cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अब्दुल्लाह अल मुताइरी
अब्दुल्लाह अल मुताइरी एक कुवेती मूलका फुटबल प्रबन्धक हुन् जसले नेपाली राष्ट्रिय पुरुष फुटबल टोलीको प्रबन्धन सन् २०२१ मा सुरु गरेका थिए। उनी सोही टोलीका २०२२ फुटबल विश्‍वकपको छनोट प्रतियोगिताका मुख्य प्रशिक्षक पनि भएका थिए। आन्तरिक राजनीतिमा दोषारोपण गर्दै उनले २ जुलाई, सन् २०२१ मा राजीनामा दिए।
महामन्दी
आरम्भ
२ अक्टोबर १९२९ मा अमेरिकी सेयर बजारमा गिरावटबाट यसको प्रारम्भ भएको थियो भने सन् १९३० देखि १९३३ को बीच यो विश्वको सबै प्रमुख देशहरूमा फैलिएको थियो।
अन्त्य
सन् १९२९ मा सुरु भएको यस मन्दी सन् १९३९ मा दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु भएपछि नियन्त्रणमा आएको थियो।
विकासमा प्रभाव
सन् १९३० को दसकको महामन्दी विश्वको अहिलेसम्मको सर्वाधिक विध्वंसक आर्थिक त्रासदी मानिन्छ जसको कारणले लाखौँ मानिसको जीवन नरकमा परिणत गरेको थियो। सन् १९२९ अक्टोबर २९ मङ्गलबारको दिन अमेरिकामा सेयर मार्केटमा गिरावट आएलगत्तै यसको सुरुवात भएको थियो। यस दिनलाई कालो मङ्गलबार पनि भनिन्छ। यसपछि अर्को दशकसम्म विश्वको धेरै देशहरूमा आर्थिक गतिविधि रोकिँँदै अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको पनि अन्त्य भएको थियो।
मागमा भारी गिरावट आएपछि औद्योगिक विकासको चक्का अवरुद्ध भएको थियो भने लाखौँ मानिसहरूले आफ्नो जागिर गुमाएका थिए। कृषि उत्पादनमा पनि ६०% सम्म कमी आएको थियो। एक दशकसम्म हाहाकार मच्चाएपछि दोस्रो विश्वयुद्धको सुरुवातको साथ यसको प्रभाव कम हुन थालेको थियो।
कारण
अमेरिकी सेयर बजारमा गिरावटको मनोवैज्ञानिक असरका कारण त्यहाँका मानिसहरूले आफ्नो खर्चमा १० प्रतिशतसम्म कम गरेका थिए भने त्यसबाट माग प्रभावित भएको थियो। मानिसहरूले बैंकको कर्जा तिर्न बन्द गरेकाले बैंकिङ व्यवस्था हल्लिएको थियो। कर्जा पाउन बन्द भएपछि मानिसहरूले बैङ्कबाट पैसा निकाल्न सुरु गरे भने यसबाट कयौँ बैङ्कहरू टाट पल्टिएर बन्द भएका थिए।
साम्यवादतर्फ झुकाब
कम्युनिस्ट राष्ट्र भएकाले सोभियत सङ्घले आफूलाई पूँजीवादी प्रणालीबाट अलग राखेको थियो। पूँजीवादी देशहरू सोभियत सङ्घसँग सम्बन्ध राख्न चाहदैन्थे तर यसमा सोभियत सङ्घलाई फाइदा भएको थियो भने सोभियत सङ्घ हामन्दीबाट उम्किएको थियो। यस अवधिमा सोभियत सङ्घमा औद्योगिक विस्तार भएको थियो। यसले मार्क्सवादमा प्रतिष्ठा प्राप्त हुँदै पूँजीवादको विकल्पको रूपमा देखा परेको थियो। यही कारणले गर्दा धेरै प्रभावित देशहरूमा यसबाट प्रेरित भएर सामाजिक र साम्यवादी प्रदर्शन र आन्दोलनहरू भएका थिए।
फासीवादको बढावा
धेरै विशेषज्ञहरूका अनुसार फासीवादको उदयमा यो ठूलो महामन्दीको नै भूमिका थियो। फासीवादी नेताहरूले सम्बन्धित आफ्नो देशहरूमा प्रचार गर्दै देशहरूमा जनताको नराम्रो अवस्थाको लागि त्यहाँका पुँजीवादी नेताहरू जिम्मेवार बताइएको थियो भने यस्तो अवस्थाबाट फासीवादले नै बचाउन सक्नेे उनीहरूको ठम्याई रहेको थियो। जर्मनीमा हिटलरले यस महामन्दीको बाहानामा आफ्नो पकड बलियो बनाएका थिए। जापानका हिरुहितोले महामन्दीबाट राहत पाउन सकिन्छ कि भन्ने आधारमा चीनको मन्चुरियामा आक्रमण गरी खानीहरू विकास गरेका थिए तर यसले दोस्रो विश्व युद्ध निम्त्याएको थियो।
हतियार अर्थव्यवस्थाको उदय
यस महामन्दीको फलस्वरूप अमेरिका जस्ता देशहरूले अर्थ व्यवस्था सुदृढ पार्न एक ठूलो कोष हात पारेका थिए। अमेरिकालगायत विभिन्न देशहरूमा सैनिक प्रचार-प्रसारले रोजगारीको ढोका खोलिदिएपछि हतियार उत्पादनद्वारा अर्थतन्त्रमा सुधार आएको थियो। यसले सन् १९३० को दशकको उत्तरार्धमा महामन्दीबाट निस्कन मद्दत पुर्‍याएको थियो।
बलियो पुँजीवाद
महामन्दीको समयमा पूँजीवादसँगको मोहको अवस्थालाई बुझेर संयुक्त राज्य अमेरिकाले दोस्रो विश्वयुद्ध पछि पश्चिमी देशहरूलाई सुदृढ पार्ने योजना लागु गरेको थियो। 'सैन्य योजना' भनेर चिनिने कागजमा यो योजना दोस्रो विश्वयुद्धबाट पीडित देशहरूलाई पुनर्निर्माण गर्न सहयोग गर्ने उद्देश्य थियो तर वास्तविक उद्देश्य भनेको साम्यवादको सम्भावित विस्तार रोक्न थियो। यस अन्तर्गत युरोपेली देशहरूलाई १७ अरब डलरको वित्तीय र प्राविधिक सहायता प्रदान गरिएको थियो तर यसको बाबजुद पनि सोभियत सङ्घको बढ्दो शक्तिलाई रोक्न सकिएन।
विश्वमा आर्थिक सङ्कटको प्रभाव
आर्थिक सङ्कटको परिणामस्वरूप जर्मनीमा बेरोजगारी अत्यधिक मात्रामा बढेको थियो। सन् १९३२ सम्म ६० लाख मानिस बेरोजगार भए भने बेरोजगारी दर २५ प्रतिशतसम्म पुगेको थियो। हिटलरले यसको फाइदा उठाएर सत्तामा आएका थिए। यस प्रकार आर्थिक मन्दीमा जर्मनीमा नाजीवादको शासन स्थापित भएको थियो।
सन् १९३१ मा आर्थिक मन्दीको कारणले बेलायतले स्वर्णमानको परित्याग गर्नु गरेको थियो भने सरकारले सुनको निर्यातलाई पनि बन्द गरेको थियो। सरकारले आर्थिक स्थिरीकरणको नीति अपनाउँदा बेलायतलाई आर्थिक मन्दीबाट मुक्त हुन सहयोग पुगेको थियो। व्यापारमा संरक्षणको नीति अपनाएर व्यापारको सन्तुलन बेलायतको पक्षमा भएको थियो। बेलायती सरकारले सस्तो मुद्रा दर अपनायो जसले गर्दा बैंंक दरमा कमी आफ्नो थियो। यसले विभिन्न उद्योगलाई प्रोत्साहन मिलेको थियो।
अन्य देशको तुलनामा फ्रान्समा महामन्दीको प्राभाव कम परेको थियो भने सबैभन्दा ठूलो प्रभाव १९३१ मा देखिएको थियो। फ्रान्सको आर्थिक स्थिति जर्मनीबाट प्रथम विश्वयुद्धको अत्यधिक क्षतिपूर्तिको कारण बलियो थियो त्यसैले आर्थिक मन्दीले फ्रान्समा अधिक प्रभाव पारेन। फ्रान्सेली मुद्रा फ्रेन्क आफ्नो विश्वसनीयता जोगाउन सफल भएको थियो।
स्तालिनको आर्थिक नीति तथा पञ्चवर्षीय योजनाहरूको कारणले सोभियत सङ्घको आर्थिक स्थिति सुदृढ थियो। तसर्थ त्यो आर्थिक मन्दीले खासै प्रभावित भएन। यसले संसारमा कम्युनिस्ट प्रणालीको शक्ति, मजबूती र पूँजीवादी प्रणालीको खोक्रोपनलाई अगाडि पर्दाफास गरेको थियो।
यस महामन्दीका कारण अमेरिकामा बेरोजगारी १५ लाखबाट बढेर १ करोड ३० लाख पुगेको थियो। युरोपमा आर्थिक मन्दीको कारणले अमेरिकाको युरोपेली ऋण डुब्ने स्थितिमा आएको थियो। सन् १९३२ को चुनावमा आर्थिक सङ्कटको कारणले रिपब्लिक पार्टीका हर्बर्ट हुबर पराजित भएका थिए। डेमोक्र्याटिक पार्टीका उम्मेदवार फ्र्यांकलिन डी रुजवेल्टले आर्थिक सुधार कार्यक्रमको घोषणाको आधारमा नै चुनाव जितेका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति रुजवेल्टको नयाँ सम्झौता
आर्थिक मन्दीबाट माथि आउनका लागि अमेरिकी राष्ट्रपतिले नयाँ डिलको घोषणा गरेका थिए। उनले नयाँ डिलका उद्देश्यहरूलाई यी शब्दहरूमा संक्षेपमा प्रस्तुत गरे,
रुजवेल्टको नयाँ डिलले अमेरिकी अर्थव्यवस्थामा क्रान्तिकारी सुधारको सङ्केत देखिन थालेको थियो। औद्योगिक र कृषि उत्पादनमा वृद्धि भएपछि निश्चित न्यूनतम ज्याला दर र अधिकतम काम घण्टा तय गरिएको थियो। यस प्रकार अमेरिका बिस्तारै आर्थिक मन्दीबाट मुक्त हुनतर्फ गएको थियो।
वयस्क
जैविक परिभाषा अनुसार, वयस्क भनेको प्रजनन परिपक्‍वता पुगेका जीव हुन्। मानवीय परिवेशमा वयस्क शब्दको सामाजिक र कानुनी परिभाषाहरू छन्। कानुनी रूपमा एक व्यस्क एक निश्चित उमेर पुगेको मानिस हो जसलाई सामाजिक रुपमा स्वतन्त्र, जिम्मेवार र आत्मनिर्भर मानिन्‍छ। ऐतिहासिक रूपमा धेरै जसो समाजमा वयस्कपन पुरुष र स्त्रीको प्रमुख र द्वितीय प्रजनन अङ्‍ग र प्रणालीहरूका विकासको सुरुवातसँगै सुरु हुन्छ भन्‍ने मान्यता छ।
स्वामी विवेकानन्द
कलकत्ताको धनाड्य बङ्गाली परिवारमा जन्मिएका विवेकानन्दको झुकाव आध्यात्मिकता तर्फ थियो। उनी आफ्ना गुरू रामकृष्ण परमहंसबाट धेरै प्रभावित थिए, जसबाट उनले "सम्पूर्ण जीवहरू परमात्माको एक अवतार हो; त्यसैकारण मानव जातिको सेवाबाट परमात्माको पनि सेवा हुन सक्छ" भन्ने शिक्षा पाएका थिए। उनले आफ्नो गुरूको नामबाट रामकृष्ण मिसन नामक संस्थाको स्थापना गरेका थिए जसको उद्देश्य गरिब अनाथ दिनहीनको निःशुल्क उपचार गर्नु थियो। यी संस्थाहरू आज पनि देश तथा विदेशमा आफ्नो काम गरिरहेकै छन् । रामकृष्णको मृत्यु पश्चात विवेकानन्दले भारतीय उपमहाद्वीपहरूको भ्रमण गरी ब्रिटिस भारतको अवस्था बारे जानकारी हासिल गरे।
प्रारम्भिक जीवन
स्वामी विवेकानंदको जन्म सन् १८६३ जनवरी १२ मा कलकत्ताको कायस्थ परिवारमा भएको थियो । उनको बाल्यकालको नाम नरेन्द्रनाथ दत्त थियो । बुबा विश्वनाथ दत्त कलकत्ता सर्वोच्च अदालतको प्रसिद्ध वकील थिए । उनकी आमा भुवनेश्वरी देवी धार्मिक विचार भएकि महिला थिइन । उनको अधिकांश समय भगवान शिवको पूजा अर्चना मै व्यतीत हुने गर्दथ्यो ।
विवेकानन्द– शिष्य र गुरु
उनि स्वामी रामकृष्णका प्रिय शिष्य थिए । रामकृष्ण अद्भुत व्यक्ति थिए त्यसैले उनलाई परमहंस भनिन्छ । विवेकानन्दले त उनलाई साक्षात् ईश्वरको अवतार मान्दथे । उनले बोलेको प्रत्येक कुरामा गुरूको अनुभव र ज्ञान नै भएको बताउदथे । विवेकानन्दले भने कसैलाई शिष्य बनाउने प्रयास गरेनन् । उनीबाट प्रभावित भएर मार्गरेट नोबेल (बैनी निवेदिता) लगायत केही प्रतिभाहरूले स्वतः शिष्यत्व स्वीकार गरेर समर्पित भई रामकृष्ण मिशनका आदर्शहरु प्रचार गरेका थिए । विश्व धर्म महासभा शिकागोमा सन् १८९३ मा उनले भाग लिन जाने सम्पूर्ण घटना ज्यादै आश्चर्य लाग्दो छ । खेतडीका राजाले उनलाई त्यहां जाने प्रेरणा दिए । उनी नरेन्द्रबाट अत्यन्त प्रभावित थिए र यी भावनाहरु अमेरिकामा प्रचारित होस् भन्ने चाहना राख्थे । नरेन्द्रलाई विवेकानन्द नाम दिने काम पनि उनैले गरेको मानिन्छ । उनले नै यात्राको सम्पूर्ण व्यवस्था मिलाई दिए अनि शिकागोको जाडोमा बङ्गाली गर्मीमा हुर्केका विवेकानन्दलाई ऊनी कोट आदि पहिरनको समेत व्यवस्था गरे ।
अमेरिकामा शुरूका अनुभव
अमेरिकामा एक अज्ञात र अनौठो पहिरन लागएका विवेकानन्दलाई लुटेरा र बदमाशहरूले लुट्नसम्म लूटे, जब उनी शिकागो पुगे उनलाई के थाहा भयो भने दर्ताको मिति सिद्धिएको छ, र कुनै संस्थाको आधिकारिक पत्र बिना एक व्यक्तिलाई त्यहा भाग लिन अनुमति छैन । पैसा सिद्धिएका बेला उनले मद्रासका साथीहरूलाई पैसा र चिठ्ठी पठाई दिन अनुरोध गरे । तर कसैले उनको सुनेन । निराश उनी रेलगाडीबाट बोस्टन फिर्ता भए । गाडीमा एक जना महिला उनका कुरा सुनेर आकर्षित भइन् र उनलाई प्रो. राइटसंग भेट गराईदिइन् । राइटले पत्र लेखेर उनलाई फेरि शिकागो पठाए । शिकागो पुग्दा विवेकानन्दको अवस्था खराब थियो । लुटेरा र बदमासहरूको भीडमा बचेर हिड्ने क्रममा चिठ्ठी हराएछ । शिकागोको स्टेशनमा भएको एक बाकसमा सेप्टेम्बर महिनाको जाडो छल्न रात बिताउनु पर्यो । साथमा रहेका अमेरिकी पैसा सकियो केवल गीताको पुस्तकमात्र साथमा रह्यो । भोको संन्यासीले मागेर खाने प्रयास गर्यो तर त्यहां कसले भिक्षा दिने ? प्रत्येक घरबाट उनलाई लखेटिदिए । भोकै तिर्खै डुल्दा थाकेर उनी एक गल्लीमा थचक्क बसे । संयोगले उनी ठीकै ठाउँमा पुगेका रहेछन् । माथिबाट कुनै व्यक्तिले उनलाई बोलाएर सोध्यो के उनी विश्वधर्म महासभामा भाग लिन आएका हुन्? अनि उनीलाई अन्य प्राच्य प्रतिनिधिहरूसंग बस्ने व्यवस्था भयो । यही व्यक्ति पछि अमेरिकामा विवेकानन्दको सबैभन्दा विश्वसनीय सहयोगी बन्यो । सभामा ब्रहम समाज, थियोसोफीकल सोसाइटी, जैन, बौद्ध, क्रिश्चियन, यहुदी सबैले आ-आफ्नो धर्मको प्रतिनिधित्व गरे । तर बिना पत्रका उनले आफ्नो मात्र प्रतिनिधित्व गरे । उनलाई हिन्दु धर्मको प्रतिनिधि भने पनि उनले वास्तवमा सारा संसारको प्रतिनिधित्व गरे । उनले पहिलो दिनमा दिएको संभाषणको प्रत्येक पंक्ति मननीय छ । त्यस मञ्चमा केही वक्ताहरूले विवेकानन्द अघि के विचार व्यक्त गरिसकेका थिए भने प्राच्य धर्मावलम्बीहरु धार्मिक रूपमा सहिष्णु हुन्छन् । उनले करोडौं हिन्दुहरु तथा उनका सबै मत र सम्प्रदायहरूको तर्फबाट अमेरिकी दाजु भाइ दिदी बहिनीहरूलाई धन्यवाद दिंदै निम्नलिखित कुराहरूमा सबै धर्मावलम्बीका नेतृत्व वर्गको ध्यानाकर्षण गरेका थिए ।
विश्वधर्म महासभा मन्तव्य
शिकागो मन्तव्यका मुख्य बुंदाहरू; त्यहां भनेका केही मुख्य कुराहरु शताब्दि पछि पनि समस्त विश्वलाई सान्दर्भिक देखिन्छन्– <ol style="margin-left: 5.2em;"> <li>म संन्यासको सबैभन्दा प्राचीन परम्पराको अनुयायी हुँ ।</li> <li>विश्वमा प्रचारित सबै धर्महरूको जननी हिन्दु धर्म हो ।</li> <li>जुन दिन रोमन साम्राज्यको तानाशाही व्यवस्थाले यहुदीहरूको अन्तिम र विशाल मन्दिरलाई धुलोपिठो बनाउंदै थियो त्यही बेला दक्षिण भारतमा त्यस धर्मका गुरूलाई हिन्दुहरूले विशेष सम्मान र शुद्धतापूर्वक बस्ने व्यवस्था गर्दै थिए ।</li> <li>जोरोस्टरका अनुयायी अग्निपूजकहरू आफ्नो जन्मथलोमा टिक्न नसकेर भागेर हिंड्ने अवस्था थियो र उनीहरूलाई हिन्दुस्तानका सुविधासम्पन्न स्थानहरूमा आफ्ना कृत्य स्वतन्त्रतापूर्वक र सम्मानपूर्वक गर्ने व्यवस्था हिन्दु समाजले गरेको थियो ।</li> <li>उनले शास्त्रहरूबाट दुइवटा उदाहरण दिएका थिए । श्रीमद भागवद गीताको निम्नलिखित श्लोकहरूको अर्थ उनले बताउंदै कुनै खास तरिकाले ईश्वरको आराधना गर्नु पर्छ भन्ने कट्टरता हिन्दु धर्ममा छैन भन्ने कुरा बताएका थिए ।
"ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् । मम वत्र्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ।।"
</li> <li>धर्मान्तरण कृत्यको विरोध गर्दै उनले भनेका थिए– सम्प्रदायवाद, असहिष्णुता, र यसका उत्तराधिकारीहरूको डरलाग्दो हठधर्मिताले यस सुन्दर धरतीमा धाक जमाउने इच्छा गर्दछ । यस्ता कृत्यले धरतीमा हिंसा चुल्याउंछ । मानिस मानिसबीच द्वन्द्व हुन्छ । युद्ध हुन्छ र रगतका खोला बगाउने काम गर्छ ।</li> <li>धर्मान्तरण कृत्य क्रूरताको पराकाष्ठा र सभ्यताका लागि कलंक हो । यस कृत्यले मानव स्वतन्त्रता हनन गर्छ ।</li> <li>यसले कट्टरता, साम्प्रदायिकता, र अशान्तिलाई जन्म दिन्छ । यसले देशवासीलाई र सत्पुरुषहरूलाई निराशाको अन्धकारमा डुबाउंछ । </li> <li>यस कृत्यले विश्वका अनेक संस्कृति र सभ्यताहरु नाश भइ रहेका छन् । </li> <li>शिकागो सम्मेलनले अतिवादिता तथा शक्ति र प्रचारद्वारा ज्ञान र धर्म माथि गरिने उत्पीडनका अन्तको शंख घोष गरेको छ ।</li> </ol>
मठको महावाक्य
आदि गुरु आचार्य शङ्करले शारदा, गोवर्धन, ज्योति, र शृंगेरी चारवटा मठहरू स्थापना गरेर प्रत्येक मठका लागि एक महावाक्य निर्धारण गरे जस्तै स्वामी विवेकानन्दले पनि मठको स्थापना गरे । रामकृष्ण मठको महावाक्य निर्धारण गरे – उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत । यस बाहेक निर्धनतम समाजका लागि शिक्षा र स्वास्थ्य सुलभ गराउन मिशनहरूको पनि स्थापना गरेर समाजसेवा र ज्ञानका लागि पुस्तक पत्रिका प्रकाशनमा पनि उल्लेखनीय योगदान गरे । स्वामी अपूर्वानन्दले बांग्लामा शङ्कराचार्यको जुन जीवनी लेखेका छन् त्यो ध्यानले पढ्दा लाग्छ हामीहरूले स्वामी विवेकानन्दको जीवनी पढिरहेका छौं । निवेदिताले त विवेकानन्दलाई शिवावतार नै मान्थिन् । स्वयं विवेकानन्दले पनि शिव शिव भन्ने गर्थे । स्वामी अपूर्वानन्दले लेखेका छन्– बार्ह शय वर्ष भइसक्यो आचार्य शंकरको काम आज पनि सकिएको छैन । आजको मानिसमा ऐश्वर्य छ । सम्पन्नता छ । गति छ । तीव्रता छ । तर उसको दुःख, पीडा र ताप घटेको छैन । नया“ नया“ आवरणमा बेरिएका भ्रम, मोह र छलकपटले मानिसको बुद्धि ढाकिएको छ । आधुनिक उपलब्धिहरुका साथै काम, क्रोध, लोभ, दम्भ, ईष्र्या, द्वेष आदि आसुरी भावका गति, क्षेत्र र तीव्रता पनि बढ्दै छन् । यी सबैको परित्राण कहां“ छ ? परित्राण केवल मानिसका आत्माको आविष्कारमा छ । सबैभित्र एक अविभाज्य चैतन्यसत्ता निरन्तर प्रकाशमान छ । जसको अनुभव हामीलाई शंकरको जीवनीबाट प्राप्त हुनसक्छ । शान्तिको एक मात्र बाटो त्यही हो ।
उपसंहार
जसरी स्वामी विवेकानन्दले रामकृष्णको जीवनबाट प्रेरणा लिए, जसरी रामकृष्णले गौरांग प्रभुको जीवनबाट प्रेरणा लिए, त्यसै गरी आज हामीले जीवनका विविध द्वन्द्वलाई आत्मविज्ञानमा समन्वित गर्ने प्रेरणा र उपायहरु स्वामी विवेकानन्दको जीवन र वाणीबाट प्राप्त गर्नुपर्ने भएको छ । हजारौं गरीब र दुखी व्यक्तिहरूको उद्धारका लागि तथा समस्त मानव जातिको समानता र स्वतन्त्रताका लागि विवेकानन्दले गरेका कृत्यलाई आज फेरि व्यवहारमा लागू गर्नु पर्ने भएको छ । यस सम्बन्धमा पं नारायण प्रसाद पोखरेलले गरेका सुधारका केही कामहरूलाई उदाहरणको रूपमा प्रस्तुत गर्न सकिन्छ । त्रि.वि. अर्थशास्त्र केन्द्रीय विभागका प्रथम विशिष्ट प्राध्यापक एवं संस्थापकमध्येका एक तारापद् (टी पी) चौधरी अनेक दृष्टिले संमाननीय र स्मरणीय छन् । । बङ्गालबाट नेपालमा आएर आजीवन शिक्षा क्षेत्रमा लागि पर्ने अनेक प्रबुद्ध र त्यागी मानिसमध्ये उहां पनि हुन् । वर्तमान नेपालका अर्थशास्त्रीहरु र अर्थमन्त्रीहरुमध्ये प्रायः सबै उनका शिष्य रहेका छन् । उनले अर्थशास्त्र र जनसङ्ख्या अध्ययन केन्द्रीय विभागको गरिमा बढाए । एडम स्मिथ जस्तै उनी पनि आजीवन अविवाहित रहे । अन्तिम दिनसम्म अर्थशास्त्र अध्यापन गरे । आफ्नो सम्पत्तिको एक भाग नेपालमा राखेर बांकी सबै रामकृष्ण मिशन, बेलुर मठ बङ्गाललाई दान गरे । यसबाट उनी स्वामी विवेकानन्दबाट कति प्रभावित थिए भन्ने कुरा बुझ्न सकिन्छ । वि.सं. २०७० मा नेपालमा पनि स्वामी विवेकानन्दको १५० औँ जन्म जयन्ती मनाएको हो ।
वाद्वँ
ग्वङ्गःच्व तथा दहच्व डाँडाको बीचमा रहेको सानो थुम्को वाद्वँ हो।
स्पाइडर-म्यान: इनटु द स्पाइडर-भर्स
स्पाइडर-म्यान: इनटु द स्पाइडर-भर्स (Spider-Man: Into the Spider-Verse) सन् २०१८ को अमेरिकी कम्प्युटर-एनिमेटेड सुपरहिरो चलचित्र हो जुन मार्भल कमिक्सको पात्र माइल्स मोरालिसमा आधारित छ। मार्भलको संयोजनमा कोलम्बिया पिक्चर्स र सोनी पिक्चर्स एनिमेसनद्वारा निर्मित र सोनी पिक्चर्स रिलिजिङद्वारा वितरित, यो स्पाइडर-म्यान फ्रेन्चाइजीमा पहिलो एनिमेटेड चलचित्र हो। चलचित्र बब पर्सिचेट्टी, पिटर र्‍याम्से र रोडने रोथम्यानले निर्देशित गरेका छन्, जबकि पटकथा फिल लर्ड र रोथम्यानले लेखेका छन्। यसमा जेक जोनसन, हेली स्टेनफेल्ड, महेरशला अली, ब्रायन टायरी हेनरी, लिली टमलिन, लुना लरेन भेलेज, जोन मुलेनी, किमिको ग्लेन, निकोलस केज, र लिभ श्रेइबरको आवाजहरूसँगै समिक मूरले माइल्स मोरालेस / स्पाइडर म्यानको रूपमा अभिनय गरेका छन्। "स्पाइडर-भर्स" नामक एक साझा मल्टिभर्समा स्थापित, चलचित्रको कथाले अर्थ-१६१० को माइल्स मोरेल्सको अनुसरण गर्दछ जब उनी नयाँ स्पाइडर म्यान बन्छन् र किङपिनबाट न्युयोर्क सहरलाई बचाउन विभिन्न आयामबाट अन्य स्पाइडर-मानिसहरूसँग मिल्दछन्।
लर्ड र क्रिस्टोफर मिलरद्वारा एनिमेटेड स्पाइडर-म्यान चलचित्रको योजनाहरू सन् २०१४ मा लिक भएको थियो र अप्रिल २०१५ मा घोषणा गरिएको थियो। पर्सिचेट्टी, र्‍याम्से र रोथम्यान आगामी दुई वर्षमा सम्मिलित भएका थिए, अप्रिल २०१७ मा मूर र श्रेइबर कलाकारहरूको दलमा सम्मिलित भएका थिए। लर्ड र मिलर चलचित्रमा माइल्स मोरालेसको सह-निर्माता सारा पिकेल्लीको कामबाट प्रेरित पारम्परिक हस्तरेखा कमिक पुस्तक प्रविधिहरूको साथ कम्प्युटर एनिमेसनको संयोजन गर्दै एक अद्वितीय शैली चाहन्थे। यस चलचित्रलाई १४० एनिमेटरहरूको आवश्यक थियो, जुन सोनी पिक्चर्स एनिमेसनद्वारा प्रयोग गरिएको सबैभन्दा ठूलो कर्मी दल थिए। चलचित्र स्पाइडर-म्यानका निर्माताहरू, स्टेन ली र स्टिभ डिटकोको सम्झनामा समर्पित थियो, जो दुवै सन् २०१८ मा मरेका थिए।
स्पाइडर-म्यान: इनटु द स्पाइडर-भर्स को प्रिमियर १ डिसेम्बर २०१८ मा लस एन्जलसको रिजेन्सी भिलेज थिएटरमा प्रदर्शन भएको थियो, र नाटकीय रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा १४ डिसेम्बर २०१८ मा, डल्बी सिनेमा, रियलडी थ्रिडी, आइम्याक्स थ्रिडी, र 4DX स्वरूपहरूमा प्रदर्शन भएको थियो। यस चलचित्रले $९० मिलियनको बजेटको तुलनामा विश्वव्यापी $३७५.५ मिलियन भन्दा बढी कमाई गरेको थियो। यस चलचित्रले यसको एनिमेसन, पात्रहरू, कथा, आवाज अभिनय, हास्य, दृश्यहरू, र साउन्डट्र्याकको प्रशंसा सहित सार्वभौमिक प्रशंसा प्राप्त गरेको थियो। चलचित्रले ९१औँ एकेडेमी पुरस्कार, ४६औँ एनी पुरस्कार, र ७६औँ गोल्डन ग्लोब पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ एनिमेटेड फिचर सहित धेरै पुरस्कारहरू जितेको थियो। यो र्‍याङ्गो (सन् २०११) पछि सर्वश्रेष्ठ सर्वश्रेष्ठ एनिमेटेड फिचरको लागि एकेडेमी पुरस्कार प्राप्त गर्ने पहिलो गैर-डिज्नी/पिक्सार चलचित्र हो, साथै ह्याप्पी फिट (सन् २००६) पछि त्यो पुरस्कार प्राप्त गर्ने पहिलो गैर-डिस्नी/पिक्सार चलचित्र हो जब डिज्नी वा पिक्सार चलचित्र पनि प्रतिस्पर्धी थियो। एक उत्तरकथा अक्टोबर ७, २०२२, मा प्रदर्शन हुनेछ, र एक स्पिन-अफ चलचित्र पनि विकासमा छ।
चपली हाईट ३
चपली हाईट ३ अर्जुन कुमारद्वारा निर्मित चपली हाईट चलचित्रको तेस्रो शृङ्खला हो। यस चलचित्रमा स्वस्तिमा खड्का, अमिर गौतम, महेश त्रिपाठी, सुपुष्पा भट्ट, प्रतिक श्रेष्ठले अभिनय गरेका छन्।
फैजल खान
फैजल खान (जन्म: १९९९) एक बाल अभिनेता र डांसर हुन्। ) उनी भारतीय रियलिटी शो डांस इन्डिया डांस लिल मास्टर्स सीजन २ को विजेता हुन्।
कोशी गाउँपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा सुनसरी जिल्लामा साविक पश्चिम कुसाहा, लौकही, श्रीपुरजब्दी र हरिपुर गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर कोशी गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकालाई ८ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ४३,६२६ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ७५.९८ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको लौकहीको कार्यालयमा राखिएको छ ।
हिताची
हिताची लिमिटेड (Japanese pronunciation: [çi̥taꜜtɕi]) जापानको बहुराष्ट्रिय बहुसंगठन संस्था हो। यसको केन्द्रीय कार्यालय चियोडा, जापानमा रहेको छ। यो हिताची समुहको मुख्य कम्पनी हो । सन् २०२० सम्ममा हिताचिले सूचना प्रविधि, इन्टनेट अफ थिंग तथा विग डाटा देखि पूर्वाधार सम्बन्धमा व्यसाय गरेको छ।
हिताची टोकियो स्टक एक्सचेन्ज र नागोया स्टक एक्सचेन्जमा सूचीबद्ध छ र यसको टोकियो सूचीकरण निक्केई २२५ र टोपिक्स कोर३० मा रहेको छ। यो सन् २०१२ मा फोर्च्युन ग्लोवल ५०० मा ३८औं स्थानमा र सन् २०१२ मा फोर्व्स ग्लोवल २००० मा १२९ औं स्थानमा पर्न सफल भएको थियो।
इतिहास
हिटाचीको स्थापना सन् १९१० मा इबाराकी प्रान्तमा विद्युतीय इन्जिनियर नामीहेई ओडाइराले गरेका थिए। कम्पनीको पहिलो उत्पादन जापानको पहिलो 5 hp इन्डक्सन मोटर, प्रारम्भमा तामा खानीमा प्रयोगको लागि विकसित गरिएको थियो।
श्रीलङ्का टेलिकम
श्रीलङ्का टेलिकम (सिन्हाला: ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් පීඑල්සී श्रीलङ्काको राष्ट्रिय दूरसञ्चार सेवा प्रदायक हो श्रीलङ्कामा ४० बिलियन भन्दा बढीको वार्षिक कारोबार गर्दै यो श्रीलङ्काको ठूलो कम्पनी मध्य एक हो । फिक्स्ड र ताररहित टेलीफोन र सार्वजनिक र व्यावसायिक क्षेत्रका ग्राहकहरू समावेश गर्दै इन्टरनेट टेलिफोन सेवा लगयतका घरेलू र कर्पोरेट सेवाहरू यसले प्रदान गर्दछ । यो श्रीलङ्काको ठूलो इन्टरनेट सेवा प्रदायक हो । यसको मुख्यालय श्रीलङ्काको कोलम्बोमा रहेकोे छ ।
इतिहास
श्रीलङ्का टेलीकमको १५० वर्ष भन्दा बढी इतिहास छ, जसमा गाल र कोलम्बो बीच पहिलो टेलिग्राफ सर्किट, १९५८ मा स्थापना भइ सञ्चालन सुरुवात भएको थियो । त्यसै वर्षमा यो सेलोन र भारत बिच, पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय टेलिग्राफ सञ्चार स्थापना गरिएको थियो । १९९१ मा श्रीलङ्का टेलिकम एक निगम बन्यो र १९९७ मा यस कम्पनी निप्पन टेलिग्राफ र टेलिफोन निगम (एनटीटी) को सहयोग सँग निजीकृत भएको थियो र कोलम्बो स्टक एक्सचेन्जको, मिलङ्का मूल्य सूचकाङ्कमा सूचीबद्ध गरिएको थियो ।
डायल अप
विभिन्न डायल-अप श्रीलङ्का टेलिकमद्वारा ग्राहकहरूलाई आवश्यकता अनुसार प्रदान गरिएको छ ।
एडिएसएल २+
श्रीलङ्का टेलिकमले एडिएसएल २+ निश्चित ब्रोडब्यान्ड प्रदान गर्दछ जुन १६ मेगाबाइट प्रति सेकण्डको गतिमा पुग्दछ ।
वाइफाइ
श्रीलङ्का टेलीकमले निःशुल्क वा उपयोग अनुसार तिर्ने गरी वाइफाइ प्रदान गर्दछ जुन कोलम्बोमा वा सार्वजनिक स्थानहरूमा र श्रीलङ्काका अन्य छनोट गरिएका शहरहरूमा वाईफाई इन्टरनेटको पहुँच छ ।
मोबाइल नेटवर्क
मोबिलेल - श्रीलङ्कामा एक मोबाइल फोन नेटवर्क हो जुन पूर्ण रूपमा श्रीलङ्का टेलिकम (एसएलटी) को स्वामित्व छ । सञ्जालले मोबाइल सेवा प्रदान गर्दछ र हाल २ जी, ३.५ जी र ४ जी प्रविधिहरू प्रयोग गरी जीएसएम, जीपीआरएस, एज, युएमटीएस, एचएसपीए, एचएसपीए, डीसी-एचएसपीए र एफडी-एलटिइ नेटवर्क सञ्चालन गर्दछ । कम्पनीले प्रीपेड र पोष्टपेड मोबाइल सेवाहरू प्रदान गर्दछ ।
कारगिल विजय दिवस
कारगिल विजय दिवस हर साल २६ जुलाई मा कारगिल युद्धका नायकको सम्मानमा मनाइन्छ। यो दिन कारगिल सेक्टर र राष्ट्रिय राजधानी, नयाँ दिल्लीमा मनाइन्छ जहाँ भारतका प्रधानमन्त्रीले हरेक वर्ष भारत गेटमा अमर जवान ज्योतिमा सैनिकहरूलाई श्रद्धांजलि अर्पण गर्छन्। सशस्त्र बलको योगदानको स्मरणार्थ देशभर कार्य पनि व्यवस्थित गरिएको छ।
ईतिहास
सन् १९७१ को भारत पाकिस्तानी लडाईपश्चात त्यहाँ दुई छिमेकी सैनिकहरूसँग सम्बन्धित तुलनात्मक रूपमा सीधा सशस्त्र द्वन्द्वको लामो समय आएको थियो - सियाचिन ग्लेशियरलाई नियन्त्रण गर्न दुवै राष्ट्रहरूको प्रयासलाई रोक्न सकेन वरपरका पहाडहरूमा सैन्य चौकीहरू स्थापना गरेर। १९८० को दशकमा छाल र परिणामस्वरूप सैन्य झगडा। १९९० को दशकमा कश्मीरमा अलगाववादी गतिविधिका कारण तनाव र द्वन्द्व बढ्दै गएको छ र साथै सन्  १९९८  मा दुबै देशहरूले आणविक परिक्षण पनि गरेको थियो।
परिस्थितिलाई अयोग्य बनाउने प्रयासमा दुबै देशहरूले फेब्रुअरी १ 1१९९९ मा लाहोर घोषणा पत्रमा हस्ताक्षर गरे, जसले कश्मीर द्वन्द्वलाई शान्तिमय र द्विपक्षीय समाधान प्रदान गर्ने वाचा गरे। १९९८–१९९९ को जाडोमा, पाकिस्तानी सशस्त्र बलका केही तत्त्वहरूले कन्ट्रोल अफ लाइन अफ (कन्ट्रोल) को भारतीय छेउछाउको इलाकामा गोप्य रूपमा पाकिस्तानी सेना र अर्धसैनिक बललाई प्रशिक्षण र पठाउँदै थिए। यो घुसपैठिको नाम "अपरेसन बद्री" थियो। पाकिस्तानी आक्रमणको उद्देश्य कश्मीर र लद्दाखबीचको सम्बन्ध बिच्छेद गर्नु र भारतीय सेनालाई सियाचिन ग्लेशियरबाट अलग गर्नु थियो जसले गर्दा भारतलाई कश्मीरको बृहत् विवादको समाधानका लागि वार्ता गर्न बाध्य तुल्यायो। पाकिस्तानले यो पनि विश्वास गरे कि यस क्षेत्रको कुनै पनि तनावले काश्मिर मुद्दालाई अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्ने छ र यसलाई छिटो समाधान गर्न मद्दत गर्नेछ। अझै अर्को लक्ष्य भारतीय कश्मीर राज्यमा सक्रिय भूमिका खेलेर दशक लामो विद्रोहको मनोबल बढाउनु हुन सक्छ।
प्रारम्भमा, त्यस घुसपैठको प्रकृति वा हदबारे थोरै जानकारी भएपछि त्यहाँका भारतीय सैनिकहरूले ती घुसपैठाहरू जिहादी थिए भन्ने ठाने र केही दिनमै उनीहरूलाई बाहिर निकाल्ने घोषणा गरे। त्यसपश्चात एलओसीको छेउछाउ अन्यत्र घुसपैठको अन्वेषण र घुसपैठाहरूको काम गर्ने रणनीतिमा भिन्नताले गर्दा भारतीय सेनाले यो आक्रमणको योजना धेरै ठूलो मानेको छ भन्ने महसुस गरायो। ईress्ग्रिस द्वारा कब्जा गरिएको कूल क्षेत्र सामान्यतया १ १३० किलोमिटर - २०० किलोमिटरको बीचमा स्वीकार गरिन्छ। भारत सरकारले २,००,००० भारतीय सेनाको परिचालन एक अपरेसन विजयको साथ जवाफ दियो। यो युद्ध २६ जुलाई, १९९९ मा आधिकारिक रूपमा समाप्त भयो, जसलाई यसलाई कारगिल विजय दिवस भनेर चिह्नित गरियो। युद्धमा भारतीय सशस्त्र सेनाका ५२७ सेनाले आफ्नो ज्यान गुमाए।
थार मरुभूमि
थार मरुभूमि (, हिन्दी: थार मरुस्थल, सिन्धी: ٿر ريگستان, उर्दू: ) भारत र पाकिस्तानको सिमानामा रहेको मरुभूमि हो । यसको क्षेत्रफल लगभग ३२०,००० वर्ग किलोमिटर छ । यो संसारको १८ औँ ठूलो मरुभूमि हो ।
थार मरुभूमिको ७५% भाग भारतमा पर्दछ भने बाँकी २५% पाकिस्तानमा पर्दछ । भारतमा, यो १५०,००० किलोमिटर (५८,००० वर्ग माइल) को दूरीमा फैलिएको छ भने बाँकी ५० ,००० किलोमिटर (१९,००० वर्ग माइल) पाकिस्तानमा फैलिएको छ । थार मरुभूमिले भारतको कुल भौगोलिक क्षेत्रको लगभग ५% (~ ४.५६%) ओगटेको छ । मरुभूमि ६०% भन्दा बढी राजस्थान राज्यमा पर्दछ, र बाँकी गुजरात, पञ्जाब र हरियाणा मा फैलिएको छ ।
काटिगा
काटिगा ब्राजिलमा अवस्थित घाँसे मैदान हो । यसको क्षेत्रफल ८५०,००० वर्ग किलोमिटर छ । यसले ब्राजिलको लगभग १०% भूभाग ओगटेको छ ।
मोहित मलिक
मोहित मलिक एक भारतीय अभिनेता हुन्।
भुत जोलोकिया
भुत जोलोकिया ( आइपिए: [ˈbʱʊt.zɔˌlɔkiˌja]), घोस्ट पिपर, घोस्ट चिली, यु-मोरोक, रेड नागा, नागा जोलोकिया र विह जोलोकियाको नामले समेत चिनिन्छ। यो खुर्सानीको बङ्गलादेशी नागा मोरिचसँग धेरै नजिकको सम्बन्ध रहेको छ साथै यो एकदलीय ठिमाहा जातको खुर्सानी हो। यो खुर्सानीको भारतीय राज्यहरू अरुणाचल प्रदेश, असम, नागाल्यान्ड र मणिपुरमा कृषि खेति गर्ने गरिन्छ। यो चिनियाँ क्याप्सिकम र क्याप्सिकम फ्रुटिसिनको प्रजाति हो।
सन् २००७ मा, गिनिज वर्ल्ड रेकर्डसले यसलाई विश्वको सबैभन्दा बढी पिरो रातो खुर्सानीको रूपमा प्रमाणित गरेको थियो। यो रातो खुर्सानीलाई कोभिल्ले ताप एकाईमा जाँच गर्दा १ मिलियन एसएचयु ताप मापन गरिएको थियो। तर यो खुर्सानीलाई सन् २०११ मा इनफिनिटी चिली र पछि नागा भाइपर पिपर, सन् २०१२ मा ट्रिनिडाड मोरुगा स्कोर्पियन र वर्तमान समयमा सबैभन्दा पिरो खुर्सानी क्यारोलिना रिपर हो जसले सन् २०१३ अगस्ट ७ मा यो कीर्तिमान आफ्नो नाममा गरेको हो।
गढी गाउँपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा सुनसरी जिल्लामा साविक औराबनी, छिटाहा, मधेली र सत्तेरझोरा गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर गढी गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकालाई ६ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ३४,८५२ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ६७.७ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको औराबनीको कार्यालयमा राखिएको छ ।
बालुवाटार
बालुवाटार ( काठमाडौँ वार्ड 04 ) को एक आवासीय क्षेत्र हो, नेपालका राजधानी बागमती नदीको किनारमा छ  । बालुवाटार नेपालको प्रधानमन्त्री सरकारी निवासको , सरकारी कार्यालयहरू, नेपाल रास्ट्र बैङ्कको मुख्यालय , नेपाली राष्ट्र प्रवास प्रवास अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठन र रूसी दूतावासको कार्यालय  यहाँ स्थित छ।
येले सम्वत्
येले सम्बत नेपालमा प्रचलित एक सम्बत हो । सन् २००९ नोभेम्बर १५का दिन येले सम्बतलाई पनि नेपालको राष्ट्रिय सम्बतका रूपमा चिनिएको छ । यो किराँती समुदायहरूको मौलिक सम्बत हो । यो सम्बतको नाम पहिलो किराँती राजा यलम्बरको नाममा सुरु भएको थियो । लिम्बुहरूले यसलाई 'येले ताङ्बे' भन्छन् भने देवानहरुले 'यल दोङ' बान्तावा राईहरूले 'येले दोङ' र सुनुवारहरूले 'येले थोचे' । येले सम्बत माघ १ का दिन फेरिने गर्दछ ।
इतिहास
राजा यलम्बरलाई नै नेपालको प्रथम किराँती राजाको रूपमा सबैजसो इतिहासकारहरूले मानेका छन्। यिनै राजा यलम्बरले सुरु गरी प्रयोगमा ल्याएको मानिएको संवतलाई नै येले संवत् भनी सबै किराँत समुदायले किराँत संवतको रूपमा मान्दै आएका पनि छन्। तर यो संवत् सधैं ओझेलमा पर्दै आयो। २०६३ पछि देशमा आएको राजनीतिक परिवर्तनपछि सबैले आ-आफ्नो ऐतिहासिक र सामाजिक अस्तित्व र पहिचानको आधारहरू खोजी गरेर संरक्षण संवर्द्धन गर्ने अवसर पाए किराँत समुदायमा पनि यो आफ्नो जातीयतामा आधारित येले संवतलाई व्यावहारिक र कानुनी मान्यताको माग अगाडि सारे।
किराँतका विभिन्न समुदायमा भाषा तथा संस्कार संस्कृतिहरू फरक फरक भएकाले यो संवत्को नामाकरण पनि बेग्लाबेग्लै भएको पाइन्छ। किराँत समुदायभित्र विशेष गरी तीन समूहहरू राई, लिम्बु र सुनुवार रहेका छन्। यसर्थ आफ्नो भाषागत फरक अनुसार किराँत राईहरूले यस संवतलाई येलेदोङ् तथा येलेदँ भन्दछन् भने लिम्बु समुदायमा येलेतङ्बे र सुनुवार समुदायमा येलेथोचे भन्ने गरेको पाइन्छ।यहाँ अलिकति फरक कुरा किराँतकालीन शासन अवधिमा नै विभिन्न इतिहासकारबाट लेखिएका दस्तावेजहरूको विवरणहरु एकै समयावधिमा आधारित नभएकाले सबैको मत एउटै रहेको पाइँदैन। इतिहासकारहरूको विभिन्न अभिलेख हेर्ने हो भने विदेशी लेखक कोलेनेल कर्कपेटि्रकका अनुसार किराँती राजाहरू २७ पुस्ता रहेको र शासन अवधि १५८१ वर्ष एक महिना त्यसमा पनि कुशकुनको ४८ वर्षको शासन अवधि जोड्दा किराँत शासन १६३० वर्षसम्म रहेको देखिन्छ। भाषावंशावलीका अनुसार किराँतका २८ पुस्ता राजाहरू रहेका र शासन अवधि १७४० वर्ष तीन महिना देखाएको छ। यसै गरी गोपालवंशावलीमा उल्लेख भए अनुसार किराँतका ३२ पुस्ताका राजाहरू रहेका र शासन अवधि १९६३ वर्ष आठ महिना उल्लेख पाइन्छ। किराँत इतिहासका धेरै गहिरो अध्ययन गर्नुभएका स्वामी प्रपन्नाचार्यका अनुसार किराँतका २७ पुस्ताका राजाहरूले १७३६ वर्ष शासन गरेको मानेको पाइन्छ। अर्का लेखक के.पी. जयसवालले किराँतका ३१ पुस्ताका राजाहरूले ७१० वर्ष शासन गरेको उल्लेख छ भने डेनियल राइटले भने किराँतका २९ पुस्ताका राजाहरूले शासन गरेको उल्लेख गरे पनि शासन अवधि उल्लेख गरेका छैनन्। यसरी कुनै पनि इतिहासकारहरूको अभिलेखमा किराँत राजाहरूको संख्या र शासन अवधि धेरै फराकिलो अन्तरहरू रहेको पाइएकाले पनि यस येले संवतलाई ठ्याक्कै मिलाउन अलिक अफ्ट्यारो देखिन्छ। (ई.पू. ३०६१)मा अहिर वंशी राजा भुवनसिंहको राजधानी मातातीर्थउपर आक्रमण गरी किराँत राजवंशीय युगको प्रारम्भ गरेका थिए" भन्ने विवरण पाइन्छ। यदि यो वास्तविकता हो भने यो ई. पू.को ३०६१ वर्ष र आजसम्मको सन् २०१० वर्षलाई समायोजन गर्दा ५०७१ वर्ष हुन आउँछ। हाल किराँतीहरूले मान्दै आएको किराँत संवत् यही २०६६ माघ १ गतेदेखि ५०७० लाग्नुपर्ने भए पनि यहाँ एक वर्षको मात्र फरक पर्न आएको देखिँदा यो तथ्याङ्क ठिक्क नमिले पनि अन्य भन्दा नजिकहो भन्ने चाँहि देखिन्छ। यसभन्दा अन्य तथ्याङ्क नै अनुसन्धानबाट पुष्टि हुन आएमा भने समयावधि धेरै नै फरक पर्ने हुन्छ। यसबाट के अनुमान गर्न सकिन्छ भने यो संवत् किराँती यलम्बरले नै पहिलो पटक सुरुवात नगरी धेरै अगाडिदेखि नै किराँतीहरूले नै प्रयोगमा ल्याएका र यलम्बरले नेपालमा आफ्नो राज्य स्थापनापछि यहाँ पनि यही संवत् लागू गराएकै आधारबाट येले संवत् नामाकरण गरिएको हो कि भन्ने देखिन्छ। किन भने किराँतहरू नेपालमा यलम्बर आउनु पूर्व नै संसारका धेरै भूभागहरूमा फैलिसकेका थिए। किराँतहरूको उद्गमस्थल बेबिलोन मानिएको छ र यहाँबाट इ. पू. २४०० तिर अन्यत्र पलायन हुनथालेका हुन् भन्ने इतिहासकारहरूको मान्यताले यो कुराको पुष्टि गर्ने हुँदा किराँतहरूको इतिहास नेपालबाटै पहिलो पटक सुरु भएको होइन भन्ने देखिन्छ। यसो हुँदा यो संवत् पनि पहिलेदेखि नै किराँतहरूले प्रयोगमा ल्याएको र पछि नेपालमा यलम्बरले आफ्नो शासनको स्थापना गरेपछि यो संवत्लाई पहिचानको नयाँ आधारको रूपमा उनैको नामबाट पछिका किराँतहरूले येले संवत् भनी नामाकरण गरेको हुन सकछ।तथापि तथ्यगत कुरा जे भए पनि येले संवत् किराँतहरूको ऐतिहासिक पहिचान र अस्तित्व मानिएको प्राचीन किराँत संवत् चाँहि अवश्य हो, यसमा कसैको विमति नहोला।
यस मुलुकका आदिम जातिका रूपमा परिचित आदिवासी किराँत जातिहरूले पनि आफ्नो पहिचान र अस्तित्व बोकेको यो येले संवतलाई राष्ट्रिय र कानुनी मान्यताको माग गर्नु स्वभाविक नै हो। तर यस संवतलाई किराँतहरूले आफ्नो संवत् माने पनि यो संवतले केवल किराँतहरूको मात्र प्रतिनिधित्व गर्ने नभई यसले प्राचीन नेपालको इतिहासकै प्रतिनिधित्व समेत गर्छ।
चाम्लिङ
चाम्लिङ भाषामा महिनाहरू यस प्रकारका छन् :
महामञ्जुश्री-नगरकोट नगरपालिका
महामञ्जुश्री-नगरकोट नगरपालिका नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत बागमती अञ्चलमा पर्ने भक्तपुर जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा भक्तपुर जिल्लामा ताथली, सुडाल, बागेश्वरी र नगरकोट यी ४ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर महामञ्जुश्री-नगरकोट नगरपालिका घोषणा गरिएको हो। महामञ्जुश्री-नगरकोट नगरपालिकाको केन्द्रभने बागेश्वरी गाविसको खरिपाटीमा रहको छ। नगरपालिकाको घोषणा र क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकमा १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका र ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भएका छन्। नयाँ नगरपालिका थपिएपछि नेपालको सहरी जनसङ्ख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
जनसङ्ख्या
महामञ्जुश्री-नगरकोट नगरपालिका साविकका ताथली, सुडाल, बागेश्वरी र नगरकोट गाविसहरू मिलेर बनेको हो। त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार यी ४ गाविसहरूको जनसङ्ख्यालाई जोड्दा महामञ्जुश्री-नगरकोट नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या २२,९०८ हुन्छ।
स्कारलेट विल्सन
स्कारलेट मेलिश विल्सन भारतीय सिनेमा मा काम गर्ने एक ब्रिटिश मोडल र नर्तकी हुन्।
द लास्ट किङडम (टिभी शृङ्खला)
द लास्ट किङडम ब्रिटिश ऐतिहासिक टेलिशृङ्खला हो जुन बर्नार्ड कोर्नवेलको द सेक्सन स्टोरीज उपन्यासहरूमा आधारित छ। आठ भागहरूको पहिलो शृङ्खलाको १० अक्टुबर २०१५ मा बीबीसी अमेरिकामा प्रिमियर गरिएको थियो र २२ अक्टुबर २०१५ मा बीबीसी दुईमा बेलायतमा भएको थियो। आठ भागहरूको दोस्रो शृङ्खला मार्च २०१७ मा बेलायतमा बीबीसी टु मा प्रसारण गरिएको थियो। बीबीसी अमेरिकाबाट बाहिर निस्के पछि नेटफ्लिक्सद्वारा तेस्रो शृङ्खलाको सह-निर्माण गरिएको थियो। तेस्रो शृङ्खला नेटफ्लिक्स मार्फत १९ नोभेम्बर २०१८ देखी स्ट्रिम गरिएको थियो। २६ डिसेम्बर २०१८ मा, नेटफ्लिक्सले चौथो शृङ्खलाको नवीकरण गरेको थियो, र उक्त शृङ्खला २६ अप्रिल २०२० मा रिलिज गरियो। तेस्रो र चौथो शृङ्खला कार्निवल फिल्म्सले निर्माण गरेको हो। यो ७ जुलाई २०२० मा पाँचौं शृङ्खलाको लागि नवीकरण गरिएको थियो।
जी स्टुडियोज
सन् २०१२ मा स्थापना गरिएको, जी स्टुडियोज, एस्सेल समूहको सहायक कम्पनी, एक भारतीय चलचित्र स्टूडियो हो। यसले छोटो र लामो प्रारूप डिजिटल सामग्रीको साथ, विधा, बजेट र भाषाहरूमा चलचित्रहरू उत्पादन, प्राप्त र वितरण गर्दछ।
स्टुडियोले विभिन्न भारतीय भाषाहरूमा चलचित्रहरू बनाउँछ र अन्तर्राष्ट्रिय निर्माणहरूमा पनि संलग्न भएको छ। धेरै जसो चलचित्रहरू ओटिटी प्लेटफर्महरू जी५, नेटफ्लिक्स र अमेजन प्राइम भिडियोमा स्ट्रिमिङमा फेला पार्न सकिन्छ।
हामेस रोद्रिगेस
हामेस दाभिद रोद्रिगेस रोबियो वा जेम्स रोड्रिगेज, सुन्नुहोस्, (जन्म:१२ जुलाई १९९१) सामान्य रूपमा हामेस नामले परिचित, एक कोलम्बियाली व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। उनी स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड र कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोलीको लागि आक्रमक मध्यपङ्क्तिको रूपमा फुटबल खेल्न गर्छन्। हामेसलाई संसारकै उत्कृष्ट युवा खेलाडीहरू मध्ये एक मानिन्छ। उनी आफ्नो तिक्ष्ण प्राविधिक खेलका लागि आफ्नो प्रशंसकको मन जित्न सफल मानिन्छन्।
हामेसले सन् २०११ मा कोलोम्बियाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीको २० वर्ष मुनीको राष्ट्रिय टोलीका लागि पर्दापण गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल कार्यकालको सुरुवात गरेका थिए भने सोही वर्ष उनले तुलोँ प्रतियोगिता पनि जित्न सफल भएका थिए। उनले सन् २०११ फिफा २० वर्ष मुनीको विश्वकपमा कोलोम्बियाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीको कप्तान भूमिका निर्वाह गरेका थिए। विभिन्न घरेलु तथा अन्य प्रतियोगिताहरूमा उत्कृष्ण प्रदर्शन गरेका कारण २० वर्षको उमेरमा उनको कोलोम्बियाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीमा पदोन्नति भएको थियो। सन् २०१४ मा ब्राजिलमा आयोजित फिफा विश्वकपमा हामेसले उक्त प्रतियोगिताकै सर्वाधिक गोल गर्दै सुनौली जुत्ता जित्न सफल भएका थिए भने सन् २०१८ मा रूसमा आयोजित फिफा विश्वकपमा पनि उनले कोलोम्बियाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै उक्त प्रतियोगितामा भाग लिएका थिए। सन् २०१५ मा आयोजित कोपा अमेरिका फुटबल प्रतियोगितामा हामेसले राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गरेका थिए र त्यस्तै गरी सन् २०१६ कोपा अमेरिका सेन्तेनारियो र सन् २०१९ को कोपा अमेरिका फुटबल क्लबमा पनि राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गरेका थिए जहाँ उनले सन् २०१६ को कोपा अमेरिका सेन्तेनारियोमा तेस्रो उपाधिका लागि पदक जित्न सफल भएका थिए।
एम्बिगादो
हामेसको जन्म सन् १९९१ जुलाई १२ का दिन दक्षिण अमेरिकी देश कोलोम्बियाको कुकुता भन्ने ठाउँमा भएको थियो भने उनले आफ्नो बाल्यकाल तोलिमामा बिताएका थिए। उनको बुबाको नाम विलसन हामेस रोद्रिजेस बेदोजा हो भने आमाको नाम मारिया देल पालेर रोबियो हो। हामेसले सन् २००६ कोलोम्बियाको दोस्रो शीर्षको एम्बिगादो नामक एक फुटबल क्लब मार्फत व्यावसायिक फुटबल कार्यकालको सुरुवात गरेका थिए भने सन् २००७ मा उनको पहिलो दर्जाको फुटबल विभागमा पदोन्नति भएको थियो। मात्र १४ वर्षको कलिलो उमेरमा नै व्यावसायिक फुटबल खेलमा सामेल हुने उनी कम उमेरको दोस्रो खेलाडी बन्न सफल भएका थिए भने उनले सन् २००६ मे २१ का दिन पहिलो आधिकारिक व्यावसायिक फुटबल खेल खेलेका थिए।
बानफिल्द
हामेस सन् २००८ मा बानफिल्द नामक एक फुटबल क्लबसँग आवद्ध भएका थिए। उनले सन् २००९ फेब्रुअरी ७ का दिन उक्त क्लबका लागि पहिलो उपस्थिति जनाएका थिए भने उनले सन् २००९ फेब्रुअरी २७ का दिन उक्त क्लबका लागि पहिलो व्यक्तिगत गोल गर्न सफल भएका थिए जसकारण बानफिल्दले रोसारियो सेन्त्राललाई ३-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो। सन् २००९ को घरेलु संस्करणको लिगमा हामेसले बानफिल्दका लागि ११ उपस्थिति जनाउँदै १ गोल गरेका थिए।
सन् २००९
सन् २००९ मा हामेस बानफिल्द क्लबका लागि नियमित खेल खेल्ने खेलाडी बनेका थिए भने त्यस समयमा आर्हेन्तिना प्रिमियरा दिभिसियोन चलिरहेको थियो। १७ वर्षमा उमेरमा एक विदेशी खेलाडीको रूपमा अर्जेन्टिनी फुटबल लिगहरूमा गोल गर्ने उनी सबैभन्दा कान्छा खेलाडी बन्न सफल भएका थिए। हामेसले सन् २००९ सेप्टेम्बर २६ का दिन नियोस ओल्द बोइस विरुद्धको खेलाडीमा एक गोल गरेकम थिए भने उक्त खेल बानफिल्दले २-१ को गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो भने उक्त वर्षको प्रिमियरा दिभिसियोन लिग पनि क्लको इतिहासमै पहिलोपटक बानफिल्दले जितेको थियो। सन् २०१० को कोपा लिबेर्तादोरेस पश्चात् इतालियाली व्यावसायिक फुटबल क्लब उदिनेइजेले हामेसलाई ५० लाख युरोमा खरिद गर्नका लागि बानफिल्द समक्ष प्रस्ताव गरेको थियो तर रकम एक भएको भन्दै बानफिल्दले उक्त प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेको थियो। सन् २००९-१० प्रिमियरा दिभिसियोन लिग खेल अन्तर्गत १३ फेब्रुअरी २०१० का दिन आयोजित बानफिल्द र लानुस फुटबल क्लब विरुद्धको खेलमा हामेसले एक गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल २-० अन्तरले बानफिल्दले जित्न सफल भएको थियो।
सन् २०१०
सन् २०१० फेब्रुअरी १० का दिन आयोजित कोपा लिबेर्तादोरेसको एक खेलमा हामेसले मोनार्कास मोरेला नामक मेक्सिकोको क्लब विरुद्ध एक गोल गर्न सफल भएका थिए जसकारण बानफिल्दले २-१ गोल अन्तरले उक्त क्लबलाई पराजित गरेको थियो। हामेसले एक हप्ता पश्चात् कोपा लिबेर्तादोरेसको खेलमा समूह चरणको प्रतिद्वन्द्वी देपोर्तिभ कोइङ्का विरुद्ध चौँथो गोल गरेका थिए भने उक्त खेल दिपोर्तिफ कुइङ्काको घरेलु मैदानमा आयोजना गरिएको थियो जहाँ बानफिल्दले कुइङ्कालाई ४-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो जसकारण हामेसको प्रतिष्ठा उच्च भएको थियो। हामेसले सन् २०१० मार्च १० का दिन आयोजित कोपा लिबेर्तादोरेसमा पनि क्लबका लागि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए। पछि हामेसले उरुग्वेको न्यासियोनाल नामक क्लबका विरुद्ध पहिलो हेडिङद्वारा र दोस्रो पेनाल्टी मार्फत गोल गरेका थिए तर उक्त ख्ल २-२ को बराबरीमा अन्त्य भएको थियो। सन् २०१० अप्रिल २९ का दिन हामेसले सन् २०१० को कोपा लिबेर्तादोरेस उत्कृष्ट १६ मा छनोट हुने क्रममा ब्राजिली क्लब इन्तरन्यासियोनाल विरुद्ध १ गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल बानफिल्दले ३-१ को गोल अन्तरले जितेको थियो। हामेसले पछि उक्त अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा कुल ७ गोल गर्न सफल भएका थिए। बानफिल्द दोस्रो चरणको खेलमा पोर्तो एलेग्रेसँग ०-२ ले पराजित भएका कारण हामेसको अन्तर्राष्ट्रिय खेल शृङ्खला हारमा समाप्त भएको थियो भने उक्त खेलमा दुईपटक फल खेलेका कारण उनले रातो कार्ड खाएका थिए।
सुरुवाती कार्यकाल
हामेसले सन् २००७ मा कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल सङ्घद्वारा सङ्गठित कोलोम्बिया १७ वर्ष मुनीको राष्ट्रिय फुटबल टोलीमा आवद्ध हुँदै अन्तर्राष्ट्रिय कार्यकालको सुरुवात गरेका थिए। सन् २००७ मा आयोजित दक्षिण अमेरिकी १७ वर्ष मुनीको च्याम्पियनसिपमा हामेसले कोलोम्बियाली युवा टोलीको नेतृत्व गरेका थिए भने उक्त प्रतियोगितामा उनले कुल ३ गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त प्रतियोगितामा कोलोम्बिया युवा फुटबल टोली उपविजेता बन्न सफल भएको थियो। उनले सन् २००७ मा आयोजित फिफा १७ वर्ष मुनीको विश्वकपमा कोलोम्बिया युवा फुटबल टोलीका लागि उक्त प्रतियोगिताको समूह चरण पार गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान दिएका थिए तर उक्त प्रतियोगिता नाइजेरियाले जितेको थियो। सन् २०११ को फरकफरक मितिमा आयोजित तुलोँ प्रतियोगिता, दक्षिण अमेरिकी २० वर्ष मुनीको च्याम्पियनसिप र २० वर्ष मुनीको विश्पकपमा हामेसले कोलोम्बिया २० वर्ग मुनीको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको प्रतिनिधित्व गर्ने मौका प्राप्त गरेका थिए।
राष्ट्रिय टोलीमा पदोन्नति
सन् २०११ सेप्टेम्बर २९ का दिन हामेसलाई कोलोम्बियाली राष्ट्रिय फुटबल सङ्घले राष्ट्रिय टोलीको एक खेलाडीको रूपमा छनोट गरेको थियो भने त्यसपछि उनले सन् २०११ अक्टोबर ११ का दपन बोलिभिया विरुद्ध राष्ट्रिय टोलीका तर्फबाट पहिलो आधिकारिक खेल खेलेका थिए। बोलिभिया विरुद्धको खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शनले गर्दा उनलाई उक्त खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा सम्मानित गरिएको थियो भने उनले उक्त खेल अन्तिम मिनेटमा उनको सहायतामा रादामेल फलकाओले एक गोल गर्न सफल भएका थिए जसकारण कोलोम्बियाले बोलिभियालाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो। कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोलीको नयाँ प्रशिक्षकको भूमिकामा होसे पेकर्मन आएपछि हामेसले जितका लागि उक्त खेलमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिएका थिए जसकारण कोलोम्बियाले मेक्सिकोलाई २-० गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल भएको थियो। राष्ट्रिय टोलीमा पदोन्नति भए पश्चात् हामेसले पेरू विरुद्धको खेलमा पहिलो आधिकारिक गोल गरेका थिए भने उक्त खेलमा पनि कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोलीले पेरूलाई पराजित गर्दै सन् २०१४ को विश्वकप छनोट खेलमा छैटौँ स्थानबाट पाँचौँ स्थानमा पर्न सफल भएको थियो।
हामेसले सन् २०१४ मा दक्षिण अमेरिकी देश ब्राजिलमा आयोजना हुन लागेको फिफा विश्वकपको छनोट खेल अन्तर्गत उरुग्वेलाई पराजित गर्न र कोलोम्बियालाई जित दिलाउन पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए भने उक्त खेलमा कोलोम्बियाले उरुग्वेलाई ४-० गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल भएको थियो। फिफा विश्वकपको छनोट खेल अन्तर्गत चिले विरुद्धको खेलमा कोलोम्बियाले चिलेलाई पराजित गरेका कारण छनोट खेलको शीर्ष तालिकामा कोलोम्बियाको पदोन्नति भई दोस्रो स्थानमा आउन सफल भएको थियो। पछि पाराग्वे विरुद्धको खेलमा पनि हामेसले राष्ट्रिय टोलीलाई जित दिलाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए। उक्त वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलहरूमा हामेसले सन् २०१४ फिफा विश्वकप आयोजक राष्ट्रिय ब्राजिलका विरुद्ध गोल गर्नका लागि सहायता प्रदान गरेका थिए भने उक्त खेल १-१ को गोल अन्तरमा टुङ्गिएको थियो। हामेसले सन् २०१३ मा पहिलो खेल कोम्मेबोल प्रतियोगिताको छनोट खेलमा बोलिभियाको विरुद्धमा खेलेका थिए भने उक्त खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका कारण उनलाई उक्त खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा सम्मानित गरिएको थियो भने उक्त खेलमा राष्ट्रिय टोलीले बोलिभिया राष्ट्रिय फुटबल टोलीलाई ५-० को फराकिलो गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल भएको थियो।
दक्षिण अमेरिकी फुटबलको सर्वोत्कृष्ट अर्जेन्टिना फुटबल टोली विरुद्ध खेल चलिरहेको ३० मिनेटमा हामेसलाई चोट लागेका कारण उनको सट्टामा अर्का खेलाडीलाई मैदान प्रवेश गराइएको थियो भने चोटका कारण उनलु केही दिन पश्चात् पेरू विरुद्धको खेल गुमाउनु परेको थियो। हामेस चोट मुक्त भई विश्वकप छनोट खेलमा इक्वेडर विरुद्ध मैदान उत्रिएका थिए भने उक्त खेलमा उनको १ गोल गर्न सफल भएकन थिए भने उक्त गोल जित हासिल गर्न पर्‍याप्त बनेको थियो। उक्त खेलको केही हप्ता पश्चात् चिले विरुद्ध आयोजित खेलमा हामेसको पेनाल्टी मार्फत खेल बराबरीमा टुङ्गिएको थियो। उक्त खेलको आयोजना भएको अर्को दिन हामेसले पाराग्वे विरुद्धको खेलमा राष्ट्रिय टोलीका लागि पहिलो अग्रता दिलाउन सफल भएका थिए भने उक्त खेल कोलोम्बियाले २-१ गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो।
बोलिभिया विरुद्धको खेलमा हामेसले राष्ट्रिय टोलीलाई बेल्जियम विरुद्धको खेलमा पहिलो अग्रता दिलाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए भने उक्त खेलमा राष्ट्रिय टोलीले बेल्जियमलाई २-० गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल भएको थियो। उक्त खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका कारण उनलाई उक्त खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा सम्मानित गरिएको थियो। त्यस खेलको केही दिन पश्चात् आयोजित नेदरल्यान्ड विरुद्धको खेलमा पनि हामेस उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका कारण उनलाई उक्त खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा पुरस्कृत गरिएको थियो तर उक्त खेल कुनै पक्षबाट गोल नभई टुङ्गिएको थियो। सन् २०१४ को सुरुवात पश्चात् हामेसले तुनिसिया विरुद्धको खेफमा राष्ट्रिय टोलीलाई अग्रता दिलाउन पहिलो गोल गरेता पनि उक्त खेल १-१ को बराबरीमा टुङ्गिएको थियो।
रोजा सालाजार
रोजा बियान्का सालाजार (जन्म जुलाई १६, १९८५) एक क्यानडेली अभिनेत्री हुन्। उनको एनबीसी शृङ्खला पेरेन्टहुड (सन् २०११–२०१२) र एफएक्स एन्थोलोजी शृङ्खला अमेरिकन हरर स्टोरी: मर्डर हाउस (सन् २०११) मा भूमिका थियो। उनी चलचित्र अलिता: ब्याटल एन्जिल (सन् २०१९) मा शीर्षक पात्रको रूपमा चित्रित गर्नको लागि परिचित छिन्।
हामेस रोद्रिगेस
सन् २०१४ फिफा विश्वकप
सन् २०१४ मा दक्षिण अमेरिकी देश ब्राजिलमा हुन लागेको फिफा विश्कपमा लागि कोलोम्बियाले २३ राष्ट्रिय टोलीका खेलाडीहरूको सूची तयार पार्दा हामेसलाई पनि राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गर्ने मौका दिएका थिए भने उनलाई दश सङ्ख्या भएको राष्ट्रिय खेल पोशाक दिइएको थियो। विश्वकपमा कोलोम्बियाले खेलेको पहिलो खेलमा हामेसले युनान राष्ट्रिय फुटबल विरुद्ध दुई गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोलीले ३-० गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो तथा यसको साथसाथै उनले यस खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका कारण उनलाई खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा सम्मानित गरिएको थियो। विश्वकपमा कोलोम्बियाको दोस्रो खेल आइभोरी कोस्तको विरुद्धमा भएको थियो भने उक्त खेलमा हामेसले उवान फेर्नान्दो कोन्तेरोलाई गोल गर्नका लागि सहायता पुर्‍याएका थिए भने उक्त खेलमा कोलोम्बियाले २-१ गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो। आइभोरी कोस्ट विरुद्धको खेलमा पनि उनको हामेसको उत्कृष्ट प्रदर्शन रहेका कारण उनलाई यस खेलको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित गरिएको थियो। समूह चरणको खेल अन्तर्गत जापान राष्ट्रिय फुटबल टोली विरुद्ध आयोजित अन्तिम खेलमा हामेस पहिलो खण्ड समाप्त भएपछि मैदान उत्रिएका थिए भने उनले राष्ट्रिय टोलीका अर्का खेलाडी जाकसोन मार्तिनेसलाई गोल गर्नका लागि सहायता पुर्‍याएका थिए भने उनले पछि राष्ट्रिय टोलीका लागि १ गोल गरेका थिए जसकारण खेलमा कोलोम्बियाले जापानलाई ४-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो। समूह चरणका खेलहरूको अन्त्यमा उनलाई फिफाद्वारा उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा पुरस्कृत गरिएको थियो।
रोजा सालाजार
सालाजार द डाइभर्जेन्ट सिरीज: इनसर्जेन्ट (सन् २०१५), मेज रनर: द स्कर्च ट्रायल्स (सन् २०१५) र मेज रनर: द डेथ क्योर (सन् २०१८) देखा परिन् र नेटफ्लिक्स चलचित्रहरू द किंडरगार्टन टिचर(सन् २०१८) र बर्ड बक्स (सन् २०१८) मा पनि देखा परिन्। उनी हाल अमेजन प्राइम शृङ्खला अनडोन (सन् २०१९–वर्तमान) मा अभिनय गर्दैछिन्।
हामेस रोद्रिगेस
सन् २०१४ फिफा विश्वकप
सन् २०१४ जुन २८ का दिन ब्राजिलको माराकनमा आयोजित उरुग्वे विरुद्धको खेलमा हामेस एक्लैले राष्ट्रिय टोलीका तर्फबाट दुई गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेलमा कोलोम्बियाले उरुग्वेलाई २-० गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल हुँदै क्वाटरफाइनलमा प्रवेश गरेको थियो। यी गोलहरूले उनलाई सन् २००२ मा रोनाल्डो र रिभाल्डो पछि राष्ट्रिय टोलीका लागि सबै सुरुवाती खेलहरूमा अग्रता बनाउने पहिलो खेलाडी बनाएको थियो। पछि उरुग्वे विरुद्धको खेलमा पनि उनको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई कदर गर्दै उक्त उनलाई उत्कृष्ट खेलाडी घोषित गरिएको थियो भने यससँगै उनले खेलेका कुल चार खेलहरू मध्ये उनले तीन खेलहरूमा उत्कृष्ट खेलाडीको पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए। विश्वकपको क्वाटरफाइनल खेलमा कोलोम्बियाको सामना आयोजक राष्ट्र ब्राजिलसँग भएको थियो भने उनले उक्त खेलमा उक्त प्रतियोगिताको कुल खेलहरूमा गरेको गोल सहित कुल ६ गोल गर्न सफल भएका थिए तर उक्त खेलमा ब्राजिलले कोलोम्बियालाई पराजित गरेको थियो। खेलमा पराजित भएपछि हामेसले ब्राजिल खेलाडीहरूलाई अङ्कमाल गरेका थिए भने उनले दाभी लुइससँग पोशाक पनि साटेका थिए। हामेसले उक्त खेलमा गरेको मेहनतलाई कदर गर्दै खेल हेर्न पुगेका दर्शकहरू तथा राष्ट्रिय टोलीका समर्थकहरूले उनलाई उभिएर सम्मान पनि गरेका थिए। ११ जुलाई २०१४ का दिन उनलाई उक्त प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गरेका कारण फिफा सुनौलो जुत्ता प्रदान गरिएको थियो।
रोजा सालाजार
प्रारम्भिक जीवन
रोजा बियान्का सालाजारको जन्म जुलाई १६, १९८५ मा क्यानाडामा भएको थियो।  उनी पेरुभियन र फ्रान्सेली मूलकी हुन्।  उनी वासिङ्टन, डी.सी. र नजिकैको ग्रीनबेल्ट, मेरील्याण्डमा हुर्केकी छिन्। सालाजारले ग्रीनबेल्टको एलेनोर रुजवेल्ट हाई स्कूलमा पढेकी थिइन्, र स्कूल थिएटर कार्यक्रममा सक्रिय थिइन्।
हामेस रोद्रिगेस
कोपा आमेरिका र कोपा आमेरिका सेन्तेनारियो
सन् २०१५ मा चिलेमा आयोजना हुन लागेको कोपा आमारेका फुटबल प्रतियोगिताका लागि राष्ट्रिय टोलीका खेलाडी छनोट गर्ने क्रममा हामेसलाई २३ सदस्य रहेको कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोलीको प्रतिनिधित्व गर्न छनोट गरिएको थियो। कोलोम्बिया र अर्जेन्टिना विरुद्धको खेलमा पेनाल्टी मार्फत अर्जेन्टिनाले कोलोम्बियालाई पराजित गरेको थियो भने अर्जेन्टिनासँगको हार पश्चात् कोलोम्बिया उक्त प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो। पछि हामेसले कोपा आमेरिकी सेन्तेनारियो फुटबल प्रतियोगितामा राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै भाग लिने भएका थिए भने उनलाई उक्त प्रतियोगिताका लागि राष्ट्रिय टोलीको कप्तानका रूपमा समेत चयन गरिएको थियो। ३ जुन २०१५ का दिन आयोजक राष्ट्रिय संयुक्त राज्य अमेरिका विरुद्ध आयोजित खेलमा उनले राष्ट्रिय टोलीका तर्फबाट गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए भने उक्त खेल कोलोम्बियाले २-० गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो तर उक्त खेलमा उनलाई चोट लागेको थियो। उनी घाइते भएपश्चात् उनले पाराग्वे विरुद्धको खेल गुमाउने स्थितिमा पुग्नै लाग्दा उनी चोट मुक्त हुँदै पाराग्वे मैदान उत्रिएका थिए जहाँ उनले टोलीका लागि पहिलो गोल गर्दै राष्ट्रिय टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए भने उक्त खेल कोलोम्बियाले २-१ गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो। कोलोम्बिया पछि विजेता चिले विरुद्धको खेलमा पराजित हुँदै उक्त प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो।
जिवाजीराव सिन्धिया
महाराजा जिवाजीराव सिन्धिया (26 जुन 1916 - 16 जुलाई 1961) एक भारतीय राजकुमार र सरकारी अधिकारी थिए। ब्रिटिस राजमा, उहाँ सन् १९२५ देखि १९४७ सम्म मध्य भारतको ग्वालियर रियासतका शासक महाराजा हुनुहुन्थ्यो। । राज्य स्वतन्त्र भारतमा समाहित भएपछि, उहाँलाई केही विशेषाधिकारहरू, र भारत सरकारद्वारा ग्वालियरका महाराजा उपाधिको प्रयोग प्रदान गरिएको थियो।जसलाई उनले 1961 मा आफ्नो मृत्यु सम्म कायम राखे। उनले 1956 सम्म मध्य भारत राज्यको राजप्रमुख (राज्यपाल) को रूपमा पनि काम गरे।
जिवाजीराव सिन्धिया परिवारका एक सन्तान थिए, जो मराठा सेनापति रानोजीराव सिन्धियाबाट आएका थिए। रानोजीराव 18 औं शताब्दीको पहिलो भागमा माल्वामा मराठा सेनाका प्रमुख थिए, किनकि मुगल साम्राज्यको खर्चमा मराठा साम्राज्य द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेको थियो। दौलतराव सिन्धियाले उज्जैनबाट राजधानी ग्वालियरको ऐतिहासिक किल्ला-शहर नजिकैको लश्करको नयाँ शहरमा सारियो। सिन्धियाहरूले 1818 मा उनीहरूले तेस्रो युद्ध तेस्रो एङ्ग्लो-मराठा युद्धमा हारेपछि उनीहरूबाट प्राप्त लाभहरूको निष्कर्षमा ब्रिटिश अधिराज्य स्वीकार गरे। 68,291 वर्ग किलोमिटरमा, ग्वालियर मध्य भारत एजेन्सीको सबैभन्दा ठूलो राज्य थियो, र सम्पूर्ण भारतमा पाँच ठूला रियासतहरू मध्ये एक थियो।
व्यक्तिगत जीवन
जीवाजीराव 5 जुन 1925 मा महाराजा बने, उनको मृत्यु पछि उनका पिता माधो राव सिन्धियाको उत्तराधिकारी बने। २१ फेब्रुअरी १९४१ मा, उनले लेखा दिव्येश्वरी देवी सँग विवाह गरे, जसलाई पछि विजया राजे सिन्धिया भनिन्छ, जो नेपालको शक्तिशाली राणा वंशबाट आएकी थिइन्। तिनीहरू पाँच छोराछोरी, चार छोरी र एक छोराका आमाबाबु थिए, जसमा:
नागा मोरिच
नागा खुर्सानी वा नागा मोरिच उत्तरपूर्व भारत र बङ्गलादेशमा कृषि खेति गरिने खुर्सानीको एउटा प्रजाति हो। सबैभन्दा बढी पिरो हुने खुर्सानी प्रजातिहरू मध्ये यो प्रजाति पनि एक हो र यसको भुत जोलोकियासँग एकदमै नजिकको सम्बन्ध रहेको छ।
विरुवाको विशेषताहरू
चिनियाँ क्याप्सिकमको अनेक प्रजातिहरू मध्ये नागा खुर्सानीको विरुवा पनि लामो पातसहित सानो देखि मध्यम खाले हुन्छ भने यसमा पाँच-दलीय फूलसहित पिरो फल हुन्छ। सामान किसिमकै खुर्सानीहरूमा हुने चिल्लो छालाको विपरित यस खुर्सानीको फलको छाला खुम्चिएको हुन्छ।
वितरण
यो विरुवाको खेति भारतको नागाल्यान्ड र मणिपुरमा हुन्छ भने बङ्गलादेशमा समेत यसको खेति व्यापक रूपमा हुने गरेको छ। यसको खेति संयुक्त राज्य अमेरिका, संयुक्त अधिराज्य र अस्ट्रेलियामा समेत हुने गरेको छ। फिनल्यान्डको तरकारी बजारमा समेत यो खुर्सानी पाइन्छ।
बुद्धभूमि नगरपालिका
बुद्धभूमिनगरपालिका कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एउटा नगरपालिका हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा यसमा जयनगर, महेन्द्रकोट र दुबिया गाबिसलाई समेटिएको हो । यो नगरपालिकामा हाल १६ वटा वडा कायम गरिएको छ । जयनगर वार्ड नम्बर ९ मा रहेको बडहरालाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको छ ।
गणेश हेगडे
गणेश हेगड़े एक भारतीय गायक, नर्तक, नृत्य दिग्दर्शक व वीडियो निर्देशक हुन्।
२१औँ शताब्दी
२१औँ शताब्दी शताब्दीमा इस्वी सम्वत् युगको वर्तमान शताब्दी हो। यो सन् २००१ जनवरी १ मा सुरु भयो र सन् २१०० डिसेम्बर ३१ मा समाप्त हुनेछ। विक्रम सम्वत् पात्रो अनुसार यो वि.सं. २०५७ पौष १७ मा सुरु भएर वि.सं. २१५६ पौष १६मा समाप्त हुनेछ।