cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मगर भाषा
लघुकथा (टुनाहान)
मगर भाषामा लेखिएको छोटा कथा, लघुकथा सङ्ग्रह प्रकाशित भएको देखिँदैन। फुटकर रूपमा अमृता थापामगर, सिंह रानामगर (स्याङजा) टिकाटोली थापामगर (उदयपुर)का लघुकथाहरू पत्रपत्रिकामा प्रकाशित भएका छन्।
उपन्यास (लोट्च-आहान/नामरीही)
मगर (ढुट) भाषाको उपन्यास सञ्जोग लाफामगर 'रेवस' (चलन, २०५१), 'माहाञ्जौ लुमरा' (स्वास्नीको चिहान, २०५६), झुस्या मगर 'जजा वखत' (बाल्यावस्था, २०५२), फूलकुमारी थापामगरको 'यीटन लेसा मास्टोकुङ कथा र व्याथा' (यस्तै रहेछ महिलाहरूको कथा-व्यथा, २०५७), 'आखीरीआङ भगूमान मालेलेसा' (आखिरीमा भगवान रहेनछ, २०६५), 'बैरागी' नातामगरको उपन्यास 'रोरा नीराओ काट जूग' (रोरा नीराको एक युग, २०६५), विप्लव मगरको 'लीसोबारी, 'रेन्झाकूङ ल्हीङ', (देशको लागि र तन्नेरीहरूको गीत- २०६६), लोयाट, अधिकार' गरी ९ वटा उपन्यास प्रकाशित छन्।
मगर (खाम) भाषामा जीवन रोकामगरको 'आछिम का सिल - २०६८' र 'गे मगराँत खै (हाम्रो मगराँत खै) - २०७१ उपन्यास प्रकाशनबाट शुरु भएको छ। हालसम्म मगर (खाम) भाषामा दुईवटा मात्र उपन्यास प्रकाशन भएको पाईयो। मगर (खाम) भाषामा नवीन रोकामगरको उपन्यास प्रकाशनको सङ्घारमा रहेको छ।
मगर काइके भाषामा उपन्यास अहिलेसम्म लेखिएको छैन।
नाटक (बाहट)
मगर भाषामा नाटक विधामा युवराज मास्की रानामगरद्वारा अङ्ग्रेजीमा लिखित मगर नाटकलाई कृष्णबहादुर पुलामीमगरले मगरद्वारा मगर ढुटमा अनुवाद गरिएको 'मोई' (आमा-२०५०) नाटक र मोदनाथ प्रश्रितद्वारा लिखित प्रगतिशील नाटक 'पचास रूपियाँको तमसुक'लाई लोकबहादुर थापामगरले अनुवाद गरी प्रकाशित गरेको 'पीराङ् रूप्यौ लूरीक' (२०५०) अनुवादित नाटक नै मगर भाषा नाटकको रूपमा प्रतिनिधित्व गरिरहेको छ।
धेरै बर्षको लामो अन्तरालपछि मगर भाषाले नयाँ मौलिक नाटक युवराज मास्की राना मगरद्वारा लिखित 'डेसान - २०६९' पाएको छ।
एकाङ्की नाटककारहरूमा बैरागी नातामगर (तनहुँ), लोकबहादुर थापामगर (स्याङ्जा) रहेका छन्।
खाम मगर भाषा र काईके मगर भाषामा नाटक कृतिको रूपमा लेखन र प्रकाशित भएको छैन।
चलचित्र
मगर चलचित्र २०५१ मा 'लङ्घन' चलचित्रमा युवराज मास्की रानामगरले पटकथा लेखन, निर्देशन गर्नुभएको छ। संजोग लाफा मगरको कथामा आधारित यस चलचित्रमा अभिनय गर्ने कलाकारहरू राज थापामगर, नरेन्द्र आलेमगर, ईश्वर थापामगर, तारा थापामगर आदि रहेका छन्। यस चलचित्रका निर्माता डी•बी• पुलामीमगर हुन्। नरु थापाको उपन्यास सिमारेखाको कथामा किशोर राना मगरले निर्देशन गर्नुभएको ठूलो पर्दाको कथानक चलचित्र 'सिमारेखा - २०५४' बजारमा ठूलै तामझामकासाथ प्रदर्शन भयो। यस फिल्मका निर्माता डि. बी. बुढाथोकी मगर लगायत हुन्। सञ्जोग लाफा मगरद्वारा लेखन र निर्देशन गर्नु भएको 'लीसरा (फक्रन लागेको फूल- २०५८' रश्मी थापा मगरको मगर हर्टस् फिल्म प्रोडक्शन प्रा लिले बजारमा ल्यायो। यस फिल्मका सह-निर्देशक गीनसरा थापा मगर रहेका छन्।
सञ्जोग लाफा मगरद्वारा लेखन र निर्देशन गर्नु भएको 'आशे (उनी) - २०६१' रश्मी थापा मगरको मगर हर्टस् फिल्म प्रोडक्शन प्रा लिले बजारमा ल्यायो। यस फिल्मका सह-निर्देशक सन्तोष पिठाकोटे मगर रहेका छन्। मेक बहादुर पुन 'मेजन'द्वारा लेखन र निर्देशन गर्नु भएको 'एजु - २०६१' फिमला फिल्म प्रोडक्शन प्रा.लिले बजारमा ल्यायो। मौसम पुनको निर्देशनमा पुन फिल्म्स प्रोडक्शनले 'हर पलको बाध्यता - २०६२' प्रदर्शनमा ल्यायो। जमान सिं राना मगर र यम राना मगरको लेखन, निर्देशनमा फिल्माईएको फिल्म 'ङौ आर्मिट्मा - २०६४' बजारमा आयो। निर्मात्री बलिसरा थापा मगरको थोङ्ग्यासार फिल्म्स प्रालिले प्रितम गुरुङ्गको निर्देशनमा 'यानीमाया - २०६४' बजारमा ल्यायो। खिमन पुनको लेखन र मौसम पुनले निर्देशन गर्नु भएको फिल्म 'बाराही पुत्र - २०६५' पुन फिल्म्स प्रोडक्शन प्रालि बजार प्रवेश गऱ्यो। मेक बहादुर पुन 'मेजन'द्वारा लेखन र निर्देशन गर्नु भएको 'एजु २ - २०६५' फिमला फिल्म प्रोडक्शन प्रा लिले बजारमा ल्यायो। प्रितम गुरुङ्गको निर्देशनमा सङ्गीत, सम्बाद र निर्माता चेतन रजाली रहेको 'ङउ कर्म - २०६५' अस्तित्वमा आयो। सन्तोष पिठाकोटेको निर्देशनमा निर्माता छ्याम थापा, गोविन्द थापा, रविन्द्र थापा र इन्दु थापाद्वारा 'चिन्डियाक - २०६५' फिल्माईयो। सन्तोष पिठाकोटे र प्रतिमाया पुनको संयुक्त निर्देशनमा निर्मात्रीद्वय टिका पुन र प्रतिमाया पुनको 'साली ज्यू - २०६६' बजारमा आयो। नवीन रोका मगरको निर्देशनमा 'घाव़ नाङखर - २०६७' फिल्माईएको फिल्मका निर्माताहरू भीम प्रकाश पुन, नवीन रोका, जीवन रोका र दीपक रोका रहेकाछन्। श्याम थापाको लेखन र निर्देशनमा निर्मात्री रिमा थापाद्वारा 'वाङ्म मुले - २०६७' फिल्माईएको छ। ध्रुव पुन र विशेष बुढाको निर्देशनमा निर्मात्री सृष्टी पुनद्वारा 'मोड्याल्नी - २०६७' फिल्माईएको छ। भुवन थापाको निर्देशनमा निर्माता भुवन र सौगात थापाद्वारा 'कानुङ्ग क्रान्ती - २०६७' फिल्माईएको छ। यसरी हेर्दा ७० को दशकले राम्रै बजार गरेको पाईयो र यहीं बीट माऱ्यो।
हर्क आले मगर, तारामाया थापा मगर र अंकित पुन मगरको निर्माणमा मेक बहादुर पुन मगर 'मेजन'द्वारा फिल्माईएको 'रैंया - २०७३' आइम पुन मगरले छाँयाङ्कन गरेका छन्। मिनुज राना मगर र भुपेन्द्र मगरको 'कर्म - २०७८' बजारमा आइसकेको छ। सन्तोष पिठाकोटे मगरको निर्देशनमा 'मिझार (जेठा) - २०७८ फिल्म मेक्शोन फोर-डी स्टुडियोले बजारमा ल्याएको छ।
हालसम्म नेपाली (मगर) भाषा, संस्कृति र विभिन्न विषयमा आधारित कथानक चलचित्र ४५, वृतचित्रहरू करिब २५ र लघुचलचित्र करिव १५ निर्माण भइसकेका छन् भने निर्माणाधिन चलचित्रहरू पनि बग्रेल्ती छन्।
निबन्ध (मीरीक)
मगर भाषामा शिवलाल थापा गुरुछानको 'मीरीक' (निबन्ध सङ्ग्रह, २०६६) प्रकाशित भएको छ। अन्य मगर निबन्धकारहरूले कलम चलाउने प्रयास गरेको देखिन्छ। लोकबहादुर थापामगर (स्याङजा), यमबहादुर आलेमगर (तनहुँ)ले निबन्ध विधामा कलम चलाएका छन्। त्यसैगरी खीम थापामगर (स्याङजा), धनसिं रानामगर (बाँके), पदमबहादुर चितौरे रानामगर (तनहुँ), पूर्णबहादुर डिसुवामगर (नवलपरासी), प्रेमबहादुर थापा तारुङमगर (तनहुँ), सोम रानामगर (धनकुटा)ले फुटकर रूपमा निवन्ध लेखेका छन्। खामपाङ मगर र काईके मगर भाषामा निबन्ध सङ्ग्रह र निबन्धहरू लेखिएको छैन।
जीवन रोकामगरको 'आछिम चेतैक - २०७१' निवन्ध सङ्ग्रहबाट निवन्ध विधामा पनि मगर खाममा निवन्ध लेखन कार्य शुरुवात भएको छ।
चिनारी/जीवनी (चिनारी ड जीवारीक)
मगर भाषामा मगर व्यक्तिहरूको जीवनीलाई आधार मानेर चिनारी लेख्ने कामको सुरुवात गरिए पनि निरन्तरता हुन सकेको छैन। मगर भाषाका आदिकवि जीतबहादुर सिञ्जाली मगर र स्व. रेखबहादुर थापा मगरलाई मगर भाषाका आदिकवि भनेर चिनारी गराउने उद्देश्यले लोकबहादुर थापामगरले 'मगराती ढूटाङ जीतबहादुर सिञ्जाली मगर र रेखबहादुर थापामगर' पुस्तक लेखेका छन्। बीम्लीक पत्रिकामा उहाँद्वारा नै लिखित मिझार रील्हीङ्या रेखबहादुर ठापामगरबारे चिनारी लेखेका छन्।
समालोचना
समालोचना विधामा कलम चलाउनेमा यामबहादुर थापामगर (स्याङ्जा) रहेको छ। लोकबहादुर थापामगरद्वारा लिखित 'रङसीचकुङ ल्हीङ' कविता सङ्ग्रहको समालोचना हो। समालोचनाका रूपमा उनीहरूमात्र अहिलेसम्म देखिएका छन्।
उखान टुक्का/गाउँखाने कथा/चुट्किला (खीस्सा, टुक्का, पीन्पीनी ड खेसेक)
मगर भाषामा पहिलो उखानटुक्का र गाउँखाने कथासङ्ग्रहको रूपमा 'बैरागी' नाता मगरद्वारा लिखित 'खीस्सा ङेराहान ड पीहिनी, २०५५' रहेको छ। मगर समाजमा उखान टुक्का गाउँखाने कथाहरू प्रशस्त मात्रामा भए पनि लिखित परम्पराको विकास नभएको कारण कतिपय उखान टुक्काहरू लोप भइसकेका छन् भने बुढाबूढीहरूको मुखमा झुन्डिएको टुक्काहरू लोपोन्मुख हुने अवस्थामा रहेको छ।
मगर भाषा 'चुट्किला' लेखेको पाइएको छैन। सङ्ग्रहको रूपमा प्रकाशन भएको पनि देखिंदैन। उदयपुरका टिकाटोली मगरले 'राहा' पत्रिकामा लेखेको एकमात्र चुट्किला लेखिएको देखिन्छ।
लिपिको विकास (रीकओ उपटी)
एम.एस. थापा मगरद्वारा अनुसन्धान गरी प्रकाशनमा ल्याएको हो। विभिन्न कोणबाट विवाद हुँदै आए पनि नेपाल सरकारद्वारा मुद्रित प्राथमिक तहसम्मको मगर भाषाको पाठ्यपुस्तकमा अक्खा रिका प्रकाशन भई अध्यापन गर्न थालिएको छ भने विभिन्न मगर जातीय सङ्घ संस्थाले यस लिपिमा तालीम दिई कतिपय व्यवहारमा समेत ल्याउने जमर्को गरेको पाइएको छ। अचेल यस अक्खा रिका लिपि तयार पारी साहित्यिक रचनाहरूलाई लिपिमा परिबर्तित गर्ने काम थालिएको छ।
मगर शब्दार्थ र शब्दकोश (मगर ङाक मेठोर्लोक ड ङाक गोम्होक)
अयोध्या प्रसाद प्रधानको मगर ढुटमा पहिलो व्याकरण 'मगर कुरा शिक्षा - १९९६' प्रकाशित भयो। मगर ढुटमा इन्द्र बहादुर आलेमगरको शव्द सङ्ग्रह - २०६५ (मीङाक गोम्होक - २०६५) प्रकाशित भयो। मगर ढुटमा अर्को बृहत शव्दकोश संकलक, लेखक तथा प्रधान सम्पादक, हिरासिंह थापा (सोमेसेन मगर); सम्पादक मण्डल, युवराज मास्की रानामगर, नारायण तारुङमगर, विष्णुकुमार सिङ्जालीमगरको सह-सम्पादनमा 'मगर (ढूट)-खस-अङ्गरेजी आखर गोम्होक, मगर (ढुट)-खस-अंग्रेजी शव्दकोश, Magar (Dhut)-khas-English Dictionary' - २०६६ असारमा नेपाल मगर संघले प्रकाशन गरेको हो। विष्णु कुमार सिंजालीमगरको 'मगर ढुटआङ कुराकानी - मगर ढुटमा बोलचाल - २०६६' प्रकाशन भएको छ।
त्यसै गरी मगर खामपाङमा रणप्रसाद घर्ती मगर र कर्णबहादुर बुढामगर (रुकुम)को A Trilingual Dictionary of the Magar Language (Athara Magarat) - २०६७, शब्दकोश प्रकाशन भएको छ।
साहित्यको तुलना
सिंगो वाङ्मयलाई हेर्दा साहित्यका कविता, लघुकथा, कथा, उपन्यास, निवन्धजस्ता विधाहरू लेख्य परम्परामा आधारित रहेर लेख्नु पर्दछ। मगर भाषाका मानक लेखन विवादमा परिरहने भएकाले प्रकाशनमा निक्कै ढिलासुस्ति आएको छ। गीत, सङ्गीत, वृत्तचित्र र चलचित्र विधाहरू कथ्य परम्परामा आधारित रहेर फिल्माउन पाइने वा मिल्ने भएकाले प्रकाशनमा गतिलै गति लिएको छ। ८० को दशकलाई मूल्याङ्कन गर्दा चलचित्र विधा भने निकै नै फस्टाएको छ।
समग्रमा मगर भाषा साहित्यको तुलना गर्दा मगर ढुटमा निकै नै पुस्तक प्रकाशन भई मगर ढुटको साहित्यमा विकास भएको छ। मगर खाममा पनि धेरै नै पुस्तकहरू प्रकाशन भएकाछन् र भाषा विकासमा टेवा पुगेको छ। मगर काईकेमा भने डोल्पाका कर्णबहादुर बुढामगर र लाजे बुढामगरको गोरखापत्रमा प्रकाशन भएको लेखबाहेक खासै साहित्य सिर्जना भएको छैन। उजीर रानामगरको संयोजनमा मगर काईकेको वर्ण पहिचान गोष्ठी गरी (२०६५)मा वर्ण पहिचान भएको पुस्तिका भने प्रकाशन भएको छ।
एमी स्वीट
एमी स्वीट (जन्म १४ मे १९७७ ) अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडल हुन ।
गरुड पुराण
गरूड पुराण वैष्णव सम्प्रदायसित सम्बन्धित छ र सनातन धर्ममा मृत्युपछि सद्गति प्रदान गर्ने मानिन्छ। यसकारण सनातन हिन्दू धर्ममा मृत्युपछि गरुड पुराण श्रवणको प्रावधान छ। यस पुराणका अधिष्ठातृ देव भगवान् विष्णु हुन। यसमा भक्ति, ज्ञान, वैराग्य, सदाचार, निष्काम कर्मको महिमाका साथ यज्ञ, दान, तप तीर्थ आदि शुभ कर्ममा सर्व साधारणलाई प्रवृत्तगर्नका निम्ति अनेक लौकिक र पारलौकिक फलको वर्णन गरिएकोछ। यसका अतिरिक्त यसमा आयुर्वेद, नीतिसार आदि विषयका वर्णनको साथ मृत जीवको अन्तिम समयमा गरिने कृत्यको विस्तारसित निरूपण गरिएकोछ। आत्मज्ञानको विवेचन पनि यसको मुख्य विषय हो।
अठारह पुराणमा गरुडमहापुराणको आफ्नो अलग्गै विशेष महत्त्व छ। यसका अधिष्ठातृदेव भगवान् विष्णु हुन। अतः यो वैष्णव पुराण हो। गरूड पुराणमा विष्णु-भक्तिको विस्तारसित वर्णन छ। भगवान विष्णु्का चौबीस अवतारको वर्णन ठीक त्यसै गरी प्रकार यहाँ प्राप्त हुन्छ, जस प्रकार 'श्रीमद्भागवत'मा उपलब्ध हुन्छ। आरम्भमा मनु्देखि सृष्टिको उत्पत्ति, ध्रुव चरित्र र बारह आदित्यको कथा प्राप्त हुन्छ। यसका उपरान्त सूर्य र चन्द्र ग्रहका मन्त्र, शिव-पार्वती मन्त्र, इन्द्रसित सम्बन्धित मन्त्र, सरस्वतीको मन्त्र र नौ शक्तिका विषयमा विस्तारसित बताइएकोछ। यसका अतिरिक्त यस पुराणमा श्राद्ध-तर्पण, मुक्तिको उपाय तथा जीवको गतिको विस्तृत वर्णन मिल्छ।
विस्तार
'गरूड पुराण'मा उन्नाइस हजार श्लोक छ्न, किन्तु वर्तमान समयमा कुल सात हजार श्लोक मात्र उपलब्ध छन्। यस पुराणलाई भागमा राखेर हेर्नुपर्छ। पहिलो भागमा विष्णु भक्ति र उपासनाको विधिको उल्लेख छ तथा मृत्यु उपरान्त प्राय: 'गरूड पुराण' श्रवणको प्रावधान छ। दोस्रो भागमा प्रेत कल्पका विस्तारसित वर्णन गरिएकोछ विभिन्न नरकमा जीव पर्ने वृत्तान्त छ। यसमा मरेपछि मनुष्यको के गति हुन्छ, उसको कुन प्रकारको योनिमा जन्म हुन्छ, प्रेत योनि्देखि मुक्त कसरी पाइन्छ, श्राद्ध र पितृ कर्म कुन तरहले गर्नुपर्छ तथा नरकको दारूण दुखदेखि कसरी मोक्ष प्राप्त गर्नसकिन्छ आदि्को विस्तारपूर्वक वर्णन प्राप्त हुन्छ।
कथा एवं वर्ण्य विषय
महर्षि कश्यपका पुत्र पक्षीराज गरुडलाई भगवान् विष्णुको वाहन भनिएकोछ। एक पल्ट गरुडले भगवान विष्णुसित मृत्युपछि प्राणीको स्थिति, जीवको यमलोक-यात्रा, विभिन्न कर्मसित प्राप्त हुने नरक, योनी तथा पापीको दुर्गतिसित सम्बन्धित अनेक गूढ एवं रहस्ययुक्त प्रश्न सोधिए। त्यस समय भगवान् विष्णुले गरुडको जिज्ञासा शान्त गर्दै ज्ञानमय उपदेश दिएकाथिए, त्यसै उपदेशको यस पुराणमा विस्तृत विवेचन गरिएकोछ। गरुडको माध्यमले नै भगवान विष्णुको मुखबाट मृत्युको उपरान्तका गूढ तथा परम कल्याणकारी वचन प्रकट भनिएकोछ, यसकारण यस पुराणलाई ‘गरुड पुराण’ भनिएकोछ। श्री विष्णु द्वारा प्रतिपादित योपुराण मुख्यतः वैष्णव पुराण हो। यस पुराणलाई 'मुख्य गारुडी विद्या' पनि भनिन्छ। यस पुराण्को ज्ञान सर्वप्रथम ब्रह्माजीले महर्षि वेद व्यासलाई प्रदान गरेका थिए। तत्पश्चात् व्यासजीले अपने शिष्य सूतजीलाई तथा सूतजीले नैमिषारण्यमा शौनकादि ऋषि-मुनिलाई प्रदान गरेकाथिए।
यस पुराणमा सबभन्दा पहिला पुराणलाई आरम्भ गर्ने प्रश्न गरिएकोछ, फेरि संक्षेपसित सृष्टि्को वर्णन छ। यसपछि सूर्य आदिको पूजा, पूजाको विधि, दीक्षा विधि, श्राद्ध पूजा नवव्यूहको पूजा विधि, वैष्णव-पंजर, योगाध्याय, विष्णुसहस्त्रनाम कोर्तन, विष्णु ध्यान, सूर्य पूजा, मृत्युंजय पूजा, माला मन्त्र, शिवार्चा गोपालपूजा, त्रैलोक्यमोहन, श्रीधर पूजा, विष्णु-अर्चा पञ्चतत्व-अर्चा, चक्रार्चा, देवपूजा, न्यास आदि संध्या उपासना दुर्गार्चन, सुरार्चन, महेश्वर पूजा, पवित्रोपण पूजन, मूर्ति-ध्यान, वास्तुमान प्रासाद लक्षण, सर्वदेव-प्रतिष्ठा पृथक-पूजा-विधि, अष्टांगयोग, दानधर्म, प्रायश्चित-विधि, द्वीपेश्वर र नरक्को वर्णन, सूर्यव्यूह, ज्योतिष, सामुद्रिकशास्त्र, स्वरज्ञान, नूतन-रत्न-परीक्षा, तीर्थ-महात्म्य, गयाधामको महात्म्य, मन्वन्तर वर्णन, पितृको उपाख्यान, वर्णधर्म, द्रव्यशुद्धि समर्पण, श्राद्धकर्म, विनायकपूजा, ग्रहयज्ञ आश्रम, जननाशौच, प्रेतशुद्धि, नीतिशास्त्र, व्रतकथायें, सूर्यवंश, सोमवंश, श्रीहरि-अवतार-कथा, रामायण, हरिवंश, भारताख्यान, आयुर्वेदनिदान चिकित्सा द्रव्यगुण निरूपण, रोगनाशाक विष्णुकवच, गरुणकवच, त्रैपुर-मन्त्र, प्रश्नचूणामणि, अश्वायुर्वेदकीर्तन, औषधिका नामको कोर्तन, व्याकरणको ऊहापोह, छन्दशास्त्र, सदाचार, स्नानविधि, तर्पण, बलिवैश्वदेव, संध्या, पार्णवकर्म, नित्यश्राद्ध, सपिण्डन, धर्मसार, पापको प्रायश्चित, प्रतिसंक्रम, युगधर्म, कर्मफल योगशास्त्र विष्णुभक्ति श्रीहरिलाई नमस्कार गरेको फल, विष्णुमहिमा, नृसिंहस्तोत्र, विष्णवर्चनस्तोत्र, वेदान्त र सांख्य का सिद्धान्त, ब्रह्मज्ञान, आत्मानन्द, गीतासार आदि का वर्णन छ।
इनर्वा रेल विसाैनी
इनर्वा विसाैनी नेपाल इन्डिया सिमा नजिक धनुषा जिल्ला मा पर्ने जनकपुर रेलमार्ग अन्तर्गतको एक विसाैनी हो । यो जनकपुर रेलमार्ग मा इन्डियातिरबाट नेपाल प्रवेश गर्दा पर्ने पहिलो रेल विसाैनी हो । यस विसाैनीले कमला नदीको किनारमा अवस्थित नजिकैको इनर्वा वस्ति लाइ सेवा दिन्छ । यो विसाैनीमा कुल चार पहुँचपिँढी भएतापनि यात्रु सेवाका लागि प्रयोग हुँने पहुँचपिँढी तिन वटा छन । यस विसाैनिको पछिल्लो समय तालीका यहाँ तल प्रस्तुत छ ।
हिमानी शाह
हिमानी शाह (जन्म १ अक्टोबर, १९७६) नेपालकी पूर्व युवराज्ञी हुन्। यिनी पूर्व युवराज पारस शाहकी श्रीमती हुन्।
हिमानी भारतको राजस्थानको सिकरका पूर्व सूर्यबंशी राजकूलका राजा बिक्रम सिंह र रानी बिपुला सिंहकी छोरी हुन्। यिनको तत्कालिन शाहज्यादा पारस सँग विवाह भएको थियो। हाल विभिन्न सामाजिक कृयाकलापमा संलग्न हिमानी छोरा हृदयेन्द्र शाह, र छोरीहरू पूर्णिका शाह, एवं कृतिका शाह छन्। सामाजिक क्रियाकलापमा एकदम सक्रिय भई हिमानी ट्रस्ट पनि संचालनमा आएको छ |
होली विलिन
होली विलिन' (जन्म ४ जुलाई १९८६) एक बेलायती अश्लील चलचित्र अभिनेत्री, कामुक मोडल हुन ।
पेनीमेनीया
पेनीमेनीया मध्यम्यानमार बर्माको माण्डले प्रान्तको दक्षिणमा पर्ने एतिहासीक नगर हो याहा १००००० लाख बासीन्दा बसोबास गर्दछन हाल बर्माको पुरानो राजधानी रङ्गुनबाट राजधानी  पेनीमेनीया नजीकै सारीएको छ  नया र वैभवशाली यो नयाँशहरको नाम नेपीडह राखीएको छ ।
शाही बाज
शाही बाज (Falco peregrinus) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो । यसले स-साना चराहरु मारेर खाने गर्दछ । यो चरा संसारकै सबैभन्दा छिटो उड्न सक्ने चराको नामले पनि चिनिन्छ । नेशनल जिओग्राफी टि.भी. को अनुसार यसको उडान को गती 389 किलोमिटर प्रती घण्टा को दर मापन गरिएको थियो ।
रविन शर्मा
रविन शर्मा नेपाली गीत गायक तथा लोकप्रिय कार्यक्रम प्रस्तोता हुन्। यिनी झापा जिल्लाको बाहुनडाँगीमा जन्मेका हुन्।
अन्य नामः राजेन्द्र शर्मा
उनले गाएका केही चर्चित गीतहरू
म्यागी सिम्प्सन
म्यागी सिम्प्सन द सिम्प्सनस्मा होमर सिम्प्सन र मार्ज सिम्प्सनकी कान्छी छोरी हुन्।
बार्ट सिम्प्सन
बार्ट सिम्प्सन द सिम्प्सन्सका एक पात्र हुन्। उनी एक १० वर्षीय बालक हुन्। यो पात्रको स्वर न्यान्सी कार्टराइटले प्रदान गरेका छन्। उनी होमर सिम्प्सन र मार्ज सिम्प्सनका जेठा सन्तान र एक्लो छोरा हुन्। उनी आफ्नो बहिनी लिजा सिम्प्सन भन्दा पृथक पात्र छ। यो पात्र निकै प्रसिद्ध छ। टाइम पत्रिकाले घोषणा गरेको २०औं शताब्दीका २० प्रमुख एन्टरटेनर (१०० प्रमुख व्यक्ति) मध्ये यो एक मात्र एनिमेटेड पात्र हो।
महेशविक्रम शाह
महेशविक्रम शाह नेपाली साहित्यकार हुन्। उनी नेपाल प्रहरीमा सेवारत छन्। उनका ‘ज्याक्सन हाइट’, ‘अफ्रिगन अमिगो’, ‘सिपाहीकी स्वास्नी’, ‘काठमान्डुमा कामरेड’ र 'भुइँखाट' कथा सङ्ग्रहहरु प्रकाशित छन्। उनको कथा सङ्ग्रह ‘छापामारको छोरो’को लागि उनले वि.सं. २०६३ को मदन पुरस्कार पाएका छन्। नेपाली साहित्यका चर्चित कथाकार महेशविक्रम शाहको कथालेखनमा आफ्नै विशिष्ट पहिचान छ।
कृति
उनी कथाका लागि बढी कलम चलाउँछन् ।
पुरस्कार
उनले 'छापामारको छोरो'का लागि वि.सं. २०६३ सालको मदन पुरस्कार पाएका हुन्।
होमर सिम्प्सन
होमर जे सिम्प्सन द सिम्प्सन्स नामक एनिमेटेस टेलिभिजन हाँस्य श्रीङ्खलाका प्रमुख पात्र हुन्। उनकी श्रीमती मार्ज सिम्प्सन, छोरा बार्ट सिम्प्सन, छोरीहरू लिजा सिम्प्सन र म्यागी सिम्प्सन, र बुवा अब्राहम सिम्प्सन हुन्। होमर सिम्प्सनलाई एक अल्छी तथा खन्चुवा पात्रका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। तर उनी एक असल लोग्ने र बुवा हुन्।
होमरको काम स्प्रींगफिल्ड आणविक उर्जा केन्द्रमा सुरक्षासँग सम्बन्धित छ। होमर पात्रको स्वर ड्यान क्यास्टालेन्टाले दिएका छन्। होमरले एक आम मध्यमवर्गीय अमेरिकीको भूमिका निभाएका छन्। उनी मोटा छन्, छिटै रिसाउंछन्, सामान्य भन्दा बढी तर जड्याँहा भन्दा कम रक्सी सेवन गर्छन, साधारण काम गर्छन् र धेरै शिक्षित छैनन्। होमर रिसाउँदा तथा आजित हुँदा भन्ने "ड्'ओँ" निकै प्रसिद्ध छ। त्यो शब्द उनको चिनारी नै भइसकेको छ।
रावतकोट
रावतकोट दैलेख जिल्ला अन्तर्गत पर्ने एक गाउँ विकास समिती हो।
नरबहादुर साउद
नरबहादुर साउद (२०१९ फागुन ४ -) मदन पुरस्कार विजेता नेपालका कृषि प्राविधिक हुन्। साउँदले कृषि विधामा लेखेको नेपालका बालीनाली र तिनको दिगो खेती पुस्तकका लागि २०६६ सालको मदन पुरस्कार पाएका हुन्।
जन्म र शिक्षा
उनको जन्म बैतडीको रिम-३ बन्डामा २०१९ सालमा बुबा धनबहादुर साउँद र आमा धर्मादेवी साउँदका सन्तानका रूपमा भएको हो।
उनले गाउँकै पञ्चदेव माविबाट २०३६ सालमा एसएलसी सकेका हुन्। साउँदले रामपुर क्याम्पसबाट २०३९मा कृषिमा आईएस्सी- एजी गरे। ०४१ सालमा सरकारी छात्रवृत्तिमा हिमाञ्चल प्रदेशको कृषि विश्वविद्यालय, पालमपुरबाट कृषि बिषयमा स्नातक, बीएस्सी- एग्री गरे।
जागीर र दुर्घटना
सन् १९८९मा सहायक स्याउ उत्पादन अधिकृतका रूपमा राष्ट्रिय कृषि अनुसन्धान परिषद् खुमलटारबाट सेवा सुरू गरेका हुन्। उनी दुग्ध विकास संस्थानको प्राविधिक अधिकृत बने।
उनी २०४७ मै संस्थानमा कार्यरत थिए। बुटवलबाट सुर्खेत जाँदै गर्दा दूधको ट्यांकर दुर्घटनामा भयो। उनी घाइते भए। साउँदले थुप्रै उपचार गरे पनि सञ्चो भएन। कम्मरमुनि नचल्ने गरी अशक्त भए। दुर्घटनामा परेर अपांग भएपछि माइती गएकी श्रीमती फर्किनन्।
उपनिवेश
सार्वभौमसत्ता संपन्न एवम स्वतन्त्र राष्ट द्वारा नियन्त्रित एवम प्रशासित क्षेत्र (हरू) जहा का वासिन्दा हरू लाई ऐन तथा कानुन बनाउने स्वतन्त्रता हुदैन |उपनिवेशवाद एक राजनीतिक र सैन्य प्रभुत्वको प्रणाली जसबाट महानगरको रूपमा चिनिने शक्तिले अर्को क्षेत्रमा औपचारिक र प्रत्यक्ष नियन्त्रण प्रयोग गर्दछ।। उपनिवेशवादलाई उपनिवेश स्थापना र कायम राख्नको प्रवृत्ति पनि भनिन्छ।
नरबहादुर साउद
जागीर र दुर्घटना
ओछ्यानमै पल्टेर उनले कृति तयार पारे। करिब १० वर्ष लगाएर पुस्तक तयार भएको हो। नेपालका बालीनाली र तिनको दिगो खेती २०६५ सम्म अपडेट छ। पहिले पाण्डुलिपि साझा प्रकाशन पठाइयो। सुरूमा विश्वास गरिएन। कृषि विशेषज्ञ डा. फणिन्द्रप्रसाद न्यौपानेको पाण्डुलिपि पढेपछि कृषिको क्षेत्रमा प्रथम दर्जाको कृति टिप्पणी गरेपछि किताब २०६७ वैशाखमा मात्र बाहिर आएको हो। साउँदको ९४० पृष्ठको उनको उक्त किताब सात खण्डमा बाँडिएको छ।
उपनिवेश
उपनिवेशवादमा, प्रश्नको शक्तिले अर्को व्यक्तिलाई यसको राजनीतिक प्रणाली, यसको संस्था, संस्कृति, यहाँसम्म कि यसको भाषा र धर्मको अधीनमा राख्छ र यसले आफ्नो आर्थिक स्रोतहरूको व्यवस्थापन र शोषण गर्छ।
नरबहादुर साउद
जागीर र दुर्घटना
अहिले उनी च्याउ उत्पादनसम्बन्धी किताब लेख्दै छन्।
उपनिवेश
यस तरिकाले, औपनिवेशिक प्रभुत्वको प्रणालीमा, औपनिवेशिक क्षेत्र पूर्ण रूपमा महानगरमा निर्भर छन् राजनीतिक, आर्थिक र सैन्य मामिलामा, र तिनीहरू स्वतन्त्रता वा आत्मनिर्णयको अधिकार उपभोग गर्दैनन्। वास्तवमा यसको स्थानीय जनसंख्यामा पनि उपनिवेशको जस्तो अधिकार हुँदैन।
नरबहादुर साउद
जागीर र दुर्घटना
हाल उनी भीमदत्त नगरपालिका-१, उल्टाखाम कन्चनपुरमा बुबा, आमा र बहिनीहरूसँग बस्दै आउनु भएको छ।
उपनिवेश
{Binod giri}}
द जङ्गल बुक (१९६७ चलचित्र)
द जङ्गल बुक (अङ्ग्रेजी: The Jungle Book) सन् १९६७ मा वाल्ट डिज्नी एनिमेसन स्टुडियोद्वारा सार्वजनिक गरिएको एनिमेटेड हास्य साङ्गीतिक चलचित्र हो । रुडयार्ड किप्लिङ्गद्वारा लेखिएको सन् १८९४ मा प्रकाशित उही नामको किताबमा आधारित यो चलचित्र १९ औँ डिज्नी एनिमेटेड चलचित्र हो । वुल्फग्याङ रिदरम्यानद्वारा निर्देशित यस चलचित्रको निर्माण प्रक्रियाको बेलामा बितेका वाल्ट डिज्नीको नेतृत्वमा बनेको यो अन्तिम चलचित्र हो । यस चलचित्रको प्रमुख पात्र भारतीय जङ्गलमा ब्वाँसोहरूले हुर्काएका मोगली नामक जङ्गली बच्चा हो जसलाई शेर खान नामक खराब बाघ आउनुभन्दा अगाडि उसका साथी बघीरा नामक कालो चितुवा र बलू नामक भालुले जङ्गलबाट भगाउन चाहन्छन् ।
पटकथा र साउन्डट्र्याकका पहिलेका संस्करणहरूमा किप्लिङ्गको कथामा आधारित भयावह विषयवस्तुहरू थिए जुन डिज्नीलाई आफ्नो पारिवारिक चलचित्रमा दर्शाउन मन थिएन जसले गर्दा लेखक बिल पीट र सङ्गीतकार टेरी गिल्किसनको पुनर्स्थापना गरियो । यस चलचित्रमा फिल ह्यारिस, सेबास्चियन क्याबट, जोर्ज स्यान्डर्स र लुई प्रिमा जस्ता लोकप्रिय अभिनेता तथा सङ्गीतकारका साथै डिज्नी चलचित्रहरूमा काम गरिरहने स्टर्लिङ हलोवे, जेम्स प्याट ओम्याली र वर्ना फेल्टन जस्ता कलाकारहरूले काम गरेका थिए । मोगलीको भूमिकामा निर्देशकका छोरा ब्रुस रिदरम्यानलाई लिइएको थियो ।
अक्टोबर १८, १९६७ मा सार्वजनिक गरिएको द जङ्गल बुकले सामान्यतः सकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया पायो । शर्मन ब्रदर्सद्वारा रचित पाँच गीतहरू र गिल्किसनद्वारा रचित "द बेर नेसेसिटिज" समावेश गरिएको यस चलचित्रको साउन्डट्र्याकको पनि खुब प्रशंसा गरिएको थियो । सार्वजनिक गरिएको केही दिनमा नै यो चलचित्र संयुक्त राज्य र क्यानडामा डिज्नीको सर्वाधिक कमाउने दोस्रो चलचित्र बनेको थियो । पुनः सार्वजनिकीकरण गरेपछि पनि यो चलचित्रले अन्तर्राष्ट्रिय सफलता पाएको थियो । विश्वभर सफल भएको यो चलचित्र जर्मनीको सर्वाधिक कमाउने चलचित्र पनि हो । डिज्नीले सन् यस चलचित्रको आधिकारिक पुनः निर्माणका रूपमा सन् १९९४ मा द जङ्गल बुक र सन् २०१६ मा जोन फाव्रोद्वारा निर्देशित द जङ्गल बुकका साथै यसको उत्तरकथाको रूपमा द जङ्गल बुक २ पनि सार्वजनिक गरेको छ ।
कथा सारांश
भारतको एक जङ्गलमा बघीरा नामक कालो चितुवाले एउटा सानो टोकरीमा मोगली नामक अनाथ बच्चा फेला पारी उनलाई रक्षा नामक भर्खर जन्म दिएकी आमा ब्वाँसोकहाँ लग्छन् । उनी र उनको जीवनसाथी रामले मोगलीलाई आफ्नै सन्तानको रूपमा हुर्काउँछन् । दस वर्ष पछि मोगली जङ्गलसँग राम्रोसँग परिचित हुन्छन् र आफ्ना ब्वाँसो दाजुभाइ दिदीबहिनीहरूसँग खेल्छन् । मोगलीको खुसी देखेर बघीरा खुसी त हुन्छन् तर मोगली कुनै न कुनै दिन उनको घर, उनको गाउँमा फर्कनुपर्ने डरले उनलाई भित्रबाट खाइरहेको हुन्छ ।
एक रात मान्छे खाने पाटे बाघले ब्वाँसोहरूको क्षेत्रमा प्रवेश गरेको समाचार सुनेपछि ब्वाँसोहरूले काउन्सिल रक मा बैठक बस्छन् । ब्वाँसोहरूको नेता अकीलाले मोगलीको सुरक्षाको लागि उसलाई जङ्गल छोड्ने आदेश दिन्छन् । बघीराले मोगलीलाई कुनै एक "म्यान-भिलेज"  सम्म पुर्याउने प्रस्ताव राख्छन् । उनीहरू त्यही रात नै आफ्नो बाटो लागेपनि मोगली जङ्गलमा नै बस्नमा अडिग छन् । उनीहरू राति एक रुखमुनि विश्राम गर्छन् जहाँ बघीराले का नामक भोको एसियाली अजिङ्गरलाई मोगलीलाई खानबाट रोक्छन् । अर्को दिन बिहानपख मोगलीले कर्णेल हाथी र उनकी श्रीमती विनिफ्रेडको नेतृत्वमा रहेको हात्तीको गस्तीको भाग बन्न खोज्छन् । यद्यपि, बघीराले मोगलीलाई भेटाउँछन् र सानो झगडा परेपछि मोगलीलाई एक्लै छोड्छन् । मोगलीले एकछिनमा नै बलू नामक काठे भालुलाई भेट्छन् जसले मोगलीको ध्यान राख्ने र उनलाई कहिले पनि "म्यान-भिलेज" नलाग्ने वाचा गर्छन् ।
केही समय पछि एक बन्दर-लोगले मोगलीको अपहरण गरी उनीहरूको नेता किङ लुई दी ओराङ्गुटानकहाँ लग्छन् । मोगलीले किङ लुईलाई आगो बाल्ने तरिका सिकाउने सर्तमा जङ्गल फर्काउने वाचा गर्छन् । यद्यपि, मोगलीलाई ब्वाँसोहरूले हुर्काएका हुनाले उनलाई आगो बाल्न आउँदैन । बघीरा र बलू मोगलीलाई रक्षा गर्न आउँछन् र त्यसै क्रममा भएको हङ्गामाले किङ लुईको दरबार ध्वस्त हुन्छ । त्यस रात बघीराले बलूलाई शेर खानको बसोबास रहेको जङ्गल मोगलीको लागि सुरक्षित हुन सक्दैन भन्ने सम्झाउँछन् । बिहान बलूले अनिच्छुकतापूर्वक मोगलीलाई जङ्गल उनको लागि असुरक्षित छ भन्ने सम्झाउन खोज्छन् तर मोगली रिसको झोकमा भाग्छन् । बलू मोगलीलाई खोज्न जाँदा बघीराले हात्तीको गस्तीको सहयोग लिन्छन् । यद्यपि, लुकेर बघीरा र कर्णेल हाथीको कुरा सुनिरहेका शेर खानले मोगलीलाई खोजेर मार्ने निर्णय गर्छन् ।
यसै बीचमा काले फेरि मोगलीलाई खाने प्रयास गर्छन् तर शेर खानले नजानी अवरोध गरेपछि मोगली सुरक्षित बाहिर निस्किन्छन् । हुरी बतास आउन लागेको बेला मित्रवत गिद्धहरूले मोगलीलाई उनीहरू जस्तै बहिर्गमन ठानी आफ्नो झुन्डमा स्वीकार गर्छन् । केही बेर पछि शेर खान आई गिद्धहरूलाई भगाई मोगलीको सामना गर्छन् । बलू मोगलीको सहायतामा आइपुग्छन् तर झन्डै मारिन्छन् । जब चट्टान पारी नजिकैको रुखमा आगो लाग्छ तब गिद्धहरूले शेर खानको ध्यान विचलित गर्ने प्रयास गर्छन् । यसै बीच मोगलीले जलिरहेको हाँगा लिई शेर खानको पुच्छरमा बाँध्छन् जसले गर्दा उनी डरले भाग्छन् ।
बघीरा र बलूले मोगलीलाई "म्यान-भिलेज" सम्म पुर्याउँछन् तर मोगली हिचकिचाउँछन् । यद्यपि, नदीबाट पानी भरिरहेकी युवतीलाई देखी उनले आफ्नो निर्णय परिवर्तन गर्छन् । मोगलीलाई देखेपछि ती युवतीले आफ्नो गाग्री झार्छिन् । सो गाग्री फिर्ता दिन मोगलीले ती युवतीलाई पछ्याउँदै "म्यान-भिलेज" मा प्रवेश गर्छन् । मोगलीले बघीरा र बलूलाई आफू "म्यान-भिलेज" मा नै बस्ने निर्णय सुनाएपछि उनीहरू पनि मोगली सुरक्षित रहेको कुरामा सन्तुष्ट हुँदै जङ्गल फर्कन्छन् ।
कलाकार
तारा चिन्हले "थप आवाज" को रूपमा श्रेयित अभिनेताहरूलाई जनाउँछ ।
विकास र लेखन
द स्वोर्ड इन द स्टोनको सार्वजनिकीकरण पछि पटकथा लेखक बिल पीटले जनावरलाई मानव स्वरूप दिई टन्नै कथा तथा चलचित्र निर्माण गर्न सकिन्छ भनी वाल्ट डिज्नीलाई रुडयार्ड किप्लिङ्गको द जङ्गल बुक बनाउने सुझाव दिए । डिज्नीले पीटको योजनामा सहमति जनाई उनलाई वान हन्ड्रेड एन्ड वान डालमेसियन्स र द स्वोर्ड इन द स्टोनको निर्माणमा जस्तै पूर्ण स्वतन्त्रता दिए । यद्यपि, द स्वोर्ड इन द स्टोनले नकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया पाएपछि उनी आफैँ पनि आफ्ना भतिजा रोइ ई. डिज्नीका साथ पटकथा लेखन र पर्यवेक्षणमा थप सक्रिय हुने निर्णय गरे ।
पीटले पटकथा रचना गर्दा किप्लिङ्गको मौलिक कथाको भयावह र वयस्क विषयवस्तुमा बढी ध्यान दिएका थिए जसमा मानिस र जनावरको बीचको सङ्घर्षलाई दर्शाइएको थियो । यद्यपि, चलचित्रको कथा लेख्ने काममा संलग्न अन्य लेखकहरूले पारिवारिक चलचित्रमा दर्शाइने कथा सरल र सबै उमेरका व्यक्तिले हेर्न मिल्ने हुनुपर्छ भनी पुस्तकको कथालाई परिवर्तन गरी हास्य र मनोरञ्जक बनाए । अन्य लेखकहरूको सुझावमा पीटले द सेकेन्ड जङ्गल बुकमा परिचय गराइएको पत्र लिई किङ लुईको पनि रचना गरे । चलचित्रको अन्तिम दृश्य पनि मौलिक कथा भन्दा फरक छ । किप्लिङ्गको संस्करणमा "म्यान-भिलेज" मा फर्केपछि मोगली र बलदेव नामक सिकारीको बीच झगडा परी रिसको झोकमा मोगलीले मशाल बोकी जङ्गल फर्कन्छन् । यद्यपि, बलदेवले कुनै खजानाको खोजीमा लागि मोगलीलाई गाउँमा फिर्ता ल्याउँछन् र शेर खानलाई मार्न जङ्गलमा आगो लगाइदिने निर्णय लिन्छन् । जङ्गलमा आगो लगाउनु अघि नै शेर खानले बलदेव माथि हमला गर्छन् । बलदेवलाई बचाउने सुरमा मोगलीले बन्दुकले शेर खानको हत्या गरी गाउँको नायक र आधिकारिक संरक्षकका साथै ब्वाँसो समुदायको प्रथम मानव सदस्यको रूपमा स्वीकृत हुन्छन् ।  मौलिक कथामा समावेश गरिएका भयावह र वयस्क विषयवस्तु डिज्नीलाई मन नपरेको हुनाले तिनीहरूलाई हटाउने आग्रह गर्दा पनि पीटले नमानेपछि जनवरी १९६४ मा उनले डिज्नी स्टुडियो छोडे ।
डिज्नीले त्यसपछि ल्यारी क्लेमन्सलाई पटकथा लेखकको पदमा नियुक्त गरे र किप्लिङ्गको पुस्तकको प्रति दिई त्यसलाई नपढ्ने आदेश दिए । क्लेमन्सले, यद्यपि, किप्लिङ्गको पुस्तक पढे तर पारिवारिक कथामा दर्शाउन उपयुक्त नहुने वयस्क विषयवस्तु भएको हुनाले पटकथामा सामान्य परिवर्तन ल्याउने निर्णय गरे । उनले कथालाई बीचबाट सुरु गरी बीचमा पात्रहरूको मूल कथा देखाउने प्रस्ताव राखेका थिए तर डिज्नीले कथालाई एउटै सुरमा अघि बढाउनु उचित ठाने । बिल पीटले रचना गरेको कथाको अधिकतम भागलाई सम्पादन र परिवतन गरेपनि जनावरहरूलाई दिइएको व्यक्तित्व भने उस्तै राखिएको थियो किनभने डिज्नीले कथालाई सरल र समान गतिमा चल्ने किसिमको बनाउनु आवश्यक ठान्थे । डिज्नीले यस चलचित्रको निर्माणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरी एनिमेटर तथा कार्टुन निर्माता समूहलाई विभिन्न पात्रका गति र चाल तथा अन्य भावनाको उचित चित्रणका लागि पनि खुब सहयोग गरेका थिए । क्लेमन्सले मोगलीले केटी मन पराएर जङ्गल छोड्न तयार हुनु नै चलचित्रको अन्त्यको लागि सबैभन्दा उचित प्रयोजन मानेको खुलासा गरे । यसका साथै चलचित्रलाई विभिन्न विषयवस्तु समावेश गरेर पनि हास्य र रमाइलो बनाउने विभिन्न तरिकाका बारेमा छलफल गरे । द जङ्गल बुक डिसेम्बर १५, १९६६ मा डिज्नीको मृत्यु हुनुभन्दा अघि डिज्नीले आफैँ निर्माण प्रक्रियामा सहयोग पुर्याएको र सक्रिय रहेको अन्तिम एनिमेटेड चलचित्र पनि हो ।
कलाकार तथा अभिनेताको छनोट
पात्रका रचना र व्यक्तित्व निर्माणको क्रममा विभिन्न लोकप्रिय अभिनेता तथा अन्य कलाकारलाई प्रेरणाको रूपमा लिइएको थियो । यसरी प्रमुख पत्रको भूमिका निर्वाह गर्न लोकप्रिय अभिनेतालाई नियुक्त गर्ने कार्य डिज्नी चलचित्र, विशेष गरी डिज्नी एनिमेटेड चलचित्रका लागि अप्रत्याशित चलन थियो । डिज्नीले एउटा भोज कार्यक्रममा ह्यारिसलाई भेटेपछि उनी जस्तो लोकप्रिय हास्य कलाकारलाई किप्लिङ्गको चलचित्रमा बलूको भूमिका निर्वाह गराउने इच्छा व्यक्त गर्दा स्टुडियोका कर्मचारीहरू छक्क परेका थिए । पटकथामा लेखिएका शब्दहरू खासै भावनात्मक नभएका हुनाले ह्यारिसले धेरैजसो दृश्यमा आफ्नै शब्दका प्रयोग गरेका थिए । ह्यारिसलाई बलूको पदमा नियुक्त गरेपछि डिज्नील्यान्ड रेकर्ड्सका सभापति जिमी जोन्सनले लुई प्रिमालाई चलचित्रमा विरोधाभासपूर्ण किङ लुईको भूमिका निर्वाह गर्न नियुक्त गर्ने सुझाव पेश गरे । वाल्टले जोर्ज स्यान्डर्सलाई शेर खान र सेबास्चियन क्याबटलाई बघीराको भूमिका खेल्न मनाउन पनि सफल भए । यसका साथै डिज्नी चलचित्रमा खेलिरहने स्टर्लिङ हलोवेलाई का, जेम्स प्याट ओम्यालीलाई कर्णेल हाथी र बजी गिद्ध तथा वर्ना फेल्टनलाई कर्णेल हाथीकी श्रीमती विनिफ्रेडको भूमिका निर्वाह गर्न पनि प्रोत्साहित गरेका थिए । फेल्टनले पहिले केही वर्ष फिल ह्यारिससँग रेडियोमा प्रसारण हुने द ज्याक बेनी प्रोग्राममा काम गरेकी थिइन् । उनको मृत्यु हुनु भन्दा अगाडि उनले निर्वाह गरेको यो अन्तिम भूमिका थियो । डेभिड बेलीलाई सुरुमा मोगलीको भूमिका निर्वाह गर्न बोलाइएको थियो तर निर्माण प्रक्रियाको बीचमा नै उनको स्वरमा परिवर्तन आउन थालेको हुनाले उनलाई हालै विनी द पू एन्ड द हनी ट्रीमा क्रिस्टोफर रबिनको भूमिका निर्वाह गरेका निर्देशक वुल्फग्याङ रिदरम्यानका छोरा ब्रुसले पुनर्स्थापित गरे । एनिमेटरहरूले मोगलीको हाउभाउ मिलाउनका लागि ब्रुसको भिडियो पनि खिचेका थिए । एक दिन स्टुडियोमा बाल कलाकार डार्लीन कारले गाइरहेको बेला शर्मन ब्रदर्सले उनलाई "माइ ओन होम" को छोटो भाग रेकर्ड गर्न लगाए । पछि डिज्नीले कारको प्रस्तुति सुनेपछि उनलाई युवतीको भूमिका निर्वाह गर्ने काम दिए । किप्लिङ्गको कथामा गिद्धहरूलाई मृत शरीर खाने निर्दयी जीवको रूपमा देखाइएको छ । यद्यपि, डिज्नीले आफ्नो चलचित्रमा गिद्धलाई मप-टप कपाल भएको द बिटल्सको शैलीमा "द्याट्स ह्वाट फ्रेन्ड्स आर फोर" गाउने हास्यास्पद जीवको रूपमा दर्शाइएको छ । डिज्नीले उक्त ब्यान्डलाई चलचित्रमा गीत गाउन लगाउने निर्णय गरेका थिए तर जोन लेननले एनिमेटेड चलचित्रमा काम गर्न नमानेपछि ब्रिटिश इन्भेजनको बेला लोकप्रिय च्याड एन्ड जेरेमी नामक अङ्ग्रेजी रक द्वयलाई गिद्धका रूपमा गीत गाउन लगाइएको थियो । चलचित्रको उक्त दृश्यका पहिलेका केही संस्करणहरूमा गिद्धहरूका साथीको रूपमा फ्र्याङ्क फन्टेनलाई रकी नामक दूरदृष्टिको समस्या भएको गैँडाको भूमिका निर्वाह गर्न लगाउने योजना बनाइएको थियो । यद्यपि, पहिले देखि नै गिद्ध र बाँदरको चलखेल भएको हुनाले डिज्नीले सो योजनालाई रद्द गरिदिए ।
एनिमेसन
द जङ्गल बुकको एनिमेसन र निर्माण प्रक्रिया आधिकारिक रूपमा मे २, १९६६ मा सुरु भएको थियो । यो चलचित्र पछि सार्वजनिक गरिएका धेरैजसो डिज्नी एनिमेटेड चलचित्रहरूमा एउटा एनिमेटरलाई एउटा पात्रको निर्माणमा लगाइएको थियो भने यस चलचित्रमा सबै पात्रहरू एक अर्कासँग अन्तरक्रिया गर्ने हुनाले सबै एनिमेटर तथा कार्टुन निर्माताहरू एउटै दृश्यको निर्माणमा खटिएका थिए । केन एन्डरसनको नेतृत्त्वमा गरिएको यस चलचित्रको निर्माणमा जिरोग्राफी नामक एनिमेसन विधिको प्रयोग गरिएको थियो जसले गर्दा डम्बोमा जस्तै यस चलचित्रमा पात्रहरू गोलाकार छैनन् ।
एन्डरसनले नै शेर खानलाई उनको आवाज अभिनेता जोर्ज स्यान्डर्स जस्तै देखिने बनाउने प्रस्ताव राखेका थिए । झरनाको दृश्यमा एन्जल जलप्रपातको भिडियोको प्रयोग भएको थियो । यसबाहेक देखाइएका सबै दृश्यका पृष्ठभूमिको चित्र हातले कोरिएको थियो । रिदरम्यानको पुराना चलचित्रका दृश्यहरूको पुनः प्रयोग गर्ने चलन अनुसार यस चलचित्रका ब्वाँसोका लागि १०१ डालमेसियन्सका कुकुरहरूबाट प्रेरणा लिइएको थियो । एनिमेटर मिल्ट काह्लले बघीरा र शीर खानका चालका लागि अ टाइगर वक्स र ट्रू-लाइफ एड्भेन्चर्सका बिरालोहरूलाई आधार मानेका थिए ।
बलू पनि भालुका विभिन्न भिडियोमा आधारित थियो र भालुहरूको कन्याउने बानीलाई पनि बलूको माध्यमबाट चलचित्रमा दर्शाइएको थियो । काको अवयव नभएका हुनाले उनलाई ठूला भाववाहक आँखा दिइएको थियो र उनका हातले गर्नुपर्ने कार्यहरू उनका शरीरका अन्य अङ्गहरूले गर्ने किसिमले उनको चित्र कोरिएको थियो । "आइ वान्न बी जस्ट लाइक यू" गीतमा बन्दर-लोगले नाँच्ने नाँच केही हदसम्म लुई प्रिमाको अडिसनको नाँचमा आधारित थियो ।
सङ्गीत
द जङ्गल बुकको सङ्गीत जोर्ज ब्रन्सले लेखेका थिए र वाल्टर शीट्सले मिलाएका थिए । यस चलचित्रमा पुराना डिज्नी चलचित्रहरूबाट पनि सङ्गीतको पुनः प्रयोग गरिएको थियो । मोगलीले किङ लुईको दरबारबाट पलायन गरी उठेको दृश्यमा द स्लिपिङ ब्युटीको सङ्गीत र बघीराले बलू शेर खानद्वारा मारिएको सोचेर बलूको बारेमा दुई मीठा शब्द बोलेको दृश्यमा स्नो ह्वाइट एन्ड द सेभेन ड्वर्फ्सको सङ्गीतको प्रयोग गरिएको थियो ।
द जङ्गल बुकमा शर्मन ब्रदर्सद्वारा रचित सात र टेरी गिल्किसनद्वारा रचित एक गरी कुल आठ मौलिक गीतहरू समावेश गरिएका थिए । लामो समय देखि डिज्नीसँग काम गरेका गिल्किसनले पुस्तक र मौलिक कथासँग मिल्ने गीत रचना गरेका थिए तर डिज्नीले सो गीतहरू पारिवारिक चलचित्रमा समावेश गर्न योग्य नभएको ठाने । अन्ततः चलचित्रमा संलग्न एनिमेटर र कार्टुन निर्माताहरूले मन पराएपछि गिल्किसनको "द बेर नेसेसिटिज" मात्रै चलचित्रमा समावेश गरियो । अन्य गीतहरूको पुनर्लेखनका लागि शर्मन ब्रदर्सलाई बोलाइयो । डिज्नीले ती दाजुभाइलाई किप्लिङ्गको पुस्तक पढेका छन् कि छैनन् भनेर सोध्दा उनीहरूले "लामो समय अघि पढेको" भन्दै एलेक्जेन्डर कोर्डद्वारा निर्मित सन् १९४२ को संस्करण हेरेको खुलासा गरे । डिज्नीले आफ्नो चलचित्रमा ती कृतिहरूमा दर्शाइएका भयावह विषयवस्तु नदर्शाई परिवारले सँगै बसेर हेर्न मिल्ने हास्य साङ्गीतिक चलचित्रको निर्माण गर्न खोजेको व्यक्त गरे । डिज्नीले बारम्बार गीतकारहरूलाई पटकथा लेखनमा बोलाउँथे । उनले उनीहरूलाई कथाका भयावह विषयवस्तु लिई कथामा सुहाउँदो र कथालाई अवरोध गर्नेभन्दा पनि कथालाई अघि बढाउने किसिमको गीत लेख्न लगाउँथे ।
मौलिक रङ्गमञ्च प्रस्तुति
द जङ्गल बुक वाल्ट डिज्नीको मृत्यु भएको १० महिना पछि अक्टोबर १९६७ मा सार्वजनिक गरिएको थियो । कुनैकुनै रङ्गमञ्चमा यस चलचित्रलाई चार्ली, द लोनसम कुगरसँग एउटैको दाममा प्रदर्शन गरिएको थियो । ४० लाख अमेरिकी डलरको बजेटमा निर्माण गरिएको यस चलचित्रले सन् १९६८ भित्र १ करोड १५ लाख डलरको कमाइ भित्र्याएको थियो ।   सन् १९७० भित्र यस चलचित्रले आन्तरिक स्तरमा १ करोड ३० लाख अमेरिकी डलरको कमाइ भित्र्याई संयुक्त राज्य र क्यानडामा दोस्रो सर्वाधिक कमाइ भित्र्याउने एनिमेटेड चलचित्र बनेको थियो । पहिलो प्रदर्शनमा नै यस चलचित्रले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा २ करोड ३८ लाख अमेरिकी डलर भित्र्याई विश्वभरको सर्वाधिक सफलता प्राप्त एनिमेटेड चलचित्र बनेको थियो ।
पुनः सार्वजनिकीकरण
द जङ्गल बुकलाई उत्तर अमेरिकामा सन् १९७८, सन् १९८४ र सन् १९९० मा पुनः सार्वजनिक गरिएको थियो भने युरोपमा सन् १९७० र सन् १९८० को अन्तरालमा केही पटक पुनः सार्वजनिक गरिएको थियो । सन् १९७६ मा संयुक्त अधिराज्यमा पुनः सार्वजनिक गरेपछि यस चलचित्रले १८ लाखको कमाइ भित्र्यायो । सन् १९७८ मा उत्तर अमेरिकामा पुनः सार्वजनिक गरेपछि यस चलचित्रले २ करोड ३७ लाख अमेरिकी डलर कमाई संयुक्त राज्य र क्यानडामा सर्वाधिक कमाइ भित्र्याएको एनिमेटेड चलचित्रको स्थानबाट स्नो ह्वाइट एन्ड द सेभेन ड्वर्फ्सलाई पुनर्स्थापित गर्यो । सन् १९८३ मा स्नो ह्वाइटको पुनः सार्वजनिकीकरण भएपछि त्यस चलचित्रले १४ करोड १० लाख अमेरिकी डलर भित्र्याई द जङ्गल बुकलाई सर्वाधिक कमाइ भित्र्याउने चलचित्रको पदबाट पुनर्स्थापित गर्यो । मुद्र स्फितीलाई ध्यानमा राखी मुद्रा रूपान्तरण गर्दा द जङ्गल बुकको कुल कमाइ सन् २०१८ मा ६७ करोड १२ लाख २४ हजार अमेरिकी डलर हुन पुगेको थियोजसले गर्दा यो चलचित्र संयुक्त राज्य र क्यानडामा सर्वाधिक कमाइ भित्र्याएका चलचित्रहरूको सूचीमा ३२ औँ स्थानमा सुचिकृत भएको थियो ।
टाइटानिकको रङ्गमञ्च प्रदर्शनमा भन्दा झन्डै १ करोड भन्दा बढी टिकट बिक्री भएको द जङ्गल बुक जर्मनीको सबैभन्दा चर्चित र लोकप्रिय चलचित्र हो । जर्मनीमा १० करोड ८० लाख अमेरिकी डलर भित्र्याएको यो चलचित्र जर्मनीमा सर्वाधिक कमाइ भित्र्याउने चलचित्रहरूको सूचीमा अवतार (१३ करोड ७० लाख अमेरिकी डलर) र टाइटानिक (१२ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर) पछि तेस्रो स्थानमा सूचिकृत भएको थियो । रङ्गमञ्चमा हेर्नका लागि करिब १ करोड ९८ लाख जना व्यक्तिहरू भर्ना भएको यो चलचित्र संयुक्त अधिराज्यको २० औँ शताब्दीको सातौँ सर्वाधिक सफलता प्राप्त गरेको चलचित्र थियो । रङ्गमञ्चमा हेर्नका लागि करिब १ करोड ४८ लाख जना व्यक्तिहरू भर्ना भएको यो चलचित्र फ्रान्सको इतिहासकै नवौँ सर्वाधिक सफलता प्राप्त गरेको चलचित्र थियो । सन् १९९३ मा यस चलचित्रलाई पुनः सार्वजनिक गरेपछि यसले अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र बजारमा कुल ६ करोड ७५ लाख अमेरिकी डलर कमाएको थियो ।
गृह मिडिया
द जङ्गल बुकलाई सन् १९९१ मा संयुक्त राज्यमा र सन् १९९३ मा संयुक्त अधिराज्यमा भिएचएसमा वाल्ट डिज्नी क्लासिक्सको रूपमा सार्वजनिक गरिएको थियो । संयुक्त राज्यमा यस भिएचएस सार्वजनिकीकरणले सन् १९९१ मा ७४ लाख प्रति बिक्री गरी १८ करोड ४९ लाख २६ हजार अमेरिकी डलर फ्यान्टेसिया र होम अलोन पछि सर्वाधिक कमाउने भिएचएस सार्वजनिकीकरण बन्न पुगेको थियो । सन् १९९४ भित्र द जङ्गल बुकले संयुक्त राज्यमा ९५ लाख प्रति बिक्री गरेको थियो । उत्तर अमेरिका बाहेकका राष्ट्रहरूमा सार्वजनिक गरिएको गृह भिडियोले डिसेम्बर १९९३ भित्र १ करोड ४० लाख प्रति बिक्री गरी ३५ करोड अमेरिकी डलरको आम्दानी भित्र्याएको थियो । जनवरी १९९४ भित्र संयुक्त अधिराज्यमा ४९ लाख प्रति, जर्मनीमा ४३ लाख प्रति र फ्रान्समा १२ लाख प्रति बिक्री भई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कुल १ करोड ४० लाख प्रति बिक्री भइसकेको थियो । अगस्ट १९९४ भित्र १ करोड ५० लाख प्रति बिक्री भई यस चलचित्रको सन् १९९४ को अन्त्य भित्र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा २ करोड ४५ प्रति बिक्री भएको थियो । सन् २००२ मा द जङ्गल बुकले संयुक्त अधिराज्यमा सर्वाधिक बिक्री भएको गृह भिडियोको प्रथम स्थानबाट टाइटानिकलाई पुनर्स्थापित गरेको थियो ।
सन् १९९७ मा द जङ्गल बुकको ३० औँ जयन्तीको अवसरमा यसलाई वाल्ट डिज्नी मास्टरपिस कलेक्सन अन्तर्गत पुनः सार्वजनिक गरिएको थियो । सन् १९९९ मा बुएना भिस्टा होम इन्टरटेनमेन्टले यसको सीमित डिभिडी संस्करण सार्वजनिक गरेको थियो । अक्टोबर २, २००७ मा यस चलचित्रको प्रथम सार्वजनिकीकरणको ४० औँ जयन्तीको अवसरमा यसको २ डिस्क प्लेटिनम डिभिडी संस्करण निकालिएको थियो । उक्त २ डिस्कको सार्वजनिकीकरणका साथै लस एन्जलसमा अवस्थित डिज्नीको आफ्नै एल कापिटान थिएटरमा यस चलचित्रलाई १८ दिनका लागि प्रदर्शन गरिएको थियो । रङ्गमञ्च प्रस्तुतिको प्रथम दिन सङ्गीतकार रिचार्ड शर्मन तथा आवाज अभिनेतहरू ब्रुस रिदरम्यान, डार्लीन कार र च्याड स्टुअर्ट पनि उपस्थित थिए । उक्त प्लेटिनम डिभिडीलाई सन् २०१० मा डिज्नी भल्टमा राखिएको थियो । फेब्रुअरी ११, २०१४ मा यस चलचित्रलाई ब्लू-रे/डिभिडी/डिजिटल प्रति संयोजन प्याकमा डिज्नी डायमन्ड संस्करण अन्तर्गत सार्वजनिक गरिएको थियो । उक्त डायमन्ड संस्करणलाई जनवरी ३१, २०१७ मा डिज्नी भल्टमा राखियो । सन् २००७ र सन् २०१६ को बीच द जङ्गल बुकका डिभिडी र ब्लू-रे प्रतिहरूले संयुक्त राज्यमा १ करोड २० लाख भन्दा बढी प्रति बिक्री गरी अगस्ट २०१८ को तथ्याङ्क अनुसार ३० करोड ४० लाख अमेरिकी डलर कमाएको थियो ।
आलोचनात्मक प्रतिक्रिया
चलचित्रको सार्वजनिकीकरणको केही वर्ष पछि गरिएका समीक्षाहरूले पनि चलचित्रका पात्र, सङ्गीत तथा एनिमेसन प्रति सकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया रहेको सङ्केत गर्छ । समीक्षा वेबसाइट रटन टमेटोजमा ४० समीक्षामा आधारित भई यस चलचित्रले ८८% सकारात्मक प्रतिक्रियाका साथै १० मा ७.१९ अङ्क प्राप्त गरेको छ । वेबसाइटको आलोचनात्मक सहमति अनुसार यस चलचित्रको एनिमेसन, सङ्गीत तथा पात्रका साथै डिज्नी चलचित्रमा हुने सबै पक्ष रहेको हुनाले यसले पुरानो जमाना तथा दर्शकको बाल्यकालको याद गराउने लेखिएको छ । सन् १९९० मा यस चलचित्रलाई पुनः सार्वजनिक गरेपछि इन्टरटेनमेन्ट वीक्लीका केन टकरले द जङ्गल बुकलाई सिन्डरेला वा पिनोक्कियोको स्तरका डिज्नी चलचित्रको उत्कृष्ट नमुना त भन्न सकिँदैन तर यो पक्कै नै डिज्नीको सर्वश्रेष्ट हास्य तथा साङ्गीतिक चलचित्र हो भनेका थिए । द लस एन्जलस टाइम्सका लागि समीक्षा लेख्दा चार्ल्स सोलोमनले यस चलचित्रको निर्माण गर्दा एनिमेटर, कार्टुन निर्माता तथा यस परियोजनामा संलग्न सबै व्यक्तिहरू आफ्ना कला र रचनात्मकताको शिखरमा रहेका अनुमान गरेका थिए । सन् २०१० मा एम्पायरले यस चलचित्रले कार्टुन निर्माण, एनिमेसन र सङ्गीत लगायत अन्य सबै पक्षलाई सर्वोत्कृष्ट ढङ्गमा पेश गर्छ भन्दै यस चलचित्रलाई सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएको थियो ।
विरासत
सन् १९८६ मा डिज्नील्यान्ड रेकर्ड्सले द जङ्गल बुकको अनौपचारिक उत्तरकथाको रूपमा ल्यारी सिमन्सद्वारा लिखित र फिल ह्यारिस तथा लुई प्रिमाद्वारा आवाज दिइएको लघु चलचित्र मोर जङ्गल बुकको सार्वजनिकीकरण गर्यो । उक्त चलचित्रमा बलू (ह्यारिस) लाई मोगली (जिनी टाइलर) को याद आएको हुनाले किङ लुई (प्रिमा) र बघीरा (ड्याल म्याककेनन) को सहायताले "म्यान-भिलेज" जान खोज्छ । फेब्रुअरी १४, २००३ मा डिज्नीटुन स्टुडियोजले यस चलचित्रको उत्तरकथाको रूपमा द जङ्गल बुक २ सार्वजनिक गर्यो जसमा शेर खानले उसलाई मार्ने योजना बनाइरहेको ज्ञान नभएको मोगलीले आफ्ना पुराना साथीहरूलाई भेट्नका लागि "म्यान-भिलेज" छोडी जङ्गल फर्कन्छन् । सन् २००५ मा पटकथा लेखक रोबर्ट रोइसले द जङ्गल बुक ३ बनाउने प्रस्ताव अघि सरेका थिए तर सो प्रस्तावलाई डिज्नीले अस्वीकार गर्यो । द जङ्गल बुकका एक-दुइटा पक्षलाई रबिन हुडको निर्माणको बेला पुनः प्रयोग गरिएको थियो । उदाहरणका लागि लिटल जोनको पात्रका लागि बलूलाई प्रमुख प्रेरणाको स्रोत मानिएको थियो । लिटल जोनको पात्र भालु हुनुका साथै फिल ह्यारिसद्वारा आवाज दिइएको थियो । यसका साथै लिटल जोन र लेडी क्लक नाचेको दृश्य पनि बलू र किङ लुईको नृत्यको दृश्यबाट नै प्रेरित थियो । यस चलचित्रलाई एरिक गोल्डबर्गले अहिलेसम्मको सबैभन्दा रमणीय र राम्रो एनिमेटेड चलचित्र घोषणा गरेका थिए । अलादीन, द लायन किङ र लिलो एन्ड स्टिचमा काम गरेका कार्टुन निर्माता तथा एनिमेटरले यस चलचित्रलाई उनीहरूको प्रमुख प्रेरणाको स्रोत मानेका थिए । यसका साथै डिज्नी एनिमेसन स्टुडियोमा काम गर्ने निर्देशक ब्राड बर्ड, एनिमेटर आन्ड्रेयास देजा, एनिमेटर ग्लेन किएन र एनिमेटर सर्जियो पाब्लोसले द जङ्गल बुककै कारण एनिमेसनमा लागेको खुलासा गरेका थिए ।
द जङ्गल बुकका धेरैजसो पात्रहरू सन् १९९० देखि सन् १९९१ सम्म प्रसारित टेलस्पिनमा पनि देखिएका थिए । सन् १९९६ देखि सन् १९९८ मा प्रसारित जङ्गल कब्स नामक टेलिभिजन शृङ्खलामा बलू, हाथी, बघीरा, लुई, का र शेर खानका बाल्यकालको कथा दर्शाइएको थियो । डिज्नीले सन् १९९४ मा यस चलचित्रको आधिकारिक पुनः निर्माण गर्यो जसमा केही वयस्क विषयवस्तु समावेश गरिएपनि पुस्तकको कथा भन्दा भिन्न थियो । यद्यपि, त्यसले पनि बक्स अफिस र अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र बजारमा खुब सफलता हासिल गर्यो । सन् १९९८ मा डिज्नीले द जङ्गल बुक: मोगलीज स्टोरी नामक चलचित्र सार्वजनिक गर्यो जसलाई रङ्गमञ्चमा प्रदर्शन नगरी सिधै टेलिभिजनमा प्रसारण गरियो । सन् २०१६ मा डिज्नीद्वारा द जङ्गल बुक सार्वजनिक गरियो जसमा गीतकार रिचार्ड एम. शर्मनद्वारा केही सुधार गरिएका पुरानो चलचित्रको सङ्गीत नै समावेश गरिएको थियो ।
यस चलचित्रमा आधारित भई सन् १९९३ मा मास्टर सिस्टम, सेगा जेनेसिस, गेम गियर, सुपर निन्टेन्डो इन्टरटेनमेन्ट सिस्टम, गेम बोइ र व्यक्तिगत कम्प्युटरका लागि द जङ्गल बुक र सन् २००३ मा त्यसकै गेम बोइ एड्भान्स संस्करण सार्वजनिक गरिएको थियो । सन् २००० मा प्लेस्टेसन र प्लेस्टेसन २ का लागि द जङ्गल बुक ग्रुभ पार्टी नामक नाँच्ने खेल सार्वजनिक गरिएको थियो । का र शेर खानलाई डिज्नीको क्व्याकसट नामक भिडियो खेलमा समावेश गरिएको थियो । स्क्वेर एनिक्स-डिज्नीद्वारा निर्मित किङडम हार्ट्स नामक भिडियो खेलमा यस चलचित्रमा आधारित संसारको निर्माण गर्ने प्रस्ताव दुई चोटी राखिए तापनि दुबै पटक अस्वीकार गरिएको थियो । यसको प्रमुख कारण टार्जनमा आधारित यस्तै प्रकारको संसार पहिले देखि नै यस खेलमा समावेश गरिएको थियो । दोस्रो कारण भनेको किङडम हार्ट्स: बर्थ बाइ स्लीपमा विभिन्न कोडको प्रयोग गरी खेल संसारका विभिन्न क्षेत्रमा पहुँच गर्न सकिन्छ ।
नेपाली राहदानी
नेपाली राहदानी नेपाली नागरिकहरूलाई विदेश भ्रमणका लागि नेपाल राहदानी विभागले जारी गर्ने गरेको छ।
राहदानीका प्रकारहरू
नेपाल सरकारले ४ प्रकारका राहदानीहरू जारी गर्ने गरेको छ:
टिप्पणी
भारत र नेपालका नागरिकहरूले भने भूमिगत वा वायुसेवा मार्फत अर्को देश भित्र यात्रा गर्नका लागि राहदानीको आवश्यकता पर्दैन, तर अर्को देशको सीमा पार गर्न भने विमानस्थल वा सिमामा आफ्नो पहिचान खुलाउन आवश्यक हुन सक्छ।
प्रवेशाज्ञा (भिसा) आवश्यक
मे २०१८ सम्म, नेपाली नागरिकहरू ४० देश वा इलाकाहरूमा प्रवेशाज्ञा मुक्त वा आगमन प्रवेशाज्ञाको पहुँचमा रहेका छन्। हेनली राहदानी सूचकाङ्कका अनुसार विश्वमा नेपाली राहदानी ९५ औँ स्थानमा रहेको छ।
आत्मा
अनेकौँ दर्शन शास्त्र र धर्म शास्त्रहरू अनुसार आत्मा जीवनको एउटा अङ्ग हो। मानव प्राणी जुन अलौकिक छन्,को मृत्यु पश्चात पनि आत्माको मृत्यु हुँदैन। विज्ञानले आज सम्म यस बारे केही पनि पतो लगाउन सकेको छैन, किन भनें आत्माको जाँचको लागि कुनै पनि नियन्त्रण मार्ग छैन। मृत्यु पश्चात के हुन्छ? भन्ने बारेमा धेरै प्रकारका अनेकौँ मान्छेहरूका आफ्नो आफ्नो विचारहरू छन्। धेरै नास्तिकहरू भन्छन् आत्मा जस्तो कुनै वस्तु छैन, र ब्यक्तिको एकमात्र हिस्सा शरीर मात्र हो। तर ऋषिहरु र योगीहरूले आत्माबारे आफुले योग गरेर जानेको र योबारे जानेपछि मृत्युको भयबाट मुक्त भएको भन्ने दाबी गर्ने गरेका छन ।
अन्य बुझाइ
आत्माको बारेमा श्रीमद्भागवत गीतामा यसो भनिएको छ: किन व्यर्थ चिन्ता गर्छौ? कोसँग व्यर्थ डराउँछौ ? कसले तिमीलाई मार्न सक्छ ? आत्मा न पैदा हुन्छ, न त मारिन्छ नै ।
बाह्य कडीहरू
https://www.youtube.com/watch?v=xPRPCdEM9bQ
दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका
दिक्तेल नगरपालिका पूर्वी नेपालको सगरमाथा अञ्चलमा रहेको खोटाङ जिल्लामा पर्छ । दिक्तेल बजार रहेको ठाँउलाई को केन्द्र बनाइएको छ । यो नगरपालिका २०७१ जेष्ठ ४ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा दिक्तेल,बाम्राङ्ग, लफ्याङ, खाल्ले गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन् । आर्थिक वर्ष २०६८/६९ को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा रंगेली पनि नगरपालिका बनेको हो तर यो हाल कार्यान्वयनमा आएको हो । महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३५ भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन् । दिक्तेल खोटाङ जिल्लाको सदरमुकाम तथा सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक केन्द्र हो ।
जनसङ्ख्या
दिक्तेल,बाम्राङ्ग, लफ्याङ, खाल्ले गाविसहरूलाई मिलाएर दिक्तेल नगरपालिका बनाइएको हो । त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर १७,७९३ रहेको छ ।
भूगोल
यो ठाउँको अक्षांश र देशान्तर हो । समुन्द्र सतहभन्दा यो ठाउँ १५३१ मिटर (५०२२ फिट) माथि पर्दछ ।
रितेश देशमुख
रितेश विलासराव देशमुख (जन्म १७ डिसेम्बर १९७८) एक भारतीय फिल्म अभिनेता, वास्तुकार, निर्माता र उद्यमी हुन्। उनी हिन्दी र मराठी चलचित्रमा कामका लागि परिचित छन्। उनी महाराष्ट्रका पूर्व मुख्यमंत्री स्वर्गीय विलासराव देशमुख र वैशाली देशमुखका छोरा हुन्।
२००३ नाटक तुझे मेरी कसमबाट अभिनयको शुरुवात गरेपछि २००४ को कमेडी मस्तीमा अभिनयका लागि देशमुखले प्रशंशा प्राप्त गरे। त्यसपश्चात, उनले बर्दश्ट (२००४), क्या कूल है हम (२००५), ब्लफमास्टर(२००५) ,मालामाल साप्ताहिक (२००६), हे बेबी (२००७), धमाल (२००७) र डबल धमाल (२०११)। उनका सबैभन्दा धेरै कमाई हुने रिलीजहरू थ्रिलर एक खलनायक (२०१४) र हास्य फिल्महरू हाउसफुल (२०१०), हाउसफुल २ (२०१२), ग्रान्ड मस्ती (२०१३), हाउसफुल ३ (२०१६), टोटल धमाल (२०१९), हाउसफुल ४ (२०१९) र मार्जावान (२०१९)सहित धेरै व्यावसायिक रूपमा सफल हास्यहरूमा अभिनय गरे।
हिन्दी फिल्म बाहेक, देशमुखले मराठी सफलता  बालक पलक  (२०१३) को साथ एक फिल्म निर्माताको रूपमा डेब्यू गरे। त्यसपछिको साल, उनले मराठी सिनेमा मा एक्शन फिल्म  लाइ भारी  (२०१४) बाट अभिनयको शुरुआत गरे।
क्यारियर
रितेशले आफ्नो हिन्दी फिल्मको शुरुवात २००३ रोमान्सको साथ, मेरी मेरी कसम जेनेलिया डिसूजाको बिरूद्ध गरे। उहाँ पछि नियन्त्रण बाहिर देखा पर्नुभयो।
उहाँ मालामा साप्ताहिक र अपना सपना मनी मनी" बाहेक ब्लफमास्टर! " मा अभिषेक बच्चन नेतृत्वमा देखा पर्नुभयो।
सामाजिक कार्य
उक्त अभिनेताले अप्रिल २०१६ मा लातुरले खडेरी पलाएको खडेरी पछि पार्छ जिल्लालाई पर्याप्त बनाउने पहल 'जलयुक्त लातूर' को लागी आफ्नै घर लातुरलाई २.५ मिलियन रुपैयाँ दान गरे। २०१६ भारतीय बाढीको दौरान रितेश र जेनेलियाले महाराष्ट्रमा बाढी राहतका लागि २.५ मिलियन रुपैयाँ दान गरे।
राज्य पुनसंरचना आयोग
अन्तरिम संविधान(२०६६)मा परिकल्पना गरिएको सङ्घीयता अनुरूप नयाँ संविधानमा राज्य व्यवस्था गर्न संविधानसभाको राज्य पुनसंरचना समिति द्वारा प्रस्ताव गरिएको आयोग|
यूसुफ रजा गिलानी
युसूफ रजा गिलानी ( (जन्म:९ जुलाई १९५२) एक पाकिस्तानी राजनीतिज्ञ हुन् जसले २ मार्च २००८ देखि पाकिस्तानको १८औँ प्रधानमन्त्रीको रूपमा काम गरेका थिए। २५ अप्रिल २०१२ मा, उनलाई पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले बहिष्कार तथा अयोग्य ठहर गर्दै पदमुक्त गरेको थियो। उनी हाल पाकिस्तान पिपुल्स पार्टीको केन्द्रीय कार्यकारी समितिको उपाध्यक्षको रूपमा कार्यरत छन्।
सन् १९९८ को आम चुनाव पछि उनले पूर्व प्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टोको सरकारमा पर्यटनमन्त्रीमा नियुक्ति प्राप्त गरेका थिए भने त्यसबेला देखि उनी मुल्तानको लागि संसदका वरिष्ठ सदस्य थिए। सन् १९९३ को आम चुनावमा उनको पार्टीले बहुलता हासिल गरेपछि, गिलानीलाई प्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टोले राष्ट्रियसभाका १५औँ अध्यक्ष बनाएकी थिइन् भने उनी १६ फेब्रुअरी १९९७ सम्म उक्त पदमा रहेका थिए। ११ फेब्रुअरी २००१ मा, गिलानीलाई भ्रष्टाचारको आरोपमा राष्ट्रपति परवेज मुशर्रफको नेतृत्वमा रहेको सैन्य अदालतले अदिला कारागारमा कैद गरेको थियो भने उनलाई ७ अक्टोबर २००६ मा रिहा गरिएको थियो।
सन् २००८ को आम चुनावको सुरुवातमा, उनको पार्टीले चार दलको गठबन्धन कायम गरेको थियो र उनलाई प्रधानमन्त्रीको पदको लागि मनोनीत गरिएको थियो। लगातार ५ वटा सङ्घीय बजेट सफलतापूर्वक प्रस्तुत गरेका उनी पाकिस्तानका हालसम्मकै एकमात्रका प्रधानमन्त्री हुन्। प्रधानमन्त्रीको रूपमा, गिलानीले सत्यनिरुपण तथा मेलमिलाप आयोगको गठन, समस्याग्रस्त र युद्धग्रस्त आदिवासी क्षेत्रको पुनःस्थापनाको घोषणा, सङ्घीय बजेटको कटौती र शिक्षा प्रणाली सुधार गर्ने आफ्नो महत्वाकांक्षी योजनाहरूको घोषणा गरेका थिए। यो घोषणा गरेपछि उनले नयाँ कृषि, जग्गा र आर्थिक नीतिको घोषणा गरेका थिए जसले श्रम र विद्यार्थी सङ्गहरू माथिको प्रतिबन्ध अन्त्य गरेको थियो। देशको उर्जा सङ्कटसँग जुझ्न उनले नयाँ उर्जा र आणविक नीति कार्यान्वयन गराएका थिए। तथापि, उनका नीतिहरूले अर्थपूर्ण आर्थिक सुधारहरू बिना नै मुद्रास्फीतिमा उच्च वृद्धि र आर्थिक प्रदर्शनमा तीव्र गिरावटको सामना गरेको थियो।
प्रधानमन्त्रीको रूपमा अमेरिकाको एक स्थिर सहयोगी, गिलानीलाई फोर्ब्सले विश्वको ३८औँ शक्तिशाली व्यक्तिको रूपमा सूचीकृत गरेको थियो। धेरै वर्षसम्म पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले बेनजिर र आसिफ अली जरदारीको बिरूद्ध भ्रष्टाचारको मुद्दा पुनःस्थापना गर्ने निर्णयको सामना गर्नुपरेको थियो भने उनको विरोध पश्चात् उनलाई २६ अप्रिल २०१२ मा सर्वोच्च अदालतले पाकिस्तानको संविधानको धारा ६११ को उपधारा १ उल्लङ्घन गरेको आरोपमा दोषी ठहर गरेको थियो। राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारी विरुद्ध भ्रष्टाचारको मुद्दा पुन: खोल्न अस्वीकार गरेका कारण सर्वोच्च अदालतले उक्त फैसला सुनाएको थियो। १९ जुन २०१२ मा उनलाई सर्वोच्च अदालतले प्रधानमन्त्रीको पदभारबाट अयोग्य ठहर गर्दै उनलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाएको थियो।
राज कपूर
राज कपूर  भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेता, चलचित्र निर्माता तथा निर्देशक थिए ।
दिकुवा
दिकुवा नेपालको सगरमाथा अञ्चलको खोटाङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४०६ वटा घर छन्।