cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
दम
सावधानी
''सामान्यतः इन्हेलर यन्त्र तीन प्रकारका छन् १. एमडिआई (मिटर डोज इन्हेलर) २. डिपिआई (ड्राइ पाउडर इन्हेलर) र ३. नेबुलाइजर (नेबुलाइजरको प्रयोग धेरैजसो जटिल र अस्पताल भर्ना भएको अवस्थामा गरिन्छ)। एमडिआई र डिपिआई सजिलोसँग बोक्न र प्रयोग गर्न सकिने भएकाले घरमै प्रयोग गरिन्छ। मिटर डोज इन्हेलरमा औषधि ‘स्प्रे’को रूपमा राखिएको हुन्छ। त्यस्तै ड्राइ पाउडर इन्हेलरमा औषधिको धुलो क्याप्सुलमा राखिएको हुन्छ। जुन इन्हेलर यन्त्रद्वारा लिइन्छ। यसका अलावा एमडिआईसँग श्वासको राम्रो संयोजन गर्न नसक्ने बिरामी र वृद्धावस्थाका व्यक्तिले ‘स्पेसर’ पनि सँगै प्रयोग गर्न सक्छन्।''
यी यन्त्रहरूको प्रयोग ठीक तरिकाले गर्न जरुरी छ। त्यसो भएमा मात्रै यिनीहरूको प्रभावकारिता बढी हुन्छ। इन्हेलर प्रयोग गर्दा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुरा भनेको इन्हेलर औषधि फोक्सोको भित्री भागसम्म पुर्‍याउनुपर्छ। यस प्रविधिको सफलता यसैमा निर्भर हुन्छ। इन्हेलर लिने सही तरिका चिकित्सकबाट सिक्नु जरूरी छ। औषधि दिने फर्मासिस्टले पनि औषधि दिँदा बिरामीलाई इन्हेलर लिने तरिका सिकाउनुपर्छ। ठूला र व्यस्त श्वासप्रश्वासका क्लिनिकहरूमा भने यी औषधि लिने विधि सिकाउने छुट्टै इन्हेलर एजुकेटरको व्यवस्था गरिएको हुन्छ।
दम र क्रोनिक अप्स्ट्रक्टिभ पल्मोनरी डिजिज (सिओपिडी) पनि मधुमेह र उच्च रक्तचापजस्तै दीर्घकालीन रोग हुन्। जसले दीर्घ रूपमा फोक्सोलाई क्षति पुर्याउँछ। लामो समय औषधि लिनुपर्ने हुनाले सबभन्दा प्रभावशाली र सबभन्दा कम साइड इफेक्ट गर्ने इन्हेलर विधि नै यसको सर्वोत्तम उपचार हो।*
* डा. अशेष ढुंगाना, (छाती तथा श्वासप्रश्वास रोग विशेषज्ञ डा. ढुंगाना वीर अस्पतालमा कार्यरत छन्)
घरेलु उपचार १) अदुवाको रस, अनारको रस र मह बराबर मिलाएर यस मिश्र्णको १/१ चम्चा दिनको तीन पटक सेवन गर्ने ।
२) कागतीमा भिटामिन सी प्रसस्त पाइने हुँदा तातोपानीमा कागती निचोरेर संवाद अनुसार मिश्री मिलाइ दिनको ३/४ पटक पिउने ।
३) अमलालाइ कुटेर लेदो बनाइ महसँग मिलाइ सेवन गर्ने ।
४) एक चम्चा महसँग आधा चम्चा दाल्चीनी पाउडर मिलाइ सुत्नु भन्दा अगाडि सेवन गर्ने ।
५) प्याजलाइ सलाद्को रूपमा प्रयोग गर्दा दममा राहात मिल्दछ ।
६) एक गिलास तातो दुधमा जैतुनको तेल र मह बराबर भाग मिलाइ लसुन चबाउदै बिहान खाजा अघाडी पिउने ।
७) पानीमा एक चम्चा जुवानो उमालेर यसको बाफ लिने/पिउने । पुरानो अमिलो अचार, अमिलो दही मोही नखाने साथै चिसो हुने खानेकुरा कम खाने । धुवाँधुलो चिसो अस्वास्थकर वातावरणबाट जोगिने ।
सन्दर्भ
<references group="https://nepalaaja.com › 2016/10" responsive="" />
कोटा जिल्ला
कोटा जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम कोटा हो।
घिउ कुमारी
घ्यू कुमारी औषधीय गुण भएको वनस्पति हो । यो एक पोथ्रा वर्गमा पर्ने वनस्पति हो ।
औषधोपचार
पेट केही दिन खाएमा ठीक हुन्छ ।
एलोवेराः सर्व गुणकारी मानवहीतमा प्रकृतिले दिएको बरदानः एलोवेरालाई आयुर्वेदमा संजिवनी मानिन्छ । छालाको सुरक्षादेखि कपालको सौन्दर्यता र घाउँ भर्ने समेतको कार्य यसबाट हुने गर्दछ । यसमा मानव सरिरलाई अत्यावश्यक पर्ने भिटामिन ए र सी रहने भएकाले यसको श्रोतको रूपमा लिने गरिन्छ । एलोवेराको जुस नियमित पिउने व्यक्ति कहिल्यै विमार रहन्न । लोवेरा जूसको सेवन गर्नाले पेटको रोग जस्तै वायु अल्सर अम्लपित्त आदिको सिकायत हटेर जाने गर्दछ । जोड्नी दुखेमा रक्तसंचारको रूपमा एलोवेरालाई बेजोड् मानिन्छ । एलोवेराले कपाल चुडिनबाट जोगाउँने तथा कपाललाई सेतो हुनबाट रोक्ने गर्दछ । दैनिकरूपमा सुत्नुभन्दा अगाडि गोडामा लगाएमा गोडा फुट्नबाट बचाउँछ । यसले छालाको नरमपनलाई कायम राख्दछ । गर्मिमा सनबर्नलाई रोकेर छालाको सुरक्षा गर्दछ । छालामा चाहिने आवश्यक म्वाइस्चर यसले प्रदान गर्दछ । सनबर्न समाप्त गरी सनस्क्रिनको काम यसले गर्दछ । एलोवेरा छालाको टोनरको रूपमा काम गर्दछ । छालाको नियमित सफाई तथा छालाबाट निस्कने तेललाई सफा गर्दछ । डण्डिफोर जस्ता छालामा आउँने सबै प्रकारका घाउँ खटिराहरूबाट छालालाई बचाउने गर्दछ । कपालको लागि एलोवेराः एलोवेराले कपाल सुन्दर र चमकिलो बनाउँने तथा कपालको जरा समेत मजबुत बनाउँने तथा कपाललाई नयाँ जीवन प्रदान गर्दछ । कपाल झर्ने रुखो कपाल कपालमा चाया आदि सबै कपाल सम्बन्धी समस्यामा यसले फाइदा गर्दछ । यसको जेललाई आधाघण्टा लगाएर सफा गर्न सकिन्छ । यसलाई महिनमा दुई पटक मात्र लगाएमा केही महिनामा यसको नतिजा आउन थाल्दछ । कपाल चिल्लो वा तेलिय भएमा सो समेत यसको प्रयोगबाट निर्मुल हुन्छ । एलोवेरा जेलको प्रयोगबाट गंजेपन को समस्यापनि रहन्न । यसलाई स्कॉल्प मा लगाउँनाले स्याम्पुको काम गर्दछ । यसको प्रयोगबाट कपाल बाक्लो लामो तथा सुन्दर बन्दछ । एलोवेरा को कुनै साइड इफेक्ट हुदैन । यसलाई कपालको प्रभावित क्षेत्रमा सिधै लगाउन सकिन्छ । यसको प्रयोगले कपाल बढ्न समेत मदत गर्दछ ।कपाललाई नरम चमकदार तथा लामो बनाउँन आफैले घरमा सेम्पु बनाउन सकिन्छ । यस्कोलागि एलोवेराको जुसमा नरिवलको तेल दुध तथा गहुँ मिलाएर बनाउँन सकिन्छ ।
एलोवेरालाई ग्वारपाठा या घृतकुमारी हरियो तरकारीको नामलेपनि जानिन्छ । यसमा रोग निवारण क्षमता एक एक गरेर भरिएको हुन्छ । आयुर्वेदमा यसलाई घृतकुमारी को 'उपाधि' तथा महाराजाको स्थान दिइएको छ । यसलाई दुनियाँमा संजिवनी पनि भन्ने गरिन्छ । यस्का २०० प्रजाति मध्ये ५ मात्र मानव शरीरकोलागि उपयोगी हुने गर्दछ । एलोवेराको बारना डेंसीस नामको जाती प्रथम स्थानमा रहेको छ । यसमा १८ धातु १५ एमिनो एसिड तथा १२ भिटामिन पाइने गर्दछ । यसको तासिर गरम हुन्छ । यसले रगतको कमिलाई हटाउँने गर्दछ । शरीरमा रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउँने गर्दछ । यसको सेवन अतिनै पौष्टिक हुन्छ । यसलाई छालामा लगाउँनाले फाइदा गर्दछ । यसको काढा भएको पातलाई ताछेर काटेर रस निकाल्ने गरिन्छ । ३-४ चम्मच रस विहान खाली पेटमा खानाले दिनभर शरीरमा शक्ति तथा चुस्ती फूर्ती रहने गर्दछ ।
पोलेमा कुनै अङ्ग काटिएमा या भित्री चोटमा एलोवेरा एन्टी बैक्टेरिया तथा एन्टी फंगल गुण को कारण घाउ निको हुने गर्दछ । यसले रगतमा सुगरको मात्रा नियन्त्रित र निश्चित स्तर बनाएर राख्दछ । बवासीर, डायबिटीज, गर्भाशयको रोग, पेट को खराबी, जोर्नीको दुखाई, छालाको खराबी, मुंहासे, रुखो छाला, सन बर्न, झुर्रियों, अनुहारको दाग-धब्बों, आँखाको कालो कलेटीको घेरा, कुर्कुच्चा फुटेको आदिमा लाभप्रद हुन्छ । यसको गुदी या जेल निकालेर कपालको जरामा लगाएमा कपाल कालो घना लामो तथा समग्रमा मजबुत हुन्छ । यसले मच्छरबाट पनि छालाको सुरक्षा गर्दछ । हर्बल कॉस्मेटिक प्रोडक्टको रूपमा बजारमा एलोवेरा जैल, बॉडी लोशन, हेयर जैल, स्किन जैल, शैंपू, साबुन, फेशियल फोम, ब्यूटी क्रीममा हेयर स्पा मा ब्यूटी पार्लरमा अत्यधिक प्रयोग हुन थालेको छ । सानो भन्दा सानो स्थानमा या गमलामा एलोवेरा लगाएर यसबाट हुने भरपुर फाइदा लिन सकिन्छ । एलोवेरा जैल या जुसलाई मेहन्दीमा मिलाएर कपालमा लगाउँनाले कपाल चमकदार तथा स्वस्थ रहने गर्दछ । यसको कण कणमा सुन्दर एवं स्वस्थ रहने अनेकन राज लुकेको छ । यसले सम्पूर्ण शरीरको कायाकल्प गर्दछ ।
एलोवेरा ५००० वर्ष पुरानो रामबाण औषधी हो । यसको वनस्पति नाम धृतकुमारी, ग्वारपाठा हो । यसलाई संजीवनी बोट मानिन्छ । यस्का लगभग २५० उपजाती छन् । यसमा केही मात्र औषधीय गुणले परिपूर्ण रहेका छन् । यसमध्ये सवभन्दा प्रभावशाली बार्बाडेन्सीस मीलर लाई मानिन्छ । हाम्रो शरीरलाई २१ अमीनो एसिड को जरुरत पर्दछ, जसमध्ये १८ अमीनो एसिड केवल एलोवेरा मा पाइन्छ । यस्का २५ उपयोग निम्नानुसार छन् :- एलोवेरा जुसमा क्याल्सियम, सोडियम, आइरन, पोटासियम, क्रोमियम, म्याग्नेसियम, म्याङ्गेनिज, तामा आदि जस्ता खनिज लवण पाइने गर्दछ ।
पाचन प्रणाली ऐलोवेराले दुरुस्त राख्दछ । यसले शरीरमा भएको विषालु पदार्थ निर्मुल गर्दछ । एलोवेरामा १८ धातु तथा १५ एमिनो एसिड र १२ भिटामिन पाइन्छ । जसले रगतको कमी हटाउँछ तथा रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउँदछ । एलोवेरा को जुसले गर्भाशयको रोग तथा पेटको विकारलाई निर्मुल गर्दछ । एलोवेरा ले फ्राइब्रोब्लास्ट को क्षमता बढाउँदछ । यसले मामुली जलन तथा भित्री चोटमा मलहमको काम गर्दछ । अस्थमाःदमको समस्या भएमा एलोवेराले रामबाण को तरह काम गर्दछ । यो एक राम्रो हेयर कण्डिसनर पनि हो । एलोवेराको जुस दैनिक प्रयोग गर्नाले शरीर दुरुस्त र सेहत ठिक रहन्छ । भिटामिनको दैनिक खुराक एलोवेरामा रहन्छ । यसमा भिटामिन ए,  बी१, बी६, बी१२, सी तथा फोलिक एसिड र नियासिन पाइन्छ । जसले शरीरको प्रतिरक्षा तंत्र मजबुत गर्दछ । गंजेपन को समस्या हटदछ । अल्सरको समस्या रहन्न । निर्मुल गर्दछ । एक गिलास चिसो नरिवलको पानीमा दुई चार चम्मच एलोवेराको रस या पल्प (गुदी) मिलाएर पिउनाने शरीरमा शीतलता मिल्दछ । बवासीर Piles मा यो अत्यधिक लाभप्रद हुन्छ । यसले मच्छडबाट छालाको सुरक्षा गर्दछ । घाव, खरोंचो, धुप को जलन तथा खाज, खुजली कमगरी यसबाट जोगाउने गर्दछ । रगतमा सुगरको स्तर नियन्त्रितगरी डायबिटीज नियन्त्रण गर्दछ । बहुत पौष्टिक हुन्छ । झुर्रियों निर्मुल गर्दछ । माइनर वेजाइनल संक्रमण मा राम्रो औषधी झै काम गर्दछ । छालामा भएको कुनै रिएक्शनमा एंटीडॉट झै यसको प्रयोग गर्न सकिन्छ । जोडों को दुखाइमा रामबाणको तरह काम गर्दछ । शुद्ध एलोवेराको जेलबाट बनेको एलोवेराको जुस दैनिक पिउँनाले आँत दुरुस्त हुन्छ । प्रोटिन ग्रहण गर्ने क्षमता बढ्दछ । नोक्सान गर्ने बैक्टीरिया कम हुन्छ । एलोवेरा को पल्प (गुदी) मा मुल्तानी मिट्टी या चन्दन पाऊडर मिलाएर लगाउँनाले छालाको खिल तथा डण्डिफोर ठिक हुन्छ । गर्मी, उमस तथा वर्षाको कारण निस्कने फोडे- फुंसियों मा यसको रस लगाउँनाले आराम हुन्छ । तीन – चार पटक लगाउँनाले ठिक हुन्छ । विहान उठेर खाली पेटमा एलोवेरा को पातको रसको सेवन गर्नाले कब्जियतको सिकायत रहन्न ।गुलाब जलमा एलोवेरा को रस मिलाएर छालामा लगाउँनाले छालाको नमी बरकरार रहन्छ तथा गएको नमी फर्कन्छ ।  एलोवेरा को जुस मेहंदीमा मिलाएर लगाउँनाले बाल चमकदार तथा स्वस्थ रहन्छ । एलोवेराको रस या पल्प (गुदी) शारीरिक ऊर्जा,  पाचन क्रिया तथा छालाको पुनर्निर्माणकोलागि लाभदायक हुन्छ । एक्जिमा को प्रभावकारी औषधी हो ।  स्केयर माक्र्स वा स्ट्रेच माक्र्स मेटाउँदछ । कहीं पोलेमाः जलने या चोट लागेमा एलोवेराको रस लगाउँनाले आराम हुन्छ । फाइदा गर्दछ । यसको कुनै साइडठ इफेक्ट छैन । यसले जलेकोमा र सुन्निएकोः सुजनमा फाइदा गर्दछ । एलोवेरा स्वस्थ तथा स्वच्छ दांतलागि तथा गिजाकोलागि अत्यन्त लाभप्रद हुन्छ । सरीरको छाला स्मुथ बनाउँन एलोवेराको स्लाईस लिएर शरीरमा हल्का रगडेर नुहाउँनाले छाला एकदम स्मुथ हुन्छ । शुद्ध एलोवेरा जेलबाट बनेको एलोवेरा जुस दैनिक सेवन गर्नाले छालमा चमक आउँन थाल्दछ । एलोवेराले कपाल बाक्लो कालो तथा मजबुत बनाउँदछ । मुटुको रोगबाट जोगाउँदछ । कोलेस्ट्रॉलको लेवल नियन्त्रण गर्दछ । शुद्ध एलोवेराको जेलबाट बनेको एलोवेरा जुस दैनिक पिउँनाले शरीरमा भरपुर तागत र तन्दुरुस्ती भएको महशुस हुन्छ । शरीरमा उर्जा उच्च रहन्छ । शरीर अनुसारको वजन कायम हुन्छ ।
हाम्रो वरिपरी तमाम यस्ता वनस्पतिहरु रहेका छन् जसमा औषधीयगुण रहेको हुन्छ । अज्ञाताका कारण आसपासका वनस्पतिको सही ढङ्गले उपयोग हुन सकेको छैन । यसमध्ये घृतकुमारीको नामपिन प्रमुखताका साथ लिने गरिन्छ । आयुर्वेदमा यसलाई ग्वारपाठा, घी कुंवारा, स्थूलदला, कुमारी आदि नामबाट जानिने गर्दछ । घृतकुमारीको पातको प्रयोगबाट यकृत विकार, आमवात, कोष्ठबद्धता, बवासीर, महिलाको अनियमित मासिक चक्र, मोटापा घटाने तथा चर्म रोगमा लाभकारी हुन्छ । घृतकुमारी सरल ढङ्गले जत्रतत्र सालभर पाइने गर्दछ । यसको पातको गुदीमा फलाम, कैल्शियम, पोटासियम एवं मैग्नीशियम पाइन्छ । १.	एलोवेरामा १८ धातु, १५ एमिनो एसिड तथा १२ भिटामिन हुन्छ । जसले रगतको कमी हटाएर रोग-प्रतिरोधक क्षमता बढाउँदछ । २.	एलोवेरा को काँडादार पातलाई ताछेर यसको रस निकाल्ने गरिन्छ । ३-४ चम्मच रस विहान खालिपेटमा लिनाले दिनभर शरीरमा चुस्ती फूर्ती रहन्छ । ३.	एलोवेराको जुस पिउनाले कब्जियत रहन्न । ४.	एलोवेरा को जुस मेहंदीमा मिलाएर लगाउँनाले कपाल चमकदार र स्वस्थ हुन्छ । ५.	एलोवेराको जुस पिउँनाले शरीरमा सुगरको स्तर उचित रूपमा रहने गर्दछ । ६.	एलोवेरा को जुसको सेवनले बवासीर, डायबिटीज, गर्भाशय को रोग तथा पेटको विकारलाई  हटाउँने गर्दछ । ७.	एलोवेराको जुस पिउनाले छालाको खरावबी, मुहांसे, रूखी त्वचा, धुपबाट डडेको छाला, झुर्रियां, अनुहारको दाग धब्बा, आखाँको कालो घेरा हट्दछ । ८.	एलोवेरा का जुस पीउनाले मच्छडले टोकेर फैलने इन्फेक्शन कम हुन्छ । ९.	एलोवेरा को जुसले रगत प्यूरीफाई गर्दछ । साथमा हीमोग्लोबिनको कमी पनि पुरा गर्दछ । १०.	शरीरमा ह्वाईट ब्लड सेल्सको संख्या बढाउँदछ । ११.	एलोवेरा को जुसले छालालाई नरम र स्वस्थ्य बनाएर राख्दछ । यसले स्किनको कोलेजन तथा लचीलेपनलाई बढाएर स्किनलाई जवान र तन्दुरुस्त राख्दछ । १२.	एलोवेराको जुसको नियमित सेवनले छालाको भित्रीभाग मजबुत हुने गर्दछ । ढल्कदो उमेरमा छालामा पर्ने कुप्रभाबबाट बचाउँने गर्दछ । १३.	एलोवेराको जुस सेवन गर्नाले शरीरको जोड्नीको दुखाई कम हुने गर्दछ । १४.	एलोवेराले सौंदर्य निखार गर्न हर्बल कॉस्मेटिक प्रोडक्ट जस्तो एलोवेरा जैल, बॉडी लोशन, हेयर जैल, स्किन जैल, शैंपू, साबुन, फेशियल फोम आदिमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । १५.	सावधानी: गर्भवती महिला तथा पाँच वर्ष भन्दा कम उमेरका बच्चाले घृतकुमारी-एलोविरा को आन्तरिक सेवन गर्न सख्त मनाही छ । वर्जित गरिएको छ ।
तौथली
तौथली नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। तौथली विविध धार्मिक, साँस्कृतिक रूपले परिचित सिन्धुपाल्चोकको एक गाविस हो। ऐतिहासिक तौथली गाविस जिल्लाकै प्रख्यात गाविस हो। जिल्ला सदरमुकामबाट ८ कोष दुरी टाढा पर्ने यस गाविसले १७.९४ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ। तौथलीको पूर्वमा दोलखा जिल्ला पश्चिममा टेकनपुर उत्तरमा पिस्कर र दक्षिणमा पुड्कु जेठल गाविसहरू पर्दछन्।तौथली थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसको अधिकांश क्षेत्रमा नेवार र थामी जातिहरूको बसोबास छ। तौथलीका मानिसहरू प्राय कृषि व्यापार नोकरी तथा अन्य पेशामा व्यस्थ हुन्छन्। यस गाविसमा औसत हावापानी पाइन्छ।ऐतिहासिक भगवती मन्दिर, त्रिपुरासुन्दरी मन्दिर तौथली गाविसमा पर्दछ। जुन मन्दिर हिन्दू तीर्थालुहरूका लागि निकै प्रसिद्ध मानिन्छ। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार तौथलीमा कुल घरपरिवार ७९१ मध्ये कुल जनसङ्ख्या ३८८६ छ।
अन्डमन र निकोबार द्वीपसमूह
अण्डमान र निकोबार द्वीप समूह भारतको एक केन्द्र शासित प्रदेश हो। यो बङ्गालको खाडीको दक्षिणमा हिन्द महासागरमा स्थित छ. अण्डमान र निकोबार लगभग ३०० साना ठूला टापुहरूको समूह हो। जस मध्य केही मात्र टापुहरूमा आबादी छ। यसको राजधानी पोर्ट ब्लेयर हो।
नाम
अण्डमान मलय भाषाको हांदुमन शब्दबाट लिईयेको छ जुन हिन्दुहरूको भगवान हनुमान शब्दको परिवर्तित रूप हो। निकोबार शब्द पनि यसै भाषाबाट लिईयेको छ जसको अर्थ हुन्छ नग्न मान्छेहरूको भूमि। बङ्गालको खाडीमा स्थित निर्मल र शान्त अण्डमान पर्यटकहरूको मनलाई असीम आनंदको अनुभूति गराउँछ जुन भारतको एक लोकप्रिय टापुहरू समूह हो। अण्डमानले आफ्नो भूमिमा मूंगा भित्ति, सफा-स्वच्छ सागर तट, पुरानो खण्डहर र अनेक प्रकारको दुर्लभ वनस्पतिहरू बोकेको छ। यहाँ सबै मिलाएर ५७२ टापुहरू छन्। अण्डमानको लगभग ८६ प्रतिशत क्षेत्रफल जङ्गलले ढाकियेको छ। समुद्री जीवन, इतिहास र जलक्रीडाहरूमा रूचि राख्ने पर्यटकहरूलाई यो टापु धेरै मनपर्छ।
जिल्लाहरू
अण्डमान र निकोबार टापु समूहमा तीन जिल्लाहरू छन:
जुनु रिजाल
जुनु रिजाल नेपाली गायिका हुन् । नेपाली लोक शैलीलाई आधार बनाएर आधुनिक, लोकपप लगायत गीत गाउने गर्दछीन । उनी गायिकाका साथसाथै नायिका पनि हुन् ।
व्यक्तिगत जीवन
जुनु रिजालको जन्म ओखलढुंगामा भएपनि उनी विराटनगरमा हुर्किइन् । उनी तीन वर्षको हुँदा बुबाको मृत्यु भएको थियो । आमाको पालन पोषणमा दुई दाजुहरुसँग उनले विराटनगरमै शिक्षा लिइन् र विराटनगरमै हुँदा कला क्षेत्रमा प्रवेश गरिन् ।
स्कुल सकेर जुनु काठमाडौँ आइन् र संगीत पढ्न थालिन् । गीतसंगीतलाई निरन्तरता दिने क्रममा गायक रामचन्द्र काफ्लेसँग उनकोे भेट भयो । जुनुले भेट्दा रामचन्द्रले गायनमा आफ्नै पहिचान बनाइसकेका थिए । जुनुले रामचन्द्रसँग युगल गायन गरिन् । युगल गायन रहेको  ‘झिम्काइदेऊ परेली’ चर्चित बन्यो ।
संगत बाक्लिँदै जाँदा दुवैबिच प्रेम भयो र परिवारको सहमतीमा प्रेम विवाहमा परिणत भयो । अहिले काफ्ले दम्पत्तीका तीन छोराछोरी छन् ।
एल्बमहरू
विराटनगरबाट काठमाडौ पुगेकी उनले केही गीतहरु रेकर्ड गराइन् । ती गीतहरु सीमित श्रोताले मात्रै सुन्थे । चर्चित भएनन् । तर जब उनले ‘फूल मन्जरी’ भन्ने गीत गाइन्, तब भने उनलाई धेरैले चिन्न थाले । हरेक साँस्कृतिक कार्यक्रमहरुमा यो गीतमा नृत्य प्रस्तुती अनिवार्य झै बन्न थाल्यो ।
त्यसपछि ‘कसले सुरुवात’, ‘फूल टिप्ने मन भए’ लगायतका गीत पनि चर्चित बने । ठाउँमा आयोजित मेला, महोत्सवहरुमा पुगेर उनले गीत गाउन थालिन् । देशभित्र मात्र नभएर विभिन्न देशहरुमा पनि पुगेर उनले प्रस्तुती दिएकी छिन् ।
सन्दर्भ
जुनु रिजालको चर्चित बनाउने फूल मन्जरी
गायिका जुनु : गर्भमा बच्चा बोकेर सिक्किम, अस्ट्रेलिया र कतार गएँ
विराटनगरबाट उदाएकी सांगीतिक जुन : जुनु रिजाल
नागौर जिल्ला
नागौर जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम नागौर हो।
महेन्द्ररत्न क्याम्पस, इलाम
महेन्द्ररत्न बहुमुखी क्याम्पस इलाम जिल्लाको सबैभन्दा पुरानो क्याम्पस हो। यो क्याम्पस २०१७ सालमा स्थापना भएको हो। इलामको सुन्दर चियाबगानको बीचमा अवस्थित यस क्याम्पसमा मानविकी, कानुन, शिक्षा शास्त्र, वाणिज्यशास्त्र लगायतका विषयमा प्रमाणपत्र देखि स्नातकोत्तर तहसम्म पठनपाठन हुन्छ।
सुनकण्ठे कस्तुरी
सुनकण्ठे कस्तुरी नेपालमा पाइने एक प्रकारको जनावर हो ।
चामे गाउँपालिका
चामे गाउँपालिका मनाङ जिल्लामा अवस्थित छ । विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा मनाङ जिल्लामा साविकको चामे गाविसलाई नै चामे गाउँपालिका बनाइएको हो ।  चामे गाउँपालिकाको क्षेत्रफल ७८.८६ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यो गाउँपालिका ५ वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या १,१२९ रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा नाशोङ गाउँपालिका, पश्चिम नेस्याङ गाउँपालिका र कास्की जिल्ला, उत्तरमा नार्फु गाउँपालिका र दक्षिणमा कास्की तथा लमजुङ जिल्लासम्म छ ।
चन्द्र बयलकोटी
चन्द्र बयलकोटी जनआन्दोलन-२मा शहादत प्राप्त गर्ने शहीद हुन्। नुवाकोटका ३५ वर्षीय चन्द्र बयलकोटी वैशाख ९ गते शनिबार त्रिपुरेश्वरको सडकमा गोली लागि घाइते भएका थिए। पछि मेडिकेयर अस्पताल चाबहिलमा उपचार हुँदाहुँदै वैशाख २३ गते राति ११ बजे मृत्यु भएको हो। उनका श्रीमती कल्पना, २ छोरी मुना र कञ्चन तथा एक छोरा सुमन छन्।
द करिन्थिएन
द करिन्थिएन बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
पाक अधिकृत कश्मीर
आजाद कश्मीर
रामचन्द्र काफ्ले
रामचन्द्र काफ्ले नेपाली गायक हुन् ।
रत्नध्वज जोशी
वाग्मती अञ्चलको लिलतपुर जिल्लामा जन्मिएका रत्नध्वज जोशी (१९७३) मूलतः समालोचक हुन् । यिनी दोषद्रष्टाका रूपमा परिचित छन् । विशेष गरी यिनका समालोचनाहरू वर्णनात्मक र व्याख्यात्मक हुन्छन् । जोशीका समालोचनात्मक कृतिहरू यसप्रकार छन् :
पाली जिल्ला
पाली जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम पाली हो।
खउर
खउर नेपालको तराईमा हुने वनस्पति हो। यसको वृक्ष हुन्छ।
यसका खयरका जस्तै पात र काँढा हुन्छन्, तर खयरको जस्तो रङ आउँदैन।
जिलिङ
जिलिङ नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
उदयपुर सिमेन्ट उद्योग लिमिटेड
उदयपुर सिमेन्ट उद्योग लिमिटेड नेपालको एक सिमेन्ट उद्योग कम्पनी हो। कम्पनी आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा, नेपालको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उद्योग कम्पनी बनेको थियो। २०४४ सालमा जापान सरकारको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा निर्मित यस उद्योग उदयपुर जिल्लाको त्रियुगा नगरपालिका ११ जलजलेको बनक्षेत्रमा अबस्थित छ भने आवश्यक चुन ढुङ्गा जिल्लाकै उत्तरी भेग को सुकौराबाट रोपवे मार्फत ढुवानी गर्न पुर्वाधारहरू बनाईएको छ। एसियाकै ठूलो मध्येको एक भनिएको यस सिमेन्ट उद्योग चरम राजनीतिक हस्तक्षेप र भ्रस्ट व्यवस्थापनले अधोगतिको यात्रा तय गर्दै गरेको उद्योग हो। उद्योगका लागि आवश्यक चुन ढुङ्गा जिल्लाकै उत्तरी भेग को सुकौराबाट रोपवे मार्फत ढुवानी गरिदै आएकोमा सञ्चालन असक्षमताका कारण उक्त रोपवे बिग्री रहने र समयमा मर्मत नगर्ने परिपाटिका कारण प्राय:भाडाका ट्रक मर्फट खानिबाट ढुङ्गा ढुवानी हुँदै आएको छ। यस उद्योगको उत्पादन गैँडा छाप सिमेन्ट हो।
सोडारी
सोडारी नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
सोडारीहरूको उद्गम इतिहास
गौतम गोत्री चन्दहरूको शासन रहेको कन्नौजमा १० औँ सताब्दीको अन्त्यतिर मुसलमानहरूले आक्रमणगरी चन्द वंशको शासन अन्त्य गरेपछि धर्म तथा संस्कृति बचाउन कन्नौजबाट उत्तर पश्चिमको कत्युर राज्यमा प्रवेस गर्ने सोम चन्दले तत्कालिन कत्यौर (कालीकुमाउँ, गढवाल, चम्पावत) मा आफ्नो बलियो सामाजिक अस्तित्व बनाए । त्यसपछि कत्युरी राज्यलाई चलाखीपूर्ण ढङ्गले सोम चन्द्रले कब्जा गरेर चन्द वंशको शासन व्यवस्था स्थापना गरे । ११ औँ सताब्दीमा स्थापना भएको चन्द वंशले कुमाउँ, गढवाल, चम्पावत, काँगडा तथा पूर्व महाकाली, डोटी हुँदै कर्णाली नदीसम्म शासन स्थापना गरेको देखिन्छ । यसरी सोम चन्दले ११ औँ सताब्दीमा स्थापना गरेको चन्दवंश त्यस क्षेत्रमा १९ औँ सताब्दीसम्म अर्थात करिब ८०० वर्षसम्म चलेको देखिन्छ । यही क्रममा करिब १४ औँ सताब्दीमा कुमाउँ गढवाल क्षेत्रबाट बैतडी आउने रणधौला चन्द र गणधौला चन्दका सन्तति रानादेउ, उदयदेउ, भानादेउ र जसुदेउ बैतडीका विभिन्न क्षेत्रमा बसेको इतिहास छ । यस बारेमा चन्द वंशको इतिहास हेरे बढी प्रष्ट हुन्छ । यसरी कुमाउ गढवालबाट बैतडी आएको चार भाइ मध्य माइला उदयदेउ चन्द बैतडीको स्वराड क्षेत्रमा बसे भने जेठा रानादेउ मध्य-बैतडी क्षेत्रमा बसे । त्यस्तै साइला भानादेउ बैतडीको पूर्वतिर लागे तर कान्छा जसु देउ चाहीं बैतडी ठिक लागेन भन्दै पुनः कुमाउ तिर फर्केका थिए । यसरी बैतडीको स्वराडमा बस्ने माईला भाइ उदयदेउका सन्तानहरू स्वराड क्षेत्रमा फैलिए । तिनै उदयदेउका सन्तति मध्यका एक हरी चन्द आजभन्दा करिब तीनसय वर्ष पहिले बैतडीको तल्लो स्वराडबाट अछाम जिल्लाको सदमुकान मंगलसेन देखि उत्तर पश्चिममा पर्ने कालागाउँमा आई बसोवास गरिरहेका छन् । यसमा पनि विभिन्न जनश्रुतीको आधारमा फरक फरक मत देखिन्छन् । कसैले भन्छन् कि बैतडीको पाटन सोराडबाट चन्दहरूका तीन भाईहरू आएर कालागाउँको वडपिपल स्थित द्यानलाको गडोमा बसोवास गर्दै आएका हुन् भन्ने भनाई छ भने कसैले चन्द ठकुरीका तीन भाईहरू बैतडीबाट अछाम हुँदै दैलेख जिल्लाको दुल्लु सरेका त्यहाँबाट पनि दैलेखकै सिंगौडीको निमायलमा बसोवास गरेका र केही समयपछि त्यहाँबाट फेरी अछामको कालागाउँ स्थित वडपिपल बजारभन्दा तल द्यानलाको गडोमा आइ बसोवास गरेका हुन् भन्ने भनाई छ । पुर्खाहरूले बसोवास गरेको गरेको गडोलाई अझ पनि द्यानलाको गडो भनिन्छ । यसै ठाउँमा बसोवास गरी जिवीकोपार्जन गर्ने सिलसिलामा सोराडीका पुर्खाहरूले विभिन्न चुनौतीहरू खेप्नु परेको बताइन्छ । चन्द ठकुरीका ३ भाईहरू पादुका तिर्थ जाने क्रममा विनायक भएर पादुका गई फर्केर आउने बेलामा विनायकका तत्कालिन शासकसँग झगडा हुँदा ३ भाइ मध्य एक भाइ काटिएका थिए भन्ने भनाइ छ । तीन भाइ मध्य एक भाइ काटिए भन्नेमा अझैं विवादमा छ । कसैले जेठा भाइ काटिएका हुन् भन्छन् भने कसैले माइला भाइ काटिएका हुन् भन्ने मत राख्दछ्न । जे होस् बैतडीको तल्लो सोराड पाटन भन्ने ठाउँबाट विभिन्न कारणको सिलसिलामा गौतम गोत्र, मध्यायनी शाखा, तीन प्रवर भएका सोराडी चन्द ठकुरीहरू तत्कालिन जुम्ला राज्य सिंजा राज्य अन्तर्गत हालको अछामको कालागाउँ भन्ने ठाउँमा बसोवास गर्दै आइरहेका छन् । अछामको तत्कालिन समयका शासक र जातिय बाहुल्यता भएका पक्षबाट चन्द ठकुरीहरूलाई ठुलो जाल झेल षडयन्त्र गरी माटे गर्खाल जुपाल रावलहरूले जात खसाई आफू र आफ्ना इष्टमित्रहरूसँग विहेवारी गर्न बाध्यता पारिएको र चन्द थरबाट बैतडीको सोराडबाट आएकाले थर सोराडी राख्नु परेको कुराहरू सन्तान दर सन्तानमा सर्दै आएको छ । यसरी जुपु पृथु रावलका पुर्खाहरूले चन्द थरबाट सोराडी थरमा बदलेको र १९९० अघि "सोराडी" भन्दै आएको प्रमाणको रूपमा १९११ को काश्यपात्रमा उल्लेख छ र १९९० पछि मात्र सोराडीबाट अपभ्रंस भई सोडारी हुन गएको प्रमाणहरू भेटिन्छन् ।
सोडारीहरूको जनसङ्ख्या
अछाम स्थित कालागाउँमा सोडारीका सन्तानहरू बढ्दै जाँदा त्यस ठाउँको जल, जमिन र जंगललाई आफ्नो हातमा पारेको देखिन्छ । किनभने सोडारीहरूसँग भात खानको लागि थुप्रै खेतहरू र मकै, गहुँ र कोदोको लागि आजकल जमिन प्रसस्तै छ, समयको क्रमसँगै विविध कारणवस सोडारीहरू कालागाउँबाट जुपु गाविसको ठाना, बाटुलासैन गाविसको भेरगाउँ भन्ने ठाउँमा, तोली, लयाँटी, सुर्खेत जिल्लाको धनरास, कैलाली जिल्लाको सोल्टा, कटाँसे, बौनिया, लम्की, चौंरी, खैरिफाँटा, टिकापुर, बर्दिया जिल्लाको शान्ति बजार, कटासीपुर दाङ र काठमाडौंसम्म बसोवास गरी रहेका छन् । हाल सम्म सोडारीहरूको जनसङ्ख्या २५००/३००० सम्म रहेको छ ।
सोडारीहरूको स्थानिय शासन
यसरी हरी चन्दका सन्तानहरू अगाडि बढ्दै जाँदा बलभद्र सडारीबाट अछामको कालागाउँमा जिमुवाली चलाएको बताइन्छ । जिमुवाल बलभद्रका जेठा छोरा बलरामेले ठुलै क्षेत्रफलभीत्र आफ्नो जिमुवाली चलाएको इतिहास पाइन्छ । उनले बान्नातोली र जुपु गाविसबीचको जुडिखाको खोलादेखि सान्तडा गाविसको पसेला गाउँसम्म आफ्नो जिमुवाली चलाएका थिए । त्यसपछि मुखियाली परम्परा सुरु भयो । कपुरे सोडारी, गंगु सोडारी, माने सोडारी, धनपती सोडारी, धनसिंह सोडारी, नन्दसिंह सोडारी, बलबहादुर सोडारीहरूले क्रमशः आ-आफ्नो कार्यकालमा साम, दाम, दण्ड, भेद प्रयोग गरी मुखिया भएर मुखियाली चलाएको इतिहास पाइन्छ । यी सबै मुखियाहरू र जिमुवाल मध्य सबैभन्दा नामी जिमुवाल बलरामे सोडारी र मुखियामा नन्दसिंह सोडारी नै हुन् । उनको आफ्नो कार्यकालमा डोटी, अछाम, बाजुरा, जुम्ला, कालीकोट र दैलेखसम्मका समकक्षीहरू चिन्दथे भनिन्छ । नेपालको राणा कालीन समय वि.सं. १९९० सालमा कालागाउँमा पाटी पौवा तयार गरिएको थियो । उक्त भवनको चारैतिर पर्खाल लगाइएको थियो र भवन १ तले ३ कोठा माथि २ कोठा तल बनाइएको थियो । राण शासनको समयमा कैदीहरू लैजाँदा ल्याउँदा, डाँकहरू ल्याउँदा लैजादा र सरकारी हाकिम वा कर्मचारीहरू  आउँदा उक्त ठाउँमा नै वास बस्थे । उक्त भवनको तल्लो तलामा रहेको दक्षिण तिरको कोठामा कैदीहरूलाई राखिन्थ्यो । उक्त कोठामा प्रकाश थिएन र बीच कोठामा कैदीलाई बाँध्ने ठुलो खम्बा राखिएको छ । त्यसको अगाडि घोडा राख्ने ठाउँ छ । हाकिमहरू बस्ने माथिल्लो तलामा कोठाहरू बनाइएको छ । उक्त भवन हालसम्म पनि छँदैछ । उक्त भवन भौतिक पूर्वाधार भएको र अछामको बीच खण्डमा पर्ने ठाउँ कालागाउँ भएकोले नै सदरमुकाम बनाउनका लागि माल कार्यालय बसेको थियो । तत्कालिन समयका स्थानिय अगुवाहरूको अदुरदर्शिता र असक्षमताले उक्त माल कार्यालय धेरै समयपछि मंगलसैन गएको र त्यही सदरमुकाम भएको इतिहास पाइन्छ ।
सन्दर्भ सूचीहरू
रामेछाप
बाह्य कडीहरू
sodari
कटिलियन
कटिलियन बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
महावीर स्कूल काण्ड
महावीर स्कूल काण्ड, वि.सं. १९९२ मा घटेको काण्ड हो | स्कुलबाट जनचेतना बढाउने उद्देश्यले वि.सं. १९९२ जेष्ठ महिनामा राणाशासनको नियत विरुद केहि उत्साहक युवकहरूले काठमाण्डैको खिन्ह टोलमा महावीर स्कुलको स्थापना गरी पढाउन थालेका थिए | तत्कालिन राणाहरूले यो कदम सहन नसकी सन् १९४० मा २८ जना लाई गिरफ्तार गरे | यस काण्डमा चिनिँयामान र फत्ते बहादुरलाई आजन्म कैद तोकियो भने पूर्ण नारायणलाई १८ वर्ष कैद तोकिएको थियो |
कजिन केट
कजिन केट बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
आविष्कारकहरूको सूची
आविष्कार र आविष्कारक नामक यस सूचीमा  आविष्कार, आविष्कारक, वर्ष र देशको  नाम दिइएको छ।
टाडी
टाडी मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो जुन् उर्लाबारि देखि ७ किलोमितर् मथि पर्छ मगर् लिम्बु राई बाहुन् जति बसोनस् गरर्छन् चुलिपोखरि यहको रमदिय पर्यतकिअ स्थल् हो
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार टाडीको २,०८६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ९,४०८ रहेको छ।
नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय
नेपालमा संस्कृत शिक्षालाई सर्वसुलभ बनाई संस्कृत वाङ्मयभित्रका आध्यात्मिक मूल्य–मान्यता, तथा उदात्तभावलाई समयको माग अनुरूप प्रवाहित गराउने उद्देश्यले दाङ जिल्लाको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका १७बेलझुन्डी दाङमा २०४३ साल मंसिर २५ गतेका दिन विधिवत् रूपमा नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय (तत्कालीन महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय) को स्थापना भएको हो । नेपालमा संस्कृत शिक्षाको संस्थागत एवं तहगत विकास गर्ने केन्द्रका रूपमा विकसित गर्ने उद्देश्यअनुरूप तत्कालीन राजा महेन्द्र वीरविक्रम शाहले सुरुवात गरेको कामलाई राजा वीरेन्द्र वीरविक्रम शाहको सक्रियता तथा संस्कृत अनुरागी नेपाली जनताको त्याग र अथक परिश्रमबाट हालको नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयको स्थापना भएको हो ।
रेचल कार्सन
रेचल कार्सन (२७ मे १९०७ – १४ अप्रिल १९६४) एक अमेरिकी समुद्री जीवबैज्ञानिक तथा संरक्षणकर्ता थिइन् जसले साइलेण्ट स्प्रिङ्गको साथै अन्य लेखहरू लेखिन् जसले वातावरण आन्दोलनलाई फाइदा पुर्‍याएको छ।
उनीले आफ्नु करियरको सुरुवात एक समुद्री जीवबैज्ञानिकको रूपमा संयुक्त राज्य माछा र वन्यजन्तु सेवाबाट गरिन् र १९५०को दसकमा उनी एक प्रक्रित लेखकको बनिन् । उनको अत्यन्त गौरवमय कृति द सी अराउण्ड असले यु एस राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार प्राप्त गर्यो । १९५०को दशकको अन्त्य तिर उनको ध्यान वातवरण संरक्षण तिर गयो । विशेष गरी ती समस्याहरू जसका कारण कीटनाशक थिए । जसको फलस्वरुप उनको कृति साइलेण्ट स्प्रिङ्ग (१९६२) थियो जसले वातावरणको बारेमा अमेरिकी मान्छेहरूको ध्यान एकत्रित गर्यो। धेरै रासायनिक कारखाना हरूले यसको बिरोध गरे तर यसले डीडीटी लगायतका अन्य कीटनाशकहरूमा विभिन्न राष्ट्रहरूले बन्द गर्ने वा रोक्ने स्थिति सृजना गर्यो। जसको फल स्वरूप एक वातावरण संस्था संयुक्त राज्य वातावरण संरक्षण संस्थाको स्थापना भयो।
खटिरो
खटिरो शरीरमा कुनै किसिमको विकार पैदा भएमा निस्कने फोको हो। यसलाई खटिरा वा घाउ पनि भने हुन्छ।
रेचल कार्सन
जीवनकाल र शिक्षा
उनको जन्म २७ मे १९०७मा स्प्रिङ्गडेलमा, पेनसिवेनिया भएको थियो। उनी मारिया फ्राजियर र रोबर्ट वार्डन कार्सोन, एक जीवनबिमा ब्यापारीकी तीन सन्तानमा सबैभन्दा कान्छी छोरी हुन् । रेचल पर्यावरण र प्रकृतिको प्रति अपनो लगाव र समर्पणको श्रेय आफ्नु आमालाई दिने गर्थिन् जसले उनीलाई प्रकृतिको काखमा राखेर प्रकृतिमा घुलमिल हुन सिकाईन् । उनको अधिकांश समय आफ्नु ६५ एकडको विशाल फार्म हाउसमा घुमेर व्‍यतीत गर्ने गर्थिन् । मात्र आठ वर्षको उम्रबाट रेचलले कथाहरू लेख्न शुरू गरेकी थिइन् । जब उनी १० वर्षको थिइन् तब उनको पहिलो कथा प्रकाशित भएको थियो। उनी प्राकृतिसँग सम्बन्धित् किताब र पत्रिका पढने गर्थिन् । उनीले १९२५मा ४५जना विधार्थी मद्धे उच्च श्रेणिमा आफ्नु पढाई पुरा गरिन् ।
डेभिल्स कब
डेभिल्स कब बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
दाँतमा किरा लाग्ने
दाँतमा कीरा लाग्नबाट बच्ने मुख्य उपाय भने बिहान जस्तै राति सुत्ने बेलामा समेत राम्ररी ब्रस गर्नु हो। गुलियो र स्टार्चजस्ता वस्तुको कम सेवन गर्नुको साथै यस्ता खाद्य पदार्थ सेवन गरेपछि अनिवार्य रूपमा कुल्ला वा ब्रस गर्नुपर्छ। तर कीरा लागेमा यसको उपचार केवल फिलिङ मात्र हो। फिलिङ नगराउँदा दाँतमा चिसो, तातो, गुलियो, अमिलो पर्दा चस्का लाग्ने गर्छ। दाँतमा पीडा हुनुका साथै पिप बन्छ। पछि दाँत बिग्रँदै गएर रुट क्यानल टि्रटमेन्टसम्म गराउनुपर्न हुन्छ। दाँतमा गहिरो प्वाल हँुदा यो प्रक्रिया अपनाइन्छ। पछि दुखाइ र संवेदनशीलता नहँुदा स्थायी फिलिङ गरिन्छ। स्थायी फिलिङअन्तर्गत विभिन्न प्रकारको दाँत भर्ने प्रक्रिया अपनाइए पनि मुख्य रूपमा भने सिल्भर फिलिङसमेत एउटा हो।
दाँत भर्न कम्पोजिट फिलिङसमेत गरिन्छ। यसलाई कस्मेटिक र टुथ कलर फिलिङसमेत भनिन्छ। यस्तो फिलिङ गराइएको लगत्तै खाने कुरा लिन सकिन्छ। यस्तो फिलिङ दाँतको रङको हुने भएकाले उपचार गरेको अरूलाई सहजै थाहा हुँदैन। यो बढी टिक्छ पनि। अब नौलो प्रविधिका सामान आउनाले यो फिलिङ अझ बलियो भएको छ। तर यो फिलिङ गराउँदा ताका दाँत सुख्खा हुनुपर्छ। नत्र दाँतमा भर्ने पदार्थ निस्किने डर हुन्छ। बालबालिकामा यो फिलिङ गरिँदैन।
दाँत भर्ने अर्को प्रक्रिया जिआई फिलिङसमेत हो। जिआई फिलिङको पूरा नाम ग्लास इनोमर सिमेन्ट फिलिङ हो। यो प्रायः बालबालिका वा वयस्क व्यक्तिको संवेदनशील दाँतमा गरिन्छ। यसमा सिलिका हुनुको साथै यो हलुको हुन्छ। यसैले चपाउने दाँतमा यो फिलिङ गरिँदैन। फिलिङ गराएको एक घन्टासम्म केही खानु हुन्न। यसमा भएको पmलोराइडले पछि कीरा लाग्नबाट रोक्छ। यसैले यसलाई पि्रजरभेटिभ फिलिङ समेत भनिन्छ। यो सेतो भए पनि दाँतको रंगजस्तै नदेखिने भएकाले राम्रो देखिँदैन। सबै दाँतमा यो फिलिङ गर्न सकिँदैन। चपाउने र अगाडिको दाँतमा यसको उपयोग गरिँदैन, किनभने यो त्यति बलियो हँुदैन। यो फिलिङ अचेल दाँतको रंगमा समेत आउन थालेको छ।
६४ साल पर्व
६४ साल पर्व भन्नाले १८६२ मा बासठ्ठीहरण गरी माझकिरातका जङ्गी बाहुन–क्षेत्री र राईहरूको विर्ता, किपट जमिन खोसेपछी बाहुन, क्षेत्री र राईहरु मिली राज्य विरुद्ध गरेको विद्रोहलाई चिनिन्छ। यो पर्व नेपालको पूर्वप्रदेश माझ्किरातको भोजपुर र खोटाङमा घटेको थियो।
शानहैथा
शानहैथा नेपालको पूर्वाञ्चल विकाश क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
६४ साल पर्व
संवत् १८६४ मा नेपालको राजसिंहासनमा १० वर्षका गीर्वाणयुद्धविक्रम शाह विराजमान थिए। जोगी राजा रणबहादुर शाह, उनका पत्नी, भाइभारदारसमेत ९३ जना स्त्रीपुरुष मारिएको प्रथम भण्डारखाल पर्व परेको डेढ वर्ष भइसकेको थियो।
शानहैथा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार शानहैथाको १,०३६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,१९६ रहेको छ।
६४ साल पर्व
नेपालको सम्पूर्ण शासनको बागडोर भीमसेन थापाको हातमा परिसकेको थियो। सबै अरिष्ट पन्साएर उनी नेपालका सर्वेसर्वा बनेका थिए।
त्यसबेलाको नेपालको इतिहासको सिंहावलोकन गरेको खण्डमा अलिकता ऐतिहासिक पृष्ठभूमि पहिल्याएको खण्डमा त्यो पर्व पर्नामा त्यसअघिका विनाशकारी गृहकलहबाट उब्जेका पर्वहरू नै जिम्मेवार देखिन्छन्।
पृष्ठभुमी
रणबहादुर शाहले औपचारिक रुपमा बहादुर शाहलाई नायब पदबाट हटाई राज्याधिकार लिएर मनखुशी गर्न थाले। बहादुर शाहको अवसानपछि नेपालको दुर्दशा शुरू भएको कुरा घटनाक्रमले देखायो । तात्कालिन स्वामी महाराज रणबहादुर शाह नै त्यसका प्रमुख कारक देखिए। पश्चिमतर्फ राष्ट्र एकीकरण लडाइँ, भोटसँगको दुई पटकक युद्ध र चीनसँगको जोखिमी लडाइँ लड्दा ढुकुटी रित्तो थियो तर रणबहादुर शाहलाई काका बहादुर शाहले धन मासेको वा राखेको शंका भयो।
तर, रणबहादुर शाहले आफूले गरेको, भनेको कुरा नमान्ने भनी वीर देशभक्त सपूत बहादुर शाहलाई भए नभएको राजद्रोहको झूटो अभियोग लगाई जेलमा कोचे।
रणबहादुर शाहले परम्परा विपरीत ब्राह्मण कन्या कान्तिवतिसँग प्रतिलोम प्रेमविवाह गरी त्यसबाट जन्मने सन्तानलाई राजगद्दी दिने कबोल गर्ने, त्यसको विरोध गर्नेको दोहोलो काढ्ने, काका बहादुर शाहलाई बन्धनमा पारेर मार्ने काम गरे।
कान्तिवती क्षयरोगले ग्रसित भएपछि रणबहादुर शाहले मठमन्दिर र देवीदेवता भाकल गर्न थाले तर अवस्था सुधार भएन। कान्तिवतिले आफ्ननो पुत्र गीर्वाणयुद्ध विक्रमलाई राजगद्दी भएको हेर्ने इच्छा व्यक्त गरेपछि डेढ वर्षका शिशुलाई राजा बनाउने, तीन–चार वर्षका बालकलाई मुख्य चौतरिया घोषित गर्ने, २४ वर्षको उमेरमा जोगी हुन राजकाज त्याग्ने काम गरे। कान्तिवतिको मृत्यु पछि रणबहादुर शाह पागल जस्तै भए। कान्तिवतिलाई औषधि बनाउने वैद्यको हात कोलमा पेल्न लगाए, देवी देउता मन्दिरको अपमान गरे र फेरि राजकाजमा हस्तक्षेप गर्ने, सात कुल उँभो सात कुल उँधो धर्म भकाएर राजभार सुम्पेका भाइभारदारसँग लड्न मोर्चा कस्ने, आफ्नो राष्ट्रको सम्प्रभुतामा समेत आँच पुर्‍याउँदै पराइलाई उठाएर राजपाठ पुनः प्राप्त गर्ने, आफ्ना अधीनका भारदारलाई नानाभाँती अप्टिक लगाई बध गराउने, आफ्ना हातमुखले गद्दी सुम्पेको आफ्नै छोराका बफादार भाइभारदारमाथि राजद्रोहको बात लगाउने लगायतका कुकामहरू भए।
उनका तिनै कार्यले प्रजामा आतङ्क र नेपालको इतिहासमा जहानियाँ शासनको शुरूआत गराएको थियो। गुठबिर्ता, किपट हरण त्यस जमानामा चिताइनसक्नु कुरा थियो।
राजा नाबालक छँदा कुमन्त्रीका खेलमा परेका, जोगी भएर द्यौता–पितृबाट अलग्गिएका भूतपूर्व राजाबाट पो त्यस्तो काम भएको थियो, उनी आफ्नै कर्मले नष्ट भएपछि वर्तमान राजाबाट पुनः धर्म थामी ब्राह्मणहरूको खाइनपाइन पनि फिर्ता हुन्छ भन्ने अड्कलबाजी देशभर फैलियो।
बूढा–पुराना भाइभारदारहरू पनि विन्तीपत्र दिन आउने, कराउन आउने ब्राह्मण गुठियारहरूलाई देश जित्नका लागि त्यस्तो काम भएको भए पनि किल्ला काँगडा फत्ये हुनासाथ आफ्नो–आफ्नो खाइनपाइन फिर्ता, थमौती हुने आश्वासन पनि दिइराखिएकै थियो। त्यो पृष्ठभूमिमा चौसठ्ठी साल पर्व भएको थियो।
१८५४ सालमा बहादुर शाह मारिएपछि नेपाल केन्द्रमा राजनीतिक जालझेल र खेलखाल शुरू भयो। अर्को साल श्री ५ स्वामी पनि पाल्नुभयो, त्यस्तै हुँदा घरकलह हुँदै थियो।
श्री बहादुर शाहका पालादेखि श्री ५ स्वामी स्वर्गे हुँदाका बीचमा धेरै भारदार खर्च भया।'
यो पर्व नेपालको पूर्वप्रदेश माझ्किरातको भोजपुर र खोटाङमा घटेको थियो। त्यसबेला खोटाङ खुटा पनि भोजपुरभित्रै पर्दथे। दूधकोशी र अरुणबीचको भाग माझकिरात कहिन्थ्यो। वि.सं. १८६२मा गरिएको बिर्ता हरणबाट रिसाएका ब्राह्मणहरू र राईहरूले पूर्वको माझकिराँतमा विद्रोह गरे, जुन विद्रोह दबाउन अनेकौँको ज्यान लिइयो। आफैं वा पूर्वराजाहरूले दिएका बिर्तावितलप, छाप, खर्क किपट हरण गर्नु भनेको त्यस बेला सानो कुरा थिएन। त्यही कारण माझकिरातका जङ्गी बाहुन–क्षेत्री र राईहरूले राजा विरुद्ध वाग्यान उठाएका थिए।
यसलाई ६४ साल पर्वको नामले प्रचारमा ल्याएको छ।
चौसठ्ठी साल पर्वमा पूर्वका निकै मानिस लागेका थिए। यसमा लागेका मानिस र दण्डसजायको स्वरुप हेर्दा यो निकै डरलाग्दो भएको बुझिन्छ, तर तुरुन्तै यसलाई दबाइयो। सबैलाई मार्ने, मुड्ने, सर्वस्व गर्ने, मास्ने आदि दण्डसजाय गरियो। तिनको सर्वस्व गरेर जायदाद र जहानपरिवारसमेत ल्याउन केन्द्रबाट हवल्दार केहरसिंह थापा खटाइएका थिए।
दण्डसजाय
यस पर्वमा परेका १९ मध्ये ६ जना बाहुन, दुई जना क्षेत्री, ६ जना राई र पाँच जना घर्ती छन्। बाहुनलाई मृत्युदण्ड दिनु नहुने नियम भएकोले उनीहरू चारपाटा मुडिए, सर्वस्वहरण, जात पतित गरिए।
इमर्सन म्नाङगाग्वा
इमर्सन दम्बुजो म्नाङगाग्वा जिम्बाब्वेका तेश्रो राष्ट्रपति हुन। रोबर्ट मुगाबेको राजीनामापछि इमर्सन मानंगाग्वा जिम्बावेको राष्ट्रपतिका रूपमा उदाए ।
६४ साल पर्व
दण्डसजाय
रामभद्र पाध्या र पीताम्बर नेपालको चाहिं भाइ–छोराको अंश पर सारेर उनको जति मात्रै सर्वस्व गरियो। अरू चारजना बाहुनको पूरै सर्वस्व गरियो। क्षेत्री, राई र घर्ती जति सबै काटिए।
अटल खत्रीका छोरा दरबारमा जागीर खाई बसेका हुनाले उसको अंश राखी बाँकी सर्वस्व भयो। अटल राई, भरतसिंह राई, कंठवीर राईहरूको जहान छोराछोरी समेतलाई कमाराकमारी बनाइए। अरूका आ–आफ्नो ज्यान र धन मात्र गयो, भाइ–छोरा, तिनको अंश र जहान छोराछोरीमाथि दाग लागेन। यस पर्वमा लागेका अरू चार जनालाई सर्वस्व गरी कायनामा लेखाई दरबारै लगियो भनिएको छ।
नेपाल कुलका भएकाले पीताम्बर उपाध्याय (पीतांपाध्या) बारे केही कुरा श्रुतिपरम्पराबाट र कागतलिखत छ। केहरसिंह थापाले पीतांपाध्याको सर्वस्व गर्न खोज्दा उनका दाजुभाइले अंश नै नभएको जनाइदिए। त्यसपछि सर्वस्वको कारबाही त्यतिकै रोकिएर रह्यो।
पीताम्बर नेपाललाई वाग्यान लागेर अंश सर्वस्वमा परे तापनि दाजुभाइहरूले बहिष्कार गरेनन्, बरु आ–आफ्ना अंश बाँडीचुँडी गरेर उनलाई दिन थाले। सल्लेनी खर्कलाई चाहिं उनको अंश देखाई सर्वस्वमा पारी रैकर गराए।
विंग चुन
इतिहास
विद्वानहरूका मतानुसार विंग चुन मार्शल आर्टको   स्थापना चीनमा लगभग सन १६०० - १७००का बिचमा  एनजी मुई नामक बौद्ध ननद्वारा भए, एनजी मुई ती समयका पांच विख्यात कुशल योद्धाओमा भन्दा एक थियो, सन १७००बाट  १८००का बिच एनजी मुईले यिम विंग चुनलाई शिष्यका रूपमा स्वीकार गर प्रशिक्षण प्रदान गरे ! यिम विंग चुनका कठिन अभ्यास र मंथनले ईस शैलीलाई नया रूप प्रदान गरे, केही समयका माथिांत यिम विंग चुनको   शादी लुंग बोक चौबाट  भए, शादी पछि यिम विंग चुनले आफ्नो पत्तिलाई ईस शैली तथा कलात्मक ज्ञानबाट  अवगत कराया (सिखायो)! लुंग बोक चौले लुंग ला न कवाईलाई तथा लुंग ला न कवाईले वहरूग वाह भन्योई सिखायो (इतिहासकरोका अनुसार ओपेरा ट्रोप "रेड जंक"मा कार्यरत) यसै बेला वहरूग वाह बोको  भेट लुंग यी ताईबाट  भए, लुंग यी ताई ६.५ पोल (लाठी)को   प्रविधिमा माहिर थिए, यी दोनेले आफ्नो - आफ्नो शैलीयोको  आदान प्रदान गरे ! तथा विंग चुन शैलीमा पोलका प्रविधिओलाई जोडाइयो, संभवतः बटर फ्लाई नाइफ पनि रेड जंकका समयका छेउछाउ शुरू गरिएको ! लुंग यी ताई फुशान-चीनका ड. लुंग जनलाई विंग चुन प्रणाली सिखायो, लुंग जन आफ्नो दुई बेटहरू लुंग चुन र लुंग बिक सहित - साथ चान वाह शुनलाई पनि विंग चुन सिखायो, र चान वाह शुन, लुंग बिक यी दुइटैबाट यिप मनले विंग चुन नामक मार्शल आर्टको  प्रशिक्षण प्राप्त गरे !, कुंग फूका लोकप्रिय शैलीहरूमा भन्दा एक छ, विद्वानहरूका मतानुसार विंग चुन मार्शल आर्टको    स्थापना चीनमा लगभग सन १६०० - १७००का बिचमा  एनजी मुई नामक बौद्ध ननद्वारा भए, एनजी मुई ती समयका पांच विख्यात कुशल योद्धाओमा भन्दा एक थियो, सन १७००बाट  १८००का बिच एनजी मुईले यिम विंग चुनलाई शिष्यका रूपमा स्वीकार गर प्रशिक्षण प्रदान गरे ! यिम विंग चुनका कठिन अभ्यास र मंथनले ईस शैलीलाई नया रूप प्रदान गरे, केही समयका माथिांत यिम विंग चुनको   शादी लुंग बोक चौबाट  भए, शादी पछि यिम विंग चुनले आफ्नो पत्तिलाई ईस शैली तथा कलात्मक ज्ञानबाट  अवगत कराया (सिखायो)! लुंग बोक चौले लुंग ला न कवाईलाई तथा लुंग ला न कवाईले वहरूग वाह भन्योई सिखायो (इतिहासकरोका अनुसार ओपेरा ट्रोप "रेड जंक"मा कार्यरत) यसै बेला वहरूग वाह बोको  भेट लुंग यी ताईबाट  भए, लुंग यी ताई ६.५ पोल (लाठी)को   प्रविधिमा माहिर थिए, यी दोनेले आफ्नो - आफ्नो शैलीयोको  आदान प्रदान गरे ! तथा विंग चुन शैलीमा पोलका प्रविधिओलाई जोडाइयो, संभवतः बटर फ्लाई नाइफ पनि रेड जंकका समयका छेउछाउ शुरू गरिएको ! लुंग यी ताई फुशान-चीनका ड. लुंग जनलाई विंग चुन प्रणाली सिखायो, लुंग जन आफ्नो दुई बेटहरू लुंग चुन र लुंग बिक सहित - साथ चान वाह शुनलाई पनि विंग चुन सिखायो, र चान वाह शुन, लुंग बिक यी दुइटैबाट यिप मनले विंग चुन नामक मार्शल आर्टको  प्रशिक्षण प्राप्त गरे !
क्षौर
क्षौर छुराले केश काट्ने वा कपाल खौरने काम हो । यसलाई मुण्डन पनि भनिन्छ । यो हिन्दूहरूको सोह्र संस्कार मध्ये एक संस्कार हो। खासगरी छोराको ३ वर्ष उमेर पूरा भएपछि क्षौर अथवा छेवर गरिन्छ।
विंग चुन
यिप मन
यिप मनको जन्म १ अक्टूबर १८९३लाई तथा मृत्तु २ डिसेम्बर १९७२लाई भयो ! यिप मनलाई चीनी मार्शल आर्ट भन्दा धेरै नैं लगाव थियो ! तिनीहरूले लगभग १३ सालका उमेरबाट विंग चुन कुंग फुको अभ्यास प्रारम्भ गरे ! आफ्नो उच्य शिक्षा प्राप्त गर्नको लागि हौंग कौंग गए ! तथा तिनीहरूले पुलिसको  नौकरी प्राप्तको ! १९६७ मा, आएपी मैन र तीका छात्रहरूले हङकङ विंग चुन एथलेटिक एसोसिएशनको  स्थापना गर्‍यो, र विंग चुन कुंग फुलाई साधारण मान्छेहरूसम्म पुर्यायो, सन १९७२मा यिप मनलाई क्यान्सरका रोगबाट  पीडित भए ! कारण वस २ डिसेम्बर १९७२लाई उनको मृत्तु भयो ! यिप मनले विंग चुन मार्शल आर्टलाई धेरै विख्यात मान्छेहरूलाई सिखायो, जस्तै ब्रूसली !
विंग चुन प्रशिक्षण
विंग चुनको प्रशिक्षण धेरै नैं आशन र वैज्ञानिक गरी तरीकोमा आधारित छ, ईस युद्ध कलामा ६ फर्मको  समावेश छ, जसमाबाट  ३को  प्रदर्शन खली हात गरिन्छ, जसलाई सिउ लिम ताऊ, चूम किउ र बिऊ जीका नामबाट जानिन्छ, यसपछि १ dummy (लकडीको  मानव रूपी साचा) फर्म, र २ हथियारहरूको  समावेश छ, जसलाई हामी ला ठी (६.५ पोल) र चाकू (बटर फ्लाई नाइफ)का नामबाट जानते छ, ईस शैलीमा ची साऊको  महत्त्व पूर्ण स्थान छ !
विंग चुनको चीनबाट भारतसम्म हा सफर
भारत (इण्डिया)मा विंग चुन कुंग फुको आरम्भ लगभग १९८०का बेला भयो ! जसमा ४ विंग चुन कुंग फुका प्रमाणित स्कूलहरूको समावेश छ!
सामुएल कौक विंग चुन मार्शल आर्ट असोसिएशन
सीफू चैतन्य नाईक र सीफू सोनू कुमार गिरि द्वारा भारतमा चलित संस्था छ, जसका अद्याक्ष सामुएल कौक छ, सामुएल कौकले ईस कलालाई विख्यात विंग चुन गुरु यिप मनका दुइटै बेटेबाट  प्राप्त गरे!
विंग चुन कुंग फु मार्शल आर्ट अकैडमी
सीफू सोनू कुमार गिरिले विंग चुन कुंग फु मार्शल आर्ट अकैडमीको  स्थापनाको   ! तथा भारत सरकारबाट पंजीकृत गराए, यो अकैडमी कुंग फुका धेरै अन्य समाजसेवी संस्थाओबाट जुडी छ, सीफू सोनू कुमार गिरि सामुएल कौक विंग चुन मार्शल आर्ट असोसिएशनबाट  प्रमाणित छ ! ईस स्कूल भन्दा केही अन्य लोकप्रिय सीफू नागेश शर्मा, दारा आर सिंह, आलोक दुबे, विकास चांदने इत्यादी!
इंडियन विंग त्सुन अकैडमी
इण्डियन विंग त्सुन  अकैडमी सीफू  नरेश कृष्णद्वारा शुरू गरे! सीफू नरेश कृष्णले डन ग्रोसेबाट  प्रशिक्षण प्राप्त गरी !
यो लं कुंग फु  स्कूल
सीफूका पि नटराजद्वारा ईस स्कूलको निर्माण गरिएको !का पि नटराज सम हिंग फी चैनबाट  प्रमाणित छ ! अन्य लोकप्रिय सीफू सन्तोष कुमार, जाया  चंद्रन, स्रीमहरू, इत्यादी!
अरि मल्ल
अरि मल्ल प्रथम मल्ल राजाको रूपमा मानिन्छन। यिनी वि.सं. १२५७ मा ४६ वर्षको उमेरमा राजा भएका थिए। यिनले राजा भैसकेपछि राजाधिराज, परम भट्टारकराज, नेपालेश्वर र महाराजा धिराज उपाधिहरू धारण गरेका थिए। अरि मल्ल विसं १२११ बाबु मित्रदेव कुस्ती खेलिराखेको बेला जन्मेका र त्यसैले नामको पछाडी मल्ल उपाधि राख्न थालेको भन्ने भनाइ छ। यिनको शासनकालमा ठूलो अनिकाल पर्दा राज्यको तर्फबाट आर्थिक सहयोग प्रदान भएको कुराले यिनलाई जनताको पीरमर्का भुझने राजा भंनिन्छ। यिनी शास्त्रादिमा पनि निपुण थिए भनिन्छ। वि.सं. १२७४ मा ६३ वर्षको उमेरमा अरि मल्लको मृत्यु भयो।
शासनकाल
यिनको शासनकाल वि.सं. १२५८ देखी वि.सं. १२७३ सम्म रहेको अनुमान गरिएको छ । यिनको शासनकालमा ठूलो महामारी आएको र अनिकाल परेको थियो भन्ने गरिन्छ ।
फल्स कलर
फल्स कलर बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कस्तुरी मृग
कस्तुरी मृग मोस्किडेइ परिवारको एक मात्र वर्ग मोस्कस वर्गको जनावर हो। यो जनावर दक्षिण एसियाको हिमाली क्षेत्रमा, विशेष गरी नेपालको हिमालयहरूमा पाईने गर्छ।
राजसमन्द जिल्ला
राजसमन्द जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम राजसमन्द हो।
महादेश
महादेश आपसमा जोडिएको पृथ्वीको ठूलो भूभाग हो। एक महादेशमा थुप्रै साना-ठूला देशहरू हुन्छन्। संसारमा कतिवटा महादेश छ भन्ने कुरामा सबैको एकैमत भने छैन। महादेशहरूले पृथ्वीको कुल भुभागको २९.७ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । सामान्यतया सातवटा महादेश छ भनिन्छ। ती हुन् (वर्णानुक्रममा):
कोही उत्तर अमेरिका र दक्षिण अमेरिका एकै महादेश हो भन्ने मान्यता राख्दछन्। कोही भने युरोप र एसिया अलग महादेश नभईकन युरेशिया भनिने महादेशका दूई भाग हुन् भन्दछन्। कोही त अझ युरेशिया र अफ्रिका पनि अलग नभएर युरेफ्रेशिया भनिने एक महादेश हो भन्दछन्।
गदा
गदा एक प्राचीन भारतीय पौराणिक हतियार शस्त्रागार हो। यसमा लामो दण्ड हुन्छ र त्यसको अन्तमा यसको एक भारी गोलो  शीर हुन्छ। दण्ड समाएर दुश्मन माथि आक्रमण गरिन्न्छ। यसको प्रयोग बलशाली र अत्यन्त गाह्रो मानिन्थ्यो।
गदा हनुमानको मुख्य हतियार हो (जो भगवान शिवको अवतार मानिन्छ )। हनुमानला बल-सौष्ठव (विशेष गरी पहलवानी ) को देवता मानिन्छ। विष्णु, हिन्दू धर्ममा एक त्रिदेवमध्ये एक मानिने विष्णुको एक भुजामा कमौदकी गदा धारण गर्छन्।
गदा युद्ध
प्राचीन साहित्यमा गदा युद्धको निकै चर्चा भएको छ। महाभारतमा, भीम, दुर्योधन, जरासन्ध, बलाराम आदि जस्ता योद्धाहरू गदा युद्धका प्रसिद्ध विशेषज्ञ थिए। गदालाई बीस तरीकाले सञ्चालन गर्न सकिन्छ। अग्नि पुराणमा गदा युद्धका प्रकारहरूमा: आहत, गोमूत्र, प्रभृत, कमलासन, ऊर्ध्वगत्र, नमित, वामदक्षिण, आवृत्त, परावृत्त, पदोद्धृत, अवप्लत, हंसमार्ग र विभाग को उल्लेख छ। महाभारत पनि धेरै प्रकारको गदायुद्ध र कौशल को एक विस्तृत विवरण छ।
गदा बारुदको माध्यमबाट पनि एक क्षेप्यास्त्र (मिसाइल)को रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसको मुख्य प्रयोग दुश्मनलाई उच्च स्थानबाट वा दुबै पक्षबाट (विशेष गरी गौमुत्रद्वारा) प्रक्षेपित गरी भय फैलाउनको लागि गरिन्थ्यो ।
थकनी
थकनी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। थकनी गाविस जिल्लाको पश्चिम भेगमा पर्दछ। जिल्ला सदरमुकामबाट १० कोष दुरी टाढा भएपनि राजधानी काठमाडौबाट नजीकै पर्दछ। यस गाविसले १९.१५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ। थकनीको पूर्वमा सिन्धुकोट पश्चिममा काठमाडौ जिल्ला उत्तरमा महांकाल तालामाराङ र दक्षिणमा हैबुङ गाविस पर्दछ। सिन्धु थुम अन्तर्गत यस गाविसमा औसत हावापानी पाइन्छ। गाविसको अधिकांश भूभागमा टारी फाँट भएका कारण यहाँ मानिसहरू व्यावसायीक कृषिमा व्यस्थ हुने गर्दछन्a। व्यावसायीक धान उत्पादन मकै तथा गहुँ उत्पादन यहाँको प्रमुख कृषि उत्पादन हो। यस गाविसमा तामाङ जातिहरूको बाक्लो बसोबास छ। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार थकनी गाविसमा ७९४ घरपरिवार मध्ये कुल जनसङ्ख्या ३७८८ छ।
फारोज डटर
फारोज डटर बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
तलाखु
तलाखु नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
सिरोही
सिरोही भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
फोटोन
भौतिकीमा प्रकाशाणु (फोटोन) प्रकाश र अन्य विद्युतचुम्बकीय विकिरण (इलेक्ट्रोमैग्नेटिक रेडिएशन)का मूलभूत कणलाई भनिन्छ। फोटोनको  द्रव्यमान (अनि भार) शून्य हुन्छ। सबै मूलभूत कणहरूको प्रकार फोटोन पनि तरङ्ग-कण द्विरूप दर्शाउँदछन्, अथवा उनमा तरङ्ग र कण दुईटैको नै प्रवृत्ति हुन्छ। प्रकाशाणुको आधुनिक रूप "अलबर्ट आइन्सटाइन"ले आफ्नो प्रयोगहरूद्वारा दिए जो कि प्रकाशका तरङ्ग रूपको ब्याख्या गर्न सकिएन।
केदारनाथ
केदारनाथ भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो ।
केदारनाथ परिचय
केदारनाथ भारत उत्तराखण्ड राज्यको रुद्रप्रयाग जिल्लाको एक नगरपञ्चायतमा रहेको, अति दुर्गमस्थलमा रहेका चारधाम मध्येको एक धाम हो । यिनलाई प्रसिद्ध शिवजी तथा प्रसिद्ध शिवलिङ्ग रहेको स्थान मानिन्छ । यो स्थान हिन्दूहरूको प्रसिद्ध तीर्थस्थल हो । केदारनाथ रहेको यो स्थान समुन्द्रि सतहबाट ३५८४ मिटर उचाईमा रहेको छ । शिवका १२ ज्योतिलिङ्ग मध्ये यिनी एक हुन् । आदि शंकराचार्यले ८२० ई.मा यिनै केदारनाथमा देह त्याग गरेका थिए । यहाँका पञ्चकेदारनाथहरु यस प्रकार छन् । केदारनाथका केदारको दक्षिण कुनामा भैरवको दलबल स्थापना गरिएको छ । यी भैरवका दलबल केदारका गार्ड हुन् । केदारको मन्दिरको पछाडि शंकराचार्यको समाधीस्थल रहेको छ । यहाँका तीर्थ स्थलमा महत्त्वपूर्ण स्थानहरु केदारले पार्वतीसँग विवाह गर्दाको होमकुण्ड अझै देख्न सकिन्छ । यो त्रिजुगानारायणको रूपमा रहेकाछन् ।
उखिमठ
हिउँदको ठण्डी समयमा माथि शिखरमा अत्यधीक चिसो हुने भएका कारण केदारनाथ तल उखिमठमा आँउछन् भन्ने मान्यता छ । केदारनाथको चिसो महिनामा बस्ने उखिमठ हो । यस उखिमठमा केदारनाथ, केदारका पूजारी र ऋषिमुनीहरु बस्ने गर्दछन् । यी केदारलाई पञ्चकेदारमध्येका प्रमुख मानिएको छ । यस मठमा केदारनाथको पूजाको व्यवस्था मिलाउने रेखदेख गर्ने शिक्षा–दिक्षा दिने भक्तजनहरु बस्ने गर्दछन् ।
सवाई माधोपुर जिल्ला
सवाई माधोपुर जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम सवाई माधोपुर हो।
डेनियल क्राइग
डेनियल क्राइग एक वेलायती अभिनेता हुन् । उनले मसुर जासुस जेम्स वन्डको छैठौं पात्रको भूमिका निर्वाह गरे पश्चात उनी अन्तराष्ट्रिय रूपमा चर्चा बटुल्न सफल भएमा हुन् । उनको जन्म स.न् १९६८ को मार्च २ मा वेलायतको  चेस्टर सहरमा भएको थियो ।
द फाउन्डलिङ्ग
द फाउन्डलिङ्ग बेलायती उपन्यासकार जर्जेट हेयरद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
सीकर जिल्ला
सीकर जिल्ला भारतीय राज्य राजस्थानको एउटा जिल्ला हो, जसको सदर मुकाम सीकर हो।
सरिता तिवारी
सरिता तिवारी (जन्म १९८०) एक नेपाली कवि, लेखक र अधिवक्ता हुन्। उनले अहिलेसम्म तीनवटा पुस्तक लेखेकी छिन् र धेरै राष्ट्रिय पत्रपत्रिका र अनलाइन पोर्टलका लागि नियमित रूपमा लेख र स्तम्भहरू लेख्छिन्। उनको कविता संग्रह प्रश्नहरूको कारखाना सन् २०१५ (वि.सं. २०७२) को मदन पुरस्कारका लागि मनोनित भएको थियो।
जीवनी
उनको जन्म १५ अप्रिल १९७९ मा पोखरामा भएको थियो । उनकी आमा रतौली गायिका हुनुहुन्थ्यो र धेरै विवाह समारोहहरूमा गाउनुहुन्थ्यो। आमाको गायनले उनलाई निकै प्रभाव पारेको थियो । उनको परिवार नवलपरासीमा बसोबास भयो जहाँ उनी हुर्किए। विद्यालयको ७ कक्षामा पढ्दादेखि नै कविता लेख्न थालेकी थिइन् । विद्यालयमा विभिन्न कविता प्रतियोगितामा भाग लिने र जित्ने गर्थिन् । त्यसपछि सन् १९९७ मा पृथ्वीनारायण क्याम्पस मा आइ ए अध्ययन गर्न भर्ना भइन् र सोही कलेजबाट स्नातक उपाधि हासिल गरिन् । त्यहाँ उनले धेरै प्रभावशाली लेखक र कविहरूलाई भेटिन्। कलेजमा उनी संरक्षण कविता आन्दोलन भनेर चिनिने साहित्यिक आन्दोलनको एक हिस्सा थिइन्। आन्दोलन अन्तर्गत पोखरा र काठमाडौंका कविहरूले गाउँ गाउँमा गएर प्रकृतिमा कविता लेखे।
उनको पहिलो कविता संग्रह बुद्ध र लाभाहरू सन् २००१ (वि.सं. २०५७) मा प्रकाशित भएको थियो। उनको दोस्रो कविता संग्रहअस्तित्वोको घोषणापत्र सन् २०११ (वि.सं. २०६७) मा प्रकाशित भएको थियो।
पनेरू
पनेरू नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। पनेरूको गोत्र कौडिन्य गोत्रवाली रहेको छ। यसै गरी प्याकुर्याल, आचाॠ, सापकोटा, सत्याल, मरासिनी, पराजुली, बाँसकोटा, त्रिताल, न्यौपाने, कमलकोटे, लकाई, खड्का, गाम्ले थापा, बन्जाडे, रावल, बन्जारा, गैरे थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन्। मूलत: डडेल्धुराका विभिन्न गाँउहरूमा पनेरूहरूको बसोबास रहेको भएतापनि हाल नेपालका विभिन्न स्थानमा पनेरूहरूको बसोबास रहेको पाइन्छ। डडेल्धुराको नौलाकोट निवासी तथा त्यहाँबाट बसाई सरेका पनेरूहरू बशिष्ठ गोत्रि हुन्। पनेरू थरको शाब्दिक अर्थ पानीसँग जोडिएको छ।
इतिहास
कुमाउंका राजा सोम चन्दका साथमा कुमाउं आएका ब्राह्मण भनेर गणेश पनेरूको नाम उल्लेख गरिएको छ। सोही पुस्तकमा नन्दा देवीको चर्चा गरिएको छ र पनेरूहरूले पिउने पानी दिने गरेको भनेर उल्लेख गरिएको छ। विभिन्न पेशाहरूको वर्णन गर्ने क्रममा मनतातो पानीले राजाको पाखुरा धुने कँडियाल पदको बारेमा चर्चा गरीएको छ। कँडिलो भन्नाले पहाडी बोली अनुसार मनतातो पानी हुन आउँछ। यिनै कँडियाललाई पनेरू भनेर पनि भनिन्थ्यो भन्ने कुरा त्यहाँ उल्लेख गरिएको छ। पनेरूहरू पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकिकरण पूर्वको बाइसी राज्य अन्तर्गत पर्ने डोटी राज्यका राजाका राजगुरू थिए। कत्युर वंशको वंशावलीमा पनि पनेरूहरूका बारेमा चर्चा छ। विशेष गरेर ज्योतिष गणपतिका बारेमा त्यसमा उल्लेख गरिएको छ। डोटी राज्यको पतनसँगै पनेरूहरू पनि यत्रतत्र छरिन सुरूभएको मान्न सकिन्छ। डोटी राजासँगै भारतको सिंहाइ बसाइ सरेका पनेरूहरू र नेपालमै बसोबास गर्दै आएका पनेरूहरूको पुर्खा एकै हो।
बसोबास क्षेत्र
पनेरू थर सुदूरपश्चिममा बढि चलनचल्तीमा छ। विशेष गरी डडेल्धुरामा उनीहरूको पुर्ख्यौली बसोबास रहेको पाइन्छ। हाल आएर भने कैलाली र कञ्चनपुरमा बढि बसोबास रहेको पाइन्छ। पनेरूहरू कौडिन्य गोत्री र भारद्वज गोत्री गरेर दुई किसिमका पाइन्छन्। पनेरू थर उति प्रचलित नभएपनि नुवाकोट र झापातिर समेत पनेरूहरूको बसाइ रहेको पाइएको छ।
ख्यातीप्राप्त पनेरूहरू
पनेरू थर उति प्रचलित नभएकाले खासै त्यति चिनिने नामहरूको सूचि तयार पार्न कठीन छ। तापनि ऐतिहासिक हिसाबले केही पनेरूको नाम कमसे कम पनेरूहरू भित्रभने महत्त्वपूर्ण रहेको छ।
सापकोटा
गोत्र भन्नाले, आदि पुरुष, वंश सञ्चालक व्यक्ति, खलक, कुल, सन्तान भन्ने बुझिन्छ । यजुर्वेदिक कालबाट ऋषिमुनिहरुले गोत्रको सुरूवात गरेको देखिन्छ । संस्कृत नेपाली शब्दकोष अनुसार वंशविस्तार गर्ने महर्षिहरु गौतम, विश्वामित्र, जमदग्नि, भारद्धाज, अत्रि, वशिष्ठ र कश्यप यी सप्तर्षिका साथै अगस्त्य ऋषिका जति सन्तान छन् तिनलाई गोत्र भनिन्छ । वशिष्ठ ऋषिकै कुलमा जन्मेका कौडिन्य ऋषिले आफ्नै नामबाट कौडिण्य गोत्रको आरम्भ गरे । कौडिन्य ऋषि गोत्र प्रवर्तक हुन् । कौडिण्य गोत्रका कौडिण्य, वशिष्ठ र मैत्रावरुण गरी तिन प्रवर छन्, यसरि कौडिण्य त्रिप्रवर हुन् ।
द्वापर युगी, महर्षि कौडिन्य कुलमा धेरैकाल अर्थात् कम्तीमा चार हजार वर्षपछि भट्ट उपाधि प्राप्त ब्राह्मण वंश देखियो । नैमिषारण्य क्षेत्रका सच्चिदानन्द र सदानन्द नाम गरेका यी भट्ट ब्राह्मणले सिञ्जाली राजा रणकेशरबाट आचार्य उपाधि प्राप्त गरे । सदानन्द आचार्यबाट जन्मेका ५ विद्वान् छोराहरुमध्ये राम आचार्यका साँहिला छोरा नरहरिले अछामको सापिखोला गाउँ बिर्ता पाए, यिनका सन्तानले पछी रुकुमको सर्पकोट (सापकोट) हुदैँ बाग्लुङको ज्यामरुककोटमा आई बसेपछि सापकोटा थर लेख्न थालेको पाईयो । यसरि नरहरि सापकोटा नै सापकोटाका आदि पुरुष भएको सबैतिरबाट पुष्टि भएको छ । नरहरि सापकोटा को मुल हाँगा अहिले पर्वतको रुग्दि मा रहेको कुरा पुस्टि भएको छ