cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कर्णाली नदी
नदीको विस्तार
दैलेख र अछामका अन्य सहायक नदी नालाहरूलाई साधमा लिँदै यो नदी दैलेख, अछाम र सुर्खेत जिल्लाको सिमानामा पर्ने कल्यानकाँध नामक स्थानमा आएर यो नदीले आफ्नो बाटो बदलेर उल्टो फर्केको छ, जसले गर्दा पश्चिमबाट पूर्व तर्फ बग्दै गरेको यो नदी फेरी पश्चिम तिर फर्केर जान्छ। यसै गरी यो नदी अब सुर्खेत र अछाम जिल्लाको सिमाना हुँदै डोटी जिल्लाको सिमानामा पुग्छ। त्यहाँ यो नदीमा डोटीबाट आएको सेती नदी मिसिन्छ। त्यस पछि कर्णाली नदी फर्केर फेरी पूर्व तिर बग्न थाल्दछ। अब कर्णाली नदीले डोटी र अछामलाई छोडेर सुर्खेत र कैलाली जिल्लाको सिमानामा बग्न थाल्छ। कैलाली र सुर्खेतको सिमानामा पर्ने "कुइने घाट" नामक स्थानमा आएर यो नदीमा सुर्खेत तिरबाट आएको भेरी नदी मिसिन पुग्छ। त्यस पछि यो नदी कैलाली र सुर्खेतको सिमाना छुट्ट्याउदै कर्णाली चिसापानी भन्ने ठाउँमा आउँछ। त्यहाँबाट यो नदीले आफ्नो पहाडी बाटो छोडेर तराइको मैदानमा प्रवेश गर्छ। अब यो नदीले बर्दिया जिल्लामा प्रवेश गरि सकेको हुन्छ। बर्दियामा आए पछि यो नदीमा बबई र सानी भेरी गरी दुइवटा नदीहरू मिसिएका छन्। त्यसका साथै यो नदी भारतमा प्रवेश गर्छ। यहाँ आएर यो नदी आफू पनि दुई भागमा बाँडीएको छ। एक शाखालाई कौरियाला घाटको नाम दिएको छ भने अर्को शाखालाई भारतमा घागरा नदीको नाम दिएको छ। भारतमा यो नदिमा अन्य सहायक नदीहरू मिसिन्छन् जस्तै:- महाकाली नदी जसलाई भारतमा शारदा नदी भनिन्छ। कौरियाला घाट नामको नदी अयोध्याभएर बगेको छ। अयोध्यामा यो नदीलाई सर्यौँ नदीको नाम दिइएको छ। घागरा नदी बिहारको छपरामा गएर गङ्गा नदीमा गएर मिलेको छ। त्यहाँबाट यो नदीको नाम गंगा नदी नै रहन गएको छ। अन्तमा पश्चिम बङ्गाल राज्यको कोलकाता सहर (जसको पुरानो नाम कलकत्ता हो) नजिकै रहेको गङ्गा सागर नामक स्थानमा यो नदी समुन्द्रमा मिलेको छ।
सहायक नदीहरू
नेपालको सबैभन्दा लामो नदी कर्णाली नदी हो। यसका सहायक नदीहरू : हुम्ला कर्णाली, मुगु कर्णाली, ठूली भेरी, सानीभेरी नदी, तिला, बुढीगंगा नदी र सेती नदी हुन्। कर्णाली नदीको नेपालभित्रको लम्बाइ लगभग ५०७ कि.मी. र जलप्रवाहित क्षेत्र ४९,००० वर्ग कि.मी. छ।
कर्णाली नदीमा पाइने जलिय जीवहरू
कर्णाली नदीमा पाइने मुख्य जलिय जीव त माछा नै हो। कर्णाली नदीको माछा अरु नदीको माछा भन्दा बढी स्वादिष्ट हुन्छ। यो नदीमा पाइने माछाहरूमा अँसाला माछा मुख्य हो, साधारणतया १० देखि १५ किलोसम्म वजन भएको अँसाला माछा कर्णाली नदीमा धेरै पाइन्छ। यसका साथै यो नदीमा माछाका अन्य धेरै प्रजातीहरू रहेका छन् जस्तै:- सट्टा माछा (यसको वजन ५० देखि १५० किलोसम्म भएको अनुमान गरिन्छ), टोटे माछा (यो माछा भकुण्डो जस्तै गोलो र मोटो हुन्छ), बाम माछा (यो माछा देख्दा सर्प जस्तै देखिन्छ), खोली माछा (यो माछा सानो तर स्वादिष्ट माछा हो प्राय खोलाको पानीमा पनि पाइने भएकाले यसलाई खोली माछा भनीएको हो), आदी। यस्तै कर्णाली नदीमा गर्मीको मौसममा कैलाली जिल्लाको छेउ छाउ तिर गोहीहरू पनि भेटाउन सकिन्छ। पहिले कर्णाली नदीमा गोहीहरू प्रसस्त मात्रामा भएको तर अब गोहीको सिकार गरिने भएका कारण यो जीव कर्णाली नदीमा लोप हुदै गएको छ। यस्तै कर्णाली नदीमा कहिले काहीँ पानी विरालोहरू पनि भेटिएको सुन्नमा आउँछ।
बाँध तथा पुलहरू
कर्णाली नदीमा साना ठुला झुलुङ्गे पुल, काठे पुल धेरै छन। यी मध्ये कैलाली जिल्लाको कर्णाली चिसापानीमा पूर्व पश्चिम राजमार्ग अन्तरगत पर्ने कर्णाली पुल मुख्य हो। कर्णाली पुललाई विश्वकै दोस्रो एक खम्बे पुल मानिएको छ। यो पुल ५०० मीटर लामो छ। यसका साथै झुलुङ्गे पुलहरूमा कुइने पुल, जङ्गलघाट पुल, टटाली पुल, डुङ्गेश्वार पुल, टुनी बगर पुल, राकम—कर्णाली पुल, खिड्की ज्यूला पुल, लालीघाट पुल, रेँगीलघाट पुल, भात्तडी पुल, आदी धेरै झुलुङ्गे पुल निर्माण भै सकेका छन् भने धेरै जसो झुलुङ्गे पुलहरू निर्माण कार्य भै रहेको छ।
गेरुवा पुल नेपालकै सबैभन्दा लामो पूल हो।
कर्णाली नदीमा बाँध बनाएर बिजुली निकाल्ने योजना २०४० सालमा पारित भएको भए पनि आजसम्म कुनै कार्य भएको छैन। सर्वे गर्ने क्रममा कैलाली जिल्लाको बाँका भन्ने ठाउँलाई बाँध निर्माण स्थलको लागि छनौट गरेर केही काम पनि गराईए पछि त्यतिकै छोडीएको छ भने दैलेख जिल्लाको सियाला भन्ने ठाउँलाई पनि बाँध निर्माण स्थलको लागि छनौट गरिएको छ तर आजसम्म कुनै सक्रिय कामको थालनी भएको छैन।
अरुणाचल प्रदेश
अरुणाचल प्रदेश पूर्वोत्तर भारतको एउटा प्रान्त हो अरुणाचलको अर्थ "उदाउदै गरेको सूर्यको पर्वत" हुन्छ। (अरूण+अचल)।
यस प्रदेशको सीमाहरू दक्षिणमा आसाम, दक्षिणपूर्वमा नागाल्यान्ड, पूर्वमा बर्मा/म्यानमार, पश्चिममा भुटान र उत्तरमा चिनको तिब्बतसँग टासिएको छ। अरुणाचल प्रदेशको एउटा भू-भागलाई चीनले आफ्नो दक्षिणी तिब्बतको भाग हो भनेर दावा गर्छ। ईटानगर यस राज्यको राजधानी हो। यस प्रदेशको मुख्य भाषा हिन्दी र असमिया हो। अङ्ग्रेजी पनि बिस्तारै लोकप्रिय हुँदैछ।
प्रसिद्ध लेडो बर्मा रोडको एउटा भाग यस राज्यबाट हुँदै जान्छ, दोस्रो विश्वयुद्धको बेला यस सडकले चीनको लागि एउटा जीवन रेखाको भूमिका खेलेको थियो।
भूगोल
अरुणाचलको धेरै जसो भाग हिमालयले ढाकिएको छ, तर लोहित, चांगलांग र तिरप पतकाई पहाडिहरूमा स्थित छन्। काँग्तो, न्येगी कांगसांग, मुख्य गोरीचन चोटी र पूर्वको गोरीचन शिखर यस क्षेत्रमा हिमालयको सबै भन्दा अग्ला शिखर हुन।
तवांगमा स्थित बुमला घाटी सन २००६ मा ४४ वर्षमा पहिलो पटक व्यापारको लागि खोलियो। दुबै तर्फको व्यापारीहरूलाई एक अर्काको क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने अनुमति दीईयो।
हिमालय पर्वतमालाको पूर्वी विस्तार यसलाई चीनबाट अलग गर्छ। यो पर्वतमाला नागाल्यान्ड तिर फर्की गाको छ र भारत तथा बर्माको बीचमा चांगलांग र तिरप जिल्लामा एक प्राकृतिक सीमाको निर्माण गर्छ र एक प्राकृतिक बाधाको रूपमा कार्य गर्छ। यो पहाड महान हिमालयभन्दा कमै अग्लो छन्।
जिल्लाहरू
अरुणाचल प्रदेशमा १६ वटा जिल्लाहरू छन -
नवजात शिशु तथा बाल स्वास्थ्य स्याहार
साना शिशुको पर्याप्त हेरविचार अत्यावश्यक छ किनभने उनीहरू आफ्ना बारेमा केही पनि बताउन सक्दैनन्। शिशुको सही हेरचाह गरे उसको मनमा भएको कुरा सही ढंगमा बुझ्न- जान्न सकिन्छ। शिशुको विशेष केयर जन्मिएपछि साढे दुई वर्षको उमेरसम्म गर्नुपर्छ। शिशु हेरचाहको सुरुवात उसको आहारसँगै हुन्छ। यसको सही ज्ञान शिशुकी आमालाई हुनु आवश्यक छ। शिशुको जन्म हुनासाथ न्यानो, सफा तथा नरम कपडाले पुछेर आमाको छातीमा -दुई स्तनको बीचमा) केही समय टाँसेर राखिदिनुपर्छ। यसो गर्नाले शिशुलाई न्यानो हुनुका साथै आमा र शिशुबीच आत्मीयता बढ्छ साथै यसले स्तनपान गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।
स्तनपान
शिशुलाई सकेसम्म जतिसक्दो छिटो -जन्मिएको एक घन्टाभित्र) स्तनपान गराउनु वेश हुन्छ। शिशुलाई आमाको दूधबाहेक केही ख्वाउनुहुँदैन। कतिपयले घिउ, मह ख्वाए पनि त्यसलाई उपयुक्त मान्न सकिँदैन। त्यसपछि २४ घन्टाभित्र ८ देखि १० पटक -रातिमा २ पटक अनिवार्य) स्तनपान गराउनुपर्छ। स्तनपान गराउँदा शिशुको आसन र स्तन सम्पर्क सही हुनुपर्छ। आमाले जुन आसनमा बसेर ख्वाउँदा सजिलो महसुस हुन्छ त्यही आसनमा दूध ख्वाउनुपर्छ। कम्तीमा पनि १५ देखि २० मिनेटसम्म एउटै स्तनबाट स्तनपान गराउनुपर्छ। यदि शिशु एउटै स्तनको दूधबाट सन्तुष्ट भए अर्को स्तन चुसाइरहनु आवश्यक छैन तर सन्तुष्ट नभए दुवै स्तन चुसाउनुपर्छ। स्तनपान गराइसकेपछि शिशुलाई आमाको छातीमा राखेर पिठ्युँ मुसारिदिनुपर्छ। यसो गर्दा शिशुले डकारेर पेटभित्रको हावा बाहिर निकाल्छ। त्यसपछि शिशुलाई सुताइदिनुपर्छ। धेरैजसो आमा मेरो दूध आउँदैन अथवा पर्याप्त छैन भनेर चिन्ता लिन्छन्। स्तनपान गरेपछि डेढदेखि २ घन्टा आरामले सुत्छ, उसको तौल साधारण रूपमा बढिरहेको छ, दिनमा ६ देखि ८ पटक पिसाब गर्छ भने शिशुलाई आमाको दूध पर्याप्त रूपमा पुगेको मानिन्छ। परिवारका सदस्य तथा स्वास्थ्य कार्यकर्ताले आमालाई राम्रोसँग सम्झाई-बुझाई आत्मविश्वासी बनाउनुपर्छ। शिशुलाई जति बढी दूध चुसायो उति नै बढी दूध बन्छ। शिशुलाई ६ महिनासम्म आमाको दूधमात्र ख्वाउनुपर्छ। यो उमेरसम्म शिशुलाई अतिरिक्त पानी पनि दिनु पर्दैन। शिशुलाई जति बढी तिर्खा लाग्यो उति नै बढी दूध चुस्छ। स्तनपान गराउँदा दूधको मुन्टोमात्र नचुसाई मुन्टो वरिपरिको कालो भागसमेत चुसाउनुपर्छ।
शिशु ६ महिनाको भएपछि उसलाई ठोस आहाराको आवश्यकता पर्छ जसमा जाउलो, लिटो, खिचडी, हलुवा, मुछेको आलु, केरा आदि ख्वाउन सकिन्छ। सुरुमा शिशुलाई पचाउन सजिलो हुने किसिमका खानेकुरा ख्वाउनुपर्छ। यस्ता पदार्थ अर्धठोस हुनुपर्छ। यतिबेला २४ घन्टामा तीन पटक ख्वाउनुपर्छ। शिशुलाई स्वच्छ पिउने पानीको आवश्यकता पर्छ। स्तनपान भने साबिकबमोजिम दुई वर्षसम्म गराउनुपर्छ। दुई वर्ष पूरा भएपछि स्तनपान बन्द गरी ठोस कुराहरू दिनको पाँच पटकसम्म ख्वाउनुपर्छ। त्यसपछि शिशुलाई अण्डा, माछा, मासु, कलेजो, गेडागुडी आदि ख्वाउनुपर्छ। बजारमा पाइने चाउचाउ, चीजबल, लेज, कुरकुरे, कोल्ड डि्रंक्स, चकलेट आदि ख्वाउनु हुँदैन।
मेन्टिनेन्स अफ बडी टेम्प्रेचर : नवजात शिशुमा शरीरको तापक्रम सन्तुलित गर्ने शक्ति कम हुन्छ र शिशुमा शीताङ्ग हुने सम्भावना जाडो मौसममा बढी देखापर्छ। शरीरको तापक्रम सन्तुलित राखी न्यानो, सफा तथा नरम कपडाले शरीर ढाक्नुपर्छ। टोपी, भोटो, दौरा-सुरुवाल तथा मोजा-पन्जा लगाइदिनुपर्छ। शिशुले पिसाब गरेको छ-छैन भनेर बेला-बेलामा नेपकिन चेक गरिरहनुपर्छ। यसो गर्दा शिशुले पिसाब फेरेर चिसो हुन पाउँदैन। शिशुलाई जन्मनासाथ नुहाइदिनु हुँदैन। शिशु जन्मिएको २४ घन्टापछि मनतातो पानीले नुहाइदिनुपर्छ। कोठाको तापक्रम न्यानो -२५ देखि २८ डिग्री सेन्टिग्रेड) हुनुपर्छ। भेन्टिलेटर खुल्ला हुनुपर्छ। शिशु सुत्ने कोठामा पंखा चलाउनु हुँदैन। मनतातो तेलले मालिस गर्दा पनि शरीरको तापक्रम सन्तुलित हुन्छ र इनसेन्सिबल वाटर लस पनि कम हुन्छ।
बेबी मसाज : शिशुलाई तेलले मसाज गर्नु अत्यन्तै आवश्यक छ। यसले गर्दा शरीरको तापक्रम सन्तुलित हुन्छ, रक्तसंचार राम्रो हुन्छ। शिशुलाई आनन्द आउँछ र ऊ मज्जाले सुत्छ, धेरै रुँदैन। तोरी, जैतुन तथा नरिवलको तेल शिशुका लागि फलदायी हुन्छ। आँखा, नाक, कान, नाइटो र जननेन्दि्रयमा भने तेल लगाउनुहुँदैन। शिशुलाई घाम तथा न्यानो कोठामा राखेर तेल लगाइदिनुपर्छ।
छालाको सुरक्षा तथा सफाइ
शिशु जन्मनासाथ न्यानो, नरम र सफा कपडाले पुछिदिनुपर्छ ताकि शिशुको शरीरमा टाँसिएको रगत तथा फोहोर पदार्थ राम्रोसँग जाओस्। जन्मिएको २४ घन्टापछि नुहाइदिन मिल्छ। जाडो महिनामा नुहाइदिनुभन्दा पुछिदिनु राम्रो हुन्छ भने गर्मी महिनामा हल्का नुहाइदिनुपर्छ।
नाभिको हेरचाह
नाभिलाई सुख्खा तथा सफा राख्नुपर्छ। नाभिमा तेल तथा अन्य कुनै पदार्थ राख्नुहँुदैन। कुनै कारणवश नाभि पाके अथवा नाभि वरिपरिको छाला रातो भए तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीसँग सम्पर्क राख्नुपर्छ।
आँखाको हेरचाह
सफा मनतातो पानीमा कपास भिजाएर शिशुका दुवै आँखा दैनिक सफा गरिदिनुपर्छ। आँखाबाट धेरै चिप्रा आए चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ। आँखामा गाजल लगाइदिने चलन हानिकारक हो। गाजलको प्रयोगले आँखा पाक्न सक्छ।
खतराका चिन्हहरू
नवजात शिशुमा हुने खतराका चिन्हहरू सबै आमालाई थाहा हुनुपर्छ। ती चिन्ह तथा लक्षणहरूमा शिशुलाई ज्वरो आउनु, शीताङ्ग हुनु, शिशुले दूध नचुस्नु, ह्वालह्वाल बान्ता गर्नु, छिटो-छिटो सास फेर्नु -१ मिनेटमा ६० पटकभन्दा बढी), शिशु सुस्त हुनु, कम्पन आउनु, कान पाक्नु, नाइटो वरिपरिको छाला रातो हुनु वा पिप बग्नु, शिशुको हातखुट्टामा समेत पहेंलोपन देखिनु आदि पर्छन्। यी लक्षण देखापरे वा शिशुले कम पिसाब गरे तुरुन्त चिकित्सककहाँ लानुपर्छ। यस्तो अवस्थामा बेवास्ता गरे शिशुको ज्यानै जान सक्छ।
शिशुलाई चिकित्सककहाँ कहिले लाने ?
माथि उल्लेख गरिएका लक्षणमध्ये कुनै एक मात्र लक्षण देखिए पनि शिशुलाई तुरुन्त चिकित्सककहाँ लानुपर्छ। त्यसबाहेक शिशु जन्मिएको दिनका साथै ३ दिनमा, ७ दिनमा, २८ दिनमा शिशुलाई उपचारको आवश्यकता पर्छ। त्यसपछि प्रत्येक ३-३ महिनामा शिशुको स्वास्थ्यस्थिति सामान्य छ कि छैन, कस्तो वृद्धि विकास भैरहेको छ ? के-के कुरा ख्वाउने, शिशुसँग कस्तो व्यवहार गर्ने भन्ने कुरा थाहा पाउन चिकित्सककहाँ लानु वेश हुन्छ। शिशुको उमेर १ वर्ष नपुगेसम्म त्यसलाई निरन्तरता दिनु उत्तम हुन्छ।
उमेरअनुसार शिशुको तौल तथा उचाइ
शिशु जन्मदा उसको शरीरमा पानीको मात्रा बढी हुने भएकाले एक हप्तासम्म ५ देखि ७ प्रतिशत तौल कम हुनसक्छ तर ७ देखि १० दिनमा शिशुले 'बर्थ वेट' प्राप्त गर्छ। शिशुको तौल सिस्टमेटिक ढंगबाट बढ्छ। यसलाई जान्न तथा सम्झन जरुरी छ। शिशुको तौल ४ देखि ६ महिनामा दुई गुणा बढ्छ र एक वर्षको हुँदा ३ गुणा बढ्नुपर्छ। यसैगरी शिशु जन्मदा सामान्यतया ४५ देखि ५० सेन्टिमिटर हुन्छ भने एक वर्षमा ७५ सेन्टिमिटर हुनुपर्छ।
उमेरअनुसार लगाउनुपर्ने भ्याक्सिन
नेपाल सरकार, स्वास्थ्य मन्त्रालयको खोप महाशाखाअन्तर्गतका स्वास्थ्य संस्थाले दिने खोपहरू १ वर्षको उमेरसम्म पर्याप्त छन्। यसअन्तर्गत शिशु जन्मिएको दिनदेखि डेढ महिनाभित्र बी.सी.जी, डेढ महिनामा, साढे दुई महिनामा, साढे तीन महिनामा डी.पी.टी, हिब, हेपाटाइटिस बी, पोलियो तथा नौ महिना पूरा भएपछि दादुराको खोप लगाउनुपर्छ। त्यसबाहेक अन्य थप खोप पनि लगाउन सकिन्छ। ती खोपहरू प्राइभेट क्लिनिक तथा हस्पिटलमा किनेर लगाउनुपर्छ। ती खोपमा एमएम आर, हेपाटाइटिस ए, चिकेन फक्स, जापनिज इन्सेफ्लाईटिस आदि पर्छन्।
शिशुको शारीरिक तथा बौद्धिक विकासका लागि आवश्यक तत्व
शिशुलाई ६ महिनासम्म आमाको दूध मात्र ख्वाउनुपर्छ। आमाको दूधमात्र ख्वाउनाले शिशुको शारीरिक तथा मानसिक विकास हुन्छ। आमाको दूधमा शिशुलाई चाहिने सबै पौष्टिक तत्व एवं रोगसँग लड्न सक्ने क्षमता हुन्छ। यसका साथै मस्तिष्क तेज गराउने पदार्थ पनि हुन्छ। मिश्रति खाना अथवा कृत्रिम दूध ख्वाइएका शिशुहरू छिटो बिरामी पर्ने तथा कम बुद्धिका हुन्छन्। शिशुलाई दूध ख्वाउन थाल्नेबित्तिकै आमा र शिशुको अन्तक्रिर्या तथा आइ कन्ट्याक्ट हुनु जरुरी छ। यसो गर्दा शिशुले आमासँग सुरक्षित छु भन्ने महसुस गर्छ। शिशुलाई मालिस गर्दा, नुहाइदिँदा पनि बालसुलभ कुराकानी गर्नुपर्छ। शिशुको उमेरअनुसार खेल सामग्रीहरू दिनुपर्छ। घरको वातावरण स्वच्छ, सफा र शान्त हुनुपर्छ। जाँड रक्सी, चुरोट, बिडी खानुहुँदैन। शिशुका अगाडि झगडा गर्नु वा ठूलो स्वरले चिच्याउनु हुँदैन। आफू पनि अनुशासित एवं सभ्य भए मात्र शिशु पनि सभ्य, सुशील तथा चलाख हुन्छ।
उमेरअनुसार शिशुलाई ख्वाउनुपर्ने खाना
अन्त्यमा
शिशुको शारीरिक, मानसिक एवं सामाजिक वृद्धि विकास राम्रोसँग भैरहेको छ कि छैन ? शिशु अस्वाभाविक रूपले दुब्लो, पातलो वा धेरै मोटो छ ? उमेरअनुसार बस्ने, हिँड्ने, बोल्ने, साथीहरूसँग खेल्ने काम गर्छ- गर्दैन ? ऊ बिरामी परेको छ-छैन ख्याल गर्नुपर्छ। आफूलाई कुनै कुरामा शंका लागे तुरुन्त चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ।
वंशराज पाँडे
वंशराज पाँडे नेपाली सेनाका उच्च पदस्थ अधिकारी र प्रशासकीय अधिकारी (देवानकाजी) हुन् । काजी कालु पांडेका जेठा छोरा हुन्। उनलाई राजा प्रतापसिंह शाहले देवान काजीसाहेब को उपाधि दिएका थिए।
प्रसिद्धि
संस्कृत श्लोक: "सुक्षत्रि पाण्डवर वंशोराजोमन्त्रि महीन्द्रस्य च वंशराज । बस्न्यायिता नाहरकेहराद्याः सामाजिकाः क्षेगदितशत्रुमाद्याः।।'''"
पाँडे वंशका उत्तम क्षत्रि[य] महिन्द्र (महान इन्द्र) समान वंशराज [पाँडे] मन्त्री (देवानकाजी/प्रधानमन्त्री) छन् र शत्रुको घमण्ड नाश गर्ने बस्न्यात वंशका (बस्न्यायिता) नाहर [सिंह] र केहर [सिंह], आदि त्यहाँका अग्रजहरू हुन् ।
हत्या
राजकुमार बहादुर शाहको समर्थक भएको आरोपमा वंशराज पाँडे काटिए। उनका भाइ दामोदर पाँडे पनि मतिहीन राजा रणबहादुर शाहबाट काटिए।
लघु राजपुत्रिका
लघु राजपुत्रिका नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा लिटल रिङ्ड प्लोभर (Little Ringed Plover) भनिन्छ ।
मऊ जिल्ला
मऊ जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो आजमगढ मण्डलको ३ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
हङ्गेरी राष्ट्रिय फुटबल टोली
हङ्गेरी राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा इन्डोनेसियाको प्रतिनिधित्व गर्ने पुरुष फुटबल टिम हो । यो इन्डोनेसिया फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ ।
वजरीस्थानको लडाँइमा शाही नेपाली सेना
वजीरीस्थानको युद्ध
ब्रिटीस भारतको उत्तर पश्चिमी सिमा क्षेत्र वजरीस्थानमा त्याहाका लाडाकु हरूले ब्रिटीस सासन नमान्ने घोषणा गरे, त्याहांका मुसाद भनिने पठान लडाकु सरदार हरूले पहलो विश्वयुद्धमा लडिरहेका ब्रिटीस हरू सँग लडन तयारी गरे।ब्रिटेन लेस्थिति नियन्त्रणका लागि नेपाललाई सैन्य साहयताका लागि अनुरोध गर्‍यो त्यसै अनुसार महेन्द्र दल र फर्ष्ट राइफल गणलाई १९१७ को मार्चमा विद्रोह समनका लागि परिचालन गरियो यो नेपाल ब्रिटेन संयुक्त सैनिक कारवाही टोली थियो नेपाली फर्ष्ट राइफलले ब्रिटीस ४३ ब्रिगेड सँग तथा महेन्द्र दलले ब्रिटीस ४५ ब्रिगेड सँग सहभागि भए। नेपाली सेना, ब्रिटीस गोर्खा फोर्सका नेपाली, अन्य ब्रिटीस सैनिक हरू सबैले सो घमासान लडाईंमा बाहदुरी पूर्वक लडे थुप्रैले मृत्युवरण गरे, थुप्रै नेपाली सैनिकलाई ब्रिटीस पदक द्वारा सम्मान गरियो।
,,
नेपाल राष्ट्रिय फुटसल लिग
नेपाल राष्ट्रिय फुटसल लिग नेपाली फुटसलको सबैभन्दा ठूलो फुटसल लिग हो।जसको आयोजना अखिल नेपाल फुटबल सङ्घले गर्ने गर्दछ।
यो फुटसल लिगको पहिलो संस्करण २०७४ मा भएको थियो।उक्त प्रतियोगितामा रेडबुल फुटसल लिग २०७३ विजेता टिम शंखमुल फुटसलले चिरपरिचित प्रतिद्वन्दअी किक अफ फुटसललाई फाइनलमा ५-२ गोल अन्तरले पराजित गर्दै जितेको थियो।
गिरेगडा
गिरेगडा नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ हो।यो पुरचाैडी नगरपालिका-१ हाटमा अवस्थित छ।
चित्रे
चित्रे नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, पर्वत जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चित्रेको जनसङ्ख्या २२२९ थियो । यस मध्य पुरुष ४६%, र महिला ५४% थिए ।
अन्तिम नेपाल तिब्बत युद्ध
तेश्रो नेपाल-तिब्बत युद्ध (नेपाल-भोट युद्ध) तिब्बतमा १९११ देखि १९१२ सम्म लडिएको युद्ध हो। १९१२ पुस मा नेपाली र तिब्बती प्रतिनिधि मण्डल सन्धि बार्ता सुरु भयो । लामो छलफल पछी, प्रतिनिधि मण्डल बीच १९१२ चैत्र ८ मा थापाथली दरबारमा सन्धि भएपछि युद्ध अन्त्य भयो।
प्रधानमन्त्रीको रोलक्रम बसाउने राणा प्रथम प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणाको उदयपछी नेपालले राजनीतिक स्थायित्व पाइरहेको अवस्था थियो। जंग बहादुरले आफू शक्तिमा आएपछी सेनाको निरन्तर विकासमा लागे र उनी मानसिक रूपमा तिब्बतसँग लडाईका लागि तयारी गर्न थाले । किनीक दोस्रो नेपाल तिब्बत चिन युद्ध पछि भएको बेत्रावती सन्धी अपमान पूर्ण र नेपालका लागि अहितकारी थियो जंग बहादुर नेपालीको राष्ट्रिय गौरब फर्काउन चाहन्थे, चिनियाँ र ब्रिटेनमा राख्ने कार्यमा सफल भइसकेपछी जंग बहादुरले १४००० नयाँ सेना भर्ती गरे ।
भोटको अर्घेल्याईं
भोटका यी २० अर्घेल्याईंका विषयमा जंगबहादुरको शासन अघि पनि चर्चा परिचर्चा हुने गरेका थिए । सं. १९०४ मा दस्तुर, भन्सार, जगातका तोक लागेको थियो । १९११ वैशाखसम्ममा कुतीतर्फका बेपारका विषय र खासासँग अपराधी सुपुर्दगी गर्ने सम्बन्धमा छुट्टाछुट्टै सम्झौता पनि भइसकेका थिए ।
अहिले यी सबै अर्घेल्याईं अघि सार्नुपर्ने कारण थिएन तापनि अघिदेखि नै ज्यादती गर्ने भोटले हाम्रो सीमा मिच्ने, बेपारमा नोक्सान पार्ने, नेपालीसँग बढी दस्तुर लिने गरेको देखाउन यी कुरा उधिनिएका थिए ।
त्यस्तै, टक पनि सं. १८४९ देखि नै नेपालमा ढाल्न मनाही गरिएकोमा नेपालले बारम्बार ढाल्दै महाजनको माध्यमबाट भोट पठाउँदै आएको थियो । अहिले युद्ध गर्नुपर्ने अरू तपसिलका कारण थपिंदै आउँदा यी अर्घेल्याईंहरू पनि देखाइए–
तयारी
त्यसै गरी ८० वटा १२ पाउन्डरका तोपहरू २४ वटा ६ पाउन्डर का तोप हरू थुप्रै संख्यामा पहाडी मोर्टारहरू होइजारहरूको व्यवस्था गरियो। देश सुरक्षाका लागि १२००० सेना छुट्याइ पश्चिम र पूर्वी कामन्डिङ जर्नेलहरूलाई पाँच, पाँच हजार थप सेना तयार गर्न भनियो। थुप्रै प्राबिधीकलाई काम लगाइ बन्दुक, गोली, युद्ध सामग्री बनाइयो, हरेक लडाकु सैनिकलाई बख्खु तथा दोचा बनाइयो नेपाल ब्रिटेन युद्ध पछि यो नै नेपालको सबै भन्दा ठूलो युद्धको थियो। जुम्ला धनकुटा लगायतका ठाँउमा नयाँ सुरक्षा चौकी स्थापना गरी शाही नेपाली सेनाका जवानहरू तैनाथ गरियो ।
त्यसपछी नेपालले तिब्बतलाई एक पत्र पठाउदै ताक्लाकोट, कुती, र केरूङको क्षेत्र नेपाललाई फर्काउन। नेपाली ब्यापारीहरूले ब्यहोर्नु परेको घाटा बापत १ करोड चाँदीका सिक्का दिन माग गर्‍यो। तिब्बतले त्यो प्रस्ताव अस्विकार गरेपछी जंग बहादुर राणाले सन १८५५ को मार्चमा युद्धको घोषणा गरे केरूङ अभियानको नेतृत्व बम बहादुर कुँवरले २५७२८ सेनाका साथ गरे भने, कुती अभियानको नेतृत्व धीर शमशेरले ४६७८ शाही नेपाली सेना का साथ गरे, मुस्ताङबाट कृष्ण ध्वज कुँवरले २५०० सेना का साथ अगाडि बढे त्यसैगरी वलङचुङगोला तर्फको नेतृत्व २००० सेनाका साथ पृथ्वी ध्वज कुँवरले गरे ।
भोट पक्ष
शत्रु तर्फका मुख्य सेना नायक सेथ्या काजी थिए उनी सँग ५० हजार सेना रहेको थियो। तिनी हरू मध्य ८००० दिर्गाचा   मोर्चामा तैनाथ थिए भने ४० हजार सेना टिंगरी क्षेत्रमा तैनाथ थिए ।
केरूङ कब्जा
कुनै लडाईं बिना नेपाली सेनाले केरूङ कब्जा गर्‍यो तर तिब्बती तामाङ/ शेर्पाहरू आफू अनुकुलको ठाँउमा लड्नका लागि ठूलो शक्तिका साथ बसी रहेका थिए जब नेपाली सेनाले त्यो कुरा थाह पाए जंग बहादुर राणाले थप ठूलो सेना तोप सहित जगत सम्शेर तथा कर्णेल भक्त जंग कुँवरको नेतृत्वमा त्यस तर्फ पठाए। बम बहादुरले कुकुरघाट सजिलै पार गरे दसदिन देखि झांग क्षेत्रमा लडाईं चलिरहेकै थियो थुप्रै तिब्बती शेर्प्पा/तामााङ सेना मारिए र अन्तमा आत्मसर्मपण गरे।
उच्च पाहडकोको टुप्पामा रहेको र तुरून्तै शत्रुको चाल पाउन सकिने गुना गढीमा ६५०० को मजबुत तिब्बती सैनिक टोली थियो जब नेपाली गढीको नजिकपुगे । तिब्बती हरूले फाएर खोले । अत्यान्त चिसो जलवायु साथै ठूलो हिमपात पनि रहेको थियो तिब्बती भन्दा थुप्रै नेपाली सैनिक मारिए । अन्तमा दुई छुट्टै दिसाबाट आक्रमण गरेपछी नेपाली सेना सफल भयो ६००० तिब्बती तामाङ/शेर्पा युद्ध बन्दीको रूपमा समातिए ।
झुंग गढीको लडाई
अर्को लडाइ झुंग गढीमा भयो जुन अत्यान्त कठा चट्टाने पाहडमा बनेको थियो र त्य गढीमा १० हजार सम्म सेना राख्न सकिने व्यवस्था थियो त्याह त्यति बेला ६००० तिब्बती सेना त्यसको सुरक्षाको लागि बसेका थिए। त्यांहा पनि नेपालीका लागि प्रतिकुल जलवायु थियो थुप्रै चोटी नेपाली हरूले गढी कब्जा गर्ने प्रयास गरे अन्तमा १७२१ तिब्बती मारिएपछी ११०० युद्ध बन्दी भएपछी लडाईं सकियो त्यो लडाईंमा ३७२ नेपालीले पनि वीरगती प्राप्त गरेका थिए।
चुसानको लडाई
कुती क्षेत्रमा अगाडि बढेका जनरल धिर सम्शेर अप्रील १८५५ मा चुसानमा लडाईंको सामना गरे र कुती कब्जा गरीयो उनले तिब्बत पस्नु अगाडि दुगुनामा किल्ला बनाए त्यसै गरी लिस्ती गाँउ जाहाबाट लजिस्टीक सपोर्ट पाइएको थियोलाई पनि सुरक्षित बनाए। सोना गुम्ब एक मजबुत किल्ला थियो जांहा ८००० तिब्बतीहरू तोप सहित बसेका थिए धिर सम्शेरले अचानक आक्रमण गरे तर दुबै तर्फका धेरैको ज्यान गयो। गारै सँग नेपालले लडाईं जित्यो
सन्धीको कुरा
तिब्बतीहरू पछाडी हटन थाले र लडाईं भन्दा सन्धीको कुरा गर्न थाले एक चिनियाको नेतृत्वमा एक कुटनितीक मिसन १३ अगस्त १८५५ मा कुराकानी गर्न काठमाडौँ आइपुग्यो तर सहमती हुन सकेन। नेपाली सेना तिब्बतमै थिए अर्को बैठक सिकारजोंगमा बस्यो तिब्बतसँग नेपालले ९००००० रूपैया युद्धको क्षतिपुर्ति माग्यो तिब्बतले तिर्न इन्कार गर्‍यो तर नेपाली सेना फिर्ता गर्नुपर्ने कुरा गर्‍यो किन भनें उनीहरू ठूलो सेना पुर्नसँगठन गर्दै थिए।
अन्तत १ नोभेम्बर १८५५ मा तिब्बती हरूले १५००० सेनाका साथ नेपाली हरूको कुती पोजीसनमा ठूलो प्रत्यक्रमण सुरू गरे नेपालीहरूका लागि यो अचानक आक्रमण थियो नेपाली सेना दुगुना गढी तथा लिस्ती फर्क्यो तर तिब्बती हरूले अर्को अचानक प्रत्यकक्रमण झुंगमा गरे तर कर्णेल प्रितम कुँवर राणा आफ्नो स्थानमा डटेर रहे जंगबहादुर राणाले जब यो खबर पाए अनि थप सेना झुंगा र कुती दुबै तर्फ पठाए धीर शमशेरले पुन चारै तिरबाट आक्रमण शुरू गरे नेपाली हरूले पुन दुवै ठाँउका युद्द जिते।
सन्धी
नेपाली अभियान रोक्न तिब्बती हरू सन्धी गर्न राजी भए र तिब्बती हरूको एक टोली नेपाली राजधानी आइपुग्यो जनवरी १८५६ मा एक महिना पछि थापाथली सन्धिमा नेपालका प्रधानमन्त्री जंगबहदुर राणा तथा तिब्बतका कोलान सत्रद्वारा हस्ताक्षर गरियो जुन सन्धी धेरै हदसम्म बेत्रावती सन्धीभन्दा नेपालको पक्षमा छ ।
काँकडभिट्टा गोल्डकप २०७२
प्रथम काँकडभिट्टा गोल्डकपको उपाधि भुटानी शरणार्थी क्लबलाई फाइनलमा १-० को गोलअन्तरले पराजित गर्दै विर्तामोड युनाइटेड क्ललेब उपाधिमाथि कब्जा जमाएको हो। जीतसँगै विर्तामोडले नगद १ लाख १ हजार रुपैयाँसहित गोल्डकप प्राप्त गरेको थियो। उपविजेता शरणार्थी क्लबले नगद ५१ हजार रुपैयाँ र ट्रफी प्राप्त गरेको थियो ।
सहभागी टिम
यस फुटबल प्रतियोगितामा नेपाल, भारत तथा भुटानी शरणार्थीसहित जम्मा आठ फुटबल टिमहरूको सहभागीता रहेको थियो।
स्रोत
श्रेणी :काँकडभिट्टा गोल्डकप
फल्कल्यान्ड टापु
फकल्याण्ड टापु ( or ; Islas Malvinas) दक्षिण अमेरिकी तटको पूर्वमा एटलान्टिक महासागरमा अवस्थित द्वीपसमूह हो ।
ठाकुरप्रसाद गुरागाईं
ठाकुरप्रसाद गुरागाईं (वि. स‌ं. २००१ - ) बर्माका नेपाली भाषासेवी हुन्।
जीवनी
ठाकुरप्रसादको जन्म वि. स‌ं. २००१ सालमा सैलुङ, चन्द्रकोटे गाउँ, मोगोक, बर्मामा भएको हो।
पुरस्कार
म्यानमारमा बसोबास गर्ने नेपालीमूलका बर्मेलीहरूका माझमा नेपाली भाषाको प्रचार-प्रसार र संवर्द्धनमा असाधारण योगदान गरी नेपाली भाषालाई जीवित राखेर यसको श्रीवृद्धि गर्नमा समर्पित भएबापत उनलाई वि. स‌ं. २०५३ सालको जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रदान गरियो।
पञ्चरक्षा
पञ्चरक्षा बौद्ध धर्मको वज्रयान सम्प्रदायसँग सम्बन्धित धर्मग्रन्थ हो । वज्रयानका सन्दर्भमा सबैभन्दा बढी प्रयोगमा ल्याइएको र लोकप्रिय ग्रन्थका रूपमा पञ्चरक्षा रहिआएको छ । 'पारिवारिक र सामाजिक जीवनमा आइपर्ने समस्या निराकरणका लागि वज्राचार्यले पढ्नैपर्ने भनिएको यस ग्रन्थमा परचक्र भय हटाउने सूत्र उल्लेख छ |
सुकाटियाँ
सुकाटियाँ कालिकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। १९९१को जनगणना अनुसार यो ठाउँको जनसङ्ख्या ३२०७ हो।
प्रयागराज जिल्ला
प्रयागराज जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो प्रयागराज मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो। यो जिल्ला इलाहाबाद मण्डलको सदरमुकाम पनि हो।
अलकचन्द्र राजपुत्रिका
अलकचन्द्र राजपुत्रिका नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा केन्तिस प्लोभर (Kentish Plover) भनिन्छ ।
बालकाण्ड
अयोध्या नगरीमा दशरथ नामका राजा थिए जसको कौसल्या, कैकेयी र सुमित्रा नामक पत्नीहरू थिए। सन्तान प्राप्ति हेतु अयोध्यापति दशरथले आफ्नो गुरु श्री वशिष्ठको आज्ञाले पुत्रकामेष्टि यज्ञ गराए जसलाई ऋंगी ऋषिले सम्पन्न गरे। भक्तिपूर्ण आहुतिहरू पाएर अग्निदेव प्रसन्न भए र उनले स्वयं प्रकट भएर राजा दशरथलाई हविष्यपात्र (खीर, पायस) दिए जसलाई कि उनले आफ्नो तीनै पत्नीहरूमा बाँढिदिए। खीर सेवनको परिणामस्वरूप कौसल्याका गर्भबाट राम, कैकेयीका गर्भबाट भरत तथा सुमित्राका गर्भबाट लक्ष्मण र शत्रुघ्नको जन्म भयो।
राजकुमारहरूका ठूला भएमा आश्रमको राक्षसहरूदेखि रक्षा हेतु ऋषि विश्वामित्र राजा दशरथदेखि राम र लक्ष्मणलाई मांग गर्न आफ्नो साथले गये। रामले ताडका र सुबाहु जस्तै राक्षसहरूलाई मार डाला र मारीचलाई बिना फल भएका बाणदेखि मार गर्न समुद्रका पार पठाई दिए। उता लक्ष्मणले राक्षसेको सारा सेनाको संहार गर्न डाला। धनुषयज्ञ हेतु राजा जनकका निमंत्रण मिलनमा विश्वामित्र राम र लक्ष्मणका साथ तिनको नगरी मिथिला (जनकपुर) आए। बाटाहरूमा रामले गौतम मुनिको स्त्री अहल्याको उद्धार गरे। मिथिलामा राजा जनकको पुत्री सीता जसलाई कि जानकीका नामले पनि जानिन्छको स्वयंवरको पनि आयोजन थियो जहाँ कि जनकप्रतिज्ञाका अनुसार शिवधनुषलाई तोड गर्न रामले सीतादेखि विवाह गरे| राम र सीताका विवाहका साथै साथ गुरु वशिष्ठले भरतको माण्डवीबाट, लक्ष्मणको उर्मिलादेखि र शत्रुघ्नको श्रुतकीर्तिदेखि गरवा दिए।
दामोदर पाँडे
दामोदर पाँडे (वि.सं १८०८- १८६०) नेपालको प्रथम मूलकाजी वा पहिलो प्रधानमन्त्री हुन् । उहा नेपाल एकीकरणका नायक पृथ्वी नारायण शाहका बफादार काजी कालु पाण्डेका कान्छा छोरा थिए र वंशराज पाण्डेका भाइ हुन्। उनका छोरा रणदल पाण्डे र रणजङ्ग पाण्डे हुन्।
बाल्यकाल
दामोदर पाण्डेको जन्म सन् १७५२ मा गोरखा जिल्लामा क्षेत्री काजी परिवारमा भएको थियो । उनका पिता काजी कालु पाण्डे पृथ्वीनारायण शाहका विश्वाशिला सैनिक थिए ।
वि.सं. १८४५ मा नेपाल–तिब्बत युद्ध
बहादुर शाहको नायबीकालमा वि.सं. १८४५ मा नेपाल–तिब्बत युद्ध  भएको थियो, । नेपाली सेनाले कुती र केरुङ गरेर दुई तिरबाट तिब्बतमा आक्रमण गरेका थिए । कुती तर्फबाट नेपाली फौजको नेतृत्व दामोदर पाँडेले गरेका थिए । यो फौजले कुती आफ्नो अधीनमा लियो । केरुङ तर्फबाट चाहिँ नेपाली फौजको नेतृत्व अमरसिंह थापाले गरेका थिए ।
केरुङ सन्धिको धारामा पुनर्विचार गर्न तिब्बत सरकाले एउटा टोली कुती पठायो । नेपालका तर्फबाट दामोदर पाँडे, बम शाह, शर्मापा लामा लगायत कुती गएका थिए । तिब्बतले नेपाललाई बुझाउनुपर्ने रकम मध्ये २५ हजार रुपैयाँ मात्रै लिएर आएको थियो । तर नेपालले मानेन । यही क्रममा तिब्बतले नेपाली प्रतिनिधिमण्डलमाथि आक्रमण प्रयास गर्‍यो ।
वि.सं. १८४९ को नेपाल–तिब्बत युद्ध
वार्ताबाट समस्या समाधान नहुने भएपछि बहादुर शाहले युद्धको तयारी गरे । केरुङ सन्धि भएको तीन वर्षपछि फेरि युद्ध सुरु भयो । युद्ध गर्न बहादुर शाहले चार हजार नेपाली सेना कुती तर्फ पठाए । तिब्बतले दुई वर्षको दिनुपर्ने रकम नदिएपछि नेपाली सेनाले तासीहुम्पो मठमा लुट मच्चाए । सुनचाँदी हात पारे । मठका नायबीको जिम्मेवारी पाएका डुग्पा टुलुक भागेर चीन गए । तिब्बतमा नेपाली सेनाको विजयको समाचार सुनेर चीनले तिब्बतमा आफ्नो फौज पठाइदियो ।
चिनियाँ फौजले नेपाली सेनालाई लखेट्यो । नेपाली सेना भागेर रसुवातिर आए । रसुवाको स्याप्रु, धुन्चे बजार समेत चिनियाँ सेनाले कब्जामा लियो । नेपाली सेना वेत्रावती वारिपट्टि किल्ला बनाएर बसे । चिनियाँ सेना नुवाकोट प्रवेश गर्न चाहन्थे । वेत्रावती तर्न लागेका चिनियाँ सेनामाथि नेपाली सेनाले आक्रमण गर्‍यो । ढुंगामुढा गर्‍यो । नेपालीको गुरिल्ला शैलीको युद्धले गर्दा चिनियाँ सेना वेत्रावती तर्न सकेन । चिनियाँ सेनालाई खानेकुराको संकट पर्न थालेकाले चीन पनि सन्धि गर्न चाहन्थ्यो । त्यही भएर १९४९ सालमा नेपाल–तिब्बत–चीनबीच सम्झौता भयो । यसलाई वेत्रावती सन्धि भनिन्छ ।
चीनले हमला गर्दा सीमित स्रोत साधन भएको सेनाको मनोबल गिर्न नदिई दामोदर पाँडेले देखाएको साहस, बुद्धिमानी, विवेक र चातुर्यको समेत इतिहासकारले प्रशंसा गरेका छन् । कालु पाँडेको मृत्युपछि पृथ्वीनारायण शाहको संरक्षणमा हुर्किएका कालुका छोरा दामोदरले पूर्वतर्फको विजय अभियान अगाडि बढाउँदै कैयौँ भूखण्डलाई नेपालमा मिलाउने काम गरेका थिए भने पश्चिमका विभिन्न भागमा भएको युद्धमा आफैँ सहभागी भएका थिए ।
वेत्रावतीको लडाइँमा दामोदर पाँडेले देखाएको वीरता र चातुर्य इतिहासमा निकै रोचक मानिन्छ । हजारौँ चिनियाँ सैनिकलाई परास्त गर्न उनले नुवाकोट र रसुवाका गाउँहरूबाट हजारौँ गाईवस्तु भेला पारेर साँझपख ती पशुका सिङमा राँको बालि चिनियाँलाई लखेटेको प्रसङ्गलाई इतिहासकारले उल्लेखनीय मानेका छन् ।
मृत्युदण्ड
दुर्भाग्य नै भनौँ, षड्यन्त्रको शिकार भएर ५२ वर्षकै उमेरमा दामोदर पाँडेलाई मृत्युदण्ड दिइएको थियो भने उनका दाजु वंशराज पाँडेलाई समेत काटिएको इतिहासकारले बताएका छन् ।
मूल–काजी दामोदर पाँडे र सरदार प्रवल राना राजा रणबहादुरको आदेशमा पक्रिई खुट्टामा नेल, हातमा हत्कडी पहिराएर ल्याई लुमडी थान (भद्रकाली) नेरको सत्तलमा बन्दी बनाएर राखियो । राति पहरेदार निदाएको मौकामा प्रवल रानाले भाग्ने मतो गर्दा ‘पाल्पा पुग्न सके पृथ्वीपाल सेन आफ्नो पक्षमा अउने र पाल्पा–पर्वतदेखि गढवालसम्म आफ्नो नियन्त्रण कायम गर्न सक्ने तर त्यसो गर्दा आफ्ना दिवंगत पिता काजी कालु पाँडे, दाजु काजी वंशराज पाँडे र आफैंले समेत प्राणको बाजी लगाई, रगत पसिना बगाई जोडेको मुलुक आफ्नै हातले दुई टुक्रा हुने र कालान्तरमा नेपाल नै फिरंगीहरूको सिकार बन्ने’ भनेर भाग्न अस्वीकार गरेका दामोदर पाँडेलाई १८६० चैत ३ गते लुमडी नजिकको घाट (अहिलेको सहिदगेटनेर ?) मा गिंडियो ।
दामोदर पाँडेका कलिला छोराहरू ललितबम, रणकेशर, गजकेशर पाँडे बिनाकसुर त्यहीँ गिँडिए । टक्सारी भीम खवास र उनका एक छोरालाई विष्णुमती लगेर काटियो । खवासका अर्का एक छोरालाई टौदहको पोखरीमा डुबाएर मारियो भने अर्का छोरालाई तीन दिनसम्म खुट्टामा पासो लगाई रूखमा झुन्डयाउँदा पनि नमरेपछि काटेर मारियो । शंखधर खवासलाई खाडल खनी कुमसम्म पुरेर कपालमा खोटो दली आगो लगाई जिउँदै पोलियो । सरदार इन्द्रमान खत्री, द्वारे समनसिंह र सुवेदार मानधनलाई पनि गिंडियो र भीमसेन थापाको सत्ता आरोहको यात्रा रगतको भेलबाट रंगीन बनाएर सुरु गरियो ।
प्रधान सेनापति भइसकेका दामोदर पाँडे लुमडी मन्दिर (भद्रकाली) नजिकै काटिए। उनी नेपोलियन बोनापार्टको युगमा ‘ग्राउन्ड ब्याटल’ (स्थलयुद्ध) र अन्य रणनीतिका महारथि थिए। मुलकाजी कीर्तिमानसिंह बस्न्यातको हत्या र अंग्रेजसँग व्यापार–सन्धि गरेको अभियोगमा दामोदर मारिए ।
दमन
दामोदर पाण्डे संगै वि.सं १८६० सालमा उनका धेरै समर्थकहरूले रणबहादुर शाहको कोपाभजनको शिकार बन्नु पर्यो । साठी सालको पर्वपछी भीमसेन थापाको लामो शासनकाल भरी दामोदर पाण्डेको योगदानका सबै कुरा दबेर बसे । यसलाई उजागर गर्ने प्रयास र साहस समेत कसैले नगरेर त्यसो गर्नु खतरा उठाउनु हो भन्ने महसुस मात्र गरे ।
गुरुखोला
गुरुखोला नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो। मुस्याचौर यहाँको प्रमुख व्यापारिक शहर हो | कलौन गुरुखोला मै पर्ने एऊटा सुन्दर गांऊ हो |
दोश्रो विश्वयुद्धमा शाही नेपाली सेना
दोस्रो विस्वयुद्ध
नेपाल र ब्रिटेनका बिच भएको आन्तरिक सन्धी अनुसार नेपाली सैनिक दोस्रो विस्वयुद्धमा परिचालन गरियो। युद्धमा भाग लिएका सैन्य टोली हरू, श्री नाथ, काली बक्स, सुर्यदल, नयाँ गोरख, बर्दबाहदुर, काली बाहदुर, महेन्द्र दल, सेकेन्ड राइफल, भैरङ्ग, जबर जंग, सम्शेर दल, सेर, देवी दत्त, भैरब नाथ, जगन्नाथ तथा पुरानो गोरख गण थिए , त्यसका अलावा थुप्रै नेपाली उच्च सैनिक अधिकारी हरू समेत सहभागि थिए ती मध्य स्वर्गिय कमान्डर इन चिफ किरण सम्शेर राणा, पूर्व कमान्डर इनचिफतथा बर्तमान फिल्ड मार्सल निर सम्शेर राणा संयुक्त प्रधानकार्यलयमा शाही नेपाली सेनाका तर्फबाट लाईजन अफिसर थिए,
जब जापान दोस्रो विश्व युद्धमा डिसेम्बर १९४०मा सहभागि भयो अनी दक्षिण एसियाको ब्रिटीस उपस्थितिमा खतरा उत्पन्न भयो ब्रिटेनले भारत तथा बर्माका मोर्चाका सैनिक परिचालन गर्‍यो नेपाली महिन्द्र दल, सेर, काली बाहदुर तथा जगन्नाथ पनि संगै परिचालित भए यि नेपाली सैनिक हरू मित्र राष्ट्र हरूको सेना अन्तर्गत भएर लडांइ लडे जगन्नाथ गण इन्जिनिएर गणका रूपमा सहभागि भयो र जगन्नाथ गणले बाटो पुल तथा पानी का विन्दुहरू बनाउदै सैन्य अभियानमा हिस्सा लियो। नेपाली सेनाले विभिन्न क्षेत्रमा १४ सेनाको अधिन रही जापानी सेना लाई पछि हटन बाध्य पारे, अन्तत जापानमा आणविक बम खसालिए पछि जापानले आत्मसर्मपण गर्‍यो धेरै जसो नेपाली सैनिक काठमाडौँ फर्काइयो यौटा ठूलो बिजय परेड २८ अक्टोबर १९४५ मा आयोजना गरियो साथै १९४५ मै नेपाली सैनिक तथा ब्रिटीस सैनिक लडेका स्थानमा नै उनिहरूलाई मान पदवी प्रदान गरी सम्मान गरियो।
,,
चित्रे भञ्ज्याङ
चित्रे भञ्ज्याङ नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ८१३ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११को जनगणना अनुसार चित्रे भञ्ज्याङको जनसङ्ख्या ३५५१ छ ।
सर्वपल्ली राधाकृष्णन
डाक्टर सर्वपल्ली राधाकृष्णन (சர்வபள்ளி ராதாகிருஷ்ணன்; ५ सेप्टेम्बर १८८८ – १७ अप्रिल १९७५) भारतको प्रथम उप-राष्ट्रपति (१९५२ - १९६२) र द्वितीय राष्ट्रपति थिए। उनको जन्म दक्षिण भारतको तिरुत्तनि स्थानमा भएको थियो जुन स्थान चेन्नईबाट ६४ किमी उत्तर-पूर्वमा छ। उनको जन्मदिन (५ सेप्टेम्बर) भारतमा शिक्षक दिवसको रूपमा मनाईन्छ।
जीवन वृत्त
डाक्टर सर्वपल्ली राधाकृष्णन भारतीय सामाजिक संस्कृतिसँग रमेका एक महान शिक्षाविद महान दार्शनिक महान वक्ता र एक अस्थावान हिन्दू विचारक थिए। स्वतन्त्र भारत देशका उनी दोश्रो राष्ट्रपति थिए। डाक्टर राधाकृष्णनले आफ्नो जीवनको महत्त्वपूर्ण ४० वर्ष शिक्षकको रूपमा व्यतीत गरे। उनमा एउटा आदर्श शिक्षकको सबै गुण रहेको थियो । उनले आफ्नो जन्म दिन शिक्षक दिवसको रूपमा मनाउने इच्छा गरेका ब्यक्त गरेका थिए जसको फलस्वरूप पुरै देशमा डाक्टर राधाकृष्णनको जन्म दिन ५ सेप्टेम्बरमा शिक्षक दिवस मनाईन्छ।
डाक्टर राधाकृष्णन समस्त विश्वलाई एउटा विद्यालय मान्थे। उनको शिक्षा द्वारा नै मानव मस्तिष्कको सदुपयोग गर्न सम्भव छ भन्ने उनको मान्यता रहेको थियो। डा. राधाकृष्णन आफ्नो बुद्धिमतापूर्ण व्याख्या, अभिव्यक्ति र हसाउने कथाहरूबाट आफ्ना छात्रहरूलाई मन्त्रमुग्ध गर्दथे। उनी छात्रहरूलाई उच्च नैतिक मूल्यहरूलाई आफ्नो आचरणमा उतार्न प्रेरित गर्दथे। उनी जुन विषय पढाउदथे, पढाउनु भन्दा पहिले स्वयं त्यसको राम्रो अध्ययन गर्दथे। दर्शन जस्तो गम्भीर विषयलाई पनि उनी आफ्नोको नवीनताबाट सरल र रोचक बनाउदथे।
पूर्व राष्ट्रपति डा. सर्वपल्ली राधाकृष्णनको जयन्ती प्रत्येक वर्ष ५ सेप्टेम्बरमा 'शिक्षक दिवस'को रूपमा मनाईन्छ। सन्‌ १९६२ मा जब उनी राष्ट्रपति बनेका थिए, त्यसबेला केही शिष्य र प्रशंसक उनकोमा गएका थिए। उनहरूले उनीसंग निवेदन गरेका थिए कि उनीहरू उनको जन्मदिनको शिक्षक दिवसको रूपमा मनाउन चाहन्छन भनी भनेका थिए । त्यस समय उनले भने, 'मेरो जन्मदिनलाई शिक्षक दिवसको रूपमा मनाउँदा निश्चय नै म आफुलाई गौरवान्वित अनुभव गर्नेछु।' त्यसबेला देखी ५ सेप्टेम्बर का दिन पुरै देशमा शिक्षक दिवसको रूपमा मनाईदै आएको छ।
शिक्षाको क्षेत्रमा डा. राधाकृष्णनले दिएको योगदान अविस्मरणीय छ। उनी बहुमुखी प्रतिभाको धनी थिए। त्यसकारण उनी एक विद्वान, शिक्षक, वक्ता, प्रशासक, राजनयिक, देशभक्त र शिक्षा शास्त्री थिए, तथापि आफ्नो जीवनको उत्तरार्द्धमा अनेक उच्च पदहरूमा काम गर्दा गर्दै पनि शिक्षाको क्षेत्रमा उनी आफ्नो योगदान गरी रहे। उनको मान्यता थियो कि यदि सही तरीकाबाट शिक्षा दिईयो भने समाजको अनेक खराबीहरूलाई मेटाउन सकिन्छ।
उनी भन्दथे जब सम्म शिक्षक शिक्षा प्रति समर्पित र प्रतिबद्ध हुदैन र शिक्षालाई एक मिशन मान्दैनन् त्यसबेला सम्म राम्रो शिक्षाको कल्पना गर्न सकिदैन। उनले धेरै वर्ष अध्यापन गरे। एक आदर्श शिक्षकको सबै गुण उनमा विद्यमान थियो। उनको भनाई थियो कि शिक्षक त्यस मानिसलाई बनाईनु पर्दछ जो सबभन्दा धेरै बुद्धिमान छ। शिक्षकले मात्र राम्रो प्रकारले अध्यापन गरेर नै सन्तुष्ट हुनुहुदैन उसले आफ्नो बिद्यार्थीको स्नेह र आदर अर्जित गर्नु पर्दछ। शिक्षक भएको भरमा सम्मान पाईदैन, त्यसलाई अर्जित गर्नु पर्दछ।
उनको मृत्यु सन् १९७५ सेप्टेम्बर १७ मा भएको थियो।
कौशम्बी जिल्ला
कौशम्बी जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो इलाहाबाद मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो ।
उत्पत्तिका एकादशी
हिन्दू पञ्चाङ्गको एघारौँ तिथिलाई एकादशी भनिन्छ। यो तिथि महिनामा दुई पल्ट आउँछ। पूर्णिमापछि र औंसी पछि। पूर्णिमापछि आउने एकादशीलाई कृष्ण पक्षको एकादशी र अमावस्या पछि आउने एकादशीलाई शुक्ल पक्षको एकादशी भनिन्छ। यी दुवै प्रकारका एकादशीहरूको हिन्दू सनातन सम्प्रदायमा धेरै महत्त्व छ।
उत्पत्तिका एकादशी व्रतको व्रतकथा
मार्गशीर्ष महिनाको कृष्ण पक्षमा एकादशीको उत्पत्ति भएको हुनाले यस व्रतको अनुष्ठानको प्रारम्भ यसै दिनबाट गर्नुपर्दछ। पद्मपुराणमा धर्मराज युधिष्ठिरद्वारा भगवान श्रीकृष्ण सँग पुण्यमयी एकादशी तिथिको उत्पत्तिका विषयमा जिज्ञासा राख्दा भगवानले बताउनुभयो- सत्य युगमा मुर नामक भयंकर दानवले देवराज इन्द्रलाई पराजित गरेर जब स्वर्गमथि आफ्नो आधिपत्य जमायो, तब सबै देवता महादेवको शरणमा पुगे। महादेव देवगणलाई साथमा लिई क्षीरसागर जानुभयो। त्यहां शेषनागको शय्यामा योग-निद्रामा लीन हुनु भएका भगवान विष्णुलाई देखेर देवराज इन्द्रले वहाँको स्तुति गरे। देवताहरूको अनुरोधमा श्रीहरिले त्यस अत्याचारी दैत्यउपर आक्रमण गर्नुभयो। असंख्य असुरहरूको संहार गरेर नारायण बदरिकाश्रम जानुभयो। त्यहां गई भगवान बाह्र योजन लामो सिंहावती गुफामा निद्रालीन हुनुभयो। दानव मुरले भगवान विष्णुलाई मार्ने उद्देश्यले गुफामा प्रवेश गर्‍यो र प्रवेश गर्नासाथ श्रीहरिको शरीरबाट दिव्य अस्त्र-शस्त्रले युक्त एउटी अति रूपवती कन्या उत्पन्न भईन। ती कन्याले आफ्नो केवल हुंकारले मात्र दानव मुरलाई भस्म बनाइन। नारायण जागा भएपछि दानव मूरको मृत शरीर देखेर विस्मित भई सोद्धा ती कन्याले भगवानलाई आतातायी त्यस दैत्यको वध आफूले गरेको कुरा बताइन। कन्याको यस्तो अद्भूत पराक्रमबाट प्रसन्न भएर भगवान विष्णुले एकादशी नामक ती कन्यालाई मनोवांछित वरदान दिई उसलाई आफ्नो प्रिय तिथि घोषित गरिदिनुभयो। श्रीहरिद्वारा अभीष्ट वरदान पाएर परम पुण्यप्रदा एकादशी असाध्यै खुसी भइन। जो मनुष्यले जीवनपर्यन्त एकादशीको उपवास गर्दछ, त्यो मरणोपरान्त वैकुण्ठ पुग्दछ। एकादशी समान पापनाशक व्रत अर्को कुनै पनि छैन। एकादशी-माहात्म्य सुन्नाले मात्र सहस्र गोदानको पुण्यफल प्राप्त हुन्छ। एकादशीमा उपवास गरेर रात्रि-जागरण गर्नाले व्रत लिने व्यक्ति श्रीहरिको अनुकम्पाको भागीदार हुन पाउछ। उपवास गर्न असमर्थ व्यक्तिले पनि एकादशीका दिन कमसेकम अन्नको परित्याग गर्नुपर्छ। एकादशीमा अन्नसेवन गर्नाले पुण्य नाश हुन्छ तथा ठूलो दोष लाग्छ। यस्ता मानिसले एकादशीका दिन एक समय फलाहार गर्न सक्नेछन। एकादशीको व्रत समस्त प्राणिहरूका लागि अनिवार्य मानिएको छ।
नेपाली शिक्षा परिषद्
नेपाली शिक्षा परिषद् नेपाली भाषा र साहित्यका क्षेत्रमा कार्यरत संस्था हो ।
स्थापना
परिषद् वि.सं. २००८ साल साउन ३२ गते काठमाडौंमा राष्ट्रिय संस्थाका रूपमा जनस्तरबाट स्थापित भएको हो। संस्थाले वि.सं. २०५८मा स्वर्ण वर्ष मनाएपछि 'नेपाली शिक्षा परिषद् संक्षिप्त परिचय' प्रकाशित भएको देखिन्छ ।
पुरस्कार
यो संस्थाले भाषा र साहित्यतर्फ निरन्तर सक्रिय रही विभिन्न संस्थागत क्रियाकलापका माध्यमबाट नेपाली वाङ्मयको श्रीवृद्धिका लागि उल्लेखनीय योगदान गरेबापत वि.सं. २०५६ सालको जगदम्बाश्री पुरस्कार पायो ।
यासर अल-शाहरानी
यासर धर्सन अल-शाहरानी (अरबी:% ياسر غرسان الشهراني‎, जन्म २५ मे १९९२) एक साउदी अरबका फुटबल खेलाडी हुन जो अल-हिलाल र साउदी अरब राष्ट्रिय फुटबल टिमका लागि मध्यपंक्तिबाट खेल्छन । उनी अल-कदसीयाबाट २०१२ मा अल-हिलालमा गएका थिय। उनले २०११ फीफा यु-२० विश्वकपमा खेलेका थिय र ग्वाटेमाला विरुद्ध गोल गरेका थिय । अल-शाहरानी, लियोनेल मेस्सीको साथमा, भिडियो गेम फीफा १६ को आधिकारिक आवरणमा मध्य पूर्वको लागि वितरण गरिएको थियो ।
प्रतापगढ जिल्ला
प्रतापगढ जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो इलाहाबाद मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
किराँत काल
किराँत काल नेपालको इतिहासको एक काल खण्ड हो, जुन समयमा नेपालमा किराँतीहरूले शासन गर्दथे। प्रथम किराँती राजा यलम्बरले किराँत अधिराज्यको स्थापना गरेका थिए। काठमाडौँ उपत्यकामा पाइएका नि‍योलि‍थि‍क उपकरणहरूबाट यो थाहा पाइन्‍छ कि‍ नेपालमा मानि‍सको बसोबास कम्‍ति‍मा पनि‍ ९ हजार वर्ष पहि‍लादेखि‍ हुँदै आएको छ| यसले देखाएको छ कि मानिसहरू जुन शायद किराँत जातिका थिए लगभग २५०० वर्ष अगाडि यहाँ बसोबास गर्दथे। पुर्खाको कथन अनुसार हामी नौलाख किराँती जंगली र पहाडीहरूको एक भुमीपुत्र मुलबासी हो, जुन मध्य एसिया, भारत र हिमालयबाट आएर बस्न थाले। नेपालमा २७ देखि ३२ किराँत राजाहरूले करिब ८०० वर्ष शासन  गरे भन्ने कुरा विभिन्न  ऐतिहासिक  स्रोतहरूमा उल्लेख गरियेको छ ।  ति किरात राजा क सन्तानहरू मध्ये मा सुनुवार, देवान, राई, लिम्बु, याक्खा, गुरुङ, मगर,  आदि इत्यादी जो नेपालमा मूल बासिको रुप मा चिनिन्छ। किरातहरूको सम्पूर्ण दाजु, भाईहरु राजा हुने चलन चल्ती लाई किरात शासन भनिन्छ: सबै ३२ किरात राजा को एक सूची तल दिइएको छ ।
काठमाडौँ पछि बनेपा, धुलिखेल, पचाखल केहि वर्ष राज्य गरेको प्रमाण भेटिन्छ त्यस पछि वल्लो किरात कोईच सुनुवारहरूले भोटेकोशी देखि दुधकोशी सम्म राज्य गरेकोथिए सन् १७६८ पछि पृथ्वीनारायण शाहले वल्लो किरातका कोइच सुनुवार राजासँग लडाई नगरी मुखिया पद दिने संझौत गरे पछि वल्लो किरात सबै नेपाल राज्यमा गबिएको थियो माझ किरात खम्बुवानका खम्बुहाङहरू लाई पनि राइ पद दिएर खम्बुवानलाई पनि नेपाल राज्यमा गाबे भने पल्लो किरात मोराङ राज्य देवान (राजा)हरूले राज्य गरेको थिए,फेदाप लिम्बुवानका लिम्बुहरू पृथ्वीनारायण को पछ्यमा युद्ध लडेका थिए भने धेरै समय सम्म पनि लडाई गर्दा पनि हारजीत नभए  पछि लिम्बु हाङ (राजा) र पृथ्वीनारायण शाह बिच नुनपानी  सन्धि गरि लिम्बु हाङ (राजा)हरुलाई लिम्बुवान  र सुब्बा पद दिई संझौत गरी पल्लो किरात मोराङ राज्यलाई पनि नेपाल राज्यसँग गाबे !
साहित्य क्षितिज
साहित्य क्षितिज पर्वत जिल्लाको पहिलो मासिक पत्रिका हो । २०६० साल देखि प्रकाशन सुरु भएको यस पत्रिकाले पर्वत जिल्ला लगायत धवलागिरी अञ्चल साहित्यको क्षेत्रमा उल्लेख्य योगदान दिएको छ । मासिक रूपमा पत्रिका प्रकाशित गर्ने, साहित्यिक कार्यक्रम गर्ने जस्ता कार्यक्रम गर्ने यो पत्रिकाको सुरुवात उचित पन्त र किशोर सापकोटा को सम्पादकत्वमा प्रकासित भएको थियो । करीब १५ अङ्क लगातार प्रकाशित भएको यो पत्रिका पछाडी आर्थिक कारणले गर्दा बन्द हुन् पुग्यो ।
भेनेजुएलाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा भेनेजुएलाका ३ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको भेनेजुएलाका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
{{Legend|#D0E7FF|* सीमा पार क्षेत्रहरू |outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण |outline=silver}}
मङ्गोल राजपुत्रिका
मंगोल राजपुत्रिका नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा लेसर स्यान्ड प्लोभर (Lesser Sand Plover) भनिन्छ ।
गुजर गांजरी
गुजर गांजरी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
गणेश पाँडे
काजी गणेश पाँडे राजा द्रव्य शाहका काजी (प्रधानमन्त्री) थिए। द्रव्य शाहलाई गोरखाको राजा बनाउन उनले मदत गरेका हुन्। उनले भागीरथ पन्त, नारायण अर्ज्याल, सर्वेश्वर खनाल, केशव बोहोरा, मूर्ति खवास, गङ्गाराम राना, आदि सँग सहकार्य गरेर राजा द्रव्य शाहलाई सत्तामा बसाए । उनका पछिल्ला पुस्ता कालु पाँडे र तुलाराम पाँडे हुन् ।
हैदरवाद समनमा नेपाली सेना
हैदरबाद एक्सन – १९४८
ब्रिटेनले भारत छोडिसके पछि ब्रिटिस भारत, पाकिस्तान र भारतमा विभाजित भयो मुस्लिम र हिन्दू धर्मावलम्बीहरूका बीच ठाउँ ठाउँमा धार्मिक दंगा हुन थाल्यो। भारतीय प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूले स्थिति नियन्त्रणमा लिनका लागि सैन्य सहायताका लागि अनुरोध गरे। नेपालका राणा शासकहरूले नेपाली सेना भारतमा तैनाथ गर्ने निर्णय गरे, त्यसै अनुसार शाही नेपाली सेनाको नेतृत्व जनरल शारदा सम्शेर राणाले गरेका थिए। नेपाली सेना हैदरवाद, राँची, कलकत्ता, देहरादून, राम गढ लगायतका ठाउँमा तैनाथ गरियो। नेपाली सेनाले स्थिति नियन्त्रण गर्न ठूलो योगदान दियो भारत सरकारको अनुरोधमा केही नेपाली सेनाले हैदरबाद एक्सनमा समेत भाग लिए, जुन भारतीय गणतन्त्रका लागि ठूलो सहयोग थियो। हैदरबादमा अभियान सफल भइसके पछि पनि नेपाली सेनाहरू अर्को आठ महिना बसी मार्च १९४९ मा नेपाल फर्किए। विश्वयुद्ध तिरको समय नेपाली सेना का लागि अनुभव, पेसागत दक्षता, सांगठनीक दक्षता, र भौतिक पूर्वाधार श्री वृद्धिको हिसाबले नयाँ युग नै साबित भएको थियो। त्यसपछि पनि नेपाली सेनाले नागरिक निकायहरूलाई धेरै वटा प्राकृतिक विपत्ति र अप्ठेरोहरू सहयोग गरिरह्यो।
फतेहपुर जिल्ला
फतेहपुर जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो इलाहाबाद मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो।
अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन
अन्तराष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (आइएलओ) संयुक्त राष्ट्र सङ्गठनको एक विशिष्ट संस्था हो । यसको स्थापना सन् १९१९ मा भएको थियो । यसको मुख्य कार्यालय स्विट्जरल्याण्डको जेनेभामा रहेको छ ‌। हाल यसका सदस्य राष्ट्रहरूको संख्या १८७ पुगेको छ।
दक्षिण अमेरिकाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
दक्षिण अमेरिकाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची निम्न रहेका छन् :-
चौखवाङ
चौखवाङ नेपालको राप्ती अञ्चलको रुकुम जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६३३ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार चौखवाङको जनसङ्ख्या ३२३५ छ।
छत्तीसगढ
परिचय
छत्तीसगढ भारतको एउटा राज्य हो। छत्तीसगढ राज्यको गठन १ नोभेम्बर २००० मा भाको थियो। यो भारतको २६औँ राज्य हो। भारतमा दुई क्षेत्र यस्तो छन जसको नाम विशेष कारणले गर्दा फेरियो - एउटाचै हो 'मगध' जुन बौद्ध विहारको अधिकताले गर्दा "बिहार" बन्यो र दोस्रो 'दक्षिण कौशल' जुन छत्तीस गढहरूलाई आफूमा समाहित राख्नले "छत्तीसगढ" बन्यो। "छत्तीसगढ" वैदिक र पौराणिक कालदेखि नै विभिन्न संस्कृतिको विकासको केन्द्र रहेको छ। यहाँको प्राचीन मन्दिर तथा त्यसको भग्नावशेषहरूको अध्ययनले थाह हुन्छ कि यहाँ वैष्णव, शैव, शाक्त, बौद्ध सितै अनेकौँ आर्य तथा अनार्य संस्कृतिहरूको विभिन्न कालहरूमा प्रभाव रहेको छ।
भूगोल
छत्तीसगढको उत्तर र उत्तर-पश्चिममा मध्य प्रदेशको रीवां संभाग, उत्तर-पूर्वमा उडीसा र बिहार, दक्षिणमा आन्ध्र प्रदेश र पश्चिममा महाराष्ट्र राज्य स्थित छन्। यो प्रदेश अग्लो सानो पर्वत श्रेणीहरूले घेरिएको घना जंगलहरू भयेको राज्य हो। यहाँ साल, सागौन, साजा र बीजा र बाँसको रुखहरूको अधिकता छ। छत्तीसगढ क्षेत्रको बीचमा महानदी र उसको सहायक नदिहरूले एउटा विशाल र उपजाऊ मैदानको निर्माण गर्छन, जुन लगभग ८० कि. मी. चौडा र ३२२ कि. मी. लामो छन्। समुद्र सतहदेखि यो मैदान करीब ३०० मीटर अग्लो छ। यस मैदानको पश्चिममा महानदी तथा शिवनाथको दोआब छ। यस मैदानी क्षेत्र भित्र छन रायपुर, दुर्ग र बिलासपुर जिल्लाहरूको दक्षिणी भागमा। धानको भरपूर पैदावार कै कारण यसलाई "धानको बटुको" पनि भन्छन्।
संस्कृति
आदिवासी कला धेरै पुरानो छ। हिन्दी लगभग सबै ठाँउमा बोलिन्छ तर मूल भाषा चैँ छत्तीसगढी नै हो।
साइप्रस राष्ट्रिय फुटबल टोली
साइप्रस राष्ट्रिय फुटबल टिम साइप्रसलाई फुटबलमा प्रतियोगितामा प्रतिनिधित्व गर्दछ र यो साइप्रसमा फुटबलका लागि संस्थागत निकाय साइप्रस फुटबल संघद्वारा सञ्चालनमा रहेको छ । साइप्रसको गृह मैदान जीएसपी स्टेडियम निकोसियामा रहेको छ  र हालका कोच रान बेन शिमोन हुन् । यो टिम  युइएफए युरोपेली च्याम्पियनसिप वा विश्वकपको फाइनलमा पुगेको छैन ।
आत्माराम ओझा
आत्माराम ओझा (जन्म: वि.सं. १९८७ मंगसिर १८ गते) सुदूरपश्चिममामा बसेर कलम चलाई रहनु भएका साहित्यकार तथा इतिहासकार हुन् । बैतडी जिल्लाको दशरथचन्द नगरपालिका बमरडामा जन्मेका ओझाका इतिहास र साहित्यका गरी दुई दर्जन भन्दा बढी कृतिहरु प्रकाशित भएका छन् ।
सुरुवाती जीवन
बि. सं. २००६ सालमा ‘देवस्तुति श्लोकबद्ध भाषा’ पुस्तक सार्वजनिक गरेर लेखन यात्रा सुरु गरेका ओझाका स्वयम्वर, शरणार्थी राजकुमार, संक्षिप्त सरल नेपाली रामायण, कृष्णायान, तीला, नेपाल प्रजातन्त्र सुकृति विकृति शतक, सुपको इतिहास परिचय, विविधा, रुवस, त्रिविधा, सुविधा, राजा नागमल्ल, प्रतिचर, मधुरिमा, संजीवनी लगायतका पुस्तक चर्चित छन् । उनका स्थानीय तथा राष्ट्रिय पत्रपत्रिकामा सयौं फुटकर रचना प्रकाशन भएका छन् ।
मृत्यू
साहित्यकार एवं इतिहासरकार आत्माराम ओझाको ८८ वर्षको उमेरमा हृदयघातका कारण बि. सं. २०७३ पुस १५ गते निधन भएको थियो ।
तुलाराम पाँडे
तुलाराम पाँडे (नेपाल तिब्बत युद्धका तुलाराम पाँडे अर्कै व्यक्ति हुन्) नेपाल एकीकरणको काठमाडौंको युद्धमा मारिएका सैनिक अधिकारी थिए । उनले कीर्तिपुरको युद्ध पनि लडेका थिए । उनका छोराहरू काजी भोटु पाँडे, काजी रणजीत पाँडे र जगजीत पाँडेका पिता हुन् । उनी काजी वीरुदत्त पाँडेका नाति र काजी भीमराज पाँडेका भतिजा थिए । कालु पाँडेका सन्तानहरू काला पाँडे र तुलाराम पाँडेका सन्तानहरू गोरा पाँडे भनी माथवरसिंह थापाले पाँडे वंशमा सामान्य विभाजन गरेका थिए।
कान्तिपुरमा आक्रमण
वि.स. १८२५ आश्विन १४ गते (इ. १७६८ सेप्टेम्बर २६) का राति पृथ्वीनारायण शाहले राजज्योतिष कुलानन्द ढकालको साइत अनुसार कान्तिपुरमा आक्रमण गरे।काजी वंशराज पाण्डे, तुलाराम पाण्डे, केहरसिंह बस्न्यातसाथ पृथ्वीनारायण शाहले १००० गोर्खाली तालिमे सिपाही लिएर कान्तिपुर किल्लाको ढोका फोरी एक दल नरदेवीतिरबाट, एक दल भीमसेनस्थान तिरबाट र तेश्रो दल टुँडिखेलतिरबाट हनुमानढोका तर्फ अघि बढे। राजा जयप्रकाश मल्ल खुसीसाथ इन्द्रजात्र मनाइरहेको समयमा गोरखाली आक्रमण हुँदा हतप्रद भए। अत: ४ घण्टासम्म अव्यवस्थित युद्ध लडि ३०० अङ्गरक्षक साथ जयप्रकाश मल्ल तलेजुमा सेतो बारुद ओछ्याई पाटनतिर भागे । गोर्खाली सेना तलेजुमा प्रसन्नताका साथ विजयोन्मादमा प्रवेश गर्दा बारुद जल्दा तुलाराम पाण्डे केही सिपाही साथ पिल्सिएर मरे। उता पृथ्वीनारायण शाह कान्तिपुर राजदरबार हनुमानढोका राजगद्दीमा बसे।
२०१८ फिफा विश्वकप
२०१८ फिफा विश्वकप (फिफा विश्वकपको २१औँ संस्करण) एक अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबल प्रतियोगिता हो । यो फुटबल विश्वकप प्रतियोगिता सन् २०१८ जुन १४ देखि सन् २०१८ जुलाई १५ का बीच रसियामा सञ्चालन भइरहेको छ जसको फाइनल खेल सन् २०१८ जुलाई १५ मा खेलिनेछ । रसियाले पहिलो पटक विश्वकप फुटबलको आयोजना गर्न लागेको हो र यसले आयोजनाको अधिकार सन् २०१० डिसेम्बर २ मा प्राप्त गरेको थियो ।
यो इतिहासकै सबैभन्दा खर्चिलो विश्वकप प्रतियोगिता हुने अनुमान गरिएको छ, ब्राजिलमा आयोजना भएको २०१४ फिफा विश्वकपलाई पछि पार्दै यस विश्वकप प्रतियोगिता आयोजनाको लागि ११.८- १४ बिलियन अमेरिकी डलरको बजेट छुट्याइएको थियो। यस विश्वकप फुटबलका लागि ३२ राष्ट्रका टिमहरू मुख्य प्रतियोगितामा सहभागी छन् जसमध्ये ३१ छनौट भएर आएका छन् भने १ आयोजक राष्ट्र हो । जर्मनीमा आयोजना भएको २००६ विश्वकप पछि युरोपमा आयोजना हुनलागेको यो पहिलो विश्वकप हो । समग्रमा युरोपमा आयोजना भएको यो ११औँ विश्वकप प्रतियोगिता हो । रसियाका ११ सहरहरूका १२ स्थानहरूमा जम्मा ६४ वटा म्याच भयो । सन् २०१८ जुलाई १५ का दिन मस्कोको लुझनिकी स्टेडियममा फाइनल खेल भयो ।
मैदान
सन् २०१८ को फिफा विश्वकप रसियाको ११ शहारको १२ वटा स्टेडियममा म्याच खेलाईनेछ ।
फाइनल
<s
अनुशासन
कोलम्बियाका कार्लोस सान्चेज्ले जापान विरूद्वको समूह चरणको पहिलोपटक खेलमा प्रतियोगिताकै पहिलो रातो कार्ड प्राप्त गरेका थिए।
पुरस्कार राशि
यस फिफा विश्वकपको पुरस्कार राशिको घोषणा अक्टोबर २०१७ मा गरिएको थियो।