cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गुगल विद्वान
सीमितता र आलोचना
Google Scholar ले आफ्नो रैंकिंग एल्गोरिथ्ममा उद्धरण गणनाहरूमा उच्च वजन राख्छ र त्यसैले म्याथ्यू प्रभावलाई बलियो बनाउनको लागि आलोचना भइरहेको छ; अत्यधिक उद्धृत कागजातहरू शीर्ष स्थानहरूमा देखा पर्दा उनीहरूले थप उद्धरणहरू प्राप्त गर्छन् जबकि नयाँ कागजहरू शायदै शीर्ष स्थानहरूमा देखा पर्छन् र त्यसैले Google विद्वानका प्रयोगकर्ताहरूले कम ध्यान पाउँछन् र त्यसैले कम उद्धरणहरू। Google Scholar प्रभाव एउटा घटना हो जब केही शोधकर्ताहरूले Google Scholar मा शीर्ष परिणामहरूमा देखा पर्ने कार्यहरू उद्धृत गर्ने प्रकाशनमा उनीहरूको योगदानलाई ध्यान दिएर चयन गर्छन् र उद्धृत गर्छन् किनभने तिनीहरूले स्वचालित रूपमा यी कामहरूको विश्वसनीयता मान्छन् र विश्वास गर्छन् कि सम्पादकहरू, समीक्षकहरू, र पाठकहरूले यी हेर्नको अपेक्षा गर्छन्। उद्धरणहरू। गुगल स्कॉलरलाई arXiv प्रिप्रिन्ट सर्भरमा प्रकाशनहरू सही रूपमा पहिचान गर्न समस्या छ। शीर्षकहरूमा अन्तरविराम चिन्हहरूले गलत खोज परिणामहरू उत्पादन गर्छन्, र लेखकहरूलाई गलत कागजातहरूमा नियुक्त गरिन्छ, जसले गलत थप खोज परिणामहरू निम्त्याउँछ। केही खोज नतिजाहरू कुनै पनि बुझ्ने कारण बिना नै दिइन्छ।
गुगल विद्वान स्प्यामको लागि असुरक्षित छ। क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, बर्कले र ओटो-भोन-ग्युरिके युनिभर्सिटी म्याग्डेबर्गका अन्वेषकहरूले प्रदर्शन गरे कि Google स्कलरमा उद्धरण गणनाहरू हेरफेर गर्न सकिन्छ र SCIgen मार्फत सिर्जना गरिएका पूर्ण गैर-सेन्स लेखहरू Google Scholar भित्र अनुक्रमित गरिएको थियो। यी शोधकर्ताहरूले निष्कर्ष निकाले कि Google विद्वानबाट उद्धरण गणनाहरू सावधानीपूर्वक प्रयोग गर्नुपर्छ, विशेष गरी जब h-index वा प्रभाव कारक जस्ता कार्यसम्पादन मेट्रिक्स गणना गर्न प्रयोग गरिन्छ, जुन आफैमा लेखको गुणस्तरको कमजोर भविष्यवाणी हो। गुगल स्कॉलरले 2012 मा व्यक्तिगत विद्वान पृष्ठहरूको आगमनको साथ एच-इन्डेक्स गणना गर्न थाल्यो। Harzing's Publish वा Perish जस्ता धेरै डाउनस्ट्रीम प्याकेजहरूले पनि यसको डाटा प्रयोग गर्छन्। गुगल स्कॉलरलाई नक्कल गरेर एच-इन्डेक्स क्याल्कुलेटरहरू हेरफेर गर्ने व्यावहारिकता 2010 मा जोसेफ फोरियर विश्वविद्यालयका सिरिल ल्याबेले प्रदर्शन गरेका थिए, जसले SCIgen- उत्पादित कागजातहरूको ठूलो सेटको माध्यमबाट अल्बर्ट आइन्स्टाइन भन्दा अगाडि "Ike Antkare" को दर्जा दिन सफल भए। (प्रभावी रूपमा एक शैक्षिक लिङ्क फार्म )। 2010 को रूपमा, गुगल स्कॉलर लेक्सिसले सकेजस्तो केस कानूनलाई शेपर्डाइज गर्न सक्षम थिएन। स्कोपस र वेब अफ साइन्स जस्ता शैक्षिक कार्यका अन्य अनुक्रमणिकाहरूको विपरीत, Google विद्वानले अनुप्रयोग प्रोग्रामिङ इन्टरफेस कायम गर्दैन जुन डेटा पुन: प्राप्तिलाई स्वचालित रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। खोज परिणामहरूको सामग्रीहरू प्राप्त गर्न वेब स्क्र्यापरहरूको प्रयोग पनि क्याप्चाहरूको कार्यान्वयनद्वारा गम्भीर रूपमा प्रतिबन्धित छ। Google Scholar ले डिजिटल वस्तु पहिचानकर्ताहरू (DOIs) प्रदर्शन वा निर्यात गर्दैन, सबै प्रमुख शैक्षिक प्रकाशकहरूद्वारा लागू गरिएको एक वास्तविक मानक शैक्षिक कार्यको व्यक्तिगत टुक्राहरूलाई विशिष्ट रूपमा पहिचान गर्न र सन्दर्भ गर्न।
गुगल स्कॉलरको लागि खोज इन्जिन अप्टिमाइजेसन
गुगल जस्ता परम्परागत वेब खोज इन्जिनहरूको लागि खोज इन्जिन अप्टिमाइजेसन (SEO) धेरै वर्षदेखि लोकप्रिय छ। धेरै वर्षदेखि, एसईओ शैक्षिक खोज इन्जिनहरू जस्तै गुगल स्कलरमा पनि लागू गरिएको छ। शैक्षिक लेखहरूको लागि SEO लाई "शैक्षिक खोज इन्जिन अप्टिमाइजेसन" (ASEO) पनि भनिन्छ र यसलाई "विद्वान साहित्यको सिर्जना, प्रकाशन, र परिमार्जनको रूपमा परिभाषित गरिएको छ जसले शैक्षिक खोज इन्जिनहरूलाई यसलाई क्रल गर्न र अनुक्रमणिका दुवै गर्न सजिलो बनाउँदछ"। ASEO लाई धेरै संस्थाहरूले अपनाएका छन्, ती मध्ये Elsevier, OpenScience, Mendeley, र SAGE Publishing, Google Scholar मा आफ्ना लेखहरूको रैंकिंगलाई अनुकूलन गर्न। ASEO को नकारात्मक छ।
बालाजु बाइसधारा मेला
काठमाडौँ उपत्यकाको उत्पत्तिका सम्बन्धमा विभिन्न धार्मिक ग्रन्थले आ-आफ्नै किसिमले उल्लेख गरेका छन्। पौराणिक साहित्यमा हिमवत् क्षेत्रमा अनगन्ती क्षेत्र तीर्थ, देवस्थल, ऋषिमुनिहरूका आश्रम तथा नदीहरूको चर्चा र माहात्म्य पाइन्छन्। यस क्रममा बालाजुको बाइसधारा अर्थात् ल्हुतिपुन्हि क्षेत्र पनि एक प्राचीन धार्मिक तीर्थस्थलको रूपमा रहेको देखिन्छ। बौद्ध धर्मावलम्बीहरू र हिन्दू धर्मावलम्बीहरू दुवैको आस्था केन्द्रको रूपमा रहेको बालाजु र नागार्जुन क्षेत्र धार्मिक सहिष्णुताको दृष्टिले पनि अनुपम नमुना मानिन्छ।
चैत शुक्ल पूणिर्माका दिन यस स्थलमा भव्य मेला लाग्छ। यस दिनलाई नेवारहरू ल्हुतिपुन्हिको रूपमा मनाउने गर्दछन्। यस पूणिर्मामा बालाजुको बाइसधारामा भक्तजनहरू स्नान गर्न जान्छन्। यसै दिन 'मन्नादी' देवीको जन्म भएकाले विशेष गरी महिलाले बाइसधारामा स्नान गरी त्यहाँ अवस्थित उक्त देवीको पूजा अर्चना गरेमा उनीहरूलाई बढी फलिफाप हुने विश्वास रहिआएको छ। त्यस्तै यहाँ नुहाउनाले जो कोहीको पनि शरीरका सम्पूर्ण रोगव्याधि हटी सुख प्राप्त गर्ने र परलोकमा समेत पुण्य प्राप्त हुने जनविश्वास रहिआएको छ।
बालाजु काठमाडौँ उपत्यकाको पश्चिम उत्तरतिर नागार्जुन पर्वतमुनि पर्दछ। यस स्थानलाई नेवारहरू ल्हुति भन्ने गर्दछन्। नागार्जुनको वनमा एक किसिमको ल्हुति भन्ने फल फल्ने गरेको र ती फलको रस मिसिएर त्यहाँबाट बग्ने पानीमा मिसिई बाइसधारामा आउने भएकाले विशेषगरी छालासम्बन्धी रोग निको पार्न त्यहाँ नुहाउने गरिएको हो भन्ने भनाइ छ। किनभने त्यस फलमा रोगसँग लड्न सक्ने क्षमता छ भन्ने जनविश्वास रहिआएको छ। सर्वप्रथम बालाजुमा नेपाल संवत् ८७५मा कान्तिपुरका राजा जयप्रकाश मल्लले २१ वटा ढुङ्गेधारा स्थापना गराएका थिए। पछि वि.सं. १८५५मा राजा रणबहादुर शाहले थप एउटा ठूलो ढुङ्गेधारा स्थापना गरी बाइसधाराको नामले प्रख्यात रहन गएको हो भने इतिहासमा उल्लेख छ। यो धाराको मुहान नुवाकोट पर्वतँग जोडिएको भनिन्छ। देवीघाटको पानी यहाँ आउने र सो पानीले नुहाएमा अनेकौ चर्मरोग निको हुने हुन्छ भन्ने किंवदन्ती छ। त्यस्तै अर्को एक यस क्षेत्रका शीतलामाई र गुहृयेश्वरीको पूजा अर्चना गर्दा बिफर रोग लाग्दैन भन्ने भनाइ छ। यही विश्वासमा यहाँ यस दिन भक्तजनको ठूलो भीड लाग्ने गर्दछ।
स्वयम्भू पुराणमा उल्लेख भए अनुसार कुनै समयमा महाचीनबाट महामञ्जुश्री बोधिसत्व केसिनी र उपकेसिनी देवीहरूसहित पञ्चशील पर्वत पार गरेर नेपाल आएका थिए। त्यतिबेला उनले नगरकोटमा बसी उपत्यकामा पानी कसरी विस्थापित गर्ने भनेर सोचेका थिए। पछि यहाँको पानी सुकेपछि विपस्वी बुद्धले कमलका फूल रोपेर "ॐ नमोरत्नत्रयाय" भनी मन्त्रोच्चारण गर्दा यहाँ स्वयम्भू ज्योतिरूपको उत्पत्ति हुन गएको देखिन्छ। यसैको सम्झनामा ल्हुतिपूणिर्मा मनाउने गरिएको हो भन्ने किंवदन्ती छ। विपस्वी बुद्धले ध्यान बसेको कारण यस पर्वतलाई "जातमात्रोच्च" नामकरण भएको भन्ने भनाइ छ। पछि अपभ्रंश हुँदै जाँदा यही पर्वतलाई जामाच्च भन्न थालियो। महायानी दार्शनिक आचार्य नागार्जुनले बुद्ध भगवानको संस्मरण गरी यही जामाचो पर्वतमा रहेको गुफामा ध्यान-साधना गरी सिद्धि प्राप्त गरेका थिए। त्यसैले यस स्थानलाई नागार्जुन पर्वत भन्ने गरिएको पाइन्छ र ल्हुति पूणिर्माका दिन बाइसधारामा स्नान गरी यही जामाचोमा मृत आफन्तको नाममा बत्ती बाल्ने परम्परा रहिआएको छ।
यस दिन नुवाकोटको कडेल्चोक भगवतीलाई पनि बालाजुमा ल्याई यहाँको हालको सेतो पाटीमा राखी हवन तथा राँगाको बलिद्वारा देवीको पूजा गर्ने परम्परा रहिआएको छ। त्यसपछि केही दिनसम्म उक्त भगवतीलाई यहीँ राख्ने परम्परा छ।
त्यस्तै मनमैजु देवीको जात्रासँग पनि बालाजु बाइसधाराको प्रसङ्ग देखिन आएको छ। ल्हुती पूणिर्माको मेलासँग मनमैजु जात्रा पनि सुरु हुन्छ। यस दिन बालाजुको बाइसधारामा स्नान गरेर मनमैजु देवीको दर्शन गरेमा आफूले चिताएको कुरा पुग्छ भन्ने जनविश्वास छ।
ल्हुतिपूणिर्माका दिन बाइसधारामा मात्र होइन अन्यत्र धेरै स्थानमा पनि जात्रा मेला पर्दछन्। विभिन्न जात्रा र पर्व पर्ने भएकाले यस ल्हुति पूणिर्माको महìव पौराणिक ग्रन्थहरू ल्हुतितीर्थ माहात्म्य, स्वल्पाक्षरा, प्रज्ञापारमिता, भोट भारती ग्रन्थमाला, साधनामाला, राहुल सांकृत्यायनको पुरातत्त्व निबन्धावलि जस्ता ग्रन्थहरूमा विशेष उल्लेख छ।
स्काइप
स्काइप (Skype) निक्लस जेन्स्ट्रोम र जनस फ्रिसले बनाएको तथा २०११ देखि माइक्रोसफ्टको स्वामित्वमा रहेको भ्वाइस-ओभर-इन्टरनेट प्रोटोकल सेवा तथा सफ्टवोयेर एप्लिकेसन हो । यसमा भिडियो च्याट पनि गर्न सकिन्छ।
तिमाल क्षेत्र
तिमाल क्षेत्र काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको झिगु खोला, सुनकोसी र रोसी खोलाको मध्यपहाडी एवं बेंसी भागमा पर्छ जसलाई तामाङहरूले आफ्नो उद्गम थलोका रूपमा स्विकार्दै आएका छन्।
प्राचीन नाम 'तेरमाला'बाट अपभ्रंस भएर 'तेमाल' हुँदै तिमाल भएको दन्त्य कथाहरूमा उल्लेख छ। बेसीदेखि लेकसम्मको भूभागलाई समेटिएको दस गाविस –मेच्छे, चापाखोरी, नारायणस्थान, ठूलो भर्सेल, बोल्देफेदिचे, सरमथली, संर्स्युखर्क, कानपुर, मेथिनकोट, कटुन्जे गाविस तिमाल क्षेत्रमा पर्दछ। झण्डै नेपालको नक्सासँग मेल खाने तिमाल क्षेत्रको हावापानी समेत फरक-फरक रहेको छ। समथल फाँट हुँदै २१ सय मिटर उचाईसम्म रहेको तिमालमा उच्च पहाडी भेगको पहाड, पर्वत, हिमश्रृङ्खला, हरियाली जंगल, सुनकोशी नदी, रोशी खोला, वनबुट्यान र स-साना चउर र खेतबारीले जो-कोहीको मन नलोभ्याउला भन्न सकिन्न |
यश (अभिनेता)
नवीन जसलाई स्क्रिनमा यश पनि भनिन्छ, एक भारतीय चलचित्रका अभिनेता हुन् जो प्राय कन्नड चलचित्रमा काम गर्ने गर्छन् । चलचित्र खेल्नभन्दा पहिले उनी टेलिभिजन धारावाहिकमा काम गर्थे ।
यसै क्रममा उनले सन् २००७ को चलचित्र जम्बदा हुडुगीमा सहायक अभिनेताको रूपमा रहेर चलचित्र जगतमा दर्पण गरेका हुन् । उनको दोश्रो चलचित्र मोग्गीना मनसु (२००८) मा उनले राधिका पण्डितसङ मुख्य भूमिकामा अभिनय गरेका छन् । यस चलचित्र धेरै सफलता प्राप्त गरेको थियो जसले यशलाई फिल्मफेयर शर्वश्रेश्ठ सहायक अभिनेता पुरस्कार प्राप्त गर्न सहयोग गरेको थियो । यश मोदलसाला (२०१०), राजधानी (२०११), मिस्टर एण्ड मिस रामाचारी (२०११) र मास्टरपिस (२०१५) जस्ता सफलता प्राप्त चलचित्रहरूले गर्दा स्टार हुन सफल भएका छन् ।
सुरुवाती जीवन
यशको जन्म कर्नाटकको हसान जिल्लामा भएको थियो । उनी नन्दिनीका सानो भाइ हुन् । उनको पिता पहिला बिएमटिसिमा काम गर्थे ।
हरिमण्डी पर्व
हरिमण्डी पर्वभक्तपुरको सिपाडोल र काभ्रेको नासिका गाविसको सिमानामा अवस्थित धार्मिक तथा ऐतिहासिक दृष्टिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण आशापुरेश्वर महादेवस्थानमा प्रत्येक वर्ष कात्तिक शुक्ल पूर्णिमाको दिन लाग्ने एक मेला हो । उक्त दिन आशापुरेश्वर महादेवको पूजाअर्चना गर्नाले आफ्नो इच्छा पूर्ण हुने धार्मिक विश्वास छ । यसैगरी भक्तपुरको कटुञ्जे स्थित सुवर्णेश्वर महादेवस्थान र खरिपाटीको यातु महादेव (निष्कलंकेश्वर)मा पनि त्यसै दिन मेला लाग्छ । यसैबीच धार्मिक तथा साँस्कृतिक महत्त्व बोकेको हरिमण्डी पर्व कात्तिक शुक्ल पूर्णिमामा भक्तपुरमा विविध कार्यक्रमका साथ मनाइन्छ । प्रत्येक वर्ष कात्तिक शुक्ल पूणिर्माका दिन मनाइने उक्त पर्वमा भक्तपुरका सबै देवीदेवताका मन्दिर अगाडि 'नसा ब्वयेगु' भनेर नयाँ गेडागुडी भुटेर सोही गेडागुडीबाट सम्बद्ध देवीदेवताका मन्दिर, आकृति आदि बनाई प्रदर्शन गर्ने गरिन्छ । नेवारहरूमा 'सकिमा पुन्ही' नामले चर्चित यस पर्वमा सर्वसाधारणले देवीदेवतालाई मकै, भटमास, मास, पिँडालु, सखरखण्ड आदि चढाई देवीदेवताको दर्शन गरी खाने गर्छन् ।
सोलुखुम्बु बहुमुखी क्याम्पस
सोलुखुम्बु बहुमुखी क्याम्पस सोलुखुम्बु जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
सिटि अफ एम्बर
सिटि अफ एम्बर (अङ्ग्रेजी: City of Ember) सन् २००३ को सोही नामको उपन्यासमा आधारित सन् २००८ को अमेरिकी विज्ञान प्रधान काल्पनिक चलचित्र हो ।
प्रकाश वर्ष
एक प्रकाश वर्ष (प्रतीक चिन्ह ly) अन्तरिक्षमा प्रकाशले एक वर्षमा पार गर्ने दूरी हो। प्रकाशको गति करिव ३लाख किलोमिटर प्रति सेकेण्ड हुन्छ, जसअनुसार एक प्रकाश वर्ष करिब ९४.६ खर्ब कि.मि.को दूरी हुन्छ। खगोल विज्ञानमा प्रकाश वर्षको प्रयोग गरिन्छ किनकी ब्रह्माण्ड अत्यन्त विशाल छ। अन्तरिक्षमा ताराहरू, आकाशगंगा र अन्य वस्तुहरू सयौं, हजारौं वा लाखौं प्रकाश वर्ष टाढा हुन सक्छन्।
एक प्रकाश वर्ष, वैकल्पिक रूपमा हिज्जे प्रकाश वर्ष, खगोलीय दूरी व्यक्त गर्न प्रयोग गरिने लम्बाइको ठूलो एकाइ हो र लगभग 9.46 ट्रिलियन किलोमिटर (9.46 × 1012 किमी), वा 5.88 ट्रिलियन माइल (5.88 × 1012 माइल) बराबर हुन्छ। अंतर्राष्ट्रीय खगोलीय संघ (IAU) द्वारा परिभाषित गरिए अनुसार, प्रकाश वर्ष भनेको एक जुलियन वर्ष (365.25 दिन) मा शून्यमा यात्रा गर्ने दूरी हो। किनभने यसले समय-मापन शब्द "वर्ष" समावेश गर्दछ, प्रकाश-वर्ष शब्दलाई कहिलेकाहीँ समयको एकाइको रूपमा गलत व्याख्या गरिन्छ। ग्यालेक्टिक स्केलमा ताराहरू र अन्य दूरीहरूको दूरी व्यक्त गर्दा प्रकाश-वर्ष प्रायः प्रयोग गरिन्छ, विशेष गरी गैर-विशेषज्ञ सन्दर्भहरू र लोकप्रिय विज्ञान प्रकाशनहरूमा। व्यावसायिक खगोल विज्ञानमा प्रायः प्रयोग हुने एकाइ पार्सेक (प्रतीक: पीसी, लगभग 3.26 प्रकाश-वर्ष) हो जुन एस्ट्रोमेट्रीबाट प्राप्त हुन्छ; यो एक खगोलीय एकाइले चापको एक सेकेन्डको कोणलाई घटाउने दूरी हो।
बहुअरी पिडारी
बहुअरी पिडारी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
भिंडे खुर्सानी
भिंडे खुर्सानी फूल फुल्ने दुईदलीय वनस्पति अन्तर्गत सोलानासिया (Solanaceae) परिवारको वनस्पति हो ।
रिस्ती
रिस्ती नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार रिस्ती गाविस को जनसङ्ख्या १,९४८ रहेको छ । यो गाविसमा ५०७ वटा घर छन ।
साल (वृक्ष)
साल वृक्ष Shorea robusta, जसलाई तराईमा शखुवा पनि भन्ने गरिन्छ Dipterocarpaceae कुल: मा पर्ने ठूला पात भएको वृक्ष हो ।
फैलावट र विवरण
यो वृक्ष भारतीय उप महाद्विपका वनहरूमा प्राकृतिक रूपमा फैलिएको छ । हिमालयको दक्षिणी भेग, पूर्वमा बर्मा देखि बङ्गलादेश, भारत, नेपालको सम्पूर्ण तराई क्षेत्र, विशेष गरी चुरे पहाड को क्षेत्र  र भारतको विभिन्न उपउष्णप्रदेशीय क्षेत्रमा फैलिएका वनहरूमा साल वनको प्रधान वृक्षको रूपमा पाईछ ।भारतमा आसाम, बङ्गाल, उडिसा, झारखणड, पूर्वी घाट पर्वत सृंखला र विंध्य  पर्वतीय क्षेत्र सम्म फैलिएको छ । नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरु जस्तै चितवन राष्ट्रीय निकुन्ज, बर्दिया राष्ट्रीय निकुंज, शुक्लाफाँट राष्ट्रीय निकुंज आदिमा सालका रुखका घना वनहरू छन । भित्री तराईका होचा पहाडहरूमा पनि सालका वृक्षहरु पाईन्छन ।
साल मध्यम वा सुस्त गतिमा विकास हुने वृक्षको प्रजाति हो । यसको ऊचाई ३० मीटर देखि ३५ मीटर र वृक्ष स्तम्भको व्यास २ देखि २.५ मीटर सम्म हुने गर्छ । पातहरु १० देखि २५ से मी लामा र ५ देखि १५ से मी चौडा हुन्छन । पानी प्रशस्त पर्ने ठाउँहरूमा सालको वृक्ष सदावहार वृक्ष हो, सुख्खा ईलाकाहरूमा भने वर्षा नहुने समयमा सालको पात झर्ने गर्छन । पात झर्ने समय फागुन देखि बैशाख सम्म हुने गर्छ भने पुन: पात पलाउने समय भने बैशाख देखि असार सम्म हुने गर्छ ।  नेपालको झापामा यो वृक्षको फागुनमा पात झर्ने गर्छ  बैशाख को अन्य तिर पुन: पात पलाउने गर्छ ।
धार्मिक महत्त्व
हिन्दु धर्मको मान्यता अनुसार सालको वृक्ष भगवान बिष्णु द्वारा मन पराईने बृक्ष हो । यसलाई विभिन्न क्षेत्रमा भनिने नामहरु जस्तै साल, शाल, शखुवा आदि सँस्कृत भाषा को 'शाल'बाट आएको हो जसको अर्थ 'घर' हो, यसको अर्थ के बुझिन्छ भने यो घर बनाउन प्रयोग हुने काठ को रूपमा प्रयोग हुने गरेको थियो । सँस्कृतमा यसका अन्य नामहरु पनि छन, जस्तै अस्वकर्ण, चिरपर्ण, सर्जा आदि ।
बुध्द धर्मको मान्यता अनुसार माहारानी मायाले नेपालको लुम्बिनीमा साल वा अशोका को वृक्ष मुनी यसको हाँगो समाउँदै गौतम बुध्दलाई जन्न दिएकी थिईन । जब यो घटना घट्यो, त्यतिबेला माहारानी माया, उनलाई जन्म दिनकोलागि बुध्दको हजूरवुवा को राज्य तिर जाने बाटोमा थिइन । । यो पनि भनिन्छ कि बुध्दका ओछ्यान वरिपरिका ४ जोडि सालका रुखहरू एक्कासि सेता भए र मरे ।
जैन धर्म अनुसार २४औं तिर्थकरा, महावीर ले सालको रुख मुनी निर्वाण प्राप्त गरेका थिए ।
काठमाण्डौं उपत्यकाका विभिन्न मन्दिरहरूमा साल वृक्षको काठहरु प्रशस्त प्रयोग भएको भेटिन्छ जस्तैन्यातपोल । यहाँ र अन्य मन्दिरहरूमा सालको काठमा कुँदिएका हस्त चित्र कलाहरु प्रसिद्ध छन ।
प्रयोग
साल, नेपाल र भारतकोलागि एउटा महत्त्वपूर्ण कडा काठको श्रोत हो । यो भर्खरै काट्दा हल्का रँगको हुन्छ तर पछि समय बित्दै जाँदा गाडा कलेजी रँगको बन्छ । यसको काठ खोटोयुक्त र बलियो हुन्छ, निर्माण कार्यमा यसको असाध्यै महत्त्व हुने गर्छ यद्दपी यसलाई रन्दा लगाएर सम्माउन र रँगरोगन गरेर टलकाउन भने त्यति उपयुक्त हुँदैन । नेपालको तराईमा यसलाई घरको खम्बा, ढोका र झ्यालको फ्रेम, घरको छानाको कैंची,सिँडि,गोरुगाडा, हलो, हरिस, फर्निचर र अन्य धेरै कामकोलागि सालको काठ प्रयोग गरिन्छ ।
सालका पात टपरी र दुना बनाउन प्रयोग गरिन्छन । पान पोको पार्न, चना, चटपटे, पानीपुडी आदि खानकोलागि पनि सालको पातको प्रयोग गरिन्छ । विवाह, पूजा, भोज भतेर आदिमा पनि टपरी र दुनाको प्रयोग प्रशस्तै गरिन्छ । प्रयोग पछि फ्याँकिएका पातहरू बाख्रा गाई आदिले खाने गर्छन । यसरी सालको रुखले नेपाल र उत्तरी भारत लाई  स्टाइरोफोम तथा प्लास्टिकबाट हुने प्रदुशणबाट धेरै हद सम्म बचाएको छ ।
सालको खोटो पनि जम्मा गरिन्छ जसलाई सालधूप भनिन्छ । यो पूजा पाठमा धूपको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । सालधूप आरुर्वेद मा औषधिको रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ ।
सालको फूल (फल सहित ) फागुन चैत्र तिर जमीनमा ठूलो मात्रामा खस्ने गर्छ । मानिसहरु यसलाई जम्मा  गर्छन । यसको फल पेलेर निस्कने तेलको दियो जलाउने वा साबुन निर्माण आदि जस्ता औद्योगिक प्रयोग पनि गरिन्छ ।
बाहिरी लिँकहरु
Salarbo Shorea robusta साल Salpuu
जिरान
जिरानले जोर्डन, साउदी अरब , मिश्र , र कुवेतमा ३,५०,००० भन्दा बढी स्थानहरूको लागि समीक्षा, तस्वीर, फोन नम्बर, र नक्सा प्रदान गर्दछ।
इतिहास
जिरान सन् २००० मा, एक नि: शुल्क आयोजक मञ्चको रूपमा रूपमा स्थापना गरिएको थियो र सन् २००५ मा, यसलाई ब्लगिङ सेवाहरू प्रस्ताव गर्न विकसित भएको थियो जसलाई अधिक अरबी सामग्रीहरू अनलाइन ल्याउने उद्देश्यले जारी गरिएको थियो। सन् २०१० मा, जिरानको सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन खाडी मुलुकहरूका लागि समीक्षा मञ्चमा भएको थियो।
यस ठूलो परिवर्तन पछि जिरानले सन् २०११ को अन्तमा आइफोन अनुप्रयोग र सन् २०१२ को सुरुमा एन्ड्रोइड अनुप्रयोगको जारी गरेको थियो। सन् २०१४ मा जिरानका आधिकारिक अनुप्रयोगहरू विन्डोज फोनमा जिरानको प्रक्षेपणको साथ प्रमुख सुधारको चरणमा गएका थिए।
लोगोको इतिहास
सन् २००० मा नि: शुल्क आयोजक मञ्चको रूपमा सेवाको सञ्चालन गरेको यस कम्पनीले, तीनवटा घरहरू, व्यक्तिलाई छिमेकीको रूपमा प्रतिनिधित्व गर्न प्रयोग गरिएको थियो जसलाई अरबी भाषामा जिरान (جيران) भनिन्छ।
सन् २०१० मा जिरान "तपाईको सहरमा ठाउँहरू" र स्थानीय तथा आगन्तुकहरूको लागि अन्तिम मार्गनिर्देशनमा रूपान्तरण भएको थियो। तीन घरहरू एउटामा सिमित गरिएको थियो र लोगोले यस परिवर्तनलाई जोड दिनका लागि नारालाई जोडेको थियो।
हाल, जिरान प्रत्येक मोबाइल मञ्च र ४ देशका ३८ भन्दा बढी सहरहरूमा अवस्थित छ। नयाँ सृजना गरिएको लोगो एक कम्पनीको रूपमा जिरानको भावनाको प्रतीकको रूपमा देखा परेको थियो।
मुख्य विशेषताहरू
जिरानको साइट तथा मोबाइल अनुप्रयोगहरूले निम्न सुविधाहरूको समावेश गर्दछन्:
१) सेवा सञ्चालनमा रहेका सहरहरूका सबै स्थानहरूको सूची
२) फोन नम्बर, तस्वीर, नक्सा, प्रयोगकर्ताद्वारा उत्पन्न गरिएका समीक्षा र ती स्थानहरूको बारेमा मूल्यनङ्कन सहितका विवरणहरू
३) प्रश्न र उत्तर खण्ड: जहाँ व्यक्तिले विशेष सेवाहरू वा सहरका उत्पादनहरूका बारे प्रश्नहरू सोध्न सक्दछन्
प्रयोग
जिरानको आधिकारिक अनुप्रयोगले फेब्रुअरी २०१५ मा, ३,७५,००० डाउनलोडहरू हिट पार गरेको थियो र यसले गुगल प्ले ष्टोर र आइट्युन्समा क्रमशः ४.५ र ४.३ मूल्याङ्कन प्राप्त गरेको छ।
पारो
ल्याटिनमा hydrargyrum र अङ्ग्रेजीमा मर्क्युरी भनिने पारोमा पिरिओडिक टेबलको समूह १२ र आवर्त ६मा पर्दछ। रासायनिक शुत्रहरूमा यसलाई Hg ले जनाइन्छ।
स्पेसियल डेलिभरी (उपन्यास)
स्पेसियल डेलिभरी (उपन्यास) अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
चकटी
परम्परागत रूपमा ग्रामीण महिलाहरू मकैको खोस्टा, पराल, बाबियो आदिबाट यस्ता चकटिहरु बुन्ने गर्छन । प्राकृतिक रुपमै उपलब्ध सामग्री हरूको प्रयोग, थोरै सिप भएका व्यक्तिहरूबाट पनि काम सम्पन्न हुने भएकोले यस्ता सामग्रीहरूको महत्त्व बेग्लै छ।  तर आधुनिक सामग्रीहरूको प्रयोगमा आएको व्यापकताले यस्ता सामग्रीहरू ओझेलमा पर्दै गएका छन् ।
दुधकोशी बहुमुखी क्याम्पस
दुधकोशी बहुमुखी क्याम्पस सोलुखुम्बु जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
स्वेज नहर
स्वेज नहर (قناة السويس Qanāt al-Sūwais) इजिप्टमा अवस्थित भुमध्य सागर र लाल सागरलाई जोड्ने मानव निर्मित जहाजी नहर हो । यसले भूमध्य सागर र रातो सागरलाई जोड्छ र अफ्रिका र एसियालाई छुट्ट्याउछ । 193.30 km lलामो यस नहर युरोप र एसिया बीचाको एक व्यस्त व्यापारिक मार्ग हो ।
फ्रेन्च कम्पनीले सन् १८५९बाट बनाउन थालेको यो नहर सन् १८६९बाट प्रयोगमा आउन थालेको हो । यो नहर  भू–मध्य सागरको जलमार्ग र संसारकै सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक रुट भयो ।
It offers vessels a direct route between the North Atlantic and northern Indian oceans via the Mediterranean Sea and the Red Sea, avoiding the South Atlantic and southern Indian oceans and reducing the journey distance from the Arabian Sea to London by approximately 8900 km, to 10 days at 20 kn or 8 days at 24 kn. The canal extends from the northern terminus of Port Said to the southern terminus of Port Tewfik at the city of Suez. In 2021, more than 20,600 vessels traversed the canal (an average of 56 per day).
The original canal featured a single-lane waterway with passing locations in the Ballah Bypass and the Great Bitter Lake. It contained, according to Alois Negrelli's plans, no locks, with seawater flowing freely through it. In general, the water in the canal north of the Bitter Lakes flows north in winter and south in summer. South of the lakes, the current changes with the tide at Suez.
स्वेज संकट
२६ जुलाई १९५६ मा अलेक्जेद्रिया मा सबोधन गर्दै नासेरले इजिप्टको सेनालाई स्वेज नहर नियन्त्रण गर्न र नहरको राष्ट्रियकरण कार्वान्ययन गर्न आदेश दिए। उनले राष्ट्रियकरण कानुन प्रकाशित भएको, स्वेज नहरको सबै सम्पत्ति रोक्का भएको, र सबै शेयरधनीहरूलाई पेरिस स्टक एक्सचेन्जको अन्तिम मूल्य अनुसार को पैसा चुक्ता गरिने घोषणा गरे। त्यहि दिन, इजिप्टले इजरायली जहाजहरूलाई बन्द गरियो ।
सन १९५६मा पहिले इजराइल तथा पछि ब्रिटेन र फ्रान्सद्वारा मिस्र माथि गरिएको आक्रमणलाई स्वेज संकट (Suez Crisis) भनिन्छ। यो आक्रमण स्वेज नहर माथि पश्चिमी देशको नियन्त्रण पुनः स्थापित गर्न तथा मिस्रको राष्ट्रपति गमाल अब्देल नासेरलाई सत्ताबाट हटाउने उद्देश्यले गरिएको थियो। युद्ध शुरू भए पछि संयुक्त राज्य अमेरिका, सोभियत सङ्घ र राष्ट्र संघले यसमा राजनयिक हस्तक्षेप गरे र आक्रमणकारी देश पछि हट्नको लागि बाध्य भए।
धनुमती (धृष्टद्युम्नकी पत्नी)
धनुमति पंचाल साम्राज्यका राजकुमार धृष्टद्युम्न की पत्नी हुन्। धृष्टद्युम्न अग्नीबाट पैदा भएका थिए र राजा द्रुपद के पुत्र थिए। उनकी बहिनी, द्रौपदी धनुमती की मित्र थिइन्। वेद व्यास ले उन्हें (धनुमति) बनाया और उन्हें महाभारत का पात्र बनाया। वह भानुमति से अलग है। साथ ही, उनकी शादी की कहानी सुभद्रा के प्रेम विवाह के साथ वर्णित या तुलना की जाती है। सुभद्रा महाभारत का एक पात्र है। मूल रूप से अनाम - महाकाव्य से परिचित। उसे बाद में महाभारत के विभिन्न संस्करणों में जोड़ा गया। धृष्टद्युम्न उसकी शादी के बाद उसे पांचाल ले गया या उसका अपहरण कर लिया गया। वह कौरवों के चंगुल से बच निकली और प्रिशती द्वारा वर्णित एक सुंदर युवती थी।
किंवदन्ती
धनुमती राजा भगदत्तकी छोरी, नरकासुरका छोरा र भानुमतीकी बहिनी हुन्। उनी प्राग्ज्योतिष राज्यकी राजकुमारी थिइन्, जसको पञ्चाल राजकुमार धृष्टद्युम्नलाई ठ्याक्कै माया थियो। उनका बुबा, प्राग्ज्योतिषका भागदत्तले तिनलाई दुर्योधनसँग विवाह गरून् भन्ने चाहन्थे किनभने उहाँ उहाँलाई आफ्नो ज्वाईको रूपमा चाहनुहुन्थ्यो र उहाँसँग राम्रो सम्बन्ध थियो। तर, उनकी छोरी, राजकुमारी धनुमतीले दुर्योधनसँग विवाह गर्न अस्वीकार गरे र विवाह गर्न अस्वीकार गरे। भागदत्तकी छोरी भानुमतीलाई दुर्योधनद्वारा अपहरण गरिएको थियो तर सौभाग्यवश उनीसँग उनले मयुरी, त्रिलोकपुराकी राजकुमारीसँग विवाह गरे। महाभारतमा एउटा अध्याय छ जसलाई भन्न सकिन्छ "भगदत्तकी छोरी, आकर्षक स्तन भएको सुन्दरी र प्राज्ञज्योतिषाकी राजकुमारी। भानुमतीकी राजकुमारी धनुमतीको धनराज नामको एक भाइ थियो, जसले स्वयंवरका नियमहरू सुनाए। धृष्टद्युम्न स्वयंवरमा आएको देखेर उनी निकै खुसी भइन् । तर, भगदत्तले आफ्नी छोरी धृष्टद्युम्न बाँचेको थाहा पाएर उनलाई निम्तो, जसलाई उनले पञ्चालका राजकुमार धृष्टद्युम्नसँग विवाह गरेकी थिइन्। धनुमती, एक राजकुमारी उनको लागि परे र उनले गोप्य रूपमा उनको अपहरण गरे। यद्यपि कर्णले धनुमतीलाई आफ्नी पत्नी बनोस् भन्ने चाहन्थे, तर उनले उनलाई सुतपुत्र भएको भन्दै अस्वीकार गरिन्। कानमा वेल बोकेर आफू सुन्दर र सुन्दर ओठ भएको बताउदै फूल झैं उठेकी महिला। सबै भन्दा राम्रो र सुन्दर"
शाब्दिक स्रोत र विकास
महाभारत मा धनुमतीलाई प्रत्यक्ष रूपमा वर्णन गरिएको छैन। यो भन्न सकिन्छ कि धनुमतीलाई देवि दानोवती भनिन्छ र बनोती (भानुमती) उनकी बहिनी हुन्। धनुमती शान्त मन, शान्त र प्रसन्न थिइन् । धनुमती क्रूर महिला थिइनन् र आफ्नो पतिलाई माया गर्ने र दयालु थिइन्। धनुमती सबै भन्दा गोरी थियो र यो रंग भानुमती संग वर्णित छ। धनुमती आफ्नी बहिनी भानुमतीजस्तै गोरी रङकी कन्या थिइन् र दुर्योधनले दुई राजकुमारीलाई अपहरण गरेको खबर सुनेकी थिइन् । यो खबर सुनेर धनुमती एकदमै डराए र डराए र गेटमा पुगे र आफ्नो बुबा भगदत्त लाई खबर गरिन् तर उनी यस योजनामा संलग्न भए, धनुमती तनावमा आइन् र बहिनीको चिन्तामा थिइन्। उनले धृष्टद्युम्नलाई अपहरण गर्न हस्तलिखित पत्र लेखे, तर त्यो प्रेम विवाह थियो, वेद व्यास।
कायरा दत्त
कायरा दत्त एक भारतीय मोडल र चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनले सन् २००९ मा रकेट सिंह - सेल्सम्यान नामक बलिउड चलचित्रबाट आफ्नो अभिनय जीवनको सुरुवात गरेकी हुन् ।
जीवनी
उनले आफ्नो प्राथमिक शिक्षा कोलकाताको ला मार्तिनेरबाट गरेकी हुन् । उनले १५ वर्षककै उमेरदेखि मोडलिङमा आफ्नो करियर बनाउँ सुरवात गरेकी थिइन् । भारतको प्रसिद्ध क्यालेन्डर किंगफिसरको लागि उनले कवर पेज सुट गराएकी हुन् ।
नेपालको जनआन्दोलन २०६३
नेपालको जनआन्दोलन २०६२/२०६३  वा जनआन्दोलन २ नेपालमा भएको शान्तिपूर्ण आन्दोलन थियो जुन १९ दिनसम्म चलेको थियो। यस आन्दोलनले नेपालको २ सय ३७ वर्ष पुरानो राजतन्त्र ढालेर देशमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको जग बसालेको थियो। यस आन्दोलनमा विभिन्न राजनीतिक दल र शसस्त्र युद्ध गरिरहेको माओवादी समेत सम्मिलित भएको थियो।
आन्दोलनको पृष्ठभूमि
२०४६ मा भएको जनआन्दोलनबाट पञ्चायती व्यवस्था ढलेर संसदीय व्यवस्था र संवैधानिक राजतन्त्र स्थापना भएको थियो। बहुदलीय संसदीय व्यवस्था नेपालमा लामो समयसम्म चल्न सकेन। राजनीतिक दलहरूको आपसी बेमेल तथा वि.स‌. २०५२ मा सुरू भएको माओवादी जनयुद्धका कारण देश झन् अस्थिरता तर्फ बढेको थियो। २०५८ सालमा नेपालका राष्ट्र प्रमुख रहेका राजा वीरेन्द्र लगायत उनको परिवारका सबै सदस्यहरूको नारायणहिटी दरवारमामा हत्या भएको थियो। त्यसपछि उनका माहिला भाइ ज्ञानेन्द्र नेपालका नयाँ राजाका रूपमा गद्दीमा बसेका थिए।
सोही साल देशमा संकटकालिन अवस्था लागू गरिएको थियो। तर न त माओवादी जनयुद्ध रोकियो न त दलहरूबीच नै सहमति बन्न सक्यो। फलतः राजाले निर्वाचित संसद भङ्ग गरी सत्ता आफ्नो हातमा लिए।
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७मा राजकीय सत्ता तथा राजाको अधिकारको विषयमा केही व्यवस्थाहरू स्पष्ट नभएकाले राजाले यो कदम उठाउन सकेका थिए। विना संसदको देशमा विभिन्न व्यक्तिहरूको प्रधानमन्त्रीत्वमा राजाले मन्त्रीमण्डल फेर्दै गए र अन्ततः राजा ज्ञानेन्द्रले २०६१ माघ १९ का दिन एउटा घोषणा मार्फत सम्पूर्ण राज्यसत्ता आफ्नो हातमा लिएर आफ्नै अध्यक्षतामा नयाँ मन्त्रीमण्डल गठन गरेका थिए। त्यसपछि देशभरका टेलिफोन तथा मोबाइलहरूका प्रशारण लाइन काटिएको थियो। रेडियो, टिभी, पत्रपत्रिका लगायतका सञ्चारमाध्यमहरूमा नियन्त्रण गरिएको थियो। मौलिक हकमा समेत प्रतिबन्ध लागेको थियो।
राजा ज्ञानेन्द्रको यो कदमको देशभित्र र बाहिर गरी विश्वव्यापी रूपमा विरोध भएको थियो। राजनीतिक दलहरू आन्दोलनमा उत्रिएका थिए।
निर्णायक चरण
विभिन्न राजनीतिक दलहरूको गठबन्धनले राजाको कदम विरूद्ध आन्दोलन गरिरह्यो। तर लामो समय सम्म पनि यसले कुनै परिवर्तन ल्याउन सकेन। यसै क्रममा शसस्त्र युद्ध गरिरहेको नेकपा माओवादी र आन्दोलनरत सात राजनीतिक पार्टीहरूबीच २०६२ फागुनमा भारतको मध्यस्थतामा नयाँदिल्लीमा वार्ता भई १२ बुँदे सहमति भयो। त्यसपछि अन्य राजनीतिक दलसँगै माओवादीले पनि हतियार बिसाई शान्तिपूर्ण जनआन्दोलनमा सहभागी भयो। सबै मिलेर आन्दोलन भयोऽ सुरक्षाकर्मीको व्यापक दमनका बाबजूद मानव सागर सडकमा उत्रियो। राजाले बैशाख ८ गते एक घोषणा गरी जनताको नासो जनतामा नै फिर्ता गरेको घोषणा गरे। तर आन्दोलन मत्थर भएन त्यसपछि बैशाख ११ गतेको सम्बोधनमा ७ राजनीतिक दलको मार्गचित्र बमोजिम विघटित संसद पुनर्स्थापित गरेको घोषणा गरेपछि लोकतन्त्रको स्थापना भयो।
अन्तरिक संविधान र अन्तरिम संसद
आन्दोलनरत माओवादी र सरकारबीच विस्तृत शान्ति सम्झौता सम्पन्न भयो। नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ निर्माण भयो र माओवादी समेतलाई सम्मिलित गरी अन्तरिम व्यवस्थापिका स‌ंसदको निर्माण भयो। माओवादी समेत सम्मिलित स‌ंयुक्त सरकार बन्यो र नेपालको भावी संविधान निर्माण गर्नका लागि संविधानसभाको निर्वाचन गरायो।
संविधानसभाको निर्चाचन
मूल लेख नेपालको संविधान सभा
गणतन्त्रको स्थापना
वि. सं.२०६५, जेठ १५ गते बसेको संविधान सभाको वैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल घोषणा गरेको थियो। त्यसपछि गणतान्त्रिक नेपालका प्रथम राष्ट्रपतिको रूपमा डा. राम वरण यादव र उपराष्ट्रपतिमा परमानन्द झा चुनिएका थिए।
रुद्रपुर
रुद्रपुर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
यो रूपन्देही जिल्लाको पश्चिमी सिमानामा अवश्थित गाविस हो । कपिलवस्तु जिल्ला सँग सिमाना जोडिएको यस गाविस वुद्धको पावन जन्मभूमी लुम्विनीको १७ किलोमीटर उत्त।मा पर्दछ । शिक्षाका दृष्टिमा यो गाविस सुगम नै मान्नु पर्दछ । यहाँ नीजि तथा सामुदायीक गरेर ६ वटा मावि र तीन वटा उच्चमावि सँगै एक वहुमुखि क्याम्पस पनि छ ।
सन्दर्भ सामग्री
let's be gain
लाइफ इन्टेनेशनल कलेज
लाईफ इन्टेनेशनल कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
गौतमपुर
गौतमपुर सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
डायल अप
डायल अप प्रविधि इन्टरनेट सेवा प्राप्त गर्ने शुरुको प्रविधि मध्येमा पर्छ । यस प्रविधि अन्तर्गत परम्परागत टेलिफोन कल मार्फत इन्टरनेट सेवा प्राप्त गरिन्छ । साधारण टेलिफोन मा कुरा गर्दा एउटा निश्चित नम्बरमा डायल गरिन्छ र अर्को पट्टि सो नम्बर जोडेको टेलिफोनमा घन्टी जान्छ र उठाए पछि दुइ पक्ष बीच कुरा हुन्छ । ठिक त्यस्तै गरी डायल अप प्रविधि मा पनि निश्चित नम्बर (हरु) मा फोन डायल गरिन्छ तर सो फोन व्यक्तिले नभई इन्टरनेट बाड्ने काम गर्ने उपकरणले उठाउँछ जसलाई रिमोट एक्सेस सर्भर (दूर प्रवेश सेवादायी उपकरण) भनिन्छ । उक्त सर्भर ले सो टेलिफोन सम्बद लाई कम्प्युटरले बुझ्ने डिजिटल डाटा मा परिवर्तन गरी नेटवर्क तिर पठाउछ । त्यसैगरी डायल अप गर्ने तिर व्यक्ति ले नभई कम्प्युटर ले फोन डायल गर्छ । यसरि कम्प्युटर ले परम्परागत फोन डायल गर्न विशेष प्रकारको उपकरण प्रयोग हुन्छ जसलाई मोडेम भनिन्छ । उक्त मोडेम को काम परम्परागत टेलिफोन र डिजिटल प्रविधि प्रयोग गर्ने कम्प्युटर बीच को सूचनाको अन्तर-परिवर्तन गर्नु हो ।
यस्तो डायल अप सेवा मार्फत इन्टरनेट चलाउदा अधिकतम लगभग ५६ के. वि. पी. एस. बराबरको स्पीड प्राप्त हुन्छ । टेलिफोन लाईन मा केहि गडबडी वा खराबी भै गुणस्तर घटेमा यो स्पीड पनि नादनुरूप कम हुँदै जान्छ ।
हाल प्रचलित टेलिफोन बाटै इन्टरनेट चलाउने एडीएसएल सेवाको परिप्रेक्ष्यमा ध्यान पुर्याउनु पर्ने कुरा के छ भने डायल अप सेवा प्रयोग गर्दा एक पटक मा कुरा गर्ने वा इन्टरनेट चलाउने मध्ये एउटा मात्र काम हुन्छ । किनकि डायल अप पनि एक किसिमको परम्परागत फोन कल नै हो (तर इन्टरनेट दिने नम्बर मा गरिने कल) र स्वाभाविक रूपमा एक पटकमा एउटा टेलिफोनबाट एक भन्दा बढी नम्बर मा कुरा गर्न मिल्दैन ।
ब्यबसायिक रूपमा यो सेवा सञ्चालन गर्दा चलाउनेको पहिचान, उसको चलाउने मात्रको नियन्त्रण र चलाएको हिसाब किताब पनि गर्नु पर्ने हुनाले एक्सेस सर्भर संगै अर्को एउटा निकाय पनि जोडिन्छ जसले प्रयोग कर्ता लाई उसको नाम, पासवर्ड आदिले पहिचान गर्ने, उसले चलाउन पाउने सेवाको समय / गुणस्तर आदि निर्धारण गर्ने र चलैसकेपछी सो को लेखा जोखा गर्ने गर्दछ । यसरि सेवाको ब्यबस्थापन र नियन्त्रण गर्ने सो निकाय लाई ट्रिपल ए पनि भनिन्छ । ब्यबसायिक डायल अप सेवाको बिक्रि, वितरण, नियन्त्रण, बिल निकाल्ने आदि कार्यमा उक्त संरचनाको ठूलो महत्त्व हुन्छ ।
क्याह सिमोन
क्याह पाम सिमोन (जन्म २५ जुन १९९१) अष्ट्रेलियन राष्ट्रिय महिला टिमकी स्ट्राइकर हुन ।
सम्मानहरू
With Sydney FC:
जोगडा
जोगडा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
दोलखा भीमसेन जात्रा
दोलखा शहर बजारमा अवस्थित श्री भीमेश्वर मीमसेनको जात्रा
सेतो दौरा, जामा र फेटा गुथेको पहिरनमा जमराको माला लगाई बाजागाजाकाको तालमा साना बालकदेखि वृद्धले खड्ग बोकेर नाच्दै दोलखा शहरका विभिन्न टोल, डबली र मठमन्दिरहरूको परिक्रमा गरेर देखाइने यो जात्रा विजया दशमीको भोलिपल्ट मनाइने गरिन्छ।
रुपाकोट, तनहुँ
रुपाकोट नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार रुपाकोट गाविस को जनसङ्ख्या ४,२६४ रहेको छ । यो गाविसमा १,१२५ वटा घर छन ।
दोलखा भीमसेन जात्रा
महिषासुरसँग युद्ध लडेको सम्झनामा देखाईने यो जात्रा भर्न मानिसहरूको घुइँचो लाग्ने गर्छ।किंवदन्ती अनुसार दानवले देवदेवी तथा मनुष्यलाई विभिन्न प्रकारका दुःख दिन थालेपछि देवदेवीको गोप्य बैठकबाट महिषासुरसँग युद्ध गर्ने निष्कर्ष निकाली साइत जुराइन्छ। युद्ध आरम्भ गर्न बाजागाजासहित देवदेवी कालिञ्चोक भगवतीमा सहायता माग्न जाने र सहायता लिएर फर्किएपछि दोलखा शहरको राइतीमा रहेको तीनधारा अगाडि यज्ञ गर्ने गरिन्छ। यज्ञ भइरहेको उक्त ठाउमा दानव आई यज्ञ ध्वस्त बनाएपछि युद्धको शुरुवात भएको स्थानियवासी बताउँछन्। यसैको सम्झनास्वरूप खड्ग जात्रालाई निरन्तरता दिइएको उनीहरू बताउँछन्।
जात्रा शुरु गर्नका लागि दोलखामा रहेको राजकुलेश्वर मन्दिर नजीकै चक्र डबलीमा पूजारीले चक्रेश्वर बलीराजाको मूर्ति बनाउँछन्। मूर्तिमा स्थानीय कुसुलेबाट विधिपूर्वक राँगाको बली दिन्छन्। जात्रा शुरु गर्नका लागि कालरात्रीको दिनमा प्रसिद्ध दोलखा भीमसेनको मन्दिरमा ४ वटा राँगाको बली दिने प्रचलन छ जसलाई महिषासुरको गणको बध गरेको मानिन्छ।जात्रामा युद्ध नाचको अभिनय गर्न मूल खड्गधारी र उनका अङ्गरक्षक हन्छन्। बाजागाजा सहित राजकुलेश्वर मन्दिरबाट युद्ध अभिनयको नाच दशैँ टिकाको भोलिपल्टबाट शुरु हुन्छ।
यसपछि युद्धका निमित्त गुर्कोट र टसिचा टोलमा पुग्दछन्। युद्धको क्रममा थाकेको अनुभव भएपछि आफ्ना दलबलसहित सेनापति पिंगल टोलको बालकुमारी समक्ष सहायता माग्न जान्छन्। बालकुमारीको सहायता प्राप्तपछि युद्धकारीहरू भीमसेन डोबर डबलीमा पुग्छन् र पुनः युद्ध दोहोर्‍याउँछन्। त्यहाँ चार दानव सेना फेला पर्छन् र फेला परेका सेनाको प्रतीक स्वरूप चारवटा राँगालाई सबै मिलेर खड्ग प्रहार गरी मार्ने गरिन्छ। यस्तो पौराणिक चलनको नक्कल गर्दै खड्ग जात्रामा उतार्ने चलन जीवित नै छ।
विजय प्राप्त गर्दै अघि बढिरहेका सेना कालीको मन्दिर हुँदै त्रिपुरासुन्दरी पुग्छन्। त्यहाँ युद्धका लागि त्रिपुरा सुन्दरीसँग सहायता मागेको नृत्य प्रदर्शन गरिन्छ। त्रिपुरा सुन्दरी भगवतीले आफ्ना नाबालक छोरा बटुक भैरवलाई युद्ध गर्ने तरिका सिकाई घण्ट, डमरु, खड्ग चारहातमा थमाई राँगोको आन्द्राको माला लगाएर युद्धमा सामेल गराएको नाच पनि देखाउने चलन छ।
बटुक भैरवसहितको सेनाहरू दुङ्गल टोल, नागेश्वर मन्दिर, पिंगल टोलको महादेवस्थान, राजकुलेश्वर हुँदै अग्लो मण्डपमा चढ्दै चक्रराज बलीराजको मूर्ति स्थापना गरेको ठाउँमा पुग्छन्।
भीमेश्वर र त्रिपुरा सुन्दरीमा बली दिइएको राँगोको टाउँको यहाँ राखिन्छ र सो टाउकोलाई राजकुलेश्वर भगवतीले र त्यसपछि बटुक भैरवले खड्ग प्रहार गर्छन् भने त्याहाँ अरु सेनाहरूले पनि खड्ग प्रहार गरी शीर छेदन गर्दछन्। त्यसपछि सगुनबाजा बजाउँदै विजयउत्सव मनाउने प्रचलन छ।
बेडुलो
बेडुलो अथवा गेडुलोलाई कतै-कतै वन तिमिला पनि भन्ने गरिन्छ । यो रूख वर्गमा पर्ने वनस्पति हो । बेडुलो नेपाल लगायत चीन, भारत, पाकिस्तान, जापान, कोरिया, म्यानमारको रैथाने वनस्पति हो । पहिला हरियो हुँदै सुन्तला रंगको भएपछि पाक्ने यस वनस्पतिको फल खान योग्य हुन्छ । किसानहरूले यसलाई अति उपयोगी डालेघाँसको रूपमा प्रयोग गर्दछन् ।
लङ्केश्वर मेला
प्रत्येक वर्ष हरिबोधनी एकादशीमा ऐतिहासिक लङ्केश्वर मेला काभ्रेपलाञ्चोकको बल्थलीमा भव्यताका साथ मनाइन्छ। सत्ययुगमा सतीदेवीको मृत्युपछि महादेवले सतीदेवीलाई बोकेर भौँतारिने क्रममा सतीदेवीको नाभी बल्थली गाविस- ५ स्थित सो ठाउँमा पतन भएपछि उक्त मेला मनाइँदै आएको जनविश्वास छ। महादेवको मन्दिर र सतिदेवीको नाभी मात्र नभई उक्त स्थलमा बसाहाहरूको साथै करिब १.५ फिटको जललहरी र तीन वटा शिवलिङ्ग छन् भने गौमाताको थुनजस्तो र अन्य देवदेवीको मूर्तिजस्तो देखिने ढुङ्गाका अनेकौ आकृतिहरूको दृश्यले दर्शनार्थीहरूका साथै पर्यटकहरूलाई समेत लोभ्याउने कलात्मक रूप पाइन्छ।
मेलामा जिल्लाका मात्र नभई काठमाडौँ सिन्धुपाल्चोक, भक्तपुर, ललितपुर, दोलखालगायतका जिल्लाहरूका दर्शनार्थी आउँछन्। काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको सदरमुकाम धुलिखेलदेखि दक्षिण-पूर्व १५ किलोमिटरको दुरी (पनौती नगरपालिकाबाट करिब २२ कि.मि.पूर्व)मा समुद्री सतहदेखि एक हजार तीनसय ५० मिटर उचाईमा रोशी र लड्कु खोलाको सङ्गमस्थलमा अवस्थित चुनढुङ्गाभित्र लङ्केश्वर महादेव मन्दिर छ। धार्मिक किम्वदन्तीअनुसार भक्तपुरका राजा भूपतेन्द्र मल्लले वि. सं. १७६८ माघ कृष्ण दशमीका दिन बल्थली गाविसमा रहेको उक्त स्थानमा बास बसी लङ्केश्वर महादेवको दर्शन गरेका थिए। मेलामा पापी र धर्मात्माको पहिचानसमेत गर्ने गरिएको छ।
रोशी र लड्कु खोलाको सङ्गमस्थलनजिकचुनढुङ्गाभित्र रहेको उक्त स्थानमा पाप र धर्मद्वार छ भने उक्त द्वारमा रहेको एउटा सानो प्वाल र ठूलो प्वालमध्ये साना प्वालमा छिरी निस्कन सक्ने धर्मात्मा र निस्कन नसकी अड्कने पापी हुने जनविश्वास छ। पाप र धर्मद्वार भएका कारण यस मन्दिरलाई स्वर्ग र नर्कको मापन गर्ने स्थानका रूपमा समेत लिइने गरिएको छ। लङ्केश्वर मेलामा स्थानीय महिला र पुरूषहरूले धार्मिक मान्यताअनुसार रातभर जाग्राम बसेर नाचगानका साथै भजनकीर्तन गर्छन् भने भोलिपल्ट पूर्णिमासम्म पूजारीहरूद्वारा रूद्रीपाठ र पूजाअर्चना गरी सोही दिन मेला समापन गरिन्छ।
ग्रिन ल्यान्टर्न (चलचित्र)
ग्रिन ल्यान्टर्न (Green Lantern) सन् २०११ को अमेरिकी सुपरहिरो चलचित्र हो जुन उही नामको डिसी कमिक्स चरित्रमा आधारित छ। यस चलचित्रमा रायन रेनल्ड्स, ब्लेक लाइभ्ली, पिटर सार्सगार्ड, मार्क स्ट्रङ, एन्जेला बासेट र टिम रबिन्स मुख्य भूमिकामा छन्।
गाउँ विकास समिति (नेपाल)
गाउँ विकास समिति (गा.वि.स.), नेपालको स्थानीय विकास मन्त्रालय अन्तर्गत तल्लो तहको प्रशासनिक निकाय हो। हरेक जिल्लामा धेरै गा.वि.स.हरू हुन्छन्, तर सर्वसाधारण-सरकार अन्तरक्रिया र प्रशासन भने उच्च हुन्छ। हाल नेपालमा  ३,८०८ गाउँ विकास समितिहरू छन्। जनसङ्ख्याको आधारमा हरेक गाविस विभिन्न वडामा विभाजित छ, जसको सङ्ख्या औसतमा ९ भन्दा बढी वा कम हुनेगरेको छ।
मुगु
सोरु गाउँपालिका वडा नं 5 को म डिल्ली ब शाही
बाह्य कडीहरू
नेपाल सरकार सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय
उर्दु भाषा
उर्दु भाषा हिन्द आर्य भाषा हो। उर्दु भाषालाई हिन्दुस्तानी भाषाको एक मानकीकृत रूप मानिने गरिन्छ। उर्दु भाषामा संस्कृतको  तत्सम शब्द न्यून छ र  अरबी -फारसी र संस्कृतबाट तद्भव शब्द धेरै रहेको छ। यो भाषा मुख्यतः दक्षिण एसियामा बोलिने गरिन्छ। यो भारतको शासकीय भाषाहरू मध्ये एक हो र पाकिस्तानको  राष्ट्रभाषा पनि हो। यस बाहेक यो भारतको राज्य तेलङ्गाना, दिल्ली, बिहार तथा उत्तर प्रदेशको अतिरिक्त शासकीय भाषा हो। उर्दु शब्द तुर्केली भाषाबाट लिइएको हो। मुगल कालदेखि नै यसको नाम उर्दु राखिएको थियो र पूरै भारतमा प्रसार भयो। यसमा धेरै शब्दहरू अरबी, फारसी र संस्कृत भाषाबाट लिइएको छ। यो भारतको २२औँ सरकारी भाषा हो। उर्दु भाषाको जन्म भारतमा भएको हो तर यो पाकिस्तानको राष्ट्रभाषा हो। उर्दुलाई भारतीय मुस्लिमहरूले पनि बोल्ने गर्छन्। उर्दु भाषा र हिन्दी भाषामा मात्र शब्दको सामान्य फरक हुन्छ तर उर्दुको लिपि चाहिँ बिल्कुलै फरक हुन्छ र उर्दु लिपि दाहिनेबाट देब्रेतिर लेखिन्छ।
'उर्दु' शब्द को उत्पत्ति
'उर्दु' शब्द मूलतः तुर्केली भाषाबाट आएको हो र यसको अर्थ 'शाही शिविर’ हुन्छ। तुर्केलीहरूसँगै यो शब्द भारतमा प्रवेश गर्‍यो र यसको यहाँ प्रारम्भिक अर्थ खेमा वा सैन्य थियो। शाहजहाँँले दिल्लीमा लाल किला बनाएका थिए। यो पनि एक प्रकारको ‘उर्दु’ (शाही तथा सैन्य) थियो र धेरै ठुलो थियो। अतः यसलाइ ‘उर्दु’ न भनेर ‘उर्दु ए मुअल्ला’ भनिन गयो र यो बोलिने भाषा- ‘जबान ए उर्दु ए मुअल्ला’ (श्रेष्ठ शाही पडावको भाषा) बन्न पुग्यो। भाषा विशेषको अर्थमा ‘उर्दु’ शब्द ‘जबान ए उर्दु ए मुअल्ला’ को सङ्क्षेप हो। मुहम्मद हुसैन आजाद, उर्दुको उत्पत्ति ब्रज भाषासँग मानिने गरिन्छ। 'आबे हयात' मा उनी लेख्छन् कि हाम्रो आवाज ब्रज भाषाबाट निक्लेको हो।'
राजनगर उपजिल्ला
राजनगर बङ्गलादेशको मौलभीबाजार जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ। यस उपजिल्लामा लगभग २९,३०० घरहरू रहेका छन् भने यो उपजिल्ला ३४० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। यस उपजिल्लामा तीन प्रमुख नदीहरू रहेका छन् जुन राजनगरको सिमान हुँदै बग्दछ।
भूगोल
राजनगर उपजिल्ला बङ्गलादेशको पूर्वी मध्ये भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°२६' देखि २४°३९' उत्तर अक्षांश र ९१°४४' देखि ९१°५९' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। राजनगर उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३३८.१५ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई बालागञ्ज र फेञ्चुगञ्ज उपजिल्लाले उत्तर, कमलगञ्ज उपजिल्लाले दक्षिण, कुलाउडा उपजिल्लाले पूर्व र मौलभीबाजार सदर उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। मनु र धलाई, कुशियारा, कावादिघी, फाराक्का बिल, पुखुरी बिल यस उपजिल्लाका प्रमुख नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने तात्कालिक समयमा पाकिस्तानी सेना र स्थानीय राजाकारको (पूर्वी पाकिस्तानमा बसोबार गर्ने उर्दु मातृभाषा भएका गैर बङ्गलादेशीहरू) समूहले यस उपजिल्लाको थुप्रै सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या, महिला माथी दुर्ववहार, सामूहिक बलात्कार तथा घरटहराहरूमा पूर्णतया आगजनी गरी आतङ्क मच्चाएका थिए। पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्ला अन्तर्गत पर्ने मुन्सिबाजार सङ्घ परिषद्का धरबाडी र शाहजीबाडी गाउँमा १५ सर्वसाधारणहरूको हत्यम गरेका थिए। १४ मे १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनाले उत्तरभाग, पञ्चेश्वरी, चातुरा र राजनगरका थुप्रै घरहरूमा आगजनी र सर्वसाधारणहरूको हत्या गरेका थिए। पाकिस्तानी सेनासँगको प्रत्यक्ष गोली हानाहानमा ११ बङ्गलादेशी लडाकुहरू मारिएका थिए। ४ डिसेम्बर १९७१ का दिन बङ्गलादेशी लडाकुले यस उपजिल्लाको उदना चिया बगानमा रहेको पाकिस्तानी सेनाको सैनिक किल्लामा कब्जा जमाएका थिए। राजनगर ६ डिसेम्बर १९७१ का दिन स्वतन्त्रत भएको थियो।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १९३३०३ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ९७९२९ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ९५३७४ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १४७३०९  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ४५६०५ छ। त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १६७, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३० र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या १९२ रहेको छ। यस उपजिल्लामा खसिया जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा ३१० मस्जिद, ५१ मन्दिरमा र २० चिहानहरू रहेको छ। पाँचगाँउ दुर्गा मन्दिर, दुर्गाप्रसमद माधुर आखडा, पानिशाइल आखडा, टेङ्रा बाजार मन्दिर आदि यस उपजिल्लामा केही लोकप्रिय धार्मिक स्थलहरू हुन्। यस उपजिल्लाका ६६.११% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.८०% ले पोखरी, १९.७१% ले टुटी र १३.३८% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाका धाराका पानीहरूमा आर्सनिकको कमी रहेको पाइएको थियो। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये १८.६६% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, आलु, प्याज, तोरी, लुसन, अदुवा, बेसार तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, खरबुजा, कागती, भूइँकटहर, लिची, अम्बा, कटहर, मेवा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, बरफ कारखाना, फलाम तथा वेल्डिङ उद्योग, पाउरोटी उद्योग, बिँडी उद्योग, बाँसका सामाग्री उत्पादन केन्द्र, काठका सामग्री उत्पादन केन्द्र तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, चिया, भुइँकटर लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र सखरखण्ड पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ३७ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ११ माछापालन केन्द्र, २५ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ३२ कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ५१.६१% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा १४.०७%, वाणिज्यमा ८.१६%, सञ्चार र यातायातमा १.५५%, निर्माण क्षेत्रमा १.२३%, सुविधामा ३.५५%, धार्मिक सेवामा ५.४६%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ५.४७% र अन्यमा १४.०२% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय राजनगर थानको स्थापना सन् १९९२ मा भएको थियो भने सन् १९८४ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। यस उपजिल्लामा ८ सङ्घ परिषद्, १४९ मौजा र २५५ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू यस प्रकार छन्; फतेपुर सङ्घ परिषद्, उत्तरभाग सङ्घ परिषद्, मुन्सिबाजार सङ्घ परिषद्, पाँचगाँउ सङ्घ परिषद्, बाजनगर सङ्घ परिषद्, टेङ्रा सङ्घ परिषद्, कामारचाक सङ्घ परिषद् र मनमुरनगर सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३६.२% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ३८.२% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३४.१%रहेको छ। यस उपजिल्लामा २ क्याम्पस, १३ माध्यमिक विद्यालय, १४२ प्राथमिक विद्यालय, १५ सामुदायिक विद्यालय र १८ मदरसाहरू।रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; राजनगर डिग्री क्याम्पस (सन् १९७३), मौलाना मुफाज्जल होसेन महिला क्याम्पस (सन् १९९४), राजनगर पौटियास उच्च विद्यालय (सन् १८९३), मेहेरुन्नेछा कन्या उच्च विद्यालय (सन् १९६५), पाँचगाँउ उच्च विद्यालय, कान्दिगाँउ उच्च विद्यालय, जनता उच्च विद्यालय, एकासन्तोष सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १८८०), घडगाँउ हेदायेतुल इसलाम मदरसा (सन् १९२६), राजनगर डिएस फाजिल मदरसा (सन् १९७३) आदि।
प्राचीन रोम
आधुनिक इतिहासलेखनमा, प्राचीन रोमले ८औँ शताब्दी ईपू इटालि शहर रोमको स्थापनादेखि ५औँ शताब्दी ईमा पश्चिमी रोमन साम्राज्यको पतनसम्म रोमन सभ्यतालाई बुझाउँछ। यसले रोमन राज्य, रोमन गणतन्त्र, रोमन साम्राज्य र पश्चिमी साम्राज्यको पतन सम्म समावेश गर्दछ। प्राचीन रोमन सभ्यताले आधुनिक भाषा, धर्म, समाज, प्रविधि, कानून, राजनीति, सरकार, युद्ध, कला, साहित्य, वास्तुकला, र इन्जिनियरिङमा योगदान पुर्‍याएको छ।
आन्तरिक अस्थिरताबाट ग्रस्त र विभिन्न प्रवासी मानिसहरूद्वारा आक्रमण, साम्राज्यको पश्चिमी भाग ५औँ शताब्दीमा स्वतन्त्र बर्बर राज्यहरूमा विभाजित भयो। साम्राज्यको पूर्वी भाग १४५३ ईस्वीमा यसको पतन सम्म मध्य युगको माध्यमबाट एक शक्ति रह्यो। यसको उचाइमा, यसले उत्तर अफ्रिकी तट, इजिप्ट, दक्षिणी युरोप, र पश्चिमी यूरोपको अधिकांश भाग, बाल्कन, क्रिमिया र मध्य पूर्वको धेरै जसो अनातोलिया, लेभान्ट र मेसोपोटामिया र अरबका केही भागहरू नियन्त्रण गरेको थियो।
बीरेन्द्र मेमोरियल कलेज
बीरेन्द्र मेमोरियल कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
डोटी जिल्ला
डोटी जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अवस्थित एउटा जिल्ला हो। सिलगढीको सदरमुकाम भएको यस जिल्लाले 2,025 km2 क्षेत्रफल ओगटेको छ। डोटी जिल्लाको पूर्वमा अछाम र सुर्खेत, पश्चिममा डडेल्धुरा र वैतडी, उत्तरमा बझाङ र दक्षिणमा कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लाहरू रहेका छन्।
भूगोल
डोटी जिल्लाको पूर्वमा अछाम र सुर्खेत, पश्चिममा डडेल्धुरा र वैतडी, उत्तरमा बझाङ्ग र दक्षिणमा कैलाली र कंचनपुर जिल्लाहरू रहेका छन्। २०२५ बर्ग किमिमा फैलिएको यो जिल्ला २८० ५४' उत्तर देखि २९० ५४' उत्तर अक्षांश र ८०० ३०' पूर्वदेखि २१० १४' पूर्वी देशान्तरसम्म फैलिएको छ। भौगोलिक दृष्टिले अत्यधिक विविधता भएको यो जिल्ला उचाइको दृष्टिले ३०० मिटर (घाङल गा वि स को पिपलकुण्टा ) देखि ४००० मिटरसम्म फैलिएको भए तापनि यसको अधिकांश भू-भाग भने ३०० मिटर देखि २००० मिटरको उचाइ क्षेत्रमा पर्दछ। अर्थात उत्तरमा उच्च हिमाली क्षेत्र देखि दक्षिणमा चुरे पर्वत शृङ्खलासम्म फैलिएको यो जिल्लाको अधिकांस भू-भाग भने मध्य पहाडी क्षेत्रमा नै पर्दछन। यस जिल्लामा खप्तड लेक,सकार लेक,महाभारत लेक तथा गोलेदेउ लेक जस्ता उच्च पहाडी स्थानका साथै दिपायल,वानेडुग्रीसैन तथा नारीदाङ्ग जस्ता अर्ध उष्ण हावापानी भएका नदी किनारामा अवस्थित समथल भू-भाग पनि रहेका छन्।
हावापा‍नी
यस जिल्लाको भू-बनोट असमान उचाइ र विविध धरातलिय स्वरूप भएको कारण हावापानीमा निकै विषमता छ। यस जिल्लाको ६०% भू-भाग समशितोष्ण,१७% भू-भाग अर्द्योष्ण र २३% भू-भाग शीत प्रदेशमा पर्दछ। भू-वनोटीय उचाइमा भएको विविधताको कारण यँहाको हावापानी तथा जलवायुमा पनि विविधता पाइन्छ। यहाँ खासगरी समशितोष्ण देखि शितोष्ण हावापानी पाइन्छ। सन् १९७६-८६सम्मको सिलगढी स्टेशनको रेकर्ड अनुसार यँहाको वार्षिक औषत वर्षा १,३४७ मिलिमिटर पाइएको छ। जिल्लाको वर्षैभरि हुने वर्षाको वितरण एकनाशको पाइदैन। हिउँदमा कम वर्षा हुन्छ भने करीब ७०% वर्षा जुन देखि सेप्टेम्बर महिनामा हुन्छ। त्यस्तै सिलगढी स्टेशनको रेकर्ड अनुसार अत्यधिक तापक्रम ३६.३ डिग्री सेन्टिग्रेड (मे १९९७) र न्यूनतम तापक्रम २.९ डिग्री सेन्टिग्रेड (जनवरी १९८५) रेकर्ड गरिएको छ।
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा ९ नगरपालिका छन्, जसमध्ये २ सहरी नगरपालिका र ७ गाउँपालिका छन्।
सिताराम कट्टेल
सिताराम कट्टेल (Sitaram Kattel) नेपालका हाँस्य कलाकार हुन्। कट्टेल सोलुखुम्बु जिल्लाको नेचाबेतघारी गाविसको वडा नं‍. ७ मा जन्मिएका हुन् । पछि बसाइँ सर्ने क्रममा झापा आई बसोबास गरेका सिताराम कट्टेललाई धुर्मुसको नामले चिनिन्छ। उनी मेरी बास्सै नामक टेलिशृंखलाबाट लोकप्रिय बनेका हुन्।
सुरुवाती जीवन
सिताराम कट्टेल (धुर्मुस) सगरमाथा अञ्चलको सोलुखुम्बु जिल्लाको नेचा बेतघारी गा.वि.स.मा जन्मिएका हुन्। बुवा बोगराज कट्टेल र आमा कमला कट्टेलको जेठो छोरोका रूपमा वि. सं. २०४० साल आश्विन ४ गते उनको जन्म भएको हो । उनी ८ वर्षको छँदै उनको परिवार झापा झरेको थियो । माध्यमिक तहसम्मको अध्ययन सिताराम कट्टेलले झापाको गौरादहमा पुरा गरे । निम्न आयस्तर भएको परिवारमा जन्मिएका उनले आफ्नो बाल्यकालदेखि नै आर्थिक अभाव भोगे । कापी कलमको जोहो गर्नका लागि उनी कहिले हलो जोत्थे त कहिले अरुको स्केच चित्र बनाउथे । खेतबारीको काम, घाँस दाउरा र घरायसी काम गर्दै अध्ययनलाई अघि बढाएका उनी विद्यालयमा राम्रो विद्यार्थीमै गनिन्थे । अत्यन्तै सोझा तर तेजिला सितारामले एसएलसी प्रथम श्रेणीमा पास गरे । उच्च शिक्षाका लागि उनी बुवाले ऋण गरेर जुटाएको १७ सय रुपैँया गोजीमा राखेर काठमाण्डौँ छिरे । कोठा खोज्दा, सामान जुटाउँदा ३६ प्रतिशत ब्याजमा बुवाले ऋण खोजेर दिएको पैसा सकियो । त्यसपछि काठमाण्डौँमा आएर उनले चित्र बनाउनेदेखि भाँडा बेच्ने कामसम्म गरे । संघर्षले जम्मा गरेको पैसाले रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पसमा भर्ना भए । साथीहरूलाई जोक र क्यारिकेचर गरेर हँसाएको भरमा थुप्रै छाक टारे । केही समयपछि उनलाई कलाकार बन्ने भूत चढ्यो । हाँस्यकलाकार खेम शर्मासँगै बस्न थाले । खेम शर्मासँगै हिँड्न थालेपछि चिनजान बढ्यो । तर, गतिलो अवसर पाएनन् । काठमाण्डौँदेखि हार मानेर झापा फर्किएका सिताराम फेरि संघर्षसँग जुध्नका लागि राजधानी आए ।
पेशागत जीवनी
टेलिशृंखला 'हिजो आजका कुरा'मा छोटो संवाद बोल्ने मौका पाए। औपचारिक रूपमा भने हाँस्यकलाकार जितु नेपालले उनलाई कलाकारितामा प्रवेश गराए । गीताञ्जली टेलिफिल्ममा अभिनय गर्ने मौका जुरेसँगै उनले केदार घिमीरे (माग्ने बुढा) लाई भेटे । धुर्मुस र माग्ने बुढाको जोडी जम्यो । गीताञ्जलीमा अभिनय गदागर्दै उनले दीपक राज गिरीसँगको चिनजानका कारण तितो सत्यको १४ भागसम्म अभिनय गरे । पछि केदार घिमीरेसँग मिलेर मेरी बास्सै हाँस्य टेलिश्रृंखला बनाए । मेरी बास्सैमा सितारामले अभिनय गरेको धुर्मुस पात्रले चर्चा र लोकप्रीयता कमायो । सिताराम कट्टेल एउटै टेलिश्रंखलामा सबैभन्दा धेरै भूमिकामा देखिएका कलाकार हुन् । उनी खड्काजी, मुस्कान पासा, केपी ओलीको नक्कली रुप, खडानन्दलगायत दुई दर्जन भूमीकामा देखिएका छन् । मेरी बास्सै निर्माणकै क्रममा उनले धुर्मुसको जोडीको रूपमा देखिएकी कुञ्जना घिमिरे(सुन्तली)सँग विवाह गरे । अहिले उनीहरूको एक छोरी सुबिहानी छिन् । यस्तै, चलचित्र निर्माण र अभिनयमा पनि सिताराम कट्टेल सहभागी छन् । छ एकान छ, वडा नम्बर ६ लगायतमा हिट चलचित्रमा पनि सिताराम कट्टेलले अभिनय गर्नुका साथै लगानी पनि गरेका थिए । विक्रम सम्बत् २०७२ वैशाख १२ को गोरखा भूकम्प पश्चात् धुर्मुस सुन्तलीको जोडी सामाजिक काममा पनि सक्रिय छन् । भूकम्प पश्चात् यो जोडीको सक्रियतामा काभ्रेको डाँडा गाउँमा एकीकृत बस्ती बनाइएको छ । धुर्मु सुन्तली एकीकृत नमुना बस्ती नाम दिइएको उक्त बस्तीले धेरैबाट प्रशंसा पाएको छ । यस्तै, भूकम्प प्रभावितलाई न्यानो कपडा बाँड्नुका साथै महोत्तरीको बर्दिबासस्थित मुसहर बस्तीमा राहत बाँडे । यी सामाजिक कामलाई अझै सक्रिय रूपमा अगाडि बढाउन उनीहरूले वि.सं. २०७२ सालमा धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन स्थापना गरेका छन् ।
धवलागिरी
धवलागिरी शब्द सँग मिल्ने शीर्षक भएका लेखहरू निम्न छन् :
धमोली
धमोली नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
स्याङ्जा जिल्ला
स्याङ्जा जिल्ला नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत पर्ने गण्डकी अञ्चलमा अवस्थित एक पहाडी जिल्ला हो । यस जिल्लाको सदरमुकाम स्याङ्जा हो । राजनीतिक विभाजनका आधारमा यस स्याङ्जा जिल्लामा विगतका ६० गा.वि.स सहित समायोजन गरी ५ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका छन्।