cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
द्विपदीय नामकरण पद्धति
महत्त्व
यदि जीव-जन्तु र वनस्पतिहरूको वर्गीकरण नभएको भए आज तिनीहरूको अध्ययन गर्न कति जटिल हुँदो हो, यस कुरालाई सहजै कल्पना गर्न सकिन्छ । आज जन्तुविज्ञान होस् अथवा वनस्पतिविज्ञान नै होस् दुवै विषयमा जीव र  वनस्पतिहरूको अध्ययन वर्गीकरणको आधारमा गरिन्छ । जन्तु र वनस्पतिको प्रजाति, वंश, वैज्ञानिक नाम र यस्तै अनेक जानकारी दिने वर्गीकरण व्यवस्थाका पिता  कार्ल लिनियस एक अत्यंत प्रतिभाशाली वैज्ञानिक थिए । आज जीवविज्ञानमा जे सबै छ, त्यसमा वर्गीकरण को अद्वितीय भूमिका छ - यसको बिना यो क्षेत्रमा वृहत्तर ज्ञान संभव थिएन। लिनियसले दिएको वर्गीकरण व्यवस्था चिकित्सा जगतमा पनि धेरै मद्दत दिने साबित भएको छ र  चिकित्सा विज्ञानी जीव-जन्तुहरू तथा बोटबिरुवाहरूको वर्गीकरण को आधारमा धेरै खोज-अनुसन्धान गर्नमा सफल रहे । आज बोट-बिरुवाहरूको नाम सम्झने काम वर्गीकरणको सहायतामा नै गरिन्छ - वर्गीकरण प्रणालीको सहायतामा नै वनस्पतिहरूको प्रजाति, कुल र वैज्ञानिक नामको  बारेमा थाहा पाइन्छ । कुनै पनि जीव या वनस्पतिलाई परिभाषित  गर्ने समय सबैभन्दा पहिले त्यसको वर्गीकरण को नै उपयोग गरिन्छ।
नामकरणका नियम
द्विपदीय नामकरण को उच्चारण ल्याटिन भाषा को सामान्य नियम का पालन
स्वरको माथि समतल रेखा (Macron) को अर्थ स्वर दीर्घ हो भन्ने हुन्थ्यो, तर यसलाई लेख्न जरुरी मानिंदैनथ्यो । तर पछि आएर ग्रीक (यूनानी) भाषाबाट आएका शब्द प्रयोग गर्न को लागि यूनानी लिपिबाट यी अक्षरहरू लिइए : K (क्), Y (य् / इउ (≈ इ)), Z (ज़् / द्ज़्)। व्यंजन उअ को लागि V प्रयुक्त गर्न थालियो र स्वर उ को लागि U । यसको पनि केहि पछि J (य्) र W (व् / उ) थपियो । छोटो अक्षर को रूप (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z) मध्ययुग मा आए । पश्चिम र  मध्य यूरोप को सबै भाषाले लेख्य लिपिको लागि रोमन लिपि अपनाउन लागे ।
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
गाई (Cow) -- Bos primigenius taurus (बोस् प्रीमिजिनियस् टौरस्)
साँढे (Bull) -- Bos primigenius taurus
गोरु (Ox) -- Bos primigenius taurus
भैंसी (Buffalo) -- Bubalus bubalis (बूबालस् बूबालीस्)
कीर्तिपुरको युद्ध
कीर्तिपुरको युद्ध १७६७को समयमा भयो।
द्विपदीय नामकरण पद्धति
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
कुकुर (Dog) -- Canis lupus familiaris (कानीस् लूपस् फ्यामिल्यारिस्)
कुकुर्नी (Bitch) -- Canis lupus familiaris
पिल्ला (Puppy) -- Canis lupus familiaris
ऊंट (Camel) -- Camelus dromedarius (कामेलस् ड्रोमेडारियस्)
घोडा (Horse) -- Equus ferus caballus (ईक्वस् फेरस् क्याबेलस्)
टेलिस्कोप
आकाशमा भएका खगोलिय पिण्डहरु जस्तै तारा, ग्रह, उपग्रहहरु आदि अवलोकन गर्न प्रयोग गरिने उपकरणलाई टेलिस्कोप (अङ्ग्रेजी: Telescope) भनिन्छ । नाङ्गो आँखाले नदेखिने ताराहरुपनि टेलिस्कोपको मदतले राम्ररी देखिन्छ ।
द्विपदीय नामकरण पद्धति
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
गधा (Donkey/Ass) -- Equus africanus asinus (ईक्वस् आफ्रिकानस् आसीनूस्)
टेलिस्कोप
टेलिस्कोपबाट टाढाका वस्तुहरु हेर्दा स्पष्ट तर उल्टो देखिन्छ्न् । यसले छरिएका प्रकाशका किरणहरूलाई एकत्रित गर्छ ।
द्विपदीय नामकरण पद्धति
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
खच्चर (Mule --
टेलिस्कोप
टेलिस्कोपबाट सूर्यको अवलोकन गर्नुहुँदैन । यसो गर्दा आँखाको रेटिना क्षतिग्रस्त भई अन्धो हुने हुन्छ । टेलिस्कोपलाई साधारणतया दूरबिन भन्ने गरिन्छ ।
द्विपदीय नामकरण पद्धति
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
बाख्रा (Goat) -- Capra aegagrus hircus (काप्रा एगाग्रस् हीर्कस्)
टेलिस्कोप
टेलिस्कोपमा दुईवटा कन्भेक्स लेन्सहरूको प्रयोग गरिएको हुन्छ । अब्जेटिभ लेन्स र आइलेन्स । यिनिहरूको दूरी घटबढ गर्न मिल्नेगरी राखिएको हुन्छ ।
अहिले सम्मकै सबैभन्दा ठूलो टेलिस्कोप हब्बल टेलिस्कोप हो । टेलिस्कोपको आविष्कार बैज्ञानिक ग्यालिलिई ग्यालिलियोले गरेका हुन् ।
द्विपदीय नामकरण पद्धति
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
पाठा (Kid/ Lamb) -- Capra aegagrus hircus
भेडी (Eve) -- Ovis aries
भेडाको बच्चा (Faun) -- Ovis aries
सुंगुर (Pig) -- Sus scrofa domestica (सूस् स्क्रोफा डोमेस्टिका)
याक (Yak) -- Bos grunniens (बोस् ग्रून्न्येन्स्)
हात्ती (Asian Elephant) -- Elephas maximus (एलेफास् माक्सीमस्)
सिंह (Lion) -- Panthera leo (पान्थेरा लिओ)
फ्याउरो (Fox) -- Canidae (क्यानिडे)
चितुवा (Leopard) -- Panthera pardus (पान्थेरा पार्डस्)
भालु (Bear) -- Ursus thibetanus (ऊर्सस् टिबेटानस्)
नरक
नरक सनातन धर्महरुमा अधर्मि र पापीहरु मरण पश्चात जाने प्रेत लोक हो भनेर मानिन्छ। हिन्दू धर्म, सिख धर्म, जैन धर्म र बौद्ध धर्म को केहि विचारधारा अनुसार, नरक उत्तपिणनको स्थान हो।
द्विपदीय नामकरण पद्धति
केहि जनावरहरूको वैज्ञानिक नाम
स्याल (Jackal) -- Canis aureus (कानीस् औरियस्)
खरायो (Rabbit) -- Oryctolagus cuniculus (ओरिक्टोलेगस् कूनीकूलस्)
बनमानुप (Gorrilla) -- (गोरिल्ला)
बहावलपुर प्रान्त
बहावल प्रान्त पाकिस्तानको बहावलपुर राज्य सम्मिलित प्रस्तावित प्रान्तको नाम हो। यो जनवरी २०१३ मा नयाँ प्रान्तहरूमा संसदीय समिति द्वारा सिफारिस गरिएको थियो, पाकिस्तानको पञ्जाब प्रान्तको दक्षिणी क्षेत्रमा सिर्जना गर्न।
२०१८-२०१९ मा, राष्ट्रिय सभाले बहावलपुर र दक्षिण पञ्जाब दुई नयाँ, अलग प्रान्त बन्ने विचारलाई समर्थन गर्यो।
इस्लामी इमिरेट अफगानिस्तान
इतिहास
तालिबान र यसको शासन सोभियत अफगानिस्तान युद्ध पछि अराजकता बाट उत्पन्न भयो। यो दक्षिणी अफगानिस्तान मा मदरसा विद्यार्थीहरु मिलेर बनेको एक इस्लामी र पश्तून राजनीतिक-धार्मिक आन्दोलन को रूप मा शुरू भयो। पश्तून जातिको पश्चाताप, तालिबानले पश्तूनवाली आदिवासी संहितालाई सलाफवादी शिक्षाको तत्वहरु संग एक पश्चिमी र आधुनिक इस्लाम विरोधी विचारधारा बनाउन को लागी मिश्रित बनायो। यसले छिमेकी पाकिस्तानको साथसाथै साउदी अरब, र संयुक्त अरब इमिरेट्स बाट समर्थन प्राप्त गर्न थाल्यो।
तालिबानले अफगानिस्तानका अन्य जातीय समुदायलाई विदेशी ठान्थे। पश्तून जनता अफगानिस्तान मा सबैभन्दा ठूलो जातीय समूह हो र तालिबान आन्दोलन को विशाल बहुमत शामिल छ। तालिबानले आफ्नो दक्षिणी र दक्षिण-पूर्वी गढहरु बाट विस्तार गरेपछि, उनीहरु अधिक प्रतिरोध को सामना गरे; पश्तूनवाली पश्तून आदिवासी संहिता संग जोडिएको देवबंदी इस्लाम को ब्रान्ड अफगानिस्तान को अन्य जातीय समूहहरु द्वारा विदेशी को रूप मा हेरिएको थियो।
सत्तामा पुनरागमन (२०२१ – वर्तमान)
तालिबानले मे २०२१ मा देशको कब्जा पुनः प्राप्त गर्न एक आक्रमण शुरू गरे। आक्रमण देश बाट अमेरिकी सेना को फिर्ता संगै थियो, जुन सेप्टेम्बर ११, २०२१ (सेप्टेम्बर ११, २००१ को बीसौं वार्षिकोत्सव) सम्म पूरा हुने थियो। जून र जुलाई को महीनाहरुमा, तालिबानले लगातार ग्रामीण क्षेत्र र शहरी केन्द्रहरुमा लाभ कमायो। अगस्टदेखि तालिबानले शहरी केन्द्र (प्रदेश राजधानी) कब्जा गर्न थाले, र १५ अगस्टमा राजधानी काबुल कब्जा गरे।
हच (श्रीलङ्का)
हच (सिन्हाला: හච් ; तमिल: ஹட்ச்) श्रीलङ्काको एक मोबाइल दूरसञ्चार कम्पनी हो जुन हचिसन एसिया टेलिकम समूहको स्वामित्वमा रहेको छ । यसले श्रीलङ्कामा जीएसएम र एचएसपीए सेवाको एक शृङ्खला प्रदान गर्दछ । प्रारम्भमा यसलाई "कललिङ्क" भनिन्थ्यो र श्रीलङ्कामा दोस्रो मोबाइल सेवा सञ्चालक थियो । हचिसनले सन् १९९८ मा श्रीलङ्कामा राष्ट्रव्यापी सञ्चालक उद्देश्यमा आफ्नो सेवाहरू सञ्चालन गरेको थियोे । अप्रिल २०१० को अनुसार, हचले सम्पूर्ण टापुको लगभग ७०% को क्षेत्रमा सेवा सञ्चालन गरेको छ । यसको मालिक कम्पनी (सिके हचिसन कम्पनी) ५० भन्दा बढी देशहरूमा आफ्नो सेवा सञ्चालन गरेको छ र बिश्वब्यापी रूपमा २,९०,००० भन्दा अधिक कर्मचारीहरू छन् । सीके हचिसननले पाँच वटा मुख्य व्यवसायहरू सञ्चालन गरेको छ जसमा बंदरगाहहरू र सम्बन्धित सेवाहरू, खुद्रा, पूर्वाधार, ऊर्जा र दूरसञ्चार सेवा सञ्चालन गरेको छ । कम्पनी १९९६ मा स्थापित गरिएको थियोे भने यसको मुख्यालय श्रीलङ्काको राजधानी कोलम्बोमा अवस्थित छ । कम्पनीका हालका कार्यकारी अधिकृत थिरूकुमार नदरासा हुन् । यो टेलिकम निजी कम्पनीको रूपमा स्थापित भएको थियोे ।
हचिसन दूरसञ्चार लङ्का, हचिसन एसिया दूरसञ्चार सदस्य हो जुन इन्डोनेशिया, भियतनाम र श्रीलङ्काका बजारहरूमा मोबाइल दूरसञ्चार सेवा सञ्चालनहरू गर्दछ । हचिसन एसिया दूरसञ्चार, सीके हचिसन होल्डिंग्सको एक प्रमुख भाग हो जसमा अस्ट्रिया, डेनमार्क, हङकङ, इन्डोनेशिया, आयरल्यान्ड, इटाली, मकाउ, स्विडेन र संयुक्त अधिराज्यमा गरी ३ समूह रहेका छन् जसले ३ जी सेवा सञ्चालन गरेका छन् ।
हचिसन दूरसञ्चार लङ्का (प्रा) लि (हचिसन टेलिकम लङ्का)ले सन् २००४ मा आफ्नो जीएसएम सेवा सुरू गरेको थियोे । यो एक देशव्यापी रूपमा मोबाइल दूरसञ्चार प्रदायक हो । यसले २०१२ मा ३ जी प्रविधि सुरु गरेको थियोे, जसका अनुसार हाल सबै २५ जिल्लामा ३ जी सेवा आइपुगेको छ ।
प्रतिस्पर्धा
हच श्रीलङ्कामा एक प्रमुख दुरसञ्चार सेवा प्रदायक हो । यसका मुख्य प्रतिस्पर्धीहरू: डायलग, मोबिटेल, एटिसलात र एयरटेल हुन् ।
प्रविधि
हच श्रीलङ्काले ९००/१८०० मेगाहर्जको प्रयोग गरेर जीएसएम / एज समर्थित नेटवर्क सञ्चालन गर्दछ । सन् २०१२ मा कम्पनीले २१०० मेगाहर्ज प्रयोग गरी एचएसपीए सेवाहरू सञ्चालन गरेको थियोे । कम्पनीले सन् २०१८बाट १८०० मेगाहर्ज बी ३ मार्फत ४ जी सेवा सुरू गरेको थियोे ।
बाह्य कडीहरू
आधिकारिक वेबसाइट
गान्टे
गान्टे (वैज्ञानिक नाम: गाइनोकार्डिया ओडोराटा) जसलाई अङ्ग्रेजीमा गाइनोकार्डिया भन्ने गरिन्छ, एक बहुलिङ्गी सदाबहार रूख हो जुन एकारिएसी परिवार अन्तर्गत पर्दछ। यो परिवार भित्र एकमात्र प्रजाति गाइनोकार्डिया ओडोराटा समावेश छ। गान्टेको रूखहरू ३० मिटरसम्म अग्लो हुन्छ। यो प्रजाति दक्षिण एसियाका पहाडी उपत्यकाहरू - भारत, दक्षिण-पूर्वी तिब्बत र चीन, बङ्गलादेश, नेपाल, भुटान र म्यानमारमा पाइन्छ।
जगज्जय मल्ल
जगज्जय मल्ल एक मल्ल शासक र कान्तिपुरका तेह्रौं राजा थिए। उनले १७२२ मा कान्तिपुरका राजा भास्कर मल्लको उत्तराधिकारी बने। जगज्जय महिपतेन्द्र मल्ल (प्रताप मल्लका छोरा) का नाति थिए। आफ्नो शासनकालमा पृथ्वीनारायण शाहले आफ्नो राज्य नुवाकोटसम्म विस्तार गरेका थिए। १७३६ मा उनको मृत्यु भयो र जयप्रकाश मल्ल द्वारा उनको आदेश अनुसार उत्तराधिकारी बने।
नृपेन्द्र मल्ल
नृपेन्द्र मल्ल मल्ल शासक र कान्तिपुरका नवौं राजा थिए। उनले सन् १६७४ मा आफ्ना पिता प्रताप मल्लको उत्तराधिकारी बनेका थिए। १६८० मा उनको मृत्यु भयो र उनका भाइ पार्थिवेन्द्र मल्ल उत्तराधिकारी बने।
राज्यकाल
बि.सं १७३१ (ई. १६७४) राजा बनेको बेलामा नृपेन्द्र मल्लको उमेर १२ वर्ष मात्र थिए।
प्रताप मल्लको मृत्यु हुँदा कान्तिपुरको गद्दीमा को बस्ने भन्ने कुराको केही खलबली उठ्यो। त्यस बेला प्रताप मल्ल का नृपेन्द्र मल्ल, पार्थिवेन्द्र मल्ल र महीपतेंद्र मल्ल समेत तीन छोरा थिए। प्रताप मल्लले कान्छा छोरा महीपतेन्द्र मल्ललाई मा पछि कान्तिपुरको गद्दीमा राख्नु भन्ने व्यवस्था बाँधेर गएका थिए। यसबाट आफ्नो अधिकार खोसिएको हुनाले नृपेन्द्र मल्ल प्रसन्न थिएनन्। चिकुटी, प्रताप मल्लका एक प्रभावशाली भारदार जसलाई प्रताप मल्लले पहिले कैद र पछि देश निकाला गरेका थिए, ले नृपेन्द्र मल्लको पक्ष लिए. पाटनका राजा श्रीनिवास मल्ल र भक्तपुरका राजा लाई पनि नृपेन्द्र मल्लको पक्षमा ल्याए। पछि श्रीनिवास मल्ल अघि सरी दाजु छदै भाइलाई राजा बनाउनु न्यायसंगत कुरा होइन भनी आफैले तिलक लाइदिई नृपेन्द्र मल्ललाई गद्दीमा राखिदिए। यस अवसरमा भक्तपुरका राजा जितामित्र मल्लले पनि उपस्थित भई यस कुराको अनुमोदन गरे। चौतारा (तात्कालिक प्रधानमन्त्री पद) पद चाँही चिकुटीले पाए।
अबु बक्र अल-बगदादी
अबु बक्र अल-बगदादी इराक र सिरीयाको इस्लामी कट्टरपन्थी आतंकी सङ्गठन आई.एस.आई.एलको नेता हो ।
स्वारी फूल
स्वारी फूल (वैज्ञानिक नाम: ब्युमोन्टिया ग्रान्डिफ्लोरा) 'ब्युमोन्टिया' परिवारको एक वनस्पति हो। यो वनस्पतिलाई पहिलो पटक नथानिएल वालिचद्वारा वर्णित गरिएको थियो। यो फूलको लहरा २० मिटर सम्म लामो हुने गर्दछ र यो नेपालको १४०० मिटर उचाइसम्म फूल्ने गरेको पाइएको छ। यो फूल नदीको किनार र चिस्यान भएको ठाउँमा राम्रोसँग फस्टाउने गर्छ। नेपालको तराई क्षेत्रमा भने यो फूल फाट्टफुट्ट मात्र भेटिन्छ। यसको फूल ठूला, सेता र आकर्षक हुने कारणले यसलाई सजावटको लागि खेती समेत गरिन्छ।
तन्मय भट्ट
तन्मय भट्ट एक भारतीय स्ट्यान्ड अप कमेडियन, लिपि लेखक, निर्माता, र लोकप्रिय कमेडी स्केच समूह अल इन्डिया बक्चोद (एआइबी) को सह-संस्थापक हुन् । उनको कमेडी करियर धेरै विवादास्पद छ । तन्मय भट्टले लता मंगेशकर र सचिन तेन्दुलकरको विवादास्पद भिडियो बनाएका थिए र यसका लागि प्रयोग गरिने शब्दावलीको धेरै नै आलोचना गरिएको थियो । #मीटू अभियान र सोशल मिडियामा एआईबीको निरन्तर ट्रेलिंग पछि एआइबी ले एक बयान जारी गर्दै तन्मय भट्ट र गुरसिमरन खम्बालाई संस्थाबाट अलग गरेका छन्।
मदन शमशेर जङ्गबहादुर राणा
उनलाई नेपाली क्रिकेटको पिता मानिन्छ किनभने उनले १९२०को दशकमा पहिलो पटक नेपाल क्रिकेट परिचित गरे र धेरै प्रतियोगिहरूको आयोजना गरे। १९४७  मा, उनले नेपालमा गठन गरेको पहिलो फुटबल समितिको अध्यक्ष बनाइयो।
वि.सं. २०१० मा मदनशमशेरको बनारसमा निधन भयो । त्यसपछि रानी जगदम्बाले वि.सं. २०११ मा ललितपुर जिल्लाको पुल्चोकमा मदन मेमोरियल गल्र्स हाईस्कूल (हाल मदन स्मारक विद्यालय)को स्थापना गरी २६ रोपनी जग्गामा, दुइवटा भवन र नगद पाँच लाख रुपैयाँ दिनुभयो । यसरी सामाजिक कामको थालनी भएको हो ।, मदन पुरस्कार र मदन पुरस्कार पुस्तकालय सङ्ग्रह अभिलेख लाइब्रेरीमा स्थापित उनको पत्नी, जगदम्बा कुमारीदेवी राणा, नेपाली भाषा, साहित्य, कला र लोक संस्कृति क्षेत्रमा नेपाल योगदान लिए समर्पित भएकी थिइन् । ।
भ्रामरी
भ्रामरी एक हिन्दू देवी हो। उनी देवी पार्वतीको अवतार हुन्। भ्रामरी को अर्थ 'मौरी को देवी' या 'काली मौरी को देवी'। उनी मौरी, हर्नेट्स र वेप्स संग सम्बन्धित छन्, जो उनको शरीर संग जोडिएको छ। उनी सामान्यतया चार हातमा गदा, त्रिशूल, तरवार र ढाल समातेर चित्रण गरिएको छ।
देवी भागवत पुराण को दसौं पुस्तक र तेह्रौं अध्याय देवी भ्रामरी को शोषण को विस्तार मा अभिलेख गर्दछ । उनी संक्षेपमा देवी महात्म्य मा पनि संकेत गरीन्छ । देवी भागवत पुराण मा बताइएको छ कि उनी अरुणसुर राक्षस लाई कसरी मारिन् । देवी भ्रमरम्बा  रूपमा साथ सँगै पूजा प्रभु शिव मा मल्लिकार्जुन मन्दिर, श्रीशैलम, आन्ध्र प्रदेश बाह्र मध्ये एक हो  जो ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर र मुख्य १८ शक्तिपीठ को रूपमा पनि जानिन्छ  जहाँ देवी गरेको घाँटी पतन भएको थियो  र कटिल मा  ।
महाअमेरिका
"महाअमेरिका" सम्पूर्ण उत्तर र दक्षिण अमेरिकी महादेशको सामूहिक भूमिमास हो, जसमा यस क्षेत्रका सबै राष्ट्रहरू समावेश छन्।
भ्रामरी
कथा
राक्षसहरुको शहर मा अरुणासुर नामक एक शक्तिशाली दानव रहन्थे। उहाँ एक उग्र ईश्वर-घृणा गर्ने र एक कपटी हुनुहुन्थ्यो, जो सबै भन्दा माथि ईश्वरहरु लाई जित्न चाहन्थे। उनी हिमालयमा गंगाको किनारमा गए र ब्रह्मालाई धेरै सख्त तपस्या गरे, जो उनलाई राक्षसहरुको संरक्षक मान्थे। उनले आफ्नो शरीरमा प्राण को पाँच व्यायूहरु राखे र ध्यान गर्न शुरू गरे, गायत्री मन्त्र दोहोर्याएर र तपस्या अभ्यास गरे। पहिलो दस हजार वर्ष को लागी, उहाँ मात्र सुकेको पातहरु निस्केर बाँच्नुभयो; दोस्रो को लागी, उनी पानी को थोपा मात्र पिएर बाँच्न थाले; र, तेस्रो को लागी, उनी एक्लै हावामा सास लिएर बाँचे। चौथो दस हजार बर्ष सम्म, उनले केहि उपभोग गरेनन् र यस प्रकार उनको तपस्या को अभ्यास गरे। चौथो दस हजार वर्ष पछि, उसको पेट सुकेको थियो, उसको शरीर सुकेको थियो र उसको शरीर को तंत्रिका लगभग देखिने भएको थियो; केवल जीवन सास त्यहाँ लम्बिएको थियो। यस बिन्दुमा उनको शरीर बाट प्रकाश को एक प्रभामंडल उत्सर्जन भयो र सारा संसार लाई जलाउन शुरू भयो। उसको आँखा बन्द गरी, ऊ आगोले दन्किरहेको देखिन्थ्यो, जस्तो कि ऊ आफैं आगो हो।
उनको तपस्या र संकल्प को अवलोकन गर्दै भगवान ब्रह्मा अरुणासुर लाई सबै दुई वा चार खुट्टा भएका जीवहरु बाट सुरक्षा प्रदान गर्न को लागी आशीर्वाद दिन योग्य देखे। यो आशीर्वाद अरुणसुर को भित्री क्षेत्र मा बस्ने अन्य सबै राक्षसहरु लाई बोलाउन र माथी देवताहरु संग एक अन्तिम युद्ध लड्न को लागी आत्मविश्वास दियो। राक्षसहरु आए र उनीहरुलाई आफ्नो राजाको रूपमा नमस्कार गरे। उहाँको आज्ञा द्वारा, उनीहरु स्वर्ग मा दूतहरु पठाए उनीहरुको इरादा को संकेत गर्न को लागी। यो खबर सुनेर इन्द्र डरले काम्नुभयो र तुरुन्तै देवताहरु संग ब्रह्मा को निवास मा जानुभयो। ब्रह्मा संग स्थिति को बारे मा छलफल गरे पछि, उनीहरु विष्णु भर्ती गर्न को लागी वैकुंठ गए। त्यहाँ उनीहरु सबैले राक्षस लाई मार्न को लागी एक सम्मेलन गरे जसले उनीहरुलाई उखाल्न खोजे।
जब देवताहरु सम्मानित, अरुणासुर र उनको सेना स्वर्ग गए। दानवले आफ्नो तपस्या को शक्ति को उपयोग गरी विभिन्न रूपहरु ग्रहण गरे र चन्द्रमा, सूर्य, यमराज, अग्नि र अरु सबैको कब्जा कब्जा गरे। सबै देवताहरु, आफ्नो स्टेशनहरु बाट विस्थापित, तब कैलाश को क्षेत्र मा गए र भगवान शिव लाई उनको स्थिति को भयानक प्रकृति को लागी प्रस्तुत गरे। शिव संग कुराकानी गरे पछि, उनीहरु पार्वती, आदि पाराशक्ति तिर लागे। पार्वती अरुणासुर को वरदान को बारे मा जान्छिन्, र छ पैर वाले प्राणीहरु को मदद संग राक्षस को मार्न को लागी एक योजना बनाईयो।
पछि लडाइँ मा, राक्षसहरुको तरवार भृमरी देवी को ढाल द्वारा रोकिएको थियो, जबकि उनको अन्य हतियारहरु को विशाल सेना मा क्षति पुर्‍यायो। उनी रैंक को माध्यम बाट भागे, त्रिशूल संग छुरा हान्दै, लामो तरवार संग काटेर र राक्षसहरु लाई आफ्नो गदा को शक्तिशाली झुण्ड संग पाउडर गर्न को लागी। मौरी, हर्नेट्स, भ्यागुता, मक्खी, दीमक, लामखुट्टे र स्पाइडर जो उसलाई टाँसिएको रैंक मा एक लहर मा बाहिर निस्केको। जब अरुणासुर युद्धको मैदानमा बाँकी रहेको अन्तिम राक्षस थियो, उनी पछि हटे र उनीहरुलाई आक्रमण गर्नका लागी सबै कीराहरु बाहिर पठाईन्। उनीहरु सबै उसको वरिपरि क्रल गरे र उसको शरीर को प्रत्येक भाग खोलिएको थियो: उसको छाती, पछाडि र पेट, हात, हात, औंलाहरु, खुट्टा, खुट्टा र औंलाहरु सबै टुक्रिएका थिए। अरुणासुरको ठूलो पतन देखेपछि तुरुन्तै कीराहरु भृमरी देवीकहाँ फर्केर आए र उनलाई फेरि टाँसिए। भगवानहरु, जो यस नयाँ रूप को भय मा थिए, उनको धेरै प्रशंसा दिए। राक्षसी सेनाहरु को सफल पराजय  मा, सबै देवताहरु आकाशीय घरहरु मा फर्कन सक्षम थिए।
प्राणायाम
प्राणायाम मा, नाम भ्रामरी नाक को माध्यम बाट सास फेर्न को एक प्रकार को लागी दिईन्छ, एक मौरी गुनगुनाए जस्तै एक शान्त गुन्जन आवाज बनाउन।
भारतीय राजदूतावास, काठमाडौँ
काठमाडौँस्थित भारतीय दूतावास नेपालको लागि भारतीय गणतन्त्रको कूटनीतिक नियोग हो।
स्वामी विवेकानन्द सांस्कृतिक केन्द्र
दूतावासले काठमाडौँमा स्वामी विवेकानन्द सांस्कृतिक केन्द्र सञ्चालन गर्दछ। भारत र नेपालबीचको सांस्कृतिक सम्बन्धलाई प्रवर्द्धन गर्न सन् २००८ मा स्थापना भएको हो।
बीपी कोइराला भारत - नेपाल फाउन्डेसन
बीपी कोइराला भारत - नेपाल फाउन्डेसन काठमाडौँस्थित भारतीय दूतावाससँग आबद्ध छ। बीपी कोइरालाको सम्झनामा सन् १९९१ मा भारत र नेपालबीच सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई प्रवर्द्धन गर्न स्थापना भएको हो । फाउन्डेसनको कार्यालय भारतीय दूतावास भित्र अवस्थित छ।
नेपाल भारत पुस्तकालय
नेपाल भारत पुस्तकालय वा सामान्यतया भारतीय पुस्तकालय भनिन्छ। यो पुस्तकालय काठमाडौँमा भारतीय दूतावासद्वारा सञ्चालित छ। यो पुस्तकालयलाई सन् २००५ सम्म नेपाल-भारत सांस्कृतिक केन्द्र भनिन्थ्यो। भारत र नेपालबीच सांस्कृतिक सम्बन्ध र सूचना आदानप्रदानलाई अभिवृद्धि र सुदृढ गर्ने उद्देश्यले भारतले नेपालसँग कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना गरेपछि सन् १९५१ मा पुस्तकालयको स्थापना भएको हो। यो नेपालको पहिलो विदेशी पुस्तकालय हो।
महिला विरुद्धका हिंसा
महिला विरुद्धका हिंसा विशेष रूपमा महिलाको विरुद्धमा हुने सम्पूर्ण हिंसात्मक कार्यहरू हुन् । यस्तो प्रकारको हिंसाले कुनै पिडितको लिङ्गलाई प्राथमिकतामा राखेर कुनै विशेष समूहलाई लक्षित गरेको हुन्छ । यस्तो हिंसा लिङ्गमा आधिरित हुन्छ अर्थात महिला भएकै कारण कसैले यस्तो हिंसाको शिकार बन्नु परेको हुन्छ ।
महिलामाथि हुने हिंसा भन्नाले महिलाको जन्मपूर्व देखि मृत्यु नहुञ्जेल सम्मको अवस्थामा महिला भएकै कारणबाट हुने विभिन्न खाले विभेदपूर्ण व्यवहार शोषण शारीरिक, मानसिक तथा यौनिक यातनाहरू र दुर्व्यवहारलाई बुझाउँछ ।
यस्ता हिंसा महिला विरुद्ध महिला र पुरुष दुवैले गर्ने गरिन्छ । यसले समाज विकासको क्रमलाई प्रत्यक्ष र परोक्ष रूपमा प्रभाव पारिरहेको हुन्छ । खास गरी महिलाहरूको जैविक बनावटलाई आधार बनाएर समाजले महिलाहरूलाई गर्ने व्यवहारले हरेक महिलाको प्रगतिको बाधक बनिरहेको अवस्था रहेको छ ।
परम्परागत मूल्य मान्यताका आधारमा गरिने हिंसाका कारण महिलाहरू बढी पीडित बन्ने गरेका छन् । घरेलु हिंसाका कारण होस् वा बोक्सी प्रथा अथवा दाइजोका कारण हुने घटनामा पीडित हुने महिलाहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य छ । आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक, नागरिक तथा साँस्कृतिक लगायत मानवअधिकारका आधारभूत अधिकारहरूबाट महिलाहरू वन्चित छन् ।
इतिहास
प्राचीन समय देखि नै बलात्कार, यौन हिंसा तथा घरेलु हिंसा जस्ता अनेकौ महिला विरुद्धका हिंसाहरू हुदै आएको पाइन्छन ।
नेपाली समाज
नेपाली पुरूष प्रधान समाज हो । यहाँ परम्परागत सोचमा परिवर्तन भएको छैन । महिलाले दाईजो नल्याएका कारण यातना सहनु पर्ने, बोक्सीको आरोप लगाएर घर निकाला गरिने, बालविवाह, बहुबिवाह, देहव्यपार, गरीबी, बेरोजगारी, मानसिक यातना, गालीगलौज, जवरजस्ती करणी, बैवाहिक बलत्कार, बहुविवाह, चेलीबेटी बेचविखन र ओसारपसार, हाडनातामा करणी, वैदेशीकरोजगारीको नाममा ठगी, यौन शोषण, अत्याधिक काम, यौन दुरूत्साहन, यौन शोषणलगायतका हिंसाले यहाँको समाज अछुतो रहेको छैन । राज्यको संरचनाले नै महिलाहरूको सही र न्यायपूर्ण प्रतिनिधित्व गराउन सकेको छैन । पुरूष प्रधान मानसिकताले गर्दा महिला नेतृत्व अगाडि आउननसकेको हो ।
रूढीवादी परम्परा, पितृसत्तात्मक सोच, सामाजिक मूल्य मान्यताका कारण महिलालाई दोस्रो दर्जाको नागरिककोरूपमा हेरिनु, समान अवसरबाट वञ्चित गराइनु, महिलाको स्वतन्त्रता, गतिशीलतार शरीरमाथि अरूले नियन्त्रणगर्ने प्रवृतिको कारण पनि महिला माथि हिंसा भएको अवस्था छ ।
बाह्य कडीहरू
महिला हिंसा अन्त्य गर्न के गर्नु पर्छ ?
बिख
बिख नेपाल, पाकिस्तान र भारतको हिमाली क्षेत्रमा पाइने वनस्पति हो। यो वनस्पति 3600–4800 m उचाइमा पाइने गर्छ। यो वनस्पति अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीमा असुरक्षित अवस्थामा सूचीकृत छ। बिखको स्वाद तितो हुन्छ र यो चिसो प्रवृत्तीको वनस्पति हो।
भुवन मल्ल
भुवन मल्ल, जसलाई सुवर्ण मल्ल पनि भनिन्छ, मल्ल वंशका राजा थिए र काठमाडौँ उपत्यकाको विभाजन पछि भक्तपुरका दोस्रो राजा थिए। उनले १५०५ देखि १५१९ मा आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरे। त्यसपछि प्राण मल्लले भडगाउँमा आफ्नै बलमा शासन गरे।
कन्केभ लेन्स
किनाराको भाग बाक्लो र बीचको भाग पातलो भएको लेन्सलाई कन्केभ लेन्स भनिन्छ । यस्तो प्रकारको लेन्सले समानान्तर प्रकाशका किरणहरूलाई विकेन्दृत गर्दछ । त्यै भएर कन्केभ लेन्सलाई विकेन्द्रीकरण लेन्स वा डाइभर्जिङ लेन्स पनि भनिन्छ ।
मार्भल सिनेमेटिक युनिभर्सका चलचित्रहरूको सूची
मार्भल सिनेमेटिक युनिभर्स (एमसियू) का चलचित्रहरू मार्भल कमिक्सको प्रकाशनहरूमा देखा पर्ने पात्रहरूमा आधारित मार्भल स्टुडियोजद्वारा निर्मित अमेरिकी सुपरहिरो चलचित्रहरूको शृङ्खला हो। एमसियू एक साझा ब्रह्माण्ड हो जहाँ सबै चलचित्रहरू स्थापित गरिएको छ।
द इन्फिनिटी सागा
पहिलो चरण देखि तेस्रो चरणसम्मका चलचित्रहरूलाई सामूहिक रूपमा "द इन्फिनिटी सागा" भनेर चिनिन्छ।
द मल्टिभर्स सागा
चौथो चरणदेखि छैटौं चरणसम्मका चलचित्रहरूलाई सामूहिक रूपमा "द मल्टिभर्स सागा" भनेर चिनिन्छ। यसले डिज्नी+ मा स्ट्रिमिङ हुने धेरै शृङ्खलाहरू र दुई विशेषहरू पनि समावेश गर्दछ।
नेपालका राष्ट्रिय चिन्हहरू
नेपालका राष्ट्रिय चिन्हहरूको सूची यसप्रकार रहेको छ :
बडीकेदार गाउँपालिका
बडीकेदार गाउँपालिका  डोटी जिल्लामा अवस्थित नेपालको एक गाउँपालिका हो ।   वि.सं. २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयद्वारा ७४४ स्थानीय तह लागू गरेपछि डोटी जिल्लामा पर्ने साविकका बर्छेन, घाङल, मन्नाकापाडी र लाना केदारेश्वर गाविस हरूलाई जोडेर बडीकेदार  गाउँपालिका बनाइएको हो ।  बडीकेदार  गाउँपालिकाको कूल क्षेत्रफल ३३२.५५ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकालाई ५ वटा वडामा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या १६,७२० रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा बोगटान गाउँपालिका, पश्चिममा जोरायल गाउँपालिका र कैलाली जिल्ला, उत्तरमा दिपायल सिलगढी नगरपालिका,बोगटान गाउँपालिका, जोरायल गाउँपालिका र केआइसिं गाउँपालिका तथा दक्षिणमा  कैलाली जिल्ला सँग जोडिएको छ ।
अभ्यास सिद्धान्त
अभ्यास सिद्धान्त (सामाजिक अभ्यासहरूको सिद्धान्त) एक सिद्धान्त हो (वा सिद्धान्तहरूको 'परिवार') जसले समाज र संस्कृतिलाई बुझ्ने र बुझाउने प्रयास गर्दछ। ज्ञानमा आधारित अभ्यासहरू जुन धेरै नै जटिल सामाजिक संस्थाहरू गठन गर्न एक अर्कामा अन्तरसम्बन्धित रहन्छन्। सेरी अर्टनरका अनुसार अभ्यास सिद्धान्त 'एकातिर मानवीय कार्यको बीचमा प्राप्त हुने सम्बन्धहरूलाई व्याख्या गर्न खोज्छ भने अर्को तिर विश्वव्यापी नियम जसलाई हामी अरुले बनाएको नियम भन्छौं त्यसलाई बुझन खोज्छ' भनि व्याख्या गरेका छन्। यसले संरचनावादी दृष्टिकोण र व्यक्तिवादी कार्य सिद्धान्तहरू बीचको शास्त्रीय सामाजिक सिद्धान्तमा द्वन्द्वको समाधान गर्न खोज्दछ। यसले व्यक्तिहरूले गर्ने कार्यहरूबाट सामाजिक घटनाहरूको व्याख्या गर्ने प्रयास गर्दछ।
खास्टे ताल
खास्टे ताल नेपालमा कास्की जिल्ला भित्र लेखनाथ नगरपालिकाका सात ताल मध्य एक ताल हो। यो ताल नगरपालिकाको ४ नं. वडा खराने फाँट भित्र अवस्थित छ। लेखनाथ नगरपालिकाको तेस्रो ठूलो तालको रूपमा खाष्टे ताल रहेको छ। यस तालको क्षेत्रफल १३.५७ हेक्टर रहेको छ । यस तालले नगरपालिकाको ०.१७% भाग र ताल क्षेत्रको २.९% भाग ओगटेको छ।पोखरालाई रामसार क्षेत्रमा सूचिकरण पश्चात यस क्षेत्रको संरक्षणमा चासो बढेको देखिएको छ। लेखनाथ नगरपालिकाको ४ नं. वडाभित्र सिमाबद्ध भएको यस तालबाट हालका अवस्थासम्म बेगनास र रुपा तालबाट जतिको उपयोगिता नगरबासीहरूले लिन सकिरहेका छैनन्। यो ताल बेगनास ताल भन्दा २७ गुणा र रुपा तालभन्दा ८.४ गुणा सानो छ भने दिपाङ्ग ताल, गुँदे ताल, न्युरेनी ताल र मैदी ताल भन्दाक्रमस:१.५१,२.७२, ४.७९, ११.५१ गुणा ठुलो छ । यो ताल बेगनास, रुपा, मैदी, दिपाङ्ग भन्दा पश्चिममा गुँदे भन्दा पूर्वमा र न्युरेनी तालसंगै रहेको छ।
अभ्यास सिद्धान्त
अभ्यास सिद्धान्त मुख्य रुपमा फ्रान्सेली सिद्धान्तवादी र समाजशास्त्री पियरे बौर्डीयोसँग सम्बन्धित छ। उनको व्यवहारको अवधारणाले अभ्यास सिद्धान्तका सिद्धान्तहरूको एक महत्त्वपूर्ण सुत्रको प्रतिनिधित्व गर्दछ। बौर्डीयूले 'मानिसले सामाजिक व्यवस्थालाई कसरी स्वीकार गर्छ भन्ने धारणाको विकास गरेका हुन्। अभ्यास सिद्धान्तको रूपरेखा अल्जेरियाको स्वत्रन्तता सङ्ग्राम समयमा लेखेका एउटा मूल विषयमा आधारित पुस्तक हो। उनलाई समाजशास्त्रमा मात्र होइन, मानवशास्त्र, शिक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सांस्कृतिक अध्ययनहरूमा पनि उतिकै महत्वपुर्ण रूपमा हेरिन्छ।
जाकिर खान
जाकिर खान एक भारतीय स्ट्यान्ड अप कमेडियन, लेखक, प्रवक्ता तथा अभिनेता हुन्। उनले २०१२ मा कमेडी सेन्ट्रल भारतको तेस्रो सर्वश्रेष्ठ स्टैंड अप कमेडियन प्रतिस्पर्धा जितेर लोकप्रियता हासिल गरे । कमेडियन बन्नु भन्दा पहिले जाकिर ले ४ वर्ष सम्म फिभर १०४ एफेम को लागि कॉपीराइटर र रिसर्चर को काम गरे । जाकिर खानको प्रशंसकहरूको संख्या वर्तमानमा कुनै पनि स्ट्यान्ड अप कमेडियना भन्दा बढी छ।
प्रारम्भिक जीवन
जाकिर खान को जन्म इंदौर, मध्य प्रदेश मा भएको थियो । उहाँ एक विनम्र पृष्ठभूमिबाट आउनुभयो र साथ का लागि आफ्नो बुबालाई श्रेय दिनुहुन्छ ।
जिओन मातसुरी
जिओन महोत्सव (祇園祭) वार्षिक रूपमा जापानको क्योटोमा मनाइने सबैभन्दा प्रसिद्ध चाडपर्व मध्येको एक हो । यो जुलाईको पूरा महिनाको लागि मनाइन्छ र जुलाई २१ र जुलाई २४ मा एक यमबोको जुन्को (山 鉾 巡行) परेड द्वारा मुकुट लगाइदिइने गरिन्छ । यसको नाम क्योटोको जिओन जिल्लाबाट लिइएको हो ।
क्योटोको शहरी क्षेत्रमा तीनवटा रातहरूका ट्राफिकहरू लाई पैदल यात्रीको लागि आरक्षित गरिएको हुन्छ । जिओन मातसुरी का तीनवटा जुलाई १६ र जुलाई २३ का रातहरूलाई योइयामा (宵 山), जुलाई १५ र जुलाई २२ का रातहरूलाई योइयोइयामा (宵々山) र जुलाई १४ र जुलाई २१ का रातहरूलाई योइयोइयोइयामा (宵々々山) को रूपमा चिनिन्छन् । सडकहरू रातको समयमा लगाइएका स्टालहरू याकीटोरी (बारबेक्यू चिकन स्केवरहरू), ताईयाकी, ताकोयाकी, ओकोनोमियाकी, परम्परागत जापानी मिठाइहरू र धेरै अन्य पाक भोजनहरूले भरिभराउ हुन्छन् । युकाटा (समर किमोनो) लुगा लगाइएका धेरै महिलाहरू उनीहरूको परम्पारिक पर्स र पेपर पङ्खाहरू चारैतिर हिंड्छन् ।
इतिहास
यो उत्सव शुद्धिकरण अनुष्ठान (गोर्यो-ई) को भाग को रूपमा उत्पन्न भएको हो, जसमा देवताहरू लाई आगो, बाढी र भूकम्प को कारण मानिन्थ्यो । ८६९ मा, व्यक्तिहरूले प्लेग र महामारीबाट पीडित भएका थिए र यसको कारण देवता गोजु तेन्नो (牛頭 天王) लाई दिइएको थियो । सम्राट सेइवाले मानिसहरू लाई यासाका तीर्थस्थान मा गई सुसानू-नो-मिकोटो देवतालाई प्रार्थना गर्नु भनि आदेश दिए । यासाका तीर्थालयबाट पुरानो जापानको प्रत्येक प्रान्तको शिनसेन-एन, एउटा बगैचा, का लागि छैसठ्ठी विशिष्ट शैलीका हल्बर्डहरू तयार पारिएका थिए र गुडाउन मिल्ने (पोर्टेबल) मूर्तिहरू (मिकोशी) पनि सँगै बनाइएका थिए । जहाँ-जहाँ एक प्रकोपको फैलावट भयो त्यहाँ-त्यहाँ यो अभ्यास दोहोर्याइएको थियो । ९७० मा, यो एक वार्षिक कार्यक्रम भनि आदेश भएको थियो र आजसम्म निरन्तर चलिरहेको छ । समयको साथ बढ्दो शक्तिशाली र प्रभावकारी व्यापारी वर्गले त्यो महोत्सवलाई थप विस्तृत बनाएका छन् ।
१५३३ मा, अशिकागा शोगुनेटले सबै धार्मिक घटनाहरूलाई रोकाए । उनीहरूले जुलूस ननिकालि अनुष्ठान बिना काम गर्न सक्थे भनि मानिसहरूले विरोध गरे । यसले चाडको हालको प्रगतिलाई जनाउदछ । शताब्दी गेखिका साना गुडाउन मिल्ने (पोर्टेबल) हराएका वा क्षतिग्रस्त भएका मूर्तिहरू लाई प्रतिस्थापन गरी नयाँ टेपेस्ट्रीहरू लगाइएका छन् । प्रयोगमा नभएका बेलामा भने, रथ मूर्तिहरू र राजपत्रहरू स्थानीय जनताको हेरचाहमा क्योटोको सम्पूर्ण केन्द्रीय व्यापारी जिल्लाको विशेष पसलमा राखिएको हुन्छ ।
बिष
बिष रासायनिक प्रतिक्रियाहरूको कारण शरीरका अङ्ग, तन्तु, कोशिकाहरू र डीएनएलाई चोटपटक वा हानि पुर्‍याई रोग तथा विकार पैदा गर्न सक्ने र जीवको ज्यान समेत लिन सक्ने रासायनिक पदार्थ हो। शब्दको रूपमा प्रयोग गर्दा यसले हानिकारक मानिने कुनै पनि चीजलाई ब्याख्या गर्दछ। बिषको बिषाक्तताको कारण ब्यापारिक वा कृषी प्रयोजनमा यसको प्रयोग अत्यधिक रूपमा हुने गर्छ।
इतिहास
मानव इतिहासमा विषको प्रयोग हत्या, कीट-नियन्त्रण, आत्महत्या तथा मृत्युदण्डको एक विधिको रूपमा गरिएको पाइन्छ। मृत्युदण्डको रूपमा विषको प्रयोग गर्ने कार्य प्राचिन समयमा रोमनहरूले गरेको पाइन्छ।
युफोन
पाक दूरसञ्चार मोबाइल लिमिटेड वा युफोन एक पाकिस्तानी जिएसएम सेवा प्रदायक हो। यो पाकिस्तानी बजारमा प्रवेश गर्न तेस्रो मोबाइल सञ्चालक थियो। यो २९ जनवरी २००१ मा पाकिस्तानको इस्लामाबादमा युफोनको ब्रान्ड नामले यसको सञ्चालन सुरु गरिएको थियोे।
पाक टेलिकम मोबाइल लिमिटेड, पाकिस्तान दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेडको एक पूर्ण स्वामित्वमा रहेको सहायक कम्पनी हो। पीटीसीएल वा पाकिस्तान दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेडको निजीकरण पछि युफोन सन् २००६ मा एटिसलातको एक भाग बनेको थियोे।
युफोन सबैभन्दा सानो जीएसएम मोबाइल सेवा प्रदायक हो र यसका अरूका तुलनामा सबैभन्दा थोरै, २१ मिलियन प्रयोगकर्ताहरू रहेका छन् । सबै चार मोबाइल सञ्चालकहरू भन्दा कम यसले १३ % बजार साझेदारी गरेको छ।
युफोनले रसिद खानलाई कम्पनीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको रूपमा नियुक्त गरेको थियोे। जुन २००८ देखि २०१४ सम्म मोबिलिङ्क (हाल जज्) को प्रमुख कार्यकारी अधिकृत थिए।
रेडियो आवृत्ति सारांश
युफोनले २०१४ को सुरुमा आयोजित एनजीएमएस लिलाममा २१०० मेगाहर्ज स्पेक्ट्रमको ५ मेगाहर्ज ब्लकमा बोली दिएको थियो । तथापि बढ्दो माग र ब्यान्ड चौडाइको कमीका कारण डिसेम्बर २०१६ मा, युफोनले आफ्नो ९०० मेगाहर्ज २ जी सञ्जालको भाग ३ जी (एचएसपीए) मा नै झार्ने निर्णय गरेको थियोे । हनल नेटवर्कमा बढ्दो चापको सामना गर्न दुई आवृत्तिहरूमा ३ जी सेवा प्रदान गर्दै आईरहेको छ । युफोनले मात्र ९०० मेगाहर्ज स्पेक्ट्रमकोसाथ कराची, लाहोर, रावलपिंडी / इस्लामाबाद, अबोटाबाद, शेइखपुरा र सियालकोट लगायतका शहरहरूमा पुन सेवा सञ्चालन गरेको छ ।
पुरस्कार
युफोनले सन् २०१२ मा पाकिस्तान विज्ञापनदाता समाज द्वारा आयोजित, पिएएस अवार्ड्स कार्यक्रममा सर्वश्रेष्ठ दूरसञ्चार सेवा प्रदायकको पुरस्कार जितेको थियोे ।
बाह्य कडीहरू
आधिकारिक वेबसाइट
जातियो स्मृतिसोउधो
जातियो स्मृतिसोउधो बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धमा देशका लागि बलिदान दिएका अमर सहिदहरूको सम्झनामा निर्माण गरिएको सहिद स्मारक हो। यो स्मारक ढाका विभाग अन्तर्गत पर्ने ढाका जिल्लाको साभार उपजिल्लामा अवस्थित छ। यस सहिद स्मारकको नक्शा वास्तुकार सैयद माइनुल होसेनले तयार पारेका थिए थिए। यहाँ स्वतन्त्रता युद्धको क्रममा मारिएका १० सहिदहरूको सामूहिक चिहान रहेको छ। जब विदेशी राजनेताहरू आधिकारिक रूपमा बङ्गलादेशको भ्रमण गर्छन् तब यस स्मारकमा श्रद्धाञ्जलि दिने राज्यको नीतिको एक भाग हो।
इतिहास
सन् १९७२ डिसेम्बर १६ का दिन बङ्गलादेशको विजय दिवसको अवसर पारी बङ्गलादेशका तत्कालीन राष्ट्रपति शेख मुजिबुर रहमानले ढाका सहर भन्दा २५ किलोमिटरको दूरीमा ढाका-आरिचा राजमार्ग नजिक नवीनगरमा यस स्मारकको शिलान्यास गरेका थिए। सन् १९७६ मा राष्ट्रपति जियाउर रहमानले स्मारकको निर्माणका लागि पहल गर्दै यसको।नक्शा तयार पार्न निर्देशन दिएका थिए। सन् १९७८ को जुन महिनामा प्राप्त ५७ वास्तुकारहरू मध्ये एक सैयद माइनुल होसेनद्वारा यस स्मारकको आधिकारिक नक्शा तयार पारिएको थियो। जातियो स्मृतिसोउधोको मुख्य स्मारकको निर्माण सन् १९७९ मा सुरु भएको थियो भने सन् १९८२ को विजय दिवस आउनु भन्दा केही समय अगाडि यसको निर्माण कार्य सम्पन्न भएको थियो। सन् २००२ मा अपनाइएको राष्ट्रिय परियोजनाको अनुसार यहाँ एक अग्निशिखा, पर्खालमा विभिन्न प्रकारका चित्रहरू र एक पुस्तकालय स्थापित गर्ने निर्णय गरिएको थियो। बङ्गलादेशको भ्रमणमा रहेका विदेशी राष्ट्रप्रमुखहरूले आफ्नो हातबाट यस स्मारकमा वृक्षरोपण गर्दछन्। बङ्गलादेश सरकारको वास्तुकला विभागले स्मारकको प्रमुख मीनारलाई छाडेर परियोजनाको भावी योजना र प्राकृतिक योजना सहित सबै निर्माण कार्यहरूको वास्तुशिल्प तयार गरेको थियो। यस परियोजना अन्तर्गत निर्माण कार्यले सन् १९७२ को जुलाई महिनामा गति लिएपछि सन् १९८८ मा निर्माण कार्य सम्पन्न भएको थियो। पुरै निर्माण कार्य नागरिक निर्माण विभाग र नागरिक गणतन्त्र सरकारको निर्माण मञ्त्रालयको अधीनमा निर्माण विभागद्वारा सम्पन्न गरिएको थियो। हालैमा स्मारकको निर्माणकार्य तीन चरणहरूमा कुल १३ करोड टाकाको लागतमा सम्पन्न भएको थियो।
वास्तुकला र महत्त्व
बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्ध सन् १९७१ मार्च २६ का दिनबाट देश व्यापी रूपबाट सुरु भएको थियो। यो युद्ध सन् १९७१ को डिसेम्बर १६ मा बङ्गलादेशको जीतका साथ समाप्त भएको थियो। यस युद्धमा लगभग ३० लाख व्यक्तिहरूले आफ्नो ज्यान गुमाएका थिए। यस स्मारक बङ्गलादेशको स्वतन्त्रताका लागि लड्दै वीरतापूर्ण सङ्घर्षको स्मृतिमा समर्पित छ भने यसलाई स्वतन्त्रता युद्धका सहिदहरू प्रति राष्ट्रिय सम्मानको एक उदाहरणको रूपमा स्थापित गरिएको थियो। स्मारक र यसको परिसरको क्षेत्रफल ३४ हेक्टर (६४ एकड) रहेको छ। यसबाहेक १० हेक्टर (२४ एकड) बराबरको क्षेत्रलाई ढाक्ने वृक्षहरूको रोपण गरिएको छ जसले यस स्मारक वरपरको क्षेत्रलाई समेट्छ। यस स्मारकले सबै देशभक्त नागरिक र स्वतन्त्रता सेनानीहरूको जीत र सफलताको जोडी बनाएको छ। बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धलाई ७ चरणहरूमा प्रत्येक सात त्रिकोणीय स्मारकको उच्च मीनार देशको माध्यमबाट बनाइएको थियो। यी सात चरणहरू मध्य प्रत्येकलाई सन् १९५२ को भाषा भाषा आन्दोलनद्वारा सङ्केत गरिएको छ। पछि सन् १९५४, १९५६, १९६२ र सन् १९६६ को ठूलो आन्दोलन माध्यमबाट अघि आन्दोलनहरू अघि बढेपछि सन् १९७१ को स्वतन्त्रता युद्धको माध्यमबाट  देश स्वतन्त्रता बनेको थियो। यस मीनारको कुल उचाइ ४५ मिटर (१५० फिट) रहेको छ भने राष्ट्रिय सहिद स्मारकको परिसरमा एक महत्वपूर्ण बिन्दुमा यो अवस्थित छ। यस सहिद मीनार कृतिम ताल र बगैँचाद्वारा घेरिएको छ। यहाँ वीर सहिदहरूको दश सामूहिक चिहान रहेको छ जसले मातृभूमिका लागि आफ्नो बलिदान दिएका थिए। स्मारकको परिसरमा खुल्ला मञ्च, स्वागत कक्ष, मस्जिद र हवाईजहाज अवतरण स्थल रहेको छ।
स्मारक परिसरको कुल क्षेत्र ६४ एकड रहेको छ। स्मारक र यसको परिसरको क्षेत्रफल ३४ हेक्टर (६४ एकड) रहेको छ। यसबाहेक १० हेक्टर (२४ एकड) बराबरको क्षेत्रलाई ढाक्ने वृक्षहरूको रोपण गरिएको छ जसले यस स्मारक वरपरको क्षेत्रलाई समेट्छ। स्मारकमा सात जोडी त्रिकोणात्मक पर्खालहरू रहेका छन्। पर्खालहरू साना देखि अग्लो गरी व्यवस्थित गरिएका छन्। यी सात जोडी पर्खालहरूले बङ्गलादेशमा स्वतन्त्रता आन्दोलनको सात क्रमिक चरणहरूलाई सङ्केत गर्दछन्। जसमध्ये सन् १९५२ को भाषा आन्दोलन, सन् १९५४ को संयुक्त मोर्चाको चुनाव, सन् १९५६ को संवैधानिक आन्दोलन, सन् १९६२ को शैक्षिक आन्दोलन, सन् १९६६ को छ बुँदे आन्दोलन, सन् १९६९ को नरसंहार र सन् १९७१ को स्वतन्त्रता युद्ध रहेका छन् भने यी ७ ऐतिहासिक घटनाहरूलाई ध्यानमा राखेर स्मारक निर्माण गरिएको थियो।
संयम पुरी
संयम पुरी नेपालका चर्चित अभिनेता हुन् । उनको जन्म २०४९ साल चैत १५ गते भएको थियो । उनका मातापिता नारायण पुरी र आमा उर्मिला पुरी हुनुहुन्छ । उनको पहिलो फिल्म सायद रहेको छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
■ अनमोल केसी
■ सलोन वस्नेत
■ गौरव पहारी
■ आश्मा डिसी
■ सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह
■ प्रकृति श्रेष्ठ
प्राण मल्ल
प्राण मल्ल सन् १५१९ देखि १५४७ सम्म नेपालको भक्तपुरका मल्ल वंशका राजा थिए। अन्य धेरै मल्ल शासकहरू भन्दा फरक, यो राजाले भक्तपुरको दरबार स्क्वायरको निर्माण कार्यमा विशेष रूपमा सक्रिय थिए भन्ने प्रमाणहरू आज कमै छन्।
अदूर दृष्टि
नजिकको वस्तु स्पष्टसँग देख्न सक्ने र टाढाको वस्तु स्पष्ट देख्न नसक्ने आँखाको कमजोरीलाई अदूर दृष्टि भनिन्छ । यस्तो आँखामा टाढाका वस्तुको आकृति रेटिनाभन्दा अगाडि बन्छ । यस्तो आँखाको लेन्स बाक्लो हुन्छ । सिलियरी मांसपेशी खुम्चेर लेन्सलाई प्रयाप्त पातलो बनाउन सक्दैन ।
यसप्रकारको कमजोरिलाई हटाउन उचित पावरको कन्केभ लेन्स भएको चस्मा प्रयोग गरेर हटाउन सकिन्छ । यस्तोमा (+) चस्माको प्रयोग गरिन्छ
लेन्स
लेन्स ज्यादै उपयोगी उपकरण हो । क्यामेरा, सूक्ष्मदर्शक यन्त्र,  टेलिस्कोप आदि विभिन्न प्रकारका उपकरणहरूमा यसको प्रयोग हुन्छ । मानिसको आँखामा पनि लेन्स हुन्छ । उक्त लेन्सले वस्तुबाट आएको प्रकाशलाई आवर्तन गर्दछ । आवर्तित किरणहरु आँखाको रेटिनामा केन्द्रित भई एअस्तुको आकृति बनाउँदछ ।
प्रकाशको किरणलाई आवर्तन गरी वस्तुको आकृतिलाई घटबढ गर्न सकिने पार्दर्शी काँचबाट बनाइएको वक्रसतहको खण्डलाई लेन्स भनिन्छ ।
लेन्स मुख्यत २ प्रकारका हुन्छ्न् :
१. कन्भेक्स लेन्स
विश्व भोकमरी सूचकाङ्क
विश्व भोकमरी सूचकाङ्क विश्वव्यापी भोकमरीको अवस्था जनाउने तथ्याङ्क हो। यसको गणना वार्षिक रूपमा गर्ने गरिन्छ भने यसको नतिजा प्रत्येक वर्षको अक्टोबरमा जारी गरिने प्रतिवेदनमा देखाइन्छ।
सन् २००० यता विश्वमै भोकमरीमा निकै गिरावट भएपछि सन् २०२० को प्रतिवेदन अनुसार विश्वव्यापी तहको भोकमरीलाई मध्यम स्तरमा वर्गीकृत गरिएको छ। धेरै राष्ट्रहरूले सन् २००० देखि भोकमरीमा कमी ल्याएका छन् तर केही देशहरूमा भोकमरी कायम छ भने केहीमा झन् झन् खराब हुँदै गइरहेको छ।
सूचकाङ्कको गणना
विश्व भोकमरीको सूचक अङ्क ० र १०० को बीचमा हुन्छ। यो अङ्क जति कम भयो त्यति नै भोकमरी कम रहेको जनाउँछ। यसलाई तलको तालिकाले अझ स्पष्ट पार्छ:
विश्व मल्ल
विश्व मल्ल (मृत्यु १५६०) १५४७ देखि १५६० सम्म भक्तपुर, नेपालको एक मल्ल वंशका राजा थिए। अन्य धेरै मल्ल शासकहरूको विपरीत, आज थोरै प्रमाणहरू छन्।
अवधी
अवधी भाषा
दूर दृष्टि
दूर दृष्टि नजिकको वस्तु स्पष्ट नदेख्ने आँखाको कमजोरी हो । यस्तो आँखामा आकृति रेटिनाभन्दा पर (आँखाको पछाडी) बन्छ । यस्तो आँखाको लेन्स पातलो हुन्छ । दूर दृष्टि भएको आँखाको कमजोरी हटाउन कन्भेक्स लेन्स प्रयोग गरिएको चस्माको प्रयोग गर्नुपर्दछ ।
क्वाँटी
क्वाँटी नेपालीको विभिन्न चाडपर्वमध्ये एक हो जनैपूर्णिमा । परापूर्वकालदेखि नै जनैपूर्णिमाका दिन क्वाँटी खाने प्रचलन छ । "क्वाँटि" शब्द नेपालभाषाको "क्वाति" शब्दबाट बनेको हो, जस अनुसार "क्वा" को अर्थ तातो र "ति" को अर्थ झोल वा सुप अर्थ लाग्ने भएकोले "क्वाति" वा "क्वाँटि" को अर्थ तातो सुप भन्ने बुझिन्छ । जनै पुर्णिमाको समयमा अधिकांसको घरमा गेडागुडीको परिकार क्वाँटी खाने चलन छ । चना, मस्याङ, मुगी, बोडी, मास, भटमास, ठूलो सिमी, ठूलो केराउ, सानो केराउ मिसाएर खानेचलन छ । यस्ता गेडागुडीको मिश्रण खानु अघि यसलाई टुसा उम्रेने गरी पानीमा भिजाउने चलन छ । चार दिन भिजाएर टुसा उम्रेपछी मात्र पकाइने यस्ता परिकार स्वास्थ्यका लागि फाइदा जनक छन्  टुसा उमारी बनाइने विशेष प्रकारको परम्परागत नेपाली परिकार (झोल) हो । विभिन्न थरीका नौ गेडगुडीको टुसा उमारी पुर्णिमाका दिन क्वाँटी खाने गरिन्छ । शक्ति र स्वाद दुवै मिल्ने भएकाले पनि क्वाँटीको विशेषता छ ।   मास, भटमास, मुगी, ठूलो केराउ, मस्याङ, चना, सिमी, टाटे सिमी र बोडीको मिश्रण नै क्वाँटी हो । धार्मिक मान्यताअनुसार प्रत्येक श्रावण शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् जनैपूर्णिमाको रातमा क्वाँटी खाने चलन छ । क्वाँटी जनै पूर्णिमाको विशेषता नै हो ।  हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले देशभर जनैपूर्णिमा अर्थात् ऋषितपर्णी पर्व मनाउने गर्दछन् । तागाधारीहरूले ऋषिको सम्झना गर्दै जलाशय तथा धारामा गई माटो, गोबर, कुश, खरानी अपमार्गले स्नान गरी विशेष मन्त्रबाट मन्त्रिएको डोरो बांधी रक्षाबन्धन पनि गरिन्छ । आज बाधिएको डोरो गाइ तिहारका दिन गाइको पुच्छरमा बांधेमा मृत्युपछि बैतरणी पार भइन्छ भन्ने जनविश्वास रहेको छ । जनैपूर्णिमाका अवसरमा पाटनको कुम्भेश्वर, रसुवाको गोसाइकुण्ड, नुवाकोटको देवीघाट, म्याग्दीको नागीबाराही लगायत देशका विभिन्न मन्दिरहरूमा पनि जनैपूर्णिमाको अवसरमा मेला लाग्ने गर्दछ । विहान बाह्रमणले जपेको डोरो हातमा बाँध्ने, दिदिबहिनीले आफ्ना दाजुभाईलाई हातमा राखी बाध्ने र बेलुका नौ प्रकारका गेडागुडी मिश्रित क्वाटी खाने हिन्दु मान्यता छ । खासगरी नेवार समुदायमा क्वाटी खाने प्रचलन बढी छ । नेपाल कृषिप्रधान मूलुक भएकाले वर्षायाममा खेतीपातीको कामले थकित शरीरमा ऊर्जा ल्याउन र चिसो भगाउन क्वाटी खाने गरिएको हो । क्वाटी खाएर पर्व मनाउनुका साथसाथै यसै दिन रक्षा बन्धन पनि पर्ने भएकोले दिदी बहिनीहरूले आफ्ना दाजुभाइहरूलाई हातमा राखी बानेर हर्षोउल्साथका साथ यस दिन मनाउने गर्दछन् ।
भुटान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
भुटान महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा भुटान प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो भुटानमा फुटबलको लागि शासकीय निकाय भुटान फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो फिफा द्वरा मान्यता प्रप्त र एएफसीको सदस्य राष्ट्र हो ।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धीहरु
१ अगस्ट २०१८:
खेलका विवरणहरु
फिफा महिला विश्वकप विवरण
एएफसी महिला एसिया कप
साफ महिला च्याम्पियनसिप
त्रैलोक्य मल्ल
त्रैलोक्य मल्ल सन् १५६० देखि १६१३ सम्म नेपालको भक्तपुरका मल्ल वंशका राजा थिए। उहाँको रातिको खानामा विष मिसाएर खाँदा एक रात उनको हत्या भएको मानिन्छ।
ग्नलेप
ग्नलेप एस्टर परिवारमा पर्ने बाह्रमासे फूल फुल्ने वनस्पति हो। यो वनस्पति नेपाल, चीन, जापान, भारत र कोरिया लगायत रुसमा पनि पाइने गर्छ। यो वनस्पति ओसिलो ठाउँ, ज्यादातर सडक छेउछाउमा पाइने गर्छ।
बिबरण
ग्नलेपको काण्ड कडा तथा ३० देखि १०० सेन।टिमिटर अग्लो हुन्छ। यसको पात ठुला र फिँजारिएका हुन्छन्। यसको फल ६-७ मिलिमिटरको लाम्चो-डल्लो आकारको हुन्छ। फल काँचोमा फिक्का हरियो हुन्छ र पाक्दा गाढा हरियो हुन्छ।
हरदेओल
हरदेओल भारतको कुमाउँ हिमशृङ्खलाको प्रमुख हिमाल हो। यो हिमाल उत्तराखण्डको पिथौरागढ जिल्लामा अवस्थित मिलम उपत्यकाको उत्तरी भागमा रहेको छ। ३१ मे १९७८ मा भारत तिब्बत सीमा प्रहरीको आरोहण दलले यस हिमालको सफल आरोहण गरेको थियो।
एसी विद्युत
निरन्तर विद्युतका ध्रुवहरु परिवर्तन भईरहन्छ्न् भने त्यस्तो विद्युत एसी विद्युत हो। एसी विद्युत जल विद्युत, जेनेरेटर र डाइनामोबाट उत्पादन हुन्छ।
प्राचीन मिथिला विश्वविद्यालय
प्राचीन मिथिला विश्वविद्यालय भारतको एउटा प्राचीन विश्वविद्यालय थियो र न्यायशास्त्र र तार्किक विज्ञानका लागि प्रसिद्ध थियो।
पृष्ठभूमि
भारतमा वैदिक कालका गुरुकुलहरूलाई विश्वविद्यालयको प्राचीन रूप भन्न सकिन्छ किनभनें उनैमा उच्च शिक्षाको व्यवस्था थियो। पछि, उपनिषद् तथा ब्राह्मण कालमा, हामी "परिषद"लाई विश्वविद्यालयका रूपमा कार्य गर्दै पाउँछन्। यी परिषदहरु पांडित्यपूर्ण अध्यापकहरु तथा विद्यार्थिहरुका सम्मेलनका रूपमा हुन्थ्यो र उपाधीहरु प्रदान गर्नका अधिकारिणी थिए। यो विश्वविद्यालय क्रमशः मिथिलाका राजा जनकले आफ्नो दरबारमा आयोजित गरेका दार्शनिक सम्मेलनबाट सुरु भएको थियो। यी दार्शनिक सम्मेलनहरूले सिकाउने ठाउँको गठन गरायो र यो शिक्षाको ठाउँ मिथिला विश्वविद्यालयमा परिणत भयो। यो ब्राह्मणवादी शिक्षा प्रणालीको प्रमुख स्थान थियो।   मिथिला मैथिल ब्राह्मणको ठाउँ हो। प्राचीन कालदेखि मैथिल ब्राह्मणहरूले प्राचीन भारतीय दर्शनलाई विभिन्न आयाम दिएका थिए। न्याय शास्त्र, तर्क शास्त्र, मीमांसा र सांख्य शास्त्र धेरै जसो मिथिलाबाट विकसित भएका थिए। उद्दालका अरुणिले जीवनका तीन तत्वको सिद्धान्त पत्ता लगाएका थिए । अष्टावक्रले राजा जनक लाई अस्तित्वको आधि भौतिक प्रकृति र व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको अर्थ सिकाउनुभयो। अष्टावक्र र जनक बीचको दार्शनिक वार्तालाप अष्टावक्र गीता वा अष्टावक्र संहिता भनेर चिनिने प्राचीन दार्शनिक ग्रन्थहरूको रूपमा रेकर्ड गरिएको छ। त्यसैगरी याज्ञवल्क्यले राजा जनक लाई ब्राह्म विद्या सिकाएका थिए। याज्ञवल्क्य  सतपथ ब्राह्मणका लेखक हुन् र उनलाई भारतीय दर्शनका पिता मानिन्छ। गार्गी वाचकनवी ब्रह्मवादिनी थिइन्। उनले ऋग्वेदमा धेरै मन्त्रहरू रचना गरे जसले सबै अस्तित्वको उत्पत्ति लाई प्रश्न गर्यो। उनलाई मिथिलाका राजा जनकको दरबारमा नवरत्न  मध्ये एकको रूपमा सम्मान गरिएको थियो। उनले याज्ञवल्क्य सँग शास्त्रार्थमा भाग लिइन्, जसमा उनले प्रकृतिको अस्तित्वको आधार सँग सम्बन्धित केही प्रश्न सोधिन्। याज्ञवल्क्यले उनका सबै प्रश्नको जवाफ दिए। मैत्रेयी अर्को ब्रह्मवादिनी थिइन् जो प्राचीन भारतमा पछिल्लो वैदिक कालमा बसे। बृहदारण्यक उपनिषदमा उनलाई वैदिक ऋषि याज्ञवल्क्यका दुई पत्नीमध्ये एकको रूपमा उल्लेख गरिएको छ। उनी अद्वैत दार्शनिक थिइन् । ऋग्वेदमा मैत्रेयीका लागि करिब दश वटा मन्त्र लेखिएको छ। उनी बृहदारण्यक उपनिषदमा रहेको संवादमा आत्मा  को हिन्दू अवधारणाको अन्वेषण गर्छिन्। मैत्रेयी-याज्ञवल्क्य संवाद मा बताउँछ कि प्रेम व्यक्तिको आत्माद्वारा संचालित हुन्छ र यसले आत्मा र ब्रह्मको प्रकृति र तिनीहरूको एकता अद्वैत दर्शनको मूल कुराको चर्चा गर्दछ। उनी ईसापूर्व ८ औं शताब्दीमा बसेकी थिइन् भन्ने अनुमान गरिएको छ। अक्षपद गौतमले न्याय शास्त्रको स्थापना गरेका थिए । मण्डन मिश्रा ( ८ औं शताब्दी ईस्वी ) एउता हिन्दू दार्शनिक थिये जसले मिमांसा र अद्वैत विचार प्रणालीमा लेखेका थिए। उहाँ दर्शनको कर्म मीमांसा स्कूलका अनुयायी र भाषाको समग्र स्फोटा सिद्धान्तको कट्टर रक्षक हुनुहुन्थ्यो। उनी आदि शंकराचार्यका समकालीन थिए। मण्डन मिश्रलाई मिमांसा विद्वान कुमारिला भट्टको विद्यार्थी भनेर चिनिन्छ जसले ब्रह्म-सिद्धि अद्वैतमा पनि लेखेका थिए। उनी ब्रह्मसिद्धिका लेखकका रूपमा परिचित छन्। ९ औं देखि १० औं शताब्दीमा वाचस्पती मिश्र अद्वैत वेदान्तका दार्शनिक थिए र एक गैर-टिप्पणी, तत्वविन्दु, वा सत्यको बूँद लेखे, जुन वाक्यको अर्थको मीमासा सिद्धान्तहरूमा केन्द्रित छ। १४ औं शताब्दीमा, विद्यापति मिथिलामा मैथिली र संस्कृत कवि, संगीतकार, लेखक, दरबारी र शाही पुजारीको रूपमा उभिए। उहाँ शिवको भक्त हुनुहुन्थ्यो, अनि प्रेम गीत र भक्तिपूर्ण वैष्णव गीतहरू पनि लेख्नुभयो। उनी संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश र मैथिली भाषाका विद्वान थिए ।
इतिहास
यो विश्वविद्यालय न्यायशास्त्रको लागि धेरै प्रसिद्ध थियो। न्याय शास्त्रको स्थापना अक्षपद गौतमले गरेका थिए। यो पछि गंगेशा उपाध्याय द्वारा विकसित गरिएको थियो। १२ औं शताब्दी देखि १५ औं शताब्दी सम्म यो शिक्षा र संस्कृतिको लागि महत्त्वपूर्ण केन्द्र थियो। कामेश्वर कालमा जगद्धार एउता विद्वान थिए, जसले गीता, देवीमाहात्म्य, मेघदूत, गीता गोविन्द र मालती माधव र अन्य जस्ता विभिन्न विषयहरूमा टिप्पणीहरू लेखेका थिए र साथै रसिका सर्वस्व, संगीता सर्वस्व जस्ता कामुकताहरूमा मौलिक ग्रंथहरू लेखेका थिए। त्यस्तै शंकर मिश्र वैशेषिक, न्याय र स्मृतिमा काम गर्ने अर्का विद्वान थिए। नादियाका प्रसिद्ध तर्कशास्त्री वासुदेव सर्वभौमाले १५ औं शताब्दीमा मिथिलामा शिक्षा प्राप्त गरेका थिए। १५ औं शताब्दीमा, रघुनाथ सिरोमणि, विश्वविद्यालयका प्रमुख थिए। त्यसबेला यो विश्वविद्यालयलाई मिथिला विद्यापीठ पनि भनिन्थ्यो। महाराजाधिराजा लक्ष्मीस्वर सिंह संग्रहालय र मैथिली साहित्य संस्थानका विद्वान र इतिहासकारहरूका अनुसार नालंदा र विक्रमशिला विश्वविद्यालयलाई मुगल सम्राटहरूले ध्वस्त पारेका थिये किनकी यी विश्वविद्यालयहरू विशेष ठाउँमा व्यवस्थित गरिएका थिए। तर प्राचीन मिथिला विश्वविद्यालय मिथिलाका विभिन्न प्राचीन दार्शनिक वा ऋषिहरूका धेरै आश्रम वा गुरुकुलमा फैलिएकाले प्राचीन मिथिला विश्वविद्यालयलाई भत्काउन त्यति सजिलो थिएन। त्यसैले यो विश्वविद्यालय २० औं शताब्दीसम्म रह्यो। शाहजहाँको शासनकालमा अबुल फजलका अनुसार मिथिला विद्वान र कविहरूको लागि प्रसिद्ध भयो जसले आफ्नो विद्वताको लागि सम्राट बाट पुरस्कार पाएका थिए। १६ औं शताब्दीमा, मिथिला धर्मनिरपेक्ष र धार्मिक शिक्षाको प्रमुख केन्द्रको रूपमा उभियो। भारतका विभिन्न भागबाट संस्कृत विद्वानहरू हिन्दू दर्शन अध्ययन गर्न मिथिला आएका थिए। मुगल कालमा रघुनंदन दास विश्वविद्यालयका प्रख्यात बुद्धिजीवी थिए। मुगल सम्राट अकबर उनीबाट धेरै प्रभावित थिए, त्यसैले उनले उनलाई सम्पूर्ण मिथिला उपहार स्वरूप दिए। तर रघुनंदन दासले पछि आफ्नो गुरु महेश ठाकुरलाई गुरु दक्षिणाको रूपमा प्रस्ताव गरे। महेश ठाकुरले सन् १५५७ मा रामनवमीको दिन दरभंगा राज राज्य स्थापना गरेका थिए।
परीक्षा प्रणाली
यस विश्वविद्यालयको परीक्षाको नाम ‘सलाका परीक्षा’ थियो । यसको परीक्षण द्वरा-पण्डितहरूले गरेका थिए (जसलाई त्यस समयमा विद्वानहरूमध्ये सबैभन्दा विद्वान र सम्मानित मानिन्थ्यो)। यस परीक्षामा उम्मेदवारले पाण्डुलिपिमा पृष्ठको भाग बुझाउनु पर्छ जुन सुईले छेडिएको छ। यो परीक्षा उम्मेदवारहरू को स्नातक प्रमाणपत्र पूरा गर्नका लागि थियो। सलाका परीक्षा भन्दा पनि कठिन तहको परीक्षा थियो जसमा उम्मेदवारले जनताबाट परीक्षामा उपस्थित हुनुपर्ने हुन्छ । यो पछिल्लो परीक्षा 'सदयन्त्र' भनेर चिनिन्थ्यो। यस परीक्षामा विद्वान वा उम्मेदवारलाई जनताले आफूलाई मनपर्ने कुनै पनि विषयमा कुनै पनि प्रश्न सोध्न सक्नेछन्। यस सदयन्त्र परीक्षामा उत्तीर्ण भएपछि विद्वानहरूलाई ज्ञानको स्तरअनुसार उपाध्याय, महोपाध्याय र महामहोपाध्याय गरी तीनवटा वर्गीकरणद्वारा सम्मानित गरिएको थियो। यी सम्मानहरू विद्वानहरूका बीचमा धेरै प्रतिष्ठित थिए।
मिथिलामा राजनीति विज्ञान
चण्डेश्वर ठाकुरले तेह्र शताब्दीको उत्तरार्धमा कर्नाटक राजाको संरक्षणमा रजनितिरत्नाकर लेखेका थिए। उहाँ मिथिलाका प्रख्यात राजनीतिक चिन्तक हुनुहुन्थ्यो। रजनीतिरत्नाकर मिथिलाको राज्यको मामिला र राजनीतिको विषयमा सबैभन्दा पुरानो कृति हो। त्यसैगरी ज्योतिश्वर ठाकुरले वर्ण-रत्नाकर लेखेका थिए। उनले चौरासी प्रकारका राजा गुण र छत्तीस प्रकारका हतियारहरूको प्रयोगको बारेमा विस्तृत वर्णन गरेका थिए जसमा सक्षम राजा निपुण हुनुपर्छ। उनले प्रशासनिक अधिकारीहरूको लामो सूची दिएका छन् र अदालतको जीवन र यसको सजावटलाई पनि स्पष्ट रूपमा वर्णन गरेका छन्। मिश्रु मिश्रले विवदचन्द्र लेखेका थिए । विद्यापतिले बिभागसार लेखेका थिए । बिभागसारमा, विद्यापतिले राजतन्त्रलाई कडा समर्थन गर्छन् र उनी राजा नै सबै कानूनको मुख्य स्रोत हुन् भन्ने विश्वास गर्छन्। त्यसैगरी वर्धमानले दण्डविवेक र वाकस्पती मिश्रले व्यावहारचिन्तामणी लेखे। यी कानून, प्रशासनिक मामिला र न्यायमा राम्ररी चिन्हित कार्यहरू छन् किनकि तिनीहरू समकालीन राजनीतिको अध्ययनको लागि महत्त्वपूर्ण छन्।
स्थान
केही विद्वानहरूका अनुसार प्राचीन मिथिला राज्यको राजधानी भारतको वर्तमान बिहार राज्यको मधुबनी जिल्लाको बलिराजगढमा थियो। तर सर्वसाधारणको विश्वास अनुसार अहिलेको नेपालको जनकपुर सहरलाई मिथिला राज्यको प्राचीन राजधानी सहर मानिन्छ । प्राचीन मिथिला विश्वविद्यालयको मुख्यालय मिथिलाको राजा जनकको दरबारमा थियो। त्यसैले प्राचीन मिथिला विश्वविद्यालयको मुख्यालयका दुई सम्भावित ठाउँहरू छन्।
मिथिलाका पुस्तकालयहरू
इतिहासकारहरूका अनुसार प्राचीन मिथिला ज्ञान र शिक्षाको केन्द्र थियो। उनीहरुले यसलाई सरस्वती विद्यापीठ पनि भन्ने गरेका छन् । प्राचीन मिथिलाका हरेक गाउँको गुरुकुलमा पुस्तकालय थियो । ती पुस्तकालयहरूमा हस्तलिखित पुस्तकहरू राखिएका थिए। यी पुस्तकहरू गाउँका ब्राह्मणहरूले लेखेका थिए। त्यतिबेला ब्राह्मणहरूको मौलिक काम थियो पुस्तक लेखेर आफ्ना शिष्यहरूलाई सिकाउने। यी पुस्तकहरू त्यहाँका विद्यार्थीहरूले आफ्नो शैक्षिक पाठको पाठन गरना प्रयोग गर्थे।
नवद्वीप विश्वविद्यालयको जन्म
मिथिलाको गंगेगासा उपाध्याय र नवद्वीपको रघुनाथ शिरोमणिले बौद्ध दर्शनको तर्कसँग लड्न र बौद्ध धर्मको प्रभावलाई कम गर्न तिनीहरूलाई परास्त गर्न भारतीय दर्शनको नवन्याय स्कूल भनेर चिनिने न्याय शास्त्रको नयाँ संस्करण विकास गरे। उनीहरूले नबद्वीप ( नादिया जिल्ला) मा हिन्दू दर्शनको लागि नयाँ विश्वविद्यालय स्थापना गरे जसलाई नबद्वीप विश्वविद्यालय वा नादिया विश्वविद्यालय भनिन्छ। वासुदेव सर्वभौमालाई एक पटक मिथिला विश्वविद्यालयका ग्रन्थहरू प्रतिलिपि गर्नबाट रोकिएको थियो । त्यसपछि उहाँले तत्व चिन्तामणिको सम्पूर्ण भाग र कुसुमाञ्जलीको छंदको भाग कण्ठ गर्ने प्रतिबद्धता गर्नुभयो। त्यसपछि उनले नादियामा पाठहरू लेखे, जुन उनले याद गरे र नादियामा नयाँ विश्वविद्यालय स्थापना गर्न मद्दत गरे। महामहोपाध्याय गोकुलनाथ (१६५०-१७५०) मिथिलाका विद्वान थिए जसले 'नव न्याय' भनेर चिनिने तर्कशास्त्रको नयाँ विद्यालयको स्थापनामा योगदान दिन नादियामा बसाइँ सरेका थिए। जसले गर्दा मिथिलाको प्रतिष्ठा र महत्वमा ह्रास आयो । यहाँबाट नादिया हिन्दू दर्शनको शिक्षाको दोस्रो केन्द्रको रूपमा उभियो।
अवधी दिवस
अवधी भाषा दिवस प्रत्येक वर्ष, रामचरितमानसको रचयिता गोस्वामी तुलसीदास जयंती मा मनाइन्छ। अवध को संस्कृति, भाषा, साहित्य, लोककला, नृत्य-संगीत र परम्परा लाई फेरी देखी प्रतिष्ठा दिने उद्देश्यले श्रीरामचरितमानस को रचयिता महाकवि तुलसीदास को जयन्ती प्रत्येक वर्ष ‘अवधी दिवस’ को रूपमा मनाईन्छ। भक्तिकाव्यमा तुलसीदासको रामचरितमानस  (संवत १६३१) अवधी साहित्यको प्रमुख कृति हो।