cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
प्रजनन (पुनरुत्पादन)
अलैंगिक प्रजनन
यो प्रजनन पिण्डका दुइ वा दुइभन्दा अधिक सम भागहरूमा विभाजनबाट हुन्छ। यस  विभाजनको  विखंडन (Fission) भन्दछन्। यो विखंडन द्विविखंडन (Binary fission), बहुविखंडन (Multiple fission) वा बीजाणुकरण (Sporulation)को  रूप लिन सक्छ। द्विविखंडनको  उदाहरण अमीबा (Amoeba)मा  मिल्दछ। समुद्भवनबाट पनि प्रजनन हुन्छ। स्पंज, सीलेन्टरेटा (Coelenterata) र ब्राइओजोआ (Bryozoa)मा  प्रवर्धन वा कालिकाहरूका रूपमा  प्रजनन हुन्छ। केही प्राणीहरूमा  पुनरुत्पादन (Regeneration)को शक्ति हुन्छ। यदि तिनको शरीरको  कुनै भाग क्षतिग्रस्त भए वा काटिए  त्यसको फेरि निर्माण हुन जान्छ।  यो शक्ति उच्च श्रेणीका जन्तुहरूमा  क्रमश: कम हुन्छ। स्तनीहरूमा  सबैभन्दा कम हुन्छ र मनुष्यमा  केवल घाउहरू  भरिनेसम्म नैं सीमित रहन्छ। पुनरुत्पादनको  एक अर्को रूप खंडहरूमा  बढनु हो वा संविभाजन (fragmentation) छ। प्लैनेरियनहरू (Planarians)का टुकुरिनाले प्रत्येक टुकुरा अलग प्राणी बन्न जान्छ। केही प्राणीहरूमा  जेम्यूलहरू (Gemmules)को  निर्माण हुन्छ। उत्पादक कोशिकाहरू गोलीका रूपमा  एकत्रित हुन्छ, तथा तिनको चारपटि कंटिकाहरू (Spirules)को भित्ति बन्छ, जसलाई जेम्यूल भन्दछन्। यहाँ जनकको मृत्यु हुन जान्छन्,मा जेम्यूल जिउँदै रहन्छ र अनुकूल मौसम आउनमा पूर्ण स्पंजका रूपमा  विकसित हुन्छन्। केही प्राणी स्टैटोब्लास्ट (Statoblast)को  निर्माण गर्दछन्। यो मण्डलाकार अवरोधक रचना हो, जो प्रतिकूल स्थितिका हटेर जानाले नयाँ मण्डलमा  अंकुरित हुन जान्छ।
लैंगिक प्रजनन
प्राणीहरूमा लैंगिक प्रजननका धेरै विधिहरू छन्, जसमा प्रमुख विधिहरू हुन्-
क्लियर लाइट अफ डे
क्लियर लाईट अफ डे भारतिय उपन्यासकार अनिता देसाइद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
लालठुँडे चखेवा
लालठुँडे चखेवा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा कमन सेल्डक (Common Shelduck) भनिन्छ ।
ज्याभिअर हर्नाण्डेज
ज्याभिअर हर्नाण्डेज बाल्काजर (जन्म १ जुन १९८८) एक मेक्सिकन फुटबल खेलाडी हुन्। उनले मेक्सिको राष्ट्रिय फुटबल टिम तथा म्यानचेष्टर यूनाइटेडमा स्ट्राइकरको स्थानबाट खेल्छन्।
खुलाल
खुलाल' कार्की अन्य कार्की जस्तै एक क्षेत्री जाति हो, यो जातीको उद्गम थलो आछम जिल्लाको थुम भन्ने स्थान हो । यो जातिले दाह्रे मस्ट्को पुजा गर्दछन खुलाल  विभिन्न क्षेत्री थरहरूको विभाजन पनि छ  । यस विभाजन भित्र एउटै गोत्र अर्थात धनञ्जय गोत्र रहने हुँदा विवाहवारी गर्न मिल्दैन । हाल नेपालको सोलुखुम्बु ,भोजपुर,मोरङ,झापा देखि भारतको सिक्किम कलेबुङ सम्म बसोबास गर्ने गर्दछन । हाल खुलाल कार्की एकता समाज ले खुलाल कार्किको त्थ्याक सन्कल तथा पुस्तावली संकलन गरि प्रकाशन गर्ने गरि रहेको छ ।                                                             हरि कुमार कार्की'
स्रोत
तथा बिनय कार्की
कोल्हापुर जिल्ला
कोल्हापुर जिल्ला भारतको महाराष्ट्र राज्यमा पर्ने एउटा जिल्ला हो।
कालिकोटे
कालिकोटे नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
उनीहरू खड्का र थापाको विभाजन हो । यिनीहरूको गोत्र आत्रेय गोत्र हुन्छ ।
धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)
सम्मिलित क्षेत्रहरू
धनुषा २ मा कमला नगरपालिका, जनकनन्दनी गाउँपालिका, शहिदनगर नगरपालिका, औरही गाउँपालिका, विदेह नगरपालिकाको वडा नं. १, २, ३, ४, ५, ६, ७ र ८, हंसपुर नगरपालिकाको वडा नं. १, ४, ६ र ९ तथा जनकपुर उपमहानगरपालिकाको वडा नं. १७ र १८ रहेको छ।
हमीरपुर उत्तरप्रदेश
हमीरपुर उत्तरप्रदेश भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
उषा कुमारी विष्ट
उषा कुमारी विष्ट एक नेपाली भलिबल खेलाडी हुन् ।
महानौर
महानौर नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार महानौरको १,०६० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ६,३६५ रहेको छ।
तारा (रामायण)
तारा हिन्दू महाकाव्य रामायणमा वानरराज वालिकी पत्नी हुन् । ताराको बुद्धिमता, प्रत्युत्पन्नमतित्वता, साहस तथा आफ्नो पतिका प्रति कर्तव्यनिष्ठालाई सबै पौराणिक ग्रन्थहरूमा वर्णन गरिएको छ । तारालाई हिन्दू धर्मले पञ्चकन्याहरू मध्येकी एक मानिएको छ । पौराणिक ग्रन्थहरूमा  पञ्चकन्याहरूका विषयमा  भनिएको छ- अहिल्या, द्रौपदी सीता तारा मन्दोदरी तथा
पञ्चकन्या स्मरणित्यं महापातक नाशक॥ (अर्थात् अहिल्या, द्रौपदी, सीता, तारा तथा मन्दोदरी, यी पाँच कन्याहरूको प्रतिदिन स्मरण गर्नाले सारा पापहरू मेटिन्छन्)
तर पनि तारालाई मुख्य भूमिकामा वाल्मीकि रामायणमा केवल तीन ठाउँमा मात्र दर्शाइएको छ, तर त्यसको चरित्रले रामायणको कथालाई समझनेहरूका मनमा कहिले पनि नमेटिने छाप छोडेको छ । जसरी भएनी ताराको  चरित्र मुख्य भूमिकामा  छ, त्यो यस  प्रकार छन्:-
जन्म
केही ग्रन्थहरूका अनुसार तारा देवताहरूका गुरु बृहस्पतिकी पौत्री थिइन् । एक कथाका अनुसार तारा समुद्र मन्थनका बेला चौध रत्नहरू मध्येकी एक अप्सरा थिइन् । वालि र सुषेण दुवै समुद्र मन्थनमा देवतागणको मदद गर्दै थिए । जब उनले तारालाई देखे दुइटैमा तिनलाई पत्नी बनाउने होड लाग्यो । वालि ताराको दायाँ पट्टी तथा सुषेण ताराको बायाँ पट्टी उभिए । तब भगवान विष्णुले विवाहको समयमा कन्याको दाहिने तर्फ वर र बायाँ तर्फ कन्यादान कर्ता हुन्छ भनेर फैसला गरे । अतः वालि ताराको पति तथा सुषेण तिनका पिता घोषित गरिए ।
वालिको वध
रामले सुग्रिवलाई वालीलाई मार्ने आश्वासन दिएकाले सुग्रीवले वालिलाई लडाईको लागि हाँक दिए । वालि हाँक सुनेर बाहिर आए दुइटैमा घमासान युद्ध भयो, किन भने दुवै भाइहरूको मुख तथा देह रचना समान थियो, यस कारण रामले को बालि हो र को सुग्रिव हो भनेर नचिनेका कारण आफ्नो बाण चलाएनन् । अन्ततः वालिले सुग्रीवलाई नराम्रोसँग परास्त गरेर टाडा भगाइ दिए । सुग्रीव निराश भएर फेरि रामको नजिक आए । रामले यस पल्ट लक्ष्मणलाई सुग्रीवको गलामा माला हाल्न लगाए, जसबाट त्यो द्वंद्वका बेला सुग्रीवलाई चिन्नमा गल्ती हुने छैन । सुग्रीवलाई वालिलाई पुन: हाँक दिनु भने ।
ताराको वालिलाई चेतावनी
सुग्रीवले किष्किन्धा गएर वालिलाई फेरी द्वंद्वका लागि हाँक दिए । जब वालिले दोबारा सुग्रीवको हाँक सुने पछि तिनको क्रोधको ठेगाना रहेन । तारालाई शायद यस कुराको बोध भएको थियो कि सुग्रीवलाई रामको संरक्षण हासिल छ किन भने एक्लै त सुग्रीव वालिलाई दोबारा हाँक दिने हिम्मत कदापि गर्दैन । अतः कुनै अनहोनीको भय देखेर ताराले वालिलाई सावधान गर्ने चेष्टा गरिन् । तिनले यहाँसम्म भनिन् कि सुग्रीवलाई किष्किन्धाको राजकुमार घोषित गर्नका लागि वालि तिनसँग सन्धि गरुन् । किन्तु वालिले यस संकाले कि तारा सुग्रीवको  अनुचित पक्ष लिरहेकी छन्, तिनलाई दुत्कारे । किन्तु बालिले तारालाई यो आश्वासन दिए कि म सुग्रीवलाई मार्ने छैन मात्र त्यसलाई राम्रो सबक सिखाउनेछु ।
ताराको विलाप
यस्तो मान्न्यता छ कि रामले वालिमा जो तीर चलाएका थिए त्यो एक साधारण तीर थियो, अर्थात् रामको ठुक्रोमा अनेकानेक अस्त्र थिए जिसले पल भरमा जीव त के पूर्णको पूर्ण सभ्यताको विनाश हुन सक्थ्यो, जस्तै ब्रह्मास्त्र इत्यादि। तर मर्यादा पुरुषोत्तम राम — जो कि विष्णुका  अवतार थिए, र सर्वज्ञाता थिए —ले एक साधारण तीर यस कारण चलाए कि वालिको तुरन्त मृत्यु न होस् र मर्नुभन्दा पहिले त्यसलाई आफ्नो प्रश्नहरूको उत्तर राम्ररी प्राप्त हउन् ताकि त्यो शान्तिसँग प्राण त्याग गरोस् र मर्नुभन्दा पहिला त्यो स्वजनहरूलाई राम्ररी भेटोस् । वालिको वध भएको समाचार सुनेर तारा आफ्नो पुत्र अंगदसँग रणभूमि तर्फ भागीन् । बाटामा उनलाई रणदेखि भाग्दै आएका वानरहरू भेटिए । बाँदरहरूले तिनलाई अंगदलाई किष्किन्धा लिएर अंगदको  राज्याभिषेक गरेर रामका प्रकोपदेखि बच्ने सल्लाह दिए । तर ताराले त्यस वानर समूहलाई आफ्नो साथमा लिएर मरणासन्न वालितर्फ प्रस्थान गरिन् । वहाँ गएर वालिको समक्ष ताराको विलाप अति महत्त्वपूर्ण छ किन भने मनुष्यका अतिरिक्त कुनै र प्राणी आफ्ना स्वजनको मरणमा यति विलाप गर्दैन । पहिले त ताराले मर्न लागेको वालिलाई अंगालो हालिन्, त्यस पश्चात् सुग्रीव तथा रामलाई खरी खोटी सुनाउँन थालिन् । हनुमानले मध्यस्थता गर्दै तारालाई समझाए र तिनलाई दर्शन शास्त्र सुनाए । यो एक अनूठा सन्दर्भ छ कि ताराले वालिको चितामा आफ्नो पनि प्राण त्याग्ने संकल्प लिइन् यसको अभिप्राय यो हो कि सती प्रथा हाम्रो समाजमा प्रचीन कालदेखि चली आएको छ । यस  सन्दर्भमा  यति नैं भन्नु उचित छ कि विलापको समयमा ताराले जो वचन भनिन् त्यस्तो वचन कुनै साधारण नारीले भन्न सक्दैनन् । तारालाई राजनीति तथा कूटनीतिको राम्रो ज्ञान थियो । यसै कारणले वानरहरूले जती भने पनि उनले अंगदको राज्याभिषेक नगराएर सुग्रीवलाई नैं राजा मनोनीत गरिन् । आफ्नो पुत्रमा कुनै प्रकारको आँच न आवस् भनेर ताराले सुग्रीवलाई आफ्नो स्वामी स्वीकार गरिन् ।
लक्ष्मणलाई शान्त गर्नु
वालिको वध पश्चात् ताराले यही सुग्रीवलाई स्वामी स्वीकार गर्नु नै उचित ठानिन् किनभने उनले अंगदको रक्षा पनि गर्नु थियो । जब सुग्रीव राजोल्लासमा तल्लीन भएपछि रामलाई सीता खोज्ने वचन दिएको विर्सिए । सुग्रिवलाई आफ्नो वचन याद गराउन रामले लक्ष्मणलाई पठाए । लक्ष्मण त्यसै पनि निकै रिसालु स्वभावका थिए । उनले किष्किन्धाको राजधानी पम्पापुरमा आक्रमणको धावा बोल दिए। सुग्रीवलाई आफ्नो गल्तीको  ज्ञान त भयो तर लक्ष्मणको सामना गर्ने हिम्मत आएन । सुग्रिवले तारासँग लक्ष्मणलाई शान्त गर्न आग्रह गरे । तारा निवासबाट मदोन्मत्त निस्किन् र लक्ष्मणलाई शान्त गरिन् । ताराले लक्ष्मणलाई महर्षि विश्वामित्रको  उदाहरण दिएर यस्ता महात्मा पनि इन्द्रिय विषयका भोगहरूका अघाडी लाचार भएका थिए भने सुग्रीवको त बिसात नैं के त्यसमा पनि यि मनुष्य नभएर एक बाँदर हुन् । ताराले यो पनि वर्णन गरिन् कि सुग्रीवले चार दिशाहरूमा  सेना एकत्रित गर्नका लागि दूत पठाई सकेका छन् । वाल्मीकि रामायण तथा अन्य भाषाहरूका रूपान्तरणहरूमा यो उल्लेख छ कि अधखोलेको नयन वाली मदोन्मत्त ताराका तर्कहरूलाई सुनेर लक्ष्मण अलि शान्त भए । त्यस पश्चात् सुग्रीव लक्ष्मण भएको ठाउँमा आए र सुग्रिवबाट सीतालाई खोज्ने  आश्वासन पाएर लक्ष्मण फर्किए । रामायणका केही क्षेत्रीय रूपान्तरणहरूमा यो पनि दर्शाइएको छ कि जुन बखत लक्ष्मणले किष्किन्धाको राजधानीको राजमहलको गर्भागृहमा क्रोधित भएर प्रवेस गरेका थिए त्यस समय सुग्रीवका साथमा मदिरा-पान गर्न उनकी प्रथम पत्नी रूमा नभएर तारा थिइन् । भोग विलासमा ति दुइटै तल्लीन थिए । यसमा यो याद दिलाउन उचित हुन्छ कि रामसँग मैत्री गर्ने समयमा सुग्रीवले आफ्नो राज्य छिनिएको भन्दा पनि बालि द्वारा आफ्नो पत्नी रूमाको हरण भएकोमा दुःख प्रकट गरेका थिए । तर तारा जस्ता सहभागिनी (किन भने यस  सन्दर्भमा पत्नी भन्न त उचित छैन होला) पाएर सुग्रीवले आफ्नो प्रीय पत्नी रूमालाई पनि विर्सेका थिए ।
तारा एक नारी
रामायणका धेरै रूपान्तरणहरूमा यो उल्लेख भएको छ कि जब मायावीसँग युद्ध गर्ने समयमा बालिलाई धेरै समय लाग्यो । धेरै समयसम्म बालि नफर्केको देखेर मायावीले बालिको बध गरेको सोची सुग्रीवले कन्दराको मुहानमा एक शिला लगाएर त्यसको द्वार बन्द गरिदिए । किष्किन्धा वापस आएर यस कुराको सूचना मन्त्रीहरूलाई दिए कि सायद बालिलाई मायावीले मारेछ । त्यो सुनेर मंत्रणा गरी मन्त्रीहरूले सुग्रीवलाई किष्किन्धाको राजा चुने र प्रकट रूपले विधवा भएकी तारा आफ्नो पतिका भाईकी पत्नी स्वीकृत भईन् । यस प्रथालाई न त वाल्मीकि रामायणमा न त्यसको क्षेत्रीय रूपान्तरणहरूमा पापको दर्जा दिइएको छ । तरजब वालि मायावीको वध गरेर वापस किष्किन्धा आउँछ र क्रोधका कारण सुग्रीवलाई देश-निकालो दिन्छ र त्यसकी पत्नी रूमालाई हरण गर्छ । किष्किन्धाकाण्डमा  सुग्रीव-राम मिलापका बेला राम यसलाई घोर पापको संज्ञा दिन्छन् । वालिको वध पछि पनि तारा पुनः सुग्रीवकी पत्नी बनिन् । सायद त्यस कालको समाजमा बहु-पत्नी तथा बहु-पति (द्रौपदी) प्रथाको चलन स्वीकार्य रहेको थियो ।
काकाकुल
काकाकुल (वैज्ञानिक नाम: Spilornis cheela) एसियाको उष्ण क्षेत्रमा पाइने मध्यम आकारको चरा हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा क्रेस्टेड सर्पेन्ट इगल (Crested Serpent Eagle) भनिन्छ ।
तस्विर सङ्ग्रह
आकाशको पानी खाएर बाँच्ने एक मात्र चरा हो l
बाह्य कडीहरू
काकाकुल भनेको मेघको पानीमा भर पर्ने पक्षी हो । यसलाई चातक पनि भनिन्छ । पानीका लागि तड्पिने पक्षीका रूपमा लिइन्छ । यहाँ दिइएको तस्वीर सायद काकाकुलको होइन किनकि काकाकुल कुनै पनि ठाउँको पानी खान चाहदैन ।
बाराबंकी
बाराबंकी भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
घोर्थली
घोर्थली नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। घोर्थली गाविस जिल्लाको पूर्वी भेगमा अवस्थित छ। सदरमुकामबाट ११ कोष दुरी टाढा यस गाविसको कुल क्षेत्रफल २९.३६ वर्ग किलोमिटर छ। घोर्थलीको पूर्वमा र उत्तरमा दोलखा जिल्ला पश्चिममा कर्थली र दक्षिणमा चोकटी गाविस पर्दछ। तौथली थुम अन्तर्गत पर्ने यस गाविसमा चिसो हावापानी पाइन्छ। घोर्थलीमा प्राय आलु मकै गहुँ तथा फापर उत्पादन हुन्छ। यस गाविसमा शेर्पा मगर तथा थामी जातिको बाक्लो बसोबास छ। घोर्थली गाविस प्राकृतिक सुन्दरताले धनी गाविस हो। विसं २०५८ सालको जनगणना अनुसार कुल ४१६ घरपरिवार रहेको यस गाविसमा कुल जनसङ्ख्या २०७० छ।
कर्नेलको घोडा (कथा)
कर्नेलको घोडा साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
फास्टिङ्ग, फिस्टिङ्ग
फास्टिङ्ग, फिस्टिङ्ग भारतिय उपन्यासकार अनिता देसाइद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कोशी हरैंचा नगरपालिका
कोशी हरैंचा नगरपालिका मोरङ जिल्लामा पर्ने एक नगरपालिका हो। साविकका इन्द्रपुर, हरैँचा र मृगौलिया गाविसहरू मिलाएर नयाँ नगरपालिका बनाइएको हो।
इन कस्टडी (उपन्यास)
इन कस्टडी (उपन्यास) भारतिय उपन्यासकार अनिता देसाइद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
राजस्थान क्रिकेट टिम
राजस्थान क्रिकेट टिम एक क्रिकेट टिम हो । यो भारतकोहि राजस्थान राज्यको क्रिकेट टिम हो । यस टिमको घरेलु मैदान सवाई मानसिंह स्टेडियम हो ।  राजस्थान क्रिकेट टिम दुई पटक रणजी ट्रफीको खिताब जितेको छ तथा यस टिमको सञ्चालन राजस्थान क्रिकेट एसोसिएसन गर्दै छ । यो टिम "टिम राजस्थान"को लोकप्रिय नामले पनि जानिन्छ ।
नेपालका बैङ्कहरूको सूची
यो नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजत पत्र प्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको सूची हो।
क वर्ग: वाणिज्य बैंक
नेपाल राष्ट्र बैंकले वाणिज्य बैंकलाई 'क' वर्गको बैंकको दर्जा दिएको छ। २०७९ पुस २७ सम्म नेपालमा २२ वटा वाणिज्य बैंकहरू रहेका छन्।
ख वर्ग: विकास बैंक
नेपाल राष्ट्र बैंकले विकास बैंकलाई 'ख' वर्गको बैंकको दर्जा दिएको छ। २०७९ असोज सम्म नेपालमा १७ वटा विकास बैंकहरू रहेका छन्।
ग वर्ग: फाइनान्स कम्पनी
नेपाल राष्ट्र बैंकले फाइनान्स कम्पनीलाई 'ग' वर्गको बैंकको दर्जा दिएको छ। २०७९ असोज सम्म नेपालमा १७ वटा फाइनान्स कम्पनी रहेका छन्।
घ वर्ग: लघुवित्त कम्पनी
नेपाल राष्ट्र बैंकले लघुवित्त वित्तीय संस्थालाई 'घ' वर्गको बैंकको दर्जा दिएको छ। २०७९ असोज सम्म नेपालमा ६४ वटा लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरू रहेका छन्। • आत्मनिर्भर लघुवित्त
• अभियान लघुवित्त
• आदर्श लघुवित्त
• आँधीखोला लघुवित्त
• आरम्भ चौतारी लघुवित्त
• आशा लघुवित्त
• बिपिडब्ल्यु लघुवित्त
• छिमेकी लघुवित्त
• सिभिल लघुवित्त
• डिप्रोस लघुवित्त
• धौलागिरी लघुवित्त
• फर्स्ट माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त
• गणपति लघुवित्त
• ग्लोबल आइएमई लघुवित्त
• ग्रामिण विकास लघुवित्त
• इन्फिनिटी लघुवित्त
• जाल्पा सामुदायिक लघुवित्त
• जनउत्थान सामुदायिक लघुवित्त
• जीवन विकास लघुवित्त
• कालिका लघुवित्त
• खप्तड लघुवित्त
• किसान लघुवित्त
• लक्ष्मी लघुवित्त
• महिला लघुवित्त
• महुली सामुदायिक लघुवित्त
• मनकामना स्मार्ट लघुवित्त
• मानुषी लघुवित्त
• मेरो माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त
• मिर्मिरे लघुवित्त
• मिथिला लघुवित्त
• नाडेप लघुवित्त
• नेसनल माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त
• नयाँ सारथी लघुवित्त
• नेरुड लघुवित्त
• नेस्डो समृद्धि लघुवित्त
• एनआइसी एसिया लघुवित्त
• निर्धन उत्थान लघुवित्त
• एनएमबी लघुवित्त
• राष्ट्र उत्थान लघुवित्त
• आरएमडिसी लघुवित्त
• आरएसडिसी लघुवित्त
• सबैको लघुवित्त
• साधना नेपाल लघुवित्त
• समाज लघुवित्त
• समता घरेलुु लघुवित्त
• सामुदायिक लघुवित्त
• सानाकिसान विकास लघुवित्त
• सृजनशील लघुवित्त
• सुमित लघुवित्त
• सुपर लघुवित्त
• सूर्योदय वोमी लघुवित्त
• स्वाबलम्बन लघुवित्त
• स्वाभिमान लघुवित्त
• स्वस्तिक लघुवित्त
• स्वरोजगार लघुवित्त
• युनिक नेपाल लघुवित्त
• उन्नति सहकार्य लघुवित्त
• विजय लघुवित्त
• विन नेपाल लघुवित्त
मिनेट
मिनेट समयको एकाइ हो जुन सामान्यतया १⁄६० (एक घण्टाको पहिलो साठीऔँ अंश ) वा ६० सेकेन्डको बराबर हुन्छ। युटिसी प्रमाणिक समयमा, दुर्लभ अवसरमा अधिक सेकेन्डको परिणामस्वरूप एक मिनेटमा ६१ सेकेन्ड हुन्छ (यस्तो नाकारात्मक अधिक सेकेन्डलाई सम्मिलित गर्ने प्रावधान छ, जसको परिणामस्वरूप ५९ सेकेन्डको समय हुन्छ,  तर यसो ४० वर्षको अवधिमा मात्रै हुनसक्छ)। हुन त मिनेट एसआइ एकाइ होइन तर मिनेटलाई एसआइ एकाइहरूसँग उपयोगको लागि स्वीकार गर्ने गरिन्छ। मिनेटको एसआइ चिह्न 'मिन' (बिना दशमलव) हो।
बारामती
बारामती भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
गरुड
गरुड (संस्कृत: गरुड ) हिन्दु तथा बौद्ध धर्ममा उल्लेख हुने गिद्धको आकारप्रकारसित मिल्ने यो ठूलो चरा जस्तै जीव हो। हिन्दु धर्ममा यसलाई विष्णुको वाहन मानिएको छ।
जमरा
दसैंमा मान्यजनबाट टीका ग्रहण गर्दा टीका सँगै कानमा लगाइने धान, गहूँ, मकै र जौका लामा आँकुरा।विजयादशमी र जमरा नेपाली संस्कृति एवं परम्पराका परिपूरक शब्द हुन् । घटस्थापनाको दिन जौ छरेर विजयादशमीको दिन देवीको प्रसादको रूपमा जमरा लगाउने परम्परा हिन्दू धर्मावलम्बी नेपालीको मात्र हो । भारतीय एवं अन्य राष्ट्रका हिन्दूहरूमा यो परम्परा पाइँदैन । वर्षदिनसम्म घरबाट टाढा भएका व्यक्तिहरू पनि मान्यजनको हातबाट आर्शीवादसहित टीका जमरा थाप्न घर पुग्ने गर्दछन् । पुरुषहरूले ढाकाटोपीमा सिउरेको र महिलाले चुल्ठोमा सिउरेको जमराले नेपालीको धार्मिक आस्था एवं सांस्कृतिक एकतालाई प्रतिबिम्वित गराउँछ । यसरी धार्मिक, सामाजिक, सांस्कृतिक एवं स्वास्थ्यको दृष्टिले पनि जमराको ठूलो महिमा छ ।
शरद् ऋतुको आश्विन महिनाको शुक्लपक्षमा पर्ने विजयादशमीको नवरात्र -बडादसैँ)को पहिलो दिन दसँैघरमा घटस्थापना गरी त्यस घटमा गोवरले रेखा बनाई जौ रोपण गरिन्छ । यसैगरी नदीबाट ल्याइएको बालुवाको वेदी बनाई त्यसमा पनि जौ छरिन्छ । विभिन्न जातजातिमा धान, गहुँ मकैजस्ता अन्न पनि जौमा मिसाएर छर्ने चलन छ । जौ रोपिएको घडामा विभिन्न देवीदेवताको आहृवान गरी घडामाथि थालीमा भगवती दुर्गाको प्रतिमा राखिन्छ । नवरात्रभरि भगवती दुर्गाका नौ स्वरूपको पूजा यस घडामा अवस्थित थालीमा गरिन्छ । दुर्गाका नौ स्वरूपको उल्लेख गर्दै बराहपुराणमा भनिएको छ । नवदुर्गा भन्नाले शैलपुत्री, ब्रहृमचारिणी, चन्द्रघण्टा, कुष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्री, महागौरी र सिद्धिरात्रीलाई बुझिन्छ । यसको साथै ती मातृशक्तिहरूमा ब्राहृमी, माहेश्वरी, कौमारी, इन्द्रायणी, चामुण्डा, वैष्णवी, नारसिंही, ईश्वरी, लक्ष्मी रहेका छन् । नवरात्रका विशेष दिन महासप्तमी, महाष्टमी र महानवमीका दिन क्रमशः महासरस्वती, महाकाली र महालक्ष्मीको विशेष आराधना गरिन्छ ।
यसरी मातृशक्तिको आराधना गर्दै घडा र वेदीमा उम्रेको जमरा विजयादशमीको दिन आˆना कुलदेवताहरूलाई अर्पण गरी प्रसादस्वरूप लगाउने गरिन्छ । अब प्रश्न उठ्छ कि दसैंमा किन प्रसाद स्वरूप जौको अङ्कुर जमरा लगाइन्छ त ? के महत्त्व छ त जमराको ?
इतिहास
नेपालमा अहिले चलनचल्तीमा रहेका धेरै सांस्कृतिक र धार्मिक प्रथाहरूको जरा खोज्दै जाने हो भने इरान-इराक वा आसपास पुग्ने गरेकाले जमराको चलन पनि उतैबाट आएको हुन सक्छ। युनिभर्सटी अफ अक्सफोर्डमा पूर्वीय धर्म र नीति अध्यापन गराउने प्राध्यापकका अनुसार दक्षिण एसियामा पश्चिमबाट पूर्वतर्फ सभ्यता सरेकाले जमरा पनि इरानबाट नेपाल आएको हुन सक्छ ।
महत्त्व
जौलाई संस्कृतमा यव भनिन्छ । खाद्य पदार्थको दृष्टिले पौष्टिक पदार्थ हो भने जौलाई स्वास्थ्यको दृष्टिले पनि औषधिको रूप मानिन्छ । वैदिक ग्रन्थमा जौलाई रोग दूर गर्ने, यज्ञयज्ञादिमा उपयोगी, बल र प्राणलाई पुष्ट पार्ने ओजको सम्पादक वस्तुको रूपमा लिइएको छ । यसैकारण होला यज्ञयज्ञादिमा जौको प्रयोग प्रशस्त मात्रामा गरिएको पाइन्छ । पौराणिक ग्रन्थमा जौलाई अन्नको राजा मानिएको छ । पुराणमा भगवान् श्रीकृष्णले पनि औषधिहरूमा म जौ हुँ भनेर भन्नुभएको हुनाले पनि यसको धार्मिक महत्त्व कत्तिको रहेछ भन्ने कुरा स्पष्ट हुन्छ ।
हलुदबनी
हलुदबनी भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
शास्त्रीय सङ्गीत
शास्त्रीयसङ्गीत १३ औँ शताब्दीदेखि मुसलमान र हिन्दू संस्कृतिको सम्मिश्रणबाट विकसित हँुदै आएको उत्तर-भारतीय शास्त्रीयसङ्गीत जसलाई 'हिन्दुस्तानी शास्त्रीयसङ्गीत' पनि भन्ने गरिन्छ। हिन्दुस्तानी शास्त्रीयसङ्गीत भन्नाले सितार, सरोद, हार्मनियम, तबला आदि जस्ता बाजाहरू। त्यसैगरी ध्रूपद, खयाल, ठुमरी, गजल, भजन, कर्बाली जस्ता गायनशैली यस सङ्गीतअन्तर्गत् पर्दछन्। यी विभिन्न राग तथा तालहरूमा संयोजन गरेर गाउने या बजाउने गरिन्छ। हिन्दुस्तानी शास्त्रीयसङ्गीत पूर्वेली संस्कृतिअन्तर्गत् दक्षिण एसियाकै प्रतिनिधित्व गर्ने शास्त्रीयसङ्गीत हो। नेपालमा पनि शताब्दियौँदेखि चल्दै आएको छ। बाहृय मुलुकमा यसलाई 'इन्डियन क्लासिकल म्यूजिक' भनिन्छ। हामी यसलाई हाम्रो मुलुकभित्र 'शास्त्रीयसङ्गीत' मात्र भन्ने गर्छौं। पुस्तौंदेखि चलिआएको हिसाबले हामी यसलाई हाम्रो देशको कला सम्पदाको रूपमा पनि लिन्छौं।
नेपालमा शास्त्रीय संगीत
सन् १८५७मा भारतमा सैनिक विद्रोहपछि विभिन्न प्रान्तमा शासन चलाईरहेका हिन्दू राजा, महाराजा तथा मुसलमान नवाबहरू पलायन भएर गए। यसको प्रत्यक्ष असर शास्त्रीयसङ्गीतमा पनि देखियो। कारण शास्त्रीयसङ्गीत सधैँ कुनै न कुनै शासकहरूको संरक्षणमा हुन्थ्यो। त्यतिबेलाका शास्त्रीयसङ्गीतका कलाकारहरू राजाश्रय पाएर बसेका हुन्थे। दरबारमा उनीहरूको ठूलो पद र इज्जत हुन्थ्यो। कलाकारहरू पलायन हँुदै गइरहेको सरकारबाट उदाउँदै गइरहेको शासकतिर संरक्षण तथा आश्रयका लागि सर्दै जान्थ्यो। जस्तै १३ औँ शताब्दीदेखि दिल्ली केन्दि्रत सरकार दिल्ली सुर्तानेट, १६ औंँ शताब्दि देखि दिल्ली, आगरा केन्दि्रत मुगल साम्राज्य र मुगलशासन पनि विस्तारै पलायन हुँदै गएपछि १८ औँ शताब्दीको अन्ततिर उत्तर-भारतका विभिन्न प्रान्तहरूका राज्यहरू उदाउन थाले। त्यहाँका दरबार, महलहरूमा कलाकारले फेरि राजाश्रय पाएका थिए।
यसरी इतिहासमा शास्त्रीयसङ्गीतले क्रमबद्ध रूपमा राजाश्रय पाउँदै जानु नै उत्तर-भारतीय सङ्गीत पनि क्रमबद्ध रूपमा विकास हुँदै जानुको मुख्य कारण थियो। एक्कासी सन् १८५७ पछि सबै प्रान्तीय शासकहरू कमजोर हँुदै गए। यसको कारण शास्त्रीयसङ्गीतले कुनै शक्तिबाट संरक्षण नपाएर भौँतारिरहनुपरेको थियो। तर पनि शास्त्रीयसङ्गीतको अस्तित्व, परम्परा अनि कलाकारहरूले आफ्नो आर्थिक स्थितिलाई जोगाइराख्न कतिपय कलाकारहरू दरबारबाट सडक, कोठी, भट्टी, बेश्याबृत्तिको क्षेत्रमा समेत सङ्गीतको उपयोग गर्न बाध्य भए। कोठीमा नाच्ने तबायफदेखि थिएटर तथा सडकमा नाच्ने नौटङ्कीहरूलाई सिकाउनुपर्ने र उनीहरूसँग गाउनु, बजाउनु पर्ने अवस्थासमेत सिर्जना भएर आयो। समाजमा यसलाई हेर्ने दृष्टिकोण नै फरक भइसकेको थियो। त्यस्तो अवस्थामा नेपालमा भने त्यसबेला राणाशासकहरूले यसलाई दरबारमा आश्रय दिएर शास्त्रीयसङ्गीतकर्मीहरूको दयनीय अवस्थालाई आशाको दियोमा परिणत गरिदिएका थिए।
सन् १८८५ पछि वीरशमसेरको पालामा त नेपालमा भारतबाट एक्कासी हुरी आएझैँ गरी शास्त्रीय सङ्गीतकर्मीहरूको जमात नै भेला हुन थाल्यो। वीरशमसेरको दरबारमा मात्र नभई उनका भाइ-भारदारहरूका दरबारमा समेत भारतीय सङ्गीतका ऐतिहासिक कलाकारहरू मानिने त्यतिबेलाका भारतीय सङ्गीतकर्मीहरूले आश्रय पाएका थिए भने दिनहुँ कुनै न कुनै दरबारमा सङ्गीतको चर्चा र साङ्गीतिक कार्यक्रम भइरहन्थ्यो। तर शास्त्रीय सङ्गीतको चर्चा हुँदा पानाहरूमा भारतको भूमिका मात्र लेखेको पाइन्छ, नेपालको भूमिकाको बारेमा त्यति लेखेको पाइदैन। शास्त्रीयसङ्गीतको त्यो १९ आँैं शताब्दीको संवेदनशील अवस्थामा नेपालमा जतिपनि शास्त्रीयसङ्गीत विषयक भेलाहरू भए, कलाकारहरूले दरबारी आश्रय पाए, नयाँ कलाकारहरू जन्मिए, राणाशासकहरूको संरक्षणबाट जुन हौसला तथा प्रोत्साहन उनीहरूले पाए ती सबै कुराहरूले त्यसपछिका साङ्गीतिक विकासक्रमलाई जोड्न अवश्यमेव मद्दत गराए।
राणाशासनको पतनसँगै शास्त्रीयसङ्गीतले फेरि नेपालको राजाश्रय गुमाउनुपर्‍यो। नेपालमा वि. सं. २००७ सालपछि रेडियो नेपालको स्थापनासँगै आधुनिक गीत-सङ्गीतले बढी प्रश्रय पाउँदै गए सन् १९४७को स्वतन्त्रता पछि भारतीयहरूले उनीहरूले यसको महत्त्व पनि राम्ररी बुझिसकेका थिए। यतिन्जेलसम्ममा भारतीय सङ्गीतका विद्वान विष्णुनारायण भात्खण्डेले त लिखित रूपमा शास्त्रीयसङ्गीतलाई आधुनिक ढङ्गले शास्त्रीयकरण मात्र हैन भारतीयकरण गर्न भ्याइसकेका थिए। त्यसपछि प्रयोगात्मक हिसाबले पनि ६०को दशकतिर रविशङ्करजस्ता कलाकारको उदय र पश्चिमी देशमा भारतीय सङ्गीतको प्रचार-प्रसारको सुरूआतले थुप्रै भारतीय सङ्गीतकर्मीहरूले समेत पश्चिमेली राष्ट्रहरूमा गएर अनगिन्ती साङ्गीतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गर्ने मौका पाए भने विदेशी शिष्यहरूसमेत बनाउन सकेका थिए। सुस्त गतिमा भएपनि नेपालमा समेत शास्त्रीय सङ्गीतको विकास हुँदै गयो। मेलवादेवी, उस्ताद सेतू राम, नरराज ढकाल, चन्द्रराज शर्मा, गुरूदेव कामत आदिले नेपाली शास्त्रीय सङ्गीतको विकासमा ठूलो योगदान पुर्‍याउँदै आएका छन्
नेपालमा शास्त्रीयसङ्गीत-डा. सवन जोशी
रोशनी वालिया
रोशनी वालिया (जन्म २० सेप्टेम्बर २००१मा)को जन्म इलाहाबाद उत्तर प्रदेशमा भएको थियो । उनको आमाको नाम स्वीटी वालिया हो। रोशनी वालिया एक बाल कलाकार हुन् । उनी हालमा नयाँ देल्लीमा बसोबास गर्ने गर्छिन् ।
व्यवसाय
रोशनी वालियाले अपने करियरको सुरुवात लाईफ ओकेको मे लक्ष्मी तेरे आंगन नामक कार्यक्रमबाट गरिन् । यस बाहेक उनलाई रिंगा रिंगा रोजेस तथा सोनी टिभीको भारत का वीर पुत्र – महाराणा प्रताप कार्यक्रममा कार्य गर्ने मौका पनि प्राप्त भयो ।  उनले चलचित्र माई फ्रेंड गणेशाको चौथो संस्करणमा पनि अभिनय गरिन् । उनले  सानै उमेरमा धेरै सम्मान र पुरस्कार पनि जितेकी छिन् ।
इटहरी उपमहानगरपालिका
इटहरी उपमहानगरपालिका नेपालको कोशी प्रदेशमा पर्ने सुनसरीको एक उपमहानगरपालिका हो। यो तीव्र गतिमा विकसित हुँदै गइरहेको पूर्वी नेपालको व्यापारिक तथा यातयातको केन्द्रविन्दु सहर हो। यो सहर धरानको दक्षिणमा र विराटनगरबाट उत्तरमा रहेको छ। सुनसरी जिल्लाको तत्कालिन इटहरी गाउँ विकास समितिका सम्पूर्ण वडालाई समेटेर वि.सं. २०५३ माघ ११ गते नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।
इटहरीलाई तत्कालिन सरकार मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। इटहरीलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा तत्कालिन एकम्वा, खनार, पकली तथा हाँसपोसा गाविसलाई समावेश गरिएको थियो।
नामकरण
पूर्वी नेपालको सङ्गमस्थल र महेन्द्र राजमार्ग खुलेपछि चर्चामा आएको इटहरी नगरको नामकरण यहाँका आदिवासी थारुहरूको बोलीचालीबाट भएको स्थानीय बुढापाकाहरू बताउँछन्। पहिलेदेखि नै यस ठाउँमा इट्टाको प्रयोग विभिन्न प्रयोजनका लागि गरिँदै आएको थियो भने राणा शासनकालको उत्तरार्धमा अपराधीलाई सजाय दिने नियतले इट्टा र काठ मिलाएर बनाएको 'तुरूङ' (खुट्टालाई चेपुवाभित्र राखेर सजाय दिने एक साधन) निर्माण गरिएको थियो। यहाँका आदिवासी थारु भाषामा इट्टालाई 'इट' र काठवाट बनेको तुरूङलाई 'हरि' भनिन्छ। यसरी 'इट' र 'हरि' मिलेर 'इटहरी' नाम रहन गएको यहाँका बुढापाकाको भनाइ छ।
इतिहास
वि.सं. २०५४ को पहिलो चुनावमा नेकपा एमालेका सर्वध्वज साँवा नगर प्रमुख र रेवतीरमण भण्डारी नगर उपप्रमुख भएका थिए। शाहीकालमा राजाद्वारा गीतानिधि रायमाझी र नुर महमद मियाँलाई क्रमशः नगर प्रमुख र उपप्रमुख मनोनित गरिएको थियो। वि.सं. २०६१ सालमा रायमाझीलाई तत्कालिन समयमा माओवादीले गोली हानी हत्या गरेको थियो। वि.सं. २०६२ साल मङ्सिरमा भएको निर्वाचनमा दानबहादुर विष्ट नगर प्रमुखमा र नुर महमद मियाँ नगर उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०७४मा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका द्वारिकलाल चौधरी नगर प्रमुख पदमा र नेकपा एमालेकी लक्ष्मी गौतम नगर उप-प्रमुख पदमा निर्वाचित भएका छन्।
भूगोल
समुद्र सतहबाट ११६ देखि १६४ मिटरसम्मको उचाइ र कुल ९३.७८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको इटहरी नगरक्षेत्रमा आवास तथा व्यापारिक क्षेत्र ३० हेक्टरभन्दा बढी जमीनमा फैलिएको छ। भौगोलिक रूपमा इटहरीलाई हेर्दा यो सहर समथर भूभागमा अवस्थित छ। यहाँबाट २० किलोमिटरको दुरीमा कोशी बाँध रहेको छ। इटहरीबाट उत्तरमा १२ किलोमिटरको दुरीमा धरान उपमहानगरपालिका रहेको छ भने २२ किलोमिटर दक्षिणमा विराटनगर महानगरपालिका रहेको छ।
धार्मिक केन्द्र
इटहरी नगरक्षेत्रमा कृष्ण प्रणामी मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर, मानवधर्म सेवा समिति, शिव मन्दिर, दक्षिणकाली मन्दिर, मनकामना मन्दिर लगायत विभिन्न धार्मिक मठ, मन्दिर तथा देवस्थलहरू छन्। दशैं, भाइटीका, तीज, होली, श्रीकृष्ण जन्माष्टमी, बुद्ध पूणिर्मा, ल्होसार, छठ, राम नवमी, इद, बकरिद तथा रमजान लगायतका चाडपर्वहरू भव्य रूपमा मनाइने इटहरी नगरक्षेत्रको आफ्नै प्रकारको विशेषता छ।
मौसम
इटहरी नगर क्षेत्रमा चिसो मौसममा १०-१८ डिग्री सेन्टिग्रेड तापक्रम हुन्छ भने गर्मी मौसममा ३०-४२.३ डिग्री सेन्टिग्रेड तापक्रम हुन्छ।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)
एक नेपाली राजनीतिक दल थियो। यो दक्षिणपन्थी राजतन्त्र पक्षधर दल थियो, जुन तत्कालीन पञ्चायती व्यवस्थाको राजनीतिक अभिजात वर्गबाट बनेको थियो।
वि.सं २०५३ मा लोकेन्द्रबहादुर चन्द नेतृत्वको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको एउटा समूह नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)सँग गठबन्धन सरकारमा सामेल भएपछि चन्द प्रधानमन्त्री भएका थिए। सूर्यबहादुर थापा नेतृत्वको समूहले नेपाली काङ्ग्रेससँग गठबन्धन गरेर एमाले–राप्रपाको सरकारलाई ढालेको थियो। आम निर्वाचन २०५६मा दुवै पक्षले नराम्रो प्रदर्शन गरेपछि पार्टी पुनः एकता भएको थियो।
मुक्सर
मुक्सर नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
सोनाली बोस
सोनाली बोस जन्म: ३ जुन १९६५) एक भारतीय चलचित्र निर्देशक, पटकथा लेखक र निर्माता हुन्। उनले जीवनीपरक सामाजिक नाटक एमयु  (सन् २००५) को चलचित्रमा निर्देशन तथा निमार्ण गरेको कारण परिचित छिन् जुन सोही नामको उपन्यासमा आधारित छ। तीन विधाका चलचित्रहरूमा काम गरिसकेपछि उनले राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार, ब्रिजेस्टोन कथा पुरस्कार र एक सुन्दानस महिन्द्रा ग्लोबल चलचित्र निर्माता पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्।
बोसले सन् २००५ को एक यथार्थवादी चलचित्र एमयुमा निर्देशन गरेपछि उनी सर्वाधिक लोकप्रिय बनेकी थिइन् जुन चलचित्र सोही नामको एक उपन्यासमा आधारित छ। एमयु चलचित्रमम दिल्लीमा सन् १९८४ मा सिख धर्मवलम्बी माथि निरङ्कुस हमलाको इतिहास देखाइएको छ। यस चलचित्र सार्वजनिक भएपछि यसले समीक्षकहरू द्वारा मन पराइएको थियो र यस चलचित्रले अङ्ग्रेजी श्रेणीमा सर्वश्रेष्ठ चलचित्रको राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार जित्न सफल भएको थियो।
बोसले उनको भुतपूर्व श्रमान बेदब्रत पाइनसँग सहकार्य गर्दै चिटगाँव नामक एक ऐतिहासिक युद्ध चलचित्रको पनि निर्माण गरेकी थिइन् जसले सन् २०१२ मा सार्वजनिक भएपछि अत्याधिक सफलता कमाएको थियो। यस चलचित्रको सफलता पश्चात् उनलाई सुन्दानस महिन्द्रा ग्लोबल चलचित्र निर्माता पुरस्कार द्वरा सम्मानित गरिएको थियो।
सन् २०१५ मा बोसले मार्गरिटा विथ अ स्ट्र नामक एक चलचित्रमा निर्देशन गरेकी थिइन् जुन चलचित्र सर्वाधिक लोकप्रिय र अधिक आर्थिक आर्जन गर्न सफल भएको थियो। यस चलचित्र उनले आफ्नी काकाकी छोरी मेलिन चिवको जीवनबाट प्रभाव भएर निर्माण गरेकी थिइन् जसले भारतमा अपाङ्गताको अधिकारका लागि काम गर्छिन्। यस चलचित्रको सफलता पश्चात् उनलाई सुन्दानस महिन्द्रा ग्लोबल चलचित्र निर्माता पुरस्कार द्वरा सम्मानित गरिएको थियो। बोस चलचित्र निर्मात्री तथा निर्देशन बाहेक एक सक्रिए परोपकारी र सामाज सेवी हुन्।
बाल्यकाल
बोसको जन्क ३ जुन १९६५ का दिन भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यको कलकत्तामा भएको थियो भने उनले आफ्नो बाल्यकाल मुम्बई र नयाँ दिल्लीमा बिताएकी थिइन्। उनले कला स्नातकमा डिग्री दिल्ली विश्वविद्यालयबाट र राजनीतिक विज्ञानमा मास्टर डिग्री कोलम्बिया विश्वविद्यालय, न्युयोर्कबाट पुरा गरेकी थिइन्। उनले विद्यालय र क्याम्पसमा तात्कालिक समयदेखि थिएटरहरूमा एक अभिनेत्रीको रूपमा काम गरेकी थिइन्। उनलाई पहिला चलचित्र क्षेत्रमा त्यति चासो नदिएपनि पछि उनी चलचित्र क्षेत्रमा आवद्ध भएकी थिइन्।
शुरूवाती कार्यकाल र सफलता (सन् १९९९-२०१०)
बोसले लगभग एक वर्ष सम्म राष्ट्रिय वकील गिल्ड संस्थाको आयोजकको रूपमा काम गरेकी थिइन्। बोसले युसिएलए स्कुल फल थिएटर फिल्म एण्ड टेलिभिजनमा काम गर्नु अघि उनले म्यानहेटनमा सामुदायिक टेलिभिजनमा काम गरेकी थिइन्। निर्देशन कार्यकालको शुरूवाती चरणमा उनले छोटा चलचित्रहरू द गेण्डर्म इज हियर र लामो चलचित्र लिफ्टिङ द भिलमा निर्देशन गरेकी थिइन्।
बोसले सन् २००५ मा एमयु नामक एक चलचित्रमा निर्देशन गरेकी थिइन् जहाँ उनले यस चलचित्रका पटकथाको पनि रचना गरेकी थिइन्। यो चलचित्र सन् २००५ जनवरीमा भारतमा सार्वजनिक गरिएको थियो भने यो चलचित्र निकै सफल भएको थियो।
एमयु चलचित्र बर्लिन र टोरन्टोमा अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवहरूमा प्रदर्शित भएको थियो। बोसले यस चलचित्रका लागि धेरै राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारहरू जितेकी थिइन् जसमा अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र सङ्घ पुरस्कार, अङ्ग्रेजी श्रेणीमा सर्वश्रेष्ठ चलचित्रको राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार र उत्कृष्ट पर्दापण निर्देशक विधामा गोलापुडी श्रीनिवास पुरस्कार समावेश छन्।
थप सफलता (सन् २०१०- हाल)
बोसले उनको भुतपूर्व श्रमान बेदब्रत पाइनसँग सहकार्य गर्दै चिटगाँव नामक एक ऐतिहासिक युद्ध चलचित्रको पनि निर्माण गरेकी थिइन् जसले सन् २०१२ मा सार्वजनिक भएपछि अत्याधिक सफलता कमाएको थियो। यस चलचित्रको सफलता पश्चात् उनलाई सुन्दानस महिन्द्रा ग्लोबल चलचित्र निर्माता पुरस्कार द्वरा सम्मानित गरिएको थियो। सन् २०१४ मा सोनालीले मार्गरिटा विथ र स्ट्र नामक चलचित्रको निर्माण गरेकी थिइन् जसको प्रमुख अभिनेत्री कल्की केकलाँ हुन्। यो चलचित्र सन् २०१४ टोरन्टोमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पर्वमा देखाइएको थियो। यस चलचित्रले उत्कृष्ट एसियाली चलचित्र विधामा नेटप्याक पुरस्कार जित्न सफल भएको थियो। बोसले उनको छोराको निधन भएको एक वर्ष पश्चात् एक चलचित्रको पटकथा लेख्न शुरू गरेकी थिइन्। बोसले न्यू योर्कमा अध्ययन गरेको उनको वास्तविक जीवनको अनुभवबाट एक चलचित्र बनाउनको लागि प्रेरित भएको थियो।
आउँदो कार्यक्रमहरू
बोसको आउँदो चलचित्र द स्काई इज पिङ्क हो जुन चलचित्रमा फरहान अख्तर, प्रियङ्का चोपडा र जाइरा वासिमलाई मुख्य कलाकारको रूपमा देख्न सकिन्छ भने यस चलचित्र प्रेरक वक्ता अयासा चौधरी प्रति आधारित छ। स्रोतका अनुसार यो चलचित्र जुलाई २०१८बाट छायाङ्कन गर्न शुरू गरिएको थियो। बोसले दीक्षा बसुको पहिलो उपन्यास द विण्डफलमा आधारित शीर्षक नखुलाइएक१ टेलिभिजन श्रृङ्खलाका लागि लेखन कार्य गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाएकी थिइन्।
सवाई मानसिंह स्टेडियम
सवाई मानसिंह स्टेडियम जयपुरको एक प्रमुख क्रिकेट मैदान हो ।
बारीपदा
बारीपदा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
द भिलेज बाइ द सी
द भिलेज बाइ द सी भारतिय उपन्यासकार अनिता देसाइद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
द ब्याच्लर अफ आर्ट
द ब्याच्लर अफ आर्ट भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
दुलाल
दुलाल नेपाल, भारत ,बर्मा तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। दैलेख जिल्लाको दुल्लु क्षेत्रबाट उद्गम भएका दुलालहरू नेपाल तथा भारतको अधिकांश भुभागमा बसोवास गर्दछन्। अरबी देशका मुसलमानलेसमेत दुलाल लेख्ने गरेका छन भने कसैको नाम मात्र पनि दुलाल हुने गरेको छ । दुलाल ब्राह्मण कुमाई जैशी अनि क्षेत्रीहरुको थर हो।
पूर्वज
दैलेखको दुल्लु उद्गम क्षेत्र भएका दुलालहरूको पूर्वको रूपमा आत्रेय ऋषिलाई मानिन्छ। हाल दुलालबन्धु समाज नेपालले दुलालहरूको पहिचानको लागि वंशज सम्बन्धि अनुसन्धनात्मक वंशवृक्ष पुस्तक प्रकाशन गरिसकेको अवस्था रहेको छ । यस सन्दर्भमा थप अध्ययन र अनुसन्धान भैरहेको र भविष्यमा थप गरिने छ ।
धर्म
नेपालमा बसोबास गरिरहेका अधिकांश दुलालहरु हिन्दु धर्म मान्नेहरु रहेका छन् ।
भेषभुषा र भाषा
हिन्दु धर्म मान्ने दुलालहरूको भेषभुषा साधारण अन्य नेपालीहरूको जस्तै रहेको पाईन्छ । पाको उमेरका दुलालहरूले कमिज/सुरवाल, दौरा/सुरवाल, ईष्टकोट र ढाका टोपी लगाउन छन भने महिलाहरू धोती चोलो ब्लाउज लगाउने गरेको पाइन्छ । ब्राम्हण जाती अन्तरगत पर्ने भएकोले पुरुष दुलालहरूले पुजाआजामा सेतो रङ्गको धोती र कमिज लगाउने चलन छ भने महिलाहरूले रातो रङ्गको कपडाहरु लगाउने गर्दछन् । दुलालहरूको आफ्नो जाति विशेष पोशाक छैन् । भाषाको रूपमा खस नै दुलालहरूको मातृभाषा रहेको पाईन्छ ।
संख्या
दुलालवंशावली पुस्तकलाई आधारमानि यस सम्बन्धि विवरण उपलब्ध गराईने छ ।
बसोबास
हालसम्म भएको जानकारी अनुसार काठमाण्डौ उपत्यका र त्यसको आसपासका ग्रामिण क्षेत्रहरूमा दुलालहरूको बसोबास रहेको छ । काठमाण्डौको बुढानिलकण्ठ, झोर महाँकाल, भक्तपुरको सुडाल,भङगाल, र अन्य केही स्थानहरूमा दुलालहरु रहेका छन् ।ललितपुर जिल्लाको गोटिखेल,चन्दनपुर,कालेश्वर,ठुलादुर्लुङ,गिम्दी,भट्टेडाँडा,चापागाउँ,त्यसैगरि काभ्रे जिल्लाको देउपुर,पाँचखाल दुलालथोक,नाला, भकुण्डेबेसि, ढुङखर्क, सिन्धुपाल्चोकको चौतारा, ठुलोसिरुवारी अर्चले, सानोसिरुवारी पौवा,ईन्द्रावति गा.पा.बडहरे, जल्बिरे, मेलम्ची, भवरकोट क्षेत्र ,मकवानपुरको हेटौंडा , पदमपोखरी,चौघडा पुतलीबजार ,सामरी, हटिया चिसापानी ,चितवन , धादिङ , सिन्धुली, तथा नुवाकोटको विभिन्न स्थानमा [बेलकोटगढी नगरपालिका ] पनि दुलालहरूको बस्ती रहेको छ । दोलखाको चरिकोट आसपासका क्षेत्र, पूर्वमा मोरङ, महोत्तरी तथा झापा, ईलाम काे माईपाेखरी र पाँचथर सम्म दुलालहरूको बसोबास रहेको छ ।
दुलालहरूले मान्ने विशेष पर्वहरू
नेपालमा बसोबास गरिरहेका दुलालहरु हिन्दु भएकोले हिन्दु धर्ममा मानिने सम्पूर्ण चाँडपर्वहरु दुलालहरूले पनि मनाउने गर्दछन् । विशेष गरी दशै, तिहार, कृष्ण अष्टमी, एकादशी, शिवरात्री, फागुपूर्णिमा, तिज जस्ता हिन्दुधर्मका चाडबाडहरु विशेष रूपले मनाउने गरिन्छ भने कुलदेवता तथा बायुदेवताको पुजा समुदायमा मनाउने प्रचलन रहेको छ । कुलको तथा बायुको देवतालाई भनी देवाली पुजा अनि अर्को पुजामा गोठकोपुजा अर्थात गोठधुप पनि गरिछ
दुलाल बंश
नेपालका विभिन्न जिल्लाहरूमा छरपष्ट रहेका दुलाल बन्धुहरूलाई संकलित र संगठित बनाउदै एक सुत्रमा गाँस्नु अति आवश्यक थियो । यसकालागि अथक मेहनतका साथ आज यो वंशावली प्रकाशनको अवस्थामा हामी पुगेका छौ । वंशावलीमा हुनैपर्ने विषयवस्तु क्रमबद्ध नहुन सक्दछन् । तथापि यो प्रथम प्रयासमा देखिएका र भेटिएका तथ्यहरु समावश गर्ने प्रयास गरिएको छ ।
ऐतिहासिक थाकथलो र पृष्टभूमी:-
दुलालको मुल थाकथलो र एैतिहासिकता बारे खासै बिवाद देखिदैन । अत्रि ऋषिका उत्तरवर्ती दरसन्तान नै आत्रेय गोत्री आजका दुलाल हुन् भन्दा यसको सरल जवाफ हुन्छ । त्यति भनेर मात्रै पनि पुगने । अब मुल थलो कहाँ हो भन्ने थाहा पाउन पर्यो । यसरी हेर्दा दैलेख जिल्लाको दुल्लु उपत्यका नै आत्रेय गोत्री दुलालको मूलथद्यो हो । दुल्लुमा बसोबास गर्ने आत्रेय गोत्रीहरु नै कालान्तरमा आएर दुलाल भए ? आत्रेय गोत्री भएका अरु थर पनि छन्? तिनको बारेमा उनकै वंशावलीले प्रष्ट पार्नेछ । नेपालका धेरै थरहरु दैलेको दुल्लु बाटै रहेको पाईन्छ । संस्कृत भाषाको स्थल शब्दबाट थलो, ठहर, ठाँउ हुँदै थर हुनआएको हो । मान्छे जुन ठाउँमा बसोबास गर्यो त्यसै ठाउँसँग जोडिएर उसको थरबन्दै गयो । यसरी नै दैलेखका हाम्रा आदिपूर्खाह दुल्लुवाल दोलाल हुदै दुलाल कहलिए । दुलाल थरमा रुपान्तरण भए । हो आजका हामी आत्रेय गोत्री समस्त दुलालको मूलथलो दैलेखको दुल्लु नै हो । यसैलाई मानौ । ऐतिहासिक पृष्टभूमी खोज्दै जाँदा हामी उनै अत्री ऋषिमा पुगेर ठोकिन्छौ । यो एक अनुमान परक मत हो । यस भन्दा छुट्टै मत राख्यौ भने हामी अल्मलिन्छौ । यसर्थ यो मतलाई पनि सहि ठानेर बस्नु पर्यो । मानौ नेपालमा रहेको विभिन्न थरको इतिहासको अध्ययन गर्दा अछामी र सिङडी सबै भन्दा पुराना थर हुन् । सम्बत १४०६को पृथ्वी मलको बाजुरा अभिलेखबाट यसको पुष्टी हुन्छ । यसरी हेर्दा नेपालमा थरको विकास भएको आठसय वर्ष पुग्दैछ ।
दुलालथरको उत्पत्ति र विकासबारे
आज देशविदेश गरी तीन लाख संख्याको हाराहारीमा दुलालको जनसङ्ख्या देखिन्छ । यो जनसङ्ख्या विस्तारको सामान्य प्रकृया हो ।
दुल्लुका शाह शाहीहरु कहिले काभ्रेपलाञ्चोक आए या वत्सराजले अपुङंगी राज्य चलाए । या पछि मात्रै गुणदेवहरु काभ्रेपलाञ्चोक आए भन्ने तिथि मिति सहि आधार प्रमाणहरु भेटीएनन् । कुन मितिमा गुणदेवका छोराहरूलाई सदाशिवामल्लले ताम्रपत्र दरिदिएको हो भन्ने राणाकालिन फैसलामा पनि खुलेन । खाली दुलालको विर्ता २ भनी राणाकालीन फैसला पछाडीपट्टी संग्लग्न राखेका छौ । श्रृति प्रमाणलाई आधार मान्दा आजभन्दा २०‌औ पुस्ता पहिले काभ्रेपलाञ्चोक देउपुर बाख्रेगौडा नगरकोट बिर्ता पाएका थिए । त्यसपछि १९१८ मा काभ्रे देउपुर मुलविर्ता थप ताम्रपत्र १८९१ मा यिनै जगन्नाथका जेठा सन्तान पट्टिकाले ४ भाईको दोलखा काटाकुटी पाएको आधार छ र विर्ताको बारेमा अन्य पेजमा ब्याख्या भएकै छन् । हाम्रा थाकथलोका प्रमाणित इतिहास यिनै हुन् ।
पवित्रा (कथा)
पवित्रा साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
सरसफाइ
सरसफाइ मानिस स्वस्थ रहनका लागि व्यक्तिगत तथा वातवरणीय स्वच्छता कायम गर्ने कार्य हो। मानिसले सरसफाइमा ध्यान दिने हो भने ३० देखि ६० प्रतिशतसम्म रोग लाग्नबाट बच्न सकिन्छ ।
साङ्गली जिल्ला
सांगली जिल्ला भारतीय राज्य महाराष्ट्रको एउटा जिल्ला हो।
होनोलुलु
होनोलुलु संयुक्त राज्य अमेरिकाको हवाईको राजधानी तथा अत्यधिक जनघनत्व भएको शहर हो ।
उर्लेनी
उर्लेनी नुवाकोट जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
हांसी
हांसी भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
घोराही उपमहानगरपालिका
घोराही (पूर्व नाम: त्रिभुवननगर) नेपालको लुम्बिनी प्रदेशमा पर्ने दाङ जिल्लाको सदरमुकाम तथा एक उपमहानगरपालिका हो। यो उपमहनगरपालिका दाङ उपत्यकाभित्र पर्दछ। लमहीबाट फेडर रोडले जोडिएको यो क्षेत्र पहाडी क्षेत्रको प्रमुख पैठारीकर्ता हो। सदरमुकाम भएको कारणले यो उपमहानगरपालिका दाङ जिल्लाको प्रमुख व्यापारिक, शैक्षिक तथा स्वास्थ्यको केन्द्र पनि हो। भित्री तराई क्षेत्रमा अवस्थित, यो नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट ४१३ किलोमिटर (२५७ माइल) दक्षिण-पश्चिममा अवस्थित छ। यो लुम्बिनी प्रदेशको सबैभन्दा ठूलो र नेपालको ७औँ ठूलो सहर हो। यो सहर दक्षिणमा शिवालिक पहाड र उत्तरमा महाभारत शृङ्खलाले घेरिएको छ। यो सहर यसको परिदृश्य र आफ्नो हावापानीका लागि परिचित त छ नै यो सहर रोल्पा, प्युठान, सल्यान र रुकुम वरपरका क्षेत्रहरूको प्रवेशद्वारको सुविधा प्रदान गर्दछ। यो सहर पश्चिममा बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज, उत्तर-पश्चिममा सुर्खेत, थवाङ, रारा ताल, स्वर्गद्वारीको हिन्दु पवित्र भूमि र पाण्डवेश्वर र अम्बिकेश्वरी मन्दिर जस्ता पर्यटकीय गन्तव्यहरूसँग राम्रोसँग जोडिएको र नजिक छ। घोराही उच्च गुणस्तरको मह र अल्लो कपडाको लागि परिचित छ।
नेपालको नगर पञ्चायत ऐन, २०१९ बमोजिम तत्कालीन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन घोराही र सेवार वनगाउँ गाउँ पञ्चायतको पूरै भू-भाग तथा हरिद्वार र रावतगाउँ गाउँ पञ्चायतको धेरै जसो भू-भाग मिलाएर सो समयमा 'त्रिभुवननगर नगर पञ्चायत' बनाएको थियो। यो नगर दाङ जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नेपालमा लोकतन्त्र स्थापनापछि वि.सं. २०६५ कात्तिक २० गते नेपाल सरकारको निर्णय बमोजिम यस नगरपालिकाको पुरानो नाम त्रिभुवननगरलाई परिवर्तन गरेर घोराही राखिएको थियो।
वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार घोराहीलाई उपमहानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका रामपुर, लक्ष्मीपुर, धर्ना, सौडियार र सैघा गाउँ विकास समितिहरू तथा त्रिपुर नगरपालिकालाई यसमा गाभिएको थियो।
नामकरण
नेपाल अधिराज्यको तत्कालीन राजा महेन्द्र शाहले आफ्नो पिता त्रिभुवन शाहको नाममा यो नगर क्षेत्रको नाम त्रिभुवननगर राखेका थिए। देशमा आएको राजनीतिक परिवर्तन र गणतन्त्र स्थापनापछि यसको नाम परिवर्तन गरेर घोराही राखिएको हो। 'घोडा' शब्दबाट अपभ्रंश भएर 'घोराही' भएको जनश्रुतिको आधारमा यसको नाम घोराही राखिएको हो।
नगर प्रशासन इतिहास
देशमा सङ्घीयता लागू भएपछि सम्पन्न वि.सं. २०७४ सालको स्थानीय तहको निर्वाचनमा यस उपमहनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका नरुलाल चौधरी र उप नगरप्रमुख पदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीकी सिता सिग्देल न्यौपाने विजयी भएका थिए भने वि.सं. २०७९ सालमा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचन परिणाम अनुसार उपमहनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका नरुलाल चौधरी र उप नगरप्रमुख पदमा सोही दलकी हुमा कुमारी डिसी विजयी भएका थिए।
नकटा
नकटा (वैज्ञानिक नाम: Sarkidiornis melanotos)   नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा कम्ब डक (Comb Duck) अथवा नब बिल्ड डक (Knob-billed Duck) भनिन्छ ।
घोराही उपमहानगरपालिका
शिक्षा
यस उपमहानगरपालिकाभित्र नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय, केन्द्रीय आयुर्वेद कलेज, राप्ती इन्जिनियरिङ कलेज, दीपज्योति नर्सिङ कलेज, र महेन्द्र बहुमुखी कलेज जस्ता प्रशिक्षण संस्थाहरू सञ्चालनमा रहेको छ।
जनसङ्ख्या
नेपालको वि.सं. २०७८ को जनगणना अनुसार घोराहीको जनसङ्ख्या २,००,५३० रहेको छ भने कुल ४९,७६१ घरधुरी रहेका छन्। यस नगरमा मुख्यतया क्षेत्री र थारु रहेका छन्। यसका साथै यहाँ नेवार, मगर, विश्वकर्मा, राई, लिम्बू लगायतका जातजाती बसोबास गर्छन्।
यातायात
घोराही नगरमा स्थानीय यातायात बस वा निजी सवारी साधनबाट चल्ने गरेको छ। बसहरू सहरको केन्द्र वरपरको गोलाकार सडकमा बारम्बार गुड्छन्। घोराही र यसका प्रमुख उपनगरहरू जसमा तुलसीपुर, लमही, धरना, नारायणपुर र सौडियार समावेश छन्। नेपालका अन्य विकासशील सहरहरू जस्तै घोराही पनि वरपरका नयाँ बासस्थानका साथ विस्तार हुँदै गएको छ। यी क्षेत्रहरूमा यातायात सेवा पनि द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेको छ। पर्यटक ट्याक्सीहरू पनि सहर बाहिर यात्राको लागि एक विकल्प हो। स्थानीयहरू सामान्यतया पैदल हिड्ने गर्छन्। नेपालका अन्य सहरमा जस्तै अटो रिक्सा पनि यहाँ सामान्य रहेको छ।
द डार्क रूम
द डार्क रूम भारतिय उपन्यासकार आरके नारायणद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
घोराही उपमहानगरपालिका
सडक
घोराही नेपालका सबै प्रमुख सहरहरूसँग सडक सञ्जालले राम्रोसँग जोडिएको छ। पूर्वपश्चिम राजमार्ग लमहीबाट घोराहीसम्मको कालोपत्रे सडकबाट जोडिएको छ। राप्ती सर्वजनिक यातायात, शिकारी यातायात, अम्विकेश्वरी यातायात र अन्य निजी बस एजेन्सीहरूले उपत्यका र राप्ती क्षेत्र वरपर व्यापक यातायात प्रदान गर्दछ। सहरमा हालसम्म सरकारी सवारी साधन उपलब्ध छैन।
हवाई
दाङ विमानस्थल सहरबाट २३ किलोमिटर (१४ माइल) टाढा टारिगाउँमा अवस्थित छ। विमानस्थलबाट काठमाडौँको लागि विरलै उडान हुने गरेको छ। यसको सबैभन्दा निकटतम प्रमुख विमानस्थल बाँके जिल्लाको नेपालगञ्ज विमानस्थल हो, जुन यो सहरबाट लगभग १५२ किलोमिटर (९४ माइल) टाढा छ। सरकारले सन् २०१० मा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको नयाँ विमानस्थल निर्माणको प्रस्ताव गरे पनि राजनीतिक अस्थिरताका कारण सो काज रोकिएको छ।
पर्यटकीय केन्द्रहरू
प्रसिद्ध तीर्थस्थल स्वर्गद्धारी जाने आउने श्रद्धालुहरूको यातायात तथा वासस्थानको मुख्यकेन्द्र पनि घोराही नै रहेको छ। यस उपमहानगरपालिकाभित्र गोरक्ष रत्ननाथ मन्दिर, अम्विकेश्वरी भगवती मन्दिर , बाह्रकुने दह , गणेश मन्दिर र सिरडी साइ मन्दिर रहेका छन्। त्यसैगरी नगरको मुटुमै रहेको साविक त्रिभुवन पार्क हाल लखन थापा पार्क तथा अम्विकेश्वरी पार्क प्राकृतिक सुन्दरता अन्तर्गत पर्छन्।
भूगोल
यो उपमहानगरपालिकाको मुख्य विशेषता भनेको एसियाको सबैभन्दा ठूलो उपत्यका दाङ उपत्यका भित्र रहनु हो। यस उपमहानगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल ५२२ दशमलव २१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। यस उपमहानगरपालिकाको व्यस्त घोराही बजारलाई रूकुम, रोल्पा, सल्यान र प्युठान जिल्लाको प्रमुख व्यापारिक केन्द्रको रूपमा मानिन्छ।
संस्कृति
नेपाली झ्याउरे थारु संस्कृतिमा आधारित बडका नाच, कौडा नृत्य, टप्पा नाच, लाखे नाच, देउसी भैली र धार्मिक कार्यमा गाइने भजन कीर्तन उपमहानगरपालिकाका प्रमुख कला संस्कृति मानिन्छन्।
रितिथिति
यस उपमहानगरपालिका भित्र हिन्दुहरूले मनाउने प्रमुख चाड पर्वमा दशैं, तिहार, माघे सङ्क्रान्ति, साउने सङ्क्रान्ति, जनैपूर्णिमा र हरितालिका हुन् भने बुद्ध पूर्णिमा बौद्ध धर्म मान्नेहरूको प्रमुख पर्व हो। त्यस्तै मुस्लिम धर्म मान्नेहरूले इद्, बकरी ईद जस्ता चाड मनाउने गरेको पाइन्छ।
खाना र परिकार
दालभात सहरका अधिकांश मानिसहरू माझ लोकप्रिय खाना हो। यस बाहेक मम:, चाउमिन, समोसा र चाट सहरका युवा पुस्तामाझ प्रख्यात छन्। यहाँका स्थानीय होटलहरू थारु परिकारहरू पाइन्छ।
सुचित्रा कृष्णमूर्ति
व्यक्तिगत जीवन
उनीले शेखर कपूरसँग विवाह गरिन्। उनको एक पुत्री छिन् जसको नाम कावेरी हो। फेब्रुअरी २००७मा उनको छोड पत्र भएको थियो ।
द इङ्गलिस टिचर
द इङ्गलिस टिचर भारतीय उपन्यासकार आर.के.नारायणद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।
पंकज सिंह
पंकज सिंह एक भारतीय टेस्ट क्रिकेट खेलाडी हुन् । उनको जन्म सुल्तानपुर, उत्तर प्रदेशमा भएको थियो । पंकज एक तेज बलर हुन् । सिंहलाई अस्ट्रेलियामा २००७-०८ को सीमा गावस्कर ट्रफी श्रृंखलाको लागि भारतीय टेस्ट क्रिकेट टीम (भारतीय क्रिकेट टीम) मा चुनिएको थियो,तर खेलने मौका पाएनन् । सिंह इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) मा राजस्थान रोयल्सको लागि खेल्छन् तर २०१४ मा उनलाई यो मौका पनि मिलेन । पर्दापण टेस्ट क्रिकेटमा पंकज सिंहले कुनै विकेट नलिई सबैभन्दा धेरै रन दिनेको रेकर्ड बनाएका छन् ।
पुणे जिल्ला
पुणे जिल्ला भारतीय राज्य महाराष्ट्रको एउटा जिल्ला हो। सन् २०११ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ९,४२९,४०८ थियो। यस अनुसार यो जिल्ला भारतका ६४० जिल्लाहरू मध्ये चौथो धेरै जनघनत्व भएको जिल्ला हो।
इतिहास
पुणे जिल्ला १३ औं देखि १७ औं शताब्दीसम्म इस्लामिक शासनको अधीनमा थियो। १७ औं शताब्दीको समयमा शिवाजीको नेतृत्वमा मराठाहरूले स्वतन्त्र राज्यको लागि जग बसाले। त्यस समयमा विस्तारित मराठा साम्राज्यमाथि शासन गर्ने पेशवाहरूले पुणेको सानो शहरमा मुख्यालय स्थापना गरे जुन पछि ठूलो शहरको रूपमा विकसित भयो । १९ औं शताब्दीमा यो क्षेत्र ब्रिटिस शासनको अधीनमा रह्यो।
भूगोल तथा मौसम
पुणे जिल्ला उत्तरपश्चिममा ठाणे जिल्ला, पश्चिममा रायगड जिल्ला, दक्षिणमा सतारा जिल्ला, दक्षिणपूर्वमा सोलापुर जिल्ला तथा उत्तर र उत्तरपूर्वमा अहमदनगर जिल्लाले घेरिएको छ। यो जिल्ला समूद्र सतहबाट ५५९ मिटर (१,८६३ फिट) को उचाइमा अवस्थित छ। पुणे जिल्ला १७.५° र १९.२° उत्तरी अक्षांश र ७३.२° र ७५.१° पूर्वी देशान्तर बीच रहेको छ।
होड (कथा)
होड साहित्यकार बिपी कोइरालाद्वारा लेखिएको मौलिक मनोवैज्ञानिक कथा हो । यो कथा साझा प्रकाशनले विसं २०३२ सालमा प्रकाशित दोषी चश्मा कथासङ्ग्रह‎मा सङ्ग्रहित गरिएको छ ।
पोखरी गाविस
पोखरी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जको स्थापना वि.सं. २०५८ (सन् २००२) सालमा गरिएको हो । यस निकुञ्ज नेपालको मध्य पहाडी क्षेत्र काठमाडौँको उत्तरी किनारामा पर्दछ । यसको क्षेत्रफल १५९ वर्ग कि.मि (शिवपुरी १४४ व.कि.मी, नागार्जुन १५ वर्ग कि.मी) रहेको छ । यस निकुञ्जले काठमाडौँ, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोकको भूभाग ओगटेको छ । नेपालको मध्यपहाडी क्षेत्रमा अवस्थित पारिस्थितिकीय प्रणालीको प्रतिनिधित्व गर्ने एकमात्र राष्ट्रिय निकुञ्ज हो । काठमाडौँको रत्नपार्कदेखि निकुञ्ज मुख्यालय बुढानीलकण्ठ पानीमुहान सम्मको दुरी १२ कि.मि. छ ।
इतिहास
यस क्षेत्रको संरक्षणको इतिहासलाई हेर्दा सन १९७६ मा जलाधार संरक्षण क्षेत्रको रूपमा शिवपुरी जलाधार संरक्षण वोर्डद्वारा संरक्षण सुरु गरी १९७८ मा शिवपुरी संरक्षीत जलाधार क्षेत्र कायम भएको पाइन्छ। त्यसैगरी सन १९८४  मा शिवपुरी जलाधार तथा वन्यजन्तु आरक्ष घोषणा भएको थियो।  यसै नामानुसार यस क्षेत्रको आवस्यक संरक्षण तथा व्यवस्थापनका कार्यहरु हुदै जाँदा यो क्षेत्रको महत्त्वलाई अझै बढि मूल्याङ्कन गरी सन् २००२ मा नेपाल सरकारबाट शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा राजपत्रमा सूचना प्रकाशित भएको थियो।  नागार्जुन वनक्षेत्र तत्कालिन राजा विरेन्द्रको निजि वनको रूपमा रहेको र राजा विरेन्द्रको वंशनास भइसकेको परिवेशमा देशको राजनीतिक परिवर्तनसँगै सो वनक्षेत्रलाई राष्ट्रियकरण गर्ने राजनीतिक निर्णयानुसार सन २००९  मा १५ वर्ग कि.मि. क्षेत्रफल ओगटेको नागार्जुन वन क्षेत्रलाई समेत शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञजमा गाभि शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज नामाकरण गरिएको हो।