cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
स्यालापाखा
जनजीवन
२०५८ सालको जनगनणा अनुसार १ हजार १ सय ३६ घरधुरी सङ्ख्या रहेको छ भने ३ हजार ६ सय महिला र ३ हजार ३ सय ६८ पुरुष गरी ६ हजार ९ सय ६८ जनसङ्ख्या रहेको छ। यस गाविस अधिकांश परिवार कृषि पेशामा आधारित रहेका छन् भने युवाहरू रोजगारीको शिलशिलामा अन्य मुलकमा गएको पाइन्छ। फलफूलको लागि अत्याधिक उपयुक्त यस गाविसमा सुन्तला, मौसम, कागती, अमिला लगायतका फलफुलका विरुवाहरूको उत्पादन गरिन्छ। जिल्लाको सवैभन्दा राम्रो सुन्तला उत्पादन हुने गाविस भनेर पनि स्यालापाखा गाविसलाई नै चिनिन्छ। स्यालापाखा गाविसको विच भागबाट सडक पूर्वतर्फ गएको छ भने जीटीजेट(GTZ)को आर्थिक सहयोगमा गएको मंसिर महिना देखि हरेक महिनाको २४ गते हाट बजार गर्ने प्रथाको सुरुवात पनि भएको छ। महिना-महिनामा आफुले उत्पादन गरेका नयाँ चिज बस्तुको प्रदर्शन र सुपथ मुल्यमा ब्यापार गर्नका लागि हाटबजारको सुरुवात गरिएको हो। मकै, धान, गहुँ, कोदो, जौ आदि यस गाविसमा उत्पादन हुने प्रमुख कृषि बाली हुन भने खुर्सानी, तोरी, अदुवा, बेसार, अलैँची जस्ता नगदे बाली उत्पादन हुनेगर्दछ। यसरी नै ताजा तरकारी काउली, बन्दागोभी, आलु, पींडालु, सीमी, बोडी, फर्सी, मूला, लसुन, प्याज आदी उत्पादन हुने गर्दछ। सुन्तला, कागती, आरु, आरुवखडा, जुनार, मेवा, सखरखण्ड, स्याउ, बदाम, केरा यस क्षेत्रमा उत्पादन हुने मुख्य फलफूल तथा कन्दमुलहरू हुन। स्यालापाखा गाविसमा विभिन्न जातजातीहरू बसोवास गरेको भएपनि यिनीहरूको भेषभुषा लवाइ-खवाई, रिति-रिवाज, चाल-चलन र परम्परामा समानता रहेको पाइन्छ। यस गाविसको मध्य भागमा रहेको ब्रह्मा थान र यहाँका सवैभन्दा उच्चस्थानमा रहेको बराह थान यस गाविसका प्रमुख धार्मीक स्थलहरू हुन। भलखोला, छिङ, कैलदेऊ, सानचौर र नाथीगाडमा लाग्ने यस गाविसका प्रमुख जात्राहरू हुन्। समशितोष्ण हावा पानी रहेको यस गाविसमा विभिन्न खालका बोटविरुवा तथा कुरीलो, टीमुर, भलायो, रिठा, पाखनवेत, असुरो, शिल्पु, सिल्पारो, दालचिनी, पदमचाल, तिते, सेतेवा, पाङर, कुट्की, सुगन्धवाल र समायो जस्ता महत्त्वपूर्ण जडिबुटीहरू पनि पाइने गर्दछन।
विश्वकप फुटबल २०१० का खेलहरू
तेस्रो चरण का खेल हरू
समूह एचको चौथो खेलमा स्पेनले होन्डुरसलाई शून्यका विरुद्ध २ गोलले पराजित गर्‍यो। यो खेलमा स्पेनका डेभिड भिल्लाले १७ औँ र ५१ औँ मिनेटमा गोल गरेका थिए। यो खेलमा होन्डुरसका इमिलो जाग्विरा र ड्यानिलो टाउसियोलाई पहंेलो कार्ड देखाइयो। यो खेलका लागि स्पेनका डेभिड भिल्ला म्यान अफ दि म्याच घोषित भए।
स्यालापाखा
जनजीवन
स्यालापाखा गाविसमा केही ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय महत्त्वका स्थानहरू पनि लुकेर रहेका छन् जो राज्यको नजरमा पुग्नुपर्ने हो पुग्न सकिरहेको छैन्। नौ ओटा मूलबाट छुट्टाछुटै झरना झरेर एउटै खोलामा झर्ने मनोरम पर्यटकीय स्थल नौधारीलेक यस गाविसको उच्च स्थान जन्ती बस्ने लेकमा रहेको बराह थान पर्यटकीय दृष्टिले महत्त्वपूर्ण स्थानहरू हुन्।
विश्वकप फुटबल २०१० का खेलहरू
तेस्रो चरण का खेल हरू
समूह एको पाँचौं खेलमा उरुग्वेले मेक्सिकोलाई शून्यका विरुद्ध १ गोलले पराजित गर्‍यो। यो खेलमा उरुग्वेका लुइस अल्बर्टो स्वारेजले ४३ औँ मिनेटमा गोल गरेका थिए। यो खेलमा मेक्सिकोका इजरायल क्यास्ट्रो र जाभियर हर्नान्डेज तथा उरुग्वेका जर्ज फ्युसिललाई पहेंलो कार्ड देखाइयो। यो खेलका लागि उरुग्वेका लुइस अल्बर्टो स्वारेज म्यान अफ दि म्याच घोषित भए। यो खेलको नतीजापछि उरुग्वे र मेक्सिको दुवै समूह एबाट दोस्रो चरणमा पुगे।
स्यालापाखा
जनजीवन
२०२२ सालमा प्राथमिक विद्यालय छिङको रूपमा स्थापना भई औपचारिक शिक्षाको सुरुवात भएको यस गाविसमा हाल उच्च माद्यामिकसम्मको विद्यालयको निर्माण भएको छ। समग्रमा हेर्दा यो गाविस सदरमुकाम खलङ्गादेखि नजीकै भएपनि विकासको दृष्टिले अलिक पछि परेको छ। यद्यपी यस गाविसमा अन्तर्राष्ट्रिय संस्था जीटीजेट(GTZ)ले यहाँको विकासको लागि धेरै लगानी गरेको छ तर सरकारी निकायबाट जति विकास हुनुपर्ने हो त्यति हुन सकिरहेको छैन। पर्यटकीय महोत्सव फलफूल तरकारी खेतिको लागि बलियो सम्भावना बोकेको यस गाविस शिक्षा, स्वास्थ्य, सञ्चार, खानेपानी, विद्युत जस्ता आधारभूत आवश्यक्ताबाट बन्चित छ। स्यालापाखा गाविस हुँदै खलङ्गा सम्म विद्युत लाईन पुगेको छ तर स्यालापाखा गाविस भने बत्ति मुनिको अँध्यारोमा बस्न बाध्य भएको छ।
विश्वकप फुटबल २०१० का खेलहरू
तेस्रो चरण का खेल हरू
समूह बीको पाँचौं खेलमा दक्षिण कोरियाले नाइजेरियासाग २-२ गोलको बराबरी खेलेपछि दोस्रो चरणमा प्रवेश पायो। यो खेलमा दक्षिण कोरियाका ली जुङ सुले ३८ औँ मिनेटमा र पार्क चु योङले ४९ औँ मिने टमा गोल गरेका थिए भने नाइजेरियाका लागि १२ औँ मिनेटमा कालु उचे र ६९ औँ मिनेटमा याकुब एग्बेनीले पेनाल्टीमार्फत गोल गरेका थिए। यो खेलमा नाइजेरियाका भिन्सेन्ट इनिमा, यीला युसुफ, चिनेदु ओवासी तथा दक्षिण कोरियाका किम नाम इललाई पहेंलो कार्ड देखाइयो। यो खेलका लागि दक्षिण कोरियाका पार्क जि सुङ म्यान अफ दि म्याच घोषित भए। यो खेलको नतीजापछि नाइजेरिया विश्वकपवाट बाहिरियो।
समूह बीको छैटौँ खेलमा अर्जेन्टिनाले ग्रीसलाई शून्यका विरुद्ध २ गोलले पराजित गरेको थियो। यो खेलमा अर्जेन्टिनाका मार्टिन डेमिचिलीले ७७ औँ मिनेटमा र मार्टिन पालेर्मोले ८९ औँ मिनेटमा गोल गरेका थिए। यो खेलमा ग्रीसका कोक्टास कात्सोरानिज र अर्जेन्टिनाका मारियो बोलाटीलाई पहेंलो कार्ड देखाइयो। यो खेलका लागि अर्जेन्टिनाका लियोनेल मेस्सी म्यान अफ दि म्याच घोषित भए। यो खेलको नतीजापछि अर्जेन्टिना दोस्रो चरणमा प्रवेश गर्‍यो भने ग्रीस विश्वकपबाट बाहिरियो।
प्रतिस्पर्धि ह‍रु
देहाय का राष्ट्रहरू विश्वकप फुटबल २०१०कोको तेस्रो चरणको खेल खेल्न छानिएका थिए |
कडप्पा जिल्ला
कडप्पा जिल्ला भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
द डार्क हेयर्ड गर्ल
द डार्क हेयर्ड गर्ल अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
इन्दौर
इन्दौर भारतको एकमात्र शहर हो, जहाँ भारतीय प्रबन्धन संस्थान (IIM इन्दौर) र भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान (IIT इन्दौर) दुवै स्थापित छ ।  मालवा पठारको दक्षिणी छोरमा स्थित इन्दौर शहर,  राज्यको राजधानी भोपालदेखि १९० किमी पश्चिममा स्थित छ । सन् २०११ को भारतीय जनगणना अनुसार २१६७४४७ को आबादी सिर्फ ५३० वर्ग किलोमीटरको क्षेत्रमा वितरित छ । यो मध्यप्रदेशमा सबैभन्दा घनी आबादी भएको प्रमुख शहर हो । यो भारतमा टीयर-2 शहहरू को तहत आउछ । इन्दौर मेट्रोपोलिटन एरिया (शहर र आसपासको इलाका) को आबादी राज्यमा २१ लाख मान्छेको साथ सबैभन्दा धेरै हो ।
इन्दौर आफ्नो स्थापनाको इतिहासमा १६औ शताब्दीमा डेक्कन (दक्षिण) र दिल्ली को बीच एक व्यापारिक केन्द्रको रूपमा आफ्नो निशान पाइन्छ । मराठा पेशवा बाजीराव-१ को मालवामा पूर्ण नियन्त्रण ग्रहण गर्न पश्चात, १८ मे १७२४ मा इन्दौर मराठा साम्राज्यमा सम्मिलित भएको थियो ।
इन्दौर एक वित्तीय जिल्लाको समान, मध्य प्रदेशको आर्थिक राजधानीको रूपमा कार्य गर्दछ । र भारतको तेश्रो सबैभन्दा पुरानो शेयर बाजार, मध्यप्रदेश स्टोक एक्सचेन्ज इन्दौरमा स्थित छ । यहाँको अचल सम्पत्ति (रीयल एस्टेट) बजार, मध्य भारतामा सबैभन्दा महङ्गो हो ।
यो एक औद्योगिक शहर हो । यहाँ लगभग ५,००० भन्दा धेरै सानो-ठुलो उद्योग छ । यो सबै मध्य प्रदेशमा सबैभन्दा धेऐ वित्त उत्पादन गर्छ । पीथमपुर औद्योगिक क्षेत्र मा ४०० भन्दा धेरै उद्योग छ र इनिहरूमा १०० भन्दा धेरै अंतर्राष्ट्रीय सहयोगको उद्योग छ । पीथमपुर औद्योगिक क्षेत्रको प्रमुख उद्योग व्यावसायिक वाहन बनाउने वाला तथा त्योसग सम्बन्धित उद्योग हो । व्यावसायिक क्षेत्रमा मध्य प्रदेश को प्रमुख वितरण केन्द्र र व्यापार मन्डीयाँ छ । यहाँ मालवा क्षेत्रको किसान आफ्नो उत्पादनलाई बेच्न र औद्योगिक वर्गसग मिल्न आउछन् । यहाँको आस पासको ज़मीन कृषि-उत्पादनको लागि उत्तम छ र इन्दौर मध्य-भारतको गेहूँ, मकै र सोयाबीनको प्रमुख उत्पादक हो । यो शहर, आस-पासको शहरहरूको लागि प्रमुख खरीददारीको केन्द्र पनि हो । इन्दौर आफ्नो नमकीनहरू तथा खान-पानको लागि पनि जानिन्छ ।
प्र.म. नरेन्द्र मोदी को स्मार्ट सिटी मिशनमा १०० भारतीय शहरहरूलाई चयनित गरिएको छ जसमा इन्दौर पनि एक स्मार्ट सिटीको रूपमा विकसित गरिनेछ । यो स्मार्ट सिटी मिशनको पहिलो चरणको अन्तर्गत बीस शहरहरूलाई स्मार्ट सिटीको रूपमा विकसित गरिनेछ र इन्दौर पनि यस प्रथम चरणको हिस्सा हो ।
मिएशा टेट
मिएशा थिरेशा टेट (जन्म अगष्ट १८, १९८६) एक अमेरिकी मिश्रित मार्सल कलाकार हुन । उनी अल्टिमेट फाईटिंग च्याम्पियनशिप मा प्रतिस्पर्धा गर्छिन र उनी वर्तमान यु.एफ.शि महिला बॉटमवेट च्याम्पियन हुन ।
प्वाङ
प्वाङ नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
नव नेपाल प्रजातान्त्रिक दल
नव नेपाल प्रजातान्त्रिक दल नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०६४मा भाग लिएको थियो।
खजुराखूर्द
खजुराखूर्द नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। १९९१ को नेपली जनगणना अनुसारको जनसंख्या ४५०८ थियो।
दक्षिण २४ परगना जिल्ला
दक्षिण २४ परगना जिल्ला भारतको पश्चिम बङ्गाल प्रान्तको २० वटा जिल्लाहरू मध्य एउटा जिल्ला हो। यस जिल्लाको सदरमुकाम अलिपुर हो। यो जिल्ला क्षेत्रफलको हिसाबले पश्चिम बङ्गालमा सबभन्दा ठूलो जनसङ्ख्याको हिसाबले पश्चिम बङ्गालमा दोस्रो धेरै र पूरा भारतमा छैठौं धेरै (६४० जिल्ला मध्ये) जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो।
कर्णाली पुल
कर्णाली पुल नेपालको सबैभन्दा लामो पुल मध्येको एक हो जुन कर्णाली नदी माथि चिसापानी भन्ने स्थानमा छ। यो पूर्व-पश्चिम राजमार्ग (महेन्द्र राजमार्ग)को भाग हो जसले नेपालको सुदुर पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र लाई नेपालको अन्य भाग सँग जोड्ने गर्दछ। यसको निर्माण सन् १९९३ मा पूरा भएको हो। यो तार पुल (Cable-stayed bridge) हो जसको बिचमा ठूलो खम्बा (pylon) हुन्छ र त्यसमा स्टीलका तारहरू बाँधेर ट्रस (truss) लाई अड्याइएको हुन्छ। यो ५०० मिटर लामो तथा १० मिटर चौडा छ। बिचको खम्बाको एक भाग तिर ३२५ मिटर छ भने अर्को भाग तिर १७५ मिटर छ। यसको निर्माणमा ३,८७० टन स्टील प्रयोग गरिएको छ। यसको निर्माण जापानको कावासाकी हेवी इन्डस्ट्रिजले गरेको हो।
पुरानागाउँ दाप्चा
पुरानागाउँ दाप्चा नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
द फिलिप के डिक रिडर
द फिलिप के डिक रिडर अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
भीठ रुपी
भीठ रुपी (Acridotheres ginginianus) नेपाल लगायतका दक्षिण एसियालीमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
खम्मम जिल्ला
खम्मम जिल्ला भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
भिन्टेज पिकेडी
भिन्टेज पिकेडी अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
चारलोट ब्रोन्ट
बाल्यकाल
यिनी ५ वर्षकी हुदा आफ्नो आमाको मृत्यु भएको थियो ।त्यसैले पनि यिनी ८ वर्षको उमेरमा स्कुल भर्ना हुनुपरेको थियो ।यिनी कमजोर आर्थिक,सामाजिक पक्ष भएको दुर्गम गाउँ तथा परिवारमा जन्मिएकि थिइन्।जसको ५ जना दाजुभाइ तथा दिदीबहिनी थियो ।
साहित्य यात्रा
उनले उत्कृष्ट र सान्दर्भिक उपन्यासहरूको रचना गर्ने गर्थि तर पनि उनको पहिलो उपन्यास भने उनको मृत्यु भएको दुई वर्ष पछिमात्र प्रकाशन भएको थियो ।
चर्चित उपन्यासहरू
चारलेटका चरचित उपन्यासहरू
धवलागिरी गाउँपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा म्याग्दी जिल्लामा साविकका गुर्जा, लुलाङ, मुना, मुदी, मुल्कवाङ, मराङ र ताकम गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर धवलागिरी गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या १४,१०४ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल १०३७ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको मुना गाविसको कार्यालयमा राखिएको छ । यस गाउँपालिकालाई ७ वडामा विभाजन गरिएको छ ।
देवीघाट
देबिघाट, नुवाकोट जिल्लामा रहेको एक धार्मिक स्थान हो । यो काठमाडौँबाट करिबकरिब ६० किलोमिटर को दुरिमा रहेको एउटा गाउँ हो। यहाँ १८३१ माघ १ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको मृत्यु भएको थियो र दाहसंस्कार पनि गरिएको थियो,र यहाँ राजाको सालिक को निर्माण गरिएको छ। देबिघाट बजार धर्मिक दृष्टिकोणले पनि अगाडि रहेको छ। तादि र त्रिशूली नदीको सङगम स्थल मानिने देबिघाटमा जालपा माइको मन्दिर पनि रहेको छ। यहाँ राजा पृथ्वीनारायण शाहको दाहसंस्कार गरिएको ढुंगा पनि सुरछित गरी राखिएको छ।
धार्मिक स्थल
जालपा देवी मन्दिर
कवि
सामान्य अर्थमा कवि त्यो व्यक्ति हो जसले कविता लेख्ने काम गर्दछ । कवि शब्दको प्रयोग प्रचलन र सामान्य एवं पारिभाषिक अर्थको विकास परम्परा भने निकै लामो र वैविध्यपूर्ण समेत रहेको छ । वैदिक संस्कृत भाषाको आदि ग्रन्थ ऋग्वेददेखि लौकिक संस्कृत - प्राकृत -अपभ्रंश भाषा हुँदै नेपाली भाषाका आधुनिक युगसम्म आइपुग्दा कम्तीमा साढे तिन सहस्राब्दीका प्रयोग क्रममा कवि शब्दले अर्थ परिवर्तनका अनेक खुड्किला बेहोर्दै पार गर्दै आएको छ । अहिले यस शब्दले छन्दोबद्ध वा छन्दमुक्तका कविताको रचना गर्ने व्यक्तिलाई बुझाउने गर्छ ।
रक्तनयनी सारौं
रक्तनयनी सारौं नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
पेचेक (संग्रह)
पेचेक अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
कृष्णा जिल्ला
कृष्णा जिल्ला भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
माइनोरिटी रिपोर्ट (२००२ संग्रह)
माइनोरिटी रिपोर्ट अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
फुटबल विश्वकप छनौटमा नेपाल
परिचय‍
विश्वकप फुटबल प्रतियोगितामा भाग लिनु हरेक राष्ट्रको सपना हो, नेपालमात्र यसको अपवाद हुन सक्दैन। सन् १९३०मा ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्र उरुग्वेबाट सुरू भएको फुटबलको कुम्भ मेलाको छनौट चरणमा मात्र भाग लिन नेपालले थप ५५ वर्ष कुरेको थियो।
सन् १९८६ को विश्कप छनोटमा नेपाल
क.पहिलो लिग ख.दोस्रो लिग
१९९८को विश्वकप छनोटमा नेपाल
क.पहिलो लिग ख.दोस्रो लिग
सारौं
डाङ्ग्रे सारौं वा डाङ्ग्रे रुपी‎ (Acridotheres tristis) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
महबूबनगर जिल्ला
महबूबनगर जिल्ला भारतीय राज्य आंध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
कुर्नूल जिल्ला
कुर्नूल जिल्ला भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
मेडक जिल्ला
मेडक जिल्ला भारतीय राज्य आंध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
सर जोन थोम्पसन
सर जोन थोम्पसन क्यानडाका राजनितिज्ञ तथा क्यानडाका चौँथो प्रधानमन्त्री थिए। उनको जन्म स.न् १८४५को नोवेम्बर १० मा नोभा स्कटियाको हालिफ्याक्स सहरमा भएको थियो।
द आइज अफ सिबाइल (संग्रह)
द आइज अफ सिबाइल अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
खासकारकांदो
खासकारकांदो नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। १९९१ को नेपली जनगणना अनुसारको जनसंख्या ४५८२ थियो।
गोलापगञ्ज उपजिल्ला
गोलापगञ्ज बङ्गलादेशको सिलेट जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
गोलापगञ्ज उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°४१' देखि २४°५५' उत्तर अक्षांश र ९१°५५' देखि ९२°०६' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। गोलापगञ्ज उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये २७८.३४ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई [सिलेट सदर उपजिल्ला|सिलेट सदर]] जैन्तापुर उपजिल्ला|जैन्तापुर]] र कानाइघाट उपजिल्लाले उत्तर, फेञ्चुगञ्ज र बडलेखा उपजिल्लाले दक्षिण, बियानीबाजार र बडलेखा उपजिल्लाले पूर्व, सिलेट सदर र दक्षिण सुरमा उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। कुशियारा, सोनाई नदी, सिङ्गारी बाघा, फाटामाटि, पारइया, सोनाडुरी बिल आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदी तथा नहरहरू हुन्।
जनशाङ्खिकि
जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २६३९५३ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १३२१८९ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १३१७६४ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २५२१६७ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ११७२५ रहेक‍ छ। त्यस्तैगरी बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २१ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ४० रहेको छ। यस उपजिल्लामा मणिपुरी र त्रिपुरा जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा ४४५ मस्जिद, ३ मन्दिर र ९ चिहानहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका ९३.०१% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ८.४५% ले पोखरी, २.०५% ले टुटी र ६.४९% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये २८.८९% घरहरूमा अझै पनि सुविधा सम्पन्न अर्थात पक्की सौचालय सुविधा रहेको छैन। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वस्थ्य संस्था, १ सङ्घ स्वस्थ्य संस्था, ५ परिवार नियोजन संस्था, ११ सामुदायिक स्वस्थ्य संस्था, १ मातृ तथा शिशु हेरचाह केन्द्र र १ पशुचिकित्सालय रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, खुर्सानी, आलु, प्याज, फर्सी तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया कटहर, केरा, भुइँकटर, नरिवल, कागती, खरबुजा, पानको पात आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया प्राकृतिक ग्यास, खुर्सानी, फर्सी लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल, तोरी र तिल पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ३१ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ४० दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ७० कुखुरापालन केन्द्र रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ३४.०५% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा ६.०३%, उद्योगमा ०.९४% वाणिज्यमा १४.६४%, सञ्चार र यातायातमा ४.०१%, निर्माण क्षेत्रमा २.८८%, सुविधामा ६.१६%, धार्मिक सेवामा ०.५८%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा १८.३४% र अन्यमा १२.३७% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय गोलापगञ्ज थानाको स्थापना सन् १९२२ मा भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १ पौरसभा, ११ सङ्घ परिषद्, १०८ मौजा/महल्ला र २५६ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू यस प्रकार छन्; बाघा सङ्घ परिषद्, गोलापगञ्ज सङ्घ परिषद्, फुलबाडी सङ्घ परिषद्, लक्ष्मीपाशा सङ्घ परिषद्, बुधबारी बाजार सङ्घ परिषद्, ढाकादक्षिण सङ्घ परिषद्, लक्षणाबन्द सङ्घ परिषद्, भादेश्वर सङ्घ परिषद्, पश्चिम आमुल सङ्घ परिषद्, उत्तर बादेपाशा सङ्घ परिषद् र सरिफगञ्ज सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४८.२४% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ५०.८९% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४५.६४%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ३ क्याम्पस, १ प्राविधिक शिक्षण संस्था, ३३ माध्यमिक विद्यालय, १६० प्राथमिक विद्यालय, १५ सामुदायिक विद्यालय, ६० बाल उद्धान केन्द्र र १९ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; ढाका दक्षिण डिग्री क्याम्प, भादेश्वर महिला डिग्री क्याम्पस, ढाका दक्षिण बहुमुखी उच्च विद्यालय तथा क्याम्पस (सन्दर्भ १८९८), भादेश्वर नाछिर उद्दिन उच्च विद्यालय (सन् १९१९), एमसी एकेडेमी (सन् १९३४), फुलबाडीया मदरसा (सन् १८८२) आदि।
पोखरीचौरी
पोखरीचौरी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो गाविस नेपालको राजधानी काठमाडौँ भन्दा करिब १५० किलो मिटर पुर्वमा पर्छ। सन् १९९१को जनगणना अनुसार यो गाविसको जनसङ्ख्या ६०९ घरधुरी गरी जम्मा ३,८७९ रहेको छ। यो गाविस काभ्रे र रामेछाप जिल्लाको सिमानामा रहेको छ। यो गाविसका सबै ९ वटा वडा हरूमा बिजुली, पानी टेलिफोनको सुबिधा छ।
विद्युतचुम्बकीय विकिरण
वर्गीकरण
विद्युतचुम्बकीय विकिरणको वर्गीकरण आवृत्तिका आधारमा हुन्छ ; किनभनें आवृतिका आधारमा यिनको केही गुण प्रभावित हुन्छन्। आवृतिका आधारमा निम्न प्रकारका वर्ग हुन्छन् :-
सेकन्ड भेराइटी (१९९१ संग्रह)
सेकन्ड भेराइटी अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
कालो सारौं
कालो सारौं नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
खासकुस्मा
खासकुस्मा नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। १९९१ को नेपली जनगणना अनुसारको जनसंख्या ३८३९ थियो।
पवनकुमार चाम्लिङ
पवन कुमार चाम्लिङ एक भारतीय राजनीतिज्ञ र सिक्किमका पूर्व मुख्यमन्त्री हुन्। चाम्लिङ सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्टका संस्थापक अध्यक्ष हुन्, जसले सन् १९९४ देखि लगातार पाँच पटक राज्यमा शासन गरेका थिए। चाम्लिङको २४.४ वर्षको कार्यकाल (डिसेम्बर १९९४ देखि मे २०१९) कुनै पनि भारतीय राज्यको मुख्यमन्त्रीको सबैभन्दा लामो कार्यकाल हो, जसले पश्चिम बङ्गालमा ज्योति बसुको २३ वर्षको कार्यकाललाई उछिन्यो।
विद्युत धारा
विद्युत आवेशका गति वा प्रवाहमा भएमा त्यसलाई विद्युत धारा भन्दछन्। यसको SI एकाई एम्पीयर हो। एक कूलम्ब प्रति सेकेण्डको दरले प्रवाहित विद्युत आवेश लाई एक एम्पीयर धारा कह्नेछ्न्।
परिभाषा
कुनै सतहदेखि जाँदै, जस्तै कुनै ताँबाका चालकका खण्ड बाट; विद्युत धाराको मात्रा (एम्पीयरमा मापी गई)लाई परिभाषित गर्न सकिन्छ :- विद्युत आवेशको मात्रा जो त्यस सतहदेखि त्यति समयमा पार गर्छ । यदि यदि कुनै चालकका कुनै अनुप्रस्थ काटदेखि Q कूलम्बको आवेश t समयमा निस्क्यो; त औसत धारा
मापनको समय tलाई शून्य ( rending to zero) बनाएर, हामीलाई तत्क्षण धारा i(t) मिल्दछ :
एम्पीयर, जोको विद्युत धाराको SI एकाई छ.
धारा घनत्व
इसकी एकाई एम्पीयर / वर्ग मीटर हुन्छ।
यहाँ यो मान लिइएको छ कि धारा घनत्व, चालकका पूरा अनुप्रस्थ क्षेत्रफलमा एक समान हो। किन्तु अधिकांश स्थितिहरूमा यस्तो हुँदैन। उदाहरणका लागि जब नैं चालकसित धेरै अधिक आवृतिको प्रत्यावर्ती धारा (जस्तै १ मेगा हर्ट्सको प्रत्यावर्ती धारा) प्रवाहित हुन्छ त त्यसको बाह्य ससम्मका नजिकधारा घनत्व अधिक हुन्छ तथा ज्यहरू-ज्यहरू सतहदेखि भीतर केन्द्रतर्फ जान्छन्, धारा घनत्व कम होतिन्छ। यसै कारण अधिक आवृतिको धाराका लागि मोटा चालक बनाउनेका बजाय धेरै नैं कम मोटाइका तार बबनाइन्छन्। यसदेखि तारमा नम्यता (फ्लेक्सिबिलिटी) पनि आउँछ।
ओह्मको नियम
मुख्य लेख : ओहमको नियम
ओह्मको नियम भन्दछ, एक आदर्श प्रतिरोधक (या अन्य ओह्मीय डिवाइस हेतु वोल्टेज बटा विद्युत प्रतिरोध)मा विद्युत धारा हुन्छ :
जहाँ
उदाहरण
प्राकृतिक उदाहरण छन् आकाशीय विद्युत वा तङित (दामिनी) एवं सौर्य वायु, जो कि स्रोत छ उत्तरीय ध्रुवप्रभा एवं दक्षिणीय ध्रुवप्रभाको । यसको मानव निर्मित रूप छ धात्वक चालकहरूमा आवेशित इलेक्ट्रोनको प्रवाह, जस्तै शिरोपरि विद्युत प्रसारण तार लम्बे दूरी हेतु, एवं साना विद्युत एवं इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरूमा विद्युत तार। ब्याट्रीका भित्र पनि इलैक्ट्रोनको प्रवाह हुन्छ।
विद्युतचुम्बकत्व
विद्युत प्रवाह चुम्बकीय क्षेत्र बनाउँछ।. चुम्बकीय क्षेत्रलाई चालक तारलाई घेरे भए, घुमावदार क्षेत्रीय रेखाहरू द्वारा आभासित गर्न सकिन्छ।
विद्युत धारालाई सीधै गैल्वैनोमीटरदेखि मापा जा सक्छ। परन्तु यस प्रक्रियामा परिपथलाई तोङना पङ्दछ। धारालाई बिना परिपथलाई तोङे पनि, त्यसको चुम्बकीय क्षेत्रलाई मापेर, नापा जा सक्छ। यी उपकरण छन्, हल प्रभाव संवेदक , गरंट क्लैम्प, रोगोव्स्की कुण्डली।
शिलोङ
शिलोङ ( भारतको सबैभन्दा सानो राज्य मेघालयको राजधानी र पूर्व खासी हिल्स जिल्लाको मुख्यालय पनि हो । यस सहरलाई द एडोब अफ क्लाउड्स पनि भन्ने गरिन्छ । भारतको पूर्वोत्तरमा रहेको यो सहर आफ्नो सौन्दर्यताको कारण पर्यटकहरूको लागि आकर्षणको केन्द्र रहेको छ । यो सहर पहिले भारतको राज्य असमको राजधानी थियो, पछि असमको विभाजन भएपछि मेघालय राज्यको निर्माण भयो र शिलोङ यहाँको राजधानी बनाइयो ।
समुद्र सतह देखि औसत ४,९०८ फिट (१,४९६ मिटर)को उचाईमा अवस्थित यस सहरको मौसम वर्षभरी नै बसाई र घुमाईको लागि उपयुक्त हुन्छ । यस सहरको उच्चतम विन्दु शिलोङ टाकुरा ६,४४९ फिट (१,९६६ मिटर) रहेको छ । सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार शिलोङको जनसङ्ख्या १,४३,००७ रहेको छ । यो सहर भारतको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या हुने सहरहरू मध्येमा ३३०औँ क्रममा रहेको छ । चारै तिर घुमावदार पहाडले घेरिएको यो सहरले युरोपेली देश स्कटल्यान्डको सम्झना गराउँछ, त्यसकारण यसलाई भारतको पूर्वको स्कटल्यान्ड पनि भन्ने गरिएको छ ।
द माइनोरिटी रिपोर्ट (संग्रह)
द माइनोरिटी रिपोर्ट अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
नलगोण्डा जिल्ला
नालगोंडा जिल्ला भारतीय राज्य आंध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
म्याकेन्जी बोवेल
म्याकेन्जी बोवेल क्यानडाका राजनितिज्ञ तथा क्यानडाका पाँचौ प्रधानमन्त्री थिए। उनको जन्म स.न् १८२३को डिसेम्बर २७ मा बेलायतको रिकिङहल सहरमा भएको थियो।
ञिङमा ग्युद्बुम
ञिङमा ग्युद्बुम (तिब्बती, वयली: rnying ma rgyud ‘bum), तिब्बती भाषामा रहेको ञिङमा अथवा प्राचीन वज्रयान बौद्धको तन्त्र सङ्कलन हुन्। ञिङमा ग्युद्बुमको शाब्दिक अर्थ नेपालीमा अनुवाद गर्दा "प्राचीन संकलित तन्त्र" भन्ने हुन्छ। यी तन्त्र हरूलाई महायोगतन्त्र, अनुयोगतन्त्र र अतियोगतन्त्र गरी जम्मा तिन भागमा बाँडिएको छन्। यसमा छाम्ड्रग र देगे इत्यादि अनेक संस्करणहरू रहेको पईन्छन् र ति तन्त्रहरूको सङ्ग्रहित ग्रन्थ पल्चेग्स ग्युद्बुममा ५८ ठेली सम्म रहेको छ जसमा हजारों विषय र अध्यायहरू छन्।
इन्दिरा दाँगी
इन्दिरा डाँगी (अङ्ग्रेजी: Indira Dangi, जन्म १३ फरवरी १९८०) हिन्दी भाषाकी लेखिका हुन् । साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार तथा भारतीय ज्ञानपीठ नवलेखन अनुशंसा पुरस्कारलगायतका भारतका प्रतिष्ठित पुरस्कारबाट सम्मानित दाँगीका कथाहरू नेपाली, अंग्रेजी, उर्दु, मलयालम, उडिया, तेलगु सन्थाली, कन्नड एवं मराठी भाषामा अनुदित भई विभिन्न ठाउँबाट प्रकाशित भएका छन् ।
साहित्यिक यात्रा
भारतको मध्यप्रदेश राज्यको राजधानी भोपालमा बसेर क्रियाशील रहेकी दाँगीका ‘हवेली सनातनपुर’ उपन्यास, ‘आचार्य’ नाटक तथा ‘एक सौ पचास प्रेमिकाएँ’ र ‘शुक्रिया इमरान साहब’ शीर्षकका दुई कथासङ्ग्रह प्रकाशित छन् ।
कवि, गीतकार तथा अनुवादक सुमन पोखरेलद्वारा अनुवाद गरिएका दाँगीका केही प्रमुख कथाहरू नेपाली भाषामा अनुदित भई नेपाली पत्रपत्रिकाहरूमा छापिएका छन् ।
लेखनशैली
युवा कथाकार इन्दिरा दाँगीको भाषाशैली समृद्ध, संवेदनशील र समर्थवान मानिन्छन् । उनी कुनै पनि स्थितिमा वास्तविकताकासाथ सिर्जना गर्ने क्षमता राख्छिन् । उनका कतिपय कथाहरू अन्तिममा असम्भवजस्ता लाग्दा लाग्दै पनि सशक्त र विश्वसनीय बन्न पुग्छन् । उनका कथाहरू दैनिक दिनचर्याका जिन्दगी, सम्बन्धमा आउने जटिलताहरु र त्रासदीलाई चिर्दै अन्ततः सम्भावनातर्फ उन्मुख हुन्छन् ।
इन्दिरा दाँगीको भाषामा एक संयम वाचालपन छ र कथा विषयमा एक नयाँ रेंज । यी दुवै चीजले उनलाई अलग्गै पढिने कथाकारका रूपमा प्रतिष्ठित गर्दछ । भाषाको जादूले जब पाठकलाई तान्दछ तब पनि कथाकार सतर्क हुन्छन् कि कुन बिन्दुमा कस्तो कदम उठाउनुपर्दछ कि कथा अघि बढोस् र पात्रका नक्शा पनि अझ प्रष्ट होस् । संग्रहको पहिलो कथा 'लीप सेकेंड'को कथाकारको रूपमा उनलाई क्षमताको बानकीका रूपमा पढ्न सकिन्छ ।
नारायण कवच
नारायण कवच भनेको नारायणको ध्यान मन्त्र हो। जसको जाप गर्नाले आत्म शुद्धी र आत्म रक्षा हुने विश्वास गरिन्छ। प्राचिन कालमा यो संस्कृत भाषामा लेखिएको थियो। अब यो नेपाली भाषामा अनुवाद गरिएको छ। यहाँ नेपाली भाषाको नारायण कवच लेखिएको छ। "आठ बाहुहरूमा जउन् प्रभुजिका चक्रादी आठ शस्त्र छन्। गर्दा कहिँ स्वार जो गरुडका पिठ्मा गई चढ्दछन्॥" "सूर्यकै सरिको किरण छ जसको वर्णै छ आकाश सरी। मेरो दु:ख सबै हरण गरी दिउन् सोही जगन्नाथ हरी।" "उल्का जिवहरू देखि मत्स्य भगवान् रक्षा मलाई गरुन्। जो जो दु:ख थलमा त्यो सकल दु:ख श्री बामनैले हरून्॥" "आकाशमा भगवान् विश्वरूपजीले रक्षा गरुन् खुस् भई। जंगलको सब दुःख हरून् रघुपति मेरा संगैमा रही॥" "बाटोकोको सब दुःख बराह भगवान् मेरा सहजमा हरून्। रक्षा पर्वतका शिखरहरूमहाँ श्री पर्शुरामले गरुन्॥" "युद्धैमा भगवान् नरसिँह जी गरुन् रक्षा मलाई अती। वेद व्यासजीले हरण गरी दिउन् अज्ञान मेरो जती॥" "सेखी सान नरले हुनै न दिई क्यै रक्षा मलाई गरुन्। बिध्नै छन् जति कार्यमा सकल त्यो दत्तात्रयले हरून्॥" "सुख दुःखमा झगडा गराई नदिउन् कहिँ कपिलदेव रती। छिद्रै छन् जति देव पूजनमा नारद् बचाउन् अति॥" "खायाको जति चिज छ पथ्य सब त्यो धन्नन्त्वरीले गरुन्। फेरी यज्ञ पुरुष जिले सहजै लोकापवादै हरून्॥" "मन्को ताप सनत्कुमार ऋषिले सारा छुटाई दिउन्। नर्कै देखि मलाई कुर्म भगवान् सब दिन् बचाई लिउन्॥" "कष्टै सब् बलरामले हरिदिउन् लोक्मा भयाको जती। सब् दुष्टैहरू देखि शंकरजीले सब् दिन् बचाउन् अती"॥ "पाखण्डैहरू देखि बौद्ध भगवान् रक्षा मलाई गरुन्। मेरो जो छ दरिद्रता सकल त्यो श्री कल्कीजीले हरून्॥" "निन्द्रा स्वप्न विमोह जागृतीहरूमा कौनै अवस्थामा महाँ। सब संध्याहरूमा र रात्री दिनमा हुन्छु म जहिले जहाँ॥" "जसका नाम् स्वरूप् अनंत छन् उनै नारायणैले गरी॥ मेरा दुःख सबै हरण गरी दिउन् अत्यन्त खुसी भई॥" "कल्पांत कालमा भगवान हुतासन्। जस्तो गरी लोककन दग्ध पार्दछन्॥" "त्यस्तै गरी चक्र घुमि हरिका। सब् शत्रु मारि दिउन् जगत भरिका॥ "सिँहादी सर्पादी जति दुष्ट आई। दिन्छन् दुःख ठूलो यहाँ मलाई॥" "सब् दुष्ट तिनलाई गदा हरिको ठोकी भगाउन्। ठोकी भगाउन गरी तिर्ण सरिको॥" "फुक्दैमा हरिले अति बज्न जाई। जो मोह पार्छन् सब दैत्यलाई॥" "त्यै पान्चजन्य शब्द भारी। भुत प्रेत भगाउन् अति दुर पारी॥
वि क्यान रिमेम्बर इट फर फर यु होलसेल (संग्रह)
वि क्यान रिमेम्बर इट फर फर यु होलसेल अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
नारद पोखरी
नारद पोखरी गोरखा जिल्लामा अवस्थित पोखरी हो । प्रशिद्द गाउँ बार्पाकबाट करिब १९ किलोमिटर उत्तरमा बुद्ध हिमालको काखमा रहेको यो पोखरी १३,५०० फिट उचाईमा अवस्थित छ । यो पोखरीमा प्रत्येक वर्ष जनै पूर्णीमाका दिन ठूलो मेला लाग्ने गर्दछ ।
जनैपुर्णिमाको अवसरमा गोरखाको वारपाक गाउँ विकास समितिको माथिल्लो क्षेत्रमा पर्ने नारद पोखरीमा ठुलो मेला लाग्ने गर्छ । नारद पोखरी कुन गाविसमा पर्छ भन्ने विषयमा भने एकमत पाइदैन । वारपाक वासिले वारपाक गाविसको वडा नम्बर ४ मा पर्ने दावी गरेका छन्। भने केहीले उहिया गाविसमा पर्ने पनि बताएका छन् । यस विषयमा सरकारी निकायबाट स्पष्ट जानकारी आउन सकेको छैन । तर सो पोखरी जाने एकमात्र सजिलो बाटो वारपाक गाउँ भएर जाने नै हो । विभिन्न कारणले गाउँ छाडेका र वसाइ सरेर अन्यत्र गएकाहरु पनि जनैपुर्णिमाको बेला भने मेला भर्न आइपुग्छन् । जनैपुर्णिमामा पोखरीमा नुहाएमा विभिन्न छालाका रोगहरु दीर्घरोगहरु निको हुने र मागेको वर पाइने विश्वासले गोरखाको वारपाक लाप्राक सिम्जुङ मुच्चोक श्रीनाथकोट जौवारी स्वाँरा सौरपानी लगायतका गाविसबाट ४ सय भन्दा बढी तीर्थयात्रीहरु हरेक वर्ष पोखरीमा पुग्ने गर्छन् । साउन महिनामा जनैपुर्णिमा परेको वर्ष पोखरीमा नुहाउन जानेहरूको भीड अझै बढी हुन्छ । साउनमा पोखरी जाँदा लेक नलाग्ने विभिन्न मनमोहक फूलको दृश्य हेर्न पाइने हुनाले पनि मानिसहरु भदौ महिनामा भन्दा साउनमा जनैपुर्णमा परेको वर्ष धेरै जाने गर्छन् । जनैपुर्णिमाको अवसरमा पोखरी पुग्नेहरूले विहान नुहाइ धुवाइ गरी विशेष मन्त्रले पुजा गरिएको जनै र डोरो बाधेर पुजाआजा गरी भगवानसंग वर माग्ने गर्छन् । त्यहा गएर मागेको सबै बर पुरा हुने विश्वास समेत गरिन्छ । पोखरीमा तीर्तयात्रीहरु ५१ सालदेखि मात्रै जान थालेका हुन् । थोरै रूपमा मानिसहरु जाने आउने गरेपनि कसैले चासो देखाएका थिएनन् पछि सबैले जानुपर्छ भन्ने विश्वास गरे वारपाकका पुरबहादुर घलेले बताए । वारपाकीहरु सबै एक पटक नारद पोखरी पुग्ने गरेका छन् । घर कुर्ने र नावालक बाहेक सबै नुहाउन जान्छनू उनले भने । पोखरी क्षेत्रमा प्रायजसो तीर्थयात्रीहरु अघिल्लो दिन साँझनै पुगिसकेका हुन्छन् । अघिल्लो दिन पुगेकाहरु रातभर गीत गाएर रमाइलो गरी बस्छन् । वस्तीदेखि निकै टाढा रहेकाले सुत्ने ठाउँको अभाव पनि छ । त्यसैले जनैपुर्णिमाको अघिल्लो रात युवायुवतीहरु रातभर दोहोरी गाएर बस्छन् । नारद पोखरी निकै प्रसिद्ध तीर्थस्थल भएपनि प्रचार प्रसारको अभावमा पछाडी परेको वारपाक महिला समाजकी संयोजक दलकुमारी घलेले बताइन् । पोखरीको प्रचार प्रसारका लागि सकि्रय भइ लागि परेका महिलाहरूको टोली यसवर्ष नारद पोखरी पुगेको छ । उनीहरूले नारद पोखरीको यथार्थ कुरा वाहिर ल्याउन सकेमा दुधपोखरी गोसाइकुण्ड भन्दा नारद पोखरी कम महत्त्वको नभएको दावी गरेका छन् । नारद पोखरीको अर्को महत्त्वपुर्ण आकर्षण पोखरी जाने वाटोमा पाइने प्राकृतिक सुन्दरता हो । सो ठाउँमा विभिन्न मनमोहक र वास्नादार फूलहरु पाइन्छ । अन्य ठाउँमा नपाइने गोरखाली फूल पनि सो ठाउँमा देख्न सकिन्छ । अरु ठाउँमा नपाइने र गोरखामा मात्रै पाइने भएकाले पनि सो फूलको नाम गोरखाली फूल राखिएको स्थानियहरूले बताउँछन् । नारद पोखरी जाने समयनै जनैपुर्णिमाको बेला हो । उक्त समयमा वारपाकीहरूको भेडा नारद पोखरीको लेक वरपरनै चराउन लैजाने गरिन्छ । भेडीगोठ र विभिन्न चराचुरुङ्गीहरूको अवलोकन गर्दै नारद पोखरी पुग्न सकिने संयोजक घलेले बताइन् ।
नारद पोखरी जाने बाटो गोरखा सदरमुकामबाट नारद पोखरी ४ दिनमा पुग्न सकिन्छ । सदरमुकामबाट श्रीनाथकोटको भालुस्वाँरासम्म वसमा गएपछि विस्तारै हिडेर जाँदा पहिलोरात सिम्जुङको वालुवामा वास वस्न सकिन्छ । भोलीपल्ट विहानै उठेर हिडेपछि विभिन्न झरना र खोलाहरु हेर्दै खाना खान वारपाक गाविसकै वडा नम्बर २ मान्द्रेमा पुगिन्छ । त्यसपछिको एक घण्टाको पैदल यात्रामा वारपाक गाउँ पुगिन्छ । वारपाकीहरूको स्वागत सत्कार संगै गहुँको केक र मकैको सेलको स्वाद लिदै वारपाक वसेपछि तेश्रो दिन वास वस्न पैचे लेक पुगिन्छ । फुस्रद भएमा एकदिन बारपाक नै बस्नु राम्रो हुन्छ । त्यहाँको घले संस्कृति र गाउँका विभिन्न विशेषताले २/४ दिन वारपाकमा नै अलमलिन अफ्ठेरो हुने छैन । वारपाकदेखि माथि जाँदा खानेकुराहरु साथमै लिएर जानु राम्रो हुन्छ । चामल  र तरकारीहरु लिएर गएमा भेडी गोठमा भेटिने गोठालाहरूले पनि खाना बनाउन सहयोग गरिदिन्छन् । चिसो मौसम र मानव वस्ती नभएकाले सुत्नको लागि आफैले आवश्यकता अनुसारको न्यानो कपडा लिएर जानु राम्रो हुन्छ । चौथो दिन विहान हिडेपछि समयमै पोखरी पुग्न सकिन्छ । पोखरीको छेउमा वारपाकीहरूले काठमाडौ लगायत देशका विभिन्न शहरमा मारुनी नाच देखाएर आर्जन गरेको पैसाले निर्माण गरेको एउटा भवन छ । त्यसमा आराम गर्न पनि पाइन्छ । तर धेरै तीर्थालुहरु भएको बेला समस्या पनि हुन्छ । नारद पोखरी पुग्न नसक्नेहरु बाटोमा रहेका साना पोखरीहरूमा नुहाएर पनि फर्कने गरेको स्थानियहरु बताउँछन् । बाटाको पोखरीमा नुहाउँदा पनि उत्तिकै पुण्य मिल्ने उनीहरूको भनाइ छ । सो ठाउँको प्रचारका लागि वारपाकी महिलाहरू सरकारी तथा गैह्र सरकारी सङ्घ संस्थाहरूको सहयोगको आश गरेका छन् । गोरखाको उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तब्यको रूपमा विकास गर्न सकिने यो पोखरीको प्रचारमा सबैको ध्यान जाओस् ।
प्रतिरक्षा प्रणाली
प्रतिरक्षा प्रणाली कुनै जीव भीत्रको त्यो जैविक प्रक्रियाहरूको एक सङ्ग्रह हो, जुन रोगजनक र ट्यूमर कोशिकाहरूलाई पहिले चिनारी गर्छ र फेरी मारेर त्यस जीवको रोगहरूबाट रक्षा गर्छ। यो विषाणुहरूदेखि परजीवी कृमिहरू जस्तै विभिन्न प्रकारको एजेंटको पहिचान गर्नमा सक्षम हुन्छ, साथै यसले एजेंटहरूलाई जीवको स्वस्थ कोशिकाहरू र ऊतकहरू भन्दा अलग पहिचान गर्न सक्छ, ताकि यसले उनिहरूको विरुद्ध प्रतिक्रिया न गर्न सकोस र पूरै प्रणाली सुचारु रूपले कार्य गरी रहोस। रोगजनकहरूको पहिचान गर्नु एउटा जटिल कार्य हो किन भनें रोगजनकहरूको रूपांतरण धेरै गतिमा हुन्छ, र यिनले स्वयंको अनुकूलन यस प्रकार गर्छन कि प्रतिरक्षा प्रणालीबाट बचेर सफलतापूर्वक आफ्नो पोषकलाई संक्रमित गर्न सकोस। शरीरको प्रतिरक्षा-प्रणालीमा खराबी आउनले रोगमा प्रवेश गर्न थाल्छन। प्रतिरक्षा-प्रणालीमा खराबीलाई इम्मयुनोडेफिशिएंसी भन्छन्। इम्मयुनोडेफिशिएंसी कुनै आनुवांशिक रोगको कारण हुन सक्छ वा, फेरी केही विशेष औषधी वा कुनै संक्रमणले गर्दा संभव हुन सक्छ। यसैको एउटा उदाहरण हो एक्वायर्ड इम्यूनो डेफिशिएंसी सिंड्रोम (एड्स) जुन एच आई पनि भाइरसले गर्दा प्रसारित हुन्छ। ठीक यसको विपरीत स्वतःप्रतिरक्षित (ऑटोइम्यून) रोग एउटा उत्तेजित ऑटो इम्यून सिस्टमको कारण हुन्छ जुन साधारण ऊतकहरूमाथी बाहिरी जीव हुने संदेह गरेर उनिमाथी आक्रमण गर्छ।
नेल्लौर जिल्ला
नेल्लौर जिल्ला भारतीय राज्य आंध्र प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
सेतोकाँधे सारौं
सेतोकाँधे सारौं नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा ह्वाइट-सोल्डर्ड स्टार्लिङ (White-shouldered Starling) भनिन्छ।
आठबिसकोट नगरपालिका
आठविसकोट नगरपालिका नेपालको कर्णाली प्रदेशको पश्चिम रुकुम जिल्लाको एक नगरपालिका हो। यस नगरपालिकाको स्थापना २०७३ सालमा भएको थियो। यस नगरपालिकालाई आथबिसकोट, आठबीस डाँडागाउँ, घेत्मा, मग्मा, गोतामकोट र स्यालाखदीका पूर्व गाउँ विकास समितिहरू गाभेर स्थापना गरिएको थियो। At २०६८ को नेपाल जनगणनाको समयमा यस नगरपालिकामा ६,४२१ व्यक्तिगत घरपरिवारमा बसोबास गर्नेको जनसङ्ख्या ३३,६०१ रहेको थियो।
रुकुम (पश्चिम) का ६ वटा स्थानीय तहहरूमध्ये जनसङ्ख्या र क्षेत्रफल दुवै आधारमा ठूलो स्थानीय तहको रूपमा आठविसकोट नगरपालिका रहेको छ। आठबिसकोट नगरपालिकाको क्षेत्रफल ५६०.३४ वर्ग किलोमिटर रहेको छ जुन क्षेत्रफलको हिसाबले देशकै दोस्रो ठूलो हो। यो रुकुम जिल्लाको उत्तरपश्चिममा ठुलीभेरी नदीको किनारमा अवस्थित छ आठबिसकोटको ठुलाकोट मध्यकालीन बाइसे राज्य आठबिस को राजधानी थियो । बि.स.१६०० सालमा रुकुमे राजा दारे जैतम का छोरा कालु बमले दरवार बनाई राज्य स्थापना गरेका थिए । यिनै कालु बमका बाह्रौ पुस्ताका राजा रणउद्दीम शाहीका पालामा बि.स. १८४३ सालमा आठबिस राज्य नेपालमा बिलय भएको थियो भन्ने कुरा बंशावलीमा उल्लेख छ ।राजा काटिएकाले यस क्षेत्रको रेखदेख गर्न सेरो खारो खाने गरी राजाका भैयाद पर्ने हित कल्चु शाही र दण्ड उठती खान पाउने गरी धन्नु मल्ललाई नियुक्त गरियो । रुकुममा राजा काटी राजा कहलिएका राजकुमार विभूती शाहीलाई गोर्खालिले धपाएपछी विभूती शाही आफ्ना भाइसहित मुसिकोट भण्डारीकाडामा बसेका थिए । जुम्ली शोभान शाहीका दूतसङ्ग विभूति शाहीको भेट भयो । आफ्ना सगोत्रीय आठबिसे राजा रणउद्दिम शाही काटिएकाले शोभान शाहीको मद्दतले आफू आठबिसे राजाको हकदार हुने सपना विभूती शाहीले देखे । राजकुमार विभूति शाहीले आठबिस  राज्य फिर्ता लिन जुम्लाका शोभान शाहीसङ्ग मिलेर बिद्रोह गरे तर सफल हुन सकेनन् र विभूती शाही जोगीको भेष धारण गरेर भागे भन्ने कुरा स्थानीयले बताउँछन् ।  करीब १२ वर्ष पछि आम माफी पाई आठबिस फर्की घरजम गरी बसेको कुरा स्थानीय एक बृद्ध गौतम थरका ब्राह्मनको  टिपोटमा उल्लेख छ ।
द सर्ट ह्याप्पी लाइफ अफ द ब्राउन अक्सफोर्ड (संग्रह)
द सर्ट ह्याप्पी लाईफ अफ द ब्राउन अक्सफोर्ड अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
गनापुर
गनापुर नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
सानो डाङ्ग्रे सारौं
सानो डाङ्ग्रे सारौं नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
तामाङ जाति
बसोबास तथा नामकरण
'तामाङ' जाति नाम (Ethno-name) शब्द हो । Ethnicity अर्थात जाति भन्ने UN को ILO 169 अनुसार कुनै पनि देशमा आदिम काल देखि बस्दै आइरहेका मुल जाति वा आफ्नै छुट्टै पहिचान भएका राष्ट्रलाई बुझाउँदछ । त्यसैले तामाङ जाति एक छुट्टै भाषा, धर्म, लिपि र संस्कृति भएका नेपालका एक प्रमुख जाति वा राष्ट्र हो । तामाङ जाति धार्मिक दृष्टिकोणले मुलरूपमा महायानी बौद्ध धर्म अन्तरति निङमा सम्प्रादयाका अनुयायी हुन । तर आदिम कालमा भने उनीहरू प्रकृति पुजक तथा प्रकृतिको नियमलाई आफ्नो आस्था मान्दथे । सातौं  सताब्दीमा तिब्बतका धर्मराजा श्रङचन गोम्पाका पालामा तिब्बतमा बौद्ध धर्मको विस्तार हुनु भन्द अगाडि नै तामाङहरूले बौद्ध धर्म अपनाइसकेका थिए । तामाङ जाति मुलरूपमा काठमाण्डौं उपत्यका लगायत वरिपरिका जिल्लाहरु सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, ललितपुर, मकवानपुर, सिन्धुली, दोलखा, रामेछाप, रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा बाहुल्यातापूर्वक बसोबास गरेको पाइन्छन । तर, बसाई सराइ तथा आप्रवासनको कारण नेपालको सबै जिल्लाहरु र भारतको पश्चिम बंगालको दोर्जेलिङ, कालेबुङ, खर्साङ, आसम, नागाल्यान्ड, मणिपुर, अरुणाचल लगायत भुटानसम्म फैलिएका छन ।
तामाङ जातिले बोलिने भाषालाई तामाङ भाषा भन्दछन । यो चिनी-तिबाती भाषा महापरिवारको भोट बर्मेली परिवारको सदस्य भाषा हो । तामाङ समाजमा निकै प्रचलित शब्द छ 'ताम्बा' । ताम अर्थात 'भाषा' वा 'कुरा' हुन्छ र '-बा'को अर्थ 'व्यक्ति/कर्ता' हुन्छ तसर्थ 'ताम्-बा'को शाब्दिक अर्थ 'भाषा प्रारम्भ गर्ने व्यक्ति पनि भन्ने अर्थ हुन्छ । तामाङ समाजमा ताम्बाको ठूलो महत्त्व र अहम भूमिका रहेको हुन्छ ।
थर र उपथर
{{columns-list|8|style=width: 100px;| १. दोङ २. गाङ्दन ३. गोले ४. बल ५. तितुङ ६. योञ्जन ७. बोम्जन ८. डुमजन ९. लोप्चन १०. मिक्चन ११. घिसिङ १२. लो १३. घ्लान १४. ग्याबाक/ग्याबा १५. ङेसुर १६. मोक्तान १७. स्याङतान १८. पाख्रिन १९. स्याङबो २०. थोकर २१. वाइवा २२. जिम्बा २३. रुम्बा २४. गोङबा २५. थिङ २६. तोइसाङ २७. ग्रोप २८. लुङवा २९. वाइवा ३०. ब्लोन ३१. च्यावा ३२. जेङदेन ३३. स्योङ ३४. लामाखोर ३५. बज्यू ३६. गोल्देन ३७. बल्देन ३८. दाम्देन ३९. होप्तेन ४०. विम्देन ४१. चोदङ ४२. दार्जो ४३. तुप्पा ४४. दारताङ ४५. काइतान ४६. ङेके ४७. काल्देन ४८. वोडगन ४९. नेरणेन ५०. झ्यूमी ५१. ङारदेन ५२. मारपा ५३. ब्लेन्देन ५४. ल्याङसेन ५५. कारदेन ५६. माम्बा ५७. डिम्डुङ ५८. गोम्बो ५९. गोम्जा ६०. ग्यान ६१. च्याङग्री ६२. छेमेन ६३. लोबा ६४. ग्येके ६५. ग्युजो ६६. ङयाङजो ६७. लोकर ६९. गेरम्बा ७०. च्याबा ७१. छेलेङार्तेन ७२. नाम्राङ ७३. पाजुन्देन ७४. गिङथन ७५. गाम्देन/गोम्देन ७६. दुर्पा ७७. कर्मावा ७८. ममेखोर ७९. म्लेन्देन ८०. क्युङवा ८१. दाम्राङ ८२. कार्ते ८३. गेमसिङ ८४. बालतोङ ८५. छेपेङकर ८६. सिङदन
सांस्कृतिक धार्मिक
आफ्नै प्रकारको विशिष्ट पुख्यौली एवं सामाजिक संस्कार बोकेर, मानेर हिडेका तामाङ जातिको सामाजिक संस्कार एवं व्यवहारहरूलाई तल उल्लेख गरिएको छ ।
क. छेवार
तामाङ जातिको जन्मसंस्कारमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण संस्कार छेवार हो । छोराहरूको मात्र छेवार गरिन्छ । छेवार ३ देखी ७ वर्षसम्म गरिन्छ । छेवरलाई मामामुखी संस्कार पनि भनिन्छ । मामाको अनुपस्थितिमा छेवार गर्न सकिंदैन र छेवार नभए अरू कर्म गर्न सकिंदैन । मामा नहुनेले नजिकको मामालाई मामा मानेर काम चलाइन्छ । मामाको हातबाट शुभसाइत वा लगन ठहर्याइ विशेष गरेर मामाको निर्देशन र सरसल्लाह अनुसार यो कार्य गरिन्छ । मामाको हातबाट केश मुण्डन गर्ने, वस्त्र दिने, टीका लगाउने र दक्षिणा दिने यो कार्यमा मामा, बाजे, बज्यै र मामाका सन्तानलाई सगुन लिएर मान्न जाने, निर्देशन लिने र विशेष सम्मान गरिन्छ । विशेष सम्मानका साथ खसी, राँगा, भैँसी, कुखुरा, रक्सी, रोटी लिएर सुगनसूत गर्ने र छेवरको दिन पन्चे बाजा तथा सेलो र डम्फु लिएर मामाहरूलाई स्वागत गरेर ल्याइन्छ र आसनमा बसालेर विधिपूर्वक मान्यमर्यादामा सम्मान गरिन्छ । साथै कार्य सकिए पछि भोज, नाचगान, भेला गराइन्छ र विदा हुने बेलामा मामाले भान्जालाई आर्शिवाद दिने र गच्छे अनुसार उपहार दिएर मामालाई विदा गरिन्छ । काटेको कपाल १५ दिनपछि लामाको हातले बुद्ध धर्मको शरणमा जाओस भन्दै कपालको ठुटो काटिन्छ । यस कार्यलाई भने “टाप्चे” भनिन्छ ।
ख. जन्म संस्कार वा थ्याप्साङ
गर्भधारणदेखि विवाह हुन अघिसम्म गरिने सबै संस्कारहरूलाई जन्मसंस्कार अन्तरगत समावेश गर्न सकिन्छ । तामाङ जातिमा निम्न संस्कारहरु गरेको पाइन्छ ।
मृत्युसंस्कार
तामाङ जातिमा अन्य जातिमा जस्तै मृत्यु संस्कारलाई महत्त्वपुर्ण संस्कारको रूपमा लिएको पाइन्छ । यिनीहरु बौद्ध धर्मावलम्वी भएका हुनाले यिनीहरु पूर्वजन्म र पुनर्जन्ममा विश्वास गर्दछन् । मृत्यु पश्चात् आत्मालाई मोक्ष दिन बौद्ध धर्म ग्रन्थ अनुसार लामाको विधिले मृत्यु संस्कार कार्य सम्पन्न गरिन्छ । तामाङ जातिमा मृत्यु संस्कार भित्र पर्ने विधिहरूलाई यहाँ राखिएको छ ।
क. शव उठाउने र शवयात्रा
व्यक्तिको मृत्युपछि आफन्तले कुङताङमा गच्छे अनुसार भएमा १०० बत्तिभन्दा बढी म्हाँरमेन बत्ति बाल्ने गरिन्छ । बौद्ध परम्परा अनुसार लामाहरूलाई खबर गरी फोवा गर्ने, धुपी आदि र अगरबत्तीको धुपबध्वार गर्ने गरिन्छ ।
ख्. दाह संस्कार
तामाङ जातिमा शव यात्रा पछिको मृत्यु संस्कारमा दाहसंस्कारको क्रम आउँछ ।
घ. उनन्चास (४९) जुठो फुकाउने तथा घेवा
तामाङहरूको अन्तिम संस्कार (समग्रमा) उनन्चास गर्ने, जुठो फुकाउने आदि सबै कार्यलाई घेवा भनिन्छ । तामाङ जातिमा मृत्युसंस्कार हुने क्रिया तथा घेवा ३ किसिमको पाइन्छ :
बसोबास
नेपालको राजधानी काठमाण्डौ उपत्यकाका आसपासका केहि जिल्ला ललितपुर, काभ्रेपलाञ्चोक, सिन्धुपाल्चोक, सिन्धुली, रसुवा, धादिङ्ग,नुवाकोट र यससँग सिमाना जोडिएका दोलखा, रामेछाप, मकवानपुर, धनकुटा लगायत केहि अन्य ठाउँहरूमा तामाङहरूको बस्ती रहेको छ । यी जिल्लामा तामाङ जातिको बसोबास आवादी वहुसंख्यक रूपमा रहेको छ।
भेषभूषा तथा गरगहना
बौद्ध धर्म अध्ययन गर्ने लामाहरु पहेंलो र रातो बस्त्र चिवर धारण गर्दछन् । बौद्ध धर्मावलम्बी अनुयायीहरू अथवा उपासाक उपासिकाले चही तामाङको मौलिक पोशाकहरू लगाउने गरिन्छ भने अन्य पोशाकलाई पनि अत्यन्तै आस्था र महत्त्व दिन्छन्।
द्रष्टव्य - चिवर (बौद्ध भिक्षुहरूले लगाउने वस्त्र)
चाडपर्वहरु
तामाङ जाति बौद्ध धर्मावलम्बी भएकोले बुद्ध धर्म सङ्ग सम्बन्धित महोत्सव/ पर्व र बौद्ध धर्मको चार महोत्सवलाई धेरै मान्यता दिने गरिन्छ। बुद्धका लिला सङ्ग आधारित पर्व / महापर्व मनाउदैं आएका छ्न्।
ल्होछार (ल्हो= बर्ष, छार= नयाँ)
प्रत्येक बर्षमा एउटा ह्लोछारको आरम्भ हुने गर्छ। जुन तामाङ जातिको नया बर्षको सुरूवात पनि हो। ह्लोछार 2 सब्दको अर्थ मिलेर बनेको हुन्छ। ह्लो = बर्ग, छार = नयाॅ । जुन शब्दले प्रत्यक बर्षमा नया वर्ग(ह्लोछार)को आरम्भ भयो भन्ने बुझाउछ।
लोक बाजाहरू
तामाङ जातिले डम्फु, टुङ्ना, डोङमेन, ग्यालिङ, मुरली, डिल्बू, काङलिङ्, भाटेमादल, पली, पिहुङ आदि लोक बाजाहरू प्रयोग गर्छन्।
वज्रयान
वज्रयान (संस्कृत: वज्रयान, तिब्बती,, वयली: rdo rje theg pa, English: Diamond Vehicle) बौद्ध तान्त्रिक सम्प्रदाय हो। जसलाई बोधिसत्त्वतन्त्रयान पनि भनिन्छ। यो सम्प्रदाय महायान अथवा बोधिसत्त्वयानको दुई उपशाखा (बोधिसत्त्वसुत्रयान र बोधिसत्त्वतन्त्रयान) मध्ये एक हो।
द लिटिल ब्ल्याक बक्स (संग्रह)
द लिटिल ब्ल्याक बक्स अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
देवी
देवी हिन्दू धर्ममा शक्तिकी स्वरूप हुन्। हिन्दू धर्ममा नारी रूपकी जुनसुकै देवतालाई देवी भनिन्छ। देवी नै देवताको स्त्रीलिङ्गी शब्द हो। भगवती, दुर्गा, चामुण्डा, काली, महाकाली, महालक्ष्मी, महासरस्वती, गौरी, कालरात्री, कुष्माण्डा, बाराही, आदि देवीका रूप हुन्। नवदुर्गा, सिंहवाहिनी, आदि रूपमा विभिन्न देवीहरू रहेका छन्। नेपाली गाउँघरमा विभिन्न देवीथान, देउराली, आदि रहेका छन्।
इन्द्रायणी, कुमारीस्थान थापाथली, गढीमाई (बारा), गुह्येश्वरी, चण्डेश्वरी, चामुण्डा, छिन्नमस्ता (सप्तरी), जयवागेश्वरी, जालपादेवी, दक्षिणकाली (काठमाण्डौं) दक्षिणकाली, दन्तकाली (धरान), नक्साल भगवती, नरदेवी, पञ्चकन्या, सिंहवाहिनी, गजुरमुखी, (इलाम) पलाञ्चोक भगवती, पाथीभरा(ताप्लेजुङ), बज्रबाराही, बज्रयोगिनी, भद्रकाली, मैतीदेवी, विन्द्यबासिनी, शोभा भगवती, श्वेत बाराही, संकटा,
आदि देशका केही प्रमुख देवीथान हुन्।
पोखरीनारायणस्थान
पोखरीनारायणस्थान नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
अदा खान
अदा खान एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री तथा मोडल हुन् । उनी वर्तमानमा कलर्स टिभीबाट प्रसारण हुने टेलिभिजन कार्यक्रम नागिनमा अभिनय गर्छिन्।
जीवनी
अदा खानको जन्म मे १२, १९८९ महाराष्ट्रको मुम्बईमा भएको थियो। खानले एक मोडलको रुपमा आफ्नो करियर शुरू गरेकि थिईन्। त्यसबेला उनले धेरै विज्ञापन काम गरिन्। उनले आफ्नो अभिनय सोनी इण्डिया टिभीको पपुलर एक्सप्रेस सँग शुरू गरिन्। त्सस पछि सन् २०१० मा, अदाले स्टार प्लसमा बेहेनिन मा अकाशी को सहायक भूमिकामा काम गारिन्। सन् २०१२ मा, उनले लाइफ ओकेको शो अमृत मन्थनमा वीर राजकुमारी अमृत कौरको रूपमा देखा परेकि थिईन्। उनले ये है आशिकी, अपराध गश्ती, कोड लाल तथा सावधान भारतमा पनि आफनो भूमिका निभएकि थिईन्। अदाले रियलिटि शो वेलकम २ तथा बाजी मेहमान नवाजीमा पनि भाग लिएकि थिईन्।
द डेज अफ पर्की प्याट (संग्रह)
द डेज अफ पर्की प्याट अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
मङ्गला गाउँपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा म्याग्दी जिल्लामा साविकका कुहुँकोट, वावियाचौर, दरबाङको वडा नम्बर ४, बरञ्जा र अर्मन गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर मङ्गला गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या १६,२८६ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ८९ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको बाबियाचौर गाविसको कार्यालयमा राखिएको छ । यस गाउँपालिकालाई ५ वडामा विभाजन गरिएको छ ।
सेकन्ड भेराइटी (१९८९ संग्रह)
सेकन्ड भेराइटी अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
ज्ञानेन्द्र मल्ल
ज्ञानेन्द्र मल्‍ल नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमबाट खेल्ने भरपर्दा खेलाडी हुन । उनी सन् २०१९नोभेम्वरमा देखी नेपालि राष्ट्रिय क्रिकेट टोलिका कप्तान हुन । उनी दायाँहाते ब्याट्सम्यान हुन। मार्च २००६बाट नेपालि राष्ट्रिय क्रिकेट टोलिमा खेल्न सुरू गरेका हुन्
खोलागाउँ, रुकुम
खोलागाउँ नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
गङ्गापुर
गङ्गापुर नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
द फादर-थिङ्ग (संग्रह)
द फादर-थिङ्ग अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह हो ।
फुस्रोटाउके सारौं
फुस्रोटाउके सारौं नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई नेपालको केही भागहरुमा "भट्याङ डाँग्रे" पनि भनिन्छ ।
जाम गाविस
जाम नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बायो-सेवर्टको नियम
बायो-सेवरको नियम (Biot–Savart law) विद्युतचुम्बकत्वका अन्तर्गत एक समीकरण हो जो कुनै विद्युतधारा द्वारा कुनै बिन्दुमा उत्पादित चुम्बकीय क्षेत्र Bको मान बताउँछ। सदिश राशि B धाराका परिमाण, दिशा, लामोई, एवं बिन्दूदेखि दूरीमा निर्भर गर्दछ। यो नियम स्थिरचुम्बकीय स्थितिमा  नैं वैध छ र यसदेखि प्राप्त Bको  मान एम्पीयरको नियम तथा गाउसको नियमसित प्राप्त चुम्बकीय क्षेत्रदेखि मेल खान्छन्। यो नियम सन १८२०मा  प्रतिपादित गरिएको थियो।
परिचय
यस नियमको उपयोग स्थिर विद्युत धारा ( परिवर्तनशील धारा होइन) द्वारा उत्पन्न चुम्बकीय क्षेत्रको गणना गर्ने काम आउँछ।
यसको निम्न रूपमा पनि लेख्न सक्छौं-
जहाँ
मोटा अक्षरहरूमा लेखियो सङ्केत सदिश राशिहरु निरूपित गर्दछन्।
बियोन्ड लाइज द वब
बियोन्ड लाईज द वब अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन
दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन वा छोटो नाम सार्क सन् १९८०मा दक्षिण एसिया क्षेत्रमा विकसित भएको क्षेत्रीय एकताको भावनालाई बङ्गलादेशका राष्ट्रपति जियाउर रहमानले विशेष पहल गरेका थिए। यसअघि नेपालका राजा वीरेन्द्र वीरबिक्रम शाहले सन १९७७ ताका कोलोम्बो योजना परामर्शदातृ सम्मेलनमा नेपालको नदी-नालाहरूलाई यस क्षेत्रका मुलुकहरूको हितको लागि प्रयोग गर्न आह्वान गरेका थिए।
बङ्गलादेशमा ७-८ डिसेम्बर १९८५ मा ढाकामा प्रथम शिखर सम्मेलनको आयोजना गरी औपचारिक रूपमा सार्कको बडापत्रमा हस्ताक्षर गर्न बङ्गलादेश, भुटान, भारत, मालदिभ्स, नेपाल, पाकिस्तान र श्रीलङ्कासहित सात राष्ट्रले सहमति जनाएका थिए। जस अनुरूप १६ जनवरी १९८६ मा काठमाडौँमा सार्क सचिवालयको स्थापना गरियो। सार्कको कान्छो सदस्यको रूपमा अफगानिस्तानले नयाँ सदस्यता हासिल गरेको छ। यसबाट सार्क सदस्य राष्ट्रहरूको सङ्ख्या ८ पुगेको छ। सन् २०१९को तथ्यांक अनुसार, सार्क देशहरूले कुल पृथ्वीको ३% क्षेत्रफल र २१% जनसंख्या ओगटेका छन्।
उद्देश्य
सार्कको बडापत्र अनुसार यसका उद्देश्यहरू निम्न अनुसार रहेका छन :
सार्क सचिवालय
सार्क सचिवालय नेपालको काठमाडौँमा रहेको छ। यसको उद्घाटन नेपालका तत्कालीन राजा वीरेन्द्र शाहबाट सन् १९८७ जनवरी १६मा भएको हो।
सार्क शिखर सम्मेलनहरू
दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन -सार्क) स्थापना सन् १९८५ डिसेम्बर ८मा भएको हो। नेपाल, पाकिस्तान, बङ्गलादेश, भारत, भुटान, माल्दिभ्स र श्रीलङ्का मिलेर स्थापित सार्कको पछिल्लो राष्ट्रको रूपमा अफगानिस्तान रहेको छ। सन् २००७ अप्रिलमा भारतमा सम्पन्न १४ औँ शिखर सम्मेलनले अफगानिस्तानलाई सदस्यता प्रदान गरेको हो।
सार्क स्थापनामा बङ्गलादेशका तत्कालीन राष्ट्रपति जियाउर रहमानको योगदान महìवपूर्ण रहेको छ। रहमानले सन् १९७०को दशकमा दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूको एउटा व्यापारीक समूह गठनको प्रस्ताव राख्नुभएको थियो। उहाँले सन् १९८० मे २मा 'दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग'को अवधारणालाई अगाडि सार्दै दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूका राष्ट्र/सरकार प्रमुखहरूको शिखर बैठकको आहृवान गरी पत्राचार गर्नुभयो। सन् १९८१मा सात देशका विदेश सचिवहरूको पहिलो बैठक श्रीलङ्काको कोलम्बोमा बस्यो। शृङ्खलावद्ध बैठकहरूको आयोजनापछि सन् सन् १९८५ डिसेम्बर ७-८मा बङ्गलादेशमा आयोजित शिखर भेलाले दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठनको बडापत्रलाई औपचारिक रूपमा स्वीकार गरेको हो।
सार्कका महासचिवहरू
सन् १९८६ नोभेम्बर १६ र १७ मा भारतको बेंगलोरमा भएको दोस्रो सार्क सम्मेलनले बङ्गलादेशका अबुल अहसनलाई सार्कको पहिलो महासचिब बनाउने निर्णय गर्‍यो। उनी जनवरी १६, १९८७ देखि १५ अक्टोबर, १९८९ सम्म सार्कको महासचिब रहे। त्यसपछि भारतका किशोरकान्त भार्गव अक्टोबर १७, १९८९ देखि डिसेम्बर ३१, १९९१ सम्म सार्कको दोस्रो महासचिब बने। माल्दिभ्सका इब्राहिम हुसेन जाकी सार्कको तेस्रो महासचिब बने। उनको कार्यकाल जनवरी १, १९९२ देखि डिसेम्बर ३१, १९९३ सम्म रह्यो। सार्कको चौथो महासचिबको जिम्मेवारी नेपाल यादवकान्त सिलवालले निभाए। उनी जनवरी १, १९९४ देखि डिसेम्बर ३१, १९९५ सम्म सार्कका महासचिब रहे। यादवकान्त पछि पाकिस्तानका नइम हसन सार्कको पाचौँ महासचिब नियुक्त भए।  नइम हसनले जनवरी १, १९९६ देखि डिसेम्बर ३१, १९९८ सम्म सार्कको महासचिब पद सम्हाले। श्रीलङ्काका निहाल रोड्रिगो जनवरी १, १९९९ देखि जनवरी १०, २००२ सम्म सार्कको छैठौं महासचिब बने। उनी पछि बङ्गलादेशका क्यु.ए.एम.ए रहिम सार्कका सातौँ महासचिबको रूपमा नियुक्त भए। उनको कार्यकाल जनवरी ११, २००२ देखि फेब्रुअरी २८, २००५ सम्म रह्यो। सार्कको आठौँ महासचिब भुटानका चेनकायब दोर्जी बने। उनले मार्च १, २००५ देखि फेब्रुअरी २९, २००८ सम्म सार्क सचिवालयको नेतृत्व गरे। त्यस पछि भारतका शिलकान्त शर्मा सार्कका नवौँ महासचिबको रूपमा नियुक्त भए। उनी मार्च १, २००८ देखि फेब्रुअरी २८, २०११ सम्म सार्क महासचिब रहे। माल्दिभ्सका फथिमथ धियाना शइद र माल्दिभ्सकै अहमद सलिम सार्कको १० औँ र ११ औँ महासचिव बने। शइद मार्च १, २०११ देखि मार्च ११, २०१२ सम्म पदमार रहे भने सलिम ज्मार्च १२, २०१२ देखि फेब्रुअरी २८, २०१४ सम्म पदमा रहे। १ मार्च २०१४ देखि सार्क सचिवालयको नेतृत्व नेपालका अर्जुन बहादुर थापाले गरेका छन्।
सार्कका सामान्य नियमहरू
सार्क बडापत्रको धारा १०मा सामान्य नियमहरूको व्यवस्था गरिएको छ। सार्कको गतिशीलतामा यही नियम सबैभन्दा ठूलो बाधकको रूपमा रहेको विश्लेषकहरूको धारणा छ।
यो पनि हेर्नुहोस्
दक्षिण एसियाली सहयोग सङ्गठन सचिवालय
खरिगैरा
खरीगैरा नेपालको दैलेख जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो। यो गाविसको सिमाना पूर्वमा नारायण नगरपालिका, पश्चिममा बाँसी र रानीवन गाविस, उत्तरमा भवानि गाविस, दक्षिणमा बडखोला गाविस पदर्छन् ।
कटुसकण्ठे सारौं
कटुसकण्ठे सारौं नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
द गन (लघुकथा)
द गन अमेरिकन उपन्यासकार तथा लेखक फिलिप किन्ड्रेक डिकद्वारा लिखित लघुकथा हो ।