cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ह्युगो चाभेज
सैन्य जीवनको उत्तरार्ध र बोलिभारवादी कान्तिकारी सेना–२००: १९८२–१९९१
सन् १९८१मा चाभेसलाई पहिला उनले नै अध्ययन गरेको सैनिक विद्यालयमा अध्यापन गर्ने जिम्मेवारी दिइयो, त्यतीबेला उनी सेनाको क्याप्टेन भइसकेका थिए। त्यहाँ उनले नयाँ विद्यार्थीहरूलाई कथित बोलिभारवादी सिध्दान्तले प्रशिक्षित गरेका थिए। नयाँ भर्ना गर्दा पनि एमबिआर–२०० को असल सदस्य बन्नका लागि तथा उनले आयोजना गर्ने खेलकुद तथा नाटकहरूका लागि उपयुक्त हुनसक्ने युवकहरू छानेर भर्ना गर्थे । यस्तो भर्ना अभियानमा सापेक्षिक रूपमा उनी सफल भएका थिए किनकी विद्यालयको अध्ययन पूरा गर्ने समयमा १३३ जना मध्ये कम्तिमा पनि तीसजवानले उनलाई साथ दिएका थिए । सन् १९८४मा भर्खरै सम्बन्धबिच्छेद गरेकी इतिहास शिक्षिका हर्मा मार्क्सम्यानलाई भेटे । ती महिला भेनेजुएलाकै नागरिक भएपनि उनका पुर्खा जर्मनीमूलका थिए । उनीहरूका धेरै विचारधारा समान भएकाले हर्मा पनि चाभेजकै अभियानमा सहभागी भइन । बिस्तारै प्रेमबन्धनमा बाँधिन पुगेका यी दुईको सम्बन्ध करिब सातवर्षसम्म प्रगाढ रह्यो । चाभेजको उक्त अभियानमा सहभागी हुने अर्का व्यक्ति थिए फ्रान्सिस्को अरिअस कार्डेनस । कार्डेनस एक सैनिक भएपनि इसाई चर्चहरूले राजनीतिक हस्तक्षेप गर्नुपर्छ भन्ने धारणा राख्ने गर्दथे । कार्डेनस एमबिआर–२०० (MBR-२००)को निकै माथिल्लो स्थानसम्म पुगेका भएपनि पछि चाभेज र उनीबिच सैध्दान्तिक दूरी बढ्दै गयो । कार्डेनस तत्काल सैन्य कारवाही गरी सरकारलाई सत्ताच्युत गराउनुपर्छ भन्ने विस्वास राख्दथे जुन अत्यन्तै खतरनाक र ठूलो सङ्ख्यामा हताहती गराउने खालको थियो तर चाभेज हिंशात्मकबाटो मनपराउँदैनथे ।
विस्तारै एमबिआर–२०० (MBR-२००)को बारेमा व्यापक हल्ला हुन थालेपछि केही उच्च सैनिक अधिकृतहरू चाभेजप्रति सशंकित हुनथाले । निलम्बन गर्न पर्याप्त आधार फेला पार्न नसकेपछि, अब त्यस विद्यालयबाट नयाँ जवानहरू उनको समूहमा भर्ना गर्न नदिन चाभेजलाई त्यस स्थानबाट सरूवा गरियो । चाभेजलाई त्यहाँबाट अप्युर राज्यको अत्यन्तै दूर्गम स्थान एलोर्जा भन्ने स्थानमा रहेको ब्यारेक सम्हाल्न पठाइयो । एलोर्जामा उनी विभिन्न सामाजिक कार्यक्रमहरूको आयोजना गर्दथे जसले उनलाई त्यहाँको स्थानीय समुदायमा घुलमिलहुन मद्दत पुर्यायो । चाभेजले कुइभा तथा यारूरो जस्ता सांगठनिक वसोवासगर्ने जनजातिहरूसँग पनि भेटघाट गरे । उनीभन्दा पहिलाका सैनिकहरूले गरेको नराम्रो व्यवहारका कारण सुरूमा स्थानीय समुदायका मानिसहरूले चाभेजप्रति भरोस गरेनन् तर उनले एक मानवशास्त्रीसँग उक्तस्थानको स्थलगत भ्रमण गरी सबैसँग भेटघाट गरेर उनीहरूको विस्वास जित्न सफल भए । उनको त्यही समयको अनुभवबाट प्राप्त प्रेरणाकै कारण उनले सत्तामा पुगेपछि सांगठनिक वसोवासगर्ने जनजातिहरूको अधिकार रक्षाकोलागि कानुन निर्माण गरे । एकपटक छुट्टीको समयमा आफ्नो परिवारको इतिहास बुझ्ने चाहनाले चाभेज उनका जिजुबाजेले धेरैवर्ष पहिला भ्रमण गरेको स्थानको भ्रमणमा निस्किए । उनका जिजुबाजेको नाम पेड्रो पेरेज डेलगाडो भएपनि स्थानीयहरू उनलाई मैसन्त नामले चिन्दथे । उक्त भ्रमणको समयमा उनले एक आइमाइलाई भेटे जसले चाभेजलाई मैसन्तले कसरी अपहरणमा परेकी एक केटीलाई बचाएर स्थानीय मानिसहरूबिच नायक सावित भएका थिए भन्ने सुनाएकी थिइन् । सन् १९८८मा मेजर पदमा बढुवा भएपछि एक उच्च पदमा रहेका जनरल रोड्रिगेज ओचोआले चाभेजलाई मन पराउन थाले र काराकसमा आफ्नो सहयोगीको रूपमा नियुक्त गरे ।
डिंडिगुल जिल्ला
डिंडिगुल जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
ह्युगो चाभेज
अपरेसन जमोरा: १९९२
सन् १९९८ मा, मध्यधारको डेमोक्र्याटिक एक्सन पार्टीका उम्मेदवार कार्लोस आन्द्रेस पेरेजले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सरकारले पारित गरेको वासिङटन घोषणापत्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF)ले शिफारिस गरेको आर्थिक नीतिको विरोध गर्ने वाचा गरेर राष्ट्रपति पदमा विजयी भए । तर राष्ट्रपति पद सम्हालेपछि उनले चुनावमा वाचा गरेअनुसार काम गरेनन् उल्टो अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले सहयोग गर्ने नवउदारवादी आर्थिक नीति लागू गरे । उनले नाटकीय रूपमा खर्चकटौती गरे र ख्यातीप्राप्त केही व्यक्तिलाई सरकारी पदमा वहाली गरे । पेरेजको नीतिले केही सर्वसाधारणलाई आक्रोसित बनायो ।  पेरेजले गरेको सामाजिक खर्च कटौतीको व्यापक विरोधसँगै देशभर विभिन्न प्रदर्शन तथा लुटपाट मच्चियो । सर्वसाधारणको विरोधलाई पेरेजले हिंसात्मक दमन र हत्यासमेतको आदेश दिए । एल काराकाजो नाम दिइएको उक्त विरोध प्रदर्शनलाई हिंसात्मक रूपमै दबाइयो । सरकारी तथ्याङ्क अनुसार उक्त हिंसाको क्रममा २७६ जनाको मृत्यु, ठूलो संख्यामा हताहाती, धेरै प्रदर्शनकारी बेपत्ता पारिए भने ठूलो मात्रामा भौतिक सम्पत्तिको क्षति भयो । तर स्वतन्त्र संस्थाहरूले गरेको अवलोकनका क्रममा धेरै सामूहिक चिहान भेटिएका थिए जसमा सरकारी तथ्याङ्कलाई अपर्याप्त भएको दावी गरिएको थियो ।  पेरेजले एल काराकाजोमाथि दमन गर्न बोलिभारियन अनुसन्धान सेवा नामक राजनीतिक प्रहरी तथा सेना दुबैको प्रयोग गरेका थिए । तर चाभेजले भने उक्त दमनमा भाग लिनुपरेन किनकी त्यतीबेला उनी बिफरका कारण अस्पतालमा भर्ना भएका थिए । पछि उनले उक्त दमनलाई जेनोसाइडको संज्ञा दिएका थिए ।
आफूले गरेको सैनिक हस्तक्षेपको प्रयास असफल भएको महशुस गर्दै चाभेजले सरकारसामु आत्मसमर्पण गरे । सैनिक हस्तक्षेपमा सम्लग्न चाभेजकासेनाले बन्दी बनाएकाहरूलाई छोड्ने सर्तमा चाभेजलाई राष्ट्रिय टेलिभिजनमा सम्बोधन गर्न दिइयो । चाभेजले उक्तसमयमा सैनिक पोशाक लगाउन पाउनुपर्ने अडान लिएका थिए । उक्त सम्बोधनका क्रममा उनले सिमोन बोलिभारलाई राष्ट्र नायक मान्दै जनताहरूमाझ आफ्ना कुरा यसरी राखे..." कमरेडहरूः दुर्भाग्यवस अहिलेका लागि हामीले हाम्रा लागि तय गरेको उद्देश्य राजधानी काराकसमा पूरा गर्न सकेनौं । काराकसमा भएका हामी शक्ति हत्याउन सफल भएनौं । तर तपाईँहरूको ठाउँमा तपाईँहरूले अत्यन्तै राम्रो भुमिका निभाउनुभयो, अबको समय परावर्तनको समय हो । नयाँ मौकाहरू उदाउनेछन, निश्चित रूपमा देश एउटा उज्वल भविश्यतिर लम्किने छ ।" धेरै दर्शकहरूले चाभेजले आफूहरू अहिलेका लागि ("por ahora") मात्र असफल भएको भन्ने कुरामा जोड दिएका याद गरे  र उनी त्यतीबेला नै देशभरका जनतामाझ परिचित हुन पुगे । अझै भेनेजुएलाका गरीव वर्गका जनताहरूले त चाभेजलाई सरकारी भ्रष्टाचार र लुटतन्त्रको विरूध्दमा उठेको नायकको रूपमा हेर्न थालेका थिए ।
त्यसपछि चाभेजलाई पक्राउ गरियो र सान कार्लोस सैनिक बन्दिगृहमा रहेको कारागारमा राखियो । कारागारमा चाभेज सैनिक हस्तक्षेप आफ्नै कारणले असफल भएको भन्दै अत्यन्तै विचलित हुने गर्दथे । केही समयपछि सान कार्लोस सैनिक बन्दिगृह अगाडि चाभेजको समर्थनमा प्रदर्शन हुन थालेपछि सरकार उनलाई यार बन्दिगृहमा स्थानान्तरण गर्न वाध्य भयो । त्यसपछि सरकार चाभेजको समर्थक सञ्चार माध्यम तथा सैनिक हस्तक्षेपका सहयोगीहरूमाथि खनिन थाल्यो । त्यही वर्षको नोभेम्बरमा अर्को सैन्य हस्तक्षेपको प्रयास पनि भयो तर पेरेजको सरकार त्यसलाई पनि दबाउन सफल भयो । तर त्यसकै कारण करिब एक वर्ष पछि पेरेजमाथि सरकारी सम्पत्ति गैरकानुनी काममा खर्च गरेको अभियोग लाग्यो ।
राजनीतिक उदय: १९९२–१९९८
चाभेज र एमबिआर–२०० (MBR-२००) का अन्य ठूला नेताहरू थुनामा परे, यही समयमा चाभेजको हर्मा मार्क्सम्यानसँगको सम्बन्ध पनि सन् १९९३को जुलाईमा टुट्यो । उनी विस्तारै चाभेजको आलोचक बन्दै गएकी थिइन् । सन् १९९४ मा भएको चुनावमा मध्यधारको नेसनल कन्भर्जेन्स नामक पार्टीका नेता रफाएल क्याल्डेरा (१९१६-२००९) भेनेजुएलाका राष्ट्रपतिको रूपमा विजयी भए । चुनावी प्रचारको समय वाचा गरे अनुसार उनले भेनेजुएला बागडोर हातमा लिनासाथ चाभेज र एमबिआर–२०० (MBR-२००) का अन्य सदस्यहरूलाई थुनामुक्त गरे । तर क्याल्डेराले उनीहरू सेनामा गए फेरि अर्को सैन्य कुको प्रयास गर्लान भनेर उनीहरू समक्ष सेनामा फिर्ता जान नपाउने सर्त राखेका थिए । थुना मुक्त भएर बाहिर आउनेबेलामा स्वतस्फुर्तरूपमा खुसीयाली मनाउन जम्मा भएको ठूलो भिडले चाभेज निकै प्रभावित भए, लगत्तै उनी १०० दिने देश भ्रमणमा निस्किए । त्यतीबेला उनले जनतालाई बोलिभारवादी सामाजिक क्रान्ति किन आवस्यक छ भनेर बुझाउने काम गरे । आफू थोरै आउने सेनाको निवृतिभरण र समर्थकहरूले दिएको सहयोग रकमको भरमा गुजारा गर्नु परेको समयमा पनि उनले आफूसँग सम्बन्ध विच्छेद गरिसकेकी श्रीमती नान्सी र उनका तीन सन्तानलाई आर्थिक रूपमा सहयोग गर्ने गर्दथे । देश भ्रमणमा निस्केको बेलामा उनको भेट मारिसाबेल रोड्रिगेजसँग भयो जसले सन् १९९७ मा विवाह हुनुभन्दा केही समय पहिला नै एक छोरीलाई जन्म दिएकी थिइन् ।
ल्याटिन अमेरिकाको भ्रमणका क्रममा उनले आफ्नो बोलिभारवादी आन्दोलनका लागि समर्थन जुटाउने प्रयास गरे । उनले सोही क्रममा अर्जेन्टिना, उरुग्वे, चिली, कोलम्बिया र अन्त्यमा क्युवाको भ्रमण गरे जहाँ उनले कम्युनिस्ट नेता फिडेल क्यास्ट्रो (१९२६-२०१३)सँग भेट्ने मौका पाए । एकआपसमा केही दिन बिताएपछि चाभेज र क्यास्ट्रोबिचको घनिष्ठता बढ्यो, भनिन्छ चाभेजले क्यास्ट्रोलाई पितासमान मानेका थिए । भेनेजुएला फर्किएपछि पनि चाभेजको राजनीतिक अभियानतिर मुलधारका सञ्चारमाध्यमहरूको ध्यान गएन । तर साना, मोफसलका पत्रपत्रिका तथा अन्य सञ्चारमाध्यममा उनी चर्चित भए । शासकवर्गको विरोध गर्ने क्रममा चाभेज राष्ट्रपति क्याल्डेराको पनि आलोचक भए किनकी क्याल्डेराले नव उदारवादी अर्थव्यवस्थाको समर्थन गरेका कारण मूल्यवृध्दिले सीमा नाघेको थियो । त्यस्तै उनले विभिन्न सम्वैधानिक अधिकारहरू निलम्बन गर्दै चाभेजका समर्थकहरूलाई पक्राउ गरेका थिए । संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार सन् १९९०मा ५,१९२ अमेरिकी डलर रहेको प्रतिव्यक्ति आय सन् १९९७ सम्ममा २,८५८ अमेरिकी डलरमा झरेको थियो । त्यस्तै सन् १९८० देखि गरीवीदर १७.६५% ले बढको थियो भने विशेष गरी राजधानी सहर काराकसमै हत्या, अपहरण जस्ता अपराधहरू सन् १९८६को भन्दा दोब्बर बढेको थियो । जीवनयापनको स्तरमा आएको कमि र भेनेजुएलामा रहेको प्रतिनिधिमुलक प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाप्रति जनताको व्यापक असन्तुष्टिले शासित जनता र शासकहरूबिचको खाडल झन् फराकिलो बनाइदिएकै कारण एउटा पपुलिस्ट नेताको उदय सहज भयो ।
त्यतीबेला बोलिभारवादीहरूकाबिचमा बोलिभारवादी आन्दोलनलाई कसरी अगाडि बढाउने भन्ने बहस चलेको थियो । केही नेताहरू चुनावमा गएर जनताको समर्थनले शक्ति प्राप्त गर्ने पक्षमा थिए भने केही सैनिक हस्तक्षेप गरेर शक्ति हत्याउनुपर्छ भन्ने पक्षमा थिए । चाभेज पछिल्लो तर्कको पक्षमा थिए किनकी उनलाई थाहा थियो कि शासक वर्गहरूले उनी र उनका समर्थकहरूलाई कुनैपनि हालतमा चुनाव जित्न दिनेछैनन् । तर अर्का नेता फ्रान्सिस्को अरिअस कार्डेनस प्रतिनिधिमुलक प्रजातान्त्रिक प्रणालीको चुनावमा भाग लिनुपर्ने अडानमा थिए । कार्डेनसले आफ्नो तर्कलाई र्याडिकल कज नामक समाजवादी पार्टीमा लागे पछि प्रमाणित पनि गरेर देखाइिदए । उनी सन् १९९५ को डिसेम्बरमा भएको चुनावमा तेलको लागि प्रख्यात जुलिया राज्यको गभर्नर पदमा विजयी भए । त्यस लगत्तै चाभेज तथा बोलिभारवादी आन्दोलनमा उनका समर्थकहरूले आफ्नो धारणा परिवर्तन गरी आफ्नै अलग पार्टी स्थापना गर्ने निर्णय गरे । त्यस अनुरूप सन् १९९८ को राष्ट्रपतीय चुनावमा चाभेजको उम्मेद्वारीलाई लक्ष्यित गरेर सन् १९९७ जुलाईमा पाँचौं गणतान्त्रिक आन्दोलन  (फिफ्थ रिपव्लीक मुभमेन्ट MVR – Movimiento Quinta República) नामक राजनीतिक पार्टीको स्थापना गरियो ।
सन् १९९८को चुनाव
चुनावी रस्साकस्सीमा सुरूवातको समयमा प्राय मत सर्वेक्षणले काराकसको सबैभन्दा धनि जिल्ला चकाओका पूर्व मेयर इरेन साएजलाई अग्रस्थानमा देखाएको थियो । एक स्वतन्त्र उम्मेद्वार भनिएको भएपनि, भेनेजुएलाका दुई मुख्य पार्टीहरू मध्येको एक कोपेइ नामक पार्टीको समर्थन उनलाई प्राप्त थियो । उनको दक्षिणपन्थी तथा जडसुत्रवादी विचारधाराकोविरूध्दमा चाभेज र उनका समर्थकहरूले तत्कालिन व्यवस्थालाई हटाएर गणतन्त्रको नयाँ जग हाल्ने उद्देश्य अघि सारेका थिए जुन व्यक्ति भन्दा पार्टी प्रधान व्यवस्था बनाउने उनीहरूको लक्ष्य थियो । उनीहरूले तत्कालिन अवस्थामा विद्यमान संविधान पुन्टोफिजो सम्झौताको कानुनी तथा राजनीतिक उद्देश्यलाई मात्र समेटेर बनाइएको आरोप लगाएका थिए । देशको परम्परागत दुई दलीय कठपुतली सरकारको चर्को आलोचना गरेका थिए । यो क्रान्तिकारी प्रचारवाजीकै कारण चाभेज र उनको पार्टी एमभिआरले पार्टिया पारा टोडोस (सबैका लागि मात्रीभूमी पार्टी), पार्टिडो कम्युनिस्ट भेनेजोलानो (भेनेजुएली कम्युनिस्ट पार्टी) तथा मुभिमिन्टो अल सोसियालिज्मो (समाजवादका लागि अभियान पार्टी) लगायत धेरै वामपन्थी पार्टीहरूको समर्थन प्राप्त गर्यो । उनीहरूले चाभेजको उम्मेदवारीलाई समर्थन गर्न 'पोलो प्याट्रियोटिक' (राष्ट्रवादी चुनाव) नामक राजनीतिक गठबन्धनसमेत तयार गरेको थिए ।
चाभेजले देशमा व्यापक सामाजिक तथा आर्थिक सुधार ल्याउन जनता सामु गरेको प्रतिबध्दताले गरीव र गरिखाने वर्गका मानिसहरूको विश्वास जित्न सफल भयो । सन् १९९८ को मेमा गरिएको अर्को सर्वेक्षणमा चाभेजको समर्थन बढेर ३०% पुगेको थियो भने अगस्टमा ३९% पुगेको थियो । चाभेजले 'बलियो मान्छे'को रूपमा जनतामाझ बनाएको छवी र अत्यन्तै क्रान्तिकारी प्रचारवाजीले गर्दा नै उनले धेरै समर्थन प्राप्त गरेका थिए । चाभेजको बढ्दो लोकप्रियताले उनका विरोधीहरू विचलित हुन थाले, फलस्वरुप शासकवर्गहरू आफ्नो अधिनमा रहेका मुलधारका सञ्चारमाध्यमहरू मार्फत श्रृङ्खलाबध्द रूपमा चाभेज माथि विभिन्न आरोप लगाउन थाले । त्यतीबेला उनीहरूले चाभेज अत्यन्तै मुर्ख भएकाले उनलाई बर्खास्त गरिएको तथा उनी बालबालिकाहरूको मासु खाने नरभक्षी भएको जस्ता प्रचारवाजी गरे । चाभेजको बढ्दो र साएजको घट्दो समर्थनबाट अतालिएर दुई मुख्य पार्टीहरू कोपेइ र डेमोक्र्याटिक एक्सन पार्टीले अर्को उम्मेदवारको समर्थन गर्ने निर्णय गरे । दुबैले प्रोजेक्ट भेनेजुएला नामक पार्टीका उम्मेदवार हेनरिक सलास रोमरको समर्थन गरे । रोमर यल विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेका अर्थविद थिए ।
चाभेजले कुल मतको ५६.२०% मत प्राप्तगरी चुनावमा विजय प्राप्त गरे । सलास रोमरले ३९.९७% मतसहित दोस्रो स्थान प्राप्त गरे भने इरेन साएज तथा अल्फारो युसेरो लगायत अन्य उम्मेदवारहरूले अत्यन्तै कम मत प्राप्त गरे । अध्ययनकर्ताहरूले गरेको चुनावी विश्लेषण अनुसार 	चाभेजले मुख्यरूपमा विगत केही दशकदेखि जीवनस्तरमा व्यापक गिरावट झेल्दैआएका गरीव तथा अवसरविहीन मध्यमवर्गको मत प्राप्त गरेका थिए भने अधिकांश मध्यमवर्ग तथा उच्च वर्गको मत सलास रोमरलाई गएको थियो । उनको चुनावी परिणाम घोषणा लगत्तै एक सम्बोधन मार्फत चाभेजले यस्तो घोषणा गरे- "भेनेजुएलाको पुनर्जिवन सुरू भएको छ, अब केही अथवा कसैले पनि यसलाई रोक्न सक्दैन"
प्रथम कार्यकाल २ फेब्रुअरी १९९९-१० जनावरी २००१
राष्ट्रपतिको रूपमा पदभार ग्रहण गर्नासाथ चाभेजले जनताकासामु अत्यन्तै क्रान्तिकारी परिवर्तनको आश्वासन दिएपनि सुरूका दिनहरूमा उनको सरकारले मध्यमार्गी, पूँजिवादी तथा मध्य-वामपन्थी नीति अबलम्बन गर्यो जुन ब्राजिलका राष्ट्रपति लुला दा सिल्भाको सरकार अथवा त्यतिबेलाका ल्याटिन अमेरिकी वामपन्थी सरकारहरूभन्दा फरक थिएन । सुरूमा चाभेज पूँजिवाद अझैपनि भेनेजुएलाको लागि उपयुक्त आर्थिक नीतिको ढाँचा भएको, तर पूँजिवाद पनि पश्चिम युरोपमा प्रचलित अथवा दक्षिणपन्थी र वामपन्थी धारलाई मिलाएर बनाइएको तेस्रो बाटोलाई अबलम्बन गर्नु राम्रो हुने कुरामा विस्वास गर्थे । उनको विरोध यसभन्दा अगाडिका सरकारहरूले अमेरिकी उक्साहटमा आएर लागू गरेका नवउदारवादप्रति मात्र लक्षित थियो । उनले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोषले लागू गरेको आर्थिक दिशानिर्देशहरू पालना गरे र विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई भेनेजुएलामा लगानीलाई निरन्तरता दिन हौसला प्रदान गरे । त्यसको लागि उनले अमेरिकामा रहेको न्युयोर्क स्टक एक्स्चेन्जको पनि भ्रमण गरी त्यहाँका पूँजीपति लगानीकर्ताहरूलाई भेटेर छलफल गरे ।  विदेशमा आफ्नो उपस्थिति देखाउन राष्ट्रपति बनेको पहिलो वर्ष नै बाउन्न दिन देश बाहिर बिताए । उक्त बाउन्न दिनमा उनले विभिन्न राष्ट्रहरूको भ्रमण गरी तत्कालिन अमेरिकी राष्ट्रपति बिल क्लिन्टन, टेक्सास राज्यका गभर्नर जर्ज डब्लु बुस तथा चीनिया प्रधानमन्त्री जियाङ जेमिन लगायत विभिन्न देशका प्रमुख नेताहरूसँग भेटघाट गरे ।
आर्थिक रूपमा पूँजिवादी भएपनि चाभेजले भेनेजुएलाका गरिखाने वर्गका जनताको जीवनस्तर उकासेर गरीवी निवारण गर्नका लागि सरकारी स्तरबाट केही उल्लेख्य कदम चाले । उनले तत्काल 'प्लान बोलिभार २०००' नामक सामाजिक कल्याणकारी योजना लागू गरे । उक्त योजना काराकाजो हत्याकाण्डको दशौँ स्मृति दिवसको दिन सन् १९९९ को फेब्रुअरी २७ मा सुरू गरिएको थियो । ११३,०००,००० अमेरिकी डलर खर्च गरिएको प्लान बोलिभार २००० मा ७०,००० सैनिक अधिकारीहरूलाई पनि सहभागि गरिएको थियो । यस योजना अनुसार सैनिक अधिकारीहरू भेनेजुएलाभर फैलिएर सडक तथा अस्पतालहरू निर्माण गर्ने, जनतालाई निशुल्क स्वास्थ्य सेवा तथा खोप उपलब्ध गराउने र सस्तो मूल्यमा खाद्यसामग्री बेच्नेकाममा खटाइएका थिए ।  चाभेजले यो योजनालाई यसरी चिनाएका थिए "दश वर्ष पहिला हामी जनताको हत्या गर्न आयौं । अहिले हामी उनीहरूलाई मायाले भर्न गइरहेकाछौं । जाउ र भूमिलाई खोतलेर हेर, गरीवी तथा मृत्युलाई खोजेर नाश गर । हामी जनताहरूलाई नेतृत्व गर्न होइन मायाले भर्न जाँदैछौं ।" भेनेजुएलाका जनताहरूलाई उनका विचार तथा योजनाहरूको बारेमा जानकारी दिन मे महिनामा उनले हेल्लो प्रेसिडेन्ट (Aló Presidente) नामक रेडियो कार्यक्रम पनि चलाए । प्रत्येक हप्ता आइतबार बिहान प्रत्यक्ष प्रसारण हुने उक्त कार्यक्रम सरकारद्वारा सञ्चालित रेडियोमा  प्रसारण हुन्थ्यो । त्यस्तै प्रत्येक हप्ता बिहीबार राति राष्ट्रपतिसँग साक्षात्कार (De Frente con el Presidente) कार्यक्रम पनि चलाईएको थियो । चाभेजले त्यसै वर्षको जुलाई महिनामा राष्ट्रपतिको सन्देश (El Correo del Presidente) नामक पत्रिका पनि प्रकाशित गरे जसमा उनी आफैं प्रधान सम्पादककोरूपमा काम गरेमा थिए । तर व्यबस्थापनमा भ्रष्टाचारको आरोप लागेका कारण यो पत्रिका केही समय पछि बन्द भयो । टेलिभिजन तथा रेडियो कार्यक्रमहरूमा चाभेजले नागरिकका जिज्ञाशाहरूको जवाफ दिने, नयाँ नीतिहरूको बारेमा छलफलगर्ने, गीत गाउने र चुट्किला भन्ने गर्दथे । यसरी जनतासामु प्रस्तुत भएर उनले ल्याटिन अमेरिकामात्र नभएर पूरै विश्वलाई छक्क पारे ।
संवैधानिक सुधार
यस लगत्तै चाभेजले २५ जुलाईको लागि संविधान सभाको चुनावको घोषणा गरे । उक्त चुनावमा कुल १,१७१ उम्मेदवार मध्ये ९०० जना चाभेजका विरोधिहरू थिए । तर उनका समर्थकहरूले यसपालाको चुनावमा पनि अप्रत्यासित नतिजा निकाल्दै विजय प्राप्त गरे । चाभेजका समर्थकहरूले कुल १२५ स्थानबाट विजय प्राप्त गरे जुन कुल स्थानको ९५  % हो । उनका  समर्थक आदिवासी जनजातिका सबै प्रतिनिधिले चुनावमा सफलता प्राप्त गरे भने  चाभेजका विरोधिहरू जम्मा ६ स्थानमा सिमित भए ।  सन् १९९९ को अगस्टमा संविधान सभाले मतदानबाट सरकारी संस्थानहरू खारेज गर्ने तथा भ्रष्टाचार वा व्यक्तिगत स्वार्थका लागि काम गरेको आरोप लागेका सरकारी अधिकारीहरूलाई निलम्बन गर्ने अधिकार प्राप्त गर्यो ।  यसका समर्थकहरूले यो अधिकार संविधान सभालाई गएपछि भ्रष्टाचारी राजनीतिज्ञ तथा कानुनी अधिकारीहरूले रोकेर राखेका सामाजिक सुधारका कार्यक्रमहरू अगाडि बढ्ने विश्वास लिएका थिए भने चाभेजको शासन विरोधीहरूले उक्त कदमले  चाभेज र बोलिभारवादीहरूलाई विरोधीहरूमाथि प्रयोग गर्न अत्याधिक शक्ति प्रदान गरेकोले यो तानाशाही भएको आरोप लगाएका थिए ।
दोस्रो राष्ट्रपतीय कार्यकाल: १० जनावरी २००१-१० जनावरी २००७
नयाँ संविधान जारी भएपछि सरकार र राष्ट्रपतिलाई वैधता दिन चुनाव गराउनु कानुनी रूपमा आवश्यक थियो । सन् २००० को जुलाईमा गरिएको राष्ट्रपतिको चुनाव भेनेजुएलाको महाचुनावको एक अंश थियो । उक्त महाचुनावमा भेनेजुएलाको इतिहासमै पहिलो पटक राष्ट्रपति, गभर्नरहरू, विभिन्न राज्य तथा क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू, मेयर तथा परिषदका पदाधिकारीहरूको चुनाव एकै दिन भएको थियो ।   राष्ट्रपति पदका लागि चाभेजका मुख्य प्रतिस्पर्धीका रूपमा सन् १९९२ को सैनिक हस्तक्षेपको योजना बनाउन उनकै सहयोगी रहेका फ्रान्सिस्को अरिअस कार्डेनस उभिएका थिए । एमबिआर-२०० छोडेर जुलिया राज्यको गभर्नरको रूपमा मध्यधारको राजनीतिमा प्रवेस गरेका उनले त्यहीबेलादेखि नै चाभेजलाई निरंकुस भएको आरोप लगाएका थिए । यसभन्दा अघिल्लो चुनावमा उनको समर्थन गरेका मध्यम वर्गीय जनता तथा रोमन क्याथोलिक चर्चसँग सम्बन्धित मानिसहरूले चाभेजलाई यसपाला समर्थन नगरेका कारण चाभेजका समर्थकहरू चुनावी नतिजासँग डराएका थिए तर उनी ५९.७६% (३७५७००) मत प्राप्त गर्दै दोस्रो राष्ट्रपतीय कार्यकालका लागि निर्वाचित भए जुन सन् १९९८ को चुनावी विजयभन्दा अधिक थियो ।  यस पटक पनि उनको विजय भेनेजुएलाका गरीव वर्गका जनताहरूको समर्थनकै कारण सुनिश्चित भएको थियो ।
त्यसै वर्ष चाभेजले फिडेल क्यस्ट्रोको क्युबाली सरकारसँग एक सम्झौता गरेर भूराजनीतिक तथा सैद्धान्तिक गठबन्धनलाई मजबुत बनाउन महत्त्वपूर्ण भुमिका खेले । उक्त सम्झौता अनुसार २०,००० तालिम प्राप्त स्वास्थ्यकर्मी तथा शिक्षकहरूको बदलामा भेनेजुएलाले क्युबालाई  दैनिक ५३,००० ब्यारेल तेल सहुलियत दरमा उपलब्ध गराउनु पर्ने भयो । त्यस्तै त्यस लगत्तै आउने दशकमा त्यो मात्रा बढेर प्रतिदिन ९०,०००  ब्यारेल तेल (४०,००० तालिम प्राप्त स्वास्थ्यकर्मी तथा शिक्षकहरूको बदलामा) भेनेजुएलाले क्युबालाई  उपलब्ध गराउनु पर्ने थियो । उक्त सम्झौताले १९९० को दशक पार गर्दा त्यस क्याराबियन टापुको अर्थव्यवस्था तथा जीवनको गुणस्तरमा नाटकीय रूपमा सुधार ल्यायो त्यसैले उक्त दशकलाई "विशेष कालको" संज्ञा दिइएको छ । भेनेजुएला र क्युबाको यो बढ्दो सुमधुर सम्बन्धसँगै सन् २००१ को अन्त्यमा आउँदा भेनेजुएलाको अमेरिकासँगको सम्बन्ध चिस्सिँदै गयो ।  सन् २००१ सेप्टेम्बर ११ मा मुस्लिम आतंकवादीहरूले हवाइ हमला गरेको बदलामा अमेरिकी नेतृत्वमा अफगानिस्तान माथि भएको सैनिक हस्तक्षेपको चाभेजले कडा विरोध गरेका थिए । उनले आफ्नो टेलिभिजन कार्यक्रममा अमेरिकी बम हमलामा मारिएका बालबालिकाहरूको तस्विर देखाउँदै यस्तो टिप्पणी गरेका थिए-" ओसामा बिन लादेन वा अरू कोहीले गरेको आतंककारी हमलाको दोष यिनीहरूलाई कसरी लगाउन सकिन्छ ? चाभेजले अमेरिकी सरकारलाई निर्दोष जनताको हत्या बन्दगर्न आग्रह गर्दै आतंकवादको विरूद्धको लडाईं अर्को आतंक फैलाएर जित्न नसकिने धारणा सार्वजनिक गरेका थिए । यही टिप्पणीलाई अमेरिकी सरकारले नकारात्मक रूपमा लियो, जसलाई विश्भरका सञ्चारमाध्यामले महत्त्वकासाथ प्रकाशन तथा प्रसारण गरे ।
सन् २००० को महाचुनावमा राष्ट्रियसभाका कुल १६५ प्रतिनिधी मध्ये १०१ सिटमा चाभेजका समर्थकहरू विजयी भएका थिए । त्यसैले सन् २००१ को नोभेम्बरमा राष्ट्रियसभाले मतदान गरेर चाभेजलाई विभिन्न ४९ सामाजिक तथा आर्थिक अभियान लागू गर्न अनुमति दियो । यो कदमले चाभेजका विपक्षीहरूलाई अझै आक्रोशित बनायो
एक्काइसौं सताब्दीको सुरूवातमा भेनेजुएला विश्वमै पाँचौं ठूलो कच्चातेलको निर्यातकर्ता राष्ट्र भइसकेको थियो । यसले देशको कुल निर्यातको ८५.३% ओगटेको थियो त्यसैले कच्चातेलको निर्यातले देशको अर्थव्यवस्था धानेको थियो । पहिलाका सरकारले तेल उद्योगहरूलाई निजी स्तरमै रहन दिएका थिए जसको सञ्चालनमा अमेरिकी निगमहरूको  नियन्त्रण हुने गर्दथ्यो । तर चाभेजको सरकारले आफ्नो देशको प्राकृतिक सम्पदामाथिको विदेशी नियन्त्रणलाई सिमीत गर्दै धेरै तेल कम्पनीहरूलाई राष्ट्रियकरण गरेर सरकारी तेल कम्पनी पिडिभिएसए (Petróleos de Venezuela S.A.)को मातहतमा सञ्चालित हुने बनायो । सन् २००१ मा भेनेजुएलाको सरकारले नयाँ हाइड्रोकार्बन कानुन जारी गर्यो जसमार्फत सरकारले तेल उद्योगहरू माथि अझ नियन्त्रणको दाबी गर्न पाउने भयो । त्यसको लागि देशभरका निजी तेल कम्पनीहरूले सरकारी तेल कम्पनी पिडिभिएसएसँग मिलेर मात्र तेलको कारोबार गर्न पाउने व्यवस्था गरियो भने सञ्चालन वापत तिर्नुपर्ने रोयल्टी पनि बढाइयो । सन् २००६ सम्ममा नब्बेको दशकसम्म सम्पुर्ण रूपमा निजीस्तरमा सञ्चालनमा रहेका तेल उद्योगहरूलाई पिडिभिएसएको ५१% नियन्त्रण हुने गरी  ३२ बुँदे सञ्चालन सम्झौतामा हस्ताक्षर गराइयो ।
तेस्रो राष्ट्रपतीय कार्यकाल: १० जनावरी २००७-१० जनावरी २०१३
सन् २००६ को डिसेम्बरमा सम्पन्न राष्ट्रपति पदको चुनावमा ६३% मत प्राप्त गर्दै चाभेज पुनः विजयी भए । उक्त चुनावमा भेनेजुएलाका ७४% मतदाताले मतदानमा भाग लिएका थिए । यसपटक चाभेजका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी म्यानुएल रोजालेस थिए, जसले चाभेजको विजय स्वीकार गरेका थिए । उक्त चुनावलाई अर्गनाइजेसन अफ अमेरिकन स्टेटस (OAS) तथा कार्टर सेन्टरले स्वतन्त्र तथा वैधानिक भएको प्रमाणित गरे ।  यो विजय पश्चात चाभेजले आफूले सुरू गरेको परिवर्तनलाई अझै फैलाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
चौथो राष्ट्रपतीय कार्यकाल: १० जनावरी २००१३-५ मार्च २०१३
चाभेजको नयाँ कार्यकालका लागि सपथग्रहणको कार्यक्रम सन्र २०१३ जनावरी १० का दिन तय गरिएको भएपनि त्यतीबेला क्युबामा उनको स्वास्थ्य उपचार चलिरहेका कारण चाभेज उक्त दिनमा भेनेजुएला फर्किन सकेनन् । राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष डिअसडाडो क्याबेलोले उक्त समारोहलाई स्थिगत गर्ने प्रस्ताव राखे र भेनेजुएली सर्वोच्च अदालतले पनि अौपचारिक कार्यक्रमविना नै अर्को कार्यकाल सञ्चालन गर्नसक्ने फैसला गर्यो । तर भेनेजुएली रोमन क्याथोलिकहरूको सम्मेलनले उक्त निर्णयको विरोध गर्दै,  संविधानको अवज्ञा गरेको र चाभेजको स्वास्थ्य अवस्थालाई सरकारले पारदर्शी नगरेको आरोप लगाएका थिए ।
कार्यकारी सरकारी अधिकारीहरूले चाभेजले हस्ताक्षर गरेको भन्दै विभिन्न आदेश सार्वजनिक गरे पनि विपक्षीहरूले चाभेज कुनै काम सम्हाल्नै नसक्नेगरी विरामी भएको र उक्त दस्तावेजहरू किर्ते भएको दावी गरे । केही समय अघि पानामी राजदूतबाट निलम्बित गुइलेर्मो कोइचेजले त डिसेम्बर ३१ तारिखदेखि नै चाभेजको मस्तिष्क मृत अवस्थामा पुगेको दावी गरे ।
चाभेजको मृत्युका कारण उपराष्ट्रपति निकोलस मडुरोले राष्ट्रपतीय चुनावसम्मको लागि भेनेजुएलाको राष्ट्रपति पदको जिम्मेवारी लिए । तर भेनेजुएलाको संविधान अनुसार राष्ट्रपति पद खाली भएमा अन्तरिम सरकारको राष्ट्रपति राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष डिअसडाडो क्याबेलोले सम्हाल्नु पर्ने व्यवस्था छ ।
मृत्यु
सन्र २०१३ मार्च ५ तारिखमा उपराष्ट्रपति निकोलस मडुरोले सरकारी टेलिभिजनमार्फत भेनेजुएलाको स्थानीय समय अनुसार १६ बजेर २५ मिनेटमा (नेपाली समय राति १:४०) चाभेजको मृत्यु भएको घोषणा गरे । मडुरोले करिब दुई वर्षसम्म खतरनाक बिमारीसँग लडेका चाभेजको मृत्यु भएको उल्लेख गरेका थिए ।" भेनेजुएली राष्ट्रपति सुरक्षा गार्डका अनुसार अत्याधिक हृदयघातका कारण चाभेजको मृत्यु भयो, त्यतीबेला उनको शरीरमा क्यान्सरले उग्ररूप लिएको थियो । जनरल जोसे अर्नेलाका अनुसार अन्तिम सास फेर्नु अघि ठूलो आवाजले बोल्न नसके पनि "Yo no quier morir, por favor no me dejen morir" (म मर्न चाहन्न, कृपया मलाई मर्न नदेऊ) भन्ने शब्द निकालेका थिए । चाभेजको अन्त्येष्टि काराकसमा गर्ने योजना बनाइयो ।    चाभेजका चार सन्तान र चार नातिनातिनी थिए ।
उपराष्ट्रपति निकोलस मडुरो र अन्य चाभेजका समर्थकहरूले उनको बिमारी तथा मृत्युको पछाडि कसैको षड्यन्त्र भएको दावी गरेकाछन् । मडुरोले चाभेजलाई सत्रुहरूले बिष खुवाएको वा संक्रमण गराइएको हुनसक्ने दावी गर्दै कुनै दिन यो कुराको वैज्ञानिक परीक्षणबाट पुष्टि हुने विश्वास व्यक्त गरे । तर मडुरोले यो कुरा चाभेजको क्यान्सर वा स्वासप्रस्वासको संक्रमण केलाई लक्षित गरेका थिए भन्ने खुलेको छैन । उक्त सम्बोधनका क्रममा मडुरोले भेनेजुएली सरकारको विरूद्धमा योजना बनाएको आरोप लगाउँदै अमेरिकी दुतावासका कर्मचारीलाई बलपुर्वक निष्कासन गर्ने घोषणा गरे ।     चाभेज आफैंले पनि आफू अमेरिकी हत्या प्रयासको शिकार भएको दावी गरेका थिए । तर उक्त आरोपलाई तत्काल अस्विकार गर्दै अमेरिकी डिपार्टमेन्ट अफ स्टेटले यसलाई मुर्खताको संज्ञा दियो । एक अर्जेन्टिनी डाक्टर एडुअर्डो क्याजापले बिबिसीसँगको एक अन्तर्वार्तामा क्यान्सर फैलाउने हतियारको प्रयोगको बारेमा भेनेजुएली सरकारको दावीलाई खण्डन गर्दै भनेका थिए-"हाम्रो शरीरले आफूलाई असर गर्न सक्ने तत्वहरूलाई ग्रहण नगर्ने क्षमता राख्छ, त्यसैले षड्यन्त्र गरेर शरीरमा क्यान्सर उत्पादन गर्ने हो भने लामो समयसम्म अत्याधिक मात्रामा विषाक्त खानाको प्रयोग गर्नु पर्ने हुन्छ ।"
चाभेजको मृत्युसँगै ३० दिन भित्र राष्ट्रपतिको चुनाव गर्नुपर्ने संवैधानिक आवश्यकता आइपर्यो । भेनेजुएलाका तत्कालिन विदेशमन्त्रीले उपराष्ट्रपति मडुरोले नै अन्तरिम राष्ट्रपतिको कार्यभार सम्हाल्ने घोषणा गरे ।
भारतको पर्वतीय रेल
भारतको पर्वतीय रेल पहाडमा चल्ने रेल हो । भारतको रेल बिभागले पहाडी क्षेत्रहरूमा लक्षित गरी कयौं रेल चलाउने व्यवस्था गरेको थियो । उक्त छेत्रमा सामूहिक रूपमा भारतका पर्वतीय रेल सुचारु गरेको थियो,ती मध्ये चार वटा रेल हाल सुचारु नै रहेका छन । भारतको पर्वतीय रेललाई विश्व सम्पदा क्षेत्र युनेस्कोले विश्व सम्पदा सुचिमा राखेको छ ।
मनिता देवकोटा
मिस युनिभर्स २०१८
सन् १७ डिसेम्बर २०१८ मा, देवकोटाले इम्प्याक्ट एरिनामा मिस युनिभर्स २०१८ मा भाग लिएकी थिइन्। नेपालले २०१७ मा आफ्नो मिस युनिभर्स प्रतियोगितामा डेब्यु गरेको थियो। सहभागिताको दोस्रो वर्षमा, देवकोटा शीर्ष १० मा पुग्न सफल भएकी थिइन। उनी मिस युनिभर्सको सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्ने पहिलो मिस नेपाल बनेकी थिइन।
लुइ सेन्ट लोरेन्ट
लुइस सेन्ट लोरेन्ट क्यानडाका  राजनितिज्ञ  तथा   प्रधानमन्त्री थिए। उनको जन्म स.न् १८८२को फेब्रेवरी १ मा ब्यूविकको  कमटन सहरमा भएको थियो।
विद्युतीय इन्जिनियरिङ
विद्युतीय इन्जिनियरिङ विद्युत र विद्युतीय तरङ्ग, त्यस्को उपयोग र सोसँग जोडिएका तमाम प्रविधि र विज्ञानको अध्ययन र कार्य गर्दछ। धेरैजसो यसमा इलेक्ट्रोनिक्स पनि सामेल रहन्छ। यसमा मुख्य रूपले विद्युत उपकरणहरूको कार्य विधि र डिजाइन, विद्युत उर्जाको उत्पादन, वितरण, उपयोग, पावर इलेक्ट्रानिक्स, नियन्त्रण तन्त्र, तथा इलेक्ट्रोनिक्सको अध्ययन गरिन्छ।
एउटा छुट्टै व्यवसायको रूपमा विद्युतीय इन्जिनियरिङको प्रादुर्भाव उन्नाइसौँ शताब्दीको अन्तिम भागमा भयो जब विद्युत शक्तिको व्यावसायिक उपयोगको सुरुआत भएको थियो। वर्तमान समयमा विद्युतीय इन्जिनियरिङको धेरै उपक्षेत्रहरू रहेका छन्।
तिरुचिरापल्ली जिल्ला
तिरुचिरापल्ली जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
धात्री
धात्री- सम्पूर्ण प्रपञ्चको धारणा गर्ने भएका कारण भगवतीको नाम 'धात्री' हो।
दुर्गासप्तशती(देवीमहात्म्य/चण्डी पाठ)मा दुर्गा लाई देहाय का ११ नामले बन्दना गरिएको छ |
जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी
दुर्गाक्षमा शिवा धात्री स्वहा स्वधा नमस्तुतेः
कृतवर्मा
कृतवर्मा यदुवंशको अन्तर्गत भोजवंशीय हृदिकको पुत्र र वृष्णिवंशको आठ सेनानायकहरू मध्ये एक। महाभारत युद्धमा यसले एक अक्षौहिणी सेना द्वारा दुर्योधनको सहायता गरेको थियो। यो कौरव पक्षको अतिरथी वीर थियो (म. भा., उद्यो., १३०-१०-११)। महाभारतको युद्धमा यसले आफ्नो पराक्रमको अनेक पल्ट प्रदर्शन गर्यो; अनेक पल्ट पाण्डव सेनाको युद्धविमुख गर्‍यो तथा भीमसेन, युधिष्ठिर, धृष्टद्युम्न, उत्तमौजा आदि वीरहरूलाई पराजित गर्यो। द्वैपायन सरोवरमा गएर यसैले दुर्योधनलाई युद्धको लागि उत्साहित गरेको थियो। निशाकालको सौप्तिक युद्धमा यसले अश्वत्थामा लाई साथ दिएको थियो तथा शिविरबाट भागेका योद्धाहरूको वध गर्‍यो (सौप्तिक पर्व ५-१०६-१०७), र पाण्डवहरूको शिविरमा आगो लगायो। मौसल युद्धमा सात्यकिले यसको वध गर्यो। महाभारतको अनुसार मृत्यु पश्चात् स्वर्ग गए पछि यसको प्रवेश मरुद्गणहरूमा भयो।
फ्रान्सेली भाषा
फ्रान्सेली भाषा (फ्रान्सेली: français [fʁɑ̃sɛ] वा langue française [lɑ̃ɡ fʁɑ̃sɛːz]) भारोपेली भाषा परिवार अन्तर्गत रोमान्स शाखाको भाषा हो। फ्रेन्च विभिन्न महाद्वीपहरूका  २९ देशहरूमा औपचारिक भाषा हो।  फ्रान्सेली संयुक्त राष्ट्र संघ मा प्रयोग हुने ६ आधिकारिक भाषाहरु मध्ये एक पनि हो। यो मातृभाषाको रूपमा फ्रान्स, क्यानाडा, बेल्जियम, पश्चिमी स्विट्जरल्याण्ड, लक्जमबर्गका केहि भागहरु, अमेरिकाका केहि भागहरु, मोनाको, इटालीको अओस्त घाटी क्षेत्र र युरोप र अफ्रिकाका अन्य विभिन्न समुदायमा बोलिन्छ।
सन् २०१५ मा फ्रान्सेली बोल्ने कुल लगभग जनसंख्या (L2 र आंशिक बोल्ने जनसंख्या सहित) युरोपमा ४०%, उप-सहारी अफ्रिका र हिन्द महासागरमा ३६%, उत्तर अफ्रिका र मध्य पूर्वमा १५%, अमेरिकामा, र एशियामा ८% र ओशिनियामा 1% रहेको थियो। फ्रान्सेली युरोपेली संघमा दोस्रो सबैभन्दा व्यापक रूपमा बोलिने मातृभाषा हो र अन्य युरोपी मातृभाषीहरु मध्ये, लगभग एक-पाँचौंले दोस्रो भाषाको रूपमा फ्रान्सेली बोल्न सक्षम छन्। फ्रान्सेली युरोपेली सङ्घमा दोस्रो सबैभन्दा सिकाइने विदेशी भाषा पनि हो।
अरु रोमान्स भाषाहरु जस्तै यसको उत्पत्ति ल्याटिनबाट भएको हो। फ्रान्सेली आफै भने गल क्षेत्रमा बोलिने ल्याटिन बाट विकसित भएको हो। यसले गर्दा यो गलको मूल केल्टी भाषाहरु जस्तै गली र रोमन साम्राज्य पछिको जर्मेनी फ़्रेङ्क राज्यको फ़्रेङ्कि भाषा बाट प्रभावित भएको छ।
तिरुनेलवेली जिल्ला
तिरूनेलवेली जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
करापु
करापु नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
अरुणिमा कलेज
अरुणिमा कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
अस अवेन्टुरास दी गुइ इ एस्टोपा
अस अवेन्टुरास दी गुइ इ एस्टोपा (As Aventuras de Gui & Estopa) मारियाना काल्टाबियनोद्वारा सिर्जना गरिएको एक ब्राजिलियन फ्लैश-एनिमेटेड कमेडी टेलिश्रृखला हो। यसलाई प्रथम पटक सन् २००९ मा प्रदर्शन गरिएको थियो।
सोग्दिया
सोग्दिया वा सोग्दियाना (पुरानो फारसी भाषा:सुगुदा-; पुरानो ग्रीक भाषा:Σογδιανή, सोग्दियाने; Soġd; Суғд, سغد Suġd; Sơģd; 粟特 Sùtè; तुर्की: Soğut, सोग़ुत) प्राचिन ऐतिहासिक क्षेत्र हो । यस क्षेत्रको फैलावट आजको समयमा ताजिकिस्तान तथा उज्बेकिस्तान राष्ट्रको समरकण्ड, बुखारा, पञ्जीकन्त, शहर-ए-शब्ज, खुजन्द, आदि शहरहरूमा रहेको छ । जोरास्त्र धर्मावलम्बीको पुस्तक सङ्ग्रह अवेष्टाका अनुसार सर्वोच्च दैवीशक्ति (पर्मेश्वर) अहुरा माज्दाले बनाएको दोस्रो पवित्र स्थान सोग्दिया हो । आर्यनहरूको भूमि ऐरेनम वैजापछिको दोस्रो पवित्र भूमि मानिएको छ ।
गुजराती भाषा
गुजराती भारत को एक भाषा हो । यो भाषा गुजरात प्रान्त तथा बम्बईमा बोलिन्छ। गुजराती साहित्य भारतीय भाषाहरूको सबभन्दा अधिक समृद्ध साहित्यमा एक हो । भारतका अन्य भाषाहरू सरह नै गुजराती भाषाको जन्म संस्कृत भाषाबाट भएको हो । भारतका अरु राज्य एवं विदेशमा पनि गुजराती भाषा बोल्ने मानिसहरू बस्दछन् । जसमा पाकिस्तान, अमेरिका, यु.के., केन्या, सिंगापुर, अफ्रिका, अस्ट्रेलिया मुख्य छन् । भारतका राष्ट्रपिता महात्मा गान्धी एवं लोखंडी पुरुष सरदार बल्लभ भाई पटेलको मातृभाषा गुजराती थियो । गुजराती बोल्ने मानिस भारतको अन्य महानुभावहरूमा पाकिस्तानका राष्ट्रपिता मोहम्मद अली जिन्ना, महर्षि दयानन्द सरस्वती, मोरारजी देसाई, नरेन्द्र मोदी, धीरु भाइ अंबानी पनि सामिल छन् ।
स्वहा
स्वहा- स्वहारूपले यज्ञभाग ग्रहण गरेर देवतालाई पोषण गराउने वाली।
दुर्गासप्तशती(देवीमहात्म्य/चण्डी पाठ)मा दुर्गा लाई देहाय का ११ नामले बन्दना गरिएको छ |
जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी
दुर्गाक्षमा शिवा धात्री स्वहा स्वधा नमस्तुतेः
ग्रेट हिमालयन राष्ट्रिय निकुञ्ज
ग्रेट हिमालय राष्ट्रिय निकुञ्ज (जीएचएनपी) हिमाचल प्रदेशको कुल्लूमा अवस्थित छ । विश्व सम्पदा समितिले ग्रेट हिमालयन राष्ट्रिय निकुञ्ज संरक्षण क्षेत्र (जीएचएनपीसीए)लाई सन् २०१४ मा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सम्मिलित गरेको छ ।
एफसी बार्सिलोना (महिला टिम)
फुटबल क्लब बार्सिलोना महिला टिम (Futbol Club Barcelona Femení) एउटा महिला व्यवसायीब फुटबल क्लब हो । यो स्पेनको महिला फुटबल लिग खेल्ने गर्दछ। यस क्लबलाई पुरूष फुटबल क्लब बार्सिलोनाले प्रायोजन गर्ने गर्दछ ।
इतिहास
एफसी बार्सिलोना महिला फुटबल टिमको स्थापना एफसी बार्सिलोनाको स्वामित्वमा रहेर सन् १९८८ मा भएको थियो।
स्रोत
श्रेणी :महिला फुटबल क्लबहरू श्रेणी :विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू श्रेणी :फुटबल
गणेश रसिक
लगभग पाँच दशक अघि ‘लेकाली’ समूहबाट गायनमा उदाएका गायक श्री गणेश रसिक नेपाली गीत सङ्गीत क्षेत्रको बहुआयमिक व्यत्तित्व हुन् । उहाँको गीत लेखन र गायनमा नेपाली समाजको दुःख, संघर्ष, उन्नति र सपनाको सरल प्रस्तुति तर गम्भिीर अर्थ भेटिन्छन् । यसले नेपाली गीत सङ्गीतलाई चौडामात्र बनाएको छैन त्यत्ति नै मात्रामा गहिरो पनि बनाएको छ । त्यसैगरी उहाँले नेपाली साहित्यिक क्षेत्रमा कथा, कविता, उपन्यास, संस्मरण र निवन्ध विधाका दर्जनभन्दा बढि सङ्ग्रह पनि प्रकाशित गरिसक्नु भएको छ । यसले नेपाली गीत सङ्गीतको विकासमामात्र होइन नेपाली साहित्यको समृद्धिमा पनि उहाँको योगदान अतुलनीय रहेको देखाउँछ ।
श्री रसिकको जन्म पूर्वी नेपालको दुर्गम पहाडी भेग हालको टेम्केमैयुङ गाँउपालिका वडा नं.२ छिनामखुको नौलागाँउमा बाबु नरोत्तम राई र आमा रत्नमाया राईको कोखबाट २००४ साल आश्विन ४ गते भएको हो । विद्यालय नजिकै रूखमा फलेका वरको दाना र रुद्राक्षको दानाको बोक्रा खाँदै उहाँले गाउँको त्रिभुवन धर्मोदय विद्यालयबाट औपचारिक शिक्षाको सुरुवात गर्नु भएको थियो । लाहुरे संस्कृति र संस्कारको साथै राजनैतिक सूझबुझ र चेतनाशील पारिवारिक पृष्ठभूमिमा हुर्कनु भएको रसिकले वि.ए. सम्मको औपचारिक शिक्षा हासिल गर्नु भएको छ ।
सामान्य कर्मचारीको जागिरे हुँदै ब्यावसायिक जीवन पार गरेका रसिकले विभिन्न विभाग र संस्थाहरूमा ३१ बर्षसम्म पदमा रहि विविध जिम्मेवारी निभाउनु भएको छ । यसै क्रममा उहाँले श्री रत्न रेकर्डिङ संस्थानको अध्यक्ष तथा महाप्रबन्धक (२०३८-२०४०), सांस्कृतिक संस्थानको महाप्रबन्धक (२०४०-२०४६), साझा प्रकाशनको अध्यक्ष तथा महाप्रबन्धक (२०५२-२०५५), नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सदस्य सचिव (२०७२-२०७५) जस्ता गरिमामय प्राज्ञिक संस्थानहरूको उच्च ओहोदाका गहन जिम्मेवारीहरू सकुशल रुपमा निभाउनु भएकोे छ ।
नेपाली गीत सङ्गीतको पहिलो पुष्ता नातिकाजी, अमर गुरुङ्ग, बच्चु कैलाश, नारायण गोपाल, गोपाल योञ्जन, तारादेबी र अरुणा लामापछिको द्वितीय पुष्ताको एक होनहार प्रतिभा हुन् रसिक । विषय र प्रसङ्गले उहाँको गीत लेखन तथा गायन बहुआयामिक छन् । जीवनका उच्च मूल्य, प्राकृतिक छटा र सामाजिक परिवेशको सुन्दर वर्णन, स्थानियता र मधुर आवजमा माटोप्रतिको माया र देशभक्तिको भावना उहाँको गीत लेखन तथा गायनका मूल चरित्र हुन् ।
डायमण्ड कलेज
डायमण्ड कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
प्वाँख
प्वाँख केही प्राणीहरू, विशेषगरि पन्छीको शरीरलाई छोप्ने अङ्ग हो वा यसलाई अर्को भाषामा भन्नु पर्दा प्वाँख चराहरूको बाहिरी छालामा टाँसिएर रहने केराटिनले बनेको एक प्रकारको संरचना हो। प्वाँखहरू मिलेर प्वाँखका सतहहरू बन्छन् भने त्यस्ता सतहहरू मिलेर बाहिरी महत्त्वपूर्ण आवरण बन्ने गर्दछ। प्वाँखहरूसँग सम्बन्धित विज्ञानको एक भागलाई जर्मनेली भाषामा प्लुमलोगी भनिन्छ।
प्वाँखहरूले एकातिर चरालाई पानी र चिसोबाट जोगाउँछन् भने अर्को तिर प्वाँखले चराहरूलाई आकर्षक देखाउनुका साथ साथै यसले शत्रुका विरूद्ध छलकपट गर्न पनि मद्दत गर्छ। यसका अतिरिक्त यो दृश्य सञ्चारको माध्यम पनि हो। यसमा अवस्थित ठोस प्रकारको वस्तुले चराहरूलाई उड्नमा मद्दत गर्दछ। यद्यपि एउटा प्वाँख अत्यन्तै हलुका छ भने चराको प्वाँखको तौल यसको अस्थिपञ्जर भन्दा दुई गुणा बढी हुन्छ। पन्छीहरूको शरीरमा हुने प्वाँख आजभन्दा करोडौं वर्ष पहिले पृथ्वीको प्राकृतिक इतिहास अनुसार डायनोसरहरूको शरीरमा समेत हुने गरेको थियो। जीव वैज्ञानिकहरूको अनुसार प्वाँख प्राणीहरूको छाला प्रणालीसँग सम्बन्धित सबैभन्दा जटिल अङ्ग हो।
पन्छीमा हुने प्वाँखको धेरै फाइदा छ। प्वाँखको सहयोगले पन्छीहरू उड्ने गर्छ, चिसो-गर्मी र वर्षाबाट शरीरलाई रक्षा गर्छ, रङ्गको कारण एकआपसमा आफ्नो जातको पहिचान गराउँछ, भालेलाई पोथीतर्फ आकर्षित गर्नमा सहायक हुन्छ, एक-अर्कालाई सङ्केत पठाउनका निम्ति काम आउनुका साथै युद्धमा समेत यसको काम पर्छ।
वास्तवमा प्वाँख पन्छीको छालाको एउटा विशिष्ट प्रकारको श्रृङ्गाकार उद्वर्ध हो, जसले पन्छीलाई हवाई जीवनको आवश्यकतालाई पूर्ति गर्ने गर्छ। यसको कारण पन्छीको शरीरको गर्मी बाहिर निस्कँदैन र तौल बढ्न पाउँदैन।
काश्मिरी अर्जुनक
काश्मिरी अर्जुनक (Ficedula subrubra) नेपाल लगायत दक्षिण एसियामा पाइने अर्जुनकको एक प्रजाति हो।
विबरण
भाले काश्मिरी अर्जुनकको तल्लो भाग बढी गाढारातो (लालकण्ठे अर्जुनकको तुलनामा) र व्यापक फैलिएको साथै कण्ठ छाती किनार फिक्का कालो हुन्छ। पोथी काश्मिरी अर्जुनक र पहिलो हिउँदका केही भाले लालकण्ठे अर्जुनक जस्तै देखिन्छन् तर कण्ठ बढी कैला जुन छातीमा अझ बढी प्रष्ट देखिने साथै पेट र कोखासम्म यसको झलक देखिन्छ। यो चराको लम्बाई १३ सेन्टिमिटर हुन्छ।
वितरण तथा वासस्थान
काश्मिरी अर्जुनक दक्षिण एसियामा नेपाल, भारतको कास्मिर क्षेत्र तथा पाकिस्तानमा पाइने यो प्रजाति हिउँदमा श्रीलङ्कासम्म बसाई सर्ने गर्छ। यो प्रजाति २१३५ मिटरबाट तलका भूभागहरूमा पाइने गर्छ। यो प्रजाति खुल्ला चौडापाते वनजङ्गलहरू, बगैंचाहरूमा बसोबास गर्ने गर्छ। यसले प्राकृतिक रूपमा बनेका प्वाल तथा दुलाहरूमा यसले गुँड लगाउने गर्दछ। गृष्म महिनामा प्रजनन् गर्ने यो चराले हिउँद महिनाभरी आफ्नो जोडी खोज्ने गर्छ।
तिरूवनामलई जिल्ला
तिरूवनामलई जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
हटिया, संखुवासभा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ५,६०३ रहेको छ ।
स्वधा
स्वधा- स्वधारूपले श्राद्ध र तर्पण स्वीकार गरेर पितृलाई पोषण -पुष्टि) प्रदान गराउने वाली।
दुर्गासप्तशती(देवीमहात्म्य/चण्डी पाठ)मा दुर्गा लाई देहाय का ११ नामले बन्दना गरिएको छ |
जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी
दुर्गाक्षमा शिवा धात्री स्वहा स्वधा नमस्तुतेः
अम्लपित्त
आमाशयका भित्तामा भएको इन्फ्लायिसन (सुन्निएर रातो तातो भएर दुख्ने समस्या) भने आमाशयका भित्ताको श्लेष्म झिल्ली च्यातिएर घाउ भएको अवस्थालाई भने ग्यास्ट्रिक अल्सर भनिन्छ। ग्यास्ट्रिकको प्रारम्भिक अवस्था हो भने अल्सर त्यसैको विकराल रूप हो। ग्यास्ट्राइटिसलाई तीव्र तथा दीर्घ /जीर्ण गरेर दुई समूहमा बाँडिएको छ। तीव्र ग्यास्ट्राइटिस पेटका भित्ताहरूमा भएका कोषहरूका लागि हानी गर्ने पदार्थहरूको सेवनले गर्दा हुन्छ। यी पदार्थहरूमा, दुखाइ कम गर्ने औषधी (एस्पि्रन, बु्रफेन, निम्स, नेप्प्रोक्सिन) जस्ता औषधी, विषसेवन, मसला, खुर्सानी र नुन ज्यादा हालेको खानेकुरा, जाँड-रक्सी, कोकिनजस्ता मादकपदार्थ पर्दछ। आमाशयमा एच. पाइलोरिक लगायत अन्य ब्याक्ट्रेरिया, भाइरस, कृमि वा फंगसको संक्रमणले पनि हुने गर्छ।
जीर्ण ग्यास्ट्राइटिस रोग हाम्रो जीवनशैली खानपान, शैली मानसिकता र शरीरको प्रकृतिसँग जोडिएको छ। जथाभावी खानपानले पनि ग्यास्ट्रिक बढाउँछ। अनियमित जीवनशैली जस्तै भोक लागेको बेलामा नखाने, भोकभन्दा ज्यादा खाने, खाना निश्चित समयमा नखाने, पचाउन कठिन हुने खाना खाएपछि तत्कालै सुत्ने र शारीरिक श्रम गरेलगत्तै खानेहरूमा यो रोग ज्यादा देखिएको छ। व्यस्तता र भागदौडले भरिएको जीवन ज्यूँनेहरू, मानसिक तनावको चपेटामा परेकाहरू, मनोरञ्जन नगर्नेहरू, भय, चिन्ता, शोक उदासिनता र अनिद्राका रोगी, शारीरिक श्रम वा व्यायाम नगर्नेहरू पनि यो रोगका सिकार हुन्छन्। लामो समयसम्म जँाड-रक्सी, चिया, कफी, कार्बनिक पेय कोक, पेप्सी आदि खानेहरूमा पनि यो रोग ज्यादा देखिएको छ। ग्यास्ट्राइटिस आत्मघाती प्रतिरक्षा प्रणालीको कारणले पनि यो रोग हुने गर्छ। यसैगरी पेटको अपरेसन कलेजो, मिर्गौला, फियो तथा आन्द्राका रोग, एचआइभी/एड्स र विशेष मानसिक रोगावस्थामा पनि देखा पर्छ ।
यस्ता बेलामा अपनाउनु पर्ने सावधानी
ग्यास्ट्राइटिस समस्याको सबैभन्दा ठूलो कारण हो, ग्यास बनाउने खालका खानेकुरा । केक, कार्बोनेटयुक्त सामग्री, अमिलो फल, काउली, बन्दा, सुपारी पेटमा ग्यास बनाउने खालका खाद्यपदार्थ हुन् । ग्यास बन्ने अर्को कारण हो, लामो समयसम्म भोको रहनु ।
नियमित रूपमा खाना खाने बानी गर्नाले ग्यास्ट्राइटिसको समस्या समाधान हुन सक्छ । बिहान नास्ता पनि नगर्नु र दिउँसो एकसाथ खाना खानु गलत बानी हो । यसले ग्यास्ट्राइटिसको समस्या उत्पन्न हुन्छ । यसबाट बच्न नियमित रूपमा खाना खानुपर्छ। खाना खाँदा चपाएर मात्र खानुपर्छ ।
बढी तेल र मसाला मिसाएको खाना पनि ग्यास्ट्रिकको कारण हुन सक्छ। यसैले यस्ता कुरा मिसाइएको खानेकुराबाट बच्नुहोस्। खानामा सधैं हरियो तरकारी सामेल गर्नुहोस्, पेट पूरै भरिनुभन्दा खान मन लाग्दालाग्दै उठ्नुहोस्। यसबाट खाना राम्ररी पच्छ। साथै ध्यान दिनुहोस्, खाना खाएको आधा घण्टापछि मात्र पानी पिउनुहोस्।
बढी रक्सी पिउने बानीले ग्यास्ट्रिकको समस्या बढाउँछ। यद्यपि रक्सीमात्र यसको मुख्य कारण होइन। तर, रक्सी नखाँदा या यसको सेवन सीमित गर्नाले भविष्यमा हुने ग्यास्ट्राइटिसबाट बच्न सकिन्छ।
ग्यास्ट्रिकको समस्या पेटसंग सम्बन्धित समस्या हो। त्यसैले पेटलाई आराम दिन थोरै खाने बानी गर्नुपर्छ। धेरै खानाले पनि ग्यास्ट्रीकको समस्यालाई असर गर्छ। यसका अलावा खानामा ल्याक्टोज र ग्लूटनजस्ता आहार लिनबाट बच्नुहोस्।
ग्यास्ट्रिकमा पेटमा बन्ने एसिड कम गर्न प्रभावकारी औषधि एन्टासिड या अन्य औषधि दिइन्छ। अन्यथा एसिड फुलेको क्षेत्रमा बढी जलन पैदा गर्ने कारण बन्न सक्छ। साथै ग्यास्ट्राइटिसका दौरान एस्पिरिन र नन स्टेराइडल–एन्टी इन्फ्लेमेटरी जस्ता औषधि दिनबाट बच्नुपर्छ।
बानेश्वर (स्पष्टता)
बानेश्वर शब्दले निम्न कुराहरू बुझिन्छ।
तिरूवरुर जिल्ला
तिरूवरुर जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
क्यापिटल हिल कलेज
क्यापिटल हिल कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
तेलेमुन्दो
टेलिमुनडो (Telemundo) एनबीसी युनिभर्सल को स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी स्पेनिश भाषाको टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १९ जुन, १९८४ मा स्थापित भएको थियो।
लालकण्ठे अर्जुनक
लालकण्ठे अर्जुनक नेपाल लगायत इन्डोनेसियामा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो । यसको प्राकृतिक वासस्थान समशितोष्ण वा उष्ण समथर भूभागका जङ्गलहरू हुन् । वासस्थानको विनासका कारण यो चरा लोपोन्मुख अवस्थामा पुगेको छ ।
जोन डाइफेनबेकर
जोन डाइफेनबेकर क्यानडाका राजनितिज्ञ  तथा   प्रधानमन्त्री थिए। उनको जन्म स.न् १८९५को सेप्टेम्बर १८ मा ओन्टारियोको निउस्ट्राड सहरमा भएको थियो।
तिरूवल्लुर जिल्ला
तिरूवल्लुर जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
नरेन्द्रराज पाण्डे
नरेन्द्रराज पाण्डे ( - वि.सं. २०६९) नेपालका कुटनीतिज्ञ हुन्। उनी राजप्रासाद सेवा तथा राजदूत रहे।
सेवा
उनले लामो समयसम्म राजप्रासाद सेवामा रहेर तत्कालीन राजदरबारको प्रमुख सम्वाद सचिवबाट सेवा-निवृत भएका थिए। उनी चीनका लागि पूर्व नेपाली राजदूत हुनुहुन्थ्यो।
निधन‍
लामो समयदेखि पेट (आमाशय)को अर्बुद रोगको समस्या झेल्दै आएका पाण्डेको वि.सं. २०६९ चैत ३ गते राति काठमाडौँ मेडिकल कलेज, सिनामङ्गलमा निधन भयो। उनी ७५ वर्षका थिए। पाण्डेको वि.सं. २०६९ चैत ५ गते सोमबार पशुपति आर्यघाटमा अन्तिम संस्कार गरियो। पाण्डेका श्रीमती, एक छोरा र एक छोरी छन्।
चम्पानेर पावागढ पुरातत्विक निकुञ्ज
चंपानेर-पावागढ़ पुरातात्विक निकुञ्ज एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो ,जुन भारतमा अवस्थित छ । यो निकुञ्जलाई विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सन २००४मा सम्मिलित गरिएको थियो । यहा वृहत उत्खनित पुरातात्विक, ऐतिहासिक एंबम जीवित सास्कृतिक धरोहर सम्पत्तिको बाहुल्यता रहेको पाइन्छ,जुन एक प्रभावशाली भूभाग नै समेटेको छ ।
अयोध्यापुरी
चर्चा
वि. सं. २०७७ मा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले अयोध्यापुरी नै भगवान रामको जन्मस्थान भएको दावी गरेपछि यो स्थान चर्चामा आएको थियो। पुरातत्व विभागले भने बाहिर आएका प्रमाणहरू भर पर्न योग्य नभएको भन्दै अयोध्यापुरीमा उत्खनन गरेपछि मात्रै भगवान रामको जन्मभूमि भए/नभएको यकिन हुने बताएको थियो। अयोध्यापुरी क्षेत्रमा महर्षि वाल्मीकिको आमश्र पनि छ। यस क्षेत्रमा भगवान रामसँग जोडिएको गुफा तथा अन्य प्राचिन सम्पदाहरू पनि भेटिन्छन्।
विश्वदिप बहुमुखी क्याम्पस
विश्वदिप बहुमुखी क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
तूतूकुडी जिल्ला
तूतूकुडी जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
बत्रौल
बत्रौल नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत जनकपुर अञ्चलमा पर्ने सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
बत्रौल गाउँ विकास समितिको जनसङ्ख्या ४,८८१ रहेको छ । बत्रौल गाउँ विकास समितिमा ७७८ घरधुरि छन ।
बेला
बेला सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
साओ पाउलो
साओ पाउलो ब्राजिलको सबैभन्दा ठुलो महानगर तथा सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको नगर हो । साओ पाउलो दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा धेरै जनघनत्व भएको शहर हो तथा विश्वको सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या हुनेमा छैठौ स्थानमा पर्छ । यो शहरलाई आदरका रूपमा सेन्ट पाउल अफ टार्सस भनिन्छ ।
काजिरङ्गा राष्ट्रिय निकुञ्ज
काजिरङ्गा राष्ट्रीय निकुञ्ज भारतको असम राज्यमा अवस्थित एक राष्ट्रीय निकुञ्ज हो ।
मरिच
मूल स्थान तथा उत्पादक देश
मरिच का बिरुवाहरूको मूल स्थान दक्षिण भारत मानिन्छ। भारत बाहिर इन्डोनेशिया, बोर्नियो, इन्डोचीन, मलेशिया, श्रीलङ्का र स्याम इत्यादि देशहरूमा पनि यसको खेती गरिन्छ। विश्वप्रसिद्ध भारतीय गरम मसलाहरूमा, ऐतिहासिक र आर्थिक दुवै दृष्टिहरू ले, मरिचको धेरै नै महत्त्वपूर्ण स्थान छ। आयुर्वेदिक ग्रन्थहरूमा यसको वर्णन र उपयोग प्राचीन काल देखिनै चलि आइरहेको छ। ग्रीस, रोम, पोर्चुगल इत्यादि संसारको विभिन्न देशहरूमा सहस्रौं वर्ष पुराना इतिहासमा पनि यसको वर्णन भेटिन्छ। १५औं शताब्दीमा भास्को-डि-गामा द्वारा समुद्रमार्ग देखि भारतको सुप्रसिद्ध मलाबारको तटवर्ती इलाकाको खोजको मुख्य कारणमा पनि मरिचको व्यापारको आर्थिक महत्त्व नै थियो।
मरिचको बिरुवा त्रावणकोर र मालाबारको जंगलहरूमा बहुलताबाट उत्पन्न हुन्छ। यसको अतिरिक्त त्रावणकोर, कोचीन, मलाबार, मैसूर, कुर्ग, महाराष्ट्र तथा असमको सिलहट र खासीको पहाडी इलाकाहरूमा बहुतांशमा पनि उमारिन्छ। दक्षिण भारत का धेरै जसो भागहरूमा यसको खेती घर-घरै गरिन्छ। वास्तवमा मरिचको भारतीय क्षेत्रको विस्तार उत्तर मलाबार र कोंकण देखि लिएर दक्षिणमा त्रावणकोर कोचीन सम्म सम्झिनु पर्छ।
व्यापार
आज मरिच अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको एक महत्त्वपूर्ण पदार्थ हो। संसारको कुल देशहरूमा मरिचको उत्पादन गत महायुद्धको पूर्वको ९६,५२५ मेट्रिक टनबाट घटेर लगभग ४५,७२५ मेट्रिक टन पुगेको थियो। यति धेरै कमीको मुख्य कारण गत महायुद्धमा इन्डोनेशियाको मरिचको खेतीको सर्वनाश नै बुझनु पर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा मात्र भारतको उत्पादन नै महायुद्धको पूर्वको १८,८०० मेट्रिक टन देखि बढेर २५,४०० मेट्रिक टन भन्दा माथि पुगेको छ।
खेती
मरिचको बिरुवा हरिया वृक्षहरू र दीमकबाट बचेर रहने अन्य आश्रयहरूमा झारको तरिकाले चढेर खूब फैलन्छ। यसका झाङ स्थूल एवं पुष्ट, कांडग्रन्थिहरू स्थूल केही कहिले-काँही मूलयुक्त तथा पातहरू चिप्ला, लंबाग्र, संवृत, अंडाकार तथा १०-१८ सें.मी. लामा र ५-१२ सें.मी. चौडा हुन्छन्। यो बाह्रैमासे बिरुवा साधारणतया २५-३० वर्ष सम्म फल्ने एवं फूल्ने पनि गर्दछ, कहीं कहीं त ६० वर्ष भन्दा पनि धेरै समय सम्म फलिएको देखिएको छ। यो बिरुवा समुद्रतट भन्दा १,०७० मीटरको ऊँचाई सम्म हुन्छ। यसले वर्षा द्वारा नै पानी पाउँछ। स्वभावत: यो बिरुवा चिस्यान प्रधान र २,०३२ मिलीमीटर भन्दा अधिक वार्षिक वर्षा तथा १०रू सें. देखि ४०रू सें. सम्मको तापवाला इलाकहरूमा नै फैलन सक्छ। बिरुवाहरूको विस्तारको लागि यिनको कलमि काटेर रोपिन्छ। अग्ला रुखहरूको आश्रयले मरिचको बिरुवाहरू ३० देखि ४५ मीटर सम्म अग्लो चढ्छन् तर फलहरू लाई सुगमतापूर्वक उतारनेको लागि यिनलाई साधारण तथा ६-९ मीटर सम्म नै बढ्न दिइन्छ।
मरिचको गहिरो हरीयो रंग का घना बिरुवाहरूमा जुलाईको बीचमा स-साना सेता अलि हल्का पहेंलो रंगको फूल उम्रिन थाल्छन् र त्यसपछिको जनवरी देखि मार्चको बीच यिनका नारंगी रंगको फल पाकेर तैयार हुन्छन्। फल गोला हुनछन् र यसको व्यासमा ३-६ मि.मी. हुन्छ। साधारणतया तेश्रो वर्ष पश्चात्‌ बिरुवाहरू फल्न थाल्छ। सात वर्ष पछि बिरुवाहरूमा फलहरूको १०० देखि १५० मिलीमीटर लामो गुच्छा अधिकतम मात्रामा लाग्न प्रारम्भ हुन्छ। गर्मीमा प्रत्येक बिरुवाहरूबाट साधारणतया ४ देखि ६ किलोग्राम सम्म मरिच प्राप्त हुन्छ। यसको प्रत्येक गुच्छामा ५०-६० दाना हुन्छन। पाकेपछि ति फलहरू का गुच्छहरूलाई उतारेर जमीनमा अथवा चटाएरमा फैलाएर हाथले रगडेर मरिचका दानाहरूलाई अलग गरिन्छ। यिनलाई ५-६ दिनहरू सम्म घाममा सूक्न दिइन्छ। राम्रो सँग सुकेपछि मरिचका दुवै बोक्राहरू खुम्चिने तथा चाउरि पर्ने हुन थाल्छ र यिनीहरूका रंग गाढा कालो हुन थाल्छ। इन्डोनेशिया, स्याम आदि देशहरूमा पूर्णतया पाकेका फलहरू लाई उतारेर पानीमा भिजाएपछि, बोक्राहरू लाई बिलगाएर, सेता मरिचको रूपमा तैयार गरिन्छ। सेता मरिच पिरो र तीतोपनमा कालो मरिच भन्दा कम प्रभावशाली हुन्छ। तर स्वाद अधिक रुचिकर हुन्छ। भारतबाट प्रतिवर्ष लगभग २० करोड रूपैयाको लागतको मरिच विदेशहरू पठाइन्छ। यस निर्यातमा अमरीकी डलरहरूको भाग लगभग ६४ प्रतिशत भन्दा बढी हुन्छ।
उपयोग
मरिच सुगंधित, उत्तेजक र स्फूर्तिदायक वस्तु हो। आयुर्वेद र यूनानी चिकित्साशास्त्रहरूमा यसको उपयोग कफ, वात, श्वास, अग्निमांद्य उन्निद्र इत्यादि रोगहरूमा भनिएको छ। भोक बढाउने र ज्वरो कम गर्न लाई दक्षिण भारतमा यसको विशेष प्रकारको 'रसम' खाना सँग पिइन्छ। भोजनमा मसलाको रूपमा यसको उपयोग सर्वत्र हुन्छ। पाश्चात्य देशहरूमा यसको विशिष्ट उपयोग विविध प्रकारको मासुहरूको डिब्बाबंदीमा, खाद्य पदार्थहरूको परिरक्षणको लागि र मसलाको रूपमा गरिन्छ।
ब्रिटिस राज
ब्रिटिस राज भारतीय उपमहाद्वीप र दक्षिणपूर्व एसियामा ब्रिटिस क्राउनको शासन थियो; यसलाई भारतमा क्राउन शासन, वा भारतमा प्रत्यक्ष शासन पनि भनिन्छ, र यो सन् १८५८ देखि १९४७ सम्म चल्यो। ब्रिटिस नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रलाई समकालीन प्रयोगमा सामान्यतया भारत भनिन्थ्यो र संयुक्त अधिराज्यद्वारा प्रत्यक्ष रूपमा प्रशासित क्षेत्रहरू समावेश गरियो, जसलाई सामूहिक रूपमा ब्रिटिस भारत भनिन्थ्यो, र आदिवासी शासकहरू द्वारा शासित क्षेत्रहरू, तर ब्रिटिस सर्वोच्चता अन्तर्गत, रियासतहरू भनिन्छ। यस क्षेत्रलाई कहिलेकाहीँ भारतीय साम्राज्य भनिन्थ्यो, यद्यपि आधिकारिक रूपमा होइन।
इतिहास
सिपाही विद्रोहले भारतमा ब्रिटिस उद्यमलाई हल्लाएको भए पनि यसले यसलाई पटरीबाट उतार्न सकेन। सन् १८५७ सम्म, बेलायतीहरू, विशेष गरी लर्ड डलहौजीको अधीनमा, हतारमा एक भारतको निर्माण गर्दै थिए जुन उनीहरूले आफ्नो आर्थिक र सामाजिक संस्थाहरूको गुणस्तर र बलमा बेलायतसँग बराबर हुने परिकल्पना गरेका थिए। विद्रोह पछि, तिनीहरू थप सतर्क भए। विद्रोहका कारणहरूमा धेरै विचारहरू समर्पित थिए र तीन मुख्य पाठहरू कोरिएका थिए। पहिलो, व्यवहारिक स्तरमा, ब्रिटिस र भारतीयहरू बीच थप सञ्चार र सौहार्दता हुनु आवश्यक छ - ब्रिटिस सेनाका अधिकारीहरू र उनीहरूका भारतीय कर्मचारीहरू बीच मात्र होइन तर नागरिक जीवनमा पनि।
जुन १९४७ मा कांग्रेसको तर्फबाट सरदार पटेल, नेहरू र अबुल कलाम आजाद, मुस्लिम लीगको प्रतिनिधित्व गर्ने जिन्ना, अस्पृश्य समुदायको प्रतिनिधित्व गर्ने बाबासाहेब आम्बेडकर र सिखहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने मास्टर तारा सिंहलगायत राष्ट्रवादी नेताहरूले विभाजन गर्न सहमत भए। गान्धीको विचारको पूर्ण विरोधमा धार्मिक रेखामा रहेको देश। मुख्य रूपमा हिन्दु र सिख क्षेत्रहरू भारतको नयाँ राष्ट्र र मुख्य रूपमा मुस्लिम क्षेत्रहरू नयाँ राष्ट्र पाकिस्तानलाई तोकिएको थियो; योजनामा मुस्लिम बहुल प्रान्त पन्जाब र बङ्गालको विभाजन समावेश थियो।
सिरियस कलेज
सिरियस कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
तेनी जिल्ला
तेनी जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
धनगढी (स्पष्टता)
धनगढी शब्दले निम्न कुराहरू बुझिन्छ।
सेतोटिके अर्जुनक
सेतोटिके अर्जुनक नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा रफस-गर्जेटेड फ्लाइक्याचर (Rufous-gorgeted Flycatcher) भनिन्छ।
तन्जावुर जिल्ला
तंजावुर जिल्ला भारतीय राज्य तमिलनाडुको एउटा जिल्ला हो।
निगाली, कञ्चनपुर
निगाली कञ्चनपुर जिल्ला कृष्णपुर नगरपालिका को वडा नं. १ मा पर्ने एक सानो सुन्दर गाँउ हो।महेन्द्र राजमार्गबाट करिब ३ कि. मि. को दुरिमा रहेको यो ठाँउ परिवर्तन उन्मुख छ।
बानेश्वर(संखुवासभा)
यो नेपालको कोशी अञ्चलको सङ्खुवासभा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।