cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
तुर्सा हेमरम
तुर्खाजी जनमत सरहको समय निर्दल बहुदलताका दिलो ज्यान लाएर बहुदलको क्वार्यक्रमहरूमा भाषण गर्द सर्वसाधारणमा प्रजतन्त्रको मर्म बुझाउँदै हिँडे । त्यसमा बहुदल पक्षले वराजित हुनुपन्यो । नभन्दै समय पार हुन केही दिन त लाग्छ तर हुने कुरा भएरै छाड्छ। समय बित्दै गयो । २०४६ साल आउन समय लागेन । २०४६ आउँदाका साथमा मुलुकमा प्रजातन्त्र आयो । तुर्पाजी र उनका सहयात्रीहरूको सपना साकार भयो । प्रजातन्त्र घोषणा पशचात वीरता जेसिसले झापाका सबै पार्टीहरू तथा संघ संस्थाको रोहवरमा झापाको उत्कृष्ट नागरिक भनेर उन्को ऐतिहासिक सम्मान गत्यो । धेरै संघ संस्थाले व्यक्तिले फूलमाला र उपहारहरूले सम्मान गरे। यो उनलाई प्रजातन्त्र प्राप्त पश्चातको ठूलो सम्मान थियो ।
पचास बाउन्न विधाका मालिक तुर्सा प्रजातन्त्रको लडाईं लड्दा आफ्ना साहरा श्री सम्पत्ति, गाई, गोरु, राँगा, भैसी जग्गा त्यागे । सरकारले हडपेको जग्गा जमिन फिर्ता भएन । उनलाई तत्काल जीविकोपार्जनका लागि पार्टीले रु. ५ लाख व्यवस्थ गरेको थियो । जसमार्फत बस्तका लागि सानो तीन कोढो भवन, दुईविधा दश कठठा जग्गा र १ हल गोरु खरिद गरिएको थियो । तिन कोठे सानो घरमा हाल उनका ठूला छोरा बलरामकी श्रीमती र कान्छा छोराका परिवार बसेका छन्‌।
नेपालमा २०४६ सालमा प्रजातन्त्र प्राप्तपछि २०४८ सालतिर भारतमा अन्तर्राष्ट्रिय सन्थाल परिषद्‌ एक सस्थाले प्रथम सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो । त्यस सम्मेलनमा नेपालका एक प्रजातन्त्रका सेनानी सम्झी उनलाई अतिथिको रूपमा निमन्त्रणा गरिएको थियो । त्यस सम्मेलनमा नेपालबाट उनको नेतृत्वमा तीन सदस्य प्रतिनिधि गएको थियो । जसमा तुर्सा हेमरम, जयराम मुर्मू (हल्दिबारी) र सुन्दर बेस्रा थिए । त्यस सम्मेलनमा पुग्दा (झारखण्ड टाटानगर) उहाँको भव्य स्वागत भयो । कार्यक्रम तीन दिवसीय थियो । प्रथम दिनका प्रमुख अतिथि भारतका तत्काल क्याविनेट मन्त्री सीताराम यचुरी थिए। दोस्रो दिवसीय कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तुर्साजीबाट भएको थियो भने तेस्रो कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिमा विहारका मुख्य मन्त्री लालुप्रसाद यादवले गरेका थिए । त्यस मञ्चमा तुर्साजीले नेपाली सन्थालको शैक्षिक, राजनीतिक, आर्थिक र सामाजिक अवस्थाको बारेमा कुरा राख्नु भएको थियो । (समस्या र समाधानका लागि) समय बित्दै गयो। उमेर ढल्दै गयो । उमेर छँदा तत्कालीन शासकले दिएको नसिंहतको चोटको ज्यानमा असर पर्न थाल्यो । तुर्सा प्रजातन्त्रका सेनानी श्वास प्रश्वास, छाती, पेट आदिको रोगले बुढो शरीर थला पर्न थाल्यो । प्रजातन्त्रका सेनानी हस्पिटलको शरणमा आश्रय लिन थाले । पहिलो चरणको मेची अञ्चल अस्पतालमा पार्टीले भर्ना गन्यो । १४१५ दिनको इलाज पश्चात त्यहाँ विशेक नभएपछि उनलाई देउ कुमार थेवेको साथमा वि.पी. मेमोरियल अस्पताल धरानमा लगियो । त्यहाँको २३ दिनको उपचारपछि उहाँ सदाका लागि यस धराधामबाट विदा हुनु भयो। त्यो दिन थियो। वि.सं. २०५४ साल पुष २० गते । उहाँको भौतिक शरिर नरहे पनि उहाँ सदाको लागि अमर हुनुहुन्छ । उहाँको सम्झनामा कन्काई नगरपालिकास्थित तुर्सा हेमरम स्मृति प्रतिष्ठान छ। जसको परिसरभित्र अर्घकदको शालिक स्थापित नेता हुनुहुन्छ । उहाँ प्रजातन्त्र र स्वतन्त्रताका निम्ति लडाइ लड्ने देशका एक सच्चा इमान्दारी सिपाही हुनु भयो। उहाँको नाम सदाको लागि इतिहासमा रहिरहने छ।
मुलुकमा प्रजातन्त्र त आयो । तर प्रजातन्त्रको लागि लड्ने हाम्रा नेताहरूको सोच र विचार अनुसारको परिवर्तन भने आउन बाँकी छ। प्रजातन्त्र र बहुलवाद मुलुकमा आएको बत्तीस तेत्तीस वर्ष बित्दा पनि तिनै सुकिलामुकिला, ढाँगी, चाकडीबाजका लागि मात्र आएको छ । निवस्छरो, निमुखा, सिधा सोझा शिक्षामा पहुँच नभएका लक्षित र सिमान्तवर्गका लागि प्रजातन्त्र आउन बाँकी छ। विभिन्न जातजाति, भाषाभाषी, वर्ग, लिङ्ग, धर्म अल्पसंख्यक, लोपोन्मुख, लक्षित र सिमान्तकृत समुदायको हकहितको कार्य भएकै छैन । तुर्साजी जुन समुदायको लागि प्रजातान्त्रिक लडाई लड्नुभयो त्यस समुदायका मानिसहरू विस्थापित र पलायनका अवस्थामा छन्‌ । प्रजातन्त्रको 'प' पनि पाउन कठिन भएको छ । उनीहरूको निःशुल्क शिक्षा, राष्ट्रसेवक, राजनीतिमा अवसर र मौका, आर्थिक समुन्ततका लागि व्यवस्था, आवासको व्यवस्था हराउँदै गएको रितिरिवाज संसकारको संरक्षण हुन सकेकै छैन । यस्ता कार्यतर्फ राजनेताहरूको सोच विचार आएमा मात्र मुलुकमा सच्चा प्रजातन्त्र आएको भान हुन्छ । तब मात्र राजनीतिक बीचमा परिवर्तन, पुस्तान्तरण र हस्तान्तरणको कुराले सार्थकता पाउन सक्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
सम्पादक सुन्दर बेस्रा १. गोपाल कमार बस्नेत आफ्नै सेरोफेरो २. सुरेश वास्के कारगारमा सँगैबसेका ३. लखिराम हेमरम आफ्नैकान्छा छोरा
स्टिफन किङ
स्टीफन एडविन किङ अमेरिकी लेखक हुन।उनको जन्म सेक्टेम्बर २१,१९४७मा भएको थियो।
बलरामपुर जिल्ला
बलरामपुर जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो देवीपाटन मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
नेमान्जा भिडिक
नेमान्जा भिडिक (Немања Видић, ; जन्म २१ अक्टूबर १९८१) म्यानचेष्टर यूनाइटेड क्लब र सर्बियन राष्ट्रिय टीमको लागि सेन्टर ब्याकबाट खेल्ने सर्बियनफुटबल खेलाडी तथा म्यानचेष्टर यूनाइटेडका कप्तान हुन।
केतुके
केतुके अर्थात क्यातुके वा हात्तीबार लाई अङ्ग्रेजीमा सेन्चुरी प्लान्ट (century plant) वा अमेरिकन अलो (American aloe) भनेर चिनिन्छ । केतुके एक किसिमको काँडादार वनस्पति हो। यसका ठूलठूला काँडादार पात हुन्छन् । हात्तीलाई समेत छेक्न सक्ने भएकाले यसलाई हात्तीबार भनिएको हो । कतै कतै यसलाई केतु र केतुकी पनि भनिएको सुनिन्छ । यसको पातलाई ढुङ्गामा चुटेर पानिमा गलायो भने बलियो रेशा निस्किन्छ । त्यो रेशा विभिन्न काममा प्रयोग हुन्छ ।
यो बोट रोपेको १५ वर्षसम्म सजिलै रहने गर्दछ । रूख सानो, पात धेरै र ठूला हुने अनि धेरै टाढा टाढासम्म यसका जरा फैलने र जरा औषधीमा समेत प्रयोग हुने भएकाले पनि यो धेरै उपयोगी मानिन्छ । २ सय ५० देखि ७ हजार ५ सय मिलिलिटरसम्म वर्षा हुने स्थानमा खेती नै गर्न सकिने केतुकेको जरा सेवन गर्दा रोकिएको दिशा, पिसाब खुल्ने, महिलाहरूको महिनाबारी नियमित हुने र छिनछिनमा बेहोस हुने खालका रोगहरू निको हुने विस्वास गरिन्छ ।
अरूण श्रेष्ठ
अरूण श्रेष्ठ  एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन्।उनी हाल ब्वाइज युनियन क्लबबाट व्यवसायीक फुटबल खेल्ने गर्दछ।
सोमनाथ सिग्देल
सोमनाथ सिग्द्याल(१९४१-२०२९) नेपाली भाषाका साहित्यकार थिए। पण्डितराजका नामले समेत परिचित सिग्द्याल नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानबाट प्रदान गरिने त्रिभुवन प्रज्ञा पुरस्कारबाट पनि सम्मानित बनेका छन् ।
भौगोलिक निर्देशाङ्क प्रणाली
भौगोलिक निर्देशांक प्रणाली संख्या वा अक्षरको प्रयोग गरेर पृथ्वीमा प्रत्येक स्थान निर्दिष्ट गर्न सकिने एक निर्देशांक प्रणाली हो । यसमा दुई वा तीन संख्याको प्रतिनिधित्व हुने गर्दछ । जसमा एक ठाडो अवस्थिति, उँचाइ र  तेर्सो स्थिति  प्रतिनिधित्व गर्दछन्। निर्देशांकहरु साधारण रूपमा देशान्तर, अक्षांश, उचाई भनिन्छन्।
सोमनाथ सिग्देल
संलग्न - ने.रा.प्र.प्र. का सदस्य, पहिलो रचना - वि.स. १९६३मा "सुन्दरी" शीर्षकको कविता प्रकाशित
तनुठुँडे गंगाचील
तनुठुँडे गङ्गाचील नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा स्लेन्डर-बिल्ड गल (Slender-billed Gull) भनिन्छ ।
सोमनाथ सिग्देल
मौलिक कृति
१) आदर्श राघव-महाकाव्य-२००५ २) साहित्य प्रदीप-लक्षणग्रन्थ-२०१५ ३) मध्य-चन्द्रिका-१९७६ ४) लघु-चन्द्रिका-व्याकरण-१९९१ ५) सनातन धर्म सन्देश ६) सुन्दरचम्पू-संस्कृतमा ७) प्रतिसंस्कृता सिद्धान्त कौमुदी ८) संस्कृति चन्द्रिका ९) अनुवाद चन्द्रिका-भाग १, २,३,४-संस्कृतमा
सम्पादित, अनूदित र फुटकर कृति
१) कौटिल्यको अर्थशास्त्र-२०२४ २) उपदेश शतक र चारुचर्या-अनुवाद १९९७ ३) सपरिचय सुधार सकार्य विवरण-सं २०१७ ४) सुन्दरी -मासिक-सम्पादन ५) सूक्ति सुधा-संस्कृत मासिक-सम्पादन ६) आदर्शराघव पुष्पाञ्जलि १-संस्कृतमा ७) सामयिक व्युत्पादक रूपमा प्रतिसंस्कृत-सिद्धान्त कौमुदी ८) विभिन्न पत्र-पत्रिकाहरूमा विविध रचना प्रकाशित
पुरस्कार, मान-सम्मान, पदक
१) २०२४मा त्रिभुवन प्रज्ञा पुरस्कार २) वि.स. २०१६मा श्री ५ महेन्द्रबाट "पण्डितराज"को उपाधि ३) वि.स.२०२०मा गो.द.बा. प्रथम ४) वि.स. २००१मा दीर्घसेवा पट्ट ठेगाना - निवास - घट्टृकुलो, डिल्लीबजार, काठमाडौँ
मिलिजुली सरकार
संसदीय व्यवस्थामा स्पष्ट बहुमत प्राप्त पार्टीले सरकार बनाउँछ तर कहिलेकाँही कुनै पनि दलले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न असमर्थ भएको अवस्थामा दुई वा दुई भन्दा बढी दल मिलेर सरकार बनाउँछ भने त्यसलाई मिलिजुली सरकार भनिन्छ। यसको उदाहरणका लागि नेपाल, जापान तथा भारतको सरकारलाई लिन सकिन्छ।
बिजयपुर, बैतडी
बिजयपुर,बैतडी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
सकिमाङ्गा पुन्हि
यो एक नेवारी पर्व हो । नेवार समुदायका अनेक उत्सवहरु मध्य सकिमाङ्गा पुन्हि पनि धार्मिक तथा साँस्कृतिक दृष्टिबाट निक्कै महत्त्व राख्ने पर्व हो । नेपाली भाषामा परिवर्तन गर्दा यसको अर्थ पिडाँलु उसिन्ने पूर्णिमा हुन्छ । नेवार समुदायले यस दिन विशेष गरी मठमन्दिरहरूमा सरसफाइ गरी झकिझकाउ पार्ने गर्दछन् । वर्ष भरि उब्जाएको विभिन्न थरिका अन्नहरूको परिकार बनाई मन्दिरको अगाडि विभिन्न आकृति बनाएर सजाउनुका साथै भजन मण्डलीहरूले भजन कृतन गरी रात काट्ने गर्दछन् ।
ग्रेट ब्रिटेन
बेलायत वा ग्रेट ब्रिटेन (Prydain Fawr, Breatainn Mhòr, Breten Veur, Great Breetain), युरोप महादेशको उत्तर-पश्चिममा अवस्थित टापु हो । यस अन्तर्गत इङ्ल्यान्ड, स्कटल्याण्ड र वेल्स पर्दछन ।
अयोध्या जिल्ला
अयोध्या जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो अयोध्या मण्डल को ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो। यो जिल्ला अयोध्या मंडलको सदरमुकाम पनि हो।
आशिष नेहरा
आशिष नेहरा भारत का पूर्व क्रिकेट खेलाडी हुन्। उनले २०१७ मा सबै प्रकारका क्रिकेटको खेलबाट सेवानिवृत्तिको घोषणा गरे।
नाइटो
नाइटो नवजात शिशुको सालनाल हटाए पछि पेटमा बन्न जने निशान हो। प्राय सम्पूर्ण स्तनधारी प्राणीहरूको नाइटो हुने गर्छ र विशेषत मानिसमा यो स्पष्ट हुने गर्छ।
कस्तुरी गुलाब
कस्तुरी गुलाब गुलाबको एक बाह्रै महिना फुल्ने प्रजाति हो। यो मुख्यतया पश्चिमी हिमाली क्षेत्र तथा समशितोष्ण जलावायुमा पाइने गर्दछ।
विजय श्रेष्ठ
विजय श्रेष्ठ  एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन्।उनी हाल हिमालयन शेर्पा क्लबबाट व्यवसायीक फुटबल खेल्ने गर्दछ।
चम्पादेवी ककनी
चम्पादेवी ककनी ओखलढुंगा सदरमुकामदेखि करिब १२ कोस पश्चिम र रामेछापको साँघुटारदेखि झन्डै ६ कोस पूर्वमा अवस्थीत छ। यो सुन्दर लेक प्रकृतिको अनुपन देन नै हो। रैथानै शेर्पा र गुरुङ जातिको परम्परागत संस्कृति, धामीझाँक्री विद्या सिक्ने थलो र हिन्दु धर्मावलम्बीको विश्वासको देवीथानसमेत रहेकाले पर्यटकको आकर्षक गन्तव्य हो।
भौगोलिक र पर्यटकीय रूपले मात्र सुन्दर नभएर ककनी क्षेत्र वनमा पाइने जडीबुटीका लागि पनि प्रख्यात छ। लोक्ता, अर्गेली, सुनाखरीसँगै चिराइतोलगायतका बहुमूल्य जडीबुटीहरू ककनी क्षेत्रमा पाइन्छन्। दोलखाको बाटो भएर जादा सुन्दर पोकली झरना हेर्न पाउँछन्। टाढाबाट हेर्दा भीरमा सेतो धागो उनिएजस्तै गरी झरेको पोकली झरनाले यात्रालाई रोमाञ्चक बनाउँछ। मनै लोभ्याउने हरियाली, उकालो, तेर्सो र ओरालीहरूमा भेटिने चौतारीहरू, भेडीगोठका लावालस्कर र गोठालासँग अघिपछि गर्ने झ्याप्ले कुकुरहरूले गर्दा यात्रालाई अझ रोचक बनाएको हुन्छ। भीमेश्वर हुँदै पोकली झरना पुगेर केही अघि बढेपछि चम्पादेवी ककनी पुगिन्छ।
ककनीबाट देखिने सूर्योदय र सूर्यास्तको मनमोहक क्षण सम्झन लायक हुन्छ। मकालु, लोप्से, आमादब्लम, गौरीशंकर हिमशृंखलासम्मको अवलोकन पनि गर्न सकिन्छ। स्थानीयबासीले व्यवस्थित पारेको होमस्टेले खानेबस्ने चिन्ता भगाउँछ। कोदो र आलुको ढिँडोसँग लोकल कुखुराको मासु खान पाइन्छ। काठमाडौँ उपत्यकाबाट विमान चढेर रुम्जाटार हुँदै एकदिनमा पुग्न सकिन्छ भने सडक भएर रामेछापको मन्थली वा सिन्धुलीको खुर्कोटबाट साँघुटार हुँदै दुई दिन लाग्छ।
च्याङथापु
च्याङथापु नेपालको मेची अञ्चलको पाँचथर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४९२ वटा घर छन्।
भूगोल
यो ठाउँको अक्षांश र देशान्तर हो । समुद्र सतह भन्दा यो ठाउँ १५२७ मिटर (५००९ फुट)माथि पर्दछ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार च्याङथापुको जनसङ्ख्या २६५९ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन्।
विश्वकप हात्ती पोलो २०१२
विश्वकप हात्ती पोलो २०१२  नेपालको बर्दिया जिल्लाको ठाकुद्वारामा आयोजना गरिएको थियो । विश्वकप हात्ती पोलो २०१२को उपाधी मंगोलियाको जेग्रिस खानले जितेको छ ।
अजा (अश्लील चलचित्र अभिनेत्री)
अजा (जन्म: १४ जुलाई १९६३) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री, निर्देशक तथा कामोत्तेजक नर्तकी हुन ।
भूमेश्वर
भूमेश्वर नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
कायला क्यारेरा
कायला क्यारेरा (जन्म ३० जुन १९७८) ब्राजिलियनअश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
आम्बेडकरनगर जिल्ला
अम्बेदकरनगर जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो फैजाबाद मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
बाराबंकी जिल्ला
बाराबंकी जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो फैजाबाद मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
जीववैज्ञानिक जीवन चक्र
जैविक घडीले मानव शरीर वा जीवलाई समयअनुसार व्यवस्थित गर्छ। बिहान सबेरै कुखुरा भाले बास्छ, छेपारोले मौसमअनुसार रङ फेर्छ। साँझ परेपछि कीरा कराउन थाल्छन्। जीवजन्तुका यस्ता विशेषताबाट हामी समयको जानकारी पाउँछौं। त्यसैले विभिन्न समयको सूचना दिने यस्ता प्रणालीलाई जैविक समय प्रणाली पनि भनिन्छ।माछा, छेपारो, चरा र विभिन्न स्तनधारी जन्तुमा हुने पेनियल ग्रन्थीले यस्तो काम गर्छ।मष्तिष्कमा हुने यो ग्रन्थीले मेलाटोनिन हार्मोनको उत्पादन गर्दछ। यो हार्मोन प्राणीको रगत र अरु तरल पदार्थमा प्रवाहित हुन्छ। समय र स्थानअनुसार यसको मात्रा फरक अभाव हुने र निद्रा लाग्ने हुन्छ। पेनियल ग्रन्थी नहुने हो भने प्राणीले आफू रहेको स्थान र समयको सही ज्ञान पाउन सक्दैन। यसैकारण जीवजन्तु समयको ज्ञान पाउँछन् र आफ्ना विशेषता देखाउँछन्। मानिसको शरीरको पनि राति मेलाटोनिनको मात्रा बढी र दिनमा कम हुन्छ।
जिल्ला समन्वय समिति
नेपाल सरकारले स्थानीय तह निर्वाचन ऐन २०७३ र नियमावली २०७३ जारी गरी ७४४ स्थानीय तह (गाउँपालिका र नगरपालिका) पुनर्संरचना पारित भई राजपत्रमा प्रकाशन भएसँगै साविक जिल्ला विकास समितिहरूलाई स्थानीय तहको समन्वय गर्न स्थानीय विकास मन्त्रालयको भूमिकामा जिल्ला समन्वय समिति गठन गर्ने व्यवस्था गरेको छ । जिल्ला विकास समितिले गर्दै आएको कार्यकारिणी कार्यहरू अब स्थानीय तहले गर्ने तथा जिल्ला समन्वयन समितिले समन्वय र अनुगमन मात्र गर्ने छ । स्थानीय तह निर्वाचन सम्पन्न भएर सबै निर्वाचितहरूले सपथ लिएपछि जिल्ला समन्वय समितिको प्रक्रिया सुरू हुनेछ । जिल्ला समन्वय समितिमा प्रमुख र उपप्रमुख सहित ९ सदस्य निर्वाचित हुनेछन् । समितिमा तीन सदस्य महिला अनिवार्य हुने नियममा व्यवस्था छ ।
नेवारी साहित्य
नेपालको नेवारी भाषाले चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवारमा (चिनियाँ, तिब्बती र बर्मेलीहरू पछि) चौथो सबैभन्दा पुरानो साहित्यिक परम्परा छ। नेवारीमा सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात दस्तावेजलाई "उकु बहल पाण्डुलिपि" भनिन्छ जुन सन् १११४ ठकुरी कालमा लेखिएको थियो। मल्ल वंशका राजा-रानीहरू गहिरो गीतकार र नाटककार थिए। त्यस समयमा लेखिएका नृत्य नाटकहरू वार्षिक चाडपर्वहरूमा पनि प्रदर्शन भइरहन्छन्। राजा महिन्द्र मल्ल (शासन १५६०–१५७४) लाई नेवारीको पहिलो कवि मानिन्छ। मल्ल राजाहरू मध्ये अन्य उल्लेखनीय कविहरू सिद्धिनरसिंह मल्ल (१६१९-१६६९), प्रताप मल्ल, रणजित मल्ल र जयप्रकाश मल्ल हुन्। सिद्धिनरसिंह मल्ल नेवारी भाषाका भाषाप्रथम नाटककार थिए।
राणा वंशद्वारा नेवारी भाषामा खुला दमन सुरु भएको थियो। सन् १९०६ मा नेवारीमा लेखिएका आधिकारिक कागजातहरू गैरकानूनी घोषणा गरियो। व्यापार र साहित्यिक उद्देश्यका लागि भाषा प्रयोग गर्न निषेध गरिएको थियो। पुस्तकहरू जफत गरियो र लेखकहरूलाई जेल हालियो। फलस्वरूप, साहित्यिक सिर्जना मात्र होइन, सामान्य प्रयोजनका लागि लेखिने काम पनि लगभग बन्द भएको छ र बोलिने र लिखित भाषा बीचको दूरी फराकिलो हुन थाल्यो।
गंगाचीलठुँडे फ्यालफ्याले
गङ्गाचीलठुँडे फ्यालफ्याले (वैज्ञानिक नाम: Gelochelidon nilotica) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा गल-बिल्ड टर्न (Gull-billed Tern) भनिन्छ ।
थान्का
थान्का नेपालका तामाङ, शेर्पा तथा गुरुङ जातिहरू तथा तिब्बती परम्परागत चित्रकला हो। यो नेपाली हस्तकलाको विविध विधा मध्ये एक मौलिक कला हो। यो चित्रकला नेवार जातिहरू परम्परागत चित्रकला पौभासँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ। यो चित्र लेखन कार्य सूती कपडामा गरिन्छ। सूती कपडालाई काठको फ्रेममा कसी सपेता र सरेस मिलाएर पोतिन्छ। सपेता र सरेस सुकेपछि चिल्लो काठको फलेकमा राखेर पानीले भिजाई ढुङ्गाले घोटिन्छ। यो क्रम धेरै पटक दोहोर्‍याएपछि मिहिन चिल्लो भई लेख्न योग्य हुन्छ। थान्कामा विशेष गरेर बुद्धका चित्रहरू बढी मात्रामा कोरिएको पाइन्छ। यो थान्का लेखन कला नेपाल बाहेक विशेष गरी चीन, जापान, कोरिया मंगोलिया आदि देशहरूमा रहेको छ। यो एक प्रकारको चित्र लेखन भए तापनि सामान्य चित्र लेखनभन्दा यो फरक रहेको छ।
थाङ्का बौद्ध दर्शनका आधारित एउटा विशिष्ट कला हो। जतिखेर बुद्ध धर्मको प्रचार हुँदै थियो, त्यसबेला पढेलेखेका मानिस कम थिए। चित्रबाट सजिलै धर्मशास्त्रको ज्ञान दिलाउन पाँचौं शताब्दीमा यो चित्रकलाको विकास भएको थियो भन्ने धारणा रहि आएको छ | त्यसबेलाको नालन्दा विश्वविद्यालय -हाल भारतको पटना)मा यो विषयको अध्यापन हुन्थ्यो। तिब्बत, नेपाल तथा भारतका बौद्ध गुरूहरू यसको शिक्षा लिन त्यहाँ जान्थे। पछि तिब्बतको राजनीतिक परिवर्तनपछि त्यहाँका खाइबाहरू पलायन भए। उनीहरूको उद्देश्य फेरियो। उमेरका कारण उनीहरू चित्र कोर्न नसक्ने भए। उनीहरूका चेला-चेलीले त्यो दर्शन पूर्ण रूपमा टिप्न सकेनन्। आधुनिक शिक्षाका कारण भारतमा पनि यो कलाको अध्यापन रोकियो, तर नेपालका गुम्बामा भने यो शिक्षा फैलिँदै गयो। त्यसैले विश्वमा जति पनि थाङ्का बिक्री-वितरण हुन्छन्, तीमध्ये ९५ प्रतिशत थाङ्का नेपाली हुन्छन्।
नेपालको राजकुमारी भृकुटीको तिव्वती राजा स्रङचन गम्पो सँग विवाह भए पछि यो कला तिव्वतमा प्रवेश पाएको विश्वाश गरिन्छ | यो कला नेपालीको हातमा मात्र भएकाले यो नेपाली कला हो, तिब्बती होइन। हाल वजारमा पाईने थान्कामा नेपाली पौभा चित्रको प्रभाव रहेको छ |
पद्मकन्या बहुमुखी क्याम्पस
पद्मकन्या बहुमुखी क्याम्पस (पुरानो नाम पद्मकन्या कलेज) नेपालको पहिलो महिला कलेज हो। केटीले मात्र पढ्ने यो क्याम्पस काठमाडौंको बागबजारमा अवस्थित छ। यो त्रिभुवन विश्वविद्यालयको आंगिक क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना २००८ सालमा  राणा प्रधानमन्त्री पद्म शम्शेरले  गरेका थिए। यहाँ प्रमाणपत्र तहदेखि स्नातकोत्तर तहसम्म विभिन्न विषयमा पठन पाठन हुन्छ।
बागबजारमा अवस्थित छ यस क्याम्पसमा अहिले चार वटा  भवनहरू  रहेका छन् एक वटा पुस्तकालय भवन एक वटा  छात्रावास र दुई वटा भवन  कक्षा कोठाको लागि छुट्टाईएको छ साथै एक चमेना गृह रहेको छ त्यस मध्ये एउटा भवनको नाम रत्नदिप र अर्को भवनको नाम मैत्री भवन रहेको छ। मैत्री भवनमा पाँच तला रहेको छ जुन बनाउन डेनमार्कले सरकारले आर्थिक सहयोग गरेको थियो ।
यस क्याम्पसमा स्नातक देखि स्नाकोत्तरसम्म मानविकी, व्यवस्थापन, विज्ञान संकाय अन्तर्गत पढाई हुन्छ ।
यस क्याम्पसमा बिहान र दिवा समयमा कक्षाहरू सञ्चालन हुन्छन् । यस क्याम्पसमा अहिले रमेश श्रेष्ठ क्याम्पस प्रमुख रहेका छन् भनें करिव ५ सय शिक्षक शिक्षिकाले अध्यापन गर्दछन् ।
नेपालको शैक्षिक क्षेत्रमा खासगरी महिलालाई शिक्षित गर्ने कार्यमा यस कलेजले ठूलो योगदान दिएको छ ।
मदन पुरस्कार पाउने महिला लेखकहरू
नेपाली साहित्यक्षेत्रमा मदन पुरष्कार पाउने महिला लेखकहरु चारजना रहेका छन्: पारिजात, झमक घिमिरे, राधा पौडेल र नीलम कार्की "निहारिका" ।
पारिजात
पारिजात विशेषतः उनको शिरीषको फूल कृतिका लागि चर्चित छिन् । उनले यसै कृतिका लागि विक्रम संवत् २०२२ मा मदन पुरष्कार पाएकी हुन् । भारतको दार्जिलिङमा जन्मिएकी पारीजातले कर्मथलो भने नेपाललाई बनाइन् । आकांक्षा, महत्ताहीन, आदिम देश, बैँसको मान्छे, तोरीबारी बाटा र सपनाहरु लगायतका कृतिहरु एनका चर्चित कृतिहरु हुन् । उनमा साहित्यसँगै राजनीतिक चेत पनि उत्तिकै रहेको थियो । उनले राल्फा आन्दोलनमा अन्य संगीतकार तथा साहित्यकारसँग मिली योगदान दिएकी थिइन् ।
झमक घिमिरे
पारिजातपछि मदन पुरष्कार पाउने महिला लेखक हुन्, झमक घिमिरे । उनले २०६८ सालमा जीवन काँडा कि फूलका लागि यो पुरष्कार पाएकी हुन् । उनी खुट्टाका औँलाका साहाराले लेख्छिन् । उनलाई बाल्यकालदेखि नै प्रतिमष्तिस्क रोगबाट पीडित छिन् । उनी पुस्तकका अलावा, पत्रपत्रिकाहरूमा लेख समेत लेख्छिन् । उनको जीवनीमा आधारित चलचित्र पनि बनिसकेको छ । घिमिरेका संकल्प, आफ्नै चिता अग्नि शिखातिर, मान्छे भित्रका योद्धाहरु लगायतका कृतिहरु प्रकाशित छन् ।
राधा पौडेल
राधा पौडेलले उनको पहिलो कृति खलङ्गामा हमलाका लागि मदन पुरष्कार पाएकी हुन् । उनले बिक्रम संवत २०७१ मा यो पुरष्कार पाएकी हुन् । उनको मुख्य पेशा नर्सिङ हो । आफुले भोगेका, देखेका कुरा डायरीमा टिपोट गर्ने उनको बानी छ । त्यही बानीले नै उनलाई लेखक बनाएको उनी भन्छिन् । खलङ्गामा हमला पनि डायरी टिपोटको नै परिष्कृत रुप हो । तत्कालीन द्धन्द्धकालका बेला, बिक्रम संवत २०५९ मा जुम्लाको खलङ्गामा माओवादीले गरेको हमला र त्यसले त्यहाँको जनजीवनमा पारेको प्रभावलाई उनले खलङ्गाको हमलामा उतारेकी छिन् । खलङ्गामा हमलापछि उनको कृति प्रकाशित भएको छैन । डायरी टिपोटलाई भने उनले निरन्तरता दिईरहेकी छिन् ।
गिनेरी
गिनेरी (Premna Barbata) प्रेम्ना वर्ग ल्यामिसिया परिवारमा पर्ने वनस्पति हो ।
एन्डोरा राष्ट्रिय फुटबल टोली
एन्डोरा राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा एन्डोराको प्रतिनिधित्व गर्दछ र यो एन्डोरा मा फुटबल को शासकीय निकाय एन्डोरार्न फुटबल फेडरेशन द्वारा नियन्त्रित गरिएको छ ।
कर्ट एङ्गल
कर्ट स्टिभन एङ्गल (जन्म डिसेम्बर ९, १९६८) एक अमेरिकी अवकाशप्राप्त व्यावसायिक कुस्ती खेलाडी तथा अभिनेता हुन्। उनी मुख्यतया डब्ल्युडब्ल्युई र टोटल नन स्टफ एक्सन रेस्लिङमा कार्यरत थिए।
एङ्गल कुस्ती खेलसँगै रिङ रहित कुस्ती खेलाका पनि बहुआयामिक व्यक्तित्व हुन्। अमेरिकाको पेन्सिलभेनिया स्थित क्लारियन विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत रहँदा एङ्गलले केही कुस्ती प्रतियोगितामा भाग लिई उपाधिहरू जित्न सफल भएका थिए जसमा उनले दुईपटक राष्ट्रिय कलेजेट खेलकुद सङ्घ अन्तर्गतको ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप उपाधि जितेका थिए। सन् १९९५ मा संयुक्त राज्य अमेरिकामा आयोजित विश्व कुस्ती च्याम्पियनसिप नामक रिङ रहित कुस्ती खेलमा एङ्गलले संवरण पदक जित्न सफल भएका थिए भने उनले त्यससमयम क्याम्पसबाट उच्च शिक्षा हासिल गरिसकेका थिए। एङ्गलले सन् १९९६ को ग्रीष्मकालिन ओलम्पिकमा पनि स्वर्ण पदक जित्न सफल भएका थिए। सन् २००६ मा एङ्गललाई संयुक्त राज्य अमेरिकाको कुस्ती सङ्घले क्याम्पसमा अध्ययनरत सर्वोत्कृष्ट १५ कुस्ती खेलाडी अन्तर्गत समावेश गरेको थियो।
सन् १९९६ अक्टोबर २६ का दिन एङ्गल पहिलोपटक व्यावसायिक कुस्ती खेलमा देखा परेका थिए भने उनले सोही वर्ष एक्सट्रिम च्याम्पियनसिप रेस्लिङ नामक एक कुस्ती सङ्घसँगको आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए भने उक्त क्षेत्रमा दुई वर्ष बिताएका एङ्गलले सन् १९९६ मा डब्ल्यूडब्ल्यूएफसँगको १० वर्षे आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए जसलाई हाल डब्ल्यूडब्ल्यूई भनेर चिनिन्छ। टेलिभिजन मार्फत सार्वजनिक नगरिएका खेलहरूमा भाग लिएका एङ्गलले सन् १९९९ को नोभेम्बरमा टेलिभिजनमा पर्दापण गरेका थिए। सन् २००० मा डब्ल्यूडब्ल्यूएफद्वारा आयोजित किङ अफ द रिङ नामक एक प्रतिस्पर्धामा एङ्गलले पनि भाग लिएका थिए भने उनले उक्त प्रतियोगिता जित्न सफल भएका थिए। सन् २००० को फेब्रुअरीमा एङ्गललले युरोपेली उपाधि र अन्तरमहमदेशीय उपाधि पनि हात पार्न सफल भएका थिए। सन् २००० को रेसलमेनिया शृङ्खलामा एङ्गल, क्रिस बेनुयेट र क्रिस जेरिको बीचको खेलमा एङ्गलले दुवै उपाधि गुमाएका थिए। सन् २००० अक्टोबर २२ का दिन आयोजित नो मर्सी नामक एक वार्षिक कार्यक्रममा एङ्गललले द रकलाई पराजित गर्दै पहिलोपटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ उपाधि जित्न सफल भएका थिए। सन् २००२ डिसेम्बर १५ का दिन आयोजित आर्मेज्डन नामक एक वार्षिक कार्यक्रममा एङ्गललले ब्रक लेज्नरको सहायतामा बिग सोलाई पराजित गर्दै तेस्रोपटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्यूडब्ल्यूई उपाधि जित्न सफल भएका थिए भने सोही वर्ष उनले टिम एङ्गलको पनि स्थापनत गरेका थिए। सन् २००६ जनवरी १३ का दिन आयोजित स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा एङ्गलले डब्ल्यूडब्ल्यूई विश्व ह्याभसवेट उपाधि जित्न सफल भएका थिए भने त्यस वर्ष पछि उनी टोटल नन स्टफ एक्सन रेस्लिङ नामक एक कुस्ती सङ्घमा सरुवा भएका थिए।
सन् २००६ सेप्टेम्बर २४ का दिन कर्ट एङ्गलले टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङसँगको आबद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेको जानकारी टिएनएकी अध्यक्ष डिक्सी कार्टरले जनाएकी थिइन्। सन् २००६ डिसेम्बर २८ का दिन आयोजित इम्प्याक्ट रेस्लिङमा एङ्गलको आगमनलाई वर्षको उत्कृष्ट क्षको रूपमा संज्ञा दिइएको थियो। टिएनएमा आबद्ध भएको वर्ष एङ्गलले द एङ्गल एलायन्स नामक एक कुस्ती टोलीको स्थापना गरेका थिए भने उक्त टोलीमा एङ्गल सहित ८ जना सदस्यहरू रहेका थिए। सन् २००७ जुन १७ का दिन एङ्गलले एक खेलमा क्रिस्चियन केज, समेवा जो, एजे स्टाइल्स र क्रिस ह्यारिसलाई पराजित गर्दै खाली रहेको टिएनए विश्व ह्याभिवेट उपाधि जित्न सफल भएका थिए। सन् २००८ देखि सन् २००९ सम्म एङ्गल द मेन इभेन्ट माफिया नामक एक कुस्ती समूहको सदस्य रहेका थिए। सन् २०११ देखि सन् २०१२ सम्म एङ्गल द इमोर्टल्स नामक एक कुस्ती समूहका सदस्य रहेका थिए जसको विभिन्न कुस्ती समूहहरूसँग द्वन्द्व चलेको थियो। सन् २०१५ मा एङ्गलले टिएनए कुस्ती कार्यजीवन अन्तर्गत अन्तिमपटक टिएनए विश्व ह्याविवेट उपाधि जित्न सफल भएका थिए भने त्यसको अर्को वर्ष उनले टिएनए छाडेका थिए। एङ्गलले सन् २००७ देखि सन् २००९ मा टिएनएसँगसँगै न्यु जापान प्रो रेस्लिङ नामक एक कुस्ती सङ्घमा कुस्ती खेलेका थिए भने उनले यसबाहेक सन् २०१२ मा लुचा लिब्रे एएए वर्ल्डवाइटमा पनि कुस्ती खेलेका थिए। सन् २०१६ देखि सन् २०१७ सम्म स्वतन्त्र सर्किटमा काम गरेका एङ्गल अन्ततः सन् २०१७ मा लामो समयपछि डब्ल्यूडब्ल्यूईमा फिर्ता भएका थिए। डब्ल्यूडब्ल्यूईमा फिर्ता भएपछि उनले १ वर्षका लागि डब्ल्यूडब्ल्यूईको र ब्रान्डका महा प्रबन्धकको रूपमा काम गरेका थिए भने त्यस पछिका दिनहरूमा उनले केही कुस्ती खेलाडीहरूसँगको सहकार्यमा खेलहरू खेलेका थिए। सन् २०१९ देखि एङ्गलले डब्ल्यूडब्ल्यूईमा फाट्टफुट्ट उपस्थितिहरू जनाउँदै आएका छन्।
सन् २००६ देखि सन् २०१६ सम्मको १० वर्षे टिएनए कार्य जीवनमा एङ्गलले थुप्रै उपाधि तथा उपलब्धिहरू हात पारेका छन्। एङ्गलले ६ पटक टिएनए विश्व ह्याभिवेट उपाधि, २ पटक टिएनए विश्व ट्याग टिम उपाधि (स्टिङ र एजे स्टाइल्ससँग), १ पटक टिएनए एक्स डिभिजन उपाधि, सन् २००७ र सन् २००९ को बिङ अफ द माउन्टेनन प्रतियोगिता र दोस्रो टिएनए ट्रिपल क्राउन उपाधि जित्न सफल भएका थिए। एङ्गलले डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्यूडब्ल्यूईमा, न्यु जापान रेस्लिङ र टिएनमा गरि कुल २१ उपाधिहरू जित्न सफल भएका थिए जसमा उनले १२ विश्व ह्याविभेट उपाधि जितेका थिए। एङ्गलले डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्यूडब्ल्यूईमा १ पटक डब्ल्यूसिडब्ल्यू उपाधि, १ पटक डब्ल्यूसिडब्ल्यू संयुक्त राज्य उपाधि, १ पटक विश्व ह्याभिवेट उपाधि, १ पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ हार्डकोड उपाधि, १ पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ अन्तरमहादेशीय उपाधि लगायतका उपाधिहरू जित्न सफल भएका थिए। एङ्गल डब्ल्यूडब्ल्यूई र टिएनएका कयौँ वार्षिक कार्यक्रमका पर्चाहरूमा देखा परिसकेका छन् जसमा रेसलमेनिया २१ र बाउन्ड फल ग्लोरीका तीन संस्करणहरू सामेल छन्। उनी सबै समयका सर्वोत्कृष्ट कुस्ती खेलाडी मध्येका एक हुन्।
बाल्यकाल
कर्ट एङ्गलको जन्म सन् १९६८ डिसेम्बर ९ का दिन अमेरिकको पेन्सिलभेनिया स्थित पिट्सबर्गमा ज्याकी र डेभिड एङ्गलको सन्तानको रूपमा भएको थियो। सन् १९९३ मा एङ्गलले पेन्सिलभेनिया स्थित क्लारियन विश्वविद्यालयबाट स्नातक स्तरसम्मको अध्ययन पूरा गरेका थिए। एङ्गलको चार दाजुहरू रहेका छन् भने उनको एरिक नाम गरेका दाजु पनि व्यावसायिक कुस्ती खेलाडी हुन्। एङ्गलकी दिदी लेएनाको सन् २००३ मा मृत्यु भएको थियो। एङ्गलका बुका क्रेन चालक थिए भने उनको बुबाको मृत्य एङ्गल १६ वर्षको छँदा एक दुर्घटनामा भएको थियो। एङ्गलको बुबाको मृत्यु पश्चात् उनले उनका कुस्ती प्रशिक्षक डेभिडलाईनै पिता सरह मान्दै आएको एक अन्तर्वार्तामा धारणा व्यक्त गरेका थिए। लामो समयदेखि क्यान्सर रोगबाट पीडित उनकी आमाको सन् २०१५ मा क्यान्सरकै कारण मृत्यु भएको थियो।
अन्य सञ्चार माध्यमहरू
एङ्गलले डब्ल्यूडब्ल्यूएफ मार्फत व्यावसायिक कुस्ती खेल्न सुरु गरेदेखि उनी हालसम्म विभिन्न भिडिओ खेलहरूमा देखा परेका छन्। एङ्गलले सन् २००० को दशकका डब्ल्यूडब्ल्यूएफद्वारा सार्वजनिक गरिएको डब्ल्यूडब्ल्यूएफ रोयल रम्बल नामक एक खेलमा खेल्न मिल्ने चरित्रको रूपमा पर्दापण गरेका थिए भने उनी सन् २००६ सम्म डब्ल्यूडब्ल्यूईले विकास गरेका केही कुस्ती भिडिओ खेलहरूमा देखा परेका थिए। डब्ल्यूडब्ल्यूईबाट टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङमा सरुवा भएका एङ्गलले बीचका ११ वर्षहरूमा खेलहरूमा उपस्थिति जनाएका थिएनन् भने ११ वर्ष पछि सन् २०१८ मा उनी डब्ल्यूडब्ल्यूईद्वारा सार्वजनिक गरिएको डब्ल्यूडब्ल्यूई२के१८ नामक एक भिडिओ खेलमा खेल्न मिल्ने चरित्रको रूपमा पुनः पर्दापण गरेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा एङ्गल डब्ल्यूडब्ल्यूईद्वारा सार्वजनिक गरिएको डब्ल्यूडब्ल्यूई२के१९ र डब्ल्यूडब्ल्यूई२के२० मा देखा परेका थिए। उनी टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङ र इम्प्याक्ट रेस्लिङका केही भिडिओ खेलहरूमा पनि देखा परेका थिए।
व्यक्तिगत जीवन
सन् १९९८ डिसेम्बर १९ का दिन एङ्गलले केरन सेम्ड्लीसँग विवहा गरेका थिए भने सन् २००८ मा एङ्गलकी श्रीमतीले उनीहरूको सम्बन्ध विच्छेकका लागि आवेदन दिएकी थिइन्। उनीहरू दुई सन्तान छन् जसमा उनीहरूको पहिलो सन्तानको रूपमा छोरीको जन्म सन् २००२ डिसेम्बर २ का दिन भएको थियो भने दोस्रो सन्तानको रूपमा छोराको सन् २००६ अक्टोबर २६ का दिन भएको थियो। सन् २०१० मा एङ्गल र अभिनेत्री जिओभाना यान्नोती बीच विवहा हुने पक्का भएको थियो। दम्पतीको कुल ४ सन्तान रहेका छन् भने उनीहरूको पहिलो सन्तानको रूपमा छोरीको जन्म सन् २०११ जनवरी २२ का दिन भएको थियो। सन् २०१२ जुलाई २० का दिन एङ्गल र जिओन्ना विवहा बन्धनमा बाँधिएका थिए।  उनीहरूको दोस्रो सन्तानको रूपमा सन् २०१२ डिसेम्बर ३१ का दिन छोरीको जन्म भएको थियो भने तेस्रो सन्तानको जन्म सन् २०१६ नोभेम्बर ५ का दिन भएको थियो। सन् २०१९ जुन १० का दम्पतीले बुल्गेरियाको एक बालकलाई छोराको रूपमा अपनाएका थिए। एङ्गल इसाई धर्मवलम्बी हुन्। सन् २०१६ मा आयोजित राष्ट्रपतिय चुनावमा उनले मार्क रुबीलाई समर्थन गरेका थिए। उनी घरेलु टोली पिट्सबर्ग पेन्ग्विन र पिट्सबर्ग स्टिलर्स नामक दुई क्लबहरूका समर्थक हुन्।
मौनाली
भौनेली नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
नेपालका उद्यमी महिलाहरू
नेपालमा उधमी महिलाहरू भन्नाले नेपालमा अर्थ उपार्जनमा संलग्न महिलाहरू हुन् । उनीहरू कृषि, साना व्यवसाय, साना उधोग र विभिन्न काममा मेहनत गरेर काम गरिरहेका छन् । तर उनिहरु कुनै गाऊँ टोलमा सिमित छन् ।
१ साबित्रा देबी चौधरी
एलेक्जेन्ड्रा क्विन
एलेक्जेन्ड्रा क्विन (जन्म: २५ मार्च १९७३) एक क्यानडियन पूर्व अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
सुल्तानपुर जिल्ला
सुल्तानपुर जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो फैजाबाद मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
मुस्ताफिजूर रहमान
मुस्ताफिजुर रहमान बङ्गलादेश का क्रिकेट खेलाडी हुन।
श्वेत करबीर
श्वेत करबीर वा सेतो कनेर (Nerium oleander या Nerium indicum, उच्चारण: ) एपोसाइनेसिया परिवारमा पर्ने वनस्पति हो। यसको बिरुवा १०-१५ फिटसम्म अग्लो तथा सदाबहार हुन्छ।
केकरा फ्यालफ्याले
केकरा फ्यालफ्याले नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा क्यास्पियन टर्न (Caspian Tern) भनिन्छ ।
च्यासिङ खर्क
च्यासिङ खर्क नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो । यो ठाउँमा ५७७ वटा घर छन् ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार च्यासिङ खर्कको जनसङ्ख्या ३११९ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन् ।
बदौन जिल्ला
बदौन जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो बरेली मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
बरेली जिल्ला
बरेली जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो बरेली मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो। यो जिल्ला बरेली मण्डलको सदरमुकाम पनि हो।
मेलौली नगरपालिका
मेलौली नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशको बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो।
नाम्लो
नाम्लो भारि बोक्दा प्रयोग हुने कृषि औजार हो। नाम्लो पातो र बरियो को संयुक्त रुप हो । नाम्लोको पछाडी जोडिने लामो डोरीलाई बरियो भनिन्छ । नाम्लोको अगाडि जोडिने चौडा आकारको सामग्री लाई पातो भनिन्छ। पातोमा बरियो लगाएपछि नाम्लो भारी बोक्नको लागि तयार हुन्छ।
बनोट
नाम्लोको बनोट एक डोरि जस्तै आकारको हुन्छ। अथवा नाम्लोलाई डोरिकै रूपमा समेत प्रयोग गर्न सकिन्छ।
प्रयोग
मुख्य गरी नाम्लोको प्रयोग भारी बोक्नका लागि गरिेन्छ। डोको, थुम्से, डालो लगाएत अन्य सामाग्रीमा नाम्लोले बाधि भारिका रूपमा बोकिने गरिन्छ ।
कुरारी फ्यालफ्याले
कुरारी फ्यालफ्याले नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा रिभर टर्न (River Tern) भनिन्छ ।
करञ्ज
करञ्ज दक्षिण एसियामा पाइने उष्ण वनस्पति हो।
शेखर घर्ती मगर
शेखर घर्ती मगर (Shekhar Gharti Magar) एक नेपाली अभिनेता, नर्तक र कोरियोग्राफर हुन् जो नेपाली नृत्य र संगीत उद्योगमा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्। उनी रियो छमछमी सिजन ३ (२०२२) र डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपाल (२०२३) को फर्स्ट रनरअप हुन् जसले उनलाई नेपाली दर्शकहरूमाझ चिनाएको थियो। त्यसपछी उन्को धेरै चर्चा भयेको थियोे । उन्ले धरै म्युजिक भिडियोमा काम गरेका छन् ।
व्यक्तिगत जीवन
शेखर घर्ती मगरको जन्म नेपालको सुर्खेतमा भएको थियो । उनको अहिलेसम्म विवाह भएको छैन ।
करियर
शेखरले आफ्नो पहिलो म्युजिक भिडियो ‘मन मुटु’ सार्वजनिक गरेका छन् । त्यसपछि उनले नेपाल नृत्य रियालिटी शो रियो छमछमी सिजन ३ (२०२२) मा भाग लिए, जहाँ उनी फस्ट रनरअप भए, जसले उनलाई व्यापक दर्शकमाझ चिन्यो। त्यसपछि उनलाई म्युजिक भिडियो र चलचित्रका धेरै अफर आए । २०२३ मा, उनले अर्को नेपाली नृत्य रियालिटी शो, डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपालमा भाग लिए, जहाँ उनी फस्ट रनरअप भए।
मोनिका मेहेम
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 मोनिका मेहेम (जन्म क्यारोलिन पिकरिङ्ग १४ मार्च १९७८) अष्ट्रेलियन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री, गायिका तथा कामोत्तेजक नर्तकी हुन ।
जोन क्विन्से एडम्स
जोन क्विन्से एडम्स अमेरिकाका छैटौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७६७ जुलाई ११मा भएको थियो। उनी सन् १८२५ मार्च ४ देखि सन् १८२९ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। उनी अमेरिकी कुटनीतिज्ञ थिए। उनले अमेरिकाका दुवै संसदमा सेवा गरेका थिए। उनको निधन सन् १८४८ फेब्रुअरी २३मा भयो।
अर्जेन्टिना
अर्जेन्टिना आधिकरिक नाम अर्जेन्टिनी गणतन्त्र (República Argentina रेपूभ्लिका अर्हेन्तीना ) दक्षिण अमेरिकाको दक्षिणपूर्वमा रहेको देश हो । यस देशको उत्तरमा पश्चिममा, पारग्वे उत्तरमा, ब्राजिल उत्तरपूर्वमा, उरुग्वे र दक्षिण अटलान्टिक महासागर पूर्वमा रहेको छ । संसारको आठौँ ठूलो देश अर्जेन्टिना लेटिन अमेरिकी देशहरू मध्येको दोस्रो ठूलो देश हो ।
च्यास्मिटार
च्यास्मिटार नेपालको सगरमाथा अञ्चलको खोटाङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४७९ वटा घर छन्।
दहिदंगालो
दहिदंगालो वनस्पति जगतको भर्विनेसी परिवार अन्तर्गत पर्ने बुट्यान वर्गको वनस्पति हो ।
वायु फ्यालफ्याले
वायु फ्यालफ्याले नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा कमन टर्न (Common Tern) भनिन्छ।
एन्ड्रयु ज्याक्सन
एन्ड्रयु ज्याक्सन अमेरिकाका सातौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७६७ मार्च १५मा भएको थियो। उनी सन् १८२९ मार्च ४ देखि सन् १८३७ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। उनको निधन सन् १८४५ जुन ८मा भयो।
च्यङली
च्य्ङली नेपालको गण्डकी अञ्चलको गोर्खा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १३२८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार च्य्ङलीको जनसङ्ख्या ६५१७ छ। यस मध्य पुरुष ४७%, र महिला ५३% छन्।
क्यानाडाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा क्यानाडाका १७ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको क्यानाडाका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण|outline=silver}} {{Legend|#D0E7FF|* सीमा पार क्षेत्रहरू |outline=silver}}
पीलीभीत जिल्ला
पीलीभीत जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो बरेली मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
=सन्दर्भ सामग्री=
=बाहिरी कडी=
विसर्ग
विसर्गको अर्थ "अगाडि पठाउनु, निर्वहन" हो। विसर्ग सामान्यतया लिखित रूपमा पाइन्छ, बृहदान्त्रको विराम चिह्नसँग मिल्दोजुल्दो वा एक अर्को माथि दुई साना सर्कलहरू जस्तै। यो फारम धेरैजसो ब्राह्मी लिपिहरूले राखेको छ। कन्नड, तिब्बती, शारदा, ब्राह्मी र रञ्जना लिपिहरूमा जिह्वामूलीय र उपध्मानीयका लागि छुट्टै चिह्नहरू अवस्थित छन्।
भूमिरज
नेपालमा धर्ती दिवस लाई भूमिराज भनेर मनाइन्छ।
भूमिराजलाई नेपालमा वर्षको सबैभन्दा लामो दिन मानिन्छ। नेपालमा वर्षभरीको लामो दिनको रूपमा असार ८ गते र सबैभन्दा छोटो दिन पुष ८ गतेलाई मान्ने प्रचलन छ । यस अनुसार वर्ष भरिकै लामो दिन असार ८ गते हो । यस दिनलाई भूमिराज भनेर नेपाली किसानहरू भूमिलाई पूज्ने गर्दछन् । त्यसले यसदिन पृथ्वी रजस्वला भएकी हून्छिन भनेर जमीन नखोस्रने, नखन्ने र नजोत्ने प्रचलन छ । तर युवापुस्ताले भने यसलाई मान्न छाडेका छन् ।
नेपालमा  यो दिन १४ घण्टाको हुने बताइन्छ । सुर्योदय र सुर्यास्तलाई आधार मान्दा आज सवैभन्दा लामो समयको दिन भएको खगोलियन विदहरूको भनाई छ । प्रत्येक वर्ष दक्षिणी गोलार्द्धमा छोटो दिन र उत्तरी गोलार्द्धमा लामो दिन हुने गरेको छ ।
असार ८को लामोदिनसगै भोलीपल्टदेखि भने रात लामो हुदै जाने छ भने दिन क्रमसः छोटिदै जाने छ । सूर्यलाई परिक्रमा गर्ने क्रममा आफ्नो अक्षमा पृथ्वीको ढल्काईका आधारमा सूर्यको प्रकाश धेरै समय पर्ने भएकाले असार ८मा लामो दिन हुने गरेको पाईन्छ । अन्तराष्ट्रिय समय अनुसार जुन २०, २१ या २२ तारिख मध्ये कुनै एक दिन लामो हुने गरेको छ । पुस ८ गते ९डिसेम्बर २१०तारिखमा सूर्यको प्रकाश पृथ्वीमा कम पर्ने भएकाले उक्त दिन भने छोटो भई रात लामो हुने गरेको छ ।
सन्दर्भ सामग्री
साभारः उदघोष दैनिक,विराटनगर (असार ८, २०६९ साल )
डी.गोविन्दपुर
डी.गोविन्दपुर नेपालको जनकपुर अञ्चलको धनुषा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १५४७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार डी.गोविन्दपुरको जनसङ्ख्या ८३४२ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
एपेन्डिसाइटिस
दाहिने कोखाभन्दा अलिकति तल रहने एपेन्डिक्स कुनै पनि कारणले सुन्निन गएमा त्यसलाई एपेन्डिसाइटिस भनिन्छ । यो बिरामीका लागि एक आपत्कालीन अवस्था हो समयमै रोग ठम्याउन सकिएन र तुरुन्त उपचार सुरु गरिएन भने यसले बिरामीलाई चिन्ताजनक अवस्थामा पनि पुर्‍याउन सक्छ। केही भाइरसको सङ्क्रमणले गर्दा एपेन्डिक्सको कोष सुन्निन्छन् र यसरी सुन्निएको कोषमा ब्याक्टेरियाजस्तै अक्सयुरियस भरमिकुलारिस, ई कोलाई इन्टेरोकोकाई आदिले गएर थप सङ्क्रमण गराउदँछन् अनि एपेन्डिसाइटिस हुन्छ। एपेन्डिक्स ठूलो आन्द्रासँग सीधै जोडिएको हुनाले कहिलेकाँही ठूलो आन्द्रामा गाँठो पर्दा वा बटारिँदा आन्द्रामा रहेको दिशा फर्केर आई एपेन्डिक्समा पसेर एपेन्डिक्सको सङ्क्रमण गराउन सक्दछ। एपेन्डिक्समा जुका आएर पनि एपेन्डिसाइटिस गराउन सक्दछन् जुन प्रमुख कारणमध्ये एक हो। कब्जियतका बिरामीले दिशा खुकुलो बनाउने औषधिको अत्यधिक प्रयोग गरेमा पनि एमेन्डिसाइटिस हुन सक्छ।
यी माथि उल्ल्ोख गरिएका कुनै पनि कारणले गर्दा एपेन्डिक्सको मुख बन्द भएमा त्यसभित्र रहेका जमेका फोहोरको कारणले गर्दा त्यहाँको चापमा वृद्धि हुन जान्छ। चापमा भएको बृद्धिले गर्दा एपेन्डिक्सको रक्त सञ्चारमा कमी आउँदछ। रगतको प्रवाह नै कम भएपछि एपेन्डिक्सका कोष झन् ठूलो हुँदै आफ्नो आकारमा वृद्धि गर्न थाल्दछन्। जसले गर्दा रगत प्रवाह गर्ने नलीमा क्षति पुग्न गई पूरै रक्त सञ्चार बन्द हुन्छ र एपेन्डिक्सका कोषमा घाउ लाग्दछ अनि विस्तारै कुहिन सुरु गर्दछन्। शल्यक्रिया गरेर एपेन्डिक्सलाई निकाल्नेबाहेक यसको अर्को विकल्प छैन। एपेन्डिसाइटिसको समयमै उपचार गरिएन भने यसले हाम्रो पेटमा रहेको आमाशय सानो आन्द्रा र ठूलो आन्द्रालगायतलाई ढाकेर राख्ने तन्तुको एक तह जसलाई पेरिटोनियम भनिन्छ, त्यसलाई फुटाइदिन सक्छ। यदि त्यस्तो भएमा सङ्क्रमण शरीरभरि फैलिएर अवस्था चिन्ताजनक पनि बनाउन सक्छ.
यदी पेरिटोनियम पनि फुटेमा आन्द्रा भित्रको गुह्य तत्व बहिर निस्कन्छ अनि जटिल प्रकारको संक्रमण हुन्छ । कहिले कही आन्द्राको वरिपरी आएर आन्द्रा वरिपरी रहेको ओ मेन्टअ्म भन्ने बोसोले ढाकेर संक्रमण हुनबाट रोक्छ । यसलाई अप्पेन्डिकुलर लम्प भनिन्छ । यसले पीपलाई अनेत्र सर्नबाट रोक्छ । अस्तो भएमा तुरुन्त शल्यकृया गर्न पर्दैन । तर चिकित्सकको प्रत्यक्ष निग्रानीमा रहनुपर्छ । अनि बिस्तारि संक्रमण निर्मुल भएपछी शल्यकृया गर्न पर्छ ।
लघु फ्यालफ्याले
लघु फ्यालफ्याले नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा लिटल टर्न (Little Tern) भनिन्छ ।
शाहजहाँपुर जिल्ला
शाहजहाँपुर जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो बरेली मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
मल्लादेही
मल्लादेही नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
कारेङ्गी
कारेङ्गी वा करञ्जको रूख केराउको प्रजातिको रूख हो। यो एसियाका नेपाल, भारत, चिन, जापान र मलेशिया लगायत अष्ट्रेलियाको उष्ण तथा समशितोष्ण भूभागमा पाइने गर्छ।
बास्केटबल
बास्केटबल एक सामूहिक खेल हो जसमा ५-५ जना खेलाडीको दुई समूह खेलको नियममा रहि बास्केटबलको रिङ्गको माथिबाट बल छिराउँदै खेल्ने गर्छन। बास्केटबल विश्वको सर्वाधिक चर्चित तथा लोकप्रिय खेलहरू मध्य एक हो।
मध्यपङ्क्ति (फुटबल)
सामान्य अर्थमा मध्यपङ्क्ति भन्नाले अग्रपंक्ति र रक्षापंक्तिको बिचको स्थान भन्ने बुझिन्छ। फुटबलमा मध्यपङ्क्तिबाट खेल्ने खेलाडीलाई मिड फिल्डर भनिन्छ। केहि मिड फिल्डरहरू रक्षात्मक भूमिकामा देखिन्छन् भने केहि मिडफिल्डर र फरवार्ड बिचको सिमाको यकिन स्थान नखुलाई खेल्ने गर्दछन। मिड फिल्डरको संख्या र भूमिका टोलीको संरचनामा निर्भर गर्दछ ; मैदानमा रहेका मिड फिल्डरहरू बटुलेर बनेको समूहलाई नै मध्यपङ्क्ति भनिन्छ। धेरै प्रशिक्षकहरूले कम्तिमा एउटा मिड फिल्डरलाई विपक्षी टोलीको आक्रमण माथि धावा बोल्न प्रयोग गर्छन, भने बाँकी मिड फिल्डरहरूलाई गोलको मौका सिर्जना गर्ने वा रक्षात्मक र आक्रामक दुवै क्षेत्रमा उत्तिकै सक्रिय रहेर खेल्न प्रशिक्षकले खटाउन सक्छ। मिड फिल्डर ती खेलाडी हुन् जो अन्य खेलाडीभन्दा बढी दुरी तय गर्दछन्।
"बक्स-टु-बक्स" मध्यपङ्क्ति
यो मिड फिल्डर केन्द्रीय मिडफिल्डर हो जो आफ्नो चालको कारण आक्रमण र रक्षात्मक दुवै क्षेत्रमा बलियो हुन्छ। त्यसकारण यी खेलाडीले आफ्नै रक्षात्मक घेरामा रहेर विपक्षीको प्रहार रोक्ने र विपक्षीको पेनाल्टी क्षेत्र नजिक बल पुर्याएर गोल गर्ने प्रयास गर्दछ।
विङ्गर
फुटबलमा विङ्गर (पाश्वखेलाडी) भन्नाले त्यस्ता खेलाडीलाई बुझिन्छ जो स्ट्राइकरको विङ्गबाट खेल्ने गर्दछन्। पहिले विङ्गरहरूलाई शुद्ध आक्रामक खेलाडी मानिन्थ्यो जसबाट पछाडी फर्किएर रक्षात्मक खेल खेल्ने अपेक्षा गरिँदैनथ्यो। यो शैली सन् १९६० तिर आएर परिवर्तन भयो। इङ्गलैन्डका प्रशिक्षक आल्फ राम्सेले इसं १९६६ को विश्वकपमा क्वार्टरफाइनल पछीका खेलहरूमा विङ्गरको प्रयोग गरेनन् जसलाई 'विङ्गलेस वन्डर्स' भनिन्छ जसले आधुनिक ४-४-२ ढाँचाको सुरूवात गर्यो। विङ्गरले स्ट्राइकर खेलाडीलाई हेड गोल को अवसर सिर्जना गर्ने काम गर्दछन्। विङ्गरहरू दुइ प्रकारका हुन्छन् - दायाँबाट खेल्नेलाई दायाँ विङ्गर र बायाँबाट खेल्नेलाई बायाँ विङ्गर भनिन्छ। वर्तमान समयमा लियोनेल मेस्सीलाई उत्कृष्ट दायाँ विङ्गर र क्रिष्टियानो रोनाल्डोलाई उत्कृष्ट बायाँ विङ्गर मानिन्छ।
दांछी
डाँछी नेपालको बागमती अञ्चलको येँ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १५२७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार दांछीको जनसङ्ख्या ७६७६ छ। यस मध्य पुरुष ५३%, र महिला ४७% छन्।
राजवृक्ष
राजवृक्षको औषधीय गुणहरू
चर्मरोग, छालामा पीप आउने घाउ भएको, मांशपेशी र जोर्नी दुखेको, कुष्ठरोग, सर्पले टोकेकोमा पात र फुलको रस तथा फल भित्रको गुदी दलिन्छ । ज्वरो, कब्जियत, सिफलिस, क्षयरोग, जलन, घाउमा जरा र बोक्राको सेवन गरिन्छ । पेटमा जुका परेमा, रक्त विकार, पिसावमा अवरोध, ज्वरो, जण्डिस, मुटु रोगमा बोक्राको सेवन गरिन्छ । ज्वरो, जीउ दुखेको, कलेजो र पित्त बिग्रेको, मांशपेशी र जोर्नी दुखेको, बिष सेवन गरेको, एन्थ्रयाक्स जिवाणुको संक्रमण र कब्जियतमा  फल भित्रको गुदीको सेवन गरिन्छ ।
मार्टिन भान बरेन
मार्टिन भान बरेन अमेरिकाका आठौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७८२ डिसेम्बर ५मा भएको थियो। उनी सन् १८३७ मार्च ४ देखि सन् १८४१ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। राष्ट्रपति हुनुअघि आठौँ उपराष्ट्रपति र त्यसअघि दशौँ विदेशमन्त्री थिए। उनको मातृभाषा डच थियो, त्यसैले बरेन अङ्ग्रेजी नबोल्ने अमेरिकी राष्ट्रपति थिए। उनको निधन सन् १८६२ जुलाई २४मा भयो।
म्याङलुङ नगरपालिका
म्याङ्लुङ तेह्रथुम जिल्लाको सदरमुकाम एवम् जिल्लाको एक मात्र नगरपालिका हो । म्याङ्लुङ बजार रहेको रहेको ठाँउलाई को केन्द्र बनाइएको छ । म्याङलुङ नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो तर सो कार्यान्वयनमा हाल २०७१ जेष्ठ ४ गते देखि आएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा म्याङलुङ, ताम्फुला, पिप्ले, आम्वुङ,सावला र जिरिखिम्ति गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन् । आर्थिक वर्ष २०६८/६९ को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा म्याङलुङ पनि नगरपालिका बनेको हो । महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३० भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन् ।
विशेष गरी लिम्बु जातीको बस्ती रहेको यो जिल्लाको सदरमुकाममा भने नेवार जातिको बाहुल्यता छ । म्याङलुङ धेरै पहिलेदेखि तेह्रथुम जिल्लाका विभिन्न गाविस तथा पाँचथर, ताप्लेजुङ र संखुवासभाका केही गाविसको व्यापारिक स्थल बन्दै आएको छ । हरेक शुक्रबार म्याङलुङमा हाट लाग्छ । म्याङलुङसम्म कच्ची सडक पुगेको छ । म्याङलुङसम्म धरानबाट १ दिनको बसयात्रामा पुगिन्छ। तेह्रथुमको प्रवेशद्धार बसन्तपुर बजारबाट लसुने हुँदै म्याङलुङसम्म पुग्दा बाटोमा चियाबारी, तीनजुरे, पिँगुवा खोला, शिशिर ऋतुमा लालिगुराँसका ढकमक्क फुलेका रूखहरू साथै कुम्भकर्ण, मकालु हिमालको दृश्यवलोकन, जलजले, ओख्रे, ओयाक्जुङ, जिरिखिम्ती, सिम्ले, पिप्ले, फाक्चामारा देख्न सकिन्छ। सदरमुकामको छेउमा अवस्थित पाथिभरा मन्दिरले म्याङलुङ बजारको शोभा बढाएको छ । उक्त मन्दिर पुग्न म्याङलुङको मूल सडकदेखि लगभग ४ सय ५० वटा खुड्किला पार गर्नुपर्छ । मन्दिर भएको ठाउँमा मन्दिर मात्र अट्ने लगभग १० मिटर ब्याँसको ठाउँ मात्र छ भने अन्य भाग ओरालो परेको छ। यो मन्दिरको पश्चिमतर्फजंगल छ ।
नामकरण
म्याङ्लुङ नाम कसरी रहन गयो भन्ने रोचक कथा छ । लिम्बू भाषामा 'म्याउँ'को अर्थ बिरालो र 'लुङ्ग'को अर्थ ढुङ्गा हुन्छ । म्याउलुङबाट अपभ्रंश भई म्याङलुङ भएको स्थानीय बूढापाकाहरूको भनाइ छ । प्रचलित लोककथा अनुसार धेरै पहिले डाँडाको एक चौतारामा दुइ ढाक्रे बास बस्न पुगेछन् । रातको समयमा खाना पकाउन ढुङ्गा खोजी चम्का लगाएर खाना पकाउन लाग्दा आगोको तापसँगै उक्त ढुङ्गा काँप्न थाल्यो । उक्त ढुङ्गा निकै तातेपछि काँप्दै लड्न पुग्यो र उनीहरूको खानासमेत पोखियो । रिसको झोकमा उनीहरूले सो ढुङ्गामा तरबार प्रहार गरे, तरबार प्रहारका क्रममा ढुङ्गाबाट म्याउँको आवाज आएको र त्यसबाट रगतसमेत बगेका कारण ढाक्रेहरू डराएछन् । उनीहरूले यो कुरा स्थानीय बासिन्दाहरूलाई सुनाए । उक्त घटना सुनिसकेपछि गाउँलेहरूले अब अनिष्ट हुने भयो भनी सो ढुङ्गालाई बाजागाजासहित हालको म्याङलुङ बजारको मध्यभागमा रहेको चौताराको वरको रूखको फेदमा स्थापित गरे । त्यहाँ पूजाआजा गर्ने, भाकल गर्ने र बलि चढाउने चलन अहिले पनि छ । यहाँको हावापानी मध्यम खालको भएकाले वातावरण रमणीय छ ।
जनसङ्ख्या
म्याङलुङ, ताम्फुला, पिप्ले, आम्वुङ,सावला र जिरिखिम्ति गाविसहरूलाई मिलाएर म्याङलुङ नगरपालिका बनाइएको हो । त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर १९,६५९ रहेको छ ।
आगलागी
वि.स. २०५९ मंसिर २२ गते बेलुका लागेको आगलागीले मानवीय क्षति नभए पनि लगभग ८५ वटा घरसहित लत्ताकपडा, फर्निचर आदिका साथै सम्पूर्ण सामान जलेर खरानी भएका थिए। यसै क्रममा लगभग २ सय ५० घरपरिवार विस्थापित भए भने लगभग २ अरब बराबरको धनजनको क्षति भएको अनुमान गरिएको थियो ।
ओदाने
ओदाने दक्षिण एसियाको उष्ण हावापानी भएको भूभागमा पाइने वनस्पति हो। यसको पहेलो फूल र फल कालो हुन्छ।
सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)
सर्लाही १ नेपालको सर्लाही जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।
सम्मिलित क्षेत्रहरू
सर्लाही १ निर्वाचन क्षेत्रभित्र लालबन्दी नगरपालिका, चन्द्रनगर गाउँपालिका, ईश्वरपुर नगरपालिकाको वडा नं. १–१४, कबिलासी नगरपालिकाको वडा नं. १,२ र ७, हरिपुर नगरपालिकाको वडा नं. २–९ समेटिएको छ।
प्रमात्रा व्यतिषङ्ग
प्रमात्रा यान्त्रिकीमा प्रमात्रा उलझाव त्यो स्थितिलाई भनिन्छ जब दुइ वस्तुहरूको एक-आपसमा केही भौतिक प्रभाव परे पछि उनिहरूको भिन्ना भिन्नै गरेको परिस्थितिमा पनि ती दुइ वस्तुमा एक प्रामात्रा सम्बन्ध रहन्छ।
बस्ती जिल्ला
बस्ती जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो बस्ती मण्डलको ३ जिल्लाहरू मध्य एक हो। यो जिल्ला बस्ती मण्डलको सदरमुकाम पनि हो।
सन्दर्भ सामाग्री
બસ્તી જિલ્લો बस्तिमण्डलम्
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड
उच्च माध्यमिक परिषद नेपालको स्थापना सन् १९८९मा भएको थियो । यसको प्रधान कार्यालय भक्तपुरको मध्यपुर ठिमी नगरपालिकामा अवस्थित छ । शिक्षा (आठौँ संशोधन) ऐन, २०७३ कार्यान्वयनमा आइसकेको सन्दर्भमा उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्को रुपान्तरण भई राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड क्रियाशील भइसकेको छ । साविकको उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्बाट सम्पादन हुँदै आएका सम्बन्धन विद्यालय अनुमति, छात्रवृत्ति,विद्यालय सञ्चालन सम्बन्धी कार्य शिक्षा विभागबाट व्यवस्थापन गरिने र पाठ्यक्रम निर्माण, विकास एवं समकक्षता निर्धारण सम्बन्धी कार्य पाठ्क्रम विकास केन्द्रबाट सम्पादन गर्ने गरी कार्यक्षेत्र तोकिएको छ ।
एस.एल.सी.(कक्षा १०) को परीक्षा एवं कक्षा ११ र १२ को परीक्षा सम्बन्धी कार्यलाई एकीकृत अवयवको रूपमा राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको क्षेत्राधिकार भित्र आवद्ध गरिएको छ । साथै,कक्षा १० को परीक्षा क्षेत्रीय प्रान्त्तीय अवधारणा अनुसार संचालनमा ल्याइने र कक्षा ८ को परीक्षालाई समेत व्यवस्थित गर्ने दायित्व राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको परिधि भित्र समाहित गरिएकोछ। ऐनमा भएको व्यवस्था अनुसार विद्यालय शिक्षाको परीक्षा सञ्चालन, व्यवस्थापन र उन्नयनका लागि स्थापना गरिएको राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको मूलकार्य परीक्षा पद्धतिको विकासमा केन्द्रित रहने छ ।
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड अविच्छिन्न उत्तराधिकारवाला एक स्वशासित र संगठित संस्थाको रूपमा शिक्षा ऐनमा परिभाषित गरिएको छ । बोर्डको सबै कामकारवाहीको निमित्त आफ्नो एउटा छुट्टै छाप रहेको छ । उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्को परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयबाट सम्पादन हुँदै आएका सबै कामकारवाही राष्ट्रिय बोर्डबाट सञ्चालन भइरहेका छन् । उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्को नाममा रहेको चल /अचल सम्पत्ति तथा दायित्व बोर्डमा सरेको छ ।
बोर्डको गठन
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको गठन विधि निम्नानुसार तय गरिएको छ :
बोर्डको काम,कर्तव्य र अधिकार
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको काम,कर्तव्य र अधिकार निम्नानुसार तोकिएको छ :
कार्यालय तथा कार्य सञ्चालन
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको कार्यालय साविकको उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्को कार्यालयमा स्थापना भई दैनिक कार्य सञ्चालन भइरहेको छ । परीक्षा सम्बन्धी कार्य राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड अन्तर्गत कक्षा ११ र १२ को परीक्षा नियन्त्रण कार्यलयबाट भइरहेको छ । र,कक्षा १०को परीक्षा सम्बन्धी कार्य एस.एल.सी.(कक्षा १०)को परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयबाट भइरहेको छ ।
बोर्डको केन्द्रिय कार्यालय र जिल्लास्थित शाखा कार्यालयहरूबाट विद्यार्थीहरूलाई वितरण गरिने प्रमाणपत्रहरु राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको छाप लगाई, द्रव्यष्टमा  NB:- "This certificate has been issued by the National Examinations Board pursuant to clause 41 (2) of the Education Act (8th Amendment), 2073 B.S. (2016 A.D.)” भन्ने वाक्यांश लेखिएको प्रमाणपत्र वितरण गरिने कार्य भइरहेको छ ।
कार्यक्षेत्र
माध्यमिक शिक्षाको कक्षा दश र माध्यमिक शिक्षाको अन्त्यमा हुने कक्षा बाह्रको परीक्षा बोर्डबाट सञ्चालन हुने गरी कार्यक्षेत्र तोकिएको छ । कक्षा दशको परीक्षा क्षेत्रीयस्तरमार आधारभूत तहको अन्त्यमा हुने परीक्षा जिल्ला शिक्षा कार्यालयबाट सञ्चालन हुने व्यवस्था समेत शिक्षा ऐनमा भएको छ ।
शाखा कार्यालयहरु
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका जिल्लास्थित ११ वटाशाखाकार्यालयहरूले जिल्ला शिक्षा कार्यालयको आवद्धता र समन्वयमा सेवा प्रवाह गर्ने गरी कार्य गरिरहेका छन् ।क्रमिक रूपमा सबै जिल्ला शिक्षा कार्यालयको आवद्धतामा राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको जिल्लास्थित शाखा कार्यालय विस्तार गरिने छ । र, क्षेत्रिय / प्रान्तीय कार्यालय समेत स्थापना गर्नेतर्फ प्रकृया अगाडि बढाइएको छ ।
आधिकारीक वेबसाइट
www.hseb.edu.np
महारुद्र
महारुद्र नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
घोडताप्रे
Centella asiatica
घोडताप्रे / घोलटाप्रे नेपालमा पाइने वनस्पति हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
परिवर्तन
विलियम हेनरी ह्यारिसन
विलियम हेनरी ह्यारिसन अमेरिकाका नवौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७७३ फेब्रुअरी ९मा भएको थियो। उनी सन् १८४१ मार्च ४ देखि सन् १८४१ अप्रिल ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। राष्ट्रपति रहँदै उनको निधन भयो। उनी सबैभन्दा कम समय राष्ट्रपति अमेरिकी हुन्। उनको निधन सन् १८४१ अप्रिल ४ मा भयो।
अफ्रिका
अफ्रिका एक महादेश हो। अफ्रिकामा मानवको उत्पत्ति भएको मानिन्छ । अफ्रिका दोस्रो ठूलो महादेश हो, जसको समग्र क्षेत्रफल पृथ्वीको कूल भूभागको पाचौँ भाग भन्दा अलि बढी छ। अफ्रिकाको कूल भूभागको ९०% जति जमीन जंगल, मरुभूमि र निर्जन जमीनहरूले ओगटेको छ। त्यसैले करिव १०% जमीनको माटो मात्र खेतियोग्य छ।
भूगोल
अफ्रिकाको अवस्थिति यस प्रकार छ-
धसान क्षेत्रमा कयौँ ताल तलैयाहरू रहेका छन् । भिक्टोरिया ताल त्यस क्षेत्रको प्रसिद्ध ताल हो । विश्वको सबैभन्दा लामो नदी नाइल (६,६७० कि.मि.) भिक्टोरिया तालबाट उत्पत्ति भई भूमध्य सागरमा खस्छ । कङ्गो (जायर), जाम्बोजी, अरेन्ज, सेनेगल र नाइजर अफ्रिकाका मुख्य नदीहरू हुन् ।
हावापानी
भौगोलिक स्वरूप र अवस्थितिको प्रभावले गर्दा यो महादेशको अधिकांश क्षेत्रको हावापानी विषम छ । अफ्रिका महादेशमा सात प्रकारका हावापानी छन् । भूमध्य रेखीय भूभाग र कङ्गो बेँसीमा उष्ण तथा ओसिलो हावापानी पाइन्छ ।
महादेशको उत्तरमा फैलिएको विशाल तातो साहारा मरुभूमि रहेका कारण उत्तर तर्फको हावापानी अत्यन्त गर्मी र शुष्क छ । दक्षिण पूर्वी भागमा उष्ण मौसमी हावापानी पाइन्छ भने दक्षिण अफ्रिकी उच्च समस्थलीय क्षेत्रमा ग्रीष्ममा धेरै गर्मी र हिउँद धेरै जाडो हुने हावापानी पाइन्छ । पश्चिमोत्तर अफ्रिकी क्षेत्रमा भूमध्य सागरीय हावापानी पाइन्छ भने दक्षिण अफ्रिकी तटीय भागमा समशीतोष्ण मौसमी हावापानी पाइन्छ ।