cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
डढेलो
डढेलो, वन डढेलो वा जङ्गलको आगो जङ्गलको दहनशील वनस्पति भएको एक क्षेत्रबाट सुरु हुने अनियोजित, अनावश्यक, अनियन्त्रित आगो हो। डढेलो लागेपछि त्यस वन क्षेत्रभित्र रहेका सबै रुख, बिरुवा, जीव जनावर आदि प्रभावित हुन्छन्। जङ्गल क्षेत्रभित्र रहेका रुख तथा पातपतिङ्गरहरू सुकेको अवस्थामा रहनु, सतहको माटोमा पानीको कमी र आद्रता न्यून भएको समयमा डढेलो लाग्ने सम्भवाना अत्यधिक हुन्छ। डढेलो प्राकृतिक कारणहरू जस्तै आकाशीय चट्याङ खसेर वा प्राकृतिक रूपले वनजङ्गलमा उत्पन्न घर्षणको कारणले लाग्न सक्छ। प्राकृतिक कारणका साथै यो मानव निर्मित समेत हुन सक्छ। डढेलो लाग्ने कारणको सर्वेक्षणको तथ्याङ्क अनुसार ५०% भन्दा बढी डढेलो मानिसको लापरवाही, असावधानी तथा नियतवश गरिने गरिएको पाइएको छ। एक पटक आगोको झिल्का वनक्षेत्र भित्र रहेको सुकेको झाङमा लागेपछि उग्र भएर आगो हावाको प्रभावमा तीव्र गतिले फैल्ने गर्छ।
डढेलो अन्य आगलागीभन्दा भिन्न प्रकृतिको हुने गर्दछ, जसको कारण यसको विशाल आकार, यसको उद्गम स्थानदेखि आगो फैलिने गति र यसको दिशा परिवर्तन वा खाली ठाउँ जस्तै सडक, नदी आदिलाई उछिनेर अगाडि बढ्न सक्ने क्षमता हो।
डढेलोको समस्या मुख्यतया ग्रीष्म ऋतुमा हुने गर्दछ र विश्वका धेरै जसो भू भागमा यो समस्या धेरै सामान्य हो जस्तै युरोपको ग्रिस,, अस्ट्रेलिया , अमेरिकाको क्यालिफोर्निया , ब्राजिलको अमेजन क्षेत्र रहेको छ। नेपालमा समेत डढेलो प्रमुख समस्याको रूपमा रहेको छ। डढेलोको कारण वस्तुभाउ, जङ्गली जनावर सखाप हुने, जैविक विविधतामा असर पुग्ने, मानिसको स्वास्थ्य स्थिति र वातावरणमा ठूलो असर पर्ने गरेको छ। डढेलोको कारण मुख्यतया वन क्षेत्रमा रहेका साना बिरुवा, घस्रिने तथा छिटो दौडन नसक्ने जनावरलाई बढी क्षति हुने गरेको छ ।
भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
भारतमा क्रिकेटको बिकाश युरोपियनद्वारा १८ औ शताब्दिमा भएको हो तथा भारतमा पहिलो क्रिकेट क्लबको स्थापना सन् १७९२ मा कोलकातामा भएको हो । भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टिम ले भने आफ्नो पहिलो टेष्ट २५ जुन १९३२ मा इङ्ल्यान्डको लर्ड्समा खेलेको थियो । भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टिम टेष्ट खेल्ने क्रिकेट राष्ट्रको सुचिमा भने छैठौ स्थानमा पक्का गरेको थियो । भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टिम आफ्नो सुरुको ५० वर्ष एकदमै कम्जोर टिम साबित भएको थियो, उसले खेलेको १९६ टेष्ट म्याच मध्ये जम्मा जम्मी ३५ वटा म्याच मात्र जित्न सफल भएको थियो । भारत क्रिकेट टिम भारतको राष्ट्रिय क्रिकेट टीम हो । भारतको क्रिकेट भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्डद्वारा नियन्त्रित गरिन्छ ।
इतिहास
बेलायतीहरु ले १७०० ईस्वी सम्वत तिर भारतमा क्रिकेट भित्राएका थिए ।
प्रमुख संचालक अङ्ग्
बीसीसीआई यसको संचालक अङ्ग हो।
महेन्द्रनगर, सुनसरी
महेन्द्रनगर, सुनसरी सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो गा.बि.स. मा करिब ३० हजार मानिसहरू बसोबास गर्छन् । यस गा.बि.स सुनसरी जिल्लाको उदाउदो ताराको रूपमा चिनिदै आएको छ । सुनसरी सदरमुकाम ईनरुवा भन्दा बढी जनघनत्वको बोकेको यो गा.बि.स. र आसपासका अन्य गाविसहरू जोडेर अहिले बराह नगरपालिका बनाइएको छ । सरकारले प्रस्ताव गरेका पाँच गा.बि.स. हरूमा भरौल, प्रकाशपुर, मधुवन, बराहक्षेत्र र महेन्द्रनगर लाई मिलाएर "बराह नगरपालिका" बनाउने भनि गरिएको प्रस्तावमा विभिन्न राजनितिक दलहरूबाट सहमति भई प्रकृया अघि बढेपछी यो नगरपालिका बनाइएको हो । यसो हुँदा यो नगर क्षेत्रफलका आधारले सुनसरी जिल्लाकै सबै भन्दा ठुलो नगर बनेको छ । बराह नगरपालिका घोषणा भईसकेको पछि याँहाको कुल जनसङ्ख्या करिब १ लाख छ । नगरपालिका केन्द्र महेन्द्रनगर चक्रघट्टी घोषणा भएको छ । धरान उप-महानगरपालिकाबाट १२ कि.मि को छोटो दुरि र ईटहरी उप-महमनगरपालिकाबाट करिब १४ कि.मि दुरि मा अवस्थित नगर हो ।
आलिया लभ
आलिया लभ (जन्म ३ मार्च १९८५) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा वेबक्याम मोडेल हुन ।
राजकुमार (अभिनेता)
राजकुमार (२४ अप्रिल १९२९ – १२ अप्रिल २००६) एक भारतीय कन्नड अभिनेता र गायक हुन् ।
नरिवल
नरिवल Arecaceae (palm) परिवार अन्तर्गत पर्ने एक प्रकारको फल हो। यसको रुख ३० मि.सम्म अग्लो हुन्छ र ४ देखि ६ मि. सम्म लामा र ६० देखि ९० से.मि. चौडाई भएका पात हुन्छन; यसको पुराना पातहरू झर्दै जान्छन् र काण्ड खाली र चिप्लो हुन्छ। तिनै पातहरूको बिचमा यसको बिउ वा फल झुप्पा भएर फलेको हुन्छ।
संस्कृत भाषामा लाड्ली, दृढफल आदि नामले पनि चिनिने नरिवललाई अङ्ग्रेजी भाषामा (coconut) भनिन्छ। खजुली वंशको वनस्पतिमा पर्ने नरिवलको वैज्ञानिक नाम Cocos nucifera हो।
नरिवलको खेती समुद्रतटीय इलाकामा प्रशस्त हुने गर्दछ। खास गरी भारत, श्रीलङ्का, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स, इष्ट तथा वेस्ट इण्डिज र मध्यअमेरिकी देशमा पाइने नरिवल हाम्रो देश समुद्रको तटबाट टाढा रहे पनि पूर्वी नेपालका भित्री मधेस र तराईमा फल खेती मौलाएको पाइन्छ। नरिवल सात देखि आठ वर्षपछि फल दिन थाल्छ। नरिवललाई विशेष राम्रो मलजल दिन सकेमा ५० वर्षसम्म लगातार फल दिइरहन सक्छ। नरिवलको रूखको उचाइ ५० देखि १०० फिटसम्मको अग्लो हुने गर्दछ। एउटै बोटले वर्षमा ६० देखि एक सय वटासम्म फल दिन्छ।
नरिवल कतिपय देशको अर्थ व्यवस्थाको मेरुदण्डसमेत बनेर रहेको छ। कतिपय श्रीलङ्का, फिलिपिन्स, इन्डोनेसियालीहरूको जीविकाको श्रोत नै नरिवल खेती मानिन्छ। भनिन्छ, भारतीय नरिवलभन्दा फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया, श्रीलङ्काको नरिवलमा दोब्बर गुदी हुन्छ साथै स्वादमा पनि निकै उच्च मानिन्छ।
यसलाई धार्मिक दृष्टिकोणले मात्र नभई वैज्ञानिक दृष्टिकोणले समेत महìवपूर्ण फलको रूपमा लिइएको पाइन्छ। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू भन्दछन्- नरिवलमा भिटामिन 'ए', कम भए पनि प्रोटिन, एमिनोएसिड र भिटामिन 'बी'को मात्रा प्रशस्त पाइन्छ। एक ग्राम नरिवलमा १९५ क्यालोरी शक्ति पाइने हुनाले कमजोर एवं महिलाहरूलाई नरिवलको सेवनले निकै फाइदा गर्छ।
आयुर्वेदले नरिवललाई शरीर र बलबर्द्धक, पित्तनाशक बताएको छ। नरिवलको पानीको गुणको बेग्लै बखान छ। सोडियम, पोटासियम, क्याल्सियम, म्याग्निसियम, फलाम, फस्फोरस, गन्धक र क्लोरिन प्रशस्त पाइने भएकाले काँचो नरिवलको पानीलाई 'मिनरल वाटर' पनि भन्ने गरिन्छ। थुप्रै गुणले सम्पन्न हुनुका साथै स्वास्थ्यबर्द्धक पनि भएकोले नरिवललाई स्वास्थ्य विज्ञानले एक उत्तम भिटामिनको रूपमा स्वीकारेको हो। बहुउपयोगीको रूपमा नरिवलको रूखलाई लिने गरिन्छ। रूखको काठले अनेकौँ घरेलु उपयोगी सामान बनाउने र इन्धनको रूपमा समेत प्रयोग गर्ने गरिन्छ। रूखका पातले पङ्खा, थैला र गुन्द्री बुन्ने गरिन्छ। यसको रेसा अर्थात् जटाले कार्पेट, डोरी र ब्रस आदि बनाइन्छ। पाकेको नरिवलमा भन्दा काँचो नरिवलमा धेरै सुपाच्य इन्जाइमहरू पाइने हुनाले यसलाई अरू फलहरूभन्दा केही उत्तम भएको दावी गरिन्छ। उल्टी, पेटको अल्सर, ग्यास्टि्रक आदि रोगका लागि यसको पानी लाभकारी मानिन्छ भने कब्जियत, झाडाबान्ता, पिसाब रोग, अनिद्रा आदिमा औषधिको रूपमा दिइन्छ। यस्तै, आमाको दूध बराबर हुनाले साना नानीहरूका निम्ति बढी लाभकारीसमेत मानिन्छ। नरिवलको फल कुरा एवं पित्तनाशक मानिन्छ। नरिवलको फूल मधुमेहका रोगीलाई लाभदायक हुन्छ भने वीर्यबर्द्धक एवं छालाका अनेक रोग हटाइदिनुका साथै सौन्दर्यवृद्धिमा समेत उत्तिकै उपयोगी मानिन्छ। काँचो नरिवलको पानीले हरेक दिन अनुहारमा मालिस गर्नाले मुहारको फुस्रोपन हराउँदै जान्छ र अनुहार आकर्षक देखिन्छ। नरिवलको तेल कपालमा सधैँ लगाएमा कपाल छिट्टै फुल्दैन।
नरिवलको फल तथा तेलको सेवनबाट प्रशस्त पौष्टिक तìवहरू सजिलै पाउन सक्तछन्। त्यसमा पनि पिसाबका रोगी तथा मुटुका रोगीहरूका लागि त यो ज्यादै गुणकारी सावित भएको छ।
नरिवल धार्मिक र आर्थिक दृष्टिले अति महत्त्वपूर्ण मानिएको छ । नरिवलले मानिसलाई पौष्टीक आहार प्रदान गर्दछ । नरिवल धार्मिक पूजा, विवाह, व्रतबन्ध शुभकार्य, यज्ञ, शुभ साईत आदिमा आवश्यक मानिन्छ । यसलाई धार्मिक पूजामा पवित्र फलको रूपमा चढाइन्छ । शुभ–विवाहमा मांगलिक फलको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । विभिन्न देवपूजामा फल चढाउने बाहेक व्रतबन्ध हुँदा जोगीको रुप लिएर भिक्षाटन गर्दा नरिवल दिने चलन पनि छ । बलि पूजामा बोका आदिको बदलामा नरिवल चढाउने पनि चलन छ ।यज्ञ गर्दा नरिवल मेधा हवन गरिन्छ । शुभ साईत, शुभ घडामा नरिवल फल राखेर कार्यसिद्धिको कामना गरिन्छ । विभिन्न पूजाआजा तथा शुभकार्यमा जटासहितको नरिवल अर्पण गर्दा कामना पूरा हुन्छ भन्ने जनविश्वासले नरिवलको महिमा अझ गहन बनाएको छ। प्राकृतिक सौन्दर्यमा हरियाली छर्दै उज्यालो पार्ने यस्तो वनस्पतिलाई लच्छिनको प्रतीक मानिन्छ।
क्रिस्टिन स्टेवार्ट
क्रिस्टिन जेम्स स्टेवार्ट(जन्म: ९ अप्रिल १९९०) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन। उनी चलचित्र द ट्वीलाईट सागाको भूमिका बेला स्वानको रूपमा चर्चित छिन। यसका साथै उनले प्यानिक रुम (२००२), जथुरा (२००५), इन द ल्यान्ड अफ वुमन (२००७), द मेसेन्जर्स (२००७), एड्भेन्चरल्यान्ड (२००९) र द रनअवेज (२०१०) लगायतका चलचित्रहरूमा पनि अभिनय गरेकि छिन।
बाल्यकाल
क्रिस्टिन स्टेवार्टको जन्म ९ अप्रिल १९९०मा क्यालिफोर्नियाको लस एन्जलसमा भयो र त्यहिँबाट उनी अभिनय क्षेत्रमा उदाईन। उनका बुवा जोन स्टेवार्ट फक्स ब्रोडकास्टिङ्ग कम्पनीको लागि काम गर्ने स्टेज व्यवस्थापक र टेलिभिजन निर्माता थिए। उनकी आमा जुलेस मन-स्टेवार्ट मारोसाईडोर, क्विन्सल्यान्ड, अस्ट्रेलियबाट आएकि एक स्क्रिप्ट पर्यवेक्षक थिईन।  उनका एक दाजु क्यामरुन स्टेवार्ड र एक धर्मभाई टेलर छन। क्रिस्टिनले सातौँ तहसम्म विद्यालयमा नै अध्यन गरिन र त्यसपछिका तहहरू पत्राचारको माध्यमबाट निरन्तरता दिईन। उनले भर्खरै उच्च शिक्षा पुरा गरिन।
अभिनय जीवन
प्यानिक रुमको सफलता पछि क्रिस्टिनले अर्को थ्रिलर कोल्ड क्रिक म्यानरमा पात्रहरू डेनिस क्वाईड र स्यारोन स्टोनको छोरीको रूपमा हभिनय गरिन। यो चलचित्र साधारण रूपमा बक्स अफिसमा असफल रह्यो। उनी पून: उनको प्रश्तुतिको लागि युवा कलाकार अवार्डको लागि मनोनित भईन। क्रिस्टिनको करियरको यस समयमा, उनको अनियमित कार्यक्रमहरू भएकोले जुन उनी घरमा नै अध्ययन गर्न थालिन जसले उनको पढाईमा असर पारिरहेको थियो। उनले भनिन, "मैले घरमा अध्ययन गर्न शुरू गरे किन भनें मेरो शिक्षकहरूले मलाई अनुतिर्ण गर्न लागेका थिए। मलाई लागेको थियोको यो केवल असन्तोष हो - मैले उनीहरूको लागि काम बढाईरहेको छु। तर घरमा अध्ययन गर्नु राम्रो लाग्यो। यसबाट तपाईँ आफुले चाहेको कुरा अध्ययन गरेर सक्नु हुन्छ, जसले तपाईलाई आफ्नो कार्य प्रति अधिक उत्साहित गर्नको लागि सहयोग गर्छ।"
२००५ मा क्रिस्टिन काल्पनिक-साहसिक चलचित्र जथुरामा देखा परिन। यस चलचित्रमा उनी बोर्ड खेलेर अनियन्त्रित रूपमा यत्र-तत्र ठोक्किएर घरलाई अन्तरिक्ष यान जस्तै बनाउने दुईटा साना केटाहरूको एक गैर जिम्मेवार दिदी, लीजाको भूमिकामा अभिनय गरेकि छन। चलचित्रलाई समिक्षकहरूले प्रशंसा गरे तर क्रिस्टिनको पात्र चलचित्रको अधिक भागमा स्थिर रहेकोले ज्यादा मीडियाको ध्यान आकर्षण गर्न सफल भएन। अर्को वर्ष, उनले ड्यूनी ग्रिफिन द्वारा निर्देशित चलचित्र फाइर्स पिपुलमा मायाको भूमिकामा अभिनय गरिन। यस चलचित्र पछि, उनले एक अलौकिक चलचित्र द मेसेन्जर्समा जेस सोलोमनको रूपमा प्रमुख भूमिका प्राप्त गरिन। २००७ मा, क्रिस्टिन मेग रयान र एडम ब्रोडी अभिनीत एक रोमान्टिक चलचित्र इन द ल्यान्ड अफ वुमनमा किशोरी लुसी हार्डविक रूपमा देखा परिन। चलचित्रका साथ साथै क्रिस्टिनको प्रश्तुतिले मिश्रित समीक्षा प्राप्त गर्‍यो। त्यो त्यसै वर्ष, स्टीवर्टले शन पेनको समीक्षकहरूबाट बहुप्रशंसित चलचित्र रूपान्तर इनटु द वाईल्डमा अभिनय गरिन। ट्रेसीको उनको चित्रणको लागि - एक किशोरी युवा गायिकाक जो साहसी क्रिस्टोफर म्याकक्यान्डलसलाई माया गर्छे - क्रिस्टिनले सामान्यत: सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गरिन। Salon.com उनको कार्यलाई "मजबूत, संवेदनशील प्रश्तुति" मान्छ, र शिकागो ट्रिब्यूनले लेख्यो कि उनले "एक भूमिकाको संक्षिप्त वर्णन प्रष्ट राम्रो सँग गरेकी छन्"। उनको प्रश्तुति आलोचित भए पनि भेराइटीका आलोचक डेनिस हार्वेले लेखे, "यो स्पष्ट छैन कि क्रिस्टिन हिप्पी-लडकी ट्रेसीको अभिनय निरस रूपमा गरेकि छिन वा यो बस यहि तरीकाको छ।" इनटु द वाईल्ड पछि, क्रिस्टिन अक्टोबर २००८मा लोकार्पण भएका चलचित्र जम्पर र व्हाट जस्ट ह्यापन्डमा अतिथि भूमिकामा देखापरिन। उनले केवल चलचित्र समारोहहरूमा मात्र देखाईएको स्वतन्त्र चलचित्र केक द केक इटर्समा पनि सह-अभिनेत्रीको रूपमा अभिनय गरिन।
क्रिस्टिन जेसन मेविजसँग के-११ नामक चलचित्रमा अभिनय गर्दै छिन। क्रिस्टिनकी आमाले निर्देशित गर्ने यो चलचित्र लस एन्जलस काउन्टी जेलको एक छात्रावासमा लिईनेछ र उनी यसमा एक पुरुष चरित्रको रूपमा देखापर्ने छिन। उनी ज्याक केरोकको क्लासिक उपन्यासमा आधारित आगामी चलचित्र अन द रोडमा म्यारी लोको भूमिकामा अभिनय गर्दैछिन। शूटिङ अगस्ट २०१० मा शुरू भयो। मार्च २०११ मा यो पुष्टि गरिएकोछ कि क्रिस्टिन चलचित्र स्नो व्हाइट एन्ड हन्ट्सम्यानमा प्रमूख भूमिका निभाउँदै छिन।
सखुवा पर्सौनी
सखुवा पर्सौनी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
क्रिस्टिन स्टेवार्ट
अभिनय जीवन
क्रिस्टिनलाई भ्यानिटी फेयरको "२०१० टप हलिवुड टप अर्नर लिस्ट"मा हलीवुडमा सर्वाधिक कमाई गर्ने महिला अभिनेत्रीको रूपमा सूचीबद्ध गरियो। २०१० भरीमा क्रिस्टिनले उनका सबै चलचित्रहरूबाट लगभग २.८५ करोड डलर कमाई गरिन।
व्यक्तिगत जीवन
क्रिस्टिन हाल लस एन्जलसको वुडल्यान्ड हिल्समा बस्छिन। उनी आफुलाई अस्ट्रेलियामा बस्न र काम गर्न इच्छा व्यक्त गर्दै भन्छिन, " म अस्ट्रेलियामा सिडनी विश्वविद्यालयमा जान चाहान्छु किनभने मेरी आमा त्यहिको हुनुहुन्छ।" अभिनयको अलावा उनी निकट भविष्यमा कलेजमा उपस्थित हुनमा रुचि राख्छिन र भन्छिन, " म साहित्यको लागि कलेज जान चाहान्छु। म एक लेखक बन्न मन लागेको छ। मेरो मतलब, म मेरो कामलाई माया गर्छु, तर यो मैले गर्न चाहेको सबै कुरा हैन - मेरो जीवनको बाँकी समयको लागि एक झुटी बनेर बिताउन चाहान्न।" भ्यानिटी फेयरसँगको एक अन्तर्वार्तामा क्रिस्टिनले उनको आफ्ना स्पिकका सहकर्मी माइकल एन्गार्नोसँग सम्बन्ध रहेको बताईन।
डोल्पा जिल्ला
डोल्पा जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेश अन्तर्गत पर्ने एक जिल्ला हो। दुनै सदरमुकाम रहेको डोल्पा जिल्ला ७,८८९ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। सन् २००१को तथ्याङ्क अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या २९,४५४ छ। क्षेत्रफलको आधारमा सबैभन्दा ठूलो जिल्ला मानिने डोल्पा जिल्लाले नेपालको ५.३६% भू-भाग ओगटेको छ। यो जिल्ला समुन्द्र सतहभन्दा १,५२५ देखि ७,६२५ मिटरको उचाइमा अवस्थित छ। यस जिल्लाको प्रमुख पर्यटकीय आकर्षण फोक्सुण्डो ताल हो।
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा ८ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये २ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका छन्।
आइफोन ४
आइफोन ४ (iphone4) एप्पल कम्पनीद्वारा निर्मित स्मार्ट फोन हो।यस स्मार्ट फोन पहिलोपटक सन् २०१०, जून ७ मा सार्वजनिक गरिएको थियो ।
नासा
संयुक्त राज्य अमेरिकाको सरकारद्वारा २९ जुलाई, १९५८ मा राष्ट्रपति ड्वाइट डी. आइजेनहावरले स्थापित राष्ट्रिय हवाई यातायात तथा अन्तरिक्ष प्रशासन (National Aeronautics and Space Administration)को छोटकारी नाम नासा (NASA) हो । त्यसको अपलो नामक अन्तरीक्ष कार्यक्रमद्वारा मानव पहिले चन्द्रमा पुग्यो ।
दार्जिलिङको इतिहास
दार्जलिङ नेपालको एक अभिन्न अन्ग हो त्यहा का बासिन्द्दा सबै नेपालीहरूछन/ हाम्रा सबै नेपाली पुखाहरू आजसमम तेहि ठाउमा छन/अपराधि ब्रितिश बेलायति हरूले सन १८१४मा जबरजस्ति ब्रितिश इन्डिआमा गाबेका थिए तर सन १९४७मा इन्डिया स्वटतन्त्र हुदाका ब्खतमा नै सुगौलि सन्दि बेलायत र नेपालले मिलेर नै रद्ध गरेका थिए तेस पछाडि दार्गजलिन्ङ भुमि त नेपालको पश्च्हिमि भुभग स्वोतह नेपालको हुनुपर्ने थिओ तर भरतिय हरूले आज सम्मन फ्हिर्त गरेका छैनन आनि सिक्किम सगको खोसेको औसेको कुरा झुत्टा इतिहास बनौदैछन.नेपालको हो र नेपालकोनै हुनुपर्छ.र तुरुन्त फ्हिर्ता नेपाललाई भारतले दिनुपर्छ.नेपालको सिमाना पुर्बमा टिस्टा र ब्ङगालादेस सग जोडियको छ अनि नेपालको पश्च्हिमि भगमा सत्लज नदी यानिकि किल्ला कन्ग्दडा तक छ. भरतमा जुन भगलाई हिमान्च्हल प्रदेश भनिन्च्छ. साथै दख्खिनमा गरीबअ आजको नेपाल् - भरातको बोडरबाट ४३० कि.मि. ताढआ सम्म छ, जुन आब नेपालीले सजरि पनि लिनेछन, यदि भरत्ले रोक्न खोज्छ भ्ने नेपाली दाजुभाईहरूले नत कासमिर नत कुनै अर्को कर्गिले सग लदेर भरत्लाई जोघाउने छन्. छैनन आनि भरत्लाई १० तुक्रा टुक्क्रा गरे र ढेरै ९ ओटा स्वोतन्त्र देशको निर्मान गरिदइनेछ।
डल्फिन
डल्फिन समुद्री स्तनधारी जीव हो। यो जीवको ह्वेल सँग निकट सम्बन्ध छ। डल्फिनको १७ वंश र ४० प्रजातिहरू छन्। यिनीहरूका आकार १.२ मी (४ फीट) एवं ४०० कि.ग्रा (माउई डल्फिन) देखि लिएर ९.५ मी (३० फीट) १० टन (ओर्का या किलर व्हेल) सम्म हुन सक्छ। यो विश्वका सबै ठाउँमा पाइन्छ। खासगरी महाद्वीपीय तख्ताको समुन्द्री क्षेत्रमा यो जीव पाइन्छ। यो मांसाहारी हुन्छ र सानो माछाहरू र समुद्री जीव यसको मुख्य आहार हो। डल्फिनको उत्पत्ति लगभग १ करोड वर्ष पहिले मियोसीन कालको समयमा भएको थियो।
डल्फीन पृथ्वीमा रहेका केहि धेरै बुद्धिमान जीवमध्येमा पर्दछ। डल्फिनको सधैं खुशी रहन बानी र मानिस सँगको मित्रवत व्यवहारले यो मानिसको प्रिय जीवको रूपमा परिचित छ। गंगा नदीमा पाइने डल्फीनलाई भारत सरकारले भारतको राष्ट्रिय जलीय जीव घोषित गरेको छ।
बख्तावर सिंह थापा
बख्तावर सिंह थापा नेपाल अंग्रेज युद्धमा बिजयपुर-सिन्धुलीगढी क्षेत्रका कमाण्डर थिए। उनी मुख्तियार भीमसेन थापाका भाइ हुन्।
कार्य
नेपाल-अंग्रेज युद्धको पहिलो चरणमा उनी बिजयपुर-सिन्धुलीगढीका क्षेत्रका कमाण्डर थिए। उनी दोस्रो चरणमा मकवानपुरगढीमा अङ्ग्रेजी हमला सामना गर्न उभिएका थिए । नेपालले सन्धि गर्दा अङ्ग्रेजलाई गजराज मिश्र र चन्द्रशेखर उपाध्याय सहित उनलाई पठाइयो ।
फिस्टुला
फिस्टुला शरीरको कुनै पनि भित्री अङ्गमा पर्ने अनावश्यक प्वाल हो। महिलाहरूमा हुने अब्स्टे्रटिक फिस्टुला बच्चा पाउँदाको जटिलता वा यौन हिंसाका कारण हुने गर्दछ। लामो प्रसव व्यथामा महिलाहरूको योनी र पिसाब थैली वा मलाशयका कोशिकाहरू बच्चाको दबाबले थिचिएर रक्तसञ्चार अवरुद्ध भई मर्छन्, तिनमा प्वाल पर्छ र त्यसबाट पिसाब वा दिसा अनियन्त्रित रूपमा बाहिर निस्कन्छ। फ्रान्सका डा. हुवर्ड भन्छन्, “बच्चा जन्मने बेलामा लामो समय व्यथा लाग्यो र तोकिएको मितिभन्दा ढिलो बच्चा जन्मियो वा अप्रेसन गरेर निकाल्दा आमाको पिसाब नलीमा प्वाल पर्‍यो भने यस्तो समस्या आउँछ।”
समयमा उपचार भएन भने फिस्टुलाबाट जटिल सङ्क्रमण, अल्सर, मिर्गौला रोग, खुट्टाको स्नायु प्रणालीमा अवरोध जस्ता थप समस्या उत्पन्न हुनसक्छन्। फिस्टुला पीडित महिलाहरूको जीवन नारकीय र कष्टकर त छ नै आफन्त र समाजका दृष्टिमा पनि छिःछि-दूरदूरका पात्र हुन्छन्, परिवारले पनि त्यत्तिकै शारीरिक-मानसिक समस्या भोग्नुपर्छ। यसले उनीहरूलाई जल्दोबल्दो उमेरमै लज्जित र निराश भएर बाँच्नुपर्ने अवस्थामा पुर्‍याएको छ।
यो गुप्तांगमा हुने रोग हुनाले प्रायः जचाउन वा परामर्श लिन लाज मानी लुकाएर राख्नाले विस्तारै बढ्दै जान्छ । कहिले सन्चो भएजस्तो हुन्छ र कहिले दुख्ने र पिप आउने हुन्छ । यो भिन्न–भिन्न प्रकार वा प्रकृतिको हुन्छ ।
फिस्टुलाका प्रकार
फिस्टुलालाई निम्न लिखित आधारमा वर्गीकरण गरिन्छ ।
उपचार
यसबाट फिस्टुलाको लाक्षणिक उपचार मात्र नभई जरैदेखि रोग उन्मूलन हुने हुँदा एकपटक गरेपछि फेरि बल्झिँदैन । यस उपचारका क्रममा आफूले नित्य गरिरहने कार्य गर्नमा कुनै कठिनाइ हुँदैन, केवल सूत्र परिवर्तन गरेको दिनमा अलिकति पोल्ने र दुख्ने हुन्छ । चिकित्सकको सल्लाहअनुसार औषधि सेवन गर्न सकिन्छ ।
मेथी
मेथी साग तथा मसलाको रूपमा प्रयोग गरिने वनस्पति हो । मेथी भान्सामा नियमित प्रयोग हुने मसलारुपी खाद्य पदार्थ हो । आयुर्वेदमा मेथीलाई बहुगुणी औषधीको रूपमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ । यो भान्सामा अभिन्न अंगको रूपमा रहने गर्दछ । मेथीको साग महत्त्वपूर्ण हरियो तरकारीको रूपमा रहेको छ । प्राचिन काल देखिनै यसको औषधीय गुणका कारण तरकारी तथा औषधीको रूपमा यसको प्रयोग गरिंदै आएको छ । मेथीको बीज एक बहुमुल्य औषधी समान हुन्छ । यसले भोक बढाउँने तथा संक्रामक रोगबाट रक्षा गर्दछ । यसलाई खानाले पसिना आँउछ । शरीरको विजातिय तत्वलाई बाहिर निकाल्दछ । यसले सास तथा शरीरको दुर्गन्धबाट छुटकारा दिलाउँदछ । यो अल्सरमा पनि लाभकारी हुन्छ । मेथीबाट बनेको लड्डु एक राम्रो टॉनिक हो जो प्रसुति पश्चात ख्वाउने गरिन्छ । यसले शरीरको सारा व्याधी निर्मुल गर्ने तथा शरीरमा बच्चाको लागि दुधको मात्रा बढाउँने गर्दछ । डायबिटीजमा मेथीको दानाको पाउडर अत्यन्त लाभप्रद हुन्छ । यसमा अमिनो एसिड हुन्छ जो इन्सुलिन निर्माणमा सहायक हुन्छ। यसले थकान कमर दुखेको तथा शरीर दुखेकोमा फाइदा गर्दछ । यसको पातको लेप कपाल तथा अनुहारमा गरेमा कपाल तथा अनुहारका अनेकन विकार निर्मुलगरी केश र अनुहार कान्तिमय हुन्छ। मधुमेह को रोगिको लागि मेथिदाना फाइदाजनक हुन्छ । एक कप पानीमा वेलुका मेथीदाना भिजाउँने विहान पानी पिउने मेथिदाना चपाएर खाएमा फाइदा हुन्छ । वाथ रोग मुटुरोगमा पनि मेथिदाना फाइदाजनक हुन्छ । मेथी, हल्दी, सौंठ लाघ समभागमा चुर्ण राखेर विहान वेलुका १-१ चम्मच तातो पानी या दुधमा सेवन गर्नाले जोड्नीको दुखाई तथा सबै प्रकारको वाथ रोग र सुजन सुन्निएको मा फाइदा हुन्छ।
औषधोपचार
मेथी दाना(Fenugreek)मा धेरै प्रकारका पोषक तत्व हुने भएकाले यसको सागको तरकारी खानाले या दानाको सेवनले शरीरको रगत शुद्ध हुने र एनीमिया रोक्नमा सहायक हुन्छ। मेथीदानामा रहने गुणका कारण मनिसको स्वास्थ्यको लागि यो अमृत समान रहेको छ। मेथीमा प्रोटीन, वसा, कार्बोहाईड्रेट, कैल्शियम, राइबोफ्लेविन, नियासिन, मैग्नीशियम, पोटाशियम, सोडियम, म्याङ्गेनिज, फोलिक एसिड, और फाइबर फास्फोरस तथा फलाम, तामा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। यसले भोक जगाउँदछ। यसको नियमित सेवनबाट पित्त, वात, कफ तथा जरोको सिकायत रहन्न। यसमा सेल्यूलोज, स्टार्च, शर्करा, म्यूसिलेज, खनिज पदार्थ, एल्कोलायड र भिटामिन ए, बी, सी तथा फास्फोरिक एसिड, कोलाईन र ट्राइगोनेलिन एल्केलाईड्स, गोंद, लेसीथिन, स्थिर तेल, एलब्युमिन प्रोटीन, पहेंलो रङ्गको रजक तत्वपनि पाइने गर्दछ। मेथीदानालाई अनेकन औषधीय प्रयोग गर्न सकिन्छ:-
राजेश (कन्नड अभिनेता)
विद्यासागर (जन्म १५ अप्रिल १९३५) जसलाई आफ्नो स्टेज नाम राजेशले चिनिन्छ, एक भारतीय अभिनेता हुन् जो कन्नड चलचित्रमा काम गर्ने गर्छन् ।
ग्रामिण आदर्श बहुमुखी क्याम्पस
ग्रामिण आदर्श बहुमुखी क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
शंकरसरैया
नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
यार्सा गुम्बा
यार्चा गुन्बु དབྱར་རྩ་དགུན་འབུ། एक बहुमुल्य जडिबुटि हो । लामा हिमालीयान भोटे भाषामा यार्चाको अर्थ यार-དབྱར།-बर्ष चा-རྩ། घाँस बार्खेघाँस र गुन्बु गुन्-དགུན། हिउँदो बु-འབུ། किरा अर्थत हिउँदेकिरा हुन्छ । विश्वमा अहिले सम्म Cordyceps वर्गमा पर्ने ढुसीहरू (sac fungus)का ६८० भन्दा बढी प्रजातीहरू पत्ता लागेका छन् । यी मध्ये सबैभन्दा परिचित ढुसी यार्चागुम्बालाई अङ्ग्रेजीमा Caterpillar fungus भनिन्छ । यसको बैज्ञानिक नाम Cordyceps Sinensis हो । ल्याटीन शब्दहरू cord "club", ceps "head" र चिनीयाँ भन्ने अर्थमा sinensisबाट यसको वैज्ञानिक नाम Cordyceps Sinensis राखिएको हो । यार्चागुन्बु नेपाल र तिब्बतདབྱར་རྩ་དགུན་འབུ། को हिमाली भागमा पाईने एक प्रकारको बहुमुल्य जडीबुटी हो । यो समुन्द्र सतहबाट ३,००० मीटर देखी ६,००० मीटरको उचाईमा पाइन्छ । यसलाई तिब्बती भाषामा यार्चागुन्बु भनिन्छ । यार्चागुन्बु एक प्रकारको झुसिलकिराको टाउकोबाट ढुसी उम्रिएर बन्दछ । हिमाली भेगमा हिउँद सकिएपछि बैशाख तिर हिउँ पग्लन्छ र बिरुवाहरू उम्रिएर फूल फूल्न शुरु गर्छ, त्यही समयमा पुतलीहरूले फुल पार्न थाल्छन । सोहि पुतलिको लार्भा अवस्थामा रहेको झुसिलकिरा जमीन मुनि पुग्छ र उक्त झुसिलकिराको टाउकोमा ढुसी उम्रन्छ । यसको जमीन माथिको ढुसी च्याउ खैरो रंगको र जमीन मुनिको भाग पंहेलो रंगको हुन्छ । जमीन मुनिको भाग ४ मि. मि. मोटो र ४ से. मि. जति लामो तथा माथीको भाग मसिनो ५-६ से. मि. जति लामो हुन्छ । यार्चागुन्बु यस्तो जडीबुटी हो, जसमा वनस्पति र जीव दुबै हुन्छ र यो कहिल्यै पनि मर्दैन । समुद्र सतहदेखि ३८ सय मीटरदेखि ४८ सय मीटरसम्मको उचाइमा यो पाइन्छ । यो अमूल्य जडीबुटी हिमाली भेकका शेर्पा भोटेहरूसँग हुने र उनीहरूले प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ। जमिनमुनि प्राणी र जमिनमाथि बनस्पति हुनाले शेर्पा भाषामा यसलाई ‘यार्चा गुन्बु’ भनिन्छ ।
नामाकरण तथा विभिन्न नामहरू
यार्सागुम्बा, यो शब्द तिब्बती भाषाबाट अपभ्रंस भएर आएको शब्द हो । तिब्बती भाषामा यसलाई ‘यारचा कुम्भू भनिन्छ ।  जसमा 'यार'को अर्थ वर्षा,'सा'को अर्थ घाँस र 'कुन्भु'को अर्थ हिउँदे किरा अर्थात वर्षामा घाँस र हिउँदमा किरा भन्ने बुझिन्छ । यो अमूल्य जडीबुटी हिमाली भेकका शेर्पा भोटेहरूसँग हुने र उनीहरूले प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ । शेर्पा भाषामा यसलाई ‘यार्चा गुम्बु’ भनिन्छ । जसको अर्थ ‘यार्चा’ वनस्पति र ‘गुम्बु’ किरा हो । वनस्पति र किरासँगै भएको बस्तु यार्सागुम्बु भन्छन् । यस जडीबुटीको नाम दुईवटा शब्दहरूको संयोजनबाट बनेको हुन्छ ‘यार्सा’ र गुम्बा’ नेपाली प्रचलित भाषामा यसलाई यार्सागुम्बा भनिन्छ । नेपालका कतिपय स्थानहरूमा भने यसलाई जीवनबुटी र किडाजडी भनिन्छ भने कसै कसैले त अश्लील नामले समेत चिन्ने गरेको पाइन्छ । कर्णाली अञ्चलको जुम्ला र हुम्लाका भोटेहरूले यसलाई यार्साकिमु भन्छन् ।
यार्सागुम्बा नै सन्जीवनी
किंवदन्ती अनुसार राम र रावणको युद्धमा लक्ष्मणलाई वाण लागेर मुर्छित हुँदा नेपालको उत्तरी हिमाली भेकबाट हनुमानले यही यार्सागुम्बा लिएर गइ लक्ष्मणलाई खुवाएर बिउँझाएका थिए भन्ने कुरा प्रचलित छ । हुन पनि यो कहिल्यै मर्दैन । बनस्पति मरे प्राणी जिवितै रहन्छ, प्राणी मरे बनस्पति जिवितै रहन्छ । बनस्पति जिवितै रहेपछि प्राणीको पुनः जन्म हुन्छ । बसन्तकुमार शर्मा ‘नेपाल’ को ‘नेपाली शब्द सागर’ मा यार्सागुम्बाको अर्थ टुप्पोतिरको भाग झारपात र जरातिरको भाग किरा प्रकारको देखिने हिमाली डुलन्ते झार, तागतका लागि सुकुटीका रूपमा काम लाग्ने डुलन्ते झार भनी नेपालीमा अर्थ लगाइएको छ ।
के हो त यार्सागुम्बा
यार्सागुम्बा भनेको हिमाली भेकमा पाइने ढुसी र झुसिल्किरा एकै ठाउँमा जोडिएर रहेको बस्तु हो । यसमा ढुसी र झुसिल्किरा परस्परमा आश्रति भएका हुन्छन् । यार्सागुम्बाको जीवनचक्रका सम्बन्धमा बनस्पतिविदहरूका अनुसार यो ६ महिना किरा र ६ महिना बनस्पति भएर रहन्छ । त्यसरी हेर्दा बनस्पति जिवित रहे प्राणी मर्ने र प्राणी जिवित रहे बनस्पति मर्ने हुन्छ । जमिनमा रहेका पुराना यार्सागुम्बाबाट हावामा प्रशस्त बीऊहरू फैलिरहन्छन् । यी बीऊहरू एक प्रकारका पुतली, झुसिल्किराको शरीरमा टाँसिन्छन् र त्यहीँ उम्रन्छन् । यी बीऊहरू उम्रेपछि यिनका जराहरू झुसिल्किराको शरीरमा फैलन्छन् त्यस समयसम्म झुसिल्किरा हिडडुल गरिरहेकै हुन्छ । यसरी यो बनस्पतिको जराहरूले झुसिल्किरालाई पुरै ढाक्दै गएपछि झुसिल्किरा जमिनभित्र गएर मर्छ । झुसिल्किरा जमिनमा मरिसके पछि बनस्पतिले आफ्नो आहारा त्यही झुसिल्किराको शरीरबाट लिन्छ र बनस्पति विकसित हुन्छ अर्थात माटो माथि जिवित रहन्छ माटो मुनी मर्छ । माटो माथिको बनस्पति माटोमुनिको प्राणीको टाउकोबाट पलाएको हुन्छ यसको रङ्ग कालो हुन्छ जसको टुप्पोमा सानासाना प्वालहरू हुन्छन् ती प्वाल भित्र लामा लामा थैला हुन्छन् र प्रत्येक थैलामा मसिना मसिना लामा लामा बीऊ हुन्छन् । यो विशेष गरेर उत्तरी क्षेत्रमा वर्षभरि पाउन सकिन्छ । यो ढुसी झुसिल्किराको शरीरबाट खाद्य पदार्थ प्राप्त गरेर विकसित हुन्छ । र यसका प्रत्येक दुई भाग हुन्छन् जमीनमाथिको भाग यार्सा र जमिनमुनिको भाग गुम्बा । यो परस्पर जोडिएको हुन्छ । जबसम्म बनस्पति पूर्ण विकसित हुँदैन तबसम्म प्राणी डुलिरहने हुनाले यसलाई डुलन्ते झार भनिएको हो । विभिन्न बनस्पति सम्बन्धि पुस्तकमा यार्सागुम्बाका १०० भन्दा बढी प्रजाति रहेको उल्लेख गरिएको छ । ती मध्ये जापानमा ३० वटा, ब्रिटेनमा १२ वटा, भारतमा ७ वटा चीनमा २१ वटा प्रजातिका यार्सागुम्बा पाइन्छ । । नेपालको सन्दर्भमा भने यकिन गरेर भन्न नसकिने बनस्पतिविज्ञहरू वताउछन् । तर पनि उनीहरूका अनुसार नेपालमा पाइने यार्सागुम्बाहरूमा कोर्डिसेप्स साइनेन्सिस, कोर्डिसेप्स मिलिटरिस र कोर्डिसेप्स नुटन्स प्रमुख रहेका छन् । कोर्डिसेप्स साइनेन्सिस जातका यार्सागुम्बा नेपालका ताप्लेजुङ, संखुवासभा, दार्चुला, बझाङ, बाजुरा, जुम्ला, हुम्ला, मुगु, डोल्पा, मनाङ, सिन्धुपाल्चोक, रसुवा, दोलखा जिल्लाहरूमा पाइन्छ । त्यस्तै कोर्डिसेप्स मिलिटरिस जातको यार्सागुम्बा भक्तपुरको सूर्यविनायकमा पाइन्छ भने कोर्डिसेप्स नुटन्स शिवपुरी नागार्जूृनको जंगल, गोकर्ण मनाङमा पाइन्छ । हुनत हिमाली भेगमा लामाहरू यार्सागुम्बा धर्मात्मा मानिसहरूले मात्र भेटाउछन् भन्छन् र कतिपय लेकबाट औषधि बेच्न आएका मानिसहरूले यार्सा भनेर झुक्याएर औषधि बेच्ने गरेको पनि पाइन्छ तर वास्तवमा यार्सागुम्बा च्याउ जस्तै भेटिने बस्तु हो तर के कुरा चाँही सत्य हो भने पहिला एउटा भेट्न चाँही निकै समस्या पर्छ । एउटा भेटिए पछि अरु सजिलै पाउन सकिन्छ किनभने अरु यार्सागुम्बाहरू आपसमा वरपर रहने हुनाले सजिलै पाउन सकिन्छ । यार्सागुम्बा भेटाउन धर्मी र पापी भन्ने कुरा चाँही सरासर गलत हो ।
नेपालमा यार्सागुम्बाको पहिलो खोजी
यार्सागुम्बाको अस्तित्व पौराणिक कालदेखि नै नेपालमा रहँदै आएको पाइन्छ । यसको उपयोग हिमाली भेगका शेर्पाहरूले गर्दै आएका थिए । विभिन्न जडीबुटीका रूपमा प्रयोग भइरहेको यार्सागुम्बा पहिलो पटक खोजी गरेर प्रकाशमा ल्याइएको भने त्यति धेरै भएको छैन । यार्सागुम्बाको पहिलो पटक सङ्कलन गर्ने श्रेय सन् १९५२ मा ब्रिटिस म्युजियम लण्डनको तर्फबाट बनस्पति सङ्कलन गर्न आएका पोलुनिन साइकल र विलियमलाई जान्छ । उनीहरूले ४२०० मिटरको उचाईमा रहेको च्याखुर लेकबाट अत्यन्तै मूल्यवान यार्सागुम्बा भेटाएर लगेका थिए । यार्सागुम्बाको उपयोगिता संसारमा पाइने १०० भन्दा बढी प्रजातिका यार्सागुम्बाहरू दुर्लभ, बहुमूल्य र प्रयोगका लागि उपयुक्त मानिदैनन् ।
परमात्मा
धेरै जसो दार्शनिक, आध्यात्मिक, पौराणिक परम्परा अनुसार परमात्मा भन्नाले त्यो अदृश्य र विशाल चेतना हो, जुन यो भौतिक सन्सारमा चेतनाको विकासको लागि निरन्तर चलायमान छ, जसलाई भगवान भनेर जानिन्छ जसको जन्म अनन्त स्वरूपमा अनन्त प्रकृतिमा बारम्बार लगातार हुन्छ, जसको एक स्वरुप मानब रुप पनि हो र सबै मानव सबै जीव सबै जन्म मृत्यु पछि परमात्मा मै फर्कन्छन । हाम्रो आत्मा पनि परमात्माको नै सानो अंश हो ।
कामिला भाहेखो
क्यामिला अमारान्ता भ्यालेजो डलिन चिलीकी विद्यार्थी नेतृ हुन । उनी अप्रिल २८ तारिखमा चिलीको स्यानटियगोमा जन्मेकी हुन । चिलीको फ्याकल्टी अफ आर्किटेक्चर एण्ड अर्बानिजमकी स्नातक तहकि विद्यार्थी क्यामिला सन् २०१०को नोभेम्बरमा विश्वविद्यालयको विद्यार्थी सङ्गठन एफइसिएच अध्यक्षको रूपमा निर्वाचित भएकी हुन । सन् १९९७मा निर्वाचित मारिसेलो प्राडो पछि दोस्रो महिला नेतृकोरूपमा निर्वाचित क्यामिला, सरकारी तथा सामाजिक परिवर्तन बढाउने बहानामा गरिएको शिक्षाको निजीकरणविरुद्ध सन् २०११को अप्रिलबाट सुरु भएको आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको विद्यार्थी समुहकी प्रवक्ता हुन । यसको नेतृत्व पङ्क्तिमा रहेको भ्यालेजो एक सशक्त नेतृको रूपमा विश्वसामु चिनिएकी छिन ।
मेघराज शर्मा नेपाल
मेघराज शर्मा नेपाल अर्थात् मञ्जुल (वि.सं. २००३ - ) नेपाली साहित्यकार तथा गायक हुन्। उनलाई साहित्यीक नाम 'मञ्जुल' अथवा 'मञ्जुल राल्फा' का उपनामले चिनिन्छ। उनको नेपाली साहित्यको कविता तथा निान्ध विधामा उल्लेखनिय योगदान छ। राल्फा आन्दोलनबाट नेपालको राजनीतिक, साहित्यीक र सांगीतिक क्षेत्रमा प्रवेश गरेका मञ्जुल पछि गएर साहित्यीक लेखन नै मुख्य क्षेत्र बन्यो।
जीवनी
मञ्जुलको जन्म वि.सं. २००३ साल फागुनमा भोजपुरको गोगनेमा भएको हो। नेपालीमा एम्.ए. गरे। लामो समय प्राध्यापनमा संलग्न रहे।
राल्फा आन्दोलनका क्रममा नेपालका धेरै भाग पुगेका मञ्जुल भारत, थाइल्यान्ड, फिलिपिन्स आदि देशको भ्रमण गरेका छन्।
कृतिहरू
कविता, निबन्ध आदिका प्रकाशित पुस्तकहरू:
ऋचा घिमिरे
ऋचा घिमिरे नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित अभिनेत्री हुन्।
टम क्रुज
टम क्रूज (जन्मः ३ जुलाई,१९६२) एक प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता, लेखक, निर्देशक तथा निर्माता हुन्। लगातार ७ पटकसम्म एउटा चलचित्रको १०० मिलियन डलर लिने टम क्रूजको तुलना टम ह्याङ्क्ससँग पनि गरिन्छ। उनले १९ वर्षको उमेरमा आफ्नो चलचित्र यात्रा सुरु गरेका थिए । क्रूजले हलिवुडका कयौं वहुचर्चीत चलत्रि रेन म्यान, मिसन ईम्पोसिबल, द लास्ट समुराई लगाएत अन्य विभिन्न चलचित्रमा आफ्नो अभिनयत्मक भूमिका निर्वाह गरेका छन् । उनी २०१२ मा हलिवुडमै सर्वाधिक पारिसरमिक लिने हलिवुड अभिनेताको रूपमा चिनिएका छन्।
मिकी जेम्स
मिकी लेरी जेम्स-एल्डस (जन्म: ३१ अगष्ट १९७९) एक अमेरिकी व्यावसायिक महिला कुस्ती खेलाडी तथा गायिका हुन्। उनी हाल डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्र डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउनमा मिकी जेम्स नामले कुस्ती खेल्दै आइरहेकी छिन्।
जेम्सले सन् १९९९ मा कुस्ती क्षेत्रमा पाइला टेकेकी थिइन् भने उनले तात्कालिक समयमा अमेरिकी स्वतन्त्र सर्किटमा अलेक्सिस लेरीको नामले कुस्ती खेल्न सुरु गरेकी थिइन्। उनले त्यसपछि सन् २००२ मा एक प्रमुख अमेरिकी कुस्ती पदोन्नति टोटल नन् स्टप एक्सन रेस्लिङमा आफ्नो कुस्ती कार्यकाललाई आगाडि बढाएकी थिइन् भने त्यस अवधिमा उनले अन्य कुस्ती पदोन्नतिहरूमा पनि कुस्ती खेल्न सुरु गरेकी थिइन्। सन् २००५ अक्टोबरमा जेम्सले अमेरिका स्थित एक प्रमुख कुस्ती पदोन्नति विश्व कुस्ती मनोरञ्जनमा (डब्ल्युडब्ल्युई) पर्दापण गरेकी थिइन् भने त्यसपछि उनको डब्ल्युडब्ल्युईकी एक प्रख्यात महिला खेलाडी ट्रिस स्ट्राटससँग केही घटनाक्रमहरूको सुरुवात भएको थियो। जेम्सले उक्त पदोन्नति अन्तर्गत सन् २००६ अप्रिल २ का दिन डब्ल्युडब्ल्युईद्वारा सञ्चालन गरिएको रेसलमेनियाको २२औँ श्रृङ्खलामा ट्रिस स्ट्राटसलाई पराजित गर्दै पहिलोपटक डब्ल्युडब्ल्युई महिला उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन् भने उनले उक्त पदोन्नतिमा उक्त उपाधि ५ पटक जित्न सफल भएकी थिइन्। सन् २००९ मा डब्ल्युडब्ल्युईद्वारा आयोजित नाइट अफ च्याम्पियन्स नामक एक वार्षिक कुस्ती कार्यक्रममा तात्कालिक डिभास विजेता मरिसलाई पराजित गर्दै पहिलो डिभास उपाधि हात पार्न सफल भएकी थिइन्।
सन् २०१० अप्रिल २२ का दिन उनको डब्ल्युडब्ल्युईसँगको आवद्ध पत्रको समाप्ति भएपछि उनले टिएनएमा पुन पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनले केही पटक टिएनए नकआउट्स उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन्। टोटल नन् स्टप एक्सन रेस्लिङमा (टिएनए) जेम्सले तीनपटक टिएनए नकआउट्स उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन् भने सन् २०१३ मा उनको उक्त पदोन्नतिसँगको आवद्ध पत्रको समय सकिएको थियो। डब्ल्युडब्ल्युई र टिएनएमा गरी जेम्सले कुल ९ पटक महिला उपाधि जित्न सफल भएकी थिइन् भने डब्ल्युडब्ल्युई महिला उपाधि, डिभास उपाधि र टिएनए नकआउट्स उपाधि जित्ने उनी पहिलो महिला खेलाडी बन्न सफल भएकी थिइन्।   सन् २००९ मा प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेटेडले जेम्सलाई त्यसवर्षको उत्कृष्ट महिला कुस्ती खेलाडीको सूचीमा शीर्ष स्थानमा राखेको थियो।
बाल्यकाल
जेम्सको जन्म अमेरिका स्थित रिचमण्ड मेमोरियल अस्पताल भर्जिनियामा भएको थियो। उनको बुबाको नाम स्टुअर्ट जेम्स हो भने उनको आमाको नाम सान्ड्रा नकल्स हो। जेम्स सानै छँदा उनको आमाबुबाको सम्बन्ध विच्छेद भएको थियो। उनको एक बहिनी, एक सौतेनी बहिनी, एक सौतेनी दाइ, र तीन सौतेनी भाइहरू छन्। सन् १९९७ मा जेम्सले मोन्टपिलर, भर्जिनिया स्थित प्याट्रिक हेन्री उच्च विद्यालयबाट स्नातक पुरा गरेकी थिइन्। उनले बाँकी समय आफ्नी हजुरआमासँग विताएकी थिइन्।
टोटल नन् स्टफ एक्सन रेस्लिङ (सन् २००२–२००३)
रिङ अफ अनर नामक कुस्ती पदोन्नतिमा कार्यरत रहँदा रहँदै उनले अलेक्सिस लेरीको सन् २००२ मा नामले टोटल नन् स्टफ एक्सन रेस्लिङ नामक एक प्रमुख कुस्ती पदोन्नतिका लागि आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेकी थिइन् भने उनले उक्त पदोन्नतिद्वारा सञ्चालित गक साप्ताहिक कार्यक्रममा आयोजित ब्याटल रोयलमा पनि भाग लिएकी थिइन् जुन अर्को हप्ता आयोजना गरिएको थियो। सन् २००३ मार्च २६ का दिन उनले एमेरिङ रेडसँग सहकार्य गरेकी थिइन् भने उनीहरूको पछि एक्स डिभिजन विजेता किड कास र ट्रिनिटीसँग द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो। सन् २००३ अप्रिल २ का दिन उनले उक्त पदोन्नतिका लागि पहिलो खेल ट्रिनिटीको विरुद्धमा खेलेकी थिइन् जुन खेलमा उनी पराजित भएकी थिइन्। उक्त खेलको एक हप्ता पश्चात् उनले रेभेनद्वारा निर्माण गरिएको द ग्यादरिङ नामक एक कुस्ती समूहसँग आवद्ध भएकी थिइन् जसको पछि एनडब्ल्यूए विश्व ह्याभिवेट विजेता जेफ जेरेटसँग उक्त उपाधिका लागि द्वन्द्व चलेको थियो।
पुरानो डुङ्गा
पुरानो डुङ्गा राम बाबु गुरुङ द्वारा निर्देशित र रौनक विक्रम कँडेल, प्रकाश गुरुङ, ओम चन्द्र रुनियार र धन बहादुर गुरुङ द्वारा निर्माण गरिएको एक नेपाली काल्पनिक तथा दुःखान्त चलचित्र हो। यस चलचित्रमा दयाहङ राई र प्रियङ्का कार्की प्रेमीको रूपमा मुख्य भूमिकामा छन् भने माओत्से गुरुङ र मेनुका प्रधान दयाहङ राईको दाइ र भाउजूको भूमिकामा छन्। यस चलचित्रको पटकथा वरिष्ठ साहित्यका उपेन्द्र सुब्बा र चलचित्र निर्देशक राम बाबु गुरुङले लेखेका हुन्।
कथा वस्तु
यस चलचित्रका प्रमुख पात्र भक्त बहादुर भुजेल(माओत्से गुरुङ) हुन् जुन उनको भाइ, एक सानो छोरा र श्रीमतीको साथमा एक झुप्रोमा बस्दै आएका हुन्छन् भने उनले जीविकोपार्जनमा लागि एक नदीमा डुङ्गा चलाउने गर्दछन्। भक्तेको भाइ बतासे (दयाहङ राई) एक बेरोजगार, जुवा तास तथा जाँडरक्सी खाँदै हिड्ने एक युवक हुन्छन् जसको चन्दु (प्रियङ्का कार्की) नामक एक केटीसँग प्रेम बस्छ भने बतासेले चन्दुलाई भेट्न जाने बाहानामा उसको जुवा तास खेल्ने साथीको मटरसाइकल बारम्बार माग्ने गर्दछन्। एक दिन बतासेले सबै गाउँले बोलाएर अंशबण्ड गर्ने निर्णय गर्छन् भने भक्त बहादुरले उसको डुङ्गा कुनै हालतमा पनि नदिने बताउँछन् जसका कारण दाजुभाइ बीच द्वन्द्व हुन्छ र डुङ्गा भएको स्थानमा उनीहरू बीच झगडा हुन्छ भने सबै गाउँलेले भक्ते र बतासेलाई छुटाउने क्रममा भक्तेलाई समात्छन् जसका कारण बतासेले डुङ्गा लगेर भाग्न सफल हुन्छ र उसले उक्त डुङ्गा सहरमा गै एक साहूलाई बेच्छ र डुङ्गाको पैसाले उसको साथीको मटरसाइकल खरिद गर्छ। चन्दु एक दोहोरी साँझमा काम गर्ने एक कर्मचारी हुन्छिन् भने चन्दुलाई उक्त दोहोरी साँझका सञ्चालक तथा साहूले मन पराउँछन् र उनलाई विवाह गर्न चाहन्छन्। एक दिन चन्दुको कोठामा अचानक दोहोरी साँझका साहू आइपुग्छन् र उनले चन्दुलाई आफ्नो भावना बुझाउने प्रयास गर्छन् तर उतिखेरै त्यहाँँ चन्दुका प्रेमी बतासे आउँछन् र उनले साहूलाई किन यहाँँ आएको भनेर प्रश्न सोध्छन् भने साहूले जवाफ स्वरुप "म आफ्नो कान्छी श्रीमतीसँग घरायसी कुरा गरिरहेको छु" भन्छन् र उक्त कुरा सुन्ने वित्तिकै बतासेले सीसाको रक्सीको बत्तलले साहूलाई प्रहार गर्छन् र त्यहाँँबाट निस्किएर एक यात्रु प्रतिक्षालयमा जान्छन्। यात्रु प्रतिक्षालयमा उनको भेट बुद्धि तामाङसँग हुन्छ जो अरबमा तीन वर्ष समय बिताएर भर्खरै नेपाल आएका हन्छन् भने बुद्धिले आफ्नो कथा बतासेलाई सुनाउँछन्।
भक्त बहादुरले पछि माछा बेचेको तथा घरायसी धन्दाबाट जम्मा गरको पैसाले पुरानो र ठाउँठाउँमा प्वाल परेको एक डुङ्गा किन्छन् भने उनको एक छिमेकीले (चोक कहलाएको) भुक्त बहादुरले डुङ्गा किनेर देखेर उनले पनि डुङ्गा किन्छन्। भक्त बहादुरले डुङ्गा देखेर उसलाई हप्काउँछन् जसका कारण उनीहरू बीच झगडा हुन्छ र भक्त बहादुरले घरबाट बञ्चर ल्याएर चोरको डुङ्गालाई तोडफोड गर्न थाल्छन् भने चोरले गाउँलेलाई गुहार्छ।
दोहोरीको साहूले चन्दुको घरमा गएका बेला उनीमाथि आक्रमण गर्ने युवकलाई समात्न माकुरे दादालाई बोलाएर केही रकम माकुरे दादा र उनको सहयोगीहरूलाई दिन्छन्। माकुरो दादाले साहूले बताए स्वरूप चन्दुको पिछा गर्न सुरु गर्छन् र एक ठाउँमा चन्दुको भेट बतासेसँग हुन्छ र बतासे र चन्दु भाग्न थाल्छन् र तीन वर्षपछि उनको श्रीमती चन्दुलाई देखेर बुद्धि तामाङ पनि उतैतिर भाग्छन्। भाग्ने क्रममा माकुरे दादाको गाडीले बुद्धि तामाङलाई ठक्कर दिन्छ तर प्रहरीको गाडी देखेर माकुरे दादाको समूह त्यहाँँबाट भाग्छन्। सडकमा लडिरहेका बुद्धि तामाङलाई देखेर चन्दु त्यहाँँ रोकिन्छन् र बतासेले उनको हात तान्दा पनि जान मान्दिनन्। चन्दु त्यहाँँ रोकिएको देखेर बतासेले बुद्धिलाई "चिन्छै र उसलाई" भनेर प्रश्न सोध्छन् भने बुद्धिले उनी मेरी आफ्नै श्रीमती हो भन्छन् जसका कारण बतासे चकित हुन्छ र त्यहाँँबाट एक्लै जान्छ।
बतासेको प्रेम कहानी पश्चात् यस चलचित्मार पुन: गाउँ तिरको कथा सामग्री देखाइन्छ। भक्त बहादुरले नष्ट गरेको डुङ्गाको मालिकले अन्ततः प्रहरीमा उजुरी दिन्छ भने प्रहरीले भक्त बहादुरलाई गिरफ्तार गर्न उनको घरसम्म आइपुग्छन्। भक्त बहादुरलाई प्रहरीले गिरफ्तार गर्छन् र डुङ्गामा हालेर उनलाई लान्छन्। आफ्नो श्रीमानलाई प्रहरीले गिरफ्तार गरी लगिरहेको देखेर मनमायाले भक्त बहादुरले खरिद गरेको पुरानो डुङ्गामा पछ्याउँछिन् तर अलिक टाढा पुगिसके पछि डुङ्गा विस्तारै डुब्न थाल्छ र मनमाया नदीमा फाल हान्छिन्। मनमायालाई देखेर भक्त बहादुर पनि उनलाई बचाउन नदीमा फाल हानि मनमायालाई किनारमा ल्याउँछन् तर मनमायाको मृत्यु भैसकेको हुन्छ। चलचित्रको अन्त्यमा भक्त बहादुरले उनको छोरालाई काँधमा हालेर घर छाडेको बतासेले हेरिरहन्छन्।
बादी समुदाय
बादी ससमुदाय वा बादी जाती नेपालमा बसोवास गर्ने खस समुदाय को एक हाङा हो । अल्पसंख्यकको रूपमा चिनिने बादी समुदाय नेपालका ७५ जिल्लामध्ये ७२ जिल्लामा ९ हजारको संख्यामा बसोबास गर्दै आएको तथ्याङ्कमा पाइएको छ। दाङमा भने तुलसीपुर नगरपालिकामा करिब ६५०, घोराही नगरपालिकामा करिब १२ सय र दाङका ३९ गाविसमा गरी बादी समुदायको संख्या जम्मा चार हजारको हाराहारीमा रहेको छ। भने सल्यानको छ्त्रेस्वरिमा पनि केही संख्यामा बादी बस्ती रहेको छ ।
जातिय परम्परा
बादीहरू १४ औँ शताब्दीतिर भारतबाट सल्यान हुँदै रुकुम, रोल्पा, जाजरकोट र दैलेखमा बसोबास गर्न आइपुगेको बताइन्छ। जतिबेला उनीहरूको मुख्य पेशा थियो– चाडपर्व, विवाह–ब्रतबन्ध, भोज–भतेर आदि अवसरमा राजामहाराजा र सामन्तहरूको दरबारमा नाचगान गर्नु। त्यसबापत बक्सिस्मा प्राप्त हुने जग्गा–जमिन, घर अनि नगद–जिन्सीबाट उनीहरूको गुजारा चल्थ्यो। राणाशासनको अन्त्यपछि भएको रेडियो, टेपरेकर्डर, सिनेमा आदिको लहरले उनीहरूको त्यो परम्परागत पेशा खोसिन थाल्यो। त्यो अवस्थामा गाउँका सामन्त–धनाढ्यहरूलाई बादी महिलाको अस्मितामा खेल्न सजिलो भयो र अन्ततः उनीहरू मध्य केहि जीविकाको लागि यौन पेशा अँगाल्न बाध्य भए। त्यसै क्रममा उनीहरू नेपालगञ्ज, घोराही, तुलसीपुर जस्ता तराईका घनाबस्तीमा बसाइँ सर्न थाल्दा नयाँ परिवेशमा विभिन्न पेशामा लाग्न थाले । बाबादिरुको आफ्नै भाषा हुन्छ । बालक जन्मेमा बार्ने परम्परा छैन । बिवाह इच्छा अनुसार गर्ने बादी बादिनिहरूमा बिवाह अघि नै जन्मेका केटाकेटीलाई अपेक्षा गरिदैंन । युवाहरू मादल बजाउँछ्न् तर वृद्ध भएपछी तबला, ढोल र मुरली आदि बनाउने काम गर्दछ्न् । यिनिहरूमा मृतकलाई गाड्ने र ३ दिनमा नै चोखिने परम्परा बिद्दमान छ ।
हालको अवस्था
नेपालमा चलेको जनयुद्ध र शान्ति प्रक्रिया सुरु भएपछि पनि कतिपय समस्याहरू असरल्ल परेका अवस्थामा बादी जाति महिला काठमाडौंको संसदभवन अगाडि आएर महिनौ धर्ना दिएर आफ्ना मागहरू राखेका थिए । त्यतिबेलाको सरकारलाई आन्दोलनकर्मी वादी महिलाहरूको तर्फबाट २६–बुँदे माग पत्र बुझाइएको थियो । त्यतिबेला २३ जिल्लाहरूबाट ५०० बादी आन्दोलनकर्मीहरू राजधानी सहर काठमाडौंमा ओर्लिएका थिए । तर सरकारले त्यसलाई त्यति महत्त्व दिएको थिएन । आन्दोलन त यतिसम्म पनि चर्किएको थियो कि तात्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले उमादेवी बादीलाई बालुवाटारमा बोलाएरै आन्दोलन स्थगित गर्न अनुरोध गर्दै उनीहरूका मागहरू पूरा गर्ने वचन दिएका थिए । त्यस पछि उमादेवी बादी सभामुख भए पछि प्रत्यक जिल्लाका बादीहरूलाई सरकारले बस्ने घर र जमिन उपलब्ध गराएको छ र अहिले प्राय बादीनीहरूले योन पेसालाई छोडेर अन्य पेसा अपनाएका छन् । कसैले खेति पाति कसैले पशुपालन गरेका छन् । अझैं पनि समाजले उनिहरूलाई राम्रो दृष्टीले हेर्दैन भन्ने बादीहरूको गुनासो रहेको छ ।
एभ्रिल लाभिन
एभ्रिल लाभिन (जन्म: २७ सेप्टेम्बर १९८४) एक क्यानडेली गायिका तथा गीतकार हुन्। १६ वर्षको उमेरमा, उनले एरिस्टा रेकर्ड्ससँग दुई-एल्बम रेकर्डिङ सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्। उनको पहिलो स्टुडियो एल्बम, लेट गो (सन् २००२) हो जुन क्यानडेली कलाकारद्वारा २१औँ शताब्दीको सबैभन्दा बढी बिक्री भएको एल्बम हो। उक्त एल्बममा समावेश गीत "कम्म्लिकेटेड" र "स्टेटर बोई" सर्वाधिक सफल बन्न पुगेको थियो। जसले स्केट पङ्क व्यक्तित्वमा जोड दियो र उनलाई सङ्गीत प्रकाशनहरूबाट पप-पङ्कको क्षेत्रमा रानीको उपाधि प्राप्त गरेकी थिइन। उनलाई पप-पङ्क सङ्गीतको विकासमा एक प्रमुख सङ्गीतकार मानिन्छ। उनले २०२० को दशकको सुरुमा महिला नेतृत्वमा, पङ्क-प्रभावित पप सङ्गीतको लागि मार्ग प्रशस्त गरेकी थिइन्।  उनको दोस्रो स्टुडियो एल्बम, अन्डर माई स्किन (सन् २००४), संयुक्त राज्य अमेरिकाको बिलबोर्ड २०० तालिकाको शीर्षमा पुग्ने उनको पहिलो एल्बम बनेको थियो, जसले विश्वव्यापी रूपमा १ करोड प्रतिहरू बिक्री गरेको थियो।
लाभिनको तेस्रो स्टुडियो एल्बम, द बेस्ट ड्याम थिङ (सन् २००७), विश्वका सात देशहरूमा शीर्ष स्थानमा पुग्न सफल भएको थियो र यसको प्रमुख गीत "गर्लफ्रेन्ड"ले अन्तर्राष्ट्रिय सफलता प्राप्त गरेको थियो जुन संयुक्त राज्य अमेरिकामा बिलबोर्ड हट १०० को शीर्षमा पुग्ने उनको पहिलो गीत बनेको थियो। उनको अर्को दुई स्टुडियो एल्बमहरू, गुडबाई लुलाबाई (सन् २०११) र एभ्रिल लाभिन (सन् २०१३) ले निरन्तर व्यावसायिक सफलता हासिल गरेको थियो। क्यानडा, संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य क्षेत्रहरूमा उक्त एल्बम स्वर्ण प्रमाणित भएको थियो। आफ्नो छैटौँ स्टुडियो एल्बम, हेड अबोभ वाटर (सन् २०१९) जारी गरेपछि, उनी आफ्नो सातौँ स्टुडियो एल्बम, लभ सक्स (सन् २०२२) को साथ आफ्नो साङ्गीतिक यात्रामा पुनः फर्किएकी थिइन्। उनको प्रशंसामा आठ ग्रामी पुरस्कार नामाङ्कनहरू समावेश छन्।
धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)
धनुषा १ नेपालको धनुषा जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।
सम्मिलित क्षेत्रहरू
धनुषा १ मा गणेशमान चारनाथ नगरपालिका, धनुषाधाम नगरपालिका, सबैला नगरपालिका, मिथिला बिहारी नगरपालिकाको वडा नं. १, ३, ४ र ५, हंसपुर नगरपालिकाको वडा नं. २, ३, ५, ७ र ८, मिथिला नगरपालिकाको वडा नं. ४ क्षिरेश्वरनाथ नगरपालिकाको वडा नं. ८ र ९ समेटिएको छ।
इन्दुप्रभा देवी
भारतको सोणितपुर, असममा सन् १९६९ अप्रिल १ का दिन जन्मेकी इन्दुप्रभा देवी मूलतः साहित्यकार हुन् । यिनले असमेली भाषामा एम्.ए. गरी पी्एच्.डी. उपाधि पनि हासिल गरेकी छन् । १९९८ देखि बी.बरुवा कलेज असममा असमेली भाषा साहित्य प्राध्यापनरत यिनी असम लेखिका साहित्य परिषद्को सदस्यका साथै साहित्य भारतीमा पनि संलग्न देखिन्छिन् । आफ्नो साहित्य यात्रमा हरिभक्त कटुवाल स्मृति पुरस्कारद्वारा पुरस्कृत एवं सम्मानित यिनको नेपाली भाषामा सपनाको जरो पहिल्याउँदै (२००७) शीर्षक कविता कृति प्रकाशित छ । यसका अतिरिक्ति यिनले चौधौँ शताब्दीका असमेली कवि माधव कडाँलिजको रामायण (अयोध्याकाण्ड) को अनुवाद पनि गरेको देखिन्छ ।
इन्दु प्रभादेवी छोटाछोटा संरचनाका कविता सिर्जना गर्न रुचि राख्छिन् । इनका कवितामा मातृत्वको महिमागान गरिएको छ । नारीका विविध रूपले भोग्नुपर्ने पीडाको प्रस्तुति पाइने यिनका कवितामा नारी शोषण र उत्पीडनको विरोध व्यङ्ग्यात्मक पाराले गरिएको छ । जीवन र मृत्युको दोसाँधमा सङ्घर्षरत मान्छेको निरीहपनलाई प्रस्तुत गरिएका यिनका कवितामा प्रकृति र मानवका बीचको अन्तर्सम्बन्धलाई पनि केलाइएको छ । असमेली जनजीवनको परिवेश चित्रित यिनका कवितामा असमेली संस्कृति, लोककथा, दन्त्यकथा, लोकोक्ति आदि सन्दर्भहरू प्रत्यक्ष रूपमा अभिव्यक्त भएका पाइन्छन् ।
बाह्य कडीहरू
असमेली नेपाली महिला साहित्यकारहरू
राममान तृषित
राममान तृषितको खास नाम डा. राममान श्रेष्ठ (१९९७-२०६८) हो। नेपाली साहित्यमाका राममान तृषित नामले स्थापित र प्रिय रहिआएका थिए। उनको जन्म विस १९९७ माघमा काठमाडौंको ओमबहालमा भएको थियो।
हिमालय कलेज अफ इन्जिनियरिङ्ग
हिमालय कलेज अफ इन्जिनियरिङ्ग ललितपूर जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ। यो कलेज इस्वि सम्वत २००० मा स्थापना गरिएको हो ।
पढाइने बिषयहरु
यस कलेजमा पढाईने बिषयहरु हुन्:
रेखा थापा
रेखा थापा (जन्म विसं २०३९ भाद्र ५) नेपाली चलचित्र क्षेत्रकि एक चर्चित अभिनेत्री र तथा र्निमात्री हुन् । सन् १९९९ मिस नेपालमा सहभागी भएर उनी उत्कृष्ट दस मा पर्न सफल भएकी थिइन् । २ वर्ष पछि उनले छबी राज ओझाको चलचित्र हिरोबाट नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी थिइन् । हालसम्म उनले २०० वटा भन्दा बढी नेपाली चलचित्रमा अभिनय गरेकी छिन् । सन् २०१० र २०११ मा उनले उत्कृष्ट अभिनेत्रीको सिजी डिजिटल फिल्म पुरस्कार पाएकी थिइन् र सन् २०११ मा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको नेफ्टा फिल्म पुरस्कार जितेकी थिइन् । दर्जनौ सुपरहिट चलचित्र "काली" र "हिम्मतवाली" पछि २०७० चैत-२६ मा चलचित्र "रामप्यारी" लिएर आएकि थिइन् ।
सुरुवाती जीवन
उनको जन्म बगाले थापा परिवारमा भएको थियो ।
मेडिया क्षेत्रमा
कोटेश्वर मा एकीकृत नेकपा (माओवादी) को पार्टी मुख्यालय कार्यालयको एक सार्वजनिक कार्यक्रम बीच एक शीर्ष राजनीतिक दल एकीकृत नेकपा (माओवादी) मा उनको प्रवेशले उनको प्रशंसकहरूले केही आलोचना गरिएको थियो । नोभेम्बर २००९ मा, थापाले दरबार स्क्वायरमा, ए.ने.क.पा. माओवादीको सरकार मुख्यालय घेराउ कार्यक्रमको सभामा प्रचण्डसँग नृत्य गरेकी थिईन् । डिसेम्बर २००९ मा, रेखा थापा संसारको सबैभन्दा छोटो मानिस चुम्बन देखेको थियो ।
जुन २०१३मा रेखा थापा पूर्णतया नयाँ अवतार मा वेव म्यागजिनको बाहिरी पृष्ठमा देखिएकी थिई ।
राजनिती जीवन
रेखा थापाचलचित्र बाहेक राजनीतिक मा पनि सम्लग्न छिन् । रेखा थापा ए.ने.क.पा.माओवादीको सदस्य थिइन् । उनी संबिधानसभा निर्वाचनमा सभासदका लागि उमेद्वारी दिने खवरले पनि चर्चामा आएकी थिईन् ।
हाल उनी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीमा सम्लग्न छिन् । २०७८ को महाधिवेशनमा उनी राजेन्द्र लिङ्देनको पक्षबाट महामन्त्रीको उम्मेदवारी हुन् । उनै थापा हाल (२०७९ मंसिर ४) राप्रपाबाट प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दिएकी छिन् । उनी एमालेका भानुभक्त ढकाल र नेपाली कंग्रेसका सुनिल शर्मासँग प्रतिस्पर्धा गर्दैछिन् ।
अभिनित चलचित्रहरु
रेखा थापा द्वारा अभिनित केहि चलचित्रहरु
रेखाको फिल्मलाई रेनशाले निर्देशन गर्ने
<p style;"color:black;text -size:20pz;">नायिका रेखा थापाले नयां चलवित्र निर्माण गर्न थालेकी छिन् । नेपाल फिल्मस्को ब्यानरमा निर्माण हुन लागेको चलचित्रको नाम फाइनल गरिएको छैन । चलचित्रको लागि रेखाले निर्देशकको रूपमा रेनशा वान्तवा राइमाई फाईनल गरेकी छिन् । रेखा र रेनशा बिच कागजी सम्झौता भएको हो । रेनशाले निर्देशन गरेको पहिले चलचित्र इन्टु पिन्टु लण्डनमा बक्स अफिसमा औषत भएपनि उनको कामले भने तारिफ पाएको थियो । रेनेशा अहिले दोस्रौ चलचित्र 'आइ एम ट्वान्टीवान ' निर्देशन गर्ने तयारीमा छिन् । यही बिचमा उनले रेखाको ब्यानरमा काम गर्न लागेकी हुन् । यो चलचित्रको अहिले कथामा धमाधम काम भइरहेको छ । चमचित्रमा मल्टिस्टार कलाकार हुने बुझिएको छ । चलचित्रको छायाङ्कन माघदेखी सुरू गर्ने तयारी देखिएको छ । नायिका रेखा थापाले मालिका चलचित्र असफल भएपछि नयां चलचित्रका लागि लामै समय होमवोर्क गरेकी छिन् ।
बसन्तपुर, सुनसरी
बसन्तपुर, सुनसरी सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार बसन्तपुरको ८९५ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,७०५ रहेको छ।
ज्वानो
ज्वानो तरकारी तथा अचारमा स्वादको लागि प्रयोग गरिने वनस्पति हो । यस लाई खाध्य विशेषज हरूले 'नेगेटिव कैलोरी फूड' मा गणना गर्दछन| यो थोरै मात्रा मा खादा पनि पेट भरिएको अनुभव गराउने हुना ले वजन घटाउन चाहनेहरू ले यसको झोल खाने गर्दछन|
जारी (चलचित्र)
Jaari ( जारि  बासुरी फिल्म्सको ब्यानर उपेन्द्र सुब्बाद्वारा लिखित र निर्देशन गरिएको २०२३ को नेपाली चलचित्र हो। यसलाई रामबाबु गुरुङले निर्माण गरेका हुन् । अप्रिल १४, २०२३ मा रिलिज भएको यस फिल्ममा दयाहाङ राई, मिरुना मगर, प्रेम सुब्बा, विजय बराल, रोयदीप श्रेष्ठ र रेखा लिम्बुको अभिनय रहेको छ । फिल्म लिम्बू समुदाय र तिनीहरूको जारी परम्परामा आधारित छ, जुन ऐतिहासिक रूपमा उनीहरूको संस्कृतिको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भाग थियो। जारी परम्परा नेपालका अन्य धेरै समुदायहरूमा पनि सान्दर्भिक थियो। यो फिल्म एक मौलिक र धार्मिक कुरासँग आधारित छ।
साउन्डट्र्याक
पहिलो गीत, चारी बस्यो मार्च २५, २०२३ मा रिलिज भएको थियो दोस्रो गीत, रीत अप्रिल १७, २०२३ मा रिलिज भएको थियो।यी दुबै गीत अक्दमै चर्चामा आयको थियोे।
बक्स अफिस
यो फिल्म बक्स अफिसमा अल टाइम ब्लकबस्टर बन्यो र रिलिजको पहिलो दुई हप्तामा लगभग 13 करोड, र पहिलो तीन हप्तामा 15 करोड कमायो, र सबै भन्दा धेरै कमाउने नेपाली चलचित्रहरू मध्ये एक बन्यो।यो फिल्म अझै पनि चलिरहको छ र अझै पनि राम्रो ब्यापार गरिरहेको छ।
आलोचनात्मक स्वागत
सुब्बाको लेखन, संवाद, प्रामाणिकता र निर्देशन सहितको कामप्रति निर्देशित प्रशंसाका साथ ज्यारीले धेरै आलोचनात्मक प्रशंसा पाए। यद्यपि, केही आलोचकहरूले विश्वास गरे कि कथा अझ विकसित हुन सक्छ।
द काठमाण्डौ पोस्टका उर्जा आचार्यले लेखे: "जरी धेरै चीज हुन सक्छ। यसले Hangma लाई अझ गहिरो र स्वायत्तता दिन सक्छ र दिनु पर्छ। यो यथास्थितिलाई आदिवासी परिप्रेक्ष्यबाट मात्र होइन, लैङ्गिक र गैर-पितृसत्तात्मक लेन्सबाट पनि चुनौती दिनुपर्थ्यो। तर कथा आश्चर्यजनक (र निराशाजनक) रन-अफ-द-मिल थियो। त्यो जारीको एक वास्तविक कमजोरी हो।"
द राइजिङ नेपालकी रेणुका ढकालले फिल्मको समग्र कथानकको प्रशंसा गर्दै लेखेकी छिन्, ‘डेब्यु फिचर फिल्म भए पनि उपेन्द्र सुब्बाले यो फिल्ममार्फत उद्योगको भविष्यलाई आकार दिन सक्ने क्षमता देखाएका छन् । चलचित्र समाजको दर्पण हो भनेर प्रायः भनिन्छ, र यस भनाइमा जारी साँचो देखिन्छ। सुब्बाले यस चलचित्र मार्फत लिम्बु संस्कृतिको इमान्दार र सरल चित्रण प्रस्तुत गरेका छन् ।”
अन्नपूर्ण एक्सप्रेसका विवेक तिम्सिनाले सुब्बाले लेखेका फिल्मका पुरुष पात्रहरूको विशेषताको आलोचना गर्दै उनले कबड्डी फ्रन्चाइजीका काजी र यस फिल्मको नामसाङको चरित्र उल्लेख गरे, ‘केही दृश्यमा देजा वुको भावना सृजना हुन्छ’। धेरै समान विशेषताहरू छन्। तर, त्यसका साथसाथै उनले सुब्बाको तारिफ गरेका छन् जसले दर्शकलाई यस्ता पात्रको मायामा पारेकोमा उनले सुब्बाको निर्देशकको रुपमा डेब्यु गरेकोमा पनि प्रशंसा गरेका छन्, उनले लेखेका छन्, ‘उपेन्द्र सुब्बाले थोरै गल्तीका साथ हृदयस्पर्शी चलचित्र निर्माण गर्न सफल भएका छन् ।
नगेश
नगेश (जन्म चेयुर कृष्ण राव नागेश्वरण; (१९३३-२००९) एक भारतीय चलचित्र अभिनेता थिए ।
एक्सन ज्याक्सन (२०१४ चलचित्र)
एक्सन ज्याक्सन एक भारतीय हिन्दी भाषाको एक्सन थ्रिलर चलचित्र हो, जसको निर्देशक प्रभु देवा हुन्। यस चलचित्रमा अजय देवगन, सोनाक्षी सिन्हा र यामी गौतम मुख्य भूमिकामा छन्।
द बिटल्स
द बिटल्स १९६०को एक अङ्ग्रेजी रक ब्यान्ड थियो। यसको निर्माण इङ्ल्यान्डको लिभरपुलमा गरिएको थियो। यस ब्यण्डमा जोन लेनन, पल मेकार्टनी, जर्ज ह्यारिसन र रिङ्गो स्टार थिए जो त्यो समयका व्यापक प्रभावशाली कलाकार थिए। यो ब्यण्ड १९५०को दशकको रक एन्ड रोलको शैलीमा शुरु गरिएको थियो र त्यस् पछि बिटल्सले धेरै अन्य शैलीको प्रयोग गर्‍यो। यश ब्यान्डलाई संसारमा अहिले सम्मको सबैभन्दा लोकप्रिय ब्यान्ड मानिन्छ।
सबैठवा
सबैठवा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको पर्सा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
त्रिखण्ड पूर्वयुग
त्रिखण्ड पूर्वयुग (Precambrian) पृथ्वीको इतिहासको सबैभन्दा प्रारम्भिक भाग हो। त्रिखण्डारम्मयुग भन्दा पहिले भएको हुनाले त्रिखण्ड पूर्वयुगलाई यस्तो नाम दिइएको हो। त्रिखण्ड पूर्वयुगले पृथ्वीको भौगोलिक समयको ८८% भाग ओगटेको छ।
सुनेत्रा गुप्ता
सुनेत्रा गुप्ता एक उपन्यासकार र युनिवर्सिटी अफ अक्स्फोर्डमा मीमांसात्मक रोगशास्त्रको प्रोफेसर हुन् जसको रुचि मलेरिया, एच आई वी, इन्फुलूएन्जा र ब्याक्टेरियाई मेनिंग्टिस जस्ता संक्रामक रोगहरूको कारणकार्ताहरु लाई पत्तो लगाउने हो।
त्रिखण्ड पूर्वयुग
त्रिखण्ड पूर्वयुग भौगोलिक समय को एक अनौपचारिक एकाइ हो, भौगोलिक समय मापन को तीन युगहरू (हेडन, अर्चियन, प्रोटेरोजोइक) मा विभाजित छ। यो लगभग ४.६ बिलियन वर्ष पहिले पृथ्वीको गठन देखि लगभग ५३८.८ मिलियन वर्ष पहिले त्रिखण्डारम्मयुगको शुरुवात सम्म फैलिएको छ, जब कडा गोलाधारी जीवहरू पहिलो पटक प्रशस्त मात्रामा देखा परेका थिएँ।
सुनेत्रा गुप्ता
विज्ञानको क्षेत्रमा उपलब्धिहरू
गुप्ता युनिवर्सिटी अफ अक्स्फोर्डको प्राणि विज्ञान विभागमा मीमांसात्मक रोगशास्त्रको प्रोफेसर हुन्। उनी यूरोपीय सलाहकार बोर्डको सदस्या हुन्।