cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
करिम बेन्जेमा
करिम मोस्तफा बेन्जेमा (, كريم بنزيمة, Karim Benzema; जन्म: सन् १९८७ डिसेम्बर १९; करिम बेन्जेमा) फ्रान्सेली व्यवसायिक फुटबल खेलाडी हुन् जो स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड र फ्रान्स राष्ट्रिय फुटबल टोलीको लागि स्ट्राइकरको रूपमा खेल्ने गर्दछन्। खतरनाक युरोपेली स्ट्राइकरको रूपमा चिनिने बेन्जेमालाई डी क्षेत्रभित्र प्रभावशाली गोल गर्न सक्ने क्षमता भएको खेलाडी मानिन्छ। फ्रान्सको ल्योन सहरमा जन्मिएका बेन्जेमाले स्थानीय क्लब 'ब्रोन टेर्राइल्लन'बाट खेल जीवनको सुरुवात गरेका थिए। सन् १९९६ मा सहरकै ठूलो क्लब 'ओलम्पिके ल्योन्नाइस'सँग जोडिएको बेन्जेमा त्यही क्लबको युवा एकेडेमीबाट अघि बढेका थिए। सटिक पास निकाल्नु र बललाई गोलपोस्टको जाली चुमाउनु उनको विशेषता हो। खेल मैदानमा उनी विपक्षीको टाउको दुखाइको विषय बन्ने गर्छन्। युवा फुटबलमा उनले फ्रान्सेली राष्ट्रिय फुटबल टोलीबाट यु-१७, यु-१८, यु-१९ र यु-२१ बाट खेलेका हुन।
विकिहाउ
विकिहाउ विकिमा आधारित वेबसाइट हो जसले मानिसहरूलाई कसरी काम गर्ने भन्ने बारेमा सिकाउँदछ। यसको स्थापना सन् २००५ मा, इन्टरनेट उद्यमी ज्याक हेनरिकले गरेका थिए। वेबसाइटले संसारका सबै मानिसहरूलाई कसरी गर्ने भन्ने निर्देशनहरू सृजना गर्ने लक्ष्य राखेको छ र यसले विश्वका सबै मानिसहरूलाई कसरी कार्य गर्ने बन्ने बारेमा सिक्न र सिकाउनका लागि पनि अभिप्रेरित गर्दछ।
विकिहाउ एक निजी सङ्गठन हो। यस वेबसाइटलाई सामाजिक लक्ष्यका लागि निर्माण गरिएको थियो। विकिहाउ एक खुला स्रोत तथा खुला सामग्री परियोजना हो। यसको परिमार्जित मिडियाविकि सफ्टवेयर स्वतन्त्र रूपमा जारी गरिएको थियो भने यसका सम्पूर्ण सामग्रीहरू क्रिएटिभ कमन्स इजाजतपत्र अन्तर्गत जारी गरिएको छ।
इतिहास
विकिहाउलाई ज्याक हेरिकले १५ जनवरी २००५ मा स्थापना गरेका थिए जसमा बहु-भाषा, नवीनतम तथा अद्यावधिक निर्देशित सामग्री र विस्तृत कसरी गर्ने भन्ने सामग्रीहरू समावेश थिए। विश्वको सबैभन्दा ठूलो बहुभाषिक विश्वकोश विकिपिडियालाई सम्मान गर्नका लागि यसको स्थापना जनवरी १५ मा गरिएको थियो। हेरिक र उनका साथी जोश हन्नाहले सन् २००४ मा, कसरी काम गर्न सिकाउने वेबसाइट इहाउलाई खरिद गरेका थिए र सोही इहाउ नामक वेबसाइटबाट उनीहरूले विकिहाउको स्थापना गर्नका लागि प्रेरणा प्राप्त गरेका थिए। इहाउलाई सञ्चालनमा ल्याएपछि उनीहरूले इहाउको व्यवसाय नमूनाले कसरी काम गर्न सिकाउने प्रकारका सामग्रीहरूले गुणस्तरीय सामग्री प्रदान गर्नबाट रोकिरहेको निष्कर्षमा पुगेका थिए। हेरिक र हन्नाहले सन् २००६ मा इहाउलाई बिक्री गरेका थिए र उनीहरूले आफ्नो सम्पूर्ण समय विकिहाउको विकास र प्रवर्द्धनमा बिताएका थिए।
सन् २००६ मा, एक गैर नाफामूलक सङ्गठन "वान ल्यापटप पर चाइल्डले" विकिहाउलाई एक विश्वसनीय सामग्री स्रोतको रूपमा छनोट गरेको थियो। २१ सेप्टेम्बर २००७ मा, वेबसाइटमा २५,००० लेखहरू प्रकाशित भएको थियो। सन् २००९ मा, वेबसाइट २ करोड मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू प्राप्त गरेको थियो। सन् २०१४ मा, गुगलले विकिहाउलाई गुगल योगदानकर्ता नामक मञ्चका लागि एक विज्ञापन मुक्त इन्टरनेट उत्पादका लागि प्रक्षेपण साझेदार मध्ये एकको रूपमा चयन गरेको थियो।
गाइडसेनट्रलको अधिग्रहण
२४ मार्च २०१६ मा विकिहाउले गाइडसेन्ट्रल नामक वेबसाइटको अधिग्रहण गरेको थियो, तथापि, अधिग्रहणका शर्तहरू भने जारी गरिएको थिएन। गाइडसेन्ट्रलले अधिग्रहण अगाडि १० लाख अमेरिकी डलर सङ्कलन गरेको थियो।
सञ्चालन
विकिहाउले कसरी गर्ने भन्ने खालका सामग्रीहरू इन्टरनेटको माध्यमबाट प्रदान गर्दछ र यसका पृष्ठलाई जो कसैले पनि सम्पादन गर्न सक्दछन्। फेब्रुअरी २०१५ सम्म, विकिहाउमा १,८०,००० भन्दा बढी कसरी गर्ने भनी सिकाउने पृष्ठहरू रहेका छन्। कसरी गर्ने भन्ने खालका धेरै लेखहरूले चरण, सुझाव, चेतावनी, आवश्यक पर्ने चीजहरूको सूचीको साथ समान ढाँचाहरूको अनुसरण गर्दछ र पाठकहरूलाई कसरी कार्य पूरा गर्ने भनेर जान्नको लागि तस्वीरहरू पनि प्रदान गर्दछ।
विकिहाउले लगातार सुधार हुने प्रकारको विकि विधिको प्रयोग गर्दछ। यसले सम्पादकहरूलाई सामग्री थप्न, मेटाउन, वा परिमार्जन गर्न अनुमति दिन्छ। एक पटक लेख सृजना भएपछि, समुदायका सदस्यहरू मिलेर यसको गुणस्तर सुधार गर्दछन्। हालसालै भएका परिवर्तनहरूलाई प्रत्येक सम्पादकहरूले छानबीन गर्दछन् जहाँ स्वयमसेवकहरूले विकिहाउको मापदण्ड अनुसार सामग्रीहरूको समीक्षा गर्दछन्। खराब सम्पादन, बर्बरता र परीक्षण सम्पादनहरूलाई यसका सम्पादकहरूले खारेज वा सुधारको चिनो लगाउँछन्। सामान्यतया, तस्वीरहरू विकिहाउ स्वयंसेवकहरूद्वारा चित्रण गरिन्छन्। यसमा उपयोग हुने तस्वीरहरू प्रायः क्रिएटिभ कमन्स एट्रिब्युसन-सेयरअलाईक-गैर व्यवासायिक अनुमतिपत्र अन्तर्गत उर्ध्वभरण गरिन्छन्। तथापि, दर्ता गरिएका प्रयोगकर्ताहरूले यसमा तस्वीर योगदान गर्न सक्दछन्।
गुणस्तर समीक्षा प्रणाली
पुनर्निर्धारित रूपमा, नयाँ सृजना गरिएका लेखहरूमा खोज संयन्त्रहरूबाट पनि पहुँच गर्न सकिन्छ। "गुणस्तर समीक्षा" मा रहेका लेखहरू एक सूचनाका साथ लुकाइएको हुन्छ। प्रयोगकर्ताहरू प्रवेश भएपछि लेखको सामग्रीहरू अवलोकन गर्नका लागि चेतावनी खारेज गर्न सक्दछन्। मापदण्ड पूरा गर्ने लेखहरू "पदोन्नति" हुन्छन्, जसले सुधार-चिनो लागेका सूचनालाई हटाउँदछ, र लेख सार्वजनिक रूपमा दृश्यात्मक र खोजी योग्य बनाउँदछ।
मेट्ने प्रणाली
यसमा मेटाउने वा हटाउने नीति भित्र परेका सामग्रीहरूलाई लेखबाट हटाइन्छ। यसमा हाँस्य वरिपरि केन्द्रित लेख, यौन स्पष्ट, वा घृणित विषयहरूका साथसाथै गम्भीर गलत वा अपूर्ण निर्देशनहरू दिने लेखहरूलाई हटाइन्छ। विकिको समायोजन नीतिमा रहेका नक्कली रूपमा पहिचान गरिएका लेखहरूलाई भने समायोजन गरिन्छ। विकिपिडियाको समान मेटाउनका लागि बृहत् रूपमा छलफल चलाइन्छ र यदी लेखहरू शीध्र मेटाउनु पर्नेमा रहेको छ भने उक्त लेखहरूलाई प्रबन्धकहरूद्वारा मेटाइन्छ। मेटाउनका लागि समुदायद्वारा उक्त लेख माथि टिप्पणी गरिन्छ।
दर्ता र प्रयोगकर्ता अधिकार
अन्य धेरै विकीहरू जस्तै, यसमा दर्ता वैकल्पिक छ र लेख सृजना र सम्पादनका लागि भने खाता खोल्नु जरुरी छैन्। विकिहाउले बालबालिका लागि अनलाइन गोपनीयता सुरक्षा ऐनको पालना गर्दछ, र कम्तीमा १३ वर्ष पुगेका व्यक्तिहरूले खाता खोल्न सक्दछन्। अनलाइन गोपनीयता सुरक्षा ऐन नियमित रूपमा लागू गरिएको छ र वेबसाइटका प्रशासकहरूले नाबालक भएको पुष्टि गरेका जो कोहीलाई पनि रोक्न सक्दछन्। तथापि, कम्पनीको प्रयोगकर्ताका अभिभावक वा कानूनी अभिभावकले हस्ताक्षर गरेको कम्पनीले सहमति फारम प्राप्त गरेमा सम्पादन सुविधाहरू पुनर्स्थापित गर्न सकिन्छ। कम उमेरका प्रयोगकर्ताहरू, अज्ञात रूपमा सम्पादन गर्न सक्छन्, तर उनीहरूलाई उनीहरूको व्यक्तिगत जानकारी सार्वजनिक नगर्न सल्लाह दिइन्छ।
यसमा १० लाख भन्दा बढी व्यक्तिहरूले खाता सृजना गरेका छन् र १५,००० भन्दा बढी व्यक्तिहरू एक महिनामा विकी सम्पादन गर्छन् र यसमा अरूलाई जानकारी गराउने उद्देश्यका लागि सम्पादन गरिने गरिन्छ। स्वयंसेवक योगदानकर्ताहरूको यस समुदायले आफैँलाई "विकि सम्पादनकर्ता" वा अङ्ग्रेजी भाषामा विकिहाउयन भन्छन्। सर्वाधिक सक्रिय, अनुभवी, र विश्वसनीय प्रयोगकर्ताहरूले अतिरिक्त सम्पादन विशेषाधिकार प्राप्त गर्न सक्दछन् जसले उनीहरूलाई वेबसाइट प्रशासन र सुरक्षामा मद्दत गर्दछ। स्वतः निर्धारित अधिकार प्राप्त भएका व्यक्तिहरूले विशेष उपकरणमा पहुँच प्राप्त गर्दछन् जसले उनीहरूलाई हालसालै लेखिएका लेखहरू सम्पादन गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ र राम्रो निर्णय र स्तरीय लेखनका साथ सबैभन्दा अनुभवी प्रयोगकर्ताहरू प्रबन्धकको लागि आवेदन दिन सक्दछन्।
व्यापार नमूना
साइटको प्रारम्भिक लागतहरू केही हदसम्म हेरीकको इहाउको बिक्रीबाट प्राप्त भएको थियो। यसले पृष्ठहरूमा दिएको विज्ञापनहरूबाट रकम प्राप्त गर्दछ।
अनुमतिपत्र
विकीको सामग्री क्रिएटिभ कमन्स एट्रिब्युसन गैर व्यावसायिक-सेयर अलाइक अनुमतिपत्र अन्तर्गत प्रकाशित गरिएको छ जसको अर्थ सामग्रीहरू मूल लेखकहरूलाई श्रेय दिने बित्तिकै गैर-व्यवासायिक उद्देश्यको लागि परिमार्जन र पुनः प्रयोग गर्न सकिन्छ। लेखकहरूले उनीहरूको सामग्रीमा पूर्ण प्रतिलिपि अधिकार राख्न सक्दछन् र यसलाई अन्य अनुमति पत्र अन्तर्गत अन्यत्र प्रकाशित गर्न पनि सक्दछन्।
विज्ञापन
नोभेम्बर २०१४ मा, विकिहाउलाई गुगल योगदानकर्ता नामक सेवामा सहभागी हुने घोषणा गरिएको थियो जसले वेबसाइट प्रयोगकर्ताहरूलाई उनीहरूको मनपर्ने वेबसाइटहरूको समर्थनमा मासिक चन्दा दिनको लागि विज्ञापन देखाउँदैन।
प्रतिक्रिया
विकिहाउले विभिन्न श्रेणीहरूमा थुप्रै पुरस्कारहरू प्राप्त गर्न सफल भएको छ। यसले सन् २००९ मा समुदायको लागि वेबी पुरस्कार जितेको थियो। द गार्जियन र नेस्टाद्वारा सन् २०१० मा आयोजना गरिएको खुला नवीनता प्रतियोगितामा यसले सह-सृजना पुरस्कार हासिल गरेको थियो। यसका अतिरिक्त, म्यासएबलले विकिहाउलाई सन् २००८ मा खुला इन्टरनेट पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ विकीको लागि उप-विजेताको रूपमा चयन गरेको थियो। अक्टोबर २०१८ मा, गिजमोडोले उपयुक्त दिशामा मार्ग निर्देशन गर्न सक्ने वा लगातार उपयोगी सामग्रीहरूको प्रस्तुत गर्ने भन्दै यसको आफ्नो १०० वेबसाइटहरूको सूचीमा विकिहाउलाई समावेश गरेको थियो। हालसालै, फोर्ब्सले सन् २०१९ को "सर्वश्रेष्ठ साना कम्पनीहरू" को सूचीमा विकिहाउलाई मान्यता प्रदान गरेको छ।
जुम्ला जिल्ला
जुम्ला जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेश अन्तर्गत पर्ने उच्च हिमाली जिल्ला हो । चन्दननाथ नगरपालिकाको खलङ्गा बजार जुम्ला जिल्लाको सदरमुकाम तथा यस क्षेत्रको शिक्षा, स्वास्थ्य तथा व्यापारिक केन्द्र पनि हो।  १२औँ सताब्दीका राजा नागराजको राज्य स्थापना भएको जिल्लाको रूपमा पनि यो जिल्ला चिनिन्छ। नागराज हुँदै शोभान शाहीसम्मको जुम्ला एक स्वतन्त्र, स्वाधीन र खस सभ्यताको नेतृत्वदायी राज्य हो । यहाँ रैका राजवंश को एक शक्तिशाली राज्य मुकाम थियो। जुम्लाको रैका मल्ल राजाको राज्यको अर्को स्थान दुल्लु मानिन्थ्यो। यिनै ताम्रपत्रमा रैका/राईका आदेशलेखाउने जुम्लाको रैका मल्ल राजाको वंशज १४औं सताब्दी पछि डोटी गयो। यहाँका रैका राजा डोटी बिस्थापित भए पछि यस जिल्ला क्षेत्रमा कल्याल राजाको आधिपत्य स्थापित भएको थियो। यस भेगका कल्याल शाही ठकुरीहरू रैका राजा पछि स्थापित जुम्ला कल्याल बलिराजाका सन्तान हुन्।
नामकरण
परापूर्व कालदेखि यस जिल्लाको सदरमुकाममा रहेको स्वामी दत्तात्रेय मूर्तिलाई डस्न/टोक्न दुईवटा अजिंगर (नाग) आउँदा भेट्टाउन नपाउँदै स्वामी दत्तात्रेयको शक्तिले ती दुवै नाग एकैचोटी भष्म भए। यसरी भष्म भएका ती नागहरू पछि जुम्ल्याहा पहाडको रूपमा देखिएकाले जुम्ल्याहा शब्दको अपभ्रंश हुँदै यस जिल्लाको नाम जुम्ला रहन गएको हो भन्ने जनश्रुती छ।
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा ८ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये १ नगरपालिका र ७ गाउँपालिका छन्।
सैनिक कानून
विशेष परिस्थितिमा, जब सेनाले कुनै देशको न्यायिक प्रणाली आफ्नो हातमा लिन्छ, तब नियमहरू लागू हुन्छन् जसलाई सैन्य कानून वा मार्शल कानून भनिन्छ। कहिलेकाँही युद्धको समयमा वा कुनै क्षेत्र जिते पछि मार्शल कानून लागू हुन्छ। उदाहरणको लागि, मार्शल कानून जर्मनी र जापानमा दोस्रो विश्वयुद्ध पछि लागू गरिएको थियो]] । यस बाहेक प्राय सैनिक कानुन कु पछि पनि लगाइन्छ। सत्तापलट पछि पनि सैनिक कानुन लगाइन्छ। कहिलेकाहीं विशाल प्राकृतिक प्रकोप आउँदा पनि सैनिक कानुन लगाइन्छ। (तर यो अवस्था धेरै देशहरूमा  सङ्कटकाल आपतकालीन लागू (आपतकालीन) गरिन्छ।
मार्शल कानून अन्तर्गत कर्फ्यू आदि विशेष कानुन पर्दछन्। कोर्ट मार्शल भनिने सैनिक कानून अन्तर्गत न्याय दिनको लागि सेनाको एक ट्रिब्यूनल नियुक्त गरिन्छ जसलाई कोर्ट मार्सल पनि भनिन्छ। यस अन्तर्गत, बन्दी प्रत्यक्षीकरण जस्ता अधिकारहरू निलम्बित हुन्छन्।
परिचय
फौजी कानुनको अर्थ एक तर्फ त शासनाधिकारी यो स्वीकार गरेका हुन्छन् कि देश या क्षेत्र विशेषमा यस्तो स्थिति उत्पन्न भयो जहाँ ताकतको सामना ताकतले गर्न आवश्यक छ, अत: उनको हातमा यस्तो असामान्य अधिकार हुन आवश्यक छ जसको उपयोग संकट काल को अवधि सम्म देश आन्तरिक क्षेत्रमा गर्न सकियोस्, यस स्थितमा न्यायालयको प्रक्रियाको स्थानमा कार्यपालिका अथवा सैनिक प्रशासकको आदेशहरूको नै सर्वाधिक मान्यता प्राप्त हुने गर्दछ हो। दोश्रो तर्फ फौजी कानून एक कानूनी प्रत्यय को विचार हि, जस द्वारा नागरिक न्यायालयले ती असाधारण अधिकारहरु नियन्त्रणको प्रयत्न गरेको छ जो कार्यपालिका द्वारा राज्यको नागरिकमाथि लागू गर्नको लागि अधिगृहीत छ।
थेम्स इन्टरनेशनल कलेज
थेम्स इन्टरनेशनल कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
एरिका बोयर
एरिका बोयर(बास्तविक नाम:अमाण्डा मार्गरेट जेन्सन(ग्यान्ट)जन्म: २२ डिसेम्बर १९५६-३१ डिसेम्बर २००९ ) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
महामारी
जब कुनै रोगको प्रकोप केही समय पहिले भन्दा धेरै अधिक हुन्छ, यसलाई महामारी  'epidemic' भनिन्छ।
महामारी एक ठाउँमा सीमित छ। तर यदि यो अन्य देशहरू र अन्य महादेशहरूमा फैलिएको छ भने यसलाई 'विश्वमारी' pandemic भनिन्छ।
इकुडोल
इकुडोल नेपालको बागमती अञ्चलको ललितपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
स्नेह राणा
स्नेह राणा नेपाली राष्ट्रिय निशानेवाज खेलाडी हुन। उनले सन् २०१२ को लण्डन ओलम्पिकमा नेपालको तर्फबाट सहभागिता जनाएकी थिइन। महिला तर्फको १० मिटर एअर राइफल प्रतियोगितामा भाग लिएकी यिनी ३८३ स्कोर गर्दै सहभागी ५६ जना मध्ये ५४औं स्थानमा आएकी थिइन।
बराहक्षेत्र
बराहक्षेत्र सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०६२
स्रोत
श्रेणी : सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग
रोम सन्धि
अन्तर राष्ट्रिय युद्द् अपराध अदालतको स्थापना गर्ने गरी सन् २००२ जुलाई १ मा गरिएको अन्तर राष्ट्रिय सन्धि लाई रोम सन्धि (en:Rome Statute of the International Criminal Court/International Criminal Court Statute or the Rome Statute) भनिन्छ। यसलाई १७ जुलाई १९९८मा स्वीकार गरी, ४ वर्ष पछि लागु गरिएको थियो। हाल सम्म (अक्टोवर् २००९) १११ राष्ट्र हरूले यसलाई अनुमोदन गरी सकेका छन। यसको अलावा ३८ राष्ट्र हरू ले[२] सहि गरेर अनुमोदन गर्न बाकि छ।
यसले नरसंहार र मानवताविरोधी अपराधमा संलग्न जो–कोहीलाई राज्यद्वारा कार्वाही गर्न नसकी दण्डविहीनता नहोस् भन्ने चाहना राखेको छ। त्यस्तै यसले त्यस्ता अपराधीहरू राज्यविशेषको अधिकार क्षेत्र भित्र मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय न्यायिक पहुँच भित्र रहनु आवश्यक छ भन्ने मान्यता राखेको बुझ्न सकिन्छ।
रोम विधानका व्यवस्थाहरू
१२८ धारामा विभाजित भएको रोम विधानको धारा ५ ले नरसंहार, मानवताविरोधी अपराध, युद्ध–अपराध, विश्वको कुनै व्यक्तिले जहाँसुकै गरेमा पनि यस अदालतले कारबाही गर्न सक्छ। अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन बमोजिम राज्य राज्यबीचको विवाद हेर्दछ भने यस अदालतले विश्वको कुनै पनि व्यक्तिले जहाँकहीँ पनि गरेको मानवताविरोधी अपराधीलाई कारबाही चलाउन सक्छ। विधान अनुसार त्यस्ता अपराधीलाई राज्य स्वयंले कारबाही नगरेमा वा गर्न नसकेमा यस अदालतले कारबाही गर्न सक्दछ। तर, पहिला त्यो राज्यले रोम विधानलाई अनुमोदन गर्नुपर्दछ।
अहिले क–कसलाई कारबाही भइरहेको छ?
बर्बरता, हत्या, अत्याचार र मानवताविरोधी अपराधमा न्यायिक कारबाही गर्ने विश्वकै प्रथम स्थायी न्यायालयको रूपमा यस अदालतलाई लिइन्छ। अदालत गठन भएपछि युगोस्लाभियाका पूर्व राष्ट्रपति सोलोवोदान मिलोसोभिकको अदालतमा कारबाही चल्दैका अवस्थामा मृत्यु भइसकेको छ भने पूर्व सर्वियन राष्ट्रपति तथा उनका जनरलहरू नरसंहार र मानवताविरोधी अवराधमा यस अदालतमा मुद्दा खेपिरहेका छन्। दक्षिण युगाण्डाका विद्रोही नेता जोसेफ कोनी विरुद्ध मुद्दा चलाउन आवश्यक प्रक्रिया शुरु गरी 'वारेन्ट' जारी गरिएको छ। युगाण्डाका हालका राष्ट्रपति ययुरी मुसेभेनीले विद्रोही नेता जोसेफ कोनीलाई युद्ध छाडी वार्तामा आए आम माफी दिने भनेका थिए। तर, अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतले वारेन्ट जारी गरिसकेका कारण उनी वार्तामा आउन सकिरहेका छैनन्। अदालतको गिरफ्तारी वारेन्टका कारण त्यहाँको शान्ति प्रक्रियामा असर परेको भनी अदालतको आलोचना भइरहेको छ। यसबाट के देखिन्छ भने जुनसुकै उद्देश्यले यस्ता अपराध गरेपनि न्यायिक कठघरामा उभिनुपर्दछ र कुनै किसिमको राजनीतिक कारण देखाएर उन्मुक्ति पाइँदैन।
कङ्गोका थोमस, सर्वियाका पूर्व राष्ट्रपति चार्ल्स टेलरलाई, बोसनिया सर्वका सैनिक प्रमुख राटको मेडिकलाई सर्वियामा गरेको आम हत्या र चिलीका अगष्टो पिनोचेट तथा चाँदक पूर्व राष्ट्रपति हिसेन हाब्रेलाई मानवताविरोधी अपराधमा कारबाहीको प्रक्रिया शुरु गरिएको छ। यसले अपराधीहरू जतिसुकै शक्तिशाली भए पनि न्यायिक कारबाहीबाट उन्मुक्ति पाउने छैनन् भन्ने सन्देश मात्र दिएन कि विश्वभरिबाट दण्डविहीनताको अन्त्य हुनेमा आम विश्वास पनि जगाएको छ। चाहे सत्तामा वा जङ्गल (विद्रोही)मा रहँदा मानवताविरोधी अपराध तथा नरसंहार गर्ने जो–कोहीलाई यस धर्तीभित्र छूट हुने छैन भन्ने सन्देश यस अदालतको कारबाही र कारबाहीको दायराले दिएको छ।
प्रक्रिया
पक्ष नभए पनि अस्थायी अदालत गठन गर्न सकिन्छः रोम सन्धिमा तत्काल सहभागिता हुन नसके अस्थायी रूपमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको विशेष टि्रवियुनल गठन गरी नरसंहार र मानवताविरोधी अपराधीलाई कारबाही गर्न सकिन्छ। जस्तै सन् २००२मा सियरा लियोनमा संयुक्त राष्ट्रसंघको सक्रियतामा त्यहाँको राष्ट्रपति त्यानकाभालाई कारबाही गर्ने एउटा यस्तै टि्रवियुनल गठन भएको थियो। त्यस्तै टि्रव्युनल सन् १९९५मा रुवाण्डामा पनि गठन गरिएको थियो। हालसालै कम्बोडिया, पूर्वी टिमोर, इराक (सद्दाम हुसेन कार्वाहीमा छन्) अफगानिस्तानमा गठन गरिएको छ। सुरक्षा परिषदले त हालसालै यस अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतलाई सुडानको डाफोर, सेन्टर अफ्रिका रिपब्लिक कोटडोलभेरामा कारबाही गर्ने विशेष अनुरोध गरेको छ। सन् १९९० मा संयुक्त राष्ट्रसंघले युगोस्लाभिया र रुवाण्डामा अस्थायी टि्रवियुनल खडा गरी अपराधीलाई कारबाही गरेको थियो। यस्तै टि्रवियुनलको गठनले स्थायी किसिमको फौजदारी अदालत नै गठन हुनुपर्दछ भन्ने दबाब परेको कारण रोम विधान लागू भएको देखिन्छ। यस्ता टि्रवियुनल गठनले अर्को के सन्देश पनि दिन्छ भने रोम विधानलाई कुनै राज्यले अनुमोदन नगरे तापनि अपराधबाट उन्मुक्ति पाइने छैन। नरसंहारमा संलग्न अपराधीलाई राज्यले कारबाही गर्न नसके वा नचाहे ती अपराधीहरू अन्तर्राष्ट्रिय अदालतले कारबाही गर्ने अठोटका साथ रोम सन्धि लागू भएको हो।
लम्जेल
लम्जेलको इतिहास - विकास र क्षेत्रगत सहभागीता
लम्जेल जो मिजार वा सार्की जातको थर अथवा नेपाल राष्ट्रको मूल नागरिक भित्र पर्दछ ।यो थरको व्यत्ति आदिमयुग - प्राचीनतम युगमा आर्य खस जाति भएरै युरोप हुँदै इरानको सिन्दुँ घाँटीबाट भारत वर्षासम्म र पछि नेपालको पश्चिमी    भेग जहाँ अहिले हुम्ला, जुम्ला वा कर्णाली भु- भाग पदर्छ त्यहा आएर बसोबास गरेको अध्यायनबाट बुझ्न सकिन्छ ।आर्य खसहरू जब नेपाल प्रवेश गरे - यी व्यत्तिहरू वौदिक हिसाबले अत्यन्तै क्षमतावान दक्ष सिपालु र मनोवैज्ञानिक कोणले अब्बल थिए भन्ने तथ्यांक अहिले यी आर्य खसलाई हेरेर प्रमाणित गर्न सकिन्छ ।
आर्य खसहरू जब नेपाल प्रवेश गरे त्यो समयमा मान्छेलाई बाच्न निमित्त एकदमै कठिन, सघर्षशिल र कष्टकर थियो भने भौगोलिक हिसाबले पनि कतै पहाड , कतै सुख्खा , कतै चिसो , कतै जंगल भने कतै जनावरको शिकारबाट बच्नुपर्ने बाध्यता थियो । मान्छे बाच्नको निमित्त वा पहिचानको लागि जस्तोसुकै कर्म गर्न पछि हट्दैन भन्ने कुरा अहिलेका आर्य खस जो बौद्विकत्ताको आधरमा , कामको आधरका, थलोको आधरमा र कोहि - कोहि आफ्नै पहिचानको आधरमा एउटै मुलवासीहरू जो धेरै वर्षपछि गएर कोही बाह्मण , क्षेत्री, ठकुरी , कामी , दमाई , वादी , गाईने र सार्की जातमा बिभाजन हुनपुगे भन्ने पछि यीनीहरूले यसलाई चाहेर - नचाहेर स्विकार्नुपर्ने बाध्यता बन्यो  ।
( इतिहासमा सार्की - मिजारको  उद्गगम ,शुरूवात र यो नाम कसरी रहन गयो, म विस्तारमा अर्को लेखमा आलेख बनाउने नै छु ) तर अहिले यही सार्की - मिजार जातभित्र एउटा थर " लम्जेल " जसको स - विस्तार वर्णन गर्दैछु ।
लम्जेलहरू मूल त हिन्दु धर्मको अनुयायी हुन भने गोत्र पनि हिन्दु आर्य ( खससग ) मिल्दछ " "हिमालय शाखा -`कौडिन्य गोत्र´।" यो लम्जेलको एउटै मात्र गोत्र हो तर (कसै - कसैले अरू पनि गोत्र भनेको पाइन्छ - भन्ने पनि सबै एउटै हुन ) । संसारभर छरिएर रहेको सबै लम्जेल काशीरामका सन्तान हुन र हिन्दु धर्म अनुसार :- यिनिहरू बिचमा बिवाह गर्न मिल्दैन । धर्मशास्त्रकै आधारमा भन्ने हो भने - लामिछाने, त्रिताल , बास्कोटा, प्याकुरेल र आचार्यहरूसँग विवाहवारी चल्दैन । किनकि यिनीहरू पनि एउटै ऋषिका सन्तान वा लम्जेलका दाजु - भाइ , दिदीबहिनी हुन् भन्न सकिन्छ ।
लम्जेलहरू नेपालको मुलबासी भएको कारणले  यिनीहरूको मुल थलो दैलेखको लम्जी एरिया वा वडालम्जी गा. वि. स.का मानिस जो पछि विभिन्न क्षेत्रमा छरिएर हिड्नेक्रममा लम्जेल र कोही आचार्यको थर ग्रहण गरेर हिडेको भेटिन्छ । यति सम्म कि लम्जेलको ईतिहास हेर्दै -खोज्दै जांदा आदिकवि भानुभक्त आचार्यका पूर्खा पनि लम्जेल नै थिए जो दैलेख हुँदै तनहुँतिर बसोबास सरेका थिए तर यी सबैकुरा ईतिहासको गर्भमा गौण राखिएको छ ।
लम्जेलको शारीरिक बनोटलाई हेर्ने हो भने होचा-  होचा वा मिडियम कदका, काला - केही राता वर्णका हुन्छन भने यिनीहरूका धर्म - कर्म सबै उच्च आेहदा भनिएकासँग मिल्दछ भने खानपानमा सबै मंगोल हु भन्नेसंग मिलेको पाइन्छ ।
यो थरका व्यत्तिहरूलाई बुँदागत रूपमा निम्न तरिकाबाट हेर्न सकिन्छ । `इक´ प्रत्यय लगाएर बुदा बनाउदा लम्जेलको स्थिति , अवस्था  , अस्तित्व उजागर हुन गई यतिसम्म भन्न सकिन्छ ।
( १ ) जनसाङ्खिकिक स्थिति वा जनसंख्या
->  लम्जेलहरू आैषत छोरा - २३ र छोरी १९ वर्षमा नै विवाह भएको भेटिन्छ । आैषत आयुलाई   हेर्ने हो भने छोरा - ५६ र छोरी -५८ वर्ष रहेको छ । यो थरको मुख्य बसोबास भुटान, भारत र नेपाल हो भने जनसंख्या कुल - ८,००० जती रहेको छ ।
( २ ) भौगोलिक क्षेत्र
कानुनलाई हेर्ने हो भने संसारका मानिस जून देशमा जन्मेका छन्, भाषा बोल्न जानेका र आफ्नो सिटिजनसिप जहाँको छ त्यहिको जनता ठह्ररिन्छ । लम्जेलहरू धेरै त नेपालमै बसोबास गर्ने र यहिको माटोमा हुर्केको भएपनि यिनीहरू भारत , भुटान हुँदै विभिन्न क्षेत्रमा रहेपनि । दैलेख जिल्लाको बडालम्जी गा वि स यिनीहरूको पुर्खाली भुमि , आदिम थलो र आफ्नो पहिचानको क्षेत्रको रूपमा लिन सकिन्छ ।
( ३ ) राजनैतिक क्षेत्र
लम्जेलहरू राजनैतिक क्षेत्रबाट निकै नै टाढा रहेको पाइन्छ भने ज्ञानको हिसाबले निकै उत्साही, जागरूक र देशमा भए - गरेका कुराको विज्ञ नै छन् भने कोही - कोही ग्रास लेवलमा राजनैतिक , सामाजिक अभियान्त भएर हिडेको पाइन्छ ।
( ४ ) शौक्षिक स्थिति
लम्जेलहरू संम्वत मिजार जातिभित्रको साक्षर  र शिक्षित थरमा पर्दछन । लम्जेलहरू साक्षरताको हिसाबले ६०% भन्दा बढी र १० वा १०+२  पास गर्ने पनि अग्रपंक्तिमा रहेका छन् । केही लम्जेलहरूले Bachelor र Degree सम्म पढेको भेटिन्छ । हालसम्म PHD गर्ने एकजना पनि कहि कतै भेट्न सकिन्न ।
( ५ ) आर्थिक स्थिति
देशको प्रतिव्यक्ति आयस्रोतलाई हेर्ने हो र लम्जेलहरूको स्थितिलाई मध्यनजर गर्ने हो भने शैक्षिक स्थितिमा केही अब्बल नै भएपनि केहिले मात्र सरकारी जागिर, केही वैदेशिक रोजगारी र केहीले आफ्नो माटोको मलजल गरेर बसेको हुदा । यिनिहरू न भुमिहिन न जमिन्दार भएकोले खान , लाउन र बस्न आफ्नै पौरखले सक्ने हुदा , लम्जेलको आर्थिक स्थिति मध्यम वर्गको रहेको छ भन्न सकिन्छ ।
( ६ ) साङ्गितिक क्षेत्रमा
लम्जेलहरू साङ्गितिक क्षेत्रमा अब्बल नै भएपनि धेरैको गर्वमा नै तुहिएर जिन्दगी सकिएको छ । कोही काहिँले राष्ट्रिय स्तर सम्म संगित र गायन  भरे पनि प्रचारको कमिले दबिएर बस्नु परेको छ । स्थानीय स्तरमा केही लम्जेलले आफ्नो कला र गला भरपुर्ण सदुपयोग गरेको गुगलमो  ` लम्जेल ´ सर्चबाट पनि पत्ता लगाउन सकिन्छ ।
लम्जेलहरू खस आर्य भएको र सिन्दु घाँटी हुँदै नेपाल प्रवेश गर्दा सिन्दु अपभ्रश भई हिन्दु भएको हुदा, हिन्दुको सम्पूर्ण चाडपर्व - सास्कृतिक र परम्परा यिनीहरूको उच्च आेहदाभनिएको जाति बाहुन , क्षेत्रीसँग मिल्दछ भने खानपान मंगोल वा जनजाति भन्नेसँग मिल्दछ ।
अन्त्यमा, हामी के भन्न सक्छौ भने लम्जेलहरू जनसंख्याको हिसाबमा पनि सानो समूहमा नै रहेपनि । आर्थिक, शैक्षिक क्षेत्रमा  पनि ठिक - ठाकै रहेकोले , केही गर्न सक्ने देश , आफ्नो जाती र थरको निम्ति क्षमता रहेको छ। तर , यी लम्जेलहरू नेपालको सानो - सानो समूहमा दैलेख , सुनसरी , धनकुटा , तेह्रथुम , खोटाङ्ग , मोरङ्ग , झापा , ईलाम , पाँचथर हुँदै भारतको सिलिगुडी , दाजीलिङ्ग , मनिपुर र भुटान आदि सम्म पुगेको हुदा ` एक थुकी - सुकी हुन पुगेको छ । यदि एकतामा नै बल हुन्छ भन्ने साराशलाई ह्रिदयगम गर्दै पावरफूल एकजनाको नेतृत्व लिन सक्ने हो भने यीनीहरू देशको उच्च आेहदामा पुग्न सक्ने भइसकेका छन् । आफ्नो अस्तित्व , पहिचान  र विशेषता देश तथा विश्व सामु स्वार्णिम अक्षरमा लेखाउन सक्नेछन् । त्यसैले, ढिला नगरी सबै लम्जेल एकजुट भई अघि बढ्ने हो भने संसारलाई चुनौती र विश्वलाई एउटा सुनौलो ताराको रूपमा आफ्नो थरलाई स्थापित गराई आफ्नो अपनत्व उजागर गराउन सबै समक्ष सक्नेछन्।
लेखक
कुमार लम्जेल रतुवामाई -८ दाम्राभिट्टा मोरङग् ( नेपाल ) हाल दुवईमा कार्यरत ।
चिम्टेश्वर महादेवस्थान
चिम्टेश्वर महादेवस्थान नुवाकोट जिल्लाको बेलकोट, कुमारी, जिलिङ तथा दुईपिपल गाविसको सिमानामा पर्ने ऐतिहासिक, धार्मिक, पुरातात्त्विक एवं पर्यटकीय महत्त्वको क्षेत्र हो । जडिबुटी, लोपोन्मुख पशुपन्छी, चराचुरुङ्गी तथा पुतलीहरू पाइने उक्त स्थानबाट गणेश, लाङटाङ, जुगल, दोर्जेलाक्पा आदि हिमशृङ्खलाको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ, त्यहाँबाट राजधानी उपत्यकाको तीनवटै सहर, काभ्रेपलञ्चोक, सिन्धुपाल्चोक, धादिङ, दोलखा, मकवानपुर, रसुवा, चितवन र गोर्खाको समेत दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।
हेनी मुख्तर
हेनी मुख्तर जर्मन युवा फुटबलर हुन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय खगोल वर्ष
१६०९ मा गैलीलियो गैलिलीद्वारा खगोलीय प्रेक्षण आरम्भ गरेको घटनाको ४०० औँ जयंतीको रूपमा वर्ष २०० ९मा अन्तरराष्ट्रिय खगोलिकी वर्षको रूपमा मनाइएको थियो।
कालो तिल
कालो तिल अथवा तिलबाट प्राप्त हुने बिऊ तेल उत्पादनको लागि प्रयोग गरिन्छ ।
पोलो
पोलो घोडा चढेर खेलिने एक प्रकारको सामुहिक खेल हो।
शेरधन राई
शेरधन राई नेपालका राजनीतिज्ञ हुन्। हाल यिनी कोशी प्रदेश को मुख्यमन्त्री छन्। भोजपुर क्षेत्र नं १ (ख) बाट प्रदेश सभामा निर्वाचित यिनी २०७४ माघ २ गते १ नं प्रदेशको मुख्यमन्त्री निर्वाचित भएका हुन्।
व्यक्तिगत जीवन
राईको जन्म वि.सं. २०२७ साल फागुन ११ गते भोजपुरको आमचोक गाउँपालिका–३, थिदिङ्खाको पसलभन्ज्याङ्गमा भएको हो । पिता जागीरमान राई र माता राम्रीमाया राईको पहिलो सन्तानका रूपमा जन्मिएका राईले समाजशास्त्रमा एम.ए. सम्मको शिक्षा हासिल गरेका छन्। मध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका राई एक ईमान्दार सालिन व्यक्तित्व मान्छिन् । समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका राई २०४४ सालमा राजनीतिक क्षेत्रमा प्रवेश गरेका हुन् । राईले तीन वर्ष भूमिगत जीवन बिताएका थिए ।
राजनीतिक जीवन
२०५६ सालमा २५ वर्षको उमेरमा चुनाव जितेर प्रतिनिधिसभामा कान्छो सांसद बनेका राई अहिले प्रदेश एक का मुख्यमन्त्री हुनुहुन्छ । २०४४ सालदेखि अनेरास्ववियू मार्फत क्रियाशिल भएर भोजपुर जिल्ला कमिटी अध्यक्ष र २ कार्यकाल अनेरास्ववियू केन्द्रीय कमिटी सदस्य बनेका राई २०५०–२०५४ सम्म अनेरास्ववियूको पूर्वाञ्चल प्रमुख बन्नुभयो । उहाँ नेकपा एमाले भोजपुरको प्रमुख पदमा ४ कार्यकाल निर्विरोध रूपमा निर्वाचित हुनुभएको थेयो । राईले २०४४ सालमा तीन वर्ष भूमिगत जीवन बिताउनु भएको छ । २०६४ सालको संविधानसभाको पहिलो निर्वाचनमा राई दोस्रो पटक संसद बनेका थिए । दोस्रो संविधानसभामा राईले संसदको सुशासन तथा अनुगमन समितिको सभापति भएर काम गरे । दोस्रो संविधानसभा सदस्य भएकै बेला राई पहिलो पटक मन्त्री बने ।
जन मैत्री क्याम्पस
जन मैत्री क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
आधिकारिक वेब
जन मैत्री क्याम्पस जन मैत्री क्याम्पस फेसबुक
जगदीश चन्द्र बोस
'''डा. (सर) जगदीश चन्द्र बसु''' (बङ्गाली: জগদীশ চন্দ্র বসু जगोदीश चन्द्रो बोशु) (३० नोभेम्बर, १८५८ – 23 नोभेम्बर, १९३७) भारतका प्रसिद्ध वैज्ञानिक हुन् जसलाई भौतिकी, जीवविज्ञान, वनस्पतिविज्ञान तथा पुरातत्वको गहिरो ज्ञान थियो। यिनी पहिलो वैज्ञानिक थिए जसले रेडियो र सूक्ष्म तरङ्गहरूको प्रकाशिकीमा कार्य गरे। वनस्पति विज्ञानमा यीनले कयौँ महत्त्वपूर्ण खोजेहरू गरे। साथ साथै यिनी भारतका पहिला वैज्ञानिक शोधकर्त्ता पनि थिए। यिनी भारतको पहिलो वैज्ञानिक थिए जसले अमेरीकी पेटेंट प्राप्त गरे। यिनलाई रेडियो विज्ञानका पिता मानिन्छ । उनी विज्ञानकथाहरू पनि लेख्ने गर्थे ,र यिनलाई बङ्गाली विज्ञानकथा-साहित्यको पिता भनेर मानिन्छ ।
ब्रिटिस भारतको बङ्गाल प्रान्तमा जन्मिएका बसुले सेन्ट जैवियर महाविद्यालय, कलकत्ताबाट स्नातकको उपाधि प्राप्त गरे। यिनी फेरी लंदन विश्वविद्यालयमा चिकित्साको शिक्षा लिन गए, तर स्वास्थ्यको समस्याहरूको कारण यिनी शिक्षा बीचमा नै छोडेर भारत आउनु पर्यो। यिनले फेरी प्रेसिडेंसी महाविद्यालयमा भौतिकीको प्राध्यापकको पद सम्हाले र जातिगत भेदभावको सामना गरेर भए पनि धेरै महत्त्वपूर्ण वैज्ञानिक प्रयोग गरे। यिनले बेतार सङ्केत प्रसारण गर्न असाधारण प्रगति गरे र सबै भन्दा पहिले रेडियो सन्देशोहरू प्राप्त गर्न अर्धचालकोहरूकोको प्रयोग गर्न शुरु गरे। तर आफ्नो खोज हरूकोबाट व्यावसायिक लाभ उठाउनुको साटप इन्होंने यिनले सार्वजनिक रूपमा प्रकाशित गरिदिए त्यसकाररण अन्य शोधकर्त्ता यसमा काम गरेर विकास गर्न सके। यस पश्चात यिनले वनस्पति जीवविद्यामा अनेक खोजेहरू गरे। यिनलर एक यन्त्र क्रेस्कोग्राफको आविष्कार गरे र यसले विभिन्न उत्तेजहरूको प्रति वनस्पतिको प्रतिक्रियाको अध्ययन गरे। यस प्रकारले यिनले सिद्ध गरे कि वनस्पति र पशुहरूकको प्रतिक्रियाहरूमा धेरै समानता हुन्छन्। यिनी प्याटेन्ट प्रक्रियाको विरुद्ध थिए तर मित्रहरूको अनुरोधमा नै यिनले एक प्याटेन्टको लागि आवेदन दिए। हालका वर्षहरूमा आधुनिक विज्ञान यिनका योगदानहरूलाई मान्यता दिइरहेको छ।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
बसुको जन्म बङ्गाल (अहिले बङ्गलादेश)को मेमनसिंहमा भएको थीयो। यिनका पिता भगवान चन्द्र बसु ब्रह्म समाजका नेता थिए र फरीदपुर, बर्धमान तथा अन्य स्थानमा उनी उप-मैजिस्ट्रेट या सहायक कमिश्नर थिए। उनको परिवार रारीखाल गाउँ, बिक्रमपुरबाट आएको थियो, जुन् आजकल बङ्गलादेशको मुन्शीगंज जिल्लामा पर्दछ।
बसुको शिक्षा एक बांग्ला विद्यालयबाट सुरू भएको थियो। उनका पिताको विश्वस थियो कि अङ्ग्रेजी सिक्नु भन्दा पहिले आफ्नो मातृभाषा राम्रोसँग जान्नु वेस हुन्छ । विक्रमपुरमा १९१५ ममा एक सम्मेलनमा सम्बोधन गर्नेबेलामा बसुले भनेका थिए- "उस समयमा बालबालिकाहरूलाई अङ्ग्रेजी विद्यालहरूमा पठाउनु हैसियतको निशानी मानिन्थ्यो। मलाई जुन बांग्ला विद्यालयमा पठाइयो त्यहाँ मेरो दायाँ तर्फ मेरो पिताका मुस्लिम परिचारकको छोरो बस्दथ्यो र मेरो बायाँ तिर एक माझीको छोरो। यीनै मेरा खेल खेल्ने साथी पनि थिए। उनीहरूका पक्षिहरू, जानवरहरू र जलचरहरूका कहानीहरू कान थापेर सुन्ने गर्दथे। शायद यिनै कहानीहरूले मेरो मस्तिष्कमा प्रकृतिका संरचनामा अनुसन्धान गर्नको लागि गहिरो रुचि जगाइ दियो ।"
रेडियोको खोज
बोसको माइक्रोवेभ अनुसन्धानको पहिलो उल्लेखनीय पहल यह थियो कि उनले तरङ्ग लम्बाइको स्तरमा मिलीमीटर लिए(लगभग ५ मिमी तरङ्ग लम्बाई)। जुन् प्रकाशको गुणहरूको अध्ययनको लागि लामा तरङ्ग लम्बाईको प्रकाश तरङ्गहरूको हानीलाई बुझे।
१८९३मा, निकोला टेस्लाले पहले सार्वजनिक रेडियो सञ्चारको प्रदर्शन गरे. एक वर्ष पछि, कोलकातामा नोभेम्बर १८९४मा एक (या १८९५) सार्वजनिक प्रदर्शनका बीव, बोसले एक मिलीमीटर रेन्ज माइक्रोवेभ तरङ्गको उपयोग दूरीमा बारूद प्रज्वलित गर्ने र घण्टी बजाउनमा गरे। लेफ्टिनेन्ट गवर्नर सर विलियम मैकेंजीले कलकत्ता टाउन हलमा बोसको प्रदर्शन देखे। बोसले एक बङ्गाली निबन्ध, 'अदृश्य आलोक'मा लेखेका थिए, "अदृश्य प्रकाश सजिलैसँग ईंटाको पर्खाल, भवनहरू आदिको भित्र प्रवेश गर्न सक्दछ, यसैले तारको बिना प्रकाशको माध्यमले सन्देश सञ्चार गर्न सकिन्छ ।" रूसमा पोपोवले यस्तै एक प्रयोग गरेका थिए।
बोस "डबल अपवर्तक क्रिस्टलद्वारा बिजुलीका किरणों के ध्रुवीकरण पर" पहिलो वैज्ञानिक लेख, लज लेख लेखनको एक सालमै, मे १८९५मा बङ्गालको एसियाटिक सोसाइटीमा पठाएका थिए। उनको दोस्रो लेख अक्टूबर १८९५मा लन्डनको रोयल सोसाइटीमा लार्ड रेले मार्फत पठाइयो। डिसेम्बर १८९५मा, लन्डन पत्रिका इलेक्ट्रीशियन (36 Vol)ले बोसको लेख "एक नए इलेक्ट्रो-पोलेरीस्कोप पर" प्रकाशित गरयो । त्यस समयमा अङ्ग्रेजी बोलनेवाली दुनियामा लजद्वारा पढोिएको शब्द 'कोहिरर'को प्रयोग हर्ट्जको तरङ्ग रिसीवर या डिटेक्टरको लागि गरिएको थियो इलेक्ट्रीशियले तत्काल नै बोसको 'कोहिरर'मा टिप्पणी गर्यो. (डिसेम्बर १८९५). अङ्ग्रेजी पत्रिका (१८ जनवरी १८९६) इलेक्ट्रीशियनमा उद्धृत टिप्पणी हो:
"यदि प्रोफेसर बोस आफ्नो कोहिररको बेस बनाउनमा थप प्याटेन्टलिन सफल हुने छन्,हामी शीघ्र नै एक बङ्गाली वैज्ञानिकको प्रेसीडेंसी कलेज प्रयोगशालामा एकलै शोधको कारण नौ-परिवहनको तट प्रकाश व्यवस्थामा नयाँ क्रान्ती देख्नेछौँ।"
<!--
Bose joined the Hare School in 1869 and then St. Xavier’s School at Kolkata. In 1875, he passed the Entrance Examination (equivalent to school graduation) of Calcutta University and was admitted to St. Xavier's College, Calcutta. At St. Xavier's, Bose came in contact with Jesuit Father Eugene Lafont, who played a significant role in developing his interest to natural science. He received a B. A. in Science from Calcutta University in 1879.
Bose wanted to go to England to compete for the Indian Civil Service. However, his father, a civil servant himself, canceled the plan. He wished his son to be a scholar, who would “rule nobody but himself. ” Bose went to England to study Medicine at the University of London. However, he had to quit because of ill health. The odour in the dissection rooms is also said to have exacerbated his illness.
Through the recommendation of Ananda Mohan Bose, his brother-in-law (sister's husband) and the first Indian wrangler, he secured admission in Christ's College, Cambridge to study Natural Science. He received the Natural Science Tripos from the University of Cambridge and a BSc from the University of London in 1884. Among Bose’s teachers at Cambridge were Lord Rayleigh, Michael Foster, James Dewar, Francis Darwin, Francis Balfour, and Sidney Vines. At the time when Bose was a student at Cambridge, Prafulla Chandra Roy was a student at Edinburgh. They met in London and became intimate friends.
Joining Presidency College
Bose returned to India in 1885, carrying a letter from Fawcett, the economist to Lord Ripon, Viceroy of India. On Lord Ripon’s request Sir Alfred Croft, the Director of Public Instruction, appointed Bose officiating professor of physics in Presidency College. The principal, C. H. Tawney, protested against the appointment but had to accept it.
Bose was not provided with facilities for research. On the contrary, he was a ‘victim of racialism’ with regard to his salary. In those days, an Indian professor was paid Rs. 200 per month, while his European counterpart received Rs. 300 per month. Since Bose was officiating, he was offered a salary of only Rs. 100 per month. With remarkable sense of self respect and national pride he decided on a new form of protest. Bose refused to accept the salary cheque. In fact, he continued his teaching assignment for three years without accepting any salary. Finally both the Director of Public Instruction and the Principal of the Presidency College fully realised the value of Bose’s skill in teaching and also his lofty character. As a result his appointment was made permanent with retrospective effect. He was given the full salary for the previous three years in lumpsum.
Presidency College lacked a proper laboratory. Bose had to conduct his research in a small 24 square foot room. He devised equipment for the research with the help of one untrained tinsmith. Sister Nivedita wrote, “I was horrified to find the way in which a great worker could be subjected to continuous annoyance and petty difficulties … The college routine was made as arduous as possible for him, so that he could not have the time he needed for investigation. ” After his daily grind, which he of course performed with great conscientiousness, he carried out his research far into the night, in a small room in his college.
Marriage
In 1887, Bose married Abala, daughter of the renowned Brahmo reformer Durga Mohan Das. Abala was awarded Bengal government scholarship in 1882 to study medicine in Madras (now Chennai), but had to quit because of ill health. At the time of their marriage Bose was in a financial crisis because of his refusal to accept his unequal salary and also because of some debts incurred by his father. The newly married couple faced privations, but managed to survive and eventually repaid the debts of Bose's father. Bose's parents lived for some years after their debts were cleared.
Plant research
His next contribution to science was in plant physiology. He forwarded a theory for the ascent of sap in plants in 1927, his theory contributed to the vital theory of ascent of sap. According to his theory, electromechanical pulsations of living cells were responsible for the ascent of sap in plants.
He was skeptical about the then, and still now, most popular theory for the ascent of sap, the tension-cohesion theory of Dixon and Joly, first proposed in 1894. The 'CP theory', proposed by Canny in 1995, validates this skepticism. Canny experimentally demonstrated pumping in the living cells in the junction of the endodermis.
In his research in plant stimuli, he showed with the help of his newly invented crescograph that plants responded to various stimuli as if they had nervous systems like that of animals. He therefore found a parallelism between animal and plant tissues. His experiments showed that plants grow faster in pleasant music and its growth retards in noise or harsh sound. This was experimentally verified later on [citation needed].
सरोजिनी साहू
सरोजिनी साहू (ओडिया: ସରୋଜିନୀ ସାହୁ) ओडिया भाषाकी एक प्रमुख साहित्यकार हुन्। उनी स्त्री विमर्शसँग सम्बन्धित कृतिहरूको लागि विशेष रूपमा चर्चित रहेकी छिन्। सरोजिनी चेन्नई स्थित अंग्रेजी पत्रिका इंडियन एज ('Indian AGE)को सहयोगी संपादक हुन्। कोलकाताको अंग्रेजी पत्रिका “किंडल”ले उनलाई भारतको २५असाधारण महिलाहरूमा एक बनाएको थियो।
जगदीश चन्द्र बोस
Science fiction
In १८९६, Bose wrote Niruddesher Kahini, the first major work in Bangla science fiction. Later, he added the story in the Obbakto book as Polatok Tufan. He was the first science fiction writer in the Bengali language.
फुस्रे तेलिया
फुस्रे तेलिया दक्षिणपूर्वी एसियामा पाइने अन्धा सर्पको एक प्रजाति हो।
जगदीश चन्द्र बोस
Bose and patents
Bose was not interested in patenting his invention. In his Friday Evening Discourse at the Royal Institution, London, he made public his construction of the coherer. Thus The Electric Engineer expressed "surprise that no secret was at anytime made as to its construction, so that it has been open to all the world to adopt it for practical and possibly moneymaking purposes. " Bose declined an offer from a wireless apparatus manufacturer for signing a remunerative agreement. One of Bose's American friends, Sara Chapman Bull, succeeded in pers­ing him to file a patent application for "detector for electrical disturbances". The application was filed on September 30 1901 and it was granted on 29 March 1904 as.
Speaking in New Delhi in August २००६, at a seminar titled Owning the Future: Ideas and Their Role in the Digital Age, Dr. V S Ramamurthy, the Chairman of the Board of Governors of IIT Delhi, stressed the attitude of Bose towards patents:
फलोन (अश्लील चलचित्र अभिनेत्री)
फलोन (जन्म: १२ मार्च १९६७) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
जगदीश चन्द्र बोस
Bose and patents
Bose also recorded his attitude towards patents in his inaugural lecture at the foundation of the Bose Institute, on November 30, 1917.
Legacy
Bose’s place in history has now been re-evaluated, and he is credited with the invention of the first wireless detection device and the discovery of millimetre length electromagnetic waves and considered a pioneer in the field of biophysics.
Many of his instruments are still on display and remain largely usable now, over १०० years later. They include various antennas, polarisers, and waveguides, which remain in use in modern forms today.
Commemorating his birth centenary in १९५८, the JBNSTS scholarship programme was started in West Bengal.
External links
-->
टीका टिप्पणी
'''क. '''
अङ्ग्रेजी में मौलिक भाषण: “At that time, sending children to English schools was an aristocratic status symbol. In the vernacular school, to which I was sent, the son of the Muslim attendant of my father sat on my right side, and the son of a fisherman sat on my left. They were my playmates. I listened spellbound to their stories of birds, animals and aquatic creatures. Perhaps these stories created in my mind a keen interest in investigating the workings of Nature. ”
पाउपोश
पाउपोश शब्दले फेसन, श्रृंगार अथवा सुरक्षाको लागि खुट्टामा लगाउने सम्पुर्ण पहिरन वा बस्तुलाई जनाउँछ ।
बबिया
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार बबियाको १,५४५ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ८,५२६ रहेको छ।
एनिका अलब्राइट
एनिका अलब्राइट (जन्म	अगस्ट ७, १९८८) एक अमेरिकी अश्लील अभिनेत्री हुन्।
प्रारम्भिक जीवन
अलब्राइट डेन्भर, कोलोराडोमा जन्मेकी थिइन् र एरिजोनामा हुर्केकी थिइन्। उनीसँग डेनिस, जर्मन, चेक, फ्रान्सेली वंश छ। उनको किशोरावस्थामा, उनी क्यालिफोर्निया सरेकी थिइन्, जहाँ उनी अहिले बसोबास गर्छिन्। अलब्राइट एक पूर्व प्रयोगशाला प्राविधिक हुन् र उनले आणविक जीवविज्ञान र व्यवसायमा डबल मेजर गरेकी थिइन्। उनका आमाबुवा र उनका चार भाइबहिनीहरूले उनको पेशा स्वीकारेका छन्।
आश्राङ
आश्राङ नेपालको बागमती अञ्चलको ललितपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
कैलाशकुट बहुमुखी क्याम्पस
कैलाशकुट बहुमुखी क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
त्रिखण्डारम्म युग
त्रिखण्डारम्म युग (Cambrian) पुराजीवक कल्पको पहिलो भूवैज्ञानिक अवधि हो। त्रिखण्डारम्म युगले पृथ्वीमा जीवनमा गहिरो परिवर्तनलाई चिह्न लगाइयो: त्रिखण्डारम्म युग भन्दा पहिले, सम्पूर्ण जीवित जीवहरूको बहुमत साना, एककोशिकीय र सरल थिएँ।
प्रिटोरीया
प्रिटोरीया दक्षिण अफ्रिकाको राजधानी हो । केप टाउन संसदीय राजधानी हो भने ब्लोमफोनटेन न्यायिक राजधानी हो ।
प्रिटोरियाको स्थापना मार्थिनस प्रितोरियासले आफ्नो पिता अन्द्रिज प्रिटोरियासको नाममा गरेका थिए ।
खराउ
खराउ प्राचिन कालमा प्रयोग गरिने काठबाट निर्मित पाउपोश हो । हिन्दु धर्मका ग्रन्थहरूमा पौराणिक कालमा पनि खराउको प्रयोग गरिएको कुरा उल्लेख गरिएको छ।
थाक्रे गाउँपालिका
थाक्रे गाउँपालिका धादिङ जिल्ला कै सबैभन्दा ठूलो गाउँपालिका हो । जनसङ्ख्या र भूगोल दुबै आधारमा जिल्लाकै ठूलो यो गाउँपालिका काठमाडौंबाट ३० किलोमिटर दूरीमा छ । प्रदेश नम्बर ३ अन्तर्गत बाग्मती अञ्चलमा पर्ने थाक्रे गाउँपालिकामा ११ वटा वडा छन् । देशकै पहिलो राजमार्ग त्रिभुवन राजपथ र पृथ्वी राजमार्ग दुबै यो गाउँपालिका हुँदै अघि बढेको छ । यो गाउँपालिकामा बाहुन, क्षेत्री, तामाङ, चेपाङ, नेवार, दलित, मगर लगायत जातजातीको बसोबास छ । अधिकांश थाक्रेबासी कृषिमा निर्भर छन् । विशेषत तरकारी खेति नै थाक्रेका जनताको मुख्य आयश्रोत हो । अन्न बाली र फलफूल यहाँका जनताको बैकल्पिक आय श्रोत गर्ने माध्यम बनेको छ । पर्यटकीय हिसावले निकै सम्भावना बोकेको थाक्रेमा पर्यटन विकासका गतिविधि भने न्यून छ । २०७४ बैसाखमा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनबाट यो गाउँपालिकाको अध्यक्षमा रामकुमार आचार्य अध्यक्ष र अम्बिका रुपाखेती उपाध्यक्षमा निर्वाचित भएका हुन । थाक्रे गाँउपालिकामा साविकका भूमेस्थान, तसर्पु, केवलपुर र गोगनपानी गाविसका वडाहरु गाभिएका हुन । ९६.४१ वर्ग किमी क्षेत्रफल रहेको यो गाउँपालिकाको पूर्वी सिमानामा धुनीबेंशी नगरपालिका, पश्चिममा गल्छी गाउँपालिका र दक्षिणमा मकवानपुर जिल्ला रहेका छन । स्थानीय निर्वाचनका बेला सङ्कलन गरिएको तथ्यांक अनुसार थाक्रे गाँउपालिकाको जनसङ्ख्या ३२,९१४ छ । सरकारले आर्थिक वर्ष २०७४⁄७५ को स्थानीय तहका लागि बिनिमयोजन गरेको बजेटमा थाक्रेलाई ३१ करोड २२ लाख ३५ हजार रुपैंया छुट्याईएको छ । यो बजेट धुनिबेशी नगरपालिकाका लागि छुट्याईएको रकम (२६ करोड ९७ लाख ७६ हजार) भन्दा बढी हो ।
स्थानीय निर्वाचनका लागि थाक्रेमा नेकपा माओवादी केन्द्र र नेपाली कांग्रेसले संयुक्त गठबन्धनमा उम्मेदवारी दिएका थिए । गाँउपालिका अध्यक्ष र उपाध्यक्षमा एमालेले निर्वाचन जितेको थियो भने वडामा पनि नेकपा एमालेकै बर्चश्व रह्यो । ११ मध्ये ८ वटा वडामा एमाले २ वडामा माओवादी केन्द्र र १ वडामा कांग्रेसका उम्मेदवार निर्वाचित भए । वडा नम्बर ५बाट ८६ वर्षीय चन्द्रमाया विश्वकर्मा सदस्यमा विजयी भएकी थिईन । जिल्लामा एक मात्रै वादी समुदायबाट निर्वाचित लक्ष्मी वादी पनि यही गाउँपालिकाको प्रतिनिधित्व गर्छिन ।थाक्रे गाँउपालिका
अर्जुनचौपारी
अर्जुनचौपारी नेपालको गण्डकी अञ्चलको स्याङ्जा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो गाउँ विकास समिति जिल्ला सदरमुकाम देखि करिब १० कि.मि. पश्चिममा अवस्थित छ। यो गाविसको अक्षांसीय स्थिति २८ डिग्री १६ मिनेट उत्तरदेखि २८ डिग्री २२ मिनेट उत्तर र देशान्तरीय स्थिति ८३ डिग्री ५३ मिनेट पूर्वदेखि ८३ डिग्री ७९ मिनेट पूर्वसम्म रहेको छ। यो गाविसको भौगोलिक धरातल समुद्र सतहदेखि न्यूनतम ६०० मिटर र अधिकतम १९४५ मिटरसम्म वितरित छ। यस गाविसको पूर्वमा पुतलीबजार नगरपालिका, पश्चिममा ढापुक सिमलभञ्ज्याङ गाविस, उत्तरमा सतौदरौं र रापाकोट गाविस र दक्षिणमा खिलुङ देउराली गाविस पर्दछन्। यस गाविसको क्षेत्रफल करिब २० वर्ग कि.मि. रहेको छ। अर्जुनचौपारी गाविसको जनसङ्ख्या ६,३०७ रहेको छ।
कान्तिपुर कलेज
कान्तिपुर कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
सारङ्गा श्रेष्ठ
सारङ्ग श्रेष्ठ नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित अभिनेत्री हुन्।
अवरप्रवाल युग
परप्रवाल युग (Ordovician; अवरप्रवाल युग) एक भौगोलिक अवधि हो। परप्रवाल युग ४१.६ मिलियन वर्ष त्रिखण्डारम्म युग अवधि ४८५.४ मिलियन वर्ष पहिलेको प्रवालयुगको शुरुवातसम्म फैलिएको छ। परप्रवाल युगको समयमा जीवन फस्टाउन जारी रह्यो जसरी यो पहिलेको त्रिखण्डारम्म युग अवधिमा थियो। माछा, संसारको पहिलो साँचो कशेरुका, विकसित हुन जारी राख्यो, र बङ्गारा भएकाहरू पहिलो पटक अवधिमा देखा परेको हुन सक्छ।
बकलौरी
बकलौरी सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सञ्चिता लुइटेल
सञ्चिता लुइटेल एक नेपाली चलचित्र अभिनेत्री हुन्। सञ्चिता लुइटेललाई नेपाली चलचित्र उद्योगको एक सुन्दर र प्रतिभाशाली अभिनेत्रीका रूपमा लिन सकिन्छ। उनलाई नेपाली चलचित्र जगतमा प्रतिभाशाली अभिनेत्रीको रूपमा लिइन्छ।
बेलकोट गढी
बेलकोट गढी नुवाकोट जिल्लाको बेलकोट गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक महत्त्वको स्थान हो । पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरण अभियानको शुरुवातमा नुवाकोट आक्रमणका लागि बेल्कोट गढी निर्माण गरेका थिए । समुन्द्र सतहबाट करिब दुईहजार दुईसय मिटरको उचाईमा निर्मित बेल्कोट गढीलाई रणनीतिक एवं सामरीक दृष्टिकोणबाट समेत महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।
पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरण गर्ने क्रममा बेल्कोट र नुवाकोट आक्रमण गर्नका लागि बेलकोट, जिलिङ, कुमारी र दुईपिपल गाउँ विकास समितिको सँगमस्थल चिम्टेश्वर महादेवस्थानसँगै गढी निर्माण गरेका थिए । यस गढीलाई एकीकरण अभियानमा निर्मित पहिलो गढीका रूपमा इतिहासमा उल्लेख गरिएको पाइन्छ । अग्लो डाडामा सैनिकहरू लुक्न बनाईएको सुरुङका अवशेषहरूले अझैपनि एकीकरण अभियानको स्मरण गराउँछ । पृथ्वीनारायण शाहले गढी निर्माण पछि चिम्टेश्वर महादेवको आराधना गरेपछि नुवाकोट विजय गरेको जनश्रुति समेत पाईन्छ । बेल्कोटगढीबाट लाङटाङ, गणेश, जुगल र मानापाथी हिमाल तथा तिब्बतको केरुङ, काठमाडौँ, मकवानपुर जिल्ला, गोरखा सम्मको दृश्यावलोकन गर्न सकिने भएका कारण यसलाई पर्यटकीय स्थलका रूपमा समेत विकसित गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ ।
जीवनपुर
जीवनपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, धादिङ जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यो काठमाडौँ जिल्ला नजीकैको धादिङ जिल्लाको पूर्वी भेगमा पर्ने पहाडि भु-बनौट भएको मनोरम स्थान हो। यो ठाउँ तरकारी खेतिका लागि प्रख्यात छ।
दोमुखे सर्प
दोमुखे सर्प नेपाल, भारत, पाकिस्तान र इरानमा पाइने सर्पको एक प्रजाति हो।
सञ्चिता लुइटेल
२०५८ मा प्रदर्शनमा आएको अप्सराबाट नेपाली चलचित्रमा पाइला राखेकी सञ्चिताले आर्शिवाद, मुनामदन, विष, छोडिगए पाप लाग्ला, दासढुङ्गा, पर्खि राख है, कालापानी, इन्द्रेणी, कोही मेरो, दाग, बन्दी लगायतका थुप्रै सफल चलचित्रहरूमा अभिनय गरिसकेकी छिन्।
व्यक्तिगत जीवन
सञ्चिताको विवाह आकाश शाहसँग भएको थियो। सन्चिताले आकाशसँग विवाह गर्ने निर्णयमा परिवार खुसी थिएनन्। विवाह एक प्रकोप हुन को लागी र तिनीहरूले सम्बन्धविच्छेद भयो। सन्चिताले २००९ मा निखिल उप्रेतीसँग विवाह गरे र उनीहरुको दुई बच्चाहरु काशल र सहिशा थिए।
सिर्सिया खलवाटोला
सिर्सिया खलवाटोला नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
एभरेस्ट म्याराथन
एभरेष्ट म्याराथन एक वार्षिक म्याराथन प्रतियोगिता हो जसको आयोजना मे महिनामा नेपालको सगरमाथा वरिपरि क्षेत्र वा सोलुखुम्बु जिल्लामा हहुने गर्दछ। सगरमाथाको आधार शिविरको ५ हजार ३ सय मिटरबाट सुरु भई झन्डै ४३ किलोमिटरपछि ३ हजार ४ सय ५० मिटरको नाम्चेमा पुगेर टुङ्गिने यो म्याराथन विश्वकै सर्वाधिक जोखिमपूर्ण एवम् सुन्दर म्याराथन मानिन्छ। धावकहरूले म्याराथनका क्रममा गोरकसेप, लोबुचे, थुक्ला, बिब्रे, प्याङबोचे, त्याङबोचे, लोबिसासा, काङजुमा र छोर्तेनजस्ता स्थानहरु पार गरी ४३ किलोमिटरको दूरी पार गर्नु पर्दछ।
यो प्रतियोगितालाई नेपाल सरकारले आधिकारिक रूपमा अनुमोदन गरेको थियो। यसले नेपाल सरकारबाट वार्षिक पर्यटनको एक भागको रूपमा मान्यता प्राप्त गरेको थियो। २९ मे १९५३ मा स्वर्गीय तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र सर एडमन्ड हिलारीको जोडीले संसारको सबैभन्दा अग्लो शिखर सगरमाथाको पहिलो पटक सफल आरोहण गरेको सम्मानमा यस कार्यक्रमलाई आधिकारिक रूपमा तेन्जिङ हिलारी एभरेष्ट म्याराथनको नाम दिइएको थियो।
म्याराथनमा तीन विभिन्न श्रेणीहरूमा वर्गीकृत छन् जसमा ६० किलोमिटर चरम कठिन म्याराथन दौड, ४२ किलोमिटर किमि पूर्ण म्याराथन दौड र २१ किलोमिटर आधा म्याराथन दौड समावेश छ।
लिन्जी ड्र्यु
लिन्जी ड्र्यु (जन्म ११ मे १९५८) एक इङ्गलिस पूर्व निर्माता, कामोत्तेजक मोडेल अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
कान्तिपुर कलेज अफ बिजिनेस म्यानेजमेन्ट एन्ड ह्युमानिटिज स्टडिज
कान्तिपुर कलेज अफ बिजिनेस म्यानेजमेन्ट एन्ड ह्युमानिटिज स्टडिज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
वैदिक काल
वैदिक काल प्राचीन भारतीय संस्कृतिको एक काल खंड हो, जब वेदहरूको रचना भएको थियो। हडप्पा संस्कृतिका पतनका पछि भारतमा एक नयाँ सभ्यताको आविर्भाव भयो। यस सभ्यताको जानकारीका स्रोत वेदहरूका आधारमा यसलाई वैदिक सभ्यताको नाम दिइएको छ। वैदिक काललाई दुइ भागहरू ऋग्वैदिक काल ( १५००- १००० ई। पू। ) तथा उत्तर वैदिक काल ( १००० - ६०० ई। पू। )मा बांटा गइन्छ।
भौगोलिक क्षेत्र
ऋग्वैदिक कालमा आर्य सप्त सिन्धु क्षेत्रमा रहन्थे। यो क्षेत्र वर्तमानमा पञ्जाब एवं हरियाणाका केही भागहरूमा पर्छ।
ऋग्वेदमा ४० नदीहरू, हिमालय (हिमवंत ) त्रिकोता पर्वत, मूंजवत ( हिन्दु-कुश पर्वत )को उल्लेख छ। गंगा नदीको चर्चा एक पल्ट, यमुनाको तीन पल्ट उल्लेख छ। विंध्यपर्वतमालाको चर्चा छैन भएको छ। रावी नदीका तटमा 'दाशराज्ञ युद्ध' ( सुदास एवं दिवोदास )का बीच भएको थियो।
सामवेद
सामवेदको रचना ऋग्वेदमा दिइयो मंत्रहरूलाई गाने योग्य बनाउने हेतुको गयी थियो।
अथर्ववेद
अथर्ववेदको रचना अथर्वा ऋषिले गरेको थियो।
ब्राह्मण
वैदिक मन्त्रहरू तथा संहिताहरूको गद्य टीकाहरूलाई ब्राह्मण भनिन्छ। पुरातन ब्राह्मणमा ऐतरेय, शतपथ, पंचविश, तैतरीय आदि विशेष महत्त्वपूर्ण छन्। ब्राह्मण ग्रन्थहरूको रचना संहिताहरूका गर्मकांडको व्याख्या गर्नका लागि गरिएको थियो।
आरण्यक
आरण्यकको रचना जंगलमा ऋषिहरू द्वारा गरिएको थियो।
उपनिषद
उपनिषद प्राचीनतम दार्शनिक विचारको सङ्ग्रह छ। उपनिषदहरूमा ईशावस्य पहिलो उपनिषद मानिन्छ भनेवृहदारण्यक र छान्दोन्य’, सर्वाधिक प्रसिद्ध उपनिषद हुन् । यी ग्रन्थहरूदेखि बिम्बिसारका पूर्वका भारतको अवस्था जानी जा सक्छ। परीक्षित, तिनको पुत्र जनमेजय तथा पश्चातकालीन राजाहरूको उल्लेख यिनैं उपनिषदहरूमा गरिएको छ। यिनैं उपनिषदहरूदेखि यो स्पष्ट हुन्छ कि आर्हरूको दर्शन विश्वका अन्य सभ्य देशहरूका दर्शनदेखि सर्वोत्तम तथा अधिक अघि थियो। आर्हरूका आध्यात्मिक विकास, प्राचीनतम धार्मिक अवस्था र चिन्तनका जीते-जाग्दै जीवन्त उदाहरण यिनैं उपनिषदहरूमा मिल्दछन्।
वेदांग
युगान्तरमा वैदिक अध्ययनका लागि छः विधाहरू (शाखाहरू)को जन्म भयो जसलाई ‘वेदांग’ भन्दछन्। वेदांगको शाब्दिक अर्थ छ वेदहरूको अंग, तथापि यस साहित्यका पौरूषेय हुनको कारण श्रुति साहित्यदेखि पृथक नैं गिनिन्छ। वेदांगलाई स्मृति पनि भनिन्छ, किनभनें यो मनुष्यहरूको कृति मानिन्छ। वेदांग सूत्रका रूपमा छन् यसमा कम शब्दहरूमा अधिक तथ्य राख्ने प्रयास गरिएको छ।
वेदांगको सङ्ख्या ६ छ
सूत्र साहित्य
सूत्र साहित्य वैदिक साहित्यको अङ्ग न हुनको बावजूद त्यसलाई समझनमा सहायक छ ।
कल्प सूत्रऐतिहासिक दृष्टि देखि सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण वेदका अङ्गशास्त्रहरू मध्ये हस्तस्थानीय अङ्ग ।
श्रोतसूत्र(कल्पसूत्रान्तर्गत) दर्श-पौर्णमास, सोमयज्ञ,राजसूय,अश्वमेध,निरुढपशुबन्ध,जस्ता महायज्ञदेखि सम्बंधित विस्तृत यज्ञविधिग्रन्थ |
शुल्वसूत्र(कल्पसूत्रान्तर्गत) यज्ञ स्थल तथा अग्निवेदीका निर्माण तथा मापदेखि सम्बंधित नियमसम्बन्धिग्रन्थ | यसमा भारतीय ज्यामितीयको प्रारम्भ रूप देखिन्छ|
धर्मसूत्र(कल्पसूत्रान्तर्गत) यसमा वर्णाश्रमधर्म सम्बन्धि सामाजिक तथा धार्मिक आचारसंहिता भएको ग्रन्थ |
गृह्यसूत्र(कल्पसूत्रान्तर्गत) पारिवारिक संस्कारहरू, विवाह, अग्न्याधान, गर्भाधान, पुंसवन, सीमन्तोनयन ,जातकर्म, निष्क्रमण, अन्नप्राशन, चूडा, उपनयन, वेदारम्भ, समावर्तन ,अन्त्येष्टि उत्सवहरू तथा वैयक्तिक यज्ञहरूदेखि सम्बंधित विधि-विधानहरूको चर्चा भएको ग्रन्थ ।
राजनीतिक स्थिति
ऋग्वैदिक काल मुख्यतः एक कबीलाई व्यवस्था वाला शासन थियो जसमा सैनिक भावना प्रमुख थियो। राजालाई गोमत पनि भनिन्थ्यो।
सेनानी- सेनाको प्रमुख,
ग्रामीण- ग्रामको सैनिक पदाधिकारी,
महिषी- राजाकी पत्नी,
सूत- राजाको सारथी,
सङ्ग्रहित- कोषाध्यक्ष,
भागदुध- गर्न एकत्र कर्ता अधिकारी,
अक्षवाप- लेखाधिकारी,