cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
क्यान्डी
क्यान्डी (මහ නුවර Maha Nuvara, pronounced ; கண்டி kaṇṭi, pronounced श्रीलङ्काको मध्य भागमा अवस्थित सहर हो । यो शहर कोलम्बोबाट १ सय १५ किलोमिटर टाढा तथा समुद्री सतहदेखि ४ सय ६५ मिटर उचाइमा छ । यो श्रीलङ्काको पुरानो केन्द्रीय राजधानी हो। यसको वास्तविक नाम महा नुवारा अर्थात् महाननगर हो। चौधौँ शताब्दीमा स्थापना भएको यो सहरका पुराना महलहरूमा औपनिवेशिक झलक देख्न पाइन्छ। यो सहरको डाल्दा मालिगावा ( टेम्पल अफ टुथ) विश्व सम्पदा सूचीमा पनि सूचीकृत छ। यहाँ गौतम बुद्धको एउटा दाँत राखिएको विश्वास गरिन्छ। प्रत्येक वर्ष जुलाई-अगस्टमा यहाँ आयोजना हुने क्यान्डी पेराहेरा कार्यक्रममा उक्त दाँत मानिसहरूको दर्शनका लागि निकालिन्छ। कार्यक्रमका क्रममा बजाइने बाजा, नृत्य एवं हात्तीहरूको लस्कर विश्वभर परिचित छ । यो सहरमा हेर्नलायक थुप्रै कुरा छन । यात्राको सुरुवात टेम्पल अफ टुथबाट सुरु गर्न सकिन्छ जुन विश्व सम्पदा सूचीमा पनि सूचीकृत छ । यहाँ गौतम बुद्धको एउटा दाँत राखिएको छ । प्रत्येक वर्ष जुलाई-अगस्टमा यहाँ आयोजना हुने क्यान्डी पेराहेरा कार्यक्रममा उक्त दाँत मानिसहरूको दर्शनका लागि निकालिन्छ । कार्यक्रमका क्रममा बजाइने बाजा, नृत्य एवं हात्तीहरूको लस्कर विश्वभर परिचित छ । मन्दिरसँगै रहेको महलको एक भागमा पुरातन सङ्ग्रहालय बनाइएको छ । टेम्पल टुथको नजीकै क्यान्डी ताल छ । क्यान्डीलाई राम्रोसँग हेर्न भ्यु टावर जानुपर्छ । यहाँ प्राकृतिक सुन्दरताका साथै मनैदेखि शान्ति महसुस हुन्छ । क्यान्डीमा बेलुकीको समयमा सञ्चालन हुने कल्चरल शो हेर्न छुटाउनु हुँदैन जसको सुरुवात पाँच वटा फरक-फरक बाजाबाट सुरु हुन्छ । गुरूलाई समर्पण गरिएको कोब्रा डान्ससँगै अन्त्य हुने यो कार्यक्रममा रोमाञ्चकारी आगोको खेल पनि देखाइन्छ । यसमा कलाकारहरूले कोइलामा हिँड्ने र बलिरहेको अगुल्टो शरीरमा लगाउने खेल पनि देखाउँछन् । पत्थरप्रेमी माइनिङ वर्कसप हेर्न बिर्सनु हुँदैन । दम्बुलाको गुफा मन्दिर पनि दर्शनयोग्य छ जुन पौराणिक अजन्ता अलोराको समयको मानिन्छ । यो गुफालाई भगवान् बुद्धको जीवन्त मूर्तिद्वारा सजीव बनाइएको छ । क्यान्डीबाट कोलम्बो जाने बाटोबाट बाहिर निस्कनासाथ पिरदेनिया बोटानिकल बगैंचा छ । १ सय ४७ हेक्टरमा फैलिएको यो बगैंचामा ४ हजारभन्दा बढी प्रजातिका रुख-बिरुवा छन । त्यहाँको बम्बु सङ्ग्रहालय वर्णनयोग्य छ । एलिफेन्ट आर्फनेजमा हात्तीले बोतलबाट दूध पिएको, खाना खाएको र पानीमा पौडिएको दृश्य हेर्न सकिन्छ । क्रिकेट स्टेडियम पनि पर्यटकका लागि लोकपि्रय छ ।
इतिहास
ऐतिहासिक रेकर्डहरू तथा पुराना विवरणहरूका अनुसार यस क्यान्दी सहरमा पहिले सन् १३५७ देखि १३७४ सम्म भीकरमबहु तृतीयले राज्य गर्दथे । त्यतिबेलाको त्यो राज्यलाई गम्पोला भनिने गर्दथ्यो भने त्यतिबेला यो सहरलाई सेन्कदगालपुर भन्ने गरिन्थ्यो ।
स्वास्थ सुरक्षा
यो सहरमा रहेको टिचिङ् हस्पिटल, क्यान्दी श्रीलङ्काकै दोस्रो ठूलो औषधालयीक संस्था हो । यो मेडिकल संस्था श्रीलङ्काको सरकारी मान्यतामा आधारित रहेर सरकारी स्वामित्वमा रहने गरीकन स्थापना वा सञ्चालन भएको थियो ।
कञ्चन डेभलपमेन्ट बैंक
कन्चन डेभलपमेण्ट बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
क्यान्डी
खेलकुद
क्यान्दी सहरमा जन्मेका विभिन्न चर्चित खेलाडीहरूले विभिन्न खेलहरू जस्तैः क्रिकेट, फुटबल, रग्वी, पौडी, एथलेटिक्स, गल्फ, हक्की, बक्सिङ तथा बास्केटबल जस्ता खेलहरूमा अनेक किर्तिमहरू राखेका छन् । यो सहरकाले श्रीलङ्काका अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका समेत कप्तान उत्पादन गरेको छ । यस्तै श्रीलङ्काको तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उत्कृष्ट छाप छाड्ने खेलाडीहरू पनि यो सहरमा जन्मिएका छन् । यो सहरको प्रमुख खेलका रूपमा भने क्रिकेट, रग्वी तथा एथलेटिक्सलाई लिन सकिन्छ ।
श्रीलङ्कामा रग्वीको त्यत प्रसिद्धिता नरहे पनि यो क्षेत्रमा रग्वी खेल निकै चर्चित तथा प्रसिद्ध रहेको छ । किनभने यो सहरमा रहेको स्थानीय रग्वी युनियन क्लब क्यान्दी स्पोर्ट्स क्लब (रग्वी)ले यस क्षेत्रको क्षेत्रीय रग्वी च्याम्पियनसिपमा राष्ट्रिय स्तरीय पर्दशनी गर्ने गर्दछ ।यो सहरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको सिङ्गर श्रीलङ्का एअरलाइन्स रग्वी ७ नामक रग्वी प्रतियोगिता हुने गर्छ । जुन रग्वी युनियन प्रतियोगिता विश्व स्तरीय चर्चित रहेको छ ।
क्यान्दी सहरमा विभिन्न खाले तीनवटा फर्स्ट क्लासका क्रिकेट टिम तथा क्लबहरू रहेका छन् । सरसेन्स स्पोर्ट्स क्लब, क्यान्दी क्रिकेट क्लब, क्यान्दी युथ क्रिकेट क्लब यो सहरका प्रमुख तीन क्रिकेट क्लबहरू अन्तर्गत प्रदछन् । यो सहरमा प्रिमियर ट्रफि क्रिकेट प्रतियोगिता चर्चित रहेको छ । हक्की तथा भलिबल खेललाई श्रीलङ्काको राष्ट्रिय खेलकुदका रूपमा लिने गरिन्छ । तर हक्की तथा भलिबलकै दाजोमा यो क्यान्दी सहरका फुटबल खेल पनि उत्तिकै प्रसिद्ध रहेको छ ।
दिकेश मल्होत्रा
दिकेश मल्होत्रा नेपाली व्यापारी तथा आइएमएस समुहका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् ।  उनी प्रसिद्ध व्यापारी एवम् आइएमएस समुहका अध्यक्ष दिपक मल्होत्रा  र उनकी पत्नी इबिसु ज्वेलर्सकी निर्देशक सबिता मल्होत्राका एकमात्र छोरा हुन् । उनका हजुरबुवा देवराज मल्होत्रा हुन् । उनकी दिदी डा. दीपिका मल्होत्रा आँखा विशेषज्ञ हुन् । उनी नायिका प्रियंका कार्कीको मामाका छोरा र नायिका जेनिशा मोक्तानका पति हुन् ।
आरुचौर
आरुचौर नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
आरुचौर गाविसको जनसङ्ख्या २,९५६ रहेको छ।
धार्मिक स्थल
आरुचौर गाउँ विकास समिति वाड नं २ मा रहेको डहरे देउराली मन्दिर स्याङ्जा जिल्लाभर कै प्रसिद्ध र ऐतिहासिक मन्दिर हो। बाला चतुर्दशी का दिन यहाँ भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्दछ ।
तितेपाती
तितेपाती नेपालमा पाइने एक किसिमको जडीबुटी हो। यो मध्य पहाडमा पाइन्छ।
खैरो धानमुसा
खैरो धानमुसा (वैज्ञानिक नाम: Rattus norvegicus)    नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
आमसञ्चार
सञ्चार भन्नाले निश्चित स्रोतबाट सृजित सूचना वा सन्देश कुनै माध्यमबाट प्रापकसम्म पुर्‍याउने प्रक्रिया हो। निश्चित अर्थपूर्ण सूचना तथा सञ्चार निश्चित समाचार माध्यमबाट आम जनसमुदायमा पुर्‍याउने प्रक्रियालाई आमसञ्चार भनिन्छ। अर्थात् आमसञ्चार, सञ्चारको व्यापक रूप हो। पत्रपत्रिका, रेडियो, टेलिभिजन, चलचित्र, पुस्तक, इन्टरनेट, अनलाइन आदि आम सञ्चारका लोकप्रिय माध्यम हुन्।
शब्दोपति
नेपाली शब्द “सञ्चार” अङ्ग्रेजी शब्द Communicationको अनुवादको रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ। हुनत नेपाली शब्द सञ्चार संस्कृत भाषाबाट आएको हो जसको अर्थ ‘सूचना दिने काम वा सूचनाको आदान प्रदान’ भन्ने हुन्छ। सञ्चार विज्ञहरूलाई मान्दा अङ्ग्रेजी शब्द कम्युनिकेसन ल्याटिन भाषाको शब्द 'कम्युनिस' र 'कम्युनिकेर'बाट जसको अर्थ कुनै कुराको साझेदारी, आदान प्रदान गर्नु, साझा वा समान गर्नु हुन्छ। यसबाट सञ्चार भन्नाले एक अर्काबीच सूचना, विचार, धारणाहरू, जानकारीहरू साटासाट गर्ने प्रक्रिया वा साझेदारी कायम गर्ने प्रक्रियालाई बुझ्न सकिन्छ। कतिपय विद्धानहरूले अग्रेजी भाषा कै 'कम्युनिटी' (समाज) शब्दबाट 'कम्युनिकेसन' बनेको दाबी गरेका छन्। समाजका सदस्यहरूले आफ्ना भावना वा आफूलाई प्राप्त सूचना कुनै अर्को सदस्यलाई दिने भएकोले पनि त्यस्तो अर्थ लगाउन सम्भव भएको हो। किनकी व्यक्तिको सामाजीकरण नै सञ्चारले सम्भव तुल्याएको हो।
प्रक्रिया
सञ्चार लिखित, मौखिक, श्रव्यदृश्य वा साङ्केतिक आदि हुन्छ। सञ्चार प्रक्रियामा दुई पक्ष सहभागी हुन्छन्। एउटा सूचना दिने पक्ष र अर्को सूचना पाउने पक्ष, यी दुई पक्षबीच जति नै मात्रामा अन्तरक्रिया हुन्छ अर्थात सञ्चारको साधनबाट पठाइएका सन्देश प्रापकले बुझ्न सक्छ तब सञ्चार प्रक्रिया सफल भएको मानिन्छ। सञ्चार प्रक्रियामा मानिसका ५ वटा ज्ञानेन्द्रिय सहभागी हुन्छ जस्तै कानले सुनेर, आँखाले देखेर, जिब्रोले चाखेर, नाकले सुँघेर र छालाले महसुस गरेर सहभागिता जनाएका हुन्छन्।
दिपेन्द्र के. खनाल
दिपेन्द्र के  खनाल नेपाली चलचित्र क्षेत्रका बहुप्रसिद्ध चलचित्र निर्देशक तथा निर्माता हुन् । उनी नेपाली चलचित्र उद्योगका सबैभन्दा चर्चित निर्देशकहरू मध्ये एक र सर्वाधिक पारिश्रमिक लिने नेपाली पुरुष निर्देशकमा पर्छन् ।
चिराइतो
चिराइतो नेपालमा पाइने एक किसिमको जडीबुटी हो। यो उच्च पहाडी भेकमा पाइने गर्दछ। चिराइतोको बिरुवा नेपालको हिमाली कछाडतिर समुद्री सतहबाट १,२०० मि.देखि ३,००० मी. उचाईमा अलि चिसो खुल्ला चौरमा पाइन्छ। यसको जरा धेरै तलसम्म गाडिएको हुँदेन र माटोको सतहमा फैलिएको हुन्छ। त्यसैले यसलाई सजिलैसँग उखेल्न सकिन्छ। यो बिरुवा १ देखि १.५ मि. सम्म अग्लो हुन्छ। डाँठको फेद गोलाकार र माथितिर चारकुने परेको हुन्छ। हरेक आँख्लाको दुबैतिर पात र हाँगा पलाएका हुन्छन्। पात १ देखि ११ से.मि. लामो र ०.५ देखि ३ से.मी. चौडा, भालाकृत भै टुप्पो तीखो हुन्छ। पात र डाँठमा रौं हुंदैन र चिल्ला हुन्छन्। कुनै कुनै पातहरू फेदैबाट पलाएका हुन्छन्। हरेक आँख्लामा पात र काण्डको कक्षबाट फूलहरू एउटै झुप्पामा निस्केका हुन्छन्। फूलहरू एउटै झुप्पामा हुन्छन्। फूलको रङ्ग पहेलो वा हरियो हुन्छ। एउटै फूलमा भाले तथा पोथी दुवै योनी पाइन्छन्। अरु साधारण फूल झैं यसको पत्रदल ५ वटा हुन्छ। तल्लो भागमा स–साना मसिनो रौंले ढाकिएको दुईवटा ग्रन्थिहरू पाइन्छन्।
चिराइतोको खेती यसको बीउबाट गरिन्छ। खेतीको लागि नतिशितोष्ण जलवायु र आद्रतापूर्ण क्षेत्र अति आवश्यक रहन्छ। खेतमा पानीको राम्रो निकासको व्यवस्था हुनुपर्दछ। कार्तिक, मंसिरतिर बीउ छरिनुपर्दछ। बीउ एकदमै सानो हुँने हुँदा पहिले नर्सरी बेडमा लगाउनु उपयुक्त हुन्छ। ६ देखि ८ से.मी. लामो भएपछि बेर्नालाई मलजल गरी तयार गरिएको वारी वा खेतमा सार्नु पर्दछ।
आषाढ–श्रावणदेखि आश्विनसम्ममा यसको फूल फुल्छ। फूल परिपक्व भएपछि बोटै उखेल्ने कार्य हुन्छ र चैत्र महिनासम्ममा यसको सङ्कलन गरिसक्नु पर्दछ। आयुर्वेदीय पद्धति अनुसार यो जडीबुटी निम्न रोगहरूमा प्रयोग गरिन्छ। कृमि नाशक, ज्वरान्तक, घाउ, खटिरा, स्वाद र रुचि बढाउने इत्यादि। औलोको ज्वरोमा पनि यो निकै उपयोगी भएको पाईएको छ।
बैज्ञानिक नामः स्वयरसिया चिराता (Swertia chirayita ( Roxb. ex fleming Karsten)
संस्कृत नामः किरातक, तिक्तक, भूनिम्व
नगरप्रमुख
प्रायः जसो देशमा, एउटा महापौर नगरपालिका सरकारमा सर्वोच्च पदाधिकारी हुने गर्दछ जस्तो कि शहर वा नगरका लागि। संसारभर, स्थानीय कानून र एउटा मेयरको शक्ति र जिम्मेवारीका साथ-साथ रीति-रिवाजका बारेमा एउटा विस्तृत विचलन रहेको छ, जसको माध्यमले एउटा मेयर निर्वाचित वा अन्य कुनै हुन अनिवार्य रहेको हुन्छ। प्रणालीका अनुसार छानिने आधारमा, एउटा महापौर नगरपालिका सरकारको मुख्य कार्यकारी अधिकारी हुन सक्दछ वा एक बहु-सदस्यीय शासित निकायलाई धेरै कम वा कुनै स्वतन्त्र शक्ति दिन सक्दछ, वा पूर्णरुपले औपचारिक भूमिका निर्वाह गर्न सक्दछ। मेयरको चयनका विकल्पमा जनताद्वारा प्रत्यक्ष चुनाव वा एक निर्वाचित गवर्निङ् काउन्सिल वा बोर्डद्वारा चयन गरिने कुरा समावेश रहेको हुन्छ।
ब्रिटिश द्वीप समूह
आधुनिक इङ्ल्याण्ड र वेल्समा, मेयरको स्थिति सामन्ती प्रभुका बेलीफ वा रीव सँग हुने गर्दछ। लण्डनका मुख्य मजिस्ट्रेटले नर्मन विजय पछी शताब्दीभन्दा पनि बढी समयसम्म पोर्ट्रेटको उपाधि हासिल गरे। यस अधिकारीलाई लोकप्रिय रुचाइएको आधारमा छानिएको थियो, जो किङ् जोनबाट प्राप्त एउटा विशेषाधिकार रहेको थियो। १२औं शताब्दीको शुरुवात सम्म, पोर्ट्रीवका उपाधिले मेयरका रूपमा लण्डनका मुख्य अधिकारीका पदनामका रूपमा मार्ग प्रशस्त गरे, त्यसपछि विनचेस्टरद्वारा लगभग ११९० लाई अनुसरण गरियो। १९औं शताब्दीमा, यूनाइटेड किङ्डममा, नगर निगम अधिनियम १८८२, धारा १५ ले मेयरहरुको चुनावलाई विनियमित गरे। मेयरलाई ९ नोभेम्बरमा वार्षिक रूपले निर्वाचित व्यक्ति हुने थियो, जो कि यस प्रकारका पात्र हुने अल्डरमेन वा पार्षदहरुले वा व्यक्तिहरुमा मध्ये नगर परिषदद्वारा चुनिएको थियो। उनको कार्यकालको अवधि एक वर्ष थियो, तर वहाँ पुन: चुनावका लागि पात्र थिए। वहाँ बिरामी वा अनुपस्थितिका समय कार्य गर्नका लागि एउटा डिप्टीको नियुक्ति गर्न सक्दछ र यस प्रकारका डिप्टीलाई एउटा एलडरमेन वा पार्षद हुनुपर्ने व्यवस्था छ। एउटा मेयर जो कि दुई महिनाभन्दा बढी समयभन्दा नगरबाट अनुपस्थित हुन्छ, अयोग्य हुनेछ र उसलाई आफ्नो कार्यालय छोड्नुपरेको थियो। मेयर आफ्नो कार्यालय र आगामी वर्षका समयमा नगरका लागि शान्तिका न्यायबाट बाहिर थिए।
इटली
इटलीमा मेयरलाई सिन्डको भनेर भनिने गरिन्छ, वा अनौपचारिक रूपले प्राइमो सिटाडिनो ("प्रथम नागरिक")। प्रत्येक नगरपालिका (इटालेली: कम्यून) मा आफ्नो मेयर हुने गर्दछ, जो कि स्थानीय सरकारको प्रतिनिधित्व गर्ने गर्दछ। नगरपालिकाका निवासीहरुद्वारा हरेक पाँच वर्षमा मेयरको चुनाव गरिने गरिन्छ, तर दुई कार्यकालपछी तिनलाई अर्को पटक फेरी छानिन सकिने छैन्।
पदमपोखरी
पदमपोखरी मकवन्पुर जिल्लाको पस्चिम् दक्षिण अवस्थित छ । यस स्थनको नाम पदमपोखरि हुनुमा एउटा ईतिहास् छ। प्रचलित् मन्यत अनुसार धेरै पहिला यस स्थनमा श्री ३ पद्म शम्शेर ज ब रा सिकार खेल्न आएक थियर उनको घोडा लाई तिर्खा लाग्दा पानी खुवाउन कुवा बनाएका थिए र कालान्तारमा तेही कुवा नै पोखरीको रूपमा परिणत भई यस स्थानको नाम पदमपोखरी रहन गएको किम्बदन्ती/जनविश्वास रहदै आएको छ।
यस पदमपोखरी गा,बि,स,मा ९ ओटा वडा छन्।
यस ग बि समा एउटा उच्चमवि छ। जुन वडा १मा अवस्थित छ। श्री महेन्द्र उमबि नाम भएको यस विद्धालयमा १८०० विध्यार्थी हरू अध्यन गर्छन्।यस विद्धालयको प्राचार्य श्री अमित लुण्ङब हुन्।
लाँकुरी
लाँकुरी नेपालमा पाइने एक किसिमको रूख हो। यो जडीबुटीको रूपमा प्रयोग हुन्छ।
गुल्मी विकास बैंक
गुल्मी विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
मजिटो
मजिटो नेपालमा पाइने एक किसिमको जडीबुटी हो। यसलाई संस्कृतमा मन्जिष्ठा भन्ने गरिन्छ।
तुर्किस्ताने मुसो
तुर्किस्ताने मुसो नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
ब्राइट डेभलपमेण्ट बैंक
ब्राइट डेभलपमेण्ट बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
२०१७ फिफा यु-१७ विश्व कप
यस प्रतियोगितामा विभिन्न छनोट भएका २४ राष्ट्रहरूका किशोर तथा युवा फुटबल खेलाडीहरूको राष्ट्रिय टिमहरूको सहभागीता जनाउने छन् ।
छनोट टिमहरू
यस फुटबल प्रतियोगितामा ६ महादेशका कुल २४ उत्कृष्ट टिमहरूको सहभागीता रहनेछ।
रंगशाला
यस फुटबल प्रतियोगिता भारतका छ ठाउँका छ वटै रंगशालाहरूमा सञ्चालन हुनेछ ।
स्रोत
श्रेणी :फुटबल श्रेणी :फिफाका प्रतियोगिता श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता श्रेणी :फिफा यु-१७ विश्व कप श्रेणी :२०१७ का फिफा फुटबल प्रतियोगिताहरू
त्रिशूली नदी
त्रिशूली नदी नेपालको एक मुख्य नदी तथा सप्तगण्डकी नदी प्रणालीको एक मुख्य सहायक नदी हो। यो नदी रसुवाको गोसाईकुण्ड स्थित त्रिशूलधाराबाट उत्पत्ति भएको नदी हो। भगवान शिवले कालकूट बिष खाएर तपस्या गर्न जाँदा त्यहाँ पुगेपछि आफ्नो त्रिशूलले घोपी पानी निकालेको ठाउँ त्रिशूलधारा नामले प्रसिद्ध छ। त्रिशूली नदीलाई त्रिशूली गंगा पनि भन्ने चलन रहेको छ। त्रिशूली नेपालको मध्य भागबाट बहने नदी हो। यो नारायणी वा गण्डकी नदी जलाधार क्षेत्रको एक प्रमुख नदी हो।
नामाकरण
त्रिशूली नदीको नामाकरण हिन्दू देवता शिवको कथासँग जोडिएको छ। समुन्द्र मन्थन कथाअनुसार कालकूट विषले पोलिरहेको घाँटीलाई शितल बनाउन पानीको लागि प्रहार गरेको त्रिशूल लागेर बनेका तीन मूलहरूबाट नै यसको नाम त्रिशुशूली रहन गएको हो।
धाँगड जाति
धाँगड जाति पर्सा देखि मोरङका जगंल छेउछाउ बस्ने, तराईमा बस्ने नेपालका पुराना आदिवासी हुन् |
भाषा / भेष-भुषा
धाँगड जातिको भाषा द्रविड भाषा समुदाय अन्र्तगत पर्दछ | यो भाषाको विकास गर्नु आवश्यक छ |
रहन सहन
यिनीहरूको मुख्य पेशा खेती, मजदुरी हो | यिनीहरूले गाउँ समाजमा "भाइजन" द्वारा झगडा मिलाउँछन् | बिहेमा दुलाहा दुलहीले सिन्दुर साटासाट गरेपछि यिनीहरूको विवाह हुन्छ | यिनीहरूले फागुनमा धुमधाम सँग दुर्गा पूजा गर्छन् | पूजामा धाँगड जातिले रांगा, बोकाको बलि दिन्छन् |
युरोपको इतिहास
यूरोपमा मानव ईसापूर्व ३५,०००का छेउछाउ आयो । ग्रीक (यूनानी) तथा ला तिनी (रोम) राज्यहरूको  स्थापना प्रथम सहस्त्राब्दीका पूर्वार्धमा भए । यी ग्ग्ग्ग्ग्ग दुइटै संस्कृतीहरूले आधुनिक यूरोपको   संस्कृतिलाई धेरै प्रभावित गरेकाछन् । ईसापूर्व ४८०का छेउछाउ यूनानमा फारसीहरूको  आक्रमण भयो जसमाम यवनहरूलाई धेरै जसो पिउँछे हटना लडयो । ३३० ईसापूर्वमा सिकन्दरले फारसी साम्राज्यलाई जीत लियो । सन् २७ ईसापूर्वमा रोमन गणतन्त्र समाप्त भयो र रोमन साम्राज्यको   स्थापना भए । सन् ३१३मा कांस्टेंटाइनले ईसाई धर्मलाई स्वीकार गर लियो र यो धर्म रोमन साम्राज्यको  राजधर्म बन्यो ।  पाँचऔं सताब्दीसम्म आते आते रोमन साम्राज्य कमजोर छ चल्यो र पूर्वी रोमन साम्राज्य पंद्रहऔं सताब्दीसम्म इस्तांबुलमा बनिरह्यो । यस बेला पूर्वी रोमन साम्राज्यहरूलाई अरबहरुका आक्रमणको  सामना गर्न पर्‍यो जसमा तिनलाई आफ्नो प्रदेश अरबहरूलाई दिन पडे ।
सन् १४५३मा इस्तानबुलका पतन पछि यूरोपमा नयाँ जनमानसको विकास भयो जुन धार्मिक बंधनहरूबाट  उपर उठन चाहन्थ्यो । यस घटनालाई पुनर्जागरण (फ्रेंचमा रेनेसाउँ)  भन्दछन् । पुनर्जागरणले मानिसहरूलाई पारम्परिक विचारहरूलाई त्याग व्यावहारिक तथा वैज्ञानिक तथ्यहरु मा विश्वास गरे पछि जोर दियो । यस कालमा भारत तथा अमेरिका जस्तै देशहरूका समुद्री मार्गको   खोज भए । सोह्रऔं सताब्दीमा पोर्चुगली तथा डच नाभिक दुनियाका देशहरूका सामुद्रिक रास्तहरु मा वर्चस्व बनाए भएका थिए । त्यहि समयमा पश्चिमी यूरोपमा औद्योगिक क्रान्तिको  सूत्रपात भएको थियो । सांस्कृतिक रूपबाट पनि यूरोप धेरै अगाडि बढ चुका थियो । साहित्य तथा कलाका क्षेत्रमा अभूतपूर्व प्रगति भए थियो । छपाईको   खोज पछि पुस्तकहरूबाट  ज्ञानसञ्चार त्वरित गतिबाट बढ गेको थियो ।
सन् १७८९मा फ्रान्सको राज्यक्रान्ति भयो जसले सारा यूरोपलाई प्रभावित गरे । यसमा व्यक्तिगत स्वतन्त्रता, जनभागीदारी तथा उदारतालाई बल मिलेको थियो । रूसी साम्राज्य धीरे-धीरे विस्तृत हुने लागेको थियो ।मा यसको विस्तार मुख्यतः एसियामा आफ्नो दक्षिणको  तरफ छ रहेको थियो । यस समय ब्रिटेन]] तथा फ्रान्स आफ्नो नौसेनाको   प्राविधिक प्रगतिका कारण डचो तथा पोर्चुगलीहरूबाट  अगाडि निकल गए । पोर्चुगलमा स्पेनको  अधिकार भयो र पोर्चुगली उपनिवेशहरु मा अधिकांशतः अङ्ग्रेजहरु तथा फ्रांसिसीहरूले अधिकार गर लियो । रूसी सर्फराज्यको  पतन १८६१मा भयो । बाल्कनका प्रदेश उस्मानी साम्राज्य (औटोमन)बाट  स्वतन्त्र छते गए । १९१४-८ तथा १९३९-४५मा दुई विश्वयुद्ध भएका । दुइटैमा जर्मनीको पराजय भए । यसहरुक पछि विश्व शीतयुद्धका दौरबाट  गुजरा । अमेरिका थियो रूस दुई महाशक्ति बनएर उभरे । प्रायः पूर्वी यूरोपका देश रूस सहित रहे जबकि पश्चिमी यूरोपका देश अमेरिकाका । जर्मनीको  विभाजन भयो ।
सन् १९५९मा रूसले आफ्नो कस्मोनट यूरी गगरिनलाई अन्तरिक्षमा पठायो । १९६९मा अमेरिकाले सफलतापूर्वक मानवलाई चन्द्रमाको  सतहसम्म पुग्योनको  दावा गरे हथियारहरूको   छड बढती गई । अंततः अमेरिका अगाडि निस्कियो र १९८९मा जर्मनीको एकीकरण भयो । १९९१मा सोभियत संघको  विघटन भयो । रूस सबै भन्दा   ठूलो परवर्ती राज्य बनयो । सन् २००७मा यूरोपीय सङ्घको   स्थापना भए ।
सोह्रवीं-सत्रहऔं शताब्दीमा यूरोपका देशहरूको आर्थिक-सामाजिक स्थिति
सत्रहऔं शताब्दीमा पहिलो पल्ट भारतको ब्रिटेनबाट सम्पर्क भयो। यो सम्पर्क दुई परस्पर-विरोधी संस्कृतीहरूको  परस्पर टकराना–मात्र थियो। ती दिनहरु समूचा ब्रिटेन]] अर्धसभ्य किसानहरूको  उजाड देश थियो। उनको झोपडीहरु नरसलहरु र सरकंडहरूको   बनी हुन्थ्यों, जसका माथि माटो या गारा लगाएको छ्थ्यो। घास-फूस जलाएर घरमा आग तैयार गरिन्थ्यो जसबाट सारी झोपडीमा धुआँ भर जान्थ्योह्ह्ह्ह्ह्ह। धुँएलाई निकालनका कुनै बाटो नैं थिएन। उनको खुराक जौ, मटर, उडद, कन्द र दरख्तहरूको   छाल तथा मासु थियो। तीका कपडहरूमा जुहरु भरी हुन्थ्यों।
आबादी धेरै कम थियो, जुन महामारी र दरिद्रताका कारण आए दिन घटती जाती थियो। शहरहरूको  हालत गाउँवहरु भन्दा केही  राम्रो थिएन। शहरवालहरूको  बिछौना भुसबाट  भरा एक थैला छ्थ्यो। तगरिको   ठाँउ लकडीको  एक गोल टुक्रा। शहरी मान्छे जुन खुशहाल हुन्थे, चमडेको  कोट ल्याउथे। गरीब मान्छे हाथ-पैरहरु मा पुआल लटेपकर सरदीबाट  जान बचाउथे। न कुनै कारखान थियो, न कालिगढ। न सफाईको  इन्तजाम, न रोगी भए पछि चिकित्साको   व्यवस्था। सडकहरु मा डाकू फिर्थे र नदियों तथा समुद्री मुहाने समुद्री डाकुहरूबाट  भरे रहथे। ती दिनहरु दुराचारको  तमाम यूरोपमा बोलबाला र आतशक-सिफलिसको   रोग साधारण थियो। विवाहित या अविवाहित, गृहस्थ पादरी, यहाँ कि पोप दसव्नुहोस् लुईसम्म पनि यस रोगबाट बचे न थिए। पादरीहरूको  इङ्ल्यान्डको   एक ला ख स्त्रीहरूलाई भ्रष्ट गरेका थिए। कुनै पादरी ठूलो भन्दा ठूलो अपराध गरे पछि पनि केवल थोडे-से जुर्मानेको    सजाय पान्थ्योह्ह्ह्ह्ह्ह। मनुष्य-हत्या गरे पछि पनि केवल छः शिलिंग आठ पैंस- लगभग पांच रुपये-जुर्माना दिन पड्थ्यो। ढहरुग-पाखण्ड, जादू-टोना उनको व्यवसाय थियो। सत्रहऔं शताब्दीका अन्तिम चरणमा लन्डन]] नगर यति गंदा थियो, र वहांका मकान यस कदर भद्दे थिए कि उसलाई मुश्किलबाट शहर भनिनसक्थ्यो। सडकहरूको   हालत यस्तो थियो कि पहियेदार गाडीहरूको  चल्नु खतरेबाट  खाली न थियो मान्छे लद्दू टट्टुहरूमा दाहरु-बाहिरु पालनहरूमा असबाबको   भाउँति लदकर यात्रा गर्थे। ती दिनहरु छिटो भन्दा छिटो गाडी इंगलैंडमा तीसबाट  पचास मीलको  सफर एक दिनमा तय गर सकती थियो। अधछैनगी स्त्रिहरु जंगली र भद्दे गीत गाती फिरती थिए  र पुरुष कटार घुमा-घुमाएर लडाईका नाच नाचा गर्थे। लेख्नु-पढना धेरै कम मान्छे जान्थे। यहाँसम्म कि बहुत-से ला र्ड आफ्नो हस्ताक्षर पनि नगर सक्त थिए। बहुदा पति कोडहरूबाट  आफ्नो स्त्रीहरूलाई  पिउँटा गर्थे। अपराधीलाई टिकटिकीबाट  बाउँधकर पत्थर मार-मारकर मार हालयो जान्थ्योह्ह्ह्ह्ह्ह। रतहरूको   टाउँगहरूलाई सरेबाजार शिकंजहरूमा कसकर तोड दियो जान्थ्योह्ह्ह्ह्ह्ह। शाम हुने पछि लन्डनको   गलिहरु सूनी, डरावनी र अंधेरी हुन्थ्यों। ती समय कुनै जीवटको  मानिस नैं घरबाट बाहिर निकलनेको  साहस गर सक्थ्यो। उसलाई लुट जाने या गला काट जानेको  भय थियो। फेरि उनको माथि झ्याल खोल कुनै पनि गन्दा पानी त फेंक नैं सक्थ्यो। गलीहरूमा ला लटेन थिए नैं छैन। मानिसहरूलाई भयभीत गर्नको लागि टेम्सका पुराना पुलमा अपराधीहरुका सिर काट गर लटका दिए जान्थे। धार्मिक स्वतन्त्रता थिएन। बादशाहका सम्प्रदायबाट  भिन्न दोस्रो कुनै सम्प्रदायका गिरजाघरमा गएर उपदेश सुन्नको    सजाय मृत्यु थियो। यस्तो अपराधीहरुका घुटनेलाई शिकजेमा कसकर तोड दियो जान्थ्योह्ह्ह्ह्ह्ह। स्त्रीहरूलाई लडकीहरूलाई सहतीरहरूमा बाउँधकर समुद्रका किनारामा छोड दिथे कि धीरे-धीरे बढती भए समुद्रको   लहर्नुहोस् तिनलाई निगल जाहरु। धेरै जसो तीका गालहरूलाई ला ल फलामबाट  दागदार अमेरिका निर्वासित गर दियो जान्थ्योह्ह्ह्ह्ह्ह। ती दिनहरु इङ्ल्यान्डको   रानी पनि गुलामहरुका व्यापरमा ला भको  भाग लिती थियो।
इङ्ल्यान्ड]]का किसानको  व्यवस्था ती ऊदबिलावका समान थियो जुन नदी किनारा मांद बनाएर रहता छ।  कुनै यस्तो धंधा-रोजगार न थियो कि जसबाट वर्षा न हुनेको   सूरतमा किसान दुष्कालबाट  बच सकें। ती समय समूचे इंगलिस्तानको   आबादी पचास ला ख भन्दा अधिक थिएन। जंगली जनावर हरेक ठाँउ फिर्थे। सडकहरूको   हालत धेरै खराब थियो। बरसातमा त सबै बाटा नैं बन्द हुन जान्थे। देहातमा प्रायः मान्छे बाटो भूल जान्थे र रात-रात भर ठण्डी हावामा ठिठुरते फिर्थे। दुराचारको  दौरदौरा थियो। राजनीतिक र धार्मिक अपराधहरु मा भयानक अमानुषिक सजाहरु दी जाती थिइन्।
यो दशा केवल ब्रिटेनको  नैं न थियो, समूचे यूरोपको   थियो। प्रायः सबै देशहरूमा वंश-क्रमबाट  आए भएका एकतन्त्र, स्वेच्छाचारी निरंकुश राजा राज्य गर्थे। उनको शासन-सम्बन्धी मुख्य सिद्दान्त थियो-हम पृथ्वीमा ईश्वरका प्रतिनिधि छन्, र हमारी इच्छा नैं कानुन छ।  जनताको   दुई श्रेणिहरु थियो। जुन कुलीन थिए ती ऊँचे समझे जान्थे; जुन जन्मबाट  नीच थिए ती दलितवर्गी थिए। यस्तो एक पनि राजा न थियो जुन प्रजाका सुख-दुखबाट  सहानुभूति रखता छ।  विलाश र शान-शौकत हीमा ती मस्त रहथे। ती आफ्नो सबै प्रजाका जानोमालका स्वामी थिए। राजा हुनु उनको जन्मसिद्ध अधिकार थियो। उनको प्रजालाई बिना सोचे-समझे उनको आज्ञाको  पालन गर्न नैं पर्दछ। फ्रान्सको  चौदहवां लुई यस्तो नैं बादशाह थियो। यूरोपमा त्यी सबै भन्दा   अधिक कालसम्म तख्तनशीन रहयो। त्यो औरंगजेव भन्दा बाह्र वर्ष पूर्व गद्दीमा   बसेको र उनको मरनका आठ वर्ष पछिसम्म गद्दीमा   बसेको रहयो। सारा बहत्तर वर्ष। त्यो सभ्य, बुद्धिमान र महत्त्वाकांक्षी थियो। र चाहन्थ्यो कि फ्रान्स दुनियाको  सबै भन्दा   अधिक शक्ति-सम्पन्न राष्ट्र बन जाए।
तर जब-जब त्यो फ्रांसको  शक्ति र उन्नतिको   कुरा सोच्थ्यो, तब-तब त्यो फ्रांसको   जनताका सम्बन्धमा छैन, केवल आफ्नो र आफ्नो सामन्तहरुका सम्बन्ध मा  । त्यो आफ्नो हीलाई राज्य कहन्थ्यो, र यो उनको तगरे-कलाम बन्ेको थियो। उनले आफ्नो दरबारी तडक-भडकबाट  सारा संसारलाई चकित गर दिेको थियो र फ्रान्स सारा तत्कालीन सभ्य संसारमा फैशनको लागि प्रसिद्ध भएको थियो। उनले प्रजामा भारी–भारी टैक्स लगाए थिए तथा प्रजाको   गाढी कमायी भन्दा ठूलो-बडे राजमहल बनाए थिए। उनले वसाई र पेरिसको   शान बनाए कि जसको उपमा यूरोपमा थिएन। उनले अजेय सेनाको  सङ्गठन गरेका थिए, जसलाई यूरोपका सबै राष्ट्रहरूले मिलेर ठूलो नैं कठिनाईबाट  परास्त गरे। सन् १७१५मा जब त्यो मरयो त पेरिस आफ्नो शान-फैशन साहित्य, सौन्दर्य र ठूला-ठूला महलहरु तथा फव्वारहरूबाट  सुसज्जित थियो र फ्रान्स यूरोपको   प्रधान राजनीतिक र सैनिक शक्ति बन्ेको थियो। तर सारा देश भूखा र सन्तुष्ट थियो। ती कालमा यूरोपको  मुख्य प्रतिद्वन्द्वी आस्ट्रिएकोथियो जसका राजा हाशबुर्गका थिए। पवित्र रोमन साम्राज्यका सम्राटको  गौरवपूर्ण पद यसै राजवंशलाई प्राप्त थियो। यद्यपि यस पदका कारण आस्ट्रियाका राजाहरूको   शक्तिमा कुनै वृद्ध नभए थियोमा उनको सम्मान र प्रभाव तथा प्रभुत्व समूचे यूरोपमा थियो।
त्यस समय जर्मन न कुनै एक राष्ट्र थियो, न एक राज्यको नाम नैं जर्मनी थियो। तब जर्मनी लगभग तीन सय साठ छोटे-छोटे राज्यहरूमा विभक्त थियो, जसमा तनिक पनि राजनीतिक एकता थिएन। ती नाममात्रलाई आस्ट्रियाका धर्मसम्राटको   अधीनता मान्थे। यही दशा इटलीको  थियो। इटलीको  राष्ट्र छ, यो कुनै न जान्थ्यो। वहाँ पनि अनेक छोटे-छोटे स्वतन्तत्र राज्य थिए, जसका राजा निरंकुश स्वेच्छाचारी थिए। जनतालाई शासनमा कहीं कुनै अधिकार प्राप्त थिएन।
स्पेन यस कालमा यूरोपको सबै भन्दा   अधिक समर्थ राज्य थियो। पन्द्रहवीं-सोह्रऔं शताब्दीमा नैं उनले अमेरिकामा उपनिवेश स्थापित गरेर आफ्नो अपार समृद्धि बढा ली थियो। स्पेनका राजा यूरोपका अनेकहरु देशहरूका अधिपति थिए।
पोलैण्ड सोह्रऔं शताब्दीसम्म यूरोपको एक समर्थ राज्य थियो। सत्रहऔं शताब्दीमा पिउँटरका अभियानहरूले उसलाई जर्जर र अव्यवस्थिपित गर दिेको थियो र फेरि वहाँ कुनै शक्तिशाली केन्द्रीय शासनको  विकास नहो पाया।
स्विडेन, डेनमार्क, नार्वें, हालैण्ड र स्विटजलैण्डको विकास अझै भयो नैं नथियो। अझै यो देश पिछडे  भएका थिए।
आजको सोभियत रूस संसारको  सबै भन्दा   ठूलो र समर्थ प्रतातन्त्र छ।  आज उनको एक छोर बाल्टिक सागरबाट  पैसिफिक सागरसम्म फैल्एको र दोस्रो आर्कटिक सागरबाट  भारत र चीनको   सीमाहरूलाई छू रहेको छ । तर ती दिनहरु त्यो छोटा-सा प्रदेश थियो, मास्को नगरका छेउछाउका इलाकहरुसम्म नैं सीमित थियो र जसको अधिकांश जंगल थियो। समुद्रबाट  उनको सम्बन्ध विच्छिन्न थियो। एक पनि समुद्र-तट उनको पास थिएन। तब बाल्टिक सागरको  सारा तट स्विडेन पछि शाहका अधीन र सागर तथा कास्पियन सागर तटको  सारा दक्षिण भू-भाग तातारी र तुर्क राजाहरुका सरदारहरुका अधिकारमा थियो। चौदहऔं शताब्दीका अन्तिम चरणमा पिउँटरले जारका सिंहासनमा बसकर रूसको   कायापलट गर्नको  उपक्रम गरे। ती दिनहरु रूसका मान्छे लम्बी-लम्बी दाढियाउँ रखते र ढीले-ढीले लबादे ल्याउथे। एक दिन उनले आफ्नो सबै दरबारीहरूलाई आफ्नो दरबारमा बुलाया, र सबैको दाढी आफ्नो हातबाट मूंड दीं। र चुस्त पोशाकहरु ल्यायो दीं। उनले स्विडेन पछिशाहका हाथहरूबाट  बाल्टिक तट छीन लियो र समुद्र-तटमा आफ्नो नयाँ राजधानी सेण्ट पिउँटर्सबर्ग जुन आज लिनिन ग्राडका नामबाट विख्यात छ।
नाल्दुम
नाल्दुम नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो । हालको नगरकोट(जो भक्तपुर र काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको संगममा अवस्थित रहेको छ)। नगरकोट भक्तपुर जिल्लामा रहेको एक गाविस भए पनि पर्यटनको लागि प्रख्यात रहेको नगरकोट भने नगरकोट थुम्को जसलाई मण्डप गिरिको नाममा पौराणिक रूपमा र नाल्दूमको रूपमा मध्य युगमा रहेको थियो ।
परशुराम थापाको नेतृत्वमा रहेको पृथ्वीनारायण शाहको सेनाले १८०१ असोजमा नाल्दूममाथि विजय प्राप्तगरेको इतिहासमा उल्लेख छ र विजय पश्चात नाल्दूमलाई भक्तपुरको अधिनमा राखिएको र नगरको कोत यहाँ सारिएकोले यस ठाउँको नाम नगरकोट रहन गएको भन्ने अनुमान रहेको छ ।
आरुखर्क
जनसङ्ख्या
आरुखर्क गाविसको जनसङ्ख्या ३,३९७ रहेको छ।
मेरिल स्ट्रिप
मेरिल स्ट्रिप (जन्म मैरी लुईस स्ट्रिप, २२ जून १९४९) (Mary Louise "Meryl" Streep) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन् जिनले रन्ग मन्च, टीवी र चलचित्रहरूमा काम गरेकी छिन् । उनलाई व्यापक रूपमा आजसम्मको सबै प्रतिभाशाली कलाकारहरूमा एक मानिन्छ ।
मेरिलले मंच माथि आफ्नो व्यावसायिक शुरुवात द प्लेबाय आफ नेविल्ल (१९७१)सँग गरिन् र परदा माथि एक टीवी फिल्म द डेडलिएस्ट सीजन (१९७७)सँग गरिन् । त्यहि वर्ष उनले चलचित्र जगतमा आफ्नो पहिलो चलचित्र जूलिया (१९७७)बाट कदम राखिन् । १९७८ को चलचित्र द डियर हंटर र १९७९ को चलचित्र क्रेमर वर्सेज क्रेमर, जस माथि हिन्दी फिल्म अकेले हम अकेले तुम आधारित थियो ,बाट उनलाई आलोचनात्मक तथा व्यावसायिक सफलता धेरै छिटो प्राप्त भयो; जहा पहिलो फिल्मले उनलाई आफ्नो पहिलो आस्कर नामांकन दिलायो त्यहि दोस्रोले पहिलो जीत। यस बाहेक उनलाई सोफीस चाइस (१९८२) र द आयरन लेडी (२०११) मा भूमिकाको लागि सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको दुई अरु आस्कर पुरस्कार जितिन् ।
फाखेल
फाखेल मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
मातृभूमि विकास बैंक
मातृभूमि विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने विकास बैँक हो।
घर मुसो
घर मुसो (वैज्ञानिक नाम: Rattus rattus)    नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
छोइला
छोइला राँगोको मासुलाई पोलेर बनाइने नेवारी परिकार हो। सुरुमा यो परिकार राँगोको मासुबाट मात्रै बनाइने गरिन्थ्यो तर हाल आएर यो खसी, कुखुरा तथा हाँसको मासुको समेत प्रयोग गरेर बनाइने गरिन्छ। सामान्यतया यो चिउरा वा बजिसँग खाने गरिन्छ भने यो धेरै नै मसालेदार परिकारहरू मध्ये पर्ने गर्दछ।
छोइला नेवारी समुदायको चाड पर्वहरू विशेषत प्रयोग हुने परिकार हो साथै यो समय् बजिको विभिन्न परिकार मध्ये मुख्य परिकार मध्ये एक हो।
बान्दरबान सदर उपजिल्ला
बान्दरबान बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्वी भूभागमा पर्ने एक जिल्ला हो। यो जिल्ला चट्टग्राम विभाग पर्दछ। यो जिल्ला राङ्गमाटी र खागडाछडी सहित बङ्गलादेशको तीन पहाडी जिल्ला मध्ये एक हो। यस जिल्लाको सदरमुकाम बान्दरबान सहर हो। बान्दरबान जिल्ला बङ्गलादेशको सबैभन्दा कम विकसित र सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो।
भूगोल
बङ्गलादेशका तीन अग्ला हिमालहरू; तेजिङडोङ (१२८० मिटर, जसलाई विजय पनि भनिन्छ), मोडोक म्युअल (१०५२ मिटर), र केओक्राडङ (८८३ मिटर) बान्दरबान जिल्लामा अवस्थित छन् भने बङ्गलादेशको सबैभन्दा अग्लो स्थानमा रहेको ताल राइखियाङ यसै जिल्लामा अवस्थित छ। साङ्गु नदी (जसलाई साङ्पो वा शाङ्खा पनि भनिन्छ) बङ्गलादेशको भूभाग भित्र उत्पन्न भएको एकमात्र नदी बादरबान हुँदै बग्दछ। जिल्लाका अन्य नदीहरू मातामुहुरी र बक्खाली हुन्। बङ्गलादेशको सबैभन्दा ठूलो ताल कपटाई तालको केही भाग जिल्ला अन्तर्गत पर्दछ।
जनशाङ्खिकि
बान्दरबान जिल्ला बङ्गलादेशको सबैभन्दा कम विकसित र सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो। जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २९८१२० रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १६२१३३ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १३५९८७ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १४७०७२  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १०७९६ छ। त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २८५४६, इसाई धर्मको १०३९९७ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ७७१९ रहेको छ। यस जिल्लामा बम, मुरङ, त्रिपुरा, खुमि, लुसाइ आदि जनजातिहरू बसोबास गर्छन्।
अर्थतन्त्र
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६१.९५% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै ७% मजदुरीमा, उद्योग तथा व्यापारमा ०.४८% वाणिज्यमा ९.९२%, सञ्चार र यातायातमा १.११%, निर्माण क्षेत्रमा १.०८%, सुविधामा ८.१२%, धार्मिक सेवामा ०.२६%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.३७% र अन्यमा ९.७१% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय बान्दरबान जिल्लाको स्थापना १ अक्टोबर १९८१ मा भएको थियो। बान्दरबान जिल्ला चट्टग्राम विभागमा ११ जिल्ला मध्ये तेस्रो ठूलो जिल्ला हो। हाल यस जिल्लामा ७ उपजिल्लाहरू रहेका जसमध्ये थानचि उपजिल्ला सबैभन्दा ठूलो उपजिल्ला (१०२०.८२ वर्ग किलोमिटर) हो भने रोयाङ्छडी सबैभन्दा सानो (४४२.८९ वर्ग किलोमिटर) उपजिल्ला हो।
नेपाली रुपैयाँ
रुपैयाँ नेपालमा प्रचलित मुद्राको नाम हो। इण्डोनेसियाको मुद्रालाई रुपिया र मालदिभ्सको मुद्रालाई रुफिया भनिन्छ। एक रुपैयाँलाई सय भागमा बाँडिन्छ जसलाई पैसा भनिन्छ। नेपाली रुपैयाँलाई दुई मोहर र चार सुकामा पनि बाँडिन्छ। नेपालमा मुद्राको प्रचलन पहिलो लिच्छवी राजा मानदेवले आफ्नो शासनकाल देखी ल्याएका हुन्। त्यातिबेला राजा मानदेवले सिक्का प्रचलनमा ल्याएका थिए भने कागजी नोटको प्रचलन २००२ साल असोज १ गतेबाट जुद्धशमशेरले श्री ५ त्रीभुवनको श्रीपेचसहितको मुखाकृति अंकित रु. १, ५, १० र १ सयका नोटहरु सदर मुलुकिखानाबाट प्रकाशनमा ल्याएपछि भएको हो । २०२६ साल बैशाख १४ गते बाट रु. १ हजार, २०२७ साल जेठ ३० गते बाट रु. ५ सय, २०३४ साल बैशाख १४ गते बाट रु. ५०, २०३८ साल बैशाख १४ गते बाट रु. २ र २०३९ साल कार्तिक २२ गते बाट रु. २० को नोटको सुरुवात भएको हो । वि. सं. २००९ साल मा नेपाली मुद्रा लाई आधिकारिक रुपमा 'नेपाली रुपैयाँ' भनी घोसित गरिएको हो।
व्युत्तपत्ति
रुपैयाँ शव्दको उत्पत्ति संस्कृत शव्द रूप् वा रूपबाट भएको हो, जसको अर्थ चाँदी हो। संस्कृत शव्द रूप्यकम् भन्नाले चाँदीको सिक्कालाई जनाउँछ।
छन्तेल जाति
छन्तेल जाति पर्वत जिल्लाको छन्तुङ गाँउबाट आएकोले "छन्तेल" भनिएको हो | यो जाति हाल म्याग्दी जिल्ला र बाग्लुङ जिल्ला मा पाइन्छ |
रहन सहन
छन्तेल जाति को रहन सहन तथा अनुहार हेर्दा मगर जस्तै देखिने गर्छन् | यिनीहरु का १४ थर छन् | यिनीहरु का मुख्य देवता भुमी बराह र सिध्द हुन् |
अल्जाइमर
स्मृति क्षय हुने रोगलाई अल्जाइमर भनिन्छ। अल्जाइमर रोग ‘एलोइस अल्जाइम’ नामक व्यक्तिको नामबाट सन् १९१०, जुलाई १५ मा राखिएको हो । अल्जाइमर रोग मस्तिष्कका विकृतिहरूको समूहगत रोग हो, जसले सोच, स्मृति, बोली, निर्णय क्षमता, छनोट तथा व्यक्तित्वलाई दुष्प्रभावित गर्छ। यस रोगले व्यक्तिको व्यवहार तथा व्यक्तित्व परविर्तन गर्ने, बिसर्ने, संशय हुने, नयाँ कुरा सिक्न नसक्ने, अरूप्रति विश्वास नगर्ने, शंका गर्ने, हिँडडुल गर्न नसक्ने बनाउँछ। यो रोग विस्तारै बढ्दै जाने भएकाले पहिले यसको निदान हुँदैन, जसका कारण सुरुको अवस्थामा अधिकांश बिरामीले परीक्षण तथा उपचारको आवश्यकता महसुस गर्दैनन्। बुद्धि ह्रास हुँदै जाने भएकाले बिरामीले दैनिक कामहरू खाना बनाउने, टेलिफोन उठाउने, उपयुक्त कपडा लगाउनेजस्ता काम गर्न सक्दैनन्। अन्ततः आफ्नै छोराछोरीसमेत नचिन्ने अवस्था हुन्छ। मानिसको आयु बृद्दि संगै यो रोग यति ब्यापक हुदै गएको छ कि सन २०५० सम्ममा विश्व का १ प्रतिशत भन्दा वढि मानिसलाई (प्रत्येक ८५मा १ जना) यसले गाज्ने अनुमान गरिएको छ|
विस्मृति रोगका बिरामीहरूको सबैभन्दा ठूलो समस्या स्मरण शक्ति ह्रास हुनु हो। विस्मृति रोगोन्मुख व्यक्तिले विश्लेषणात्मक ढङ्गले सोच्न सक्दैनन् र कुरा पनि सम्झन सक्दैनन्। तत्कालैका घटना, फोन नम्बर, समयतालिका अनुसारको काम तथा भेटघाटको कार्यक्रमसमेत बिर्सिन्छन्। अरूले भनेको कुरा आफूले नबुझ्नु तथा आफूले भनेका कुरा अरूले नबुझ्ने समस्या दोहोररिहन्छ।
१. मष्तिष्कको हिप्पोक्याम्पस, दायाँबायाँ र अगाडिका भागको स्नायुहरू गुजुल्टो परेर तथा ती स्नायुकोषभित्र 'ताउ' नामक प्रोटिन जमेको हुन्छ।
२. स्नायुकोष तथा स्नायुबाहिर 'विटा इमाइलोड' नामक प्रोटिन टाँसिएको हुन्छ, जसका कारण स्नायु र रक्तनलीहरू साँघुरो भएर मस्ितष्ककोष तथा स्नायुकोषहरू मर्छन्। त्यस्तै, 'विटा एमाइलोड'ले एसिटाइलकोलिन नामक हार्मोन -सिक्ने, सम्झने, सोचविचार गर्ने हार्मोन) घटाउँछ।
लक्षणहरू
अल्जाइमर रोग विस्तारै बढ्दै जाने भएकाले सुरुको अवस्थामा 'प्रस्ट लक्षणहरू' देखिँदैनन्। उमेर, शारीरकि अवस्था तथा रोगको प्रकृति अनुसार ५-१० वर्षपछि निम्नलिखित लक्षणहरू देखिन्छन् :
सत्यमोहन जोशी
सत्यमोहन जोशी (जन्म वि. सं. १९७७ वैशाख ३०—२०७९ असोज ३०) नेपाली साहित्यकार र विद्वान थिए। जोशी नेपालको इतिहास र संस्कृतिको अनुसन्धानका लागि परिचित छन्। उनको निधन २०७९ असोज ३० गते १०३ वर्षको उमेरमा भएको थियो।
प्रारम्भिक जीवन
बाबु शङ्करराज जोशी र आमा राजकुमारीदेवीका सुपुत्रका रूपमा वि. सं. १९७७ वैशाखमा ३० मा बखुम्बहाल, ललितपुरमा जन्मेका सत्यमोहन जोशीले हाम्रो लोक संस्कृति का लागि पहिलो पटक विसं २०१३ सालमा, नेपाली राष्ट्रिय मुद्रा नामक ग्रन्थका लागि दोस्रो पटक विसं. २०१७ सालमा, र कर्णाली लोक संस्कृति नामक ग्रन्थको लागि संयुक्त रूपमा तेस्रो पटक विसं २०२८ सालमा मदन पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए।
जीवनी
डा. सत्यमोहन जोशी नेपालका संस्कृतिविद् हुन्। उनी पिता शङ्करराज जोशी र माता राजकुमारी जोशीका जेठा छोरा हुन्। जोशी साहित्यकार पनि हुन्। उनले त्रिचन्द्र कलेजबाट स्नातक सम्म अध्ययन गरेका थिए। जोशी विसं २०१५ मा पुरातत्व र संस्कृति विभागका पहिलो निर्देशक थिए।
नेपाली भाषा, कला, संस्कृतिको संरक्षण, संस्कृतिको संरक्षण, सम्बर्द्धन र विकासमा लागि परेका हुनाले उनको योगदानको कदर स्वरूप सुप्रबल गोर्खा दक्षिणबाहु विख्यात त्रिशक्ति पट्ट, आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार, काठमाडौँ विश्व विद्यालयले विद्यावारिधीको मानार्थ प्रमाणपत्र प्रदान गरेको थियो। नेपाल सरकारले पनि उज्ज्वल कीर्तिमान राष्ट्रदीपले सम्मानित गरेको थियो। तीन पटकसम्म मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल भएका जोशी प्रबन्ध तथा अनुसन्धानात्मक कृति नेपालीमा १०, नाटक पाँच, काव्य दुई र कथा सङ्ग्रह पाँच तथा नेवारी भाषामा गरी करिब ५० कृति प्रकाशित भइसकेका छन्।
शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीले जीवनभर साहित्य, कलासंस्कृति र रङ्गमञ्चमा गरेका योगदानका विविध आयाम समेटेर कवि तथा लेखक अनिल पौडेलद्वारा लिखित ‘जुरेली दर्शन’ पुस्तक प्रकाशनमा ल्याएका थिए। यस कृतिमा उनको जीवनी, भाषा, साहित्य, लोकसंस्कृति अन्वेषणलगायतका विषयहरू समेटिएका छन्।
विसं २०७६ वैशाक ३० गते वाङमय शताब्दी पुरुष संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशी एक सय वर्षमा प्रवेश गरेका थिए। जोशी एक सय वर्षमा प्रवेश गरेको अवसर पारेर ललितपुर महानगरपालिकाले महानगरमा सार्वजनिक बिदा दिएको थियो। २०७६ साल बैशाख ३० गतेबाट २०७७ वैशाख ३० गतेसम्म विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी उनको जन्मशताब्दी महोत्सव मनाउने निर्णय पनि गरिएको थियो। सत्यमोहन जोशीको वि.सं २०७९ साल असोज ३० गते बिहान ७:०९ बजे निधन भएको थियो।
पुरातत्व विभागका पहिलो निर्देशक
जोशीलाई पुरातत्त्व विभागका पहिलो निर्देशक बन्ने सौभाग्य पनि प्राप्त भएको थियो। वि. सं. २०१५ मा केवल ३८ वर्षको उमेरमा उनी पुरातत्व विभाग (नेपाल)को निर्देशक बनेका थिए।
सिक्कामा सत्यमोहनको तस्वीर
२४ भदौ २०७६ मा, नेपाल राष्ट्र बैङ्क, मुद्रा व्यवस्थापन विभाग टक्सार महाशाखाबाट वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीको तस्बीर अङ्कित चाँदीको सिक्का निस्कासन गरिएको थियो। दुई हजार पाँच सयका २५ हजार थान, एक हजारका २५ हजार थान र रु एक सयको १० हजार थान दरको सिक्कामा एकातिर जोशीको तस्बीर छ भने अर्कोतिर सगरमाथाको तस्बीर रहेको छ।
महत्त्वपूर्ण कृतिहरू
सत्यमोहन जोशीका संस्कृतिसम्बन्धी १० पुस्तक प्रकाशित छन् भने दुई वटा काव्य, पाँच कथा सङ्ग्रह, १० वटा नाटक र केही नेवारी भाषाका कृतिहरु लेखेका छन्। समालोचकहरूले उनका ५० वटा पुस्तक प्रकाशित भएको जनाएका छन्। तीमध्ये उनका २० पुस्तकलाई महत्त्वपूर्ण पुस्तक मानिएको छ।
किरण नेपाली
किरण नेपाली नेपालका एक नेपाली सारंगी संगीतकार र नेपाली लोक ब्यान्ड कुटुम्बाका सदस्य हुन्।
नेपाली आफ्ना हजुरबुबा, बुबा र काकाहरूबाट प्रभावित थिए, जो सबै नेपालका सारंगी खेलाडी थिए।
बाल्यकाल
किरण नेपालीको जन्म काठमाडौंको कीर्तिपुरमा भएको थियो । नेपालमा अझै पनि "गैनीहरू" प्रतिको सांस्कृतिक विभेदका कारण उहाँलाई बुबाले सारंगी बजाउन निरुत्साहित गर्नुभएको थियो। नेपालीले अन्यथा निर्णय गरे र सारंगी संगीतकारको रूपमा परिवारको परम्परालाई पछ्याए।
सांगीतिक करियर
नेपाली बाहेक नवनीत आदित्य वाइबा र विपुल क्षेत्रीको संगीतमा पनि योगदान छ । नेपालीले गिटारवादकको रूपमा आफ्नो करियर सुरु गरे र पछि २३ वर्षको उमेरमा नेपाली सारंगीमा प्रवेश गरे किरणले कोक स्टुडियो र प्लेइङ फर चेन्जका लागि खेल्दा पहिचान पाए।
लेखापरीक्षण प्रतिवेदन
लेखापरीक्षकले संस्थाको लेखापरीक्षण गरी वित्तीय विवरणले संस्थाको वित्तीय अवस्था तथा कार्य सम्पादनको यथार्थ चित्रण गर्ने वा नगर्ने राय उल्लेख गरी दिएको प्रतिवेदनलाई लेखापरीक्षण प्रतिवेदन भनिन्छ । यस प्रतिवेदनमा लेखापरीक्षकको आफ्नो राय व्यक्त गरी लेखापरीक्षक नियुक्त गर्ने व्यक्ति (शेयरधनी) तथा निकायलाई संस्थाको सञ्चालक समिती मार्फत पेश गर्दछ । लेखापरीक्षकले पेश गरेको प्रतिवेदनलाई वार्षिक साधारण सभामा छलफल गराई अनुमोदन गर्दछ ।
लेखापरीक्षण प्रतिवेदनको प्रकार
लेखापरीक्षण प्रतिवेदन निम्न प्रकारको हुन्छ ।
लेखापरीक्षण प्रतिवेदनका अंगहरु
नेपाल चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्थाले लागु गरेको लेखापरीक्षण मान ७०० "सामान्य प्रयोजन वित्तीय विवरणमा स्वतन्त्र लेखापरीक्षकको प्रतिवेदन" अनुसार लेखापरीक्षण प्रतिवेदनका निम्न लिखित अंगहरु हुन्छन् ।
लेखापरीक्षण प्रतिवेदनको ढाँचा
<div style="border:१px dotted black;margin:१०px;padding:१५px;width:६०%; background-color:#e७f८cb"> ''' <संस्थाको नाम> को शेयरधनी महानुभावहरु समक्ष स्वतन्त्र लेखापरीक्षकको प्रतिवेदन '''
हामीले <संस्थाको नाम> को यसै साथ संलग्न आषाढ मसान्त २०७० को वासलात, सोही मितिमा समाप्त वर्षको नाफा नोक्सान हिसाब, इक्वीटीमा भएको परिवर्तनको विवरण र नगद प्रवाह विवरण एवं प्रमुख लेखा नीतिहरु तथा लेखा सम्बन्धि टिप्पणीहरूको लेखापरीक्षण गरेका छौं ।
वित्तीय विवरणहरु प्रति व्यवस्पानको दायित्व नेपाल लेखामान अनुरुप यथार्थ र उचित चित्रण गर्ने वित्तीय विवरणशरु तयार एवं प्रस्तुत गर्ने जिम्मेवारी व्यवस्थापनमा रहेको छ । यी जिम्मेवारी अन्तर्गत चाहे जालसाजी वा गल्तीबाट होस, सारभुत किसिमले त्रुटीरहित, वित्तीय विवरण तयार गर्ने, आन्तरीक नियन्त्रण प्रणालीको तर्जुमा कार्यान्वयन र सञ्चालन गर्ने कार्य; लेखा नीतिहरूको छनौट तथा लागु गर्ने एंव परिस्थिति अनुसार लेखा सम्बन्धि महत्त्वपूर्ण अनुमान गर्ने पर्दछन् ।
लेखापरीक्षकको दायित्व हाम्रो लेखापरीक्षणको आधारमा वित्तीय विवरणहरु उपर मन्तव्य व्यक्त गर्नु हाम्रो जिम्मेवारी हो । हामीले हाम्रो लेखापरीक्षण नेपाल लेखापरीक्षणमान बमोजिम सम्पन्न गर्यौ । यी मानले हामीलाई व्यावसायिक नैतिकताको पालना गर्ने तथा वित्तीय विवरणहरु सारभूत रूपमा त्रुटिरहित भएको बारेमा आश्वासन प्राप्त गर्न हामीलाई लेखापरीक्षणको योजना बनाउन र लेखापरीक्षण सम्पन्न गर्न अनिवार्य गराउछन् ।
हाम्रो लेखापरीक्षणले हाम्रो रायलाई पर्याप्त आधार प्रदान गर्ने कुरमा हामी विश्वस्त छौं ।
लेखापरीक्षकको राय हाम्रो रायमा, यस संस्थाको वित्तीय विवरणले आषाढ मसान्त २०७० को आर्थिक अवस्था तथा उक्त अवधिको नाफा र नगद प्रवाहको विवरण प्रचलित कानुनका अधिनमा रही लागु गर्न सकिने हदसम्म नेपाल लेखामान तथा लेखाको सर्वमान्त सिद्धान्त अनुसार तयार पारिएको छ तथा यी विवरणहरूले समुचित तथा यथार्थ चित्रण गर्दछ ।
लेखापरीक्षकको दस्तखत
मितीः २०७०।०८।१३
स्थानः काठमाडौँ, नेपाल
फाफरबारी
फाफरबारी मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
राप्तीभेरी विकास बैंक
राप्तीभेरी विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
पटना जिल्ला
पटना भारतको बिहार प्रदेशको राजधानी हो। प्राचीन कालमा यसको नाम पाटलीपुत्र थियो। यो दक्षिण बिहारमा गंगा नदीको किनारमा स्थित छ।
हिमाली छुचुन्द्रो
हिमाली छुचुन्द्रो नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
इन्टरनेट स्वतन्त्रता
इन्टरनेट स्वतन्त्रता विभिन्न तरिकाले स्वतन्त्र रूपले इन्टरनेटको प्रयोग गर्न पाउने विषय सँग सम्बन्धित विषय हो। यो इन्टरनेट सेन्सरसीपको विपरीत अवस्था हो।
खुगा
खुँगा नेपालको पाँचथर जिल्लाको एउटा सानो गाउ हो। अहिले आएर यो गाउ एकतिन गा.बि.स.सँग गाभिएर एउटै भएको छ। यँहाको जनसङ्ख्या लगभग ३००० जति छ।
भूगोल
यो गाउँको छिमेकी गाउहरूमा भारापा,र्थपु, ओयाम,नागी गा. बि. स. पर्दछ।
दालभात
दालभात नेपालको लोकप्रिय खाना हो। दाल, भात, तरकारी, अचार आदि भएको मुख्य खानालाई सामान्यतया नेपाली खाना पनि भन्ने गरिन्छ।
गौमुखी विकास बैंक
गौमुखी विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गिकरण अनुसार "ख वर्ग"मा पर्ने एक बैक हो।यो विकास बैँक हो।
मिशेल रोड्रिग्ज
मायट मिशेल रोड्रिग्ज (Mayte Michelle Rodríguez; जन्म १२ जुलाई १९७८ ) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन् । २००० मा बनेको गर्लफाईट मा बेहतरीन अभिनय गरे पछि उनी द फास्ट एंड द फ्यूरियस (२००१), रेसिडेन्ट ईविल (२००२), स्वाट (२००३), अवतार (२००९), मचेती (२०१०) र बैटल: लोस एन्जिलिस (२०११) जस्तो चलचित्रहरूमा दमदार र कडा केटीको भूमिकाको लागि जानिन छिन् ।
समय् बजि
समय् बजि (समय् बजि) नेवारी समुदायको पारम्परिक परिकार हो । विदेशीहरू माझ यो खानाको नेपालमा आकर्षण समेत रहेको छ । यो परिकार नेपालीहरूको विशेष परिकार हो । यो खाना धेरै पुस्ताहरूबाट सर्दै आएको भएता पनि मानिसहरू माझ यसको लोकप्रियता उस्तै छ । यो परिकार परिवारको जमघट तथा नेवारी पर्वहरूमा खुवाइने गर्दछ । यो परिकार श्राद्धमा समेत खुवाइने गरिन्छ । यो परिकार खुवाउनको लागि कुनै विशेष पर्व वा चाड हुनु पर्दैन, यो परिकारको सजिलो भएकोले वर्ष भरि नै यसलाई खानाको रूपमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ । समय् बजि नेवारी समुदायको हरेक कार्यक्रममा प्रयोग हुने गर्दछ ।
समय् बजिको नेवारी शाव्दिक अर्थ नास्ताको रूपमा खाइने चिउराको परिकार हुन्छ । पहिले पहिले पाहुना आएको बेला नास्ताको रूपमा खुवाइने परिकार समय् बजि हो ।
अन्तरजाल
अन्तरजाल, कम्प्युटर विद्युतीय प्रविधि अन्तर्गत विकास भएको एक बिश्वब्यापी सञ्जाल वा कम्प्युटरहरूको समूह हो जसमा संसार भरिका कम्प्युटर सँग सम्बन्धित उपकरणहरू एक अर्कासँग सम्पर्कमा रही सूचना हरू आदान प्रदान गर्न सक्छन । सन् २००० को दशक यता सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा बिश्वब्यापी रूपमा आएको क्रान्तिकारी परिवर्तनको पछाडि प्रमुख कारक तत्व अन्तरजाल नै रहेको छ । शुरुका दिनहरूमा अन्तरजाल सेवा पुरानो टेलिफोन र भू-उपग्रह प्रविधि मार्फत उपलब्ध थियो । अन्तरजाल सेवा एक विशेष तर सानो आकारबाट शुरु भएर हाल सञ्चार, मनोरञ्जन, शिक्षा, स्वास्थ्य आदि क्षेत्रहरूमा अभिन्न पक्षहको रूपमा प्रयोग हुदैछ । अन्तरजाल एक अपरिहार्य पूर्वाधारको रूप लिएको छ । कतिपय देशमा इन्टनेट सेवालाइ मानवअधिकाककै रूपमा लिइन्छ ।
इतिहास
अन्तरजालटको इतिहास, सन् १९५० को दशकतिर सुरु भयो । जब कम्प्युटर नेटवर्क प्रणालीको आविस्कार भयो । सन् १९८२ मा टिसिपि-आईपि (TCP-IP) मापदण्ड तोकिए लगत्तै अन्तरजालको जन्म भएको हो । बिगतमा अन्तरजाललाई ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network) भनिन्थ्यो, जसको संजाल सुरुमा केवल चारवटा विश्वविद्यालयमा सिमित थियो : युसिलए, युसियसबि, स्ट्यान्फोर्ड् रिसर्च् इन्स्टिट्युट् र युताह विश्वविद्यालय । शीतयुद्धकालिन परिस्थितिमा कुनै पनि स्थानमा भरपर्दो किसिमले सुचना आदान प्रदान गर्नको लागि अन्तरजाल सञ्जालको परिकल्पना गरिएको थियो ।
बिगतमा अन्तरजाल केवल बैज्ञानिक, ईन्जिनियर, प्राध्यापकहरूमा मात्र सिमित थियो । अन्तरजालको पुर्ण व्यावसायिकरण सन् १९९५ मा आएर मात्र भएको हो ।
प्रविधि
सञ्जाल (नेटवर्क) के हो ?
संसार भरि छरिएर रहेका करोडौं कम्प्युटरहरूबिचको सञ्जाललाई अन्तरजाल भनिन्छ । यि कम्प्युटरहरू एक आपसमा विभिन्न माध्यम, जस्तै, धातुका तार, फाइबर अप्टिक तार, तारबिहिन (वायरलेस) प्रविधिबाट जोडिएका हुन्छन् । यि कम्प्युटरहरू बिच सुचना आदान् प्रदान् गर्न विभिन्न प्रोटोकलहरू प्रयोग भएका हुन्छन् । प्रोटोक त्यो नियम हो जसले भिन्न प्रकारका हार्डवेयरलाइ एकै प्रकारको सेवा सञ्चालन गर्न निर्देश गर्छ । नेटवर्क सञ्जालहरू विभिन्न प्रकारका हुन्छन् । जस्तै लोकल एरिया नेटवर्क (LAN), वाइड एरिया नेटवर्क (WAN), मेट्रोपोलिटन एरिया नेटवर्क (MAN), स्टोरेज एरिया नेटवर्क (SAN) इत्यादि । यस्ता लाखौँ सञ्जालहरू बिचको सञ्जाल अन्तरजाल नै संसारकै सबै भन्दा ठुलो सञ्जाल हो ।
सञ्जाल कसरि चल्छ ?
कुनै पनि सञ्जाल चल्नलाई त्यसमा भएका कम्प्युटरहरू कुनै माध्यमबाट एक आपसमा जोडिएको हुनुपर्छ । TCP-IP प्रोटोकोलको प्रयोगले कम्प्युटरहरू एक आपसमा सुचना आदान् प्रदान् गर्ने गर्छन् । प्रोटोकोल भन्नाले एउटा कम्प्युटर देखि अर्को कम्प्युटर सम्म जस्ताको तस्तै सूचनाहरू पठाउनको लागि दुवै तिर के-कस्तो प्रक्रिया गर्नु पर्ने हुन्छ सो को सिलसिलेवार प्रारूप हो | अन्तरजालको यस्तो प्रारूप एक खुल्ला प्राविधिक मापदण्ड मा आधारित भएको र कसैको प्रतिलिपि अधिकारमा नपारिएकोले अन्तरजाल सम्बन्धि उपकरण तथा प्रविधि विकास गर्ने जो कोहिले पनि अनुसरण गर्न र प्रयोग गर्न सक्छन् | यसले गर्दा जोसुकैले बनाएको भए पनि अन्तरजालको लागि बनेका उपकरण तथा प्रोग्रामहरु बिना कुनै कठिनाइ चल्ने गर्दछन् | यसले गर्दा पनि अन्तरजालको व्यापक विकास र विस्तार सम्भव भएको छ |
सञ्जाल चलाउनलाई विभिन्न बिद्युतिय उपकरणहरूको प्रयोग हुन्छ जस्तै राउटर, स्विच, इथर्नेट कार्ड इत्यादि । माथि उल्लेख गरिए जस्तै यी सबै उपकरणहरू अन्तरजाल मापदण्ड र प्रोटोकोल अनुरुप काम गर्ने गरी निर्माण भएका हुन्छन् |
सञ्जालमा एकले अर्को लाई कसरि चिन्छ वा छुट्टयाउँछ?
सञ्जालमा एकले अर्कोलाई छुट्टयाउनलाई आइपी ठेगानाको प्रयोग हुन्छ । सञ्जालमा रहेका हरेक कम्प्युटरको आ-आफ्नो अद्वितिय आइपि ठेगाना हुन्छ । टेलिफोन नम्बर, हुलाक ठेगाना, पत्रमंजुषा नम्बर आदि जस्तै अन्तरजालको यो आइपि ठेगाना पनि एउटा कम्प्युटरिक्रित संख्या हो जसमा ३२ वटा दुइमलाव (बाइनरि) अंक रहन्छन् | यसलाई आइपी संस्करण ४ पनि भनिन्छ | बढ्दो नेटवर्क संजाल र अद्वितिय ठेगाना दिनुपर्ने उपकरणको बढ्दो संख्याले गर्दा उक्त ठेगाना पद्धतिबाट मात्र सवैलाई ठेगाना दिन नपुग्ने भएकोले आइपी संस्करण ६ को पनि विकास भएको छ जसमा ३२ को सट्टा १२८ वटा अंक हुन्छन् | यसवाट प्रशस्त ठेगानाहरु प्राप्त हुन्छन् | तथापी अन्तरजालमा प्रयुक्त पुराना उपकरण तथा कम्प्युटर हरूमा सो नया ठेगानाको लागि आवश्यक प्रावधान नरहेकोले सोको अपेक्षाकृत व्यापक प्रयोग हुन बढी समय लागिरहेको छ |
ब्यबस्थापन र सञ्चालन
सञ्चालन र ब्यबस्थापनको सन्दर्भमा विश्वभर फैलिएको अन्तरजाल सञ्जालको प्रमुख विशेषताहरु निम्नानुसार छन्:
अन्तरजाल एक स्वत: संचालित संजाल भएपनि यसको चुस्त संचालनको लागि आवश्यक पर्ने अनेक श्रोत साधनहरूको विभिन्न तवरले ब्यबस्थापन भएको छ | आइपी ठेगाना, डोमेन नाम जस्ता संसारभर दोहोरिन नहुने आयामहरूको ब्यबस्थापन केन्द्रिकृत रूपमा संजाल सूचना केन्द्र (एन आइ सी) भनिने संस्थाहरूले गर्छन् | त्यसको अलावा आ-आफ्नो स्वामित्वको नेटवर्कको सम्बन्धित सेवा प्रदायक, ब्यबसायिक संस्था वा निकायले गर्छन् र आफ्नो नेटवर्कलाई बाह्य संसारसंग जोड्नको लागि आवश्यक लिंक वा पूर्वाधारको व्यवस्था गर्छन् | यसरि सबैले आ-आफ्नो नेटवर्क सञ्चालन गर्ने र एक-अर्कासंग जोड्ने गरेर नै बृहत अन्तरजाल सञ्जालको विकास भएको हो ।
सेवा, सुबिधा
सञ्चार माध्यम
भार्ता
भार्ता मकवानपुर जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
अन्तरजाल
सेवा, सुबिधा
यथार्थमा अन्तरजालको शुरुवात एक सञ्चार माध्यमको रूपमा नै भएको थियो | शुरुका दिनहरूमा कम्प्युटर प्रयोग गरिरहेका यस क्षेत्रका केहि अग्रणी संस्थाहरूले आफ्नो आफ्नो कम्प्युटरहरू एक्लो रूपमा चलाउनु भन्दा तिनीहरूलाई एक अर्कासंग जोडेर चलाउँदा हरेकमा भएको फरक किसिमका जानकारीहरू अरुकहाँ पुर्याउन सहज हुने महशुश गरे | जस अनुसार उनीहरूले कम्प्युटरहरूलाई सीधा एक अर्कासंग जोडी जानकारी वा डाटा आदानप्रदान गर्न सक्ने प्रविधिको विकास गरे | त्यहि प्रारम्भिक अवस्थाको नेटवर्क वा संजाल को अती बिस्तृत रुप हालको अन्तरजाल हो |
अन्तरजाल आधारभूत रूपमा कम्प्युटरहरु बिचको सञ्चार माध्यम भए पनि कम्प्युटर मानिसले प्रयोग गर्ने हुँदा स्वतः यो मान्छेको सञ्चार साधनको रूपमा विकास भयो | अझ हालका दिनहरूमा भएको बहु आयामिक विकास र हरेक प्रविधिको विकास अन्तरजाल उन्मुख भएकोले अन्तरजाल एक सञ्चार साधनभन्दा बढी एक आधारभूत संरचनाको रूपमा स्थापित भैसकेको छ जसमा सञ्चार बाहेक अन्य सेवाहरू पनि उपलब्ध हुन सक्छन् |
जानकारीको श्रोत
डिजी सिमेन्ट
डिजी सिमेन्ट एक पाकिस्तानी निर्माण सामग्री कम्पनी हो जुन निशात समूहको स्वामित्वमा रहेको छ। यो पाकिस्तानको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उत्पादक कम्पनी हो, जसको उत्पादन क्षमता १४,००० टन रहेको छ। कम्पनीको प्रधान कार्यालय भने कराचीमा रहेको छ।
कम्पनीका देशमा तीन सक्रिय उत्पादक केन्द्र रहेका छन् जुन खैरपुर, चकवाल, डेरा गाजी खान र हब, बलुचिस्तानमा रहेका छन्।
सन् १९९२ मा निशात समूहले निजीकरण योजना अन्तर्गत कम्पनीको अधिग्रहण गरेको थियो। डेरा गाजी खान सिमेन्टको छोटो रूप डिजी खान सिमेन्ट हो। यो तथ्यकन साथ दक्षिणी सञ्जाब सहर डेरा गाजी खानमा पहिलो उत्पादक केन्द्रको स्थापना गरिएको थियो।
इतिहास
कम्पनी सन् १९८६ मा पाकिस्तानमा सिमेन्टको आवश्यकता पूरा गर्नका लागि सुरू गरिएको थियो। उपकरण तथा यन्त्रहरू जापानको उबे उद्योगले आपूर्ति गरेको थियो। प्रारम्भमा, यो पाकिस्तानको सिमेन्ट निगम अन्तर्गत सरकारी स्वामित्वको कम्पनी थियो जसले हजारौं मानिसहरूलाई रोजगारी प्रदान गरेको थियो। कम्पनीले दक्षिणी पञ्जाबको सहर डेरा गाजी खानमा उनीहरूको पहिलो सक्रिय उत्पादक केन्द्रको स्थापना गरेको थियो र यसले उनीहरूको उत्पादनलाई प्रवर्द्धन गरेको थियो। यो सिमेन्ट उद्योगको स्थापनमसँगै पञ्जाब, पाकिस्तानको दक्षिणी क्षेत्रको औद्योगिकरण गर्ने पहिलो चरण थियो। त्यसपछि उनीहरूले दोस्रो उत्पादन केन्द्र खैरपुर, चकवालमा स्थापना गरेका थिए। यसले तिनीहरूको उत्पादन क्षमता बढाएको थियो र यो पाकिस्तानको उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने सिमेन्ट कम्पनीहरू मध्ये एक बनेको थियो।