cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गमाल अब्देल नासेर
मृत्यु र अन्त्येस्टी
सन् १९७० सेप्टेम्बर २८ का दिन अरब लिगको शिखर सम्मेलन सकिँदा नासेरलाई हृदयघात भएको थियो। उनलाई तुरुन्तै उनको घरमा लगिएपछि उनका चिकित्सकहरूले उनको स्वस्थ्य परिक्षण गरेका थिए। बेलुकी ६ बजेको आसपासमा ५२ वर्षको उमेरमा नासेरको मृत्यु भएको थियो। हेकल, सादत र नासेरकी पत्नी ताहिया उनको मृत्यु शैयामा थिए। उनका चिकित्सकहरूका अनुसार नासेरको मृत्यु आर्टरियोस्क्लेरोसिस, भेरिकोस भेन र लामो समय देखिको मधुमेहको जटिलताका कारण भएको थियो। नासेर निकै धुम्रपान गर्थे र उनको परिवारमा मुटुरोगको इतिहास लामै थियो। उनका दुई भाइहरूको सोही अवस्थामा ५० को दशकमा मृत्यु भएको थियो। उनलाई त्यसअघि सन् १९६६ र सन् १९६९ सेप्टेम्बरमा हृदयघात भएको थियो।
नासेरको मृत्यु भएको घोषणा भएपछि थुप्रै अरबीहरू शोकमा डुबेका थिए। नासेरको अन्त्येष्टि अक्टोबर १ मा भएको थियो जसमा कम्तीमा ५० लाख शोकाकुलहरूको उपस्थिति रहेको थियो। उनको शव यात्रामा साउदी राजा फैसल बाहेक सबै राष्ट्रप्रमुखहरूको उपस्थिति थियो। राजा हुसेन र आराफात सार्वजनिक रुपमा रोए र लिबियाका मुअम्मर गद्दाफी भावुक भएर दुई पटक बेहोस भएका थिए। उनको शव यात्रामा सोभियत प्रधानमन्त्री अलेक्सी कोसिजिन र फ्रान्सेली प्रधानमन्त्री जाक चबान देल्मस सहित केही गैर अरबी अतिथिको उपस्थिति रहेको थियो।
लक्ष्मीपुर सुखचैना
लक्ष्मीपुर सुखचैना सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
म पिउन अखबारको (उपन्यास)
म पिउन अखबारको(उपन्यास) शङ्कर कोइरालाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो।
निराजन रायमाझी
नीराजन रायमाझी नेपालका राम्रा फुटबल खेलाडी हुन्। उनको जन्म २०३६ माघ १५मा काठमाडौंको जोरपाटीमा भएको हो। उनका पिता रामसुन्दर र माता गंगा रायमाझि हुनुहुन्छ। उनले सन् २००३ फेब्रुअरीदेखि जर्मनीको ओर्नेक टिमका लागि खेलेका थिए।
अ रोमान्टिक
अ रोमान्टिक लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
डेभिड सिल्भा
=सन्दर्भ सामग्री=
ठूलो जुरे कोइली
ठूलो जुरे कोइली (Clamator coromandus) नेपालमा पाइने एक प्रकारको कोइलीको प्रजाति हो । यसको लम्बाई लगभग ४७ सेन्टिमिटर हुन्छ ।
एस्साउरा
एस्साउरा मोरक्कोमा रहेको विश्व सम्पदा क्षेत्र मान्यता प्रप्त धरोहर हो । यो स्थललाई सन २००१ मा युनेस्कोले विश्व सम्पदा क्षेत्रमान्यता प्रदान गरेको थियो ।
फाकफोक
पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, मेची अञ्चलको इलाम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४,२३३ रहेको थियो भने यस गाविसमा ७३४ घरधुरी रहेका थिए।
पपुवा न्युगिनी राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
पपुवा न्युगिनी राष्ट्रिय क्रिकेट टिम पपुवा न्युगिनी को प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
महत्ताहीन (उपन्यास)
महत्ताहीन(उपन्यास) पारिजातद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो।
भुर
भुर नेपालको भेरी अञ्चलको जाजरकोट जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ८७८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भुरको जनसङ्ख्या ५१२१ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
स्ट्रेस्टी-मोर्डस्टी
स्ट्रेस्टी-मोर्डस्टी लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
भूपेन्द्रबहादुर थापा
भूपेन्द्रबहादुर थापा नेपाली राजनीतिज्ञ तथा समाजसेवी हुन्।
जन्म
बेनी नगरपालिका वार्ड नं. १ अन्तरगत पर्ने रत्नेचौर गाउँमा वि.सं. २०२४ बैशाख १६ मा सामान्य किसान परिवारमा उनको जन्म भएको हो । सरल एवं इमान्दार राजनैतिक व्यक्तिका रूपमा परिचित थापाको बाल्यकाल सामान्य बालककै रूपमा बित्यो । बुबा शेरबहादुर थापा एवं आमा केशरी कुमारी थापाका जेष्ठ पुत्रका रूपमा जन्मिएका थापाका एक दिदी र एक भाइ छन ।
शिक्षा
गाउँकै स्थानीय भानु उ. मा. वि. मा कक्षा ८ सम्मको अध्ययन पूरा गरी माध्यमिक शिक्षाको लागि गाउँदेखि ७ किमिको दुरीमा रहेको बागलुङ बजारस्थित बिद्यामन्दिर माध्यमिक बिद्यालयबाट वि.सं. २०३९ मा द्वितिय श्रेणीमा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेका हुन । प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि बागलुङ बजारकै धौलागिरि बहुमुखि क्याम्पसमा आइ एल सम्मको अध्ययन पूरा गरेका थापा त्यसपछि निरन्तर राजनीति मैं निरन्तर लागिपरेका छन ।
राजनैतिक जीवन
वि.सं. २०५४ सालमा तत्कालिन जिल्ला विकास समितिको उपसभापति पदमा अत्याधिक मतका साथ बिजय प्राप्त गरेपछि थापाले जिल्लाको राजनैतिक वृतमा उदीयमान राजनैतिक नेतृत्वका रूपमा पर्दापण गरे । पार्टी राजनीतिमा चाँहि उनको बलियो उपस्थिति वि.सं. २०६७ माघ ३ गते तत्कालिन धौलागिरि अञ्चलको नेकपा ‌‍(एमाले) को अञ्चल कमिटिका लागि भएको निर्वाचनमा सर्वाधिक मत ल्याउने उम्मेदवारको दोस्रो क्रममा निर्वाचित भएपछि भएको हो । त्यस्तो प्रकृतिको निर्वाचनमा अञ्चलभरका जिल्ला कमिटिका प्रमुखहरू, जिल्लाका राष्ट्रिय प्रतिनिधी परिषदमा प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यहरू र केन्द्रिय सदस्यहरूले मत खसाल्न पाउने व्यवस्था थियो । जुन निर्वाचनमा थापालाई १४ मतदाताहरू मध्ये १० जनाको मत प्राप्त भएको थियो ।
जिल्ला कमिटी सदस्यमा निर्वाचित भएको तीन वर्षपछि उनी २०५३ सालमा पार्टीको जिल्ला उपसचिवमा चयन भए । त्यसैगरी वि.सं. २०५५ सालमा तत्कालिन नेकपा (एमाले) को भातृसङ्गठन प्रजातान्त्रिक युवा सङ्घ नेपालको केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भई, जिल्लाबाट मातृपार्टीको कुनैपनि भातृ संगठनको केन्द्रिय कमिटीमा पुग्ने पहिलो स्थानीय नेता हुन सफल भए । तत्कालिन बिद्रोही नेकपा (माओवादी)ले देशब्यापी रूपमा चर्काइरहेको जनयुद्वको समय विशेषतः वि.सं. २०६२ सालदेखि २०६६ सालसम्म तत्कालिन नेकपा एमालेको म्याग्दीको जिल्ला सचिवमा सर्वसहमतिले चयन भई अनवरत रूपमा पार्टीको सांगठनिक स्थितिलाई मजबुत गराउन लागि परे । जिल्ला कमिटी, म्याग्दीको प्रमुखका रूपमा उनले निभाएको भूमिका कै कारण अत्याधिक मत सहित वि.सं. २०६८ सालमा पार्टीको तत्कालिन धौलागिरि अञ्चल कमिटी सचिव पदमा निर्वाचित हुन सफल भए । वि.सं. २०७१ सालमा काठमाण्डौंमा आयोजित तत्कालिन नेकपा एमालेको नवौँ महाधिवेशनबाट वैकल्पिक केन्द्रीय सदस्यमा भारी मतले निर्वाचित भएपछि उनी धौलागिरि सहसंयोजकमा चयन भए ।  देशका दुई ठूला कम्युनिष्ट पार्टी तत्कालिन नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी) मिलेर बनेको हालको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मा केन्द्रिय सदस्यमा पर्न सफल भूपेन्द्रबहादुर थापाले खुलेर कुनै पनि गुटलाई समर्थन नगरे पनि उनी पार्टी उपाध्यक्ष बामदेव गौतम नजिक भएको विभिन्न समाचार टिप्पणीमा आउने गरेको छ ।
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन एवं उम्मेदवारी
वि.सं. २०७२ सालको संविधान जारी भएपछि भएको सङ्घिय संसदको पहिलो निर्वाचनमा एक मात्र निर्वाचन क्षेत्र तोकिएको म्याग्दी जिल्लाबाट बामगठबन्धनको साझा उम्मेदवार चयनमा भएको रस्साकस्सीमा भूपेन्द्रबहादुर थापाले बाजी मार्न सफल भए ।  पार्टी एकिकरण पूर्व दुई कम्युनिष्ट दल नेकपा एमाले र माओवादीले संयुक्त गठबन्धन बनाएर देशभरबाट निश्चित भागबण्डाका आधारमा एउटै चुनाव चिन्ह लिएर निर्वाचनमा भिडेका कारण कुन जिल्लाबाट सङ्घिय संसदमा को र कुन पार्टीको ? त्यस्तै पहिलोपटक हुन लागेको प्रदेश सभामा कुन पार्टी र कसले उम्मेदवारी पाउने भनेर देशैभर विभिन्न अडकलबाजी चलेका बखत म्याग्दीबाट पनि कुन पार्टीको कसले सङ्घिय संसदको उम्मेदवार हुन पाउने हो, यसै भन्न सकिने अवस्था थिएन । तर यो पार्टीले यो नेताले उम्मेदवारी प्राप्त गर्न सक्छ भनेर चिया गफ देखि चौतारीको जमघटसम्ममा छलफल भएकै थिए । यसै क्रममा सङ्घिय संसदको उम्मेदवारी तत्कालिन एमालेको भागमा पर्नु र उम्मेदवारी भूपेन्द्रबहादुर थापाले पाउनु खासै अनेपेक्षित चै थिएन । सङ्घिय संसदको प्रतिनिधिसभा सदस्यमा आफ्ना निकटम प्रतिद्वन्द्वीलाई २ हजार भन्दा बढीको मतान्तरसहित कुल २३ हजार ३ सय ८ मत प्राप्त गरी बामगठबन्धनका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका थापाले बिजय प्राप्त गरेका थिए ।
संयुक्त राज्य अमेरिका राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
संयुक्त राज्य अमेरिका राष्ट्रिय क्रिकेट टिम संयुक्त राज्य अमेरिका को प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
छिछोरे
छिछोरे एक २०१९ भारतीय हिन्दी भाषाको आउँदै गरेको उमेरको हास्य नाटक चलचित्र हो, जुन नितेश तिवारी द्वारा निर्देशित र नाडियाडवाला ग्रान्डसन इन्टरटेनमेन्टको ब्यानरमा साजिद नाडियाडवालाद्वारा निर्मित गरिएको हो । चलचित्रमा सुशान्त सिंह राजपूत, श्रद्धा कपूर, वरुण शर्मा, नवीन पोलिशेट्टी, प्रतीक बब्बर, ताहिर राज भसीन र सानन्द वर्मा रहेका छन् । यस कथानकले १९९२ देखि आज सम्मका सात साथीहरूको जीवनलाई अनुसरण गर्दछ । छायाङ्कन सेप्टेम्बर ३०, २०१८ मा सुरु भएको थियो,  र चलचित्र सेप्टेम्बर ६, २०१९ मा भारतमा नाटकीय रूपमा रिलीज भएको थियो ।
हरिश्चन्द्र न्यौपाने
कोशकार प्रा. हरिश्चन्द्र उपाध्याय न्यौपानेको जन्म विक्रम संवत १९६४ भाद्र ८ गते शनिवार भक्तपुरको झौखेल गाउँ विकास समिति वडा नं. ४मा भएको हो । उनका पिताको नाम पं. नन्दिकेश्वर उपाध्याय न्यौपाने र माताको नाम गङ्गादेवी हो ।
शिक्षा
न्यौपानेले अनौपचारिक शिक्षा घरैमा लिए । उनले प्रथमा, मध्यमा भारतको बनारसमा गरे । बनारसकै गभर्नमेण्ट संस्कृत कलेजबाट शास्त्री सके र सन् १९४७ मा साहित्याचार्य पूरा गरे ।
कोशको काम र प्राध्यापन
पढाइ सकेपछि उनलाई नेपालमा काम दिइयो । उनले वि.सं. २००५ भाद्र २१ देखि २०१८ फागुनसम्म नेपाली भाषा प्रकाशिनी समितिअन्तर्गतको नेपाली भाषानुवाद परिषद्को मुख्य पण्डित पदमा रहेर काम गरे । उक्त पदमा पदाधिकार राखी समय-समयमा नेपाली भाषा प्रकाशिनी समिति, नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालय र नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको शब्दकोश निर्माणसम्बन्धी योजनामा सेवा प्रदान गरे । वि.सं. २०१८ फागुनदेखि २०३४ मार्ग १६ गते सम्म प्राध्यापन गरे । उनले दरबार कलेज, त्रि-चन्द्र कलेज र वाल्मीकि क्याम्पसलगायत तत्कालीन समयमा निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित नेपाल नेशनल कलेज (शंकरदेव क्याम्पस) र सरस्वती कलेजसमेतमा पढाए । उनलाई राजगुरुका रूपमा चिनिन्छ । उनले तत्कालीन बडामहारानीहरू एवं अधिराजकुमारी क्रमशः ऐश्वर्य, कोमल र प्रेक्ष्यालाई विवाहअघि र विवाहपछि नेपाली र संस्कृत विषयको शिक्षा दिए । ऐश्वर्यका छोराछोरीहरू दीपेन्द्र, श्रुति र नीराजनसमेतलाई दरबारमै गइ पढाए ।
सम्मान
उनलाई २०४१ पुस १४ मा गोरखा दक्षिणबाहु चौथा, २०४४ पुस १४ मा गोरखा दक्षिणबाहु तेश्रा र २०५३ पुस १४मा विख्यात त्रिशक्ति पट्टसमेत मिल्यो । उनले शुभ राज्याभिषेक पदक, गद्दी आरोहण रजत महोत्सव पदक पाए । २०५७ जेठ ३ मा डा. बलराम जोशी ज्ञान-विज्ञान राष्ट्रिय पुरस्कार पनि प्राप्त गरे । उनले अरु धेरै सम्मान पाए ।
निधन
२०६४ असोज २१ गते सोमवार दिनको २.५० बजे उनको काठमाडौंमा निधन भयो ।
रदवान उमर
रदवान उमर एक बेलाएती बिज्नेसम्यान हुन । उन्को जन्म २ जुलाई १९९७ का दिन फिन्ल्यान्ड मा भएको थियो । १६ वर्ष को उमेर देखिनै उनिले आफ्नो ब्याबसाहिक जिवन सुरु गरे ।
अ जोली क्याप
अ जोली क्याप लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
फेस एल बाली
फेस एल बाली मोरक्को मा रहेको एक ऐतिहासिक स्थल हो । यो स्थललाई युनेस्कोले सन २००१ मा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा समाबेश गरिएको थियो ।
नरेठाँटी
नरेठाँटी नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको बागलुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
बर्मुडा राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
बर्मुडा राष्ट्रिय क्रिकेट टिम बर्मुडा को प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
बनरझुला
यो नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या छ।
बर्दादेबी
बरडादेवी अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रमेश वि.सी.
रमेश वि.जि. एक लोक गायक हुन्।
अ लिटिल गर्ल
अ लिटिल गर्ल लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
बिष्णुपुर उपविभाग
बिष्णुपुर उपविभाग भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको बाँकुडा जिल्ला अन्तर्गतको उपविभाग हो।
म्यानमार
म्यानमार, म्यानमा वा बर्मा ), वा प्राचीन नाम ब्रह्मदेश, आधिकारिक रूपमा म्यानमारको सङ्घीय गणतन्त्र, दक्षिणपूर्व एसियामा अवस्थित एक देश हो। म्यानमारको उत्तरी पश्चिममा बङ्गलादेश र भारत, उत्तर-पूर्वमा चीन, पूर्व र दक्षिणपूर्वमा लाओस, थाई देश, अण्डमान सागर र दक्षिण र दक्षिण पश्चिममा बङ्गालको खाडी अवस्थित छ। यसको कुल क्षेत्रफल ६,७६,५७८ वर्ग किलोमिटर (२,६१,२२८ वर्ग माइल) रहेको छ। क्षेत्रफलका आधारमा म्यानमार मुख्यभूमि दक्षिणपूर्वी एसियाली राज्यहरू मध्ये सबैभन्दा ठूलो देश हो। सन् २०१७ सम्म, देशको जनसङ्ख्या करीव ५.४ करोड रहेको थियो। यसको राजधानी सहर नेपिडो हो भने यसको सबैभन्दा ठूलो सहर याङ्गुन (पूर्व रङ्गुन) हो। म्यानमार सन् १९९७ देखि दक्षिण पूर्व एसियाली राष्ट्र सङ्घको सदस्य रहँदै आएको छ।
म्यानमारको प्रारम्भिक सभ्यताहरूमा उच्च बर्माको तिब्बती-बर्मी भाषा बोल्ने पियु सहर-राज्य र तल्लो बर्माका मोन राज्यहरू सामेल थिए। नवौँ शताब्दीमा, बर्मी मानिसहरू माथिल्लो इरावती घाटीमा प्रवेश गरेका थिए र सन् १०५० को दशकमा बगान साम्राज्य स्थापना पछि बर्मेली भाषा, संस्कृति र थेरावाद बौद्ध धर्म बिस्तारै यस देशमा प्रबल भएको थियो। बगान राज्यहरू मङ्गोल आक्रमणको कारण पतन भएको थियो र पछि थुप्रै युद्धरत राज्यहरू देखा परेको थियो। १६औँ शताब्दीमा, तङ्गू राजवंशद्वारा एकीकृत भएको देश संक्षिप्त अवधिको लागि मुख्यभूमि, दक्षिणपूर्वी एसियाको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो साम्राज्यको रूपमा रहेको थियो। १९औँ शताब्दीको सुरुतिर कोनबाउङ राजवंशले आधुनिक म्यानमार समाहित क्षेत्रमा मनिपुर र असाम माथि पनि नियन्त्रण गरेको थियो। १९औँ शताब्दीमा बेलायत-बर्मी युद्धपछि ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनीले म्यानमारको प्रशासन कब्जा गरेको थियो र यो देश बेलायती उपनिवेश बनेको थियोे।प्रजातान्त्रिक राष्ट्रको रूपमा सन् १९४८ मा म्यानमारलाई स्वतन्त्रता दिइएको थियो। सन् १९६२ मा भएको राज्य विप्लव पछि यो बर्मा समाजवादी दल अन्तर्गत एक सैन्य तानाशाही बनेको थियो।
धेरै जसो स्वतन्त्र वर्षहरूमा यो देश व्यापक जातीय कलहमा अल्झिएको छ र यसका असङ्ख्य जातीय समूहहरू विश्वको सबैभन्दा लामो चलिरहेको गृहयुद्धहरूमध्ये एकमा संलग्न भएका छन्। यस समयमा, संयुक्त राष्ट्र सङ्घ र अन्य धेरै सङ्गठनहरूले देशमा लगातार र व्यवस्थित मानव अधिकारको उल्लङ्घन भएको जनाएका छन्। सन् २०११ मा, २०१० को आम चुनाव पछि सैन्य सरकार औपचारिक रूपले विघटन भएको थियो र कामचलाउ नागरिक सरकारको स्थापना गरिएको थियो। आङ सान सु की र अन्य राज नैतिक बन्दीहरूको रिहाइको साथ मुलुकको मानव अधिकार र वैदेशिक सम्बन्धमा सुधार आएको छ र यसले व्यापार र अन्य आर्थिक प्रतिबन्धहरूलाई सहज बनाएको छ। यद्यपि, जातीय अल्पसङ्ख्यकहरूप्रति सरकारले गरेको व्यवहार, जातीय विद्रोहप्रति यसको प्रतिक्रिया र धार्मिक झडपहरूको निरन्तर आलोचना भइरहेको छ। सन् २०१५ को ऐतिहासिक चुनावमा, आङ सान सु कीको दलले दुबै सभामा बहुमतले जित्न सफल भएको थियो। तथापि, राजनीतिमा बर्मेली सेना शक्तिशाली शक्तिको रूपमा रहन्छ। म्यानमार पूर्वी एसियाली शिखर सम्मेलन, असंलग्न आन्दोलन, दक्षिण पूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको सङ्गठन, बहुक्षेत्रीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बङ्गालको खाडीको प्रयासको सदस्य हो तथापि, यो राष्ट्रमण्डलको सदस्य भने होइन। यो बहुमुल्य पत्थर, रत्न, तेल, प्राकृतिक ग्यास र अन्य खनिज संसाधनहरूमा धनी देश हो। म्यानमार नवीकरणीय उर्जाको साथ सम्पन्न छ। मेकङ नदीका अन्य देशहरूको तुलनामा योसँग सौर्य उर्जाको बढी क्षमता छ। सन् २०१२ मा यसको साङ्केतिक कुल ग्रहस्थ उत्पादन ५६.७ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ भने र यसको कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) २२१.५ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको थियोे। अर्थतन्त्रको ठूलो भाग पूर्व सैनिक सरकारका समर्थकहरूको नियन्त्रण रहेका कारण म्यानमारको आम्दानीको अन्तर विश्वको सबैभन्दा फराकिलो छ। सन् २०१६ सम्म, म्यानमार मानव विकास सूचकाङ्कका अनुसार यो १८८ देशहरू मध्ये १४५औँ स्थानमा रहेको छ।
शब्दको उत्पत्ति
विशेष गरी हालका दशकहरूमा यस देशको नाम विवाद र असहमतिको विषय भएको छ, विशेष गरी म्यानमार र बर्मा प्रयोग गर्नेहरू राजनीतिक वैधानिकतामा केन्द्रित छ। दुबै नामहरू म्यानमार वा म्याम्माबाट बर्मेली भाषाबाट आएका हुन् जुन बहुमत बमा जातीय समूहको लागि एक उपनाम हो। यी शब्दहरू बाहेक संस्कृत भाषाको शब्द ब्रह्मादेशबाट बर्माको उत्पत्ति भएको थियो जुन देशको लोकप्रिय मध्ये एक हो।
सन् १९८९ मा, सैन्य सरकारले आधिकारिक रूपमा बर्माको औपनिवेशिक कालमा वा त्यसभन्दा पहिलेको देशका धेरै नामहरूको अनुवाद गर्दै परिवर्तन गरेको थियो र बर्माबाट म्यानमार बनेको थियो। पुन: नामाकरण प्रतिस्पर्धित मुद्दाको रूपमा रहेको छ। सत्तारूढ सेनाको सरकारले देशको नाम बदल्ने अधिकारलाई मान्यता नदिएको कारण धेरै राजनीतिक र जातीय विपक्षी समूहहरू र अन्य विभिन्न देशहरूले बर्माको प्रयोग गर्न जारी राखेका छन्।
अप्रिल २०१६ मा पदभार ग्रहण गरेपछि आङ सान सु किले कुन नाम प्रयोग गर्नुपर्दछ भन्ने प्रश्नको बारेमा धारणा व्यक्त गरेकी थिइन्। उनको देशको संविधानमा कुन नाम उपयुक्त वा वास्तविक हो भनेर उल्लेख नगरिएका कारण, जुन उपयुक्त लाग्छ सोही प्रयोग गर्न मिल्ने बताएकी थिइन्। उनको अनुसमर "म बर्मा धेरै पटक प्रयोग गर्दछु तर तपाईले पनि बर्माकै प्रयोग गर्नुपर्छ भन्ने छैन र म म्यानमारलाई समय-समयमा भन्ने कोशिस गर्नेछु ताकि तपाईहरू सबैजनालाई सहज महसुस होस्"
देशको आधिकारिक पूरा नाम "सङ्घीय गणतन्त्र म्यानमारको सङ्घीय गणराज्य" हो तथापि, आधिकारिक रूपमा त्यो नामलाई मान्यता नदिने देशहरूले "सङ्घीय गणतन्त्र बर्मा"को प्रयोग गर्छन्। नेपाली बृहत् शब्दकोशमा, यो देश बर्मा वा म्यानमारको रूपमा उल्लेखित छ। यी दुवै नामहरू बहुसङ्ख्यक बर्मी बामर जातीय समूहको नामबाट लिइएको हो। म्यानमार समूहको साहित्यिक रूप मानिन्छ, जबकि बर्मा नाम "बामार"बाट लिइएको हो।
संयुक्त राज्य अमेरिकाको आधिकारिक नीतिले बर्मालाई देशको नामको रूपमा कायम राखेको थियो तथापि, विदेश विभागको वेबसाइटले उक्त देशलाई बर्मा (म्यानमार) को रूपमा सूचीबद्ध गरेको छ र तत्कालीन राष्ट्रपति बराक ओबामाले दुबै नामले उक्त देशलाई जनाएका थिए। विश्व तथ्य पुस्तकले अगस्ट २०१९ मा देशलाई बर्माको रूपमा सूचीबद्ध गरेको थियो। क्यानाडाको सरकारले विगतमा बर्माको प्रयोग गरेको थियो तर सन् २०१० को मध्यन्तमा सामान्यतया देशले म्यानमार प्रयोग गरेको छ। चेक गणतन्त्रले आधिकारिक रूपमा म्यानमारको प्रयोग गर्दछ, यद्यपि यसको विदेश मन्त्रालयले म्यानमार र बर्मा दुबैलाई यसको वेबसाइटमा प्रयोग गरेको छ। संयुक्त राष्ट्र सङ्घ, दक्षिण पूर्वी एसियाली राष्ट्र सङ्घ, अस्ट्रेलिया, रूस, जर्मनी,  चीन, भारत, बङ्गलादेश, नर्वे, जापान  र स्वीजरल्यान्डले म्यानमारको प्रयोग गर्दछन्।
बाह्य कडीहरू
सरकार साधारण जानकारी अर्थतन्त्र कृषि व्यापार वातावरण
युगान्डा राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
युगान्डा राष्ट्रिय क्रिकेट टिम युगान्डाको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
किसमिस
परिभाषा
विशेषतः भित्र गेडा नहुने जातको पाकेर सुकेको वा पाकेपछि टिपेर सुकाइएको फललाई किसमिस भनिन्छ ।  (यसलाई छुट्टै राख्नुभन्दा अङ्गुर शीर्षकमा राख्नु उपयुक्त हुन्छ, त्यसैले थप जानकारी यहाँ दिन सकिएन)
किसमिस अङ्गुरलाई सुकाएर बनाइने खाद्यपदार्थ हो। अङ्गुरको रङअनुसार किसमिस पनि विभिन्न रङका हुन्छन् ।
नारायणस्थान, बागलुङ
नारायणस्थान नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको बागलुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
दीपक अमात्य
दीपक अमात्य नेपालका एक फूटबल खेलाडी हुन् । उनले थ्री स्टारको डि डिभिजनबाट खेल सुरु गरेका उनले ध्री स्टारको ए डिभिजन सम्म साथ दिए ।उनले सन् १९९९ मा एसियन युथ च्याम्पियनसिपमा राष्ट्रिय युथ टिमबाट प्रतिश्पर्धा गरेका थिए ।
अ फाइर
अ फाइर लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
भोर्ले
भोर्ले नेपालको बागमती अञ्चलको रसुवा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १०७८ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भोर्लेको जनसङ्ख्या ५९६५ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
मर्राकेशको मदिना
मर्राकेशको मदिना मोरक्कोमा रहेको विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्र लाई युनेस्को सन १९८५ मा विश्व सम्पदा क्षेत्रको मान्यता प्रदान गरेको थियो ।
हरि खड्का
हरि खड्का (जन्म २६ नोभेम्बर १९७६) पुर्व नेपाली फुटबलर हुन् । उनी १३ गोलका साथ निराजन रायमाझी सहित नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिमका उच्च गोलकर्ता हुन् । ११ वर्षे गौरवशाली राष्ट्रिय फुटबल जीवनमा पुर्णविराम लगाएका खड्का हाल भने विभिन्न राष्ट्रिय लिगका क्लबहरूमा प्रशिक्षण दिने काम गर्छन् । फिफा 'ए' तह तालिम कार्यक्रममा पनि उनले भाग लिएका छन् । भारत तथा बङ्गलादेशका विभिन्न क्लबमा आफ्नो क्षमता प्रस्तुत गरेका हरिले एक सिजन बङ्गलादेशको मोहम्मडन क्लबमा मासिक दुई हजार अमेरीकी डलर सम्म पारीश्रमिक पाएका थिए । ती क्लबहरूमा गरेको प्रदर्शनकै कारण अहिले सम्म पनि दक्षिण एसियाका मुलुकमा नेपाली टोली गए उनको खोजि हुने गर्छ ।
व्यक्तिगत जीवन
फुटबलबाट हरि यति प्रभावित छन् कि उनले आफ्नो छोराको नामनै फ्रेन्च खेलाडी थियरी हेनरी को नामबाट 'हेनरी' राखेका छन् । आफु फुटबल खेलाडी भएकाले छोरालाई पनि बनाउने इच्छा राखेका उनले उसको व्यक्तिगत स्वतन्त्रतामा भने हस्तक्षेप नगर्ने बताउँछन् । उनको ब्यक्तिगत योजना भने सडक बालबालिका का लागि फुटबल एकेडेमी खोल्ने छ ।
अ लाइट-माइन्डेड म्यान
अ लाईट-माइन्डेड म्यान लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
जुरे कोइली
जुरे कोइली (Clamator jacobinus) नेपाल लगायतका एसियाली तथा अफ्रिकाका देशहरूमा पाइने एक प्रकारको कोइलीको प्रजाति हो ।
हाजिरीजवाफ प्रतियोगिता
जसले विद्यार्थीहरूको बौद्धिक क्षमता वृद्धि गर्न उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्ने गर्दछ।
शैली
यो प्रतियोगितामा निश्चित समूहमा निश्चित सहभागी व्याक्ति संख्या निर्धारण गरिन्छ।क्वीज मास्टरले प्रश्न सोध्ने गर्दछ। सर्वप्रथम समुहको नेताले आफ्नो लक्की नम्बर रोज्नु पर्ने हुन्छ।र क्वीज मास्टले उक्त सोधिएको नम्बर अनुसार आफ्नो प्रश्न पुस्तकमा रहेको प्रश्न सोध्ने गर्द छन्। पहिले प्रश्न सोधेको समुहले प्रश्नको सहि उत्तर दिएमा उक्त समुहलाई निश्चित अङ्क प्रदान गरिन्छ।भने पहिलो समुहले सहि उत्तर नजाने अन्य समुहहरूलाई पनि उक्त प्रश्न(जुन समूह सम्म उत्तर मिल्दैन) जान्छ।अन्ततः प्रतियोगितामा सहभागी कुनै पनि समुहले सोधिएको प्रश्नको सहि जवाफ नजानेमा प्रश्न एक पटक दर्शकहरू समक्ष पनि जान्छ।र दर्शकहरूले पनि नजाने अन्तिममा सहि उत्तर क्वीज मास्टरले नै दिने गर्दछ। यसरी प्रश्न पुस्तिकामा रहेको सुरूको राउन्ड सकिए पछि अन्य विभिन्न राउन्डहरू सुरु गरिन्छ। जसका ठाउँ विशेष आ-आफ्नै नियमहरू हुने गर्दछ।
नमुना प्रश्नावलीहरू
यस प्रतियोगितामा विभिन्न क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रश्नहरू प्रतियोगीहरूलाई सोधिने गरिन्छ।
राउन्ड/चरणहरू
यस प्रतियोगितालाई बढी रोचक बनाउन आयोजकहरूले विभिन्न राउन्ड तथा चरणहरूको समावेश गरेको हुन्छन्।
सामान्य चरण
सम्भवत यो हाजिरीजवाफ प्रतियोगिताको पहिलो चरण हो। सर्वप्रथम समुहको नेताले आफ्नो लक्की नम्बर रोज्नु पर्ने हुन्छ। क्वीज मास्टले उक्त सोधिएको नम्बर अनुसार आफ्नो प्रश्न पुस्तकमा रहेको प्रश्न सोध्ने गर्द छन्।पहिले प्रश्न सोधेको समुहले प्रश्नको सहि उत्तर दिएमा उक्त समुहलाई निश्चित अङ्क प्रदान गरिन्छ। भने पहिलो समुहले सहि उत्तर नजाने अन्य समुहहरूलाई पनि उक्त प्रश्न(जुन समूह सम्म उत्तर मिल्दैन) जान्छ। अन्ततः प्रतियोगितामा सहभागी कुनै पनि समुहले सोधिएको प्रश्नको सहि जवाफ नजानेमा प्रश्न एक पटक दर्शकहरू समक्ष पनि जान्छ। दर्शकहरूले पनि नजाने अन्तिममा सहि उत्तर क्वीज मास्टरले नै दिने गर्दछ।साथै आफुले नजानेको प्रश्न यदि छ भने पास भन्न पनि सक्दछ(कमन गर्न)।
र्याविट फायर राउन्ड
प्राय यो राउन्डमा प्रत्येक समुहलाई लक्की ड्र अनुसार एक-एक शीर्षक दिइन्छ।जस्तै:विज्ञान,इतिहास,खेलकुद,राजनीतिक आदि र सम्बन्धि शीर्षकका निश्चित प्रश्नहरू प्रतियोगिहरूले निर्धारित समय अवधिमा सहि दिनुपर्ने हुन्छ।जसमा ठाउँ विशेष प्रश्नको सहि उत्तर नदिएमा पहिले प्राप्त अङ्क काटिन पनि सक्दछ।
अडियो भिडियो राउन्ड
विभिन्न फिल्म,टेलि सिरियल तथा विभिन्न प्रकारका चर्चित र प्रसिद्ध भिडियो देखाइ उक्त भिडियो के वा कसको हो भनी प्रश्न सोध्ने गरिन्छ।र यदि प्रतियगिहरूले सहि उत्तर दिएमा निश्चित अङ्क प्रदान गरिन्छ।
चे गेभारा
अर्नेस्तो "चे" गेभारा ) (जन्म:१४ जून १९२८ – ९ अक्टोबर १९६७), अर्जेन्टिनाका मार्क्सवादी क्रान्तिकारी थिए जसले क्युबाको क्रान्तिमा मुख्य भूमिका निभाएका थिए। यिनलाई एल चे अथवा केवल चे पनि भनिन्थ्यो। यिनी डाक्टर, लेखक, गुरिल्ला नेता, सामरिक सिद्धान्तकार र कूटनीतिज्ञ पनि थिए, जसले दक्षिणी अमेरिकाका धेरै राष्ट्रहरूमा क्रान्ति ल्याएर ती देशहरूलाई स्वतन्त्र बनाउने प्रयास गरेका थिए। मृत्युपछि उनको अनुहार सारा संसारमा सांस्कृतिक विरोध एवम् वामपन्थी गतिविधिहरूको प्रतीक बनेको थियो।
महेन्द्र माला
महेन्द्र माला ( महेन्द्र  माला मानपदवी ) नेपालको एक शाही विभूषण हो ।
इतिहास
श्री ५ महेन्द्र बिर बिक्रम शाहदेबबाट २०१७ माघ १३ मा यसको स्थापना भयो ।
References
श्रेणी : नेपालको विभुषण
दमन
दमन (पोर्चुगेली: दमाओ), भारतको केन्द्र प्रशासित प्रदेश दमन र दीवको दमनको एउटा सहर र नगर परिषद हो ।
दमन सहर
दमन सहरलाई दमन गङ्गा नदीले दुई भागमा बाँडेको छ । पहिलो भागको नाम नानी-दमन (नानीको अर्थ छोटो) र दोस्रो भागको नाम मोती-दमन (मोतीको अर्थ ठुलो) हो । नानी दमनमा दुई वटा ठुला सहरहरू रहेका छन् । नानी दमनमा महत्त्वपूर्ण केन्द्रिक बजार, प्रमुख अस्पताल, वृहतबजार र मुख्य सरकारी र आवाशीय भवनहरू रहेको छ भने मोती-दमनमा मुख्यतया पुरानो सहरको छाप तथा पुरातात्विक स्थलहरू हेर्न सकिन्छ ।
इतिहास
सन् १५२३ मा पोर्चुगेली समुद्रयात्री डियोगो डी मेलो यस स्थानलाई पार गर्दै जाँदा अचानक यहाँ आएका थिए, उनी ओर्मुज तिर जाँदै गर्दा एउटा भयङ्कर समुद्री आँधीमा फसे र उनको पानीजहाज दमनको दिशामा तेर्सियो र भाग्यले उनी यहाँ पुग्न सफल भए । त्यस लगतै यो स्थान पोर्चुगेलीहरूको कोलोनीको रूपमा परिवर्तित भयो र लगभग ४०० वर्षसम्म यो उनीहरूको वासस्थानको रूपमा रह्यो । यहाँको उपयुक्त भौगोलिक परिवेश अनुसार समुद्रसँगको नजिकीको कारणले यहाँबाट पोर्चुगेलीहरू युरोपसँग सिधा समुद्री मार्गको प्रयोग गर्दै व्यापार गर्ने गर्थे । १६औँ शताब्दीमा मोतीदमनमा मुगल साम्राज्यबाट बच्नको लागि एउटा बृहत किल्लाको निर्माण गरियो किनभने पोर्चुगेली यहाँ आउनुभन्दा पूर्व यस स्थानमा मुगलहरूले राज्य गरेका थिए । यो किल्ला आज पनि सुरक्षित रहेको छ । वर्तमान समयमा यस किल्लाभित्र नगरपालिकाको सरकारी कार्यालय रहेको छ ।
सन् १९६१ डिसेम्बर १९ को दिन भारत सरकारद्वारा शैन्य कार्यवाही गरेर यहाँ आफ्नो कब्जा जमायो र यस क्षेत्रलाई पोर्चुगेलीहरूको शासनबाट मुक्त गराउन सफल भयो । पोर्चुगेलीबाट यस क्षेत्रलाई कब्जामुक्त गराएर यसलाई भारतमा बिलय गरियो । यस सैन्य कार्यवाहीमा भारततर्फका चार जनाको मृत्यु भएको थियो भने १४ जना भारतीय घाइते भएका थिए । त्यस्तै १० जना पोर्चुगेलीको मृत्य भएको थियो भने दुईजना घाइते भएका थिए ।
जनसङ्ख्या
सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार दमन जिल्लाको जनसङ्ख्या १,९१,१७३ रहेको छ । यसको जनसङ्ख्या सामोआको बराबर रहेको छ । भारतमा रहेको कुल ६४० जिल्लाहरूमध्ये जनसङ्ख्याको आधारमा यो ५९२औँ स्थानमा रहेको छ । यहाँको जनघनत्व 2655 PD/sqkm रहेको छ । यहाँको लैङ्गिक अनुपात १०० पुरुषमा ५३३ महिला रहेको छ भने साक्षरता दर ८८.०६% रहेको छ ।
हङकङ राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
हङकङ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम हङकङ को प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
अ थेफ्ट
अ थेफ्ट लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
निसी
निसी नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको बागलुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बनैनियाँ
यो नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या छ।
इटाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
इटाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम इटालीको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
भोर्ले (पर्वत)
भोर्ले २ नेपालको धवलागिरि अञ्चलको पर्वत जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४९७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भोर्ले २को जनसङ्ख्या २६३२ छ। यस मध्य पुरुष ४५%, र महिला ५५% छन्।
बन्जी जम्पिङ
बन्जी जम्पिङ
सिड्नी लेरक्स
सिड्नी रे लेरक्स (जन्म ७ मे १९९०, सरी, ब्रिटिस कोलम्बिया) अमेरिकन राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमकी फुटबल खेलाडी हुन।
भेल्ही
भेल्ही सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
बलवा
बलवा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
ब्यान्डिट्स
ब्यान्डिट्स लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
कटुसटाउके मुरलीचरा
कटुसटाउके मुरलीचरा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
डेनमार्क राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
डेनमार्क राष्ट्रिय क्रिकेट टिम  डेनमार्कको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
पाला
पाला नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको बागलुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सिगिरिया
सिगिरिया (සීගිරිය, சிகிரியா) एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ।
किम्बु
अर्को प्रजाति ब्रुसोनेटिया पनि किम्बुसँग मिल्दो जुल्दो नै देखिन्छ।
बयान
किम्बु छिटो बढ्न सक्दछ र करिब 24 m सम्म अग्ला हुन सक्दछन्। पातहरू क्रमैसँग वैक्लपिक रुपमा मिल्दै गएका र छेउका रेखामा दाँते बनोट हुने गर्दछन्। ‍ एउटै बोटमा भाले वा पोथी अङ्ग मात्र वा दुवै रहेका हुन सक्दछन्।
नपाकेका फलहरू सेतो, हरियो वा हल्का पहेँलो हुने गर्दछन्। पछि, पाक्दा रातो, गाढा बैजनी वा कालो हुदैँ जान्छ जसकारण यसको स्वाद गुलियो हुदैँ जान्छ।
प्रजाति
'मोरस' नाम आफैँमा विवादित र जटिल भएको पनि पाइन्छ। पुरानो अवशेष प्लायोसिन कालमा नेदरल्यान्डमा भेट्टाइएका छन्। १५० भन्दा बढी प्रजातिका उल्लेख र प्रकाशनमा देखिएता पनि १० देखि १६ वटा मात्र स्वीकार्य गरिएका छन्। यसै क्रममा हाइब्रिड गराई निकालिएका बोटहरू पनि उर्वर हुनुले किम्बुका वानस्पतिक विभाजनमा थप जटिल बनाएको छ।
अगस्ट १५ सम्ममा निम्न प्रजातिहरूका वृैज्ञानिक नाम स्वीकार भएका छन्।
खेती
बिउबाट उमार्न सकिने भएकाले र बोट स्वस्थकर नै भइ हुर्कने हुनाले बिउ बाट नै बोट निकाल्ने सल्लाह दिइने गरिन्छ। बिउबाट उमारिएका फल फल्न बने दश वर्ष सम्म लाग्ने गर्दछ। खेती नै गर्न भनी लगाइएका बोटहरू भने ६ फिट सम्म पनि अग्ला हुन सक्दछन्। बोट देखि बोट दुरी र हार देखि हारको दुरि मिलाइन्छन् भने मुख्य काण्डमा ८ देखि १० हाँगाहरू आउने गरी छाडिन्छन्। वर्षका ३ देखि ४ पटक पातहरू टिप्ने गरिन्छन्।
किम्बु बाट निस्कने पोलनका धुलाले पोलन सँग एलर्जी हुने हुँदा केही उत्तर अमेरिकाका शहरहरूमा भने किम्बु लगाउन निशेष गरेका छन्। भाले किम्बुका बोटहरूले मात्र पोलेन बनाउने भए पनि साना पोलेनका कणहरि फोक्सामा पुगी स्वास प्रस्वासका समस्या गराउन सक्दछन्। पोथी बोटले पोलेन लिने भएकाले तिनलाई भने एलर्जी मुक्त सुचीमा राखिएका छन्।
किम्बुका रुखमा ग्राफिटङ विधि सजिलै अपनाउन सकिन्छ। किम्बुका रुखहरूमा यस विधि जाडो समयमा (वानस्पतिक प्रकृया सुषुप्त) हुने अवस्थामा गरिन्छन्। समस्यागत रुपमा रहेका भाले रुखलाई पोथी बनाउन सकिन्छ, अन्य भाले भागबाट पलाएका वा पलाउन लागेका हाँगाहरू भने हटाइनु पर्छ।
पोषण
काँचो किम्बुमा ८८% पानी, १९% कार्बोहाइड्रट, १% प्रोटिन, र १% भन्दा मुनि फ्याट रहेका हुन्छन्। १०० ग्राममा ४४% आवश्यक मात्रमा भिटामिन सी हुन्छन्, १४% आइरन र बाँकि न्युन मात्रामा माइक्रोन्युट्रियन्ट हुने गर्दछन्।
बस्ती
बस्ती अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
केन्या राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
केन्या राष्ट्रिय क्रिकेट टिम केन्याको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो।
शिवाजी
छत्रपति शिवाजी राजे भोसले (१६३०-१६८०)ले सन् १६७४ मा पश्चिम भारतमा मराठा साम्राज्यको आधार राखेका थिए । उनले कयौं वर्ष औरंगजेबको मुगल साम्राज्यसंग संघर्ष गरेका थिए । शिवाजीको जन्म १९ फेब्रुअरी १६३० मा शिवनेरी किल्लामा भएको थियो ।
सैनिक वर्चस्वको आरम्भ
शिवाजी महाराजले आफ्नो संरक्षक कोणदेवको सलाहमा बीजापुरका सुल्तानको सेवा गर्नु अस्वीकार गरिदिए । त्यस समय बीजापुरको राज्य आपसी संघर्ष तथा विदेशी आक्रमणकालका दौरदेखि गुजर रह्यो थियो । यस्ता साम्राज्यका सुल्तानको सेवा गर्नका बदलामा उनले मावलोंलाई बीजापुरका विरुद्ध संगठित गर्न लागोस् । मावल प्रदेश पश्चिम घाट देखि जोडिएको छ र कुनै १५० किलोमीटर लामो र ३० किमी चौडा छ । ती संघर्षपूर्ण जीवन व्यतीत गर्नका कारण कुशल योद्धा मानिन्छन् । यस  प्रदेशमा  मराठा र सभि जातिका मानिस रहन्छन् । शिवाजी महाराज यी सभि जातिका मानिसोलाई लिएर मावलहरु (मावळा) नाम दिएर सभिलाई सन्घटित गरे र उनीसित सम्पर्क गर्न तिनको प्रदेशदेखि परिचित भएका थिए । मावल युवकहरूलाई लाएर उनले दुर्ग निर्माणको  कार्य आरम्भ गरिदिएको थियो । मावलहरूको  सहयोग शिवाजी महाराजका लागि पछि उति नैं महत्त्वपूर्ण साबित भयो जति शेरशाह सूरीका लागि अफगानोंको  साथ ।
त्यस समय बीजापुर आपसी संघर्ष तथा मुगलहरुका आक्रमणदेखि परेशान थियो । बीजापुरका सुल्तान आदिलशाह ले धेरै दुर्गहरुदेखि आफ्नो सेना हटाएर तिनलाई स्थानीय शासकुन् वा सामन्तहरुका हात सुँम्प् दिएको थियो । जब आदिलशाह बीमार पडा त बीजापुरमा अराजकता फैल गई र शिवाजी महाराजले अवसरको  लाभ उठाएर बीजापुरमा  प्रवेशको  निर्णय लिया । शिवाजी महाराजले यसका पछिका दिनहरूमा  बीजापुरका दुर्गहरूमा अधिकार गर्ने नीति अपनाई । सबैभन्दा पहिलो दुर्ग थियो तोरणको  दुर्ग ।
दुर्गहरूमा नियन्त्रण
तोरणको दुर्ग पूनाका दक्षिण पश्चिममा  ३० किलोमीटरको दूरीमा थियो । उनले सुल्तान आदिलशाहका नजिक आफ्नो दूत बेजकर खबर भिजवाई कि ती पहिला किलेदारको तुलनामा  बेहतर रकम दिनेलाई तयार हुनुभयो र यो क्षेत्र तिनलाई सौप दिए जाय । उनले आदिलशाहका दरबारिहरूलाई पहिला नैं रिश्वत दिएर आफ्नो पक्षमा  गरेको थियो र आफ्नो दरबारिहरूको सलाहका मुताबिक आदिलशाहले शिवाजी महाराजलाई त्यस दुर्गको  अधिपति बनाएको दिए । त्यस दुर्गमा  मिली सम्पत्तिदेखि शिवाजी महाराजले दुर्गको सुरक्षात्मक कमिहरूको मरम्मतीको  काम गराए । यसबाट कुनै १० किलोमीटर टाडा राजगढको  दुर्ग थियो र शिवाजी महाराजले यस  दुर्गमा पनि अधिकार गर्न लिया ।
शिवाजी महाराजको यस साम्राज्य विस्तारको नीतिको भनक जब आदिलशाहलाई मिली त त्यो क्षुब्ध भयो । त्यसले शाहजी राजेलाई आफ्नो पुत्रलाई नियन्त्रणमा  राख्नेलाई भने । शिवाजी महाराजले आफ्नो पिताको परवाह गरे बिना आफ्नो पिताका क्षेत्रको  प्रबन्ध आफ्नो हाथहरूमा  लियो र अतिव्ययको  बहाना बनाएर नियमित लगान बन्द गरिदिए । राजगढका पछि उनले चाकनका दुर्गमा अधिकार गर्न लिया र त्यसको पछि कहरुडनाका दुर्गमा । कहरुडना (कोन्ढाणा)मा अधिकार गर्दै समय तिनलाई घूस देनी पडी । कहरुडनामा अधिकार गर्नका पछि त्यसका नाम सिंहगढ राखिएको । शाहजी राजेलाई पूना र सूपाको जागीरदारी दिएको थियो र सूपाको  दुर्ग तिनको सम्बंधी बाजी मोहितेका हाथमा  थियो । शिवाजी महाराजले रातका समय सूपाका दुर्गमा आक्रमण गरेर दुर्गमा अधिकार गर्न लिया र बाजी मोहितेलाई शाहजी राजेका नजिक कर्नाटक पठाई दिए । त्यसको सेनाको  केही भाग पनि शिवाजी महाराजको सेवामा  आए । यसै समय पुरन्दरका किलेदारको मृत्यु हो गई र किल्लाका उत्तराधिकारका लागि त्यसको तीनहरु बेटहरूमा  लडाई छिड गई । दुइ भाइहरूका निमंत्रणमा शिवाजी महाराज पुरन्दर पुगे र कूटनीतिको  सहारा ले्दै उनले सबै भाइयहरुका बन्दी बनाएको लिया । यस  प्रकार पुरन्दरका किल्लामा पनि तिनको अधिकार स्थापित भयो । अब सम्मको घटनामा  शिवाजी महाराजलाई कुनै युद्ध वा खूनखराबा छैन गर्नु पडा थियो । १४७ ईश्वीसम्म ती चाकनदेखि लिएर नीरा तकका भूभागका पनि अधिपति बन चुके थिए । आफ्नो बढी सैनिक शक्तिका साथ शिवाजी महाराजले मैदानी क्षेत्रहरूमा  प्रवेश गर्ने योजना बनाए ।
एक अश्वारोही सेनाको गठन गर्न शिवाजी महाराजले आबाजी सोन्देरका नेतृत्वमा  कहरुकणका विरूद्ध एक सेना पठाईी । आबाजीले कहरुकण सहित नौ अन्य दुर्गहरूमा अधिकार गर्न लिया । यसका अतिरिक्त ताला, मोस्माला र रायटीका दुर्ग पनि शिवाजी महाराजका अधीन आ गए थिए । लूटको सारा सम्पत्ति रायगढमा  सुरक्षित रखी गई । कल्याणका गवर्नरलाई मुक्त गर्न शिवाजी महाराजले कोलाबातर्फ रुख गरे र यहाँका प्रमुखहरूलाई विदेशिहरुका खिलाफ युद्धका लागि उकसाया ।
शाहजीको बन्दी र युद्धविराम
बीजापुरको सुल्तान शिवाजी महाराजको हरकतहरुदेखि पहिला नैं आक्रोशमा  थियो। त्यसले शिवाजी महाराजका पितालाई बन्दी बनाउने  आदेश दे दिए। शाहजी राजे त्यस समय कर्नाटकमा  थिए र एक विश्वासघाती सहायक बाजी घोरपडे द्वारा बन्दी बनाएर बीजापुर लाए गए। उनमा यो पनि आरोप लगाइएको कि उनले कुतुबशाह को सेवा प्राप्त गर्ने कोशिशको थियो जो गोलकहरुडा को  शासक थियो र यस  कारण आदिलशाहको  शत्रु। बीजापुरका दुइ सरदारहरूको मध्यस्थताका पछि शाहाजी महाराजलाई यस  शर्तमा मुक्त गरिएको कि ती शिवाजी महाराजमा लगाम कस्नेछ्न्। अगले चार वर्षहरूसम्म शिवाजी महाराजले बीजीपुरका खिलाफ कुनै आक्रमण गरेनन्। यस  बेला उनले आफ्नो सेना संगठित गरे
प्रभुताको विस्तार
शाहजीको मुक्तिको शर्तहरुका मुताबिक शिवाजीले बीजापुरका क्षेत्रहरूमा आक्रमण त गरेनन्मा उनले दक्षिण-पश्चिममा आफ्नो शक्ति बढाउने चेष्टा गरे तर यस  क्रममा  जावलीको  राज्य बाधाको  काम गर्न रह्यो थियो। यो राज्य सताराका सुदूर उत्तर पश्चिममा  वामा र कृष्णा नदीका बीचमा  स्थित थियो। यहाँको  राजा चन्द्रराव मोरे थियो जसले यी जागीर शिवाजीदेखि प्राप्तको थियो। शिवाजीले मोरे शासक चन्द्ररावलाई स्वराजमा शमिल हुनेलाई कहामा चन्द्रराव बीजापुरका सुल्तानका साथ मिल गए सन् १६५६ मा  शिवाजीले आफ्नो सेना लिएर जावलीमा आक्रमण गरिदिए। चन्द्रराव मोरे र त्यसको दुइटै पुरत्रहरूले शिवाजीका साथ लडाई कीमा अन्तमा  ती बन्दी बनाएको लागि गएमा चन्द्रराव भाग गए स्थानीय मानिसहरूले शिवाजीका यस  कृत्यको  विरोध गरेमा ती विद्रोहलाई कुचलनमा  सफल रहे। यसबाट शिवाजीलाई त्यस दुर्गमा  संग्र्हीत आठ वंशहरूको सम्पत्ति मिल गई। यसका अतिरिक्त धेरै मावल सैनिक[मुरारबाजी देशपाडे] पनि शिवाजीको सेनामा  सम्मिलित भए।
मुगलहरुदेखि पहिलो मुठभेड
शिवाजीका बीजापुर तथा मुगल दुइटै शत्रु थिए। त्यस समय शहजादा अनिंगजेब दक्कन को सूबेदार थियो। यसै समय १ नवम्बर, १६५६ मा बीजापुरका सुल्तान आदिलशाहको मृत्यु हो गई जसका पछि बीजापुरमा  अराजकताको  माहौल पैदा भयो। यस  स्थितिको  लाभ उठाएर अनिंगजेबले बीजापुरमा आक्रमण गरिदिए र शिवाजीले अनिंगजेबको  साथ दिने बद्ला त्यसमा धावा बोल दिए। तिनको सेनाले जुन्नार नगरमा आक्रमण गर्न थुप्रो सारा सम्पत्तिका साथ २०० घोडे लूट लिये। अहमदनगरदेखि ७०० घोडे, चार हाथीका अतिरिक्त उनले गुण्डा तथा रेसिनका दुर्गमा पनि लूटपाट मचाई। यसका परिणामस्वरूप अनिंगजेव शिवाजीदेखि खफा भयो र मैत्री वार्ता समाप्त हो गई। शाहजहाँका आदेशमा अनिंगजेबले बीजापुरका साथ सन्धि गरिलिए र यसै समय शाहजहाँ बीमार पड गए त्यसको व्याधिग्रस्त हुँदै नैं अनिंगजेब उत्तर भारत चलिएको र वहाँ शाहजहाँलाई कैद गर्नका पछि मुगल साम्राज्यको  शाह बन्यो ।
कहरुकणमा अधिकार
दक्षिण भारतमा अनिंगजेबको अनुपस्थिति र बीजापुरको डवाँडोल राजनीतिक स्थितलाई जानेर शिवाजीले समरजीलाई जंजीरामा आक्रमण गर्नलाई कहा। तर जंजीराका सिद्दिहरुका साथ तिनको लडाई धेरै दिनोसम्म चली। यसका पछि शिवाजीले आफू जंजीरामा आक्रमण गरे र दक्षिण कहरुकणमा अधिकार गर्न लिया र दमनका पुर्तगालिहरुदेखि वार्षिक गर्न एकत्र गरे। कल्याण तथा भिवण्डीमा अधिकार गर्नका पछि वहाँ नौसैनिक अड्डा बनाएको लिए यस  समयसम्म शिवाजी ४० दुर्गहरुका मालिक बन चुके थिए।
बीजापुरदेखि संघर्ष
यता अनिंगजेबका आगरा (उत्तरको तर्फ) लौट जानेका पछि बीजापुरका सुल्तानले पनि राहतको सांस ली। अब शिवाजी नैं बीजापुरका सबैभन्दा प्रबल शत्रु रह गए थिए। शाहजीलाई पहिला नैं आफ्नो पुत्रलाई नियन्त्रणमा राख्नेलाई भनिएको थामा शाहजीले यसमा आफ्नो असमर्थता जाहिर गरे शिवाजीदेखि पार पाउनका लागि बीजापुरका सुल्तानले अब्दुल्लाह भटारी (अफजल खाँ)लाई शिवाजीका विरूद्ध पठाईा। अफजलले १२०००० सैनिकहरुका साथ १६५९ मा  कूच गरे। तुलजापुरका मन्दिरहरूलाई नष्ट गर्दो त्यो सताराका ३० किलोमीटर उत्तर वाई, शिरवलका नजदीक नामक स्थानसम्म आए । तर शिवाजी प्रतापगढका दुर्गमा हि रहोस् । अफजल खाँले आफ्नो दूत कृष्णजी भास्करलाई सन्धि-वार्ताका लागि पठाईा । त्यसले त्यसको मार्फत यी संदेश भिजाए कि यदि शिवाजी बीजापुरको अधीनता स्वीकार गर्न ले तहरु सुल्तान त्यसलाई ती सबै क्षेत्रहरूको  अधिकार दे द्नेछ्न् जो शिवाजीका नियन्त्रणमा  छन् । साथै शिवाजीलाई बीजापुरका दरबारमा  एक सम्मानित पद प्राप्त हुनेछ । हँलांकि शिवाजीका मंत्री र सलाहकार अस सन्धिका पक्षमा थिएमा शिवाजीलाई यी वार्ता रास छैन आयो । उनले कृष्णजी भास्करलाई उचित सम्मान दिएर आफ्नो दरबारमा  रख लिया र आफ्नो दूत गोपीनीथलाई वस्तुस्थितिको  जायजा लिने अफजल खाँका नजिक पठाईा । गोपीनाथ र कृष्णजी भास्करदेखि शिवाजीलाई यस्तो लागेको कि सन्धिको  षडयन्त्र रचकर अफजल खाँ शिवाजीलाई बन्दी बनाउनु चाहन्छ । अतः उनले युद्धलाई बदलामा अफजल खाँलाई एक बहुमूल्य उपहार पठाईा र यस  प्रकार अफजल खाँलाई सन्धि वार्ताका लागि राजी गरे । सन्धि स्थलमा दुइटैले आफ्नो सैनिक घात लगाएर रखे थिए मिलनेका स्तनमा जब दोनो मिले तब अफजल खनले आफ्नो कट्यारदेखि शिवजि पे वार गरे बचावमा शिवाजीले अफजल खाँलाई आफ्नो वस्त्रो वाघनखोदेखि मार दिए [१० नवमबर १६५९]|
अफजल खाँको मृत्युका पछि शिवाजीले पन्हालाका दुर्गमा अधिकार गर्न लिया । यसका पछि पवनगढ र वसंतगढका दुर्गहरूमा अधिकार गर्नका साथै साथ उनले रूस्तम खाँका आक्रमणलाई विफल पनि गरे । यसबाट राजापुर तथा दावुलमा पनि तिनको कब्जा भयो । अब बीजापुरमा आतंकको  माछल पैदा भयो र वहाँका सामन्तहरूले आपसी मतभेद भुलाएर शिवाजीमा आक्रमण गर्ने  निश्चय गरे । २ अक्टूबर, १६६५ मा बीजापुरी सेनाले पन्हाला दुर्गमा अधिकार गर्न लिया । शिवाजी संकटमा  फंस चुके थिएमा रात्रिका अंधकारको  लाभ उठाएर ती भागनमा  सफल रहोस् । बीजापुरका सुल्तानले स्वयं कमान सम्हालेर पन्हाला, पवनगढमा आफ्नो अधिकार वापस लियो, राजापुरलाई लूट लिया र श्रृंगारगढका प्रधानलाई मार डाला । यसै समय कर्नाटकमा  सिद्दीजौहरका विद्रोहका कारण बीजापुरका सुल्तानले शिवाजीका साथ सम्झौता गर्न लिया । यस  सन्धिमा  शिवाजीका पिता शाहजीले मध्यस्थताको  काम गरे । सन् १६६२मा  भएको यस  सन्धिका अनुसार शिवाजीलाई बीजापुरका सुल्तान द्वारा स्वतन्त्र शासकको मान्यता मिली । यसै सन्धिका अनुसार उत्तरमा  कल्याणदेखि लिएर दक्षिणमा  पोण्डासम्म (२५० किलोमीटर)को  र पूर्वमा  इन्दापुरदेखि लिएर पश्चिममा  दावुलसम्म (१५० किलोमीटर)को  भूभाग शिवाजीका नियन्त्रणमा  आए । शिवाजीको सेनामा  यस  समयसम्म ३०००० पैदल र १००० घुडसवार भएका थिए ।
बमनगामाकट्टी
यो नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
शिवाजी
सूरतमा लूट
इस जीतदेखि शिवाजीको प्रतिष्ठामा इजाफा भयो । ६ साल शास्ताखानले आफ्नो १५०००० फोउज लिएर राजा शिवाजीको  पुरा मुलुख जलाएर तबाह गरिदिएको थियो। ईस् लागि त्यस्को  हर्जाना वसूल गर्नका लागि शिवाजीले मुगल क्षेत्रहरूमा  लूटपाट मचाना आरम्भ गरे । सूरत त्यस समय पश्चिमी व्यापारिहरूको  गढ थियो र हिन्दुस्तानी मुसलमानहरुका लागि हजमा जाने  द्वार । यो एक समृद्ध नगर थियो र यसको बन्दरगाह धेरै महत्त्वपूर्ण थियो । शिवाजीले चार हजारको सेनाका साथ छः दिनहरुसम्म सूरतलाइका धनड्य व्यापारिलाई लूटा सामान्य आदमिलाई नहि लुटा र फेरि लौट गए । यस  घटनाको  चर्चा डच तथा अंग्रेजोंले आफ्नो लेखहरूमा  गरेकोछ । त्यस समयसम्म यूरोपीय व्यापारिहरूले भारत तथा अऩ्य एसियाई देशहरूमा  बस गये थिए । नादिर शाहका भारतमा आक्रमण गर्नसम्म (१७३९) कुनै पनि यूरोपीय शक्तिले भारतीय मुगल साम्राज्यमा आक्रमण गर्ने छैन सोची थियो ।
बमनगामाकट्टी
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या छ।
शिवाजी
सूरतमा लूट
सूरतमा शिवाजीको लूटदेखि खिन्न भएर अनिंगजेबले इनायत खाँका स्थानमिएकोसुद्दीन खांलाई सूरतको  फौजदार नियुक्त गरे । र शहजादा मुअज्जम तथा उपसेनापति राजा जसवंत सिंहको जग्गा दिलेर खाँ र राजा जयसिंहको नियुक्ति गरिएको । राजा जयसिंहले बीजापुरका सुल्तान, यूरोपीय शक्तिहरु तथा साना सामन्तहरूको  सहयोग लिएर शिवाजीमा आक्रमण गरिदिए । यस  युद्धमा  शिवाजीलाई हानि हुने लगी र हार कीसम्भावनालाई देख्दै शिवाजीले सन्धिको  प्रस्ताव पठाईा । जून १६६५ मा  भएको यस  सन्धिका मुताबिक शिवाजी २३ दुर्ग मुगलहरूलाई दे द्नेछ्न् र यस  प्रकार तिनको नजिक केवल १२ दुर्ग बच जाहरुगे । यी २३ दुर्गहरुदेखि हुने सामान्यदनी ४ लाख हूण सालाना थियो । बालाघाट र कहरुकणका क्षेत्र शिवाजीलाई मिल्नेछ्न्मा तिनलाई यसका बदलामामा  १३ कुन ्तहरूमा  ४० लाख हूण अदा गर्न हुनेछन् । यसका अतिरिक्त प्रतिवर्ष ५ लाख हूणको  राजस्व पनि ती द्नेछ्न् । शिवाजी स्वयं अनिंगजेबका दरबारमा  हुनाले मुक्त रह्नेछ्न्मा तिनको पुत्र शम्भाजीलाई मुगल दरबारमा  खिदमत गरनी हुनेछ । बीजापुरका खिलाफ शिवाजी मुगलहरूको  साथ द्नेछ्न् ।
आगरामा सामान्यन्त्रण र पलायन
शिवाजीलाई आगरा बुलाईएको जहाँ तिनलाई लागेको कि तिनलाई उचित सम्मान छैन मिल रह्यो छ । यसका खिलाफ उनले आफ्नो रोश भरे दरबारमा देखाए र अनिंगजेबमा विश्वासघातको  आरोप लगाईा । अनिंगजेब यसबाट क्षुब्ध भयो र त्यसले शिवाजीलाई नजरकैद गरिदिए र तिनमा ५००० सेनिकोका पहरिया लागेको दीय॥ केही नैं दिनो बाद[१८ अगस्त १६६६ को] राजा शिवाजीलाई मार डालने  इरादा ओंरन्ग्जेबको  थियो । तर आफ्नो अजोड साहसतर्फ युक्तिका साथ शिवाजी र सम्भाजी दुइटै यसबाट भागनमा  सफल रहे[ १७ अगस्त १६६६] । सम्भाजीलाई मथुरामा  एक विश्वासी ब्राह्मणका यहाँ छोड शिवाजी बनारस, गया, पुरी हुँदै सकुशल राजगढ पुग गए [२ सप्टेम्ब‍र १६६६] । यसबाट मराठहरूलाई नवजीवन सा मिल गया । अनिंगजेबले जयसिंहमा शक गरेर त्यसको हत्या विष दिएर गरवा डाली । जसवंत सिंहका द्वारा पहल गर्नका पछि सन् १६६८मा  शिवाजीले मुगलहरुका साथ अर्को बार सन्धि गरे।अनिंगजेबले शिवाजीलाई राजाको मान्यता दिए । शिवाजीका पुत्र शम्भाजीलाई ५००० को मनसबदारी मिली र शिवाजीलाई पूना, चाकन र सूपाको  जिल्ला लौटा दिइएको । पर, सिंहगढ र पुरन्दरमा मुगलहरूको  अधिपत्य बनाई रह्यो  । सन् १६७०मा  सूरत नगरलाई अर्को बार शिवाजीले लूटा । नगरदेखि १३२ लाखको सम्पत्ति शिवाजीका हात लगी र लौट्दै वक्त उनले मुगल सेनालाई सूरतका नजिक फिरदेखि हराया ।
भाषा संरक्षण
भाषा संरक्षण भनेको लोपोन्मुख वा मृत भाषाहरूको संरक्षण हो। भाषाको मृत्युसँगै, भाषाविज्ञान, मानवविज्ञान, प्रागैतिहासिक र मनोविज्ञानको अध्ययनले विविधता गुमाउँछ। जसरी ऐतिहासिक संरक्षणको सहयोगमा इतिहासलाई स्मरण गरिन्छ, भाषा संरक्षणले त्यस्ता क्षेत्रहरूमा भविष्यको अध्ययनको लागि मृत वा मृत भाषाहरूलाई कायम राख्छ।
शिवाजी
राज्याभिषेक
सन् १६७४सम्म शिवाजीले ती सबै प्रदेशहरूमा अधिकार गरेको थियो जो पुरन्दरको सन्धिका अन्तर्गत तिनलाई मुगललाई सुम्पिनु परेको थियो। ६ जून १६७४ लाई शिवाजीले शास्त्रानुसार आफ्नो राज्याभिषेक गराए । विभिन्न राज्यहरुका दूतहरु, प्रतिनिधिहरुका अतिरिक्त विदेशी व्यापारिहरूलाई पनि यस समारोहमा  सामान्यन्त्रित गरिएको । शिवाजीले छत्रपतिको उपाधि ग्रहण गरे। काशीका पण्डित विशेश्वर जी भट्टलाई यसमा  विशेष रूपले सामान्यन्त्रित गरिएको थियो । तर तिनको राज्याभिषेकका १२ दिन पछि नैं तिनको माताको  देहान्त भयो । यस  कारणदेखि ४ अक्टूबर १६७४ मा अर्को बार तिनको राज्याभिषेक भयो। दुइ बार भए यस समारोहमा लगभग ५० लाख रुपये खर्च भयो। यस समारोहमा हिन्दू स्वराजको स्थापनाको  उद्घोष गरिएको थियो। विजयनगरको पतनका पछि दक्षिणमा यो पहिलो हिन्दू साम्राज्य थियो। एक स्वतन्त्र शासकको रुपमा उनले आफ्नो नामका सिक्का चलाए।  यस पछि बीजापुरका सुल्तानले कहरुकण विजयका लागि आफ्नो दुइभन्दानाधीशहरूलाई शिवाजीका विरूद्ध पठाईामा ती असफल रहोस् ।
दक्षिणमा दिग्विजय
सन् १६७७-७८मा शिवाजीको  ध्यान कर्नाटकतर्फ गया । बम्बईका दक्षिणमा कहरुकण, तुङभद्रा नदीका पश्चिममा  बेलगाँव तथा धारवाडको  क्षेत्र, मैसूर, वैलारी, त्रिचूर तथा जिंजीमा अधिकार गर्नका पछि ४ अप्रिल, १६८० मा शिवाजीको  देहान्त भयो ।
मोरोक्को
मोरक्को, आधिकारिक रुपले मोरक्को अधिराज्य, उत्तरी अफ्रिकाको मघरेब क्षेत्रमा स्थित एउटा देश हो। यो उत्तरमा रहेको भूमध्य सागर र पश्चिममा अटलान्टिक महासागर, पूर्वमा पश्चिमी सीमा र दक्षिणमा सहारा (स्थिति विवादित) भूमि सीमाको साथ देखिने गर्दछ।
भाषा संरक्षण
भाषा कुनै पनि समाजको महत्त्वपूर्ण भाग हो, किनभने यसले मानिसहरूलाई संवाद गर्न र व्यक्त गर्न सक्षम बनाउँछ। जब कुनै भाषाको मृत्यु हुन्छ, भावी पुस्ताले संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण भाग गुमाउँछन् जुन यसलाई पूर्ण रूपमा बुझ्न आवश्यक छ। यसले भाषालाई सांस्कृतिक सम्पदाको कमजोर पक्ष बनाउँछ, र यसलाई संरक्षण गर्न विशेष गरी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
शिवाजी
शासन र व्यक्तित्व
शिवाजीलाई एक कुशल र प्रबुद्ध सम्राटका रूपमा जानिन्छ। हुनत उनलाई आफ्नो बाल्पयनमा पारम्परिक शिक्षा केही खास प्राप्त भएको थिएन। तर उनी भारतिय इतिहास र राजनीतिदेखि परिचित थिए। उनले शुक्राचार्य तथा कौटिल्यलाई आदर्श मानेर कूटनीतिको साहारा लिनु धेरै प्स्टक उचित समझेका थिए। आफ्नो समकालीन मुगलहरू झै उनी पनि निरंकुश शासक थिए, अर्थात शासनको सम्पूर्ण बागडोर राजाको हातमा नैं थियो। तर त्यसको प्रशासकीय कार्यहरूमा सहयोगका लागि आठ मन्त्रीहरूको एक परिषद थियो जसलाई अष्टप्रधान भनिन्थ्यो । यसमा  मन्त्रीहरुका प्रधानलाई पेशवा भन्थे जो राजाका पछि सबैभन्दा प्रमुख हस्ती थिए। अमात्य वित्त र राजस्वका कार्यहरूलाई देखन्थ्यो त मन्त्री राजाको व्यक्तिगत दैनन्दिनीको खयाल रखान्थ्यो। सचिव पल्टतरी काम गरिन्थ्यो जसमा शाही मुहर लगाउनु र सन्धि पत्रहरूको आलेख तैयार गर्नु सामेल हुन्थे । सुमन्त विदेश मन्त्री थियो। सेनाका प्रधानलाई सेनापति भन्थे । दान र धार्मिक मामलहरुका प्रमुखलाई पण्डितराव भन्थे। न्यायाधीश न्यायिक मामलहरूको प्रधान थियो ।
मोरोक्को
व्युत्पत्ति
यसको पुरा अरबी नाम अल-ममलकाह अल-मघरिबियाह जसको अनुवाद 'पश्चिमको राजशाही देश' वा अरबी भाषामा अल-गर्ब को अनुवाद 'पश्चिम' हो। यसको नामले सन्ध्याकाललाई सन्दर्भित गर्दछ। ऐतिहासिक सन्दर्भका लागि, मध्ययुगी अरब इतिहासकार र भूगोलविद्ले कुनै-कुनै समयमा मोरक्कोलाई अल-मगरिब अल-अक्सा ('सबभन्दा टाढाको पश्चिम')को रूपमा सन्दर्भित गरेका थिए, यसलाई छिमेकी ऐतिहासिक क्षेत्रहरूबाट पृथक गर्नलाई भनिएको थियो, जसलाई अल-मगरिब अल-अक्सा (जसको अर्थ हो 'मध्य पश्चिम') र अल-मगरिब अल-अदनाको अर्थ हो ('निकटतम पश्चिम') ।
भाषा संरक्षण
संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक र सांस्कृतिक सङ्गठनको अनुसार, तिनीहरूको एटलास अफ ल्याङ्ग्वेज इन डेंजर अफ डिसपियरिङमा प्रकाशित तथ्यहरूबाट, आज विश्वभरि लगभग ७,००० भाषाहरू बोलिने अनुमान गरिएको छ, र विश्वको आधा जनसङ्ख्याले आठ सबैभन्दा बढी बोल्ने भाषाहरू बोल्छन्।
शिवाजी
शासन र व्यक्तित्व
मराठा साम्राज्य तीन वा चार विभागहरूमा विभक्त थियो। प्रत्येक प्रान्तमा एक सूबेदार हुन्थे जसलाई प्रान्तपति भनिन्थ्यो। हरेक सूबेदारका नजिक पनि एक अष्टप्रधान समिति हुन्थ्यो। केही प्रान्त केवल गरदाता थिए र प्रसासनका मामलेमा स्वतन्त्र । न्यायव्यवस्था प्राचीन पद्धतिमा आधारित थियो । शुक्राचार्य, कौटिल्य र हिन्दू धर्म शास्त्रहरूलाई आधार मानेर निर्णय दिइन्थ्यो । गाँवका पटेल फौजदारी मुकदमहरूको जाँच गरिन्थ्यो । राज्यको आयको साधन भूमिकर थामा चौथी र सरदेशमुखीदेखि पनि राजस्व वसूलिन्थ्यो । चौथी पडोसी राज्यहरूको सुरक्षाको गारंटीका लिया वसूलेजाने वाला गर्न थियो । शिवाजी आफ्नोलाई मराठहरूको  सरदेशमुख कहता थ र यसै छसियतदेखि सरदेशमुखी कर वसूलिन्थ्यो ।
मोरोक्को
व्युत्पत्ति
मोरक्कोको अङ्ग्रेजी नाम मर्राकेसबाट, जो अल्माराविद राजवंश र अलमोहाद क्यालीफेटको अधीनमा रहेको राजधानीमा आधारित रहेको थियो त्यसबाट रहन गयो। मर्रकेश नामको उत्पत्ति विवादित रहेको छ, तर सबभन्दा बढी सम्भावना बर्बर शब्द अमूर वा अकुश वा "ल्याण्ड अफ गड" बाट रहेको छ। मर्रकेशका लागि आधुनिक बर्बर नाम एम बेराकेसी (बर्बर ल्याटिन लिपिमा) छन्। टर्कीमा, मोरक्को को एफएएसको रूपमा जनिने गरिन्छ, जो कि यसको प्राचीन राजधानी एफईएसबाट लिईएको एउटा नाम हो। यद्यपि, इस्लामी दुनियाको अन्य हिस्सामा यस्तो छैन: २०औं शताब्दीको मध्यसम्म, मिस्रमा मोरक्को को सामान्य नाम र मध्य पूर्वी अरबी साहित्यमा मारकेश रहेको थियो, यो नाम अहिले पनि फारसी, उर्दू जस्ता केहि भाषाहरुमा उपयोग गर्ने गरिन्छ र पञ्जाबी, अङ्ग्रेजी नाम मोरक्को स्पेनिश "मार्रुकोस" को एउटा दृष्टिकोण हो, जसमध्ये इटाली "मैर्रोको" को उत्पत्ति टस्कन "मोरोक्को" पनि हो।
भाषा संरक्षण
विद्यालय शिक्षा
भाषाहरू जोगाउने एउटा तरिका भनेको युवा पुस्ताहरूलाई उनीहरूको मातृभाषा बोल्न प्रोत्साहित गर्नु हो, उनीहरू बढ्दै जाँदा उनीहरूले आफ्ना छोराछोरीलाई पनि भाषा सिकाउनेछन्। विद्यालयहरूमा स्थानीय मातृभाषाहरू परिचयले यो प्रक्रियालाई गति दिनेछ। यद्यपि, विद्यालय प्रणालीहरूले विदेशी भाषाहरू, विशेष गरी संयुक्त राज्य अमेरिकामा समावेश गर्नमा गिरावटको अनुभव गरिरहेको छ।
शिवाजी
धार्मिक नीति
शिवाजी एक समर्पित कट्टर हिन्दु थिए। उनी धार्मिक सहिष्णुताका पक्षपाती पनि थिए। उनक्प साम्राज्यमा मुसलमानहरुलाई धार्मिक स्वतन्त्रता थियो र मुसलमानहरूलाई धर्म परिवर्तनका लागि कुनै विवशत थिएनन्। धेरै मस्जिदहरूको निर्माणका लागि शिवाजीले अनुदान दिए। हिन्दू पण्डितहरुको प्रकार मुसलमान सन्तहरु र फकीरहरूलाई पनि सम्मान प्राप्त थियो। उनको सेनामा मुसलमानहरूको संख्या अधिक थियो। तर उमी हिन्दू धर्मको संरक्षक थिए। पारम्परिक हिन्दू मूल्यहरु तथा शिक्षामा बल दिइन्थ्यो। उनको आफ्नो अभियानहरूको आरम्भ पनि प्राय दशहरा को अवसरमा गरिन्थ्यो
चरित्र
शिवाजी महाराजलाई आफ्नो पितादेखि स्वराज कि शिक्शा नैं मिली जब बीजापुरका सुल्तानले शाहजी राजेलाई बन्दी बनाएको लिया त एक आदर्श पुत्र ती प्रकार त्यस्ने बीजापुरका शाहदेखि सन्धि गर्न शाहजी राजेलाई छुडवा लिया । यसबाट तिनको चरित्रमा एक उदार अवयव ऩजर आउँछ । त्यसलाईक पछि उनले पिताको हत्या छैन गरवाई जस्तोकि अन्य सम्राट गरे गरिन्थ्यो । शाहजी राजेका मरनेका पछि नैं उनले आफ्नो राज्याभिषेक गराए हँलांकि त्यो त्यस समयसम्म आफ्नो पितादेखि स्वतन्त्र भएर एक ठूला साम्राज्यका अधिपति हो गये थिए । तिनको नेतृत्वलाई सब मानिस स्वीकार गरिन्थ्यो यही कारण छ कि तिनको शासनकालमा  कुनै आन्तरिक विद्रोह जस्ता प्रमुख घटना भएको थिएन ।
भाषा संरक्षण
आधुनिक प्रविधि
भाषा लोप हुने समस्या र भाषा संरक्षणका विषयमा सचेतना जगाउन इन्टरनेटको प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसलाई अनुवाद गर्न, क्याटलग गर्न, भण्डारण गर्न र भाषाहरूमा जानकारी र पहुँच प्रदान गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। नयाँ प्रविधिहरू जस्तै पोडकास्टहरू भाषाहरूको बोली संस्करणहरू सुरक्षित गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ, र लिखित कागजातहरूले भाषाहरूको मूल साहित्य र भाषाविज्ञानको बारेमा जानकारी सुरक्षित गर्न सक्छ।
शिवाजी
चरित्र
शिवाजी महाराजको "गनिमी कावा" नामक कुट निती, जसमा शत्रुपर अचानक आक्रमण गरेर त्यसलाई हराइन्छ, विलोभनियतासे र आदरसहित याद गरिन्छ।
शिवाजी महाराजका गौरवमा यी पन्क्तियान लिख गई छ :-
"शिवरायांचे आठवाौं स्वरुप । शिवरायांचा आठवावा साक्षेप ।  शिवरायांचा आठवावा प्रताप । भूमंडळी ॥"
पढाइ
पढाइ भनेको अक्षर, प्रतीक आदिको अर्थ वा अर्थ लिने प्रक्रिया हो, विशेष गरी दृष्टि वा स्पर्शद्वारा। शिक्षकहरू र अनुसन्धानकर्ताहरूका लागि, पढाइ शब्द पहिचान, हिज्जे, वर्णमाला, फोनिक्स, फोनेमिक जागरूकता, शब्दावली, समझ, प्रवाह, र प्रेरणा जस्ता क्षेत्रहरू समावेश गर्ने बहुमुखी प्रक्रिया हो।
कम्प्लेन्ट्स
कम्प्लेन्ट्स लेखक तथा उपन्यासकार म्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित लघुकथा हो ।
सलह
सलह फट्याङ्ग्राको एक प्रजाती हो। यो एक किसिमको फौजी किरा हो। यस किराले बालीनाली मा आक्रमण गरेर सखाप बनाउछ र भोकमरी र मानव स्थानान्तरण जस्ता परिस्थितिको सिर्जना गरेको छ।
वयस्क सलह लामो दुरी उड्न सक्छन् र यसको समुहले बसेको ठाउँमा भेटे जति सबै हरिया बोट्बिरुवा लाई सखाप बनाउछ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको कृषि तथा खाद्य सङ्गठनले यो किराको नाम सलह (लोकस्ट) प्लेग दिएको छ । किरा समूहमा पर्ने यो जीवले कृषि बालिमा अमेरिकी फौजी किराले भन्दा बढी क्षति पुर्‍याउँछ । सलह किरा करोडौंको संख्यामा हुन्छन् । यो किराले हरियो वनस्पतिलाई छोटो समयमा पात र डाँठ समेत गरी खाइदिन सक्छ ।