम्पनका आधारमा त्यसले आफ्नो बाटो पहिल्याउँछ। सपेराहरूको बिन पनि सर्पले सुन्दैन। बिनको नचाइमा सर्प झुल्ने मात्र हो। सपेराले बिन नघुमाउने हो भने गोमनले टाउको झुलाउँदैन। बिन सुनेर सर्प झुल्छ भन्ने पनि अर्को भ्रम हो। सर्पको जिब्रो देखेर हामी तर्सन्छौँ। हामीलाई विषवमन गर्ने, डस्ने अवयव नै त्यो फाटेको जिब्रो हो कि जस्तो लाग्छ तर त्यो अर्को भ्रम हो। सर्पको जिब्रो अति संवेदनशील ज्ञानेन्द्रीय हो। यसले आफ्नो शिकारको गन्ध पछ्याउन मद्दत गर्दछ। हाम्रो जिब्रो जस्तो खाद्य पदार्थको स्वादानन्द दिने अवयव पनि यो होइन।
सर्पले आँखा बन्द गर्न, झिम्क्याउन सक्दैन। सर्पको आँखाले क्यामराले जस्तो चित्र छायाङ्कन गर्ने र शत्रुको चित्र आफ्नो जोडी वा मित्रलाई उपलब्ध गराउने कुरा पनि मिथ्या हो। बरु कुनै कुनै सर्पले अँध्यारोमा देख्न सक्छन्। हिमाली क्षेत्रमा पाइने भाइपर सर्पको थुतुनोनिर केही थोप्लाहरू हुन्छन्। ती थोप्लाका सहायताले उसले न्यायो बस्तु ठम्याउन सक्छ। अँध्यारोमा तस्बिर खिच्ने इन्फ्रारेड क्यामरा यही सिद्धान्तमा निर्माण भएको हो।
कहिलेकाहीँ दुई सर्पले आपसमा बेरिएर टाउको उठाउँछन् र हेर्नेलाई अनौठो द्विविधामा पारिदिन्छन्। कसै कसैले यसलाई सर्पको सम्भोगका रूपमा अर्थ्याउँछन्। वास्तवमा यो दुई भालेको चाहिँ झगडा हो। निर्धो हारेर फर्केपछि बलियोले त्यस क्षेत्रको पोथीलाई आफ्नो बनाउँछ।
सबै सर्प विषालु हुँदैनन
विश्वमा हालसम्म पन्ध्र परिवारअन्तर्गत करीब २ हजार ९ सय प्रजातिका सर्प पाइएका छन्। त्यसमध्ये नेपालमा करिब ८० देखि ८९ प्रजातिका सर्प पाइन्छ भन्ने जीवशास्त्री हरूको अनुमान छ। संसारमा पाइने करिब २ हजार ९ सय प्रजातिका सर्पमध्ये केवल ७ सय ५० मात्र विषालु छन्। अझ त्यसमा पनि केवल २ सय ५० प्रजातिका सर्प मानिसका लागि खतरनाक मानिन्छन्।नेपालमा पाईने सर्प मध्ये २० प्रजाति मात्र विषालु हुन्छन्। अझ त्यसमा पनि कोब्रा, करेत र दुई प्रजातिका भाइपर गरी केवल चार प्रजातिका सर्प मात्र मानिसका लागि खतरनाक मानिन्छन्। त्यसैले सर्प देख्नासाथ त्रसित हुनु आवश्यक छैन तर सतर्क भने हुनैपर्छ।
विषालु सर्पको टाउकोमा विषग्रन्थि हुन्छ। जुन एक प्रकारको र्‍याल हो। विषालु सर्पका मुखमा दाह्राजस्तै दाँत हुन्छ। जब सर्पले कसैलाई डस्छ उक्त विष विशेष दाँत मार्फत रक्तसञ्चारमा पुग्छ। सर्पको विषको प्रकृति हेरी यसले रक्तसञ्चार प्रणाली वा स्नायु प्रणालीमा आघात पुर्‍याउँछ। जसको उपचार बेलैमा हुन न सकेमा टोकेको जीव मर्न सक्छ। सर्पको प्रजाती अनुसार बिषको प्रभाव पनि फरक फरक हुन्छ।
सर्पको बानीबेहोरा
सर्पको आँखा उतिसारो विकसित हुँदैन, न त यसको कान नै हुन्छ, तर पनि सर्पको घ्राणशक्ति र चिसो तातो थाहा पाउने क्षमता अति नै विकसित हुन्छ। जसका कारण उनीहरू आफ्नो सिकार पत्ता लगाउने, जाडो र गर्मीका बारेमा जानकारी पाउने, शत्रुबाट जोगिनेजस्ता क्रियाकलाप गर्न समर्थ हुन्छन्। सर्पको वातावरणमा भएको तापक्रम उतारचढाव थाहा पाउने क्षमता यति धेरै विकसित भएको हुन्छ कि उनीहरू केबल शून्य दशमलव ००३ डिग्री सेल्सियस तापक्रमको उतारचढावसमेत सहजै थाहा पाउन सक्छन्।
सर्पले खासगरी छेपारो, भ्यागुता, मुसा तथा साना स्तनधारी, अन्य सर्प तथा माछा, चरा, कीटपतंग आदिको सिकार गर्छन्। अजिंगर सर्पले ठूला मृगहरूको समेत सिकार गर्छ। सर्पले आफ्नो सिकारलाई नचपाई पूर्ण रूपमा निल्छ। सर्पले आफ्नो सिकारलाई डस्दैन, बल्कि प्रतिरक्षाका लागि मात्र शत्रुलाई डस्छ, तर केही सर्पले भने आफ्नो सिकारलाई बेहोस बनाउन वा मार्नसमेत डस्ने काम गर्छ। सामान्यतः सर्पले मानिसलाई डस्दैन। उसलाई घाइते बनाउने, चलाउने वा प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आएपछि मात्र प्रतिरक्षाका लागि आक्रमण गर्छ।
धर्म-संस्कृतिमा सर्प
हिन्दँ धर्म चराचर जगत्लाई साक्षात् ईश्वर मान्ने सनातन धर्मका रूपमा रहिआएको छ। त्यसैले पनि हिन्दँ धर्मग्रन्थहरूमा प्रकृतिका अनेक जीव वनस्पतिलाई ईश्वरको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरिएको पाइन्छ। हिन्दू धर्ममा सर्पलाई नाग देवताका रूपमा पूजा गर्ने चलन छ। नागपञ्चमीमा अष्टनागको पूजा गर्ने, शिवको मुकुटका रूपमा नागको पूजा गर्ने चलन छ। शेषनागले सम्पूर्ण विश्व ब्रह्माण्ड थामेको धार्मिक मान्यता छ, तर इसाई धर्ममा सर्पलाई सैतानका रूपमा व्याख्या गरिएको पाइन्छ। चिनियाँ पात्रो अनुसार विभिन्न प्राणीको नाममा वर्षको नामकरण गर्ने क्रममा सर्प वर्षसमेत रहेको पाइन्छ। मिश्रको सभ्यताअन्तर्गत प्राचीन मिश्रवासीले समेत सर्पलाई ईश्वरका रूपमा पूजा गर्थे। प्राचीन ग्रीकवासीहरूले पनि सर्पको सामथ्र्यलाई लिएर धेरै किंवदन्ती तयार पारेका छन्।
सर्पको संरक्षण
सर्पहरूको प्रजाती अनुसार यीनीहरूको लम्बाई, मोटाई, आदि आकारमा पनि भिन्नता पाइएको छ। हाल सम्मको अनुशन्धान् अनुसार अजिंगर सबै भन्दा ठूलो सर्प हो।संसारको सर्वाधिक विषालु सर्प राजगोमन अनि ठूला सर्पमध्ये एक मानिने अजिंगर पनि हामीकहाँ पाइन्छन्। अजिङ्गर ६–७ मिटरसम्म लामो हुन्छ र यसको तौल झण्डै १०० किलोग्राम हुन्छ। हाम्रो तेलिया साँप पनि संसारको सबैभन्दा सानो सापको श्रेणीमा पर्छ। १५ सेन्टीमिटर जति लामो यो सर्प गड्यौला जस्तो देखिन्छ। विश्वमा १० सेन्टिमिटर लामो फित्ते सर्पदेखि लिएर २५ फिट लामो अजिंगरसम्म पाइन्छ। यसैगरी ४३ फिट लामो सर्पको जीवावशेष फेला परेको छ।
एकातिर अज्ञानतावश, डरका कारण र यसको टोकाइबाट जोगिन सर्पलाई देख्नासाथ मारिहाल्ने चलन छ भने अर्कातर्फ व्यापारिक प्रयोजनका लागि पनि सर्प मारिन्छ। खासगरी सर्पको छालाबाट धेरै प्रकारका उपयोगी सामग्री निर्माण गरिने भएकाले पनि यसको चोरी-सिकारी हुने गरेको छ। सर्पको विषबाट एन्टिभेनोम औषधी बनाउन सकिन्छ, जुन सर्पलगायतका विषालु जीवको डसाइमा उपचारका लागि प्रयोग गरिन्छ। विश्वका केही भागमा मासुका लागि समेत सर्प मारिएको पाइन्छ। सर्पलाई मनोरञ्जनको साधनका रूपमा समेत उपयोग गरिन्छ।
उडने सर्प
उड्ने सर्पहरू पनि हुन्छभन्दा अचम्म लाग्न सक्दछ। दक्षिण अफ्रिकाको घना जङ्गलमा पाइने युरोपेलटाइडी नामको सर्प ज्यादै प्रसिद्ध छ। यो सर्प झण्डै तीन फिट लामो हुन्छ। यो सर्प 'गोमन' सर्पभन्दा दसौँ गुणा विषालु पनि हुन्छ। जब यो सर्प भोकाउँछ, त्यतिखेर एकदम आक्रामक हुन्छ। त्यसपछि शिकार खोज्ने क्रममा ग्लाईण्डर उडेझैं आकाशमा उड्न थाल्दछ। आकाशमा यसरी उड्दा पनि यो सर्पमा आफ्नो मुखमा आहार च्याप्न सक्ने बलियो क्षमता हुन्छ। हावामा उड्न सक्ने यस प्रकारको सर्पको पखेटा नभए पनि चरा उडेझैं उड्न सक्दछ।
अस्ट्रेलियाको जङ्गलमा पाइने ब्ल्याक डाइमण्ड जातिको सर्प चराले जस्तै रूखमा गुँड बनाएर बस्छ। यो जातिको सर्पहरू प्रतिघण्टा चालीस किलोमिटरसम्मको गतिमा उड्न सक्दछ। जङ्गलमा पाइने जुनसुकै प्रकारका चराहरू पनि यस्ता सर्पको आहार बन्न सक्छन्। झण्डै १० वर्ष अगाडि स्थानीय अमेरिकी शिकारीले वासिङ्टन पोस्ट पत्रिकाको रबिवारीय परिशिष्टमा प्रकाशित भएअनुसार "मिश्रको घना जङ्गलमा उड्नसक्ने अनौठो जातिका सर्प पाइन्छन्। त्यस प्रकारका सर्पहरू तीन/चारवटाको सङ्ख्या भएपछि जतिसुकै ठूलो जनावरलाई पनि आक्रमण गर्न तयार हुन्छन्। जबकि उनीहरूको जमात ठूलो भएमा कहिलेकाहीँ हात्तीलाई पनि आक्रमण गर्न सक्दछन् र आफ्नो शिकार बनाउँछन्।" त्यसैगरी साइवेरियाको जङ्गलमा रातो, हरियो, खैरो र पहेँलो रङका यी सर्पहरू एउटा रूखबाट अर्को रूखमा उडेर जाने आउने गर्दछन्। यस प्रकारका सर्पहरू जमीनबाट झण्डै तीन सय फिट उचाइसम्म उड्न सक्दछन्। यस्तो खेलेको बेलामा अन्य जनावरले जिस्काएमा डसेर पनि आक्रमण गर्दछन्।
एसियाका केही राष्ट्रमा पनि उड्ने सर्पहरू पाइन्छन्। एक प्रकारको उड्ने सर्प केबल एक फिट लामो हुन्छ। यो जातिको सर्प एकदम विस्तारै उड्छ। श्रीलङ्कामा पाइने यस्तो सर्प विषालु भने हुँदैन। यस कारण यस्तो सर्प घरमा नै पालेर मासुसमेत खाने गर्दछन्। स्पेनको घना जङ्गलमा पाइने उड्ने सर्प एकदम डरलाग्दो हुन्छ। १५ देखि २० फिटसम्म लम्बाई भएको यो सर्पको लम्बाईअनुसारको मोटाई हुनुका साथै दुवैतिर मुख पनि हुन्छ। यो सर्प जमीनमा घस्रँदाघस्रँदै कुनै पनि बेला कुनै पनि दिशामा सजिलै उड्नसक्छ। यस्तो सर्पदेखि जङ्गलमा पाइने ठूलो जनावर सिंहसमेत डराउने र आतङ्कति हुने गर्दछ किनभने यस्तो सर्पले सिंहलाई नजिकदेखेमा सिंहलाई डसेर रगत पिउन मन पराउँछ।
शक संवत्
शक संवत् वा शक सम्बत जसलाई शाके वा श्री शाके भनेर पनि लेखिएको छ, एक ऐतिहासिक सम्बत हो। यसको सुरूवात ईश्वी सम्बतको वर्ष ७८ तिर हुन जान्छ। भारतमा यसलाई शालिवाहन शक भनिन्थ्यो । यो सम्बतको प्रयोग हिन्दु, बौद्ध र जैन धर्मका पुस्तकहरूमा छ । यस सम्बतको उत्पत्ति विवादास्पद छ । यो सम्बतलाई भारतीय राष्ट्रिय पात्रोको नाम स्वीकृत गरिएको छ । यो प्राचिन इन्डोनेशियाको जावा द्वीप राज्यमा प्रचलित पनि थियो ।
सर्प
उडने सर्प
त्यसैगरी दक्षिण एसियामा पनि प्रशस्त उड्ने सर्पहरू पाइन्छ तर यहाँका उड्ने सर्पहरू दिउँसो प्रायः लाटो कोसेरोझैँ सुत्ने गर्दछन्। जब राति हुन्छ, अनि आकाशमा उड्न थाल्दछन्। यसरी राति उड्दा यी सर्पहरूसँग चमेरो, लाटोकोसेरो, गौथलीसँग भिडन्त हुने गर्दछ। साथै यस प्रकारका सर्पहरूले लाटो कोसेरो, चमेरो आदिलाई आफ्नो आहार बनाउँछन्। नेपालमा पनि थुप्रै जातिको सर्पहरू पाइन्छन् । नेपालको पहाडी भेगमा पाइने र प्राय रूखमा बस्ने सिरिसे सर्प उडेर एउटा रूखबाट अर्को रूखमा जान सक्छ । यो करिव तीस चालिस मिटर टाढा सम्म पनि उड्न सक्छ । करिव एक देखि डेड फिट सम्म लम्बाइ भएको यो सर्प विषालु र आक्रामक हुँदैन । तराईमा पाइने कोब्रा र गोमन जातिका सर्पहरू भने उड्न नसके पनि झण्ठै ११/१२ फिटसम्म ठाडो भएर घस्रन भने सक्दछन्।
शक संवत्
शक संवत्‌का विषयमा बुदुआको मत छ कि यसलाई उज्जयिनीका क्षत्रप चेष्टनले प्रचलित गरे। शक राज्यहरूलाई चन्द्रगुप्त विक्रमादित्यले समाप्त गरिदिए तथापि तिनको स्मारक शक संवत्‌ अहिलेसम्म भारतवर्षमा चलिरहेको छ।
सर्प
सर्पको टोकाइबाट कसरी बच्न सकिन्छ
बर्सेनि गर्मीयाममा तराईमा सर्पको टोकाईबाट थुप्रै मानिसको ज्यान जाने गरेको छ । तराईको उष्ण मनसुनी हावानी सर्पका लागि अतिउपयुक्त मानिन्छ । यसैकारण तराईमा प्रशस्त सर्प पाईन्छन् । पहाडको समशितोष्ण र हिमाली प्रदेशको शीतयुक्त हावापानीमा भने सर्पको त्यति धेरै प्रकोप छैन । तर केही जातका सर्प भने अवश्य पाइन्छ । विश्वभर करिब ३५ सय प्रजातिका सर्प पाईन्छन् जसमध्ये ७७ प्रजातिका सर्प विषालु हुन्छन् । नेपालमा भने ३ सय ७५ प्रजातिका सर्प पाईन्छन् जसमध्ये २२ प्रजातिका सर्प विषालु छन् । नेपालमा विषालु सर्पहरू तराई प्रदेशको समुन्द्री सतहबाट १०० मिटरदेखि ४८०० मिटरसम्मको उचाईमा पाईन्छन् । तराई तथा भित्री तराईका करिब २६ जिल्लामा गोमन (कोब्रा) करेंत, हरेऊ, बाघे (भाईपर) जातका विषालु सर्प पाईन्छन् । वर्षायाममा देखिने धामन, ढोडिया, हरहरे जातका सर्पको विष लाग्दैन । मध्य पहाडी तथा हिमाली प्रदेशमा पीट भाईपर जातको विषालु सर्प पाईन्छ ।
शक संवत्
सन 1633 सम्म यस सम्बतलाई जावा द्वीपको दरबारले प्रयोग गरेको थियो । अन्नो जावानिको नामक जावानिय-इस्लामी व्यवस्था मिश्रित सम्बतले शक सम्बतलाई जावामा विस्थापन गर्यो ।
सन्दर्भ
[[श्रेणी:संवत्]
सर्प
कति पीडित हुन्छ सर्पको टोकाईबाट
नेपालमा बर्सेनि १० हजार मानिस सर्पको टोकाईबाट पीडित हुने गरेको तथ्यांक छ । तीमध्ये १५ सयदेखि २ हजार व्यक्तिलाई विषालु सर्पले टोक्ने गर्छ । तथ्यांकअनुसार सर्पले युवा (१५देखि२० वर्षसम्मका) लाई प्रायः रातीको समयमा टोक्ने गरेको छ । वैशाखदेखि भदौसम्म (गर्मी तथा मनसुन याममा) सर्पको प्रकोप बढी हुने गर्दछ ।
किन टोक्छ सर्पले
जाडो समयमा सर्पहरू कुनै न्यानो ठाउँमा हलचल नगरी केही नखाई बसिरहन्छन् जसलाई बैज्ञानिक भाषमा हाइवरनेसन भनिन्छ । तर गर्मीयाममा सर्पहरू बाहिर निस्कन्छन् । प्रायजसो सा“झ परेपछि सर्पहरू आहार (मुसा, भ्यागुतो, किरा फट्यांग्रा) को खोजीमा खेतबारी, बच्चा खेल्ने ठाउँ तथा मानिसको घरसमेतमा आउने गर्छन् । मुख्यतः करेँत सर्प मानिसको घरमा समेत पस्छन् । सर्पको आहारा मानिसको बालीनालीलाई बिगार्ने मुसा र किराफट्यांग्रा हुने भएकाले धेरैले यसलाई राम्रो मान्छन् र मार्दैनन् पनि । सर्पको आहार मानिस होईनन् । बरू मानिसदेखि सर्प डराउछन् । त्यसैले सर्पले मानिसलाई हत्तपत्त टोक्दैन । यदि कसैले जान अन्जानमा सर्पलाई चलाएमा प्रत्याक्रमणस्वरुप वा आफ्नो बचाउका लागि सर्पले टोक्ने गर्छ । घरभित्र पसेको करेँत सर्पलाई निदाएको व्यक्तिले हातखुट्टा चलाउँदा वा घच्चा लागेमा सर्पले आफ्नो बचाउस्वरूप निदाएको मानिसलाई टोकिदिन्छ ।
कसरी छुट्याउने बिषालु सर्प
हुन त सर्पलाई हेरेर विषालु वा विष नलाग्ने भनेर छुट्याउन गाह्रो हुन्छ । विषालु सर्पको मुखमा दुईवटा फ्याक (भाँचिएको भए एउटा, त्यो पनि नहुन सक्छ) तथा कत्ला पेटको एक छेऊदेखि अर्को छेऊसम्म हुन्छ । टाउकोको कत्ला सानो तर धेरै हुन्छ । तर सर्प हेरेरै भने ढुक्क हुनुहुदैन । विषालु सर्पको विष तीन प्रकारको हुन्छ ।
यिनै विषको आधारमा बिरामीमा लक्षण देखिन्छ ।
सर्पको टोकाईबाट कसरी बच्ने
सर्पको टोकाईपछि उपचार गर्नुभन्दा सर्पको टोकाईबाट बच्नु नै उत्तम हो । यस्ता व्यवहारिक उपाय अपनाएर सर्पको टोकाईबाट बच्न सकिन्छ ।
सर्पले टोकेमा देखिने सङ्केत टोक्ने सम्पूर्ण सर्प विषालु हुँदैनन् । ८० प्रतिशत सर्पहरूको टोकाई विष नलाग्ने खालको हुने गरेको एक तथ्यांकले देखाएको छ । तर सर्पले टोकेमा मान्छे आत्तिने गर्छन् । यसले उनीहरूमा तनाव सृजना भई हृदयाघात हुन्छ र त्यसैकारणले पनि मृत्यु हुने गरेको छ । विषालु सर्पले टोकेमा विषको प्रकारको आधारमा लक्षण देखापर्न थाल्छ :-
सर्पले टोकी हालेमा के गर्ने
सबै सर्प विषालु हु“दैनन् र टोक्नासाथ व्यक्तिको मृत्यु पनि हु“दैन । तुरुन्त मृत्यु भएमा बिरामी डराएर मुटुघात भई मृत्यु भएको बुझ्नु पर्दछ । विष सर्न केही समय लाग्ने भएकाले विषकै कारणचाहिँ अलि समय पछि मृत्यु हुने गर्दछ । सर्पले टोकी हालेमा बिरामीले यस्ता उपाय अपनाउनुपर्छ
सर्पले टोकेमा के गर्नु हुदैन
हाम्रो समाजमा अन्धविश्वास व्याप्त भएकाले सर्पले टोकेमा यस्ता कार्य गर्नुहुँदैन
हाम्रो समाजमा व्याप्त केही अन्धविश्वास
हाम्रो समाजमा केही अन्धविश्वासहरू अझै पनि व्याप्त छन । आधारहीन यस्ता अन्धविश्वासका कारण सर्पको टोकाईबाट कयौंको ज्यानसमेत जाने गरेको छ । हाम्रो समाजमा यस्ता केही अन्धविश्वास अझैं पनि व्याप्त छन् ।
के गर्नुपर्छ अब
सर्पको प्रकोप भएको तराईका जिल्लामा सरकारले सर्पसम्बन्धी जानकारीमुलक कार्यक्रम ल्याउनु अति आवश्यक छ साथै उपचारका लागि उचित व्यबस्था मिलाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ । हुन त सरकारले विराटनगर, जनकपुर, चितवन तथा नेपालगञ्जमा यससम्बन्धी तालिम दिएर सर्प उपचारसम्बन्धी जानकारी राख्ने करिब पाँचसय जनशक्ति उत्पादन गरिसकेको छ । अस्पतालमा सर्प विष प्रतिरोधात्मक सेरम को प्रयोगबाट सर्पको विषलाई समाप्त पार्ने गरिन्छ । नेपालमा पाईने एएसभी धेरै विषहरूको विरूद्धमा हुन्छ त्यसैले यसलाई पोलीभेलेन्ट एएसभी भनिन्छ । विदेशमा भने कुनै खास विषविरुद्ध लड्ने खालको एएसभी पनि पाईन्छ र त्यस्ता एएसभीलाई मोनोभ्यालेन्ट एएसभी भनिन्छ । तर उपचार पद्दति भए पनि उपचार पाएर सबै बिरामी बा“च्छन् भन्ने ग्यारेन्टी हुन्न त्यसैले सर्पको टोकाईबाट बच्ने उपाय जानिराख्नु पर्दछ ।
बाह्य कडीहरू
के सर्पले दूध पिउँछ?
गया जिल्ला
गया जिल्ला भारतको झारखण्ड र बिहारको सिमाना र फाल्गु नदीको किनारामा बसेको गया बिहार प्रान्तको एक प्रमुख शहर हो। वाराणसी जस्तै गयाको प्रसिद्धी मुख्य रूपमा एक धार्मिक नगरीको रूपमा छ। पितृपक्षको अवसरमा यहाँ हजारौं श्रद्धालु पिण्डदानको लागि आउने गर्छन। नवनिर्मित गया अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल द्वारा यो थाईल्याण्ड सँग पनि सीधै जोडिएको छ। गया देखि १७ किलोमीटरको दूरीमा बोधगया रहेको छ जुन बौद्ध तीर्थ स्थल हो र यहीं बोधी वृक्ष तल भगवान बुद्धलाई ज्ञानको प्राप्ति भएको थियो।
गया बिहारको महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थानहरू मध्ये एक हो। यो शहर खासगरि हिन्दू तीर्थयात्रीहरूको लागि धेरै नै प्रसिद्ध छ। यहांको विष्णुपद मन्दिर पर्यटकहरूको बीच लोकप्रिय छ। किदवन्ती छ कि भगवान विष्णुको पगचिन्हको निशानमा यस मंदिरको निर्माण गराईएको छ। हिन्दू धर्ममा यस मंदिरलाई अहम स्थान प्राप्त छ। गया पितृदानको लागि पनि प्रसिद्ध छ। भनिएको छ यहाँ फाल्गु नदीको किनारमा पिण्डदान गर्दा मृत व्यक्तिलाई बैकुण्ठको प्राप्ति हुन्छ।
गया मध्य बिहारको एक महत्त्वपूर्ण शहर हो, जुन गङ्गाको सहायक नदी फाल्गुको पश्चिमी तटमा स्थित छ। यो बोधगया देखि १३ किलोमीटर उत्तर तथा राजधानी पटना देखि १०० किलोमीटर दक्षिणमा स्थित छ।
मौसम
यहाँको मौसममा गर्मीको दिनहरूमा यहाँ धेरै गर्मी हुन्छ र जाडोको दिनहरूमा औसत जाडो हुन्छ तर वर्षा ऋतुमा यहांको दृश्य धेरै नै रोचक हुन्छ।
कान्तिपुर दैनिक
कान्तिपुर दैनिक नेपाली भाषा मा प्रकाशित हुने नेपालको एक दैनिक पत्रिका हो। यो पत्रिकाको मुख्यालय नेपालको राजधानी काठमाडौँमा छ।
इतिहास तथा विकासक्रम
कान्तिपुर पब्लिकेसन्स अन्तर्गत पाँच प्रकाशन छन्। देशका सातै वटा प्रदेशमा पब्लिकेसन्सका क्षेत्रीय कार्यालय छन्। ती सबै प्रदेशबाट यो पत्रिकाका क्षेत्रीय संस्करणहरू एकसाथ छापिन्छन्।
द काठमान्डू पोष्ट का सुरूका सम्पादक योगेश उपाध्याय नै थिए। त्यसपछि श्याम के.सी. अखिलेश उपाध्याय र युवराज घिमिरे हुनुभयो। हाल् हाल पोस्टको सम्पादक अनुप काफ्ले  हुनु हुन्छ। 'कान्तिपुर दैनिक' र 'द काठमान्डू पोष्ट'लाई २०६२ वैशाख २१ देखि अन्तर्राष्ट्रिय आकारको बनाइयो। यो आकार साविकभन्दा सानो हो।
कान्तिपुर साप्ताहिकको प्रकाशन २०५२ जेठ ५मा सुरू भएको हो। सर्वोत्तम प्रकाशन २०५४ (हाल सर्वोत्तम नारी)मा थालिएको हो। साप्ताहिक २४ पेज भएको २०५५ फागुन ७ (त्यसअघि १६ पेज निस्कन्थ्यो)बाट हो। २०५७ मंसिर २ देखि साप्ताहिक र सर्वोत्तमको सम्पादकमा सुवास ढकालको नाम छापिन थालेको हो। सर्वोत्तम नारी मासिकको पहिलो अङ्क २०५९ साल कात्तिकमा आएको हो।
नेपाल पाक्षिकको प्रकाशन २०५७ साउन १५ (हाल साप्ताहिक)मा थालिएको हो। 'नेपाल साप्ताहिक' २०६० चैत २२मा भएको हो। यसका सम्पादकहरू विजय कुमार पाण्डे, तीर्थ कोइराला, सुधीर शर्मा, किशोर नेपाल,प्रशान्त अर्याल र अहिले बसन्त बस्नेत बसन्त बस्नेत हुनुहुन्छ।
कान्तिपुर एफएमको प्रसारण २०५५ असोज २८ (हाल २४ घन्टा नै प्रसारण) सुरू भएको हो। त्यसअघि २०५२मा रेडियो नेपालसँग ७ देखि १० बजेसम्म समय किनेर प्रसारण हुन्थ्यो। धनकुटा जिल्लाको भेडेटारबाट एफएम प्रसारण २०५८ वैशाखमा भएको हो।
मन्त्र
मन्त्र शव्दहरूको यस्तो संयोजन हो जसको उच्चारणबाट कुनै कार्य सिद्ध हुने या परिवर्तन हुने कुरामा विश्वास गरिन्छ (जस्तै अध्यात्मिक सिद्धी)। विषयमा तान्त्रिक रूपले काम गर्नका लागि उच्चारण गरिने सिद्ध वाक्य वा वाक्यांशलाई मन्त्र भनिन्छ। जस्तै पिनास फुक्ने मन्त्र, सर्पको बिष झार्ने मन्त्र आदि।
मन्त्रको प्रभाव
एकजना मान्छे बाटोमा हिंडिरहेको छ र एक भिखारीले त्यो मान्छेसँग याचना गर्छ भने त्यो मान्छेले भिखारी तर्फ हेर्दै नहेरेर अगाडि बढ्छ केही पर गएपछि अर्को भिखारीले पहिलेको भिखारीले भनेको शब्द प्रयोग गर्दै त्यो बाटो हिंड्ने मान्छेसँग केही माग्छ भने त्यो मान्छे द्रवित भएर त्यो भिखारीलाई केही न केही दिएर जान्छ । यसमा दुईटै भिखारीहरूले एउटै शब्दको प्रयोग गरेका थिए तर पहिलो भिखारीले सामान्य तरिकाले आफ्नो कुरा भनेको थियो, अर्को भिखारीले त्यही शब्दलाई विशेष लयसँग उच्चारण गर्यो त्यसको प्रभाव त्यो व्याक्तीमा गहिराईंसँग पर्यो । भनाईको तात्पर्य यो होकी मन्त्रको प्रभावमा ध्वनी र लयको विशेष महत्त्व हुन्छ । जसको मूलमा निश्चित लय अथवा ध्वनी हुँदैन त्यो मन्त्र निरर्थक हुन्छ । यस प्रकारले ति शब्दहरू निरर्थक हुन्छन् जसको मूलमा अर्थ भए पनि ति शब्दहरू विशेष लयसँग उच्चारण गरिएन भने उनको प्रभाव सर्वथा नगण्य हुन्छ । जस्तै:- एक कवि सम्मेलनमा कुनै हास्यरसको कवि मञ्चमा उँभिएर एक विशेष लयसँग आफ्नो हास्य कविता सुनाउँछ भने टाढा बसेका श्रोताहरू पनि हाँस्न थाल्छन् । त्यही कवितालाई कुनै अन्य पाठकले त्यसै मञ्चमा उभिएर वाचन गर्छ भने एक स्रोता पनि हाँस्दैन । यसमा स्थान र शब्द उही हो तर एक व्यक्ति ति शब्दहरूलाई एक विशेष लयसँग पढ्छ भने त्यसको प्रभाव टाढा बसेका श्रोताहरूको चित्तमा पर्छ । तर उनै शब्दलाई लयको विना पढियो भने यसको प्रभाव बिल्कुल पनि पर्दैन । यसबाट प्रष्ट हुन्छ कि शब्द या उसको अर्थले मन्त्र शास्त्रको दृष्टिसँग विशेष महत्त्व राख्दैन, एक विशेष लय तथा ध्वनीले महत्त्वपूर्ण प्रभाव राख्दछ । कविले जुन शब्दको प्रयोग गरेका थिए ति शब्द एक अर्कासँग जोडिएकाले अर्थमय अवश्य थिए । तर, कविसँग कविता वाचन गर्ने एक विशेष ढङ्ग या लय महत्त्वपूर्ण थियो जसको प्रभाव श्रोताहरूमा पर्यो र उनीहरू टाढा बसेर पनि हाँस्न थाले । मन्त्रको मूल लय नै हो । जो साधक एक निश्चित लयको साथमा मन्त्रको उच्चारण गर्छ त्यो निश्चय नै सफलता प्राप्त गर्छ । तर, यदी सोझो रूपले त्यो मन्त्रको पठन गरियो भने त्यो प्रभावशाली हुँदैन किनभने त्यो शब्द अथवा वाक्यसँग लयको संयोग छैन ।
मन्त्रमा गुरुको महत्त्व
शब्दहरूको शक्ती आफैमा निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ । विज्ञानका अनुसार हामी जुन शब्द उच्चारण गर्छौं त्यसको ध्वनी पुरा ब्रह्माण्डमा फैलिन्छ र युगौंसम्म अक्षुण्ण बनिरहन्छ । उदाहरणको लागि रेडियोमा कुनै पनि भाषण अथवा संगित सुनिन्छ त्यो ध्वनी हजारौं कोष टाढाबाट उच्चारित हुन्छ । तर, हामीसँग रेडियोको रूपमा यस्तो साधन विद्यमान छ जसबाट हामी त्यो ध्वनीलाई सुन्न सक्छौं त्यसपछि हामी हजारौं कोष टाढा बसेर बोल्ने त्यो व्याक्तिको आवाज सुन्न समर्थ हुन्छौं । अतः शब्दको सिमा अपार छ । नजिकै बसेको व्यक्तिमा मात्र शब्दको प्रभाव पर्छ भन्ने छैन । हजारौं कोष टाढा बसेको व्यक्तिको चित्तमा पनि हामी यि शब्दद्वारा एक निश्चित प्रभाव पार्नमा समर्थ हुन सक्छौं । उदाहरणको लागि यदी कुनै हास्य रसको कवि हजारौं कोष टाढा बसेर कविता सुनाइरहेको छ भने हामीले रेडियो मार्फत त्यो कविता सुन्यौं भने पनि हामीलाई हाँसो उठ्न थाल्छ किनकी त्यो ध्वनीको प्रभाव हाम्रो चित्तमा पर्छ । फलस्वरुप त्यो शब्दले हामीमा जुन प्रभाव पर्नु थियो पर्छ त्यसैले हामी हाँस्न थाल्छौं । यसै प्रकार करुण रसको कविता सुनेर हाम्रो मन रुन्छ, वीर रसको कविता सुनेर हामी रोमाञ्चित हुन्छौं । वीभत्स रसको कविता सुनेर हामी घोर घृणा गर्न थाल्छौं । जसबाट उसको प्रभाव निश्चित एवं स्थाइ रूपमा पर्न सकोस् त्यो शब्दको मुख्य ध्वनी के हो भन्ने थाह पाउनको लागि गुरूको आवस्यकता पर्दछ किनभने गुरूले नै उच्चारण गरेर त्यो शब्दको मूल ध्वनीलाई बुझाउन सक्छन् । हामीलाई मूल ध्वनीको ज्ञान भएपछि हामी त्यही लयसँग शब्दको उच्चारण गरेर निश्चित प्रभाव पार्नमा सक्षम हुन सक्छौं । गुरु त्यसलाई भनिन्छ जसलाई त्यो क्षेत्रको विशेष ज्ञान हुन्छ । अतः जो मन्त्रको व्याख्या, उपयोग, क्रिया, अर्थ र ध्वनी बुझाउन सक्छ त्यसैलाई गुरु भन्न सकिन्छ । कतिपए मान्छेहरूको मुखबाट कलियुगमा मन्त्रहरू निरर्थक भइ सके, मन्त्रको कुनै प्रभाव पर्दैन, ग्रन्थहरूमा बताइए अनुसार गरे पनि जो हुनु पर्छ त्यो हुन्न भन्ने कुरा पनि सुनिन्छ । यसले गर्दा मन्त्रबाट मान्छेको आस्था हट्छ र उनीहरू मन्त्र आफैमा व्यर्थ हो भन्नेमा पुग्छन् । तर, यसको कारण अर्कै छ । मन्त्र या शब्द अथवा उसको अर्थ आफैमा अधिक महत्त्व राख्दैनन् । मन्त्रको ध्वनीले विशेष महत्त्व राख्दछ । मन्त्रमा जो चेतना मानिएको छ त्यो ध्वनी हो । यो ध्वनी कुनै पनि ग्रन्थको निर्जिव पृष्ठहरूले भन्न सक्दैनन् । यसको लागि गुरूको उपस्थिती अनिवार्य छ किनभने उनैले मन्त्र र उसको मूल ध्वनी उच्चारण गरेर सिकाउन सक्छन् । अतः जबसम्म मन्त्रको ध्वनीको ज्ञान हामीमा हुँदैन तबसम्म मन्त्र तथा मन्त्र जप निर्थक हुन्छ । मन्त्रको सत्ता आफैमा सर्वोपरी छ । यसको प्रभाव निश्चित तथा स्थाई हुन्छ । तर, हाम्रो वर्तमान पिंढीले मन्त्रको महत्त्वलाई अस्विकार गर्न लागेका छन् । मन्त्रको उपयोगताबाट हामी टाढिदै छौं । हामीले राम्रो गुरु खोजेर उनिबाट मन्त्रको मूल ध्वनी प्राप्त गर्नु पर्छ भन्ने धैर्यता पनि हामीमा छैन ।
भीम ध्वज
भीम ध्वज, निलो ध्वज वा आम्बेडकर ध्वज बौद्ध विहार, दलित सङ्घसंस्था, घर तथा गाडीमा बाबासाहेब आम्बेडकर र नवबौद्धको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरिने निलो रङ्गको झण्डा हो । अशोक चक्र रहेको यस झण्डालाई प्रायः दलित-बहुजन उत्सव, भेटघाट कार्यक्रम तथा परेडमा प्रयोग गरिन्छ । बाबासाहेब आम्बेडकर र बौद्ध धर्मसँग सम्बन्धित प्रायः सबै ठाउँमा यस झण्डाको प्रयोग गरिन्छ । आम्बेडकरले दलित समुदायको हक, अधिकार र समानताको निम्ति आफ्नो जीवन समर्पण गरेका हुनाले र निलोलाई समताको रङ्ग मानिने हुनाले भीम ध्वजमा पनि निलो रङ्गको प्रयोग गरिएको हो । निलो रङ्गको यस झण्डालाई आम्बेडकरवादी आन्दोलनमा त्यागको प्रतीक मानिन्छ । झण्डाको मध्य भागमा चक्रवर्ती सम्राट अशोकको बौद्ध धर्मचक्रमा पर्ने सेतो अशोक चक्र राखिएको छ । कुनैकुनै झण्डामा "जय भीम" लेखिएको हुन्छ भने कुनैकुनैमा बाबासाहेब आम्बेडकरको चित्र बनाइएको हुन्छ । यो निलो झण्डा पहिले बाबासाहेब आम्बेडकरको शेड्युल्ड कास्ट्स फेडेरेसनमा मात्रै प्रयोग गरिन्थ्यो । यद्यपि, वर्तमानमा यसले समग्र भारतीय रिपब्लिकन पार्टीको प्रतिनिधित्व गर्छ । बाबासाहेब आम्बेडकरद्वारा स्थापित समता सैनिक दलमा पनि यस झण्डाको प्रयोग गरिन्छ ।
अञ्जन विष्ट
अञ्जन बिष्ट(जन्म:१५ मे १९९८) एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् । उनी नेपालका राष्ट्रिय फुटबल खेलाडी समेत हुन् । ३१ अक्टोबर २०१४ देखि अञ्जन बिष्टले नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिमबाट खेल्न सुरु गरेका थिए । अञ्जन विष्टले प्राय सबै किसिमका उमेर समुहमा नेपाली राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गरेका छन् ।
अञ्जन बिष्टले २०१६ मा पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड अन्तर्गत उत्कृष्ट युवा खेलाडीको पुरस्कार समेत जित्न सफल भएका थिए । अञ्जन बिष्ट नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमका अर्का चर्चित फुटबल खेलाडी रञ्जन बिष्टको सहोदर भाइ समेत हुन् ।
अन्डर-१७ टिम
अञ्जन विष्ट नेपाली जुनियर टिमका नियमित खेलाडी रहेका थिए । उनले सन् २०१३ मा नेपालमा भएको २०१३ साफ यू-१६ च्याम्पियनसिपमा बङ्गलादेश विरूद्वको खेलमा फ्रिकिक मार्फत गोल गर्न सफल भएको थियो । उक्त खेलमा नेपाल बङ्गलादेश विरूद्ध ५-१ गोलअन्तरले विजयी हुन सफल भएको थियो ।
सिनियर टिम
अञ्जन बिष्टले ३१ अक्टोबर २०१४ का दिन नेपालका लागि अन्तर्राष्ट्रिय डेब्यु गरेका थिए । उनले खेलको ६१ औँ  मीनेटमा सन्दिप राईलाई विस्थापित गर्दै मैदान उत्रिएका थिए । बिष्टको पहिलो खेलमा नेपाल फिलिपिन्ससँग ०-३ गोल अन्तरले पराजित भएको थियो  ।
६ मार्च २०१५ मा भारत विरूद्ध नेपालमा भएको २०१८ फिफा विश्वकप छनोट चरणमा अञ्जनले नेपाली टिमको पहिलो रोजाइका रूपमा स्थान बनाउन सफल भएका थिए । यस्तै नेपालले बङ्गलादेशमा आयोजना भएको बङ्गबन्धु गोल्डकपको ऐतिहासिक उपाधि जित्दा अञ्जन विष्टको उत्कृष्ट प्रदर्शनीसँगै उल्लेखनीय योगदान समेत रहेको थियो ।
क्लब जीवन
मार्बेला युनाइटेड एफसी, स्पेनबाट अञ्जन बिष्टले २०१६ मास्च २८ का दिन निज्मेजन कम्बिनेट एकेडेमी अन्डर १९ टिमका विरूद्ध १ गोल गर्न सफल भएका थिए । उक्त खेलमा मार्बेला टिम १-० गोल अन्तरले विजयी भएको थियोे । यस्तै उक्त क्लबबाट अञ्जनले विभिन्न खेलहरूमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेका थिए ।
जुही परमार
जुही परमार(जन्म १४ दिसेम्बर १९८०) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनलाई टेलिभिजन दुनियामा कुमकुमको नामले प्रशिद्ध छिन् । जुही एक बहुमुखी कलाकारको रूपमा पहिचानिन छिन् । उनी लोकप्रिय धारावाहिक बिग बसको विजेता पनि भई सकेकी छिन् ।
प्रारम्भिक जीवन
परमारको जन्म उज्जैन शहरमा भएको थियो । उनकी लालनपालन धेरैजसो जयपुर मा भएको हो । वर्ष १९९९ मा उनले सुश्री राजस्थानको उपाधि हासिल गरेकी छिन् ।
अशोकापुर बल्कवा
अशोकापुर बल्कवा नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
अल्मोडा
अल्मोडा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।