cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मोलासेस घाँस
जग्गाको तयारी तथा मलजल
यस घाँस छर्ने क्रममा हलुकासँग जमिन खनजोत गरी जग्गाको तयारी गर्नु पर्दछ। यसको बीउ मसिनो र हल्का हुने हुँदा सावधानी पूर्वक घाँसको बीउ छर्नु पर्दछ। सामान्यतया प्रति हेक्टर ४-५ कि.ग्रा राम्रो हुन्छ। बीउ छर्दा जमिन नजिक गई छर्नु पर्दछ किनकी यसको बीउ भूवा जस्तो हलुका हुने हुँदा माथिबाट बीउ छर्दा हावाले उडाएर अन्यत्र पुयाउँदछ। बीउलाई माटोको सतहमा पर्ने गरी छर्नु पर्दछ। विना खनजोत पनि यो घाँस छर्न सकिन्छ तर जमिनमा माटोको सतह देखिनु पर्दछ। नेपालको परिप्रेक्षमा ग्रामीण सडक छेउ किनारामा माटो संरक्षण गर्न यस घाँसको प्रयोग हुँदै आएको छ। यस घाँसको बीउलाई १ सेमी भन्दा तल पर्ने गरी छर्नु हुँदैन। बीउ छरेको ८-१० दिन भित्र विरुवा उम्रन्छ भने सुरुमा यसको विरुवा कोदोको विरुवा जस्तै देखिन्छ।
यो घाँस रुखो जमिनमा पनि लगाउन सकिन्छ।तथापी बढि उत्पादनको लागि नाइट्रोजन, फसफोरस र पोटासयुक्त मल प्रयोग गर्नु पर्दछ। यसका लागि ६० कि.ग्रा नाइट्रोजन, १०० कि.ग्राम फसफोरस र ४० कि.ग्राम पोटास प्रति हेक्टर प्रयोग गर्न उपयुक्त हुन्छ। यसलाई कोषे घाँससँग मिसाएर लागाउन सकिएमा पनि यसले पछि सबै झारपातलाई उछिनेर आफ्नो वर्चस्व कायम गर्दछ। स्टाइलो घाँससँग मिश्रित गरी विकास गरिएका घाँसका जातहररूको २-४ वर्ष पछि पुरा मात्रामा मोलासेसले ढाकी स्टाइलो हराउँदै गएको अवस्था छ। तथापी सेटारिया, डिस्मोडियम, स्टाइलो घाँससँग मिसाएर लगाउन सकिन्छ। यसको बीउ अती हलुका भएकोले हावाले उडाएर पनि घाँस विभिन्न स्थानमा फैलिएको हुन्छ।
घाँसको उत्पादन तथा पौष्टिक तत्व
यस प्रजातिको घाँस छरेको २ महिना पछि पहिलोपटक काट्नका लागि तयार हुन्छ। यसको उत्पादन माटोको उर्वरा, मलखादको प्रयोग सिँचाइको अवस्था आदिमा भरपर्दछ। यदि व्यवस्थित रूपमा खेति गरिएको छ भने हरियो घाँस ५०-६० मेट्रिक टन सम्म उत्पादन हुन्छ भने सुख्खा पदार्थको आधारमा १०-१२ मे टन हुन्छ तर सामान्य अवस्थमा कमि हुन सक्छ। नियमित पानी पाएको खण्डमा वा वर्षाको समयमा यसलाई वर्षभरि २-३ पटक सम्म काट्न सकिन्छ।
यस प्रजातिको घाँसमा क्रुड प्रोटिन कलिलो अवस्थामा १८ प्रतिशत हुन्छ भने घाँस छिप्पिए पछि ४ प्रतिशतमा झर्दछ। यस घाँसमा सामान्य तया क्रुड प्रोटिन ६-१० प्रतिशत, ३.६-४.८ प्रतिशत क्यालसियस, १.९-४.४ प्रतिशत फसफोरस पाइन्छ भने यसको पातमा फ्याटी अम्ल पनि उपस्थित रहेको हुन्छ।
महाभारत
महाभारत हिन्दुहरूको एक प्रमुख काव्य ग्रन्थ हो, जसलाई स्मृति वर्गको ग्रन्थ मानिन्छ। यस ग्रन्थ भारतीय संस्कृतिको अनुपम धार्मिक, पौराणिक, ऐतिहासिक तथा दार्शनिक ग्रन्थ मानिन्छ।
महाभारतको प्रथम अध्याय अनुसार यो महाकाव्य ऋषि वेद व्यास (जो स्वयं यस महाकाव्यका एक प्रमुख पात्र हुन) द्वारा बोलेर, भगवान गणेशद्वारा लेखाइएको हो। व्यासले यो ग्रन्थ आफैले लेख्दा धेरै समय लाग्ने तथा आफ्नो जीवनमा पूर्ण गर्न पनि नसकिने जस्तो देखिए पछि भगवान गणेश, जो छिटो लेख्नको लागि प्रख्यात छन्,को सामुन्ने यो प्रस्ताव राखेका थिएँ। गणेश तत्काल तयार भए तर आफू रोकी-रोकी लेख्न नसक्ने हुनाले एक शर्त राखे कि व्यासले कथा वाचन गर्दा खेरिको समयमा एकछिन पनि आराम गर्नको लागि रोकिन पाउने छैनन्।
यस महाकाव्यको शुरुवात एउटा सानो रचना जयबाट भएको थियो भन्ने मान्यता छ। यसको रचनाको कुनै निश्चित तिथि थाहा छैन तर यसलाई सामान्यतया वैदिक युगमा लगभग १४०० ईसा पूर्वको समयको मानिन्छ। विद्वानहरूले यसको तिथि निर्धारित गर्नका लागि यसमा वर्णित सूर्य ग्रहण र चन्द्र ग्रहणहरूको बारेमा अध्ययन गरेका छन् र यसलाई ३१औँ शताब्दी इसा पूर्वको मान्दछन् भने पौराणिकहरू ५०७८ वर्ष पूर्व लेखनकार्य प्रारम्भ गरी ५०८१ पूर्व लेखनकार्य सम्पन्न भएको मान्दछन् ,तर मतभेद भने अझै पनि जारी छ।
शल्य, जो महाभारतमा कौरवहरूको तर्फबाट लडेका थिएँ, उनलाई रामायणमा वर्णित लव र कुश पछिको ५०औँ पुस्ताको मानिन्छ। यसै आधारमा केही विद्वानहरू महाभारतको समय रामायण भन्दा १००० वर्ष पछिको मान्दछन्। तिथिहरू चाहे जे सुकै भएपनि यहि काव्यहरूको आधारमा वैदिक धर्मको आधार टिकेको छ जो पछि हिन्दु धर्मको आधुनिक आधार बनेको छ।
पुरातत्त्व प्रमाण (१९०० ई.पूदेखि पहिला)
सरस्वती नदी
द्वारका
पृष्ठभूमि र इतिहास
महाभारतमा चन्द्रवंशीहरूका दुई परिवारहरू कौरव र पाण्डवका बीच भएको युद्धको वृत्तान्त छ। १०० कौरव भाइहरू र ५ पाण्डव भाइहरूका बीच राज्य वा भूमिका लागि जुन सङ्घर्ष भयो त्यही कारण अन्तत: महाभारत युद्धको सृजना भयो। यस युद्धको भारतीय र पश्चिमी विद्वानहरूद्वारा भिन्न भिन्न निर्धारण गरिएका तिथिहरू निम्नलिखित छन्-
१ आदिपर्व
विषय– परिचय, भरतवंशको वर्णन, कुरु राजकुमारको जन्म र युवा अवस्थाका घटनाहरूको विवरण।
अध्याय सङ्ख्या २२७, श्लोक सङ्ख्या ७९००
उपपर्व
१. अनुक्रमणिका
२. पर्वसङ्ग्रह
३. पुष्य
४.पौलोम
५.आस्तीक
७.सम्भाव
८.जतुगृह
९.हिडिम्बवध
१०.बकवध
११.चैतरथ
१२.स्वयंवर पर्व
१३.वैवाहिक
१५.अर्जुनवनवास
१६.सुभद्राहरण
१८.खाण्डवदाह
१९.मयदर्शन
२ सभापर्व
विषय– इन्द्रप्रस्थमा विशेष वास्तुको सभा भवनको निर्माण, हस्तिनापुरमा जुआ, पाण्डवहरूको बनवास
अध्याय सङ्ख्या ७८, श्लोक सङ्ख्या २५११
उपपर्व
२०. सभाक्रिया
२१. लोकपालसभाख्यान
२२.राजसूयारम्भ
२५.राजसूय
२६ अर्घाभिहरण
२७ शिशुपालवध
२८ द्यूत
२९ अनुद्यूत
घरपझोङ गाउँपालिका
घरपझोङ गाउँपालिका मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित छ । विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा मुस्ताङ जिल्लामा साविकका मार्फा, टुकुचेको (८,९) वडाहरू र जोमसोम गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर घरपझोङ गाउँपालिका घोषणा गरिएको हो ।  घरपझोङ गाउँपालिकाको क्षेत्रफल ३१६ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यो गाउँपालिका ५ वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या ३,०२९ रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा बाह्रगाउँ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिका र मनाङ जिल्ला, पश्चिममा थासाङ गाउँपालिका, उत्तरमा बाह्रगाउँ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिका, दक्षिणमा थासाङ गाउँपालिका, मनाङ र म्याग्दी जिल्लासम्म छ ।
महाभारत
३ वनपर्व
विषय– पाण्डवहरूको वनवासका विविध घटनाहरू
अध्याय सङ्ख्या २६९, श्लोक सङ्ख्या ११६६४
उपपर्व
२९ अरण्य
३० किर्मीरवध
३१ अर्जुनाभिगमन
३२ कैरात
३३ इन्द्रलोकाभिगमन
३४ नलोपाख्यान
३५ तीर्थयात्रा
३६ जटासुरवध
३७ यक्षयुद्ध
३८.निवातकवचयुद्ध
३९.अजगर
४० मार्कण्डेयसमस्या
४१.द्रौपदीसत्यभामा
४२.घोषयात्रा
४४.ब्रीहिद्रौणिक
४५.द्रौपदीहरण
४६.जयद्रथविमोक्ष
४७.रामोपाख्यान
४८.पतिव्रतामाहात्म्य
४९.कुण्डलाहरण
५०.आरणेय
४ विराटपर्व
विषय– राजा विराटको राज्यमा अज्ञातवासको रहस्यपूर्ण बसाईं
अध्याय सङ्ख्या ६७,श्लोक सङ्ख्या२०५०
उपपर्व
५२. मयपालन पर्व
५३. कीचक वध पर्व
५४.गोहरण पर्व
५५.वैवाहिक पर्व
५ उद्योगपर्व
विषय– शान्तिका सबै प्रयास विफल र युद्धको तयारीका अनेक प्रसङ्ग
अध्याय सङ्ख्या १८६, श्लोक सङ्ख्या६६९८
उपपर्व
५६ सेनोद्योग
५७ सञ्जययान
५८ प्रजागर
६० यानसन्धि
६१ भगवद् यान
६२ सैन्यनिर्याण
६४ रथातिरथसङ्ख्या
६५ अम्बोपाख्यान
६ भीष्मपर्व
विषय– महाभारत युद्धको सुरुआत, कर्णलाई युद्ध भूमिमा प्रवेश निषेधको शर्तमा भीष्म कौरव पक्षको सेनापति नियुक्त, गीता उपदेश, भीष्म शर शैयामा।
अध्याय सङ्ख्या ११७, श्लोक सङ्ख्या ५८८४
उपपर्व
६६ जम्बूखण्डविनिर्माण
६७ भूमि
६८ श्रीमद्भगवद्गीता
६९ भीष्मवध
७ द्रोणपर्व
विषय– युद्धको निरन्तरता, द्रोणलाई सेनापति नियुक्त, सबभन्दा भीषण युद्ध र द्रोणसहित ठुला योद्धाहरूको मृत्युका घटना
अध्याय सङ्ख्या १७०, श्लोक सङ्ख्या ८९०९
उपपर्व
७० द्रोणाभिषेक
७१ संशप्तकवध
७२ अभिमन्यु वध
७३ प्रतिज्ञा
७४ जयद्रथ वध
७५ घटोत्कच वध
७६ द्रोणवध
७७ नारायणास्त्रमोक्ष
८ कर्णपर्व
विषय– युद्धको निरन्तरता दुर्योधनलाई कर्णलाई सेनापति नियुक्त, कर्ण वध
अध्याय सङ्ख्या ७९, श्लोक ४९६४
उपपर्व
७८ कर्ण
९ शल्यपर्व
विषय युद्ध को अंतिम भाग, कर्णका सारथी रहेका शल्य सेनापति नियुक्त, शल्य वध
अध्याय सङ्ख्या ५९, श्लोक३२२०
उपपर्व
७९ ह्रदप्रवेश
८० गदा
१० सौप्तिक पर्व
विषय– अश्वत्थामाद्वारा पाण्डव सेना बांकी जीवित र पांच पाण्डव पुत्रहरूको वध केवल १० जना युद्धबाट जीवित। कौरव पक्षका तीन जना घाइते अश्वत्थामा र कृपका साथ कृतवर्मा तथा पाण्डव पक्षका सात जना जीवित।
अध्याय सङ्ख्या १८ श्लोक ८७०
उपपर्व
८१ ऐषीक
११ स्त्रीपर्व
विषय– कौरव पाण्डव सेनाका मृत सैनिकका विधवास्त्रीहरू तथा गान्धारीद्वारा आफ्ना १०० जना पुत्रहरूका लागि शोक
अध्याय सङ्ख्या २७, श्लोक ७७५
उपपर्व
८३ विलाप
८४ श्राद्ध
१२ शान्तिपर्व
विषय– युधिष्ठिर को राज्याभिषेक र भीष्मद्वारा राजधर्मको उपदेश
अध्याय सङ्ख्या ३३९ श्लोक १४७३२
उपपर्व
८५ राजधर्मानुशासन
८६ आपद्धर्म
८७ मोक्षधर्म
१३ अनुशासनपर्व
विषय–भीष्मद्वारा अंतिम उपदेश
उपपर्व
८८ दान धर्म
८९ भीष्मस्वर्गारोहण
१४ अश्वमेधिकपर्व
विषय–  युधिष्ठिर द्वारा अश्वमेध को आयोजना, कलियुगको प्रवेश
अध्याय सङ्ख्या १०३, श्लोक ३३२०
उपपर्व
९० अश्वमेध
९१ अनुगीता
९२ वैष्णव
१५ आश्रमवासिकापर्व
विषय– व्यासको आदेश अनुसार धृतराष्ट्र, गान्धारी र कुन्तीको वनका आश्रमतर्फ प्रस्थान
उपपर्व
९३ आश्रमवास
९४ पुत्रदर्शन
९५ नारदागमन
१६ मौसुलपर्व
विषय– साम्बको उटुङ्यापनले गर्दा मुसलको जन्म, ऋषिको शाप, परस्पर युद्ध गरेर यदुकुलको विनाश।
अध्याय सङ्ख्या ८ श्लोक ३२०
उपपर्व
९६ मौसुल
१७ महाप्रस्थानिकपर्व
विषय–  युधिष्ठिर भीम आदि पाण्डवहरूको स्वर्ग गमनको विवरण प्रथम भाग
अध्याय सङ्ख्या ३, श्लोक १२३
उपपर्व
९७ महाप्रस्थानिक
१८ स्वर्गारोहण पर्व
अध्याय सङ्ख्या ५, श्लोक २०७
उपपर्व
९८ स्वर्गारोहण
खिलभाग हरिवंश
विषय– महाभारतको परिशिष्ट,  श्रीकृष्णको वंश र चरित्र
अध्याय सङ्ख्या २, श्लोक १२०००
उपपर्व
९९ विष्णुपर्व
१०० भविष्यपर्व
जम्मा पर्व १८, जम्मा उपपर्व १००, जम्मा अध्याय २५८१,जम्मा श्लोक एक लाख १० हजार
महाभारतका पात्र
मुख्य उल्लेख :महाभारतका पात्र
पृथ्वीका भौगोलिक सन्दर्भ
सुदर्शनं प्रवक्ष्यामि द्वीपं तु कुरुनन्दन। परिमण्डलो महाराज द्वीपोऽसौ चक्रसंस्थितः॥ यथा हि पुरुषः पश्येदादर्शे मुखमात्मनः। एवं सुदर्शनद्वीपो दृश्य्दै चन्द्रमण्डले॥ द्विरंशे पिप्पलस्तत्र द्विरंशे च शशो महान्।
श्‍योपुर जिल्ला
श्‍योपुर जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
सुजाता राई
सुजाता राई (जन्म अगस्ट ८, १९९४) नेपाली महिला बास्केटबल खेलाडी हुन् ।
श्रेणी :नेपाली महिला खेलाडीहरू
सिदी
सिदी वा शीदि भारत र पाकिस्तानको एक मानव समुदाय छ जसको  मूल अफ्रिका छ । भारतमा  यी मुख्यतः गुजरातमा  रहन्छन् । कर्नाटक तथा आन्ध्र प्रदेशमा  पनि यिनको अस्तित्व छ ।
शिवपुरी जिल्ला
शिवपुरी जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
सिदी
परिचय
भारतका पश्चिमी तटमा जम्बुर (गुजरातको एक गाउँ) जस्तै गाँवमा  यी मानिस अहिले पनि रह रहेका हुन्। यिनको पूर्वज अफ्रीकी थिए जसलाई गुलामका रूपमा  यस  उपमहाद्वीपमा  लाईएको था। बाकीका मानिस लडाके, व्यापारी र नाविकका रूपमा  यहाँ आए थिए। पूर्वी अनि दक्षिणी अफ्रिका र भारतमा  गुजरातका साथ समुद्री व्यापार दुइ हजार साल पहिला स्थापित भएको थियो।
केही इतिहासकारहरूको मान्नु छ कि लाखौं अफ्रीकी मानिसहरूले समुद्र पार गर्न यताको  रुख गरेको थियो। अफ्रीकी-भारतीय मानिस सिदी (शीदि) कहलाउँछन्.
धर्म
अधिकतर सिदिहरूको प्रकार जम्बुरका मानिस सूफी मुसलमान छन्। जो मान्दछन् कि भगवानको पूजा संगीत र नृत्यका जरिए हुन्छ.
मानवविज्ञानीहरूको मान्नु छ कि नर्तकहरूको कला पारंपरिक अफ्रीकी पूजा र भारतीय सूफी परम्पराको  मिश्रण छ.
संस्कृति
इस समुदायका नजिक आफ्नो ज्नेदेखि जोडिएका रहने एक महत्त्वपूर्ण साधन छ- डमाल वा ड्रम। अन्यथा सिदी समुदाय ग्रामीण भारतका अन्य गरीब तल्लोदेखि अलग छैन ।
इस इलाकेमा आउने भएका मानिस गाँवका संगीतकारहरूलाई पैसा दिन्छन् । मानिसहरुदेखि मिले पैसेलाई मुखमा  दबाएर यी मानिसहरूलाई शुक्रिया अदा गर्दछन्.
सिदी र भारतीय मुसलमान सैक्ने किलोमीटर टाडादेखि जम्बुरको दरगाहमा आउँछन्। केही मानिस यहाँ आकर चमत्कारको आशा गर्दछन्.जिन महिलाहरुका बच्चाहरु छैन हुन्छन्, ती पनि यहाँ यस आशामा  आउँछन् कि तिनको बाँझपन टाडा हुनेछ। मानसिक रूपले बीमार बच्चाहरु पनि ठीक हुने आसमा  यहाँ लाए जान्छन्.
जनजीवन
जम्बुरका ड्रम बजाने प्रमुख व्यक्ति युसूफ बताउँछन् कि डमाल अफ्रिकादेखि आया। युसूफ अंधे छन्। ती बताउँछन् कि ड्रम बजाने कला पितादेखि पुत्रका नजिक आउँछ। ती भन्दछन् कि यो भगवानको तर्फदेखि मिल्यो उपहार छ.
प्रत्येक दिन शामलाई युसूफ जम्बुरका संगीतकारहरु र नर्तकहरुका साथ गाँवका बाहिर स्थित एक दरगाहमा ले जान्छन्. जम्बुरमा नागारची बाबाको दरगाह छ। जसलाई ड्रम मास्टर पनि भनिन्छ। सिदिहरूको  मान्नु छ कि ती एक अरब थिए, जसले ९०० वर्ष पहिला अफ्रिकाको यात्राको थियो र फेरि भारतमा  रहने लागोस्.
यहीं एक अन्य सूफी संत बावा गोरको दरगाह पनि छ। जो नाइजीरियाका मोतीका व्यापारी थिए.
जम्बुर पिछडा भयो गाँव छ। यहाँका मानिस पडोसका कुन ानहरुका लागि मजदूरीको काम गर्दछन्। सरकार पनि गरीब मानिसहरूको सहायताका लागि लागू कार्यक्रमहरूका तहत यिनको सहायता गर्दछ.
जम्बुर गाँवको स्थापना सिदी सैनिकहरुका परिवारहरूले गरेको थियो, जो यस इलाकेका पूर्व नवाबका लागि काम गरिन्थ्यो।
भारतका धेरै राजा-महाराजाहरूले अफ्रीकी मानिसहरूलाई आफ्नो निजी अंगरक्षकहरु, नौकरहरु र संगीतकारहरुका रूपमा तैनात गरे। देशका धेरै भागहरूमा  त सिदिहरूले काफी प्रगतिको र सैनिक जनरल र धेरै पल्ट त राजा पनि बनेका.
इस गाउँका एक रहनुमा हसन भाईको कहना छ कि तिनको पिता मोजाम्बिकदेखि आए थिए। तिनलाई पुर्तगाली सेनामा  काम गर्नका लागि लाईएको था। जो नजिकका एक बंदरगाहको  नियन्त्रण गर्दथ्यो।
हालाँकि अधिकतर सिदिहरूलाई आफ्नो पूर्वजहरुका बारेमा अधिक केही छैन पता। हसन भन्दछन् कि बच्चाहरु अफ्रिकाका बारेमा  केही छैन जान्दै र जो अफ्रिकाका बारेमा  जानन्थे। ती अब संसारमा  छैन रहे.
(साभार बीबीसी हिन्दी डट कम)
बराल
मुख्य बसोवास तथा उद्गम
सबै भन्दा पहिला बराल नामको शुरूवात जयभद्र बराल (कतै कतै जयन्त बराल पनि भनिएका )बाट पाइन्छ । यिनी अछाम जिल्लाको बारला गाउँका निवासी थिए। यसैले अछामको बारलालाई बरालहरूको उद्गम स्थल मानिएको छ। कतै कतै बरालहरूको उद्गम दैलेखको बड गाउँबाट भएको भन्ने पनि छ । बडबाट उद्गम भएका बडालहरूलाई पछि बराल भनिएको हो भन्ने पनि छ । कुरा जे सुकै भएपनि बरालहरूको उद्गम प्राचिन खस प्रदेसबाट नै भएको मानिन्छ । तर नेपालमा बराल हरूको मुख्य थलो भनेको कास्की र लमजुङ हुन मादी नदी र सेती नदीका किनारका फांट तथा गराहरूमा अन्य जाती हरू सँग मिली खेती गर्नु पशुपालन गर्नु यिनीहरूको मुख्य पेशा थियो। कास्कीमा हांसु बरालको इतिहासमा समेत चर्चा पाइन्छ। हाल बरालकोहरू नेपालमा एक लाखको हाराहारी संख्यामा रहेको अनुमान गरिएको छ र नेपालका झण्डै पैतिस जिल्लामा बसोबास गरिरहेका भेटीन्छन् भने नेपाल बाहेक बृहत नेपालको अंगका रूपमा रहेका तर हाल भारतमा रहेका कुमाउँ, गढवाल, देहरादुन, सिमला, (भारतका उत्तराञ्चल तथा हिमाञ्चल प्रदेस) दार्जलिङ, खर्साङ, कालीम्पोङ, सिक्किमका साथै भारतका अन्य ठाउँ लगायत भुटान तथा म्यानमारमा बर्मा पनि ऐतिहासिक रूपमै बसोबास गरिरहेको पनि पाइएको छ। हालको विश्वव्यापीकरणले बरालहरू पनि संसारका धेरै जसो देशहरूमा छरीएर रहेका छन। बरालहरूले बन्धुत्वको जानकारी र पहिचानका खातिर हालै "बराल वंश प्रतिस्ठान" नामक संस्था पनि खोलिएको छ। बरालका सगोत्री, प्रवर शाखा ,धर्म सुत्र “सुतार्कार्कि बराल पण्डित खनाल् नेपाल नेमी अनी   - काशीया र कुशे विंडाल र जिरे पाण्डे कुशौला पनि    - घृतकौशिक गोत्र तीन् प्रवर हो सन्तान गाधेयको शाखा वाजसेन सूत्र यिनको ता आपस्तम्वेय हो “
खरबट्टाई
खरबट्टाई नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्लु ब्रेस्टेड क्विल (Blue-breasted Quail) भनिन्छ ।
महेशपुर, झापा
महेशपुर नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
विश्वका सबैभन्दा ठूला जीवहरू
विश्वको सबैभन्दा ठूलो जीवित जीव नीलो ह्वेललाई मानिन्छ। यसको लम्बाई ३० मिटर सम्म र तौल १८० टन सम्म हुन्छ। जमीनमा पाइने सबैभन्दा ठूलो जीव अफ्रिकी हात्ती हो।
जीवहरू
;सबैभन्दा ठूला जीवहरूको सूची
धर्मपुरी
धर्मपुरी भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
माया स्याङ्तान
माया स्याङ्तान नेपाली महिला बास्केटबल खेलाडी हुन् ।
श्रेणी :नेपाली महिला खेलाडीहरू
सडकमा गान्धिहरू
सडकमा गान्धिहरू नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
कदमबास
कदमबास नेपालको बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो । पूर्वमा ब्रम्हयाणी नदी (बलेफी), उत्तरमा कुविण्डे र फु्ल्पिङडाँडा गाविस, दक्षिणमा सुनकोशी नदी पारिका यमुनाडाँडा र कालिका गाविस तथा पश्चिममा साँगाचोक र ईर्खु गाविस रहेको यस गाविसको दक्षिणमा भागबाट अरनिको राजमार्ग गएको छ। भौगोलिक रूपमा उष्ण हावापानी हुने सुनकोशी नदी किनारदेखि ठण्डा हावापानी हुने देउरालीसम्म फैलिएको यस गाविस कृषिजन्य उत्पादनमा अगाडि छ। नगदे तथा अन्नबालीका साथसाथै पशुपालनबाट यस गाविसका मानिसहरू जीवनयापन गरिरहेका छन्। व्यापार तथा अन्य व्यावसायका साथसाथै नोकरी क्षेत्रमा पनि यहाँका जनताको सहभागिता राम्रो छ।कदमबास गाविसमा क्षेत्री, जैसी, ब्राम्हण, नेवार तथा तामाङ समुदायको मिश्रित बसोबास छ।
भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड
भारतीय क्रिकेट कन्ट्रोल बोर्ड (बिसिसिआई) (Board of Control for Cricket in India) भारतमा क्रिकेटको लागि राष्ट्रिय नियामक निकाय हो । यो बोर्डको स्थापना, तमिलनाडु सोसायटी पञ्जीकरण ऐनको अन्तर्गत डिसेम्बर १९२८ मा गरिएको थियो । यो संस्था राज्य क्रिकेट सङ्घहरूको एकिकृत सङ्घ हो, राज्य क्रिकेट सङ्घहरूले आफ्नो प्रतिनिधि यो संस्थामा पठाउछन् जसले बिसिसिआई अधिकारीहरूको चुनावमा मतदान गर्दछन् ।
प्रतीक चिन्ह
बिसिसिआई लोगोको औपनिवेशिक कालको समय भारत, भारतीय राष्ट्रिय प्रतीकको स्टारको आदेशको प्रतीकबाट लिइएको हो ।
अर्डर अफ द स्टार अफ इन्डिया
सर्वोन्नत अर्डर अफ स्टार अफ इन्डिया एक बहादुरीको लागि दिइने सम्मान थियो । यसको स्थापना महारानी विक्टोरिया द्वारा १८६१ मा गरिएको थियो । यस सम्मान तीन प्रकारका थिए:
भारतीय स्वतन्त्रता उपरांत यसलाई कहिल्यै पनि दिइएन ।
गैरीकलाव बट्टाई
गैरीकलाव बट्टाई नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा जंगल बुस क्विल (Jungle Bush Quail) भनिन्छ ।
बेल्हा
बेल्हा नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार बेल्हाको १,०३६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ६,२४० रहेको छ।
कनकपुरा
कनकपुरा भारतको कर्नाटक राज्यमा रामनगर जिल्लामा अवस्थित कनकपुरा तालुकको एउटा शहर र मुख्यालय हो। बेङ्गलुरु शहरबाट ५५ कि.मि. पर स्थित यो शहर रेशम र ग्रेनाइटका उत्पादनहरुका लागि प्रसिद्ध रहेको छ। यो कर्नाटक राज्यका हरियाली जङ्गलहरुका बीचमा स्थित रहेको छ। यो शहर एउटा पर्यटकिय स्थल हो र यो पुरै कर्नाटक राज्यमा प्रायः पर्यटकहरुका रुचाइएको स्थलका रूपमा चिनिने गरिन्छ, किनकि यसमा सोखिन-सोखिन मानिसहरुदेखि लिएर इतिहास प्रेमीहरु र वन्यजीवहरुका सोखिन मानिसहरु सम्म सब किसिमका केहि न केहि रहेका छन्।
भूगोल
कनकपुरा १२.५५ ° उत्तरदेखि ७७.४२ ° पुर्वमा स्थित रहेको छ। यसको औसत उचाइ ६३८ मिटर (२०९३ फिट) रहेको छ।
कनकपुरा ५५ कि.मि. दक्षिणमा बेङ्गलोर (राजधानी) बाट राष्ट्रिय राजमार्ग एनएच २०९ मा, अरकवथी नदीको तटमा (कावेरी नदीको पुनर्जन्मका रुपमा मानिने) र रामनगरबाट २७ कि.मि. र मैसूरबाट ९६ कि.मि. टाढा रहेको छ।
एनएच २०९ (बेङ्गलोर - कोयम्बटूर) कनकपुराबाट भएर नै जाने गर्दछ।
जनसाङ्ख्यिकी
सन् २००१ को भारतको जनगणनाका अनुसार, कनकपुराको जनसंख्या ४७,०४७ रहेको थियो। पुरुषहरुको जनसंख्या दर ५२% र महिलाहरुको दर ४८% रहेको छ। कनकपुराको औसत साक्षरता दर ७६% रहेको छ, जो राष्ट्रिय औसत दर ५९.५% बाट अधिक रहेको छ: पुरुष साक्षरता दर ७२% रहेको छ भने महिला साक्षरता दर ५९% रहेको छ। कनकपुरामा, ११% जनसंख्या ६ वर्षभन्दा साना उमेरका रहेको छ। अहिले कनकपुरा शहर नगरपालिका परिषद भएको छ। कनकपुरा शहरबाट लगभग १६.५ को दूरीमा कनकपुरामा ६ होबली रहेका छन्।
सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार, कनकपुरामा ५४०१४ व्यक्तिहरुको जनसंख्या रहेको थियो। औसत साक्षरता दर ८१.०८% थियो।
भाषाहरु
कन्नड, यस क्षेत्रको प्रमुख र आधिकारिक भाषा हो।
मत्स्य अवतार
मत्श्य हिन्दू धर्म अनुसार भगवान श्री विष्णुको अवतार मध्यको प्रथम अवतार हो । मत्स्यावतारमा भगवान बिष्णुले माँछाको रूप लिएका थिए।
मत्स्यावतार बर्णन
हिन्दू धर्म ग्रन्थका अनुसार प्राचिन कालमा सत्यव्रत नामका एक राजा थिए । उनी ठुला उद्धारवान र भगवानका परम भक्त थिए । एक दिन उनी कृतमाला नदीमा तर्पण गर्न लागेका थिए यसै बेला उनको हातमा एक सानो माँछा आयो । माँछाले राजालाई भने "हे! महाराज यी नदीका जिव तथा ठुला माँछाहरूले मलाई खान्छन् अत: तपाईँ मेरो रक्षा गर्नु होस् ।" माँछाको विन्ती सुनेर दयालु राजा सत्यव्रतले माँछालाई आफ्नो कमण्डलुमा राखे । केही छिनमै मत्स्य बढेर कमण्डलुमा न अटाउने भए । यो देखेर उदार वादी सत्यव्रतले मत्स्यलाई एक मट्कामा राखे । केही छिन पछि मत्स्य बढेर मट्कामा पनि न अटाउने भए । यो देखेर राजाले पुन: मत्स्यलाई एक तलाउमा राखे । केही छिनमै मत्स्य तलाउमा पनि न अटाउने भए । अन्तमा राजा सत्यव्रतले हार मानी मत्स्यलाई समुद्रमा छोड्ने निधो गरे । यो देखेर मत्स्यले "महाराज ! समुद्रमा त झनै ठुला जलिय जिवहरू छन् तिनले मलाई खाई दिन्छन् मलाई समुद्रमा न छोड्नुहोस्" भनि विन्ती गरे । मत्स्यको यो मधुर वाणी सुनेर राजा मोहित भए राजाले भगवानको लिला हो भन्ने थाह पाए । राजाले हात जोरेर भगवान मत्यको प्रार्थना गर्न लागे ।
प्रार्थना
हे प्रभु! हे गुण निधान! जति मैले यो संसारमा चिजहरू देख्छु तपाईँले त्यो सबैलाई एकै छिनमा नास गर्न सक्नु हुन्छ । तपाईँबाट नै यो सृष्ठीको शृजना भएको हो । तपाईँ नै यसको पालन गर्नु हुन्छ । तपाईँ एक अदृश्य शक्तीको रूपमा व्याप्त हुनुहुन्छ । यो संसार तपाईँको शरीर हो, चन्द्रमा र सूर्य तपाईँका नेत्रहरू हुन्, यो वायू तपाईँको स्वाँस हो । मेघहरू तपाईँका केश हुन् । तपाईँको लिला ठूला ठुला नारद, वशिष्ठ, कश्यप दुर्बाशा,आदी तपश्वी ऋषि मुनीहरू इन्द्र, बरुण, ब्रह्मा, आदी देवतागणहरूले त थाहा पाउन सक्दैनन् भने म एक सामान्य मर्त्य चोलाको मनुष्यलाई के थाहा हुनु मैले तपाईँको लिला थाहा न पाएर जो आफ्नो घमण्डीपना देखाएँ त्यसमा मलाई क्षमा गर्नु होस् । म मात्र नभएर यो सारा जगत नै तपाईँको दाश हो । मेरो भक्ती ठूलो थियो जसले गर्दा तपाईँले म माथी कृपा गरेर दर्शन दिनु भयो म धन्य हुँ जसको दर्शनको लागि यो सारा जगत नै तडपीरहेको छ उनको मैले सहजै दर्शन पाएँ र सेवा तथा प्रार्थना गर्न पाएँ । जसको बल वायू समान छ, जसको पानीको जस्तै मधुरता र सूर्य समान तेज छ । जसमा फूल समान कोमलता र विजुली झैँ चमक छ । जसको मेघको समान वाणी छ जो चराचर जगतको सृष्टी कर्ता, पालन कर्ता र संहार कर्ता हो उन प्रमेश्वरलाई मेरे बारम्बार प्रार्थना छ ।
सिवनी जिल्ला
सिवनी जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
सीधी जिल्ला
सीधी जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
किडी जियाले कर्णालीमा फाल हालिन्
किडी जियाले कर्णालीमा फाल हालिन् नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
राजगढ
राजगढ नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
यो गा बि सको जन्सख्या कति हो ।
साक्षरता
साक्षरता भन्नाले अक्षर चिनेको वा जानेको, लिपि चिनेको वा अलिअलि लेखपढ गर्न सक्ने वा अल्पशिक्षितलाई जनाउँदछ। व्यापक अर्थमा भन्नु पर्दा साक्षरता भन्नाले साक्षरताले प्रयोगको कुनै विशिष्ट सन्दर्भमा लिखित रूपमा विचारहरू बुझ्ने वा व्यक्त गर्ने उद्देश्यका साथ "पढ्न र लेख्न जानेको" भन्ने बुझिन्छ। अर्को शब्दमा भन्ने हो भने, साक्षर समाजका मानिसहरूसँग लेखन उत्पादन र उपभोगका लागि धेरै अभ्यासहरू छन्। यस दृष्टिकोणमा, पढ्नु भनेको सधैँ कुनै न कुनै उद्देश्यका लागि केही न केही पढ्नु हो; लेखन भनेको जहिले पनि कुनै विशेष उद्देश्यको लागि कसैको लागि केहि लेख्नु हो। पढ्ने र लेख्ने बारेमा रहेको विश्वासले समाज र व्यक्तिको लागि यसको मूल्यले जीवनकालमा साक्षरतालाई अभिवृद्धि गर्दछ भने यसले सिकाइने कुरा र अभ्यास गर्ने तरिकाहरूलाई सधैँ प्रभाव पार्दछ। नेपालको साक्षरता दर ६७.९१% रहेको छ।
केही अनुसन्धाताहरूले "साक्षरता" को अवधारणामा चासोको इतिहासलाई दुई अवधिहरूमा विभाजित गर्न सकिन्छ भनेर सुझाव दिएका छन्। पहिलो, सन् १९५० अघिको समय हो, जब साक्षरतालाई वर्णानुक्रमीय साक्षरता (शब्द र अक्षर पहिचान) को रूपमा मात्र बुझिन्थ्यो। दोस्रो, सन् १९५० पछिको समय हो, जब साक्षरतालाई बिस्तारै व्यापक अवधारणा र प्रक्रियाको रूपमा लिन थालियो, जसमा पठन र लेखनको सामाजिक र सांस्कृतिक पक्षहरू र कार्यात्मक साक्षरता समावेश छ।
मेगा बैंक नेपाल
मेगा बैङ्क नेपाल लिमिटेड (Mega Bank Nepal Limited) नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट 'क' वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैङ्क हो । विक्रम सम्वत २०६७ सालमा स्थापना भएको यस बैँकले ९ वर्ष पुरा गरेको छ । तीब्र गतिका साथ ग्राहकको विश्वास जित्दै अघि बढेको यो बैँकले स्थापनाको एक दशक नबित्दै आफ्नो शाखा सञ्जाल र व्यवसायलाई देशभर विस्तार गरिसकेको छ। यो बैँकको हालसम्म ६३ वटा जिल्लाहरूमा १११ वटा शाखा कार्यालय, २१ वटा एक्सटेन्सन काउन्टर, १११ वटा एटिएम मेसिन तथा ११९ वटा शाखा रहित बैँङिक केन्द्रहरु छन्। यस बैँकको आफ्नै विप्रेषण प्रविधि 'मेगा रेमिट'को देशभर लगभग २५०० भन्दा अधिक प्रतिनिधिहरु रहेका छन्।
यो बैँकको मुख्य कार्यालय कमलादि स्थित राइजिङ मलमा रहेको छ। यो बैँक बैँक अफ द इयर २०१९ बन्न सफल भएको छ। सुरज सिंह ठकुरी, चर्चित नायक तथा निर्देशक, यो बैँकको ब्रान्ड राजदूतको रूपमा रहेका छन्। यो बैँक बिहान ९:४५ देखि बेलुका ५ बजेसम्म बैकिंग सेवा दिने गर्दछ । यस बैङ्कले निक्षेपको साथै ऋण प्रदान गर्दै आइरहेको छ। यसको साथसाथै भिसा डेबिट कार्ड, लकर, होम बैँकिङ जस्ता अरु थुप्रै सेवाहरू यो बैँकले प्रदान गर्दछ।
संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत मेगा बैँकले लुम्बिनी विकास मञ्चमाफर्त लुम्बिनी क्षेत्रका मुसहर र नेटुवा बस्तीकालागि विक्रम सम्वत २०७३ सालमा १ सय ५० थान ब्ल्याङ्केट सहयोग गरेको थियो। लुम्बिनी विकास मञ्चको आयोजनामा 'न्यानो अभावमा कोहि मर्न नपरोस्' आफ्नो घरमा प्रयोग नभएको कपडा खेर नफालौँ ' भन्ने मुल नाराका साथ निशूल्क न्यानोपन अभियान विक्रम सम्वत २०७३ मा यस बैँकले गरेको सहयोगबाट यी समुदायमा रहेका करिब १५० भन्दा बढी घरधुरीका लगभग २०० बालबालिकाहरु लाभान्वित भएका थिए। यसैगरि मेगा बैँकले बुढानिलकण्ठस्थित फुड फर लाइफ नेपाललाई १५ दिनका लागि पुग्ने चामल, नुन, तेलसहित विभिन्न प्रकारका खाद्य सामाग्रीहरु सहयोग गर्दै आएको छ।ग्राहकहरूलाई आत्याधुनिक बैँङिक सेवा र सुबिधा प्रदान गर्दै आएको मेगा बैँकले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वमार्फत असहाय तथा विपन्न वर्गका बालबालिकाको शिक्षाका लागि पनि सहयोग गर्दै आएको छ। अहिले मेगा बैँकका १०२ शाखामार्फत १/१ जना बालिकालाई छात्रवृति प्रदान गर्दै आएको छ।
उपलब्धिहरू
मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले छिमेकी मुलक चीनको प्रख्यात ‘वीच्याट–पे’ सँग भुक्तानी सेवाका लागि साझेदारी गरेको छ ।
मलयालम लिपि
व्यञ्जन
<div style="-moz-column-count:२; ००.१२३१column-count:२;">
मलयालम् अंक
<div style="width:५०%; -moz-column-count:२; column-count:२;">
पिउरा
पिउरा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा हिल पार्ट्रिज (Hill Partridge) भनिन्छ ।
रुबिना दीलैक
रुबिना दीलैक एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री हुन।उनी टेली शृङ्खला छोटी बहू,मा मुख्य भूमिका राधिका को भूमिका निर्वाह गरी चर्चित भएकी हुन् । पहिलो शृङ्खलामा चर्चित भएपछी वहाँ छोटी बहू २मा पनि भूमिका निर्वाह गरिन् । वर्तमानमा वहाँ कलर टिभीबाट प्रशारित शृङ्खला शक्ति - अस्थिवा के एहसास की मा महिला नेतृत्वको भूमिका निर्वाह गरिरहेकी छन् ।
सागर जिल्ला
सागर जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
राप्ती (स्पष्टता)
राप्ती भन्नाले निम्न कुराहरूलाई जनाउँछ।
रापती नदी र राप्ती नदी दुइ भिन्दा भिन्दै नदीहरू हुन।
विदिशा जिल्ला
विदिशा जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
कर्णाली (स्पष्टता)
कर्णाली नामसँग सम्बन्धित यो विकिमा निम्न लेखहरू रहेका छन् ।
दालचिनी
दालचिनी र तेजपातको स्वाद सुवासिलो र मीठो हुन्छ र यसलाई अधिकतम मसलाको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
नेपालको महाभारत पर्वतीय श्रृंखलामा समुद्री सतहबाट १०० मि. देखि २,५०० मी. उच्च क्षेत्रमा तेजपातको जंगल विद्यमान छ। यो एक सदावहार ठूलो झ्याम्म परेको रुख हो।रुखको पातलाई तेजपात र रुखको बोक्रा लाई दालचिनी भनिन्छ|तेजपातको लम्बाई १० देखि १४ से. मि. सम्म हुन्छ। पातको आकार अण्डाकृत वा भालाकृत र रौं नभएको हुन्छ। पातको माथिल्लो सतह चिल्लो, चम्केको र तल्लो सतह फुस्रो हुन्छ। फूलहरू सेता र एकै झुप्पामा फुलेका हुन्छन्। यस रुखको बोक्रा दालचिनीको रूपमा बेचिन्छ। यो १.२ से.मी. बाक्लो र फिक्का कैलो रंगको हुन्छ। भित्री भाग बाहिरी भन्दा अलि गाढा रंगको हुन्छ। वर्षमा एक पटक ( असोजदेखि चैत्रसम्म ) रुखको हाँगाहरू भाँचेर झिकिन्छ। हरेक हाँगाबाट तेजपात सङ्कलन गरिन्छ। बाँकी हाँगाहरूलाई १ मि.को टुक्रामा काटिन्छ। बोक्र्रा निकालिने हाँगाहरूलाई एउटा कडा काठले दली रगडिन्छ र परालमा लपेटी २४ घण्टासम्म राखिन्छ। बोक्रा बाफिएर खुकुलिन्छ र झिक्न सजिलो हुन्छ। बोक्रा सुकेपछि कोप्रिदै जान्छ। एक कोप्रो बोक्रा अर्को कोप्रो बोक्रा भित्र राखिन्छ। राम्ररी सुकेपछि सल्फर डाई अक्साईड द्धारा रंग केही फिक्का बनाई बजारमा बिक्रिको लागि तयार गरिन्छ। बीचको हाँगाबाट निकालिएको बोक्रा सबभन्दा असल, टुप्पोको कमसल र फेदको सबभन्दा कमसलको हुन्छ। प्रत्येक ३ वा ४ वर्षको विरुवाबाट २० देखि २५ के. जी. सम्म बोक्रा उत्पादन हुन सक्दछ। यो उत्पादन क्षमता १० वर्षसम्म बढ्दै जान्छ र प्रत्येक विरुवाबाट करीब ६० देखि ८० के.जी. बोक्रा उत्पादन हुन सक्दछ।
दालचिनी सुगन्धित पार्न र उत्तेजक र वायुशमन गर्न उपयोग गरिन्छ। यसले बमन र वाक वाक रोक्दछ। बोक्रामा ०.५ –१ प्रतिशत सम्म तेल हुन्छ। यो तेल दाँतको औषधिको रूपमा प्रयोग हुन्छ।
दालचीनी (Cinnamomum verum, पर्यायवाचीC. zeylanicum) एक सानो सदाबहार रुख हो, जुन कि १०–१५ मी (३२.८–४९.२ फीट) अग्लो हुन्छ, यो Lauraceae परिवारको छ। यो श्रीलङ्का एवं दक्षिण भारततिर धेरै मात्रामा भेटिन्छ। यसको बोक्रा मसालाको रूपमा प्रयोग हुन्छ। यसमा एक अलग नै बासना हुन्छ, जुन कि यसलाई गरम मसलाको श्रेणीमा राखिन्छ।
औषधोपचार
दालचिनीले कोलस्टेरोल घटाउन महत्त्वपुर्ण सहयोग पुरयाउछ । बिहान दालचिनी तातो पानीमा उमालेर खाँदा एकदम फाईदा पुरयाउछ ।
प्रयोग
दालचीनीको छाल एक मसलाको रूपमा व्यापक रूपले प्रयोग गरिन्छ। यो मुख्यतः एक मसला र स्वादिष्ट बनाउन मसला सामग्रीको रूपमा भान्सामा प्रयोग हुन्छ।
बाहिरी कडिहरू
Fahéjfa
ब्रह्मा गौघडी
ब्रह्मा गौघडी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार ब्रह्मा गौघडीको ८,७८ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,७८८ रहेको छ।
अब यस्तो कहिल्यै नहोस्
‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ इतिहास शिरोमणि बाबुराम आचार्यका ऐतिहासिक लेखहरूको सँगालो हो। बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको मृत्यु पश्चात वि.सं. १८३१ देखि १९५८ सम्म नेपालमा सत्ता संघर्षका अनेकन् पर्व भए। ती पर्वमा भएका हत्या, हिंसा र षड्यन्त्रका तानाबानाबारे इतिहासकार बाबुराम आचार्यले आफ्नो पुस्तकमा सविस्तार व्याख्या गरेका छन्। २०१५ सालको आसपासमा लेखिएका यी लेखहरूमा राजकुमार नायब बहादुर शाह देखि प्राइममिनिस्टर श्री ३ देव शम्सेरका पालासम्मका विभिन्न षड्यन्त्रका घटनाहरूको बारेमा जानकारी पाइन्छ। विशेषगरी बहादुर शाहको हत्या, भिमसेन थापाको उदय र अवसान, माथवरसिंह थापाको उदय र हत्या, जंगबहादुर कुँवर राणाको उदय र राणा शासनको प्रारम्भिक विकासक्रमका बारेमा एकदमै महत्त्वपूर्ण जानकारीहरु यसमा समेटिएका छन् ।
सिपाही र सालिक
सिपाही र सालिक नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
अब यस्तो कहिल्यै नहोस्
इतिहासकार बाबुराम आचार्यद्वारा लिखित पुस्तक ‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ वि.सं. २०५५ सालमा प्रकाशित भएको थियो। धेरैले बडो चाखपूर्वक पढेको सो पुस्तकको चर्चा सेलाउन पनि पाएको थिएन, वि.सं. ०५८ सालमा राजदरबार हत्याकाण्डमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको वंशनाश भयो। इतिहास दोहोरियो ।
गल्तीहरु
पुस्तकका कमजोर पक्षमा मितिहरु नेपाली र अंग्रेजी लेख्ने क्रममा भएका गल्तीहरु सम्पूर्ण रूपले सच्चिएका छैनन्। एकाध बाहेक इतिहास लेखनको आधार प्रष्ट रूपमा उल्लेख गरिएका छैनन्। जे होस् ‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ पढ्नै पर्ने पुस्तक मध्येको एक पुस्तक हो।
कमर्ज एण्ड ट्रस्ट बैंक नेपाल लिमिटेड
नेपालको एक निजि स्थरमा संचालित क वर्गको बैङ्क । यो बैङ्क ग्लोबल आइएमई बैङ्क लिमिटेडसँग २०७१ मर्जेर भएको छ । यस बैङ्को स्थापना २०६७ मा भएको थियो ।
कर्थली
कर्थलीनेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो । कर्थली गाविस जिल्लाको पूर्वी भेगमा पर्ने गाविस हो। यस गाविसको कुल क्षेत्रफल २६.१२ वर्ग किलोमिटर छ भने जिल्ला सदरमुकामबाट १० कोष टाढा पर्दछ । भौगोलिक रूपमा कर्थली गाविस निकै विकट गाविस हो । कर्थली गाविसको पूर्वमा दोलखा जिल्ला पर्दछ भने पश्चिममा बाह्रविसे उत्तरमा मार्मिङ र दक्षिणमा घोर्थली र चोकटी गाविसहरू पर्दछन् । कर्थली गाविस लिस्ती थुम अन्तर्गत पर्दछ । यस गाविसमा तामाङ र क्षेत्रीको बाक्लो बसोबास छ । यहाँका जनताहरू कृषिमा व्यस्थ हुन्छन् । कर्थलीको मुख्य कृषि बाली कोदो मकै धान आलु जौ फापर हो। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार कर्थली गाविसमा कुल घरपरिवार संख्या ७५५ र कुल जनसङ्ख्या ३६९० थियो । हिमाली दृश्यावलोकन पद यात्रा ग्रामीण भ्रमणका लागि यो गाविस प्रसिद्ध छ ।
रायसेन जिल्ला
रायसेन जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
हृदयघात
मुटुको रक्तनलीमा अचानक अवरोध आएर मुटुको मांशपेशीमा रक्तसंचारमा हुने कमीले हुने अवस्थालाई हृदयघात भनिंछ। यसले गर्दा मुटुको मांशपेशी मर्न थालछ, ज़स्ले गर्दा छाती दुखनुका साथ बिभिन्न प्रकारका लक्षण हरु देखा पर्ने अवस्था सृजना हुँछ ।
विश्व व्यापी रूपमा भइरहेको औद्योगीकरण र मानव जीवनमा भइरहेको जीवनशैलीको परिवर्तनसंगै मुटुरोग मानव मृत्युको पहिलो कारण बन्न पुगिरहेको छ। पुरुष-महिला दुवैजनालाई असर पार्ने यो रोग अहिले पनि बढ्दो क्रममा छ। मुटुरोग प्राणघातक भए तापनि ८०% हृदयघात (heart attack) रोकथाम गर्न सकिन्छ। विश्व मुटु महासंघका अनुसार मुटुरोगका कारण विश्वभर बर्से १ करोड ८० लाख मानिसको मृत्यु हुने गर्छ। मृत्यु हुनेहरूमध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी विकासोन्मुख देशका विपन्न वर्गका जनता पर्छ्रन्। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सन् २०२० सम्ममा विकासोन्मुख राष्ट्रहरूमा मुटुरोग महामारीकै रूपमा फैलिने भविष्यवाणी गरेको छ। मुटुरोग भन्नाले धेरैजसोले हृदयघात र हार्टफेललाई बुझ्ने गरेको पाइन्छ।
कोरोनरी मुटुको रोग भनेको मटुका मांशपेशीमा रगत प्रवाह गर्न कोरोनरी रक्तनलीहरू साँगुरो वा बन्द हुनाले लाग्ने रोग हो। ह्यदयघात पनि एक प्रकारको कोरोनरी मुटुरोग नै हो
। यो रोग विशेष गरी ४० वषर्भन्दा बढी उमेरका मानिसहरूमा देखिन्छ तर आजकल यो रोग युवा उमेरका मानिसहरूमा पनि देखिन थालेको छ। नेपालमा मुटुरोग बढ्ने क्रममा छ। हाल करिब १५ प्रतिशत जनतालाई कुनै न कुनै प्रकारको मुटुरोग भएको अनुमान गरिएको छ। नेपालमा १० वर्षता मुटुरोगीहरूको संख्यामा पाँच गुणाले वृद्धि भएको छ। हाल नेपालमा १८ वर्षउमेरमाथिका करिब २० प्रतिशतलाई उच्च रक्तचाप, ३ प्रतिशतलाई कोरोनरी मुटुको रोग, १० प्रतिशतलाई मधुमेह छ। यस्तै स्कुल जाने उमेरका करिब ०.२ प्रतिशतलाई बाथमुटुको रोग र त्यत्ति नै अनुपातमा जन्मजात मुटुको रोग छ।
कोरोनरी मटु रोगका कारक तत्वहरू
सम्पूण् मुटुका रोगहरूको ७५ प्रतिशत हृदयाघातसँग सम्बन्धित मुटुरोगको ९० प्रतिशत कारण अव्यवस्थित जीवनशैली हो भन्ने कुरा प्रमाणित भइसकेको छ, हिजो आज धेरै व्यक्तिहरूमा मुटुसँग सम्बन्धित समस्या देखिन्छ । उच्च रक्तचाप, मधुमेह, हृदयघात, कोलेस्टेरोल, युरिक एसिड आदिको समस्या निकै बढेको देखिन्छ । मुटुका धेरैजसो रोगहरु जीवनशैलीसँग सम्बन्धित छन् । आजकल जीवनशैली व्यवस्थित छैन । अव्यवस्थित जीवनशैलीको नतिजा हो मुटुको रोग । आधुनिक सभ्यता, व्यस्त जीवन, महत्त्वकांक्षा, भोजभतेर, कम्प्युटर, टेलिभिजन, अत्यधिक मानसिक तनाव, व्यायामको कमी, यी नै मुटु रोग बढ्नुका प्रमुख कारणहरु हुन् ।
मुटुरोगका प्रमुख लक्षणहरू
मुटुरोगका लक्षणहरूबारे धेरैलाई जानकारी छैन। यसकारण मानिसहरू ढिला गरी उपचारका लागि अस्पताल वा डाक्टरकहाँ जान्छन्। छातीको बीच भागमा पीडा हुनु, परिश्रम गर्दा दम बढ्नु, खुट्टाहरू सुन्निनु, मुटु बेतालले धड्किनु, चक्कर लाग्नु, धाँटीको रक्तनली फुल्नु वा चल्नु, बाल्यकालमा जोर्नीहरू दुख्नु र साथमा ज्वरो पनि आउनु, जिब्रो,औंलाका टुप्पाहरू नीलो हुनु आदि सबै मुटुरोगका लक्षणहरू हुन सक्छन्। शारारीक परिश्रम गर्ने वा मानसिक तनावमा छातीको बीच भागमा वा देब्रेतीर भएर ढुङ्गाले थिचेको जस्तो अनुभव हुन्छ। आराम गरेपिछ हराएर जान्छ। यो लक्षणलाई एन्जाइना भनिन्छ।
कसै- कसैलाई भने पहिलो पटक नै असहूय तरिकाले छाती दख्नु, देब्रे छातीतिर झनै श्वास फेर्न गार्हो हुने, चिटचिट पसिना आउने, वाकवाक लाग्ने जस्ता हृदयघातका लक्षणहरू देखिन्छन्, जस मध्य एक तिहाई बिरामीको अस्पताल पुग्नभुन्दा अगाडि नै मृत्यु हुन्छ।
हृदयघातबाट बच्ने उपाय
स्वस्थ भोजन: प्रशस्त फलफूल, हरियो सागसब्जी खानुहोस् साथै चिनी, नून र चिल्लो एकदम कम गर्नुहोस्।
नियमित शारिरिक कसरत / व्यायाम गर्नुहोस्: दैनिक रूपमा ३० मिनेट (आधा घण्टा) मात्रै भने पनि व्यायाम गर्नु मुटुको स्वस्थको लागि एकदमै राम्रो हो।
धूम्रपान साथै सूर्तिजन्य पदार्थको सेवन नगर्नुहोस्: सूर्ति / तमाखु, सिगरेट (चुरोट), सिगार अथवा खैनी-सूर्ती स्वास्थ्यको लागि एकदमै हानिकारक हुन्छ। यसको उपयोग नगर्नु नै रोकथामको लागि एकदम उत्तम तरिका हो। त्यसैगरी सेकेण्ड-ह्यान्ड धूम्रपान (अर्थात तपाईको छेउमा रहेर कसैले चुरोट पिउनु)को सम्पर्कमा पर्नु पनि स्वास्थ्यको लागि हानिकारक हुन्छ।
मुटुका केही रोगहरू जस्तै- उच्च रक्तचाप, उच्च रक्त कोलेस्टेरोल, मधुमेह आदिको कुनै लक्षणहरू नहुन पनि सक्छ। यी रोगहरू परीक्षण गरेपछि मात्र पत्ता लाग्छ। यसकारण मुटुरोगको कुरा गर्दा नियमित स्वास्थ्य परीक्षणलाई धेरै महत्त्व दिइन्छ। मानिसको आकस्मिक मृत्यु धेरैजसो मुटुरोगकै कारणबाट हुन्छ।
नियमित जाँच गरी हृदयघातको जोखिम नियन्त्रण
रक्तचाप थाहा पाइराखौँ: रक्तचाप कति छ पत्ता लगाउनको लागि रक्तचाप नाप्नु पर्ने हुन्छ। नियमित रूपमा आफ्नो ब्लडप्रेसर नापी राख्नुस्! रगतमा ग्लुकोजको मात्रा बढ्नु हृदयघात हुने सक्ने सम्भावना बढ्नु हो ; त्यसैले यदि तपाईलाई मधुमेह (डाइबिटिज) छ भने आफ्नो रगतको ग्लुकोजको मात्रा नियन्त्रण गर्नु एकदमै आवश्यकता पर्दछ। त्यसै गरी रगतमा हुने कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढ्नु पनि मुटुको लागि घातक हुन्छ। स्वस्थ खाना, शारीरिक व्यायाम र आवश्यक परेमा औषधीको सेवन गरेर पनि कोलेस्ट्रोलको नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। बेलाबेलामा रगतमा कोलेस्टेरोलको मात्रा र मुटुको E.C.G गराउनुपर्छ l नेपालमा मुटु सम्बन्धि गरिने शल्यक्रिया एन्जियोप्लास्टी र बाइपास उपचार उपलब्द छl हृदयघात भएका तर अन्य रोगका कारण शल्यक्रिया गर्न नमिल्ने बिरामीले अब आत्तिनु पर्दैन। यस्तो अवस्थाका बिरामीलाई मुटुको नशा खोलेर उपचार गर्ने इन्ह्यान्स एक्ट्रनल काउन्टरपल्सेसन (इइसिपी) विशेषज्ञ सेवा नेपालमै सुरु भएको छ। गङ्गालाल राष्ट्रिय हृदयरोग केन्द्रले पहिलोपटक सुरु गरेको यस उपचार सेवामा चिरफार गर्नुपर्दैन। अस्पताल भर्ना पनि हुनुपर्दैन। अस्पतालले दिएको समयमा प्रत्येक दिन गएर यो उपचार गराउन सक्छन्।
लुम्बिनी
लुम्बिनी गौतम बुद्धको जन्मस्थल हो। हाल यो ठाउँ नेपालको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा पर्छ। विभिन्न बौद्ध वाङ्मयहरूमा बुद्धको जन्मस्थल भनेर लुम्बिनी नाउँको एउटा उपवनलाई चिनाइएको छ भने सो उपवनमा कालान्तरमा विभिन्न मानवीय गतिविधिहरू हुन थालेको पाइन्छ । इ.पू. २४९ मा मौर्य सम्राट अशोकले यस स्थलको तीर्थाटन गरेका थिए र यस तीर्थाटनको संस्मरणमा अभिलेख पनि कुँदाएका थिए । यो कुराको जानकारी इसाको पाँचौं शताब्दीमा आएका चिनियाँयात्री फाहियान र सातौ शताब्दीमा आएका अर्का चिनियाँ यात्री, ह्वेनसाङले विस्तृत बयान आफ्ना यात्रा विवरणहरूमा दिएका थिए । सन् १८९६ मा पुरातात्विक अन्वेषणका क्रममा मौर्य सम्राट अशोकद्वारा राखिएको अशोक स्तम्भ र त्यसमा रहेको अभिलेख भेटियो । उक्त अभिलेखमा यो ठाउँको नाम लुंमिनि भनेर उल्लेख गरिएको पाइन्छ । यस अभिलेखको प्राप्तीले गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीको पहिचान भएको हो भने त्यसैबेलादेखि विश्वभर गौतम बुद्धको जन्मस्थल नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा पर्ने कुरा स्थापना भयो| samrat bhusal rupandehi colony-6sainamaina
लुम्बिनी :एक परिचय
<p style;"color:black;text-size:20px">कपिलबस्तु जिल्लाको तिलौराकोट भन्ने ठाउँमा लुम्बिनी पर्दछ । यो एक ऐतिहासिक धार्मिक पर्यटकिय स्थल हो । फराकिलो भुभागमा फैलिएको लुम्बिनी अवलोकन गर्न हरेक वर्ष लाखौं मानिसकू आउँछन् । नारायणगढ बजारबाट करिब २५ किलिमिटरको दुरिमा प्रगतिनगर भन्ने ठाउँ छ । कावसोतिबाट सरिब ८२-८३ किलोमिटरको दुरिमा लुम्बिनी पर्दछ । लुम्बिनी जाने बाटोमा अलिकति कच्ची घरहरू पनि देखिन्छन् । घर बनाएको तर झ्याल ढोका नराखेको अती नै अनौठो पनि देखिन्छ । बाटो अलि अलि सांघुरो नै छ । फराकिलो भुभागमा विभिन्न मन्दिरहरु छन् । विभिन्न डिजाइन अनि फरक शैलीमा निर्माण गरेका ती गुम्बा, मन्दिरहरू राम्रा छन् । सबैभन्दा राम्रो अनि मुख्य आकर्शणको बिन्दु भनेको मायादेवी मन्दिर हो । त्यहाँ उत्खनन गरेर राखेका बस्तुहरू पनि छन् । मन्दिर वरपर घांसहरू पनि उम्रिएका छन् । त्यो वरपरको वातावरण आनन्दित छ । नेपाल र भारतबाट धेरै मान्छे आउँछन् । अरू विदेशीहरू पनि आउँछन् । नेपालीहरूको लागि टिकट लाग्दैन ।मन्दिर भित्र फोटो खिच्न मनाही छ । मन्दिर बाहिर भने फोटो खिच्न पाइन्छ । गुम्बाहरू, मन्दिरहरु चारैतिर बुद्दका मन्दिरहरु छन् । विभिन्न घटनाक्रम सम्झाउने बुद्दको जीवनीसँग सम्बन्धित तस्बिर र मुर्तिहरू पनि छन् । फुलहरू रोपेको, हरियो दुबोहरू राम्रो छ । कुनै कुनै ठाउँको पोखरी भने अलि फोहोर थियो जहाँ प्लास्टिकका बोटलहरू फालिएका थियो । लुम्बिनी सम्भावना बोकेको ठाउँ हो । पर्यटकिय र धार्मिक दुबै हिसाबमा लुम्बिनी राम्रो छ । यसको विकास र प्रबर्धन अति आवश्यक छ । यो एकपटक घुम्न जानुपर्ने ठाउँ हो ।
लुम्बिनीको विस्तृत परिचय तथा जानकारी
<p style;"color:black;text -size:20px">लुम्बिनी अञ्चल बुद्ध कै जन्मस्थलको नामबाट नामाकरण गरिएको हो। लुम्बिनी बौद्ध धर्मालम्बीहरूको विशेष ऐतिहासिक तीर्थस्थलको नामले विश्वमै चर्चित भएको कारण युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सूचीकृत गरिएको छ। <t-size:20px">धार्मिक महत्त्व तथा एतिहासिक पृष्ठभुमि विश्वभरका बौद्द धर्मावलम्बीका लागि लुम्बिनी अत्यन्त महत्त्वपूर्ण तिर्थस्थल हो । मायादेवी र भगवान बुद्द प्रति अघाध आस्था राख्ने भएकोले हिन्दु धर्मावलम्बीका लागि समेत लुम्बीनी महत्त्वपूर्ण धार्मिक गन्तव्य बनेको छ । लुम्बिनीमा रहेका पुरातात्विक तथा ऐतिहासिक अवशेषहरूले शताब्धि औ देखि विभिन्न व्यक्तित्वहरूले लुम्बिनीको तिर्थाटन गरेको तथ्यहरू खुल्छन् । प्रसिद्ध मौर्य सम्राट अशोकले आफ्नो आध्यात्मिक गुरू उपगुप्तको मार्ग दर्शनमा इ.पु।२४९ मा लुम्बिनीको तीर्थ यात्रा गरेका थिए । उनले हिंद बुधे जाते शाक्यमुनीति अर्थात यहां शाक्यमुनि बुद्द जन्मनु भएको थियो भन्ने शिलालेख समेतको ढुङाको स्तम्भ खडा गरे जसलाई हाल प्रसिद्ध अशोक पिलरका रूपमा लुम्बिनीमा देख्न सकिन्छ ।
धार्मिक महत्त्व
<p style;"color:black;text-size:20px;">त्यस समय कपिलवस्तु गणराज्यमा महाराज शुदोदनले राज्य गरिरहेको थिये । महारानी महामायादेवी कपिलवस्तुबाट आफ्नो माइतीघर देवदहतिर गइरहँदा बाटोमा पर्ने लुम्बिनीको प्राकृृृतिक सौन्दर्यले रमय उद्मानमा एकछिन आराम लिनुभएकै बेला उहाँलाई प्रशव व्यथा भयो । त्यहीको एउटा सालवृृक्षमुनि वैैशाखपुणिमाका दिन बोधिसत्व सिदाथको जन्म भयो । यो करिब २६०० वर्ष अगाडिको कुरा हो । यो हामी नेपालीहरूको लागि गौरवको विषय हो ।
साहेब बिबि गोलम
साहेब बिबि गोलम सन् १९५६ मा सार्वजनिक गरिएको कार्तिक चितर्जी द्वरा निर्देशित एक चलचित्र हो।  यो चलचित्र बङ्गाली भाषाका वरिष्ठ तथा अनुभवी लेखम बिमल मित्राको उपन्यासमा सहेब बिबि गोलममा आधारित छ।   यस चलचित्रमा ब्रिटिस शासनकालमा सामन्तबादको गिरावटबाट अन्वेषण गरिएको छ। यस चलचित्रको मुख्य अभिनेता तथा अभिनेत्री; सुमित्रा देवी, उत्तम कुमनर र छवि विश्वास हुन्। यस चलचित्रलाई बङ्गाली भाषाको हालसम्मकै सर्वत्कृष्ट चलचित्र मानिन्छ।
श्रव्य दृश्य
यस चलचित्रको शुरूवात भारतको कलकत्तामा रहेको एक ठूलो भवन भत्किन्छ र त्यस भवनको बाँकी रहेका अंशहरू काम गर्ने कामदार द्वरा सफा गरिएको देखाइन्छ। केही बेर काम गरिएको दृश्य पछि कामदारहरू खाजा खानका लागि एकजुट हुन्छन् भने कामको निरीक्षक (उत्तम कुमार) अर्को भवनबाट भौँतारिदै बाहिर आउँछन् र त्यसपछि १९अौँ शताब्दीको दृश्य देखाइन्छ। निम्न वर्गीय र शिक्षित भुतनाथ कामका लागि कलकत्ता आउँछन्। भुतनाथलाई उक्त वैभावशाली परिवारमा नोकरको काम गर्ने अवसर मिल्छ। उनी मोहिनी सिन्धुरको एक उद्योगमा काम गर्छन् जसका सञ्चालम सुविनय बाबु (पहारी सन्याल) हुन्। भुतनाथ उक्त वैभवशाली परिवार देखेर मोहित हुन्छन् र हरेक रात उनले चौधरी दाजुभाईहरूको रहन सहन हेरिरहन्छन्। एक रात उक्त परिवारमा काम गर्ने कामदारहरूले भुतनाथलाई एक धनी तथा सुविधा सम्पन्न परिवारकी छोरी पतेश्वरीसँग (सुमित्रा देवी) भेट गराउछन्। भुतनाथ पतेश्वरीको रुप देखेर मोहित हुन्छन् भने उनी अनजानमै पतेश्वरीको विश्वासपात्र बन्न सफल हुन्छन्। भुतनाथ सरसामान लिन बजार गएका बेला बम बिस्फोट हुन्छ जहाँ उनी घाइते हुन्छन् त्यसपछि त्यहाँ ब्रिटिस सेना र स्वतन्त्रताका लागि लडिरहेका लडाकु बीच युद्ध हुन्छ। जवाको विवहा सुपवित्रासँग हुने निश्चित हुन्छ (ब्राह्मण समाजको एक सदस्य) तर उनको बुबाको मृत्यु पश्चात् उनले विवहा गर्न अस्वीकार गर्छिन्। भुतनाथले पछि घर तथा भवनको नक्शा बनाउने तथा रुपरेखा तयार पार्ने विषयमा अध्ययन गर्छन् र प्रशिक्षण लिने क्रममा उनी त्यहँबाट टाढा जान्छन्। जब उनी फर्किन्छन् उक्त भवनको अंशमात्र त्यहाँ उपस्थित हुन्छ। पतेश्वरी र उनका श्रीमान पछि रक्सीको कुलतमा फस्छन्। एक रात पतेश्वरीले भुतनाथसँग सहयोग माग्दै उनको रोगी तथा बिरामी श्रीमानको स्वस्थ्य लाभका लागि नजिकको तीर्थ जाने सल्लाह गर्छन्। उनीहरूको तीर्थ जाने योजना जेठा घरधनीलाई (छवि विश्वास) जानकारी दिइन्छ भने उनले उनीहरू दुई बीच प्रेम सम्बन्ध रहेको हुन सक्ने कुरा गर्छन्। जेठा घरधनीले उनीहरूको चियो गर्ने केही चेलाहरू पठाउँछन् र बग्गीमा सवार गरिरहेका भुतनाथ र पतेश्वरीलाई घरधनीका चेलाहरूले बीच बाटोमै रोक्छन्। पछि ति गुण्डाहरूले भुतनाथलाई आक्रमण गरी बेहोस बनाउँदै पतेश्वरीलाई अपहरण गर्छन्। जब भुतनाथको होस आउँछ उनी एक अस्पतालमा भर्ना भइरहेका हुन्छन् भने उनलाई कान्छो घरधनीको मृत्यु भएको र पतेश्वरी बेपत्ता रहेको जानकारी दिइन्छ। त्यसको साथसाथै कहानी अन्त्य हुन्छ।
उक्त भवनको अंश तथा सामग्रीहरू सफा गर्ने क्रममा भुचनाथलाई कामदारहरूले त्यहाँ मानिसको मुर्कुट्टा रहेको कुरा जानकारी गराउँछन् जुन मुर्कुट्टा उक्त भवनमा गाडिएको थियो। उक्त मुर्कुट्टाको हातमा रहेका चुराहरूले उक्त मुर्कुट्टा पतेश्वरीको रहेको कुरा खुल्न आउँछ।
यारियाँ (२०१४ चलचित्र)
यारियाँ एक भारतीय बलिउड चलचित्र हो । जसको निर्देशन दिव्या खोसला कुमारले गरेका हुन् । यस चलचित्रमा हिमांश कोहली, निकोल फारिया र रकुल प्रीत सिंह मुख्य भूमिकामा रहेका छन् । यस चलचित्रमा यी सबै कलाकारहरूको साथ-साथ यसको निर्देशकको पनि यो पहिलो चलचित्र हो । यस चलचित्रको निर्माता भूषण कुमार र कृशन कुमार हुन् । यो चलचित्र १० जनवरी २०१४ मा १२०० सिनेमाघरहरूमा प्रदर्शित भएको थियो ।
लालकण्ठे पिउरा
लालकण्ठे पिउरा (वैज्ञानिक नाम: Arborophila rufogularis)   नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा रुफस थ्रोअटेड पार्ट्रिज (Rufous-throated Partridge) भनिन्छ ।
कानाचौर
कानाचौर नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
डायमनशमशेर राणा
डायमनशमशेर राणा (१९७५-२०६७) नेपाली साहित्यकार तथा ऐतिहासिक उपन्यासकार हुन। वि.स. १९७५, आषाढ २१ गते, पाल्पामा जन्मेका यिनले नेपाली साहित्यमा राणाकालिन पृष्ठभूमिमा ऐतिहासिक उपन्यासहरू लेखेका छन्। उनको उपन्यास बसन्ती र सेतो बाघ मा आधारित चलचित्र निर्माण भईसकेको छ। "सेतो बाघ" नेपालको ऐतिहासिक उपन्यास जगतमा एक उत्कृष्ट उपन्यासको रूपमा लिने गरिन्छ। सेतो बाघमा राणाकालिन षड्यन्त्र तथा शक्ति संघर्ष देखाइएको छ। यसमा जंगबहादुरका सन्तानहरू कसरी शक्तिबाट हटाइए भन्ने वर्णन गरिएको छ। सेतो बाघ अङ्ग्रेजी, फ्रेन्च लगायत विश्वका विभिन्न भाषामा पनि अनुवाद भएको छ।
कृतिहरू
उनको पहिलो कृति वसन्ती (उपन्यास) वि.सं. २००५ सालमा प्रकाशित भएको थियो ।
संक्षेपमा डायमनशमशेर
बाबु बुधशम्सेर राणा र आमा मोहनकुमारीको पाँचौ अर्थात् कान्छो सन्तानको रूपमा पाल्पाको ठुटेपीपलमा वि.सं. १९७५ सालको असार २२ गते मेरो जन्म भएको हो। मेरो बाजे पाल्पाको बडा हाकिम भएर त्यता बस्दा हाम्रो परिवार उतै थियो र त्यसैबखत मेरो जन्म पाल्पामा भयो र ६ महिनाको शिशुअवस्थामै म थापाथली (काठमाडौँ) ल्याइएँ। सम्पन्न राणा परिवारमा कान्छो छोरोको रूपमा जन्मिएकोले मेरो बाल्यकाल कुनै कमी नभई बित्यो। सबैले मप्रति चासो लिन्थे रे तर यसलाई पढाउनुपर्छ भनेर चाहिँ कसैले सोचेनन् र काठमाडौँ छँदा मेरो पढाइ हुनसकेन। अर्को कुरा जागीरे बाबुको कारणले पनि मैले पढ्न पाइन। मलाई स्कूल भर्ना गर्‍यो कि बुबा बडाहाकिम भइहाल्ने अनि उहाँसँगै जानुपर्ने। बुबा वडाहाकिम भएर वीरगञ्ज बस्दा वीरगञ्जमा स्कूल नै थिएन, भारतको रक्सौल गएर पढ्न त सकिन्थ्यो होला। त्यसबेला भारत छोडो आन्दोलन सुरू भइसकेको थियो, स्कूल जान पनि खद्दर लाएर जानुपर्ने, हामी पर्‍र्यौं अङ्ग्रेजजस्तै अङ्ग्रेजको विरोध गर्न नसक्ने। यसले गर्दा पढ्न पाइएन। त्यसपछि काठमाडौँ फर्केर पाटनमा भर्ना हुन खोजँे, फेरि बुबाको हनुमाननगर (सप्तरी)मा सरूवा भयो। मैले भने नि तत्कालीन परिस्थितिले गर्दा मैले स्कूल गएर पढ्न सकिनँ। सुख-सयल, सुविधा सबै भएपनि मेरो बाल्यकाल र किशोरावस्था पढ्ने सङ्घर्षमै बित्यो, एउटा असफल सङ्घर्षमा।
वि.सं. १९९९मा बुबाको निधन भएपछि मैले जागीर खानैपर्ने बाध्यता आइपर्‍यो। लप्टन पदमा सेनामा प्रवेश गरेको केही समयमै नौ महिना शैन्य तालीमका लागि बाहिर जाने अवसर पाएँ। सेनामा छँदा मेजरसम्म बन्न पाएँ। तत्कालीन परिवेश, नेपाली काङ्गे्रसले चर्काएको आन्दोलन, राणाहरूमा देखिएको विभेद अनि मलाई घरैमा पढाउन आउने बड्ढाली मास्टरको राजनीतिक पे्ररणाले गर्दा म पनि उद्वेलित भएँ। बिहे गरेको ७ वर्ष पनि नबित्दै, सेनामा जागीर खाँदाखाँदै नेपाली काङ्गे्रसको चारतारे झण्डा लिएर म राणाशासन विरूद्ध आन्दोलनमा होमिएँ। सरकारी जागीर खाएर सरकार विरूद्ध नै आन्दोलनमा उत्रिनु जोखिमपूर्ण काम थियो, फलस्वरूप कोर्ट मार्शलको सजायँ पाई सिंहदरबारको गारदमा थुनिनुपर्‍यो। गारदमा मसँगै बालकृष्ण सम, जनार्दन सम, पवन शम्शेर, मणि शम्शेर आदि थिए। गारदमा थुनिएको एक महिना नबित्दै सात सालको क्रान्ति सफल भएपछि हामी बन्दी जीवनबाट मुक्त भयौँ। मुक्त भएपनि पनि राम्ररी बस्न सकिएन बाहिरी वातावरण झन खुला जेलजस्तो लाग्यो, जाने ठाउँ कहीँ छैन, जागीर छैन, चिन्ने मान्छे पाउन पनि हम्मे पर्‍यो। केही समय बेरोजगार भएर भौँतारिरहेको थिएँ त्यत्तिकैमा श्री ५ त्रिभुवनबाट दरबारमा बोलाई बक्सेपछि सेनामा मेरो आवश्यकता परेको मर्जी भयो र पहिलेकै मेजर पद लिएर सेनामा फर्कें।
वी.पी.ले जे भन्नुभयो मैले त्यही गरेँ
म त्यतिबेला सेनामा सुधार गर्न गएको थिएँ। अयोग्यलाई पदबाट हटाउने, योग्यलाई राम्रो पदमा बसाउने र सैनिक सेवामा ठूलो परिवर्तन गर्ने गरी मैले कसैको अुनुहार नहेरी काम गरेँ। यसरी काम गर्दा कतिलाई राम्रो भयो, कतिलाई नराम्रो, जागीर छुटेपछि कतिको घरमा महिनौसम्म चुल्हो नबलेको पनि देख्नुपर्‍यो र अझसम्म पनि त्यो घटनाले मन नरमाइलो हुन्छ। बाध्यतावश २०११ सालमा मैले सैनिक सेवाबाट राजीनामा दिएँ र राजनीतिमा सक्रियपूर्वक लागेँ। वि.सं. २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले नेकाको सरकार विघटन गरी राजनीतिक हस्तक्षेप गरे। यसपछि धेरैजना पक्राउ परे मैले पनि जेल बस्नुपर्‍यो। म परिस्थितिले गर्दा नेपाली काङ्गे्रसमा लागेको थिएँ। त्यतिबेला मलाई तत्कालीन प्रशासकले "मैले विराएँ" भनेर जाहेर गर्नुस् छुट्नु हुन्छ पनि भने तर मैले के बिराएको थिएँ र ? त्यसैले मैले "विश्वेश्वर बाबुको नेतृत्वमा बसेको म, उहाँले जे भन्नुभयो मैले त्यही गरेँ" भनेर लेखिदिएँ। यसपछि त मलाई यस्तो ठाडो कुरा गर्ने भनेर हप्काए।
राजा मान्ने कि नमान्ने भनेर सोधियो
यहाँनिर म एउटा प्रसड्ढ उल्लेख गर्न चाहन्छु। त्यो के भने २०१७ सालमा थुनामा पर्नुअघि म बस्ने घर कोपुण्डोलको बाटो राजा महेन्द्र जावलाखेलबाट र्फकँदै रहेछन् र मलाई देखेर मेरो घरमै आए। मेरो व्यवहार देखेर यी त अझै काङ्गे्रसमै झुकाव राख्दा रहेछन् भन्ने ठानी फर्केर गए। त्यसपछि त म पक्राउ परिहालेँ। ६ वर्षसम्म जेल बसियो। यसबीचमा बयान दिइरहनुपर्‍यो। एकपटक हामीसँगै जेल बसेका बलराम प्याकुरेलले अञ्चलाधीश भएर मसँग बयान लिए। त्यतिबेला मलाई "राजा मान्ने कि नमान्ने ?" भनेर सोधियो। मैले "हाम्रो पार्टीले राजालाई स्थान दिएकै छ नि।" भनेर बयान दिएपछि म छुटेँ। त्यतिबेलाको समय नै बेग्लै थियो, कडा समय, अहिलेको जस्तो कहाँ हो र ? ६ वर्ष जेल बसेर छुटेपछि काम पाइएन र तराई गएर बसेँ, तराइको गर्मीले बस्ने सकिन, काठमाडौँमा सि.आई.डी. पछि लागेर हैरान पार्थे। केही वर्ष त मैले पाउनु दुःख पाएँ।
कृति मेरो प्रकाशित भयो हप्की अरूले खाए