cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अम्बर गुरुङ
साङ्गीतिक जीवन
वि.सं. २०२६ मा सङ्गीत विशेषज्ञका रूपमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा प्रवेश भए। सङ्गीत प्रमुख, सङ्गीतसंयोजक र सङ्गीत निर्देशक भएर वि.सं. २०५४मा अवकाश पाए। उनले लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको गीतिनाटक कुन्जिनी, मुनामदनमा सँगीतांकन गरेका छन्। उनले सत्यमोहन जोशीका चार नाटकलगायत माधवप्रसाद घिमिरेको मालती मङ्गलेमा समेत सङ्गीत दिएका छन्। उनले चलचित्र मनको बाँध, जीवनरेखामा पृष्ठसङ्गीत र पार्श्व सङ्गीत दिएका छन्। त्यस्तै आदिकवि भानुभक्त वृतचित्र वृतचित्रमा पार्श्वसङ्गीत,स्वर दिएका छन्।
नेपालको वर्तमान राष्ट्रगान सयौं थुंगा फूलका हामी लाई अम्बर गुरुङले सङ्गीत दिएका हुन्।
पुरस्कार
१ जनवरी २०१४ हङकङमा हिमालयन् टोन्स म्युजिक एकेडेमीले आयोजना गरेको "अम्बर गुरुङ रात्री" मा आयोजकका तर्फबाट सङ्गीतकार गुरुङलाई अभिनन्दन गर्दै "महासङ्गीतकार" को घोषणा गरियो। विगत पाँच दशक यता सङ्गीत-साधनामा निरन्तर लगनशील रही सांगीतिक माध्यमद्वारा नेपाली कला र संस्कृतिको उत्थानका साथै नेपाली भाषा साहित्यको श्रीवृद्धि गर्न सशक्त योगदान गरेबापत विसं २०५४ सालको जगदम्बाश्री पुरस्कार पाए।
द मर्डर अफ रोजर अक्रोड
द मर्डर अफ रोजर अक्रोड अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
शिवशक्ति सचदेव
शिवशक्ति सचदेव (जन्म २१ मार्च १९९३) एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री हुन्। उनीले स्टार प्लसको टेली चलचित्र "सबकी लाडली बेबो"मा बेबो नारंगको भूमिका निभाउने कार्य गरिन्। उनले २००२मा भाभी, २००७मा हिरो, २००८मा ब्रेक टाइम मस्ती टाइम, २००८ मै उतरन र बालिका वधू, २००९मा सबकी लाडली बेबो , २०११मा अफसर बिटिया, २०१४मा इमोस्नल अत्याचार र २०१५मा ये हे आशिकी र दीया और बाती हममा अभिनय गरिन् ।
जीवनी
उनको जन्म २१ मार्च १९९३मा दिल्ली, भारतमा भएको थियो।
कुम्भ मेला
कुम्भ मेला एक परिचय
कुम्भ मेलालाई हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको एक महान स्नान पर्वको रूपमा लिइन्छ । यो मेला पृथ्वीमा जम्मा १२ स्थानमा लगाउन सकिने कुरा शास्त्रहरूले इङित गरेका भए पनि हाल सम्म जम्मा ५ वटा  स्थान मात्र  पत्ता  लागिसकेका छन । ति ५ स्थान मध्ये भारतका ४ ठाउँमा प्रत्येक ३-३ वर्षको अन्तरालमा लाग्दछ भने १ कुम्भ स्थल नेपालमा पर्दछ । ति स्थानहरू निम्न प्रकार रहेका छन् ।
इलाहावाद (उत्तर प्रदेश) उज्जैन (मध्य प्रदेश) नासीक (महाराष्ट्र) हरिद्वार (उत्तराखण्ड) चतराधाम (बराहक्षेत्र,सुनसरी नेपाल)
यो मेला एक स्थानमा प्रत्यक १२ वर्षमा लाग्ने गर्दछ । हिन्दू धर्मका सबै ग्रन्थहरूमा कुम्भ मेलाको बर्णन गरिएको पाइन्छ । धर्म ग्रन्थका अनुसार जो मानिस कुम्भमा स्नान गर्दछ त्यो मानिस सम्पूर्ण पापहरूबाट मुक्त भएर पुण्यको भागी बन्नेछ भन्ने मान्यता रहेको छ । कुम्भ मेलामा विश्वका करोडौँ हिन्दूहरू पुण्य प्राप्तिका लागि स्नानार्थ कुम्भ स्थानमा पुगी स्नान गर्दछन् ।
भारतका ४ कुम्भमेलाका सन्दर्भमा सूर्य, चन्द्र एकै राशिमा परेको, बृहस्पति वृष राशि तथा मौन अमावश्या र श्रीपञ्चमीको बीचमा कुम्भ सङ्क्रान्ति परेका अवस्थामा महाकुम्भ योग पर्छ र यसैलाई महाकुम्भ भनिन्छ । यो वि.स. २०६९ मा परेको थियो । यस भन्दा अघि, २५६ वर्ष पहिले यस्तै योग परेको थियो । आगामी १४४ वर्षमा यस्तै योग पर्ने छ ।
महत्त्व
कुम्भ मेला भारतको ३ ठाउमा लाग्ने गरेको थियो तर गत २०५९ साल बैसाख १ गते देखि नेपालको सुनसरी जिल्ला स्थित चतराधाममा समेत लग्न थालेको छ.
द मिस्ट्री अफ ब्लू ट्रेन
द मिस्ट्री अफ ब्लू ट्रेन अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कर्नाटक सङ्गीत
कर्नाटक संगीत या संस्कृतमा कर्णाटक सङ्गीतं भारतको शास्त्रीय संगीतको दक्षिण भारतीय शैलीको नाम हो, जुन उत्तरी भारतको शैली हिन्दुस्तानी संगीत देखि एकदम अलग छ।
कर्नाटक संगीत ज्यादातर भक्ति संगीतको रूपमा हुन्छ बढी रचनाहरूमा हिन्दू देवी देवताहरूलाई सम्बोधन गरिएको हुन्छ। यसको वाहेक केहि भाग प्रेम र अन्य सामाजिक मुद्दहरूमा पनि समर्पित हुन्छ।
जस्तो कि सामान्यतया भारतीय संगीतमा भएजस्तै, कर्नाटक संगीतको पनि दुई मुख्य तत्त्व राग र ताल हुन्छ।
प्रिती, रामेछाप
प्रिती, रामेछाप रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
माई नदी
माई नदी इलाम जिल्लाको चार प्रमुख नदीमध्ये एक हो। यसको मुहान सिंगलिला पर्वत शृङ्खलाको माङमालुङ भन्ने ठाउँमा पर्दछ । इलाम जिल्लाको सुदुर उत्तरमा अवस्थित सुन्दर पर्यटकीय स्थल सन्दकपुर क्षेत्रलाई नै यस नदीको उद्गम स्थल मानिन्छ । यस नदीमा अन्य मुख्य तीन नदी जोगमाई नदी, पुवामाई नदी र देउमाई नदी मिसिएपछि यसलाई महामाई नदी भनिन्छ भने दोमुखाबाट झापा जिल्लातिर लागेपछि यसलाई कनकाई नदी भनिन्छ । कनक+माई = कनक माई अपभ्रंश भएर कनकाई भएको हो । कनक भनेको सुन र माई भनेकी आमा भन्ने अर्थ पुरातत्त्वविद् योगी नरहरिनाथले लगाएका छन् । यस नदीको बालुवामा सुनका कण पाइन्छ भन्ने कुरा खानी तथा भूगर्भविद्हरूबाट प्रमाणित भएको छ । यस नदीलाई यस क्षेत्रमा पवित्र नदीको रूपमा पूजा र सम्मान गरिन्छ।
खिलराज रेग्मी
खिलराज रेग्मी नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्। सर्वोच्च अदालतको प्रधानन्यायाधीश बहाल रहेकै बेला यिनलाई संविधानको बाधा अड्काऊ फुकाउँदै प्रधानमन्त्रीको रूपमा नियुक्त गरिएको हो। २०६४ सालमा निर्वाचित संविधान सभाले संविधान बनाउन नसकेपछि अन्योगग्रस्त बनेको नेपालको राजनीतिलाई चिर्दै नयाँ संविधान सभाको निर्वाचन गर्ने जिम्मेवारीका साथ राजनीतिक दलहरूको सहमतिमा यिनी अन्तरिम चुनावी मन्त्रीपरिषद् २०६९को अध्यक्षता गर्दै प्रधानमन्त्री बनाइएका हुन्। रेग्मी २०६८ बैशाख २३ गते नेपालको प्रधानन्यायाधीशको रूपमा नियुक्त भएका थिए। २००६ साल जेठ १८ गते पाल्पा जिल्लामा जन्मेका रेग्मीले २०७१ जेठ १७मा उमेर हदका कारण अवकास पाउनेछन। रेग्मी वि.सं. २०२८ देखि न्यायसेवामा क्रियाशील छन।
२०२८ मा अदालतको अधिकृतबाट सेवा प्रवेश गरेका रेग्मी २०३० चैतमा जिल्ला न्यायाधीश भएका थिए। केही वर्ष सर्वोच्च अदालतको सह-रजिस्ट्रारको अनुभव बटुलेर उनी २०४८ मा पुनरावेदन न्यायाधीशमा नियुक्त भए। पुनरावेदनको मुख्य न्यायाधीश हुँदै २०५९ माघ १५मा रेग्मी सर्वोच्च अदालतमा न्यायाधीश नियुक्त भए। राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासनमा धेरै राजनीतिक बन्दीहरूलाई रिहा गर्ने फैसला गरेर यिनी निकै चर्चित भएका थिए। पटक पटक म्याद थपिएको संविधानसभाको म्याद २०६९ जेठ १४ पछि पुनः थप नहुनेगरी फैसला गरेपछि यिनी पुनः एकपटक चर्चामा आएका थिए।
बाल्यकाल र शिक्षा
वि.सं. २००६ साल जेठ १८ गते मंगलबार पाल्पा जिल्लाको पोखराथोक गाविसको वडा नं ६ धोवादी गाउँमा जन्मेका रेग्मीको बाल्यकाल गाउँ मै बित्यो। बाबु ढुण्डिराज रेग्मीको जेठो छोराको रूपमा जन्मेका खिलराजका दुईजना भाइहरू र ४ बहिनी थिए। स्थानीय नेपाल राष्ट्रिय जनता प्राथमिक विद्यालयमा प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरेका रेग्मी थप अध्ययन गर्न भारतको वनारस गए। वनारसबाट प्रवेसिका परीक्षा पास गरेर उनी पुनः पोखराथोक नै फर्केका थिए। त्यसपछि भारतको उत्तर प्रदेश राज्यबाट सन् १९६६ मा प्रमाणपत्रतह पुरा गरेका थिए। प्रमाणपत्रतह पछिको अध्ययन यिनले नेपालकै त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा स्नातक तथा स्नतकोत्तर तहको अध्ययन गरेका थिए। रेग्मी वि.सं. २०२६ सालको हाराहारीमा स्थानीय विष्णु आवासीय विद्यालयमा करीब दुई वर्ष प्रधानाध्यापक समेत भए। उनले अध्यायपन गराएको उक्त विद्यालय अहिले विष्णु उच्च माध्यमिक विद्यालयका रूपमा सञ्चालित छ।
न्यायसेवामा खिलराज रेग्मी
खिलराज रेग्मीले वि.सं. २०२८ सालमा लोकसेवा आयोग मार्फत न्यायसेवामा राजपत्राङ्कित तृतीय श्रेणीको अधिकृतका रूपमा प्रवेश गरे। त्यसपछि उनी आफ्नो गाउँभन्दा सहरी क्षेत्रतर्फ आकर्षित भए र वि.सं. २०३० सालमा बढुवा हुँदै न्यायाधीश बनेर बागलुङ जिल्ला अदालत गए। न्यायसेवामा आफ्नो प्रवेशलाई थप बलियो पार्न त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाटै स्नातकोत्तर तहको अध्धयन पूरा गरेर पुनरावेदन हुँदै सर्वोच्च अदालतमा आए। केही वर्ष सह-रजिष्ट्रारको अनुभव बटुलेपछि उनी वि.सं. २०४८ सालमा पुनरावेदन अदालतको न्यायाधीश बनेका थिए। पुनरावेदनको मुख्य न्यायाधीश हुँदै गर्दा वि.सं. २०५९ माघ १५ मा सर्वोच्च अदालतमा न्यायधीश नियुक्त भएका थिए। अन्तत उनी वि.सं. २०६८ बैशाख २३ गते नेपालको प्रधानन्यायाधीशका रूपमा नियुक्त भए।
ठूलो वनपरेवा
ठूलो वनपरेवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "कमन वुड पिजन" (Common Wood Pigeon) भनिन्छ ।
सङ्गीत ताल
संगीतमा समयमा आधारित एक निश्चित ढाँचालाई ताल भनिन्छ। शास्त्रीय संगीतमा तालको ठूलो भूमिका हुन्छ। प्राचीन भारतीय संगीतमा मृदंग, घटम् इत्यादिको प्रयोग हुन्छ। आधुनिक हिन्दुस्तानी संगीतमा तबला सर्वाधिक लोकप्रिय छ।
भारतीय शास्त्रीय संगीतमा प्रयोगमा ल्याइएको केहि तालहरू यस प्रकार छन्
तन्त्र वाद्याहरूको एक शैली तालको विशेष चलनमा आधारित छ। मिश्रबानीमा डेढ र २ १/२ अन्तराल लागि गए मिजराबको बोल झप-ताल, आडा चार ताल र झूमराको प्रयोग गरिन्छ।
भारतीय शास्त्रीय सङ्गीत
भारतीय शास्त्रीय संगीत, भारतीय संगीतको अभिन्न अङ्ग हो । शास्त्रीय संगीतलाई नै ‘क्लासिकल म्जूजिक’ पनि भन्छन्। शास्त्रीय गायन ध्वनि-प्रधान हुन्छ, शब्द-प्रधान हैन । यसमा महत्त्व ध्वनिको हुन्छ ( चढाव-उतारको, शब्द र अर्थको हैन)। यसलाई शास्त्रीय संगीत-ध्वनि विषयक साधनामा अभ्यस्त कान नै बुझ्न सक्छन्, अनभ्यस्त कान पनि शब्दहरूको अर्थ बुझ्न मात्र देखि स्वेदेशी गीत या लोकगीतको सुख लिन सक्छन्। यसले अनेक मान्छे स्वाभाविक नै ऊब पनि जान्छन्मा यसको ऊबनेको कारण उन संगीतज्ञको कमजोरी हैन, मान्छेमें जानकारीको कमी छ।
पौवासर्ताप
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार
भारतीय शास्त्रीय सङ्गीत
इतिहास
भारतीय शास्त्रीय संगीतको परम्परा भरत मुनिको नाट्यशास्त्र र त्यस पहिले सामवेदको गायन सम्म जान्छ। भरत मुनिद्वारा रचित भरत नाट्य शास्त्र, भारतीय संगीतको इतिहासको प्रथम लिखित प्रमाण मानिन्छ। यसको रचनाको समयको बारेमा धेरै मतभेदहरू छन्। आजको भारतीय शास्त्रीय संगीतको धेरै पहलुहरूको उल्लेख यस प्राचीन ग्रन्थमा भेटिन्छ। भरत मुनिको नाटयशास्त्र पछि मतङ्ग मुनिको बृहद्देशी, र शारंगदेव रचित संगीत रत्नाकर, ऐतिहासिक दृष्टिले सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ मानिन्छ। बारहऔं सताब्दीको पूर्वार्द्धमा लिखे सात अध्यायों वाला यस ग्रन्थमा संगीत तथा नृत्यको विस्तार देखि वर्णन छ।
संगीत रत्नाकरमा धेरै तालहरूको उल्लेख छ तथा यस ग्रन्थले थाहा हुन्छ कि प्राचीन भारतीय पारंपरिक संगीतमा बदलाव आने शुरू हो चुके थिए तथा संगीत पहिले देखि उदार होने लाग्यो थियो तर मूल तत्व एक नै रहे। ११औं र १२औं शताब्दीमा मुस्लिम सभ्यताको प्रसारले उत्तर भारतीय संगीतको दिशाको नया आयोम दिए। राजदरबार संगीतको प्रमुख संरक्षक बने र जहां अनेक शासकहरूले प्राचीन भारतीय संगीतको समृद्ध परम्पराको प्रोत्साहन दिए वहीं आफ्नो आवश्यकता र रुचिको अनुसार उनले यसमा अनेक परिवर्तन पनि गरे। त्यहि समयमा केही नयाँ शैलियाँ पनि प्रचलनमा आईं जस्तै खयाल, गजल आदि र भारतीय संगीतको धेरै नयाँ वाद्यों भन्दा पनि परिचय भयो जस्तै सरोद, सितार इत्यादि।
भारतीय संगीतको आधुनिक मनीषी स्थापित गरेर चुके हो कि वैदिक काल देखि आरम्भ भयो भारतीय वाद्योंको यात्रा क्रमश: एक पछि दोस्रो विशेषताले यिनी यंत्रहरूलाई सँवारती गयी। एक-तंत्री वीणा नै त्रितंत्री बनी र सारिका युक्त भएर मध्य-कालको पूर्व किन्नरी वीणाको नामले प्रसिद्ध भयो। मध्यकालमा यो यन्त्र जंत्र कहलाने लाग्यो जुन बङ्गालको कालिगढहरू द्वारा आज पनि यस नामले पुकारा जान्छ। भारतमा पहुँचे मुस्लिम संगीतकार तीन तार वाला वीणाको सह (तीन) + तार = सहतार या सितार भन्न लगे। त्यहि प्रकार सप्त तंत्री अथवा चित्रा-वीणा, सरोद कहलाने लगी। उत्तर भारतमा मुगल राज्य ज्यादा फैलएको थियो जस कारण उत्तर भारतीय संगीतमा मुसलिम संस्कृति तथा इस्लामको प्रभाव ज्यादा महसूस गरियो। जबकि दक्षिण भारतमा प्रचलित संगीत कुनै प्रकारको मुस्लिम प्रभावले अछूता रहयो।
त्यस पछि सूफी आंदोलनले पनि भारतीय संगीतमा आफ्नो प्रभाव जमाया। अगाडि गएर देशको विभिन्न भागहरूमा धेरै नयाँ पद्धतिहरू तथा घरानहरूको जन्म भयो। ब्रिटिश शासनकालको समयमा धेरै नयाँ वाद्य प्रचलनमा आए पाश्चात्य संगीत भन्दा पनि भारतीय संगीतको परिचय भयो। साधारण जनतामा लोकप्रिय आजको वाद्य हारमोनियम, त्यसै समय प्रचलनमा आयो। यस तरिका भारतीय संगीतको उत्थान तथा उनमा परिवर्तन लानेमा हरेक युगको आफ्नो महत्त्वपूर्ण योगदान रहयो।
हिन्दुस्तानी संगीत
यो शास्त्रीय संगीत, उत्तर भारतमा प्रचलित भयो।
कर्नाटक संगीत
राग हंसध्वनि फोप्प्य वोन्क्तय डोन्केय डिच्क्
अर्जुन नरसिंह राणा
अर्जुन नरसिंह राणा नेपाली सेनाका प्रधान सेनापति थिए। उनको कार्यकाल सन् १९८३ देखि सन् १९८७ सम्म रह्यो।
द सेभेन डाइल्स मिस्ट्री
द सेभेन डाइल्स मिस्ट्री अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
दादरा
दादराको शैली ठुमरीसँग मिल-जुल गर्छ । यसलाई मुख्य रूपले कहरवा र दीपचंदीमा गाइन्छ र यसको गति ठुमरी भन्दा छिटो हुन्छ। यसलाई पूरब अंगको ठुमरीको हल्का संस्करण पनि भनिन्छ। यसमा प्रमुख भाव शृंगारको हुन्छ तर यसमा ठुमरीको मुकाबलाहरू अधिक उन्मुक्तता हुन्छ।
सत्चित शमशेर जङ्गबहादुर राणा
सत्चित शम्शेर जबरा नेपाली सेनाका प्रधान सेनापति थिए। उनको कार्यकाल २०४४ जेठ १-२०४८ जेठ १ ( सन् १९८७ देखि सन् १९९१ )सम्म रह्यो।
सन् १९९० मा चीनले नेपाललाई हवाई प्रतिरक्षा (एअर डिफेन्स) हतियारहरू सरल मूल्यमा बेचेको थियो । त्यो समयमा नेपालको सार्वभौमसत्तालाई मिचेर भारतीय लडाकु हवाईजहाजहरू नेपालमाथि जबर्जस्ती उड्थे । कुनै पनि माध्यमबाट भएको नेपालको अनुरोधलाई भारतले बेवास्ता गरिरहेकाले राजा वीरेन्द्रको चासोमा र प्रधान सेनापति सत्चित शम्सेर राणाको योजना मुताबिक नेपाल सरकारले उक्त ‘एन्टि एअर क्राफ्ट वेपन’ किनेको हो।
सन् १९५० को सन्धिको धारा उल्लंघन भयो भनेर भारतले सो हतियार किनेको विरोधमा नेपाललाई त्यसपछिका दिनहरूमा भारतीय फाइटर विमानले नेपाली सार्वभौमसत्ता मिचेको थाहा छैन । त्यसपछिका दिनहरूमा समेत नेपाल सरकारले चीनबाट नगन्य रूपबाट सानातिना हतियार खरिद गरेको देखिन्छ । भारत र पश्चिमासँग किनिएका हतियारका दाँजोमा चीनसँग एकदम थोरै हो ।
किरण शमशेर राणा
किरण सम्शेर ज.ब.रा. (१९१६-१९८३) नेपालका पूर्व प्रधान सेनापति हुन्। यिनले २००७ देखि २०१२ सम्म प्रधान सेनापतिको रूपमा काम गरेका थिए। यिनी टङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।
यिनी १९७४ देखि १९७८ सम्म संयुक्त अधिराज्यका लागि नेपाली राजदुत भएर पनि सेवा गरेका थिए ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
काहुले
काहुले खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार काहुलेको ३६२ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १,६९४ रहेको छ।
पुवामाई नदी
पुवामाई नदी (पूवा खोला) इलाम जिल्लाको चार प्रमुख नदी मध्ये एक हो। यस नदीलाई यस क्षेत्रमा पवित्र नदीको रूपमा पूजा र सम्मान गरिन्छ । इलाम जिल्लाको प्रसिद्ध ताल माईपोखरीको उत्तर पश्चिमबाट यो नदी बगेको छ । यसलाई पुष्पमाई पनि भनिन्छ । इलाम जिल्लाको सदरमुकाम देखि उत्तर पश्चिम हुँदै दक्षिणतिर बग्ने यस नदीले धेरै धान खेतलाई सिचाइ गरेको छ । राजदुवालीको पुलभन्दा केही दक्षिणतिर यो नदी माई नदीमा समाहित भएपछि यसको अस्तित्व समाप्त हुन्छ । लुतो निस्किएका मानिसले पुवामाईमा स्नान गर्यो भने उसको लुतो निको हुन्छ भन्ने जनविश्वास छ ।
युनिभर्सल कलेज
युनिभर्सल कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
द न्यु समिट कलेज
न्यु समिट कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । न्यु समिट कलेज पुरानो बानेश्वरमा अवस्थित छ | यसको स्थापना बि.स. २०५५ साल मा भएको हो | न्यु समिट कलेजले हाल उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषदको सम्बन्धनमा +२ तर्फ विज्ञान र ब्यबस्थापन तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धनमा स्नातक तर्फ बि.बि.एस र बीएस्सी सी.एस.आइ.टि (कम्प्युटर विज्ञान तथा सूचना प्रविधि) अध्यापन गराई राखेको छ |
द मर्डर अयाट द भिकारेज
द मर्डर अयाट द भिकारेज अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
अहमदाबाद
अहमदाबाद वा अमदाभादको नामले पनि चिनिन्छ (गुजराती उच्चारण: ) गुजरात प्रदेशको सबैभन्दा ठूलो सहर हो । समस्त भारतमा यो नगर सातौ स्थानमा छ। ६३ लाखको जनसङ्ख्या भएको यो सहर, साबरमती नदीको किनारमा अवस्थित छ। पहिला गुजरातको राजधानी पनि यहिँ रहेको थियो, त्यस पछि राजधानी गान्धीनगरमा सारियो। अहमदाबादलाई कर्णावतीको नामबाट पनि जानिन्छ। यस सहरको आधारशिला सन १४११ मा हालिएको थियो। सहरको नाम सुलतान अहमद शाहको नाममा राखिएको छ।
इतिहास
ऐतिहासिक रूपमा, भारतीय स्वतन्त्रता सङ्घर्षको समयमा अहमदाबाद प्रमुख शिविर आधार रहेकोछ। यसै सहरमा महात्मा गान्धीले साबरमती आश्रम पनि स्थापना गरे र स्‍वतन्त्रता सङ्घर्षमा जोडिएको थुप्रै आन्‍दोलनको शुरुवात पनि यहीबाट भएको थियो। अहमदाबाद बुनाईको लागि पनि धेरै प्रसिद्ध छ। यसको साथै यो सहर व्यापार र वाणिज्य केन्द्रको रूपमा धेरै नै विकसित भैरहेको छ। अङ्ग्रेजी शासनको अबधिमा,यो ठाउलाई फौजी रूपमा प्रयोग गरीन्थो। अहमदाबाद यस प्रदेशको सबैभन्दा प्रमुख सहर हो।
भूगोल
पश्चिम भारतमा बसेको यो सहर, समुद्रबाट १७४ फुटको ऊंचाईमा स्थित छ है। सहरमा दुईबटा तालहरू छन - कंकरिया र वस्त्रापुर तालाब. साबरमती नदी गर्मीको मौसममा सूक्ने कारण, नदीको ठाउमा सफा माटो रहन्छ। वर्षाको महिनाहरू बाहेक पूरै साल गर्मीको माहौल रहन्छ। सबभन्दा उच्च तापमान ४७ डिग्री सम्म पुग्दछ र कम से कम ५ डिग्री जाडोको समय।
प्रशासन
अहमदाबाद "नगरपालिका निगम" यस सहरलाई देख रेखको काम सम्भाल्दछ र केही भाग औडाले सम्भाल्दछ।
काँकरिया ताल
यो तालको निर्माण कुतुब-उद्-दीनले १४५१ ईसवीमा गराएका थिए। आजको समयमा अहमदाबादका निवासीहरूको बीच यो ठाउ सबैभन्दा धेरै प्रसिद्ध छ। यो तालको चारैतिर धेरै नै राम्रा बगैचा छ। तालको बिचमा धेरै नै सुन्दर सुंदर द्वीप महल छ। जहाँ मुगल कालको समय नूरजहां र जहांगीर प्रायजसो घुम्न आउने गर्दथे।
हाथीसिंह जैन मन्दिर
सजावटको साथ जटिल कला धातु वा काठमा कुदने कला यो मन्दिरको प्रमुख विशेषता हो। यो मन्दिरको निर्माण सफा संगमरमरमा गरीएको छ। हाथीसिंह जैन मन्दिर अहमदाबादको प्रमुख जैन मन्दिरहरूमा एक हो। यो मन्दिरको निर्माण १९ औ शताब्दीमा रिचजन मर्चेंटले गरेका थिए। यो मन्दिर उनले जैनहरूको १५ औ गुरू धर्मनाथलाई समर्पित गरेका थिए।
गान्धी आश्रम
यस आश्रमको स्थापना महात्मा गान्धीले १९१५ ईसवीमा गरेका थिए। यहींबाट गान्धीले दांडी यात्राको शुरूआत गरेका थिए। यसका साथै यहाँ प्रमुख भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनहरूको जग पनि राखिएको थियो।
केलिको सङ्ग्रहालय
यस सङ्ग्रहालयमा पुराना र आधुनिक ढंगका बुनाईका कारीगरी प्रदर्शित गरिएका छन्। यसका साथै यहाँ केही पुराना बुनाई मिसिन पनि राखीएका छन्। यस सङ्ग्रहालयमा सङ्ग्रहित सामान १७ औँ शताब्दी भन्दा पनि पहिलेका छन्। यसको अतिरिक्त यहाँ बुनाई सम्बन्धित एक पुस्तकालय पनि मौजूद छ।
आवागमन
यहाँ जानको लागि सबै भन्दा उत्तम समय अक्टोबर देखि फरबरी सम्मको छ। यसको साथै नौ दिन सम्म चल्ने नवरात्रि उत्सव (अक्टोबर-नोभेम्बर)मा पनि जान सकिन्छ।
यहाँ सरदार वल्लभभाई पटेल एयरपोर्ट छ। यो प्रमुख भारतीय शहरहरूको साथै विदेशहरू जस्तै:- कोलंबो, मशकट, लन्डन र न्यूयार्कलाई पनि जोड्छ। अहमदाबाद स्टेशन देशको लगभग सबै प्रमुख स्‍टेशहरू सँग सीधा जोडिएको छ। अहमदाबादको दूरी मुम्‍बईबाट लगभग ५४५ किलोमीटर तथा दिल्‍लीबाट ८७३ किलोमीटर छ। यहाँ मुम्‍बईबाट बसद्वारा पनि जान सकिन्छ।
पर्यटन स्थल
अहमदाबादमा भ्रमण गर्न लायक धेरै स्थलहरू छन्। यिनीहरूमा केही आधुनिक छन् तथा केही पौराणिक पनि छन्।
हिमाली मलेवा
हिमाली मलेवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "स्नो पिजन" (Snow Pigeon) भनिन्छ ।
रङ्गनाथ शर्मा
रङ्गनाथ शर्मा नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी टंङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।
पिपलटारी
पिपलटारी नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, पर्वत जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
वेष्णवी महन्त
वैष्णवी महन्त एक भारतीय अभिनेत्री हुन् । उनीले लोकप्रिय टिभी सीरिअल शक्तिमानमा गीता विश्वासको भूमिकाको लागि धेरै जानिने गर्छ । उनले मिले जब हम तुम नामक टेली चलचित्रमा पनि अभिनय गरिन् । उनले बलिउड चलचित्र बम्बाई का बाबुमा अभिनय गरेकी थिइन् ।
जीवनी
उनको जन्म मुम्बई, भारतमा एक हिन्दु परिवारमा भएको थियो तर उनकी आमा क्रिस्चियन थिइन् । उनको परिवार त्यस पश्चात हैदरावादमा सर्यो जहाँ उनले एक बैज्ञानिक बन्ने निर्णय गरिन् । उनलाई सुरुवातमा भिरना नामक चलचित्रमा अभिनय गर्ने मौका मिल्यो ।
असम विश्वविद्यालय
असम विश्वविद्यालय भारतको राज्य आसामको सिलचरमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
देउमाई नदी
देउमाई नदी इलाम जिल्लाको चार प्रमुख नदीमध्ये एक हो। यस नदीलाई यस क्षेत्रमा पवित्र नदीको रूपमा पूजा र सम्मान गरिन्छ। इलामको पवित्र तीर्थस्थल गजुरमुखी यसै नदीको तीरमा अवस्थित छ। इलाम जिल्लाको पश्चिम उत्तरी क्षेत्र पाटे नागीलाई यसको उद्गम स्थल मानिन्छ । दक्षिणबाट पश्चिम हुँदै पूर्व बगेपछि यो नदी माईमा समाहित हुन्छ र यसको निजी नाम समाप्त हुन्छ ।
द बिग फोर (उपन्यास)
द बिग फोर अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
बाँगी
बाँगी अर्घाखाँची जिल्लाको उत्तरी भेगमा पर्ने एउटा गाविस हो।
गम्भीर सिंह रायमाझी
गम्भीर सिंह रायमाझी नेपाली सेनाका कमाण्डिङ्ग कर्णेल थिए । तेस्रो नेपाल-तिब्बत युद्ध लडेका उनले भारत सिपाही विद्रोहको समयमा बहादुर को व्यक्तिगत पदवी पाएका थिए ।
बाह्य कडीहरू
गम्भीरसिंहको कहानी लेखक:सुबोध राणा
नागेश्वर झा
नागेश्वर झा नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी टंङ्क प्रसाद आचार्य को मन्त्रीमण्डलमा पहिलो पटक मन्त्री भएका थिए।
बनौ
परिचय
बनौ जलजला गाउपालिका अन्तर्गत वडा नं ९ मा पर्छ । यहाँ १ वटा हाइस्कुल(१०+२ निर्माणाधिन), २ वटा प्रा.वि र १ वटा बोर्डिङ स्कुल(५ कक्षा सम्म) गरी जम्मा ४ वटा स्कुल रहेको छ। यहाँ बिजुली, मोटर बाटो, खानेपानी, शिक्षा, स्वास्थ्यचौकि, होटेल, मोबाइल सिग्नल, केबल टिभी तथा पर्यटनको राम्रै सुविधा रहेको छ । यहाँ का बासिन्दाहरु प्राय कृषि मा निर्भर छन भने कतिपय विदेशमा नोकरी, शिक्षक छन् तथा अन्य पेशा तथा व्यवसायको कारण गाँउ भन्दा बाहिर कार्यरत छन् । यो गाउलाई खुल्ला दिसामुक्त तथा धुवारहित गा.वि.स. घोषणा गरिएको छ साथै जिल्ला कै पहिलो साक्षर गा.वि.स. को रूपमा प्रसिद्ध मानिन्छ । यहाँ पर्यटन को राम्रो सम्भावना भएता पनि उपयुक्त प्रचार-प्रसारको कमिमा ,त्यो भैराखेको छैन । यो गाउमा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरु पनि दिनानुदिन बढ्दै छन । हिन्दु,बुद्ध तथा इसाइ धर्मावलम्बीहरु बसोबास गर्दछन। यो पुर्ण मगर गाउँ हो। आलु,मकै,कोदो तथा भुइस्याउ, किवी यहाको मुख्य बालिमा पर्दछ ।
यो गाँउको हावा पानी मध्यम खालको छ- न त धेरै जाडो न त धेरै गर्मी । यो वरिपरिबाट पहाड तथा अन्य गाँउहरूले ढाकेको ठाँउ हो । कुश्मा बजार, बाग्लुगङ बजार र बेनी बजार एकैचोटि देख्न सकिने यो गाँउको रमाइलो विशेषता हो । अगाडि पट्टी गमक्क परेर धौलागिरी हिमाल मुस्कुराइरहेको मजैले देख्न सकिन्छ । केही झरना हरुपनि यस गाँउको भित्री भागतिर भेटिन्छन् जुन १२ महिनानै खस्ने गर्दछन् । फैलिएर रहेको हुनाले गाँउ अलिक ठूलो छ । गाँउ घुम्ने हो भने १ दिन पुरै लाग्दछ ।
हिलेदेवी
हिलेदेवी रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
प्राङबुङ
प्राङबुङ नेपालको मेची अञ्चलको पाँचथर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार
कहरवा
कहरवा हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गितको एक ताल हो। यसमा आठ मात्राहरू हुन्छन्, जसलाई ४-४ मात्राहरूलाई दुई विभागहरूमा विभाजन गरिएको हुन्छ । पहिलो मात्रामा ताली बढी र पाँचौंमा खाली हुन्छ ।
भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान गुवाहाटी
भारतीय प्राविधिक संस्थान गुवाहाटी भारतको राज्य आसामको गौहाटीमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
महिला शिक्षा
महिला शिक्षा(Female education) भनेको पिछडिएका महिलाहरूको स्तर माथि उठाउन र महिलाहरूको हितका लागि ल्याएको योजनामुलक शिक्षा हो। महिलाहरू चुलोचौकोमा मात्र सीमित नभएर शिक्षित वातावारणमा माहिलाहरूलाई जागरूप बनाउन यो योजना ल्याएको हो। विश्वका सबैजसो राष्ट्रहरूले महिला शिक्षालाई विशेष जोड दिएका हुन्छन्। नारी शिक्षित भएका मुलुकहरूको चेतनास्तर माथि उठ्नका साथै ती मुलुकहरु सम्पन्न र धनाढ्य भएको छन्। नारक्क्को अपराम्पार मह्त्व रहेको छ। नारीले जिवनमा छोरि,दिदी,बहिनी,बुहारी,आमा बनेर परिवार चलाएकी छिन,सृष्टि बचाएकी छिन र ससांर चलाएकीछिन। नारीलाई उचित  शिक्षा  भएमा एउटा पररिवार समाज र रास नै सिक्षत हनछ ।
द सिट्टाफोर्ड मिस्ट्री
द सिट्टाफोर्ड मिस्ट्री अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
चिरन-मिलन विश्व क्याम्पस
चिरन-मिलन विश्व क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो। यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
सूर्यबहादुर भारद्वाज
सूर्यबहादुर भारद्वाज नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी टंङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।
लेकाली मलेवा
लेकाली मलेवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "हिल पिजन" (Hill Pigeon) भनिन्छ ।
लिंडा हेमिल्टन
लिंडा कैरोल हेमिल्टन (Linda Carroll Hamilton) एक अमरिकी चलचित्र अभिनेत्री हुन् जो टर्मिनेटर चलचित्रहरूमा आफ्नु भूमिका सेराह कनरलाई निभाउनको लागि चर्चित छिन् । उनले टेलिभिजन कार्यक्रम ब्युटी एंड द बिस्टको लागि गोल्डेन ग्लोब सम्मान जितिन् । उनले २००० सालमा स्याटेलाइट अवार्ड जितेकी थिइन् ।
जीवनी
उनको जन्म सेप्टेम्बर २६, १९५६मा सेलिसबरी, मेरिलयान्ड, अमरिकामा भएको थियो। १९८२ उनको विवाह ब्रुस अब्बोटसँग भयो जसबाट उनको एक छोरा छन् र १९८९मा उनको रुस अब्बोटसँग छोड पत्र भएको थियो । १९९७ उनको विवाह जेम्स केमरूनसँग भयो जसबाट उनको एक छोरी छिन् र १९९९मा उनको जेम्स केमरूनसँग छोड पत्र भएको थियो ।
बाजुङ
बाजुङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, पर्वत जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
सती प्रथा
फौजौ
उत्पत्ति तथा प्रयोग
सती शब्द मुख्यत हिन्दु देवी सतीबाट आएको हो, जसले आफ्ना पिता दक्ष प्रजापतिले पति शिवको अपमान गरेका कारण आगोमा फालहालेर आत्मदाह गरेकी थिइन्। सती शब्द नितान्त संस्कृत शब्द हो, यसको शाब्दिक अर्थ "असल पत्नी" हुन्छ।
इतिहास
राजा महाराजाहरूको मृत्युपछि मृतककी रानीहरुलाई श्रीमान्को शव (लाश) सँगै अथवा अर्को चितामा सुताइन्थ्यो। यसमा राजनीतिक कारणले कुन रानीलाई सती पठाउने कुन रानीलाई नपठाउने भन्ने बारेमा पनि दाउपेच चल्ने गरेको इतिहास पाइन्छ। सती जानु अर्थात् मृतक श्रीमानसंग जीवितै चितामा जल्नुलाई सतीधर्म मानिन्थ्यो। भारतवर्षका गंगा, यमुना, जमुना लगायतका ठूला नदी किनारमा रहेका घाटहरूमा र नेपालका वाग्मती, कोशी, नारायणी, गण्डकी, कर्णाली, महाकाली लगायतका नदी किनारमा सती जाने गरिन्थ्यो।
उन्मुलन
भारत र नेपाल मा प्रचलित यो प्रथा लाई भारतमा या ले सन १८६१ मा कानुन द्वारा बन्देज गरेकि थिइन् | वि.सं. १९१० मा जङ्गबहादुर राणा ले नेपालमै पहिलो पटक मुलुकी ऐन जारी गरी यसमा केही हदसम्म कमी ल्याउन सघाएका थिए। तर उनको मृत्यु हुँदा उनका केही रानीलाई सती पठाइयो भन्ने ऐतिहासिक तथ्यहरू भेटिन्छन्। जङ्गबहादुर राणाले १६ वर्षभन्दा मुनीका बिधवा महिला र ९ वर्षभन्दा साना उमेरका सन्तान भएकी महिलालाई सती जानमा रोक लगाएका थिए।
यद्यपि सती प्रथा अन्त्यको घोषणा २५ असार १९७७ सालमा चन्द्र शमशेरले गरेका थिए। यस प्रथालाई पूर्ण रूपमा बन्देज गराएकाले उनलाई नै सतीप्रथा अन्त्यका लागि नायक मान्न सकिन्छ।
अमृतसर
अमृतसर (पञ्जाबी:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) भारतको पञ्जाब प्रान्तको एक सहर हो। अमृतसर पञ्जाबको सबभन्दा महत्त्वपूर्ण र पवित्र सहर मानिन्छ। पवित्र यस कारण मानिन्छ किनकी सिखहरूको सबभन्दा ठुलो गुरूद्वारा स्वर्ण मन्दिर अमृतसरमा नै छ। ताजमहल पछि सबभन्दा ज्यादा पर्यटक अमृतसरको स्वर्ण मन्दिरलाई नै हेर्न आउदछन। स्वर्ण मन्दिर अमृतसरको मुटु मानिन्छ। यो गुरू रामदासको डेरा हुने गर्दथ्यो। अमृतसरको इतिहास गौरवमयी छ। यो आफ्नो संस्कृति र लडाइहरूको लागि धेरै प्रसिद्ध रहेको छ। अमृतसर अनेक त्रासदि र दर्दनाक घटनाहरूको साक्षी रहेको छ। भारतीय स्वतन्त्रता संग्रामको सबभन्दा ठुलो नरसंहार अमृतसरको जलियांवाला बागमा नै भएको थियो। यस पछि भारत पाकिस्तानको बीच जुन बिभाजन भयो त्यस समय पनि अमृतसरमा ठुलो हत्याकाण्ड भयो। यो मात्र होईन अफगान र मुगल शासकहरूने यस माथि अनेक आक्रमण गरे र यसलाई बर्बाद गरे। यसको बावजूद सिखहरूले आफ्नो दृढ संकल्प र मजबूत इच्छाशक्तिबाट दोश्रो पटक यसलाई बसाए। हालांकि अमृतसरमा समयको साथ धेरै बदलाव आएको छ तर आज पनि अमृसतरको गरिमा कायम छ।
इतिहास
अमृतसर लगभग साढे चार सौ वर्ष देखी अस्तित्वमा छ। सबभन्दा पहिले गुरू रामदासले १५७७ मा ५०० बीघामा गुरूद्वाराको आधार शिला राखेका थिए। यो गुरूद्वारा एक सरोवरको बीचमा बनेको छ। यहाँ बनेको तंदूर बडा लजीज हुदछ। यहाँ सुन्दर कृपाण, आम पापड, आपको आचार र सिखहरूको दस गुरूहरूको आकर्षक तस्वीर पाईन्छ।
अमृतसरमा पहिले जैसा आकर्षण छैन। अमृतसरको साथ त्यसको गौरवमयी इतिहासको अलावा केही पनि छैन। अमृतसरमा स्वर्ण मन्दिरको अलावा हेर्न लायक केही छ त्यो हो अमृतसरको पुरानो सहर। यसको चारै तर्फ पर्खाल बनेको छ। यसमा बारह प्रवेशद्वार छ। यो बारहद्वार अमृतसरको कहानी बयान गर्दछ। अमृतसर दर्शनको लागि सबभन्दा राम्रो साधन साईकिल रिक्शा र ऑटो हो। यसै प्रचालनलाई अगाडि बढने र विरासतलाई सँभालने उद्देशबाट पञ्जाब पर्यटन विभागले फाजिल्का को एक गैर सरकारी संस्था ग्रेजुएट वेलफेयर एसोसिएशन फाजिल्कासँग मिलेर, फाजिल्का देखी शुरू भएको इकोफ्रेंडली रिक्शाले नया रूप, "ईको- कैब" लाई अमृतसरमा पनि शुरू गरेको छ | अब अमृतसरमा रिक्शाको यात्रा गर्दा न केवल पर्यटकहरूको जानकारीको लागि ईको- कैबमा सहरको पर्यटन नक्सा हुन्छ, बरु पिउनको लागि पानीको बोतल, पढनको लागि अखबार र सुन्नको लागि एफ्फ एम्म रेडियो जस्तो सुविधाहरू पनि छ |
अमृतसरको स्वर्ण मन्दिर
स्वर्ण मन्दिर अमृतसरको सबभन्दा ठुलो आकर्षण हो। यसको पूरा नाम हरमन्दिर साहब हो तर यो स्वर्ण मन्दिरको नामबाट प्रसिद्ध छ। पुरै अमृतसर सहर स्वर्ण मन्दिरको चारै तर्फ बसेको छ। स्वर्ण मन्दिरमा प्रतिदिन हजारों पर्यटक आउद छन। अमृतसरको नाम वास्वतमा त्यस तालको नाममा राखिएको छ जसको निर्माण गुरू रामदासले आफ्नो हातले गराएका थिए।
सिख भगवानमा विश्वास गर्दैनन। उसको लागि गुरू नै सबै कुरा हो। स्वर्ण मन्दिरमा प्रवेश गर्न भन्दा पहिले उ मन्दिरको सामने सर झुकाउद छन, फेरी खुट्टा धुए पछि सीढिहरूबाट मुख्य मन्दिरसम्म जान्छन। सीढिहरूको साथ-साथ स्वर्ण मन्दिरसंग जोडिएको सबै घटनाहरू र यसको पूरा इतिहास लेखिएको छ। स्वर्ण मन्दिर धेरै नै आकर्षक छ। यसमा रोशनीको सुन्दर व्यवस्था गरिएको छ। सिखहरूको लागि स्वर्ण मन्दिर धेरै नै महत्त्वपुर्ण छ। सिखहरूको अलावा पनि धेरै श्रद्धालु यहाँ आउद छन। उनीहरूको स्वर्ण मन्दिर र सिख धर्ममा अटुट आस्था छ।
हरमन्दिर साहब परिसरमा दुई ठुलो र केही सानो-सानो तीर्थस्थल छ। यो सबै तीर्थस्थल जलाशयको चारै तर्फ फैलिएको छ। यस जलाशयलाई अमृतसर र अमृत तालको नामबाट जानिन्छ। पूरा स्वर्ण मन्दिर सफा पत्थरहरूबाट बनेको छ र यसको भित्ताहरूमा सुनको पत्तिहरूबाट नक्काशी गरिएको छ। हरमन्दिर साहबमा पुरै दिन गुरू बाणीको स्वर लहरियां गुञिरहन्छ। मन्दिर परिसरमा पत्थरको स्मारक टासिएको छ। यो पत्थर बहादुर सिख सैनिकहरूको श्रद्धाजंलि दिनको लागि टासिएको हो।
जलियांवाला बाग
१३ अप्रैल १९१९ मा यस बागमा एक सभाको आयोजन गरिएको थियो। यो सभा ब्रिटिश सरकारको विरूद्ध थियो। यस सभालाई बीचमा नै रोक्नको लागि जनरल डायरले बागको एकमात्र बाटोलाई आफ्नो सैनिकहरूको साथ घेरेर भीडमा अंधाधुंध गोली बारी शुरू गरे। यस गोलीबारीमा बच्चा, बुढा र महिलाहरू समेत लगभग ३०० मानिसहरूको ज्यान गयो र १००० भन्दा धेरै घायल भए। यो घटनालाई इतिहासको सबभन्दा दर्दनाक घटनाहरू मध्ये एक मानिन्छ।
जलियां वाला बाग हत्याकांड यति भयंकर थियो कि त्यस बागमा स्थित कुआं शवहरूबाट पुरै भरिएको थियो। अहिले यसलाई एक सुन्दर पार्कमा परिजर्तन गरिएको छ र यसमा एक संग्राहलयको निर्माण पनि गरेको छ। यसको रेखदेख देखभाल र सुरक्षाको जिम्मेदारी जलियांवाला बाग ट्रस्टको हो। यहाँ सुन्दर रुखहरू लगाईएको छ र बगैचा बनाईएको छ। यसमा दुई स्मारक पनि बनाईएको छ। जसमा एक स्मारक रुदै गरेको मूर्तिको हो र दोश्रो स्मारक अमर ज्योति हो। बागमा घुम्ने समय गर्मि महिनामा बिहान ९ बजे देखी साझ ६ बजे सम्म र जाडो महिनामा बिहान १० बजे देखी साझ ५ सम्म राखिएको छ।
गुरूद्वाराहरू
अमृतसरको दक्षिण दिशामा संतोखसर साहब र बिबेसर साहब गुरूद्वारा छ। यस मध्ये संतोखसर गुरूद्वारा स्वर्ण मन्दिर भन्दा ठुलो छ। महाराजा रणजीत सिंहले रामबाग पार्कमा एक समर पैलेस बनाएका थिए। यसको राम्रो देखरेख गरियो जसबाट यो आज पनि सही स्थितिमा छ। यस महलको बाहिरी भित्ताहरूमा रातो पत्थर लगाईएको छ। यस महललाई अहिले महाराजा रणजीत सिंह संग्राहलयमा परिवर्तन गरिएको छ। यस संग्राहलयमा अनेक चित्र र फर्नीचरलाई प्रदर्शित गरिएको छ। यो एक पार्कको बीचमा बनेको छ। यस पार्कलाई धेरै सुन्दर बनाईएको छ। यस पार्कलाई लाहौरको शालीमार बाग जस्तो बनाईएको छ। संग्राहलयमा घुम्ने समय बिहान १० बजे देखी साझ ५ बजे सम्म राखिएको छ। यो सोमवारको बन्द रहन्छ।
हाथी गेट मन्दिर
प्राचीन हिन्दू मन्दिर हाथी गेट क्षेत्रमा स्थित छ। यहाँ दुर्गीयाना मन्दिर छ। यस मन्दिरलाई हरमन्दिरको सरह बनाईएको छ। यस मन्दिरको जलाशयको मध्यमा सुनको परत चढेको गर्भ गृह बनेको छ। दुर्गीयाना मन्दिरको एकदमै पछाडी हनुमान मन्दिर छ। दन्ते कथाहरूको अनुसार यही त्हयो स्थान हो जहां हनुमान अश्वमेध यज्ञको घोडालाई लव-कुशबाट फिर्ता लिन आएका थिए र ति दुबैले हनुमानलाई परास्त गरेका थिए।
खरउद्दीन मस्जिद
यो मस्जिद गांधी गेटको नजदीक हल बजारमा स्थित छ। नमाजको समय यहाँ धेरै भीड हुन्छ। यस समय यसको पूरा प्रागंण नमाजिहरूबाट भरिएको छ। उचित रेखदेखको कारण भारी भीडको बावजूद यसको सुन्दरतामा कुनै कमी आएको छ। यो मस्जिद इस्लामी भवन निर्माण कलाको जिउदो जाग्दो तस्वीर पेश गर्दछ मुख्य रूपबाट यसको भित्ताहरूमा लेखिएको आयतहरू। यो कुरा ध्यान दिन योग्य छ कि जलियांवाला बाग सभाको मुख्य वक्ता डा सैफउद्दीन किचलू र डा सत्यपाल यसै मस्जिदबाट नै सभालाई संबोधित गरिरहेका थिए।
यो हिन्दुहरूको धार्मिक स्थल हो, जसको गुम्बदमा सुन तथा चाँदीको आवरण छ।
वर्ष १९१९मा तत्कालीन ब्रिटिश सरकारले यसै स्थानमा करीब २००० भारतीयहरूको नरसंहार गरेका थिए। आज यहाँ त्यस दुःखद घटनाको सम्झना दिलाउने स्मारक खडा छ।
यो गुरू हरगोविंदसिंहको नौ वर्षीय छोराको शहादत स्थल हो।
अमृतसरबाट करीब २२ किलोमीटर टाडा यस स्थानमा एक ताल छ। यसो मान्यता छ कि यसको पानीमा बीमारीहरूलाई निको पार्ने ताकत छ।
यो भगवान रामको छोरा लव तथा कुशको जन्म स्थल मानिन्छ।
बाघा सिमाना
बाघा सिमानामा हरेक साझ भारतको सीमा सुरक्षा बल र पाकिस्तान रेंजर्सको सैनिक टुकडि भेला हुन्छन। विशेष मौकाहरूमा मुख्य रूपबाट १४ अगस्तको दिन जब पाकिस्तानको स्वतन्त्रता दिवस समाप्त हुदछ र भारतको स्वतन्त्रता दिवसको बिहान हुदछ त्यस साझ त्यहा शान्तिको लागि रात्रि जागरण गरिन्छ। त्यस रात त्यहा मानिसहरूलाई एक-दोश्रोसंग मिल्ने अनुमति पनि दिईन्छ। यसको अलावा त्यहा पुरै वर्ष काडे तार, सुरक्षाकर्मी र मुख्य द्वारको अलावा केही देखिदैन।
खानपान:
अमृतसरको व्यंजन पूरे विश्वमा प्रसिद्ध छ। यहाँ बनेको चिकन, मकैको रोटी, सरसिउको साग र लस्सी धेरै प्रसिद्ध छ। अमृतसर पञ्जाबमा अस्थित छ। खाने-पीउनेको शौकीन मानिसहरूको लागि पञ्जाब स्वर्ग मानिन्छ।
दरबार साहिबको दर्शन गरे पछि धेरै जसो श्रद्धालु भीजे भठुर, रसीली जलेबी र अन्य व्यंजनहरूको आनंद लिनको लागि भरावनको ढाबेमा जान्छन। यहांको स्पेशल थाली पनि धेरै प्रसिद्ध छ। यसको अलावा लारेंस रोडको टिक्की, आलू-पूरी र आलू परांठे धेरै प्रसिद्ध छ। अमृतसरको अमृतसरी कुल्चे धेरै प्रसिद्ध छ। अमृतसरी कुल्चोंको लागि सबभन्दा राम्रो ठाउ जगह मकबूल रोडको ढाबे हो। यहाँ केवल दुई बजे सम्मको कुल्चे पाईन्छ। पपडी चाट र टिक्कीको लागि बृजवासीको पसल प्रसिद्ध छ। यो पसल कूपर रोडमा अस्थित छ। लारेंस रोडमा बी.बी.डी.ए.वी. गर्ल्‍स कलेजको छेउ सहरको सबभन्दा राम्रो आम पापड पाईन्छ। शाकाहारी खानाको साथ-साथ अमृतसर आफ्नो मांसाहारी व्यंजनहरूको लागि पनि प्रसिद्ध छ। मासंहारी व्यंजनहरूमा अमृतसरी मछी धेरै प्रसिद्ध छ। यस व्यंजनलाई चालीस वर्ष पहिले चिमन लालले तैयार गरेका थिए। अब यो व्यंजन अमृतसरको मांसाहारी व्यंजनको परिचय हो। लारेंस रोडमा सूरजीत चिकन हाऊस आफ्नो भुटेको चिकनको लागि र कटरा शेर सिंह आफ्नो अमृतसरी मछीको लागि पुरै अमृतसरमा प्रसिद्ध छ।
बाजार-हाट
अमृतसरको बाजार धेरै राम्रो छ। यहाँ हरेक प्रकारको देशी र विदेशी कपडे पाईन्छ। यो बाजार धेरै जसो लाजपत नगर जस्तो छ। अमृतसरको पुरानो सहरको हल बाजारको छेउ-छाउको क्षेत्र मुख्यत: कोतवाली क्षेत्रको छेउमा परम्परागत बाजार छ। यि बाजारहरूको अलावा यहाँ अनेक कटरे पनि छ। यहाँ आभूषणहरू देखी लिएर भान्छा सम्मको सबै सामान पाईन्छ। यो आफ्नो अचार र पापडहरूको लागि धेरै प्रसिद्ध छ। पञ्जाबी पहिरन पनि पूरे विश्वमा धेरै प्रसिद्ध छ। खासकर केटिहरूमा पञ्जाबी सूटको प्रति धेरै आकर्षण रहन्छ। सूटको अलावा यहाँ पगडी, सलवार-कमीज, रूमाल र पञ्जाबी जुताको धेरै मांग छ।
दरबार साहबको बाहिर जुन बाजार लाग्दछ। त्यहा स्टीलको उच्च गुणवत्ता वाले बर्तन र कृपाण पाईन्छ। कृपाणको सिखमा धेरै पवित्र मानिन्छ। तलवारको मुल्य १२५ रूबाट शुरू हुदछ। यि सबैको अलावा यहाँ सिख धर्मसंग जोडिएको किताब र साहित्य पनि प्रचुर मात्रामा पाईन्छ।
स्थिति
यात्रामा लग्ने समय: रेलमार्ग र सडक मार्गबाट ९ घण्टा, वायुमार्गबाट १ घण्टा। यो भारतको बिल्कुल पश्चिम छेउमा अस्थित छ। यहाँबाट पाकिस्तान केवल २५ किमी.को दूरीमा स्थित छ। राष्ट्रिय राजमार्ग १ द्वारा करनाल, अम्बाला, खन्ना,जलंधर र लुधियाना हुदै अमृतसर पुग्न सकिन्छ। दूरी: यो दिल्लीबाट उत्तर पूर्वमा ४४७ कि.मी.को दूरीमा अस्थित छ।
अमृतसर जानको लागि सबभन्दा राम्रो समय अक्टूबरबाट मार्च हो
आवागमन
अमृतसरको राजा सांसी विमानस्थल दिल्लीसंग राम्रोसंग जोडिएको छ। दिल्लीबाट टाटानगर-जम्मूतवी एक्सप्रैस र गोल्डन टेम्पल मे द्वारा सजिलोसँग अमृतसर रेलवे स्टेशन पुग्न सकिन्छ। आफ्नो कारबाट पनि ग्रैंड ट्रंक रोडद्वारा सजिलोसंग अमृतसर पुग्न सकिन्छ। बीचमा विश्राम गर्नको लागि बाटोमा सागर रत्ना, लक्की ढाबा र हवेली राम्रो रेष्टुरा हो। यहाँ रोकिदै रोकिदै केही बेर आराम गर्न सकिन्छ र खाने आनन्द पनि लिन सकिन्छ। यसको अलावा दिल्लीको कश्मीरी गेट बस अडाबाट पनि अमृतसरको लाग्दछ।
डिएमएक्स (र्‍यापर)
डि एम यक्स एक अमेरिकी गायक, ¥यापर तथा अभिनेता हुन् । उनको जन्म स.न् १९७०  को डिसेम्वर १८ मा अमेरिकाको  न्यु योर्क सहरमा भएको थियो ।
डम विट्नेस
डम विट्नेस अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
गुवाहाटी विश्वविद्यालय
गुवाहाटी विश्वविद्यालय भारतको राज्य आसामको गौहाटीमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
कुभिण्डे, खोटाङ
कुभिण्डे, खोटाङ खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कुभिण्डेको ४२० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १,९३१ रहेको छ।
२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना
भारतीय राज्य ओडिशामा सन् २०२३ जुन २ एक मालबाहक रेल गाडी, १२८४१ कोरमण्डल एक्सप्रेस र १२८९४ एसएमभिटी बेङ्गलोर-हावडा सुपरफास्ट एक्सप्रेस एकआपसमा ठोक्किएर दुर्घटनाग्रस्त भएका थिए। यस घटनामा हालसम्म २८८ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने करिब ९०० जना घाइते भएका छन्। यो दुर्घटना भारतमा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा घातक रेल दुर्घटनाहरू मध्येको एक हो।
दुर्घटना
सन् २०२३ जुन २ मा स्थानीय समय अनुसार लगभग बेलुकी ७ बजे भारतको पूर्वी राज्य ओडिशाको बालासोर जिल्लाको बहानगा बजार रेलवे स्टेसन नजिकै हावडा-चेन्नई मुख्य लाइनमा दुईवटा यात्रुवाहक रेलहरू ठोक्किएका थिए। यस घटनामा २८८ जनाको ज्यान गएको थियो भने अन्य ९०० भन्दा बढी यात्रुहरू घाइते भएका थिए।  पहिलो रेल पटरीबाट बाहिरिएको अनुमान गरिएको छ र यसका केही डिब्बा पल्टिएर विपरित ट्रयाकमा पुगेको थियो र दोस्रो रेलसँग ठोक्किन पुगेको थियो। दुर्घटनामा एउटा मालगाडी पनि ठोक्किएको थियो।
यात्रुवाहक रेल्वे १२८४१ कोरोमण्डल एक्सप्रेस (शालिमार र एमजिआर चेन्नई सेन्ट्रल बीच) र १२८६४ एसएमभिटी बेङ्गलोर-हावडा एसएफ एक्सप्रेस (एसएमभिटी बेङ्गलोर-हावडा बीच) एकआपसमा जुधेका थिए।
प्रतिक्रिया
भारतीय रेलवे तथा ओडिशा र पश्चिम बङ्गालका सरकारहरूले घटना लगत्तै हेल्पलाइन नम्बरहरू जारी गरेका थिए। ओडिशाका मुख्य सचिव प्रदीप जेनाका अनुसार उद्धारका लागि एनडीआरएफ (National Disaster Reaction Response Force) को ३ इकाइ, ४ ओडीआरएएफ युनिट, १५ भन्दा धेरै दमकल, १०० डाक्टर, २०० प्रहरी र २०० एम्बुलेन्स परिचालन गरिएको थियो। थप चारवटा एनडीआरएफ टोली दुर्घटनास्थलतर्फ गइरहेको बताइएको छ। स्थानीय बस कम्पनीले घाइते यात्रुलाई ओसारपसारमा सहयोग गरेका छन्।  स्थानीय जनताले यात्रुहरूलाई पानी उपलब्ध गराए र सम्भव भएसम्म यात्रीहरूको सामान निकाल्न मद्दत गरे।
परिणाम
रेलवेले मृतकका परिवारलाई ₹ १० लाख, गम्भीर घाइतेहरूलाई ₹ २ लाख र सामान्य घाइतेहरूलाई ₹ ५० हजार क्षतिपूर्ति प्रदान गर्ने घोषणा गरेको छ। साथै, प्रधानमन्त्री राष्ट्रिय राहत कोष ( PMNRF) बाट मृतकका परिवारलाई ₹ २ लाख र घाइतेहरूलाई ₹ ५० हजार दिइनेछ।
दुर्घटना पछि, ४९ रेल रद्द गरियो र ३८ रेल अर्को रुटमा डाइभर्ट गरियो। जुन ३ मा निर्धारण गरिएको मुम्बई CSMT-मडगाउँ वन्दे भारत एक्सप्रेसको उद्घाटन पनि रद्द गरियो।
यस घटनापछि ओडिशाका मुख्यमन्त्री नवीन पटनायकले एक दिने राजकीय शोकको घोषणा गरेका छन्।
प्रतिक्रिया
ओडिशा र पश्चिम बङ्गाल राज्यका मुख्यमन्त्रीहरूले घटनाप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
क्लासिक कलेज फर हायर स्टडिज
क्लासिक कलेज फर हायर स्टडिज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
चुइयाँ चैतेचरा
चुइयाँ चैतेचरा (वैज्ञानिक नाम: Caprimulgus affinis) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "सवाना नाइटजार" (Savanna Nightjar) भनिन्छ ।
तिरहुता लिपि
तिरहुता (তিৰহুতা) वा मिथिलाक्षर (মিথিলাক্ষৰ) मैथिली भाषाको लिपि हो। तिरहुता लिपिको इतिहास धेरै लामो रहेको छ। यस लिपि प्रतिको उदासिनता तथा न्यून प्रयोगले प्राय: जसो मैथिली भाषी तिरहुता लिपिको सट्टा देवनागरी लिपिमै लेख्न अभ्यस्त भइसकेका छन्। तर हालको वर्षमा यस लिपिको प्रयोग घट्दो देखिन्छ। तर हाल केही पारम्परिक ब्राह्मण (पण्डित) 'पाता' (विवाह आदि सँग सम्बन्धित पत्र) पठाउनका लागि यस लिपिको प्रयोग गर्छन। यस लिपि बंगला लिपि सँग मिल्दोजुल्दो छ तर यो थोरै भिन्न छ। यो पढ्नमा बङ्गला लिपि भन्दा धेरै कठिन छ।
इतिहास तथा वर्तमान अवस्था
यस लिपिको सबैभन्दा प्राचीन अभिलेख नेपालको जानकी मन्दिरमा फेला परेको छ। प्राचीन समयमा यस ठाउँमा संस्कृत भाषाको समेत विकासको लागि महत्त्वपूर्ण योगदान रहेको इतिहासबिद्धहरू बताउछन्। यस लिपिको कम्प्युटरमा प्रयोग गर्न मिल्ने फन्टको विकास सन् २००३ मा भएको हो। त्यस्तै यस लिपिको प्राचीन नमुना भारतको दरभंगा जिल्लाको कुशेश्वरस्थान नजिकै एउटा शिवमन्दिर रहेको छ त्यसै मन्दिरमा पूर्वी मागधी प्राकृतमा लेखिएको छ कि मन्दिर 'कात्तिका सुदी' ( अर्थात कात्तिक शुक्ल प्रतिपदा) शके १२५ (अर्थात २०३ ई सन्) मा निर्माण गरिएको थियो। यस मन्दिरको लिपि र आधुनिक तिरहुता लिपिमा थोरै अन्तर रहेको छ।
हिमगंगा
हिमगंगा रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कार्ड्स अन द टेबल
कार्ड्स अन द टेबल अङ्ग्रेजी उपन्यासकार अगाथा क्रिस्टीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्ज
न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्जको परिचालन न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्ज युरोनेक्ट द्वारा गारिन्छ, जुन २००७ मा पूर्णतः इलेक्ट्रोनिक स्टक एक्सचेन्ज युरोनेक्ट को साथ न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्ज विलयद्वारा गठित भयो ।
न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्ज ट्रेडिंग फ्लोर ११ वाल स्ट्रिट मा  स्थित छ र यसमा व्यापार र कारोबार सुविधाको लागि २१ कोठा छन् । १९७८ मा, मुख्य भवन र ११ वाल स्ट्रिट को भवनलाई  राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल  तोकिएको छ ।
लगानीकर्ता
भविष्यको प्रतिफलको लागि कुनै योजनामा आफ्नो धन लगानी गर्ने ब्याक्ती वा संस्थालाई लगानीकर्ता भनिन्छ । लगानीकर्ताले विभिन्न तरिकाबाट संस्था वा कम्पनी वा वित्तीय संयन्त्रहरूमा लगानी गर्न सक्दछ । उदाहरणको लागि ऋण, शेयर, मुद्रा  इत्यादी ।
कालीप्रसाद बासकोटा
कालीप्रसाद बाँसकोटा नेपालका गायक तथा सङ्गीतकार हुन्। आफ्नो सङ्गीत तथा स्वर रहेको त्यो पारि डाँडामा घाम लाग्यो घमाइलो बोलको पहिलो गीत निकै सफलता पाएसँगै उनी चर्चामा आएका हुन्। उनले वि. सं. २०७२ सालमा नवप्रतिभातर्फ (गायक) छिन्नलता गीत पुरस्कार प्राप्त गरे। हाल उनी टेलिभिजन कार्यक्रम नेपाल आइडलका निर्णायकका रूपमा पनि काम गरिरहेका छन्।
सामसङ
सामसङ (हन्जा: 三星); (कोरियाली उच्चारण = सामसङ जुलुब) (अनुवादित "तीन तारा") (उच्चारण), एक दक्षिण कोरियाली बहुराष्ट्रिय समूह हो जसको मुख्यालय दक्षिण कोरियाको राजधानी सउलमा रहेको छ। यसले असङ्ख्य सम्बद्ध व्यवसायहरू समावेश गरेको छ। तिनीहरू मध्ये अधिकांश सामसङ ब्रान्ड अन्तर्गत एकजुट भएका छन्। यो दक्षिण कोरियाको सबैभन्दा बहु-उद्योग कम्पनी समेत हो।
सामसङलाई सन् १९३८ मा, व्यापारिक कम्पनीको रूपमा लि ब्योङ चुलले स्थापना गरेका थिए। अर्को तीन दशकहरूमा, समूहले खाद्य प्रसोधन, कपडा, बीमा, धितो, र खुद्रा लगायतका क्षेत्रहरूमा विविधीकरण गरेको थियो। सामसङले सन् १९६० को दशकको अन्त्यतिर विद्युतीय उद्योगमा प्रवेश गरेको थियो र सन् १९६० को मध्यमा विभिन्न प्रकारका नर्माण तथा जहाज निर्माण उद्योगमा अग्रसर भएको थियो। सन् १९८७ मा संस्थापक लिको मृत्युपछि, सामसङ चार व्यवसायिक समूहमा विभाजित भएको थियो जसमा सामसङ समूह, शिन्सेगे समूह, सिजे समूह र हाल्सोल समूह समावेश छ।
त्यसबेलादेखि सामसङको नामबाट व्यापारलाई वृद्धिलाई बढाउनका लागि कम्पनीले धेरै सम्बद्ध कम्पनीहरू स्थापना गरेको छ। सन् १९६० को दशकको अन्ततिर, समायोजन र अधिग्रहणको प्रतिनिधिको रूपमा, यो हाल संसारको सबैभन्दा ठूलो संयुक्त समूहको रूपमा अघि बढेको छ। (कोरियाली ) सन् १९९० उत्तरार्ध, सामसङले आफ्ना गतिविधि र विद्युतीय निर्माणमा उल्लेखनीय वृद्धि हासिल गरेको थियो। हाल, विशेष गरी यसका मोबाइल फोन र अर्धचालकहरू यसको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आयको स्रोत भएको छ। सन् २०१७ सम्म, सामसङले छैटौँ उच्चतम विश्वव्यापी ब्रान्ड मान कायम गर्न सफल भएको थियो।
सन् २०१३ मा सामसङले ३८० खर्ब बिक्रीको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो। कोरियाको केन्द्रिय बैङ्कका अनुसार, कोरियाको कुल ग्रहस्थ उत्पादन एकै वर्षमा १४२८ खर्ब रहेको थियो थियो। सामसङको बिक्री, जुन यसको विदेशी बिक्रीको अधिक भाग हो। यसको बाबजुद, सामसङको बिक्री दक्षिण कोरियाको कुल ग्रहस्थ उत्पादनको २६.६% रहेको छ। सन् २०१३ सम्ममा सामसङको निर्यात १९७२ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको थियो जसले कोरियाको कुल निर्यातको २५% ओगट्दछ जुन $ ६१.७ अर्ब अमेरिकी डलर हुन आउँछ। सन् २०१८ मा, ब्रान्ड फाइनान्स नामक कम्पनीले सामसङको ब्रान्डको मूल्य ९२.२८९ अर्बको मुल्याङ्कन गरेको थियो।
शब्दको उत्पत्ति
सामसङका संस्थापकका अनुसार कोरियाली हन्जा शब्द सामसङ को अर्थ "तीन तारा" हो जुन तीन शब्दले केहि "ठूलो, असङ्ख्य र शक्तिशाली" प्रतिनिधित्व गर्दछ।
सन् १९३८–१९७०
सन् १९३८ मा, लि ब्योङ चुलले देगु सहरमा सामसङको (삼성 상회,三星商會) स्थापना गरेका थिए। सामसङले एउटा सानो व्यापारिक कम्पनीको रूपमा सेवा सञ्चालनको प्रारम्भ गरेको थियो जसमा यसको सुरुवाती अवस्थामा ४० कर्मचारीहरू कम्पनीमा कार्यरत थिए। यसले माछा तथा चाउचाउको व्यापार सुरु गरेको थियो। पछि, कम्पनीको प्रगति भएको थियो र लिले यसको कार्यालयलाई राजधानी सउमा स्थानान्तरण गरेका थिए। कोरियाली युद्ध सुरु भएसँगै, उनी सउल छोड्न बाध्य भएका थिए। सामसङ धेरै विभिन्न क्षेत्रहरूमा विविधता बनाएको थियो। लिले सामसङलाई उद्योगहरूको एक विस्तृत शृङ्खलामा एक अग्रणीको रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास जारी राखेका थिए। सामसङले यसको व्यवसायलाई बीमा, धितो र खुद्रामा अग्रसर गराएको थियो।
सन् १९४७ मा, ह्योसुङ समूहका संस्थापक चो ह होङ-जाईले सामसङको संस्थापक लि ब्योङ-चुलको साथ सामसङ मुल्सन गोङ्सा वा सामसङ व्यापार निगम नामक एक नयाँ कम्पनीमा संयुक्त लगानी गरेका थिए। उक्त व्यापारिक कम्पनी वर्तमान समयको सामसङ निर्माण तथा व्यापार निगममा वृद्धि भएको थियो। केहि वर्ष पछि, चो र ली व्यवस्थापक शैलीमा भिन्नताका कारण अलग भएका थिए। चोलाई ३०% स्वामित्व कायम गर्न चाहेका थिए। सामसङ सामसङ समूह र ह्योसुङ समूह, हान्गुक टायर र अन्य विभिन्न कम्पनीमा विभाजित भएको थियो।
सन् १९६० को दशकको अन्ततिर, सामसङ समूहले विद्युतीय उद्योगमा प्रवेश गरेको थियो। यसले विभिन्न विद्युतीय उपकरण निर्माण गर्न सुरु गरेको थियो। पछि यसले, अर्धचालक र दूरसञ्चार क्षेत्रसँग सम्बन्धित उत्पादनहरूमा विशेष वृद्धि हासिल गरेको थियो। यसले पहिलोपटक स्यामश्वेत दूरदर्शन जारी गरेको थियो।
सन् १९७०–१९९०
सन् १९८० मा, सामसङले कुमी सहरमा आधारित हाङ्गुक जियोन्जा तङ्सिनलाई अधिग्रहण गर्दै र दूरसञ्चार हार्डवेयर क्षेत्रमा प्रवेश गरेको थियो। यसको प्रारम्भिक उत्पादनमा विद्युतीय पाटी पर्दछ। यसका सेवा तथा सुविधाहरू दूरभाष र फ्याक्स निर्माण प्रणालीमा विकसित भएको  थियो जुन सामसङको मोबाइल फोन निर्माणको केन्द्र बन्न गएको थियो। उनीहरूले हालसम्म ८० करोड भन्दा भन्दा बढी मोबाइल फोनहरूको उत्पादन गरेका छ। सामसङले सन् १९८० को दशकमा सेवालाई सामसङ विद्युतीय कम्पनी अन्तर्गत समूहीकृत गरेको थियो।
सन् १९८७ मा संस्थापक लिको मृत्युपछि, सामसङ पाँच व्यवसायिक समूहमा विभाजित भएको थियो जसमा सामसङ समूह, शिन्सेगे समूह, सिजे समूह, हाल्सोल र जोङअङ्ग समूह समावेश छ। शिन्सेगे (बृहत किराना भण्डार) मूल रूपमा सामसङ समूहको नियन्त्रणमा रहेको थियो। सन् १९९० को दशकमा यो सामसङ समूहबाट, सीजे समूह (खाना / रसायन / मनोरञ्जन / रसद), हान्सोल समूह (कागज / दूरसञ्चार) र जोङ्अङ्ग (सञ्चार माध्यम)बाट अलग्गिएको थियो। हाल यी विभाजित समूहहरू स्वतन्त्र छन् र तिनीहरू सामसङ समूहमा नियन्त्रणमा छैनन्। सन् १९८० को दशकमा, सामसङ विद्युतीय कम्पनीले अनुसन्धान र विकासमा ठूलो लगानी गर्न सुरु गरेको थियो जुन कम्पनीलाई विश्वव्यापी रूपमा विद्युतीय उद्योगमा अगाडि बढाउन महत्त्वपूर्ण लगानी थियो। सन् १९८२ मा, यसले पुर्तुगालमा दूरदर्शन निर्माण गर्ने शाखाको स्थापना गरेको थियो भने यसले सन्‌ १९८४ मा, न्यु योर्क, सन् १९८५ मा तोक्यो, सन् १९८७ मा, इङ्ल्यान्ड र सन् १९९६ मा टेक्सासमा दूरदर्शन निर्माण शाखाहरू खोलेको थियो। सन् २०१२ सम्म, सामसङले टेक्सासमा रहेको आफ्नो शाखामा $१३,००,००,००,००० भन्दा बढी अमेरिकी डलर भन्दा बढीको लगानी गरेको छ, जुन सामसङ अस्टिन अर्धचालक नामद्वारा सञ्चालित छ जसले अस्टिनलाई टेक्सासको सबैभन्दा ठूलो विदेशी लगानी र संयुक्त राज्यमा सबैभन्दा ठूलो एकल विदेशी लगानीको रूपमा उभ्याएको छ।
सन् १९९०–२०००
सामसङ सन् १९९० को दशकमा एक अन्तर्राष्ट्रिय निगमको रूपमा उठ्न थालेको थियो। सामसङको निर्माण शाखालाई हाल मलेसियामा रहेको जुम्ल्याहा पेत्रोनस स्तम्भहरू मध्ये एकको निर्माण गर्ने जिम्मा पाएको थियो भने यसले ताइवानमा रहेको ताइपेई १०१ र संयुक्त अरब इमारातको बुर्ज खलिफा निर्माण गर्न सम्झौता पनि प्राप्त गरेको थियो। सन् १९९३ मा, लि कुन हिले सामसङ समूहको १० सहायक कम्पनीहरूलाई बिक्री गर्दै कम्पनीलाई घटाएका थिए र अन्य सञ्चालनहरू तीन उद्योगहरूमा केन्द्रित गर्न मिलाइएको थियो जसमा  विद्युतीय, अभियान्त्रिक र रसायन लगायतका क्षेत्रहरू समावेश छन्।
सामसङ सन् १९९२ मा संसारको सबैभन्दा ठूलो मेमोरी चिपहरूको निर्माता बन्न पुगेको थियो भने यो अमेरिकी कम्पनी इन्टेल पछिको विश्वको दोस्रो ठूलो चिप निर्माणकार्ता समेत हो सन् १९९५ मा, यसले यसको पहिलो तरल स्फटिक छवी पर्दाको सृजना गरेको थियो। दश वर्ष पछि, सामसङ तरल स्फटिक छवी पर्दाको विश्वको सबैभन्दा ठूलो निर्माता बन्न पुगेको थियो। ठूलो आकारमा उक्त क्षेत्रमा लगानी नगरेको सोनीले सामसङलाई सहयोग गर्नका लागि आह्वान गरेको थियो र सज् २००६ मा, सामसङ र सोनीको बीच संयुक्त लगानीको रूपमा एस-एलसिडी कम्पनीको स्थापना गरिएको थियो। एस-एलसीडीमा सामसङको (५१% ) र सोनी (४९%) को स्वामित्व रहेको थियो जसले दक्षिण कोरियाको तानजुङ यसको कारखाना र सुविधाको सञ्चालन गर्दछ। २६ डिसेम्बर २०११ सम्म, सामसङले यस संयुक्त लगानीमा सोनीको स्वामित्व प्राप्त गरेको घोषणा गरेको थियो।
अन्य प्रमुख कोरियाली कम्पनीहरूको तुलनामा, सामसङ सन् १९९७ को एसियाली वित्तीय सङ्कटको तुलनात्मक रूपमा क्षति हुनबाट बचेको थियो। यद्यपि, सामसङ मोटरलाई सामसङले फ्रान्सेली कम्पनी रेनोँलाई घाटा व्यहोरेर बिक्री गरेको थियो। सन् २०१० सम्म रेनोँ सामसङको ८०.१ प्रतिशत रेनोँको स्वामित्वमा छ भने १९.९% सामसङको स्वामित्वमा रहेको छ। यसको अतिरिक्त, सामसङले सन् १९८० देखि सन् १९९० को दशकमा विभिन्न प्रकारका विमानहरूको उत्पादन गरेको थियो। कम्पनीको स्थापना सन् १९९९ मा कोरिया हवाई उद्योगको रूपमा भएको थियो।
सन् २०००–हाल
सन् २००० मा, सामसङले पोल्यान्डको वार्सामा एक विकास केन्द्र खोलेको थियो। यसको काम अङ्कीय दूरदर्शन र स्मार्टफोनको बिक्री वितरण गरेको थियो। स्मार्टफोन मञ्च साझेदारहरूसँगै विकसित गरिएको थियो। सन् २००८ मा यसले विभिन्न प्रकारमा स्मार्टफोनहरू जारी गरेको थियो जुन पछि गएर सामसङ ग्यालेक्सी शृङ्खलामा परिणत भएको थियो जसमा नोट्स, एज र अन्य थुप्रै उत्पादनहरू समावेश छन्। सन् २०१० मा, सामसङले १० वर्षे बृद्धि रणनीतिको घोषणा गरेको थियो जसमा यसका ५ वटा व्यवसायहरू केन्द्रित थियो। यी मध्ये एक व्यवसाय चिकित्सा क्षेत्रसँग सम्बन्धित छ जसको लागि ₩ २१,००,००,००,००,००० छुट्याइएको थियो। सन् २०१२ को पहिलो त्रैमासमा, सामसङ विद्युतीय कम्पनीले, नोकिआलाई उछिन्दै विश्वको सबैभन्दा ठूलो मोबाइल फोन निर्माता बनेको थियो भने नोकिआ सन् १९९८ देखि बजारमा अग्रसर रहेको थियो।
२४ अगस्ट २०१२ मा, स्मार्टफोन प्रविधिमा एप्पलको एकस्व उल्लङ्घन गरेबापत नौ अमेरिकी न्यायाधीशहरूले सामसङ विद्युतीय कम्पनीले एप्पललाई १.०५ अर्ब अमेरिकी डलर क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्ने बताएका थिए। क्षतिपूर्ति अझै कम भएको भन्दै एप्पलले २.५ अर्ब अमेरिकी डलरको अनुरोध गरेको थियो। सामसङ उक्त मुद्दामा उल्लेख गरिएको एप्पलका एकस्वहरू उल्लङ्घन नगरेको फैसला सुनाएको थियो। अमेरिकी पत्रिका फर्च्युनमा छापिएको एक प्रतिवेदनका अनुसार सामसङलाई सन् २०१२ को सुरुवातमा भएको फैसलामा पनि दोषी पाइएको थियो। सामसङले यो निर्णयले क्षेत्रको नवप्रवर्तनलाई हानि पुर्‍याउने बताएको थियो। यी दुई कम्पनीहरू एक अर्काको बौद्धिक सम्पत्ती उल्लङ्घनको दोषी भएको दक्षिण कोरियाली आदेश थियो। सामसङको व्यापारिक सूचकाङ्क कोस्पीमा यसको सेयरमा ७.७% ले गिरावट आएको थियो जुन २४ अक्टोबर पछि सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो।
त्यसपछि, एप्पलले संयुक्त राज्य अमेरिकामा आठवटा सामसङका फोनहरू (ग्यालक्सी एस जी, ग्यालक्सी एस २ एटी एन्ड टी, ग्यालक्सी एस २ स्काइरकेट, ग्यालक्सी एस २ टि-मोबाइल, ग्यालक्सी एस २ एपिक ४ जी, ग्यालक्सी एस शोकेस, ड्रोइड चार्ज र ग्यालक्सी प्रेभेल) बिक्रीमा प्रतिबन्ध गर्न खोजेको थियो भने उक्त कदमलाई अदालतले अस्वीकार गरेको थियो।