cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मांझी
निवास क्षेत्र
यो मूल रुपदेखि महाराष्ट्र, गुजरात, राजस्थान, पश्चिमी उडीसा र आन्ध्र प्रदेश राज्यहरुका मूल निवासी छन् । महाराष्ट्रमा भोइ(मांझी) मूल रुपदेखि बम्बाइ मै रह्न्थे नासिक,धुलिया, जलगाउँ, अहमदनगर, पुणे, अनिंगाबाद, कोल्हापुर, रत्नागिरी र महाराष्ट्रका शोलापुर जिलहरूमा  हरुव मध्यप्रदेशका मन्दसौर ,रामपुरा ,आलोट ,फतेहपूर ,ताल, रतलाम ,सैलाना । वर्तमानमा, भोई समुदायका मानिस पूरा मध्यप्रदेश ,महाराष्ट्र अनि राजस्थानमा  निवास गर्दछन्।
बस्तिहरु
महाराष्ट्र, गुजरात, राजस्थान, पश्चिमी उडीसा अनि आन्ध्र प्रदेश राज्य र तटिय ईलाकाहरू मा
भोजन
सामान्य भोजन, हरिया सब्जिहरू ,दालहरू ,भात भाछा आदि
कहारस्थान
स्वतन्त्रताका आखरी दशकमा देशभरमा  राजनीतिक र सामाजिक गतिविधिहरु पर्याप्त ततेजीसित प्रारम्भ हो गई थियों। १०० वर्षहरूको स्वतन्त्रता संग्रामका चल्दै अंग्रेजहरुका देश छोडेर जानेका आसार देखिने लाग्थ्यो। त्यहीं सिखस्थानको मांग मास्टर तारासिंह उठारहे थहरु। आदिवासी बहुल क्षेत्रहरूमा पनि उत्तर पूर्वमा  डा० जे ड.ए। किंजहरु नागालहरुडको मांग गर्दै थिए। मिजोरममा  रातोड्नेछ, झारखंड,मा  बिहार, सानो नागपुर, मध्यभारत, महा कौशलमा  डा० जयपाल सिंह पृथक झारखंड गणतन्त्रको मांग लिएर चल पडे थिए। देश पिछडा आदिवासी निषाद (भोई) समुदाय पनि आन्दोलित हो रह्यो थियो, तब भोपाल स्टेटका डा० इन्द्रजीत सिंहले आलइंडिया कहार महासभाको जनरल मिटिंगमा  पारित प्रस्ताव जसका माध्यम सेपृथक कहारस्थानको मांग तात्कालिक लार्ड पेथिक लारेन्स (ब्रिटिश केबिनेटमिशन लण्डन) वायसराय दिल्लीलाईमा  मोरन्डम महासभा द्वारा दिनांक २०/०४/१९४६ मा दिइएको छ।
सिख धर्मका उत्थानमा कहार समाजको  महत्त्वपूर्ण योगदान रह्यो थियो। यस  कारण पञ्जाबका सामाजिक नेताहरुने कहारस्थानमा भारी जोर दिए। जस  समय कांग्रेस आन्दोलनहरुका फलस्वरूप साइमन कमीशन भारत आयो थियो, त्यस समय हाम्रो नेताहरु जसमा डा० इन्द्रजीत सिंहका साथ श्री महावीर प्रसाद, श्री दुर्गादत्तसिंह कुशन बिजनौर, श्री गुलजारी मलजी बाथम पीलीभीत आदि बुद्विजीवी समाजका नेता थहरु, उनले देशको स्वतन्त्रताका समय कहारस्थानको मांगको थियो। यस  कारण देशका अर्का प्रातहरूमा  पनि केही यस  प्रकारको मांगहरु उठी थियो। छूत एवं अछूतको  प्रश्न पनि गर्माहटका साथ उठा थियो। यहप्रश्न बाबासाहेब अबेँडकर जीले उठाया थियो। जस  समय समाजको  प्रबुद्ध वर्ग जातिको  नाम बतानमा  लज्जा अनुभव गर्थ्यो, त्यस समय डा० इन्द्रजीत सिंह बाँच्न सार्वजनिक मञ्चदेखि कहार महासभाको  झंडा उठाया थियो, जसमा  निषाद महासभाको  यथा सम्भव सहयोग मिलेको थियो।
यसै समय लगभग सन ३०-३१ माहोंशंगापछि बाबू गुलाबसिंह जीको अध्यक्षतामा कहार सम्मेलनको  वृहद् आयोजन गरिएको थियो, जसमा  भोपालसहित देशका विभिन्न प्रान्तहरुदेखि आए नवयुवकहरुने स्वयंसेवकका रूपमा  भाग लिया थियो, डा० सहाब समाजलाई संगठित गर्न, तिनकोसमस्याहरूलाई अखिल भारतीय स्तरमा ब्रिटिशतथा स्थानीय शासनका सामुन्ने नियमित रूपले रख्दै रहे। राजनीतिका मञ्चमा विशेष रूचिका साथ उनले सन १९४५का पश्चात भाग लिया, ,जब ती प्रवासमा हुन्थे। भारतको स्वतन्त्रताको लडाईका समय नैं हाम्रो नेताहरूलाई अनुमान भएको थियो कि स्वतन्त्रताका पश्चात हाम्रो समाजका साथ न्याय गरेनन् जाव्नेछ। यसैकारण कहारस्थानको मांग गरिएको थियो, मास्टर तारासिंह ले पनि खालिस्तान मांगेका थिए।
सन् १९४६मा देशको अन्तरिम सरकार बनी थियो तब लाहौरदेखि प्रकाशित डान अखबारले एक कार्टून छापा थियो, तल लिखा थियो, पण्डित नेहरू वरूण देवहरुका दरबारमा  अर्थात अन्तरिम सरकारमा  हाम्रो समाजको  प्रतिनिधि लिने कुरा चल रही थियो। कांग्रेसका द्वारा आश्वासन दिनमा समाजले भारत स्वतन्त्रताका पक्षमा  कहारस्थानको मांग वापस ले लिए थियो। यस  समय समाजलाई गोत्रहरुका आधारमा संगठित गर्नका प्रयास त्याग दिएको थियो, किनभनें भारतमा  भिन्न भिन्न प्रदेशहरूमा  अनहरुकहरु गोत्र, उपजातिहरूछन्, यसै समय समाजको  पत्र गर्णधारको  प्रकाशन भोपालदेखि गरे,पश्चात् त्यसका प्रकाशन एक प्रकाशन मण्डल बनाएर झांसीसे प्रकाशित गरिएको, जसका मुख्य प्रकाशक श्रीसुन्दररातो जी रायकवार थिए।निषाद समुदायको राजनीतिकगतिविधहरूको  प्रमुख केन्द्र भोपाल रह्यो,तर्फ राजनीतिक चेतनाको  केन्द्र बिन्दु अखिल भारतीय निषाद समाजको  गर्णधार रहेकोछ।
केवटका वंशज
केवट पनि भोइ समाजको थियो । केवट रामायणको एक पात्र हो जसले वनगमनका समयमा राम, सीता र लक्ष्मणलाई आफ्नो नाउमा बसाएर गंगा पार गराएको थियो। यस कथाको वर्णन रामायणका अयोध्याकाण्डमा गरिएको छ। केवट श्री रामचन्द्रको अनन्य भक्त थियो। भनिन्छ कि श्रृष्टिका आरम्भमा जब सम्पूर्ण जगत जलमग्न थियो केवटको जन्म कछुवाको योनिमा भयो। त्यस योनिमा पनि त्यसका भगवानका प्रति अत्यधिक प्रेम थियो।
निषाद
निषाद ,भोई(मांझी) समाजको नै उपजाति हो । एक धेरै पुरानो अनार्य जाति जो भारतमा आर्य जातिका आउनु भन्दा पहिले निवास गर्दथे । यस जातिका मानिस शिकार खेल्थे, माछाहरु मार्थे र बेच्थे ।
विशेष पुराणहरूमा जुन प्रकार अरू अनेक अनार्य जातिहरूको उत्पत्तिका सम्बन्धमा अनेक प्रकारका कथाहरू लेखिएका हुन् त्यसै प्रकार यस जातिको उत्पात्तिका सम्बन्धमा पनि एक कथा छ । अग्निपुराण मा लेखिएको छ कि जुन समय राजा वेणुको जाँघ मथीएको त्यस समय त्यसमध्येकोले रंगको  एक सानो सा मानिस निस्किएको थियो । त्यही मानिस यस वंशको आपुरुष थियो ।
विपश्यना
विपश्यना आत्मनिरीक्षण द्वारा आत्मशुद्धिको अत्यन्त पुरातन साधना-विधि हो। जुन जस्तो हो, त्यसलाई ठीक त्यस्तो नै देख्नु-सम्झनु-बुझ्नु विपश्यना हो। लगभग २६०० वर्ष पूर्व भगवान गौतम बुद्धले संसारबाट विलुप्त भइसकेको यस पद्धतिलाई पुन: अनुसन्धान खोज गरी यसलाई सार्वजनीन रोगको सार्वजनीन उपचार रूपमा सर्वसुलभ बनाए। यस सार्वजनीन साधना-विधिको उद्देश्य चित्तमा विद्यमान सम्पूर्ण विकारहरूको निर्मूलन गरी परमविमुक्तिको अवस्थालाई प्राप्त गर्नु हो। यस साधनाको उद्देश्य केवल शारीरिक तथा मानसिक रोगहरूलाई निको पार्ने मात्र नभर्इ जीवनको सबै प्रकारको दुःखहरूबाट मुक्त हुनु हो। तसर्थ यो जीवन जिउने उत्तम कला हो ।
विपश्यना आत्म-निरीक्षण द्वारा गरिने आत्मशुद्धिको साधना हो। यस विधिमा आफ्नै शरीर र चित्तधारामा पल-पल भइरहने प्रत्येक परिवर्तनशील घटनाहरूलाई तटस्थभावबाट निरीक्षण गरी भौतिक एवं चैतसिक धर्महरू (physical and psychic phenomena) को यथार्थ स्वभावको बोध गर्न प्रयत्न गरिन्छ । यथार्थ ज्ञान (प्रज्ञा) का आधारमा विद्यमान राग द्वेषादि क्लेश (विकार)हरू क्रमशः हटाउने, नयाँ क्लेश थप्न नदिने चित्तविशोधनको अभ्यास गरी मुक्त अवस्था सम्म पुग्न साधक प्रयत्नरत रहन्छ । यस यात्रामा साधकले मन (नाम धर्म) तथा भौतिक शरीर (रूप धर्म) का विविध पक्षहरूको प्राकृतिक नियमहरूका वारे स्पष्ट ज्ञान बोध गर्दछ । आफ्नो प्रत्यक्ष अनुभवबाट विकार कसरी बन्छ?, संसारको बन्धनमा प्राणीहरू कसरी बाँधिन्छन्? र यस वन्धनबाट कसरी छुटकारा पाउन सक्छ? भन्ने वारे ज्ञानको प्राप्त हुन्छ । निर्वाण साक्षात्कार गर्नु यसको परम उद्देश्य हो भने यसको अभ्यासको क्रममा साधकले परम निर्वाण नै प्राप्त नभएता पनि प्राप्त ज्ञानको स्तर अनुसारको सुख शान्ति प्रितिको अनुभव गर्दछ । यसले ब्यक्ति एवं समग्र समाजमा शान्ति र सामञ्जस्य कायम गर्नमा मद्दत पुग्दछ ।
परम्परा
भगवान बुद्धको समय देखि यस ध्यान-विधिले गुरू शिष्य परम्परा मार्फत अक्षुण्ण रूपमा निरन्तरता पाइरहेको छ । थेरवादी परम्परा अन्तर्गत हाल नेपालमा महाशी सयादो र आचार्य सत्य नारायण गोयन्काको गरी दुर्इ परम्पराहरू प्रचलित छन् । यी दुवै परम्पराहरू अन्तर्गतका विपश्यना ध्यान केन्द्रहरू विश्व भरी फैलिएका छन् । नेपालमा महाशी सयादो परम्परानुसार लुम्विनीमापण्डिताराम लुम्विनी अन्तर्राष्ट्रिय विपस्सना ध्यान केन्द्र र काठमाडौंमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध भावना केन्द्र, शंखमूलमा केन्द्रहरू सञ्चालित छन् । यस्तै सत्यनारायण गोयन्का परम्परानुसार धम्म श्रृङ्ग (बुढानीलकण्ठ), धम्म कित्ति (किर्तिपुर), धम्म विराट (इटहरी), धम्म चितवन (चितवन), धम्म पोखरा, धम्म तराई (बीरगञ्ज), धम्म जननी (लुम्विनी) र धम्म सुरक्खेत (सुर्खेत) गरी जम्मा ८ स्थानमा केन्द्रहरू सञ्चालित छन् ।
कालोटाउके भद्राइभ्याकुर
कालोटाउके भद्राइभ्याकुर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
गोण्डा
गोण्डा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
जामिया हमदर्द
जामिया हमदर्द भारतको राजधानी दिल्लीमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
लहान नगरपालिका
वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार पडरिया थारुटोल, सोनमति मझौरा, बस्तीपुर, तरेगना गोविन्दपुर, ढोढना, भदैया, ब्रह्मान गोरछारी, सिस्वानी र भवानीपुर गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यसै प्रकार सङ्घीय शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन गाढा र गोविन्दपुर मल्हनिया गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। कुल २४ वडामा विभाजित यो नगरपालिकामा गत २० वर्षको अवधिमा सहरीकरणका कारण जनसङ्ख्या क्रमशः बढ्दै गएको छ। वि.सं. २०६८ सालको राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस नगरको जनसङ्ख्या ९१,७६६ रहेको छ। भारतको बिहार राज्यमा पर्ने लौकाहा र नेपालको लहानबाट १८ किलोमिटर दक्षिणमा पर्ने ठाडी नजिकैको सहर नेपाल र भारतबीचको पारस्परिक व्यापारका लागि सहमति भएको मार्गको एक भाग हो। लहानले ठाडीलाई नेपालको अन्य भोगौलिक क्षेत्रहरूसँग जोड्ने गर्दछ। नेपाल सरकारले सीमाक्षेत्रमा एउटा भन्सार कार्यालय स्थापना गरेको छ भने भारत सरकारले परिवेक्षक स्तरका अधिकारीसहितको भूमि भन्सार केन्द्रको स्थापना गरेको छ।
भौगोलिक स्थिति
लहान नगरपालिकाको पूर्वमा बलान नदी (सप्तरी जिल्ला), पश्चिममा धनगढीमाई नगरपालिका, उत्तरमा उदयपुर जिल्ला र दक्षिणमा लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका र सखुवानान्कारकट्टी गाउँपालिका पर्दछन्।
नामकरण
'लहान'को नामकरण सम्बन्धमा एक जनश्रुति अनुसार वर्षौ पहिले यस ठाउँमा हाट लाग्ने गरेको र पहाडबाट व्यापार गर्न आउने व्यापारीहरू सरसामान खरिद तथा बेचबिखन गर्न आउँदा ती व्यापारीहरूबीच परस्पर मारपीट र झैझगडा हुने क्रममा 'लौ हान' शब्दको बारम्बार प्रयोग भएपछि कालान्तरमा 'लौहान' शब्दबाट अप्रभंश भई लहान नामकरण भएको हो। एक अन्य जनविश्वास अनुसार पहिले यस क्षेत्रमा लौहान सिंह नामक राजाले राज्य गरेकाले उनैको नाउँमा यसको नाम लहान भएको बताउने गरिन्छ।
जनसङ्ख्या र रितिथिति
लहान नगरपालिकाभित्र वि.सं. २०६८ सालको राष्ट्रिय जनगणना अनुसार ९१,७६६ जनाको बसोबास रहेको छ। नगरपालिकामा अधिकांश व्यक्ति मैथिली भाषा बोल्छन्। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको दशैं, तिहारका साथै स्थानीय चाडपर्वमा सिरूवा, फागु, भातृ द्वितीया, चौठ चन्द्र, छठ, दीपावली प्रमुख छन्। नगरमा कोइरी, कायस्थ, कथवनियाँ, थारु, मुसलमान, मारवाडी, मुसहर, यादव, डुम, चमार, ब्राम्हण, क्षेत्रीलगायत विभिन्न जातजाति बसोबास गर्दै आइरहेका छन्।
पर्यटन स्थल
लहान बजारदेखि ४ किलोमिटर पश्चिममा ऐतिहासिक धार्मिकस्थलको रूपमा राजा सहलेसको सहलेस फुलबारी रहेको छ। उक्त फूलवारीमा प्रत्येक वर्ष वैशाख १ गतेका दिन मेला लाग्छ। उक्त ठाउँको एउटा रूखमा वर्षको एकचोटि वैशाख १ गते मात्र फूल फुल्छ। उक्त फूल हेर्न नेपाल र भारतका हजारौं व्यक्तिहरू पुग्ने गर्छन्। यसै प्रकार लहानदेखि ६ किलोमिटर उत्तरमा पकडरिया गढ अवस्थित छ भने नगरमा विभिन्न मठ मन्दिरहरू छन्।
नगर निर्वाचन इतिहास
वि.सं. २०३३ मा नगर पञ्चायत बनेको लहान नगरमा वि.सं. २०३३ देखि वि.सं. २०७४ सालसम्म ६ पटक निर्वाचन भइसकेको छ। ६ पटक सम्पन्न स्थानीय निर्वाचनमा लगातार तीनपटक लगनलाल चौधरी नगरप्रमुखमा विजयी भएका छन्। वि.सं. २०३३ को पहिलो नगर पञ्चायत चुनावमा पहिलो प्रधानपञ्चको रूपमा रामलोचन महतो र उप-प्रधानपञ्चमा विश्वनाथ चौधरी विजयी भएका थिए। यस्तै वि.सं. २०३९ सालको चुनावमा लगनलाल चौधरी प्रधानपञ्चमा विजयी भएका थिए। वि.सं. २०४३ सालको चुनावमा पुन: लगनलाल चौधरी प्रधानपञ्चमा निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि.सं. २०४९ को निर्वाचनमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका तर्फबाट लगनलाल चौधरी र प्रकाशबहादुर केसी क्रमशः नगरप्रमुख र उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए। यसै प्रकार वि.सं. २०५४ सालको स्थानीय निकायको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका तर्फबाट मुनी साह सुडी र राजेन्द्र महतो क्रमशः प्रमुख तथा उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए। त्यसपछि तोकिएको समयमा निर्वाचन हुन नसक्दा तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा नगरप्रमुखमा प्रकाशबहादुर केसी र उप-प्रमुखमा सागरलाल चौधरीलाई मनोनित गरिएको थियो।
वि.सं. २०७४ मा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका मुनि साह सुडी नगर प्रमुख पदमा निर्वाचित भएका छन् भने नेकपा एमालेकी सरियारकुमारी चौधरी नगर उप-प्रमुख पदमा निर्वाचित भएकी छिन्।
यातायात
लहान नगरमा स्थानीय यातायात बस वा निजी सवारी साधन चल्ने गरेको छ। नेपालका अन्य विकासशील सहरहरू जस्तै लहान पनि वरपरका नयाँ बासस्थानका साथ विस्तार हुँदै गएको छ। यी क्षेत्रहरूमा यातायात सेवा पनि द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेको छ। पर्यटक ट्याक्सीहरू पनि सहर बाहिर यात्राको लागि एक विकल्प हो। स्थानीयहरू सामान्यतया पैदल हिड्ने गर्छन्। अन्य सहरहरूमा जस्तै अटो रिक्सा पनि यहाँ सामान्य रहेको छ।
सडक सञ्जाल
यो नगरपालिका अन्तर्गत पूर्व-पश्चिम राजमार्ग सडक खण्ड रहेको छ। पूर्व पश्चिम राजमार्गको कारण यहाँबाट देशका हरेक भागमा जानका लागि बस, माइक्रो बस, भाडाको कार, ट्याक्सी, लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा यो नगरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता रहेको छ।
हवाई यातायात
यहाँबाट सबैभन्दा नजिकको राजविराज विमानस्थल लगभग ४० किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ। यो विमानस्थलबाट दैनिक काठमाडौँको लागि विमान सेवा उपलब्ध रहेको छ।
रेलवे
यो सहर लौकाहा बजार रेलवे स्टेसनसँग पनि जोडिएको छ जुन नजिकैको भारतीय सहर लौकाहामा रहेको छ। नेपाली सहर ठाडी हुँदै लहानबाट लगभग १८ किलोमिटर दक्षिणमा अवस्थित रहेको यो रेलवे स्टेसन नेपाल र भारतका मानिसहरूका लागि मुख्य प्रवेश र निकास बिन्दु हो।
विविध
लहानस्थित सगरमाथा चौधरी आँखा अस्पतालले मुलुक र विशेष गरी भारतमा प्राप्त गरेको ख्यातिले अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा लहानको पहिचान कायम भएको छ। सन् १९८२ मा स्थापना भएको यस अस्पतालबाट हालसम्म २० लाखभन्दा बढी व्यक्तिको आँखा उपचार गरिएको अस्पतालले जनाएको छ। यहाँ एउटा सरकारी क्याम्पस तथा तीन वटा उच्च शिक्षाका निजी कलेजहरू छ्न्।
शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र
शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र नेपाल सरकारको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय अन्तर्गत सन् १९९३ मा स्थापना गरिएको सर्वोच्च मानव स्रोत विकास व्यवस्थापन निकाय हो।
बन्नी लभ
बन्नी लभ ( जन्म साक्रामेन्टो, क्यालिफोर्नियामा) अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा निर्देशकको स्टेज नाम हो । उनी १९९९ मा अश्लील चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरिन । २००० मा बन्नी लभले  चलचित्र निर्माता तथा निर्देशक डेभन स्याफिरसँग विवाह गरिन ।
द ब्राइड्स्मेड
द ब्राइड्स्मेड अङ्ग्रेजी उपन्यासकार रथ रेन्डेलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
तान्द्राङ
तान्द्राङ्ग गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
जर्ज ह्यारिसन
‎
जर्ज ह्यारिसनको जन्म सन् १९४३ फेब्रुअरी २५ तारिखका दिन बेलायतको लीभरपूल शहरमा भएको थियो। विटल्स ब्याण्ड लीड गितारिष्ट हुँदा यिनले थुप्रै गीतहरू लेखे। यिनी पूर्वीय दर्शनबाट निक्कै प्रभावित थिऐ। पण्डित रवी शंकरलाई यिनले गुरू नै मानेका थिऐ।
गोइङ्ग रङ्ग
गोइङ्ग रङ्ग अङ्ग्रेजी उपन्यासकार रथ रेन्डेलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
जामिया मिलिया इस्लामिया
जामिया मिलिया इस्लामिया भारतको राजधानी दिल्लीमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
भुसाल
भुसाल नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
भुसाल नेपालमा बसोबास गर्ने ब्राह्मण र क्षेत्री जातिको थर हो ।हाल केहि दलित समुदाय मा पनि यो थर प्रयोग हुन थालेको छ तर बास्तबिक भुसाल ब्राहमण नै हुन ।  भुसाल जाति धनञ्जय गोत्री हुन् ।
पूर्वज
भारतमा हिन्दु र मुस्लिमहरुको युद्धमा भुसालहरुले हिन्दुत्व जोगाउन नेपाल छिरेको र पस्चिम नेपालको भुसाकोट राज्यमा शासन गर्ने भुसालहरुको राज्य एकिकरण भएपछि गुल्मि, अर्घाखाचि हुदै स्याङ्जा पर्बतमा बसोबस गर्ने थालेको हाल पनि पश्चिमान्चल बिकास क्षेत्रमा बाहुल्य रहेको
भुसालले मान्ने विशेष पर्वहरू
सामान्य तय हिन्दू चाड्बाड नै यो जाती का मुख्य चाड्बाड हुन
कुर्द
कुर्द ( کورد ,Kurd   ) एक जातीय समूह हो,जो एक पहाडी क्षेत्रमा मूलत: पश्चिमी एसियाको रूपमा चिनिने Kurdistan मा फैलिएको दक्षिणपूर्वी, टर्की, पश्चिमोत्तर इरान, उत्तरी इराक र उत्तरी सिरिया मा छन् । कुर्दहरूको उद्गार केन्द्रीय एनाटोलिया र खोरासन मा पनि छन्। थप रूपमा, पश्चिमी टर्कीका शहरहरूमा, विशेष गरी इस्तांबुल मा महत्त्वपूर्ण कुर्दिश प्रवासी समुदायहरू छन्, जबकि कुर्दिश प्रवासीहरू पश्चिमी यूरोपमा, मुख्यतया जर्मनीमा विकसित भएको छ। संख्यात्मक रूपमा, कुर्दहरू 3 - 4.5 लाख बीचको संख्याको अनुमान छ।
कुर्दहरू कुर्द भाषाहरू र जाजा – गोरानी भाषाहरू बोल्छन्, जुन भारोपेली भाषा परिवारमा ईरानी भाषाहरूको पश्चिमी ईरानी शाखासँग सम्बन्धित छन्।  अधिकांश कुर्दहरू सुन्नी इस्लामको शफी स्कूलमा सम्बन्धित छ, तर महत्त्वपूर्ण संख्याले शिया इस्लाम र एलेविज्मको अभ्यास गर्दछ, जबकि केही यारसनिज्म, यजीदिवाद, ज़ोरोस्टेरियनवाद र ईसाई धर्मका अनुयायीहरू हुन्।
प्रज्वल पराजुली
सुरूवाती जीवन
पराजुलीको जन्म गान्तोक, सिक्किममा भएको थियो । उनका पिता नेपाली भाषी भारतीय हुन् भने माता नेपाली हुन् । उनी ट्रुमन स्टेट विश्वविद्यालयमा तथा अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्दथे । लेखन पेशा अप्नाउनु अघि उनी द भिलेज भ्वाइसमा काम गर्दथे ।
करियर
२०११ को सेप्टेम्बरमा पराजुली दुई पुस्तक, मल्टी-कन्ट्री डिल पाउने भारतको कान्छा लेखक भए । उनलाई क्वेरकसले डिल प्रदान गरेको थियो । उनको प्रथम पुस्तक द गोरखाज डटर सन् २०१२ मा प्रकाशित भएको थियो । Describing and dramatizing the experiences of the Nepalese people and the Nepalese diaspora, his debut book was shortlisted for the 2013 Dylan Thomas Prize.
Parajuly's second book, Land Where I Flee, came out in 2013. the best writer
निकोल शेर्जिङ्गर
निकोल प्रेस्कोविया एलिकोलानी वलिएंटे शेर्जिङ्गर (Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger, जन्म २९ जुलाई १९७८) एक अमरीकी गायिका, गीतकार, नर्तिका, रेकर्ड निर्माता, मोडल र अभिनेत्री हुन्। उनको जन्म होनोलूलू, हवाई, अमेरिकामा भएको थियो । उनी लुईव्हिल केन्टकीमा हुर्केकी हुन् । उनले धेरै गायन प्रतियोगितामा सहभागी भइ गाएकी छिन्, डे अफ द न्यु यिअर नामक रक ब्याण्डमा सहभागिता लिनु भन्दा अघि । उनले २०१५मा टीन चोइज पुरस्कारको लागि मनोनीत भएकी थिइन् । उनले २०१३मा द एसियन् पुरस्कार प्राप्त गरिन् । उनले २०१२मा मेन इन ब्ल्याक ३मा पनि अभिनय गरिन् ।
जीवनी
उनको जन्म होनोलूलू, हवाई, अमेरिकामा एक केथोलिक धर्मि परिवारमा भएको थियो।
आदर्श विद्यालय, बिराटनगर
विराटनगरको आदर्श विद्यालय स्थानीय समाजसेवी श्री कृष्णप्रसाद कोइरालाले स्थापना गरेका हुन्। राणाकालमा गरीबका छोराछोरीले पढ्न पाउन भनेर बीपी कोइरालाका पिता कृष्णप्रसाद कोइलाले वि.सं. १९८६ साल वसन्त पञ्चमीमा स्थापना गरेका थिए। नेपालमा सहशिक्षा सुरू गर्ने यो पहिलो विद्यालय हो। त्यहाँ देशप्रेम, स्वावलम्वन तथा सरल जीवनयापन पद्धतिमा समतामूलक तवरले शिक्षा दिइन्थ्यो। दरवार हाइस्कुलपछिको नेपालको यो दोस्रो हाइस्कुल हो। बालिकाहरूले पठन पाठनमा प्रवेश पाएको यो पहिलो विद्यालय थियो। गिरिजाप्रसाद कोइराला लगायत नेपालका धेरै जना राजनीतिक व्यक्तित्त्वहरूको प्रारम्भिक शिक्षा यसै विद्यालयबाट सुरु भयो।
विश्वनाथ उपाध्याय
विश्वनाथ उपाध्याय (विसं १९८६-२०७०) नेपालका पूर्व प्रधानन्यायाधीश थिए। उनी २०४८ साल साउन २३ गतेदेखि २०५२ साल असोज ९ गतेसम्म नेपालको प्रधानन्यायाधीश भएका थिए । उनी नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बनाउन गठित संविधान सुझाव आयोगका प्रमुख आयुक्त थिए। यिनैको आयोगले संविधानको मस्यौदा तयार पारेको थियो।
आदर्श विद्यालय, बिराटनगर
वर्तमान स्थिति
विज्ञान, व्यवस्थापन र शिक्षा संकायका सबै विषयहरू बाहेक यस विद्यालयमा विहानी पख ऐच्छिक कम्प्युटर, तीन वर्षे डिप्लोमा इन कम्प्युटर इन्जिनियरिङ (डीकम), डिप्लोमा इन सिभिल इन्जिनियरिङ र १८ महिने प्राविधिक एसएलसीको पढाइ हुन्छ। यस विद्यालयका ५४ शिक्षकहरू मध्ये आधा युवा उमेरका छन्। ५० वर्ष उमेर नाघेका ८, ४० देखि ५० वर्ष उमेर समूहका १६ जना र ४० मुनिका ३० शिक्षकशिक्षिकाहरू छन्।
उल्लेखनीय भूतपूर्व विद्यार्थीहरू
विश्वविद्यालयका केही प्रख्यात स्नातकहरू निम्न हुन्:
विश्वनाथ उपाध्याय
पारिवारिक पृष्ठभुमि
उहाँका चार दाजुभाइ मध्ये केदारनाथ उपाध्याय पूर्वप्रधानन्यायाधीश एंव राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका पूर्व अध्यक्ष हुन् भने वैद्यनाथ उपाध्याय सर्वोच्चका वहालवाल न्यायाधीश र अर्का भाइ नरेन्द्र दाहाल सरकारी सेवामा कार्यरत छन् ।
वेल्लूर
वेल्लूर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
भाल्चे
भाल्चे नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
वरडंगा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार वरडंगाको २,२३० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ११,३०५ रहेको छ।
कुटिया
कुटिया नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
गोधरा
गोधरा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
चौलागाईं
चौलागाईं नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरू ब्राह्मणहरूको थर हो। चौलागाईंहरूले कतै कतै चौरेल भनेर लेखेको पनि भेटिन्छ । ललितपुरका चौलागाईंहरूका प्राय जसोको नागरिकता लगायतका डकुमेन्टहरूमा चौलागाईंको सट्टा चौरेल प्रयोग भएको भेटिएको छ । यसको एकिन कारण थाहा नभएपनि भुलवश चौरेल हुन गएको मानिन्छ । पूर्वजः चौलागाईंलाई चौरेल भनेर पनि भनिन्छ ।
जोगिंदर नगर
जोगिंदर नगर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
कालिका, डोल्पा
कालिका नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, डोल्पा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
साञ्चेप
किराँती समुदायमा चलेको 'साञ्चेप' प्रथा विशेष गरी माझकिराँत र पल्लोकिराँतमा प्रचलित र यसलाई साँचेप, साङ्चेप, साम्चेक पनि भन्ने गर्दछन् |साञ्चेप वास्तवमा आर्थिक सङ्कलन हो। दाजुभाइ, छरछिमेकमा आर्थिक रूपमा एकले अर्कोलाई सघाउने काम हो। सङ्गठित समाजमा यो प्रचलन व्याप्त छ। नयाँ बस्ती नभई परापूर्वकालदेखि बस्दैआएको समाजमा यो चलन छ। आफन्त र सीमित सेवा क्षेत्रका इष्टमित्रलाई बोलाएर एक-अर्कामा आर्थिक सहयोग गर्ने-गराउने गरिन्छ। यो साञ्चेपलाई वाम्बुले राईहरू 'सघौनी' भन्दछन्। सघाउ -सहायता), सघाउने काम, सहयोग, मद्दत, गुहार। सघाउनी- सघाएको काम। सघावट-सघाउ हो। -ऐ.) सोलुखुम्बुको नेचा बतासेतिर बाहिङ राई समुदायमा 'संझेब' भन्दछन्। जसलाई बिहे-कार्यमा आर्थिक सहयोग दिने काम हुने गर्दछ।
नेपाली बृहत् शब्दकोश, (नेराप्रप्र) का अनुसार यसको अर्थ -साँच्नु अर्थात् खर्च नगरी वा नमासी पछिका निम्ति जोगाएर राख्नु, सञ्चित गर्नु, बचाउनु हो। एकत्रित गरेर राख्नु, जम्मा गर्नु। कुनै निश्चित कामका लागि तोकिएको वस्तुलाई किफायत गरेर केही उबार्नु।
लागर्चे
लागर्चे नेपालको बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। लागर्चे गाविस जिल्लाको मध्य इलाकामा पर्दछ। जिल्ला सदरमुकामबाट करिव ८ कोष दुरी टाढा पर्ने यस गासिवको कुल क्षेत्रफल १६.७२ वर्ग किलोमिटर छ। लागर्चेको पूर्वी सिमानामा सिम्पालकाभ्रे गाविस पश्चिममा बाँसखर्क गाविस दुबाचौर गाविस उत्तरमा भोटेनाम्लाङ गाविस र दक्षिणमा ज्यामिरे गाविस पर्दछ। चिसो हावापानी पाइने यस गाविस पाल्चोक थुम अन्तर्गत पर्दछ। यस गाविसमा क्षेत्री तथा तामाङ जातिहरूको बसोबास छ। गाविसका प्राय मानिसहरू खेती पशुपालन तथा घरेलु उद्यममा व्यस्थ हुन्छन् भने अन्य मानिसहरू नोकरी तथा व्यापारमा व्यस्थ हुन्छन्। लागर्चे गाविस जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र ३ अन्तर्गत पर्दछ। वि।सं। २०५८ सालमा लागर्चेको साक्षरता दर ३४ घरपरिवार संख्या ५३६ र जनसङ्ख्या २६३४ थियो।
भूषण दाहाल
भूषण दाहाल (जन्म १८ मे, सन् १९६६) नेपाली चलचित्र तथा सङ्गीत भिडियो निर्देशक एवम् पत्रकार हुन् । उनको ठूलो योगदान विभिन्न भिडियो निर्देशन तथा डक्युमेन्ट्री चलचित्र निर्देशन हो ।
लागर्चे
सन्दर्भ सूची
पाँचपोखरी थाङ्गपाल गाउपालिका वडा नं. ८ मा अवस्थित तत्कालिन लागर्चे गाउ बिकास समिति अन्तर्ग पर्दछ । राजधानी काठमाण्डौँ सँग जोडिएको सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको उतर पश्चिम भेगामा पर्ने पाँचपोखरी थाङपाल गाँउ पालिकाको वडा न. ८ को मनोरम सुन्दर गाँउ हो लांगर्चे । भु–बनावटको आधारमा उच्च स्थान, भिरालो भु–बनोट रहेको छ । अध्ययन, इतिहास किबदन्तिका अनुसार लांगर्चेको नाम तामाङ भाषा बाट रहन गएको पाइन्छ । तामाङ्ग भाषा अनुसार लांगर्चे भन्ने शब्द लाङ्गंं+चेतबाट बनेका हो । “लाङ्ग”को नेपाली भाषामा अर्थ हुन्छ गोरु र “चेत”को नेपाली अर्थ हुन्छ खर्क हुने भएकोले लाङ्गचेताको अर्थ गोरु चराउने खर्क भन्ने वुझिन्छ । पछि सो लांगचेत अपभ्रश भइ लांगर्चे रहन भन्ने भनाइ छ । अर्को मत अनुसार तामाङ्ग भाषको लाच अर्थात ला देवता(भगवान) च भनेको भनेको चढाउने ठाउँ भन्ने हुन्छ त्यसैले भगवान बेत्राबती देवीलाई चढाएको ठाउँ भएकाले त्यसको नाम लांङचे पछि लांगर्चे रहन गयो भन्ने किम्बदन्ती पाइन्छ । घरधुरी सर्वेक्षण २०७४/२०७५ अनुसार लांगर्चेको जातिय हिसाबले क्षेत्री समूदायको बाहुल्यता रहेको पाइन्छ जसअनुसार क्षेत्री २९१ जना रहेका छन उनीहरु प्रायजसो पेशाको हिसावले कृषीमा निर्भर छन वडाको तल्लो खाल्डे खोलाको भू–भाग देखि माथिल्ले लप्से सम्म छरिएर रहेका छन । धर्मको हिसाबले हिन्दु मान्दछन र हिन्दु धर्मको संस्कारअनुसारको चाडपर्व रीतिरिवाज परम्परा मान्ने गर्दछन । जातीय हिसाबले दोश्रो स्थानमा तामाङ जाति पर्दछन जसको संख्या २२२ जना छन धर्मको हिसाबले सबै बौद्ध मान्दछन यसै अनुसार सबै संस्कार, रीतिरिवाज, कर्म गर्दछन तामाङ्ग जातिहरु लांगर्चेेको लप्से भेगमा बाहुल्यता रहि आएको छ  ।
भूषण दाहाल
उनले विभिन्न कलाकार तथा गायकहरू जस्तै नीमा रुम्बा, रामकृष्ण ढकाल, राजेश पायल राई, १९७४ एडी, ओम विक्रम विष्ट, योगेश्वर अमात्य, निह्यू बज्राचार्यहरूसँग निर्देशन कार्य गरिसकेका छन् । नेपथ्यसँगको स कर्णाली उनको उत्कृष्ट निर्देशन मानिन्छ ।
सन् १९८८-१९९०को कालखण्डमा उनले सन्डे पप नामक अन्तर्राष्ट्रिय पप सङ्गीत कार्यक्रममा प्रस्तोताको रूपमा प्रदर्शित भए । नेपाल टेलिभिजनद्वारा प्रसारित विजय कुमार पाण्डेको कार्यक्रम दिशानिर्देशको सुरूवात उनले गरेका थिए । सन् २००३ देखि उनले फायरसाइड कार्यक्रम लगातार सञ्चालन गरिरहेका छन् ।
अङ्ग्रेजी उपन्यास
अङ्ग्रेजी उपन्यास विश्वका महान् साहित्यको विशिष्ट अङ्ग छ। फील्डिंग, जेन औस्टिन, जार्ज इलियट, मेरेडिथ, टमस हार्डी, हेनरी जेम्स, जन गाल्सवर्दी र जेम्स ज्वयसका समान उत्कृष्ट कलाकारहरूको कृउनले उसलाई समृद्ध गरेको छ। अङ्ग्रेजी उपन्यास जीवनमा मर्मभेदी दृष्टि हाल्दछ, उनको समुचित व्याख्या गर्दछ, सामाजिक अनाचारहरूमा कठोर आघात गर्दछ र जीवनका मर्मलाई ग्रहण गर्नको अप्रतिम प्रयास गर्दछ। अङ्ग्रेजी उपन्यासले अमर पात्रहरूलाई एक लामो पंक्ति पनि विश्व साहित्यलाई दिएको छ। त्यो इङ्ल्यान्डका सामाजिक इतिहासलाई एक अपूर्व झाँकी प्रस्तुत गर्दछ।
लागर्चे
सन्दर्भ सूची
बाहुन जाति वडा नं. ८ मा जम्मा ६७ घरधुरी छन जसमध्ये केही मात्रामा पुरोहित काम पनि गर्दछन प्राय भने कृषिमा नै निर्भर छन । यहाँ जम्मा नेवार संख्या १ जनामात्र रहेको छन धर्म हिन्दु मान्ने र व्यापारको सिलसिलामा लांगर्चे आएर पाइन्छ । भूजेल जाति २८ परिवार छन पेशाको हिसावले कृषि र धर्मको हिसावले क्रिश्चियन र हिन्दु मान्दछन । गुरुङ जातिको जम्मा २८ जना सुनखानी भन्ने स्थानमा बस्दछन राडि पाखि र कृषिमा निर्भर भएका यी जाति हिन्दु र बौद्ध मान्दछन । माथिल्लो भेग ओखे्रनीमा शेर्पा जाति बसोवास गर्दछन्,  जसमा ३९ परिवार बस्छन र कृषि, पशुपालन गर्ने गर्छन् । यहाँको मुख्य बस्तीहरुमा ओख्रेनी, ओडारे, घ्याङटोल, गुरुङ टोल, लप्से, कोटगाँउ, आँगे, पूराना गाँउ, लाँगर्चे, तिपेनी, खाल्डेखोला आदि रहेका छन् ।   यहाँको प्रमुख पर्यटकीय स्थलको रुपमा हल्लिने ढुङ्गा, बेत्रावती देवीको मन्दिर रहेको छ। पाँचपोखरी थाङ्गपाल गाउँपालिकाको प्रसिद्ध प्रवेशद्वार यसै ठाउँमा पर्दछ बेत्रावती मन्दिर अतिनै महत्वपुर्ण धार्मिक महत्वको रुपमा रहेको छ । सत्य युगमा भगवान शिवले वेदको लौरोद्धारा पानी निकालेकोले वेत्रावती भएको किम्बदन्ती रहेको छ । प्राकृतिक छटाले भरिपुर्ण बेत्रावतिस्थित मनमोहक दृष्य र जंगलको बिच भागमा रहेको र यस मन्दिरको ईलाकामा रहेको ठुला ठुला रुखहरुको लगाव राज परिवार सँग समेत प्रत्यक्ष सम्बन्ध राखेको छ । 2058 सालमा भएको दरवार हत्याकाण्ड लगायत देशमा हुने ठुला ठुला घटनाहरुमा त्यहाँको रुख काठमाण्डौ तर्फ ढलेमा ठुला ठुला घटना घट्ने बिश्वास पाईन्छ र जुन आज सम्म मेल खाएको छ ।
अङ्ग्रेजी उपन्यास
अङ्ग्रेजी उपन्यासको प्रेरणाका श्रोत मध्यकालीन ऐंग्लो-सैक्सन रोमान्स थिए, जसको अद्भुत घटनाहरू र कथाहरूले परवर्ती कथाकारहरूको कल्पनालाई उडनको लागि पंख दिए। यो रोमान्स जीवनको वास्तविकताहरूका अतिरन्जित चित्र थिए र अलेक्जेन्डर अथवा ट्रय आदिका युद्धहरूबाट सम्बन्ध हुन्थे। यस्तो प्राचीन रोमान्स अगाडि चलेर गद्य रूपमा पनि प्रस्तुत भए। यिनीहरूमा सर टमस मैलरीको ‘मौर्त द आर्थर’ (१४८४) विशेष उल्लेखनीय छ। गद्यमा कथा भन्नको इङ्ल्यान्डमा यो पहिलो प्रयास थियो। अङ्ग्रेजी उपन्यासका इतिहासमा यसै प्रकारको अन्य कृतीहरू सर टमस मोरको ‘यूटोपिया’(१५१६) र सर फिलिप सिडनीको ‘आर्केडिया’(१५९०) थियो।
जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय
भारतको राजधानी दिल्लीमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
अङ्ग्रेजी उपन्यास
केहि इतिहासकार जन लिली (१५५४-१६०६)का उपन्यास ‘यूफुइस’ (१५८०)लाई पहिलो अङ्ग्रेजी उपन्यास भन्दछन्। कुन रचनालाई पहिलो अङ्ग्रेजी उपन्यास भनिय, यस सम्बन्धमा धेरै केही मतभेद संभव छ, तर अङ्ग्रेजी उपन्यासका इतिहासमा युफुयसको उल्लेख अनाएस हुन जाँदछ। यस उपन्यासको भाषा धेरै केही कृत्रिम र आलंकारिक हो तथा अँग्रेजी गद्यका विकासमा यस शैलीको धेरै प्रभाव लडेको थियो। अङ्ग्रेजी दरबारी जीवनको यस उपन्यासमा सजीव र यथार्थ चित्रण छ।
फिनल्यान्डका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा फिनल्यान्डका ७ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
अङ्ग्रेजी उपन्यास
एलिजाबेथका युगमा शेक्सपियरका पूर्ववर्ती लेखकहरूले अनेक उपन्यास लेखहरू, जसमध्ये केहीले शेक्सपियरलाई तिनका नाटकहरूका कथानक पनि प्रदान गरे। यस्तो रचनाहरूमा रबर्ट ग्रीन (१५६२-९२)लाई ‘पैडोस्टो’और टमस लज (१५५८-१६२५)को ‘रोजेलिंड’उल्लेखनीय छ। टमस नैश (१५६७-१६०१) पहिले अङ्ग्रेजी कथाकार थिए जसले यथार्थवाद र व्यंगलाई अपनाए। तिनका उपन्यास ‘दि अन्फार्चुनेट ट्रैवेलर र दि लाईफ औव जैक विल्टन’मा जीवनका बहुरंगी चित्र छन्। कथाको नायक विल्टन देश-विदेशहरूमा घूमता-फिर्दछ र कथानक घटनाहरूका विचित्र जालमा गुँथा छ। एलिजाबेथ युगीन लेखकहरूमा टमस डेलानी (१५४३-१६००)लाई पनि उपन्यासकार भनिएको छ। तिनका उपन्यास ‘जैक औव न्यूवरी’मा एक तरुण जुलाहेको वर्णन हो जुन आफ्नो स्वामीको विधवाबाट विवाह गरेर समृद्ध जीवन बिताँदछ।
फिनल्यान्डका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको फिनल्यान्डका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची :-
अङ्ग्रेजी उपन्यास
१७औं शताब्दीमा रोमान्सको पुनरुत्थान भयो, यस्तो कथाहरूको जसको उपहास ‘डन क्विग्जोट ’मा गरिएको छ। अङ्ग्रेजी उपन्यासको यी रचनाहरूको कुनै विशेष महत्त्व छैन। अङ्ग्रेजी उपन्यासमा एक महत्त्वपूर्ण कदम जन बन्यन (१६२८-१६८८)को उपन्यास ‘दि पिलग्रिम्स प्रोग्रेस’था। यो कथा रूपक हो जसमा कथा नायक क्रिश्चियन अनेक बाधाहरूको सामना गर्दो आफ्नो लक्ष्यसम्म पहुँच्दछ।
फिनल्यान्डका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण सम्पदा|outline=silver}}
अङ्ग्रेजी उपन्यास
डिफो (१६६१-१७३१)को रचनाहरूको अङ्ग्रेजी उपन्यासका विकासमा धेरै प्रभाव लडयो। उनले यथार्थवादी शैलीलाई अपनाए, र जीवनको गतिको भाँति नैं तिनका उपन्यासहरूको गति थियो। उनको उपन्यास ‘रबिन्सन क्रूसो’अत्यन्त लोकप्रिय भयो। यसका अतिरिक्त पनि उनले अनेक महत्त्वपूर्ण रचनाहरूको सृष्टि गरयो।
स्विफ्ट (१६६७-१७४५) आफ्नो उपन्यास ‘गुलिवर्स ट्रैवेल्स’मा मानव जातिमा कठोर व्यंग प्रहार गर्दछन्, यद्यपि ती व्यंगलाई अनदेखा गरेर अनेक पिउँढीहरूका पाठकहरूले उनको कथाहरूको रस लिएको छ।
१८औं शताब्दीमा इङ्ल्यान्ड]]मा चार उपन्यासकारहरूले अङ्ग्रेजी उपन्यासलाई प्रगतिको मार्गं देखायो। रिचर्ड्सन (१६८९-१७६१)ले आफ्नो उपन्यासहरूबाट मध्यम वर्गका नयाँ पाठकहरूलाई परितोष प्रदान गरे। यिनका तीन उपन्यासहरूका नाम छन्-‘पैमेला’, ‘क्लैरिसा हालहरू’और ‘सर चार्ल्स ग्रांडीसन’। रिचर्ड्सनको रचनाहरू भावुकताबाट भरी थिए र उनको नैतिकता संदिग्ध थियो। यी त्रुटीहरूको आलोचनाको लागि फील्डिंग (१७०७-१७५४)ले आफ्नो उपन्यास, ‘जोजेफ ऐंड्र्यूज’, ‘टाम जोन्स’, ‘एमिलिया’और ‘जोनेथन वाइल्ड’लिखे। यी रचनाहरूले अङ्ग्रेजी उपन्यासलाई दृढ धरातल र विकासको लागि ठोस परम्परा प्रदान गरयो। १८औं शताब्दीमा जस चार उपन्यासकारहरूले अङ्ग्रेजी उपन्यासको विशेष समृद्ध गरे तिनमा दुइ अन्य नाम स्मलेट (१७२१-१७७१) र स्टर्न (१७१३-१७६८)का छन्। यस शताब्दीको एक र महत्त्वपूर्ण उपन्यास थियो गोल्डस्मिथ (१७२८-१७७४)को ‘दि विकार औव वेकफील्ड’।
सर वाल्टर स्कट (१७७१-१८३२) र जेन मास्टिन (१७७५-१८१७)को कृतीहरू अङ्ग्रेजी उपन्यासको निधि छ। स्कटले अङ्ग्रेजी इतिहासको कल्पनारंजित र रोमानी चित्रण आफ्नो उपन्यासहरूमा गरे। स्कटल्याण्डका जनजीवनको अनुपम अङ्कन पनि हामीलाई उनको कृतिहरूमा मिल्दछ। स्कट इङ्ल्यान्डका सबै भन्दा सफल ऐतिहासिक उपन्यासकार छ। उनको रचनाहरूमा ‘आइवनहो’, ‘केनिथवर्थ’और ‘दि टैलिस्मान’की धेरै ख्याति छ। जेन आस्टिन मध्यवर्गीय नारी जीवनको कुशल कलाकार छन्। तिनीहरू व्यंग र निर्ममताबाट पात्रहरूलाई प्रस्तुत गर्छ। बाह्य जीपनको यति सजीव अङ्कन साहित्यमा दुर्लभ छ। जेन औस्टिनको रचनाहरूमा ‘प्राइड ऐंड प्रेजुडिस’, ‘एमा’और ‘पर्सुएशन’को विशेष ख्याति छ।
१९औं शताब्दीका उत्तरार्धमा अङ्ग्रेजी उपन्यास प्रगतिका शिखरमा पुगयो। यो डिफेन्स (१८१२-१८७०) र थैगरियोस् (१८११-१८६३)को युग छ। यस युगका अन्य महान उपन्यासकार जर्ज इलियट, जर्ज मेरेडिक, ट्रोलोप, हेनरी जेम्स आदि छ। डिकेन्स इङ्ल्यान्डका सबै भन्दा अधिक लोकप्रिय उपन्यासकार छ। उनले पिकविकका समान अमर पात्रहरूको सृष्टिको जुन अङ्ग्रेजीका पाठकहरूको स्मृतिमा सदाको लागि घर गरेर चुके छन्। डिकेन्सले आफ्नो कालको कुरीतिहरूमा पनि आफ्नो साहित्यमा कठोर प्रहार गरे। उनले बच्चाहरूको वेदनालाई आफ्नो कृतिहरूमा मार्मिक अभिव्यक्ति दी। कानुनको उलझनहरू, सरकारी दफ्तरहरू केचक्र, फैक्टरीहरूमा मजटाडाहरूका कष्ट आदि विषयहरूको पनि डिकेन्सको कृतिहरूमा सशक्त अङ्कन छ। तिनका उपन्यासहरूमा ‘पिकनिक पेपर्स’, ‘औलिवर ट्विस्ट’, ‘ओल्ड क्यूरिऔसिटी शप’, ‘डेभीड कपरफील्ड’, ‘ए टेल औव टू सिटीज’, ‘ग्रेट एक्सपेक्टेशन्स’, आदि विशेष महत्त्वपूर्ण छ।
डिकेन्सका समकालीन थैगरियोस्ले आफ्नो युगका महत्त्वाकांक्षी र पाखण्डी मानिसहरूमा आफ्नो कृतिहरूमा कठोर प्रहार गरे। थैगरियोस्को साहित्य परिमाणमा अपेक्षाकृत कम छ, तर आधा दर्जन स्मरणीय उपन्यासहरूमा उनले बेकी शार्प र बिट्रिक्स जस्तै पात्रहरूको विफलताको मार्मिक अङ्कन गरे। थैगरियोस्का उपन्यासहरूमा गहिरो वेदना छिपी छ। संसार तिनलाई एक विराट् मेला प्रतीत हुन्थ्यो। तिनका उपन्यासहरूमा ‘वैनिटी फेयर’, ‘हेनरी एस्मंड’, ‘पेन्डेनिस’ तथा ‘दि न्यूकम्स’विशेष महत्त्वपूर्णका छन्।
विक्टोरिया युगमा अनेक महत्त्वपूर्ण कलाकारहरूले अङ्ग्रेजी उपन्यासलाई समृद्ध गरे। डिजरेली (१८०४-१८८१)ले राजनीतिक उपन्यास लेखहरू, बुलबर लिटन (१८०३-१८७३)ले ‘दि लास्ट डेज औव पांपेई’केबाट सफल ऐतिहासिक उपन्यास लेखहरू। चार्ल्स किंग्सली (१८९१-१८७५)ले ‘वेस्टवर्ड’हो र ‘हिपैशिया’केबाट उत्कृष्ट ऐतिहासिक उपन्यास अङ्ग्रेजीलाई दिए। यसै प्रकार चार्ल्स रोड (१८१४-१८८४), चार्लेट ब्रौन्टे (१८१६-१८५५), ऐमिली ब्रौन्टे (१८१८-१८४८), मिसेज गैस्केल (१८१०- १८६५), विल्की कलिन्स (१८२४-१८८९) आदिका नाम अङ्ग्रेजी उपन्यासका इतिहासमा स्मरणीय छ।
आधुनिक कालमा एक पटि त मनोविश्लेषणवादकहरू महत्त्व बढयो जसका कारण अङ्ग्रेजी उपन्यासमा ‘चेतनाका प्रवाह’नामको प्रवृत्तिको उदय भयो। दोस्रो पटि जीवनका सूक्ष्म तर व्यापक रूपलाई समझनेका प्रयास,को पनि विकास भयो। जेम्स ज्वयस (१८८२-१९४२) रचित ‘यूलिसीज’उपन्यास मनका सूक्ष्म र महान व्यापारहरूको अध्ययन प्रस्तुत गर्दछ। तिनैका समान वर्जीनिया वुल्फ (१८८२-१९४१) र डरोथी रिचर्ड्सन पनि ‘चेतनाका प्रवाह’की शैलीलाई अपनान्छ। एच. जी. वेल्स (१८६६-१९४६), आर्नल्ड बैनेट (१८६७-१९३१) र जन गाल्सवर्दी (१८६७-१९३३)को कृतीहरू अङ्ग्रेजी उपन्यासको आधुनिक शक्तिको अनुभव पाठकलाई गराँदछन्। वेल्स सामाजिक र वैज्ञानिक समस्याहरूलाई आफ्नो रचनाहरूमा उठाँदछन्। आर्नल्ड बैनेट यथार्थवादी दृष्टिबाट इङ्ल्यान्डका ‘पाँच नगर’ शीर्षक क्षेत्रको सूक्ष्म चित्रण गर्दछन्। गाल्सवर्दी इङ्ल्यान्डका उच्च मध्यवर्गीय जीवनको व्यापक झाँकी फोर्साइट नामका परिवारका माध्यमबाट दिन्छन्। डी.एच. लरेन्स (१८८५-१९३०) र आल्डस हक्सले (१८९४-१९६३) आजका प्रमुख अङ्ग्रेजी उपन्यासकारहरूमा उल्लेखनीय छन्। यसै श्रेणीमा ई.एम. फर्स्टर (१८७९-१९७०), ह्यू वालपोल (१८८४-१९४१), जे.बी. प्रीस्टले (१८९४) र समरसेट मम (१८७४-१९५८) पनि छन्।
टेल मि युर ड्रिम्स्
टेल मि युर ड्रिम्स् सिड्नी सेल्डनद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो ।
द क्रोकोडाइल बर्ड
द क्रोकोडाइल बर्ड अङ्ग्रेजी उपन्यासकार रथ रेन्डेलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
सुवेदी
सुवेदी नेपाल, भारत, म्यान्मार(बर्मा) तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। सुवेदीहरू आफूहरू भारद्वाज ऋषिका सन्तान ठान्दछन्। सुमधुर स्वरमा वेदको वाचन गर्ने भएर सुवेदी थर रहन गएको भन्ने मान्यता रहेको छ।
गोबिंदपुर
गोबिंदपुर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
रोचिष्णु मिसिया
रोचिष्णु मिसिया (Leiothrix lutea) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो ।
गलकोटे राजाको दरबार
गलकोटे राजाको दरबार मल्ल राजा रहेको र राजा रूकुम जिल्लाको रूकुमकोटका राजाका माइलो छोरा (नाम नखुलेको) रहेको र ती राजालाइ गल्कोटका जनताले राजा माग्न रूकुम पुगेका थिए भन्ने किम्बदन्ति छ त्यतिवेला राजा मागेर पाइन्न भन्ने चलन भएकाले भगाएर लैजाने चलन थियो त्यो दिन राती राजा चोर्न भनी गल्कोटेहरू सात भाइ युवाराजहरू सुतेको कोठामा पसेकै बेला मस्त निन्द्रमा परेका युवाराजहरू जुन बाठो छ उसैलाइ लैजाने भनेर छानीरहेको बेला एक युवाराज अचानक माथि सरेको ले यसैलाइ भगाएर रातारात भगाएर हालको काँक्री गाविसको लुकुम भन्ने ठाँउमा विहानको खाना खान पुगेको र ढिँडो खाने क्रममा तातोले पोलेर आत्तो भनेर पहिलो पटक युवराज वोलेको यो भन्दा अघी उक्त युवराज लाटो थिए भन्ने किम्ब दन्ति छ।
पश्चिम चम्पारण जिल्ला
यो नेपालको साथ झरझरा सीमा, को रूपमाको रूपमा अच्छी तरह से अपराध र तस्करीको उच्च स्तर है कि यस को साथ के लिए जानिन्छ। यो गांजा र भारत र नेपालको बीच यात्रा हथियारको लागि मुख्य पारगमन बिंदु था, लेकिन बिहारमा नई सरकार र क्षेत्रमा अपहरण र तस्करीमा एक महत्त्वपूर्ण कमी को लागि नेतृत्व गरेको छ। यो वर्तमानमा रेड करिडोरको एक हिस्सा हो। [१]
भूगोल
पश्चिमी चम्पारण जिल्लामा ५२२८ वर्ग किलोमीटर (२०१९ वर्ग मील) [२] अपेक्षाकृत क्यानाडा Amund Ringnes द्वीप के लिए बराबर छ। [३] के एक क्षेत्रमा रह रहे हैं
प्रभागों
उप प्रभागों: बेतिया, बगहा, Narkatiaganj
ब्लक: बेतिया, सिक्ता, Mainatand, Chanpattia, Bairia, Lauria, बगहा - १, बगहा - २, मधुबनी, Gaunaha, Narkatiaganj, Manjhaulia, Nautan, Jogapatti, रामनगर, Thakraha, Bhitaha, Piprasi
इतिहास
पश्चिमी चम्पारण जिल्ला राज्यमा जिल्लाको पुनर्गठनको एक परिणामको रूपमा वर्ष १९७२ मा पुरानो चम्पारण जिल्लाको बाहर खुदी हुई थी. यो पूर्व सरन र फिर जिल्ला बेतियाको रूपमा अपनो मुख्यालयको साथ चम्पारण जिल्लाको एक उपखंड था. यो कहा जाता है कि बेतिया Baint (केन) सामान्यतः यस जिल्लामा पाया पौधों से अपनो नाम मिल गया. नाम चम्पारण है, एक नाम जो समय जब जिल्ला चम्पा के पेड (मैगनोलिया) के जंगलको एक पथ था र एकान्त asectics को निवास था करने के लिए तारीखें Champaka aranya के रूप पतित.
जिल्ला गजट के अनुसार, यो संभव लगता है कि चम्पारणको मूल आर्यन दौड से एक प्रारंभिक कालमा कब्जा कर लिया था र जो देशमा Videha साम्राज्य मा शासनको हिस्सा बनाया थियो। साम्राज्य Videhan को पतन पछि जिल्ला वैशालीमा अपनी पूंजीको जो Lichhavis सबसे शक्तिशाली र प्रमुख थे के साथ Vrijjain oligarchical गणतंत्रको हिस्सा बनाया है. अजातशत्रु मगध की चालबाजी र बल द्वारा, सम्राट Lichhavis मा कब्जा कर लिया र इसकी राजधानी, वैशाली मा कब्जा कर लिया. वह पश्चिम चम्पारण मा अपनी संप्रभुता जो अगले सौ वर्षों के लिए मौर्य शासनको अधीन जारी बढाया. मौर्य पछि, Sungas Kanvas र मगध प्रदेशों मा शासन. त्यस पछि, जिल्ला कुषाण साम्राज्यको हिस्सा बनाया है र फिर गुप्त साम्राज्यको अग्तर्गत आया था. तिरहुतको साथ साथ, चम्पारण संभवतः शासनकाल जसको Huen-त्सांग, प्रसिद्ध चीनी तीर्थयात्रीको समयमा किया गया था हर्ष द्वारा कब्जा कर लिया है, भारतको दौरा किया. ७५०-११५५ ई. को समयमा बङ्गाल की Palas पूर्वी भारतको कब्जेमा थे र चम्पारण उनके क्षेत्रको हिस्से को गठन. १० Kalacheeri राजवंशको शताब्दी Gangaya देवा को करीब की ओर चम्पारण मा विजय प्राप्त की. वह चालुक्य वंशको विक्रमादित्य द्वारा सफल हो गया था.
१२१३ र १२२७ को दौरान, पहले मुस्लिम प्रभाव अनुभवी था जब Ghyasuddin Iwaz बङ्गालको मुस्लिम राज्यपाल Tribhukti या तिरहुत मा अपना प्रभाव बढाया लेकिन यो था, र वह केवल था, एक Simraon राजा Narsinghdeva से तिरहुतमा सक्षम नहीं एक पूर्ण विजय. १३२० को बारेमा, Ghyasuddin तुगलक तुगलक साम्राज्य तिरहुत मा कब्जा कर लिया र यो कामेश्वर ठाकुर, जो Sugaon या ठाकुर राजवंश की स्थापनाको अंतर्गत रखा. यस वंशको लागि क्षेत्र शासन तक Nasrat शाह अलाउद्दीन शाहको बेटे १५३० मा तिरहुत मा हमला, क्षेत्र मा कब्जा कर लिया है, र राजा को मार डाला र यस प्रकार ठाकुर राजवंशको लागि एक अंत डाल. Nasrat शाह तिरहुतको वाइसराय आफ्नो दामाद को रूपमा नियुक्त किया है र उधर से आगे देशको मुस्लिम शासकहरूले शासन करते रहे. मुगल साम्राज्यको पतन पछि ब्रिटिश शासकों भारतमा सत्तामा आया था.
मध्ययुगीन देर अवधि र ब्रिटिश कालको समयमा जिल्लाको इतिहास Bettiah राजको इतिहासको साथ जुडा हुआ है. बेतिया राज एक महान संपत्तिको रूपमा उल्लेख किया गया है. यो एक उज्जैन सिंह र उनको बेटे, गज सिंह, जो सम्राट शाहजहाँ (१६२८-१६५८) से राजाको खिताब मिला से आफ्नो वंशको निशान है. परिवार मुगल साम्राज्यको पतनको समयमा १८ वीं शताब्दीमा स्वतन्त्र प्रमुखको रूपमा प्रमुखता मा आया था. समयमा जब सरकार चम्पारण ब्रिटिश शासनको अधीन पारित कर दिया, राजा जुगल किशोर सिंह, जो १७६३ मा राजा Dhurup सिंह सफल को कब्जे मा था. राज राजा जुगल किशोर सिंहको वंशजों द्वारा सफल हो गया था. हरेन्द्र किशोर सिंह, Bettiah को अंतिम महाराजा, १८९३, निस्संतान मा मृत्यु हो गई र उसकी पहली पत्नी, जो १८९६ मा मृत्यु हो गई द्वारा सफल हो गया था. संपत्ति १८९७ के बाद से वार्डको न्यायालयको प्रबंधन के तहत आया था र महाराजा कनिष्ठ विधवा, महारानी जानकी Kuar द्वारा आयोजित किया गया था.
ब्रिटिश राज महल शहर को केंद्र मा एक बडे क्षेत्र मा रह रहे हैं. महारानीको अनुरोधमा १९१० मा, महल कलकत्ता मा है ग्राहम महल की योजना के बाद बनाया गया था. प्रपन्नाधिकरण वर्तमानमा बेतिया राज की संपत्ति धारण है.
बेतियामा २० वीं सदी मा राष्ट्रवाद की वृद्धि अच्छी नील बागान के साथ जुडा हुआ है. राज कुमार शुक्ला, एक साधारण raiyat र चम्पारण से मुलाकात Gandhijii की नील कल्टीवेटर र किसान raiyats मा बागान मालिकों के अत्याचारों की दुर्दशा के बारे मा बताया. Gandhijii १९१७ मा चम्पारण के लिए आया था र किसान की समस्याओं को सुना र चम्पारण सत्याग्रह आन्दोलन के रूपमा जाना जाता है ब्रिटिश नील की खेती गर्ने वाले किसानों के उत्पीडन को समाप्त गर्ने आन्दोलन शुरू कर दिया. १९१८ इंडिगो किसान लंबे समय से दुखको अंत हो गया र चम्पारण भारतीय राष्ट्रीय स्वतंत्रता आन्दोलन की गतिविधियों को केंद्र बन गया है र गांधी के सत्याग्रह के लांच पैड बन गया. शहर के एक बहुत अमीर संस्कृति विरासत मा मिली. यो प्रसिद्ध कवि गोपाल सिंह 'नेपाली' को जन्मस्थान है. मोहनदास करमचंद गांधी प्रमुख राजेंद्र प्रसाद, अनुग्रह बाबू र Brajkishore प्रसाद राष्ट्रवादियों के साथ १९१७ मा यहाँ से सत्याग्रह आन्दोलन शुरू कर दिया. १९५९ मा, जब प्रधानमन्त्री पंडित. जवाहर लाल नेहरू बेतिया को दौरा किया, ले कहा, "यो शहर देश के ५ मेट्रो सिटी होगा कि. ब्रिटिश शासन के दौरान, पूरे क्षेत्र के आसपास के बेतिया नील बागानको लागि लिए ठुलो मात्रामा इस्तेमाल किया गया था. इंडिगो की खेती ब्रिटिश उपनिवेशवादियों के लिए त्वरित लाभ के झुकेंगे लेकिन कुछ वर्षों के लिए पनि इंडिगो की लगातार खेती पूरे अवभूमि किसी पनि प्रकार की किसी पनि आगे की खेती की सम्भावना कम बर्बाद. अब पनि, अतीतमा इंडिगो की खेती के क्षेत्रों बंजर कर रहे हैं र केवल विपरीत मा वनस्पति हाथ धोने के. बेतिया राज अच्छी तरह से आफ्नो देशको अठारह सौ वर्ग मील के लिए जाना जाता था, लगभग २ लाख रुपए है जो बिहारमा दूसरा सबसे बडा था किराये उपज. भारतमा जमीनलाई भाडामा लिने प्रणाली जमींदारी, जो पछि सरकार द्वारा प्रतिबंधित किया गया था र सबै किराए मा भूमि को अधिग्रहण किया गया था के रूपमा कहा था.
जनसाङ्ख्यिकी
२०११ की जनगणना के पश्चिम चम्पारण जिल्लाको अनुसार +३९,२२,७८० की आबादी है, [४] मोटे तौर मा की राष्ट्र के बराबर लाईबेरिया [५] या ओरेगन, संयुक्त राज्य अमेरिका. [६] यो भारतमा ६३ के एक रैंकिंग देता है (एक की ६४० के कुल). [४] जिल्लामा प्रति वर्ग किलोमीटर ७५० निवासियों (+१,९०० / वर्ग मील) के एक जनसङ्ख्या घनत्व [४] २००१-२०११ दशक से अधिक जनसङ्ख्या वृद्धि दर २८.८९% थी. [४] पश्चिम चंपारण ९०६ महिलाओं की हर १००० पुरुषों के लिए लिंग अनुपात, [४] र ५८.०६% की साक्षरता दर [४].
संयोजकता
जिल्लामा अच्छी तरह से सबै प्रमुख शहरों मा सडकों र रेलवे द्वारा जुडा हुआ है. जिल्लामा राष्ट्रीय राजमार्ग नहीं द्वारा जुडा हुआ है. २८b जो बगहा, Chautarwa, Lauria nandangarh र अंत मा जिल्लाको शहरों के माध्यम से गुजरता जिल्लाको बेतिया ( जिल्ला मुख्यालय) के माध्यम से बाहर चला जाता है. जिल्ला गोरखपुर Narkatiaganj मुजफ्फरपुर लाईन, Narkatiaganj दरभंगा लाईन र Narkatiaganj Bhikhna Thori लाईन मा ५ स्टेशनों मा ४ स्टेशनों मा १३ स्टेशन हैं. जिल्लाको नै एक प्रमुख जंक्शन यानी Narkatiaganj जंक्शन है.
भाषाहरु
भाषाएँ भोजपुरी बोल्नेको संख्या लगभग ४० ००० ००० के साथ बिहारी भाषा समूहमा एक जीभ, दोनों देवनागरी र कैथी लिपियों मा लिखा [७].
उल्लेखनीय व्यक्तित्व
महात्मा गांधी यहाँ से सत्याग्रह आन्दोलन शुरू कर दिया.
वाल्मीकि ऋषि यहाँ रामायण लिखा था.
प्रसिद्ध हिन्दी कवि गोपाल नेपाली सिंह, जो एक महान राष्ट्रीय कवि थे यो पनि लिखा है कि फिल्मको गानालाई को पुरस्कार जीतने के बेतिया से हुई थी.
वनस्पति र प्राणी समूह
१९८९ मा पश्चिम चम्पारण जिल्ला वाल्मीकि नेशनल पार्क को लागि घर् बन्यो, जो ३३६ km२ (१२९.७ वर्ग मील) छ। दो वन्यजीव अभयारण्यको लागि पनि घर बन्यो: Valkimi (आसन्न अपने नाम राष्ट्रीय पार्क) र उदयपुर [८]
पश्चिम चम्पारण जिल्ला भारतको बिहार प्रान्तको तिरहुत प्रमण्डल अंतर्गत एक जिल्ला हो।
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग (नेपाल)
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग(NHRC) नेपालको एक स्वतन्त्र र स्वशासित सार्वजनिक निकाय हो । मानव अधिकार ऐन १९९७ इ.सं., २०५३ वि.सं.मा आधारीत रही यस संस्थाको सन २०००मा स्थापना भएको थियो। नेपालको अन्तरिम संबिधान २०६३ वि.सं. २००७ इ.सं.ले राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगलाई संबैधानिक अंङ्गको रूपमा स्थापना ग-यो र आफ्नै क्षेत्राधिकार एवं कार्यविभाजन ग-यो जसले नेपालको संवैधानिक र न्यायिक प्रणालीमा रहेर कार्य गर्दछ। नेपालमा रहि आएका संवैधानिक निकायहरू जस्तै सर्वोच्च अदालत, अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोग, न्यायधिवक्ताको कार्यलय र अन्य निकायहरूसँग संयोजनमा रहेर यसले कार्य गर्दछ ।
सिलवाल
सिलवाल नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
लेह लभ
लेह लभ (जन्म २८ जुलाई १९८४) अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा निर्देशकको स्टेज नाम हो ।
सिजापति
सिजापति नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
द किज टु द स्ट्रिट
द किज टु द स्ट्रिट अङ्ग्रेजी उपन्यासकार रथ रेन्डेलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
सघौनी
किराँती समुदायमा चलेको 'साञ्चेप' प्रथा लाई वाम्बुले राईहरू 'सघौनी' भन्दछन् |सघाउ -सहायता), सघाउने काम, सहयोग, मद्दत, गुहार। सघाउनी- सघाएको काम। सघावट-सघाउ हो।
यो प्रथा वास्तवमा आर्थिक सङ्कलन हो। दाजुभाइ, छरछिमेकमा आर्थिक रूपमा एकले अर्कोलाई सघाउने काम हो। सङ्गठित समाजमा यो प्रचलन व्याप्त छ। नयाँ बस्ती नभई परापूर्वकालदेखि बस्दैआएको समाजमा यो चलन छ। आफन्त र सीमित सेवा क्षेत्रका इष्टमित्रलाई बोलाएर एक-अर्कामा आर्थिक सहयोग गर्ने-गराउने गरिन्छ।
ड्रिम्स
ड्रिम्स एक नेपाली कथानक चलचित्र हो। भुवन केसीद्वारा निर्देशित यो चलचित्र २०१६ मार्च ४ मा नेपालभर प्रदर्शित भएको थियो। यस चलचित्रमा अहिलेका नाम चलेका नायक अनमोल केसी प्रमुख भुमिकामा रहेका छन्। भने प्रमुख नायिकाका रूपमा नव नायिका सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाहलाई देख्न सकिन्छ।
मिखाइल गोर्बाचोभ
मिखाइल गोर्बाचोभ एक रूसी र पूर्व सोभियती राजनीतिज्ञ हुन्। उनी सोभियत सङ्घको आठौँ र अन्तिम नेता थिए र सन् १९८५ देखि १९९१ सम्म सोभियत सङ्घ कम्युनिस्ट पार्टीको महासचिव थिए। उनी सन् १९८८ देखि १९९१ सम्म (सन् १९८८ देखि १९८९ सम्म सर्वोच्च सोभियतको प्रेसिडियमको अध्यक्षको रूपमा, सन् १९८९ देखि १९९० सम्म सर्वोच्च सोभियत अध्यक्षको रूपमा र सन् १९९० देखि १९९१ सम्म सोभियत सङ्घको अध्यक्षको रूपमा) सोभियत सङ्घको राष्ट्रप्रमुख थिए। वैचारिक रुपमा उनी सुरुमा मार्क्सवाद-लेनिनवाद विचारधारासँग जोडिएका थिए, यद्यपि सन् १९९० को दशकको प्रारम्भमा उनी सामाजिक प्रजातन्त्र तर्फ लागेका थिए।
कम्युनिस्ट पार्टीमा उदय
गोर्बाचोभले १९६१ अक्टोबरमा महत्त्वपूर्ण २२ औँ पार्टी कंग्रेसलाई भाग लिए, जहाँ निकिता ख्रुश्चेवले बीस वर्ष भित्र प्रति व्यक्ति उत्पादनमा अमेरिकाको भन्दा बढी पुर्याउने योजना घोषणा गरेका थिए। उनी १९६३ मा स्टाभरोपोल क्षेत्रीय समितिमा पार्टी ओर्गेन्स विभागको प्रमुखलाई पदोन्नति गरिएको थियो।
मृत्यु
गोर्बाचेभको मृत्यु सन् २०२२ अगस्ट ३० का दिन मस्कोको केन्द्रीय क्लिनिकल अस्पतालमा ९१ वर्षको उमेरमा भएको थियो। उनी लामो समयदेखि गम्भीर बिरामी भएको अस्पतालले जनाएको छ। अस्पतालका अनुसार सन् २०२० को सुरुदेखि नै डाक्टरहरूको निरन्तर निगरानीमा थिए।   उनको इच्छा अनुसार सन् १९९९ मा मृत्यु भएकी श्रीमती राइसाको छेउमा मस्कोको नोभोडेभिची चिहानमा उनको अन्तिम संस्कार गरिनेछ। अलेक्सान्दार केरेन्स्की र सोभियत सङ्घका नेता भासिली कुज्नेत्सोभलाई उछिनेर गोर्बाचेभ इतिहासमा रूसको सबैभन्दा लामो समयसम्म बाँचेका शासक थिए, केरेन्स्की र भासिली कुज्नेत्सोभजो दुवै ८९ वर्षको उमेरसम्म बाँचेका थिए।
प्रतिक्रिया
बेलायतका प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसन, पूर्व अमेरिकी विदेश सचिव कन्डोलिजा राइस र आयरल्यान्डका ताओइसेच माइकल मार्टिनले र युरोपेली आयोगका अध्यक्ष उर्सुला भोन डर लेनले ट्विटरमा गोर्बाचोभलाई श्रद्धाञ्जलि अर्पण गरेका थिए। संयुक्त राष्ट्रका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले गोर्बाचेभ "इतिहासको सिलसिला परिवर्तन गर्ने र एक शक्तिशाली विश्वव्यापी नेता, प्रतिबद्ध बहुपक्षीय र शान्तिका लागि अथक वकालत गर्ने एक किसिमका राजनेता " भएको बताएका छन्। शीतयुद्धको अन्त्यको सन्दर्भमा "इतिहासले मिखाइल गोर्बाचेभलाई आफ्नो महान् राष्ट्रलाई लोकतन्त्रतर्फ डोर्‍याउने विशालका रूपमा सम्झनेछ" भनी बताए। क्यानाडाका पूर्वप्रधानमन्त्री ब्रायन मुलरोनीले "उनीसँग व्यवहार गर्न निकै रमाइलो मानिस थिए " र "इतिहासले उहाँलाई परिवर्तनकारी नेताको रूपमा सम्झनेछ" बताएका थिए।
सुन्दरादेवी
सुन्दरादेवी नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
अ साइट फर सोर आइज (उपन्यास)
अ साइट फर सोर आइज (उपन्यास) अङ्ग्रेजी उपन्यासकार रथ रेन्डेलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
टर्बाइन
टर्बाइन (ल्याटिन: टर्बोबाट, ग्रीक: τύρβη, अन्ग्रेजी: Turbine)  एक रोटरी यान्त्रिक उपकरण जसले तरल पदार्थको (जस्तै ग्याँस, वाष्प, र पानी) प्रवाहबाट उर्जालाई काम र कामलाई उर्जामा बदल्न सकिन्छ। टर्बाइनलाई जेनेरेटरमा जोडेर बिजुली उत्पन्न गर्न सकिन्छ, यस्ता उपकरणलाई टर्बोमेसीन पनि भनिन्छ। प्रारम्भिक टर्बाइनका उदाहरणहरू वायुचक्का (windmills) र पानीघट्ट हुन्।
वाष्प टर्बाइनको आविष्कारको लागि श्रेय ब्रिटिश ईन्जिनियरिङ् सर चार्ल्स पर्र्सनलाई (१८५४-१९३१) जान्छ र रिएक्सन टर्बाइनको आविष्कारको लागि स्विडिश इन्जिनियर ग्यासफ डे लावल (१८४५-१९१३) लाई जान्छ। "टर्बाइन" शब्दको पहिलो प्रयोग चाहि फ्रान्सेली खानी इञ्जिनियर क्लाउड बुर्डिनले गरेका थिए।
प्रयोग
विश्वको विद्युतीय उर्जाको एक ठूलो अनुपात टर्बो जेनेरेटरहरूले उत्पादन गर्दछ।
संचालन सिद्धान्त
टर्बाइनलाई मुख्यरुपमा २ भागमा बाड्न सकिन्छ- आवेग (वा इम्पल्स टर्बाइन) र रियाक्सन टर्बाइन (Reaction Turbine)।
आवेग टर्बाइनहरूले उच्च वेगमा बहिरहेको तरल पदार्थ वा ग्यास जेटको प्रवाहको दिशा परिवर्तनगरि टर्बाइन घुमाउँछ र ऊर्जा उत्पादन गर्दछ। टर्बाइनको ठिक अगाडी सानो नोजलबाट तरल पदार्थ बाहिर फोहोराको रुपमा निस्कान्छ। यस्ता टर्बाइनहरू प्रवाह कम भएको तर चाप अधिक भएको अवस्थामा प्रयोग हुन्छ।
आधुनिक अभ्यासमा टर्बाइन डिजाइनलमा दुबै रियाक्सन र आवेग अवधारणाहरूको प्रयोग हुन्छन्। सम्भव भएसम्म बढी उर्जा बचत गर्ना २-३ चरण युक्त टर्बाइनहरुको पनि आविस्कार गरिएका छन्।
पालाकाेट
आर्थिक श्रोतको रूपमा जंगल मुख्य श्रोत हो जहाँबाट घाँस, दाउरा, स्याउला, काठ तथा जडिबुटीको मुख्य श्रोत हो । अर्को महत्त्वपुर्ण कुरा चिउरीको जंगल प्रशस्तै भएकोले मौरी महको र बनस्पति घ्युको मुख्य आर्थिक श्रोत बनेको छ । भख्खरै मात्र -२०७२ मा) ११०किलो वाट को विधुत दिपेन्द्र बहादुर मल्ल(तत्कालीन नबभिजन सहकारि संस्थाका अध्यक्ष) पहल तथा स्थानियहरुकै लगानिमा निर्माण भएको छ यो पनि आर्थिक श्रोतको रूपमा विकास भएको छ । यहाँको राजनीतिक अवस्था भने दयनिय अवस्था छ,राज्यको प्रत्यक्ष पहुच पुगैकै छैन,नत यहाँको प्रतिनिधिलाइ अगाडि सारिएको छ । सरकारि कर्मचारिको हकमा यो गाँउ सुन्य जस्तै छ । सदरमुकाममा विकासका योजनाहरूको प्रताव गर्न जाँदा त्यो त भैसी गोठालाहरूको अस्थायी गोठको सुचीमा भएकोले विकासका कुनै योजना नमिल्ने र नबाएको भनेर ब्याङ्गयात्मक उत्तर पाइयो । यो राज्यको गम्भीर कम्जोरि हो । विकासका अत्यावस्यक आधारहरु जस्तै स्वस्थ्य,शिक्षा,रोजगार,सञ्चार जस्ता आधुनिक जिवनशैलि भन्दा पर छ पालाकोट । स्वास्थ्यचौकि र उच्चशिक्षा हासील गर्नलाइ करिब १,२ घण्टाको पैदल यात्रा गरेपछि मात्र पुगिन्छ ।
केशा (गायिका)
केशा एक अमेरिकी गायिका, र्‍यापर तथा गीतकार हुन् । उनको जन्म स.न् १९८७ को मार्च १ मा अमेरिकाको क्यालिफोर्निया सहरमा भएको थियो ।
वाग्ले
वाग्ले नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
चाँदीकाने मिसिया
चाँदीकाने मिसिया नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
ववियाविर्ता
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार ववियाविर्ताको ३,२६२ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १४,६२६ रहेको छ।
एडम एन्ड इभ एन्ड पिन्च मी
एडम एन्ड इभ एन्ड पिन्च मी अङ्ग्रेजी उपन्यासकार रथ रेन्डेलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
शोभा कपूर
शोभा कपूर एक भारतीय चलचित्र निर्मात्री तथा टेलिभिजन प्रस्तोता हुन ।उनी बालाजी टेलिचलचित्रकी मुख्य प्रबन्धक हुन्। उनको पति प्रसिद्ध बलिउड अभिनेता जितेन्द्र हुन् । साथै वर्त्तमान अभिनेता तुषार कपूर तथा एकता कपूर उनको छोरा छोरी हुन् ।