cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मैथिली साहित्य
आदिकाल (७५० ई. देखि १३५० ई. सम्म)
पाल शासनकालको मैथिली साहित्य प्रारम्भिक स्वरूप हो । बौद्ध भिक्षुहरूको संरक्षक पनि यिनै पाल राजाहरू थिए । विक्रम विश्वविद्यालयमा ८४ जना भिक्षु बस्थे । सरहपा, भुसुकपा आदिका रचनामा प्राचीन मैथिली शब्दहरू पाइन्छ । कर्णाट शासन ई. १०९७ मा सुरु भयो, जहाँ अनेकौँ साहित्य रचिए । एक से एक महान् साहित्यकार विद्वान्हरू भए । ‘वर्ण रत्नाकर’, धूर्त समागम सहित अनेकाँैं कृति यस वंशका अन्तिम राजा हरिसिंह देव (ई. १३२४) का पालाका पनि पाइएको छ ।
अन्धकार काल (ई. १७६८ देखि १९५० सम्म)
यो समय नेपाल एकीकरणको समय हो । यो बेला मैथिली साहित्यको रचना भएको पाइँदैन । यस बीचमा
‘एकरारनामा’, बहिखत, अजातपत्र, निस्तारपत्र, दानपत्र, राजकीय अभिलेख, चिट्ठी आदिमा मैथिली भाषाको प्रयोग देखिए पनि मौलिक साहित्य रचना भेटिँदैन । त्यसैले यसलाई मैथिली साहित्यको लागि अन्धकार काल भनिन्छ । तर शाह कालको अढाइ सय वर्षको अवधिमा मैथिली भाषाका पदहरू विभिन्न विद्वान्को हातबाट प्रतिलिपि गराई राखिएका ताम्रपत्र, प्राचीन कागज (पहेँलो)हरू निजी अभिलेखालयमा प्राप्त भएका छन् । त्यसलाई राम्ररी अध्ययन गरेपछि त्यस कालमा पनि नेपालीबाहेकका भाषाहरूमा रचना सुरक्षित राख्ने प्रचलन रहेको तथ्य अझ प्रमाणिक रूपमा फेला पर्न सक्छ ।
आधुनिक काल (ई. १९५० देखि हालसम्म)
वि.सं. २००७ मा राणाशासन समाप्त भएपछि साहित्य लेखनतिर स्रष्टाहरू अगाडि आउन थाले । राणाशासनमा पनि अन्य भाषामा साहत्यिक रचनाहरू सिर्जना भएको पाइन्छ । तर मैथिलीमा पाइएको छैन । अथवा भए पनि त्यसको संरक्षण हुन सकेन । प्रजातन्त्र आएपछि संस्कृतका विद्वान्हरूले आफ्नो मातृभाषामा लेख्न प्रारम्भ गरे । जो क्रमशः आजको समृद्ध साहित्यसम्म निरन्तर बढी रहेको छ ।
मकै
मकै (अङ्ग्रेजी:Maize) ऐतिहासिक अमेरिकाली महाद्दिपमा विभिन्न प्रकारको घासे बालीको वर्णशंकर स्वरूपमा विकास भएको विश्वास गरिन्छ । यो संसारमा सबै भन्दा धेरै क्षेत्रफलमा लगाईने तथा सबै भन्दा धेरै खपत हुने बालीमा पर्दछ । बहु उपयोगि, यो बाली बाट, विभिन्न परिकार, तेल, इन्धन, चीनी, रक्सी आदि बनाउने गरिन्छ । धेरै मानिसहरूले उसिनिएका मकै वा पोलिएका मकै खान मन पराउंछन् । यस किसिमका मकै खाएमा स्वास्थ्यका लागि के के फाइदा हुन्छ । मकैमा प्रशस्त्र पोषण तत्व हुन्छ । मकै खाएर मानिसका अनुहारमा हुने चाउरी हटाउन र बुढोपनबाट अलग्ग गराउन सहायक मिल्नुका साथै मुटु, रक्त नली र क्यान्सरको रोग निवारण गर्न पनि सकिन्छ । मकैमा भिटामीन बी, पोटासियम, फसफोरस र फलाम निहित रहेको हुन्छ । ती मध्ये मुटुको क्षमता बढाउने पोटासियमको क्षमता छ । मकैमा भिटामिन यी र सेलेनिअम पनि छ । क्यान्सर निवारण गर्ने सेलेनिअमको क्षमता हुन्छ । यति मात्र हैन मकैको अरु क्षमताहरु पनि छन् । जीवकोषलाई पतन हुने अवस्थाबाट जोगाउन सक्ने तथा रगतभित्रको कोलेस्टरोलको मात्रालाई कम पार्न सक्ने ताजा कलिला मकै को क्षमता हुन्छ ।
विशेषत: नेपालमा मकै भुटेर वा पिठो बनाई ढिंडो बनाई खाइन्छ । नेपालमा मकै अनुसन्धान केन्द्र रामपुर, चितवनमा रेहेको छ ।
इतिहास
धेरै इतिहासविद्हरु मकैको उत्पत्ति म्याकसिकोमा भएको विश्वास गर्छन्। ओल्मेक र मायन सभ्यताका मानिसहरूले मकैको उत्पादन गर्दै आएका थिए । २५०० इसाई पुर्व तिर मकैको खेती अमेरिका भरी नै गरिने भयो। त्यस ठाउँमा व्यापार सुरु भयो। १५ र १६ शताब्दी तिर युरोपेलीहरूले मकैलाई युरोप ल्याई पुर्याए र बिस्तारै मकै अन्य देशहरूमा पनि फैलियो । जस्तो भुभाग र हावापानीमा पनि हुर्कन सक्ने भएकाले मकै सबैको लोकप्रिय हुन पुग्यो । मानिसको खानाको रूपमा र आफुले पालेको घरपालुवा जन्तुलाई खुवाउनलाई मिल्ने भएकाले पनि मकै सबको प्यारो बन्यो ।
संरचना
मकैको बोटको उचाइ २.५मिटर (८ फिट) हुने गर्छ तर कुनैको १२ मिटरको उचाइ पनि हुने गर्छ । मकैको डाँठ बाँसको आकारको देखिन्छ । मकैको डाँठका धेर्साको लम्बाइ (internodal length) सात इन्चको हुन्छ ।
मकैको मध्ययम भागमा पोथी भागहरु हुन्छन् । मकैको बोटको टुप्पोमा भाले भागहरु हुन्छन् जुन हुर्के पछि सुख्खा वातावरणमा पराग कणहरु हावाको मध्ययबाट उड्न सक्छ । लामा कपालहरु जस्तै देखिने मकैको मध्ययम भागबाट निस्केका रेसादारहरूलाई सिल्क भनिन्छ जुन पोथी भाग हो । ती सात इन्चसम्म लामा हुन सक्छन् ।
मकैको जरा अलि कमजोर हुनाले पानीको अभावको असर छिटो पर्ने, कुनै बेला हावाले उडाउन सक्ने वा माटोको उर्वर तत्वलाई शोषन नसक्ने पनि हुन सक्छ ।
Lutein र Zexanthin जस्ता तत्वले मकै पहेँलो हुन्छ । Anthocyanins र Phlobaphenes जस्ता तत्वले भने मकै रातो बनाउँछ ।
जेनिटिक्स (Genetics)
धेरै जसो मकैका जातहरु खानका लागि नै प्रयोग गरिन्छ जुन इस्टार्चको मात्रा अनुसार विभिन्न उपप्रजातीमा बाँडिएका छन् जुन निम्न रूपमा अङ्ग्रेजीमा नै दिइएका छन् :
नयाँ अनुसन्धान र खोजको जानकारीबाट विगत साठी वर्षमा माथिका रूपमा केही परिवर्तन भएका छन् । जसमा डि.एन.ए र प्रोटिनका कुराहरु पनि थपिए । हाल बाहिरी रुप, जात र विविध कुरा ख्याल राखी मकै वर्गिकरण गरिन्छ ।
मकैमा २० क्रोमोजोम (n=१०) हुन्छ र सबै क्रोमोसोमको कूल लम्बाई १५०० सेन्टिमोर्गान(cM) हुन्छ ।
बारबारा एमसिक्लिनटकले आफ्नो जम्पिङ जिनको सिद्धान्त पनि मकैबाट पत्ता लगाइन् । सन् १९८३को मेडिसनतर्फको नोबेल पुरस्कार पनि उनले पाएकी थिइन् । मकै मुख्यत: जेनिटिक्सका लागि र डेबलब मेन्टल बायोलोजीमा उपयोगी मानिन्छ ।
उत्पत्ति
मकैको उत्पत्ति बारे थुप्रै सिद्धान्तहरु दिइएका छन् जुन यस लेखमा चर्चा भने गरिएको छैन ।
हावा पानी
मकैको खेती ५८ं उत्तरी अक्षांशदेखि ४०ं दक्षिणी अक्षांशसम्म हुन्छ । मकैको खेती समुद्रसतहदेखि १२००० फुटसम्म हुन्छ । मकै उम्रनको लागि करोव २०ं सेन्टिग्रेड तापक्रमको आवश्यकता भएकोले यो वर्षे वालीको रूपमा नेपालमा खेती गरिन्छ । हिउँदमा तापक्रम कम हुने भएकोले मकैको रोप्ने काम आश्विन महीना भरिमा गरी सकेको हुनुपर्दछ । पूर्वी तराईमा खास गरेर महोत्तरी धनुषा हिउँदे मकै सिचाईको सुविधा भएको ठाउँमा कार्तिक महीनाको दोस्रो हप्तासम्ममा लगाई दिनुपर्दछ । अन्यथा जाडो वढ्नाले मकैको वोट वृद्धि राम्रो हुदैन । नेपालमा पहिलो वर्षा शुरु भएपछि वर्षे सीजनमा मकैको विउ छर्ने काम शुरु हुन्छ ।
मकैमा लाग्ने किराहरु
गवारो, खुम्रे/फेद काट्ने, किर्थो, लाही, पात बेरुवा, रिठ्ठे, गुवोमा लाग्ने झिङ्गा, फट्याङ्ग्रा/फौजी कीरा, वायर वर्म,
मकैमा लाग्ने रोगहरु
डाँढ कुहिने रोग, पातमा लाग्ने डढुवा रोग, घोगा कुहिने रोग
इन्धनका रूपमा
खोया
मकैको बीउहरू अडिने भागलाई खोया भनिन्छ । यसलाई घरेलु इन्धनको रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।
कुडोंको रूपमा
खोस्टा
मकैको घोगालाई वरिपरि ढाकेर रहेको भाग अथवा बोक्रालाई खोस्टा भनिन्छ । यसलाई किसानहरूले गाईवस्तुको पौष्टिक आहारको रूपमा उपयोग गर्दछन् ।
अन्य
मकैको खोस्टाबाट चकटी, ढकी, सुकुल आदि बनाउन सकिन्छ ।
अन्य खाद्यको दाँजोमा
काँचो मकै खान नमिल्ने हुन्छ र खाए पनि अपाच्य हुन्छ । विविध तरिकाले मकैलाई खान योग्य बनाउनु पर्ने हुन्छ ।
बेफाइदा
मकैमा लाईसिन र ट्रिप्टोफ्यान नामका अमिनो एसिड हुदैँन जुन शरीरमा प्रोटिन बनाउन उपयोग हुन्छ । त्यसको आपूर्तिका लागि शरीरमा बोडी, माछामासु जस्ता प्रोटिनयुक्त खाना खानुपर्ने हुन्छ ।
मकैमा लिपिड ट्रान्सफर प्रोटिन नामको प्रोटिन हुन्छ जुन पकाउँदा नपाक्ने र मानव पाचन प्रणालीले पचाउन सक्दैन जुन गहन अध्ययन भई नसकेको एलर्जीसँग सम्बन्धित छ ।
ताजा कलिला मकै मा प्रशस्त रेशा हुन्छ
ताजा कलिला मकै मा प्रशस्त रेशा छ । यस किसिमको रेशा तत्वले कोलेस्टरोलको अनुपातलाई सन्तुलन पार्न सक्छ । त्यसैले पित्त थैलीमा कोलेस्टरोल जम्नबाट मुक्त हुन्छ र पित थैलीमा पथर जम्नबाट रोक्न सकिन्छ । बनस्पतिभित्रको रेशा अर्थात पेक्टिन र आन्द्राभित्रको पित्तभित्रको एसिडसित मिलेर सोस्न नसक्ने एक किसिमको पदार्थ बन्नेछ । यसबाट बाइल एसिडलाई कलेजोभित्र फट्टाउन प्रबर्द्धन गरिन्छ । त्यसैले रगतभित्रको कोलेस्टरोलको मात्रालाई कम पार्न सकिन्छ त्यसैले ताजा कलिला मकै खाएमा मुटुको रोग, मस्तिष्कमा रगतको टुक्रा जम्ने रोगको निवारण गर्न सकिन्छ । प्रशस्त रेशातत्व भएका मकै खाएमा आन्द्रालाई राम्रोसंग चल्न सहायक मिल्छ । त्यसैले उचित रूपमा कब्जीयत हटाउन सकिन्छ । विषालु पदार्थ आन्द्रामा टांस्न सक्दैन । बारंबार उसिनिएका ताजा कलिला मकै खाएमा कब्जीयतको रोग, हर्साको रोग, आन्द्राको क्यान्सर तथा पाचन थैलीको रोग निवारण गर्न सकिन्छ ।
दांतको संरक्षण र बलियो पार्ने मकैको क्षमता हुन्छ
उसिनिएका वा पोलिएका मकै खांदा दाँतले बेसरी चपाउनुपर्छ । यसबाट दाँतलाई बलियो पार्न सकिन्छ साथै मुखभित्र बढी थुक आउन र गिजालाई बलियो पार्न सकिन्छ । बुढाबूढीहरुका दाँत बलियो हुदैनन त्यसैले ताजा कलिला मकै का दानालाई टुक्रा टुक्रा पारी जाउलो पकाएर खानु बेस हुन्छ ।
ताजा कलिला मकैमा प्रशस्त्र भिटामिन पाइन्छ
ताजा कलिला मकैमा प्रशस्त्र भिटामिन पाइन्छ । त्यसैले जीवकोषलाई फट्टाउन प्रबार्द्धन गर्ने तथा पतन हुने अवस्थाबाट जोगाउने, रगतभित्रको कोलेस्टरोललाई कम पार्ने, छालाको रोग निवारण गर्ने तथा धमनीको कडाईलाई हल्का पार्ने तथा मस्तिष्कको क्षमतालाई ह्रास हुन नदिने मकैको क्षमता छ । ताजा कलिला मकै भित्रको भिटामिनले प्रोढ र बृद्ध अवस्थामा आँखा सुक्खा हुने रोग, ब्रोन्काइटिक्स, छाला सुक्खा हुने तथा स्नायुतन्तुको सम्वेदन क्षमता हराउने रोग निवारणका लागि केही भूमिका निर्वाह गर्छ । ताजा कलिला मकैमा हुने लिसिन मानिसका लागि आवश्यक पोष्टिक पदार्थ हो । अनुसन्धानको नतीजा अनुसार बढी ताजा कलिला मकै खाएमा क्यान्सर भएका रोगीका लागि निकै फाइदा छ । किनभने क्यान्सरको औषधिबाट मानिसलाई नराम्रो असर पर्छ । यस किसिमको असर नियन्त्रण गर्ने ताजा कलिला मकै को क्षमता छ । कब्जीयतको रोग र पित्तको पथर हुने रोग निवारण गर्न सक्ने ताजा कलिला मकै को क्षमता छ ।
मकैमा प्रशस्त्र पोषण तत्व हुन्छ
मकैमा प्रशस्त्र पोषण तत्व हुन्छ । मकै खाएर मानिसका अनुहारमा हुने चाउरी हटाउन र बुढोपनबाट अलग्ग गराउन सहायक मिल्नुका साथै मुटु, रक्त नली र क्यान्सरको रोग निवारण गर्न पनि सकिन्छ । मकैमा भिटामीन बी, पोटासियम, फसफोरस र फलाम निहित रहेको हुन्छ । ती मध्ये मुटुको क्षमता बढाउने पोटासियमको क्षमता छ । मकैमा भिटामिन यी र सेलेनिअम पनि छ । क्यान्सर निवारण गर्ने सेलेनिअमको क्षमता हुन्छ । यति मात्र हैन मकैको अरु क्षमताहरु पनि छन् । जीवकोषलाई पतन हुने अवस्थाबाट जोगाउन सक्ने तथा रगतभित्रको कोलेस्टरोलको मात्रालाई कम पार्न सक्ने ताजा कलिला मकै को क्षमता हुन्छ ।
थप जानकारी
चमार मकैको भाले भाग हो । पोथी भाग जुँगा हो । मकैको घोंकामा सधैँ जोर संख्यामा हारहरु हुन्छन् । १ जुगाँले १ दाना दिन्छ । घोंकामा २५०-१००० सम्म जुंगाहरु हुन्छन् । चमारमा २ करोड ५० लाख परागहरु हुन्छन् । मकै उत्पादनका लागि ३९ डिग्री से. उत्तम मानिन्छ ।
जोकहा
जोकहा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
मानव यौनिकता
मानव यौनिकता मानिसको यौन तथा प्रजनन् सँग सम्बन्धित विषय हो। हाम्रो जस्तो सामाजिक परिवेशमा यो बिषयलाई सङ्कुतितरूपबाट हेर्ने गारिन्छ। यौनिकता भित्र मानवको जैविक,सामाजिक, साम्कृतिक,व्यावहारिक,मनोवैज्ञानिक ,चिकत्सकिय आदि सबै विषयहरू पर्दछन्। यौनिकाताले मानव जिवनका महात्वपुर्ण पक्षहरूलाई समेटेको हुन्छ। कुनै व्यक्तिको यौन तथा कामुक अनुभव तथा प्रस्तुतीकरणको व्यापक स्प्रेक्ट्रम हो भनेर बुझ्नुपर्छ। यौनिकता व्यक्तिको एउटा विशाल चक्र हो। व्यक्तिलाई कस्तो प्रकारको यौन चाहना छ, व्यक्तिले कस्तो प्रकारको यौन सपना(fantasy) देख्छ, व्यक्तिले आफ्नो यी भावनालाई कसरी प्रस्तुत गर्छ भन्ने जस्ता विविध विषयहरू यसमा समावेश हुन्छ। व्यक्तिले लगाउने लिप्स्टिकको रङ्ग देखि लिएर, अब एउटा पुरुषले आफूलाई आकर्षक लाग्ने महिलाको अगाडिबाट हिँड्न पर्दा हिँडाइ गर्ने तरिका, जस्ता विषयहरू पनि समावेश गर्दछ।
सन्दर्भ सामग्री
<References/>
२०१० मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
२०१०मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
यो वर्षको नोवेल पुरस्कार पाउने ११ जनामध्ये तीन जना अमेरिकाका, चीन र रुसका दुई/दुई जना छन् भने पेरु, जापान, वेलायत र साइप्रसका एक/एक जना विद्वान् छन्।
शान्तितर्फ यो वर्षको नोवेल पुरस्कार चीनका लिउ जिआवोले पाए। उन्ले चीनमा मानवअधिकारको मुद्धामा लड्दै आएका छन् र यही कारण उनी लामोसमयदेखि जेल जीवन बिताइरहेका छन्। जिआवोले पुरस्कार पाउँदा चीन सरकारले भने विरोध गर्‍यो। उनी यही कारणबाट पुरस्कार लिनका लागि नर्वेको ओस्लो समेत जान पाएनान।
साहित्यतर्फको नोवेल पुरस्कार पेरुका मोरिस भर्गस लोसाले पाए। साहित्यमार्फत सत्ताप्रति कडा आलोचना गर्ने स्पष्ट छवि भएका लोसाका दुई दर्जन पुरस्कार प्रकाशित भएका छन्। उन्का पुस्तकहरू दर्जनौं भाषामा प्रकाशित हुन्छन् भने लोसा अहिले स्पेनको राजधानी म्याडि्रडमा बस्दै आएका छन्।
रोजगारीमा नयाँ सिद्धान्त प्रतिपादन गरेका तीन जनालाई यस वर्षको अर्थशास्त्रको नोवेल पुरस्कार प्रदान गरियो। अमेरिकाका पिटर ए. डायमण्ड तथा डले टि. मोर्टिनसेन र साइप्रसका क्रिष्टोफर ए. पिजारिडेशले अर्थशास्त्रतर्फको नोवेल पुरस्कार पाएका हुन्।
टेष्टट्युव बेवी प्रविधिका सह-जन्मदाता रोवर्ट जी एडवर्डले यो वर्षको चिकित्साशास्त्रको पुरस्कार पाएका छन्। बेलायतका रोवर्टले टेष्टट्युव प्रविधिबाट पहिलोपटक ३२ वर्षअघि बच्चा जन्माएका थिए। टेष्टट्युव बेवी प्रविधिका अर्का जन्मदाताको मृत्यु भइ सकेकोले उनी भने पुरस्कारबाट बन्चित भए |
रसायनशास्त्रमा अमेरिकाका रिचर्ड एफ. हेक, चीनका इ-इचि नेगिसी, जापानका अकिरा सुजुकी ३ जनालाई नोवेल पुरस्कार प्रदान गरियो |
भौतिकशास्त्रमा रुसका कोनस्तान्तिन नोभोसेल्भ र आन्द्रे जेम २ जनालाई नोवेल पुरस्कार प्रदान गरियो |। कम्युटरस्त्रिmनको निर्माणदेखि क्यान्सर रोगको उपचारसम्मका लागि उपयोग आउने कार्वन अणुको प्रयोगका लागि रसायनशास्त्रको नोवेल पुरस्कार दिइएको हो भने ग्रेफाइटको छोटो रूप ग्राफीन बनाएवापत भौतिकशास्त्रको नोवेल पुरस्कार दिइएको हो।आन्द्रे जेम सन २०००को इग नोबल पुरस्कार बिजेता पनि हुन|
प्रिया राजवंश
प्रिया राजवंश, जसको जन्मको नाम वेरा सुन्दर सिंह थियो, हिन्दी चलचित्रकी एक अभिनेत्री हुन्। उनीले मत्र चेतन आनन्दबाट बनाईएका चलचित्रहरूमा काम गरेकी थिइन्। उनका केहि उल्लेखनीय चलचित्रहरू हकीकत,हीर राँझा (१९७०) तथा हँसते जन्म (१९७३) हुन्।
प्रारम्भिक जीवन
प्रिया राजवंशको जन्म वेरा सुन्दर सिंहको रूपमा शिमलाको एक सिख परिवारमा भएको थियो। उनको पिता सुन्दर सिंह वन विभागमा संरक्षक थिए। उनको पालन पोषण उनको दाजु कमलजीत सिंह (गुलु) र पदमजीत सिंहको साथमा शिमलामा भएको थियो।
उनको पिता अमेरिका असाइनमेंटमा थिए त्येसैले स्नातकको पश्चात उनीले लन्डमा प्रतिष्ठित नाटकीय कलाको रोयल अकादमी (Royal Academy of Dramatic Art)मा समाबेश भएकी थिइन्।
मोहिनी एकादशी
हिन्दू पञ्चाङ्गको एघारौँ तिथिलाई भनिन्छ। यो तिथि महिनामा दुई पल्ट पूर्णिमापछि र औंसी पछि पर्छ । पूर्णिमा पछि आउने एकादशीलाई कृष्ण पक्षको एकादशी र अमावस्या पछि आउने एकादशीलाई शुक्ल पक्षको एकादशी भनिन्छ। यी दुवै प्रकारका एकादशीहरूको हिन्दू सनातन सम्प्रदायमा धेरै महत्त्व छ । यस्तै बैशाख महिनाको शुक्लपक्षको एकादशीलाई मोहिनी एकादशी भन्दछन् । यस्तो विश्वास गरिन्छ कि यो तिथी नै सबै पापहरूलाई मेटाउने तथा उत्तम तिथी हो । यस दिन जसले व्रत राख्दछन्, व्रतको प्रभावले ति मनुष्यहरू मोहजाल तथा पातक समूहबाट छुटकारा पाउछन् ।
व्रत कथा
यस तिथि र व्रत को विषयमा एक कथा छ, जो यस प्रकार रहेको छ ।:- सरस्वती नदीको रमणीय तटमा भद्रावती नामको सुन्दर नगर थियो । त्यहाँ चन्द्रवंशी धृतिमान नामक राजा राज्य गर्दथे । त्यसै नगरमा एक वैश्य बस्दथ्यो जो धनधान्यले परिपूर्ण समृद्धिशाली थियो, उसको नाम धनपाल थियो । उ सधैं पुण्यकर्ममा नै लागि रहन्थ्यो । अरुका लागि पँधेरा, कुवा, मठ, बगैचा, पोखरी र घर बनाउने गर्दथ्यो । भगवान विष्णुको भक्तिमा उसको हार्दिक अनुराग थियो । उसका पाँच पुत्र थिए । सुमना, द्युतिमान, मेधावी, सुकृत तथा धृष्ट्बुद्धि । धृष्ट्बुद्धि कान्छा थिए, उनी सधैं ठुला- ठुला पापहरूमा संलग्न रहन्थे । जुवा आदि दुर्व्यसनहरूमा उनको ठुलो आसक्ति थियो । उनी वेश्याहरूलाई भेट्नको लागि लालायित रहन्थे र अन्यायको मार्गमा हिंडेर पिताको धन बरबाद गर्दथे । एक दिन उनका पिताले तंग आएर उनलाई घर निकाला गरिदिए र उनी ठाउँ ठाउँ बरालिन लागे । यसै प्रकार बरालिदै भोक-प्यासले व्याकुल उनी महर्षि कौँन्डिन्यको आश्रममा पुगे । शोकको भारले पीडित उनी मुनिवर कौँन्डिन्यको नजिक गएर हाथ जोडेर भने : 'ब्राह्मण ! द्विजश्रेष्ट ! म माथी दया गरेर कुनै यस्तो व्रत बताउनुहोस्, जसको पुण्यका प्रभावले मेरो मुक्ति होस् ।' कौँन्डिन्यले भने : वैशाखको शुक्ल पक्षमा 'मोहिनी' नामले प्रसिद्ध एकादशीको व्रत गर । 'मोहिनी' को उपवास गर्नाले प्राणिहरूका अनेक जन्ममा गरिएका मेरु पर्वत जस्ता महापाप पनि नष्ट भएर जान्छन् ।' मुनिको यो वचन सुनेर धृष्ट्बुद्धिको चित्त प्रसन्न भयो । उनले कौँन्डिन्यको उपदेशले विधिपूर्वक मोहिनी एकादशीको व्रत गरे यो व्रत गरेर उनी निष्पाप भए र दिव्य देह धारण गरी गरुडमा आरूढ भइ सबै प्रकारका उपद्रवहरू रहित श्रीविष्णु धाम गए । यस प्रकार यो 'मोहिनी' को व्रत निकै उत्तम छ । यसलाई पढ्नाले र सुन्नाले सहस्त्र गोदानको फल मिल्दछ ।
नेपालको छापाखानाको इतिहास
नेपालमा पहिलो पटक वि.सं १९०८मा छापाखानाको प्रयोग भएको पाइन्छ। राणा प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणाले बेलायत गएको बेला ल्याएको हाते छापाखाना थापाथली दरबारमा जडान गरी सञ्चालन गरेका थिए । त्यस छापाखानामा गिद्धको तस्वीर कुँदिएको हुँदा यो गिद्दे प्रेसको नामले चिनिन्छ।
अर्खु
अर्खु एक प्रकारको वनस्पति हो। यसको एउटै भेट्नामा मसिना धेरै पात लाग्ने, सेता फूल फुल्ने र लामा कोसा फल्ने एक काँडेदार वृक्ष हुन्छ।
अन्नकुट पर्व
मिथिला पुराणअनुसार प्रत्येक वर्षको कात्तिक परेवाका दिन अन्नकुट पर्व जनकपुरधामका प्रत्येक मठमन्दिरमा धुमधाम साथ मनाइन्छ । स्थानीय राम रजानकी मन्दिरका साथसाथै रत्नसागर, बिहारकुण्ड, अग्निकुण्ड लगायतका ७५ वटाभन्दा बढी मठमन्दिर, कुटी तथा धार्मिक स्थलमा भगवान राम-जानकी, हनुमानएवं देवी-देवतालाई ५६ प्रकारका खाद्य व्यञ्जन भोग लगाई हजारौं भक्तजनले प्रसाद ग्रहण गर्छन् । यो पर्व प्रत्येक जिल्लाको मठमन्दिरहरूमा मनाइनुका साथै शरद ऋतुमा पाइने सम्पूर्ण फलफूल, तरकारी तथा खाद्यपदार्थ भगवानलाई भोग लगाउने चलन छ ।
ल्यारी किङ
ल्यारी किङ (सन् १९३३- ) टेलिभिजन छलफल कार्यक्रमका प्रस्तोता हुन्।
सन् १९३३ नोभेम्बर १९मा न्युयोर्कमा अमेरिकी बाबु एडवार्ड जाइगर र बेलारुसी मुलकी आमा जेन्नी गिट्लिजका सन्तान ल्यारी रेडियोमा काम गर्न चाहन्थे। सानोतिनो काम गर्ने कामदार बनेर सिबिएस रेडियोमा प्रवेश गरेका ल्यारीको पहिलो प्रसारण सन् १९५७ मे १मा भएको थियो, जब त्यहाँको एउटा रेडियो एंकरले जागीर छाडेको थियो। पछि उनले सिएनएन टेलिभिजनमा ल्यारी किङ लाई भ लाई जारी राखे। ल्यारीको प्रिमियर शो सन् १९८५ जुन ३मा भएका थियो भने अन्तिम शो सन् २०१० डिसेम्बर १६मा भयो। उनले सन् २०१० जुनमा ल्यारी किङ लाई भबाट बिदा लिने घोषणा गरेका थिए।
उनको पत्रकारिता यात्रा करिब ५३ वर्ष जारी रह्यो। यो अवधिमा उनका ६ हजारभन्दा बढी एपिसोड प्रसारण भए।
सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका
सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित नगरपालिका हो । दूधकुण्ड नगरपालिकामा टाक्सिन्दु, केरुङ, गोराखानी र टाप्टिङ तिङ्ला, गार्मा बेनि फाप्लु सल्लेरी गाविसहरूलाई समेटेर सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका बनाइएको हो । यस नगरपालिकाको जनसङ्ख्या २०,३९९ र क्षेत्रफल ५३८.०९ रहेको छ । यस नगरपालिकाको नामाङ्करण सोलु नदी र दुधकुण्डबाट गरिएको हो ।
रुकुमकोट
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल,पुर्वी रुकुम (पुरानो : रुकुम जिल्ला )मा अवस्थित एक सुन्दर उपत्यकामा अवस्थीत शहरउन्मुख गाँउ हो । नेपालको मध्य-पश्चिम क्षेत्रमा पर्ने राप्ति अंचलको पुरानो रुकुम जिल्लाको सदरमुकाम देखि १० कोश पूर्वमा पर्ने एउटा रमणीय गाँऊ रुकुमकोट नेपालको राजधानि काठमान्डौ देखि करिब ३५० किलोमिटर पश्चिममा पर्ने पुरानो रुकुमको सदरमुकाम मुसिकोट देखि पूर्वमा अवस्थित यो ठाँउ प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण भएको ठाँउको रूपमा लीइन्छ। हिमाली जिल्ला डोल्पा अनि ढोरपाटन सिकार आरक्षको प्रवेशद्वारको रूपमा पनि परिचित रुकुमकोट, पुर्वी रुकुम जिल्लाको सिस्ने  (पहिलेको सर्पकोट-बाहुन्ठाना-शोभा- रुकुमकोट हुँदै ) गाँउ पालिका अन्तरगत पर्दछ। चारैतिर पहाडले घेरिएको रमणिय उपत्यका रुकुमकोट २०३० सालसम्ममा पुरानो रुकुम जिल्लाको सदरमुकाम थियो ।
जिल्लाको नामाकरण
रुकुमकोटमा रहेको रुक्मेणी देवीको नामवाट रुकुमकोट रहेको र पछि रुकुमकोटवाट रुकुम नाम रहेको जनश्रुति पाइन्छ ।
इतिहास
- सिंजा खस साम्राज्य छिन्नभिन्न भएपछि कर्णाली प्रदेशमा बि.स.१४३० तिर बाइसे राज्यहरूको स्थापना भयो । यसै क्रममा बडे राजा मलै बमका माइला छोरा पिताम्बरले रुकुम राज्य स्थापना गरेका हुन् । रुकुमको बोक्से जाडलाई मारेर राज्य स्थापना गर्ने क्रममा यिनले कर्मने बुढाथोकीको नेतृत्वमा धेरै जनाको सहयोग प्राप्त गरेका थिए । राजा पिताम्बरका केही पुस्तापछिका राजा जयत बम(दारेजैतम) भने निकै प्रख्याति बने । यिनको प्रख्याति त्यहाँ अझै सुन्न पाइन्छ । यिनका सात भाइ छोरा र दुइवटी छोरी थिए । छोरिहरूको बिहे क्रमश: प्यूठानी राजा र गजुले राजासंग गरिदिएका थिए । आफू नब्बे वर्षको हुँदासम्म राज्य गरेका दारेजैतमले अन्त्यमा आफ्ना सात भाइ छोरालाई अंश लगाईं सात थपौलामा रुकुम राज्य बाडीदिएका थिए । जस अन्तर्गत बि.स.१६०० मा रुकुम राज्य टुक्रिएर रुकुम, मुसिकोट, बांफि, आठबिस, जहारी, गोताम र खगेना जस्ता ससाना राज्य बनेका थिए । खगेना राज्य बाहेक अन्य राज्यको अस्तित्व नेपाल एकीकरणको समयसम्म रहेको पाइन्छ । ऐतिहासिक तथ्यलाई हेर्दा बहादुर शाहको नायवी तथा रणबहादुर शाहको शासनकालमा बाईसे राज्यहरूः रुकुमकोट, मुसिकोट, गोतामकोट, आठविसकोट, बाफिकोट, कोटजहारी नेपालमा गाभिएको पाइन्छ। वि.सं २०१८ सालमा देशलाई १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा विभाजित गरिएपछि राप्ती अञ्चलको रुकुम जिल्लाको रूपमा यस जिल्लाले मान्यता पायो ।
- नेपालको प्रशासनिक भूगोलको फेरवदलमा वि.स. २०१८ सालमा नेपाललाई चौध अञ्चल र पचहत्तर जिल्ला बनाउने क्रममा रुकुम जिल्लाको नामाकरण गरियो जुन रुकुमकोटको नामबाट नै "कोट" हटाएर रुकुम जिल्लाको नाम रहन गएको हो।
- २०१८ साल वैशाख १ गते सल्यान र जाजरकोटबाट छुट्टै जिल्लाका रूपमा कायम भएको रुकुमको पहिलो सदरमुकाम रुकुमको पूर्वी क्षेत्रको रुकुमकोट भयो ।
- २०३० वैशाख २ गते रुकुमकोटबाट मुसीकोट सदरमुकाममा स्थान्तरण
- २०३० सालमा गुमाएको सदरमुकामको अस्तित्व पुनः कायम ४४ वर्ष पछी नयाँ सङ्घीय सरचना अनुसार रुकुम र नवलपरासीलाई २ जिल्लामा बिभाजन गर्ने क्रममा नयाँ जिल्लाको रूपमा २०७४ मा पुर्वी रुकुम जिल्लाको जन्म
पर्यटकिय स्थलहरू
समुद्रि सतहदेखि लगभग १२०० मि. देखि १४००० मि.को उचाईमा अवस्थित [बाउन्न पोखरी त्रिपन्न टाकुरि]को नामले प्रसिद्ध रुकुमकोटमा हेर्नलायक पर्यटकिय स्थलहरू :
यातायात
निर्मानाधिन पुष्पलाल पहाडि लोकमार्ग अन्तर्गत पर्ने रुकुमकोट काठमान्डौबाट स्थलमार्ग अथवा हवाइमार्ग हुँदै रुकुमकोट पुग्न सकिन्छ।
साथै रुकुमको खारा हुँदै मुसिकोट, स्यार्पू ताल, पोखरा हुँदै ट्रेकिङ् गर्दै पनि रुकुमकोट पुग्न सकिन्छ।
अलि जफर
अलि जफर (पञ्जाबी, ; अलि मोहम्मद जफर जन्म १८ मे १९८०), एक पाकिस्तानी गायक, संगीतकार, संगीत लेखक, अभिनेता, चित्रकार तथा मोडल हुन् ।
ल्यारी किङ लाइभ
ल्यारी किङ लाईभ पत्रकार ल्यारी किङले टेलिभिजनमा चलाएको अन्तर्वार्ता वा छलफल कार्यक्रम हो ।
यो कार्यक्रम सिएनएन टेलिभिजनमा प्रसारण हुन्थ्यो । ल्यारीको प्रिमियर शो सन् १९८५ जुन ३ मा भएका थियो भने अन्तिम शो सन् २०१० डिसेम्बर १६ मा भयो । उनले २०१० जुनमा ल्यारी किङ लाईभबाट बिदा लिने घोषणा गरेका थिए ।
ल्यारी किङ लाईभको समयमा २०११ जनवरी १७बाट पियर्स मोर्गन टुनाइट प्रसारण हुनेछ । यो कार्यक्रम बेलायती पत्रकार पियर्स मोर्गनले चलाउने छन् ।
झनखुनवा
झनखुनवा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
बदालकोट
बदालकोट कालीकोट जिल्लाको एक गा.वि.स. यो गा.वि.स. जिल्ला सदरमुकाम खाडाचक्रबाट उत्तर पूर्व दिशामा अवस्थित छ।
आशापुरे जात्रा
पुस शुक्ल पूर्णीमादेखि माघ शुक्ल पूर्णीमासम्म काभ्रेको नासिकास्थानमा आशापुरे जात्रा लाग्छ। भक्तपुर जिल्लाको नखैल गाविस र नासिकास्थान गाविसमा अवस्थित आशापुरे महादेवको दर्शन गर्नाले मनोकांक्षा पूरा हुन्छ भन्ने जनविश्वास छ। नाश्चल खोला, काक्राबारी खोला र घ्याङखोलाको त्रिवेणी धारमा पर्छ, आशापुरे महादेव। हिन्दु धर्मशास्त्रमा त्रिवेणीघाटको छुट्टै महिमा भएकाले पनि महादेवको दर्शन गर्न आउनेको भीड देखिन्छ। पर्यटकीय वातावरणले समेत आशापुरे महादेवलाई सिंगारेको छ। फेदीमा छङ्छङ् बग्ने खोला र दाँयाबाँया नमस्कार गरेको भान हुने लमतन्न पहाडले मानिसहरूलाई लोभ्याइरहेको आभास हुन्छ। जात्रा भर्न काभ्रे जिल्लाका अलावा भक्तपुर, सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौ र ललितपुरबाट समेत भक्तजनहरूको भीड लाग्ने गर्छ। उक्त जात्रा मल्ल कालबाट प्रारम्भ भएको अनुमान छ। हिमवत्खण्डमा उल्लेख भएअनुसार धेरै समय पहिले चण्डासुर नामक दैत्यको वध भएको खुसियालीमा स्वर्गका देवताहरूले अहिलेको आशापुरे महादेव भएको ठाउँमा आई शिवलिङ्ग स्थापना गरेका र सोही समयदेखि यहाँ मेला लाग्ने गरेको हो।
चीन मोबाइल थिएथोङ
चीन मोबाइल थिएथोङ एसियामा अवस्थित राष्ट्र चीनको एक मुख्य सरकारी स्वामित्वमा रहेको आधारभूत दूरसञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनी हो। यसको पूर्व नाम चीन थिएथोङ दूरसञ्चार निगम  वा चीन रेलकम रहेको थियो। यसको स्थापना २० डिसेम्बर २००० मा भएको थियो। यसले सेवा मुख्यभूमि चीनमा सञ्चालन गर्दछ भने कम्पनीको प्रधान कार्यालय चीनको राजधानी बेइजिङमा अवस्थित छ। यो जुङ्गो हिदो थोङ्सिन जिथ्वान गोङ्सको (अनुवादित - चीन मोबाइल) निजी सहायक कम्पनी हो जसलाई चीन मोबाइल सञ्चार निगमले सञ्चालन गर्ने गर्दछ। यसको दर्ता भएको पूँजी १ बिलियन युवान रहेको छ। कम्पनीले देशव्यापी रूपमा ७०,००० भन्दा बढी कर्मचारीहरूलाई रोजगारी प्रदान गरेको छ।
इतिहास
कम्पनीको स्थापना २० डिसेम्बर २००० मा भएको थियो। यसलाई जनवादी गणतन्त्र चीनको रेल मन्त्रालयबाट, सरकारी परिषदको राज्यको प्रशासनिक सम्पत्ति पर्यवेक्षण र प्रशासन आयोगको स्वामित्वमा रहेको थियो। पछि यसको नाम चीन मोबाइल टाइटङमा परिवर्तन गरिएको थियो। २३ मे २००८ मा चीन थिएथोङ, जुङ्गो हिदो थोङ्सिन जिथ्वान गोङ्स (अनुवादित - चीन मोबाइल सञ्चर निगमले) अधिग्रहण गरेको थियो। जुन सूचीबद्ध कम्पनी चीन मोबाइल सरकारी स्वामित्वको मूल कम्पनी हो। चीन मोबाइलले चीन मोबाइल थिएथोङको सम्पूर्ण सम्पत्ति तथा व्यवसायको अधिग्रहण गरेको थियो जसमा यसको खरिद मूल्ष ३१.८८ बिलियन युवान रहेको थियो। कम्पनीको गठन चीनको राजधानी बेइजिङमा भएको थियो भने यसको प्रधान कार्यालय पनि हाल राजधानी बेइजिङमै रहेको छ।
व्यापार
चीन मोबाइल थिएथोङको व्यवसायका मुख्य क्षेत्रहरूले एडिएसएल र डायल-अप इण्टरनेट सेवाहरू प्रदान गर्दछ छन् र कम्पनीसँग निश्चित-लाइन दूरभाष ग्राहकहरू पनि रहेका छन्। प्रत्येक घरमा पहुँचको कमीका बाबजुद कम्पनीले प्रत्येक प्रमुख सहरको केबल दूरदर्शन प्रदायकहरूसँग धेरै नजिकबाट काम गर्दछ र प्रायः यसको प्रतिस्पर्धीहरूको तुलनामा कम मूल्यको प्रस्ताव गर्दछ। चीन मोबाइल थिएथोङ, जुङ्गो डियानसिन थोङ्सिन युसिण्टा वा चीन दूरसञ्चार र चीन नेटकमपछिको चीनको तेस्रो ठूलो निश्चित लाइन इण्टरनेट सेवा प्रदायक हो। डिसेम्बर २००९ मा, चीन रेलकमले रेलवे निजी सञ्चार सञ्जाल र सार्वजनिक सञ्चार सञ्जाललाई औपचारिक रूपमा विभाजित गरेको थियो जसको स्वामित्व चीन थिएथोङको अभिभावक कम्पनी चीन मोबाइलको रहेको छ।
तारादेवी तुलाधर
तारादेवी तुलाधर (२१ अगस्त १९३१ – २७ नोवेम्बर २०१२) नेपालकी समाजसेवी तथा पहिलो रक्तदाता महिला हुन्।
रेसम खेती
रेसम खेती रेसम उत्पादन गर्नको लागि रेसम किरापालन गर्ने कार्य हो।
‎
हाल प्रचलनमा आएका रेशम चार प्रकारका छन मलवेरी सिल्क : मलबेरी खाएर बनेको सिल्क । टसर सिल्क : टसर खाए बनेको सिल्क एरी सिल्क : एरी खाएर बनेको सिल्क मुगा सिल्क : मुगाबाट निर्मित सिल्क । रेशम खेतीको इतिहास विश्वमा पाँच हजार वर्षभन्दा पुरानो भएतापनि नेपालमो यसको इतिहास पचास वर्षभन्दा बढी छैन । संसारमा यो खेती पूर्ण रुपमा मौलाई रहेको समयमा नेपालमा यसको शुरुवात नै भएको थिएन । रेशम खेतीको पहिलो प्रयास स्वरुप सन् १९११ तिर राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शम्शेरले भारतबाट रेशम खेतीको प्रयास भएकोमा रेशम कीराको फुल र प्राविधिक जनशक्तिको प्रवन्ध सुचारु रुपमा उपलब्ध हुन नसकेकोले छिट्टै बन्द भयो ।
दोस्रो प्रयास स्वरुप राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शम्शेरको शासनकाल सन् १९४० मा भारतबाट दक्ष व्यक्तिहरु झिकाएर काठमाडौंमा रेशम कीरापालन तथा धागो कात्ने प्रदर्शनीहरु गराइएको थियो र झापाबाट आदिवासी थारु र राजवंशीलाई झिकाएर अण्डि रेशम कीराको प्रर्दशन गरिएको थियो । त्यसै गरी रेशम खेतीको तेस्रो प्रयास रुवरुप सन् १९५० मा गोदावरी क्षेत्रमा किम्वु विरुवा रोप्ने काम भयो तर निरन्तरता पाउन सकेन ।
नेपालमा चौथो प्रयासमा सन १९५३ मा घरेलु उद्योग विभाग त्रिपुरेश्वरले आफनै कार्यालय परिसरमा किम्वु विरुवा रोपी रेशक कीराको फुल भारतबाट झिकाई रेशम कीरापालन शुरु गरेको थियो । रेशम फुलको आपूर्तिमा एकरुपता नभएका, दक्ष प्राविधिकहरुको अभाव र रोगको प्रकोप आदिले गर्दा उक्त प्रयास पनि असफल भयो । नेपालमा रेशम खेतीका लागि पटक पटक प्रयास भएर सोही अनुरुप पाँचौ तथा अन्तिम प्रयास स्वरुप सन् १९६७ मा तात्कालिन कृषि शिक्षा तथा अनुसन्धान विभागले केही दुई पुस्ते रेशम कीराको फुल भारतबाट झिकाई राणाहरुको दरबारमा रहेका किम्वु विरुवा प्रयोग गरी सम्भाव्यता अध्ययन गरेकोबाट राम्रो नतिजा प्राप्त भएकोले सन् १९७१मा १० वर्षे कृषि आयोजना लागू भएको समयमा व्यवसायिक महत्वका कीराहरुको विकास गर्ने उदेश्यले विस २०३२ सालतिर व्यवसायिक कीट विज्ञान आयोजनाको नाममले मौरी सहित रेशम खेती केन्द्रको स्थापना भयो ।
विस २०४२ मा स्वर्गिय पूर्वराजा वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहबाट खोपासी केन्द्रको निरिक्षण पछि मौरीपालनलाई खोपासीबाट ललितपुरको गोदावरीमा सारियो । विस २०४३ सालदेखि खोपासीले रेशमखेती कार्यक्रम मात्र सम्हाल्दै आएको छ । भने आव २०५२÷५३ देखि कृषि विभागको सांगठनिक ढाँचामा भएको परिवर्तन पश्चात यसको नाम रेशम खेती विकास शाखा खोपासी कायम भई कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
सन् १०७७ मा पहिलो पटक दक्षिण कोरियाबाट इचिनोसे जातका केही किम्वु विरुवा झिकाई रेशम खेती विकास शाखा खोपासीमा रोपिएको थियो । त्यसपछि भारतबाट मैसुर, लोकल, कान्भा २, देहरादुन १, एस ३६, एस ५४, के २२, विसी ५९ जातका किम्वु विरुवा कृषकस्तरमा वितरण गरियो ।
सन् १९९६ मा जापानी विशेषज्ञ श्री मासारु चुजुकले उच्च पहाडमा उपयुक्त हुने किम्वुका जातहरु ज्स्त गारियु, खुवाई चिंगो, केन्मोचि, युकी मासारी, मिचुसिगेर आदि जापानबाट सौजन्य स्वरुप लिई आउनु भएको थियो । नेपाल रेशम संघले चीनबाट चाइनिज हाइव्रिड र भारतबाट भिक्टोरी १ झिकाई वितरण गरेको देखिन्छ । त्यस्तै ग्रामिण विकासको लागि रेशम खेती नामको संयुक्त राष्ट्र संघिय विकास कार्यक्रमले सञ्चालन गरेको परियोजनाका तत्कालिन रेशम खेती सल्लाहकार एलेन देरेले फ्रान्सबाट कोकुसो २० लगायतका चार जातका किम्वु सौजन्य स्वरुप नेपाल ल्याउनु भएको थियो । यसरी प्राप्त हुन आएका किम्वुका जातहरु रेशम खेती विकास शाखा र अन्य रेशम खेती फार्म केन्द्रहरुमा किम्वु मातृश्रोत संरक्षण र सम्वद्र्धन हुँदै आएको छ ।
२०३५ सालमा कृषकहरुलाई रेशम कीराको फुल उपलब्ध गराई कृषकस्तरबाट कोया उत्पादन प्रारम्भ भयो । त्यसपछि केही जिल्लाहरुका कृषकहरुको माग अनुरुप किम्वु विरुवाको आपूर्ति गरी किम्वु विरुवाको क्षेत्र विस्तार गर्ने कामको शुरुवात भएको पाईन्छ । हाल खोपासीमा २३ जातका किम्वु विरुवाको मातृश्रोत संरक्षण गरिएको छ भने किम्वु नर्सरी व्यवस्थापन केन्द्र भण्डारामा ४२ जात संरक्षण गरिएकोमा संयुक्त सुरक्षा वेस क्याम्पको विस्तारले गर्दा मातृश्रोत संरक्षण प्लन नयाँ सृजना गरी संरक्षण कार्य जारी रहेको छ ।
मल्याङकोट
मल्याङकोट नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो ।
लखनऊ सुपर जायन्ट्स
लखनऊ सुपर जायन्ट्स (एलएसजि) लखनऊ, उत्तर प्रदेशमा अवस्थित एक फ्रेन्चाइजी क्रिकेट टोली हो। जसले इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) मा प्रतिस्पर्धा गर्छ। २०२१ मा स्थापित, टोलीले बिआरएसएबिभि एकना क्रिकेट स्टेडियम, लखनउमा आफ्नो घरेलु खेलहरू खेल्दै आएको छ। यो टोली आरपिएसजि समूहको स्वामित्वमा छ, जसले अघिल्लो संस्करण को आईपीएल २०१६ र २०१७ बीच राइजिङ पुणे सुपरजायन्ट फ्रान्चाइजीको स्वामित्व लिएको थियो। टोलीको कप्तानी केएल राहुल र एन्डी फ्लावर द्वारा प्रशिक्षित छन्। टोलीका प्रशिक्षक गौतम गम्भीर छन्। आफ्नो डेब्यू संस्करणमा, लखनउ सुपर जायन्ट्स प्ले अफको लागि योग्य भएको थियो।
अवलचिङ्ग
अवलचिङ्ग सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँ विकास समिति हो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८को तथ्याङ्क अनुसार, यहाँको जनसङ्ख्या १,९११ रहेको थियो।
टेंग्राहा
टेंग्राहा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
एरिका
एरिका क्रिस्टियानो डस सान्तोस वा एरिका (Érika, जन्म ४ फेब्रुअरी १९८८) ब्राजिलियन फुटबल खेलाडी हुन ।
नेपालको चलचित्रको इतिहास
नेपाली भाषाको पहिलो चलचित्र सत्य हरिश्चन्द्र हो । यसलाई डी.बी परियारले वि.सं २००७मा कलकत्तामा बनाएका थिए । डिबी  परियारको ‘सत्य हरिश्चन्द्र’ नेपाली भाषामा छायाङ्कन भएको पहिलो चलचित्र हो, जुन कलकत्तामा  छायाङ्कन भएको थियो तर नेपाली चलचित्रको इतिहास हेर्ने हो भने नेपालको पहिलो चलचित्रका रुपमा २०२१ असोज २२ मा प्रदर्शनमा आएको  ‘आमा’ चलचित्रलाई मानिन्छ। तत्कालीन श्री ५ को सरकार, सूचना विभागले निर्माण गरेको सो चलचित्र हीरासिंह खत्रीले निर्देशन गरेका  थिए ।  यस चलिचत्रमा शिवशङ्कर मानन्धर र भुवन चन्दले अभिनय गरेका थिए।नेपालको पहिलो डकुमेन्ट्री श्री ५ महेन्द्रको ४२ औ शुभजन्मोत्सवको बारेमा वि.सं २०१८मा हरि सिहं खत्रीले बनाएका थिए । नेपालमा बनेको पहिलो नेपाली फिल्म आमा (चलचित्र) हो । यसलाई वि.सं २०२०मा हीरासिंह खत्रीले बनाएका थिए । नेपालको पहिलो रंगीन चलचित्र कुमारी (चलचित्र) वि.सं २०३४मा प्रेम बहादुर बस्नेतले बनाएका थिए ।
देवीचौर
देवीचौर नेपालको बागमती अञ्चलको यल जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४८७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देवीचौरको जनसङ्ख्या २७३४ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
प्रियामणि
प्रियामणि (जन्म:June 4, 1984) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री र मोडल हुन् जो मुख्य रूपमा दक्षिण भारतको सिनेमामा काम गर्ने गर्छिन्। प्रियामणिको जन्म एक तमिल ब्राहमण परिवारमा भएको थियो जसको जरा पालक्काडमा छ। उनको पालन पोषण बेङ्गलोरमा भएको थियो। सबैभन्दा पहिलो चलचित्र उनको तेलुगू सिनेमाको एवारे अतागाडू थीथियो। उनीले 2004मालगातार चलचित्र कंगालाल केधू सेई र सत्यम्को साथै तमिल सिनेमा र मलयालम सिनेमामा पर्दापर्ण गरिन्। २००६को तेलुगू चलचित्र पेल्लैना कोठालो उनको पहलो सफल चलचित्र थियो।
२००७को तमिल चलचित्र पारुथीवीरनबाट उनीलाई व्यापक पहचान मिल्यो, जसको लागि उनीलाई सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको राष्ट्रीय फिल्म पुरस्कार मिल्यो।
जीवनी
उनको जन्म जुन ४, १९८४मा कर्नाटक, भारतको बेङ्गलोरमा भएको थियो।
व्यापारिक भवन
व्यापारिक भवन भन्नाले व्यापारिक प्रयोजनको भवन बुझिन्छ जसमा कार्यालय, पसलहरू गोदमहरू रहेका हुन्छन् |
चेतन भगत
चेतन भगत (जन्म २२ अप्रिल १९७४) भारतीय उपन्यास लेखक हुन।भगतले अङग्रेजीमा उपन्यास लेख्ने गर्दछन। आईआईटी दिल्लीबाट इन्जिनियरिङ र आइआइएम अहमदावादबाट एमबीए गरेका थिए भगतले।भगतको पहिलो उपन्यास फाइभ पोइन्ट समवन हो।जुन उपन्यास आईआईटीका तीन छात्रहरूको बारेमा छ भने भगतको दोस्रो उपन्यास वन नाइट एट कल सेन्टर हो जुन गुरुगाउँको कलसेन्टरको बारेमा आधारित भइ रचना गरिएको छ।उनका दुवै उपन्यासले बिक्रिमा नयाँ किर्तिमान रच्न सफल भएका थिए। भगतका अन्य उपन्यासहरूमा टु स्टेट र् हालसालै उनको नयाँ उपन्यास रिभोलुसन २०२०प्रकाशित भएको छ।
सबिन राई
सबिन राई नेपाली पप गायक तथा संगीतकार हुन्।
उनको गुराँसको फेदमुनी सम्झनाको छायाँ लगायतका विभिन्न चर्चित गीतहरू छन्।
आग्रीगाउँ
आग्रीगाउँ सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँ विकास समिति थियो। २०५८ को जनगणना अनुसार, यहाँ ३८१ घरधुरी रहेको थियो भने यहाँँको जनसङ्ख्या २,३७० रहेको थियो।
अन्दुपट्टी
अन्दुपट्टी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको जनगणना २०६८को अनुसार अन्दुपट्टीको जनसङ्ख्या ३,५०३ छ ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
डुमरिया परोहा
डुमरिया परोहा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
हुँडार
हुँडार हाइनिडेई(Hyaenidae) परिवार अंतर्गत पर्ने मांसाहारी जनावर हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा हाइना (Hyana) भनिन्छ, जुन शब्द ग्रिक भाषाको हुआइना (huaina)बाट आएको हो। हुँडारहरू मुख्यतया अफ्रिका तथा एसिया महादेशका जंगलमा पाईने गर्छ।
चिलखाया
चिलखाया कालीकोट जिल्लाको एक गा.वि.स. हो। यो गा.वि.स.को नाम गा.वि.स.मा रहेको "चिलखाया जिउला"को नामबाट राखिएको हो। चिलखाया जिउलालाई कालिकोट जिल्लाकै प्रसिद्ध ठाउँ मानिन्छ।
फोक्सो
फोक्सो हावामा सासफेर्ने जनावरहरूको श्वासप्रस्वास प्रणालीको प्रमुख आन्तरिक अङ्ग हो।
डुमरीया मटिऔन
डुमरीया मटिऔन रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
भारतीय कृषि अनुसन्धान परिषद
भारतीय कृषि अनुसन्धान परिषद (Indian Council of Agricultural Research / ICAR) भारत सरकारको कृषि मंत्रालयमा कृषि अनुसन्धान एवं शिक्षा विभागको तहत एक स्वायत्तशासी संस्था हो। रॉयल कमीशनको कृषिमा रिपोर्टको अनुसरणमा सोसाइटी रजिस्ट्रीकरण ऐन, १८६० को तहत पंजीकृत र १६ जुलाई, १९२९ मा स्थापित यस सोसाइटीको पहिला नाम इंपीरियल काउंसिल अफ एग्रीकल्चरल रिसर्च थियो। यसको मुख्यालय नयाँ दिल्लीमा छ।
लक्ष्मीनरसिंह मल्ल
काष्ठमण्डप को निर्माण
काष्ठमण्डपकै निर्माणपछि त्यतिबेला कान्तिपुर भनिने काठमाडौंले नयाँ नाम पाएको थियो।
सरस्वती चौधरी
सरस्वती चौधरी जनकपुर निवासी समानुपातिकतर्फ नेपाली कांग्रेसबाट प्रतिनिधित्व गर्नुहुन्छ।     संविधानसभामा महिला र पिछडिएको वर्गको मुद्दा उठाउन कटिवद्ध चौधरी नेपाली कांग्रेसका महाधिवेशन प्रतिनिधि हुनुहुन्छ। २०३० सालमा विद्यार्थी राजनीतिबाट आफ्नो राजनीतिक यात्रा प्रारम्भ गरेकी ४८ वर्षीया चौधरीले धनुषा महिला संघको अध्यक्ष, तरुण दलको सदस्य तथा जनकपुर उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचित सदस्यको जिम्मेदारी सम्हालिसक्नु भएको छ। प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका क्रममा उहाँ पटक-पटक पकाउ पर्नुभएको छ। तीन छोरा र एक छोरीकी आमा सरस्वती चौधरी राजनीति बाहेक पत्रकारितामा समेत संलग्न हुनुहुन्छ। उहाँ नेपाल पत्रकार महासंघको पार्षद रहिसक्नुभएको छ। अध्ययन र समाजसेवामा रुचि भएकी चौधरीका लेखरचना विभिन्न पत्रपत्रिकामा छापिदै आएका छन्। उहाँ नेपाल रेडक्रस,परिवार नियोजन सङ्घ र महिला सेवा आश्रम सँग समेत आवद्ध हुनुहुन्छ। सभासद चौधरीले धनुषामा स्थानीय स्कूलबाट माध्यमिक तहसम्मको शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ।
लक्ष्मीनरसिंह मल्ल
भीम मल्लको हत्या
राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लको समयमा काजी भीम मल्ल काठमाडौंका प्रसिद्ध व्यापारी थिए। नाताले भीम मल्ल राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लका बहिनी ज्वाइँ थिए। तिनै भीम मल्लको ख्याति चौतर्फी भएपछि शत्रुहरूले भीम मल्लविरुद्ध राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लको कान फुके। ती षड्यन्त्रकारीहरूको कुरामा विश्वास गर्दै राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लले काजी भीम मल्ललाई आफ्नो गाथगद्दी ताकेको आरोपमा मृत्युदण्ड दिए।
सतीको श्राप
आफ्ना पतिले मृत्युदण्ड पाएपछि राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लकी बहिनी तथा भीम मल्लकी श्रीमतीले 'नेपाल दरबारको भलो चाहनेको यस्तै गति होस्, दरबारमा कसैको पनि विवेक नरहोस्' भनेर श्राप दिएका कारण अहिले पनि नेपाललाई सतिले सरापेको देश भनिन्छ। भीम मल्लकी पत्नी सती जाँदा श्राप दिएकी हुँदा "सतीको श्राप पाएको नेपाल" भन्ने लोककथन बनेको छ ।
मानसिक असन्तुलन
ज्वाइँ भीम मल्लले मृत्युवरण गरेको केही समयपछि राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लले सत्य कुरा थाहा पाए। त्यसपछि आफ्नो कुकर्मका कारण पश्चातापमा परेका राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लले मानसिक सन्तुलन गुमाए। यसरी राजाले मानसिक सन्तुलन गुमाएपछि उनका युवराज प्रताप मल्लले विक्रम संवत् १६९६ मा उनलाई गद्दीबाट हटाएर आफैं राजा भए। गद्दीबाट हटाइएको १८ वर्षपछि विक्रम संवत् १७१४ मा राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लको पागलपनकै अवस्थामा निधन भएको थियो।
पुत्र प्रताप मल्लद्वारा कैद
प्रताप मल्लले आफ्ना बाबु लक्ष्मीनरसिंहलाई बन्दी बनाई आफू राजा भए।
मृत्यु
१६ वर्ष पछि लक्ष्मीनरसिंहको बन्दी अवस्थामा मृत्यु भयो ।
मनकामना, स्याङ्जा
मनकामना नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो ।
ग्राम
ग्राम एक नेपाली परम्परागत नाप तौलका इकाइहरू मध्ये एक हो।जुन ठोस वस्तुहरूको पिण्ड नाप्ने एसआई इकाई हो।यो किलोको हजार भागको एक भाग हो।त्यसैले प्राय १००० ग्राम बराबर एक किलो हुने गर्दछ।
ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टोली
ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टीमले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा सहभागिता जनाउने गर्छ ।फिफा विश्वकपको सबैभन्दा सफल यस टिमले पाँच पटक विश्वकप र चार पटक कन्फेडेरेसन कप समेत जित्न सफल भएको छ।
फिफा विश्वकप
ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टीम लफिफा विश्वकपको सबैभन्दा सफल यस टिमले पाँच पटक विश्वकप जित्न सफल भएको छ।।जसले १९५८,१९६२,१९७०,१९९४,२००२ गरी पाँचपटक विश्वकप  जितेको हो ।
फिफा कन्फेडेरेसन कप
ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टीम लफिफा विश्वकपको सबैभन्दा सफल यस टिमले चार पटक कन्फेडेरेसन कप जित्न सफल भएको छ।जसले गरी १९९७,२००५,२००९,२०१३ चारपटक कन्फेडेरेसन कप जितेको हो ।
ओलम्पिक खेल
यसोत २०१२ को लण्डन ओलम्पिकमा ब्राजिलले मेक्सिको सँग पराजित भई रजत पदकमा चित्त बुझाउन परेको थियो ।
कीट विवरण
Home
Away
बेरोजगारी
चलनचल्तीको ज्याला दरमा काम गर्न इच्छुक र काम गर्न सक्षम मानिसहरूले काम वा रोजगार प्राप्त गर्न नसिकिरहेको अवस्थालाई बेरोजगारी भनिन्छ | यसले समाजमा विकृति र अन्य समस्याहरु सिर्जना गर्दछ | बेरोजगारीले सिर्जना गर्ने समस्याहरु गरिबी, असमानता, चोरी , डकैती, वेश्यावृत्ति , मानव वेचविखन , हत्या आदि हुन् | बेरोजगारीले प्रतिभा पलायन हुने समस्या पनि सिर्जना गर्छ |
बेरोजगारीका किसिमहरु
"बेरोजगारी किन उत्पन्न हुन्छ ?" यस सम्बन्धमा निम्नलिखित तीनवटा दृष्टिको प्रस्तुत गर्न सकिन्छ–
शास्त्रीय दृष्टिकोण
क्लासिकल (शास्त्रीय) दृष्टिकोण अनुसार बजार संयन्त्रमा कुनै प्रकारको अपूर्णता वा हस्तक्षेप भएन भने बेरोजगारी पाईंदैन । जुन बेरोजगारी देखिन्छ, त्यो अस्थायी हुन्छ । कुनै कारणले श्रमिकको पूर्ति बढी छ भने अर्थव्यवस्थामा बेरोजगारी उत्पन्न हुनजान्छ तर छिटै बेरोजगार बीच ज्यालाका लागि प्रतिस्पर्धा उत्पन्न भइ ज्यालामा कमी आउंछ ज्याला कम हुनासाथ बढी मानिसहरूले रोजगार प्राप्त गर्छन् । त्यसैले उत्पादनमा कमी हुंदा बेरोजगारी उत्पन्न हुन्छ । निम्नलिखित बेरोजगारीको चर्चा गरिन्छ ।
इत्यादि ।
यी मध्ये केही बेरोजगारी समाधान हुंदैनन् । जस्तै चक्रीय बेरोजगारी व्यापार चक्र समाप्त भए पछि आफैं समाप्त हुन्छ । शैक्षिक बेरोजगारी हटाउन रोजगार चाहनेले आफ्नो योग्यतामा विशेषज्ञता हासिल गर्नु पर्दछ । फ्रिक्शनल बेरोजगारी वास्तवमा बेरोजगारी होइन त्यो रोजगार खोज्ने प्रयास गरे सजिलै हट्छ । अदृश्य बेरोजगारी एक अस्पष्ट अवधारणा हो । कति जना र कहां बेरोजगार छन्, त्यो पत्ता लगाउन सकिंदैन । कृषिमा यस्तो बेरोजगारी पाइन्छ भनिन्छ तर त्यहां सीमान्त उतपदकता नाप गर्न सकिंदैन । तर यस अवधारणाले के भ्रम उत्पन्न गर्न सफल भएको छ भने कृषि बेरोजगारी उत्पन्न गर्ने व्यवसाय हो ।
मार्क्सबादी दृष्टिकोण
मार्क्सको विचारमा बेरोजगारी समस्या पूँजीवादी प्रणालीको समस्या हो । बेरोजगारीको समस्या उत्पन्न हुने कारण उत्पादन प्रणालीमा परिवर्तन हो । मानिसको ठाउँमा पूँजीको प्रयोगले केही श्रमिक बेरोजगार हुन जान्छन् । यस्तो बेरोजगारी तीन प्रकारले बढन जान्छ–
मार्क्सवादी तर्क के छ भने साम्यवादी अर्थव्यवस्थामा बेरोजगारी हुंदैन किनभने त्यसले श्रम प्रधान प्रविधि प्रयोग गर्छ ।  पोल्यान्डमा भएको श्रमिक असन्तोषले त्यहांको साम्यवादी सत्ता परिवर्तिन भयो । रुस र अन्य साम्यवादी देशहरूमा पनि  बेरोजगारीको समस्या छ । सबैलाई योग्यता अनुसारको काम र आवश्यकता अनुसारको दाम एक सुन्दर मृगमरीचिका मात्र साबित भएको छ ।
केन्सीयन दृष्टिकोण
केन्सले बेरोजगारीको माग पक्षको विश्लेषण गरेका छन् । उनको विचारमा अर्थव्यवस्थामा प्रभावकारी माग घट्न गयो भने बेरोजगारी बढ्छ । अर्थव्यवस्थाको कुल माग बढाउना साथ बेरोजगारी समस्याको समाधान प्राप्त हुन्छ । यसका लागि मानिसहरूको आय वृद्धि गर्नु पर्दछ । यस विधिले विगत ५० वर्ष सफलता साथ काम गर्यो तर सन् २००७ को तरलतामा कमीको अन्तराष्ट्रिय समस्याले यस विधिका केही कमी छन् भन्ने तर्फ सोच्न बाध्य बनायो । त्यसैले अहिले केही अर्थशास्त्रीले रोजगारीको क्लासिकल दृष्टिकोणलाई समर्थन गर्छन् ।
अन्य बेरोजगारी
अर्थशास्त्रीहरूले यस बाहेक अन्य बेरोजगारीहरूको पनि चर्चा गरेका छन् । जस्तै सरकारी वा बैङ्कर नियमले गर्दा अर्थव्यवस्थाको केही क्षेत्रमा बेरोजगारी फैलिन जान्छ । श्रम नियमन कानून लागू गर्दा अफ्रिका, मध्य पूर्व र ल्याटिन अमेरिकामा त्यहांका युवा र महिला बेरोजगार हुन पुगेका छन् । नेपालबाट निर्यात हुने कार्पेट युरोपमा बाल श्रम कानून अन्तर्गत लिन नमान्दा सन् १९९० मा नेपालमा कार्पेट श्रमिकहरु बेरोजगार हुन पुगेका थिए ।
नेचासल्यान गाउँपालिका
नेचासल्यान गाउँपालिका सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित छ । सल्यान, नेचाबेतघारी, नेचाबतासे र तिङ्गला गाविसहरूलाई समेटेर नेचासल्यान गाउँपालिकाको घोषणा गरिएको हो । यस गाउँपालिकाको जनसङ्ख्या  रहेको छ र क्षेत्रफल  कि. मि. रहेको छ । साविकको नेचाबेतघारी गाविसको कार्यालयलाई केन्द्र बनाइएको छ ।
वटुकभैरव मन्दिर
वटुकभैरव मन्दिर दैलेख जिल्लाको नारायण नगरपालिकामा पर्ने दैलेख बजारको मध्य भाग टुडीखेल नजिकै रहेको छ। यस मन्दिरको परिसरमा वटुक भैरवका साथै कालभैरव र व्रजभैरवका मन्दिरहरू पनि रहेका छन्। मन्दिरका पूजारीसँग रहेको विक्रम सम्वत १८७० र विक्रम सम्वत १९१० को नित्यपूजा सम्बन्धी, विक्रम सम्वत १९३७ को नित्यपूजा सम्बन्धी दुईछापे रुक्का र १९७१ को चन्द्रसमशेरको इस्तिहार लगायत ऐतिहासिक कागजपत्रको आधारमा विक्रम सम्वत १८७० भन्दा पहिले यस मन्दिरको स्थापना भइसकेको देखिन्छ। यिनै कागजपत्रको आधारमा र स्थानिय जनविश्वासका आधारमा विक्रम सम्वत १९०० तिर कालभैरव मन्दिर र विक्रम सम्वत १९९० तिर वज्रभैरव मन्दिरको स्थापना भएको बुझिन्छ। वटुकभैरव मन्दिरमा वटुकभैरवको तामाको मूर्ती, बागेश्वरीको मूर्ती, पशुपतिको मुखाकृती, शिवपार्वती र विष्णुका मूर्तीहरू रहेका छन्। वज्रभैरवको मन्दिरमा त्रीशुल र शिला रहेका छन्। सर्व साधारणहरूले कालभैरवको दर्शन गर्न नहुने भएकाले कालभैरवको मन्दिरभित्र त्रिशुल, शिला र ढलौटको प्रतिमा रहेको छ भन्ने भनाइ रहेको छ। भैरवहरूको पूजाविधी तान्त्रीक पद्धतिबमोजिम गरिने भएकाले स्थानिय योगी पूजारीद्वारा दैनिक पूजा गर्ने प्रचलन रहेको यो मन्दिरमा बडादशैं र चैते दशैंमा जिवबलिसहित पूजा प्रार्थना गरिन्छ।
एनर्रिके इग्लेसियास
एनर्रिक मागुएल इग्लेसियास प्रिस्लेर जन्म:८ मे १९७५)  एक स्पेनी फिलिपिनी गायक, गीतकार, अभिनेता तथा रेकर्ड निर्माण हुन्। उनी उलियो इग्लेसियासका कान्छा छोरा हुन्। उनी हाल लातिनो पपका राजाको रूपमा परिचित छन्।
एनर्रिके इग्लेसियासले सन् १९९० को दशकको मध्यबाट आफ्नो साङ्गीतिक कार्यकालको सुरुवात गरेका थिए भने त्यस समयमा उनी एक स्पेनी अङ्ग्रेजी गीत निर्माण गर्ने फानोभिसा रेकर्डसँग आवद्ध थिए जहाँ उनको मञ्चको नाम इनर्रिके मार्तिनेज थियो। पछि उनले आफ्नो मञ्चको नामलाई वास्तविक नामद्वारा प्रतिस्थापन गरेका थिए। उनी पछि लातिन सङ्गीतको एक प्रमुख गायकको रूपमा स्थापित भैसकेपछि उनी विभिन्न साङ्गीतिक सङ्घ संस्थासँग आवद्ध भएका थिए। इग्लेसियाले पछि अमेरिकी मुख्यधाराहरूमा पनि विभिन्न गीतहरू प्रकाशन गर्न सुरु गरेका थिए। इग्लेसियासले पछि ६ करोड ८० लाखमा युनिभर्सल सङ्गीत समूहसँगको युनिभर्सल सङ्गीत लातिनोसँगको आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै आफ्नो स्पेनी गीति सङ्गालोहरू बजारमा ल्यएका थिए भने उनले पछि इन्टरस्कोप नामक एक सङ्गीत सङ्घसँगको आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै अङ्ग्रेजी भाषी गीति सङ्गालो पनि सार्वजनिक गर्न सफल भएका थिए। सन् २०१० मा एनर्रिकेले युनिभर्सल सङ्गीत समूहको एक उप सङ्गीत सङ्घ रिपब्लिक रेकर्डसँगको सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै स्पेनी र अङ्ग्रेजी भाषी गीति सङ्गालोहरू सार्वजनिक गरेका थिए। उनले पछि सोनी सङ्गीतसँगको आवद्ध पत्रमा पनि हस्ताक्षर गरेका थिए भने उनको आगामी साङ्गीतिक सङ्गालो सोही सङ्गीत सङ्घद्वारा सार्वजनिक गरिएको थियो र उनको अङ्ग्रेजी भाषी गीतहरू आरसिए रेकर्डसद्वारा सार्वजनिक गरिएको थियो।
इग्लेसियासका हालसम्म कुल गीतका ७ करोड प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका छन् जसकारण उनी लातिन सङ्गीतका एक सफल कलाकार मानिन्छन्। इग्लेसियासका हालसम्म १५० गीतहरू बिलबोर्डका विभिन्न सङ्गीत तालिकाको शीर्ष स्थानमा परेका छन्। उनका पाँच गीतहरू बिलबोर्ड हट १०० सङ्गीत तालिकाको शीर्ष स्थानमा आउन सफल भएका छन् भने उनका २७ गीतहरू बिलबोर्ड हट १०० लातिन सङ्गीत तालिकाको शीर्ष स्थानमा पर्न सफल भएका छन् जसमा बाइलान्दो, सुबेमे ला रादियो आदि समावेश छन्। उनका १४ गीतहरूले बिलबोर्ड नृत्य सङ्गीत तालिकाको शीर्ष स्थानमा आएका थिए जुन एक कीर्तिमान पनि हो। सन् २०१६ मा बिलबोर्ड पत्रिकाले उनलाई १४ सर्वाधिक सफल कलाकारको रूपमा पुरुष नृत्य क्लब कलाकारको सूचीमा सूचीकृत गरेको थियो।
बाल्यकाल
इग्लेसियासको जन्म सन् १९७५ मे ८ का दिन स्पेनको राजधानी माद्रिदमा भएको थियो।   उनी गायक उलियो इग्लेसियास र इसाबेल प्रिस्लेरका कान्छा सन्तान हुन्। उनका चबिली इग्लेसियास र उलियो इग्लेसियास जुनियर नाम गरेका दुई दाजुहरू रहेका छन्। जब इग्लेसियास तीन वर्षका थिए उनको बुबा आमाको सन् १९७८ मा सम्बन्ध विच्छेद भएको थियो।    उनको आमा तर्फ उनका दुई दिदीहरू रहेका छन् भने बुबा तर्फ पाँच दाजुहरू रहेका छन्। सन् १९८१ मा एक आतङ्ककारी समूहले उनको हजुरबुबा डा उलियो इग्लेसियासलाई स्पेनमा अपहरण गरेको थियो जसकारण उनी सात वर्षको उमेरमा उनी आफ्नो दाजुको साथ बुबाको घर अमेरिकाको मायामीमा बसाइँसराइ गरेका थिए। सन् १९९३ मा इग्लेसियासले हुलिभर विद्यालयबाट स्नातक उतिर्ण गरेका थिए र त्यसपछि उनले थप शिक्षा हासिल गर्नका लागि मायामीमा रहेको मायामी विश्वविद्यालयमा भर्ना भएका थिए।  जब उनी किशोरावस्थामा प्रवेश गरे, उनले आफ्नो साङ्गीतिक कार्यकालको सुरुवात गर्न लागि परेका थिए तर उनले आफ्नो भविष्यको योजना बुबालाई भन्ने चेष्टा गरेका थिएनन्। उनले पछि घरबाटै गीतहरू रचना गर्न सुरु गरेका थिए। सन् १९९४ मा इग्लेसियासले फोनोबिसा नामक एक सङ्गीत उद्योगसँगको आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरी साङ्गीतिक कार्यकालको सुरुवात गरेका थिए भने उनले उक्त संस्थामा तीन वर्षका लागि काम गर्दै पहिलो साङ्गीतिक सङ्गालो बजारमा ल्याउन सफल भएका थिए।  इग्लेसियास स्पेनी र फिलिपिनी मुलका हुन्।
सन् १९९७-१९९८; बिबिर
इग्लेसियासले फोनोबिसा रेकर्ड लेबलसँगको सहकार्यमा बिबिर नामक दोस्रो साङ्गीतिक सङ्गालो सन् १९९७ मा सार्वजनिक गरेका थिए भने उक्त गीति सङ्गालोको सार्वजनिक पश्चात् उनी प्रख्यात बन्न सफल भएका थिए। यस गीति सङ्गालोमा यजु नामक एक साङ्गीतिक समूहको ओन्ली यु नामक एक अङ्ग्रेजी गीतको इग्लेसियाले स्पेनी संस्करण अनुवाद गरी निर्माण गरेका थिए जसको नाम स्पेनीमा सोल एन ती बनेको थियो। यस गीति सङ्गालोमा "एनमोर्रादो पोर प्रिमेर्रा बेज", सोलो एन ती", "मिएन्ते", "र्रेभोन्सियोन", "लुभिया काई" आदि सफल गीतहरू समावेश छन्। सन् १९९७ मार्च ३०बाट इग्लेसियासले उनको दोस्रो साङ्गीतिक सङ्गालोको विश्व भ्रमण गर्दै १६ अमेरिकी र युरोप देशहरूका ६० सहरहरूमा प्रत्यक्ष प्रस्तुतिहरू दिएका थिए। उनले आफ्नो पहिलो प्रस्तुति अमेरिकाको टेक्सस राज्यमा दिएका थिए भने पछि उनले मेखिकोको प्लाजा दे तोरेजमा पनि प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएका थिए। उनले संयुक्त राज्य अमेरिकामा मात्र १९ प्रस्तुतिहरू दिएका थिए। त्यस वर्ष पछि आयोजित अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार समारोहमा उनलाई उत्कृष्ट लातिन प्रस्तोता श्रेणीमन अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार हस्तान्तरण गरिएको थियो जसमा उनका बुबा उलियो इग्लेसियास र लुइस मुगुयल मनोनित भएका थिए।
व्यक्तिगत जीवनी
इग्लेसियासको साङ्गीतिक कार्यकालको सुरुवात देखिनै केही सञ्चार माध्यमहरूले इग्लेसियालाई केही गायिकहरूसँग रहेको तथा उनीहरूको तस्वीरहरू सञ्चार माध्यममा सार्वजनिक गरेका थिए। इग्लेसियाको सोफिया वर्गारा, क्रिस्टीना एगुलेरा, जेनिफर लभ हुइट,सेनन एलिजाबेथ,समान्था टोरेस तथा पूर्व मिस वर्ल्ड अलिसिया मकाडोको साथ छोटो समयका लागि प्रेम सम्बन्धमा बाँधिएका थिए। पछिका सात वर्षहरूमा उनी सार्वजनिक रूपमा एक बहुप्रतिष्ठीत रूसी टेनिस खेलाडी अन्ना कुर्निकोभासँग प्रेम सम्बन्धमा बाँधिएका थिए भने उनले कुर्निकोभालाई सन् २००१ डिसेम्बर २१ का दिन एक साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य छायाङ्कनका बेला भेटेका थिए। उनीहरू बीच सन् २०१३ मा सम्बन्ध विच्छेद भएतापनि उनीहरूको पुनर्मिलन भएको थियो। उनीहरूको हाल तीन सन्तानहरू रहेका छन् जसमा दुई छोरी र एक छोरा छन्। सन् २०२० जनवरी ३० कन दिन उनीहरूको तेस्रो सन्तानको रूपमा एक छोरीको जन्म भएको थियो।
पुरस्कार तथा मनोनयनहरू
इग्लेसियाले २३ बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार, ३६ बिलबोर्ड लातिन सङ्गीत पुरस्कार, ८ अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार, १ ग्रामी पुरस्कार (३ मनोनयन सहित), ५ लातिन ग्रामी पुरस्कार, १० विश्व सङ्गीत पुरस्कार, ६ एमटिभी पुरस्कार (२४ पटक मनोनयन सहित), १५ प्रिमिओस युभेन्तुद पुरस्कार (२१ मनोनयन सहित) गरी २०० भन्दा बढी सङ्गीत पुरस्कारहरू जित्न सफल भएका छन्। उनी हालसम्म ४६५ पटक सङ्गीत पुरस्कार समारोहमा मनोनयनमा परेका छन् भने उनले उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय पप प्रस्तुति विधामा एमटिभी भारत पुरस्कार जित्न सफल भएका थिए। उनी हाल लातिन पप सङ्गीतका राजाको रूपमा परिचित छन्। सन् २००१ मा इग्लेसियासले उनको दोस्रो साङ्गीतिक सङ्गालो इस्केपमा कारण उत्कृष्ट बिक्री पप पुरुष कलाकार विधामा युरोपेली पुरुष कलाकार, विश्व सङ्गीत पुरस्कार समारोहमा प्राप्त गरेका थिए।
लिन्डा फोर्सबर्ग
लिन्डा फोर्सबर्ग (जन्म १९ जुन १९८५) एक पूर्व स्वीडिस राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमकी खेलाडी हुन ।
जयप्रकाश मल्ल
जयप्रकाश मल्ल नेपालको इतिहासमा मल्लकालका प्रसिद्ध तथा कान्तिपुरका (काठमाडौँका) अन्तिम मल्ल राजा थिए। जयप्रकाश मल्ल साहसी र वीर राजा थिए, तर शंकाधारी र क्रोधी पनि थिए । आफ्नो शासनकालको अधिकांश समय उनले भाइ-भारदार तथा बाह्य चुनौतीको सामना तथा शक्तिसंघर्षमा विताउनु पर्यो।
आफ्ना पिता राजा जगज्जय मल्लका राजेन्द्रप्रकाश, जयप्रकाश राज्यप्रकाश, नरेन्द्रप्रकाश, चन्द्रप्रकाश छोराहरू मध्य माहिला छोराका रूपमा जन्मिएका जयप्रकाश मल्ल आफ्ना दाजुको राजेन्द्रप्रकाश अल्पायुमै निधन भएपछि मात्र युवराज घोषित भएका थिए। त्यही कारणले उनलाई उनकै कतिपय भारदारले समेत राजाका रूपमा स्वीकार गरेनन्।
शासन काल तथा सङ्घर्ष
राजा जगज्ज्य मल्लको वि सं १७९२ (नेपाल सम्वत् ८५५ फाल्गुन वदी ६ मा मा मृत्यु भए पछि उनका छोरा जयप्रकाश मल्ल राजा भए। तर परिस्थिति उनको अनुकुल भएन ।
आन्तरिक संघर्ष
उनी राजा हुने बित्तिकै राज्यमा आन्तरिक कलह सुरु भयो, भाइभारादार मा गुटबन्दी सुरु भयो । त्यसको कारण जयप्रकाश मल्ल माहिला हुनुले पनि हो तापनि उनका जेठा दाजुको मृत्यु भैसकेको थियो।
उनले आफूलाई हटाएर भाइ राज्यप्रकाश मल्ललाई राजा बनाउन खोज्ने खस, जैसी, भँडेल, राजलवट माथी दगा गरे। यी कुल्याहाहरू सँग मिली मेरो राजगद्दीमा बस्न शत्रु भएपछि सानो देख्नु छैन भनी पिता जगज्जयको शुद्धशान्ती पनि नसकिदै भाइ राज्यप्रकाशलाई बन्धनमा राख्ने डरधाक देखाई धपाए। राज्यप्रकाश मल्ल दाजु सँग डराएर भाग्दा बागमतीमा बाढी आएको भए पनि निकै कष्ट गरी तरी पाटनका राजा बिष्णु मल्ल आफ्ना भिनाजुको शरण पर्न गए । बिष्णु मल्लले बहुतै दया गरी "मेरा सन्तान छैनन् । मेरो शेष पछी तिमीलाई राजा बनाउँला" भनी दरबारमा आफु सँगै राखे।