cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
महासी सयादो
लेखन
महासी सयादोले बौद्ध साहित्य सम्बन्धि झन्डै ७० जति पुस्तकहरु बर्मेली भाषामा लेखेका थिए; जसमध्ये धेरै जसो उनको धर्मदेशनाबाट तयार पारिएको थियो। उनले, पाँचौ शताब्दीमा भारतीय थेरवादी बौद्ध टीकाकार एवं विद्वान बुद्धघोषद्वारा लिखित एक लामो ध्यानमा आधारित टीका बिशुद्धिमार्ग, ("The Path of Purification") लाई पनि बर्मेली भाषामा अनुवाद गरेका थिए; भने Manual of Vipassana Meditation नामक पुस्तक पनि लेखेका थिए। उनको अङ्ग्रेजी भाषाका कृतिहरु निम्नानुसार छन: Practical Vipassana Exercises (1991) Manual of Insight (2016).
बेल्जियम राष्ट्रिय फुटबल टोली
बेल्जियम राष्ट्रिय फुटबल टिमले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा बेल्जियमको प्रतिनिधित्व गर्ने गर्छ ।
मसला
मसला भनेको बीउ, फल, जरा, बोक्रा, वा अन्य बिरुवाको पदार्थ हो जुन मुख्य रूपमा खानालाई स्वाद दिन वा रङ दिनको लागि प्रयोग गरिन्छ। मसलाहरू जडिबुटीहरूबाट अलग हुन्छन्, जुन स्वादका लागि वा गार्निशको रूपमा प्रयोग हुने बिरुवाहरूको पातहरू, फूलहरू वा डाँठहरू हुन्।
एक मसला धेरै रूपहरूमा उपलब्ध हुन सक्छ: ताजा, सम्पूर्ण सुकेको, वा पूर्व-भूमि सुकेको। सामान्यतया, मसलाहरू सुकाइन्छ। सुविधाको लागि मसलाहरू पाउडरमा ग्राउन्ड हुन सक्छ। पूरै सुकेको मसलाको सबैभन्दा लामो शेल्फ लाइफ हुन्छ, त्यसैले यसलाई किन्न सकिन्छ र ठूलो मात्रामा भण्डारण गर्न सकिन्छ, यसलाई प्रति-सेवाको आधारमा सस्तो बनाइन्छ।
सुकुमेल
सुकुमेल अदुवा परिवारमा पर्ने वनस्पति हो । यो वनस्पति मुख्यत नेपाल तथा भारतमा पाइने गर्छ  । यो वनस्पति उष्ण प्रदेसिय क्षेत्रहरूमा व्यापक रूपमा  तथा रियुनियन, इन्डोचाइना र कोस्टारिकामा प्राकृतिक तरिकाले  खेती गरिन्छ ।
डेमी मुर
डेमी मुरको पूरा नाम डेमी गिनेस कुचर हो। टेलिभिजन शृङ्खला जेनरल हस्पिटलबाट अभिनययात्रा प्रारम्भ गरेकी डेमी से न्ट एल्मोज् फायर -१८८५)बाट हलिउडमा स्थापित नायिकाका रूपमा प्रख्यात भइन्। सन् १९९०मा चलचित्र घोष्टका लागि १ करोड डलर लिएर सबैभन्दा महँगी नायिकाका रूपमा आफूलाई उभ्याइन्। त्यसपछि १ करोड डलर लिएर उनले लगातार अ फ्यु गुड मेन -१९९२), इन्डिसेन्ट प्रपोजल -१ ९९३) एवं डिस्किलोजर -१९९४) जस्ता चलचित्रमा अभिनय गरिन्।
बिपना थापा
बिपना थापा नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित अभिनेत्री हुन्।
डेमी मुर
बाल्यकाल
न्यू मेक्सिकोको रसवेलमा जन्मिएकी मुरको बाल्यकाल दुःखद थियो। दुई महिनाकी छँदा उनका बुबा उनकी आमालाई छाडेर बेपत्ता भएका थिए। उनकी आमाले ड्यानी गिन्स नामका पुरुषसँग दोस्रो विवाह गरिन् तर ड्यानीले त्यसको एक वर्षमै आत्महत्या गरे। यसले कलिली मुरको मनमा त्रासयुक्त जीवनको बोध गरायो। उनले आफ्नो बाल्यकालमा करिब ४० वटा डेरा सरेको अनुभव सुनाएकी छिन्। आमा र सौतेनि बुवा दुवैमा रक्सीको लत बसेका कारण दुबै बेलाबेलामा मारपिटमा ओर्लन्थे। त्यही पीडामा ड्यानीले आत्महत्या गरेको हुनसक्ने मुरको अनुभव छ।
बिपना थापा
चलचित्रहरू
बिपना थापा द्वारा अभिनित केही चलचित्रहरू यसप्रकार छन् ।
डेमी मुर
हलिउड यात्रा
सन् १९८०मा असाध्यै अप्ठ्यारो आर्थिक अवस्थामा मुरले १७ वर्षको उमेरमा प|mेडी मूर नामक युवकसँग विवाह गरेकी थिइन्। जीवनमा प्रगति गर्नका लागि विवाह बाध्यता थियो। मुरसँग विवाह गरेपछि उनले हलिउडको रङ्गीन दुनियामा प्रवेश गरेकी हुनाले उनको नामपछाडि मुर जोडिएको हो। उनका श्रीमान् सामान्य व्यापारी थिए तर उनी यति प्रशिद्ध भइन् कि प|mेडीमुर आफ्नी श्रीमतीको प्रगतिबाट असन्तुष्ट हुन थाले। यो अवस्था कायम राख्नु उचित थिएन। फलस्वरूप मुरले सन् १९८७मा ब्रुस विलिससित विवाह गरिन्। ब्रुसबाट तीन छोरी जन्मिए। उनीहरूको त्यो विवाह सन् २०००मा टुङ्िगयो। त्यसपछि असल श्रीमान्को खोजी गर्दै र तीन छोरी स्याहार्दै उनले ५ वर्ष बिताइन्। अन्ततः उनले चर्चित कलाकार अस्टिन कुचरसँग विवाह गरिन्। मुरभन्दा ५ वर्ष कान्छा अस्टिनसँग दुई वर्षे प्रेमपछि वैवाहिक सम्बन्ध गाँसिएको हो। अहिले अस्टिन हलिउडका सबैभन्दा व्यस्त नायक भएका छन् भने मुर टेलिभिजन कार्यक्रमको निर्माण एवं विभिन्न ब्राण्डकी प्रस्तोता बनेकी छिन्।
डेमी मुरको नेपाल यात्रा
डेमी मुर अप्रिल १ तारिखमा ड्रागन एयरको जहाजबाट काठमाडौँ ओर्लंदा साधारण पहिरनमा थिइन्। मुरसँग विश्वप्रशिद्ध समाचार च्यानल सीएनएनका ९ जना पत्रकारको टोली पनि थियो। सीएनएन टेलिभिजनले डेमी मुर र अनुराधा कोइरालाले गरेका कामका विषयमा एक घण्टा लामो डकुमेन्ट्री बनाउने योजनाका साथ त्यो टोलीलाई पठाएको थियो, जसको नाम ‘फ्रिडम प्रोजेक्ट’ राखिएको छ। सन् २०११ भरी विश्वभरिमा हुने महिला बेचबिखनका समाचारलाई प्राथमिकता दिने नीतिअन्तर्गत डेमी मुरलाई त्यसको ब्रान्ड एम्बेस्डर बनाएका कारण पनि डेमी मुरको पहिलो भ्रमणमा नेपाल परेको थियो। अप्रिल २मा द्वारिकाज होटलबाट सिएनएनको पत्रकार टोली र मुर माइती नेपालको परिसर पुगेका थिए। त्यही दिन मुरको टोली माइती नेपालको गोकर्णस्थित एचआईभी संक्रमित महिला तथा बालबालिका पुन:स्थापना गृह पुगेको थियो। नेपालमा पनि व्यवस्थित रूपमा एचआईभी संक्रमित महिला तथा बालबालिकालाई राखिएको देखेर छक्क पर्दै मुरले माइती नेपालको टिमलाई धन्यवाद दिएकी थिईन्। अप्रिल ३मा मुर फेरी गोकर्णस्थित माइती नेपालको पुनःस्थापना केन्द्र पुगिन्। त्यहाँ उनी बालबालिकासँग ‘वटरफ्लाई वटरफ्लाई बीच कलर डु यु लाई क’ गीतमा नाचिन्। अप्रिल ४मा नेपाल-भारत सिमामा बेचिन लागेका चेलीहरू कसरी पत्ता लाग्छन् ? कसरी उनीहरू नेपाल फर्काइन्छन् भन्ने कुराको जानकारी लिन मुर र पत्रकारको टोली भैरहवाको सुनौली पुग्यो। माइती नेपालको सहयोगमा आफ्नो गाउँ फर्कदै गरेकि एक युवतीको साथ रसुवाको राम्चे सम्म पुगेकि डेमी मुर अप्रिल ७मा नेपालबाट फिर्ता भइन।
बिपना थापा
यो पनि हेर्नुहोस्
■ रेजिना उप्रेती
■ युना उप्रेती
■ सञ्चिता लुईटेल
■ मेलिना मानन्धर
बिचरो बुख्याचा
बिचरो बुख्याचा नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल–उपन्यास हो ।
टुङ्ना
टुङ्ना काठ र बाँसबाट बनेको हातले बजाउने एक नेपाली तारवाद्य लोकबाजा हो।
टुङ्ना बनाउने काठ चाहिं गुराँसको बढी प्रयोग हुन्छ । यो सुरबाजा हो । यो नेपालको हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने शेर्पा र तामाङ जातिमा बढी लोकप्रिय छ। यो बाजा झण्डै डेढदेखि दुई हातसम्म लामो हुन्छ । यसको शिर भागमा शार्दूलका टाउकाको आकृति कुँदिएको हुन्छ । टुङ्नामा चारदेखि छ वटा तार जडिएका हुन्छन् । यो बाजा काँधमा भिरेर दाहिने हातले नख्खी र देब्रे हातले तार थिचेर बजाइन्छ।
थु.पिपरवहा
थु.पिपरवहा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
युनाइटेट नेशनल कलेज
युनाइटेट नेशनल कलेज सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
सन्त सोयराबाई
सन्त सोयराबाई (संत सोयराबाई) भारतको महाराष्ट्रमा चौधौँ शताब्दीमा जन्मेकी महार सन्त थिइन् । उनी उनका पति चोखामेलाकी अनुयायी थिइन् ।
आफ्नै शैलीमा उस्तै सुनिने शब्दहरूको प्रयोग नगरी टन्नै कविता लेखेपनि सोयराबाईका ६२ कविताहरू मात्र साँचेर राखिएको छ । उनको अभङ्गमा उनले आफैँलाई चोखामेलाकी महारी भन्दै ईश्वरले दलित जीवन तथा अनुभवलाई जानेर नराम्रो बनाएको दोष लगाएकी छिन् । उनका आधारभूत कृतिमा उनले प्रभुलाई चढाएको भोगको बारेमा लेखिएको छ भने अन्य कृतिहरूमा उनले ईश्वर प्रतिको भक्ति र छुवाछुत प्रतिको रिस पोखेकी छिन् ।
सोयराबाई आफ्ना पतिका साथ पण्ढरपुरमा तीर्थयात्र गर्न गएकी थिइन् तर त्यहाँ रहेका रुढिवादी ब्राह्मण पूजारी तथा पण्डित गणले उनीहरूलाई अपहेलित गरे । यद्यपि, उनले कहिल्यै पनि आत्मविश्वास र स्वाभिमान गुमाइनन् ।
रुपन्देही जिल्ला
रुपन्देही नेपालको लुम्बिनी प्रदेश अन्तर्गत पर्ने एक जिल्ला हो। यस जिल्लाको पूर्वमा नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम), पश्चिममा कपिलवस्तु जिल्ला, उत्तरमा पाल्पा जिल्ला र दक्षिणमा भारतको उत्तर प्रदेश पर्दछ। गौतम बुद्धको पवित्र जन्मस्थलको रूपमा विश्वमा नै परिचित यो जिल्ला ऐतिहासिक भौगोलिक एंव पर्यटकीय दृष्टिले ज्यादै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
नामाकरण
यस जिल्लाको नामाकरणको सम्वन्ध भगवान गौतम बुद्धसँग जोडिएको छ। गौतम बुद्धको आमा माया देवी यसै जिल्ला देवदहको भवानीपूरमा जन्मिएकी थिइन। उनी अत्यन्त सुन्दरी भएकोले उनलाई रूपिदेवी भनिन्थ्यो र त्यही शब्द रूपिदेवीवाट रूपिन्देही र रुपन्देही भएको हो भन्ने भनाई छ।
जनजीवन
यहाँका प्रमुख जनजातिमा ब्राहमण,क्षेत्री, थारु, मसुलमान, यादव, लोध, गुरुङ्ग, पासी, तेली, मल्लाह, धोवी आदि हुन। राष्ट्रिय भाषा नेपाली भएपनि यस जिल्लामा ६१%ले अवधी, २४%ले नेपाली, ९% लेथारु र ६%ले विभिन्न भाषाहरू बोल्ने गरेके पाइन्छ।
यस जिल्लाको मुख्य पेशा कृषि नै हो र कुल क्षेत्रक्रल मध्ये ८५९२२२ हेक्टर जमिन खेतीपातीको लागि उपयुक्त रहेको छ। यस जिल्लामा सतह सिंचाई, भूमिगतसिंचाई र लिफ्ट सिंचाईको माध्यमबाट ४८% खेती योग्य जमिनका सिंचाई सुविधा उपलब्ध छ। सिंचाईको मूख्य स्रोत नदि नाला भएपनि वर्षा याममा अध्यधिक पानीका बहावले गर्दा भू-क्षय, बाढी पहिरोर नदि कटान जस्ता गम्भीर समस्याहरू उत्पन्न हुने गर्दछन्। समतल भू-भाग, यातायातको सुविधा (सिर्द्धार्थ र महेन्द्र राजमार्गको मुख्य योगदान), कच्चा पर्द्धार्थ उपलब्धता, मेशिनरी औजारहरूको पैठारीमा सुगमता र उपलब्ध बजारको कारणले गर्दा यस जिल्लामा ठुला, मझौला र स(साना विविध उद्योगहरू स्थापना भएका छन्। बुटवल र सिर्द्धार्थनगर यस जिल्लाका महत्त्वपूर्ण औधौगिक एंव व्यापारी क्षेत्र हुन्।
कश्मीरी भाषा
कश्मीरी भाषा (كٲشُر, कॉशुर) इन्डो-आर्यन भाषा परिवार मध्यको एक भाषा हो । यो भाषा विशेष गरी जम्मू र कश्मीर क्षेत्रको कश्मीर उपत्यका र चिनब उपत्यकामा बोलिने गरिन्छ। भारतमा मात्रै ६७,९७,५८७ यो भाषाको प्रयोग गर्दछन् । यसका साथ पाकिस्तानमा करिब ३,५०,००० ले यस भाषाको प्रयोग गर्दछन्।
कश्मीरी भाषा भारतको २२ आधिकारिक भाषा मध्यको एक भाषा हो। यसका साथै यो जम्मू र कश्मीरमा प्रयोग हुने ८ आधिकारिक भाषा मध्यको एक भाषा हो। सन् २००८ को नोबेम्बर पश्चात कश्मीरी भाषालाई जम्मू र कश्मीर क्षेत्रका सबै सरकारी विद्यालयमा अनिवार्य विषयको रूपमा पढाइने गरिन्छ।
विद्यावारिधी
विद्यावारिधि (उच्चारण - दोक्तोर फिलोसोफियाय) विश्वविद्यालयको उच्च स्नातकोत्तर उपाधि हो जसलाई धेरै देशका विश्वविद्यालयहरूले अध्ययन पश्चात् प्रदान गर्छन् वा अर्को शब्दमा भन्नु पर्दा तोकिएको योग्यता प्राप्त गरेपछि सम्बन्धित विश्वविद्यालयबाट अनुमति दिई अनुसन्धानपूर्ण शोधग्रन्थ तयार गरेर स्वीकृत भएमा दिइने विशेष उपाधि हो। निश्चित शैक्षिक क्षेत्रहरूको पूर्ण अध्ययनका पश्चात् यस उपाधिद्वारा सम्मानित गरिन्छ। एक अर्जित अनुसन्धान स्नातकोत्तरको रूपमा, विद्यावारिधिको लागि अध्ययन गर्नेहरूलाई मूल अनुसन्धान उत्पादन गर्न आवश्यक हुन्छ जसले ज्ञानको सिमाना विस्तार गर्दछ। यो सामान्यतया एक शोधग्रन्ध वा शोध प्रबन्धको रूपमा वा उक्त क्षेत्रका विज्ञहरूका विरुद्ध उनीहरूको कामको रक्षा गर्दछ। विद्यावारिधि पूरा गर्न प्राय: विश्वविद्यालयको प्राध्यापक, अन्वेषक, वा थुप्रै क्षेत्रमा वैज्ञानिकको रूपमा रोजगारीको लागि आवश्यक हुन्छ। विद्यावारिधि प्राप्त गरेका व्यक्तिहरूले (प्रायः "डाक्टर वा डा" नेपालमा) शीर्षक प्रयोग गर्न सक्दछ, यद्यपि यस प्रयोगसँग सम्बन्धित उचित शिष्टाचार व्यावसायिकको अधीनमा हुन सक्दछ। जो विश्वविद्यालयमा पढाउँछन् वा शैक्षिक, वा अनुसन्धान क्षेत्रमा काम गर्छन् तिनीहरूलाई प्रायः यो शीर्षक द्वारा व्यावसायिक र सामाजिक रूपमा अभिवादन वा कुराकानीमा सम्बोधन गरिन्छ।
विद्यावारिधिलाई अध्ययन क्षेत्रको विस्तृतीकरण पनि मानिन्छ। यस उपाधि प्राप्त गर्न शोधार्थीले अनुसन्धानका माध्यमद्वारा फरक वा नयाँ सिद्घान्त प्रतिपादन गर्ने वा प्रचलित सिद्घान्तहरूको व्यापक र विस्तृत वर्णन गर्दै शोधपत्रका रूपमा प्रस्तुत गर्ने गर्नुपर्छ हुन्छ र शोधपत्र स्वीकृत भएपछि मात्र शोधार्थीले यस उपाधि प्राप्त गर्दछन्।
नेपालमा
विद्यावारिधि नेपालको उच्च शैक्षिक स्तर हो। यो कार्यक्रम ३ देखि ५ वर्षे हुन्छ जसका लागि स्नातकोत्तर आवश्यक हुन्छ। प्रवेशका लागि अनिवार्य रूपमा परीक्षा हुन्छ। विद्यावारिधि प्रायः अनुसन्धान कार्यक्रमहरू हन् जुन शोधग्रन्धमा आधारित हुन्छन्। यसमा कुनै अतिरिक्त पाठ्यक्रम छैन।
त्रिभुवन विश्वविद्यालय सेवा आयोगले स्वदेश र विदेशका विश्वविद्यालयबाट प्राप्त विद्यावारिधिका लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत पाठ्यक्रम विकास केन्द्रबाट समकक्षताको प्रमाणपत्र लिन अनिवार्य गरेको छ।
आवश्यकताहरू
विद्यावारिधि उपाधिका लागि विस्तृत आवश्यकताहरू विश्वभर र विद्यालय देखि विद्यालय सम्म फरक हुन्छन्। सामान्यतया विद्यार्थीले यो हासिल गर्नका लागि कुनै पनि विषयमा स्नातकोत्तर तह अनिवार्य रूपमा पार गरेको हुनु पर्दछ। उदाहरणका लागि अमेरिका, क्यानडा, भारत र डेनमार्कमा धेरै विश्वविद्यालयहरूलाई विद्यावारिधिका लागि अनुसन्धानको अतिरिक्त पाठ्यक्रम लागू गरिएको छ। अन्य देशहरूमा (जस्तै बेलायत) त्यहाँ सामान्यतया त्यस्तो कुनै अवस्था छैन, यद्यपि यो विश्वविद्यालय र क्षेत्र अनुसार फरक हुन्छ। केही व्यक्तिगत विश्वविद्यालय वा विभागहरूले विद्यार्थीहरूका लागि अतिरिक्त आवश्यकताहरू निर्दिष्ट गर्दछन्। एक सफल विद्यावारिधि प्रवेश आवेदन पेश गर्नका लागी, शैक्षिक कागजात, सिफारिस पत्र, एक शोध प्रस्ताव, र एक व्यक्तिगत कथन आवश्यक पर्दछ। धेरै जसो विश्वविद्यालयहरूले पनि प्रवेश गर्नु भन्दा पहिले विशेष अन्तर्वार्ताको लागि आमन्त्रित गर्दछन्।
उम्मेद्वारले एउटा परियोजना वा शोधग्रन्ध प्रस्तुत गर्नुपर्दछ जुन प्रायः मूल शैक्षिक अनुसन्धानमा आधारित हुनु पर्दछ। सिद्धान्तमा सहकर्मी समीक्षा सन्दर्भको रूपमा प्रकाशनको लागि योग्य हुन्छ। धेरै देशहरूमा, एक उम्मेद्वारले विश्वविद्यालयबाट नियुक्त विज्ञ परीक्षकहरू समक्ष उक्त कामको रक्षा गर्नुपर्दछ। अन्य देशहरूमा, शोधग्रन्ध विशेषज्ञ परीक्षकहरूको समूहद्वारा जाँच गरिन्छ जसले उक्त शोधग्रन्थ सिद्धान्तमा पारित गर्न योग्य छ वा छैन भनेर अध्ययन गर्दछन्। उनीहरूले शोधग्रन्ध पारित गर्नु अघि सम्बोधन गर्न आवश्यक पर्ने कुनै पनि समस्याहरूको प्रस्तुत गर्दछ।
बाह्य कडीहरू
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको आधिकारिक वेबसाइट
दोलखा भीमसेन चुडामणि
इतिहास
भीमेश्वर भण्डारमा पाइएको अभिलेखअनुसार भीमसेन मूर्तिको पछाडि पूर्वतर्फ रहेको चुडामणि -(काठको स्तम्भ) कान्तिपरका राजा प्रताप मल्लको पालामा नेपाल सम्वत् ७७४ (वि.सं. १७११)मा त्यस बेलाका स्थानीय मुख्तियारहरू, प्रधान भींख्वार भारो, शिवराम भारो तथा पञ्च प्रधानहरू मिली भिमसेनको निमित्त चुल्का लिङ्गो स्थापना गरिएको र यस काठ स्तम्भ १६ हात अग्लो र ५ हात जमीनमा गाडिएको हुनुपर्ने भन्नेछ। चुडामणिको लागि उपयुक्त रुख छानिएपछि रुख काट्न साइत हेर्नुपर्ने, रुख काट्नुभन्दा अघिल्लो साँझ पजा गरी रातभर दियो बाल्नुपर्ने र साइतअनुसार काट्ने बेलामा वली पूजा गर्नुपर्ने उल्लेख छ। शुरु स्थापनाको अभिलेख यसप्रकार छ ः-"ओम आज वाराहकल्प वैवस्वतमन्वन्तर, कलियगमा, भरतखण्ड, जम्वदीपमा, हिमालको फेदमा श्री नेपालमा श्री ३ पशुपतिको नजीकै वासकी क्षत्र, वागमती र सनकोशीको पूर्वपट्टी तामाकोशीको पश्चिमपट्टी श्री ३ भीमसेन स्थान श्री दोलखा पतनमा कल्याणहोस्, सम्वत् ७७४ वि.सं १७११ चैत्र कृष्ण अष्टमी उत्तराषाढ नक्षत्र, शिव शुत्रवार गर्नुपर्ने मुहुर्त परेको बेला मेष राशिमा सर्य, मकरराशिमा चन्द्रमा गएमा यस दिन श्री कविन्द्र जय प्रताप मल्ल देव प्रभु ठाकरको विजय राज्यमा पं्रधान भीख्वार मारो, शिवराम भारो र दोलखाका पञ्च प्रधानहरू मिली श्री ३ भिमसेनको निमित्त चुलका लिङ्गो स्थापना गरियो। यो चुलका लिङ्गोकोलक्षण तल गाडिएको ५ हात माथि देखिने १६ हात, यति प्रकारको हुनपर्छ। रुख तानेर ल्याउँदा वास रहेको ठाउँमा वली दिनुपर्छ। चुलका स्थापना गर्ने दिन यज्ञ गर्नुपर्छ। भोलिपल्ट मेष पूजा गर्नुपर्छ। देव सबैलाई पूजा गर्नुपर्छ। मेष पूजा १ जोर यस पुण्यको फलले दानपतिलाई वेदले बताएको फल प्राप्ति होस् सन्तान वृद्धि होस्।"
यसपछि वि.स. १७७३, १८२६, १८९३ र २००९ सालमा समेत ५ वटा चुडामणि स्थापना गरी सकिएको देखिन्छ। २००९ सालको बाहेक अघिल्लो सालहरूमा राखिएको चूडामणिको अभिलेखमा स्थापना गर्नेहरूको नाम बाहेक अन्य व्यहोरा उल्लेखित अभिलेखको व्यहोरा अनुसारको छ। उल्लेखित चूडामणिहरूको स्थापना कालअनुसार क्रमशः ६२, ५३, ६७, ११६ र ५७ वर्ष टिकेको देखिन आउँछ। वि.सं. १८२६ पछि २००९मा मात्र स्थापना गरिएको फेरिएको देखिन्छ। यसबाट यो चूडामणि ११६ वर्ष टिकेको देखिनआउँछ। यस अवधिमा राख्नु नपरेको हो या राखेको अभिलेख नमेटिएको हो यकिन गर्न सकिने आधार भेटिएको छैन।
हालको अवस्था
हालको पाँचौ चूडामणि पनि जीर्ण भइसकेको छ। कुनैपनि बेला ढली भाँचिन सक्ने सम्भावना प्रवल छ। चूडामणि ढले भाँचेपछि अर्को स्थापना नभएसम्म साधारण पूजा बाहेक अन्य वलि पूजा गर्न नहुने भन्ने परम्परादेखिको मान्यता रहिआएको छ।
अचानक चूडामणि ढले, भाँच्चिएमा पूजा गर्न नहुने भई बाहिरबाट आउने दर्शनार्थीहरूलाई अप्ठ्यारो, दुःख नहोस् र छिट्टै अर्को स्थापना गर्नका लागि चूडामणि लिङ्गो तयार गरिसकिएको छ।साइत जुरेअनुसार २००६ माघ २७ गते साँझमा किर्नेटारको वनमा सालको छानिएको रुखमा पूजा गरी रातभर दियो बालियो र माघ २८ गते बिहान ८ः३०को साइत अनुसार वली पूजा गरी रुख ढालियो। रुख पूजा गर्न जानेमा गुठीयार र तान्त्रिकहरू हुन्छन् |चूडामणि ल्याउँदा बास बस्नु परेमा बास बसेको ठाउँमा वली पूजा गर्नपर्ने र ठाउँमा पुगेपछि पनि स्थापना नगरिएसम्म दैनिक पूजा गर्नुपर्ने चलन छ र पूजा भइरहेको पनि छ। हाल स्थापना गर्ने सम्बन्धमा केही विवाद भइरहेको छ। एकथरीको भनाइअनुसार साविक नढलेसम्म फेर्नु हुँदैन भन्ने र अर्कोथरीका भनाइअनुसार कहिले ढल्छ कहिले ढल्छ। ढलेपछि अर्को राख्न समय लाग्न गई बाहिरबाट आउने दर्शनार्थीहरूलाई दुःख हुने भएकोले थोत्रो भइसकेको चुडामणिलाई उखाली नयाँ राख्नपर्छ भन्ने भनाइ रहेको छ। यो विवाद हालसम्म टुङ्गनि सकेको छैन।
२००९ सालमा साविक चूडामणि ढलेपछि अर्को स्थापना गर्न झण्डै एक महिना लागेको थियो। त्यसबेला तामाकोशी पारीको अँधेरी वनबाट ल्याएको थियो। त्यसबेला घिसाएर बोकेर ल्याउनु पर्ने भएकोले ल्याउननै ३/४ दिन लागेको थियो। साविक चूडामणिको ठूटो झिक्ननै ३/४ दिन लाग्थ्यो। ३ दिनमा पनि झिक्न नसकिएपछि ४ औँ दिनमा बज्राचार्य गभाजुले चूडामणि राखिएको ठाउँमा पर्दाले घेरी ४ घण्टासम्मभित्र बसी पूजा जप गरेपछि बल्ल ठटा झिक्न सकिएको र सोही दिन २००९ आषाढ ९ गते नयाँ स्थापना गरिएको त्यसबेलाका प्रत्यक्षदर्शी वृद्धहरू बताउँछन्।
लप्सीफेदी
लप्सीफेदी काठमाडौँ जिल्लाको एउटा गाविस हो। काठमाडौँबाट २३ किलोमिटर उत्तर-पूर्वमा पर्ने लप्सीफेदी नगरकोट नजीकैको क्षेत्र हो | चिसो सिरेटोका लागि प्रख्यात ७० प्रतिशत तामाङ बस्ती रहेको लप्सीफेदी लोकल माछा, लोकल कुखुरा तथा लोकल रक्सीका लागि प्रसिद्ध स्थान हो। यहाँको चिया बगानले चिया बगान नदेखेकाहरूलाई आकषिर्त गर्छ। यहाँबाट मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको मुहान पुग्न दुई घण्टा पैदल हिँड्नुपर्छ।
लड्डु
लड्डु एक गोलो डल्लो आकारको मिठाई हो |
जल्पापुर
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार को १,०६६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ६,६३३ रहेको छ।
टेकनाथ रिजाल
टेकनाथ रिजाल भुटानी नेता हुनुहुन्छ। उहाँको जन्म २००४ फागुन १३ गते दक्षिण भुटानको लामीडाँडामा भएको हो। भुटान पिपुल्स पार्टीका अध्यक्ष, वहा अहिले नेपालमा शरणार्थी हुनुहुन्छ।
वहाले भुटानमा सक्रिय हुदा, लामीडाँडा क्षेत्रबाट चुनाव जितेर प्रतिनिधि भई डेढ दशकसम्म भुटानको सेवा गर्नुभयो। उहाँ भुटानका लोकप्रिय नेता हुनुभयो। उहाँले भारतको बनारसबाट संस्कृतमा आचार्य गर्नुभएको छ। उहाँ भुटानी नरेशलाई शिक्षा र भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा सल्लाह र सहयोग गर्ने मुख्य व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो। भुटानमा भएको जनगणनाले भुटानी नागरिकलाई वंशज, बसाइ सरेर आएका र गैरभुटानी भनी तीन वर्गमा बाँढ्यो। नेपाली मूलका अधिकांश नागरिकलाई गैरभुटानी समूहमा राखिएकोमा उहाँले राजा समक्ष चित्त नबुझेको बताउनुभयो। तत्कालिन भूटानी राजाले त्यसपछि रिजाल आफ्नो बिरोधि हुनसक्ने शंका गरे। त्यसै बेला संसदको उपसभामुखमा राजाका मान्छेले हारे भने रिजाल समर्थित मान्छेले जिते। राजालाई शंका बढ्यो। भुटानी राजाका मान्छेले उहालाई खेदाए। उहाँलाई भुटानमा मार्न खोजियो। त्यसपछि भारतको आसाम हुँदै २०४५ भदौ अन्तिमतिर नेपाल आउनुभयो। रिजाललाई सन् १९८९ मा त्यसबेलाको नेपालको पञ्चायती सरकारले झापा जिल्लाबाट पक्राउ गरेर भुटान सरकालाई बुझायो। रिजाललाई तुरुन्तै चेम्गांगको बन्दि गृहमा थुनियो. सन् १९९३ सम्म मुद्धा चलाई रिजाललाई जन्म कैद गर्ने फैसला सुनाइयो। दश वर्षपछि शरणार्थी समस्या भुटान-नेपाल बार्ताबाट गरिने भन्दै राजाको माफी पछि जेलबाट मुक्त गरियो । त्यसपछि राजासग भेट्न भनेर उहाँ दुई वर्ष भुटानको राजधानी थिम्पूमा बस्नुभयो तर भेट्न दिइएन। अनि भारतको सिलगुढी जानु भयो। सिलिगुढी, कोलकाता र दिल्लीमा औषधी-उपचार गर्नुभयो र नयाँ दिल्ली हुँदै २०६० असोज ३० गते काठमाडौँ आउनुभयो।
२०६१ असोज १मा नेपाल सरकारले रिजाललाई संसार-भ्रमण गर्ने अनुमति दियो। पहिले अनुमति नदिएकाले उहाले अनसन बस्नुपरेको थियो। अनुमति दिएपछि उहाले जेनेभामा भएको राष्ट्रसंघीय शरणार्थी उच्च आयोगको बैठकमा भाग लिनुभयो। उहाँको आत्मकथाको पुस्तक 'निर्वासन' प्रकाशित छ। उहाँले प्रकाश काफ्ले अन्तर्राष्ट्रिय ऐक्यबद्धता पुरस्कार लगायत अन्य थुप्रै पुरस्कार पाउनुभएको छ।
भिके
भिके एक रूसी अनलाइन सामाजिक सञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जाल सेवा हो। यो ९० भन्दा बढी भाषाहरूमा उपलब्ध भएतापनि यो रूसी भाषा बोल्ने प्रयोगकर्ताहरूबीच बढी लोकप्रिय रहेको छ। यसमा तस्वीर, श्रव्य र श्रव्य दृश्य साझेदारी गर्ने सुविधा रहेको छ र ब्राउजरमा आधारित खेल्ने खेलहरू र यसले निजी र सार्वजनिक रूपमा सन्देश पठाउन अनुमति दिन्छ। यसको मुख्य सर्भर सेन्ट पिटर्सवर्ग, रूसमा रहेको छ।
अगस्ट २०१८ सम्ममा, भिकेमा कम्तीमा ५०० मिलियन खाताहरू दर्ता भएका छन्। अलेक्साको विश्वव्यापी शीर्ष ५०० साइटहरूमा यो १९औँ स्थानमा रहेको छ (डिसेम्बर २०१९ अनुसार)। यो रूसमा सबैभन्दा लोकप्रिय वेबसाइटहरू मध्ये एक हो। सिमिलर वेबका अनुसार भिके संसारकै ९औँ सबैभन्दा धेरै ब्राउज गरिने वेबसाइट हो। मार्च २०१८ सम्ममा, भिके रूस बाहेक बेलारुस र कजाख्स्तानमा पनि सबैभन्दा लोकप्रिय समाजिक सञ्जाल वेबसाइटको रूपमा रहेको छ। यस वेबसाइटको मालिक मेल डटरूले रूसको अर्को लोकप्रिय सामाजिक सञ्जाल ओद्नोकलासनिकी वा सामन्यतया 'ओको' पनि अधिग्रहित गरेका छन्।
२००६–२००८: सुरुवात र तीव्र वृद्धि
भिकन्तेक्त१९ जनवरी २००७ मा एक रूसी सीमित दायित्व कम्पनीको रूपमा सुरुवात गरिएको थियो। संस्थापक पाभेल दुरोभले सेन्ट पिटर्सबर्ग राज्य विश्वविद्यालयबाट स्नातकको शिक्षा प्राप्त गरिसकेपछि सेप्टेम्बर २००६ मा बिटा परीक्षणको लागि भिकन्टेक्टको सुरुवात गरेका थिए। सोही महिना, डोमेन नाम (भिकन्तेक्त डटरू) दर्ता भएको थियो। प्रयोगकर्ता दर्ता सुरुमा निमन्त्रणाद्वारा विशेष रूपमा विश्वविद्यालय क्षेत्र भित्रै सीमित रहेको थियो, तर यो साइट बढ्ने क्रममा रहेको थियो।
फेब्रुअरी २००७ मा साइटमा १००,०० भन्दा बढी प्रयोगकर्ता दर्ता भएका थिए। यसले रूसको सामाजिक सञ्जाल क्षेत्रमा दोस्रो ठूलो कम्पनीको रूपमा मान्यता प्राप्त गरेको थियो। त्यसै महिनामा, साइटमा आएको त्रुटीका कारण यसले छोटो समयको लागि वेबसाइट बन्द गराएको थियो। जुलाई २००७ मा दर्ता भएका प्रयोगकर्ताको सङ्ख्याले १० लाख नाघ्यो र अप्रिल २००८ मा त्यो सङ्ख्या बढेर १ करोड पुगेको थियो। डिसेम्बर २००८ मा भिके रूसको सबैभन्दा लोकप्रिय सामाजिक सञ्जाल सेवाको रूपमा प्रतिद्वन्द्वी ओद्नोकलासनिकीलाई पछाडी धकेलेको थियो।
२०१३–हाल: साझेदारीमा परिवर्तन, सार्वजनिक प्रस्ताव रद्द र मेल डटरू समूहको स्वामित्व
अप्रिल २०१३ मा मिरिलासभिलीको परिवारले भिकेमा संयुक्त क्यापिटल पार्टनर्समा १.१२ बिलियन अमेरिकि डलरमा ४०% सेयर र लेभ लेभिभले १.१२ बिलियन डलरमै ८% भाग बेचेको बचेका थिए जसले संयुक्त क्यापिटल पार्टनर्सले ४८% स्वामित्व प्राप्त गरेको थियो। जनवरी २०१४ मा, भिकेका संस्थापक पाभेल दुरोभले कम्पनीमा १२% भाग मेगा फ‍ोनका कार्यकारी अधिकृत इभान टाभरिनलाई बेचेका थिए जो एलिसर उसमानभको नियन्त्रणमा रहेको थियो। सम्झौता पछि, उसमानभ र तिनका सहयोगीहरूले कम्पनीको ५२% भन्दा बढीको नियन्त्रण गरेका थिए। केही समयपछि मेगा फोनकोका कार्यकारी अधिकृतले मेल डटरूलाई आफ्नो १२% भाग बेचेका थिए जसले गर्दा मेल डटरूको ५२% को नियन्त्रण रहेको भिकेलाई सहज बनाउन अनुमति दिएको थियोे।
१ अप्रिल २०१४ मा, डुरोभले आफ्नो पद त्याग गर्न दर्ता गराएका थिए। त्यही दर्ता गराएका कारण उनको राजिनामा कम्पनी निश्चित गरेको थियो र यो घटना त्यहि वर्षको फेब्रुअरीबाट सुरु भएको यूक्रेनी सङ्कटसँग सम्बन्धि रहेको विश्वास गरिएको थियो। तथापि, डुरोभ आफैले ३ अप्रिल २०१४ मा एक अप्रिल फुल मा (अप्रिल महिनाको पहिलो दिनमा ठट्टा गरिने प्रचलन) गरिएको ठट्टा रहेको कुरा दावी गरेका थिए। २१ अप्रिल २०१४ मा, डुरोभलाई कार्यकारी अधिकृतको रूपमा निकालिएको थियो। एक महिना पहिले उनको राजिनामा फिर्ता लिने पत्र निकाल्न असमर्थ रहेको दावी गरेका थिए । त्यसपछि डुरोभले कम्पनीलाई प्रभावकारी रूपमा भ्लादिमिर पुटिनको राजनीतिक हलचलले प्रभाव परेको उनले बताएका थिए । त्यस समय देशमा इन्टरनेट व्यवसाय योग्य नभएको भन्दै उनले रुस छोडे र नफर्किने योजना बताएका थिए।
१६ सेप्टेम्बर २०१४ मा, मेल डटरू समूहले युनाइटेड क्यापिटल पार्टनर्सबाट १.५ बिलियन अमेरिकी डलरमा कम्पनी ४८% भाग खरिद गरेको थियो जसले गर्दा यो सामाजिक सञ्जालको एकमात्र प्रदायक बनेको थियो।
मे २०१७ मा, यूक्रेनी राष्ट्रपति पेट्रो पोसोशेनकोले मेल डटरू सहित व्यापक रूपमा प्रयोग गरिएको सामाजिक सञ्जाल भिकन्तेक्तर ओड्नोसनिकिलाई प्रतिबन्ध गर्ने एक निर्णयमा हस्ताक्षर गरेका थिए।
भिकेले, युक्रेनको राजधानी किभमा रहेको मुख्यालयलाई जुन २०१७ मा बन्द गरेको थियो ।
वेबसाइट
यसको मुख्य कार्यक्षमता निजी सन्देश, तस्वीर, लेख अद्यावधिक र मित्रहरूसँग सम्पर्कमा आधारित रहेको छ। भिकेसँग अनलाइन समुदायहरू र चर्चित व्यक्तिहरूको पृष्ठहरू प्रबन्ध गर्ने उपकरण पनि रहेको छ।साइटले यसको प्रयोगकर्ताहरूलाई श्रव्य दृश्यका सामग्री उर्ध्वभरण गर्न, खोज्न र श्रव्य दृश्य र सङ्गीत अनलाइन मार्फत बजाउन अनुमति दिन्छ। भिके एक उन्नत खोज संयन्त्र पनि हो, जसले साथीहरू खोज्न लागि जटिल प्रश्नहरू साथै साथै वास्तविक समय समाचार खोज गर्ने अनुमति दिन्छ। भिकेमा यस्तो सुबिधा युक्त विशेषता अप्रिल २०१६ मा निर्माण गरिएको थियो।
विशेषता
१) सन्देश भिकेमा निजी सन्देशहरू २ देखि ५०० व्यक्तिहरूको समूह बीचमा आदनप्रदान गर्न सकिन्छ। एउटा विडाँक ठेगाना प्राप्तकर्ताको रूपमा पनि निर्दिष्ट गर्न सकिन्छ । प्रत्येक सन्देशहरूमा १० वटा सम्म सामग्रीहरू समावेश हुन सक्दछन् जसमा तस्वीर, श्रव्य दृश्य, श्रव्य, नक्सा र कागजातहरू पर्दछन्। २) समाचार भिकेमा प्रयोगकर्ताहरूले उनीहरूको प्रोफाईलमा लागेका लेखहरू हाल्न सक्छन्, हरेकमा १० वटा सम्म सामग्रीहरू समावेश हुन सक्दछन् जसमा मिडिया फाइल, नक्सा र कागजातहरू समावेश हुन सक्दछन् (ढाँचाको लागि माथि हेर्नुहोस्) । यसले प्रयोगकर्ताको उल्लेख र ह्यासट्याग (#) पनि समर्थन गर्दछ । धेरै तस्बिर पठाउनु परेमा, पूर्वावलोकन स्वचालित रूपमा नापिन्छ र एक पत्रिका-शैलीमा व्यवस्थित गरिन्छ। सबै समाचारहरू (पूर्वनिर्धारित) रूपमा एकैसाथ देखा पर्दछन् तर प्रयोगकर्ताहरूले सबैभन्दा रोचक समाचारहरूको सङ्गालोमा परिवर्तन गर्न सक्छन्। ३) समुदायहरू भिकेमा तीन प्रकारका समुदायहरू रहेका छन्। समूहहरू विकेन्द्रीकृत समुदायहरूको लागि उपयुक्त रहेको छ जसमा छलफल-बोर्ड, विकि-शैली युक्त लेखहरू र सबै सदस्यहरूद्वारा सम्पादन गर्न सकिने सामग्री, आदि पर्दछन्। समाचारमा रहेका सार्वजनिक पृष्ठहरू चर्चित व्यक्तित्व र व्यवसायहरूका लागि एक अभिमुख प्रसारण उपकरण हो. तेस्रो प्रकारको सामुदायिक कार्यक्रमहरूलाई घटनाहरू भनिन्छ, जुन सङ्गठन र कार्यक्रमहरू व्यवस्थित गर्न उपयुक्त तरिकामा प्रयोग गरिन्छ। ४) मनपराउँदा प्रयोग हुन् कुञ्जी भिकेले मनपराउँदा प्रयोग हुन् कुञ्जी: लेख, टिप्पणी, मिडिया र अन्य सामग्रीहरूमा फेसबुक भन्दा फरक तरिकाबाट सञ्चालन गदर्छ। मनपरेका सामग्रीहरू स्वचालित रूपमा प्रयोगकर्ताको फोफाइलमा घेरिएका हुदैनन्, तर यसको सट्टा निजी मनपर्ने खण्डमा गई बचत हुने गर्दछन्। प्रयोगकर्ताले उनीहरूको प्रोफाइलमा सामग्रीहरू साझेदारी गर्न वा अरु साथीहरूलाई पठाउनको लागि 'साथीसँग साझेदारी गर्नुहोस्' नामक कुञ्जी थिच्नु पर्ने हुन्छ। ५) गोपनियता प्रयोगकर्ताहरूले सञ्जाल र इन्टरनेटमा उनीहरूको सामग्रीको उपलब्धता नियन्त्रण गर्न सक्छन्। खाली र अनुदान गोपनीयता सेटिङहरू, पृष्ठ र व्यक्तिगत सामग्रीको लागि उपलब्ध रहेका हुन्छन्। ६) अरू सामाजिक सञ्जालहरूसँगको सहकार्य भिकेमा प्रकाशित कुनै पनि समाचार फेसबुक वा ट्विटरमा देखा पर्छन्। निश्चित समाचारहरू "पठाउनुहोस्" बटनको छेउमा रहेको सम्बन्धित लोगोमा क्लिक गरी प्रकाशित नहुन सक्छन्। भिकेमा सम्पादन गर्नाले फेसबुक वा ट्विटरमा सामग्री परिवर्तन हुदैनन् त्यसस्तै जस्तो टुविटर वा फेसबुकमा सामग्रीहरू परिवर्तन गर्नाले भिकेमा सामग्रीहरू परिवर्तन हुदैनन्। यद्यपि, भिकेमा कुनै सामग्रीहरू हटाउनाले अन्य सामाजिक सञ्जालबाट पनि सामग्रीहरू हट्नेछन्। ७) संक्षिप्त सन्देश सेवा रूसी प्रयोगकर्ताहरूले निजी सन्देशहरू प्राप्त गर्न र जवाफ दिन सक्छन् वा सामुदायिक समाचारहरूको लागि संक्षिप्त सन्देश सेवाको प्रयोग गर्न टिप्पणी छोड्न सक्छन्। ८) सङ्गीत प्रयोगकर्ताहरूले अन्य प्रयोगकर्ताहरू द्वारा उर्ध्वभरण गरिएका श्रव्य फाईलहरूमा पहुँच योग्य हुन्छन्। यसको अतिरिक्त, प्रयोगकर्ताहरू आफैले फाईलहरू उर्ध्वभरण गर्न सक्छन्। प्रयोगकर्ताहरूले प्रवाहसूची सृजना गर्न र सन्देश र श्रव्य एकैसाथ अरूसँग साझा गर्न सक्छन्। उर्ध्वभरण गरिएका अडियो फाइलहरूले प्रतिलिपि अधिकार कानुनको उल्लङ्घन गर्न हुदैन।
लोकप्रियता
मे २०१७ मा, अलेक्सा इन्टरनेटको अनुसार भिके युरोप र एसियाको सिमानामा पर्ने देशहरूमा सबैभन्दा धेरै भ्रमण गरिएको वेबसाइट मध्ये एक हो।
भाषाहरू
म् २०१८ मा यो साइटमा ८६ वटा भाषाहरूमा उपलब्ध रहेको छ, जबकि विज्ञापनहरू मात्र रूसी र युक्रेनी संस्करणहरूमा देखाइएको छ। रूसी बोल्ने प्रयोगकर्ताहरूले मानक रूसी संस्करण र दुई अतिरिक्त: सोभियत संस्करण र पूर्व-क्रान्तित्मक संस्करण बिच चयन गर्न सकिन्छ। सोभियत संस्करणमा सबै निजी सन्देशहरूमा एउटै छापहरू रहेको छ 'सर्भर सेन्सरसिप पार'। पूर्व क्रान्तिकारी संस्करणले पुरानो पारम्परिक हिज्जे प्रणालीको प्रयोग गर्दछ । दबै अतिरिक्त संस्करणहरू पनि विज्ञापन-मुक्त रहेका छन्।
ब्याण्ड र सङ्गीतकारहरूको प्रचारमा प्रयोग
प्रायः प्रर्दशनका लागि भिके प्रयोग गर्ने सङ्गीतकारहरूले आफ्नो आधिकारिक भिके पृष्ठहरूमा आफ्नै सङ्गितहरू उर्ध्वभरण गर्ने गर्दछन्। उल्लेखनीय उदाहरणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय चर्चित सङ्गितकारहरू समावेश छन् जसमा: टिस्टो, सकिरा, पल भ्यान डायक, द प्रोडिजि, ड्यान बालन, लिम्प बिज्किट, इरोज रामजोत्ति, मारिलेन मन्सोन, मोबि, द अफस्प्रिङ आदि पर्दछन्।
मुद्दा
सन् २००८ मा, प्रमुख रूसी टेलिभिजन च्यानल टिभी रूस (पहिलाको नाम आरटिआर १९९१–२००२ सम्म) र (त्यसपछि रूस १) र टेलिभिजन कम्पनी सबै-रूस राज्य टेलिभिजन र रेडियो प्रसारण कम्पनीले भिकन्तेक्तबिरुद्ध भिकेका एक प्रयोगकर्ताले उर्ध्वभरण गरेका दुई चलचित्रहरूको अनियमित प्रतिलिपिहरूलाई अनाधिकृत प्रयोग गरेकोमा सन् २०१० मा यो विवाद सामाजिक सञ्जालको पक्षमा रूसी सर्वोच्च मध्यस्थता न्यायालयमा बसेको थियो। अदालतले भिके प्रयोगकर्ताहरूका प्रतिलिपि अधिकार उल्लङ्घनको लागि जिम्मेवार नरहेको, र त्यसको आधारमा दुवै पक्षहरूले अवैध सामग्री हाल्न प्रयोगकर्ताको पहिचान गर्ने प्राबिधिक सम्भावनाको साथ सहमत भएमा, परिणामस्वरूप, दायित्वको खतरा मोल्न पक्का हुनु पर्ने निर्णय सार्वजनिक गरेको थियोे । सन् २०१२ मा सोहि अदालतले प्रतिलिपि अधिकार सामग्रीको सन्दर्भमा सक्रियता नदेखिएको भन्दै ७००० अमेरिकी डलर तिर्नको लागि भिकेलाई आदेश दिएको थियो ।
प्रतिलिपि अधिकार उल्लङ्घन विरुद्ध प्रयास
भिकेले प्रतिलिपि अधिकार धारकहरूको लागि सामाग्री हटाउने उपकरण प्रदान गर्दछ ।
सन् २०१० मा, भिकेले कानूनी सामग्री प्रदायकहरू जस्तै टेलिभिजन सञ्जाल र स्ट्रिमिङ प्रदायकहरूको साथमा धेरै साझेदारीहरू गरेको छ । यो साझेदारीले प्रदायकहरूलाई प्रयोगकर्ताद्वारा उर्ध्वभरण गरिएको सामग्रीलाई भिकेबाट हटाउन अनुमति दिन्छ र प्रदायक साइटको कानूनी रूपमा मान्यता पाएको सामग्रीहरू प्रतिलिपिहरूको साथमा यसलाई स्थानान्तरण गर्दछ । यो कानुनी मान्यता युक्त सामग्रीहरू, प्रदायक छनौटहरूको आधारमा विज्ञापन प्रायोजित, सदस्यता आधारित, वा निःशुल्क हुन सक्छन् । भिकेले आफ्नो सङ्गीत वा भिडियो खण्डमा आाफ्ना बिज्ञापनहरू प्रदर्शन गर्दैन । अक्टोबर २०१३ मा, सेन्ट पिटबर्गको एक अदालतले भिकन्टेक्टमा लागेका प्रतिलिपि अधिकार उल्लङ्घन शुल्कहरू हटायो । न्यायाधीशले, सामाजिक सञ्जालको रूपमा यसका प्रयोगकर्ताहरुद्वारा उर्ध्वभरण गरिएका सामग्रीको लागि यो जिम्मेदार नभएको घोषण सार्वजनिक गरेका थिए ।
नोभेम्बर २०१४ मा, सञ्चार सेवा, सूचना प्रविधि र सार्वजनिक मिडिया, लागि सङ्घीय सेवाका प्रमुख म्यासिम केन्जोभले, भिकन्टक्टेले सन् २०१५ को सुरुवात देखि सामग्रीको वैधिकरण प्रक्रिया पूरा गर्ने बताएका थिए ।
वेबसाइट भएको डिडिओएस आक्रमण
यस सामाजिक सञ्जाल रूसकै सबैभन्दा लोकप्रिय र धेरै भ्रमण गरिएको वेबसाइट हो, यसको भ्रमणले साना साइटहरूमा डिडोओएस आक्रमणहरू गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ । भिकेले केहि साइटहरूमा डिडिओएस आक्रमणहरूको प्रदर्शन गरेको थियो जसमा यसले प्रयोगकर्ताहरूले प्रयोग गरेका ब्राउजरमा उनीहरूको सहमति बिनानै लक्ष्य साइटहरूमा धेरै अनुरोधहरू पठाएको थियो । सन् २००८ मा यसको लक्ष्यहरूमा रुनेट पुरस्कारको मतदान पृष्ठ रहेको थियो र सन् २०१२ मा क्याप्चा समाधान गर्ने सेवा एन्टिगेट डटकम रहेको थिय‍ो ।
कालोसूचीमा
२४ मे २०१३ मा, यस वेबसाइटलाई गलत तरिकाले रूसी सरकार द्वारा प्रतिबन्धित वेबसाइटहरूको एक सूचीमा राखेको बताइएको थियो ।
इटाली सम्बन्धि आलोचना
१८ नोभेम्बर २०१३ मा, रोमको अदालतले दिएको एक आदेश अनुसार, मेदुसा फिलिमको, एक एउटा चलचित्रको गैरकानूनी प्रतिलिपि साझेदारीको गरेको भन्दै शिकायत गरेपछि भिकेलाई इटालीमा रोक लगाईएको थियो । तथापि, अप्रिल २०१५ मा, यो इटालियन प्रयोगकर्ताहरूको लागि फेरि खोलिएको थियो र यसको मोबाइल अनप्रयोग दुवै एप स्टोर र गूगल प्लेमा उपलब्ध गराइएको थियो ।
संस्थापक पाभेल दुरोभको राजिनामा
१ अप्रिल २०१४ मा, डुरोभले आफ्नो पदबाट राजिनामा दिने घोषण गरेका थिए । त्यही घोषणका अनुसार उनको राजिनामा कम्पनी निश्चित गरेको थियो । तथापि, डुरोभ आफैले ३ अप्रिल २०१४ मा एक अप्रिल फुल मा (अप्रिल महिनाको पहिलो दिनमा ठट्टा गरिने प्रचलन) गरिएको ठट्टा रहेको कुरा दावी गरेका थिए । २१ अप्रिल २०१४ मा, डुरोभलाई कार्यकारी अधिकृतको रूपमा निकालिएको थियो । एक महिना पहिले उनको राजिनामा फिर्ता लिने पत्र निकाल्न असमर्थ रहेको दावी गरेका थिए । त्यसपछि डुरोभले कम्पनीलाई प्रभावकारी रूपमा भ्लादिमिर पुटिनको राजनीतिक हलचलले प्रभाव परेको उनले बताएका थिए ।
चिन सम्बन्धि आलोचना
जनवरी २०१६ मा, चीनले भिकन्टेक्टलाई प्रतिबन्ध लगाएको थियो । रूसको मिडिया वाचको अनुसार, सञ्जालको चीनमा अनुमानित ३००,००० प्रयोगकर्ताहरू रहेका थिए । १४ फेब्रुअरी २०१८ को अनुसार, चीन प्राधिकरणहरूले भिकन्टेक्टफाई प्रतिबन्ध फुकुवा गरेको थियोे र यसलाई देशमा पहुँचयोग्य बनाइएको थियो ।
ह्याकथन
भिकेले दोस्रो ह्याकथन २६ नोभेम्बर देखि २७ नोभेम्बर २०१६ सम्म आयोजना गरेको थियो । सहभागीहरूले सामुदायिक एप प्लेटफर्मको लागि परियोजनाहरू विकास गरेका थिए । कार्यक्रमको लागि पुरस्कार ३०० हजार रूबल रहेको थियो ।
भिकेले आफ्नो तेस्रो ह्याकथन २० सेप्टेम्बर देखि २२ अक्टोबर २०१७ सम्म आयोजना गरेको थियो । यसमा पुरस्कार दश लाख रूबल रहेको थियो ।
स्टार्ट फेलोज
२०११ मा, पभेल डुरोव र युरी मिलनरले स्टार्ट फेलोज नामक, प्रविधिको क्षेत्रमा परियोजनाहरू समर्थन गर्न एक अनुदानमुलक कार्यक्रमको स्थापना गरे । सन् २०१४ मा, भिकेले स्टार्ट फेलोज कार्यक्रम लियो र यसलाई अझ बढि व्यवस्थित ढङ्गले सञ्चालन गर्यो । यो अनुदान प्रत्येक महिना ३ कम्पनीहरूमा प्रदान गरिएको थियो र भिके प्लेटफर्ममा विज्ञापनको लागि २५ हजार रूबल सहित भिकेबाट परियोजना परामर्श पनि समावेश गरिएको थियो ।
भिकेले सन् २०१७ मा यो परियोजना पुन: सुरुवात गर्यो । आय परिमार्जनका साथ मात्र सक्रिय परियोजनाहरूले निवेदन पेश गर्न सक्ने गरी यसको सृजना गरिएको थियोे । यसको कुल पुरस्कार २.५ मिलियन रूबल रहेको थियो ।
भिके कप
पहिलो भिके कप, १३ देखि २३ वर्षको उमेरका युवा प्रोग्रामरहरूको लागि एक प्रोग्रामिङ च्याम्पियनसिप कार्यक्रम १६ जुलाई २०१२ मा सेन्ट पिटर्सवर्ग, रूसमा आयोजना गरिएको थियो ।
भिके र कोडफ्रोर्सले दोस्रो भिके कप प्रोग्रामिङ च्याम्पियनसिपलाई संयुक्त रूपमा सञ्चालन गरेका थिए जुन २४ जुलाई देखि २७ जुलाई २०१५ सम्म आयोजना भएको थियो । विजेताहरूले कुल १,०४८,५७६ रूबल प्राप्त गरेका थिए ।
तेस्रो भिके कप १ जुलाई देखि ४ जुलाई २०१६ सम्म आयोजना भएको थियो र यसको बिजेताले २.५ मिलियन रुबल पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो ।
भिके र कोडफोर्सले चौथो भिके कपलाई संयुक्त रूपमा सञ्चालन गरेका थिए जुन ८ जुलाई देखि ९ जुलाई २०१७ सम्म आयोजना भएको थियो । ५२ देशका टोलीहरूले प्रतियोगितामा भाग लिनएका थिए । प्रतियोगिताको लागि पुरस्कार २.५ मिलियन रूबल रहेको थियो ।
भिके सङ्गीत पुरस्कार
पहिलो भिके सङ्गीत पुरस्कार समारोह २५ डिसेम्बर २०१७ मा भएको थियो । पुरस्कार समारोह एक अनलाइन लाइभ स्ट्रीम को रूपमा आयोजित गरिएको थियो । कुनै पनि भिके प्रयोगकर्ता प्रत्यक्ष प्रसारण हेर्न सुबिधा रहेको थियो । समारोह पछि, एक निजी सङ्गीत कार्यक्रम मास्कोमा रहेको भेगस सिटी हलमा आयोजना गरिएको थियो । कार्यक्रमको टिकट भिके सङ्गीत समुदायमा आयोजित एक प्रतियोगिताको माध्यमले जित्न सकिने व्यवस्था रहेको थियो । भिके सङ्गीत पुरस्कारकारका बिजेता हात पार्नको लागि कुनै पनि सङ्गीत सङ्ख्यात्मक हिसाबले धेरै बजाइएको गितका गायक/गायिकालाई भिके र बुम एप मार्फत निर्धारण गरिएको थियो । बिजेता ३० कलाकारहरूको नाम भिके सङ्गीत पुरस्कारको आधिकारिक सामुदायिक पृष्ठ र बुम एपको वेबसाइट मार्फत सार्वजनिक गरिएको थियो । सबै पुरस्कार बिजेताका आधिकारिक पृष्ठहरू विशेष सङ्केतद्वारा छुट्ट्इएको थियो ।
भिके उत्सव
सन् २०१५ देखि, भिकेले एक वार्षिक २-दिने खुला-वायु सङ्गीत र मनोरञ्जन उत्सव आयोजना गर्दै आइरहेको छ । यो उत्सव जुलाईमा ३०० एनिभर्सरी पार्क ,(रूसी: Парк имени 300-летия Санкт-Петербурга) सेन्ट पिटर्सवर्ग रूसमा आयोजना हुने गरेको छ । आयोजकको तथ्याङ्कको अनुसार, सन् २०१६ मा ७० हजार मानिसहरूको उपस्थिति रहेको थियोे भने जसमा सन् २०१७ मा यो सङ्ख्या ८५ हजार सम्म पुगेको थियो । सन् २०१७ मै ४० कलाकारहरूका समूहहरूले ३ वटा मञ्चमा प्रस्तुति दिएका थिए । १.५ मिलियन भन्दा धेरै व्यक्तिहरूले त्यो महोत्सवको आधिकारिक प्रत्यक्ष प्रसारण हेरेका थिए ।
दान कार्य
१९ नोभेम्बर २०१५ मा, विश्व वन्यजन्तु कोषको सहयोगमा भिकेले, एक स्टिकरहरूको सङ्गालो सार्वजनिक गरेको थियोे जसमा जानवरको वर्णन, एक विशेष विश्व वन्यजन्तु कोषको पृष्ठको लिङ्क सहित गराइएको थियो र जसले प्रजातिहरूको सहयोग गर्न जानकारी दिएको थियो ।
घाँसीकुवा
घाँसीकुवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार घाँसीकुवा गाविस को जनसङ्ख्या ७,८३४ रहेको छ । यो गाविसमा १,९४२ वटा घर छन ।
लालमोहन रसबरी
लालमोहन रसबरी नेपाली साहित्यकार शाश्वत पराजुलीद्वारा लेखिएको बाल–कवितासङ्ग्रह हो ।
डेउडा गीत
डेउडा गीत (प्रचलित: देउडा गीत) नेपालको सुदूर तथा मध्य पश्चिम क्षेत्रमा गाइने प्रचलित लोक गायन शैली हो। यसलाई डेउडा भाका, डेउडा गीत, लोक डेउडा आदि नाम दिएको पाइन्छ। यो गायन खासगरी बैतडी अछाम, बझाङ, बाजुरा, दार्चुला, डोटी, डडेलधुरा, कालिकोट, जुम्ला, दैलेख, जाजरकोट र हुम्ला जिल्लाहरूमा मुख्य रूपमा अपनाइएका पाइन्छन् । यो पश्चिमेली भाषामा गाइन्छ । डेउडा गीत पश्चिम नेपालका मेला, चाडपर्व, जात्रामा गाइने एक प्रकारको नृत्यप्रधान गीत हो । यस गीतमा गरिएको नृत्यलाई डेउडा खेल अथवा न्याउले खेल भनिन्छ । यो गीत विशेष गरी समूहमा प्रस्तुत गरिन्छ । स्थानीय भाषिकाहरूमा सृजित भई लोकप्रियता कमाएको डेउडाले यस क्षेत्रभन्दा बाहिर पनि आफ्नो प्रभाव छोडेको छ । डेउडा खेल र गायनको प्रक्रिया यस क्षेत्रमा खास गरेर दशैं, तिहार, होली, गौरा पर्व, मेला, पुतला, रत्यौली, विवाह आदिमा प्रस्तुत गरिन्छ । यस गीतलाई एकल रूपमा पनि गाउन सकिन्छ । नृत्यसँग डेढ कदम चालेर गोलो घेरा बनाई प्रस्तुत गरिने भएकाले यस गीतलाई डेउडा नामकरण गरेको मानिन्छ । संस्कृत भाषाको देउंदुराय शब्दबाट देउदुरा हुँदै डेउडा शब्द बनेको हो भन्ने पनि छ ।
इतिहास
डेउडा गीतको सुरुवात खस सभ्यतासँगै सुरु भएको अनुमान लगाइन्छ । कतिपय ठाउँमा पहिलेका दिनहरूमा डेउडा गीत गाउन लाज मान्ने चलन पनि थियो । त्यो अवस्थामा डेउडा गीतको गीतबाट नै छोरेट्टा (केटा) र छोरेट्टी (केटी) बीच सवालजवाफ चल्ने गर्दथ्यो । यति मात्र होइन, डेउडा गीतबाट नै कतिपयका घरबार बसेका कुरा पनि सुन्नमा आउँछन् । डेउडा गीत एक प्रकारको भाका हो, यसलाई कुनै पनि लयमा ढालेर गाउन सकिन्छ । प्रायः यसका गीतहरू खस भाषामा आधारित हुन्छन् । खास गरेर खस भाषाको उद्गमस्थल जुम्ला जिल्लाको सिंजालाई मानिएको छ । पश्चिम नेपालका अधिकांश राज्यहरू जस्तै:- बैतडी ,डोटी, दैलेख, दुल्लु, जाजरकोट आदि ठाउँमा खस भाषाको प्रयोग भएको पाइन्छ । डेउडा गीत पनि यिनै राज्यमा प्रचलित भएको थियो र अहिले पनि तत्कालीन राज्यअन्तर्गत पर्ने स्थानहरूमा यो डेउडा गीत लोकप्रिय बन्दै गएको छ । पश्चिम नेपाल राज्यको नजरमा टाढा रहे पनि संस्कृतिमा सधैं सम्पन्न रहेको छ । नेपाली भाषाको उद्गमभूमिको रूपमा रहेको पश्चिम नेपालको आफ्नै इतिहास छ । पश्चिम नेपालमा गाइने न्याउल्या गीतको त झनै गौरवमय इतिहास छ । डेउडा गीतको ऐतिहासिक नाम न्याउल्या गीत हो । भारतको कुमाउँतिर अझै पनि ठाडीभाकालाई न्याउली भनिन्छ । पश्चिम नेपालका पहाडी जिल्लाहरूमा गाइने सबै गीतहरूलाई मिडियाले डेउडा भन्ने गरेको पाइन्छ । यति मात्र नभएर कतिपयले खस, अछामी, डोटेली, बैतडा आदि पश्चिम नेपालमा बोलिने भाषासहितलाई पनि डेउडा भाषा भन्ने गर्छन् । । नेपाली भाषाको उद्गम स्थल पश्चिम नेपाल हो भन्ने कुरा इतिहासले नै सावित गरिसकेको छ ।
अहिले कर्णाली र सुदूरपश्चिम भनेर छुट्टाइए पनि पहिले यो भूमी खस साम्राज्यका नामले प्रख्यात थियो । कत्युरी शासन कालमा पनि यो भाषाको प्रयोग भएको पाइन्छ । तर कत्युरीहरूले राज्य भाषाको मान्यता दिएका थिएनन् । त्यस पछि खस साम्राज्यको उदय भयो । उनीहरूले जुम्लाको सिञ्जालाई राजधानी बनाएर शासन गरेका थिए । भारतको कुमाउँ, गढवाल लगायत तिब्बतको खार क्षेत्र र नेपालको त्रिशूलीसम्म खस साम्राज्य फैलिएको थियो । राजाले राजकिय भाषाको मान्यता दिएपछि यस भाषालाई खस भाषा भनेर पनि चिनिन थालियो । त्यहाँबाट सर्दै पूर्वी नेपालसम्म पुगेपछि यस भाषाले नेपाली भाषाको मान्यता पाएको थियो । नेपाली भाषाको मान्यता पाए पछि लेख्न र पढ्न सजिलो होस् भनेर केही विकसित गरियो ।
प्राचिन खस भाषा पश्चिम नेपालमा अझै पनि रहेको छ । पृथ्वीनारायण शाहले दिव्योपदेशमा " मेरा साना दुःखले आर्ज्याको मुलुक होइन, चार जात ३६ वर्णको साझा फूलवारी हो सबैलाई चेतना भया" भनेका छन् । उनकै भाषाको आया, गया, खाया, भया जस्ता शब्दको प्रयोग भएको छ । त्यो भाषा पश्चिम नेपालमा अहिले पनि जस्ताको त्यस्तै प्रयोग हुन्छ । पश्चिम नेपालमा अँझै पनि काँ जाँदा भयौ, काँ बाटी आयौ, क्या अद्दा छौ जस्ता शब्दको प्रयोग हुन्छ । भानुभक्त आचार्यले लेखेको रामायणको पहिलो श्लोक "एक दिन नारद सत्यलोक पुगिगया लोकको गरौं हित भनी, ब्रह्मा ताहीं थिया पर्या चरणमा खुसी गराया पनि ।" त्यही भाषाको प्रयोग भएको छ । परिस्कृत भएर अहिले नेपाली भाषा भएको यस भाषाको मुहान प्राचिन नेपालको जुम्ला राज्य र डोटी राज्य हो । त्यो भाषासँगै न्याउल्या संस्कृतिले पनि मौलाउने अवसर पाएको हो । न्याउल्या संस्कृतिको सुरुवात न्याउली चरीको सुमधुर स्वरबाट  भएको हो । डोटेली इतिहास अध्यायन गर्दा न्याउल्या गीत न्याउली चरीको स्वर जस्तै सुमधुर रहेकाले सोही अनुसार नामकरण गरिएको पाइन्छ । अहिले यसलाई डेउडा गीत, डेउडा संस्कृती, डेउडा भाषा, डेउडा खेल आदि नामले  चिनिन्छ ।
न्याउल्यालाई डेउडा भनिएका कारणहरू
पहिले न्याउल्या गीत भनिने यस गीतलाई डेउडा गीत भनिने विभिन्न कारणहरू रहेका छन् । २०११ सालमा योगी नरहरिनाथले लेखेको इतिहास प्रकाश भाग-३ मा कर्णाली क्षेत्रका न्याउल्या गीतबारे व्याख्या गरिएको छ । उनले गीतहरू सङ्कलन समेत गरेका छन् । लोकवार्ता परिषदले दाङमा २०७२ सालमा सम्मेलन गरेको थियो । उक्त सम्मेलनमा कुमाउ युनिभर्सिटीका प्रोफेसर देवराज पोखरियालले एउटा कार्य पत्र तयार गरेका थिए । उनले त्यस कार्यपत्रमा कुमाउ गढवाल से महाकाली अञ्चल तकका न्याउल्या गीत भनेर लेखेका छन् । अतः यो गीतलाई न्याउल्या नै भनिन्थ्यो डेउडा त पछि भनिन थालिएको हो । सञ्चार माध्यमहरूबाट डेउडा र डेउडा भनेर प्रसारण भएपछि यही शब्दले प्रसिद्धि कमायो र जनजिब्रोमा झुण्डियो । जनजिब्रोमा झुण्डिएको कुरालाई कसैले थुत्न सक्दैन । सबैले डेउडा भनेर नै बुझ्नु पर्ने भयो ।
विसं २०१५/१६ सालको फागुन महिनामा धर्मराज थापा पश्चिम भ्रमणमा गएका थिए । उनले त्यहाँको संस्कृति र गीतसंगीत अवलोकन गरेका थिए । सोही क्रममा उनले सुदूर पश्चिममा होरी खेलेको देखे । त्यो खेल (नृत्य)मा प्रयोग हुने गीतहरूलाई होरी डेउडा भनिन्छ । धर्मराज थापा काठमाडौँ फर्किसकेपछि उनले सायद गोलाकार रूपमा खेलिने सबै डेउडा हुन् सोचे । धर्मराज थापा त्यो बेलामा रेडियो नेपालमा लोकमञ्जरी कार्यक्रम चलाउँथे । उनले पश्चिम भ्रमणको अवसरमा रेकर्ड गरेर ल्याएका सबै कार्यक्रमहरूलाई रेडियो नेपालबाट डेउडा भनेर प्रसारण गर्न थाले । रेडियो नेपालले तत्कालिन समयमा डेउडा भनेर प्रसारण गर्दा जनमानसमा सबै कुरा डेउडा रहेछ भन्ने पर्न गयो । जुन कुरा धर्मराज थापाले व्याक्तिगत धारणाका आधारमा भनेका थिए त्यो कुरा सबैमा कस्तुरीले आफूसँग भएको बिनाको सुगन्ध थाह नपाए जस्तै भयो । गहिरो अध्यायन नगरेर नै डेउडा बोलिन थालियो । कसैलाई थाह नभएको कुरा एकै चोटी रेडियो नेपालबाट डेउडा भनेर प्रसारण भए पछि पश्चिम नेपालको सबै कुरा डेउडा बन्न पुग्यो ।
डेउडा शब्दको पहिलो प्रयोग दुःखान्त नाटककार पहलमानसिंह स्वाँरले गरेका छन् । उनले कोल घुमेजस्तै गरेर गोलाकार रूपमा खेलिने खेललाई डेउडा भनिन्छ भनेर लेखेका छन् । अर्को पाटोमा भन्ने हो भने डेउडाको अर्थ देवताको उपासना गर्ने भन्ने पनि हुन्छ । पश्चिम नेपालमा देवताका मन्दिरहरूमा र धार्मिक उत्सवहरूमा धमारी, झोडा, चुटकिला आदी देवताहरूका गाथा गाउने चलन छ । जसमा दुई हरफ चौध अक्षरको पंक्तिमा पुरै देवस्तुती हुन्छ । दे भन्नाले देवता, उ भन्नाले उपासना र डा भन्नाले डाक्ने अथवा आवाहन गर्ने भन्ने पनि हुन्छ । देवताहरूको उपासना गर्ने डेउडा निश्चित चाडपर्वहरूमा गाइन्छ । भगवान कृष्णका चरित्र गाथा, देवकी नन्दनका चरित्र गाथा, रामका चरित्र गाथा, शिवका चरित्र गाथा, स्थानिय देवी देवताको वर्णन, प्रकृति वर्णन आदी होरीको डेउडामा गाइन्छ । कृष्ण जन्माष्टमीमा कृष्णको गाथा गाइन्छ । त्यसैले यी गीतहरूलाई डेउडा भनिन्छ । यहाँ उल्लेख गरिएका विभिन्न कारणहरूले गर्दा पहिलेका दिनहरूमा न्याउल्या भनिने यी गीतहरूलाई अब डेउडा गीत भनिएको हो ।
प्रकार
डेउडा गीतको हिसाबले र प्रयोगको हिसाबले धेरै प्रकारको हुन्छ । यसमा गायकहरूले विभिन्न ताल र लयको प्रयोग गरेर गायको देखिन्छ । कुनै तालमा बसेर गाइन्छ भने कुनैमा नाच्ने गरिन्छ । डेउडा गीतका ताल र प्रकार निम्न अनुसार रहेको छन् ।
ठाडी भाका
यो ठाडीभाका लामो स्वर गरेर गाईन्छ। यो भिर, पाखा, गोठालो जाँदा गाईने हुनाले यसलाई गोठाले गीत पनि भनिन्छ। यसमा गायकले शांत र एकान्त ठाउँमा बसेर गाउँछन्। ठाडी भाकामा दुल्लुको ठाडी भाका निकै प्रचलित छ। यसमा गायक एकल यूगल हुन्छन्। वन जंगल जाँदा गीत गाएर आफ्नो मनको विरह पोख्नु नेपालको सुदूर तथा मध्य पश्चिम क्षेत्रको एक प्रमुख संस्कृति रहि आएको छ । लामो स्वर तानेर गाइने हुनाले ठाडी नाम दिइएको यो भाकालाई डेउडाको एक विधा मानिन्छ । समाजको अगाडि गाउन लाज मान्ने यस गीतमा बाजा बजाइदैन । आधुनिक जमानामा कलाकाकारहरूले ठाडी भाका गाँउदा बाँसुरी र हार्मोनियक बजाउने गरेको पनि पाइएको छ ।
हुड्क्यौली
हुड्क्यौली अथवा हुड्के नाच हुड्काको तालसँग गाईन्छ। यसमा पुराना लडाईका कथाहरू समावेश गरिन्छन्। यो सामूहीकरूपमा गाईन्छ। यसमा गायकहरू २ समूहमा बाँडीएका हुन्छन्। एक समूहमा नाँच्ने हुन्छन् जसलाई हुड्के भनिन्छ। अर्को समूहमा बजाउने र गाउने हुन्छन् । जसलाई रागिला अथवा स्वरे भनिन्छ । यो खास गरी बैतडी र दार्चुला जिल्लामा विवाहादी उत्सवहरूमा गाइन्छ। यसलाई भारतको उत्तराखंडमा पनि प्रयोग भएको पाइन्छ ।धेरै जसो वैतडी दार्चूला भन्दा अछाममा बढी प्रयोग भएको पाईन्छ ।
धमारी
डेउडा समूह अंतर्गत पर्ने एक अर्को प्रकारको भाका हो। यसमा गायकहरू गोलो घेरा बनाएर एकै तालमा हात खुट्टा बटार्दै दुई समूहमा गाउने गर्दछन्। धमारी खास गरी न्वारन र देवताको पूजा स्थानमा प्रयोग भएको पाइन्छ। यसलाई मुख्य रूपले बैतडी दैलेख, कालिकोट, डोटी र अछाममा प्रयोग भएको पाइन्छ। खास गरेर मेला महोत्सव र पूजा पाठका बेला धमारी खेल्लने प्रचलन छ ।
डेउडाखेल
डेउडा खेलबाट नै डेउडा संस्कृतिको उत्पत्ती भएको पाइन्छ । यसमा गायकहरू गोलो घेरा बनाई पैतरीका साथ दुई समूहमा गीतै गीतमा सवाल जवाफ हुन्छ । डेउडा खेललाई न्याउले खेल पनि भनिन्छ । यस खेलमा प्राय: एक समूह यूवा र अर्को समूहमा युवती रहेका हुन्छन् । यूवा-यूवा बीच यूवती-यूवती बिच पनि यो सवाल जवाफको खेल हुन्छ । यो डेउडा प्रचलित सबै ठाउँमा खेलेको देख्न पाइन्छ । बर्तुलाकार समुहमा प्रश्नोत्तर शैलीमा डेढ पैतलिको पदचापमा सन्तुलन मिलाएर समूहमा लयवद्ध ढङ्गले गाईने र खेलिने खेल डेउडा हो । तिहार सकिने बितिक्कै बैतडी तथासुदूर पश्चिममा जाँत पर्व सुरु हुन्छन् । त्यसबेला बालक देखि वृद्ध वृद्धा सम्म डेउडा खेल्न ब्यस्त देखिन्छन् ।यो गौरा पर्व मा पनि खेल्ने गरिन्छ। डेउडा खेल देउडी पारेर खेलिने खेल (नृत्य) हो ।
विभिन्न उमेर समूहका महिला तथा पुरुषहरूले यस गीतमा छुट्टा छुट्टै नृत्य गर्न सक्छन् भने एउटै समूहमा मिसिएर पनि खेल्ने गर्दछन् । डेउडा खेलमा विशेष गरेर मायाप्रेम, विरह व्यथा, मानसिक भावहरूको अभिव्यक्ति तथा लोक जीवनका मार्मिक स्वरहरू प्रस्तुत भएको पाउन सकिन्छ । राजनीतिक, सामाजिक तथा वैयक्तिक व्यंग्यका साथै सामाजिक उत्पिडन, विषमता जस्ता विषयहरू डेउडामा मिहीन किसिमले केलाइएर प्रस्तुत गरिएको हुन्छ । सामूहिक डेउडा खेल्दा देउडियाहरू ठुलो आँगन तथा चौरमा गोलो घेरा बनाएर मुखामुख गरी दुई समूहमा विभाजित हुन्छन् । दुवै समूहतिर दुई जना गीदाउडा हरू हुन्छन् । गीतको उठान गर्ने व्याक्तिलाई गीदाउडा अथवा खेलाउडा भनिन्छ । बाँकी सहभागीहरूले तिनले भनेको गीतलाई पछ्याउँदै, पाइतो (खुट्टाको ताल) मिलाएर डेउडा गायन र नृत्यमा झुम्मिन्छन् । यसरी प्रस्तुत गरिने सवाल जवाफलाई झिट्टा भनिन्छ । दोहरी शैलिमा डेउडा खेल्दा गाउँ खाने कथा भन्ने गरिन्छ । यसमा प्रायः सबैजसो मान्छेले खेल्न सक्ने सामान्य किसिमको नाच प्रस्तुत गरिन्छ ।
डेउडा खेलमा छमक्म निरिमल छमक्क, छमक्क छमक्क, लौ बिरे छमछम, ए साली, मेरी बौजु, ए भिनाजु, तान तान बाज मैना चरी, हैक्या जिरा फूल फूल्याको छैक्या, आदि थेगोहरू प्रचलनमा रहेको पाइन्छ । यसरी डेउडा खेल्दा एकै ठाउँमा फरक फरक समूहहरू बनाएर पनि प्रस्तुत गर्ने गरिन्छ । बुढापाका, तन्नेरी पुरुष, महिला तथा बालबालिकाहरू छुट्टा छुट्टै रूपमा पनि डेउडा खेलेको पाइन्छ । सबै उमेरका मान्छेहरू तथा युवा युवतीहरू एकै समूहमा घेरा बनाएर पनि नृत्य प्रस्तुत गरिन्छ । अपरिचित मान्छेहरू एकै खेलमा जुटेर गीतै गीतको सवाल जवाफ मार्फत परिचय गर्ने र मायाप्रेमका गीतहरू समेत अलाप्ने गर्दछन् ।
बाजाहरू
डेउडा गीतकोलागी प्रयोग हुने बाजाहरू मुख्य रूपले यस प्रकार रहेका छन्:
प्रमुख डेउडा कलाकारहरू
नन्दकृष्ण जोशी, भोजराज भट्ट, नरेन्द्रराज रेग्मी, टेकराज अवस्थी, यज्ञराज उपाध्याय, डिक्रादेवी बादी, विनोद बाजुराली आदि कलाकारहरूले डेउडा गीत गाएर यसलाई रेकर्ड गराएका छन् । ।
डेउडा गीत लोप हुँदै
डेउडा गीत पश्चिम नेपालको पहचान गराउने एक संस्कृति नै हो । पहिलेका दिनहरूमा पश्चिम नेपालका प्रत्यक वन पाखामा र मेलापातमा घन्किने लोक डेउडा भाकाहरू अब आएर लोप हुन लागेका छन् । पश्चिम नेपालका वनपाखाहरूमा गुञ्जिने ठाडी भाकाहरू पाश्चात्य संस्कृतिको प्रभावका कारण हराउँदै गइरहेका छन् । बढ्दो आधुनिकतासँगै सूचना र प्रविधिको प्रयोगले डेउडा गीतलाई ओझेल पार्न लागेको छ । बढ्दो बजारीकरणका कारण गाउँहरूमा पनि आधुनिक र पप संगीतमा युवा पुस्ता रमाउन थालेपछि लोक डेउडा संस्कृती लोप हुन थालेको छ । केही समय पहिले डेउडा गीतहरू पश्चिम नेपालको सेरोफेरोमा मात्र सिमित थिए । अहिले डेउडा अन्तर्राष्ट्रिय करण भएको छ । डेउडा अहिले अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा पनि आफ्नो प्रभाव जमाउन सफल भएको छ । डेउडाको लोकप्रियता दिनानुदिन बढ्दो छ । लोकप्रियता बढेपनि यसको मौलिकता भने खस्किदै गएको छ । यो चिन्ताको विषय भएको छ । पहिलेका कलाकारहरूले सम्बन्धित ठाउँमा नै गएर मौलिकता सङ्कलन गरेर ल्याउने र रेकर्डिङ गर्दथे । अबका कलाकारहरूले मौलिकता सङ्कलन गर्ने दुःख गर्नु भन्दा पनि नयाँ जेनेरेसनले मौलिकतालाई बिर्सिएर नयाँ र्याप पपको नक्कल गरेर डेउडाको रेकर्डिङ् गराउने गर्छन् । त्यस्तो गर्नाले डेउडाको वास्तविक मौलिकता खस्किएको छ । केही रफ पपका टुक्काहरूमा पश्चिम नेपालका शब्दहरू जोडेर डेउडा भनेर प्रस्तुत गर्नु सरासर गलत हो । मौलिकतालाई जस्ताको तस्तै बाँच्न दिनु पर्छ । अर्को कुरा पश्चिमी संस्कृतिको प्रभावले पनि परम्परागत संस्कृतिको मौलिकता खस्किन पुगेको हो । अहिले गीतहरूको बजार पनि खस्किएको छ । त्यसमा पनि डेउडाको बजार त निकै सानो छ । अहिले प्रवधीले गर्दा सहज हुनु पर्नेमा मौलिकता सङ्कलन गर्नमा पुराना कलाकारहरूलाई झनै गाह्रो भएको छ । अहिले पहिलेका जस्तै गीतहरू पनि बजारमा आइरहेका छैनन् । त्यसैल पनि नयाँ पिंढीलाई परम्पागत संस्कृति तर्फ आकर्षण गर्न नसकेको हो । अहिले नेपाली चलचित्रहरूमा डेउडाको प्रयोग हुन थालेको छ, तर वास्तविक मौलिकता छैन । पहिलेका दिनहरूमा पश्चिम नेपालमा बिहान बेलुका डेउडा खेलिन्थ्यो । विवाह आदी शुभ कार्यमा डेउडा खेलिन्थ्यो । रत्यौलीमा डेउडा खेलिन्थ्यो । गहुँको दाईं गर्न समेत डेउडा खेलिन्थ्यो । तर अब डेउडा हेर्न चाडवाड र मेला पर्व नै कुर्नु पर्छ । त्यहाँ पनि पुरानो मौलिकताको डेउडा देखिन्न । सबै ठाउँमा नयाँ रफ पप र डिजेको चलन चलेकाले डेउडाको स्थिती निकै न्युन स्तरमा पुगेको छ ।
जयाप्रदा
जया प्रदा (జయప్రద) (जन्म ३ अप्रिल १९२) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री र राजनीतिज्ञ हुन् ।
जीवनी
जयाप्रदाको जन्म ललिता रानीको रूपमा, भारतको आन्ध्र प्रदेश राज्यमा स्थित राजमन्ड्रीको एक मध्यम-वर्गीय परिवारमा भएको हो । उनको बुवा कृष्णा एक तेलुगु चलचित्र फाइनेन्सियर थिए । उनकी आमा नीलवाणीले उनलाई सानै उमेरमा नृत्य र संगीत कक्षाहरूमा भर्ना गराएकी थिइन ।
करियर
जय चौदह वर्षकै उमेरमा आफ्नो विद्यालयको वार्षिक समारोहमा एक नृत्य प्रदर्शन गरेई थिइन । उनले भारतका विभिन्न चलचित्र उद्योगमा काम गरेकी छिन ।
बहुअरवा भाठा
बहुअरवा भाठा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
खैरेनीटार
खैरेनीटार नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बराह आदर्श क्याम्पस
बराह आदर्श क्याम्पस सुनसरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
अगस्टस
सीजर अगस्टस (जन्म गैयस अक्टोभियस; २३ सेप्टेम्बर ६३ ईपू - १९ अगस्ट १४), जसलाई अक्टोभियन पनि भनिन्छ, पहिलो रोमन सम्राट थिएँ; उनले २७ ईपू देखि १४ ईमा आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरेका थिए। अगस्टस रोमन साम्राज्यको पहिलो चरण को संस्थापक को रूप मा जानिन्छ, र मानव इतिहास मा महान नेताहरू मध्ये एक मानिन्छ। साम्राज्यको सीमामा साम्राज्य विस्तारको निरन्तर युद्ध र शाही उत्तराधिकारलाई लिएर "चार सम्राटहरूको वर्ष" भनेर चिनिने एक वर्ष लामो गृहयुद्धको बावजुद दुई शताब्दी भन्दा बढीको लागि रोमन संसार ठुलो मात्रामा द्वन्द्वबाट मुक्त थियो।
कोहिमा जिल्ला
कोहिमा जिल्ला भारतीय राज्य नागाल्यान्ड एउटा जिल्ला हो।
तन्ना
तन्ना ओछ्यानलाई बाहिरबाट ढाक्ने कपडाको टुक्रा हो ।