cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जलवायु परिवर्तन
जलवायु परिवर्तनको असरहरू
हिमनदी विश्व तापमान बृद्धिका कारण प्रभावित हुने सबैभन्दा बढी संवेदनशील मापक हुन्। तिनीहरूको आकार हिमपात र त्यसको पग्लिने क्रमको अनुपातमा निर्भर गर्दछ। साविकको समय भन्दा पहिले विरुवामा फूल लाग्ने र चराले चाँडै अण्डा पार्ने गरेको पाइएको छ। यसले गर्दा पक्षी तथा अन्य जनावरको खाद्य चक्रमा असन्तुलन हुनगई सिङ्गो पारिस्थितिक प्रणालीमा नै खलल हुने सम्भावना बढेको छ। उच्च तथा चिसो स्थानको तापक्रम बढ्नाले झिँगा र लामखुट्टेजस्ता रोगबाहक कीरा ती भागमा पुग्ने र रोग तथा महामारी फैलिने चुनौती बढ्दै गएको छ। तराईमा अत्यधिक गर्मी बढ्ने र हिमाली क्षेत्रमा समेत तापक्रम बढेर हिउँ पग्लने क्रममा विस्तार हुँदै तिव्रता उन्मुख छ। यसबाट प्रकोपजन्य जोखिम उत्पन्न त भएको छ नै नागरिक सुरक्षा र संरक्षणका थप समस्या जस्तै नयाँ र असाध्य रोगको फैलावट, कृषिजन्य उत्पादन चक्रमा परिवर्तन र उत्पादनमा ह्रास आदिका कारण भोकमरी हुनगई व्यापक वसाई सराई देखापर्ने निश्चित छ र यसको सुरुआत भइसकेको पनि छ। उदाहरणका लागि वर्षाको प्रकार र तापक्रममा आएको परिवर्तनले देशका विभिन्न क्षेत्रमा बाढी, पहिरो, भू-क्षय र खडेरीजस्ता प्रकोपका घटना बढ्दै गएका छन्। पहाडी भागमा व्यापक बाढीपहिरो जानका साथै स-साना खोल्सा, मूलकुवा आदि पानीका स्रोत सुक्दै जान थालेका छन् भने तराई भागमा भूमिगत पानीको सतह घट्न गएको छ। यसैगरी तापक्रमको वृद्धिसँगै झिंगा तथा लामखुट्टेको पनि बृद्धि भई मलेरिया, पहेँलो ज्वरो, डेङ्गु, इन्सेफलाईटिसजस्ता सरुवा रोगको प्रकोप बढ्नाका साथै कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रमा पनि नयाँ-नयाँ झार तथा रोगकीराको आगमनले नकारात्मक असर पारेको छ। तापक्रमका साथै वर्षातको समय, मात्रा र अवधिमा आएको परिवर्तनका कारणले कृषि उत्पादन र खाद्य सुरक्षामा थप नकरात्मक प्रभाव देखिन थालेको छ भने जलवायुको परिवर्तित अबस्था अनुसार खेतीपातीमा सुधार गर्ने सीप र दक्षताको अभावका कारण कृषक थप मारमा परेका छन्।
नेपालमा प्रतिवर्ष औसत ०.०४ डिग्री सेल्सियसका दरले तापक्रम बढिरहेको छ। यो विश्वव्यापी औसत वृद्धिभन्दा धरै बढी हो। त्यसमा पनि उच्च पहाडी क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धिको दर अझ बढिरहेको छ। हिमतालको निर्माण र फुट्ने क्रम जलवायु परिवर्तनको सम्भवतः सबभन्दा टड्कारो प्रभाव हो भन्न सकिन्छ। नेपालमा २० वटा त्यस्ता खतरनाक ताल छन् जो कुनै पनि बखत फुट्न सक्दछन्। जलवायु परिवर्तनले गरीबीलाई अझ जोखिममा पार्दछ र सीमान्तकृत एवं जोखिममा परेका समूहलाई अझ कठिनाइ बेहोर्न सक्दछ। उदाहरणका लागि, दक्षिणपूर्वी एसियामा करिब २२ करोड १० लाख जनसङ्ख्या गरीबीको रेखामुनी रहेको छ। यस क्षेत्रका गरीब खासगरी सामुदि्रक तटीय क्षेत्र र होचा भू-भागमा बसोबास गर्दछन्। यी गरीब मानिसको खेतीपातीका निम्ति अत्यन्त थोरै जमीन छ अथवा यिनीहरू ज्याला मजदुरी र सामुदि्रक निर्भरताबाट जीविका चलाउँछन्। यिनीहरू जलवायु परिवर्तनको बढ्ता जोखिममा छन् किनभने उनीहरूको अत्यन्त न्यून आयले परिवर्तित परिस्थितिको चुनौती सामना गर्नेगरी कृषिमा र स्वास्थ्य सेवा वा अन्य प्रकारका सुरक्षात्मक उपायका निम्ति थोरै वा विल्कुलै दक्षता, सीप र पहुँच पुग्दैन।
जलवायु परिवर्तनलाई कसरी कम गर्न सकिन्छ?
हाल विश्वमा हुने हरितगृह ग्यासको कुल उत्सर्जनमा नेपालको हिस्सेदारी ०.०२५ प्रतिशत रहेको छ। कार्बन डाइअक्साइडको अत्यधिक उत्पादनका कारण नै जलवायु परिवर्तनको समस्या देखा परेको हो। जलवायु परिवर्तनका सन्दर्भमा सन् २००४मा प्रकाशित प्रतिवेदनलाई आधार मान्ने हो भने अहिले विश्वमा उत्सर्जन हुने करिव ६० प्रतिशत कार्बन डाइअक्साइड वनजङ्गलले सोस्ने गर्दछ। यसबाट के देखिन्छ भने विश्वमा यसको प्रभाव घटाउनका लागि हामीले सकेसम्म बढी वनजङ्गल बढाउने प्रयत्न गर्नुपर्छ। जलवायु परिवर्तनको असरलाई न्यूनीकरण गर्न र यसलाई लाभमा परिणत गर्नका लागि बहृत् रूपमा वृक्षारोपणको अभियान चलाउनुपर्छ। प्रत्येक घर र कार्यालयमा कम्तीमा एउटा रूख मात्रै रोप्न सक्ने हो भने पनि हामीले निकै धेरै लाभ हासिल गर्न सक्छौँ। त्यसैगरी, सडकको दायाँ-बायाँका किनारामा वृक्षारोपण गर्नुपर्छ। त्यसो गर्न सकियो भने गाउँ र सहरको शोभा मात्र बढ्दैन, मानव स्वास्थ्यका लागि आवश्यक अक्सिजन पनि उत्पादन हुन्छ।
यदि अहिलेकै गतिमा जलवायुमा परिवर्तन भइरहने हो भने प्रकृतिबाट अपूर्व वरदानका रूपमा पाएका सुन्दर हिमताल र नदीनाला यिनीहरू कालान्तरमा सङ्कटमा पर्ने निश्चित छ। त्यसो भयो भने हामीले निकै ठूलो ऊर्जा सङ्कटको सामना गर्नुपर्ने छ। हाम्रो मुलुकमा रहेका हिमशृङ्खला पग्लिने वा क्षय हुने क्रमसँगै पर्वतारोहणका कारण ती शृङ्खलामा फोहोरमैला र प्रदूषण बढेको छ। यसलाई हामीले व्यवस्थित गर्नुपर्छ। चुरे पहाडको संरक्षणका लागि पनि हामीले त्यत्तिकै ध्यान दिनु परेको छ। लगातार रूपमा चुरे पर्वत शृङ्खलामा भइरहेको क्षयीकरणले हाम्रो भू-सन्तुलनमा नै समस्या खडा गर्ने देखिएको छ। देशभरि नै वातावरण मैत्री सार्वजनिक यातायात प्रणालीको विकास गरी प्रत्येक घरमा ऊर्जा बचतको प्रविधि लागू गरिनुपर्दछ र सम्पूर्ण उद्योगलाई कम कार्बन उत्सर्जन गरेको सुनिश्चित गर्न नियमन गरिनुपर्दछ। यसैगरी विद्यालयको सम्पूर्ण तहमा वातावरण शिक्षाको पाठ्यक्रम समावेश गर्नु र भएका पाठ्यक्रमको अद्यावधिक र स्तरीकरण गरिनु जरूरी छ। हरितगृह ग्यास उत्पादनमा कमी ल्याउन वैकल्पिक ऊर्जाको प्रयोग एक प्रमुख उपाय हो। त्यसैले आजैदेखि ऊर्जाको रूपमा पेट्रोलियम पदार्थको उपयोगमा कमी ल्याई वैकल्पिक ऊर्जाजस्तै जलविद्युत्, सौर्यशक्ति, बायोग्यासको उपयोगमा वृद्धि गर्न आवश्यक छ।
विष्णुपुरकट्टी
विष्णुपुरकट्टी नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सिरहा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १९७६ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार विष्णुपुरकट्टीको जनसङ्ख्या ११,१२६ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
पोखरीगाउँ
पोखरीगाउँ नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। वि.सं .२०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा गाविहरु विघटन भएको थियो।
बाह्य कडीहरू
अरु जानकारी को लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस्
धृष्टद्युम्न
धृष्टद्युम्न ऐतिहासिक घटना महाभारतको पात्र तथा द्रौपदीको दाइ र द्रुपदको पुत्र थियो । उनलाई राजा द्रुपदले द्रोणाचार्यको मृत्यु गर्नको लागि नै यज्ञ गरेर यज्ञकुण्डबाट उत्पत्ति गरेका थिए । उनी कुरुक्षेत्रमा पाण्डवको सेनापति थिए ।
जन्म र शिक्षा
द्रोणाचार्यले कुरु राजकुमारहरूलाई दिक्षित गरेपछी गुरु दक्षिणा को रुपमा पाञ्चालराज द्रुपदलाई कैदी बनाएर ल्याउन भने। उनको आज्ञा अनुसार पहिला दुर्योधन र कर्णले द्रुपदको राज्यमा आक्रमण गरे, तर पराक्रमी राजा द्रुपदका सामु टिक्न सकेनन् । हारेर फर्किए। त्यसपछि द्रोणले पाण्डवलाई पठाए। पाण्डवले राजा द्रुपदलाई उनका मन्त्रीसहित कैदी बनाएर आचार्यको अगाडि उभ्याए। द्रोणले उनको आधा राज्य लिएर आधा राज्य सहित उनलाई फर्काइदिए।
यसरी राजा द्रुपदको अभिमान चूर्ण भयो। द्रोणसित बदला लिने भाव द्रुपदको जीवनको लक्ष्य बन्न पुग्यो। उनले धेरै कठोर तपस्या, व्रत गरे र कामना गरे-"मबाट एउटा यस्तो पुत्र जन्मियोस्, जसले द्रोणलाई मार्न सकोस्।" उनले द्रोणलाई मार्न सक्षम पुत्र पाउन एक यज्ञ गरे। यज्ञको पवित्र ज्वालाबाट एक पूर्ण विकसित व्यक्ति निस्किए, जो आगो समान चम्किरहेको थियो। ती युवकको हातमा तरबार र धनुष थियो। उनको उत्पत्ती हुनासाथ एक दिव्य आवाजबाट आकाशवाणी भयो: "यस राजकुमारको जन्म द्रोणको विनाशको लागि भएको हो। यिनले पाञ्चालको सबै भयलाई पन्चाउनेछन् र पाञ्चालको प्रसिद्धको प्रसार गर्नेछन् ।"यसपछि आगो बाट एक सुन्दर युवतीको उदय भयो। ऋषिहरूले युवाको नाम धृष्टद्युम्न र युवतीको नाम कृष्णा राखे तर कृष्णालाई द्रौपदीको नामले बढी चिनिन्छ।
केहि समयपछि, द्रोणले धृष्टद्युम्नको बारेमा सुने र उनले आफ्नो राज्यमा आमन्त्रण गरे। द्रोणलाई धृष्टद्युम्नको भविष्यवाणीबारे थाहा भएपनि, उनलाई खुसीसाथ आफ्नो छात्राको रुपमा स्वीकार गरे।
द्रौपदी स्वयंवर
धृष्टद्युम्नले आफ्नो बहिनी द्रौपदीको स्वयंवरको आयोजना गरेका थिए र राजा र राजकुमारहरू माझ समारोहको नियमक घोषणा गरेका थिए।
विवाह तथा सन्तान
धृष्टद्युम्नको अनेक पत्नी थिए। उनको ४ पुत्र थिए- क्षत्रधर्मन, क्षत्रवर्मन, क्षत्रनजय र धृष्टकेतु। पहिलो ३ जना कुरुक्षेत्र युद्धमा द्रोणद्वारा मारिएका थिए भने धृष्टकेतु कर्णबाट मारिएका थिए।
पहिलो दिन
पहिलो दिनको युद्धमा पाण्डव सेनाको भारी क्षति भयो।
दोस्रो दिन
पहिलो दिनको युद्धमा पान्डव सेनाको जुन दुर्गति भएको थियो, त्यसबाट शिक्षा लिएर सेनापती धृष्टद्युम्नले दोस्रो दिन निकै सतर्कताका साथ व्यूह रचना गरे।
छैटौं दिन
यसै समय अभिमन्यु आफ्नो सेनाका साथ धृष्टद्युम्नको मद्दतमा पुगे। मद्दत पाएपछि धृष्टद्युम्न अझै उत्साहका साथ लड्न थाले। यता भीम पनि विश्राम गरेर कैकेय राजको रथमा चढेर कौरव माथि भीषण प्रहार गर्न थाले। तर द्रोणको पराक्रम अगाडि सबैको वीरता फिकाजस्तो देखिन्थ्यो। द्रोणले द्रुपदकुमारको सारथि र घोडाहरू मारिदिए। उनको रथ पनि चकनाचुर भयो। त्यसपछि धृष्टद्युम्न अभिमन्युको रथमा गएर चढे र अविचलित भावले युद्ध जारी राखे। तर द्रोणले यस्तो उत्पात मच्चाए जसबाट पाण्डवसेनाको अडान टुट्न गयो र उनीहरूको हृदय काँप्न गयो।
मृत्यु
द्रोणाचार्यका पुत्र अश्वत्थामाले युद्धको अठारौ दिनमा उनको शिविरमा प्रवेश गरे । उनले लात प्रहार गरी उनलाई जगाए । र मुक्का प्रहार गरी उनको बध गरे ।
भण्डारखाल पर्व
वि.सं १९०३ कार्तिक शुदी १२ गते हनुमानढोकाको भण्डारखाल बगैचामा भोजको आयोजना गरिएको थियो । सो भोजमा जंगबहादुर र उनका भाइहरूलाई विष मिसिएको खाना खुवाएर हत्या गर्ने योजना बनाइएको थियो । तर पण्डित विजयराजले सो षड्यन्त्रको पोल खोले पछि जंगबहादुरले आफ्ना दुस्मनको संहार गरे । भण्डारखाल बगैचामा भएको सो घटनालाई भण्डारखाल पर्व भनिन्छ ।
पृष्ठभूमि
राजा राजेन्द्रका दुई रानी मध्ये जेठी रानी साम्राज्यलक्ष्मी को मृत्यु पछि कान्छी रानी लक्ष्मीदेवी राजकाजमा सक्रिय हुन थालिन्। उनी युवराज सुरेन्द्रलाई हटाएर आफ्नो छोरा रणेन्द्रलाई गद्दीको उत्तराधिकारी बनाउन चाहन्थिन्। त्यसको लागि उनले माथवरसिंह थापालाई प्रधानमन्त्री बनाइन्। तर त्यसलाई स्वीकार गर्न माथवरसिंहले नमानेपछि उनको हत्या गराइयो।
कोत पर्वपछि जंगबहादुर रानी लक्ष्मीदेवीको मन जितेर प्रधान सेनापति बन्न सफल भए । रानी लक्ष्मीदेवीले माथवरसिंह थापालाई झैँ जंगबहादुरलाई पनि युबराज सुरेन्द्रको हत्या गरी रणेन्द्रलाई गद्दीमा राख्न आवश्यक प्रबन्ध गर्न दबाब दिईन् । रानीले जंगबहादुरबाट आफ्नो उद्देश्य पुरा हुनेविश्वास गरेकी थिइन् तर जंगबहादुरले पनि मामा माथवरसिंह थापाले झैँ रानीको आदेश उल्लंघन गरे। उनले "युबराजको हत्या गने प्रयास गरेको अपराधमा रानीमाथि कारबाही गर्न सकिने " व्यहोराको जबाफ पठाएकाले रानी रिसले चुर भइन् तर उनले बाहिर जंगबहादुरसंग रिसाएको भाव ब्यक्त नगरी भित्रभित्रै हत्याको षडयन्त्र गरिन् ।
षडयन्त्र
भण्डारखाल बगैचामा आयोजना गरिने भोजमा जंगबहादुरलाई विष मिलाइएको भोजन खान दिएर मार्ने र उक्त भोजन नखाएमा गोलि हानी हत्या गर्ने योजना बनेको थियो । त्यसपछि कान्छी रानीले बस्न्यात खलकका अग्रज वीरध्वज बस्न्यातलाई प्रधानमन्त्री बनाउने मोहमा षड्यन्त्र रच्न लगाइन् । गगन सिंह भण्डारीका २ पुत्र वजीर सिंह र बद्री सिंह दुवै पिताको हत्याको बदला लिन चाहन्थे । उनीहरूले आफ्ना पिता गगन सिंह भण्डारीको हत्यारा पट्ट लगाउन जंगबहादुरलाई निबेदन गरेपनि उनले चासो नदिदा जंगबहादुरले नै पिताको हत्या गरेको शंका उनीहरूको मनमा थियो । रानीले बिरध्वज बस्नेतलाई हातमा लिई भविष्यमा रणेन्द्र राजा र  बिरध्वज प्रधानमन्त्री हुनेविश्वास दिलाएर आफ्नो पक्षमा परेकी थिइन्। उक्त षड्यन्त्रको सम्पूर्ण रहस्य पण्डित विजयराज पाण्डे र दरबारको सुसारे पुतली नानीबाट जंगबहादुरले चाल पाए ।
घटना
योजना अनुसार वि.सं. १९०३ कात्तिक १२ गतेक दिन भण्डारखालमा भोज आयोजना गरी नजिकै ४०-५० जना सशस्त्र व्यक्तिहरु लुकेर राख्ने व्यवस्था गरियो ।  जंगबहादुरलाई तुरुन्त आउन निम्तो गर्न बिरध्वज बस्नेत स्वयम् गए। जंगबहादुर आबस्यक शक्तिका साथ भण्डारखाल तर्फ आउदै गर्दा बाटामा भेट भयो । बिरध्वजले रानीबाट तुरुन्त भेट मागेको जानकारी गराए। जंगबहादुरको इसारामा तुरुन्तै उनको हत्या गरियो । प्रमुख षड्यन्त्रकारी मध्येका अर्का वजीरसिंह भने जंगबहादुर भण्डारखाल पुग्नुअगाबै भाग्न सफल भए। बद्री सिंह भण्डारी भने समातिए।
रानी लक्ष्मीदेवीद्वारा जंगबहादुरको हत्या गर्न रचिएको भण्डारखाल योजना सफल भएन । जंगबहादुर दलबलसहित भण्डारखालमा पुगेर त्यहाँ रहेका सबैलाई आत्मसमर्पण गर्न आदेश दिए । आत्मसमर्पण गर्नेलाई कैद र नगर्नेको हत्या गरियो । त्यस घटनामा २३ जनाको हत्या गरियो, १७ जनाले भागेर ज्यान बचाए |
त्यसपछि
त्यसपछि जंगबहादुरले राजा राजेन्द्र तथा युबराज सुरेन्द्रको उपस्थितिमा भाइ-भारदारहरु भेला गराई रानीबाट रचिएका सबै षड्यन्त्रपूर्ण कार्यहरूको जानकारी गरे । त्यसैदिन रानीका सम्पूर्ण अधिकार खोसी उनलाई देश निष्कासन गरियो। उनी आफ्ना दुई छोरा रणेन्द्र र बीरेन्द्रलाई साथमा लिई २१ लाख रूपैयाँ र गरगहना लिई काशी गइन् ।
वि.सं. १९०३ मङ्सिर ४ गते राजपरिवारहरू बनारसतिर लागे। युवराज सुरेन्द्र एवं उनका भाइ उपेन्द्रको हत्या गरी आफ्नो पुत्र रणेन्द्रलाई राजा बनाउने आकांक्षा रानीको सफल हुन् सकेन । यस अघि थापा खलक र पाँडे खलक आपसी मतभेदले कमजोर भइसकेका थिए । यस काण्डले अन्तिम शक्तिशाली क्षत्रिय परिवार बस्न्यात खलकलाई शक्तिहीन बनायो जसले कुँवर वंशजको उदय अविस्मरणीय रूपले शक्तिपूर्ण रह्यो ।
सो षड्यन्त्रको पोल खोलि दिने पण्डित विजयराजलाई जंगबहादुरले बडागुरुज्यू नियुक्त गरेर सदियौ देखिको अर्याल बाहुनको हक खोसे । उनी कश्यप गोत्रीय पाण्डे थिए । पोखल्डयाङस्थित दामोदर पाण्डेको घर उनले पाए भन्ने सरदार भीमबहादुर पाण्डेको भनाइ थियो ।
लाछा
लाछा आइमाईहरूले चुल्ठामा गाँसेर लगाउने रौँ वा धागोको लच्छा हो । यो तीन फुट लामो तीनवटा धागोका लाछाले पनि तयारी हुन्छ। यसका पुछारमा झुम्का बनाइएका हुन्छन् र सितारा जोडिएका हुन्छन्। सौन्दर्य वृद्धि गर्न चुल्ठो बाट्न र खोपा बनाउने साधन हो। यो रातो र कालो रङको हुन्छ।
माधव वाग्ले
माधव वाग्ले (जन्म १० ढिसेम्बर १९६६) नेपाली चलचित्र क्षेत्रका निर्माता वितरक र कलाकार हुन। उनी आफ्नो चलचित्र निर्माण कम्पनी प्रिन्सेज मुभिजमा आवद्ध रही लुट रेशम फिलिली जस्ता  सिनेमाहरू दर्शकमाझ ल्याउन सफल भएका छन्।
कार्यकाल
आफ्नो चलचित्र कम्पनी सुरु गर्नु अघि उनी फिल्म वितरकका रूपमा सक्रिय थिए। तत्पश्चात उनले आफ्नै फिल्म निर्माण कम्पनी प्रिन्सेज मुभिज र वितरण कम्पनी पपकर्न पिक्चर्सको स्थापना गरे।
सन् २०१० मा उनको पहिलो निर्माण फस्ट लभ बजारमा आयो। यस फिल्ममा आर्यन सिग्देल, ऋचा शर्मा, निशा अधिकारी, कर्मा र विनय श्रेष्ठले अभिनय गरेका थिए। सन् २०१२ मा उनले ब्लकबस्टर फिल्म लुट निर्माण गरेका थिए। यसैगरी उनको निर्माणमा छड्के, मिसन पैसा रिलोडेड , रेशम फिलिली, लभ शाशा    , र लुट २    जस्ता फिल्महरू रिलिज भएका छन्।
पपकर्न पिक्चर्सले वितरण गरेका कबड्डी, पशुपती प्रसाद, टलकजङ्ग vs टुल्के,  सफल व्यापार गरेका चलचित्रमा पर्दछन् र यसका साथै कालो पोथी र ह्वाइट सन जस्ता चलचित्र अन्तराष्ट्रिय जगतमा पनि ख्याति कमाउन सफल भएका छन्।
उनी नेपाल चलचित्र निर्माता सङ्घका सह उपाध्यक्ष र नेपाल चलचित्र सङ्घका सदस्य पनि हुन्।
अप्रिल २५ २०१५ मा गएको भुकम्प पश्चात उनी राहत कार्यमा पनि सक्रिय रहेका थिए ।
सन् २०१७ को लागि वाग्ले लालपुर्जा फिल्म निर्माणमा लागेका छन्। यो चलचित्रमा सौगात मल्ल, सृष्टी श्रेष्ठ, मेरिना मगर, विपिन कार्की, हरिहर शर्मा र कामेश्वर चौरसियाले भुमिका निभाएका छन्।
व्यक्तिगत जिवन
माघव वाग्ले र उनकी पत्नी विनिता वाग्लेक दुई सन्तान छोरी प्रिन्सेज वाग्ले र छोरा रवि राज वाग्ले छन्। उनी काठमाडौँ मा बस्दै आएका छन्।
राहुल द्रविडको अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट शतकहरूको सुची
राहुल द्रविड एक अवकाशप्राप्त भारतीय क्रिकेट खेलाडी हुन्। उनले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आइसीसी) द्वारा आयोजित विभिन्न एकदिवसीय र टेस्ट दुवै प्रकारको खेलहरूमा विभिन्न शतक (१०० वा सो भन्दा रन) बनाएका छन्। "दीवार"को नामले सुप्रसिद्ध द्रविडले सन् १९९६ मा क्रिकेट कार्यकालको सुरुवात गरेपछि टेस्ट क्रिकेट कुल ३६ शतक र १२ एकदिवसीय शतक बनाएका छन्।
द्रविडले आफ्नो पहिलो टेस्ट शतक दक्षिण अफ्रीकामा जनवरी सन् १९९७ मा बनाएका थिए भने उनले नौ घण्टाको इनिङमा १४८ रन बनाउन सफल भएका थिए जसकारण उनलनई यस खेलको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित गरिएको थियो भने दक्षिण अफ्रिका विरुद्धको खेल बराबरीमा टुङ्गाउन उनको एकदमै महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको थियो। उनले एउटै खेलको दुवै इनिङमा शतक त्यतिबेला बनाएका थिए जब उनले सन् १९९८-९९ मा टेस्ट शृङ्खलाको तेस्रो र पाचौँ खेलमा न्युजिल्यान्ड विरुद्ध खेल्दै १९० र अभिजीत रहँदै १०३ रन बनाएका थिए।
पिज्जा हट
पिज्जा हट एक अमेरिकि चेन तथा अन्तराष्ट्रिय फ्रेंचाइज कम्पनी हो । यसले विभिन्न प्रकारका पिज्जा लगायत पास्ता, ब्रेडस्टिक तथा गार्लिक ब्रेड विक्रि गर्ने गर्दछ । यस कम्पनीको स्थापना सन् १९५८ मा डान तथा फ्रान्क कार्नीले गरेका थिए ।
मोहन कोइरालाका कविता
मोहन कोइरालाका कविता मोहन कोइरालाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
कुशलनगर
कुशलनगर भारत को कर्नाटक राज्य कोडगु जिल्ला को पूर्वमा अवस्थित एक सहर हो, यो कावेरी नदीनजिकै छ।
चिङ्गुएति
चिङ्गुएति मौरिसनिया को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९९६ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो । यो क्षेत्र ओदेन,चिङ्गुएति,तिचित र उआलता
यसपाली त मनै फाटयो
यसपाली त मनै फाटयो राजेन्द्र थापाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
कल्पना शर्मा
कल्पना शर्मा(जन्म वि.स.२०२८ पुस १४) एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन् । उनी मकवानपुर, हेटौँडामा जन्मिएकी थिइन् । साथै उनी पहिलो नेपाली महिला फिफा रेफ्रि हुन्।
करियर
कल्पना शर्मा एक नेपाली फुटबल खेलाडी तथा फुटबल रेफ्रि हुन् । नेपाली महिला फुटबल जगतमा उनी पहिलो महिला फिफा रेफ्रि हुन्, भने दक्षिण एसियाको समेत पहिलो महिला फिफा रेफ्रि हुन्। पहिले उनी सहायक रेफ्रिमा सक्रिय भई सकेपछि मुख्य रेफ्रिमा कार्य गरेकि थिइन् ।
रातो सागर
लाल सागर (अङ्ग्रेजी: Red Sea) हिन्द महासागरमा नुनिलो पानीको एउटा खाडी अथवा ताल हो। यो अफ्रिका अनि एसिया महादेशको मध्यमा स्थित छ। यो सागरको सिमाना दक्षिणमा बेबल मंदेब अनि अदेनको खाडी (Gulf of Aden) सँग छ। उत्तरमा सिनै प्रायद्वीप (Sinai Peninsula), अकाबाको खाडी र स्वेजको खाडी (स्वेज नहरको नेतृत्व गर्ने) छ।
लाल सागरको सतहको क्षेत्रफल अनुमानतः ४३८,००० वर्ग किमी (१६९,१०० वर्ग मी) छ । यसको लम्बाई लगभग २२५० किमी (१३९८ मी) छ र धेरै फराकिलो भएको ठाउँको चौडाई ३५५ कि.मी. (२२०.६ मी) छ। यसको अधिकतम गहिराई २२११ मी (७२५५ फीट) मध्यमा छ, र यसको औसत गहिराई ४९० मी (१,६०८ फीट) छ ।
विश्रामपुर, रौतहट
विश्रामपुर नेपालको नारायणी अञ्चलको रौतहट जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १३९७ वटा घर छन्।
मिस नेपाल २०१४
फेन्टा मिस नेपाल प्रतियोगिता - २०१४ सन् २०१४ मे २ मा भयो । यस प्रतियोगितामा मिस नेपालको उपाधि सुविन लिम्बूले हासिल गरिन् । उनीपछि प्रथम रनर-अप र द्वितीय रनर-अप क्रमशः प्रिन्शा श्रेष्ठ र सोनी राजभण्डारी भएका थिए । यो प्रतियोगिता हिडन ट्रेजरले आयोजना गरेको थियो । यस वर्ष मिस नेपाल विजेताले १ लाख रूपैयाँ नगद र एउटा अपार्टमेन्ट पाएका थिए भने फेन्टाको तर्फबाट ब्राण्ड एम्बेसडर नियुक्त गरिएको थियो । मिस बेस्ट कम्प्लेक्सन ब्युटी विथ अ पर्पस प्रिन्शा श्रेष्ठ, पन्क्चुआलिटी अलिसा कुँवर, मिस फ्रेन्डसिप र मिस स्टाइलिस सोनी राजभण्डारी, कवीट मोना बज्राचार्य, ट्यालेन्ट र मिस बबली लाक्पा वाङगमोले जितिन् ।
टिप्पणीहरू
मिस नेपाल २०१४.
यशस्वी शव
यशस्वी शव भीमनिधि तिवारीद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
वुदुम चन्पो
यो पनि हेर्नुहोस्
ञठ्री चन्पो • स्रोङ्चन गम्पो • ठ्रीस्रोङ देउचन • ठ्री रल्पचन • वुदुम चन्पो • पद्मसम्भव • शान्तरक्षित • ञिङमा • बौद्धनाथ
अश्वत्थामा
महाभारतकाे युद्ध हुनुभन्दा अघि द्रोणाचार्य धेरै ठाउँहरूमा भ्रमण गर्दै हिमालय (ऋषिकेश) पुगे। त्यहाँ तमसा नदीको किनार एउटा दिव्य गुफामा तपेश्वर नाम गरेकाे स्वय्मभू शिवलिङ्ग थियो। त्यहाँ गुरु द्रोणाचार्य र तिनकी धर्मपत्नी माता कृपिले शिवको तपस्या गरे। तिनको तपस्याबाट प्रसन्न भएर भगवान शिवले उनीहरूलाई पुत्र प्राप्तिको वरदान दिए। केही समय पछि माता कृपिले एउटा सुन्दर तेजश्वी बालकलाई जन्म दिए। जन्मदा नै यिनको कण्ठदेखि घोडाको जस्तो हिनहिनकाे आवाज आउने भएकाेले यिनको नाम अश्वत्थामा पर्यो। जन्मदेखि नै अश्वत्थामाकाे मस्तिकमा एउटा अमूल्य मणि विद्यमान थियो जसले उनलाई दैत्य, दानव, शस्त्र, हानि, देवता, नाग आदिदेखि निर्भय राख्दथ्यो। महाभारत युद्धको समय, गुरु द्रोणाचार्यले हस्तिनापुर(मेरठ) राज्यप्रति निष्ठावान हुनुको कारण कौरवको साथ दिनु उचित सम्झे। अश्वत्थामा पनि आफ्ना पिताजस्तै शास्त्र अनि शस्त्र विद्यामा निपूर्ण थिए। महाभारतकाे युद्धमा उनले सक्रिय भाग लिएका थिए। महाभारत युद्धमा यिनी कौरव-पक्षका एक सेनापति थिए। उनले भीम-पुत्र घटोत्कचलाई परास्त गरे तथा घटोत्कच पुत्र अञ्जनपर्वाको वध गरे। त्यसको अतिरिक्त द्रूपदकुमार, शत्रुञ्जय, बलानीक, जअथवाक, जयाश्व तथा राजा श्रुताहुलाई पनि मारेका थिए। उनले कुन्तीभोजका दस पुत्रहरूको वध गरे। पिता-पुत्रको जोडीले महाभारत युद्धका समयमा पाण्डव सेनालाई तितर-बितर गरिदिए।पाण्डवको सेनाको हार देखेर श्रीकृष्णले युधिष्ठिरलाइ कुटनितिकाे सहारा लिन सल्लाह दिए। यसै योजनाकाे फलस्वरूप "अश्वत्थामा मारिए"।
जब गुरु द्रोणाचार्यले धर्मराज युधिष्ठिरदेखि अश्वत्थामाको सत्यता जान्न चाही त उनले जवाब दिए-"अश्वत्थामा मारिएको तर हात्ती"॥ श्रीकृष्णले त्यसै समय शङ्खनाद गरे,जसको अन्तिम शब्द गुरु द्रोणाचार्यले सुन्न सकेनन् र आफ्नो प्रिय पुत्रको मृत्युको समाचार सुनेर उनले शस्त्र त्याग दिये,अनि युध्द भूमिमा आँखा बन्द गरेर शोक अवस्थामा बसे। गुरु द्रोणाचार्यजीलाई निहत्ता जानेर द्रोपदीका भाइ द्युष्टद्युम्नले तलवारले उनको शीर काटे। गुरु द्रोणाचार्यजीको निर्मम हत्याका पछि पाण्डवहरूको जीत हुने लगी। यस प्रकार महाभारत युद्धमा अर्जुनका तीरहरू एवं भीमसेनको गदादेखि कौरवहरूको नाश भयो। दुष्ट र अभिमानी दुर्योधनको जाँघ पनि भीमसेनले मल्लयुद्धमा तोड दिए आफ्नो दुर्योराजा धन की
यस्तो दशा देखेर र आफ्नो पिता द्रोणाचार्यको मृत्युको स्मरण गर्न अश्वत्थामा अधीर भयो। दुर्योधन पानीलोई बान्धने कला जानन्थ्यो। सो जस तालाबका नजिकगदायुध्द हिड रह्यो थियो त्यसै तालाबमा घुस्यो र पानीलोई बाँधेर लुक्यो दुर्योधनका पराजय हुँदै नैं युद्धमा पाण्डवोको जीत पक्की भएको थियो सबै पाण्डव पट्टीका मानिस जीतको खुशीमा मतभएका हो रहोस् थिए।
अश्वत्थामाले द्रोणाचार्य वधका पश्चात आफ्नो पिताको निर्मम हत्याको बदला लिनको लागि पाण्डवहरूमाथी नारायण अस्त्रको प्रयोग गरेको थियो। जसका अघि सारा पाण्डव सेनाले हथियार राखेका थिए| युध्द ह्थ्के पश्चात अश्वत्थामाले द्रोपदीका पाँचो पुत्र र द्युष्टद्युम्नको वध गरिदिए| अश्वत्थामाले अभिमन्यु पुत्र परीक्षितमा बह्मशीर्ष अस्त्रको प्रयोग गरे। अश्वत्थामा अमर छ र आज पनि जीवित छँ।भगवान क्रष्णका श्रापका कारण अश्वत्थामालाई कोड रोग भयो।आज पनि तपाईँ जीवित हे। छुपेर त्यो पाण्डवहरूका शिविरमा पुग्यो र घोर कालरात्रिमा कृपाचार्य तथा कृतवर्माको सहायतादेखि पाण्डवहरूका बचे हुये वीर महारथिहरूलाई मार हालयो। केवल यही छैन, त्यसले पाण्डवहरू अश्वत्थामाका यस कुकर्मको सगोरुे निंदाको यहाँसम्म कि दुर्योधन तकलाई पनि यो राम्रो छैन लागयो।केवल यही छैन, त्यसले पाण्डवहरूका पाँचहरू पुत्रहरूका शीर पनि अश्वत्थामाले काट डाले। अश्वत्थामाका यस कुगरमको सगोरुे निंदाको यहाँसम्म कि दुर्योधन तकलाई पनि यो राम्रो छैन लागयो।
पुत्रहरूका हत्यादेखि दुखी द्रौपदी विलापेरने लगी। त्यसको विलापलाई सुन गर्न अर्जुनले त्यस नीच गरम हत्यारे ब्राह्मणका सिरलाई काट हालन प्रतिज्ञा गरे अर्जुनको प्रतिज्ञा सुन अश्वत्थामा भाग निस्क्यो। श्रीकृष्णलाई सारथी बनाएर एवं आफ्नो गाण्डीव धनुष लिएर अर्जुनले त्यसका पीछा गरे। अश्वत्थामालाई कहीं पनि सुरक्षा छैन मिली त भयका कारण त्यसले अर्जुनमा ब्रह्मास्त्रको प्रयोग गरिदिए। अश्वत्थामा ब्रह्मास्त्रलाई चलाउन त जानन्थ्योमा त्यसलाई फर्काउन भने जानेको थिएन ।
त्यस अति प्रचण्ड तेजोमय अग्निलाई आफ्नोतर्फ आता देख अर्जुनले श्रीकृष्णदेखि विनती गर्यो, “हे जनार्दन! तपाईँ नै यस त्रिगुणमयी श्रृष्टिलाई रचने भएका परमेश्वर छन्। श्रृष्टिका आदि र अन्तमा तपाईँ नैं शेष रहन्छन्। तपाईँ नैं आफ्नो भक्तजनहरूको रक्षाका लागि अवतार ग्रहण गर्दछन्। तपाईँ नैं ब्रह्मास्वरूप हो रचना गर्दछन्, तपाईँ नैं विष्णु स्वरूप हो पालन गर्दछन् र तपाईँ नैं रुद्रस्वरूप हो संहार गर्दछन्। तपाईँ नैं बतानुहोस कि यो प्रचण्ड अग्नि मेरीतर्फ कहाँदेखि आ रहेको छर यसबाट मेरी रक्षा कसरी हुनेछ?”
श्रीकृष्ण बोले, “छ अर्जुन! तिम्रो भयदेखि व्याकुल भएर अश्वत्थामाले यो ब्रह्मास्त्र तुममा ब्रह्मास्त्रदेखि तिम्रो प्राण घोर संकटमा छ। त्यो अश्वत्थामा यसको प्रयोग त जान्दछ किन्तु यसका निवारणदेखि अनभिज्ञ छ। यसबाट बचनका लागि तिमीलाई पनि आफ्नो ब्रह्मास्त्रको प्रयोग गर्नु हुनेछ किन कि अन्य कुनै अस्त्रदेखि यसको निवारण हुन सक्तैन।”
श्रीकृष्णको यस मंत्रणालाई सुनेर महारथी अर्जुनले पनि तत्काल आचमन गरेर आफ्नो ब्रह्मास्त्र छोडिदिए। दुइटै ब्रह्मास्त्र परस्पर भिड गये र प्रचण्ड अग्नि उत्पन्न भएर तीनहरू लोकहरूलाई तप्त गर्न लाग्यो। तिनको लपटहरूदेखि सारा प्रजा दग्ध हुने लगी। यस विनाशलाई देखेर अर्जुनले दोंनहरू ब्रह्मास्त्रहरूलाई लौटा गर्न शान्त गरिदिए र झपट गर्न अश्वत्थामालाई पकड गर्न बाँध लागि श्रीकृष्ण बोले, “हे अर्जुन! धर्मात्मा, सोये हुये, असावधान, मतभएका, पागल, अज्ञानी, रथहीन, स्त्री तथा बालकलाई मारना धर्मका अनुसार वर्जित छ। यसले धर्मका विरुद्ध आचरण गरेकोछ, सोये हुये निरपराध बालकहरूको हत्याको छ। जीवित रह्नेछ त पुनः पापेर्नेछ। अतः तत्काल यसको वध गरेर र यसको कटा भयो शीर द्रौपदीका सामुन्ने रख गर्न आफ्नो प्रतिज्ञा पूर्ण गरो।”
श्रीकृष्णका यी शब्दहरूलाई सुननेका पछि पनि धीरवान अर्जुनलाई गुरूपुत्रमा दया नैं आयो र उनले अश्वत्थामालाई जीवित नैं शिविरमाले जाएर द्रौपदीका सामुन्ने उपस्थित गरे। पशुको प्रकार बाँधिएका हुये गुरूपुत्रलाई देख गर्न ममतामयी द्रौपदीको कोमल हृदय पिघल गए त्यसले गुरूपुत्रलाई नमस्कार गरे र त्यसलाई बन्धनमुक्त गर्नका लागि अर्जुनदेखि कहा, “हे आर्यपुत्र! यी गुरूपुत्र तथा ब्राह्मण छन्। ब्राह्मण अश्वत्थामालाई जीवित नैं शिविरमाले जाएर द्रौपदीका सामुन्ने उपस्थित गरे। पशुको प्रकार बाँधिएका हुये गुरूपुत्रलाई देख गर्न ममतामयी द्रौपदीको कोमल हृदय पिघल गए त्यसले गुरूपुत्रलाई नमस्कार गरे र त्यसलाई बन्धनमुक्त गर्नका लागि अर्जुनदेखि कहा, “हे आर्यपुत्र! यी गुरूपुत्र तथा ब्राह्मण छन्। ब्राह्मण सदा पूजनीय हुन्छ र त्यसको हत्या गर्नु पाप छ। तपाईँले यिनको पिता नैं यी अपूर्व शस्त्रास्त्रहरूको ज्ञान प्राप्त गरेकोछ। पुत्रका रूपमा आचार्य द्रोण नैं तपाईँका सम्मुख बन्दी रूपमा खडा छन्। यिनको वध गर्नको लागि यिनको माता कृपी मेरी प्रकार नैं कातर भएर पुत्र शोकमा विलापेर्नेछ। पुत्रदेखि विशेष मोह हुनको कारण नैं त्यो द्रोणाचार्यका साथ सती भएको होइन। कृपीको आत्मा निरन्तर मलाई कोस्नेछ। यिनको वध गर्नको लागि मेरो मृत पुत्र लौट गर्न त छैन आ सकते! अतः तपाईँ यी मुक्त गर्न दिनुहोस्।” द्रौपदीका यी न्याय तथा धर्मयुक्त वचनहरूलाई सुन गर्न सगोरुे त्यसको प्रशंसाको किन्तु भीमको क्रोध शान्त भएको होइन यसमाश्रीकृष्णले भने, “हे अर्जुन! शास्त्रहरूका अनुसार पतित ब्राह्मणको वध पनि पाप हो र आततायीलाई दण्ड न दिनु पनि पाप हो। अतः तिमीत्यही गर जो उचित छ।” तिनको कुरालाई बुझेर अर्जुनले आफ्नो तरवारले अश्वत्थामाका सिरका केश काटे र त्यसको मस्तकको मणि निकालले। मणि निस्किएकाले त्यो श्रीहीन भयो। श्रीहीन त त्यो त्यसै क्षण भएको थियो जब त्यसले बालकहरूको हत्याको थियो किन्तु केश मुंड जाने र मणि निकल जानाले त्यो र पनि श्रीहीन भयो र त्यसका शीर झुकए अर्जुनले त्यसलाई त्यसै अपमानित अवस्थामा शिविरदेखि बाहिर निकाल दिए।
ललिता श्रेष्ठ
ललिता श्रेष्ठ एक नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहुन्।साथै उनी पहिलो नेपाली महिला प्रशिक्षक हुन्।
करियर
ललिता श्रेष्ठ एक नेपाली फुटबल खेलाडी तथा फुटबल प्रशिक्षक हुन् ।नेपाली महिला फुटबल जगतमा उनी पहिलो महिला प्रशिक्षक हुन्।
पिपलमाढी
पिपलमाढी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
शान्ति मास्के
शान्ति मास्के (सन् १९२८- सन् २०११) एक नेपाली अभिनेत्री थिइन् जसले ५० भन्दा बढी नेपाली चलचित्रहरूमा अभिनय गरेकी थिइन्। उनी नेपाली चलचित्र जगतको पहिलो पुस्ताकी कलाकारहरू मध्येकी एक थिइन्। नेपाल सरकारद्वारा नेपाली नागरिकलाई दिइने दोस्रो उच्चतम पुरस्कार गोरखा दक्षिण बाहु प्राप्तकर्ता थिइन्। उनले अभिनय गरेकी उल्लेखनीय चलचित्रहरूमा 'जीवन रेखा', 'सिन्दुर', 'के घर के डेरा', 'कान्छी', 'पछ्यउरा', 'मनको बाँध', 'सन्तान' र 'कस्तुरी' रहेको थियो। उनले सन् १९५१ मा प्रजातन्त्रको लागि सङ्घर्षमा भाग लिएकी थिइन्। उनले आफ्नो चलचित्र करियर सुरु गर्नु अघि गायिका र रङ्गमञ्च अभिनेत्री थिइन्।
बाल्यकाल
वि.सं. १९८४ मा गोरखा जिल्लाको तीनपीपलमा जन्मेकी मास्के अभिनय र गायनका लागि आमासँगै काठमाडौँ हुँदै कोलकाता पुगेकी थिइन्। उनी कोलकाता छँदा केही नाटक समेत गरेकी थिइन्।
करियर
वहाँ पहिले काठमाडौं जानुभयो र त्यसपछि कलकत्तामा उहाँकी आमासँगै प्रदर्शन कलाको अवसरको खोजीमा जानुभयो। उनले कलकत्तामा केही चरणका नाटकहरूमा अभिनय गरे तर १९५१ को क्रान्ति शुरू भएपछि उनी नेपाल फर्किइन्। उनी वि.सं. २००७ को राणा विरोधी आन्दोलन क्रममा विराटनगर आइपुगेकी थिइन् र त्यही उनले तत्कालीन रेडियो प्रजातन्त्रमा जनपक्षीय गीतहरू गाएकी थिइन्। आन्दोलनको सफलतापछि राजधानी आइपुगेकी उनको वि.सं. २०१० मा पहिलोपटक नाटककार बालकृष्ण समसँग भेट भएको थियो। सोही वर्ष उनले सिंहदरबारभित्र रहेको नाटकघरमा समकै 'अन्धवेग' नाटकमा अभिनय गरिन्।
उनी चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गर्नु भन्दा पहिले एक स्थापित स्टेज अभिनेता थिइन्। उनले आधुनिक गीतहरूको गायकको रूपमा पनि आफ्नो नाम बनाई। उनको पहिलो फिल्म हिजो, आज र भोलि (वि.सं. २०२४) हो। त्यसपछि 'जीवनरेखा' र 'सिन्दुर'ले उनलाई र्सवाधिक चर्चा दिलाए। उनले हिन्दी चलचित्र 'किस्सा काठमान्डु' र 'पञ्चवटी'मा समेत अभिनय गरेकी थिइन्। 'कान्छी, 'पछ्यौरी,' 'के घर के डेरा', 'कस्तूरी,' 'तपस्या' लगायत ५० भन्दा बढी फिल्ममा अभिनय गरेकी उनी वि.सं. २०४२ मा प्रकाश थापा निर्देशित 'सन्तान'को सुटिङ क्रममा नारायणघाटको पुलबाट हाम फाल्दा घाइते भएकी थिइन्। यही घटनाका कारण मुटुमा 'पेस मेकर' राख्नुपरेको उनले ५ वर्ष अघि नै नयाँ 'पेस मेकर' फेरेकी थिइन्। नेपाली कला क्षेत्रमा दिएको योगदानबापत उनले गोरखा दक्षिण बाहु, उर्वशी पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट चलचित्र अभिनेत्री पुरस्कार, चरित्र अभिनेत्री पुरस्कारलगायत दर्जनौं सम्मान पाएकी थिइन्।
वहाँ नेपाली चलचित्र कलाकार संघको संस्थापक संयोजक हुनुहुन्थ्यो। उनको मृत्यु हुँदा वहाँ नेपाल चलचित्र विकास बोर्डका सल्लाहकारका साथै नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको नेतृत्व तथा सदस्यता चयन समितिको सदस्य पनि हुनुहुन्थ्यो।
व्यक्तिगत जीवन
उनले १९५४-५५ मा वीरबहादुर मास्केसँग बिहे गरेकी थिइन। उनको कुनै बच्चा थिएन।
मृत्यु र विरासत
सन् १९८९ मा सन्तानको शूटिंगको क्रममा नारायणी पुलबाट उफ्रदा उनी घाइते भएकी थिइन। उनको घटना पछि पेसमेकर स्थापना गर्नुपर्‍यो, जुन उनी २००६  मा परिवर्तन भइसकेका थिए र पछिल्ला वर्षहरुमा उनको स्वास्थ्य खराब थियो। उहाँ लतीकासँग उनकी सौतेनी नातिनी भइन्सेपति ललितपुरको घरमा बस्दै हुनुहुन्थ्यो जहाँ उहाँ मुटु सम्बन्धी समस्या जटिल कारणले मर्नुभयो, १ जनवरी २०११, ८३ वर्षको उमेरमा।  यद्यपि उहाँ घरमै मर्नुभयो, उनको पेसमेकर हटाउनको लागि उनको शरीर गंगालाल मेमोरियल अस्पतालमा लगियो।  अर्को स्रोतका अनुसार उनी गंगालाल अस्पतालमा उपचार भइरहेको थियो र त्यहाँ उपचारका क्रममा उनको मृत्यु भयो।  उनले पनि आफ्ना आँखा दान गरे।
उनको पार्थिव शरीर अन्तिम श्रद्धाञ्जलीका लागि नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, कमलाडीमा राखिएको थियो, त्यही दिन पशुपतिमा दाहसंस्कार गर्नु अघि। त प्रधानमन्त्री, माधव कुमार नेपाल, संस्कृति मन्त्री मिनेन्द्र  रिजाल, सूचना मन्त्री शंकर पोखरेल, नेकपा एमाले अध्यक्ष झल नाथ खनाल र नेपाली कांग्रेस संसदीय पार्टी नेता राम चन्द्र पौडेल जसले अभिवादन भुक्तानी गर्नेहरूमध्ये थिए।  गृहमन्त्री भीम रावल र पर्यटन मन्त्री सरदसिंह भण्डारी पनि उपस्थित थिए।  फिल्म उद्योगका सहभागीहरुमा बसुन्धरा भुसाल, भुवन चन्द, चैतन्य देवी सिंह, युवराज लामा र धीरेन शाक्य रहेका थिए ।   प्रधानमन्त्री नेपालले उनको मृत्यु "एक अपरिवर्तनीय घाटा" भने।  सूचना मन्त्री पोखरेलले देशको पहिलो प्रजातान्त्रिक क्रान्तिमा उनको योगदानलाई सम्झे, जबकि नेपाली सिनेमाका प्रथम अभिनेत्री भुवन चन्दले मास्केको मृत्यु आमा गुमाउनु जस्तो हो भने, र भुसालले भने कि नेपाली फिल्मले यसको “आधारशिला” गुमाइसकेको छ।
फिल्म कलाकार एसोसिएशनले उनको सम्मानमा एनपीआर १,, १०० को वार्षिक पुरस्कार नेपाल फिल्म कलाकार एसोसिएसन शान्ति मास्की पुरस्कार स्थापना गरेको छ।
पुरस्कार
दर्जनौं अन्य पुरस्कार मध्ये उनी गोर्खा दक्षिण बाहु प्राप्त गर्थिन्, जुन कि नेपाल अधिराज्यले दोस्रो सर्वोच्च सम्मान प्राप्त गर्‍यो। तिनीहरू मध्ये केही थिए:
दाङसिङ
दाङसिङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यस गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू दाङ्गसिङ्गकोट मौला, वाहकोट मेश्रमवराह आदि रहेका छन भने उल्लेरी, तिखेढुङ्गा आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन।
कोमोडो टापु
कोमोडो गणतन्त्र इन्डोनेसियाका १७,५०८ वटा टापुहरू मध्य एक हो। नयाँ सात प्राकृतिक आश्चर्यहरूको सूचीमा परेको यो टापु कोमोडो ड्र्यागनको मुख्य वासस्थान हो।
रहर
रहर गणेश विषमद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
सेतो साँवरी
सेतो साँवरी (वैज्ञानिक नाम: Threskiornis melanocephalus)  नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्ल्याक-हेडेड इबिस (Black-headed ibis) भनिन्छ।
सुन्दरी श्रेष्ठ
सुन्दरी श्रेष्ठ एक नेपाली महिला हुन् । उनी नेपालको चर्चित तथा उत्कृष्ट महिलाहरू मध्ये एक हुन् ।उनी पहिलोपटक प्यारासुटबाट हामफाल्ने नेपाली महिला हुन्।
अनन्त बाँदर साध्य
अनन्त बाँदर साध्यका अनुसार यदी कुनै बाँदर अनन्त कालका लागि टाइपराइटर कुँजीपटलका कुँजीहरू यादृच्छिक रूपले दबाउदै रह्यो भने त्यो दिइएको पाठलाई लगभग निश्चित रूपले टाइप गरिदिन्छ, जस्तै विलियम शेक्सपियरको पूरा काम।
राजकुमार प्रभाकर
राजकुमार प्रभाकर लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
उआलता
उआलता मौरिसनिया को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९९६ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो । यो क्षेत्र ओदेन,चिङ्गुएति,तिचित र उआलतासँग जोडिएको छ ।
भानु जयन्ती
भानु जयन्ती नेपाली साहित्यकार भानुभक्त आचार्यको सम्झनामा नेपाली महिनाको असारको २९औँ दिनमा मनाइने एउटा उत्सव हो जसले महाकाव्य रामायणलाई संस्कृतबाट नेपालीमा पहिलो पटक अनुवाद गरेका थिएँ। पर्वको क्रममा धेरैले भानुभक्तको प्रतिमामा माला हाल्ने, परेडमा सहभागी हुने र नेपाली भाषामा उनको योगदानको सम्झना गर्ने गर्दछन्।
इतिहास
भानुभक्त आचार्यको जन्म २९ असार १८७१ मा तनहुँ जिल्लाको चुंडी रामघा गाउँमा भएको थियो। आचार्यले वाल्मीकि रामायणलाई नेपाली भाषामा अनुवाद गर्न निस्कनुभयो, जसलाई व्यापक रूपमा पहिलो नेपाली महाकाव्य मानिन्छ। यसै कारणले लेखक भानुभक्त आचार्यलाई नेपालमा आदिकवि (प्रथम कवि) भनेर चिनिन्छ।
उत्सवहरू
भानु जयन्तीको अवसरमा नेपालका राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रीलगायत उच्च पदस्थ अधिकारीले नेपाली भाषामा आचार्यको योगदानको स्मरण गरेका छन्। परेडमा सहभागी हुनेहरूले भानुभक्तको जयजयकार गर्दै नारा लगाउँछन्। नेपाल र भारतभरका भानुभक्तका मूर्तिमा माला लगाइन्छ।
भानु पुरस्कार
भानु जयन्तीको अवसरमा, नेपाली साहित्य परिषद सिक्किमले भानुभक्तको नामबाट प्रतिष्ठित पुरस्कार प्रदान गर्दछ।
भानुभक्तका लघुरचनाहरू
यो शीर्षकको पुस्तक मतिप्रसाद ढकालले विविध पाठभेदहरूसहित २०६४ असारमा सम्पादन गरी आस्था आगम प्रकाशन नवलपरासीद्वारा प्रकाशमा ल्याइएको हो ।
हेमु विक्रमादित्य
हेमु विक्रमादित्य एक भारतीय सम्राट थिए जसले पहिले भारतीय इतिहासको अवधिमा सुर साम्राज्यको आदिल शाह सुरीको सेनापति र वजीरको रूपमा सेवा गरेका थिए जब मुगल र अफगानहरू उत्तर भारतमा सत्ताको लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका थिए। उनले उत्तर भारतमा पंजाबदेखि बङ्गालसम्म अफगान विद्रोहीहरू र आगरा र दिल्लीमा हुमायूँ र अकबरको मुगल सेनासँग लडे, आदिल शाहका लागि २२ लडाइँ जितेका थिए।
हेमुले ७ अक्टोबर १५५६ मा दिल्लीको युद्धमा अकबरको मुगल सेनालाई पराजित गरेपछि शाही हैसियत दावी गरे र विक्रमादित्यको उपाधि ग्रहण गरे जुन विगतमा धेरै भारतीय राजाहरूले ग्रहण गरेका थिए। एक महिना पछि, पानीपतको दोस्रो युद्धमा, उनी युद्धमा मरेका थिए।
विश्रामपुर (बारा)
विश्रामपुर २ नेपालको नारायणी अञ्चलको बारा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति थियो। वि.सं .२०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा गाविसहरु विघटन भएको थियो। यो ठाउँमा ७१७ वटा घरहरु थिए।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार विश्रामपुर २को जनसङ्ख्या ४७७९ थियो। यस मध्य पुरुष ५३%, र महिला ४७% थिए।
ब्याङ्क डि अर्गुइन राष्ट्रिय निकुञ्ज
ब्याङ्क डि अर्गुइन राष्ट्रिय निकुञ्ज  मौरिसनिया को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९८९ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
अफगानिस्तानका प्रदेशहरू
अफगानिस्तानलाई ३४ प्रदेशहरूमा (ولايت, विलायत)मा विभाजित गरिएको छ। अफगानिस्तानका प्रदेशहरू प्राथमिक प्रशासनिक विभाजनहरू हुन्। प्रत्येक प्रदेशहरूमा धेरै जिल्लाहरू वा सामान्यतया १,००० भन्दा बढी गाउँहरू समावेश छन्।
हामिद करजईको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएपछि प्रदेश प्रमुखहरूले अफगान राज्यको पुनर्निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।
मालिका, दैलेख
मालीका दैलेख जिल्लाको एक गाविस हो।
राजेश्वरी
राजेश्वरी माधव घिमिरेद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
विष्णुपुर्व
विष्णुपूर्व नेपालको नारायणी अञ्चलको बारा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ७२९ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार विष्णुपूर्वको जनसङ्ख्या ४३९७ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
बाहुनतिल्पुङ
बाहुनतिल्पुङ नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
पहरी जाति
पहरी नेपालमा वसोवास गर्ने जातिहरू मध्येको एक हो। राजपहरी, पाखापहरी र खोलापहरी तीन ठूला समूहमा रहेका पहरी जातिले खेँ, कैभू, भुस्या, धिमा आदि लोक बाजाहरूको प्रयोग गर्छन्। यस जातिले प्रकृति धर्म मान्ने गरेका छन्। नेपालको आदिवासी जनजाति हरु मध्ये "पहरी" पनि एक हो । पहरी जातिको अरु जनजाति हरु जस्तै तामाङ, नेवार, राई को जस्तै आफ्नै छुट्टै भाषा, धर्म, संस्कृति रीतिरिवाज, चालचलन रहेको हुन्छ। पहरी जाति भित्र पनि विभिन्न थरहरू रहेको हुन्छ । जसलाई तल उल्लेख गरिएकोछ । URL :- http://paharisocietynepal.com/ Like for this facebook page and join group :- पहरी समाज नेपाल
पहरी जाती भित्र पर्ने थरहरु
१) राजवंशी               २१) नगरकोटी २) नौकोटी                २२) सिन्धुर ३) केरुङ्गे                २३) गोले ४) दुदेल                  २४) गोङ्ग्बा ५) बन्दने                 २५) कोर्खाली ६) मासागेडी               २६) पाखा ७) गोल्पाटे                २७) खोला ८) शुक्रपति                २८) काँसिला ९) दोरंगे                  २९) मिजार १०) राजगोल               ३०) गुर्जाथोकी ११) सेन्दान                ३१) मुल्मुल्चोकी १२) मुल्थोके               ३२) देउवंशी १३) भुसेल                 ३३) करजङ १४) पेन्जा                 ३४) टोकान्छी १५) कालिकोटे              ३५) गर्जे १६) पथरवंशी               ३६) कुखुरेझाक्री १७) मादरथोकी              ३७) बहीदार १८) मान्द्रे                  ३८) गोक्रुङ १९) कालिन्चोके (२०) पुर्वेली    ३९) टारेली Note :पहरी थरहरू भित्र पनि छुट्टाछुट्टै गोत्र हुन्छ ।हाल सम्म सूर्यवंशी, भाई गोत्र र कास्य गोत्र रहेको पाइन्छ।
-Rabindra Pahari Bhaidar
https://www.facebook.com/ravindra.pahari.355
सन्दर्भ सामग्रीहरू
पहरी समाज नेपाल
दोसल्ला
दोसल्ला महँगो खालको ऊनी खास्टो हो । यसको किनारामा कार्चोबी बुट्टा भरिएको र बीचबीचमा केही फूलबुट्टा हुन्छ । यो दुईसरो ऊनीको हुन्छ । विशेष गरी बिहेमा बेहुला तर्फबाट बेहुलीलाई लगिन्छ । यो सम्मान जनाउँदा ओढाइदिन्छन्।
रावण-जटायु युद्ध
रावण-जटायु युद्ध लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
दक्षिण एसियाली खेलकुद
दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) दक्षिण एसिया मा प्रत्यक दुई वर्षमा सञ्चालन हुने खेलकुद प्रतियोगिता हो। सागको प्रमुख निकाय दक्षिण एसियाली खेलकुद परिषद् हो। यसका सदस्यहरू : नेपाल, भारत, भुटान, पाकिस्तान, श्रीलङ्का, माल्दिभ्स, बङ्गलादेश र अफगानिस्तान रहेका छन। साग एउटा बहु-खेल प्रतियोगिता हो। पछिल्लो साग खेलकुद (दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६) भारतको गुवाहाटी मा २०१६ फेब्रुअरी ५ देखि फेब्रुअरी १६ सम्म सञ्चालन भएको थियो।
छोटाखुट्टे बकुल्ला
छोटाखुट्टे बकुल्ला बकुल्ला प्रजातिमा पर्ने एक सानो आकारको बकुल्ला हो। यस पंक्षीको आकार सानो भएका कारण यसलाई सानो बकुल्ला पनि भन्ने गरिन्छ। यस पंक्षीको पछाडिको भाग गाढा खैरो हुन्छ भने यसको बाक्लो खैरो रङ्गको घाँटी हुन्छ। यस प्रजातिका पंक्षीको लामो तिखो र कालो ठुँड र फिका खैरो रङ्गको खुट्टा हुन्छ। यस पंक्षीको घाँटी र ठुँड तलको भाग कहिलेकाँही सेतो पनि देखिन्छ यधपी यस प्रजातिका पंक्षीहरू कहिलेकाँही हल्का भिन्न प्रकारका हुन्छन् तर यसका लगभग सबै उपप्रजातिहरू छुट्टाउनु सकिने खालका हुन्छन्। सामान्यतया यस प्रजातिको पोथी भाले भन्दा थोरै सानो हुन्छ र भालेको भन्दा कम खैरो रङ्गको प्वाँख हुन्छ। यस प्रजातिका युवा बकुल्लाहरूको भने शरीर खैरो र सेतो धब्बा जस्तो देखिन्छ। यस पंक्षीको टाउको, घाँटी र माथिल्लो भाग हल्का सेतो हुन्छ तर पंक्षी वयस्क भएपछि त्यो रङ्ग हराएर जान्छ। यो पंक्षीले राम्रोसँग आवाज निक्ल्न नसकेपनि यसले खतरा र लडाइँको सङ्केत जनाउन आवाज निकाल्ने गर्दछ।
यो पंक्षी बकुल्ला प्रजातिको अर्को पंक्षी हरित बकुल्लासँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ। तर हाल यी दुई प्रजातिलाई छुट्टाछुट्टै वर्गमा छुट्टयाइएको छ। यो पंक्षी बोलिभियाको रिब्ब्राल्टा सहरमा पनि पाइने गरेको छ।
खादा
खादा नेपाली समाजमा सम्मान जनाउँदा गलामा ओढाइदिने सेतो वस्त्र हो। यो देवदेवीको पूजाआजामा चढाउने पनि गरिन्छ ।
प्रयोग शब्दहरू
खादामा सम्भोटा लिपिमा निम्नशान्ति र शुभ शब्दहरु लेखिएका हुन्छन्ः यसमा अरु थप आशिर्वादहरु पनि लेखिएका हुन्छन्ः
ओम मणि पद्मे हुँ
यसको साथै कतिपय खादामा ओम मणि पद्मे हुँह्रीजस्तो मन्त्रपनि लेखिएको हुन्छ ।
ओम मणि पद्मे हुँह्री को अर्थ
छोटाखुट्टे बकुल्ला
व्यवहार
छोटोखुट्टे बकुल्ला एक सामाजिक पंक्षी हो र यो सानो समूहमा बस्ने गर्दछ। यद्यपि यस पंक्षीको व्यक्तिगत आहारा पाइने क्षेत्रमा भने यसले अन्य घुसपैठलाई छिर्नमा रोक लगाउँछ। यस पंक्षीले आफ्नो आहारा विभिन्न माध्यको प्रयोग गरेर समाउने गर्दछ। यसले आफ्नो सिकारलाई लामो दुरीबाटै ठम्याउन सक्छ र त्यसलाई निकैबेर हेर्छ र राम्रो मौका पायो भने आक्रमण गर्ने गर्छ। यसले आहारा समाउनका लागि चारोको पनि प्रयोग गर्छ जसमा यसले आफ्नो प्वाँख र रुखका पातहरू पानिमा हाल्ने गर्छ। यसले मुख्यतया साना माछा, चेपाकाँडा र किरा फटयाङ्ग्राहरू खाने गर्छ। यस पंक्षी निकै चलाख हुन्छ भने यसले आफ्नो आहारा पाउनका लागि मानिसले फालेका रोटि र अन्य खाद्य वस्तु पानीमा फाल्छ र त्यसलाई माछाले खान आउँद यसले माछालाई छोप्ने गर्छ। जमिनमा भने यसले आफ्नो सिकारलाई विस्तारै हिँडेर र दोडिएर समाउने गर्दछ। यसले माछाका अलावा किरा, फटयाङ्ग्रा, माकुरो, गाइनेकिरा आदि पनि खाने गर्छ।
खादा
ओम मणि पद्मे हुँ
यो मन्त्रको जप गर्नाले समेत देवलोक, असुरलोक, मनुष्यलोक, पशुलोक, प्रेतलोक र नर्कलोकमा पुर्नजन्म लिनुपर्ने कष्टको ढोका बन्द हुन्छ भनिएको छ । विद्वानराजनीतिविश्लेषक प्रा. डा. सुरेन्द्र केसीले त ओम मणि पद्मे हुँको मन्त्र समेत प्रकृतिपुजक खसहरूको हो भनेर दाबीगर्नु भएको छ । तसर्थ, यस्तो तन्त्रमन्त्रयुक्त खादा लगाउने वा धारण गर्ने मान्छेको सधैंभरि कल्याण हुन्छ भन्ने जनविश्वास रहेको छ ।
छोटाखुट्टे बकुल्ला
व्यवहार
यस पंक्षीले मरेका र सुकेका झार, रुखका पात र बाँसको पातबाट गुण बनाउने गर्छ। यसले गुणलाई टेका दिनका लागि ससाना दाउराहरूको पनि प्रयोग गर्छ। यस पंक्षीको गुण २०-४० सेमी लामो र ०.५-५ मि.मि बाक्लो हुन्छ भने यसको गुणको कुल नाप ४०-५० सेमी फराकिलो र ८-१० सेमी अग्लो हुन्छ। यस पंक्षीले पानीको वरिपरि रहेको होचो रुखहरूको टुप्पोमा गुण बनाउने गर्छ। यस प्रजातिको बकुल्लाले एक पटकमा २ देखि ५ वटा अण्डा कोरल्ने गर्छ भने अण्डाको रङ्ग फिक्का निलो हुन्छ।
खादा
अष्टमंगलम
त्यसैगरी खादामा अष्टमंगलमको चित्रपनि छापिएको हुन्छ । ती अष्टमंगलचित्रको अर्थ यसप्रकार छन्ः
छोटाखुट्टे बकुल्ला
स्थित
यस पंक्षी विश्व लगभग सबै मुलुकहरूमा सहजै पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।
खादा
अष्टमंगलम
यस्तो महत्त्वपूर्ण शुभमंगलका सङ्केत चित्रहरु खादामा छापिएको हुनाले यसबाट ऊ दुःखमा पर्नु पर्दैन ।
पञ्चरत्न
यस्तै खादामाप्रयोग हुने पञ्चरत्नको पनि छुट्टाछुट्टै अर्थ र महत्त्व छ ।
पञ्च रंगले पाँच भौतिकतत्व (जो मानवजीवनको सृष्टिसँग सम्बन्धित छ) को बोध गराउँछ ।तसर्थ,मानव कल्याणको लागि यस्तो महत्त्व बोकेको खादा बहिष्कार गर्नु भनेको शुभ संकेतलाई नै लत्याउनु हो ।शुभलाई अस्वीकार गरियो भने अशुभ मात्र भोग्नुपर्छ । यसको विकल्पमा ढाकाको गलबन्दी प्रयोग गर्नुको त अझ कुनै अर्थ छैन । यति महत्त्वपूर्ण मन्त्रहरु लेखिएको खादासँग ढाकाको गलबन्दी तुलनागर्नै मिल्दैन । ढाकाको फूलबुट्टा देख्दाआँखालाई एकछिन तिरिमिरी पार्छ, त्यतिहो । यसबाट कुनै शुभ हुँदैन । बरु यसमा प्रयोग गरिएको कृतिम लेपनवाला रंगले घाँटी चिलाउने र एलर्जी हुने सम्भावना बढ्छ । त्यसकारण खादालाई केवलआतिथ्यता मागलाको शोभा दिनको लागि प्रयोग गरिनेवस्तुको रूपमामात्र नबुझौं । यसको धार्मिक, साँस्कृतिक र सामाजिक महत्त्व छ ।
एयर र टेनेर राष्ट्रिय प्राकृतिक आरक्ष
एयर र टेनेर प्राकृतिक आरक्ष नाइजर को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९९१ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
देउराली, कास्की
देउराली नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यो गाविस पोखराबाट करीब २६ किलोमिटर दूरीमा रहेको छ। कृषि मुख्य पेशाको रूपमा रहेको भएपनि यहाँका धेरै युवाहरू वैदेशिक रोजगारीमा लागेका पाइन्छ। देउराली गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू कालिका मन्दिर, शिवको मन्दिर आदि रहेका छन् भने कालिका पिकनिक स्थल, भ्युटावर रिपश्वाराकोट आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन्। देउराली बजार, घिमिरे गाउँ, खडा गाउँ चिसापानि, भट्टिने यस गाविसका प्रमुख स्थानहरू हुन्। यस गाविसमा स्थानीय युवाको सक्रियतामा एक खेल मैदानको निर्माण गरिएको छ। मुख्य रूपमा ब्राह्मण समुदायको बाहुल्यता रहेको देउरालीमा घिमिरे, पोडेल तथा अधिकारी थरका मानिसहरू बसोवास गरेको पाइन्छ।
कात्तिक
कार्तिक महिना हिन्दू महिनाहरूको १२ महिनाहरू मध्ये एक (सातौँ) महिना महिना हो। सौर्यमास प्रणाली अनुसार  कार्तिक महिना तुला सक्रांतीको दिन देखि सुरु हुन्छ। चन्द्रमासका अनुसार कार्तिक महिना कोजाग्रत पूर्णिमाको भोलिपल्टबाट सुरु हुन्छ। तर शाक्य पञ्चांगका अनुसार भने कार्तिक महिना तुला सक्रांतीको ५ दिन पछि सुरु हुन्छ। नेपालमा सौर्यमासलाई नै व्यवहारमा ल्याईएको छ। यो महिना शरदऋतुको दोस्रो महिना हो। अङ्ग्रजी महिनाको अक्टुबरको आधा महिना र नोवेम्बरको आधा महिना कार्तिक महिना भित्र पर्छ।
कात्तिक महिनामा गर्न हुने र गर्न नहुने कार्यहरू
प्राचीन हिन्दु परम्परा र मान्यता अनुसार कात्तिक महिनामा कुनैपनि देवकर्महरु गर्न नमिल्ने र गरिहालेमा पनि उल्टो फल प्राप्त हुने जनविश्वास रहिआएको छ। यसै कारण कार्तिक महिनामा शुभ-विवाहहहरू र विशेष पूजा आजाहरू गर्न नमिल्ने कुरा हिन्दु अभिलेख र ग्रन्थहरूमा उल्लेखित छ । कात्तिक महिनामा कार्तिक स्नानको ठुलो महत्त्व रहेको छ। यस महिनामा खास गरेर स्नान, दान, आदी कार्यहरू गर्न सकिन्छ।
बरियारपट्टी गाउँपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा सिराहा जिल्लामा साविकका बरियारपट्टी, कच्नारी, जानकीनगर, तेनुवापट्टी र जिघौल गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर बरियारपट्टी गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या २५,२५६ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ३७.७२ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको बरियारपट्टी गाविसको कार्यालयमा राखिएको छ । यस गाउँपालिकालाई ५ वडामा विभाजन गरिएको छ ।
नाय्खि
नाय्खि काठमाडौँ उपत्यकाको ज्यादै पुरानो तालबाजा हो । देख्दा यो ढोलकीजस्तै हुन्छ । यो बाजालाई गजोले ढोकर बजाइन्छ । नाय्खिका दुवैपट्टी छालाले मोरेको हुन्छ । विभिन्न चाडपर्व तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूमा यो बाजा बजाइन्छ । शवयात्रामा पनि नाय्खि बजाउन गरिन्छ ।
वसुधैव कुटुम्बकम्
वसुधैव कुटुम्बकम् एक संस्कृत वाक्यांश हो जुन हिन्दु ग्रन्थहरूमा पाइन्छ जस्तै महोपनिषद्, जसको अर्थ "संसार एक परिवार हो"। वैदिक परम्परामा "वसुधैव कुटुम्बकम्"को अर्थ पृथ्वीमा रहेका सबै जीवित प्राणीहरू एक परिवार हुन् भनेर उल्लेख गरिएको छ।
इतिहास
मूल श्लोक महोपनिषद्मा देखिन्छ। यसलाई भारतीय समाजमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण नैतिक मूल्य मानिन्छ। महोपनिषद्को यो श्लोक भारतको संसदको प्रवेश द्वारमा कुँदिएको छ।
त्यसपछिका श्लोकहरूले भनेका छन् कि जसको कुनै आसक्ति छैन उनीहरूले ब्रह्म (एक सर्वोच्च, विश्वव्यापी आत्मा जो अभूतपूर्व ब्रह्माण्डको उत्पत्ति र समर्थन हो) खोज्न जान्छन्। यस श्लोकको सन्दर्भ भनेको आध्यात्मिक उन्नतिको उच्चतम स्तर प्राप्त गर्ने व्यक्तिको विशेषताहरू मध्ये एकको रूपमा वर्णन गर्नु हो, र जो भौतिक सम्पत्तिको मोह बिना आफ्नो सांसारिक कर्तव्यहरू गर्न सक्षम छ।
प्रभाव
यसपछिको प्रमुख हिन्दु साहित्यमा यो पाठ प्रभावशाली रहेको छ। लोकप्रिय भगवद् गीता, हिन्दु धर्ममा साहित्यको इथिहास विधाको सबैभन्दा अनुवादित, उदाहरणका लागि, महोपनिषद्को वसुधैव कुटुम्बकम् कहावतलाई "उच्चतम वेदान्तिक विचार" भनिन्छ।
रोविन तामाङ
रोविन तामाङ एक नेपाली गायक, सङ्गीतकार, अभिनेता र रक ब्यान्ड रोबिन र न्यु रिभोल्युसनका संस्थापक हुन्।
व्यक्तिगत जीवन
रोविनको जन्म सिङ्गापुरमा ब्रिटिस सेनाको परिवारमा भएको थियो। उनी आफ्नो परिवारमा रहेका पाँच भाई/बहिनी मध्ये कान्छा थिए। उनको बुबा ब्रिटिस सेनामा कार्यरत रहेका कारण विभिन्न देशहरूमा काम गर्नुपर्ने भएकोले रोविनको वाल्यकाल हङकङ, सिङ्गापुर र ब्रुनाईमा बितेको थियो।
सिङ्गापुरमा प्रारम्भिक विद्यालय शिक्षाको क्रममा उनले जिमी हेन्ड्रिक्स र डिप पर्पलको गीतहरू सुन्थे जुन उनको लागि प्रेरणाको स्रोत बन्न पुगेका थिए। टोरन्टोको हम्बर कलेजमा सन् १९८० तीर कलेजमा अध्य्यन गरिरहेको समयमा उनले आफ्नो दोस्रो ब्यान्ड 'तामाङ' गठन गरेर विभिन्न रङ्गमंचमा प्रदर्शन गरेका थिए।
सन् १९९६ मा, नेपाल फर्केर उनी आफ्नो बुबाको गृहस्थान पोखरा जानुभयो र रक ब्यान्ड 'लुजा'मा सामेल हुनुभयो। उनले लुजासँग विभिन्न स्थानमा प्रदर्शन गरे तर सन् २००५ मा यो समूह बिघटन भएपछि यो यात्राको अन्त भएको थियो।
वनकरिया जाति
वनकरिया जाति मकवानपुर जिल्लामा बसोबास गर्ने लोपोन्मुख जाति हो । झट्ट हेर्दा चेपाङ जस्ता होचा‚ रुपरंग‚ शैली र रितीरिवाज समेत उस्तै भएका उनीहरू मकवानपुर जिल्लाको हाँडिखोला गा.वि.स. को ट्वाङ्ग्रा भन्ने स्थानमा घरबार बनाई बसोबास गर्दछन् । नेपाल चेपाङ संघले वनकरिया जाति छुट्टै जाति नभएर चेपाङ नै भएको भन्छ भने केही वर्ष अघिदेखि मात्रै वन छोडेर समाजमा आई बस्न थालेका उनीहरू आफूलाई चेपाङ नभई छुट्टै वनकरिया जाति भएको बताउँछन् । गाउँमा बस्नुअघि उनीहरू चुरेघाँचमा बस्दथे भने उनीहरूलाई वनकरियाको नाममा नागरिकता प्रदान गरिएको छ । गणतन्त्र स्थापना भएपछि नेपाल सरकारले वनकरिया सहित १० लोपोन्मुख जातिलाई मासिक रु. ५००।- भत्ता उपलब्ध गराउँदै आएको छ । वनकरिया जातिका अगुवा पुरुष गोपाल वनकरिया हुन् । उनीहरू हाल १३ घरधुरीमा ७० जनाको संख्यामा बसोबास गर्दछन् । हाँडिखोलाका वनकरियामध्ये ४ जनाले वनकरिया भाषा बोलेको भाषा विग्यानका प्राध्यापक दानराज रेग्मीले प्रकाशमा ल्याएपछि सो कुरा नेपाल राजपत्रको बुलेटिनमा २००८ नोभेम्बर ८ मा प्रकाशन भएको थियो ।
आदिवासी बनकरिया जातिले मादल, मुरली, ढ्याङग्रो, ढोलको लामो समयदेखि आफ्नो संस्कृतिका रूपमा अवलम्बन गर्दै आएका छन्।
राष्ट्रनिर्माता
राष्ट्रनिर्माता माधव घिमिरेद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
भद्रपंक्षी
भद्रपंक्षी फ्लामिङ्गो प्रजातिको सबैभन्दा ठुलो तथा धेरै स्थानमा पाइने चरा हो । यो चरा नेपाल लगायत भारतीय उपमहाद्वीपमा पर्ने राष्ट्रहरू, अफ्रिका, मध्य पूर्व तथा दक्षिणी युरोपमा पाइने गर्छ।
भौगोलिक वितरण
भद्रपंक्षी अफ्रिकाका केही भागहरूमा, दक्षिण एसियामा नेपाल लगायत बङ्गलादेश, पाकिस्तान, भारत तथा श्रीलङ्काका तटीय क्षेत्रहरू, मध्य पूर्वमा इजरायल, लेबनान, संयुक्त अरब इमिरेट्स, कुवेत तथा बहराइन र दक्षिणी युरोपमा स्पेन, अल्बानिया, म्यासेडोनिया, ग्रीस, टर्की, साइप्रस, पोर्चुगल, इटाली तथा फ्रान्सको कमर्गु क्षेत्रमा पाइने गर्छ ।
लक्ष्मी कवितासङ्ग्रह
लक्ष्मी कवितासङ्ग्रह चूडामणि बन्धुद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
एजे ली
अप्रिल जिनेट मेन्डेज (जन्म १९ मार्च १९८७) एक अवकाश प्राप्त अमेरिकी व्यावसायिक महिला कुस्ती खेलाडी तथा लेखक हुन्। उनी आफ्नो कुस्ती कार्यकालमा एजे लीको नामले परिचित छिन्। लिले आफ्नो कुस्ती कार्यकाल अन्तर्गत ३ पटक डब्ल्युडब्ल्युई डिभास उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्।
अमेरिका स्थित न्यु जर्सीमा जन्मिएर हिर्किएकी मिण्डेजले आफ्नो व्यवसायिक कुस्ती कार्यकाल एक अमेरिकी कुस्ती संस्था स्वतन्त्र सर्किटबाट सन् २००७ मा गरेकी थिइन्। मिण्डेजले सन् २००९ मा डब्ल्युडब्ल्युईसँग आवद्ध भएपछि त्यसको दुई वर्ष उनी डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा कार्यरत भएन् भने सन् २०११ उनको डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्रमा पदोन्नति भएको थियो। सन् २०१२ मा उनी तीन महिनाका लागि डब्ल्युडब्ल्युई र ब्राण्डको महाप्रबन्धक भएकी थिइन् जसकारण उनी प्रतिष्ठित हुन पुगेकी थिइन्। उनले त्यसपछिका वर्षहरूमा डिभास उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन् भने उनले उक्त उपाधि आफ्नो कुस्ती कार्यकालमा तीन पटक जितेकी थिइन्। मिण्डेजले वर्षको उत्कृष्ट महिला खेलाडी विधामा सन् २०१४ र सन् २०१४ को स्लामे पुरस्कार पनि हात पार्न सफल भएकी थिइन्। लिले सन् २०१५ मा कुस्तीबाट अवकाश लिएकी थिइन्।
बाल्यकाल
अप्रिल जिनेट मिण्डेजको जन्म १९ मार्च १९८७ मा अमेरिकाको युनियन सहर, न्यु जर्सीमा भएको थियो। उनको आमा एक गृहिणी थिइन् र पछि उनी स्वस्थ्य स्वयंसेविका बनेकी थिइन् भने उनको बुबा रोबर्ट मिण्डेज एक अभियान्त्रिकी थिए। उनी उनको बुबा आमाको तीन सन्तान मध्ये कान्छो सन्तान थिइन् भने उनको पूर्वजहरू पोर्टोरिकोका थिए। उनको बाल्यावस्थाको बारेमा वर्णन गर्दै, मिण्डेजले भनिन् कि उनको परिवारले गरीबी, मानसिक रोग, र लागूपदार्थको दुर्व्यसनको सामना गर्नुपरेको थियो। उनको परिवार प्राय: डेरा सरिरहन्थ्ये भने कहिलेकाँही होटल वा डेराको पैसा जुटाउन नसक्दा उनीहरू गाडीको भरमा जीवन बिताउन बाध्य बनेका थिए।