cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
देहरादुन
नगरको विषयमा
देहरादुनको राजपुर मार्गमा भारत सरकारको दृष्टिबिहिनहरूको लागि स्थापित पहिलो र एकमात्र राष्ट्रीय स्तरको संस्था राष्ट्रीय दृष्टिबाधित संस्थान (एन.आइ.वी.एच.) स्थित हो। यसको स्थापना १९ औँ शताब्दी दशकमा अपाङ्गहरूको लागि स्थापित चार संस्थाहरूको श्रंखलामा भयो जसमा राष्ट्रीय दृष्टिबिहिन संस्थाको लागि देहरादुनलाई चयन गरियो। यहाँ दृष्टिबिहिन बच्चाहरूको लागि स्कूल, कलेज, छात्रावास, ब्रेल पुस्तास्तलय एवं ध्वन्यांकित पुस्तकहरूको पुस्तकालय पनि स्थापित गरिएको छ। यसको कर्मचारी यसको अन्तर्गत रहन्छ यसको अतिरिक्त (तेज यादगार) शार्प मेमोरियल नामक निजी संस्था राजपुरमा छ यो दृष्टि अपंगता तथा कान सम्बन्धि बजाज संस्थान तथा राजपुर सडकमा दोश्रो अन्य संस्थाहरू धेरै राम्रो कामा गरिरहेको छ। उत्तराखण्ड सरकारको एक र नया केन्द्र हो। करूणा विहार, बसन्त विहारमा केही कार्य शुरू गरिएको छ। तथा गहनता साथ बच्चाहरूको लागि कार्य गरिरहेको छ तथा केही नगरको चारै तर्फ केन्द्र छ। देहरादुन राफील रेडरचेशायर अर्न्तराष्ट्रीय केन्द हो। ‍रिस्पना ब्रिज शायर गृह डालनवाला मा छ। जो मानसिक समस्याहरूको लागि कार्य गर्दछ। मानसिक समस्याहरूको लागि काम गर्नको अतिरिक्त राफील रेडरचेशायर अर्न्तराष्ट्रीय केन्द्रले टी.बी र पक्षघातको उपचारको लागि पनि अस्पताल बनाएको छ। अधिकाँश संस्थाहरू भारत र विदेशबाट स्वेच्छासंग आउने वालालाई आकर्षित तथा प्रोत्साहित गर्दछ। आवश्यकता विहीनको भनाई छ कि स्वेच्छासंग काम गर्ने वाला यि संस्थाहरूलाई ठीक प्रकारसंग चलाउद छन। तथा अयोग्य, मानसिक समस्या र कम योग्य वाला मानिसहरूलाई व्यक्तिगत रूपबाट चेतना दिन्छन।
देहरादुन आफ्नो पहाड र ढलानहरूको साथ-साथ साईकिलिंगको पनि एक महत्त्वपूर्ण स्थान हो। चारै तर्फ पर्वत र हरियालीबाट घेरिएको कारण यहाँ साईकिलिंग गर्नु धेरै सुखद हुन्छ। लीची देहरादुनको पर्यायवाची हो किनकी यो स्वादिष्ट फल केही निश्चित जलवायुमा नै फल्छ। देहरादुन देशको ति ठाउहरू मध्ये एक हो जहाँ लीची फल्छ। लीचीको अतिरिक्त देहरादूको चारै तर्फ बेर, नाशपत्ती, अम्बक र आपको रुख छ। जो नगरको बनावटलाई घेरेको छ। ये सबै चीजले घाटीको आकर्षणमा वृद्धि गर्दछ। यदि तपाईं मे महिना या जूनको शुरूको गर्मीमा भ्रमणको लागि जानु हुन्छ भने तपाईं यि फलहरूलाई केवल देख्नु हुन्छ मात्रै होइन बरु किन्नु हुन्छ पनि। बासमती चामलको लोकप्रियता देहरादुन र भारतमा मात्र होईन बरु विदेशहरूमा पनि छ। एक समय अंग्रेज पनि देहरादुनमा बस्तथे र त्यो नगरमा आफ्नो प्रभाव छोडेर। उदाहरणको रूपमा देहरादुनको बैकरीज (बिस्कुट आदि) आज पनि यहाँ प्रसिद्ध छ। त्यस समयको अंग्रेजहरूले यहाँको स्थानीय स्टाफलाई सेंक्न (बनाउन) सिकाए। यो निपुणता धेरै राम्रो सिद्ध भयो तथा यो निपुणता अगाडिको सन्तानमा पनि आयो। फेरी पनि देहरादुनको बासिन्दाहरूको लागि यहाँको स्थानीय रस्क, केक, होट क्रोस बन्स, पेस्टिज र कुकीज साथी भाइहरूको लागि सामान्य उपहार हो, कोहि पनि यस्तो बनाउदैन जस्तो देहरादुनमा बन्दछ।
दोश्रो उपहार जो पर्यटक यहाँबाट लिएर जाने काम हुन्छ विख्यात क्वालिटीको टफी जोकि क्वालिटी रेस्टोरेन्ट (राम्रो खालको पसलहरू)बाट प्राप्त हुन्छ। यद्यपि आज ठुलो संख्यामा दोश्रो पसलहरू (स्टोर)बाट पनि यो टफी पाईन्छ। तर असली टफी आज पनि सर्वोतम छ। देहरादुनमा आन्नदको र धेरै पर्याप्त विकल्प छ। प्रर्याप्त मात्रामा देहरादुनमा दर्शनीय चीजहरू छ जो उनीहरूको लागि प्रकृतिको उपहार हो विशेष रूपबाट देहरादुन देखी मसूरीको मार्ग जो कि पैदल हिड्नेहरूको लागि धेरै लोकप्रिय छ। ति मानिसहरूको लागि जो साधारणबाट माथी केही गर्न चाहन्छन सर्वोतम योग संस्थानहरू मध्ये कुनै एकबाट जोडिनु पर्छ अथवा सलसा सिक्नु।
आवागमन
सडक मार्गः देहरादुन देशको विभिन्न भागहरूबाट सडक मार्गसंग जोडिएको छ र यहाँ कुनै पनि ठाउबाट बस या टेक्सीबाट सजिलोसंग पुग्न सकिन्छ। सबै प्रकारको बस, (साधारण र लक्जरी) गान्धी बस स्टेंड जो दिल्ली बस स्टेंडको नामबाट जानिन्छ, यहांबाट खुल्दछ। यहाँ दुई बस स्टैंड छ। देहरादुन र दिल्ली, शिमला र मसूरीको बीच डिलक्स/ सेमी डिलक्स बस सेवा उपलब्ध छ। यो बस क्लेमेंट टाउनको नजदीक स्थित अन्तरराज्यीय बस टर्मिनसबाट चल्दछ। दिल्लीको गांधी रोड बस स्टैंडबाट एसी डिलक्स बस (वोल्वो) पनि चल्दछ। यो सेवा हालमा नै यूएएसआरटीसी द्वारा शुरू गरिएको छ। आईएसबीटी, देहरादुन देखी मसूरीको लागि प्रत्येक १५ देखी ७० मिनटको अन्ततरालमा बस चल्दछ। यस सेवाको सञ्चालन यूएएसआरटीसी द्वारा गरिन्छ। देहरादुन र त्यसको छिमेकी केंद्रहरूको बीच पनि नियमित रूपबाट बस सेवा उपलब्ध छ। यसको छेउछाउको गाँउहरूबाट पनि बस चल्दछ। ये सबै बस परेड ग्राउंड स्थित स्थानीय बस स्टैडबाट चल्दछ।
देहरादुन र केही महत्त्वपूर्ण स्थानहरूको बीचको दूरी तल दिईएको छ:
युनिकोड
याहा कोहि Unicode), प्रत्येक अक्षर को लागि एक विशेष संख्या प्रदान गर्दछ, चाहे कुनै पनि कम्प्युटर प्लेटफर्म, प्रोग्राम अथवा कुनै पनि भाषा हो। यूनिकोड स्टैंडर्ड को एपल, एच.पी., आई.बी.एम., जस्ट सिस्टम, माइक्रोसफ्ट, ओरेकल, सैप, सन, साईबेस, यूनिसिस जस्तो उद्योग को प्रमुख कम्पनिहरु र धेरै अन्य ले अपनाएको छ। यूनिकोड को आवश्यकता आधुनिक मानदंडों, जस्तै एक्स.एम.एल, जावा, एकमा स्क्रिप्ट (जावास्क्रिप्ट), एल.डी.ए.पी., कोर्बा 3.0, डब्ल्यू.एम.एल को लागि हुन्छ र यो आई.एस.ओ/आई.ई.सी. 10646 को लागू गर्ने अधिकारिक तरीका छ। यो धेरै सञ्चालन प्रणालिहरु, सबै आधुनिक ब्राउजरों र धेरै अन्य उत्पादनहरु मा हुन्छ। यूनिकोड स्टैंडर्ड को उत्पति र यसको सहायक उपकरणहरू को उपलब्धता, हाल नै को अति महत्त्वपूर्ण विश्वव्यापी सफ्टवेयर प्रौद्योगिकी रुझानों मध्ये छन्।
यूनिकोड को ग्राहक-सर्भर अथवा बहु-आयामी उपकरणहरू र वेबसाइटों मा शामिल गर्न से, परम्परागत उपकरणहरू को प्रयोग गरे अपेक्षा खर्च मा अत्यधिक बचत हुन्छ। यूनिकोड भन्दा एक यस्तो एक्लो सफ्टवेयर उत्पादन अथवा एक्लो वेबसाइट मिलछ, जसलाई री-इंजीनियरिंग को बिना विभिन्न प्लेटफर्महरु, भाषाहरु र देशहरू मा उपयोग गरिन सक्छ। यसले आँकडहरूलाई बिना कुनै बाधा को विभिन्न प्रणालिहरूसँग भएर ले जाया जान सक्छ।
यूनिकोड के हो?
यूनिकोड प्रत्येक अक्षर को लागि एक विशेष नम्बर प्रदान गर्दछ,
कम्प्युटर, मूल रूप मा, नम्बरसग सम्बंध राख्छ। यो प्रत्येक अक्षर र वर्ण को लागि एक नम्बर निर्धारित गरेर अक्षर र वर्ण सङ्ग्रहित गर्छन। यूनिकोड को आविष्कार होने भन्दा पहिले, यस्तो नम्बर दिन को लागि सैंकडों विभिन्न सङ्केत लिपि प्रणालिहरु थिए। कुनै एक सङ्केत लिपि मा पर्याप्त अक्षर हैन हुन सक्छन् : उदाहरण को लिए, यूरोपीय सङ्घ को एक्लै ही, आफ्नो सबै भाषाहरु को कवर गर्न को लागि अनेक विभिन्न सङ्केत लिपिहरु को आवश्यकता हुन्छ। अङ्ग्रेजी जस्तो भाषा को लागि पनि, सबै अक्षरहरु, विरामचिन्हों र सामान्य प्रयोग को प्रौद्योगिकी प्रतीकहरु हेतु एक नै सङ्केत लिपि पर्याप्त थिएन।
यो सङ्केत लिपि प्रणालिहरु मास्पर विरोधी पनि छन्। यसैको लागि, दुइ सङ्केत लिपिहरु दुइ विभिन्न अक्षरहरु को लिए, एक नै नम्बर प्रयोग गर्न सक्छं, अथवा समान अक्षर को लागि विभिन्न नम्बरहरूको प्रयोग गर्न सक्छं। कुनै पनि कम्प्युटर (विशेष रूप ले सर्वर) को विभिन्न सङ्केत लिपिहरु संभालनी पडती है; फेरि पनि जब दुइ विभिन्न सङ्केत लिपिहरु अथवा प्लेटफर्मों को बीच डाटा पठाइन्छ त उन डाटा को संधै खराब भएको जोखिम रहन्छ।
यूनिकोड देखि यो सबै केहि बदल रहेको छ !
यूनिकोड को विशेषताहरु
१) यो विश्व को सबै लिपिहरूसँग सबै संकेतहरु को लागि एक अलग कोड बिन्दु प्रदान गर्दछ।
२) यो वर्णहरु (कैरेक्टर्स) को एक कोड दिइन्छ, न कि ग्लिफ (glyph) को।
३) जहाँ पनि सम्भव यूनिकोड हुन्छ, यो भाषाहरु को एकीकरण गर्ने प्रयत्न गर्दछ। त्यहि नीति को तहत सबै पश्चिम यूरोपीय भाषाहरु को लैटिन को अन्तर्गत समाहित गरिएको छ; सबै स्लाविक भाषाहरु को सिरिलिक (Cyrilic) को अन्तर्गत राखाइएको छ; हिन्दी, संस्कृत, मराठी, नेपाली, सिन्धी, कश्मीरी आदि को लागि 'देवनागरी' नाम ले एक नै ब्लक दिइएको छ; चीनी, जापानी, कोरियाई, वियतनामी भाषाहरु को 'युनिहान्' (UniHan) नाम ले एक ब्लक मा राखाइएको छ; अरबी, फारसी, उर्दू आदि को एक नै ब्लक मा राखाइएको छ।
४) बायाँ भन्दा दायाँ लिखी जाने वाला लिपिहरु को अतिरिक्त दाएँ-से-बाएँ लिखी जाने वाला लिपिहरु (अरबी, हिब्रू आदि) को पनि यसमा शामिल गरिएको छ। माथि देखि तल को तर्फ लिखी जाने वाला लिपिहरु को अझै अध्ययन गरे जा रहेको छ ।
५) यो ध्यान राख्न जरूरी छ कि यूनिकोड केवल एक कोड-सारणी छ। यि लिपिहरु लाई लिख्न/पढ्ने क लागि इनपुट मेथड एडिटर र फण्ट-फाइल जरूरी छ।
५) यूनिकोड १६ बिट्स को एक ईकाई को रूप मा लेकर चल्छ।
हानियाँ
यूनिकोड, आस्की तथा अन्य कैरेकटर कोडों को अपेक्षा अधिक स्मृति (मेमोरी) लिन्छ। कितनी अधिक स्मृति लगेगी यो यस कुरा मा निर्भर गर्दछ कि तपाईँ को सा यूनिकोड प्रयोगएर रहे छन्। UTF७, UTF८, UTF१६ या वास्तविक यूनिकोड - एक अक्षर अलग-अलग बाइट प्रयोग गर्छन।
यूनिकोड कन्सर्शियम
यूनिकोड कन्सर्शियम, एक लाभ न कमाने वाला एक सङ्गठन हो जसको स्थापना यूनिकोड स्टैंडर्ड, जो आधुनिक सफ्टवेयर उत्पादनहरु र मानकहरु मा पाठ को प्रस्तुति को निर्दिष्ट गर्दछ, को विकास, विस्तार र यसको प्रयोग लाई बढावा दिन को लागि गरिएको थियो। यस कन्सर्शियम को सदस्यहरु मा, कम्प्युटर र सूचना उद्योग मा विभिन्न निगम र सङ्गठन शामिल छन्। यस कन्सर्शियम को वित्तपोषण पूर्णतः सदस्यहरु को शुल्क देखि गरिन्छ। यूनिकोड कन्सर्शियम मा सदस्यता, विश्व मा कहीं पनि स्थित उन सङ्गठनहरु र व्यक्तिहरु को लागि खुली छ जो यूनिकोड को समर्थन गर्छन र जो यसको विस्तार र कार्यान्वयन मा सहायता गर्न चाहते छन्।
फंण्ट परिवर्तक
यदि कुनै लेख कुनै ठाँउ मा कुनै यस्तो फंन्ट को प्रयोगएर को लेखाइएको छ जो कि यूनिकोड छैन त फन्ट परिवर्तक प्रोग्रामहरूको प्रयोग गरेर उसलाई यूनिकोड मा बदलन सकिन्छ।
विस्तृत जानकारी को लागि हेर्नुहोस - 'फण्ट परिवर्तक'
जंक (विकृत) यूनिकोड को सही गर्न को उपाय
याहू जस्तै इमेल सेवाहरू मा यूनिकोड कैरेक्टर विकृत भए पछि मूल इमेल प्राप्त गरेर पढने को ओनलाईन औजार
जिज्ञासा सिंह
जिज्ञासा सिंह एक भारतीय अभिनेत्री हुन्। उनी कलर्सको एक धारावाहिक थपकी प्यार कीबाट आफ्नु अभिनयको सुरुवात गरिन्।
अभिनय
उनी २५ मे २०१५मा प्रसारित भएको एक धारावाहिक थपकी प्यार कीमा एक मुख्य किरदारको रूपमा आफ्नु अभिनय शुरू गरिन्। तर यो भन्दा पहिला जी मरुधरा र राजस्थान चैनलमा केहि अन्य धारावाहिकमा पनि कार्य गरी सकेकी छिन्। तर मुख्य भूमिकामा उनको पहले धारावाहिक हो। यो धारावाहिकको निर्माण पनि जयपुरमा नै भएको थियो।
उन्नाव
उन्नाव भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
तमेंगलॉन्ग जिल्ला
तमेंगलॉन्ग जिल्ला भारतीय राज्य मणिपुरको एउटा जिल्ला हो।
रंगून (२०१७ चलचित्र)
रंगून एक आगामी भारतीय हिन्दी चलचित्र हो जसको निर्देशन विशाल भारद्वाजले गरेका हुन् र निर्माता साजिद नाडियाडवाला र वायाकम १८ मोशन पिक्चर्स हुन् ।    चलचित्रमा मुख्य भूमिका कङ्गना राणावत, शाहिद कपूर र सैफ अली खान छन् । यो चलचित्र २४ फेब्रुअरी २०१७ मा प्रदर्शित हुनेछ ।
नरहा बल्कवा
नरहा बल्कवा नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार नरहा बल्कवाको ८६८ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,४७६ रहेको छ।
खस्रेटो
खस्रेटो पहेंलो, गुलीयो फल लाग्ने एक प्रकारको वनस्पति हो ।
बङ्गाली लिपि
यूनिकोडमा बङ्गाली
बङ्गाली का लागि यूनिकोडको रहरुज U+०९८० देखि U+०९FF छ
भूषण कुमार
भूषण कुमार (जन्म: २७ नोभेम्बर १९७७) एक हिन्दी चलचित्र निर्माता र निर्देशक हुन्। वहाँ गुलशन कुमारका सुपुत्र हुन्।
सिद्धेश्वर, भोजपुर
सिद्धेश्वर, भोजपुर भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
छापामारको छोरो (कथासंग्रह)
छापामारको छोरो कथासङ्ग्रह महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएका कथाहरूको सङ्ग्रह हो । विसं २०६३मा साझा प्रकाशनले प्रकाशित गरेको यो पुस्तकले विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो । जम्मा १२४ पृष्ठ रहेको यस पुस्तकमा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएका १८ वटा कथाहरू सङ्ग्रहित छन् ।
गैरागाउँ
गैरागाउँ नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
पथरिया
पथरिया नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
कपासको बोट
कपासको बोट एक प्रकारको फूल फुल्ने वनस्पति हो । यसको फलको रूपमा निस्कने रेसादार वस्तु धागो तथा कपडा उत्पादनको लागि प्रयोग गरिने कपास हो ।
छवि पाण्डे
छवि पांडे एक भारतीय टेलीविजन अभिनेत्री, फिल्म अभिनेत्री तथा गायक हुन् जो स्टार प्लसको धारावाहिक तेरी मेरी लव स्टोरीमा स्मिताको अभिनयबाट जनिने गर्छिन्।
व्यवसाय
छवि पाण्डेले २००८मा कलर्स टिभीको कार्यक्रम इन्डियाज गट टेलेंटमा भाग लिएकी थिइन्। यस पश्चात उनीले बिदेसिया नामक एक भोजपुरी चलचित्मा पनि काम गरिन्। स्टार प्लसको धारावाहिक तेरी मेरी लव स्टोरीबाट उनलाई विशेष ख्याति मिलयो। वर्तमानमा उनी जी टीवीको धारावाहिक ''बंधन... सारी उमर हमेंसँग रहना हे''मा रियाको भूमिका निभाउदै छिन्।
थासाङ गाउँपालिका
थासाङ गाउँपालिका मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित छ । विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा मुस्ताङ जिल्लामा साविकका टुकुचेको (१-७)वडाहरू, कोवाङ, लेते र कुञ्जो गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर थासाङ गाउँपालिका घोषणा गरिएको हो ।  थासाङ गाउँपालिकाको क्षेत्रफल २८९ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यो गाउँपालिका ५ वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या २,९१२ रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा घरपझोङ गाउँपालिका र म्याग्दी जिल्ला, पश्चिममा म्याग्दी जिल्ला, उत्तरमा बाह्रगाउँ मुक्तिक्षेत्र र घरपझोङ गाउँपालिका र दक्षिणमा म्याग्दी जिल्लासम्म छ ।
सिन्द्राङ
सिन्द्राङ भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मुन्नी साहा
मुन्नी साहा एक बङ्गलादेशी पत्रकार र टेलिभिजन होस्ट हुन्।
शारदा लिपि
शारदा लिपिको उपयोग भारतीय उपमहाद्वीपका उत्तरी-पश्चिमी भागमा  सीमित थियो। यो लिपि पश्चिमी ब्राह्मी लिपिदेखि नवौँ शताब्दीमा  उत्पन्न भएको हो। आज यसको  उपयोग धेरै नैं कम हुन्छ (केही पुरानो पण्डित यसको  उपयोग गर्ने गर्दछन्)। हिमाचल प्रदेशमा  यो लिपि तेरहौं शतीसम्म प्रयोगमा  आएको थियो र फले फुलेको थियो। अल बरुनीले आफ्नो भारत यात्रा वर्णनमा  यसलाई "सिद्ध मात्रिक" नामले उल्लेख गरेकोछ यसको  कारण यो हो कि शारदा वर्णमाला "ओम् स्वस्ति सिद्धम्"देखि आरम्भ गरिन्छ।
नवराजपुर
नवराजपुर नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार नवराजपुरको १,४६९ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ८,७३० रहेको छ।
भिस्कोसिटी
हामीलाई थाहा छ कि कुनै पनि ठोस वस्तु अर्को ठोस वस्तुसँग रगडीयो भने घर्षण उत्पन्न हुन्छ । सोही अनुरूप, कुनै पनि तरल अवस्थामा रहेको वस्तु अर्को तरल वस्तुको सतहसँग रगडीयो भने घर्षण बल उत्पन्न हुन्छ जसलाई भिस्कस बल भनिन्छ । यही बलले तरल पदार्क चाल लाई प्रतिरोध गर्दछ ।
उदाहरणका लागि, एउटा भाँडो लिउँ र एउटा सिसाको रडले उक्त भाँडोको पानीलाई चलाउँ । त्यहाँ भएको तरलको विभिन्न तहको भिन्न गति हुन्छ । भाँडोको सम्पर्कमा रहेको तहको गति न्युन हुन्छ भने भाँडोको केन्द्रतिर जाँदा तरलको गति पनि बढ्दै जान्छ । पानीलाई चलाउन छोड्नु हो भने, क्रमश: सम्पूर्ण तहहरूको गति घट्छ र अन्तत: सम्पूर्ण तहहरू स्थिर अवस्थामा आउँछन् ।
कुनै पनि तरल वा ग्याँसको बहने गुणले गर्दा तरल पदार्थ चाल अवस्थामा हुँदा आन्तरिक घर्षण पैदा भई त्यही घर्षणले तरलको विभिन्न तहको सापेक्षिक चाललाई प्रतिरोध गर्नुलाई नै भिस्कोसीटि भनिन्छ ।
व्युत्पत्ति
"भिस्कोसिटी" शब्द लेटिन भाषाको "viscum",बाट आएको हो जसको अर्थ हडचुर अथवा हडचुरबाट बनेको टाँस्ने चिज (glue) हुन्छ ।
न्युटनको भिस्कोसीटि सम्बन्धी नियम, भिस्कोसीटि गुणाङ्क
मानौँ, कुनै एक ठोस तेर्सो सतहमा तरल पदार्थ स्थिर रूपमा बहिरहेको छ । तरलका प्रत्येक तहहरू ठोसको तहसँग समानान्तर छन् । ठोस सतहको सम्पर्कमा रहेको तरलको तह स्थिर अवस्थामा छ भने अन्य तहको गति जति उँभो गयो त्यति नै बढ्दै जान्छ ।
मानौँ दुई तहहरू AB र CD क्रमश: v र v+dv गतिमा अगाडि बढिरहेका छन् । AB तह ठोस सतहदेखि x दुरीमा छ भने CD तह ठोस सतहदेखि x+dx दुरीमा छ । प्रति एकाई दुरीमा हुने गति परिवर्तन (dv/dx) लाई नै गति प्रविणता (Velocity gradient) भनिन्छ ।
न्युटनका अनुसार, भिस्कस बल निम्न कुराहरूमा निर्भर हुन्छ: (१) भिस्कस बल सम्पर्कमा रहेका सतहहरूको क्षेत्रफलसँग समानुपातिक हुन्छ । F α a (२) भिस्कस बल दुइ तहको गति प्रविणता सँग समानुपातिक हुन्छ । F α (dv/dx) माथीका दुइ समीकरण लिँदा F α a (dv/dx) वा F = - η a (dv/dx) ...(i) जहाँ,η एउटा अचर राशि हो जसलाई भिस्कोसीटि गुणाङ्क भनिन्छ । यसको मान तरलको गुणमा निर्भर रहन्छ ।
समीकरण (i) मा रहेको ऋणात्मक चिन्हले भिस्कस बल तरलको चालको दिशाको विपरित दिशामा लाग्छ भन्ने जनाउँछ ।
यदि a=1 र dv/dx =1 भए, समिकरण (i) बाट,
η = - F अत: भिस्कोसीटि गुणाङ्कको परिभाषा
तरलको तहको प्रतिएकाइ क्षेत्रफलमा लाग्ने भिस्कस बल जसको गति प्रविणता एक एकाइ छ र तरलको बहनको दिशाको लम्ब छ, त्यसैलाई भिस्कोसीटि गुणाङ्क भनिन्छ ।
बक्सर
बक्सर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
थौबल जिल्ला
थौबल जिल्ला भारतीय राज्य मणिपुरको एउटा जिल्ला हो।
वधशालामा बुद्ध
वधशालामा बुद्ध नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको हो ।
फिल्लौर
फिल्लौर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
बगलकोट
बगलकोट भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
कुमारी बैंक
कुमारी बैङ्क वि. सं. २०५७ मा स्थापना भएको नेपाल को एक बैङ्क हो। कुमारी बैँक नेपालको १५ औँ वाणिज्य बैङ्कको रूपमा स्थापना भएको थियो। यस बैँकमा इन्टरनेट बैङ्किङ निःशुल्क, मोबाइल बैङ्किङ पहिलो वर्ष निःशुल्क र दोस्रो वर्षदेखि न्युनतम् शुल्क साथसाथै भिजा डेबिट कार्ड पहिलो वर्ष निःशुल्क र दोस्रो वर्षदेखि न्युनतम् शुल्क लागु हुनेछ। यस बैङ्कले हरेक वर्गका ग्राहकहरूलाई सुविधायुक्त सेवाहरू प्रदान गर्दै आइरहेको छ। विगत १८ वर्षदेखि निरन्तर सेवा पुर्‍याउँदै आइरहेको कुमारी बैङ्कले देशभरिका १०० शाखा सञ्जाल, ९१ एटिएम्, ३ एक्सटेन्सन काउन्टर र ३ शाखा रहित ईकाईहरु मार्फत प्रभावकारि सेवा प्रदान गर्दै आफ्नो प्रतिबद्वता जनाएको छ। कुमारी बैङ्कले सन् २०१९ मा एसेलेरेटेड ट्रान्फरमेसन अवार्ड प्राप्त गर्न पनि सफल भएको थियो। यस बैङ्कको खुल्ने समय सामान्यतया बिहान १० बजेदेखि बेलुकी ३ बजेसम्म रहेको छ भने सार्वजनिक बिदा र अन्य बिदा शनिबार को समयमा बिहान १० बजेदेखि दिउँसो १ बजेसम्म खुल्दछ। कुमारी बैङ्कको संस्थापक समूहबाट अक्ष्यक्ष पदमा अमिर प्रताप जे बि राना रहेका छन्। यसैगरि सञ्चालक पदमा कृष्ण प्रसाद ज्ञवाली, महेश प्रसाद पोख्रेल, अनुराधा चौधरी रहेका छन्। कुमारी बैङ्कले आफ्नो नयाँ वचत खाता कुमारी परिवार सुरक्षित वचत खाता पनि प्रस्तुत गरेको छ। पहिलोपटक प्रस्तुत गरिएको यस बैङ्कले खातामा विमा सुविधा सहितको सेवा सार्वजनिक गरेको छ।
कुमारी बैङ्क लिमिटेडले "कुमारी स्वास्थ्य बचत खाता" को बचत खाता लाई प्रस्तुत गरेको छ। यसको उद्धेश्य जनतालाई "बानी बानी" र "राम्रो स्वास्थ्य" प्रबर्धन गर्ने र सचेत गराउने रहेको छ। यसका साथै व्यापार व्यवसायको प्रबर्धनको लागि कुमारी बैङ्क लिमिटेड र मेदन्त-मेडिसिटी बिच सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ। सम्झौता अनुसार मेदन्त अस्पताल र कुमारी बैङ्कले सह-ब्रान्डेड भिसा डेबिट कार्ड अस्पतालले प्राथमिकताका साथ सेवा गरिरहेको छ भने कुमारी बैङ्कका खातावालाहरूलाई प्रदान गरिने भएको छ। यसका साथै उत्पादक खातावालाहरूले रू १०,०००सँग लकर शुल्क,मोबाइल बैङ्किङ सेवा शुल्क,उपभोक्ता ॠणमा विशेष छुट रहेको छ।
कुमारी बैङ्कले रुकुमको मुसिककोट,सल्यानको कपूरकोट,बाँकेको कोहलपुर,बाराको निजगढ,धनुषाको महेन्द्रनगर र ओखलढुङ्गामा नयाँ शाखा खोलेको छ। नयाँ शाखाहरूको साथ यस बैङ्कले देशका ३४ शाखा २ एक्सटेन्सन काउन्टर र एटीएम स्थानहरु मार्फत ग्राहकहरूलाई आधुनिक बैङ्किङ सेवा प्रदान गर्नेछ।
कुमारी बैङ्क लिमिटेडले सन् २०११ मा भारतको नयाँ दिल्लीमा आयोजित मन्थन अवार्ड साउथ एसिया २०११ अन्तर्राष्ट्रिय शिखर सम्मेलनको दौरान मान्यता प्राप्त पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। कुमारी मोबाइल क्यास नाम गरेको सेवा प्रदान गर्नका लागि पुरस्कार ई-व्यापार र उद्यम कोटिमा जितेको थियो। यसले मोबाइल अवधारणाका साथ वित्तिय सेवाहरूको पहुँच प्रदान गर्न मोबाइल फोन प्रयोग गर्दछ जसले प्रयोगकर्ताहरूको मोबाइल फोनमा नगद ब्यालेन्स भण्डार गर्न अनुमति दिन्छ। अफगानिस्तान,भुटान,भारत,माल्दिभ्स,बङ्गलादेश,पाकिस्तान र श्रीलङ्काबाट ४८ भन्दा बढि आवेदनमध्ये ३८ जनालाई मुख्य कोटीहरूमा फैलाइएको विजेताका रूपमा चयन गरिएको थियो, जसमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने एकमात्र विजेता कुमारी बैङ्क थियो।
कुमारी बैङ्कले पूर्व कुमारीको उच्च शिक्षामा सहयोग पुर्याउन काठमाडौँको बसन्तपुर,काठमाडौँको जीवित देवी कुमारी मतिना शाक्यलाई छात्रावृत्ति कोष प्रदान गरेको छ। यस बैङ्कले विगतका दिनहरूमा पनि शिक्षा,स्वास्थ्य र वातावरण जस्ता क्षेत्रमा सीएसआर गतिविधिहरु गर्दै आइरहेको छ। कुमारी बैङ्कले बाढि पहिरो पीडितलाई पनि सहयोग पु‌र्याउदै आइरहेको छ। इन्द्रावती समुदाय केन्द्रको सहयोगमा सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसेमा कुमारी बैङ्कले धेरै दिन सम्म स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको थियो। डाक्टर, नर्स तथा सहयोगी कर्मचारीहरूको टोलीले यात्रा गर्न नसक्ने बिरामीहरूको निम्ति चिकित्सा सेवा प्रदान गर्न यस क्षेत्रमा भ्रमण गरेका थिए। सिन्धुपाल्चोक सँगसँगै नवलपरासी,धादिङ र गोरखामा पनि भुकम्प पीडितहरूलाई सहयोग पुर्‍याएको छ। यस बैङ्कले हरितालिका तीजको दिनमा पनि श्रद्धालु भक्तजनहरूकोलागि पिउने पानीको सुविधा व्यवस्था गरेको थियो। उपवासमा रहेका महिलाहरूको स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राख्दै यस बैङ्कले हजारौँ भक्तजनहरूलाई जुस तथा पानी वितरण गरेको थियो। यस्तैगरि विभिन्न सामाजिक कार्यमा कुमारी बैङ्कले आफ्नो संम्लग्नता जनाउदै आइरहेको छ।
टम ह्याङ्क्स
थोमस जेफरी ह्याङ्क्स (जन्म जुलाई ९ १९५६) एक अमेरिकी अभिनेता हुन् जो लोकप्रिय एवं उत्कृष्ठ समालोचित चलचित्रहरूमा उल्लेख्य भूमिका खेलेर सुप्रसिद्द छन्। उनले आफ्नो अभिनय क्षमताका लागि प्रसिद्दि पाएका छन, र उनी फरेस्ट गम्पको निमुखो देखि, फिलाडेल्फियाको प्रेरणादायी नेत्रित्व र, अपोलो १३को डटि रहने कमाण्डर सम्मका धेरै प्रकारका भूमिका निभाउन सक्षम छन्। ह्याङ्क्स सामान्यतया प्रेरणादायी असल ब्यक्तिको भूमिका न्यानोपनका साथ निभाउन सक्षम छन्, तर रोड टु पर्डिशनमा ज्यानमाराको भूमिका खेल्न पनि उत्तिकै सक्षम छन्।
ह्याङ्क्सले सुरु सुरुमा धेरैजसो हास्यहरूमा अभिनय गरेता पनि, पछि हास्यबाट टाढिदै बढि गम्भिर नाट्य बनाउन सुरुगरे। तैपनि, हालसालका वर्षहरूमा उनी आफ्नो पुरानै हास्यव्यङ्गको जरो तिर फर्कँदै, धेरै हास्यहरूमा खेल्न पुगेका छन्।
ह्याङ्क्स अहिलेका सबैभन्दा खोजिने मुख्य अभिनेताहरू मध्येका एक हुन्। हालैका दुई चलचित्रका लागि उनको पारिश्रमिक प्रत्येकको २ करोड अमेरिकी डलर (लगभग, रु १ अर्ब ४० करोड) थियो। फरेस्ट गम्पको लोकप्रिय मुख्य भूमिकाको लागि उनले ७ करोड अमेरिकी डलर (लगभग रु. ५ अर्ब) आम्दानि गरे।
कङ्कर्ड, क्यालिफोर्नियामा जन्मेका ह्याङ्क्सले, पछि क्यालिफोर्निया राज्य विश्वविद्यालय, साक्रामेन्टोमा रङ्गमञ्च अध्ययन गरे। उनले कलेजको नाटकमा भाग नपाए पछि, सामुदायिक रङ्गमञ्चमा जाँच दिए। निर्देशकले क्लिभल्याण्ड, ओहायो जान उनलाई बोलाए, र त्यहिँबाट उनको अभिनय इलम सुरु भयो।
ह्याङ्क्स राष्ट्रिय अन्तरिक्ष समाजका सदस्य हुन् र उनले अन्तरिक्षयात्रीहरूलाई चन्द्रमा पुर्याउने अपोलो कार्यक्रम सम्बन्धि, एचबिओको लघुश्रीङ्खला फ्रम द अर्थ् टु द मुनको निर्माण गरे।
ह्याङ्क्सले एकपछि अर्को सर्बोत्कृष्ठ अभिनेताका लागि ओस्कार जिते, फिलाडेल्फिया (१९९३) र फरेस्ट गम्प (१९९४)मा गरेको अभिनयका लागि। उनी अहिलेसम्मकै कम उमेरका अमेरिकन फिलिम इन्स्टिच्युटको लाईफ अचिभमेन्ट अवार्ड २००२ पाउने ब्यक्ति हुन्।
ह्याङ्क्स, अमेरिकी राष्ट्रपति अब्राहम लिङ्कनकी आमा, न्यन्सि ह्याङ्क्सको एक सम्भावित पिता, जेम्स ह्याङ्क्सको नातेदार हुन भन्ने दावि गर्छन। उनको एक बंशावलीले त्यो सम्बन्ध देखाउन खोजेको छ, जुन External links खण्डमा छ।
हसनपुर
हसनपुर भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
भूम्या
भूम्या पाङ मगर बोल्ने मगर समुदायको प्रमुख पर्व हो । भूम्यामा मगरहरू भूमि देवताको पूजा गर्छन् । वैशाख देखी भदौको हरेक संक्रान्तिमा भूम्या मनाउने गरिए पनि असार १ गते प्रमुख अवसर हो । प्राकृतिक विपत्तिबाट जोगिने विश्वासका साथ मनाइने यो पर्वमा पूजापाठसँगै २२ चाल नाचिन्छ । आफ्नो भूमि र भूमि देवप्रतिको श्रद्धा यसको उद्देश्य हो । यो अवसरमा गाउँका भद्रभलाद्मी बसेर 'जनप्रतिनिधि' छान्ने परम्परा पनि छ ।
मनाउने तरिका
भूम्या नाच्ने ठाउँलाई नागोपो भनिन्छ । नागोपोमा समूह बनाएर नाच्ने परम्परागत भेषभुषाका युवक–युवती बुकी फूल टिप्न अग्ला पहाड–हिमालमा जान्छन्, जसलाई 'नोगोपो जाने' भनिन्छ । अर्नीपानी सगुन बोकेर 'नोगोपो जाने'हरूले ल्याएको रंगीविरंगी फूल सबैलाई शिरमा लगाइदिएर अग्रजको आशीर्वाद थाप्छन् । उनीहरूको शरीरमा आएको भूतप्रेतलाई बूढापाकाले फुकफाक गरेर झारिदिन्छन् । उनीहरूले ल्याएको बुकी फूल गाउँको सबै घरमा पुर्‍याइन्छ । भूम्या नाच १ असार बिहानको पूजापछि शुरू हुन्छ । पुजारीले पूजा विधि सकेपछि मार (भेडा, बोका, कुखुरा, सुँगुर) लाई दौडाएर गाउँ निकाला गरिन्छ । त्यसलगत्तै महिलाहरूले ध्वाँसो, खरानी, दशैंमा ढोकामा राखिएको टीका–जमरा घरबाहिर फाल्छन् । यसो गर्दा वर्षभरिको ग्रहदशा र विपत्ति भूम्याले लैजाने विश्वास छ । गाउँ निकाला गरिएको मारलाई भूम्या थानमा काटिन्छ । गाउँ निकाला गर्दा केटाहरूले पल्टाउँदै तल खोलामा लुकाएको मारलाई बूढापाकाहरूले खोजेर भेट्टाउनुपर्छ । भेट्टाएपछि त्यही खोलामा अर्को बोकाको बलि दिइन्छ । माओवादी विद्रोहका कारण केही वर्ष बन्द भएको भूम्या नाचको २२ चाल १७ मा खुम्चिएको छ।
सिद्धार्थ बैंक
सिद्धार्थ बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट इजाजत प्राप्त 'क' वर्गको एक निजी वाणिज्य बैङ्क हो। यस बैङ्कको स्थापना वि.सं. २०५९ सालमा भएको हो। हालमा यस बैङ्कका काठमाडौँ उपत्यका भित्र ४८ तथा काठमाडौँ उपत्यका बाहिर १३० गरी जम्मा १७८ शाखा रहेका छन्। यसको मुख्य कार्यालय हात्तीसार, काठमाडौँमा रहेको छ।
आधिकारिक वेबसाइट
www.siddharthabank.com
टीना दत्ता
टीना दत्ता (जन्म: २७ नोभेम्बर १९८६) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन्। उनी वर्त्तमानमा मूनमून "उत्तरण" नामक धारावाहिकमा कार्यरत छिन्। दत्ताले टेलिभिजनमा एक सशक्त करियर बनाएकी छिन् । उनीले धेरै टेली चलचित्रमा पनि अभिनय गरेकी छिन्। उनीले चोखेर बाली चलचित्रमा आफ्नु राम्रो अभिनय प्रस्तुत गरिन्। ऐश्वर्या राय बच्चनले अभिनय गरेको त्यो चलचित्रमा अभिनय गर्दा केवल १६वर्षकी थिइन् । उनीले उतरन नामको कलर्स टेलिभिजनमा प्रसारण हुने टेली चलचित्रमा पनि अभिनय गरेकी थिइन्। उनीले कमेडी सर्कसमा पनि अभिनय गरिन् ।
जीवनी
उनको जन्म २७ नोभेम्बर १९८६मा पश्चिम बङ्गाल, भारतको कोलकाता सहरमा भएको थियो।
पाँचगाछी
पाँचगाछी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
चम्पा फूल
चम्पा फूल एक प्रकारको वासनादार फूल हो ।
जेस्सी जेन
व्यक्तिगत जीवन
२००० मा जेस्सी जेनले एक छोरा जन्माइन । २००७ मा उनले आफ्नै सहकर्मी अश्लील चलचित्र अभिनेता रिक प्याट्रिकसँग विवाह गरेको बताइन । हाल उनिहरू ओक्लाहोमा सहर,ओक्लाहोमामा बस्छन ।
बगलेक
बगलेक नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
गाउँमा गीतहरू गुन्जिदैँनन्
गाउँमा गीतहरू गुन्जिदैँनन् नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
डम्बर चेम्जोङ्ग्
डम्बर चेम्जोङ त्रिभूवन विश्वविद्यालयमा मानवशास्त्र प्राध्यापन गर्दछन् । हाल उनी ‘नेपालमा पहिचान केन्द्रित राजनीति र आन्दोलन’ बिषयमा कोर्नेल विश्वविद्यालय एथका, न्यू यर्कबाट विद्यावारिधी गर्दैछन् । बिद्यालय शिक्षणमा चार वर्ष र सरकारी नोकरीमा दश वर्ष काम गरेका चेम्जोङ सन १९९६ देखि त्रिभूवन विश्विध्यालय किर्तिपूरमा मानबशास्त्र पढाउँछन् । धनकुटा बहुमुखी क्याम्पसबाट आइ ए र बि ए अध्ययन गरेका उनले त्रिभूवन विश्वविद्यालयबाट सन १९९६ मा मानवशास्त्रमा एम ए, सन २००२ मा बर्गेन विश्वविद्यालय, नोर्वेबाट एम फिल र सन २०१० मा कोर्नेल विश्वविद्यालयवाट एम ए डिग्री हासिल गरेकाछन् । डम्बर चेम्जोङले मूलत: राष्ट्र, राज्य, राष्ट्रवाद, पहिचान, आदिवासीवाद जस्ता विषयहरूमा लेख्दछन् । उनी सन २००७ र २०१२ मा नेपाल सरकारबाट गठन भएको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगको सदस्य हुन् ।
नहरा रिगौल
नहरा रिगौल नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार नहरा रिगौलको ९७५ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,४७६ रहेको छ।
हेलौछा
हेलौछा भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बिष्णुपुर जिल्ला
बिष्णुपुर जिल्ला भारतीय राज्य मणिपुरको एउटा जिल्ला हो।
प्रजननदर
प्रजननदर(Fertility Rate)कुनै खास स्थानको, निश्चित वर्षको जनसङ्ख्याको प्रजनन व्याबहारलाई प्रदन्शित गर्न मापन गरिने दर हो। प्रजनन व्याबहारलाई प्रदन्शित गर्न विभिन्न मापकहरूको आवश्यकता पर्दछ। प्रजननलाई मुख्यतया साधारण प्रजननदर(General Fertility Rates)र विशिष्ट प्रजननदर(Specific Fertility Rates)मा वर्गिकरण गरी मापन गर्न सकिन्छ।
साधारण प्रजननदर अन्तरगत निम्न दरहरु पर्दछन्।
विशिष्ट प्रजननदर(Specific Fertility Rates)
विशिष्ट प्रजननदर अन्तरगत निम्न दरहरु पर्दछन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
معدل الخصوبة الكلي Коефициент на плодовитост Fertilitetsrate Zusammengefasste Fruchtbarkeitsziffer Total fertility rate Tasa de fertilidad fa:نرخ کلی زاد و ولد Kokonaishedelmällisyysluku Taux de fécondité שיעור פריון כולל Termékenységi ráta Tingkat kesuburan total Tasso di fecondità totale 合計特殊出生率 Vruchtbaarheidscijfer Samlet fruktbarhetstall Współczynnik dzietności Taxa de fecundidade Коэффициент фертильности 总和生育率
नगेन्द्रप्रसाद रिजाल
नगेन्द्रप्रसाद रिजाल २०३० सालमा राजाबाट प्रधानमन्त्री बनाइएका हुन्। उनले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरी राजाको पंचायत कदम समर्थन गरेका थिए । उनी अर्थ तथा योजना सहायक मन्न्री, उद्योग तथा वाणिज्य मन्न्री, राष्ट्रिय पंचायत सदस्य, राष्ट्रिय पंचायत अध्यक्ष भएर समेत काम गरेका थिए ।
काँगियो (वनस्पति)
काँगियो रूख वर्गमा पर्ने वनस्पति हो । यसमा लाग्ने पहेँलो फूलमा गुलियो रस लाग्ने भएकोले मौरीको लागि यो वनस्पति अत्यन्तै लाभदायक हुन्छ ।
सेनापति जिल्ला
सेनापति जिल्ला भारतीय राज्य मणिपुरको एउटा जिल्ला हो।
नेपालमा भएका विमान दुर्घटनाहरू
नेपालमा विमान दुर्घटनाको इतिहासः
गजुलकोट
गजुलकोट रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक ऐतिहासिक स्थान हो।
बारपाटा
बारपाटा नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
आइएसओ ३१६६-२:आइएन
भारत सरकार द्वारा भारतिय बाहन तथा अन्य सरकारी काममा प्रयोग गरिने कोडलाई आइएसओ ३१६६-२:आइएन भनिन्छ । यो कोड भारतका प्रत्यक राज्य तथा केन्द्र साशित प्रदेसहरूमा फरक फरक हुन्छ ।
माइली साइरस
माइली सायरस(जन्म: २५ नोबेम्बर १९९२; बाल्यकालको नाम: डेस्टिनी होप सायरस) एक अमेरिकी अभिनेत्री तथा पप् गायिका हुन। उनको जन्म अमेरिकाको नासभिल्ला भन्ने ठाउँमा भएको थियो।
बाल्यकाल
डेस्टिनी हप साइरस को जन्म नोबम्बर २३, १९९२ मा फ्रयान्क्लिन, टेनिज (नेस्भिल्ला)मा लेटिया जीन 'टिस' फिन्ले साइरस र बिल्ली रे साइरसको छोरीको रूपमा भयो । उनकी आमा बाबुले आफ्नो छोरीले धेरै कुरा पूरा गर्ने विश्वास लिई उनको नाम 'स्माइली' राखिदिए तर पछि छोंट्टयाएर 'माइली' राखे किनभने उनका बाबू आमा अनुसार उनी सानी छदाँ मुस्कुराइरहन्थीन्।
सन् २००८ मा उनको आधिकारिक नाम माइली रे साइरस राखियो । रे शब्दले बाबू पट्टिको हजुरबुबा राजनीतिकर्मी रोनाल्ड रे साइरसलाई सम्मान गर्छ जसको मृत्यु २००६ मा भयो ।
साइरसका बाबूआमाले भने डिसेम्बर २८, १९९३ मा गोप्य रूपमा विवाह गरे । विवाह भएको एक वर्ष पछि ब्रेसन र नोहा जन्मिए । आमा पट्टिबाट साइरसका ट्रेस र ब्रान्डी र बाबू पट्टिबाट क्रिस्टोफर् (दाजु) सौतेनी दाजु बहिनीहरु भए । ट्रेस मेट्रो स्टेसन पप व्यान्डको गेटारवाधक र भोक्लिस्ट हुन् । नोहा अभिनेत्री हुन् । ब्रान्डी पनि एक गेटारवाधक हुन् ।
साइरस हेरिटेज एलिमेन्टरी स्कुलमा भर्ना भईन्। उनी ख्रिस्चियनको रूपमा हुर्किइन् र उनको बप्तिस्मा साउदन बापटिस्टमा गरियो । उनी सानै देखि चर्च गइरहन्थिन् र धार्मिक औँठी(पिउरिटी रिङ लगाउँथिन् । सन् २००१ मा उनी परिवारसित टोरन्टो,क्यानडा गइन् जहाँ उनको बाबुले डक (टेलि-चलचित्र)को दृश्य खिचेका थिए ।
सन् २००५मा साइरस हलिउड गइन् ।
चलचित्र सुरुवात
बाबू बिल्लीले रोयल एल्कजेन्ड्रा थिएटरमा लग्दा साइरसले बाबुको हात समाउँदैँ, "मलाई यहि गर्न मन छ , ड्याडी ; म अभिनेत्री बन्न चाहन्छु ।" भनिन् । पछि उनले गायन र अभिनय कक्षाहरु आमस्ट्रङ एक्टिङ स्टुडियो , टोरोन्टोमा लिइन् । साइरसले डकमा काइलको भूमिका निभाइन् ।
सन् २००३ मा उनले द एडभेन्चर्स अफ सार्क बोइ र लाभा गर्लमा अडिसन दिइन् जसमा उनले भूमिका त पाइनन् तर पछि उनले ह्याना मोन्टेनामा अभिनय गरिन् ।
अपाला
महर्षि अत्रिकी कन्याको नाम अपाला थियो । उनलाई अपाला आत्रेयी पनि भनिन्थ्यो । उनी अत्यन्त मेधावी थिइन् । अत्रि अफ्ना शिष्यहरूलाई जेजे पढाउँथे ती सबै अपालाका स्मरणमा रहन्थ्यो । ऋग्वेद संहिताको आठौँ मण्डल र सत्ययान ब्राह्मण (Satyayana Brahmana)मा यस कुराको वर्णन पाइन्छ । ऋषिकन्या अपालाको बुद्धि अत्यन्त कुशाग्र हुँदाहुँदै पनि उनका पिता अत्रि सन्तुष्ट थिएनन्, किनभने अपाला चर्म रोगी थिइन्, त्यसैले उनको विवाह हुन सकेको थिएन ।
पतिले त्यागेपछि अपाला माइतै आएर बसिन् । छोरीको यो अव्स्था देखेर अत्रिले उनलाई इन्द्रको तपस्या गर्न अह्राए । उनले इन्द्रको तपस्या गरिन् इन्द्रलाई सारै मन पर्ने सोम रस समर्पण गरिन् । सोम रस सारै मन पराउने इन्द्र खुसी भएर अपालालाई वर माग्न आग्रह गरे । अपालाले सुलोमा बन्ने वर मागिन् । इन्द्रले तिन पत्र छाला निकालेर उनको शल्यक्रिया गरे । अपाला निरोगी भइन् । आज पनि वैदिक साहित्यमा अपाला आत्रेयी अमर छिन् ।
बाह्य कडीहरू
अपाला
Apala, A Woman Saint during Vedic Period
होम्ताङ
होम्ताङ भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
लालुपाते फूल
विवरण र फैलावट
लालुपाते फूल(Poinsettia वा noche buena), एक प्रकारको फूल फुल्ने वनस्पति हो। यसको वैज्ञानिक नाम Euphorbia pulcherrima हो । लालुपाते फूल पश्चिमी देशहरूको संस्कृतिमा र ब्यवशायको दृष्टिकोणले एउटा महत्त्वपूर्ण बनस्पति हो । यो झाडि वा सानो रुखको आकार भएको मेक्सिको र मध्य अमेरिकी माहाद्विपमा ब्यापक रूपमा पाइने Spurge परिवार को बनस्पति मध्येको एउटा जाति हो । यसको पाकृतिक फैलावटको क्षेत्र र मेक्सिको र   मध्य अमेरिका  माहाद्विपमा प्रशान्त माहासागरको तटवर्ती ईलाकाका मध्यम उचाईका क्षेत्रहरू हुन जुन दक्षिणमा चियापास र ग्वाटेमाला सम्म फैलिएका छन ।  लालुपाते फूल उक्त ईलाकाका तट  भन्दा टाडाका भित्री भागहरूमा उष्ण तथा वर्षका केही ऋतुमा सुख्खा रहने भुभागका बनहरूमा समेत प्राकृतिक रूपमा पाईनछन ।  नेपालमा पनि काठमाण्डौं उपत्यका र वरिपरिको पाहाडि इलाकामा जता ततै देखिन्छन ।
फूल वा पात ?
लालुपातेका वास्तविक फूल साना साना सामान्य किसिम का हुन्छन तर वास्तविक फूलहरूलाई घेरेर राखेका फूल जस्ता देखिने प्रयापत्र (bract) हरूले यसलाई फूलको गौरव दिएका हुन्छन । यि प्रयापत्रहरु परिवर्तित पातहरु हुन जसको विकासकोलागि लालुपाते लाई प्रकाशावधि (photoperiodism) को जरुरी हुन्छ, यानी यीनीहरूको पातको रंग परिवर्तन हुनको लागि अँध्यारो चाहिन्छ (हरेक दिन १२ घण्टाको अँध्यारो नबिराई कम्तिमा ५ दिन सम्म ) । साथसाथै चम्किलो रंगको विकाश हुनको  लागि भने यसलाई दिनमा प्रशस्त प्रकाश चाहिन्छ ।
इतिहास
यो फूल अमेरिकामा भित्राउने काम मेक्सिकोकोलागि पहिलो मेक्सिकोकोलागि अमेरिकी राजदूत  Joel Roberts Poinset ले सन् १८२५ गरेका थिए जसको कारण यसको चलन चल्तिको अङ्ग्रेजी नाम Poinsettia राखियो । यो फूलका १०० भन्दा बडि खेति गरिने प्रजातिहरू छन् ।
यो फूल पश्चिमी देशहरूमा, विशेष गरी अमेरिकामा क्रिसमस फूलको रूपमा प्रयोग गर्ने गरिएकोले यसको ठूलो कारोवार हुने गरेको छ । सन् १९०० मा जर्मनीबाट अमेरिका बसाईँ  सरेर आएका Albert Ecke ले शुरुमा दुधको र बगैंचाको काम थाले । यो फूल देखेर उनी अति चकित भए र पछि बाटाको छेउका साना पसलहरूबाट यो फूल बेच्न थाले । उनका छोरा Paul Ecke ले यो फूलको कलमी को नयाँ तरिकाको विकाश गरे । तर Ecke परिवारको तेश्रो सन्तति Paul Ecke Jr. ले मात्र यो फूल र क्रिसमस को सम्बन्धलाई जोडे र यो व्यवशायलाई सोहि अनुरुप अगाडि बडाए । हुर्केका फूलहरूलाई उनले शुरुमा रेल मार्फत ग्राहकहरूमा पुरयाउँथे र पछि साना साना काटिएका हाँगाका टुक्राहरु हवाईजहाज मार्फत पठाउन थाले । सन् १९९० सम्म Ecke परिवारको लालुपाते फूलको व्यवसायमा एककाधिकार जस्तै थियो, उनिहरूले कलमी सम्बन्धि को एक गोप्य प्रविधिले गर्दा उनिहरुका फूलहरु अरु भन्दा ठूला, कस्सिएका र चम्किला हुने गर्दथे र बजारमा अरुले प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैनथे । उनको गोप्य पद्दति दुई किसिमा प्रजातिको कलमी मिसाएर लालुपातेको विकाश गर्ने थियो जसले गर्दा उनका फूल ठूला, कस्सिला र चम्किला देखिन्थे । यो पद्दति सन् १९९० मा एक विश्व विद्यालयका अनुसन्धानकर्ताले पत्ता लगाए र प्रकाशित गरी दिए  । त्यस पछि यो व्यवसायमा प्रतिस्पर्धा बड्यो, विषेश गरी दक्षिण अमेरिकाको सस्तो श्रमको प्रयोग हुन थाल्यो । Eric परिवारको व्यवसाय जसको नेतृत्व Paul Ecke त्रितीय ले गर्छन , अमेरिकामा लालुपाते को उत्पादन बन्द गर्ने निधो गरे । तर सन्  २००८ सम्म पनि आन्तरिक बजारको ७० प्रतिशत र अन्तराष्ट्रिय बजारको ५० प्रतिशत व्यवशाय Ecke परिवार कै हाथ मा छ ।
खेति
प्राकृतिक रूपमा पाईने क्षेत्रहरु बाहेक लालुपातेको खेति घर वा छाप्रा भित्र गरिन्छ जहाँ विहानीको राम्रो घाम र दिउँसो गर्मीको बेला छहारी भएको वातावरण उपलब्छ हुन्छ । Australia र Malta जस्ता उप-उष्णदेशीय क्षेत्रमा लालुपातेको खेति प्रशस्त गरिन्छन ।
यदि राम्रो सँग ध्यान दिने हो भने लालुपाते किनेर ल्याएको गमलाको फूल मरे पछि पनि फेरि फूल फूलाउन सकिन्छ । रातो थुँगा हरूलाई काट्नु पर्छ र जाडो समयको अन्तिम तुषारो पछि घर बाहिर निकाल्नु पर्छ । शरद ऋतुमा तुषारो भन्दा पहिलै फेरि भित्र सार्नु पर्छ जुन ठाउँमा राति कुनै किसिमको उज्यालो हुनु हुँदैन । फूलको विकासको लागि शरद ऋतुमा घर भित्र लगभन २ महिनाको हरेक रात, लामो रातको अविरल अँध्यारो चाहिन्छ । यदि राति बिच बिचमा उज्यालो परे फूल उत्पादनमा बाधा आउँछ । सिँचाई गर्दा बचेको पानी सजिलै बगेर जानु पर्छ । लालुपातेलाई भिजेको माटो चाहिन्छ तर पानी जमेको खण्डमा बोटलाई हानी हुन्छ ।
रोग हरु
मुख्य लेख : लालुपातेका रोगहरु लालुपाते लाई विभिन्न प्रकारका रोगहरु लाग्ने गर्छन । धेरैजसो फंगी द्वारा लागिने रोग हुन्छन तर ब्याक्टेरिया वा परजीवी द्वारा लाग्ने रोग पनि हुन्छन ।
पाठामारी
पाठामारी नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
ग्लोबल आईएमई बैंक
ग्लोबल आईएमई बैङ्क लिमिटेड (Global IME Bank Limited) नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट क वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैङ्क हो । यस बैङ्कको स्थापना २०६३ मा भएको हो ।
२०७६ मा जनता बैङ्क यश बैङ्कमा गभिएपछी ग्लोबक आईएमई बैङ्क नेपालको सबैभन्दा ठूलो बैङ्क बनेको छ।
फुलबनी
फुलबनी भारतको ओडिशा राज्यमा अवस्थित एक नगरपालिका तथा कन्धमाल जिल्लाको प्रशासकीय केन्द्र हो।
इतिहास
यसको नाम 'फूलरदेई' नाम गरिएकी महिलाको नाममा राखिएको हो, जसलाई स्थानीय निवासीहरूले मातृ पृथ्वीको लागि धार्मिक अनुष्ठानको रूपमा बलिदान गरिएको थियो।
स्लाइस
स्लाइस पेप्सिकोद्वारा निर्मित फल-स्वादयुक्त नरम पेय हो । यो १९९२ मा पेश गरियो र २००० को दशक मा बन्द गरिएको थियो र यसलाई भारतमा २००८ मा आँप-स्वादयुक्त फल पेयको रूपमा पुन रचना गरिएको थियो र हाल ट्रोपिकाना स्लाइसको रूपमा विज्ञापित गरिएको छ ।
फुसरो
फुसरो भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
मध्य प्रदेशका जिल्लाहरू
मध्य प्रदेश राज्यका जिल्लाहरूको सूची:-
बाबुको काँधमा छोरो सुतिरहेको देश
बाबुको काँधमा छोरो सुतिरहेको देश नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
वनलेख
वनलेख नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
नेपाल राष्ट्रिय बाल पुस्तकालय
नेपाल सरकारद्वारा संचालीत यो पुस्तकालयमा करिब आठ हजार पुस्तकहरू छन। विभिन्न विषय तथा भाषाका सचित्र पुस्तकहरु, खेलौनाहरु रहेको यो पुस्तकालय नर्सरीदेखि कक्षा १२ सम्मका बालबालिकाहरूका लागि खोलिएको हो । नेपाल राष्ट्रिय बाल पुस्तकालय काठमाडौंको हरिहरभवनमा अवस्थित छ। मिति२०६९ साल आश्विन महिनादेखि यो पुस्तकालय शनिबारका दिन पनि खुल्ला गरिएको छ ।
पडरिया थारुटोल
पडरिया थारुटोल नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
अर्नोल्ड स्वार्जनेगर
आर्नोल्ड स्वाजनेगर (जन्मः ३० जुलाई १९४७) अमेरिकी अभिनेता, फिल्म निर्माता, कार्यकर्ता, व्यापारी, निवेशक, लेखक, परोपकारी, पूर्व व्यावसायिक वडि विल्डर र राजनीतिज्ञ हुन । उनको जन्म अस्ट्रियामा भएको थियो भने सन् १९८३ मा उनले अमेरिकाको नागरिकता पाएका थिए । उनी सन् २००३ देखि २०११ सम्ममा क्यालिफोर्नियाका ३८ औँ गभर्नरको रूपमा दुई कार्यकाल काम गरेका थिए ।
चुल्ल
चुल्ल गाउँ डडेल्धुराको जिल्लाको वगरकोट गा.वि.स.को वडा न.6 मा पर्दछ।यो गाउँ प्राकृतिक हावापानिका दृष्टिले अत्यन्तै राम्रो मानिन्छ।यस गाउँको पूर्बतिर बगरकोट गा.बि.स. अन्तर्गत नै पर्ने चौड खाल्टा भन्ने गाउँ रहेको छ भने यसको उत्तरतिर सिराड गाउँ रहेको छ।यस गाउँमा पटक पटक पहल गर्दा पनि सडक पुग्न सकेको छैन जसले गर्दा यहाँ पर्याप्त मात्रामा फल्ने मौसमलाई राम्रो मुल्यमा बेच्न सकिएको छैन।एक ब्यबसायीका अनुसार मौसम बेच्ने समयसम्म फलेको मौसमको एक तिहाईसम्म पनि बाँकी हुँदैन।पटकपटकको हावाहुरी र बाँदरको कारणले यस्तो भएको उनको भनाई छ।यौ गाउँमा स्थानीय अना खोलाबाट पानि ल्याई बिद्धुत निकालिएको छ,जसबाट 100 घरदुरी लाभान्वित भएका छन।पटक पटक बिग्रदा मर्मत खर्चको अभाव हुँदा कहिले बन्द समेत रहने गरेको उक्त जलबिद्धुत आयोजनाका अध्यक्ष शंकर दत्त भट्टले जानकारी दिनुभयौ।यदि यो गाउँमा चाॅडै नै सडकको सुबिधा पुगेको खण्डमा स्थानीयको जिवनस्तर सुध्रिने थियो होला।त्यसैले यसमा सरकारको ध्यान पुगोस,हेमराज भट्ट,वगरकोट 6 चुल्ल डडेल्धुरा नेपाल।
नेपालको इतिहास
हाम्रो देश नेपालको नामकरण कसरी भयो भन्ने बारेमा नेपाल शब्द सबैभन्दा पहिला अथर्ववेदमा उल्लेख गरिएको पाइन्छ। यसअनुसार नेपाल हिमालको काखमा भएको कारणबाट नेपाल नामको उत्पत्ति संस्कृत शब्द 'निपालयबाट भएको हुन सक्छ, जसको अर्थ "पहाडको आधार (खुट्टा) " अथवा "खुट्टामा निवास" हो । यसका साथै तलका कथनहरू पनि सुन्नमा आउने गर्दछन्:
किराँत काल
काठमाडौँ उपत्यकामा पाइएका नि‍योलि‍थि‍क उपकरणहरूबाट यो थाहा पाइन्‍छ कि‍ नेपालमा मानि‍सको बसोबास कम्‍ति‍मा पनि‍ ९ हजार वर्ष पहि‍लादेखि‍ हुँदै आएको छ| यसले देखाएको छ कि मानिसहरू जुन शायद किराँत जातिका थिए लगभग १००० वर्ष अगाडि यहाँ बसोबास गर्दथे। किराँती जंगली र पहाडीहरूको एक जनजाति हो, जुन मध्य एसिया, भारत र हिमालयबाट आएर बस्न थाले। किराँत कालभन्दा अगाडि पनि यो मुलुकमा गोपाल, महिषपाल जस्ता अन्य जातिहरूको राज्य थियो भन्ने अपुष्ट इतिहासहरू पनि पाइन्छ तर प्रष्ट प्रमाणको अभावमा किराँत काल सुरु हुनुभन्दा अगाडिको समयलाई प्रामाणिक इतिहासको रूपमा लिइँदैन। यसर्थ आजसम्म नेपालको प्रामाणिक प्राचीन इतिहासको सुरुवात किराँत कालबाटै सुरु भएको हो भन्ने कुराको ऐतिहासिक मान्यता स्थापित भइसकेका छन्। यस कालका राजा यलम्बरलाई नै प्रथम किराँती राजाको रूपमा मानिन्छ।
लिच्छवी काल
सन ४०० देखि ७५० सम्म नेपालको हालको राजधानी काठमाडौँमा लिच्छवीहरूले शासन गर्दथे। कौटिल्यको अर्थशास्त्र अनुसार तथा चिनियाँ यात्री हुएन साङ्गको यात्रा वृत्तान्त अनुसार वैशालीबाट भागेर आएका केही वीर पुरुषले किराँतहरूलाई खेदेर लिच्छवी वंशको स्थापना गरे । पाइएका शिलालेख, मुद्रा र चाँगुनारायण मन्दिरका अभिलेखहरूबाट मानदेव लिच्छवी वंशका प्रथम ऐतिहासिक राजा थिए । अंशुवर्माको भारतका राजा हर्षवर्धनसँग निकटतम वैवाहिक सम्बन्ध थियो । यस तथ्यबाट यो पुष्टि हुन्छ कि गण्डकीदेखि कोशीसम्म पहाडी भूभागमा लिच्छवीहरूले किराँतहरूलाई धपाई एकछत्र राज्य गरेका थिए भने तराई प्रदेशमा प्रसेनजीतर अजातशत्रुका सन्तानहरू मिथिला राज्यलाई आफ्नो अन्तर्गत वैशाली र पाटलीपुत्र राज्यमा समावेश गरेका थिए । अंशुवर्मापछि नरेन्द्रदेवलाई भारतीय रजौटाहरूले समर्थन सहयोग गरी राज्यारुढ गरेका थिए । नरेन्द्रपछि गुप्त वंशका शासनले गर्दा सम्पूर्ण राज्य स-साना राज्य रजौटामा विभाजित भयो । यी सम्पूर्ण घटना ईसा पूर्वका हुन् । उता बङ्गालमा चालुक्यसेनहरूको राज्य थियो । नान्यदेव चालुक्य राजाको सेनापति थिए । जसले तिरहुत डोय राज्यको स्थापना गरी सिम्रोनगढलाई राजधानी बनाए । मुसलमान आक्रामक शुद्धिन तुगलकका भयले नान्यदेवका पनाति हरि सिंहदेव सर्लाही जिल्ला हुँदै भक्तपुर पुगे र यिनकी श्रीमती राजल देवीले जयस्थिति मल्ललाई ज्वाइँ बनाई मल्लवंशको शासन स्थापित गराइन् ।
नेपाल एकीकरण
विसं १७९९ मा गोर्खाका राजा नरभुपाल शाहको निधन पश्चात राज्य सम्हालेका उनका जेठा छोरा पृथ्वी नारायण शाहको राज्य विस्तारको सोच सँगै नेपालको एकिकरणको सुरुवात भयो। उनले प्रथम पटक नुवाकोटमा विसं १८०० मा आक्रमण गरे तर त्यस पटक उनी पराजित भए। फेरी विसं १८०१ म दोस्रो पटक आक्रमण गरी उनले नुवाकोटमाथि विजय प्राप्त गरे। त्यसपछि उनले विसं १८१४ र विसं १८२१ मा कीर्तिपुरको युद्धमा दुबै पटक नराम्रो हार ब्यहोर्नु पर्यो। यस युद्धमा किर्तिपुरेहरूले सेनापति कालु पाण्डेलाई मारिदिए र पृथ्वी नारायण शाह भाइ सुरप्रतापको आँखा समेत फोडिदिए। विसं १८२२ चैत्र ३ गते पुन: किर्तिपुरमाथी आक्रमण गरी विजय हासिल गरे। पृथ्वी नारायणले विसं १८२५ भाद्र शुक्ल चर्दुशीमा काठमाडौँमा इन्द्रजात्रा मनाइरहेको दिन पारेर आक्रमण गरेर जित हासिल गरे। यसपछि उनले क्रमश: विसं १८२५ आश्विन २२ मा ललितपुर, विसं १८२६ कार्तिकमा भक्तपुरमाथि विजय प्राप्त गरे।
नेपाल अधिराज्य
मुख्य लेख: नेपाल अधिराज्य
शाह शासन
मुख्य लेख: शाह वंश
पृथ्वी नारायण शाहले काठमाडौँ उपत्यकामा विजय हासिल गरिसकेपछि विसं १८२६ मा आफ्नो देशको राजधानीनुवाकोटबाट काठमाडौँमा सार्नुसँगै नयाँ नेपाल अधिराज्यको पनि स्थापना गरे। पृथ्वी नारायणको मृत्यूपछि पनि शाहवंशको राज्य विस्तार अभियान रोकिएन।>राज्य विस्तार पछि अनेकन सन्धीहरु भए पश्चात १९२३ ई २१ डिसेम्वर का दिन नेपाल र अँग्रेजहरुको विच पनि एक नया सन्धी भयो सन्धीमा निम्न उल्लेखित धाराहरु छन्(१)नेपाल र ग्रेटब्रिटेनका सरकारको विच सदाकाल मैत्री र शान्ती रहनेछ।देशी र वैदेशिक नीति र व्यवहारमा दुवै सरकार एक अर्काको पूर्ण स्वतन्त्रता मान्नेछन्।(२)वर्तमान सन्धीका धाराहरूले छुने विषयहरुवाहेक १८१५ ई.को सुगौली-सन्धी र त्यसपछिका अन्य प्रत्येक सन्धी,सम्झौता आदी यश सन्धीद्वारा खारिज हुनेछन्।(३)दुवै राज्यका सिमाना जोरिएका छिमेकी देशहरूसित कुनै झगडा-टण्टा उठेको खण्डमा प्रस्तुत सन्धी गर्ने दुवै पक्षले पारस्परिक मैत्री र शान्ती कायम राख्न आपसी सल्लाहद्वारा त्यस झगडा-टण्टाको समाधान गर्नेछन्।(४)सन्धी गर्ने दुवै पक्षले आफ्नो सरहदमा सकेसम्म कुनै यस्तोकाम हुन दिनेछैनन् जसद्वारा आर्कोदेशको सुरक्षा र शान्तीमा वाधापरोस्।(५)नेपाल र ब्रिटिश सरकारमा मैत्री भएकोले यो सम्बन्ध कायम रहेसम्म नेपाल ब्रिटिश-भारत वा त्यसमार्फत अन्यकुनैदेशसित आवश्यक युध्द-सामग्री किन्न स्वतन्त्रहुनेछ।नेपालसरकारपनी मंजूरगर्दछ कि सरकारी वा व्यक्तीगततरिकाले ती युध्द-सामग्री नेपालको सिमान्तपारी जानेछैनन्।कुनै सस्रास्र-नियन्त्रक समिती गठितभएको खण्डमा र ग्रेटब्रिटेनपनी त्यस समितिको एक सदस्य भएको खण्डमा नेपाललेपनी त्यसकोसदस्यबनी त्यस समितिका नियमअनुसार शस्रास्र झिकाउनुपर्नेछ।(६)स्वदेशी उपयोगकानिमित्त नेपालले विदेशबाट झिकाएका मालहरूमा ब्रिटिश भारतका बन्दरगाहमा भन्सार लाग्नेछैन।मालआएकासमयमा यसविषयमा निर्धारित अधिकारिहरूले बन्दरगाहकाचिफ-कस्टम्स अफिसरको समक्ष आवश्यक प्रमाण पेश गर्नुपर्नेछ।स्रोत:-नेपालको ऐतिहासिकरुपरेखापाना३६०-६१वाट-बिष्णुहरिलामिछाने-
राणा शासन
प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणा
प्रथम जनआन्दोलन
मुख्य लेख: नेपालको जनआन्दोलन २०४६
विसं २०४६ मा भएको नेपालको प्रथम जनआन्दोलनमा विभिन्न राजनीतिक दलहरू एकै उद्देश्य लिएर सडकमा उत्रिएका थिए। नेपाली कांग्रेसले नेतृत्त्व गरेको यो आन्दोलनमा विभिन्न कम्युनिस्ट पार्टीहरूको समूह संयुक्त वाम मोर्चा बनाएर आन्दोलनमा उत्रियो। ५० दिनसम्म चलेको यो आन्दोलनमा तत्कालीन पञ्चायती शासकहरूले बर्बरतापूर्वक दमन गरे।२०१७ सालमा राजा महेन्द्रले जन निर्वाचित तत्कालिन प्रधानमन्त्रीलाई पदच्यूत गर्दै संसद समेत भङ्ग गरेर निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था कायम गरे। तर १८ सालको क्रान्ति, ३३ सालको बीपीको मेलमिलाप नीति, २०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलन आदिको दवावका कारण २०३६मा तत्कालीन राजा बीरेन्द्रले नेपालमा जनमत सँग्रह गराए। बहुदल वा सुधारिएको पञ्चायत कुन रोज्ने भनी गराइएको जनमत संग्रहमा राज्य शक्तिको चरम दुरूपयोग गरी पञ्चायत पक्षलाई जिताइयो। त्यसपछि पनि देशमा बहुदलीय व्यवस्था स्थापना हुन नसकेपछि २०४२ सालमा नेपाली कांग्रेसले सत्याग्रह सुरू गर्यो। अन्तत यो कदम २०४६ मा जनआन्दोलनमा परिणत भयो।
माओवादी जनयुद्ध र संकटकाल
मुख्य लेख: नेपालको जनयुद्ध
नारायणहिटी हत्याकाण्ड
विसं २०५८ जेठ १९ गते राती नारायणहिटी दरवारभित्र भएको रक्तपातपूर्ण गोलीकाण्डमा राजा बीरेन्द्रको परिवारका सबैजनाको हत्या भयो। राजा बीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य, युवराज दीपेन्द्र (एक दिन पछि मृत्यु भएको भनिएको), राजकुमारी श्रुती, राजकुमार निराजन लगायत राजपरिवारको मृत्यु भएको थियो।
प्रजनन क्षमता
प्रजनन क्षमता भन्नाले प्राणीको बच्चा उत्पादन गर्ने क्षमतालाई बुझिन्छ । जनसाङ्ख्यिकमा प्रजनन कुनै व्यक्ति, दम्पत्ति वा महिलाको समूहले जीवित बच्चा जन्माउने उपलब्धि हो। कतिपय अवस्थामा प्रजनन(Fertility)र उर्वरता (Fecundity)लाई पर्यायवाची शब्दको रूपमा प्रयोग गर्न खोजिएको हुन्छ तर यी दुई शब्द प्रजनन र उर्वरता(Fertility and Fecundity) सुन्दा उस्तै लागेतापनि यीनीहरूबीच आधारभुत भिन्नता छ। प्रजनन ब्यक्तिले जिवित बच्चा जन्माउने प्रक्रिया हो भने उर्वरता जिवित बच्चा जन्माउन सक्ने ब्यक्तिको जैबिक क्षमता हो। प्रजनन जैविक प्रक्रिया हो। बच्चा जन्माउनका लागि महिला र पुरुष दुबै शारीरिक रूपमा सक्षम हुनै पर्छ। प्रजनन सन्तानोत्पादन क्षमता वा उर्वरतामा निर्भर हुन्छ। प्रजनन जिवित जन्मका आधारमा मापन गर्न सकिन्छ भने उर्वरता राशायनिक जाँचबाट मात्र मापन गर्न सकिन्छ।
युद्धविराम जिन्दाबाद
युद्धविराम जिन्दाबाद नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
नेपालको इतिहास
नामकरण
नेपाल शब्द सबैभन्दा पहिला अथर्ववेदमा उल्लेख गरिएको पाइन्छ। यसअनुसार नेपाल हिमालको काखमा भएको कारणबाट नेपाल नामको उत्पत्ति संस्कृत शब्द 'निपालय''बाट भएको हुन सक्छ, जसको अर्थ "पहाडको आधार (खुट्टा) " अथवा "खुट्टामा निवास" हो । यसका साथै तलका कथनहरू पनि सुन्नमा आउने गर्दछन्:
शाह शासन
पृथ्वी नारायण शाहले काठमाडौँ उपत्यकामा विजय हासिल गरिसकेपछि विसं १८२६ मा आफ्नो देशको राजधानी नुवाकोटबाट काठमाडौँमा सार्नुसँगै नयाँ नेपाल अधिराज्यको पनि स्थापना गरे। पृथ्वी नारायणको मृत्यूपछि पनि शाहवंशको राज्य विस्तार अभियान रोकिएन।>राज्य विस्तार पछि अनेकन सन्धीहरु भए पश्चात १९२३ ई २१ डिसेम्वर का दिन नेपाल र अँग्रेजहरुको विच पनि एक नया सन्धी भयो सन्धीमा निम्न उल्लेखित धाराहरु छन्(१)नेपाल र ग्रेटब्रिटेनका सरकारको विच सदाकाल मैत्री र शान्ती रहनेछ।देशी र वैदेशिक नीति र व्यवहारमा दुवै सरकार एक अर्काको पूर्ण स्वतन्त्रता मान्नेछन्।(२)वर्तमान सन्धीका धाराहरूले छुने विषयहरुवाहेक १८१५ ई.को सुगौली-सन्धी र त्यसपछिका अन्य प्रत्येक सन्धी,सम्झौता आदी यश सन्धीद्वारा खारिज हुनेछन्।(३)दुवै राज्यका सिमाना जोरिएका छिमेकी देशहरूसित कुनै झगडा-टण्टा उठेको खण्डमा प्रस्तुत सन्धी गर्ने दुवै पक्षले पारस्परिक मैत्री र शान्ती कायम राख्न आपसी सल्लाहद्वारा त्यस झगडा-टण्टाको समाधान गर्नेछन्।(४)सन्धी गर्ने दुवै पक्षले आफ्नो सरहदमा सकेसम्म कुनै यस्तोकाम हुन दिनेछैनन् जसद्वारा आर्कोदेशको सुरक्षा र शान्तीमा वाधापरोस्।(५)नेपाल र ब्रिटिश सरकारमा मैत्री भएकोले यो सम्बन्ध कायम रहेसम्म नेपाल ब्रिटिश-भारत वा त्यसमार्फत अन्यकुनैदेशसित आवश्यक युध्द-सामग्री किन्न स्वतन्त्रहुनेछ।नेपालसरकारपनी मंजूरगर्दछ कि सरकारी वा व्यक्तीगततरिकाले ती युध्द-सामग्री नेपालको सिमान्तपारी जानेछैनन्।कुनै सस्रास्र-नियन्त्रक समिती गठितभएको खण्डमा र ग्रेटब्रिटेनपनी त्यस समितिको एक सदस्य भएको खण्डमा नेपाललेपनी त्यसकोसदस्यबनी त्यस समितिका नियमअनुसार शस्रास्र झिकाउनुपर्नेछ।(६)स्वदेशी उपयोगकानिमित्त नेपालले विदेशबाट झिकाएका मालहरूमा ब्रिटिश भारतका बन्दरगाहमा भन्सार लाग्नेछैन।मालआएकासमयमा यसविषयमा निर्धारित अधिकारिहरूले बन्दरगाहकाचिफ-कस्टम्स अफिसरको समक्ष आवश्यक प्रमाण पेश गर्नुपर्नेछ।स्रोत:-नेपालको ऐतिहासिकरुपरेखापाना३६०-६१वाट-बिष्णुहरिलामिछाने-
राणा शासन
राणाहरूले गरेको पारिवारिक शासन। नेपालमा यो विक्रम सम्बत १९०३ देखि प्रारम्भ भएर २००७ साल सम्म कायम रह्यो। यसमा राणा प्रधानमन्त्रीका भाइ-भतिजामा पद सर्दै जाने नियम थियो। देशका मुख्य मुख्य शक्तिशाली पदहरूमा पनि राणा खानदानका नै मानिसहरू नियुक्त हुन्थे। आधारभूत मौलिक अधिकार हुँदैनथ्यो। राणाले जे बोले पनि कानुन सरह लागू हुन्थ्यो।
दोस्रो जनआन्दोलन
दोस्रो जनआन्दोलन नेपालमा भएको शान्तिपूर्ण आन्दोलन थियो जुन १९ दिनसम्म चलेको थियो। यस आन्दोलनले नेपालको २ सय ३७ वर्ष पुरानो राजतन्त्र ढालेर देशमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको जग बसाल्यो। यस आन्दोलनमा विभिन्न राजनीतिक पार्टी र शसस्त्र युद्ध गरिरहेको माओवादी समेत सम्मिलित भएको थियो।
==सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल==
थप
इतिहास(नेपाल हिमालयहो,यसकोकाख समुन्द्रीसतहसम्म फैलिएकोछ,जुन दृश्यआजपनी सजिवछ र सजिवरहनेनैछ-बिष्णुहरिलामिछाने-)
हिमालय क्षेत्रमा मानिसहरू बस्न थालेको कम्तिमा पनि ९,००० वर्ष भएको कुरा काठमाडौँ उपत्यकामा पाइएका प्राचीन औजारहरूबाट पुष्टि हुन्छ। सम्भवत: भोट-बर्मेली मूलका मानिसहरू नेपालमा २,५०० वर्ष अगाडि बसोबास गर्दथे।[४]
ईशापूर्व १५०० तिर इन्डो-आर्यन जातिहरू उपत्यका प्रवेश गरे। ईशापूर्वको १००० तिर स-साना राज्यहरू र राज्यसङ्गठनहरू बने। सिद्धार्थ गौतम (ईशापूर्व ५६३–४८३) त्यस्तै एक वंश, शाक्यवंशका राजकुमार थिए, जसले आफ्नो राजकाज त्यागी तपस्वीको जीवन अँगाले र उनी बुद्ध भनेर विश्व प्रसिद्ध भए।