cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)
यस गीतको आधिकारिक सङ्गीत श्रव्य दृश्य डिक्लेन ह्वाइटब्लुम द्वारा निर्देशित गरिएको थियो जसले स्विफ्टसँग दृश्यको अवधारणा विकास गरेका थिए। यसले विश्लेषकहरू द्वारा मिश्रित समीक्षा प्राप्त गरेको थियो। यस गीतलाई स्विफ्टले पहिलोपटक ३ अप्रिल २०११ मा दिन ४६अौँ वार्षिक एकेडेमी अफ कन्ट्रि म्युजिक पुरस्कार कार्यक्रममा प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्। ५४अौँ ग्र्यामी पुरस्कारको समारोहमा यस सङ्गीतले उत्कृष्ट कन्ट्रि सङ्गीत र उत्कृष्ट कन्ट्रि एकल प्रस्तुति विधामा ग्र्यामी पुरस्कार हासिल गरेको थियो। अमेरिकी पत्रिका रोलिङ स्टेनले यस सङ्गीतलाई १०० उत्कृष्ट सङ्गीतको सूचीमा २४अौँ स्थान दिएको थियो जसका कारण यो गीत सन् २०१० को दशकको तेस्रो उत्कृष्ट गीतहरू मध्ये एक गीत बन्न सफल भएको थियो।
सन्न्यास
सन्यास
सनातन धर्ममा जीवनका चार भाग ( आश्रम ) छन् - ब्रह्मचर्य आश्रम, गृहस्थ आश्रम, वानप्रस्थ आश्रम र सन्यास आश्रम । संन्यास आश्रमको उद्देश्य मोक्ष प्राप्ति हो। सन्यास भनेको सांसारिक बन्धनबाट मुक्त हुनु र निस्वार्थ भावले भगवानलाई निरन्तर याद गर्नु हो। संन्यासलाई शास्त्रमा जीवनको सर्वोच्च अवस्था भनिएको छ।
मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)
व्यवसायीक सफलता
यस गीत जुन महिनाका ३ हप्ता सम्म दोस्रो स्थानमा रह्यो भने तात्कालिक समयमा ब्लेक सेल्टनको हनि बी नामक गीत शीर्ष स्थानमा रहेको थियो। सन् २०११ जुलाई २८ मा यो गीत एयरचेक कन्ट्रि एकल तालिकामा शीर्ष स्थानमा पर्न सफल भएको थियो। १४ अगष्ट २०११ का दिन यस गीतका दश लाख प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थिए भने यसअघि स्विफ्टका १३ गीतहरूका पनि दश लाख भन्दा बढी प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थिए। सन् २०११ को वर्ष समाप्ति तालिकामा यो गीत बिलबोर्ड हट १०० को २४अौँ स्थानमा थियो। यस गीतले अमेरिकी रेकर्ड सङ्घ द्वारा तीन प्लाटिनम प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको थियो। सन् २०१९ जुलाईका अनुसार यस गीतका २५ लाख प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका छन्।
सन्न्यास
संन्यास व्रत गर्नेलाई सन्यासी भनिन्छ। सन्यासीहरू यस संसारमा रहँदा निर्लिप्त रहन्छन् अर्थात् ब्रह्मचिन्तनमा लीन भई भौतिक आवश्यकताहरूप्रति उदासीन रहन्छन्।
मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)
व्यवसायीक सफलता
आधिकारिक एकल सङ्गीतको रूपमा सार्वजनिक हुनु भन्दा अघि यस गीत थुप्रै अन्तर्राष्ट्रिय साङ्गीतिक तालिकाहरूमा अटाएको थियो। क्यानडामा यो गीत शीर्ष १० मा पर्न सफल भएको थियो। ७ नोभेम्बर २०१० मा यो गीत अस्ट्रेलियाली एरिया चार्टमा शीर्ष ४५ मा पर्न सफल भएको थियो।
सन्न्यास
अन्तर्राष्ट्रिय जगतगुरु दशनाम गुसाई गोस्वामी एकता अखाडा परिषद्लाई गृहस्थको सबैभन्दा ठूलो अखाडा मानिन्छ।
मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)
प्रत्यक्ष प्रस्तुति
टेलर स्विफ्टले यस गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति २०११ अप्रिल ३ का दिन ३६अौँ वार्सिक एकेडेमी अफ कन्ट्रि म्युजिक पुरस्कार कार्यक्रममा दिएकी थिइन्। सन् २०११ मे महिनामा स्विफ्टले यस गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति द एलेन डिजेनेरेस सोमा पनि दिएकी थिइन्। १२ फेब्रुअरी २०१२ का दिन स्विफ्टले यस गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति ५३अौँ ग्र्यामी पुरस्कारको समारोह कार्यक्रममा पनि दिएकी थिइन्। स्विफ्टले यस गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति स्पिक नाउ विश्व भ्रमणमा पनि दिएकी थिइन् भने उनले १९८९ विश्व भ्रमणका बेलामा पनि थुप्रै सहरहरूमा यो गीत गाएकी थिइन्। रेपुटेसन विश्व भ्रमणमा आयरल्यान्डको डब्लिनमा पनि स्विफ्टले यो गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।
सन्न्यास
जीवन शैली र लक्ष्य
हिन्दू धर्ममा संन्यासिन वा सन्यासिनीले पालना गर्नुपर्ने जीवनशैली वा आध्यात्मिक अनुशासन, विधि वा देवता कुनै औपचारिक माग वा आवश्यकताहरू छैनन् - यो व्यक्तिको छनोट र प्राथमिकताहरूमा छोडिन्छ। यो स्वतन्त्रताले सन्यास ग्रहण गर्नेहरूको जीवनशैली र लक्ष्यहरूमा विविधता र महत्त्वपूर्ण भिन्नता ल्याएको छ। तथापि, त्यहाँ केही सामान्य विषयवस्तुहरू छन्। सन्यासको व्यक्तिले साधारण जीवन बिताउँछ, सामान्यतया अलग्गै, यात्रा गर्ने, ठाउँबाट अर्को ठाउँमा बग्ने, कुनै भौतिक सम्पत्ति वा भावनात्मक संलग्नता बिना। तिनीहरूसँग हिड्ने लठ्ठी, किताब, खाना र पेयको लागि भाँडा हुन सक्छ, प्रायः पहेँलो, केसर, सुन्तला, गेरु वा माटो रङ्गको लुगा लगाउने गर्छन् । तिनीहरूको कपाल लामो हुन सक्छ र तिनीहरू बिग्रेको देखिन सक्छन्, र सामान्यतया शाकाहारी हुन्छन्। केही साना उपनिषदहरू र मठका आदेशहरूले महिला, बालबालिका, विद्यार्थी, पतित पुरुषहरू (अपराधिक रेकर्ड भएकाहरू) र अरूलाई सन्यास बन्न अयोग्य ठान्छन्। जबकि अन्य ग्रन्थहरूमा कुनै प्रतिबन्धहरू छैनन्। पोशाक, उपकरण र जीवनशैली समूहहरू बीच फरक हुन्छ। उदाहरणका लागि, संन्यास उपनिषद 2.23 देखि 2.29 श्लोकमा छ, छ प्रकारका त्यागीहरूका लागि छवटा जीवन शैलीहरू उल्लेख गरिएको छ ।
कलर्स टिभी
कलर्स एक भारतीय हिन्दी टीवी च्यानल हो, जुन भारत र छिमेकी देश मा प्रसारित हुन्छ। यो च्यानल वायाकम १८ नेटवर्कको भाग हो। यो २१ जुलाई, २००८ मा आरम्भ भएको थियो।
भीमदर्शन रोका
भीमदर्शन रोक्का (‍‌वि.सं. १९८७-२०५९) नेपाली साहित्यमा मुक्तक बिधा भित्र्याउने कविका रूपमा परिचित एक साहित्यकार हुन्। उनलाई नेपाली मुक्तक लेखनका पिता पनि मानिन्छ। उनको जन्म वि.सं. १९८७ मा भएको थियो। उनको सम्झनामा स्थापित "भीमदर्शन रोका आदर्श गुरु सम्मान तथा पुरस्कार" नामको एउटा पुरस्कार पनि छ। भीमदर्शन रोका स्मृति कोषद्वारा हरेक वर्ष प्रदान गरिने सो पुरस्कारको राशी रू पचासहजार रहेको छ।
जीवनी
रोक्काको जन्म वि. सं. १९८७ साल पुस ५ गते काठमाडौँको कालधारामा भएको थियो। उनको बाबु हस्तलाल रोक्का र आमा बस्नत देवी हो। उनका बाबु सैनिक सेवामा भएकाले ३ बर्षको उमेरमा उनी परिवारसँग भारतको पन्जाबमा भाक्क्षु भन्ने सैनिक क्यापमा बस्न गएका थिए। पछि उनी कागडाको सरकारी स्कुलमा पढे। पछि उनले स्वलान विश्वविद्धालयवाट अन्ग्रेजीमा स्नाकोत्तर गरे। २००८ मा उनी नेपाल आएका थिए। नेपालको वातावरण राम्रो लागेर उनी नेपालमै बस्न थाले। उनको पत्नी मीना रोक्का हुन्। । उनको कान्छा छोरा अजय रोक्का हुन्।
उनले करिब ५० वर्ष नेपालको शिक्षा क्षेत्रमा बिताएका थिए। पहिला उनी पोखरास्थित कन्या मन्दिरमा अङ्ग्रेजी पढाउथे। केही समयको अन्तरालपछि उनले काठमाडौँको वनस्थलीस्थित सिद्धार्थ वनस्थली स्कूलमा वि. सं. २०३८ देखि २०५५ सम्म पनि अन्ग्रेजीमा विषय पढाएका थिए। उनको पहिलो नेपाली कविता वि‌‍. सं. २०१० मा प्रगति पत्रिकामा प्रकाशित भएको थियो।
उनी कुशल बासुरीवादक पनि हुन्।
सन् १९७३ मा उच्च रक्तचापको कारणले पक्षघात भयो र उनको बोल्न सक्ने क्षमता रोकियो। उनको मृत्यु वि. सं. २०५९ चैत्र २४ गते हृदयघातबट भएको थियो।
प्रकाशनहरु
उनका कृतिहरू बि. सं. १९५३ बाट प्रकाशित भएको थियो। उनी र लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा मिलेर १९५५ मा काब्य एकेडेमीको स्थापना गरेका थिए। फुटकर कविता थुप्रै भए पनि उनको पुस्तकको रूपमा प्रकाशित कृति एउटा मात्र छ। ‘घाम डुबी तारा नउदाएको आकाश हुँ म’ गीत तथा कविता सङ्ग्रह उनको एक मात्र प्रकाशित कृति हो। यो सङ्ग्रह साझा प्रकाशनबाट वि. सं. २०५६ मा प्रकाशन भएको हो। यो सङ्ग्रहलाई माया वाटसनले अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गरेकी छिन्। उनले लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कृतिहरू अङ्ग्रेजीमा अनुवाद समेत गरेका छन्। उनका केही फुटकर कविताहरू विभिन्न पत्रपत्रिकामा प्रकाशित समेत भएका छन्।
लामो झरना
नारायणगढ–मुग्लिन मार्गको जलविरे मन्दिरबाट २० मिनेटको पैदल यात्रामा करिब १ कि.मी. उकालो पार गरेपछि चण्डिभञ्याङ्ग गा.वि.स. वडा नं. ९ मा लामो झरना पर्दछ। समतल फाँटहरूले भरिपूर्ण चितवन जिल्लामा प्राकृतिक वरदानको रूपमा यो झरना परापुर्वकालदेखि निरन्तर रूपमा प्रफुलित भएर बगिरहेको छ। करिव ६० मी. अग्लो स्थानबाट सिधै तल चट्टानमा परेको यस झरना प्राकृतिक पानीको फोहोराको रूपमा शोभायमान देखिन्छ। हरिया पहाडहरूको बिचमा शान्त वातावरणमा यस जलवृष्टिको दृश्यावलोकन गरी पर्यटकहरूले भरपुर आनन्द प्राप्त गर्न सक्दछन्। यसैगरी यहाँ रहेका तीनवटा साना पोखरीहरूमा स्नान गर्ने अवसर पनि प्राप्त गर्दछन्। प्रवद्र्धनको अभावमा रहेको यस नयाँ पर्यटकीय गन्तव्य स्थलमा भ्रमण गर्ने पर्यटकहरूले याकराङ र जलविरे गाउँका गुरुङ्ग बस्तीहरूको कला तथा संस्कृतिको अवलोकन गरी थप मनोरञ्जन प्राप्त गर्न सक्दछन्। पहाडी क्षेत्रको यस अतुलनीय उपहार समक्ष सहज पहुँच बनाई प्रचार गर्न सके स्थानिय जनताले होमस्टे सञ्चालन गरी पर्यटनको प्रतिफल प्राप्त गर्न सक्छन। यस लामो झरना क्षेत्रलाई पार्कको रूपमा विकास गर्न आवश्यक छ।
सबप्राइम धितो सङ्कट
संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबप्राइम धितो सङ्कट २००७ र २०१० बीचमा घटेको एक बहुराष्ट्रिय वित्तीय सङ्कट थियो जसको कारणले २००७-२००८  विश्वव्यापी वित्तीय सङ्कट उत्पन्न भयो । ।  अमेरिकामा घर-जग्गा क्षेत्रको बबल फुटेर अमेरिकी घरको मूल्यहरू मा ठूलो गिरावट आएपछि यो सङ्कट सुरु भएको थियो। यसबाट ऋण डिफल्ट गर्ने, धितो बन्धक लिलाम गरी ऋण असुल गर्ने काम भयो जसले गर्दा घर-आवास सम्बन्धित प्रतिभूतिहरूको अवमूल्यन भयो। महान् मन्दीको पूर्वको आवासीय लगानीमा आएको गिरावट पछि घरेलू खर्चमा कटौती र त्यसपछि ब्यापार लगानीमा कटौती देखियो। उच्च घरेलू ऋण र ठूलो आवास मूल्य गिरावटको एक संयोजनको क्षेत्रहरूमा खर्च कटौती अधिक महत्त्वपूर्ण थिए।
सङ्कटको कारण विश्वव्यापी शेयर बजारमा प्रभाव नाटकीय थियो। १ जनवरी र ११ अक्टुबर २००८ बीच, अमेरिकी निगमहरूमा स्टक मालिकहरूले उनेहारूको स्टकको भाउमा २००खर्ब डलर बाट १२० खर्ब डलरमा गिरावट देखिएकाले ८० खरब अमेरिकी डलरको नोक्सान व्यहोर्नु पर्‍यो। अन्य देशहरूमा घाटा औसत ४०% थियो।
शेयर बजारको नोक्सान र आवास मूल्यमा भएको गिरावटले एक प्रमुख आर्थिक इन्जिन उपभोक्ता खर्च, माथी दबाब उत्पन्न गर्‍यो। ठूला विकसित र उदीयमान राष्ट्रहरूका नेताहरूले नोभेम्बर २००८ र मार्च २००९ मा सङ्कटलाई सम्बोधन गर्ने रणनीति बनाउनको लागि भेला गरे। सरकारी अधिकारीहरू, केन्द्रीय बैङ्करहरू, अर्थशास्त्रीहरू, र व्यापार अधिकारीहरू द्वारा विभिन्न समाधान प्रस्ताव गरिएको थियो । संयुक्त राज्यमा, सङ्कटको केही कारण सम्बोधन गर्न डड - फ्रैंक वाल स्ट्रिट सुधार र उपभोक्ता संरक्षण ऐन जुलाई २०१० मा कानून मा हस्ताक्षर गरियो।
कारणहरू
१९९७ र २००६ बीच अमेरिकी घरको मूल्यमा १२४% वृद्धि भयो। २००१ मा समाप्त हुने दुइ दशकको समयमा, घरको राष्ट्रिय माध्यिक मूल्य औसत घरेलू आय भन्दा २.९ देखि ३.१ रह्यो। यो अनुपात २००४ मा ४.० र २००६ मा ४.६ सम्म पुग्यो। यो आवासीय बुमको परिणामस्वरूप घर जग्गाको कयौं मालिकहरूले आफ्नो घरको लागि न्यूनतम ब्याज दरमा वित्त व्यवस्थापन गरे, वा मूल्यवृद्धि द्वारा सुरक्षित द्वितीय बन्धकको साथ उपभोक्ताको व्ययमा वित्त व्यवस्थापन गरे।
यस प्रकार घरको माग र मूल्य बढिरहेको थियो। त्यसैले लगानीकर्ताकरूको ध्यान अमेरिकाको घर-जग्गा तर्फ मोडियो । घर जग्गाको बढ्दो मूल्य देखेर लगानीकर्ताहरू घर-जग्गामा लगानी गर्न थाले। अमेरिकामा घरको माग र घर-जग्गाको मूल्य निरन्तर बढीरहन्छ भन्ने उनीहरूको अनुमान थियो ।
घर जग्गामा चलेको यो तेजीको फाइदा इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क (मर्चेन्ट बैङ्क) हरू पनि उठाउन चाहन्थे। इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क कम्पनीलाई पूँजी संकलन गर्न, मर्जर तथा अधिग्रहणमा मद्दत गर्न, डेरिभेटिभ ट्रेडिङ गर्न सुबिधा प्रदान गर्छ । इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कहरूले बैङ्क सँग लोन (ऋण) खरिद गर्न थाले र कयौं लोनलाई मिलाएर मिश्रित डेरिभेटिभ प्रोडक्ट बनाउन लागे, जसको नाम कोल्याटरलाईज्ड डेब्ट अल्बिगेसन ( en:collateralized debt obligation, CDO) राखिएको थियो। र यी सिडिओहरूलाई इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कहरूले क्रेडिट रेटिङ एजेन्सीबाट रेटिङ गराए। क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी ती ऋणहरूलाई मूल्याङ्कन गर्ने काम गर्थ्यो। (ती ऋणहरूलाई जाँच गर्थ्यो ती सिडिओलाई ग्रेड प्रदान गर्थ्यो।) त्यसपछी इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क ती सिडिओहरू लगानीकर्ताहरूलाई बिक्री गर्थे। सामान्यतया बैङ्कले ऋणीलाई ऋण दिने समयमा बैङ्क ऋणीको वित्तिय अवस्था जाँच गरेर, उनको आय-व्याय प्रामाणित गरेर मात्र ऋण स्वीकृत गर्छ। यो मामिलामा बैङ्कले ऋण इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कलाई बिक्री गरिरहेको थियो। भने इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क ती ऋणलाई जोडेर सिडिओ बनाएर लगानीकर्ताहरूलाई बेचिरहेको थियो। यसमा ऋणको जोखिम बैङ्कले इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कलाई हस्तान्तरण गरेको थियो र इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कले ऋणको जोखिम सिडिओ लगानीकर्तालाई हस्तान्तरण गरेको थियो। क्रेडिट रेटिङ एजेन्सीले ती मध्ये धेरै सिडिओलाई "ट्रिपल ए" (एएए) रेटिङ प्रदान गरे। एएए रेटिङ सबैभन्दा उच्च रेटिङ हो, र यो रेटिङ पाएको लगानीलाई सबैभन्दा सुरक्षित लगानी मानिन्छ। एएए रेटिङ र राम्रो प्रतिफल देखेर लगानीकर्ताहरू सिडिओमा झुम्मिए। सिडिओको बढ्दो माग र आकर्षण देखेर इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क बैङ्कहरू सँग अझै धेरै ऋणको माग गर्न थाले। तर बैङ्कले राम्रो वित्तीय अवस्था भएका र ऋण तिर्न सक्षम भएकाहरूलाई आवास ऋण दिइसकेका थिए। त्यसैले बैङ्कले ती मानिस हरूलाई पनि आवास ऋण दिन थाले जसले ऋण चुकाउन सक्छन् भन्ने कुनै निश्चितता थिए। यस्तो असुरक्षित स्तरको ऋणलाई सबप्राइम लोन भनिन्छ। धेरै लोन बेचेर इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कबाट धेरै कमिसन पाउने चक्करमा बैङ्कले वित्तीय क्षमता र अवस्था जाँच नगरी ऋण दिइरहेको थियो। बैंक यी सबप्राइम लोन इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कलाई बिक्री गर्थे र इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क यी सुबप्राइम लोनको सिडिओ बनाएर क्रेडिट रेटिङ एजेन्सीबाट "एएए" रेटिङ दिलाउन थाले । लगभग ७०% सिडिओलाई क्रेडिट रेटिङ एजेन्सीले "एएए" रेटिङ प्रदान गरेको थियो। "एएए रेटिङ"को कारणले ती सबप्राइम लोनबाट बनेको सिडिओ को पनि राम्रो माग आउन थाल्यो ।
प्रभावहरू
अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले अनुमान गरे अनुसार संयुक्त राज्य अमेरिकाका र युरोपेली ठूला बैंकहरूले जनवरी २००७ देखी सेप्टेम्बर २००९ को बिचमा खराब ऋणको कारण १० खर्ब ( $1 trillion) डलर भन्दा धेरैको नोक्सानी व्यहोर्नु पर्‍यो ।
फेडरल रिजर्भ र अन्य केन्द्रीय बैङ्कहरू
अमेरिकाको केन्द्रीय बैङ्क फेडरल रिजर्भले विश्वभरका केन्द्रीय बैङ्कसँगको साझेदारीमा यस समस्यालाई सम्बोधन गर्न विभिन्न कदमहरू चाल्यो। फेडरल रिजर्भका अध्यक्ष बेन बर्नान्कीले २००८ को सुरुवातमा भनेका थिए: "मोटामोटी रूपमा फेडरल रिजर्वको प्रतिक्रियाले दुई ट्र्याक भए : बजार तरलता तथा कार्यलाई टेवा गर्ने प्रयास र मौद्रिक नीति मार्फत हाम्रो समष्टि आर्थिक उद्देश्यहरूको खोजी।"
लोपोन्मुख भाषा
एक लोपोन्मुख भाषा एक भाषा हो जुन लोप हुने जोखिममा छ किनभने यसका वक्ताहरू मर्छन् वा अन्य भाषाहरू बोल्न जान्छन्। भाषाको हानि तब हुन्छ जब भाषामा अधिक मातृभाषाहरू छैनन् र "मृत भाषा" बन्छ। यदि कसैले पनि भाषा बोल्न सक्दैन भने, यो "विलुप्त भाषा" हुन्छ। मृत भाषा अझै पनि लेखन मार्फत अध्ययन गर्न सकिन्छ, तर यो अझै पनि मृत वा विलुप्त छ जबसम्म त्यहाँ धाराप्रवाह वक्ताहरू छन्। मानव इतिहासमा भाषाहरू सधैँ लोप हुँदै गए पनि विश्वव्यापीकरण, सामूहिक बसाइँसराइ, सांस्कृतिक प्रतिस्थापन, साम्राज्यवाद, नवऔपनिवेशिकता र भाषिक हत्या (भाषा हत्या)का कारण ती अहिले तीव्र गतिमा मरिरहेका छन्।
भाषा परिवर्तन प्रायः तब हुन्छ जब वक्ताहरूले सामाजिक वा आर्थिक शक्तिसँग सम्बन्धित भाषामा स्विच गर्छन् वा अधिक व्यापक रूपमा बोल्छन्, अन्तिम परिणाम भाषाको मृत्यु हो। हाल ६,००० देखि ७,००० भाषाहरू बोलिने सामान्य सहमति छ। केही भाषाविद्हरूको अनुमान छ कि तिनीहरू मध्ये ५०% र ९०% को बीचमा सन् २१०० सम्म गम्भीर रूपमा लोपोन्मुख वा मर्नेछ।
कारणहरू
भाषा बोल्ने जनसङ्ख्यालाई भौतिक खतरामा पार्ने कारणहरू, जस्तै:
प्रभावहरू
भाषा सङ्कटले भाषा आफैँ र बोल्ने मानिसहरू दुवैलाई असर गर्छ। साथै, यसले संस्कृतिको सारलाई असर गर्छ। समुदायहरूले आफ्नो भाषा गुमाउँदा तिनीहरूले प्रायः आफ्नो सांस्कृतिक परम्पराका अंशहरू पनि गुमाउँछन् जुन त्यो भाषासँग जोडिएको हुन्छ, जस्तै गीत, मिथक, कविता, स्थानीय उपचार, पारिस्थितिक र भौगोलिक ज्ञान र भाषा व्यवहारहरू जुन सजिलै अनुवाद गर्न सकिँदैन। भाषालाई चिकित्सा, दर्शन, वनस्पति, र अन्य धेरै विषयहरूमा वैज्ञानिक ज्ञानको रूपमा पनि मान्न सकिन्छ। यसले वातावरण र एकअर्कासँग व्यवहार गर्दा समुदायको अभ्यासहरू प्रतिबिम्बित गर्दछ। जब भाषा हराउँछ, यो ज्ञान पनि हराउँछ।
बाँध
बाँध पानीको संचय तथा नियन्त्रणको लागि खोलानाला तथा नदीमा बनाइने मानव निर्मित छेकबार हो । यसबाट बाढी नियन्त्रण गर्न सकिन्छ, जम्मा गरिएको पानी सिचाइ, जलविद्युत, खानेपानी आपूर्ती र नौवहन आदिमा प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
राजाजी थान
राजाजी थान नेपालको मधेश प्रदेशको सप्तरी जिल्लाको साविक मानराजा गाउँ विकास समिति हाल बोदेबरसाइन नगरपालिकामा रहेको एक ऐतिहासिक धार्मिक स्थल हो। स्थानीय वासीहरूले यो स्थानलाई सामान्य बोलिचालीमा श्री राजाजी स्थान वा राजाजी स्थान समेत भन्ने गरेका छन्। राजाजीको नामले स्थापित र पूजा गरिने उक्त मूर्ति लक्ष्मी नारायणको हो।
मन्दिर र संरचना
यो मन्दिर तित्री रुखको मुनि रहेको छ। पक्की संरचना नरहेतापनि मूर्ति स्थापना गरिएको भागलाई आयताकार बुट्टेदार ढुङ्गाद्वारा घेरिएको छ। मिथिला क्षेत्रको प्रतीक दर्शाउने उक्त आयताकार ढुङ्गाहरू लगभग १.५ मिटर अग्लो र १ मिटर चौडा छ। विभिन्न प्रतीकहरू कोरिएका कालो ढुङ्गाका टुक्राहरू मन्दिरसँगै रहेका छन्।
पुरातत्व सर्वेक्षण
वि.सं. २०४५ सालमा यस क्षेत्रमा सर्वेक्षण गर्न आएको पुरातत्व विभाग (नेपाल)को टोलीले यस मन्दिरको भित्री भागमा पौराणिक आयताकार इटाहरू प्रयोग गरिएकोले अर्को कुनै मन्दिरको भग्नावशेष हुन सक्ने सम्भवना रहेको आफ्नो प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेको थियो।
वनवेहडा
गौरीगंगा नगरपालिका वार्ड न:६ मा पर्ने महेन्द्र राजमार्गसंगै जोडिएको एउटा गाउँ हो।६ वार्ड संगै मोया,कठौती र दैदवारी गाउँ पर्दछन्। वनवेहडाबाट बेहडाबाबा मन्दिर पुग्न पूर्वमा ३कि.मी. झील चौराहबाट दक्षिणतर्फ आमबगिया कच्ची ग्राईभेल सडक भएर ६कि.मी.को दूरी पार गरेपछी बेहडाबाबा मन्दिर आईपुग्छ।वनवेहडाबाट  घोडाघोडी ताल पुग्न महेन्द्रराजमार्ग भएर २६कि.मी. पूर्वमा पर्दछ।
थोर: लभ एन्ड थन्डर
थोर: लभ एन्ड थन्डर मार्भल कमिक्स चरित्र थोरमा आधारित एक आगामी अमेरिकी सुपरहिरो चलचित्र हो जुन मार्भल स्टुडियोजद्वारा निर्मित र वाल्ट डिज्नी स्टुडियोज मोसन पिक्चर्सद्वारा वितरित गरिएको छ। यो थोर: राग्नारोक (सन् २०१७) को प्रत्यक्ष उत्तरकथा र मार्भल सिनेमेटिक युनिभर्स (एमसियू) मा २९औँ चलचित्र हुनको लागि लक्षित छ। यस चलचित्रको निर्देशन टाइका वाइटिटीले गरेका छन् जसले जेनिफर केटिन रबिन्सनसँग पटकथा लेखेका छन्। यसमा टेसा थम्प्सन, नटाली पोर्टम्यान, क्रिस्टियन बेल, क्रिस प्राट, जेमी अलेक्जेन्डर, पोम क्लेमेन्टिफ, डेभ बाटिस्टा र करेन गिलानसँगै क्रिस हेम्सवर्थले थोरको रूपमा अभिनय गरेका छन्।
थोर: लभ एन्ड थन्डर संयुक्त राज्य अमेरिकामा एमसियूको चौथो चरणको भागको रूपमा ६ मे २०२२ मा प्रदर्शन हुने निर्धारित गरिएको छ।
लोक अदालत
लोक अदालत (पीपुल्स कोर्ट) भारत मा एक वैकल्पिक विवाद समाधान तन्त्र प्रयोग गरीन्छ। यो एक फोरम हो जहाँ पञ्चायत मा लम्बित मामलाहरु, वा कानून को एक अदालत मा एक पूर्व मुकदमेबाजी चरण मा, निपटान गरीन्छ। यो कानूनी सेवा प्राधिकरण ऐन, १९८७ अन्तर्गत वैधानिक अधिकार छ। यस अधिनियम अन्तर्गत, लोक अदालत द्वारा दिईएको पुरस्कार (निर्णय) लाई एक देवानी अदालत मामिला मानिन्छ र अन्तिम र सबै पक्षहरु को लागी बाध्यकारी छ। यस्तो अवार्डको बिरुद्ध कुनै पनि कानूनी अदालतमा अपील हुँदैन। यदि पक्षहरु लोक अदालत को पुरस्कार बाट सन्तुष्ट छैनन् (यद्यपि यस्तो अवार्ड को बिरुद्ध अपील को लागी कुनै प्रावधान छैन), उनीहरु उचित क्षेत्राधिकार को अदालत मा मुद्दा दायर गर्न को लागी स्वतन्त्र छन्।
इतिहास
पहिलो लोक अदालत गुजरात मा १९८२ मा र चेन्नई मा १९८६ मा पहिलो पटक आयोजित भएको थियो।
कानूनी सेवा प्राधिकरण ऐन को दफा २२ ख एक वा धेरै सार्वजनिक उपयोगिता सेवाहरु (PUS) को क्षेत्राधिकार प्रयोग गर्न को लागी स्थायी लोक अदालत (PLA) को स्थापना को लागी प्रदान गर्दछ। कानूनी सेवा प्राधिकरण ऐन को धारा २२ क मा स्थायी लोक अदालत को उद्देश्य को लागी 'सार्वजनिक उपयोगिता सेवा' को गठन गरिएको छ।
संयन्त्र
यो उनीहरुको अधिकार क्षेत्र अन्तर्गत नियमित अदालतमा विचाराधीन मुद्दाहरु स्वीकार गर्दछ।
लोक अदालत सदस्यहरु द्वारा अध्यक्षता गरिन्छ; उनीहरुसँग वैधानिक मेलमिलापकर्ताहरुको मात्र भूमिका छ तर कुनै न्यायिक भूमिका छैन - उनीहरु मात्र पक्षहरुलाई सम्झौतामा आउन राजी गर्न सक्छन्।
लोक अदालत को मुख्य शर्त यो छ कि विवाद मा दुबै पक्ष निपटारा को लागी सहमत छन्।
कुनै अदालत शुल्क लगाइएको छैन र यदि कुनै अदालतको मामला लोक अदालतमा पठाइन्छ र पछि समाधान हुन्छ, मूलतः उजुरी/याचिकामा अदालतमा भुक्तान गरिएको कोर्ट शुल्क पक्षहरुलाई फिर्ता गरिन्छ।
प्रक्रियागत कानून र प्रमाण ऐन कडाइका साथ दावी को आकलन गर्दा पालन गर्दैनन्।
निर्णय पक्षहरु मा बाध्यकारी छन् र यसको आदेश कानूनी प्रक्रिया को माध्यम बाट कार्यान्वयन गर्न सक्षम छ।
लोक अदालत पैसा दावी को निपटारा मा प्रभावी छ।  अंशबण्डा को उजुरी, क्षतिपूर्ति र वैवाहिक मामिला जस्ता विवाद सजीलै लोक अदालत भन्दा पहिले समाधान गर्न सकिन्छ, किनकि दिनुहोस् र लिनुहोस् को एक दृष्टिकोण को माध्यम बाट सम्झौता को अवसर उच्च छ। एक लोक अदालतले देवानी मुद्दा (विवाह, र पारिवारिक विवाद सहित) र कम्पाउन्डेबल फौजदारी मुद्दाहरु लिन सक्छ।
स्थायी लोक अदालत
स्थायी लोक अदालत (PUS) एक नागरिक अदालत वा अन्य कुराहरु को बीच कागजात को लागी एक उद्देश्य को लागी एक नागरिक अदालत हो। स्थायी लोक अदालत एक अध्यक्ष (जो एक सेवारत वा एक सेवानिवृत्त जिल्ला र सत्र न्यायाधीश वा दर्जा मा उच्च एक न्यायिक अधिकारी) र दुई अन्य व्यक्तिहरु (वा सदस्यहरु, न्यायिक कर्तव्यहरु प्रदर्शन) बाट गठन गरिएको हुन्छ। पीएलए (पुस) देवानी कार्यविधी संहिता वा भारतीय प्रमाण ऐन, १८७२ द्वारा बाध्य छैन। यसको आफ्नै प्रकार्यविधी को लागी विस्तृत अधिकार छ। स्थायी लोक अदालत का निर्णय बाध्यकारी छन् र अपील को अधीनमा छैनन्।
PLA (PUS) को आर्थिक क्षेत्राधिकार १० लाख रुपैयाँ सम्म छ जबकि सीधा मौद्रिक सम्बन्ध नभएको अवस्थामा, पीएलए (पुस) वैधानिक र संवैधानिक जनादेश को व्यापक दायरा भित्र कुनै पनि आदेश पारित गर्न सक्छ। स्थायी लोक अदालत (पुस) को अदालत उत्तर प्रदेश, दिल्ली, हरियाणा, केरला, राजस्थान, पन्जाब, र आन्ध्र प्रदेश मा जस्तै देशव्यापी स्थापित गरीएको छ। उत्तर प्रदेशमा कार्यात्मक स्थायी लोक अदालत (PUS) को उच्चतम संख्या छ। यो धेरै जिल्लाहरु मा पीएलए (पुस) को ५० भन्दा बढी अदालतहरु छन्। उनीहरु कानपुर नगर, इलाहाबाद, लखनऊ, अलीगढ, बागपत, मेरठ, गाजियाबाद, र गौतम बुद्ध नगर मा संचालित छन्।
३०.०९.२०१५ को रूपमा, १५.१४ लाख भन्दा धेरै लोक अदालत को स्थापना पछि देश मा आयोजित गरीएको छ। यो संयन्त्र बाट २५ करोड भन्दा धेरै केसहरु अब सम्म निपटिएको छ।
नेपालका सहिदहरू
सहिद नेपालमा देश वा समाजको हितका लागि योगदान पुर्‍याउँदा मृत्यु वरण गरेको मानिसलाई बुझिन्छ। यो शब्द मौलिक रूपमा व्यक्तिको लागि प्रयोग भएको थियो। सुरुमा नेपालमा सहिद भनेर राणा शासनको विरुद्ध आवाज उठाउँदा मृत्यु भएका व्यक्तिहरूलाई बुझिन्थ्यो।
लखन थापालाई नेपालको पहिलो सहिद मानिन्छ।
सहिदहरूको सूची
जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा विरुद्धको विद्रोह:
दोस्रो भाषा
दोस्रो भाषा भनेको मातृभाषा पछि बोलिने अतिरिक्त भाषा हो। दोस्रो भाषा छिमेकी भाषा, वक्ताको गृह देशको अर्को भाषा वा विदेशी भाषा हुन सक्छ। एक वक्ताको प्रभावशाली भाषा, जुन भाषा वक्ताले सबैभन्दा बढी प्रयोग गर्छ वा सबैभन्दा सहज छ, आवश्यक छैन कि वक्ताको पहिलो अथवा मातृभाषा भाषा हो।
बिदेशी भाषा
उदाहरणका लागि, भारत, पाकिस्तान, श्रीलंका, बङ्गलादेश, फिलिपिन्स, नर्डिक देशहरू र नेदरल्यान्ड्स जस्ता देशहरूमा अङ्ग्रेजीलाई यसका धेरै वक्ताहरूले दोस्रो भाषा मान्छन्, किनभने उनीहरूले यसलाई युवावस्थामा सिक्छन् र नियमित रूपमा प्रयोग गर्छन्। वास्तवमा दक्षिण एसियाका केही भागहरूमा यो अदालत, सरकार र व्यापारको आधिकारिक भाषा हो। यद्यपि, हङकङको विपरीत, ऐतिहासिक लिङ्कहरू, मिडिया, मानिसहरू बीचको कुराकानी, र साझा शब्दावली जस्ता प्रयोगका लागि अवसरहरूको अभावको कारणले गर्दा चीनमा अङ्ग्रेजीलाई विदेशी भाषा मानिन्छ।
दैदवारी
दैदवारी गौरीगंगा नगरपालिकावार्ड न:६ मा पर्ने एक गाउँ हो । यहाँ थारू जातिको घना बस्ती छ या भनौ थारू गाउँ नै हो। दैदवारी गाउँ जङ्गलको बीचमा छ। पश्चिममा वनवेहडा गाँउ, पूर्वमा कुचैनी गाउँ र शिवगङ्गा नदी छ भने पश्चिम ५ कि.मी.मा खुटीया नदी पर्दछ। यहाँ साझेदारी बाह्रवनको वैज्ञानिकवन ब्यवस्थापनको मुख्य कार्यालय रहेको छ।
आर्थिक तथा सामाजिक अवस्था
यहाँका मानिसहरूको मुख्य पेशा ज्याला मजदूरी हो । यहाँ ८०% गाडी चालक छन् भने ८९% पक्कीघर बनाउने मिस्त्री छन्।यहाँ सबै किसिमका कामदार छन्
धर्म
यहाँ ९०% हिन्दू र ८% क्रिस्चियन (ईसाई) धर्मावलम्बी छन ।
मृणाल ठाकुर
मृणाल ठाकुर एक भारतीय चलचित्र र टेलिभिजन अभिनेत्री हुन् जो मुख्यतया हिन्दी र मराठी चलचित्रहरूमा काम गर्छिन्। उनको प्रारम्भिक पर्दामा टेलिभिजन धारावाहिक 'कुमकुम भाग्य' (सन् २०१४–२०१६) र नाटक चलचित्र 'लभ सोनिया' (सन् २०१८) मा अभिनीत भूमिका थियो।
सन् २०१९ मा, ठाकुरले जीवनी नाटक 'सुपर ३०' र एक्शन थ्रिलर 'बाटला हाउस'मा अभिनय गरेकी थिइन्, जुन दुबै व्यावसायिक रूपमा सफल थिए।
चौरजहारी नगरपालिका
चौरजहारी नगरपालिका नेपालको मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत राप्ती अञ्चलमा पर्ने रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो ।  स्थानीय विकास मन्त्रालयले २०७२ आस्विन १ गते थप २६ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा रुकुममा बिजयश्वरी र कोटजहारी यी २ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर चौरजहारी नगरपालिका घोषणा गरिएको हो। चौरजहारी नगरपालिकाको केन्द्र साबिकको बिजयश्वरी गाउँ विकास समितिको भवन रहेको स्थानमा रहको छ। नगरपालिकाको घोषणा र क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकमा १ महानगरपालिका, १२ उपमहानगरपालिका र २ सय १७ नगरपालिका कायम भएका छन्।
जनसङ्ख्या
बिजयश्वरी र कोटजहारी यी २ गाउँ विकास समितिहरूलाई मिलाएर चौरजहारी नगरपालिका बनाइएको हो। त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८को जनगणना अनुसार यी २ ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर चौरजहारी नगरपालिकाको जनसङ्ख्या १४,४८९ रहेको छ।
स्रग्धरा छन्द
स्रग्धरा एक छन्द हो जसमा २१ वटा अक्षर् हुन्छन। यो छन्दमा ७वटा अक्षर् पछि मन्द बिश्राम लिनुपर्छ। यो छन्दमा मगण,रगण,भगण,नगण,यगण,यगण,यगणको प्रयोग भएको हुन्छ। लेखनाथ पौड्यालद्वारा लेखिएको सत्य सन्देश कविता येसको राम्रो उदहारण हो ।
स्रग्धरा छन्दमा प्रयोग भएका गण र तिनीहरूको मात्रा येस प्रकार रहेको छ।  यसमा S को अभिप्राय दीर्घ अक्षर र  । को ह्रस्व अक्षर हुन्छ  यहाँ S र । गरेर २१ वटा अक्षर छन जसमा ह्रस्व र दीर्घको क्रममा तल प्रस्टसँग बुझाउने प्रयास गरिएको छ ।
संस्कृतमा
संस्कृतमा यसको उदाहण यस प्रकार एकै श्लोकमा दिएको छ -->
नेपालीमा
"कालो मन्दाकिनीको जल, जलनिधिका मोतिको ज्योति कालो,
कालो सौदामिनीको चहक सब, शरच्चन्द्रको कान्ति कालो,
कैलाश श्रेणि कालो झलमल गर्ने सूर्यको विम्ब कालो,
यो सारा सृष्टि कालो मनबिच छ भने दम्भ दुर्भाव कालो ।।"
अल्जेरिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
अल्जेरिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम(अरबी: منتخب الجزائر لكرة القدم للسيدات‎)अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा अल्जेरिया प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो अल्जेरिया फुटबलको लागि शासकीय निकाय अल्जेरिया फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो फिफा द्वरा मान्यता प्रप्त र सिएएफ सदस्य राष्ट्र हो ।
रामारोशन गाउँपालिका
रामारोशन गाउँपालिका  अछाम जिल्लामा पर्ने नेपालकोे एक गाउँपालिका हो ।  वि.सं. २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयद्वारा ७४४ स्थानीय तह लागू गर्ने निर्णय गरेपछि अछाम जिल्लामा पर्ने साविकका मलातिकोट, चाँफामाण्डौ, सन्तडा, बाटुलासैन, रामारोशन, भटाकाटीया र सुतार गाविसहरूलाई जोडेर रामारोशन गाउँपालिका बनाइएको हो ।  अछाम जिल्लाको प्रमुख पर्यटकीय स्थल रामारोशन क्षेत्रको नामबाट नामाकरण गरिएको यस रामारोशन गाउँपालिकाको कूल क्षेत्रफल १७३.३३ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकालाई ७ वटा वडामा विभाजन गरिएको छ । रामारोशन गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या २९,६२३ रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा कालिकोट जिल्ला , पश्चिममा मंगलसेन नगरपालिका आ बान्नीगढी जयगढ गाउँपालिका, उत्तरमा मेल्लेख गाउँपालिका र बाजुरा जिल्ला तथा दक्षिणमा  पञ्चदेवल विनायक नगरपालिका  जोडिएको छ । ।
धीरेन्द्र शाह
अधिराजकुमार धिरेन्द्र वीर बिक्रम शाह देव राजा महेन्द्र र युवराज्ञी इन्द्रराज्य लक्ष्मीका कान्छो छोरा थिए। २०५८ जेठ १९ मा भएको दरबार हत्याकाण्डमा उनको मृत्यु भएको थियो। उनका दाजुहरू बिरेन्द्र र ज्ञानेन्द्र नेपालका राजा भएका थिए।
मृत्यु
आफ्नो भाउजू रानी ऐश्वर्य संगको नराम्रो सम्बन्धको कारणले धिरेन्द्र बिरलै नारायणहिटी दरबारमा जाने गर्थे। २०५८ जेठ १९ को भोजमा सामेल हुँदा त्यहाँ भएको नरसंहारमा उनको पनि हत्या भयो।
कश्मीर उपत्यका
कश्मीर उपत्यका (कश्मीर घाटी) वा  भेल अफ कश्मीर' एउटा उपत्यका हो जुन काराकोरम तथा पीर पन्जल श्रेणीको बीचमा भारतको जम्मू र कश्मीर राज्यमा अवस्थित छ । हाल यस उपत्यकाको कुनै पनि क्षेत्रमा पाकिस्तानको आधिकार छैन । यसको क्षेत्रफल लगभग १३५ कि.मी. लामो तथा ३२ किमी चौडा रहेको छ जुन झेलम नदीबाट सुरु हुन्छ । जम्मू तथा कश्मीर राज्यको तीन राज्य विभाजन भित्र पर्ने यस उपत्यकाले अनन्तनाग, बारामुल्ला, बदगम, बन्दीपोर, गन्देरबाल, कुपवारा, कुलगाम, पुलवामा, शोफियाँ तथा श्रीनगर जिल्ला ओगटेको छ ।
यसलाई पृथ्वीको स्वर्ग पनि भन्ने गरिन्छ ।
द वेल्थ अफ नेसन्स
द वेल्थ अफ नेसन्स (An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations शाब्दिक अनुवाद: राष्ट्रको धन) स्कटल्याण्डका प्रसिद्ध अर्थशास्त्री एडम स्मिथको प्रसिद्ध कृति हो। यसको प्रथम प्रकाशन १७७६ मा भएको थियो। यो शास्त्रीय अर्थशास्त्रको मूलभूत ग्रन्थ हो।
औद्योगिक क्रान्ति को पूर्ववर्ती अर्थशास्त्रीय विचारहरूको साथ यस ग्रन्थमा कार्य विभाजन, उत्पादकता तथा स्वतन्त्र बजार आदि विषयको चर्चा गरिएको छ।
एड्म स्मिथको अनुसार कम भन्दा कम सरकारी हस्तक्षेप हुँदा नै व्यक्तिगत र देशको समृद्धिको लागि पूँजीको सर्वश्रेष्ठ उपयोग गर्न सकिन्छ। उनले यो मान्थे कि स्वतन्त्र बजारमा प्रतिस्पर्धाबाट व्यावसायिक गतिविधि बढी हुन्छ, जुन कुनै देशको र उसको नागरिकको लागि हर तरिकाले फाइदामुलक हुन्छ।
इतिहास
द वेल्थ अफ नेसन्स ९ मार्च १७७६ मा प्रकाशित भयो।, जुन स्कटिस इनलाइट्मेन्ट र स्कटिस कृषि क्रान्ति को समय थियो।
श्रम विभाजन
मानिस दिन भर मेहनत त सबै देशमा गर्छन्। तर एक देशमा दैनिक श्रमबाट अधिक सम्पन्नता र अर्कोमा कम किन हुन्छ? यो देखिन्छ कि जहाँ उद्योग र आर्थिक सुधार धेरै छ, त्यहाँ श्रम विभाजन पनि धेरै छ र यसैबाट यी देशहरूमा सर्वव्यापी समृद्धि उत्पन्न भएको छ। प्राकृतिक रूपमा कृषिमा श्रम विभाजन कम र निर्माण (म्यानुफ्याक्चरिङ)मा धेरै हुन्छ। त्यसैले कृषि क्षेत्रमा गरीब र धनी देशमा अन्तर त्यति धेरै हुँदैन तर विनिर्माणमा धनी राष्ट्रहरू गरीब देशहरू भन्दा निकै अगाडि हुन्छन्। विनिर्माण-केन्द्रित हुनाले नै सम्पन्नता आउँछ, कृषि-केन्द्रित भएर कहिल्यै आउँदैन।
श्रम विभाजन बजारको आकारबाट सीमित हुन्छ
जहाँ व्यापार गर्ने बजार सानो हुन्छ, त्यहाँ श्रम विभाजन पनि सिमित हुन्छ। खुले व्यापारद्वारा व्यापारिक क्षेत्र बढाउनाले श्रम विभाजन र राष्ट्रिय धनमा वृद्धि हुन्छ। यही कारण है कि इतिहासमा बन्दरगाह नजिकको क्षेत्र अधिक धनी हुने गर्छ किनकी उनीहरूको व्यापारिक पहुँच अन्य क्षेत्र भन्दा निकै अधिक हुन्छ।
पैसा उत्पत्ति र प्रयोग
कोही एक्लै जति नै श्रम गरे पनि, उसको सबै आवस्यकता स्वयं कहिलयै पूरा गर्न सक्दैन। यसैबाट वस्तु विनिमय (बार्टर, अर्थात वस्तुको व्यापारिक लेनदेन) आरम्भ भएको थियो। यसको विस्तारको लागि पैसाको आविस्कार भएको थियो। मुद्रा धातुबाट (सिक्का) बनाउन थालियो।
श्रमिकको आय
श्रमिकहरू आपसमा कामको लागि प्रतिस्पर्धा गर्छन् र उनीहरूलाई काम दिने मालिकहरू आपसमा दक्ष राम्रा श्रमिकलाई आफ्नो काममा लगाउन प्रतिस्पर्धा गर्छन्को। यसैबाट आय उत्पन्न हुन्छ। (हेर्नुहोस्: आर्थिक सन्तुलन)। जब श्रमिकको सङ्ख्या अधिक हुन्छ तब श्रमिकको आय (श्रमको मूल्य) घट्छ र जब काम धेरै हुन्छ, आय बढ्छ। सरकार हस्तक्षेपद्वारा कुनै पनि आर्थिक क्षेत्रलाई दिइएको आर्हिक सहायता सहायिकी (सब्सीडी) प्रायः नराम्रो परिणाम ल्याउँछ। किनभने यसबाट आवश्यकता भन्दा धेरै मानिसहरू उक्त आर्थिक क्षेत्रमा काम गर्न सुरु गर्छन्। र पछि गएर उनीहरूको आयमा गिरावट आउँछ।
आधुनिक विवेचना
३६,३३१ उद्धरण सहित, सन् १९५० भन्दा अगाडि "द वेल्थ अफ नेसन्स" कार्ल मार्क्सको दास क्यापिटल (पूँजी) पछि सर्वाधिक उद्धरण गरिएको किताब थियो।
चाराली
चाराली नेपालको झापा जिल्ला अंतर्गत पर्ने एक बजार हो यसको पश्चिम तर्फ झापाकै प्रमुख सहर बिर्तामोड छ भने यसको पूर्व तर्फ मेचीनगर नगरपालिका रहेको छ । यहाँ निकै ठुलो आर्मी केम्प  पनि रहेको छ।
नोर्देन तेन्जिङ भुटिया
नोर्देन तेन्जिङ भुटिया मुसुमुसु हाँसिदेऊ, गाजलुले आँखै छोप्ने, कहाँ तिम्रो मायालुलाई जस्ता क्लासिक नेपाली भाषाका गीतहरूका संगीतकार, रचनाकार र गायक थिए। ७० को दशकमा भुटिया निकै चर्चित नेपाली सङ्गीत ‘द हिमालयन्स ब्याण्ड’ का गायक र गितारवादक थिए। नेपाली संगीतलाई रूपान्तरण गर्ने र नेपाली सांगीतिक स्वाद र सामग्रीमा परिवर्तन ल्याउने श्रेय भुटियालाई दिइन्छ। भुटिया नेपाली मूलधारको संगीतमा रक, पप र ब्लुजलाई भित्र्याउने अग्रगामी थिए।
जीवन र करियर
भुटियाको जन्म २१ जनवरी १९५० मा कोलकातामा भएको थियो र उनको हुर्काइ खर्साङ (दार्जिलिङ) मा भएको थियो। उनी १९७१ मा ब्रिटिस आर्मीमा भर्ना भए र उनले हिज म्याजेस्टीज आर्म्ड फोर्समा ब्रिटिश गोर्खा सिपाहीको रूपमा सेवा गरेपछि बेलायतको एल्डरशटमा बसोबास गरे र आफ्नै व्यवसाय सुरु गरे। भुटियाका तीन छोराछोरी छन् ।
भुटियाले ब्रिटिश सेनामा भर्ती भएपछि आफ्नो सांगीतिक करियर सुरु गरे, जहाँ उनले समान विचारधाराका नेपाली संगीतकारहरूलाई भेटे र द हिमालयन्स ब्याण्ड गठन गरे । उनको पहिलो हिट "गाजलुले आँखै छोप्ने" थियो ।
भुटियाको अगस्ट ४, २०१९ मा एल्डरशट, रशमूर बरो, बेलायतमा मृत्यु भयो ।
ख्रीष्टडेल्फीयनस
ख्रीष्टडेल्फीयनस - ग्रिक भाषामा ख्रीष्टडेल्फीयनस भन्नाले “प्रभूमा दाजुभाइ दिदीबहिनी” भन्ने बुझिन्छ । यस ख्रीष्टडेल्फीयनस् झुण्ड सन् १८४८ मा स्थापित भएको थियो । अIज यस झुण्ड १२० राष्ट्रहरूमा छन्  यस भित्र ५५,००० विश्वासीहरू सेवकाइ गर्दछन् । ख्रीष्टडेल्फीयनसहरूले येशू ख्रीष्ट संसारमा अIउनुहुनेछ र यरूशलेमम देखि संसार भरी राजा भएर राज्य गर्नुहुनेछ भनि सीकाउँछन् । यो राज्यमा सबै भाषा र जाति जतिहरू शान्तिमा रहनेछन् र उहाँका पिता परमेश्वरका बारेमा बुझ्नेछन् र सिकाउनेछन् । ख्रीष्टडेल्फीयनसहरू पुराना विचार र प्रचलित ख्रीष्टीयन विश्वास जसले अत्माले नरकमा कठोर कष्ट पाउँछ र स्वर्ग जान्छ भन्ने सिकाउँछ ति कुरासंग सहमत हु्ँदैनन् । तिनीहरू ति मानिसहरू हुन जसले बाइबलमा त्यसता कुराहरू लेखीएका छैनन भन्ने बुझेका छन । उनीहरू परम्परागत तथा प्रचलित शिक्षा जस्तै त्रिएक परमेश्वरलाइ पनि ग्रहण गर्दैनन् अथवा प्ररभू यशु जन्मनु पू्र्व स्वर्गमा हु्नुहुन्थ्यो भन्ने पनि मान्दैनन । उनीहरूले यशू दुवै मानिसका पूत्र जो अदामका वंश, अब्राहम र दाउदका वंश हुनुहुन्छ भनि स्वीकार्छन । साथै उहाँ परमेश्वरका पूत्र हुनुहुन्छ जो अचम्मसँग पवित्र अ।त्माको शक्तिले कन्या मरियमको कोखबाट जन्मनुभयो भन्ने स्वीकार्छन । प्रभू ख्रीष्टका एक मात्र पिता जो परमेश्वर पिता हुनुहुन्छ भन्ने कुरा सीकाउँछन ।
नारायणी नगरपालिका
नारायणी नगरपालिका नेपालको बागमती प्रदेश अन्तर्गत चितवन जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा चितवन जिल्लामा शुक्रनगर, मेघौली, जगतपुर र पार्वतीपुर यी ४ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। नारायणी नगरपालिकाको केन्द्रभने साविकको शुक्रनगर गाविसको देविस्थान बजारमा रहको थियो। नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले यस साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका, चित्रवन नगरपालिका र कविलास गाविस थप गरि भरतपुर महानगरपालिकामा स्तरोन्नती गरेको थियो।
जनसङ्ख्या
नारायणी नगरपालिका साविकका शुक्रनगर, मेघौली, जगतपुर र पार्वतीपुर गाविसहरू मिलेर बनेको हो। त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार यी ४ गाविसहरूको जनसङ्ख्यालाई जोड्दा नारायणी नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ३९,९०७ हुन्छ।
डेरा इस्माइल खान
डेरा इस्माइल खान (उर्दु :, ډېره اسماعيل خان पाकिस्तानको खैबर पख्तुनख्वा प्रदेशमा रहेको डेरा इस्माइल खान जिल्लाको सदरमुकाम सहर हो । यो सहर सिन्धु नदीको पश्चिम किनारमा अवस्थित छ । यो सहर प्रदेशको सदरमुकाम पेशावर सहरबाट ३०० किलोमिटर दक्षिणमा पर्छ भने पञ्जाबको मुल्तानको उत्तर-पश्चिममा रहेको छ । यो सहर जिल्ला र तहसील दुवैको सदरमुकामको रूपमा रहेको छ । यस सहरमा मुख्यतया पश्तो र सराइकी भाषा बोलिन्छ । सन् १९९८ को जनगणना अनुसार यस सहरको कुद जनसङ्ख्या ८६,९६९ रहेको छ । जसमध्ये अधिकांश मानिसहरू इस्लाम धर्मका रहेका छन् ।
शव्द उत्पत्ति
यहाँका स्थानीय भाषा पश्तो, सराइकी र बलूची भाषा अनुसार डेरा शव्दको अर्थ पाल टाँगेर बस्नु भन्ने बुझिन्छ र सामान्यतया सिन्ध घाटी जस्तै डेरा गाज खान र दरा बुटि जस्ता नाम भएका सहरहरू पनि पाइने हुनाले यस सहरलाई पहिला क्याम्प इस्माइल खान भनिन्थ्यो र पछि सहरलाई डेरा इस्माइल खानमा नाम सारिएको थियो । डेरा गाजी खान र डेरा इस्माइल खानका मानिसलाई पाकिस्तान डेरावाल भन्ने गरिन्छ ।
भूगोल
डेरा इस्माइल खान सहरको मौसम कोपेन जलवायु वर्गीकरणका अनुसार छुट्टाइएको छ जसमा ग्रीष्म ऋतुको बेलामा तातो हुन्छ भने हिउँद ऋतुमा मध्यम जाडो हुन्छ । वर्षाको मुख्य कारण दुई फरक अवधिमा आइरहेको छ जुन फेब्रुअरी देखि अप्रिल सम्म अन्तिम हिउँद र सुरुवाती वसन्त ऋतुमा हुन्छ भने वर्षा ऋतुमा जुन देखि जुलाई सम्म चल्छ ।
सडक
यो सहर बन्नु जिल्लासँग एक राष्ट्रिय राजमार्गद्वारा जोडिएको छ जुन प्रदेशको राजधानी सहर पेशावर, कोहट र आदल खेल हुँदै जान्छ । यो सहर मियानवाली र झोब सहरसँग अर्को सडकहुँदै जान्छ । यो सहर अर्को सहर भाक्खर र पञ्जाब प्रदेशसँग अर्को मुख्य राजमार्गहुँदै जोडिएको छ । जुन सिन्धु नदिको पुर्वी भागमा अवस्थित छ । सिन्धु नदीको पुलमा सन् १९८० को दशकमा निर्माण भएको थियो । डेरा इस्माइल खान सहर हक्ला-डेरा इस्माइल मोटरवे राजमार्गको सिमानामा पर्छ भने जुन राजमार्ग २८० किलोमिटर सम्म फैलिएको छ । यो सहरबाट चार बाटो भएको मोटरवे राजमार्ग जुन इस्लामावाद हुँदै जाने सडकको पनि निर्माण हुने भएको छ ।
रुक्मी
रुक्मी (रुक्मी ) महाभारत महाकाव्य अनुसार विदर्भको शासक थिए। उनी राजा भीष्मकका छोरा र रुक्मिणीका जेठा भाइ थिए। हरिवंशमा रुक्मीलाई किम्पुरुष द्रुमबाट युद्धकलाको शिक्षा दिएको उल्लेख छ। रुक्मी कृष्णसँग शत्रुताको व्यवाहार गर्थे।
रुक्मणी कृष्ण विवाह
राजा भीषमकले छोरी रूक्मणीको विवाह कृष्णसँग गरिदिने विचार गरे। यो कुरा थाहा पाएर रुक्मीले पितासँग आग्रह गरे-"रुकमीको विवाह कृष्णको सट्टा चेदिराज शिशुपालसँग हुनु निकै राम्रो होला।" राजा भीष्मक वृद्ध थिए र राजकुमार रुक्मी जिद्दी थिए। रुक्मीको जिद्दीको कारण शिशुपालसँग नै रुक्मिणीको विवाह हुने पक्का भयो तर रुक्मिणी कृष्णलाई मन पराउँथिन्। कृष्णले रुक्मिणीलाई चेदी राजा शिशुपाललाई दुलहीको रूपमा दिन चाहेको भए पनि कृष्णले रुक्मिणीलाई विदर्भबाट भागाएर  रुक्मिणीसँग विवाह गरे। रुक्मीले कृष्णसँग युद्ध गरे तर पराजित भए। जब कृष्णले उनलाई मार्न लागेका थिए, रुक्मिणीले आफ्नो भाइको ज्यान बचाउन बिन्ती गरिन्। कृष्ण सहमत भए र रुक्मीको शीर मुडेर रुक्मीलाई मुक्त गरिदिए।
रुक्मी कृष्णसँग पराजित भएपछि निकै दु:खी भए। नगरमा फर्किएर जान उनलाई लाज लाग्यो। रुक्मी त्यसपछि कहिल्यै विदर्भको राजधानी कुन्दिनापुरी फर्किएनन्। यसको सट्टा उनले कृष्णसँग युद्ध भएकै ठाउँमा कुन्डिनाको पश्चिममा "भोजकट" नामको अर्को नयाँ नगर बनाए र त्यहाँबाट आफ्नो राज्य सञ्चालन गर्न थाले। रुक्मीकी छोरी रुक्मावतीले कृष्णका छोरा प्रद्युम्नसँग विवाह गरिन्। रुक्मावती र प्रद्युम्नका एक छोरा अनिरुद्ध जन्मिएको थियो।
महाभारतको युद्ध
रुक्मीलाई अर्जुन र दुर्योधन दुवैैले उनको घमण्डका कारण कुरुक्षेत्र युद्धमा सहयोगीको रूपमा अस्वीकार गरेका थिए। त्यसकारण, रुक्मीको विदर्भ सेना कुरुक्षेत्र युद्धबाट टाढै रह्यो, कौरवहरू र पाण्डवहरू बीचको भिडन्तमा तटस्थ सेना बन्यो।
माइटी राजु
माइटी राजु (Mighty Raju) एक भारतीय कार्टुन हो जसले एक चार वर्ष को केटा राजु को शक्ति र बल देखाएको छ । यो कार्टुन छोटा भीम भन्ने आर्को कार्टुनका आधारमा बनाइएको हो । माइटी राजु मा राजु ले आर्यानगर नामक शहर को रक्षा गर्ने गरेको देख्न सकिन्छ ।
छिरेश्वरनाथ नगरपालिका
छिरेश्वरनाथ नगरपालिका जनकपुर अञ्चलको धनुषा जिल्लामा अवस्थित छ ।
राष्ट्रिय सभा (नेपाल)
राष्ट्रिय सभा नेपालको सङ्घीय संसदको माथिल्लो सदन हो; सङ्घीय संसदको तल्लो सदन भने प्रतिनिधि सभा हो। सदनको संरचना र शक्तिहरू नेपालको संविधानको भाग ८ र ९ द्वारा स्थापित गरिएको छ। राष्ट्रिय सभाको कुल सदस्य संख्या ५९ हो; यी मध्ये हरेक प्रदेशबाट ८-८ जना निर्वाचित हुन्छन् भने ३ जनाको मनोनयन राष्ट्रपतिद्वारा मन्त्रिपरिषद्को सुझावमा गरिन्छ।
राष्ट्रिय सभा सदस्यहरूको कार्यकाल ६ वर्षको हुन्छ; हरेक दुई वर्षमा सदनका एक-तिहाई सदस्यका लागि निर्वाचन हुँदछ।
इतिहास
राष्ट्रिय सभाका बारेमा सर्वप्रथम "नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७" द्वारा निर्दिष्ट गरिएको थियो जसले संसदको तत्कालीन पञ्चायत प्रणालीलाई द्विसद्रीय संसदमा प्रतिस्थापित गर्‍यो। वि.सं. २०४७ को संविधानद्वारा स्थापित राष्ट्रिय सभा वि.सं. २०६३ माघ १ मा विघटन गरी एक सदनात्मक अन्तरिम व्यवस्थापिकाद्वारा प्रतिस्ठापन गरियो। त्यसपश्चातका दुई संविधानसभाद्वारा वि.सं. २०७२ आश्विन ३ मा जारी गरिएको संविधानले पुनः राष्ट्रियसभालाई संसदको माथिल्लो सदनका रूपमा स्थापित गर्‍यो।
महासभा
वि.सं. २०१६ देखि २०१८ को बीचमा महासभा नेपाल अधिराज्यको संसदको माथिल्लो सदन थियो।
वि.सं. २००७ को क्रान्तिपश्चात् नयाँँ संविधान जारी गरियो जसले राज्यको सम्पूर्ण कार्यकारी अधिकार राणा शासकहरूबाट श्री ५ सरकारको हातमा हस्तान्तरण गर्‍यो। नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको बढ्दो लोक्तान्त्रिक र प्रतिनिधिमुलक सरकारको मागलाई प्रतिरोध गर्न असमर्थ भएका कारण राजा महेन्द्र नयाँं संविधान जारी गर्न बाध्य भए।
वि.सं. २०१५ फागुन १ (सन् १९५९ फेब्रुअरी १२) मा घोषणा गरिएको नेपाल अधिराज्यको संविधानमा पहिलोपटक महासभाका बारेमा उल्लेख यसरी गरिएको थियो: "संसदको संरचना यस प्रकारको रहनेछ जसमा श्री ५ सरकारका अतिरिक्त दुई सदन हुनेछन्, जसको नाम क्रमशः महासभा र प्रतिनिधिसभा हुनेछन्।" (नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०१५, धारा १)
राष्ट्रिय पञ्चायत
वि.सं. २०१९ पौष १ मा नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०१९ द्वारा राजा महेन्द्रले राष्ट्रिय पञ्चायतको स्थापना गरे। राष्ट्रिय पञ्चायतअन्तर्गत गाउँदेखि राष्ट्रिय स्तरसम्म चार तहको अप्रतक्ष्य निर्वाचित परिषद्हरूको स्थापना गरियो।  राष्ट्रिय पञ्चायतद्वारा नेपाललाई एक हिन्दू राष्ट्र घोषणा गरियो। वि.सं. २०४६ को जन आन्दोलनपछि पञ्चायत व्यवस्था र एकाधिपत्य राजतन्त्रको अन्त्य भयो।
राष्ट्रिय सभाको गठन र सदस्यहरूको पदावधि
राष्ट्रियसभाको गठन र सदस्यहरूको पदावधि संविधानको भाग ८, धारा ८७ मा तोकिएको छ।
चुनावी प्रक्रिया
हरेक प्रदेशबाट निर्वाचित हुने आठ सदस्यमध्ये तीन महिला, एक दलित तथा एक अपाङ्ग वा अल्पसंख्यक समुदायको हुनैपर्ने प्रावधान संविधानद्वारा निर्दिष्ट गरिएको छ। हरेक मतदाताले चारवटा मतपत्र प्राप्त गर्छन्; तीन खुल्ला सिटका लागि एक मतपत्र, तीन महिला सिटका लागि एक, दलित सिटका लागि एक र अपाङ्ग वा अल्पसंख्यक सिटका एक मतपत्र दिईन्छ। तीन खुल्ला र महिला सिटका लागि एकल संक्रमणीय मतप्रणालीद्वारा मतदान गरिन्छ भने बाँकीका दुई सिटमा प्रत्यक्ष्य निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत मतदान गरिन्छ।
राष्ट्रियसभाको निर्वाचनको सम्पूर्ण कार्य निर्वाचन आयोगद्वारा सञ्चालन गरिन्छ।
कैफियत
<references group="lower-alpha" />
कुन्ता शर्मा
कुन्ता शर्मा (अङ्ग्रेजी: Kunta Sharma) को जन्म सन् १९४६, अगष्ट १७ विक्रम सम्बत्: २००३, भाद्र ०१ गते शनिवार भएको हो । पुरुषद्वारा नारीहरूप्रति गरिएका थिचोमिचो माथि कविताका माध्यमबाट कडा व्यङ्ग्यप्रहार गर्ने कुन्ता शर्मा नेपाली साहित्यकी सशक्त नारी हस्ताक्षर हुन् ।
प्रारम्भिक जीवन एवम शिक्षाा
मनहरि चौलागाईं तथा टुकमाया चौलागाईंका छोरीका रूपमा जन्मिएकी कुन्ता शर्माले धरानको शारदा माध्यमिक विद्यालयबाट एस.एल.सी. गरिन् भने स्थानीय महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसबाट स्नातक गरिन् ।
कार्य जीवन
कुन्ता शर्मा पेशाले शिक्षिका हुन् । उनले २९ वर्षसम्म विभिन्न विद्यालयमा अध्यापन गरेको देखिन्छ । सो क्रममा उनले धरानको शारदा बालिका माध्यमिक विद्यालय, पब्लिक माध्यमिक विद्यालय, शहीद स्मृति माध्यमिक विद्यालय, वराहक्षेत्र चतराको आदर्श माध्यमिक विद्यालय, धनकुटाको बुधुक माध्यमिक विद्यालय, दुहवीको सरस्वती माध्यमिक विद्यालय र काठमाडौँको लेबोरेटरी माध्यमिक विद्यालयमा पढाइन् । उपर्युक्त विद्यालयहरूमा उनले कहीँ खुसीले पढाएको देखिन्छ भने कहीँ तात्कालिक सरकारले दुक्ख दिनका निम्ति सरुवा गर्दा सरुवा गरेकै स्थानमा पठाएको देखिन्छ । त्यसपछि उनी राजनीतिमा लागिन् । हुन त उनी विद्यालयमा पढाइरहेकै बेला पनि भित्रभित्रै सक्रिय रूपमा राजनीतिमा नै लागेको देखिन्छ, त्यसैले उनले कति ठाउँ पुगेर दुक्ख पाएको र कतिपय ठाउँमा सुक्ख पनि पाएको देखिन्छ । कुन्ता शर्मा प्रत्यक्ष रूपमा २०५६ सालमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भइन् । त्यस बेला उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एमालेको टिकटबाट सांसद भएकी थिइन् । त्यसपछि उनले जनहित र महिला सम्बन्धी समस्याहरूलाई संसदमा पेस गरेको कुरा उनी भन्ने गर्छिन् । २०५६ सालमा नेकपा एमालेबाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा बिजयी हुनुभएकी शर्मा राजनीतिक जीवनमा पनि उत्तिकै सफल महिलाको रूपमा चिनिन्छिन् । उनले धरानका विकासको निम्ति पुर्‍याएको योगदान सदैव स्मरण योग्य रहेका छन् ।
मञ्जुल प्रेम
भेटेको दुई महिनामै प्रेम प्रस्ताव आए पछि मञ्जुलको माया महसुस नगरेको भन्ने कुन्ताले आमाले हुन्छ भने पछि मात्र प्रेम स्वीकार्ने शर्तमा धरान आएकी थिइन् । उनी धरान आएको केही दिनमै मञ्जुलका चिठीहरु धमाधम आए । हप्ता दिन पछि त मञ्जुल नै आए धरान चोक छेउको घर, मनोहर कुटीको आँगनमा । उनले माथि बोलाउछिन् र भर्याङ चढ्दा चढ्दै मञ्जुलले आँफू डोरी बोकेर आएको बताउँदै कि मेरो प्रेम, कि तिम्रो घरमा झुण्डिएको मेरो लास स्वीकार । भन्यछन् मञ्जुल ।’ मञ्जुल प्रति आक्रोशित देखिएकी कुन्ता मञ्जुलको पागलपनले गर्दा बाध्यतामा विवाह गर्छिन । तीसको दशकको कुन्ता–मञ्जुल विवाह दशकको अन्तिम वर्षहरूमा पुग्दा खटपट भएर पटकपटक बोलचाल बन्दको अवस्थामा पुग्यो ।
साहित्यिक यात्रा
मोफसलबाट तीसको दशकमै प्रकाशित साहित्यिक पत्रिका ‘संकल्प’ की प्रकाशक–सम्पादक हुन कुन्ता शर्मा । उसो त उनको ‘हेरिडेटी’ नै काव्यिक हो । हजुरबुवा र बुवाले सुनाएका केही कविता उनी कण्ठस्तै सुनाउँछिन् । ५२ वर्ष अघिबाट कविता लेखेर ५२ सालमा प्रथम कविता कृति ‘म उभिएको ठाउँ’ का २५ कविता र केही फुटकर कविता बाहेक कविका थप काव्य कृति आएका छैनन् ।
आफुमाथि अमानवीय व्यवहार भएकाले कुन्ताको कवित्व जाग्यो । उनले 'पोथी बास्नु हुदैन' शीर्षकको कविता लेखिन् । पोथीले मात्र कुरकुराउनुपर्छ अन्डा पार्नुपर्छ, ओथारा बस्नुपर्छ चल्ला काड्नु अनि तन्मयतापूर्वक बच्चा हुर्काउनुपर्छ उन्मुक्त हॉसो हॉस्नुहुँदैन पोथी बास्नुहुँदैन । यो कविताम्श उनको पोथी बास्नु हुँदैन भन्ने कविताबाट लिइएको हो । कुन्ताका कवितामा प्रयुक्त विम्बले महिलामाथि पुरुषद्वारा हुने गरेका दमन, शोषण, अन्याय, अत्याचारको खुलेर भन्डाफोर गरेको छ । यही कविताले कुन्ता शर्मालाई कवित्वको उचाइमा पुर्‍याएको देखिन्छ ।
लेखनशैली
उनको सर्वाधिक चर्चित कविता 'पोथी बास्नु हुँदैन'मा नारीवादी दृष्टिकोणलाई उनले व्यङ्ग्यात्मक बनाएर प्रस्तुत गरेकी छन् र विद्रोहको भावलाई साङ्केतिक रूपमा व्यक्त गरेकी छन् । सधैँ पुरुषको पाउमा निहुरिनु पर्ने, दासता स्विकार्नु पर्ने, पुरुषको सीमा नाघ्न नहुने र अधिकार माग्न नहुने नारीहरूको नियति र स्थितिलाई प्रस्तुत गरेर व्यञ्जनार्थमा पुरुषको दासताबाट निहुरिन बाध्य नारीले पुरुषद्वारा निर्धारित सीमालाई भत्काएर पुरुषद्वारा खोसिएको अधिकार माग्नु पर्ने अभिप्राय प्रकट गरेकी छन् । यसबाट उक्त कविताले नारीवादी दृष्टिकोण र लैङ्गिक समानताको भाव अभिव्यक्त गरेको देखिन्छ ।
नेपाली संसद्मा कविता पढ्ने पहिलो ‘पोएट’ र ‘पार्लियामेन्टेरियन’ समेत हुन् कुन्ता शर्मा । भिन्नभिन्न पहिचानधारी यी कवि अन्तवार्तामा ‘बोल्ड’ र ‘भोकल’ छिन् । तीसको दशकदेखि कुन्ताले थुप्रै कविताहरु लेखेकी छन् । २०४२ सालमा प्रकाशित उनको ‘पोथी बास्नु हुदैन’ कविताले भने कवि कुन्ता लेख्यो । जसको ब्याजमा कुन्ता शर्माको कवित्व अझै चम्किरहेको छ । भन्नेहरूले त भन्छन्, कुन्ता पछिका ‘फेमिनिस्ट’ कविहरु जति उफ्रिए पनि ‘पोथी बास्नु हुदैन’ सम्म पुग्न सकेका छैनन् ।
पुरस्कार
उहाँले आफ्नो साहित्यिक क्षेत्रमा पुर्यायउनुभएको योगदानको कदरस्वरुप दर्जन बढी ख्याती प्राप्त संस्थाहरूले उहालाई विभिन्न बिधामा पुरस्कार समेत प्रदान गरीसकेका छन ।
शिक्षकदेखि सांसद सम्म
दशक बढि विभिन्न विद्यालयमा पढाएकी कुन्ता शर्माको परिचय धरानको पब्लिक स्कुल, बालिका स्कुल र काठमाडौँको ल्याबोरेटरी स्कुलमा एउटी शिक्षिकाको रूपमा थियो । एक समय महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस धरानमा अनेरास्ववियुबाट स्ववियु कोषाध्यक्ष उठेकी कुन्ता पछि शक्तिशाली वामपन्थी नेताहरु मदन भण्डारी, अशोक राईहरूलाई पञ्चायतमा सेल्टर दिने धराने नेतृ बनिन् ।
यिनै कुराहरूले उनको आयतन विद्यालयको कक्षा कोठा भन्दा वृहत्तर बनायो । उनी २०५६ सालमा धरानबाट सांसद निर्वाचित भइन् । हुन त धरानकी महिला नेतृ अनि प्रथम महिला उपसभामुख लीला श्रेष्ठ सुब्वा पनि उमेद्वारको प्रत्याषी नभएकी हैनन् । तर तत्कालीन रातो पासपोर्ट काण्डले सुब्बाको उचाई घटायो । शर्माको बढायो ।
आफूलाई पार्टीबाट टिकट दिलाउन एमाले अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री खड्ग प्रसाद ओली र राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले विशेष सहयोग गरेको कुन्ता सुनाउँछिन् । २०५१ मा पनि सांसदको वैकल्पिक उम्मेद्वार शर्माले २०५६ सालको चुनावमा भने २ हजार मतान्तरले चुनाव जितिन् । प्रतिनिधि सभा गठन र पुनर्गठन पछि जम्मा ८ वर्ष सांसद भएकी कुन्ताले सांसद वापत पाउने थप सुविधाबाट पछिल्लो समयमा बञ्चित भएको दुखेसो पोखिन् । भनिन्, ‘जेठी श्रीमती छाडेकोमा सभामुख सुवाष नेम्वाङको विरोध गरेको रिसमा उनले समितीको प्रमुख, रातो पासपोर्ट, विदेश भ्रमणहरूबाट बञ्चित गराए ।’
माओवादीसँगको ‘कनेक्शन’
उनको माओवादीसँगको ‘कनेक्शन’ भने फ्रस्टेशनका बीच भएको पाइन्छ । एमालेका स्थानीय नेताहरूको बेवास्ता गरेर पार्टीमा बिरक्तिएकी कुन्ता शर्मालाई समाजकल्याण मन्त्रालयमा भेटिएकी तत्कालीन माओवादी मन्त्री पम्फा भुसालले ‘कि अर्को पार्टी खोल्नु कि हाम्रो पार्टी प्रवेश गर्नु’ प्रस्तावले माओवादी प्रवेशको बाटो खुलेको पाइन्छ । पछि माओवादी नेता वैद्यले वरिष्ठ कवि भनेर थप सम्मान गरेको अनि प्रचण्डले पनि पटकपटक प्रेमभाव दर्शाए पछि माओवादीप्रति मोह बढेको पाइन्छ । माओवादी प्रशिक्षण विभाग र सल्लाकार समितिमा बसिसकेकी कुन्ता त्यसपछि भने तीन चिरा भएको माओवादीमा कतै नबसेको पाइन्छ ।
बुरून्डी महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
बुरूण्डी महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा बुरूण्डीको प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो बुरूण्डीमा फुटबलको लागि शसकिय निकय बुरूण्डी फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । तथापि, टोलीले हालसम्म फुटबलको लगि अन्तर्राष्ट्रिय शासकीय निकाय फिफा द्वारा मान्यता प्राप्त खेलहरूमा प्रतिस्पर्धा गरेको छैन, एक वरिष्ठ राष्ट्रिय टोली हाल निष्क्रिय छ, तर यू-२० टोलीले धेरै खेलहरू खेलेको छ । असमानता र महिलाहरूको लागि शिक्षामा सीमित पहुँचले गर्दा यहाँ फुटबलको विकासमा चुनौतिहरू बनेको छ । सन् २००० सम्म बुरूण्डीमा महिला फुटबल कार्यक्रम अवस्थित थिएन र २००६ मा राष्ट्रिय स्तरमा जम्मा ४५५ खेलाडीहरू सहभागी भएका थिए ।
कलंकी
कलंकी नेपालको राजधानी काठमाडौँ शहरको मुख्य बजार हो ।प्रसिद्ध कलंकी माताको मन्दिर पनि यहीं रहेको छ र यही मन्दिरबाट नै कलंकी को नाम रहन गएको हो । देशका विभिन्न स्थानबाट मानिसहरु यहाँ आई बसोबास  गरेका छन् ।
राजधानीक‍ो पश्चिम प्रवेशद्वार कलंकी र कलंकी मन्दिर (एक टिपोट)
✍️ प्रकाशमान शिल्पकार
संघीय गणतान्त्रिक नेपालको केन्द्रीय राजधानी काठमाण्डौ महानगर प्रवेशको पश्चिम प्रवेशद्वारका रुपमा रहेको कलंकी क्षेत्र र कलंकी मन्दिर( कलंकीस्थान) हाल विश्वभर झन झन् प्रख्यात हुँदै गएको छ । पृथ्वी राजमार्ग, त्रिभुवन राजमार्ग (राजपथ) र नारायणगढ मुग्लिन मार्ग भई केन्दिरय राजधानी प्रवेशष गर्ने मूल द्वारका रुपमा कायम भई आएका कारण यश कलंकी क्षेत्र दिनहुँ विश्वभर प्रचार प्रसार हुँदै जानुनै हो । यसरी कलंकी नामले विश्वर प्रचार हुँदै गए पछि यस क्षेत्रका स्वामिनी देवी श्री कलंकी माता ( माई) समेतको पनि दिनहुँ जस्तो श्रीवृद्धि भइ प्रचार हुँदै गएका छन्। बागमती प्रदेशको ८ नं चुनाव क्षेत्रमा परेको यो कलंकी क्षेत्र काठमाण्डौ महानगरपालिकाको १४ नं वडा भित्र पर्दछ।
* भौगोलिक अवस्था-
कलंकी क्षेत्रको भौगोलिक स्वरुप - पूर्व तर्फ यसै वडा अन्तर्गतको मनमती खोला र बिष्णुमति खोलाको संगम स्थल ज्ञान तिर्थ, कुलः अजिमा(श्री झम्केश्वरी देवी), कुलेश्वर महादेव र १३ वडा क्षेत्र पश्चिमतर्फ यसै वडा भित्रको खड्का गाउँ, हालको नागार्जुन नगरपालीका अन्तर्गतको स्यूचाटार क्षेत्र र चन्द्रगिरि नगरपालिका अन्तर्गतको ढुङ्गाअड्डा तीनथाना क्षेत्र उत्तर तर्फ पुरानो कालीमाटी, मनमती खोला( कर खुसी) ताहाचल र दक्षिण तर्फ बल्खु खोला( डाङ्ग्रा खुसी) चक्रपथ, त्रिभुवन विश्वविद्यालय( टेकुसी) र हालको किर्तिपुर नगरपालीका अन्तर्गतको च्याङ्ग्राफाँट क्षेत्र समेतले घेरीएको क्षेत्र राजधानीको पश्चिम प्रवेशद्वार कलंकी चक्रपथ चोक देखि पूर्व पट्टि यसै वडाको मध्यभागमा अवस्थित काठमाडौं उपत्यका प्रवेशको लाइफलाइन नागढुंगा - कलंकी-त्रिपुरेश्वर सडक गणेशमानसिंह पथ रहेको छ ।
कलंकी क्षेत्रमा पहिला पहिला नरकटै नरकटक‍ो घारी थियो । नरकटलाई स्थानीय नेपाल भाषामा( तात्कालिक राष्ट्रिय भाषामा) न्हेपं कछि भनिन्छ भने नरकट घारीलाई न्हेपंखा भन्ने गरेको देखिन्छ । यसरी नरकटै नरकट रहेको क्षेत्र भएर यश क्षेत्रको नामनै न्हेपंखा भन्ने गरीएको थियो । प्राचीन कान्तिपुर नगरको विष्णुमती पारी पश्चिम भेगको उचाईमा विराजमान रहेर नेपालमण्डलको तान्त्रिक सुरक्षा घेरामा रहनु भएका तान्त्रिक देवी अष्टमातृका गणहरु मध्यकी माता कौमारी( यहाँ लोकमान्यतामा कुमारीको बाल रुप बालकुमारी) रहेको यश क्षेत्रको नाम न्हेपंखा रहेको थियो । यश कुराको लिखित तथा आधिकारिक आधार प्रमाण भनेको कलंकी मन्दिर भित्र रहेको विक्रम संवत् १९६४ सालको शिलालेख हुन्।
प्राचीन काल देखिनै नेपालमण्डल प्रवेशको पश्चिम द्वारकोरुपमा कायम भई आईरहेको कान्तिपुरनगरको विष्णुमती पारी डाङ्ग्रा(बखुं) खुसी/ बल्खु खोला र करखुसी/ मनमती खोलाको बिच उचाईमा अवस्थित घना नरकट घारी न्हेपंखा क्षेत्रका स्वामिनी कलह र कलंक नासिनि तान्त्रिक देवी कल्खु बालकुमारी (शास्त्रीय मान्यतामा अष्टमातृका गणकी देवीहरु मध्यकी एक कौमारी देवी भएतापनि नेपालमण्डलका लोक मान्यतामा बालकुमारी कायम भई आईरहेको देवी ) अजिमाको नाम समयान्तर पछि कल्खुबाट अपभ्रंश हुँदै कलंखु, कलंकीथान र अन्त्यमा कलंकी माता ( कलंकी माई) नामबाट सर्वत्र प्रचार हुँदै गएपछि कलह र कलंक नासिनि भगवती कलंकी माता बिराजमान रहेको क्षेत्रकै नाम कलंकी रहन गएको हो ।
गोरखाका राजा पृथ्वीनाराण शाहले ललितपुर राज्यको अधीनस्थ किर्तिपुर( किपु)नगरलाई आक्रमण गर्न ढुङ्गाअड्डा, पुरानो नैकाप र यश न्हेपंखा क्षेत्रमा समेत छाउनीको रुपमा प्रयोग गरीएको यश क्षेत्रमा प्राचीन युद्ध कालमा हतियारका रुपमा प्रयोग हुन सक्ने साना ठूला ढुङ्गाहरु रहेका अवशेषहरु अहिले पनि उत्खन गर्दा देख्न सक्छौ । पृथ्वी नारायण शाहले किर्तिपुरमा बिजय प्राप्त गर्न नुवाकोतबाट ल्याएका कोत भगवती समेत यश क्षेत्रको तासिंडोल( हालको कुमारीथान गल्लीमा स्थापना गरि दैविक शक्ति संचय गरेको थियो भन्ने यहाँका जेष्ठहरुको भनाई रहेको छ ।