cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
राई जाति
रहन सहन
खम्बु/राईहरू प्राईः गरी सुँगुर तथा बंगुर पाल्ने गर्दछन्। यिनीहरू सुँगरका मासु अत्याधिक मात्रामा रुचाउछन। यिनीहरू आफ्नो खेतबारीमा मकै, कोदो, गहुँ लगायतका बालीहरू लगाउँछन्। साम्पाङ,बान्तवा र केही थरका खम्बु/राईहरूमा खसी बोका बाख्राको मासु खान हुन्न भन्ने मान्यता रहेको पाइन्छ। यिनीहरूका पुर्खाहरूले जंगलमा पाइने अल्लो-पाटबाट झिकेको खस्रो धागोको भांग्रा बुनेर लगाउने गर्दथे। यो जातिमा महिलाहरूले घाँटीमा मुगाको माला, चाँदीका मोहरका माला र प्रशस्त सुन लगाउने गर्दथे। अहिले यो जती हरेक क्ष्रेत्रमा अगडि देखिन्छन्। राई जातिका मनिसहरू इमानदार र शाहसि पनि मानिन्छ । खम्बु/राई जाती भित्र करिब ३६ भषा छन् तर अहिले बोलचालमा २९ भाषा मात्रै देखिन्छ अन्य भाषा लोप हुदै गएको देखिन्छ ।
द प्रेसिपाइस
द प्रेसिपाइस अमेरिकन लेखक बेन बोभाद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कोल (गाविस)
कोल नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रुबी राणा
रूबी राणा (सन् १९७३) प्रथम मिस नेपाल हुन् । सन् १९९४मा भएको मिस नेपाल प्रतियोगिता उनले जितेकी हुन्।
जीवनी
रूबीको जन्म सन् १९७३ सेप्टेम्बर २२ का दिन वीरगञ्जमा भएको थियो। उनले २०५२ साल फागुनमा प्रजय विक्रम शाहसँग विवाह गरिन्। उनका पिता जनकबहादुर राणा, भारतीय सेनाका भूतपूर्व क्याप्टेन हुन्। जनकबहादुर साहित्यमा पहिचान बनाएका व्यक्ति हुन्।
मिस नेपाल प्रतियोगिता - १९९४
वीरगञ्जबाट उनले प्रतिनिधित्व गरेको मिस नेपाल १९९४ काठमाडौँ, जेसिजले आयोजना गरेको थियो। उनलाई नगद ५० हजार रूपैयाँसहित अन्य पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। उनीपछि प्रथम रनर-अप र द्वितीय रनर-अप क्रमशः लतिका मास्के र दिच्छेन दोल्कर लामा भएका थिए।
खिजीफलाटे
खिजीफलाटे नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। २०४८ को जनगणना अनुसार, यहाँ ४५९ घरधुरी रहेको थियो भने यहाँँको जनसङ्ख्या २,९४४ रहेको थियो।
भेनस (उपन्यास)
भेनस अमेरिकन लेखक बेन बोभाद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कोमल विक्रम शाह
कोमल विक्रम शाह नेपालका पुर्व फुटबल खेलाडी हुन्।उनी महावीर ११बा २०१० मा फुटबल खेल्ने एक उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी हुन्।भने नेपालको पहिलो  राष्ट्रिय लिग जित्ने टिम महावीर ११का एक सक्रिय खेलाडी हुन्।
स्रोत
श्रेणी :महावीर ११ ले पहिलोपटक लिग जित्दाका खेलाडीहरू
देवेन्द्रप्रसाद पटेल
देवेन्द्रप्रसाद पटेल नेपालका राजनितिक नेता हुन्। संविधान सभा निर्वाचनमा रौतहट ६ मा तत्कालीन माओवादीका सभासद् देवेन्द्रप्रसाद पटेलले नेकपा एमालेका माधव नेपाललाई पराजित गरेका थिएर माओवादीको विवादास्पद भातृ सङ्गठन यङ कम्युनिस्ट लिगका केन्द्रीय सदस्य पटेलको जन्म २०२८ साल मङ्सिर २२ गते रमौली बैरिया -७ बैराजपुरमा भएको हो। आमा फुलमादेवी र रामअवतारका छोरा पटेल सामान्य किसानमा परिवारमा हुर्किएका हुन्।
सदरमुकाम गौरदेखि ३० किलोमिटर उत्तरमा रहेको गाउँमा जन्मिएका पटेलले २०५४ सालदेखि विद्यार्थी राजनीति सुरू गरेका थिए। पटेलले २०५८ सालदेखि माओवादीको सैन्य संरचना जनमुक्ति सेनामा रहेर काम गरेर सेक्सन कमाण्डरदेखि कम्पनी कमाण्डरसम्म भए। पार्टी भित्र भुषण उपनामले चिनिने पटेल विसं २०७४ को निर्वाचनमा धनलाल ठोकरसँग पराजित भए।
अर्चना (अभिनेत्री)
अर्चना एक भारतीय चलचित्र क्षेत्रकी एक अभिनेत्री हुन् । मुख्यतः उनले विभिन्न तेलगु तथा तमिल, बङ्गाली तथा कन्नड भाषाका चलचित्रहरूमा काम गरिसकेकी छिन् । अर्चनाले सन् १९७३ मा हिन्दी चलचित्र यादो की बारातबाट आफ्नो अभिनय करियरको सुरुवात गरेकी हुन् । उनले आफ्नो अभिनयको कारण राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार समेत पाएकी छिन् । उनले सन् १९९२ मा चक्र व्युहम, सन् १९८८ म यिगी वेमना नामक तेलुगु चलचित्रमा अभिनय गरेकी हुन् ।
३८ अक्षांश उत्तर
३८ अक्षांश उत्तर (38th parallel north) पृथ्वीको को भूमध्यरेखा को उत्तरमा ३८ अक्षांशमा स्थित अक्षांश वृत हो।  यो काल्पनिक रेखा प्रशान्त महासागर, अटलान्टिक महासागर र उत्तरी अमेरिका, यूरोप र एसिया ( जापान, चीन, टर्की,  इराक, इरान, अफगानिस्तान, ताजिकिस्तान, उज्बेकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान ) को भौगोलिक क्षेत्र हुँदै पार हुन्छ।
नेपालमा सर्वाधिक कमाइ गरेका चलचित्रहरूको सूची
नेपाली चलचित्र उद्योगका लागि कुनै निश्चित बक्स अफिसको तथ्याङ्क नभए तापनि नेपालमा सबैभन्दा बढी कमाइ गरेका चलचित्रहरू निर्माता, वितरक र केही समाचार वेबसाइटहरूले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्कमा आधारित छन्।
नेपाली चलचित्र उद्योग तुलनात्मक रूपमा नयाँ जस्तै छ। सरकारका लागि शाही नेपाल चलचित्र निगमले वि.सं २०२७ साल देखि धेरै प्रारम्भिक चलचित्र निर्माण गरेको थियो। यो व्यावसायिक सफलताभन्दा पनि मुलुकको सांस्कृतिक सम्पदाप्रति बढी चिन्तित थियो। यसले बिस्तारै चलचित्र उद्योगको आधारभूत संरचना निर्माण गर्नका साथै निजी उत्पादनहरूलाई सक्षम बनाएको थियो। कुसुम रुमालले (प्रदर्शन मिति: २०४२ असोज २९) ले सर्वाधिक कमाइको कीर्तिमानी कायम गर्न सफल भएको थियो जहाँ यसको कीर्तिमान २०५७ जेठ १ मा, प्रदर्शनमा आएको चलचित्र दर्पण छायाँले तोडेको थियो। २०६८ सालमा प्रदर्शनमा आएको चलचित्र लुटले विश्वभरबाट ५ करोड भन्दा बढीको व्यापार गर्न सफल भएको थियो र यस चलचित्र तात्कालिक समयमा नेपालकै सबैभन्दा ठूलो ब्लकबस्टर चलचित्र मानिएको थियो।
वि.सं २०७१ सालमा प्रदर्शन आएको कोहिनुरले लुटको कीर्तिमानी भङ्ग गर्न सफल भएको थियो जसले विश्वभर १० करोड भन्दा बढीको व्यापार गरेको थियो। यो कीर्तिमानलाई त्यसपछि हास्य चलचित्र छक्का पञ्जा (२०७३) र छक्का पञ्जा ३ (२०७५) द्वारा तोडिएको थियो। छक्क पञ्जा चलचित्रको शृङ्खलाले विश्वव्यापी रूपमा ५० करोड भन्दा बढी व्यापार गरेको थियो। २०७९ मा, मा कबड्डी ४: द फाइनल म्याचले नेपाली चलचित्र इतिहासको हरेक कीर्तिमान तोड्दै नेपालको सर्वाधिक कमाइ चलचित्र बन्न सफल भएको थियो यसले सर्वाधिक २० करोड ५ लाख कमाइ गर्न सफल भएको छ।
भेन्जन्स अफ ओरियन (उपन्यास)
भेन्जन्स अफ ओरियन अमेरिकन लेखक बेन बोभाद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
बैजनी फिस्टो
बैजनी फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ह्वाइट-ब्रोड टिट-वार्ब्लर'' (White-browed Tit-Warbler) भनिन्छ ।
नस्रही
नस्रही नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
बेबो ब्रिन्कर
बेबो ब्रिन्कर अमेरिकन उपन्यासकार एन ब्याननद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
सल्ले
सल्ले खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार सल्लेको ३५९ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १,५०७ रहेको छ।
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
गीता त्रिपाठी
गीता त्रिपाठी (Geeta Tripathee, जन्म: विक्रम सम्बत् २०२९ असार १५, तदनुसार सन् १९७२, जुन २८) नेपाली कवि तथा गीतकार हुन्। नेपाली साहित्यमा स्पष्ट पहिचान सहित सिर्जनारत त्रिपाठीका कविता, गीत तथा समालोचनाका करिब एक दर्जन पुस्तक प्रकाशित रहेका छन्।  पद्मकन्या स्वर्ण पदक तथा सर्वोत्कृष्ट गीतकार पुरस्कारलगायत विभिन्न पुरस्कार तथा सम्मानाट विभूषित त्रिपाठीले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट नेपाली साहित्यमा विद्यावारिधी गरेकी छन्।
प्रारम्भिक जीवन
गीता त्रिपाठीको जन्म वि.सं.२०२९ साल असार १५ गते बरबन्दी, खरेलथोक, काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा भएको हो। पिता वेदराज थपलिया तथा माता रमादेवी थपलियाका कोखबाट काइँली सुपुत्रीका रूपमा गीता थपलियाको जन्म भएको हो। उचित लालनपालन, शैक्षिक वातावरण र जन्मस्थानको सुन्दर प्राकृतिक परिवेश पाएकी गीता सानै उमेरदेखि नै अध्ययन र सिर्जनात्मक लेखनमा सक्रिय भइन्। उनको बाल्यकालीन जीवन नेपाली पहाडी जीवनशैली अनुसार गाउँ र बेँसी दुवैको अनुभव बटुल्दै बित्यो।
शिक्षा
गीता त्रिपाठीले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट नेपाली साहित्यमा विद्यावारिधी गरेकी छन् । उनले तीन वर्षको उमेरमा आफ्ना पिताबाट अक्षरारम्भ गरिन् । उनको औपचारिक शिक्षा भने पाँच वर्षको उमेरदेखि आरम्भ भयो। उनले श्री भगवती माध्यमिक विद्यालय, जोगीथुम्का, खरेलथोकबाट २०४५ सालमा १६ वर्षको उमेरमा एसएलसी उत्तीर्ण गरी काठमाडौँको त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट २०५७ सालमा स्नातकोत्तर तहसम्मको अध्ययन पूरा गरिन् । यसपछि उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एमफिल तथा विद्यावारिधि गरिन् ।
पेशागत संलग्नता तथा कार्य जीवन
गीता त्रिपाठीले सहायक प्राध्यापकका रूपमा ब्रिटिस गोर्खा कलेज बाँसबारी, काठमाडौँबाट सन् २००० देखि सुरु गरिन् र यस कलेजमा उनी सन् २०१६ सम्म संलग्न रहिन्। उनले सन् २००३बाट सेफर्ड कलेज अफ मिडिया टेक्नोलोजीमा प्राध्यापन सुरु गरी सन् २०१९ सम्म निरन्तरता दिइन्। उनले साउथवेस्टर्न स्टेट कलेज बसुन्धरा, काठमाडौँमा सन् २०११ देखि सन् २०१७ सम्म प्राध्यापन गरिन्। हाल उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालय, रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पसमा उपप्राध्यापकका रूपमा कार्यरत छिन्।
साहित्यिक यात्रा
गीता त्रिपाठी सानै उमेरदेखि साहित्य सिर्जनामा रुचि राख्थिन्। उनको साहित्य यात्राको औपचारिक आरम्भ भने २०४५ सालमा विरुवा त्रैमासिकमा गीता थपलियाका नामबाट प्रकाशित स्वच्छता शीर्षकको गीति कविताबाट भएको हो। स्कुल जीवनदेखि नै कविता रचना र सुन्दर वाचन कलाले गर्दा विभिन्न प्रतियोगितामा पुरस्कृत भएकी गीताको साहित्य सिर्जनाले पद्मकन्या कलेजमा स्नातकोत्तर तहमा नेपाली साहित्यको विशिष्ट अध्ययन गर्दा पाएको साहित्यिक परिवेशबाट खारिने अवसर पायो। यस अवधिमा उनले क्याम्पस स्तरीय कविता र निबन्ध प्रतियोगितामा सहभागी हुँदै पुरस्कार र सम्मानहरू प्राप्त गरिन्। उनको पहिलो पुस्तकका रूपमा गीत सङ्ग्रह थुङ्गा : वनफूलका(२०६१) प्रकाशित भयो। यही साल उनी द्वारा रचित नौ वटा गीतहरूको एलबम एक्लै...एक्लै रेकर्ड भई श्रोतामाझ आयो। त्यसयता उनको साहित्य सिर्जनाका विविध विधागत योगदान फैलिँदै गएका छन्।  उनका गीत, कविता, निबन्ध तथा समालोचना विधाका गरी एक दर्जन कृति प्रकाशित भएका छन्। उनको दोस्रो गीति एलबम सारांश (२०६५) सालमा रेकर्ड भई श्रोतामाझ लोकप्रिय भएको छ। उनका कविताहरू जापान, कोरिया, भारत र अमेरिकाका विभिन्न पुस्तक तथा पत्रिकाहरूमा तिनै देशका भाषामा अनुवाद समेत भई प्रकाशित भएका छन्। गीता त्रिपाठीको लामो काव्य यात्रामा उनका केही कथाहरू पनि प्रकाशित भएका छन्। उनले अनुवाद गरेका केही भारतीय कविहरू कुँवर नारायण, गुलजार लगायतका कविता-कथा विभिन्न पत्रिकामा प्रकाशित भएका छन्। गीताका तीन दर्जनभन्दा बढी गीतहरू सङ्गीतबद्ध भई रेकर्ड भएका छन्। गीताका कविताका सन्दर्भमा प्राध्यापक डाक्टर अभि सुवेदीले राखेका दृष्टिकोणबाट गीता त्रिपाठीको काव्यिक क्षमता मुखरित भएको छ।
लेखनशैली
गीता त्रिपाठीले विभिन्न विधामा कलम चलाए पनि मूलतः उनी कवि हुन्। उनका मुक्त लयका कवितामा कवित्व शक्ति प्रबल रहेको छ। त्यसैले उनका निबन्ध र आख्यान लेखनमा कवितात्मक भाषाको मिठास पाइन्छ। जीवनका विविध पक्षहरूको बिम्वात्मक प्रस्तुतिमा सफल कवि त्रिपाठीको कविता शिल्पगत हिसाबले व्यञ्जनाधर्मी छ। सरल र सहज काव्यगुण भएका उनका कविताहरू बौद्धिक भएर पनि सरल छन् भने सरल भएर पनि बौद्धिक छन्। भावको प्रबलताले उनका कवितालाई संवेदनाको गहिराइमा पुर्‍याएको पाइन्छ। उनका कविताले जीवन र मृत्युका व्यक्तिगत, सामाजिक र सांस्कृतिक पक्षमाथि मौलिक दृष्टिकोण हुँदै विश्वदृष्टिको अभिव्यञ्जना गरेको छ। यसरी नै त्रिपाठी गीत रचनामा पनि अब्बल मानिन्छिन्। उनका गीतमा प्रेम, प्रकृति, वात्सल्य र जीवनका सूक्ष्म संवेदना प्रकट भएको पाइन्छ। साङ्गीतिक पक्ष सचेततापूर्वक बहन गरिएका उनका गीतहरू गायनका निम्ति अनुकूल रहेका छन्। उनका तीन दर्जनभन्दा बढी गीतहरू लोकआधुनिक शैलीमा गाइएका छन्। गीताका निबन्धहरू पाठकमाझ निकै रुचाइएका छन्। उनका निबन्धमा निजात्मक अनुभूतिलाई निर्वैयक्तिक बनाउने सामर्थ्य रहेको छ। गीताले चिन्तनप्रधान विशुद्ध, संस्मरणात्मक, व्यक्तिवृत्त र यात्रानुभूति जस्ता निबन्धहरू लेख्दै आएकी छन्। युग चेतनाको संवाहक उनका निबन्धमा समकालीन परिवेश र त्यसमाथि भइरहेका सामाजिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक विसङ्गतिप्रति विद्रोह र प्रतिरोधी विचारोत्तेजक स्वर समेत प्रकट भएका छन्। उनका यात्रा निबन्धले यात्रारत स्थान र पात्रगत सन्दर्भलाई निकै अनुभूतिशील भएर प्रस्तुत गरेका छन्। गीताका आधा दर्जन कथाहरू फुटकर रूपमा प्रकाशित भएका छन्। उनका प्रायः कथामा प्रथम पुरुष दृष्टिकोणको प्रयोग गरिएको छ। उनका कथामा नारी समस्या र मनोविज्ञानको प्रयोग भएको बताइन्छ।
संस्थागत संलग्नता
नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठानका प्राज्ञ सभा सदस्य, गीता त्रिपाठी नेपाली नारी साहित्यकारहरूको संस्था गुञ्जन (२०५४) का कार्यकारी सदस्य (वि.सं. २०६६ देखि)  हुन्। यसरी नै उनी छिन्नलता गीत पुरस्कार गुठीकी कार्यकारी सदस्य हुन्।
व्यक्तिगत जीवन
गीता त्रिपाठीको व्यक्तिगत स्वभाव सरल र संवेदनशील छ। उनको विवाह २०४६ साल वैशाख २० गते यादवराज त्रिपाठीसित सम्पन्न भयो। कानून विषय अध्ययन गरेका यादवराज त्रिपाठी उद्योग व्यवसायी तथा समाजसेवी हुन्। त्रिपाठी दम्पत्तिका एक सन्तान, समीप छन्।
नयाँ बेल्हानी
नयाँ बेल्हानी नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
आइ एम अ वुमन
आइ एम अ वुमन अमेरिकन उपन्यासकार एन ब्याननद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कृष्णबहादुर मानन्धर
कृष्णबहादुर मानन्धर नेपालका पुर्व फुटबल खेलाडी हुन्।उनी महावीर ११बा २०१० मा फुटबल खेल्ने एक उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी हुन्।भने नेपालको पहिलो  राष्ट्रिय लिग जित्ने टिम महावीर ११का एक सक्रिय खेलाडी हुन्।
स्रोत
श्रेणी :महावीर ११ ले पहिलोपटक लिग जित्दाका खेलाडीहरू
नारायणी, नवलपरासी
नारायणी, नवलपरासी नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जर्नी टु अ वुमन
जर्नी टु अ वुमन अमेरिकन उपन्यासकार एन ब्याननद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
पातसिउने फिस्टो
पातसिउने फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा Common Tailorbird भनिन्छ।
अड गर्ल आउट
अड गर्ल आउट अमेरिकन उपन्यासकार एन ब्याननद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
तिरिङ्गे
तिरिङ्गे नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
विसं २०६८ को जनगणना अनुसार तिरिङ्गेको कुल जनसङ्ख्या १,७०३ रहेको छ । जसमध्ये ७९१ पुरुष र ९१२ महिला रहेका छन् । यस गाविसमा कुल ३५४ घरधुरी रहेका छन् ।
नैतिक दृष्टान्त
नैतिक दृष्टान्त (१९७४) कविता लेखनाथ पौड्याल द्वारा लिखित कविता हो। यस कवितामा कवि लेखनाथ पौड्यालले प्रकृति र धर्म/संस्कृतिबाट विविध उदाहरणहरूका साथ नीतिशिक्षा दिएका छन् ।
मूलपाठ.   नैतिक   दृिष्टानट
बडाले जो गर्यो काम हुन्छ त्यो सर्व-संमत ।
छैन शङ्करको नङ्गा, मगन्ते भेष निन्दित ।। १ ।।
गर्दैन ठूलो व्यक्ति मर्यादा-स्थिति-लङ्घन ।
बसेको छ महासिन्धु सीमाबद्ध बनीकन ।। २ ।।
दबिन्छ गुणिको दोष गुणका राशिमा परी ।
कसैको लोकमा छैन एकैनास समुन्नति ।
अरूको के कुरा हेर सन्ध्यामा सूर्यको गति ।। ४ ।।
छोटो बढ्यो भने ज्यादा फूर्ति ढाँचा बढाउँछ ।
उर्लँदो खहरे हेर कत्तिको गड्गडाउँछ ।। ५ ।।
ज्यादा सोझो हुनूभन्दा टेढिनु छ फलाऽधिक ।
गरदैन कुनै सोझो ग्रहको पूजनाऽऽदिक ।। ६ ।।
टपर्टुञ्या पनि हुन्छ मूर्खमध्ये प्रतिष्ठित ।
सानै देखी छुचो हुन्छ दुष्ट मानिसकि मति ।
घोचने जङ्गली काँढा पहिले नै तिखा कति ।। ८ ।।
मिलेर काम गर्नाले हुन्छ अत्यन्त फायदा ।
एकता हेर कस्तो छ मौरीको महमा सदा ।। ९ ।।
जो दिँदैन उही दिन्छु भनी गर्जन्छ सत्त्वर ।
जो हो नवर्षने मेघ उसैको हुन्छ घर्घर ।। १० ।।
हुनुपर्दछ मौकामा शत्रुको पनि सेवक ।
टारकेरावारी
टारकेरावारी पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या १,९६८ रहेको थियो भने यस गाविसमा ३६५ घरधुरी रहेका थिए।
नैतिक दृष्टान्त
मूलपाठ.   नैतिक   दृिष्टानट
कोइली कागकै बच्चा बन्छ सानू छँदा तक ।। ११ ।।
गुणग्राही जहाँ छैन वहाँ के गरला गुणी ।
योग्य  स्थानविषे मान सानाले पनि पाउँछ ।
कृष्णाका तटको ढुङ्गा देवता कहलाउँछ ।। १३ ।।
उपकारी गुणी व्यक्ति निहुरन्छ निरन्तर ।
फलेको वृक्षको हाँगो नझुकेको कहाँ छ र ।। १४ ।।
मेटिँदैन कसैबाट आफनू कर्मपद्धति ।
बनवासी बनेर राम चौधै भुवनका पति ।। १५ ।।
धर्म हो धीरको धैर्य राखनू दु:खजालमा ।
मानू मौनव्रती हुन्छ कोइली शीतकालमा ।। १६ ।।
सारा सार लिई कन्था छोडी-दिन्छ गुणी जन ।
सङ्गले पनि जाँदैन दुष्टको दुष्टता रिस ।
श्रीखण्डमा बसी सर्प कहाँ हुन्थ्यो र निर्विष ।। १८ ।।
मूर्खका मनमा अर्ती गालीतुल्य बिझाउँछ ।
दूधपान गरी सर्प खालि विष बहाउँछ ।। १९ ।।
पकलीहवा
पकलीहवा नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
अदुःख नवमी
अदुःख नवमी व्रत सनातन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले मनाउने एउटा विशिष्ट पर्व हो । प्रत्येक वर्षको भाद्र महिनाको शुक्ल पक्षको नवमीलाई अदुःख नवमी भनिन्छ । यस दिन विशेषतः नारीहरूले वैधव्यजन्य कष्ट निवारणका निमित्त माता पार्वतीको पूजा-आराधना गर्ने गर्दछन्। यस व्रतको पालना गर्ने नरनारीले दीर्घकालिक दाम्पत्य जीवन, सुखसम्मृद्धि, सन्ततिमा आरोग्यता र श्रीसम्पत्ति प्राप्त गर्ने विश्वास गरिन्छ। विशेषतः पूर्वोत्तर भारतको बङ्गाल र आसामका साथै नेपालमा पनि सनातनी दम्पतिले यो व्रत लिने गर्दछन्।
वुमन इन द स्याडो
वुमन इन द स्याडो अमेरिकन उपन्यासकार एन ब्याननद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
नारायण बहादुर क्षेत्री
नारायण बहादुर क्षेत्री नेपालका पुर्व फुटबल खेलाडी हुन्।उनी महावीर ११बा २०१० मा फुटबल खेल्ने एक उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी हुन्।भने नेपालको पहिलो  राष्ट्रिय लिग जित्ने टिम महावीर ११का एक सक्रिय खेलाडी हुन्।
स्रोत
श्रेणी :महावीर ११ ले पहिलोपटक लिग जित्दाका खेलाडीहरू
शैलजा आचार्य
शैलजा आचार्य नेपालकी पहिलो महिला उपप्रधानमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसकी वरिष्ठ नेतृ हुन्। उनको जन्म ई.सं. १९४४ मे ८ मा मोरङ जिल्लाको बिराटनगरमा भएको थियो। समाजशास्त्रको स्नातकोत्तर तह सम्म अध्ययन गरेकी आचार्य नेपाली कांग्रेसका नेताद्वय बी.पी. कोइराला र गिरिजाप्रसाद कोइरालाकी भान्जी हुन्।
वाल्यकाल/जन्म
बी.पी. एवं गिरिजाका पिता श्री कृष्णप्रसादकोइरालाले दुई विवाह गर्नुभएको थियो। पहिली पत्नी मोहनकुमारी कोइरालाबाट जन्मनुभएको मातृका प्रसाद कोइराला देशको प्रधानमन्त्री हुनुभयो। कृष्णप्रसादकी पहिली पत्नीकै छोरी इन्दिराकी छोरी शैलजा हुनुहुन्छ। कान्छी श्रीमती दिव्या कोइरालाबाट बी.पी. कोइराला, केशव कोइराला, तारिणीप्रसाद कोइराला र गिरिजाप्रसाद कोइराला जन्मनुभएको हो।
राजनीतिक जीवन
वि.सं. २०१७ सालमा राजा महेन्द्रलाई कालो झण्डा देखाएकाले ३ वर्ष जेल बिताउने आचार्य वि.सं. २०४८ सालको आमनिर्वाचनमा मोरङ जिल्ला क्षेत्र नं. ५बाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भई करीब १ वर्ष कृषि वन तथा भू-संरक्षण मन्त्री रहिन्। वि.सं. २०५१ सालको मध्यावधि निर्वाचनमा उहाँ पुनः मोरङ क्षेत्र नं. ७बाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भईन्। पिता डा. पिनाकी र आमा इन्दिराको जेठो सन्तान शैलजाले कोइराला परिवार तथा बीपी कोइरालाको सान्निध्यमा राजनीतिक यात्रा शुरु गर्नुभएको थियो। र, मृत्युपर्यन्त बीपीको विचार र नेपाली काङ्ग्रेस प्रति निष्ठासाथ उभिनुभयो। शान्तिपूर्ण सङ्घर्ष होस् वा सशस्त्र आन्दोलन, शैलजाको उपस्थिति अग्रपङ्क्तिमा हुन्थ्यो। १६ पुस २०३३ मा बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति स्वीकार्दै उहाँसँगै नेपाल फर्कने केही व्यक्तिमा शैलजा पनि पर्नुहुन्छ। काठमाडौँ आइपुग्नासाथ गिरफ्तारी र त्यसपछि अनिश्चित भविष्य शुरु हुन्छ भन्ने जान्दाजान्दै पनि उहाँले पहिलो डफ्फामै नेपाल आउन रुचि देखाउनुभयो। उर्लंदो अवस्थाको पञ्चायती व्यवस्थामा सशस्त्र आन्दोलन गरेको दलले राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति अँगालेको तथ्यलाई पत्याउन जो-कोहीलाई कठिनाई थियो। त्यो पृष्ठभूमिमा नेपाल भित्रिनु भनेको साहस, धैर्य र त्यागको अनुपम उदाहरण थियो।
योगदान
महिला हकहितको सवालमा पनि शैलजाले प्रेरणादायी भूमिका निर्वाह गर्नुभयो। मुलुकी ऐनको एघारौँ संशोधन ल्याउनमा शैलजाको योगदान ठूलो छ। आफ्नै संयोजकत्वमा व्यापक छलफल गराएर उहाँ त्यसलाई विधेयकको रूप दिन सफल हुनुभएको थियो। जीवनमा कहिले सफलता र कहिले असफलता हात लाग्नु स्वाभाविक हो। त्यस मानेमा शैलजा पनि अपवाद हुनुभएन। तर, प्रतिकूल परिस्थितिमा पटकपटक जुन साहस, त्याग र बलिदान शैलजाले देखाउनुभयो त्यो भावी पिँढीका लागि समेत अनुकरणीय छ।
साउनेचौर
साउनेचौर खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार साउनेचौरको ४५८ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या २,३८३ रहेको छ।
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
पाल्ही
पाल्ही नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
नाइअल होरन
नाइअल जेम्स होरन (Niall James Horan, जन्म:१३ सेप्टेम्बर १९९३) आयरल्यान्डका गायक तथा गीतकार हुन्। उनी बेलायती युवा साङ्गीतिक समूह वन डाइरेक्सनको सदस्य भएपश्चात् चर्चामा आएका थिए। सन् २०१० मा होरनले बेलायती गायन प्रतियोगिता "द एक्स फ्याक्टर" को पाँचौँ संस्करणमा प्रस्तुति दिएका थिए। एकल गायकको रूपमा प्रतियोगिताबाट बाहिरिएसँग उनले पुन: प्रतियोगितामा प्रस्तुति दिएका थिए र जेन मलिक, लियाम पेन, ह्यारी स्टाईल्स र लुई टम्लिन्सनका साथ उनलाई एक साङ्गीतिक समूहको सदस्यको रूपमा चयन गरिएको थियो जसको नाम वन डाइरेक्सन राखिएको थियो। उक्त प्रख्यात साङ्गीतिक समूहले ५ वटा गिती सङ्गालोका जारी गर्नका साथसाथै ४ वटा विश्व भ्रमण गरेको थियो। समूहले लगभग २०० वटा जति राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारहरू जित्न सफल भएको थियो।
बाल्यकाल
बाल्यकालमा उनले उनका दाजुले क्रिसमसको उपलक्ष्यमा प्राप्त गरेको गितार बजाउने प्रयास गरेका थिए तथापि उनले यसलाई बजाउन असफल रहेका थिए। होरनले ११ वर्षको उमेरमा विभिन्न श्रव्य दृश्यहरूको सहायताबाट गितार बजाउन सिकेका थिए। उनकी काकीले उनको प्रतिभाको मध्यनजर गर्दै उनलाई गीत गाउन लगाएकी थिइन्। किशोरावस्थामा, मुलिङ्गरको एक फुटबल क्लबको लागि कोष सङ्कलन गर्ने उद्देशका साथ उनले मुलिङ्गरको कला केन्द्रमा प्रस्तुति दिएका थिए।
मोटोखुट्टे फिस्टो
मोटोखुट्टे फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा बुटेड वार्ब्लर (Booted Warbler) भनिन्छ ।
ओसाक
खुला समाज अस्कल क्याम्पस अर्थात् ओसाक् (OSAC) अमृत साईन्स क्याम्पस्मा बि.एस्.सि.-सि.एस.आइ. टी.(BSs.CSIT) पढ्ने विधार्थीहरूको गैरराजनीतिक र गैरनाफामुलक समुह हो । खुला अध्यनकर्ता र सिकारु हरूको यो समाजमा जुन सुकै संस्थाबाट विकास भएको प्रविधिको अध्यन गर्नु र तत् विषयमा छलफल गर्नु यसको उद्देश्य हो। यो फोस् फिलोसोफिबाट धेरै प्रभावित छ।
ओसाक् स्थापनाको मुख्य उद्देश्यनै नेपालमा निशुल्क / खुला श्रोत सफ्टओयरको प्रयोगलाई प्रसय दिनु रहेको छ । यसैगरि खुला श्रोतलाई आधार मानि केहि नयाँ सिर्जना गर्नु यसको अर्को मुख्य उद्देश्य हो । " सँगै सिकौं अनि अरुलाई पनि सिकाऔँ " बोलको नाराका साथ स्थापित ओसाक्मा जोसुकै खुला श्रोत प्रेमिहरूले नि:शुल्क रूपमा सदस्यता ग्रहण गर्न सक्दछन ।
सुचना प्रबिधिसँग सम्बन्धित विभिन्न कार्यक्रमहरूमा ओसाक्ले आफ्नो सहभागिता जनाउँदै आईरहेको छ ।सार्बजनिक बिदाका दिन बाहेक, प्रत्येक हप्ताको शुक्रबार् "ओसाक् टेक टक" शिर्षकमा विभिन्न कार्यक्रमहरू समेत ओसाक्ले गर्दै आईरहेको छ । "ओसाक् टेक टक" एउटा त्यस्तो माध्यम हो जहाँ विद्यार्थिहरूले आफ्नो क्याम्पसभित्रबाट मात्र नभई, बाहिर ब्यबहारिक क्षत्रमा भिजिसकेका अनुभबि ब्यक्तित्त्वहरूबाट समेत नयाँ ज्ञान हासिल गर्ने अवसर प्राप्त गर्दछन् । सफ्टवयर स्वतन्त्रता दिवसको अवसर पारि "अस्कल सि एस आइ टी ओपन एक्स्पो २०१२" नामक भब्य कार्यक्रमको आयोजनानै ओस्याकको हालसम्मको सबैभन्दा ठुलो कार्यक्रम हो भने "ओबुन्टु"(परिमार्जित उबुन्टु) नामक , "लिनक्स सिस्टममा आधारित अपरेटिन्ङ्ग् सिस्टमको" विकासलाई ओसाक्को हालसम्मकै सबैभन्दा ठुलो उपलब्धि मान्न सकिन्छ ।
क्याथलिन बेट्स
क्याथलिन डोयले "क्याथी" बेट्स (जन्म जुन २८, १९४८) एक अमेरिकी अभिनेत्री र निर्देशक हुन् । उनले केही सानो भूमिकाबाट चलचित्र र टेलिभिजनको दुनियामा आएकी थिइन् । उनले सन् १९९० मा मिसेरी नामक चलचित्र अभिनयको कारण उत्कृष्ट अभिनेत्रीको एकेडेमी अवार्ड पाउन सफल भएकी थिइन् । उनले यस वाहेक फ्रिड ग्रिन टोमटोज (१९९१), डोलोरेस कलाईबोर्न (१९९५) र टाइटानिक (१९९७) मा अभिनय गरेकी छन् ।
जीवनी
बेट्सको जन्म मेमफिस, टेनिसीमा भएको हो । उनी आफ्नो परिवारकी सबैभन्दा सानो सदस्य थिइन् । उनको आमा र बुवा दुवै इन्जीनियर थिए । उनको परिवार मध्येका एक जना हजुरबुवाके अमेरिकी राष्ट्रपति एन्ड्रयु ज्याकसनको डाक्टरको रूपमा कार्य गरेका थिए । उनले स्नातकको शिक्षा दक्षिणी मेथोडिस्ट विश्वविद्यालयबाट सन् १९६९ मा गरेकी थिइन् । उनले सन् १९७० मा अभिनय गर्न न्युयोर्क आइन ।
छपाक
छपाक एक २०२० भारतीय हिन्दी भाषाको नाटक चलचित्र हो जुन मेघना गुलजार निर्देशित छ र उनी र दीपिका पादुकोणले फक्स स्टार स्टुडियोजको सहयोगमा निर्माण गरेका छन्। लक्ष्मी अग्रवालको जीवनमा आधारित, यसले पादुकोणलाई विक्रान्त मेस्सीको साथमा एसिड अट्याक सर्वाइवरको रूपमा प्रस्तुत गर्दछ।
चलचित्र नाटकीय रूपमा १० जनवरी २०२० मा रिलीज भएको थियो।
साउन्डट्र्याक
फिल्मको संगीत शंकर-एहसान-लोय द्वारा रचना गरिएको छ भने गीत गुलजारले लेखेका छन्।
पन्चनगर
पन्चनगर नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
याम्फुदिन
याम्फुदिन नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार
स्न्यापच्याट
स्न्यापच्याट तत्काल सन्देश आदनप्रदान गर्ने एक वेब सेवा वा अनुप्रयोग हो जसलाई विश्वव्यापी रूपमा प्रयोग गरिएको छ। यसलाई स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयका भूतपूर्व विद्यार्थी इभान स्पिजल, बबी मर्फी र रेगी ब्राउनले संयुक्त रूपमा स्थापना गरेका थिए। यसलाई स्न्याप निगमले विकास गरेको थियो।
कुनैपनि प्रयोगकर्ताले पठाएको सन्देश प्रापकसँग पुग्नु भन्दा अगाडि, तस्वीर तथा सन्देशहरू सामान्यतया थोरै समयका लागि मात्र उपलब्ध हुन्छन् जुन स्न्यापच्याटको प्रमुख विशेषताहरू मध्ये एक हो। यो अनुप्रयोग मूल रूपमा व्यक्ति देखि व्यक्ति तस्वीर साझेदारीमा केन्द्रित छ। यसले हाल प्रयोगकर्ताहरूका २४ घण्टाको कालक्रमगत सामग्रीका कथाहरूलाई "खोज्नुहोस्" सँग जोडेर सेवालाई थप विकास गरेको छ। यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई आफ्ना तस्वीरहरू "मेरा लागि मात्र" मा राख्न अनुमति दिन्छ जसले प्रयोगकर्ताहरूको तस्वीरलाई सुरक्षित स्थानमा राख्न पनि पहुँच योग्य बनाउँदछ।
स्न्यापच्याटले प्रयोगकर्ताहरूलाई सन्देश आदनप्रदान गर्नका साथसाथै विभिन्न सामग्रीहरू पनि साझेदारी गर्न अनुमति दिन्छ। यसको प्रयोगले प्रयोगकर्ताहरू श्रव्य दृश्य वा श्रव्य सम्पर्कहरू मार्फत पनि जोडिन सक्दछन्। अक्टोबर २०१९ मा, स्न्यापच्याटका दैनिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू २१ करोड रहेका थिए। स्न्यापच्याटट युवा पुस्ताहरूमा विशेष गरी १६ वर्ष भन्दा कम उमेरका बीच लोकप्रिय भएको छ।
नाति बाबू(खड्गमान)
नातिबाबु नेपालका पुर्व फुटबल खेलाडी हुन्।उनी महावीर ११बा २०१० मा फुटबल खेल्ने एक उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी हुन्।भने नेपालको पहिलो  राष्ट्रिय लिग जित्ने टिम महावीर ११का एक सक्रिय खेलाडी हुन्।
स्रोत
श्रेणी :महावीर ११ ले पहिलोपटक लिग जित्दाका खेलाडीहरू
कुल प्रजननदर
एउटी महिलाले आफ्नो पुरै प्रजनन अबधि (१५-४९ वर्ष भित्रमा)जन्माउने जम्मा जिवित शिशुहरूको संख्या हो। कुल प्रजननदर निकाल्दा प्रजनन उमेरमा प्रवेश गरेका सम्पुर्ण महिलाहरू प्रजनन अवधिभर जीबित रहि ती महिलाले समेत हाल अरु उमेरसमुहमा रहेका महिलाहरूले जतिनै आफ्नो प्रजननदर कायम राख्छ भन्ने मान्यता राखेको हुन्छ।
जुलिया गिलार्ड
जुलिया गिलार्ड एक अष्ट्रेलियाली राजनितिज्ञ तथा अष्ट्रेलियाका पूर्व प्रधानमन्त्री हुन।
इजिप्टका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा इजिप्टका ७ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको इजिप्टका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
बाबुराम भट्टराई
(जन्म: ४ असार २०११) एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्। उनी नेपाल समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष हुन्।
नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल स्थापना गर्नुअघि भट्टराई एकीकृत नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) का सदस्य तथा उपाध्यक्ष थिए। पछि उनले प्रजातान्त्रिक समाजवादलाई अङ्गीकार गरेका थिए।
पसौरनी
पसौरनी नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बाबुराम भट्टराई
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
४ असार २०११ मा, गोरखा जिल्लाको खोप्लाङमा जन्मिएका भट्टराईको बुबाको नाम भोजप्रसाद भट्टराई र आमा धर्मकुमारी भट्टराई हो।। उनी बाबुआमाका दोस्रा सन्तान हुन्। उनको एक दिदी, एक भाइ र एक बहिनी छन्। बाल्यकालमा बाबुराम भट्टराईले अनौपचारिक शिक्षा गाउँकै सेवानिवृत्त सैनिक भक्तबहादुर भुजेलबाट हासिल गरेका थिए। उनले अमर ज्योति उच्च माध्यमिक विद्यालयमा माध्यमिक तहसम्म अध्ययन गरेका थिए।
उनी उपेन्द्र देवकोटाका सहपाठी थिए जो वरिष्ठ स्नायुरोग चिकित्सक थिए। उनी अमृत साइन्स क्याम्पसमा पनि अध्ययन गरेका थिए। त्यसपछि कोलम्बो योजना छात्रवृत्ति अन्तर्गत उनले सन् १९७७ मा चण्डीगढबाट वास्तुकलामा स्नातक हासिल गरेका थिए। यसै समयमा उनी अखिल भारतीय नेपाली विद्यार्थी सङ्घको संस्थापक अध्यक्ष बनेका थिए। यो सङ्गठन वास्तुकला क्षेत्र भन्दा बाहिर आफ्नो शैक्षिक रुचिहरू निर्माण गर्ने दिशामा उनको पहिलो कदम बन्न पुगेको थियो। भट्टराईले दिल्ली स्थित योजना तथा वास्तुकला विद्यालयबाट स्नातकोत्तर हासिल गरेका थिए। उनको विवाह माओवादी नेतृ हिसिला यमीसँग भएको थियो। उनकी एक छोरी छ, मानुषी छिन्।
उनले वि.सं २०४२ सालमा, मा जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि गरेका थिए। उनको शोध वि.सं २०५९ मा "नेपालको अल्पविकास र क्षेत्रीय संरचनाको प्रकृति - एक मार्क्सवादी विश्लेषण" को रूपमा प्रकाशित भएको थियो।
राजनीतिक जीवन
भट्टराई ११ भदौ २०६८ मा नेपालको ३६औँ प्रधानमन्त्री बनेका थिए। २०६९ जेठ १५ नेपालको पहिलो संविधान सभाको विघटन पछिको राजनीतिक गतिरोधबाट बाहिर निस्कने उपायको रूपमा, उनको ठाउँमा प्रधान न्यायाधीश खिलराज रेग्मीलाई अन्तरिम सरकारको प्रमुखको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो भने नेपालमा दोस्रो संविधान सभाको निर्वाचन २०७० मङ्सिर ४ गते सम्पन्न भएको थियो। यसभन्दा अगाडि उनले २०६९ फागुन ३० मा उनले आफ्नो पद र पार्टीका सबै जिम्मेवारीहरूबाट राजीनामा दिएकम थिए। राजिनामा अगाडि उनी माओवादी पार्टीका वरिष्ठ स्थायी समिति सदस्य र उपाध्यक्ष थिए। केही समयअघिसम्म उनी नयाँ शक्ति पार्टी, नेपालका संयोजकको रूपमा रहेका थिए। वि.सं २०७६ मा नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल र सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपालको एकीकरणबाट बनेको नवगठित समाजवादी पार्टी, नेपालको सङ्घीय परिषद्को अध्यक्ष थिए। पछि समाजवादी पार्टी, नेपाल र राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालबीच एकीकरण भई जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल गठन भएको थियो।
सशस्त्र जनयुद्ध
बाबुराम भट्टराईले २०५२ माघ २१ गते नेपाली काङ्ग्रेसको तर्फबाट प्रधानमन्त्री बनेका शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारलाई ४० वटा मागको सूची दिएका थिए। 'राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र जीविकोपार्जन' सँग सम्बन्धित मागहरूमा 'नेपाली उद्योग, व्यवसाय र वित्तमा विदेशी पूँजीको प्रभुत्व बन्द गर्ने,  सन् १९५० को नेपाल–भारत सन्धि लगायत विभेदकारी सन्धिहरू खारेज (यहाँ सन् १९५० को भारत–नेपाल शान्ति तथा मैत्री सन्धिलाई उल्लेख गर्दै) र सामन्ती व्यवस्थाको नियन्त्रणमा रहेको जमिन जफत गरी भूमिहीन र घरबारविहीनलाई वितरण गरिनुपर्ने जस्ता विषय समेटिएका थिए। माग सम्बोधन नभएसँगै नेकपा (माओवादी)को नेतृत्वमा नेपालमा दस वर्षे जनयुद्ध २०५२ फागुन १ गते घोषणा भएको थियो। नेपालको राजतन्त्रलाई समाप्त र जनगणतन्त्र स्थापना गर्ने उद्देशका साथ यसको सुरुवात भएको थियो। विसं २०६३ साल मङ्सिर ५ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला र नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले विस्तृत शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेसँग यस युद्ध समाप्त भएको थियो। यस भन्दा अगाडि, २०६३ वैशाख १३ सम्म, प्रचण्डले नेकपा (माओवादी)को सैन्य प्रयासलाई विशेष गरी पहाडी क्षेत्र र पश्चिम नेपालमा नियन्त्रणका क्षेत्रहरू स्थापना गर्न निर्देशन दिएका थिए।
शान्ति प्रक्रिया पश्चात् पुष्पकमल दाहाल र भट्टराईबीचको सम्बन्ध चिसिएको थियो। पार्टी भित्र शक्ति साझेदारीमा असहमतिको कारण भएको बताइएको छ। प्रचण्डको नेतृत्वमा सत्ता एकीकरण भएकोमा भट्टराई असन्तुष्ट थिए। एक पटक प्रचण्डले भट्टराईलाई पार्टीबाट निष्कासित गरेतापनि पछि उनलाई पुनर्बहाली गरिएको थियो। पछि उनीहरूले कम्तीमा पनि आफ्ना केही मतभेदहरूमा समझदारी बनाएका थिए।
२०६२ मङ्सिर ७ मा प्रचण्ड र सातदलीय गठबन्धनले '१२ बुँदे सहमति' जारी गरेका थिए जसमा नेकपा (माओवादी) र २०४८ सालको संसदीय निर्वाचनमा ठूलो बहुमत प्राप्त गरेका पार्टीहरूबीच सहमतिका क्षेत्रहरू व्यक्त गरिएको थियो। यस दस्तावेजमा राजा ज्ञानेन्द्रको तानाशाही राजतन्त्र नै नेपालको प्रगतिको प्रमुख बाधक रहेको उल्लेख गरिएको थियो। माओवादी मानव अधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता र बहुदलीय शासन प्रणालीप्रति प्रतिबद्ध रहेको विज्ञप्तिमा उल्लेख थियो। यसले आत्मआलोचना र माओवादी र सात दलको विगतका गल्ती नदोहोर्‍याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको थियो।
युद्धविराम
माओवादी जनयुद्ध दौडान थुप्रै युद्धविरामहरू भएका थिए। २०६३ वैशाख १३ मा, प्रचण्डले ९० दिनको घोषित अवधिको साथ युद्धविरामको घोषणा गरेका थिए। ६२/६३ मा, काठमाडौँ र अन्य स्थानमा हप्तौँसम्म चलेको व्यापक विरोध प्रदर्शनपछि राजा ज्ञानेन्द्रले २०६१ माघ १९ मा स्थापना गरेको व्यक्तिगत अधिनायकत्व त्याग्न र विघटन भएको संसद्को पुनस्र्थापना गर्न बाध्य भएका थिए।
त्यसपछि सात दलीय गठबन्धनले नयाँ सरकार गठन गरेको थियो। संसद् र नयाँ सरकारले युद्धविरामलाई समर्थन गर्दै बाह्रबुँदे सहमतिका आधारमा माओवादीसँग वार्ता सुरु गरेको थियो। दुवै पक्ष नयाँ संविधान लेखन र राजतन्त्रको भाग्य निर्धारण गर्न नयाँ संविधान सभाको निर्वाचन गर्ने कुरामा सहमत भएका थिए। माओवादीले नेपाल गणतान्त्रिक नेपाल बनेसँगै यो प्रक्रियाको अन्त्य होस् भन्ने चाहेको थियो।
नयाँ शक्ति पार्टी गठन
२०७३ असार २८ मा बाबुराम भट्टराईले आफ्नो नेतृत्वमा नयाँ शक्ति पार्टी, नेपालको स्थापना को घोषणा गरेका थिए। समारोहमा प्रमुख दलका नेताहरुको सहभागिता रहेको थियो। उक्त समारोहमा अशोक शर्मा, करिश्मा मानन्धर लगायत ३३ जना नयाँ सदस्यको घोषणा गरिएको थियो। नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र)सँग गठबन्धन घोषणा गर्ने समारोहमा सहभागी भए पनि टिकट नपाएपछि दुई सातापछि गठबन्धन बाट बाहिरिएका थिए। उक्ति पार्टी २०७६ वैशाख २३ मा, उपेन्द्र यादव नेतृत्वको सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपालसँग एकीकृत हुँदै समाजवादी पार्टी, नेपाल बनेको थियो।
पार्टी एकीकरण
१४ वैशाख २०७६ मा, भट्टराई नेतृत्वको नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल र उपेन्द्र यादव नेतृत्वको सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपालबीच एकीकरण भएको थियो। नवगठित दलको नाम समाजवादी पार्टी, नेपाल राखिएको थियो। समाजवादी पार्टी पुन: महन्थ ठाकुर नेतृत्वको राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालबीच एकीकरण भएको थियो र नयाँ बनेको दलको नाम जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल राखिएको थियो। विभिन्न मतभेदका कारण दुइ दल पुनः छुट्टा भिन्न भएका थिए जहाँ भट्टराई उपेन्द्र यादव तिर गएका थिए। २०७९ साउन १२ गते भट्टराईले जनता समाजवादी पार्टी, नेपालबाट छुट्टिँदै आफ्नो नेतृत्वमा नेपाल समाजवादी पार्टी गठन गरेका थिए जहाँ सो दलले प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९मा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)को चुनाव चिन्ह लिएर निर्वाचनमा होमिएको थियो। ४ मङ्सिर २०७९ मा, भएको निर्वाचनमा भट्टराईले निर्वाचन नलड्ने घोषणा गरेका थिए र उनले जितेको स्थानमा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड गोरखा २ बाट निर्वाचित भएका थिए।
ठूलाछाप
ठूलाछाप पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३,३९९ रहेको थियो भने यस गाविसमा ६५१ घरधुरी रहेका थिए।
जुंगे ट्याकट्याके
जुंगे ट्याकट्याके नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा मस्टेच्ड वार्ब्लर (Moustached Warbler) भनिन्छ ।
सावाकटहरे
सावाकटहरे खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार सावाकटहरेको ५८० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या २,७२६ रहेको छ।
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
किरणकुमार राई (साहित्यकार)
किरणकुमार राई (सन् १९६७ - ) भारतमा बसोबास भएका नेपाली साहित्यकार हुन्।
जीवनी
राईको जन्म सन् १९६७ सेप्टेम्बर १३मा पिता सिंहबीर राई र माता मङ्गली राईको पुत्रका रूपमा दार्जीलिङको भा-तकभर चियाबारीमा भएको हो।
कृतिहरू
राईका मौलिक कृतिहरू यी हुन्- १. आत्मसम्मोहन र घाइते शब्दहरू (कवितासँग्रह, सन् १९९५) २. शब्दसित साइनो गाँस्दै (भारतीय नेपाली कविहरूको परिचयात्मक लेख सँगालो) राईले अनुवाद गरी नेपालीमा प्रकाशित ग्रन्थहरू यी हुन्- १. अर्धवृत्त जीवनयात्रा (सन् १९९७) २. अभ्यन्तर दक्षिण कामरूपको (सन् २०००) ३. अयन दाशरथिको (सन् २००४) ४. अनुराधाको मुलुक (सन् २००४)
पुरस्कार
राईले पाएका पुरस्कार यी हुन्- १. स्रष्टा पुरस्कार (सन् १९९३, स्रष्टामा प्रकाशित उत्कृष्ट कविताका लागि) २. साहित्य अकादेमी अनुवाद पुरस्कार (सन् १९९३, अर्धवृत्त जीवनयात्राका लागि)
दीपक बिष्ट
दीपक बिष्ट नेपाली ते-क्वान्दो खेलाडी हुन्। उनको जन्म जुलाई २, १९७६मा भएको हो। उनले सन् २००६ ओलम्पिकमा ७८ किलो समुहमा काँस्य पदक जितेका थिए। उनले सन् २००८ मा ग्रीष्म ओलम्पिकमा भाग लिएका थिए। अगस्ट ८, २००८ मा बेइजिङ ओलम्पिकमा उनी नेपाली ध्वजाबाहक थिए। उनले चारपटक दक्षिण एसियाली खेलकुदमा स्वर्ण पदक जिती कीर्तिमान बनाएका छन्।
बाल्यकाल
उनको बाल्यकाल सामान्य थियो। उनी मिहिनेती र आज्ञाकारी थिए। उनी बिकट ठाउँमा हुर्के। उनी ४ कक्षासम्म प्रथम हुन्थे। उनले श्री बिणा मा. बि.बाट एसएलसी पास गरे।
उनी पहिला भलिबल खेल्थे। उनका बा आमाले उनलाई इन्जिनियर बनाउन खोजेका थिए र उनलाई पढाइको सट्टा खेलमा ध्यान दिँदा सजाय दिन्थे।
नालन्दा
नालन्‍दाविश्‍वको प्राचीन विश्‍वविद्यालय रहेको भारतको बिहार प्रान्तको पर्यटकीय स्‍थल एवम् नालन्दा जिल्लाको सदरमुकाम पनि हो। यहाँ पर्यटक विश्‍वविद्यालयको अवशेष, सङ्ग्रहालय, नव नालन्दा महाविहार तथा ह्वेनसांग मेमोरियल हल हेर्न सकिन्छ। यस बाहेक यसको छेउ-छाउमा पनि घुम्नको लागि धेरै पर्यटन स्‍थलहरू छन्। राजगीर, पावापुरी, गया तथा बोधगया यहाँबाट नजीकको पर्यटन स्‍थलहरू हुन।
विकिस्रोत
विकिस्रोत एक नि: शुल्क सामग्री पाठ्यपुस्तक स्रोतहरूको अनलाइन डिजिटल लाइब्रेरी हो जुन विकिमिडिया फाउन्डेसनद्वारा संचालित छ । यो प्रोजेक्टको उद्देश्य धेरै प्रकारको निःशुल्क पाठहरूलाई धेरै भाषाहरूमा अनुवाद गर्नु हो । उपयोगी वा महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक पाठहरू भण्डारण गर्न मूल रूपमा अनुमानित रूपमा अभिलेख राखिएको छ । यो परियोजना आधिकारिक रूपमा नोभेम्बर २४, २००३ मा शुरू भएको थियो । यसको नाम बिकिस्रोत त्यस वर्ष पछि लागु गरियो र यसले सात महिना पछि आफ्नै डोमेन नाम प्राप्त गर्‍यो । यो परियोजना विश्वसनीयताको कमीको लागि आलोचनामा आएको छ तर यो राष्ट्रिय अभिलेख र रेकर्ड प्रशासन जस्तै संगठनहरु द्वारा उद्धृत गरिएको छ ।
दीपक बिष्ट
ते-क्वान्दो प्रबेश
एकल खेल खेल्ने विचारपछि उनलाई खेल छान्न गाह्रो पर्‍यो। तर प्रशिक्षक गोबिन्द बिष्ट र साथी केशब भट्टको सल्लाहले उनले ते-क्वान्दो रोजे। उनका बा आमाले भने उनलाई कहिल्यै खेल्न दिएनन्। उनलाई ते-क्वान्दो सिक्न रु ३०० चाहिएपछि उनले काका डम्बर बिष्टको स्कुलबाट ३०० रूपैया चोरी धनगढी डोजाङमा भर्ना भए। उनको खेलजीबन यसरी सुरु भयो।
ते-क्वान्दोमा पहिलो सफलता
बा आमाको सहयोग बिना खेल्न थालेका उनले नाङ्गो खुट्टा, बिना प्याड र ट्र्याक सुट लगाएर खेल्न थाले। तर २ महिनामै उनले एल्लो बेल्टको ग्रेडिङ पास गरे। उनले सन् १९९६ मा हेटौडामा राष्ट्रिय प्रतियोगितामा ब्ल्याक बेल्ट खेलाडीलाई जितेपछि कथाले नया मोड लियो। त्यसपछि उनले पछि फर्केर हेर्नुपरेको छैन र उनलाई नेपालमा कसैले हराएको छैन।
ते-क्वान्दोमा कठिनाइ
दुई महिनामै सफलता हात पारेपनि उनका बाआमालाई उनले खेलेको मन परेन। तर उनको आमाले उनलाई दुध र चना भने डाइटको रूपमा खान दिन्थिन्। बिष्टलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा खेल्न, जित्ने र अरु खेलाडी (आलोक राना, संगीना वैद्य, बिधान लामा) जस्तो सफल हुने इच्छा जाग्यो जसका लागि काठमाडौँ नगई सम्भब थिएन।
काठमाडौंको यात्रा
बाआमाको सहयोग बिना काठमाडौँ आउन सम्भव थिएन। उनलाई कुनै हालतमा काठमाडौँ जानु थियो। उनले एक बस चालक र खलासीलाई साथी बनाए र सित्तैमा काटमाडौँ छिर्ने टिकट पाए। काठमाडौँमा नेपाल मानबिकी क्याम्पसको प्रबेश परीक्षा पास गरेपछि उनका बा-आमाले उनलाई काठमाडौँ नपठाई धरै पाएनन्। उनी फेरि काठमाडौँ आए। उनको काका खड्ग बिष्टले मासिक रु १५०० सहयोग गरेपछि उनी दशरथ रङ्गशालाको डोजाङमा भर्ना भए र पढाइलाई पनि सङ्गै अघि बढाए।
दक्षिण एसियाली खेल
सन् २०१० सालको दक्षिण एसियाली खेलमा स्वर्ण पदक जितेपछि उनको दक्षिण एसियाली खेलमा ४ स्वर्ण पुगेको छ र यो नेपाली कीर्तिमान हो।
निष्कर्ष
शुरुका दिनहरू अप्ठ्यारा भएपनि उनले दह्रो आत्मबिश्वासका साथ पढाइ र खेललाई अघि बढाए। उनले आफ्नो प्रतिभा तिखार्दै लगे र पढाइ पनि बि बि एस सम्म पुर्‍याए। उनका सफलतादेखि उनका बा आमा पनि खुसी भए। ते-क्वान्दोमा एक दशक बिताएका बिष्टले सन् १९९९ साफ खेल (काठमाडौँ)मा स्वर्ण जिते, पाकिस्तानमा पनि भाँचिएको खुट्टाले स्वर्ण जिते। बुसान एसियाडमा काँस्य, दोहा एसियाडमा काँस्य जिती दुईवटा एसियाडमा पदक जित्ने पहिलो नेपाली खेलाडी भए। उनी हालसम्म पनि एक नम्बर हुन्, त्यसमा शङ्कै छैन।उनले दश भन्दा बढी देश भ्रमण गरेका छन्; दक्षिण कोरिया, अमेरिका, थाइल्याण्डमा प्रशिक्षण कियका छन्। उनी विभिन्न सङ्घमा आबद्ध छन् र हजारौँलाई ते क्वान्दो सिकाएका छन्। खेलमा जीवन सुम्पेका उनीले नेपाल खेलकुद परिषदले दिएको प्रशिक्षकको जागिरले गुजारा गरिरहेका छन्। अरु खेलाडीजस्तो उनी बिदेश पलायन भएनन्, मातृभक्त भई देशको सेवामा लागिरहेका छन्, र सकेसम्म लागिरहनेछन्। उनको नाम नेपाली खेलजगतमा सुबर्ण अक्षरले लेखिन्छ।
पदक तथा सम्मान
‍‍* गोर्खा दक्षिण बाहु तेस्रो
रमेशविक्रम शाह
रमेश विक्रम शाह नेपालका पुर्व फुटबल खेलाडी हुन्।उनी महावीर ११बा २०१० मा फुटबल खेल्ने एक उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी हुन्।भने नेपालको पहिलो  राष्ट्रिय लिग जित्ने टिम महावीर ११का एक सक्रिय खेलाडी हुन्।
नेपाल राष्ट्रिय अन्डर-२३ फुटबल टोली
'नेपाल राष्ट्रिय अन्डर-२३ फुटबल टिम (Nepal National Under-23 Football Team)'' एक नेपालको २३ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय फुटबल टिम हो ।जसले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय अन्डर-२३ फुटबल प्रतियोगिताहरूमा सहभागीता जनाउने गर्दछ।
पिठौली
पिठौली (सतिबेर, सतिबयर) बुट्यान वर्गमा पर्ने फूल फुल्ने वनस्पति हो । यसको फल मानिसले खान लायकको हुन्छ ।
नेपाल राष्ट्रिय अन्डर-२३ फुटबल टोली
घरेलु रंगशाला
राष्ट्रिय विभुति दशरथ चन्दको सम्झनामा स्थापित यस रंगशालाको मुल दर्शक क्षमता भने जम्मा १८,००० रहेको छ।जुन नेपालको सबैभन्दा ठुलो रंगशाला हो ।यस बाहेक नेपाली राष्ट्रिय टोलीहरूको घरेलु रंगशालाका रूपमा एन्फा कम्प्लेक्स हल,सातदोबाटो,आर्मी,प्रहरी तथा एपीएफका फुटबल मैदानहरूलाई पनि नेपालको वैकल्पिक राष्ट्रिय घरेलु रंगशालाका रूपमा लिने गरिन्छ।
खेल नतिजा
नेपाली यु-२३ टिमका खेल नतिजाहरू.
* नेपालले गरेको गोल अघिल्लो हो।
अन्तर्राष्ट्रिय सहभागीता
ओलम्पिक खेलमा नेपाली यु-२३ टिमले अहिलेसम्म सहभागीता जनाएको छैन। त्यस्तै एएफसी अन्डर-२३ च्याम्पियनसिपमा नेपाली टिम अहिलेसम्म छनोट हुन सकेको छै
ओलम्पिक खेल
ओलम्पिक खेलमा नेपाली यु-२३ टिमले अहिलेसम्म सहभागीता जनाएको छैन।
एएफसी अन्डर-२३ च्याम्पियनसिप
एएफसी अन्डर-२३ च्याम्पियनसिपमा नेपाली टिम अहिलेसम्म छनोट हुन सकेको छैन।
केभिन रुड
केभिन रुड एक अष्ट्रेलियाली राजनितिज्ञ तथा अष्ट्रेलियाका पूर्व प्रधानमन्त्री हुन।
२०१६ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी
२०१६ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी प्रतियोगिता आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी को छैठौ संस्करण हो । यो आइसिसी टुर्नामेन्ट भारतमा आयोजना हुनेछ । २०१५ जनवरी २८ मा बसेको अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदको बोर्ड बैठकले २०१६ को टि२0 क्रिकेट विश्वकप आयोजना गर्ने अधिकार भारतलाई प्रदान गरेको हो । गस प्रतियोगिताको पछिल्लो संस्करणको विजेता श्रीलङ्का हो । २०१५ अक्टोबरमा पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डका अध्यक्ष शाहरयार खानले यदि भारत विरुद्धको शृङ्खला नभएमा पाकिस्तानले प्रतियोगितामा भाग नलिने कुरा बताएका छन् ।
टिमहरू
यश प्रतियोगितामा १६ टिम सहभागी भएको यो दोस्रो पटक हो । दस वटा पुर्ण सदस्य राष्ट्रहरू स्वत छनौट भए भने बाकी ६ आइसिसीका सहयोगी राष्ट्रहरू २०१५ को छनौट प्रतियोगिता खेलेर छनौट भएका छन् । छनौट भएका ६ राष्ट्रहरूमा स्कटल्यान्ड, आयरल्यान्ड, नेदरल्यान्ड, अफगानिस्तान, हङकङ र ओमान रहेका छन् । यसै प्रतियोगिताबाट ओमानले पूर्णरूपमा टि२० अन्तर्राष्ट्रिय को मान्यता पाउनेछ ।
आइसिसी टि२० अन्तर्राष्ट्रिय च्याम्पियनसिपमा शिर्ष ८ मा रहने टिम स्वत सुपर १० चरणमा पुग्नेछन, अन्य ८ वटा टिमहरू समूह चरणमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् र शिर्ष २ टिम सुपर १० चरणका लागि छनौट हुनेछन् ।
खेल हुने स्थानहरू
२१ जुलाई २०१५ मा भारतीय क्रिकेट बोर्डले प्रतियोगिताका खेल हुने शहरहरूको घोषणा गरेको छ । बेंगलुरु, चेन्नाइ, धरमशाला, मोहाली, मुम्बई, नागपुर, नयाँ दिल्ली र फाइनल समेत हुने कोलकाता रहेका छन् ।
तर विभिन्न कानुनी कारणले गर्दा चेन्नाइले भने कुनै खेल आयोजना नगर्ने भएको छ । विदार्भा क्रिकेट एसोसिएसन स्टेडियम, नागपुरमा समूह बी र हिमान्चल प्रदेश क्रिकेट एसोसिएसन स्टेडियम, धरमशाला मा समूह ए का खेलहरू सञ्चालन हुनेछन् ।
समूह ए
सुपर १० को लागि छनौट
समूह १
नकआउट चरणमा पुग्न सफल ।
नकआउट चरण
यदि पाकिस्तान समूह बी मा दोस्रो भएमा उसले सेमिफाइनल खेल मार्च ३० मा दिल्लीमा खेल्नेछ । सेमिफाइनल खेलहरू मुम्बईमा हुने भएपनि सुरक्षाको कारणले दिल्लीमा सारिने कुरा आइसिसीले जनाएको छ । {{4TeamBracket }}
चौघरा दरवार
चौघरा दरवार दोलखा जिल्लाको सुनखानी गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक महत्त्वको दरवार हो। विसं १८४०. मा निर्माण भएको विस्वास गरिने यो दरवार सालका काठबाट निर्माण गरिएका १ सय ५५ कलात्मक झ्यालहरूका लागि प्रसिद्ध छ। यो दरवार पृथ्वीनारायण शाहको पालामा बनेको स्थानीय वृद्धवृद्धाहरूको अनुमान छ। कलात्मक चार घरहरू जोडेर बनाइएको हुनाले यस दरवारलाई चौघरा भनिएको हो।
ऐतिहासिक तथ्य तथा स्थानीयको भनाई अनुसार गोवर्धन र महेश्वर नामका शिवाकोटीले यो भवन निर्माण गरेका थिए। बिसं २०५३ सालको पहिरोले निकै क्षति पुर्याएछि हाल यो भवन निकै जिर्ण बन्दै गएको छ। संरक्षणको अभावका कारण वायुको मुर्ती समेत चोरी भएको छ। सदरमुकामबाट तीन घण्टाको पैदल दुरीमा रहेको दरवार संरक्षणका लागि सम्वन्धीत निकaयले ध्यान दिनुपर्ने स्थानीयको माग छ।
आम निर्वाचन २०१५
आम निर्वाचन २०१५ नेपालको संसद्को तल्लो सदन प्रतिनिधि सभाको लागि १०९ प्रतिनिधिहरूलाई निर्वाचित गर्नको लागि वि.सं. २०१५ साल फागुन ७ देखि वि.सं. २०१५ साल चैत्र २१ सम्म (४५ दिन) गरिएको नेपालको पहिलो प्रजातान्त्रिक निर्वाचन थियो। वि.सं. २०१५ फागुन १ गते लागू गरिएको नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५ बमोजिम यो निर्वाचन सम्पन्न गरिएको थियो।
प्रतिनिधि सभाको लागि तय गरिएको १०९ वटा सिटको लागि जम्मा ७८६ जना उम्मेदवारहरूले उम्मेदवारी दिएका थिए। देशको कूल जनसङ्ख्या ८५ लाख ५० हजारमध्ये ४२ लाख ४६ हजार ३६८ जना मतदान गर्नको लागि योग्य रहेका थिए। देशभर विभिन्न चरणमा सम्पन्न गरिएको यस निर्वाचानमा जम्मा ४२.१८% मतदान भएको थियो।
यस निर्वाचनमा मतदान गर्न पाउने नागरिकहरूको न्यूनतम उमेर २१ वर्ष कायम गरिएको थियो। १०९ मध्ये ७४ सिट जितेर नेपाली काङ्ग्रेस सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक दल बनेको थियो। नेपाली काङ्ग्रेसले उक्त निर्वाचनमा जम्मा मतदानको ३८% मत प्राप्त गरेको थियो। चुनाव जितेपछि काङ्ग्रेसका सभापति तथा संसदीय दलको नेता बिपी कोइराला देशको पहिलो प्रजातान्त्रिक निर्वाचित र २२औँ प्रधानमन्त्री बन्न सफल भएका थिए।
पृष्ठभूमि
राजतन्त्रको विरोध तथा आम निर्वाचनको मिति तय गर्नको लागि राजामाथि दवाव सिर्जना गर्न वि.सं. २०१४ साल साउन १४ गते काठमाडौँमा नेपाली काङ्ग्रेस, नेपाली राष्ट्रिय काङ्ग्रेस र नेपाल प्रजा परिषद् (मिश्र) सम्मिलित प्रजातान्त्रिक मोर्चाको गठन गरिएको थियो। राजनीतिक संक्रमणकाल झेल्दै आएको र जनताद्वारा निर्वाचित सरकार नभई राजाको प्रत्यक्ष शासन रहेको सो समयमा नेपाली काङ्ग्रेसको मुखपत्र 'नेपाल पुकार' मा वि.सं. २०१४ साउनमा राजा विरुद्ध एउटा स्तम्भ छापिएको थियो जसको प्रतिक्रियामा तत्कालिन राजा महेन्द्र वीर विक्रम शाहले आम निर्वाचन तत्कालै हुन नसक्ने भनि आदेश जारी गरेका थिए, जसको फलस्वरुप देशव्यापी विरोध प्रदर्शन भएको थियो।
नेपालमा आगामी ६ महिनाभित्र आम निर्वाचन गराउन माग गरिरहेको प्रजातान्त्रिक मोर्चाले वि.सं. २०१४ असोज २१ गते वीरगञ्जमा भेला आयोजना गरेको थियो। सोही भेलाबाट मोर्चाले प्रथम आम निर्वाचनको मिति तोकाउन वि.सं. २०१४ मङ्सिर २२ बाट काठमाडौँमा 'भद्र अवज्ञा आन्दोलन' थाल्ने निर्णय गरेको थियो। प्रजातान्त्रिक मोर्चाले यहि विषयलाई समेटेर आफ्नो एकमात्र मागलाई 'भद्र अवज्ञा आन्दोलन' सुरु हुनुभन्दा अगावै वि.सं. २०१४ मङ्सिर २० गते राजदरबारलाई ६ महिना भित्र निर्वाचन सम्पन्न गर्ने विषयक पत्र पठाएको थियो। पत्रप्राप्त भएको भोलिपल्ट अर्थात् वि.सं. २०१४ मङ्सिर २१ गते राजा महेन्द्रले प्रजातान्त्रिक मोर्चाका शीर्षस्थ नेताहरू बिपी कोइराला, डिल्लीरमण रेग्मी र भद्रकाली मिश्रलाई आमन्त्रित गरेका थिए। लगभग २ घण्टा ३० मिनेट चलेको उक्त छलफलपछि राजाले 'आफुँ निर्वाचनको लागि सकारात्मक रहेको र सबैको सहयोग प्राप्त भए छिट्टै निर्वाचन गर्ने' आश्वासन व्यक्त गरेका थिए।
मोर्चाले तय मिति अनुसार वि.सं. २०१४ मङ्सिर २२ बाट 'भद्र अवज्ञा आन्दोलन' थालेको थियो। सो आन्दोलनबाट मोर्चाले नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीलाई टाढा राखेता पनि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले सो आन्दोलनलाई समर्थन गर्दै राजाबाट राजनीतिक सम्मेलन बोलाउनुपर्ने माग राख्दै आन्दोलनलाई सही दिशामा डोर्‍याएको थियो। २०१४ साल कात्तिक २९ गते कुँवर इन्द्रजित सिंहको नेतृत्वको सरकार विघटन भएपछि राजा महेन्द्रलाई निर्वाचनका लागि चौतर्फी दबाब आएको थियो। भद्र अवज्ञा आन्दोलनले देशभर चर्को रूप लिएपछि अन्तत: राजा महेन्द्रले वि.सं. २०१४ पौष १ गते रेडियो नेपालबाट शाही घोषणा प्रसारण गरेर आम निर्वाचन वि.सं. २०१५ फागुन ७ देखि हुने तय गरेका थिए।
निर्वाचन क्षेत्र
वर्तमान समयको जस्तो जिल्लागत संरचना नभएकोले स्थान विशेष वा स्थानभन्दा पूर्व, पश्चिम, उत्तर र दक्षिण गरेर निर्वाचन क्षेत्र छुट्याइएको थियो। वि.सं. २०१५ मा हिमाल र पहाड क्षेत्रमा २३ प्रशासकीय एकाई थियो भने तराई क्षेत्रमा १२ तहसिल भनिने प्रशासनिक एकाई रहेको थियो। एउटा निर्वाचन क्षेत्रमा न्यूनतम २३ हजार जनसङ्ख्या हुनैपर्ने र ५२ हजारभन्दा बढी जनसङ्ख्या हुन नहुने गरी जनसङ्ख्याको आधारमा १०९ वटा निर्वाचन क्षेत्र बनाइएको थियो। आम निर्वाचन २०१५ लाई सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न निर्वाचन आयोगका प्रधान निर्वाचन आयुक्त सुवर्ण शमसेर राणालाई जिम्मेवारी दिइएको थियो।
निर्वाचन खर्च
नेपाली काङ्ग्रेसले आफ्नो शीर्षस्थानका नेताहरू बाहेकका उम्मेदवारहरूलाई जनही ५ हजार चुनाव खर्च दिएको थियो; त्यस्तै गोर्खा परिषद्ले आफ्नो उम्मेदवारलाई चुनावमा प्रतिस्पर्धा गर्नको निमित्त जनही १० हजार रुपैया दिएको थियो। नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले भने रौतहटको तीन वटा निर्वाचन क्षेत्रबाट आफ्नो प्रत्यासी उम्मेदवारहरूलाई चुनाव लड्नको लागि जम्मा १२०० रुपैयाँ दिएको थियो जसमा सोही पार्टीका दुई जना उम्मेदवारहरू शेख फर्मान र हरदयाल महतो विजयी भएका थिए। निर्वाचनमा काङ्ग्रेसका लागि लाग्ने सम्पूर्ण खर्च सुवर्ण शमशेर राणाले व्यहोरेका थिए भने यस निर्वाचनमा उनले नेपाली काङ्ग्रेसलाई १० लाख रूपैयाँ नगद सहयोग गरेका थिए।
नतिजा
१०९ मध्ये ७४ सिट जित्दै नेपाली काङ्ग्रेस नेपालको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक दल बनेको थियो जसमा काङ्ग्रेसले जम्मा मतदानको ३८% मत प्राप्त गरेको थियो। कुल खसेका सदर मतहरू मध्ये नेपाली काङ्ग्रेसले ६,६६,८९८, नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषदले ३,०५,११८, संयुक्त प्रजातन्त्र पार्टीले १,७७,४०८ र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले १,२९,१४२ मत प्राप्त गरेको थियो। निर्वाचनमा एक लाख भन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने दललाई राष्ट्रिय मान्यता प्रदान गरिएको थियो जसमा माथि दिइएका शीर्ष ४ दलहरू राष्ट्रिय दलका रूपमा रहेका थिए।
सरकार गठन
नेपालमा सम्पन्न पहिलो निर्वाचनमा सबैभन्दा ठूलो दलको रूपमा उदाएको नेपाली काङ्ग्रेसले पार्टी सभापति बिपी कोइरालालाई संसदीय दलको नेता छानेर उनलाई नेपालको प्रधानमन्त्री बनाउन दावेदारी पेश गरेको थियो। वि.सं. २०१६ जेठ १३ तदनुसार सन् १९५९ मे २७ को दिन नेपाली काङ्ग्रेसका विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाले तत्कालिन राजा महेन्द्र वीर विक्रम शाह समक्ष सपथग्रहण लिई आफ्नो कार्यभार सम्हालेका थिए। प्रतिनिधि सभाको पहिलो सभामुख नेपाली काङ्ग्रेसका कृष्णप्रसाद भट्टराई र उपसभामुख महेन्द्र नारायण निधि भएका थिए। प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल वि.सं. २०१६ जेठ १३ तदनुसार सन् १९५९ मे २७ देखि वि.सं. २०१७ साल पुस १ तदनुसार सन् १९६० डिसेम्बर १५ सम्म रहेको थियो।
प्रतिनिधि सभाको पहिलो बैठक वि.सं. २०१६ असार १६ गते बसेको थियो जसलाई कार्यकारी अध्यक्षको रूपमा गिरिप्रसाद बुढाथोकीले सञ्चालन गरेका थियो। प्रतिनिधि सभाको पहिलो अधिवेशन वि.सं. २०१६ असार १६ बाट सुरु भई वि.सं. २०१६ असोज २१ सम्म चलेको थियो जस अवधिमा कूल ४७ वटा बैठकहरू सञ्चालन भएको थियो भने प्रतिनिधि सभाको दोस्रो अधिवेशन वि.सं. २०१६ चैत १८ बाट सुरु भई वि.सं. २०१७ भदौ ३१ सम्म चलेको थियो जस अवधिमा कूल ९४ वटा बैठकहरू सञ्चालन भएको थियो।