cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गाईरामी
गाईरामी नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको नवलपरासी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ८६९ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गाईरामीको जनसङ्ख्या ५७०८ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
पिस कर्प
पिस कर्प अमेरिकाको स्वयंसेवी संस्था हो । नेपाली जीब्रोले पिसकोर वा पिस्कोर भनेको सुनिन्छ ।
स्थापना
यस संस्थाको स्थापना सन् १९६१ मार्च १मा भएको हो । तत्कालिन राष्ट्रपति जोन एफ केनेडीले पिस कर्पको स्थापना गराएका थिए । यसका स्वयंसेवकले विश्वका १ सय ३९ देशमा काम गरेका छन् । शिक्षा, स्वास्थ्य, एचआईभी/एड्स, साना व्यवसाय जस्ता विभिन्न क्षेत्रमा कार्यरत छन् । अहिलेसम्म २ लाख स्वयंसेवकले ती देशमा काम गरिसकेका छन् । कुल स्वयंसेवकमध्ये ७ प्रतिशत एसिया लागि हुन् । अहिले साढे ८ हजार बढी स्वयंसेवक विश्वका विभिन्न देशमा छन् ।
नेपालमा पिस कर्प
सन् १९६२मा यस संस्थाका स्वयंसेवक विभिन्न २७ मुलुकमा जाँदा नेपाल पनि गएका थिए । यस संस्थाले सन् २००४ सम्म नेपालमा काम गर्‍यो । सन् २००४ सेप्टेम्बरमा काठमाडौंस्थित अमेरिकन सेन्टरमा माओवादिले दुई बम विस्फोट गराएपछि पिस कर्पले नेपालमा आफ्नो काम बन्द गर्‍यो । संस्था रहुन्जेलको करिब ४२ वर्षमा ४ हजार स्वयंसेवकले नेपालको सेवा गरेका थिए । यो संस्था सन् २०१२मा फेरी नेपाल फर्किएको छ ।
फिर्ता
यो संस्था सन् २०१२मा फेरी नेपाल फर्किएको छ ।
प्राचीन ओलम्पिक खेल
आधुनिक विश्वमा ओलम्पिक खेलको महत्त्वपूर्ण स्थान छ। खेलकूदको संसारमा ओलम्पिक खेल सबैभन्दा ठूलो खेल प्रतियोगिता हो। यसैले त ओलम्पिक खेललाई खेलकूदको महाकुम्भ भनिन्छ, जो प्रत्येक चार वर्षमा आयोजन गरिन्छ। कुनै पनि राष्ट्र खेलकूदमा कतिसम्म विकसित छ, त्यसको सही लेखा-जोखा प्रत्येक चार वर्षमा आयोजन हुने यस ओलम्पिक खेलले गर्दछ। यसैले प्रत्येक राष्ट्र ओलम्पिक खेलमा आफ्नो राष्ट्रको सर्वोत्कृष्ट प्रदर्शन होस्‌ भन्ने चाहेर नै खेलकूदको क्षेत्रमा लगानी गर्दछन्‌। ओलम्पिक खेलमा पदकहरू जित्नु भनेको राष्ट्रको गौरव तथा सगरमाथाको टुप्पोमा हुग्नु हो। ओलम्पिक खेलको जन्म यूरोपको ग्रीस राष्ट्रमा भएको हो। ईशापूर्व ७७६-मा प्राचीन ग्रीसको ओलम्पिया शहरमा ओलम्पिक खेलको जन्म भएको बताइए पनि यो खेल ग्रीसमा आजभन्दा ३ हजार वर्षअघि आयोजन हुने गरेको अनुमान गरिएको छ। ओलम्पियामा आयोजन हुने खेलबाट नै ओलम्पिक खेलको उदय भएको हो। यो खेल आयोजन भएको पहिलो लिखित प्रमाण ईशापूर्व ७७६को पाइएको छ। त्यसताक ग्रीसमा प्रत्येक चार वर्षमा यो खेलको आयोजन गरिन्थ्यो। त्यस समय ग्रीसमा चारवटा ग्रीसेली खेल आयोजन हुन्थे जसमध्ये ओलम्पियामा आयोजन हुने खेल एक थियो। ओलम्पिया, डेल्फी, स्तमिया र निमियमा यी खेलको आयोजन हुन्थे। त्यस समय ग्रीस स-साना राज्यहरूमा विभाजित थियो तर सम्मान संस्कार र परम्परा भएकाहरूको यो खेल रहेको थियो।
ओलम्पिक खेलको आयोजना गर्नअघि शहर-शहरमा पवित्र मशाल बोकेर हिँडिन्थ्यो। मशालले ओलम्पिको खेलको सन्देश लिएर सबैलाई खेलमा सहभागी बन्ने आग्रहसहित यसको तिथिको जानकारी दिइन्थ्यो। ओलम्पिया र निमियमा आयोजन हुने खेल देवताहरूका राजा जीउसको स्मरणमा आयोजन हुन्थ्यो भने डोल्फीको खेल प्रकाशका देवता अपोलोको स्मरणमा अनि स्थमियाको खेल समुद्र देवता पोसीय डोनको स्मृतिमा आयोजन हुन्थ्यो। चारवटा ग्रीसेली खेलहरूमा ओलम्पिया सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। ओलम्पिया कुनै शहर बजार थिएन। एउटा ग्रामीण क्षेत्र थियो र यसलाई प्रवित्र स्थान मानिन्थ्यो। यहाँ देवराज जिउसको मन्दिर पनि भएकोले विभिन्न धार्मिक अनुष्ठानहरू आयोजन हुनेगर्थ्यो।ओलम्पिक खेल आयोजन भएको समय ओलम्पियामा ४० हजारभन्दा धेरै मानिसको जमघट हुनेगर्थ्यो। यसमा खेलाडीहरू, व्यापारीहरू, स्थानीय मानिसहरू, लोक कलाकारहरू आदिको उपस्थिति हुनेगर्थ्यो।
प्राचीन ओलम्पिक खेलमा विभिन्न प्रकारका खेलहरू आयोजन हुनेगर्थे। विशेष गरी एथ्लेटिक्स, जिम्नेजियम, पालास्ट्रा, शरीर प्रदर्शन आदि खेलहरूको आयोजन गरिन्थ्यो। यस खेलमा ग्रीसेली मूलका पुरुषहरूलाई अनि स्वतन्त्र पुरुषलाई सहभागी बन्ने अधिकार थियो। यस खेलमा महिला, दास र विदेशीले सहभागिता जनाउन पाउँदैन थिए। धेरैजसो खेलाडीले सहभागिताका लागि धेरै महिनाको व्यक्तिगत प्रशिक्षण र तयारी गर्नुपर्थ्यो। खेल शुरु हुन चार हप्ताअघि नै उनीहरू ओलम्पियामा पुगिसकेको हुनुपर्थ्यो। ओलम्पियामा उनीहरूले छनौट प्रतियोगितामा भाग लिएपछि मात्र अन्तिम प्रतियोगितामा सहभागी बन्नसक्थे। खेलाडीहरूलाई निर्णायकहरूले शपथ खुवाउने परम्परा रहेको थियो। खेलका नियमहरू नमान्ने खेलाडीलाई जरिमाना लगाउने परम्परा प्राचीन ओलम्पिकमै रहेको थियो।
प्राचीन ओलम्पिकमा चर्चित खेलाडीहरू धेरै रहेका थिए। क्रोटनका मिलोले ईशापूर्वको सातौँ सताब्दीको उत्तरार्धमा ओलम्पियामा सातपटक विजय प्राप्त गरेका थिए भने तासोसका थियोजेनेसले प्राचीन ओलम्पिक खेलहरूमा १३ सयभन्दा धेरै विजय प्राप्त गरेको बताइन्छ। रोडेसका लियोनिडासले दौडमा १२ पटक जैतुन पत्ता (ओलिभ लीफ) जीतेको बताइन्छ। रोडेसका डायगोरासले ईशापूर्व ४६४मा ओलम्पियामा आफ्नो छोरो, नातिसितै बक्सिङ जीतेका थिए।
ग्रीसेली मूलकाहरूद्वारा आयोजित हुने प्राचीन ओलम्पिक ग्रीसेली परम्पराको एउटा सद्‌भावपूर्ण सम्मेलन थियो। यो खेल सन्‌ ३९३ सम्म आयोजन भएको बताइन्छ। स्रोत : पारसमणि शम [www.tistarangit.com/Olympic%२०Special.htm]
स्वर
पूवीय पद्धति स्वर-गायन एवं वादनमा सात स्वरको प्रयोग हुन्छ ,स रे ग म प ध नी । स्वर दुई प्रकारको हुन्छ -
विकृत स्वर पनि दुई प्रकारको हुन्छ|
सात मध्ये ४ स्वर-रे ग ध नी 'शुद्ध' का साथै 'कोमल' प्रयोग पनि हुन्छ, १ स्वर "म" 'शुद्ध' का साथ साथ 'तीव्र'प्रयोग पनि हुन्छ| परन्तु षडज तथा पंचम "सा" अनि "प" सदैव शुद्ध नै मात्र प्रयोग हुन्छ ।
देउलेख
देउलेख नेपालको सेती अञ्चलको बझाङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ५७२ वटा घर छन्।
गर्मागाड खोला
गर्मागाढ खोला बैतडी जिल्लामा पर्ने खोला हो !
सलेना
सलेना नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
रेलेनी
रेलेनी (जन्म स्ट्यसी ब्रिआना बर्नस्टेन २ मार्च १९८३) अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
काभ्रे, दाङ
काभ्रे, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
पचरौता
पचरौता बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
लोहारपानी, दाङ
लोहारपानी, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
देउलीकोट
देउलीकोट नेपालको सेती अञ्चलको बझाङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १००९ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देउलीकोतको जनसङ्ख्या ६१२७ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
सन् १९८२ एसियाली खेल
नवौँ एसियाली खेल १९ नवम्बरदेखि ४ दिसम्बर, १९८२सम्म दिल्ली, भारतमा आयोजित गरिएको थियो। दिल्लीमा दोस्रो पल्ट यी खेलहरूको आयोजना गरिएको थियो र यो भन्दा पूर्व १९५१को अभिषेकात्मक एसियाली खेल पनि यहाँ आयोजित गरिएको थियो। नयाँ दिल्ली, बैङ्कक पछिको यस्तो अर्को नगर बन्यो जसले यी खेलहरूको एक पटक भन्दा बढी पटक आयोजना गरेकोछ।
दिल्लीको एसियाली खेल प्रथम एसियाड हो जो एसियाई ओलम्पिक परिषद (एओप)को संरक्षणमा आयोजित भैरहेको थियो। एसियाई खेल सङ्घ, जसको न्यायाधिकारमा प्रथम आठ एसियाई खेल आयोजित भए, यसलाई भंग गरी एओप बनाइएको हो।
गैरिमुदी
गैरिमुदी नेपालको जनकपुर अञ्चलको दोलखा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १०८५ वटा घर छन्।
सन् १९८२ एसियाली खेल
एसियाका ३३ देशहरूबाट कुल ४,५९५ खिलाडिहरूले यी खेलहरूमा भाग लिए। यी खेलहरूमा प्रथमोप्रवेश खेल घुडसवारी, गोल्फ, हैण्डबॉल, नौकायन, र महिला हकी थिए।
गैरिमुदी
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गैरिमुडीको जनसङ्ख्या ५१२० छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
सन् १९८२ एसियाली खेल
यी खेलहरूबाट नै चीनको पदक तालिकामा प्रभुत्व देखिन थालो । जापान ले यसभन्दा अघिको   खेलहरूमा सर्वाधिक पदक जितेको थियो । चीनले जापानलाई पदक तालिकामा सर्वोच्च पदबाट अपदस्त गरेर खेलको संसारमा आफ्नो  उपस्थिति दर्ता गरायो।
नवौ एसियाली खेलको तैयारीमा नै भारतमा रंगीन टेलीभिजन ठूलो शानसँग ल्याईयो, किन भनें यी खेलहरूको आकर्षक प्रसारण गरीनु पर्ने थियो।
यो खेलकुदको शुभंकर अप्पू नामको एउटा शिशु हाथी थियो। वास्तविक जीवनमा "कुट्टिनारायणन" नामको यो हाथी एउटा दुर्घटनामा आफ्नो खुट्टा भच्चाएर बस्यो जब उ एउटा सैप्टिक टंकीमा खस्यो र जसको कारण अततः उसको मृत्यु भयो। कुट्टिनारायणन १४ मे, २००५मा मर्‍यो।
१९८६को पछिल्लो एसियाली खेलकुद (१०औ) र १९८८को २४वें ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकुदको आयोजक दक्षिण कोरिया ले ४०६-सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको साथ यी खेलकुद भागमा लियो,  जसमा  एउटा पर्यवेक्षण दल पनि थियो जो सुविधा, व्यवस्थापान, र प्रतियोगिताहरूको बारेमा जानकारी सङ्कलन गर्नको लागि आएको  थियो।
पदक तालिका
स्रोत : जम्मा पदक स्थिति - नई दिल्ली १९८२
गजरा
गजरा नेपालको सेती अञ्चलको अछाम जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ३६२ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गजराको जनसङ्ख्या १७१० छ। यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% छन्।
स्वामी प्रपन्नाचार्य
डा स्वामी प्रपन्नाचार्य हिन्दू धर्मका एक महान् सन्त थिए । वि.सं. १९८० मा नेपालको पाँचथर जिल्लामा जन्म लि ३० वर्ष सम्म काले राई नाम जानिएक उनी विद्याका लागि बनारस गएर वेदान्त विषयबाट विद्यावारिधि प्राप्त गरेका थिए ।
जीवनी
पाँचथर जिल्लाको लालीखर्क वरडाँडामा वि.सं. १९८० मा जन्मिएका प्रपन्नाचार्य सुरुमा काले राई नामले चिनिन्थे। ३० वर्षका छँदा उनी अध्ययनका लागि भारतको बनारस गएका थिए। बनारस संस्कृत विश्वविद्यालयबाट वेदान्त शास्त्र विषयमा आचार्य र विद्यावारिधि गरेका उनी सन्यास ग्रहण गरी स्वामी प्रपन्नाचार्य भएका हुन्। उनका प्रकाशित पुस्तक यसप्रकार छन् :
निधन
डा स्वामी प्रपन्नाचार्यको ९२ वर्षको उमेरमा २०७२ भदौ ४ गते बिहान पशुपतिको मृगस्थलीमा निधन भएको थियो ।
विद्याक्षेत्र
खोज, अनुसन्धान र विवेचनामा रुचि राख्ने विद्वान् प्रपन्नाचार्यले नेपाली जनजीवनमा प्रचीन आर्यदर्शन प्रस्तुत गर्ने कार्यमा निकै ठूलो योगदान गरेका छन् । संस्कृत, नेपाली र हिन्दी तिनै भाषामा उनका गहन ग्रन्थहरू छन् । गुणराज, पाणिनी, आदि शंकराचार्य, ज्ञानविज्ञान आदि पुरस्कारद्वारा पुरस्कृत तथा सम्मानित प्रपन्नाचार्य हाम्रो हिन्दु धर्म र संस्कृति आधुनिक विज्ञानसँग समन्वित छ भन्ने विचार व्यक्त गर्दछन् । उमेरमै घर छाडेर तपस्वी जीवन बिताउने प्रपन्नाचार्यले वेदमा विद्यावारिधि गरेर ब्राह्मणले मात्र वेद पढ्नुहुन्छ भन्ने कुरालाई असत्य प्रमाणित गरिदिएका छन् । यसरी हेर्दा उनी ब्राह्मणका पनि ब्राह्मण हुन् ।
गैरीगाउं
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गैरीगाउंको जनसङ्ख्या ४४०५ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
देउराली गाविस, भोजपुर जिल्ला
देउराली नेपालको कोशी अञ्चलको भोजपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ११०५ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देउरालीको जनसङ्ख्या ५५३७ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
रघुवंशम्
रघुवंशम् संस्कृत भाषाका महाकवि कालिदास द्वारा रघुवंशमाथि रचिएको काव्य हो। यो संस्कृत भाषामा लेखिएको छ। यस महाकाव्यमा उन्नाइस सर्गहरूमा रघुका कुलमा उत्पन्न बीस राजाहरूको एक्काइस प्रकारका छन्दहरूको प्रयोग गर्दै वर्णन गरिएको छ। यसमा दीलिप, रघु, दशरथ, राम, कुश, र अतिथिको विशेष वर्णन गरिएको छ। ती सबै समाजमा आदर्श स्थापित गर्नमा  सफल भए। रामको यसमा विषद वर्णन गरिएको छ। उन्नाइसमध्ये छः सर्ग उनीसित नैं सम्बन्धित छन्।
आदिकवि वाल्मीकिले रामलाई नायक बनाएर आफ्नो रामायण रचे, जसको अनुसरण विश्वका धेरै कविहरु र लेखकहरूले आ-आफ्ना भाषामा गरे र रामको कथालाई आ-आफ्नो ढङ्गले प्रस्तुत गरे। कालिदासले यद्यपि रामको कथा रचे परन्तु यस  कथामा  उनले कुनै एक पात्रलाई नायकका रूपमा  देखाएनन्। उनले आफ्नो कृति ‘रघुवंशम्’मा  पूरा रघुवंशको कथा रचे, जो दिलीपदेखि आरम्भ हुन्छ र अग्निवर्णमा समाप्त हुन्छ। अग्निवर्णका मरणोपरान्त त्यसकी गर्भवती पत्नीका राज्यभिषेकका उपरान्त यस  महाकाव्यको इतिश्री हुन्छ।
परिचय
‘रघुवंश’को कथालाई कालिदासले १९ सर्गहरुमा बाँडेकाछन् जसमा राजा दिलीप, रघु, अज, दशरथ, राम, लव, कुश, अतिथि तथा पछिका बीस रघुवंशी राजाहरुको कथा गूँथिएका छन्। यस  वंशको  पतन त्यसको अन्तिम राजा अग्निवर्णका विलासिताको अतिका कारण हुन्छ र यहीं यस  कृतिको इति पनि हुन्छ। यस  कथाका माध्यमले कवि कालिदासले राजाका चरित्र, आदर्श तथा राजधर्म जस्तै विषयहरूको  अति सुन्दर वर्णन गरेकाछन्। भारतका इतिहासमा  सूर्यवंशका यस  अध्यायको  त्यो अंश पनि छ जसमा  एकातिर यो संदेश छ कि राजधर्मको  निर्वाह गर्ने राजाको कीर्ति र यश देश भरमा  फैलिन्छ, अनि अर्को पटि चरित्रहीन राजाका कारण अपयश अनि वंश-पतन निश्चित छ, चाहे त्यो कुनै पनि उच्च वंशको  वंशज नैं किन न होस्!
समालोचकहरूले कालिदासको सर्वश्रेष्ठ महाकाव्य 'रघुवंश'लाई मानेको छ। आदिदेखि अन्तसम्म यसमा  निपुण कविको  विलक्षण कौशल व्यक्त हुन्छ। दिलीप र सुदक्षिणाका तपोमय जीवनदेखि प्रारम्भ यस  काव्यमा  क्रमश: रघुवंशी राजाहरूको वदान्यता, वीरता, त्याग र तपको एकका पछि एक कथा उद्घाटित हुन्छ र काव्यको समाप्ति कामुक अग्निवर्णको विलासिता र तिनको अवसानदेखि हुन्छ। दिलीप र सुदक्षिणाको  तप:पूत आचरण, वरतन्तुका शिष्य कौत्स र रघुको  संवाद, इंदुमती स्वयंवर, अजविलाप, राम र सीताको विमानयात्रा, निर्वासित सीताको तेजस्विता, संगमवर्णन, अयोध्या नगरीको शून्यता आदिको  चित्र एकका पछि एक उभरतिन्छ र पाठक विमुग्ध बनाएको भयो मनोयोगदेखि उनको देखतिन्छ। अनेक कथानकहरूको  एकत्रीकरण भएमा पनि यस  महाकाव्यमा  कविले तिनको एक अर्कासित एक प्रकार समन्वय गरिदिएका छन् जसदेखि उनमा स्वाभाविक प्रवाहको  सञ्चार भएको छ। 'रघुवंश'का अनेक नृपतिहरूको यस  ज्योतित नक्षत्रमालामा  कविले आदिकवि वाल्मीकिका महिमाशाली रामलाई तेजस्विता र गरिमा प्रदानको छ। वर्णनहरूको सजीवता, आगत प्रसर्गहरूको स्वाभाविकता, शैलीको  माधुर्य तथा भाव र भाषाको दृष्टिले 'रघुवंश' संस्कृतमहाकाव्यहरूमा  अनुपम छ।
रघुवंश महाकाव्यको शैली क्लिष्ट अथवा कृत्रिम छैन, सरल र प्रसादगुणमयी छ। अलङ्कारहरूको सुरुचिपूर्ण प्रयोग स्वाभाविक एवं सहज सुन्दर छ। चुनिएका केही शब्दहरूमा  वर्ण्य विषयको सुन्दर झाँकी देखिानेका साथ कविले 'रघुवंश'का तेह्रवहरु सर्गमा  इष्ट वस्तुका सौन्दर्यको पराकाष्ठा देखिलाने अद्भुत युक्तिको  आश्रय लिया छ। गंगा र यमुनाका संगम की, तिनको मिश्रित जलका प्रवाहको छटाको  वर्णन गर्दै समय एकका पछि एक उपमाहरूको शृङ्खला उपस्थित गर्दै अन्तमा  कविले शिवका शरीरका साथ-साथ त्यसको शोभाको उपमा दिए छ र यस  प्रकार सौन्दर्यलाई सीमादेखि निकालेर अनंतका हाथहरु सुँम्प् दिए-
कालिदास मुख्यत: कोमल र रमणीय भावहरुका अभिव्यंजक कवि छ। यसै कारण प्रकृतिको कोमल, मनोरम र मधुर पक्ष तिनको यस  कृतिमा  पनि अंकित भएको छ।
रघुवंश काव्यका आरम्भमा महाकविले रघुकुलका राजाहरूको  महत्त्व एवं तिनको योग्यताको  वर्णन गर्नका बहाने प्राणीमात्रका लागि कति नैं प्रकारका रमणीय उपदेश दिएका छन्। रघुवंश काव्यमा  कालिदासले रघुवंशी राजाहरूलाई निमित्त बनाएर उदारचरित पुरुषहरूको  स्वभाव पाठकहरुका सम्मुख राकेका छन्। रघुवंशी राजाहरूको  संक्षेपमा  वर्णन जान्न छ भनें रघुवंशका केवल एक श्लोकमा  त्यसको परिणति यस  प्रकार छ-
रघुवंशको कथा
‘रघुवंश’को कथा दिलीप र तिनकी पत्नी सुदक्षिणाका ऋषि वशिष्ठका आश्रममा प्रवेशदेखि प्रारम्भ हुन्छ। राजा दिलीप धनवान, गुणवान, बुद्धिमान र बलवान छ, साथै धर्मपरायण पनि। ती प्रत्येक प्रकारदेखि सम्पन्न छन् परन्तु कमी छ भनेंसन्तान गरे सन्तान प्राप्तिको  आशीर्वाद पानका लागि दिलीपलाई गोमाता नंदिनीको सेवा गर्नका लागि भनिन्छ। रोजको प्रकार नंदिनी जंगलमा  विचर रहेको छर दिलीप पनि त्यसको रखवालीका लागि साथ चल्दछन्। इतनमा  एक सिंह नंदिनीलोई आफ्नो भोजन बनाउनु चाहन्छ। दिलीप आफ्नो आपलाई अर्पित गर्न सिंहदेखि प्रार्थना गर्दछन् कि तिनलाई त्यो आफ्नो आहार बनाये। सिंह प्रार्थना स्वीकार गर्न लिन्छ र तिनलाई मारनका लागि झपट्दछ। यस  छलांगका साथै सिंह ओझल हुन जान्छ। तब नन्दिनी बता्दछ कि त्यसैले दिलीपको परीक्षा लिनको लागि यो मायाजाल रचेका थिए। नंदिनी दिलीपको सेवादेखि प्रसन्न भएर पुत्र प्राप्तिको  आशीर्वाद दिन्छ। राजा दिलीप र सुदक्षिणा नंदिनीको  दूध ग्रहण गर्दछन् र तिनलाई पुत्र रत्नको प्राप्ति हुन्छ। यस  गुणवान पुत्रको  नाम रघु राखिन्छ जसका पराक्रमका कारण नैं यस  वंशलाई रघुवंशका नामले जानिन्छ।
रघुका पराक्रमको वर्णन कालिदासले विस्तारपूर्वक आफ्नो ग्रन्थ ‘रघुवंश’मा  गरेकोछ। अश्वमेध यज्ञका घोडेलाई चुरानमा उनले इन्द्रदेखि युद्ध गरे र त्यसलाई छुडाकर लाया थियो। उनले विश्वजीत यज्ञ सम्पन्न गरेर आफ्नो सारा धन दान गरिदिएको थियो। जब तिनको नजिक केही पनि धन छैन रह्यो, त एक दिन ऋषिपुत्र कौत्सले आकर उनीसित १४ गरोड स्वर्ण मुद्राहरु मांगी ताकि ती आफ्नो गुरु दक्षिणा दे सकुन्। रघुले यस  ब्राह्मणलाई संतुष्ट गर्नका लागि कुबेरमा चढाई गर्ने  मन बनाए। यो सूचना पाएर कुबेर घबराया र आफू नैं तिनको खजाना भर दिए। रघुले सारा खजाना ब्राह्मणका हभएका गरिदिए; परन्तु त्यस ब्राह्मणपुत्रले केवल १४ करोड मुद्राहरु नैं स्वीकारी।
रघुका पुत्र अज पनि बडे पराक्रमी भए। उनले विदर्भको राजकुमारी इंदुमतिका स्वयंवरमा जाएर तिनलाई आफ्नो पत्नी बनाए। कालिदासले यस  स्वयंवरको  सुन्दर वर्णन ‘रघुवंश’मा  गरेकोछ। रघुले अजको  राज-कौशल देखेर आफ्नो सिंहासन तिनलाई सुँम्प् दिए र वानप्रस्थ लियो। रघुको प्रकार अज पनि एक कुशल राजा बनेका। ती आफ्नो पत्नी इन्दुमतिसित धेरै प्रेम गरिन्थ्यो। एक पल्ट नारदजी प्रसन्नचित्त आफ्नो वीणा लागि आकाशमा  विचर रहोस् थिए। संयोगवश तिनको विणाको  एक फूल टूटा र बगीचेमा  सैर गर्न रही रानी इंदुमतिका सिरमा गिरा जसदेखि तिनको मृत्यु हो गई। राजा अज इंदुमतिका वियोगमा  विह्वल भए र अन्तमा  जल-समाधि ले ली।
कालिदासले ‘रघुवंश’का आठ सर्गहरूमा दिलीप, रघु र अजको जीवनीमा प्रकाश डाला। पछि उनले दशरथ, राम, लव र कुशको कथाको  वर्णन आठ सर्गहरूमा  गरे। जब राम लंकादेखि लौट रहोस् थिए, तब पुष्प विमानमा  बैठी सीतालाई दण्डकारण्य तथा पंचवटीका ती स्थानहरूलाई देखिा रहोस् थिए जहाँ उनले सीताको खोजको थियो। यसको  बडा नैं सुन्दर एवं मार्मिक दृष्टान्त कालिदासले ‘रघुवंश’का तेह्रवहरु सर्गमा  गरेकोछ। यस  सर्गदेखि थाह लाग्छ कि कालिदासको भौगोलिक जानकारी कति गहन थियो।
अयोध्याको पूर्व ख्याति र वर्तमान स्थितिको वर्णन कुशका स्वप्नका माध्यमदेखि कविले बडी कुशलतादेखि सोह्रवहरु सर्गमा  गरेकोछ। अन्तिम सर्गमा  रघुवंशका अन्तिम राजा अग्निवर्णका भोग-विलासको  चित्रण गरिएको छ। राजाका दम्भको पराकाष्ठा यो छ कि जनता जब राजाका दर्शनका लागि आउँछ त अग्निवर्ण आफ्नो पैर खिडकीका बाहिर पसार दिन्छ। जनताका अनादरको  परिणाम राज्यको  पतन हुन्छ र यस  प्रकार एक प्रतापी वंशको इति पनि हुन जान्छ।
रामायण र रघुवंश
कालिदास जानन्थे कि रामको कथाको उत्कर्ष वाल्मिकिको रामायणदेखि भएको थियो र त्यसको पछि जो पनि लिखा जानेछ त्यसका जूठन नैं हुनेछ। यसै कारण उनले आफ्नो काव्यमा  रामलाई नायक बनाउने बद्ला रघुवंशलाई नैं कथानायकका रूपमा  प्रस्तुत गरे; जसमा  सबै पात्रहरूको आफ्नो-आफ्नो भूमिका रही - अपन-आफ्नो चरित्रका आधारमा....केही उत्कर्ष त केही घटिए रघुवंशको  नाम तिनको पराक्रमी र आदर्श राजाहरुका नामले नैं चलता रह्नेछ।
वाल्मीकि रामायणका अनुसार इक्ष्वाकु वंशको पूर्ण वंशावली
माथिोक्त जानकारी कालिदासका महाकाव्य रघुवंशका अनुसार छ किन्तु रघुवंश नाम पडनेका पहिला यस वंशको  नाम इक्ष्वाकु वंश थियो। वाल्मीकि रामायणका अनुसार इक्ष्वाकु वंशको पूर्ण वंशावली यस  प्रकार छ -
"आदि रूप ब्रह्मा जीदेखि मरीचिको जन्म भयो। मरीचिका पुत्र कश्यप हुये। कश्यपका विवस्वान र विवस्वानका वैवस्वतमनु हुये। वैवस्वतमनुका पुत्र इक्ष्वाकु हुये। इक्ष्वाकुले अयोध्यालाई आफ्नो राजधानी बनाए र यस  प्रकार इक्ष्वाकु कुलको स्थापना गरे इक्ष्वाकुका पुत्र कुक्षि हुये। कुक्षिका पुत्रको  नाम विकुक्षि थियो। विकुक्षिका पुत्र बाण र बाणका पुत्र अनरण्य हुये। अनरण्यदेखि पृथु र पृथु र पृथुदेखि त्रिशंकुको  जन्म भयो। त्रिशंकुका पुत्र धुन्धुमार हुये। धुन्धुमारका पुत्रको  नाम युवनाश्व थियो। युवनाश्वका पुत्र मान्धाता हुये र मान्धातादेखि सुसन्धिको  जन्म भयो। सुसन्धिका दुइ पुत्र हुये - ध्रुवसन्धि एवं प्रसेनजित। ध्रुवसन्धिका पुत्र भरत हुये। भरतका पुत्र असित हुये र असितका पुत्र सगर हुये। सगरका पुत्रको  नाम असमंज थियो। असमंजका पुत्र अंशुमान तथा अंशुमानका पुत्र दिलीप हुये। दिलीपका पुत्र भगीरथ हुये, यिनैं भगीरथले आफ्नो तपोबलदेखि गङ्गालाई पृथ्वीमा लाए भगीरथका पुत्र ककुत्स्थ र ककुत्स्थका पुत्र रघु हुये। रघुका अत्यन्त तेजस्वी र पराक्रमी नरेश हुनको कारण तिनको पछि यस  वंशको  नाम रघुवंश भयो। रघुका पुत्र प्रवृद्ध हुये जो एक शापका कारण राक्षस हो गये थिए, यिनको अर्को नाम कल्माषपाद थियो। प्रवृद्धका पुत्र शंखण र शंखणका पुत्र सुदर्शन हुये। सुदर्शनका पुत्रको  नाम अग्निवर्ण थियो। अग्निवर्णका पुत्र शीघ्रग र शीघ्रगका पुत्र मरु हुये। मरुका पुत्र प्रशुश्रुक र प्रशुश्रुकका पुत्र अम्बरीष हुये। अम्बरीषका पुत्रको  नाम नहुष थियो। नहुषका पुत्र ययाति र ययातिका पुत्र नाभाग हुये। नाभागका पुत्रको  नाम अज थियो। अजका पुत्र दशरथ हुये र दशरथका चार पुत्र रामचन्द्र, भरत, लक्ष्मण र शत्रघ्न हुये।"
माथिोक्त वर्णन वाल्मीकि रामायणमा रामका विवाह प्रसंगदेखि उद्धृत गरिएको छ।
रघुवंशमा प्रयुक्त छन्द
इस महाकाव्यमा २१ प्रकारका छन्दहरूको  प्रयोग भएकोछ
पश्चिमी युरोप
पश्चिमी युरोप क्षेत्रमा युरोप महाद्वीपका पश्चिमी राष्ट्रहरू समावेश छन्। सन् १९४५ देखि १९९१ सम्म शीतयुद्धको समयमा प्रचलित अर्को परिभाषा अनुसार पश्चिमाहरूले युरोपेली सङ्घमा आबद्ध राष्ट्रहरूको भूभागलाई पश्चिम युरोप भन्ने गर्दथे, जुन अहिले युरोपेली सङ्घको भाग हो। पश्चिमी युरोपेली सङ्गठन सन् १९४८ को समयमा गैर-साम्यवादी युरोपेली राष्ट्रहरूद्वारा आयोजित एक सुरक्षात्मक सङ्गठन थियो जुन वार्सा सम्झौताको बिरूद्ध सङ्गठित गरिएको थियो।
संयुक्त राष्ट्र भू-योजना वर्गीकरण
संयुक्त राष्ट्र सङ्घको भू-योजना संयुक्त राष्ट्र साङ्ख्यिकी प्रभागद्वारा विकसित एक प्रणाली हो जसले एम ४९ कोडिङ वर्गीकरणको आधारमा विश्वका देशहरूलाई क्षेत्रीय र उपक्षेत्रीय समूहहरूमा विभाजित गर्दछ। विभाजन साङ्ख्यिकीय सुविधाको लागि हो र यसले देश वा क्षेत्रहरूको राजनीतिक वा अन्य सम्बद्धताको बारेमा कुनै धारणालाई सङ्केत गर्दैन।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घको भू-योजनाअनुसार, निम्न देशहरूलाई पश्चिमी युरोपको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ:
वर्ल्ड फ्याक्टबुक वर्गीकरण
केन्द्रीय गुप्तचर संस्थाद्वारा प्रकाशित द वर्ल्ड फ्याक्टबुकले "पश्चिम युरोप"मा सात देश उल्लेख गरेको छ:
"दक्षिणपश्चिम युरोप"मा रहेका तीन देश:
थोचे
नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको मनाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
द्यौराली
द्यौराली नेपालको जनकपुर अञ्चलको रामेछाप जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६७० वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार द्यौरालीको जनसङ्ख्या ३४५९ छ। यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% छन्।
अमोनिया
तिक्ताति (अमोनिया) एक तीक्ष्ण गंधवाला रंगहीन ग्याँस हो। यो हावाभन्दा हल्का हुन्छ तथा यसको वाष्प घनत्व ८.५ हुन्छ। यो पानीमा अति घुलनशील हुन्छ। तिक्तातिको तरल घोललाई लिएर तिक्ताति बन्दछ यो क्षारीय प्रकृतिको हुन्छ। जोसेफ प्रिस्टलेले सर्वप्रथम अमोनियम क्लोराइडलाई चूनाकासाथ तताएर गरेर तिक्ताति ग्याँसलाई तयार गरे। बर्थेलाटले यसको रासायनिक संरचनाको अध्ययन गरे तथा यसलाई बनाउनका लागि आवश्यक तत्त्वहरूको पत्ता लगाए। प्रयोगशालामा अमोनियम क्तलोराइड तथा सुख्खा चूनाको मिश्रणलाई तताएर तिक्ताति ग्याँस तयार गरिन्छ।
विधि
रासायनिक समीकरण
उपयोग
कुनै उद्योग या तिक्ताति टैंकबाट तिक्तातिको  रिसाव भएर यदि अचानक तिक्ताति वातावरणमा फैलिन्छ त आँखा तथा अनुहार एकदम अधिक पानीले धुनु पर्दछ। तिक्ताति जलमा अति घुलनशील छ यसैले अनुहारलाई पानीले धुनाले यो घोलेर अलग हुन जान्छ।
लालमटिया, दाङ
लालमटिया, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
बल
भौतिक विज्ञानमा, बल, निर्विरोध रहदा, कुनै अन्तरक्रिया हो जसले बस्तुको चाललाई बदल्छ। बलले पिण्ड भएको वस्तुको गति परिवर्तन गर्न सक्दछ (सुरुमा अचलबाट चल अवस्थामा लान पनि जसमा पर्छ), अर्थात्, प्रवेगमा ल्याउछ। अन्तर्ज्ञानले भन्‍नु पर्दा, बल घच्डनु वा तान्‍नु हो। बलसँग दुबै परिमाण र दिशा छ, यसैले यो भेक्टर मात्रा हो। यो एसआई एकाई न्यूटनमा मापन गरिन्छ र यसको प्रतिनिधित्व F चिन्हले गर्दछ।
न्य‍ूटनको चालसम्बन्धी दोस्रो नियमाका आधारमा भन्ने हो भने बल भनेको कुनै पनि बस्तुमा उत्पन्न हुने मोमेन्टमको परिवर्तनको दर हो। यसको एसआई आधार न्यूटन हो।
न्यूटनका चालसम्बन्धि नियमहरु
मुख्य लेख : न्युटनको गति नियम
बेलायतका प्रसिद्ध बैज्ञानिक न्य‍ूटनले चालसम्बन्धी यी नियमहरु बनाएका छन्।
पहिलो नियम
कुनै पनि बस्तुमा बाहिरी बल प्रयोग नभएसम्म त्यो बस्तुले आफ्नो पूर्व अवस्था छोड्दैन। यसलाई न्यूटनको चालसम्बन्धी पहिलो नियम भनिन्छ। वा बाहिरी बल प्रयोग नभएसम्म चाल अवस्थामा भएको बस्तु चालमा नै र स्थिर अवस्थामा भएको बस्तु स्थिर अवस्थामै रहन्छ।
दोस्रो नियम
दोस्रो नियमले कुनै पनि बस्तुको मोमेन्टमको परिवर्तनको दर त्यसमा लागाइएको खुद बलसँग बराबर हुन्छ भन्छ।
परिभाषाअनुसार: जहाँ m बस्तुको पीण्ड हो भने भनेको बस्तुको गति हो।
न्यूटनको चालसम्बन्धी यो दोस्रो नियमलाई बलको परिभाषाको रूपमा लिइन्छ।
तेस्रो नियम
हरेक कार्यमा बराबर तर विपरीत प्रतिक्रिया हुन्छ।
अलेक्जेन्डर तृतिय
अलेक्जेन्डर द ग्रेट वा मेसेडन राजा अलेक्जेन्डर तृतिय,(ई. पू .२०/२१ जुलाई ३५६ – १०/११ जुन ३२३) प्राचिन ग्रीकको उत्तरमा अवस्थित मेसेडनका राजा हुन । ई. पू .३५६ मा पेलामा जन्मिएका अलेक्जेन्डरलाई १६ वर्ष सम्म एरिस्टोटलले शिक्षा प्रदान गरेका थिए ।
सिसहनिया, दाङ
सिसहनिया, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
देउराली (नुवाकोट)
देउराली नेपालको बागमती अञ्चलको नुवाकोट जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ९२० वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देउराली २को जनसङ्ख्या ४१४९ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
बी हमिङ्ग बर्ड
बी हमिङ्ग बर्ड वा जुनजुनसिटो (Zunzuncito) हमिङ्गबर्ड प्रजातिको चरा हो । यो चरा मुख्यतः क्युबाको आईसा डे ला जुवेनटुडमा पाइन्छ । बी हमिङ्ग बर्ड बिश्व कै सबैभन्दा सानो चरा हो, सामान्यतया यसको तौल १.८ ग्राम र लम्बाई ५ सेन्टीमिटर ( २ इन्च ) हुन्छ ।
विवरण
भाले बी हमिङ्ग बर्डको हरियो सिउर र रातो वा रानी रङ्गको घाँटी, शरीरको माथिल्लो भाग निलो-निलोतथा बाँकी शरीरको तल पट्टीको भाग खरानी-सेतो हुन्छ । भालेको आकार पोथीको भन्दा पनि सानो हुन्छ । पोथीको शरीरको माथिल्लो भागको रङ्ग निलो-हरियो, तल पट्टी भाग खरानी-सेतो हुन्छ र पुच्छरका प्वाँखहरू सेता थोप्ले हुन्छन् । बी हमिङ्ग बर्डले एक पटकमा २ वटा मात्र अण्डा पार्ने गर्छ ।
बी हमिङ्ग बर्ड लगभग ठुलो आकारको मौरी हुन्छ । अन्य हमिङ्ग बर्ड जस्तै यो चरा पनि तिब्र गतिमा उड्न सक्छ । यो चरा हेलिकप्टर जस्तो उड्दा उड्दै तल माथी वा पछाडी उड्न सक्छ । बी हमिङ्ग बर्डले आफ्नो पंखेटा एक सेकेण्डमा ८० पटक फट्फटाउन सक्छ । यसको पंखेटा फट्फटाउँदाको गति मानिसको सामान्य आँखाले देख्न सकिदैन । बी हमिङ्ग बर्डले फूलको रस खाने गर्छ र यसको लागि एक दिनको समयमा लगभग १५०० सम्म फूलहरूमा चाहार्ने गर्छ ।
सोनपुर, दाङ
सोनपुर, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
पथेरा
पथेरा बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
गजरी
गाँजरी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६१५ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गाँजरीको जनसङ्ख्या ३७९४ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
शिवनाथ
शिवनाथ नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
देउराली (तनहू)
देउराली ४ नेपालको गण्डकी अञ्चलको तनहुँ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४९५ वटा घर छन्।
नार
नार नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको मनाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
हाँसीपुर, दाङ
हाँसीपुर, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
परशुरामपुर
परशुरामपुर बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
गजेडी
गजेडी नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको रूपन्देही जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १९७६ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गजेडीको जनसङ्ख्या ११,३४१ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
देउराली (कास्की)
देउराली ५ नेपालको गण्डकी अञ्चलको कास्की जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६५९ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देउराली ५को जनसङ्ख्या २८८२ छ। यस मध्य पुरुष ४४%, र महिला ५६% छन्।
गजेहद
गजेहद नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको कपिलवस्तु जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १९४९ वटा घर छन्।
कुडिग्राम सदर उपजिल्ला
कुडिग्राम सदर बङ्गलादेशको कुडिग्राम जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला रङ्पुर विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
गजेहद
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार गजेहदको जनसङ्ख्या १०,९६१ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
कुडिग्राम सदर उपजिल्ला
इतिहास
यस उपजिल्लालाई तेभागा आन्दोलन, नील प्रतिरोध आन्दोलन र फकिर-सन्यासी आन्दोलन र बङ्गलादेश मुक्ति युद्ध जस्ता आन्दोलनहरूले यस उपजिल्लामा पनि प्रभाव पारेको थियो। कुडिग्राम सहर धरला नदीको कटावबाट धेरै पटक प्रभावित भएको थियो।
जनशाङ्खिकि
उपजिल्ला प्रतिवेदनका अनुसार यस उपजिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २५९१५७ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १३१८०४ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १२७३५३ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २३९६१९  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १९२५४, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १८, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ५२ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ३१४ रहेको छ। यस उपजिल्लाका ९१.०९% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.१३% ले पोखरी, ३.०९% ले टुटी र ५.६९% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाका धाराका पानीहरूमा आर्सनिकको कमी रहेको पाइएको थियो। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये ४६.६०% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वस्थ्य केन्द्र, १ शिशु हेरचाश केन्द्र १ आँखा अस्पताल रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, मकै, खुर्सानी, तोरी, प्याज, बाँस तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, लिची, खरबुजा, कटहर आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा चिनी उत्पादन केन्द्र, बिस्कुट उद्योग, गहुँ कुटानी केन्द्र, बरफ कारखाना तथा चिस्यान केन्द्र, वेल्डिङ उद्योग, चिनी उद्योग तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, जुट, आलु लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेका तिल र आलसको तेल पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ३२ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ९ माछापालन केन्द्र, ३० दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा २ चल्ला उत्पादन केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस उपजिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा उपजिल्लाकै ५३.३२% मानिसहरू संलग्न छन्। यस उपजिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा १०.१२%, उद्योग तथा व्यापार ०.५७%, वाणिज्यमा १३.०१%, सञ्चार तथा यातायातमा ३.१५%, निर्माण क्षेत्रमा १.१७%, सुविधामा ८.९७%, धार्मिक सेवामा ०.२१%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.२४% र अन्यमा ९.२४% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय कुडिग्राम सदर हाल उपजिल्लाको स्थापना सन् १८७४ मा भएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १ नगरपालिका, ९ सङ्घ परिषद्/वडा, १६९ मौजा/महल्ला र २५६ गाउँहरू रहेका छन्। कृष्णपुर मौजा यस उपजिल्लाको सबैभन्दा ठूलो मौजा हो।
गोबरडिहा, दाङ
गोबरडिहा, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
अलंकार
अलंकारमा धे‍रै 'कडि' हुन्छ जुन एक आपसमा जोडिएका हुन्छन् । अलंकारको ‍रचना मा- प्रत्येक अलंकारमा मध्य सप्तकको { सा} देखि तार सप्तकको {सां } सम्म आरोही वर्ण हुन्छ- "सारेग,रेगम,गमप,मपध,पधनी,धनीसां" |अनि तार सप्तकको {सां} देखि मध्य सप्तकको { सा} सम्म अवरोह वर्ण हुन्छ- "सांनिध,निधप,धपम,पमग,मगरे,गरेसा" ।
चार स्वरको अलंकारमा आरोही व अवरोही वर्ण निम्नानुसार हुन्छ|
आरोह -सारेगम,रेगमप,गमपध,मपधनि,पधनिसां । अवरोह -सांनिधप,निधपम,धपमग,पमगरे,मगरेसा ।
दनुवार जाति
दनुवार जाति नेपालको उदयपुर जिल्ला, सिन्धुली जिल्ला, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलान्चोक र रामेछाप जिल्लाका नदी किनारका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने समुदाय हो । तराईका सिरहा सप्तरी धनुषा तथा विहारको मधुबनी तथा दरभंगा जिल्लामा पनि यस जातिको बसोबास रहेको छ । दनुवार जातिले बोल्ने भाषालाई दनुवार भाषा भनिएतापनि तराई तथा भारतका दनुवारले मैथिली नै बोल्दै आएको छ ।        दनुवार
को हुन् दनुवार ? ऐतिहासिक तथ्यहरूअनुसार मंगोलियन मूलका आदिवासी जनजाति दनुवार मध्यकालीन नेपालको समयमा (चौधौं शताब्दीताका) मध्यतराईमा शासकीय सत्ता चलाउने एक संगठनात्मक जाति हो । जसलाई दनुवार, दुनवार, दोनवार, द्रोनवार भनिन्छ । तिरहुतिया राजा हरसिंहदेव दनुवार थिए । मैथली कवि विद्यापतिलाई शरण दिने बनौलीका राजा पुरादित्य सिंह पनि दनुवार थिए । यस प्रसंगबाट यस समुदाय रजाखलक भएको पाउन सकिन्छ ।
नेपाल सरकारद्वारा सूचिकृत आदिवासी जनजातिमध्ये अतिसीमान्तकृत आदिवासी÷जनजातिको समूहमा पर्ने दनुवार नेपालको तराई, भित्री मधेश र पहाडी गरी ६२ वटा जिल्लाहरूमा छरिएर बसोबास गर्दछन् । इतिहासकारहरूका अनुसार यस जाति नेपाल मण्डलको शुरुवातबाट नै नेपालमा बस्दै आएका हुन् । दनुवार जातिको इतिहास अध्ययन गर्दा उनीहरू सिम्रौनगढ राज्यशासन सतासंगहीसँग जोडिएको दनुवारसँग सम्बन्धित पुस्तकहरूमा उल्लेख भएको पाइन्छ । विभिन्न दस्तावेजका अनुसार नेपालमा दनुवारहरू २ हजार वर्षअघिबाट बसोबास गरेको पाइन्छ । अहिलेसम्म पाइएको दस्तावेजहरूमध्य दनुवार जातिको बारेमा उल्लेख गरिएको पुरानो अभिलेख वि.सं १८२७ मा पृथ्वीनारायण शाहबाट सिद्ध भगवन्तनाथलाई पण्डत्याई प्रदान गरिएको लालमोहर हो । यस लालमोहरमा दनुवार जातिबारे उल्लेख छ । राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार दनुवारहरूको जनसङ्ख्या ८४, ११५ रहेको छ
दनुवारहरूको आफ्नै रीतिरिवाज, संस्कार, संस्कृति, भाषा, चालचलन भएपनि यिनीहरूमा आफ्नो बसोबास नजिक रहेका समुदायको प्रभाव परेको पाइन्छ । दनुवारी भाषा भौगोलिक बासस्थान अनुसार त्यहाँका समुदायबाट प्रभावित भएको पाइन्छ । तराईका दनुवारहरू मैथिलीको भाषाबाट प्रभावित छ भने पहाडतिर बसोबास गर्ने दनुवारहरू पहाडीया भाषासित प्रभावित छन् । दनुवारी भाषाको मौलिक स्वरूप सिन्धुली, उदयपुर, सर्लाही, सिराहा, धनुषा जिल्लामा बसोबास गर्ने दनुवारहरूमा पाउन सकिन्छ । एक समय तिरहुत क्षेत्रको शासकीय भाषा रहेको दनुवारी भाषा मैथिल ब्राह्माणहरूको तत्कालीन समयमा दरबारिया रजगजको कारणले छायामा पर्न थाले । त्यो क्रम अहिले पनि बढ्दो छ । दनुवारी भाषाका सामग्री गोरखापत्र दैनिकको नयाँनेपाल पृष्ठमा महिनाको दुई पटक प्रकाशन हुन्छ । यस भाषामा सिन्धुली जिल्लाको कमलाखोज क्षेत्रमा प्राथमिक तहमा पढाई हुने गरेको छ । यस भाषा बोल्नेहरूमा नेपालमा पाउन सकिन्छ ।
तरल खाद्य पदार्थ
चाहीने सामग्रीहरू
७५० एमएल दही ३ जनाको लागी
१।२ चमच धिउ
२ चिम्टि जिरा
प्याज पत्ता अलीकती
बेसार आवश्यकता अनुसार
नुन आवश्यकता अनुसार
खुर्सानी आवश्यकता अनुसार
दही वाहेकका सामग्रीहरू परपरी भुटने रातो रातो हुन्जेल सम्मऽ र दहिलाई फिटेर हाल्ने।
र निरन्तर चलाईराख्ने र ताते पछि तयार भयो ।
स्मरण रहोस कि उमाल्नु हुदैन किनभने उमाल्यो भने फाटछ ।
नेपालको पहाडि भूभाग र खास गरेर ब्राम्हण र क्षेत्री समाजमा यो बढि प्रचलित छ ।
संविधान सभा निर्वाचन, २०६४
नेपालमा वि.सं २०६४ साल चैत्र २८ गते संविधान सभाको पहिलो निर्वाचन सम्पन्न भएको थियो। संविधान सभाले नयाँ संविधानको मस्यौदा तयार गर्ने योजना बनाएको थियो र यसैले अन्य कुराहरूका साथै सङ्घीयताको विषयमा निर्णय गर्ने योजना बनाइएको थियो। योग्य मतदाताको सङ्ख्या करिब १ करोड ७५ लाख थियो।  संविधान सभाको कार्यकाल मूलतः दुई वर्षको हुने तय भएको थियो।
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) ले ५७५ मध्ये २२० सिट जितेर निर्वाचनमा प्रथम स्थान हासिल गरेको थियो र संविधान सभाको सबैभन्दा ठूलो दल बनेको थियो। त्यसपछि नेपाली काङ्ग्रेसले ११० र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)ले १०३ सिट प्राप्त गरेको थिए। महिनौको सत्ता साझेदारी र छलफलपछि नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष प्रचण्ड २०६५ भदौ २ गते नेपालको प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएका थिए। नयाँ संविधान निर्माण गर्न असफल भएपछि संविधान सभाको मूल कार्यावधि २०६९ जेठ १५ गते विघटन गरी चार वर्षको म्याद थप गरिएको थियो।
आर्यभट्ट
आर्यभट्ट (४७६-५५०) प्राचीन भारतका एक महान ज्योतिषविद् र गणितज्ञ थिए। उनले आर्यभटीय ग्रंथको रचना गरे जसमा ज्योतिषशास्त्रका अनेक सिद्धांतहरु प्रतिपादन गरिएकाछन्। यस ग्रंथमा उनले आफ्नो जन्मस्थान कुसुमपुर र जन्मेको साल शक संवत् ३९८ लेखेकाछन्। बिहारमा वर्तमान पटनाको प्राचीन नाम कुसुमपुर थियो तर आर्यभटको कुसुमपुर भनें दक्षिणमा थियो।
एउटा अर्को मान्यतानुसार उनको जन्म महाराष्ट्रको अश्मक देशमा भएको थियो। उनको वैज्ञानिक कार्यहरूको समादर राजधानीमा नैं हुनसक्थ्यो। यसकारण उनले लामो यात्रा गरी आधुनिक पटनाको छेउको कुसुमपुरमा बसेर आफ्ना रचनाहरु पूरा गरेका थिए।
π को अन्दाजी मान
आर्यभटले पाई (\pi) अपरिमेय सङ्ख्या हो भन्ने कुराको ज्ञान थाहा पाए । आर्यभटीयम् (गणित) को दोश्रो भागमा लेखिएको छ:
यो अनुसार व्यास र परिधिको अनुपात ((४ + १००) × ८ + ६२०००) / २०००० = ३.१४१६ हुन्छ, जुन पाँच महत्त्वपूर्ण आंकडों सम्म बिलकुल सटिक छ।
बीजगणित
र
गङ्गापरस्पुर, दाङ
गङ्गापरस्पुर, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
शिवलिङ्ग, बैतडी
शिवलिङ्ग नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
देउराली (पर्वत)
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देउराली ६को जनसङ्ख्या २११० छ। यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% छन्।
पिसाङ
नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको मनाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
टेइजेन एलेन
टेइजेन ज्याकलिन एलेन (जन्म १२ फेब्रुअरी १९९४ ) एक अष्ट्रेलियन फुटबल खेलाडी हुन ।
सम्मान
With Sydney FC:
कोइलाबास, दाङ
कोइलाबास दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
पिपरपाती पर्चरौवा
पिपरपाती पर्चरौवा दक्षिण पूर्व नेपालको नारायणी क्षेत्रको बारा जिल्लाको एक नगर र नगरपालिका हो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८ को जनगणनाको समय यसको जनसंख्या ५०३३ थियो। यहाँका मानिसहरूका लागि मुख्य व्यवसाय नै खेती हो। केहि मानिसहरु सेवा र घर व्यापार मा संलग्न छन् । यो जमुनी खोलाको किनारमा छ जुन गाउँलाई दक्षिण भारतको बिहारबाट अलग गर्दछ। यो तातो जलवायु छ 2 सेमी औसत वर्षा संग। मानिसहरु धेरै साधारण जीविका खर्च गर्छन् .यो विकास मा राम्रो प्रगति छ ।
हाल अनुमानीत यो पचरौता नगरपालिकाको वाडा १ भएको छ ।
पिपरा बसन्तपुर
पिपरा बसन्तपुर बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रणजीत कुँवर
रणजीत कुँवर नेपाली काजी तथा सैनिक अधिकारी थिए। उनी सुरूवाती जुम्लाको बडाहाकिम थिए । उनले नेपाल एकीकरणको युद्धमा सन् १७७५ मा उपरदाङ्ग र सोमेश्वरको विजय सक्रिय भूमिका निभाएका थिए । त्यस्तै सन् १७८१ मा तनहुँ, कास्की र लम्जुङ्गलाई नेपालमा गाभ्न उनले पनि भूमिका निर्वाह गरेका थिए । उनले श्रीकृष्ण शाह (चौतारिया)को नेतृत्वमा नेपाल-तिब्बत युद्धमा भाग लिएका थिए । उनी अभिमान सिंह बस्नेतसँग पछिल्ला फौजमा आइ युद्ध लडेका थिए । सन् १८०४ मा उनलाई काजी बनाइएको थियो । सन् १८०८ मा काँगडा पुगेका थिए । सन् १८१५ मा ६२ वर्ष को उमेरमा गवेश्वर, काँगडामा घाइते भै मृत्यवरण गरे ।
परिवार
उनी सरदार रामकृष्ण कुँवरका एक्ला छोरा हुन् । उनको जन्म सन् १७५३ मा भएको थियो । उनका तीन छोरा थिए: बालनरसिंह कुँवर, बलराम कुँवर र रेवन्त बहादुर कुँवर । उनका नाति जंगबहादुर राणाले राणा वंशको उदय गराएका थिए ।
पिपरा सिमरा
पिपरा सिमरा बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
हटैराज
हटैराज नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
शिखरापुर, बैतडी
सिखरपुर,बैतडी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
सतबरिया, दाङ
सतबरिया, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो ।
लुम्बिनी अञ्चल
नामाकरण
गौतम बुद्धको जन्मस्थान लुम्बिनीको नामबाट यो अञ्चलको नामाकरण गरिएको हो।
मलाहा बिरालो
मलाहा बिरालो (वैज्ञानिक नाम: Prionailurus viverrinus)    नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
विश्व मा अति दुर्लभ मानिएको यसको मुख्य आहारा माछा भएको ले यसलाई मलाहा विरालो भनिएको हो|पोखरी, दह र नदी छेउछेउमा बसोवास गर्ने  मलाहा बिरालो  सामान्य बिरालोभन्दा ठूलो र पाटे बाघजस्तो डर लाग्दो देखिन्छ  |
शङ्खपुष्पी
शँखपुस्पि
स्थानीय नाम            :   शँखपुस्पि ,
बैगानीक नाम            : Convolvulus pluricaulis, Chois'' औषधी को लागि उपयोगी अग : पुरै विरुवा।
औषधी गुण              :बौलाहापन मानसीक दोश ,कन्ती र दिमाग वा बुद्धी बढाउन ।
वाली शंकलन समय        : आशोज महिना.
शंकलन तथा भण्डारण गर्न तरिका    :पुरै बिरुवा शंकलन गरी अन्न्य वस्तु हटाइ धोइ पखाली छाया मा सुकाइ बोरामा पेयक गरी ओभनो हवा स्थान म राखनुपर्छ ।
सेबन वीदी              : सोरस १-२ चमच विहान बलकी दुध सङ्घ चुर्न २-३ गराम् मह वा दुध सङ्घ खानी ।
बजार मुल्य             :रु ७०\- पर्ती कीलो
देउराली (पाल्पा)
देउराली ७ नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको पाल्पा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ५६७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देउराली ७को जनसङ्ख्या २७१६ छ। यस मध्य पुरुष ४४%, र महिला ५६% छन्। ट्रिपल एच शन माइकल्स
हिमाली कालो भालु
कालो भालु नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
फू
नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको मनाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
ललित (राग)
ललित भारतीय शास्त्रीय सङ्गीतको एक राग हो। यो राग निर्मल र भक्तिको रूपमा वर्णित भएकोले यसलाई एका बिहानै गाइने गरिन्छ। राग ललित सन्धिप्रकाश राग अन्तर्गत पर्छ। यो एक गम्भीर प्रकृतिको उत्तराङ प्रधान राग हो। यसलाई गाइने वा बजाइने समयमा यसको विस्तार मन्द्र र मध्य सप्तकहरूमा बढी हुने गर्छ। राग ललित शुद्ध धैवत र कोमल धैवत गरि दुई मत अनुसार गाइने गरिन्छ तर शु्द्ध धैवतको प्रयोग बढी गर्ने गरिएको छ।
रागको सङ्क्षिप्त परिचय
ठाट- पूर्वी स्वर- रिषभ कोमल, शुद्ध अनि तीव्र दुवै माध्यमको प्रयोग तर बाँकी सबै स्वर शुद्ध प्रयोग हुन्छ। वर्जित स्वर - पंचम जाति- षाडव-षाडव (६ आरोह,६ अवरोह) वादी स्वर- मध्यम संवादी स्वर- षडज न्यासको स्वर- स,ग,म
बेला, दाङ
बेला, दाङ दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
सर्माली
सर्माली नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
एलेक्जेन्डर ग्राहम बेल
एलेक्जेन्डर ग्राहम बेल (Alexander Graham Bell) (३ मार्च, १८४७ – २ अगस्त, १९२२)लाई सारा दुनियाले सामान्यतया टेलिफोनको आविष्कारकका रूपमा जान्ने गर्छन्। धेरै कम मान्छे मात्र यो जान्दछन् कि ग्राहम बेलले टेलीफोनको आबिश्कार मात्र होइन, कम्युनिकेशन टेक्नोलजीका क्षेत्रमा धेरै उपयोगी आविष्कार गरेका छन्। अप्टिकल-फाइबर सिस्टम, फोटोफोन, बेल र डेसिबॅल यूनिट, मेटल-डिटेक्टर आदिका आविष्कारकहरू श्रेय पनि तिनलाई नैं जान्छ। यी सबै यस्तो प्रविधीमा आधारित छन्, जसको बिना सञ्चार-क्रंतिको कल्पना पनि गर्न सकिन्न।
जीवनी
ग्राहम बेलको जन्म स्कटल्याण्डको एडिनबर्गमा ३ मार्च सन १८४७मा भएको थियो।
विलक्षण प्रतिभाका धनी
ग्राहम बेलको विलक्षण प्रतिभाको अन्दाज यस कुराबाट लगाउन सकिन्छ कि उनी मात्र तेह्र वर्षका उमेरमा नैं ग्रेजुएट भएका थिए। यो पनि एकदम आश्चर्यको कुरा हो कि उनी केवल सोह्र वर्षको उमेरमै एक राम्रो म्यूजिक टीचरका रूपमा प्रसिद्ध भएका थिए।
आमाको बहिरोपनाले देखायो बाटो
अपांगता कुनै पनि व्यक्तिको लागि एक अभिशापभन्दा कम हुँदैन, तर ग्राहम बेलले अपंगतालाई अभिशाप बन्न दिएनन्। खासगरि, ग्राहम बेलकी आमा बहिरी थिइन्। आमाका सुन्नमा असमर्थताबाट ग्राहम बेल एकदम दुखी र निराश रहन्थे, तर आफ्नो निराशालाई उनीले कहिल्यै आफ्नो सफलताको बाटोमा रोकावट बन्न दिएनन्। उनले आफ्नो निराशालाई एक सकारात्मक मोड दिन नैं राम्रो बुझे। यही कारण थियो कि उनी ध्वनि विज्ञानको मददबाट नसुन्ने मानिसहरूको लागि यस्तो यन्त्र बनाउनमा सफल भए, जुन आज पनि बहिरा मानिसहरूको लागि कुनै वरदान भन्दा कम छैन।
बहिराहरूसित खास लगाव
ग्राहम बेलले आफ्नो पूरा जीवन बहिरा मानिसहरूको लागि कार्य गर्नमा लागे भन्नुहुन्छ भने शायद त्यो गलत हुने छैन। उनको आमा त बहिरो थिइन नै, ग्राहम बेलकि पत्नी र उनका एक खास मित्र पनि सुन्नमा असमर्थ थिए। किन कि उनीहरूले शुरूबाट नैं यस्तो मानिसहरूको तकलीफलाई एकदम नजीकबाट महसूस गरेका थिए, यसैले तिनको जीवनको राम्रोपनको लागि र के गर्नु पर्दछ, यसलाई उनी राम्रो ढंगबाट सम्झिन सक्थिए। हुन सक्दछ कि शायद आफ्नो जीवनको यहि खास परिस्थितिहरूका कारणबाट ग्राहम बेल टेलीफोनका आविष्कारमा सफल हुन पाए।
आविष्कारहरूका जनक
ग्राहम बेल बाल्यकालबाट नैं ध्वनि विज्ञानमा गहिरो चासो राख्थे, त्यसैले लगभग २३ सालको उमेरमा नैं उनीहरूले एक यस्तो पियानो बनाए, जसको मधुर आवाज एकदम टाढासम्म सुन्न सकिन्थ्यो। केही समयसम्म उनी स्पीच टेक्नोलजी विषयका शिक्षक पनि भएका थिए। यस बेला पनि उनले आफ्नो प्रयास जारी राखे र एक यस्तो यन्त्रलाई बनाउनमा सफल भए, जुन म्यूजिकल नोट्स पठाउन मात्र सक्षम थिएन कि आर्टिकुलेट स्पीच पनि दिन सक्थ्यो। यो नै टेलीफोनको सबै भन्दा पुरानो मोडेल थियो।
फलैंचा
फलैंचा नेपालको पहाडी क्षेत्रमा घरको बाहिर पाली वा बार्दलीको मुनि पर्नेगरी बनाइने आराम स्थल हो । फलैंचा काठ अथवा माटाको प्रयोग गरेर बनाइन्छ ।
फुस्रो फ्याउरो
फुस्रो फ्याउरो नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
गँगटे न्याउरीमुसा
गंगटे न्याउरीमुसा (वैज्ञानिक नाम: Herpestes urva ) नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो । यसलाई उर्भ वा उर्भा नामले पनि चिनिन्छ । अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यसलाई "काम चासोका" वर्गमा सूचीकृत गरे पनि नेपालको आफ्नो राष्ट्रिय सूचीमा भने यसलाई "असुरक्षित" वर्गमा सूचिकृत गरिएको छ  ।
धर्ना गा.वि.स.
धर्ना गा.वि.स. दाङ जिल्लाको एउटा गाउँ विकास समिति हो।
नवलपरासी जिल्ला
नवलपरासी वि.सं २०७२ अगाडि सम्म अस्तित्वमा रहेको नेपालको एक जिल्ला थियो। यस जिल्ला नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) र नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)मा विभाजित भएको थियो। पूर्वको नवलपुर र पश्चिमको परासी क्षेत्र गाभेर वि.सं २०१८ सालमा यस जिल्लालाई नवलपरासी नामाकरण गरिएको हो। त्यस भन्दा अघि यस जिल्लालाई रूपन्देही जिल्लाको 'पाल्ही माझखण्ड' भनिन्थ्यो।
परिचय
साविकको नवलपरासी जिल्लाको पूर्वी भाग गण्डकी प्रदेशमा पर्छ भने पश्चिमी भाग लुम्बिनी प्रदेशमा पर्दछ। यो जिल्लाको सदरमुकाम परासी बजार हो। मुख्य व्यापारीक केन्द्रहरू मा परासी,भुमही सुनवल, कावासोती, गैडाकोट आदी पर्दछन्। मुख्य आय स्रोत कृषी, उधोग, व्यापार, पर्यटन आदि हुन। यहाँ नेपालको धेरै ठाउँबाट बसाइ सरेर आएका बासिन्दा छन। तर स्याङ्जा, पाल्पा, अर्घाखाँची, तनहुँ, गुल्मी, प्युठान जस्ता जिल्लाबाट आउनेहरूको सङ्ख्या तुलनात्मक रूपमा धेरै पाइन्छ। नवलपरासी भौगोलिक हिसाबले पहाड, भित्री मधेश र मधेश गरी तीन भागमा विभाजित थियो। यसको भित्रि मधेश क्षेत्रलाई नवलपुर पनि भनिन्छ। यो जिल्लाको उत्तरमा पाल्पा र तनहुँ, पश्चिममा रूपन्देही, पूर्व र दक्षिणमा चितवन र दक्षिणको केही भाग भारतसँग जोडिएको छ। चितवन राष्ट्रिय निकुन्जमा नवलपरासीको ठूलो जंगल पर्दछ। घोरल हेर्नको लागि जिल्लाको उतरी भेगको देउराली गाविसबाट सकिन्छ। कुनै जमानामा एक सिङ्गे गैँडाको बासस्थान भएको गैडाकोट (कोट = वासस्थान) यहीँ पर्दछ। नवलपरासीको गैडाकोट र चितवनको नारायणगढलाई नारायणी नदीले छुट्ट्याएको छ भने तनहुँको देवघाटसँग नवलपरासीको गैडाकोटलाई गण्डकी नदीले छुट्ट्याएको छ। पूर्व-पश्चिम राजमार्गको मध्यभाग भनेर राजा महेन्द्र वीर विक्रम शाहले शिलान्यास गरी राजमार्ग निर्माण सुरू गरेको स्थान शिलान्यासमा शिलालेख हेर्न पाइन्छ।
जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार नवलपरासी जिल्लाको कूल जनसङ्ख्या ६,४३,५०८ जना मध्ये पुरुष ३,०३,६७५ जना र महिला ३,३९,८३३ मध्ये १,२८,७९३ व्यक्तिगत घरधुरिमा बसोबास गर्दछन।
भौगोलिक अवस्थिति
समुन्द्री सतहबाट करिब ९१ मि देखि १,९३६ मिटरसम्मको उचाईमा अवस्थित जिल्लाको पूर्व-दक्षिण भागमा नवलपुर पश्चिम-दक्षिण भागमा तराई उत्तर-पूर्व र उत्तर-पश्चिम भागमा महाभारत पर्वत श्रृङ्खलाको चुरे पहाडी क्षेत्र पाइन्छ।
नवलपरासी जिल्ला भौगोलिक रूपमा पनि सम्पन्न एवं भिन्नै पहिचान बोकेको तीन तल्ले जिल्लाको रूपमा सुपरिचित रहेको छ। यहाँ पहाडी प्रदेश, भित्री मधेश र तराई प्रदेश रहेका छन। यसै भौगोलिक विविधताका कारण नेपाल भरिकै हावापानी वातावरण र संस्कृति यहाँ पाइन्छ। यहाँको न्यूनतम तापक्रम ५ डिग्री सेल्सियस र अधिकतम तापक्रम ४४ डिग्री सेल्सियससम्म रहेको पाइन्छ।
कालीगण्डकी करिडोर अन्तर्गत नारायणी नदीको कंचन जलप्रवाहबाट सदियौं देखि सिंचित यस जिल्लामा विविध जातजाति भाषाभाषी धर्म संस्कृतिको सम्श्रिण पाइन्छ। यहाँ जनगणना २०५८ अनुसार ५,६२,८७० जनसङ्ख्या रहेकोमा नेपाल अधिराज्यमै सबै भन्दा बढी कुमाल र रजभार जातिको बसोबास समेत रहेको पाइन्छ।
वातावरण
नवलपरासीमा सिखर तथा चुचुराहरु जस्तै चुरिया, देवचुली अवस्थित छन्। नवलपरासीलाइ तीन वोटा भागमा विभाजित गरिएको छ, जसमा उच्च, मध्य र तल्लो भाग पर्दछ। उच्च भागले ३४.९%, मध्य भागले ५.७% र तल्लो भागले ५६.२% छेत्र ओगटेको छ।
गिरिजाप्रसाद कोइराला
गिरिजाप्रसाद कोइराला एक नेपाली राजनीतिज्ञ र नेपाली कांग्रेसका सभापति थिए। उनी वि.सं. २०४८ जेठ १२ देखि वि.सं. २०५१ मङ्सिर १४, वि.सं. २०५५ वैशाख २ देखि वि.सं. २०५६ जेठ १७, वि.सं. २०५६ चैत्र ९ देखि वि.सं. २०५८ साउन ११ र वि.सं. २०६५ जेठ १५ देखि वि.सं. २०६५ भदौ २ सम्म गरि चार पटक नेपालको प्रधानमन्त्री भएका थिए। २०४६ सालपछिको २० वर्षे नेपाली राजनीतिको शीर्ष स्थानमा रहने एक मात्र नेता गिरिजाप्रसाद कोइराला नै हुनुहुन्थ्यो । बहुदलीय व्यवस्थाको पुर्नस्थापनापछि कोइराला चार पटक नेपालको प्रधानमन्त्री बन्नुभयो । उनी वि.सं. २०१६ पछिको पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री भएका थिए। त्यति बेला उनका दाजु विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला र उनको राजनैतीक पार्टी नेपाली कांग्रेसले नेपालको प्रथम लोकतान्त्रिक निर्वाचनमा स्पष्ट बहुमत ल्याएको थियो। उनी नेपाली कांग्रेसका सभापति र सात राजनैतिक दलहरूको मोर्चाको नेता थिए। उनी ६० वर्षभन्दा धेरै समयसम्म राजनीतिमा संलग्न रहेका थिए। उनले आफ्नो राजनीतिक जीवनको सुरुवात, आफ्नो गृहनगर विराटनगरको जुट मिलका श्रमिक नेताको रूपमा गरेका थिए। वि.सं. २०६६ साल चैत ७ गते मध्यान्ह १२ बजेर १० मिनेट जाँदा उनको निधन भएको थियो। माओवादीलाई शान्तिपूर्ण राजनीतिमा अवतरण गराएका उनलाई एक निर्भीक र निडर नेताका रूपमा लिने गरिन्छ।
परिवार र प्रारम्भिक जीवन
गिरिजा प्रसाद कोइराला भारतको बिहार राज्यको सहरसा जिल्लाको टेडी भन्ने गाउँमा वि.सं. १९८१ असार १८ मा जन्मेका थिए। त्यसबेला उनका बुबा-आमा भारतमा निर्वासित जीवन विताइरहेका थिए। उनी कृष्णप्रसाद कोइराला तथा दिव्या कोइरालाका कान्छा छोरा हुन्। उनका दुई दाजुहरू वि.पी. कोइराला तथा मातृकाप्रसाद कोइराला नेपालका प्रधानमन्त्री भएका थिए। गिरिजाले २००८ सालमा सुष्मा कोइरालासँष विवाह गरेका थिए भने उनको निधन २०२४ मा भएको थियो। सुजाता कोइराला गिरिजा प्रसादकी छोरी हुन्। उनले भारतको दिल्ली विश्वविद्यालय अन्तर्गतको किरोरी मल कलेजमा अध्ययन गरेका थिए।
प्रथम कार्यकाल
वि.सं. २०४६ सालको जनआन्दोलन पश्चात नेपालको पहिलो बहुदलीय लोकतान्त्रिक निर्वाचनमा उनी मोरङ क्षेत्र नं. १ र सुनसरी क्षेत्र नं. ५ बाट प्रतिनिधि सभाको सदस्य निर्वाचित भएका थिए। यस निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस पार्टीले प्रतिनिधि सभा (संसदको तल्लो सदन)मा २०५ सिट मध्ये ११० सिटको बहुमत प्राप्त गरि विजयी भएको थियो। यो विजय पछि उनी नेपाली कांग्रेस पार्टी संसदीय दलका नेता तथा तत्कालिन राजा वीरेन्द्रद्वारा प्रधानमन्त्री नियुक्त भएका थिए।
उनको पहिलो कार्यकालको समयमा संसदमा शिक्षा, सञ्चार र स्वास्थ्यमा उदार कानुन बनेको थियो। सरकारले पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रमा पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय र स्वास्थ्य विज्ञानको वी. पी. कोइराला विज्ञान तथा स्वास्थ प्रतिष्ठानको स्थापना गर्दै स्थापित निजी क्षेत्रहरूलाई देशका विभिन्न भागहरूमा चिकित्सा र इन्जिनियरिङ कलेजहरू सञ्चालनको लागि अनुमति दिएको थियो। यसका साथै सरकारले वि.सं. २०५७ सालमा भरतपुरमा चीन सरकारको सहायतामा बिपी कोइराला क्यान्सर अस्पतालको निर्माण गरेको थियो।
दोस्रो कार्यकाल
सूर्यबहादुर थापा गठबन्धन सरकारको विघटन पश्चात् कोइरालाले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए। कोइरालाले पहिलो पटक नेपाली कांग्रेसले प्रतिनिधित्व गरेको सरकार प्रमुखको रूपमा २०५५ पौष १० गतेसम्म र त्यसपछि नेकपा एमाले र नेपाल सद्भावना पार्टी सँगको गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गरेका थिए।
तेस्रो कार्यकाल
२०५७ सालमा आफ्नै पार्टीका असन्तुष्ट पक्षको अविस्वासको प्रस्तावका कारण प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईको राजिनामा पश्चात् गिरिजाप्रसाद कोइराला तेस्रो पटक प्रधानमन्त्री भए। त्यस समय नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) राज्य शक्ति विरुद्ध जनयुद्ध लडी रहेको थियो। उनको प्रधानमन्त्रीको रूपमा तेस्रो कार्यकालको समयमा उनको सरकार भ्रष्टाचारका आरोपहरूद्वारा ग्रस्त भएको थियो। नेपालको दरबार हत्याकाण्ड पछि, कोइराला सङ्कटकाल सम्हाल्ने अक्षमताको लागि आलोचित हुनु परेको थियो। पहिलो पटक माओवादी विद्रोह विरुद्ध नेपाली सेना परिचालन गर्ने असफल प्रयास गरे पश्चात् २०५८ आषाढमा उनले प्रधानमन्त्री पदबाट राजिनामा दिएका उनले थिए। यस पश्चात्, उनकै समकक्षी भूतपूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेपालका प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए।
चौथो कार्यकाल
२०६३ वैशाख ११ को लोकतान्त्रिक आन्दोलन पछि प्रतिनिधि सभाको पुनर्बहाली भएको थियो र सात दलका नेताहरूद्वारा गिरिजा प्रसाद कोइराला पुन नेपालका प्रधानमन्त्री बनाइएका थिए। २०६३ आषाढ १९ गते उनी छातीको दुखाइबाट ग्रस्त भए र गम्भीर हालतमा अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। यसको केवल एक हप्ता अगाडि उनी बैङ्ककमा चिकित्सा परीक्षण तथा उपाचार गराएर फर्किएका थिए। उनीलाई अस्पतालमा भर्ती गराइएको एक दिन पछि उनले संसदमा "नीति र कार्यक्रम ' सम्बन्धि भाषण दिने कार्यक्रम रहेको थियो।