cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
संयुक्त राष्ट्रसङ्घको वडापत्रको चौथो अध्याय
धारा १९
धारा १९को अनुसार राष्ट्रा संघलाई वित्तीय चन्दा दिन बाँकी राख्ने संयुक्त राष्ट्रको सदस्यबाट लिनुपर्ने बक्यौताको अङ्क अघिल्ला पूरा दुई वर्षको चन्दा बराबर वा सो भन्दा बढी भयो भने त्यस्ता सदस्यले महासभामा मत दिन पाउदैन ।
धारा २०
महासभाको बैठक नियमित वार्षिक अधिवेशनमा तथा आवश्यकपर्दा विशेष अधिवेशनको रूपमा बस्छ । विशेष अधिवेशन सुरक्षा परिषद् वा संयुक्त राष्ट्रसंघका बहुसंख्यक सदस्यहरूको अनुरोधमा महासचिवले बोलाउछन् ।
अनुज सचदेवा
अनुज सचदेवा एक भारतीय अभिनेता हुन् ।
अभय शुक्ल
अभय शुक्ला एक भारतीय अभिनेता हुन् ।
मोतियाही
मोतियाही नेपालको सगरमाथा अञ्चलको उदयपुर जिल्लामा अवस्थित जोगीदह गा.वि.स अन्तर्गत वाड नं ९मा पर्ने  भित्री मधेस अन्तर्गतको एउटा गाउँ हो। यो वडा भुगोल तथा जनसङ्ख्या कै हिसाबमा समेत गा.वि.स कै ठूलो वडा हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
कोशी मासिक
इन्डोनेसियामा हिन्दु धर्म
२०१८ को जनगणना अनुसार इन्डोनेसियामा हिन्दू धर्म कुल जनसंख्याको १.७४% र बालीमा ८७% जनसंख्याद्वारा अभ्यास गरिएको छ। हिन्दू धर्म इन्डोनेसियाको छ आधिकारिक धर्महरू मध्ये एक हो। हिन्दू धर्म १ शताब्दीमा व्यापारी, नाविक, विद्वान र पुजारीहरूको माध्यमबाट इन्डोनेशियामा आयो। पूर्व-अवस्थित जाभानी लोक धर्म, संस्कृति र हिन्दू विचारहरूको सिन्क्रेटिक फ्यूजन, जुन ६ औं शताब्दीबाट पनि बौद्ध विचारहरूलाई संश्लेषित गरिएको थियो, जुन हिन्दू धर्मको इन्डोनेसियाली संस्करणको रूपमा विकसित भयो। यी विचारहरु श्रीविजय र माजाहित साम्राज्यको बखत विकसित हुन जारी छ। इ.सं. १४०० तिर, यी राज्यहरू तट-आधारित मुस्लिम व्यापारीहरूको इस्लाममा परिचित भए र त्यसपछि प्रायः इन्डोनेसियाका धेरै टापुहरूबाट हिन्दू धर्म लोप भयो।
गिनी-बिसाउ राष्ट्रिय फुटबल टोली
गिनी-बिसाउ राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा गिनी-बिसाउको प्रतिनिधित्व गर्ने पुरुष फुटबल टिम हो । यो गिनी-बिसाउमा फुटबलको लागि शासकीय निकाय गिनी-बिसाउ फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो फिफा र अफ्रिकी फुटबल सङ्घको सदस्य राष्ट्र हो ।
बाह्य कडीहरू
गिनी-बिसाउ फिफा
अभिषेक मलिक
अभिषेक मलिक एक भारतीय अभिनेता हुन् ।
द वर्ल्ड फ्याक्टबुक
द वर्ल्ड फ्याक्टबुक, (अनुवादित:विश्व तथ्य पुस्तक) जसलाई सिआइए वर्ल्ड फ्याक्टबुक पनि भनिन्छ, केन्द्रीय गुप्तचर संस्था द्वारा उत्पादित सन्दर्भ स्रोत हो जसमा विश्वका देशहरूको बारेमा पञ्चाङ्ग शैलीमा जानकारी दिइएको हुन्छ। आधिकारिक मुद्रण संस्करण सरकारी प्रकाशन कार्यालयबाट उपलब्ध छ। फ्याक्टबुक वेबसाइटको रूपमा उपलब्ध छ जुन हरेक हप्ता आंशिक रूपमा अद्यावधिक गरिन्छ। यो अफ-लाइन प्रयोग गर्नका लागि डाउनलोड गर्न पनि उपलब्ध छ। यसले संयुक्त राज्य अमेरिकाद्वारा मान्यता प्राप्त देशहरू, निर्भरताहरू र विश्वका अन्य क्षेत्रहरू सहित प्रत्येक २६७ अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको जनसाङ्ख्यिकी, भूगोल, सञ्चार, सरकार, अर्थव्यवस्था र सैन्यको दुई देखि तीन पृष्ठको सारांश प्रदान गर्दछ।
द वर्ल्ड फ्याक्टबुक केन्द्रीय गुप्तचर संस्था अमेरिकी सरकारी अधिकारीहरूको प्रयोगको लागि तयार गरिएको छ। यसको शैली, ढाँचा, आवरण र सामग्री मुख्यतया तिनीहरूको आवश्यकता पूरा गर्नको लागि बनाइएको हो। तथापि, यो प्रायः शैक्षिक अनुसन्धान पत्र र समाचार लेखको लागि स्रोतको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। अमेरिकी सरकारको कामको रूपमा यो अमेरिकाको सार्वजनिक डोमेनमा रहेको छ।
ह्युरन ताल
ह्युरन ताल (Lac Huron) उत्तर अमेरिकामा अवस्थित विशाल तालहरू मध्ये एक ताल हो । यस तालको पूर्वी भाग क्यानडाको ओन्टारियो राज्यमा र पश्चिमी भाग संयुक्त राज्य अमेरिकाको मिचिगन राज्यमा पर्छ ।
भौगोलिक विवरण
ह्युरन तालको सतहको क्षेत्रफल २३,००० वर्ग माइल (५९,६०० किमी२) रहेको छ । सतहको क्षेत्रफलको आधारमा यो ताल विशाल तालहरू मध्ये दोस्रो ठुलो ताल हो । त्यस्तै पानीको आयतनको आधारमा यो ताल विशाल तालहरू मध्ये तथा विश्वको तेस्रो ठुलो सफा पानीको ताल हो ।
हेपाटाइटिस
हेपाटाइटिस भाइरस द्वारा हुने सरुवा रोग हो।यस रोगले मानिसको कलेजोमा असर गर्दछ।अन्य मौसम भन्दा वर्षातको समयमा बढी देखा पर्दछ।यसको बेलैमा उपचार भएन भने लिभर क्यान्सर तथा सिरोसिस अफ लिभर हुने सम्भावना हुन्छ । यसलाई एड्स भन्दा पनि खतरनाक मानिन्छ । हेपाटाइटिसबाट मर्नेको संख्या एड्सबाट  मर्नेको संख्या भन्दा १०गुणा बढी हुन्छ । मानव शरीरमा कलेजो महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो । यो सुन्निएको अवस्था नै हेपाटाइटिस हो । विभिन्न विषाणुको संक्रमण, औषधिको प्रयोग, क्यान्सर आदि हेपाटाइटिसका कारण हुन् । मुख्य रूपमा हेपाटाइटिस भाइरस ए.बी, सी, डी र ई पर्दछन् । संसारमा १४ लाख व्यक्तिलाई प्रत्येक वर्ष हेपाटाइटिस ‘ए’ ले आक्रमण गर्दछ भने २ करोड हेपाटाइटिस ‘बी’ को शिकार भएको पाइन्छ । हेपाटाइटिस ‘सी’ ले भने १५ करोडलाई आक्रमण गरिसकेको छ । प्रत्येक वर्ष करिब १० लाखको मृत्यु हेपाटाइटिसबाट भइरहेको छ भने ७८ प्रतिशत कलेजोको क्यान्सरको कारण हेपाटाइटिस बी र सी देखिएको छ ।
हेपाटाइटिस ए र ई
दिसाको माध्यमबाट सर्ने यस रोगले विद्यालय जाने बालबालिका, जवान, वृद्धवृद्धा सबैलाई आक्रमण गरेको पाइन्छ । यी दुई महामारीमूलक हेपाटाइटिस गर्मी मौसममा बढी देखिन्छन् । ढलनलको उचित प्रबन्ध नहुनु, शुद्ध खानेपानीको अभाव, अशुद्ध खाना, स्वास्थ्य चेतनाको अभाव आदि यसका प्रमुख कारण हुन् । शरीरमा हेपाटाइटिस ए विषाणु प्रवेश गरेको २–४ हप्तामा र हेपाटाइटिस ई विषाणु प्रवेश गरेको २–८ हप्तामा जन्डिसलगायतका लक्षण तथा चिह्नहरुदेखिन थाल्दछ । सरसफाइ राम्रो नभएको विकासोन्मुख देशका ९० प्रतिशत बालबालिका दश वर्षको उमेर नपुग्दै संक्रमित भएको पाइन्छ ।
लक्षणहरु तथा चिन्हहरू
पहिलो अवस्था (१ देखि २ हप्ता) खानामा रुचि घट्दै जानु, वाकवाकी लाग्न थाल्नु, ज्वरो आउनु, दिसा तारन्तार हुनु,पेटको दायाँ कोखा दुख्नु आदि पर्दछन् । दोस्रो अवस्थाः पहिलो अवस्था देखिएको एक हप्तापछि यो अवस्था देखिएको पाइन्छ ।यसका प्रमुख लक्षणमा दिसा तथा पिसाबमा पहेंलोपना, आँखा, नङ, मुख र शरीरमा क्रमशः पहेंलोपना बढ्दै जान्छ ।तेस्रो अवस्थाः दोस्रो अवस्थाका लक्षणहरु हराएर जान्छन्, बिरामी कमजोर हुन्छ तर सन्चो महसुस गर्दछ ।
उपचार तथा सजगता
बिरामीले प्रशस्त झोल तथा सफा र ताजा खानेकुरा खानुपर्छ, बिरामीलाई आराम अत्यन्तै आवश्यक हुन्छ, जथाभावी जडीबुटी तथा एलोपेथीका औषधिले ज्यान जानसक्छ किनकि कमजोर कलेजो थप कमजोर भई काम गर्न नसक्ने हुन सक्दछ । तपाईंहरूलाई यो अवगत नै छ कि हामीले प्रयोग गर्ने प्रायः औषधिहरु कलोजोको माध्यमबाट पच्ने हुन्छ । व्यक्तिगत शुद्धता र सरसफाइ विशेष गरी खाना खानुअघि र खाना खाएपछि साबुनपानीले राम्ररी हात धुनुपर्दछ । उमालेर र जीवाणुनाशक औषधि प्रयोग गरेर पानी खानुपर्दछ । राम्ररी पकाएको खानेकुरा खानुपर्दछ । बिरामीले प्रयोग गरेका कपडाहरु राम्ररी घाममा सुकाएरमात्र प्रयोग गर्नुपर्दछ । सबैले चर्पीमा दिसापिसाब गर्ने बानी बसाल्ने र बालबच्चाको दिसा पनि चर्पीमा विसर्जन गर्ने गर्नुपर्दछ । घरवरिपरिको ढल निकासलाई व्यवस्थित पार्दै जानुपर्दछ । बिरामी शिथिल हुँदै गएमा तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा लानुपर्दछ । गाउँघरमा जन्डिस झार्ने भनेर टाउकोमा काँसको बटुका राखी अण्डा घोलेर मन्त्र पढेजस्तो गर्ने अनि घोलिएको अण्डा देखाएर जन्डिस झर्यो भन्ने कुसँस्कार एकदमै गलत हो ।
हेपाटाइटिस बी
हेपाटाइटिस बी भाइरसले कलेजोमा संक्रमण गर्दछ । संसारभर करिब २ करोड जनसङ्ख्यालाई यसले आक्रमण गरिसकेको छ भने यसका विभिन्न असरबाट प्रत्येक वर्ष ६ लाखले ज्यान गुमाइरहेको विकराल अवस्था छ । एउटा मननयोग्य कुरा के छ भने एचआईभीभन्दा ५० देखि सय गुणा बढी खतरनाक यो भाइरसको संक्रमण सुरक्षित व्यवहार, सचेतना र भ्याक्सीनबाट रोक्न सकिन्छ । संक्रमित व्यक्तिको रगत तथा रगतजन्य पदार्थ ग्रहण गर्दा, असुरक्षित यौन सम्पर्कको माध्यमबाट अङ्गग प्रत्यारोपण गर्दा, आमाबाट बच्चा जन्मँदा, लागूऔषधको लागि सुईको असुरक्षित प्रयोग आदिबाट यो सर्दछ । स्वास्थ्यकर्मीहरु जस्तैः सर्जन, ल्याबमा काम गर्ने व्यक्तिहरु उच्च जोखिममा पर्दछन् । खाना तथा पानीको माध्यमबाट हेपाटाइटिस बी सरेको पाइएको छैन । शरीरमा विषाणु पसेको करिब ३० देखि १ सय ८० दिनमा यसले लक्षण तथा चिह्नहरु देखाउन थाल्दछ ।
लक्षण तथा चिह्नहरु
प्रायः व्यक्तिमा पहिलो चरणमा कुनै लक्षण तथा चिह्नहरु देखिँदैन । कसै–कसैले जन्डिस, वाकवाकी लाग्ने, खाना मन नलाग्ने, पेट दुख्ने, उल्टी गर्ने आदि लक्षणहरु देखाउँछन् तर केही व्यक्तिमा भने दीर्घ रूपमा कलेजोको संक्रमण भई कलेजोको सिरोशिस तथा क्यान्सर हुन्छ । मुख्यतः ९० प्रतिशत दीर्घ संक्रमण चाहिँ नवजात शिशुमा देखिएको छ । हेपाटाइटिस बीबाट संक्रमित ९० प्रतिशत स्वस्थ्य जवान व्यक्ति छ महिनामा आपैंm निको हुन्छ ।
उपचार
हेपाटाइटिस बी को उपचार यही हो भनेर भन्न नसकिए पनि पौष्टिक खानपान, झोलिलो खानेकुरा र स्वस्थ्यकर आनीबानी अपनाउनुपर्दछ । हेपाटाइटिस बीबाट संक्रमित दीर्घरोगीहरूलाई इन्टरफेरोन, एन्टीभाइरल औषधिहरु प्रयोग गरिन्छ । अल्पविकसित देशहरूमा यो रोग पत्ता लाग्दा कलेजोको क्यान्सर भइसकेको पाइन्छ, जसले गर्दा रोग पहिचान गरेको केही महिनामै बिरामीको मृत्यु हुने गर्दछ । विकसित देशहरूमा अप्रेशन तथा केमोथेरापीबाट केही वर्ष बढी बाँच्न सक्ने उपचारहरु गरिन्छ । कहिलेकाहीँ कलेजो प्रत्यारोपणबाट नयाँ जीवन प्राप्त गर्न पनि सकिन्छ ।
सजगता
हेपाटाइटिस बी को भ्याक्सिन प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ । हिजोआज नेपाल सरकारले आप्mनो खोप कार्यक्रममै यो भ्याक्सिन समावेश गरेको छ । सन् १९८२ देखि १ करोडभन्दा बढी हेपाटाइटिस बी भ्याक्सिन प्रयोग भइसकेको पाइन्छ ।
हेपाटाइटिस सी
झन्डै–झन्डै हेपाटाइटिस बी को जस्तै अवस्था देखाउँदछ । यो संक्रमण सामान्यभन्दा अत्यन्तै खतरनाक हुन्छ । करिब १ करोड मानिस हेपाटाइटिस सी को शिकार भइसकेका छन् भने ३ लाख ५० हजार प्रत्येक वर्ष मर्ने गर्दछन् । यसको रोकथामको लागि अहिले कुनै भ्याक्सिन प्रयोग नभए पनि यसको उपचार सम्भव छ । रगत तथा रगतजन्य पदार्थको प्रयोग, अङ्ग प्रत्यारोपण र सुई मार्फत लागूऔषध प्रयोगबाट तथा जन्मिको क्रममा आमाबाट बच्चामा यो भाइरस सर्न सक्दछ । यो खाना तथापानीबाट सर्दैन ।
लक्षण तथा चिह्नहरु
शरीरमा विषाणु प्रवेश गरेको करिब २ हप्तादेखि ६ महिनामा लक्षणहरु देखिन्छन् ।करिब ८० प्रतिशतमा भने लक्षणहरु नै देखिँदैनन् । जस्तोः ज्वरो आउनु, थकान महसुस हुनु, खान मन नलाग्नु, वाकवाक लाग्नु, उल्टी हुनु, पेट दुख्नु, गाढा रङ्गको पिसाब हुनु, खैरो रङ्गको दिसा हुनु, जोर्नी दुख्नु र जन्डिस देखिनु आदि पर्दछन् ।
उपचार तथा सजकता
सबै हेपाटाइटिस सी को उपचार नचाहिन पनि सक्दछ । इन्टरफेरोन र रिवाभिरिन नामक एन्टीभाइरल ओषधिको प्रयोग गरिन्छ । नयाँ औषधि टेलाप्रिभिर र बोसीप्रभिर आदि प्रयोग हुन थालेका छन् तर सबैको उपचार सम्भव नहुन सक्दछ किनकि यी औषधिहरु सहजै र सहजै प्राप्त गर्न कठिन हुन्छ भने कतिपय अवस्थामा विरामीमा प्रयोग गर्न सकिन्न । यसको आप्mनो भ्याक्सिन नभएकोले सचेतना अपनाउनुपर्दछ । आवश्यकताविना र असुरक्षित रूपमा सुई प्रयोग गर्नु हुँदैन । हेपाटाइटिस सी जन्य फोहोरमैलाको उचित व्यवस्थापन गर्नुपर्दछ । लागूऔषध प्रयोग त्याग्नुपर्दछ । असुरक्षित यौन सम्पर्क राख्नु हुँदैन । असुरक्षित रगत तथा रगतजन्य पदार्थहरूको प्रयोग गर्नु हुँदैन । ट्याटु खोप्ने,एक्युपन्चर, नाक–कान छेंड्नेमा विशेष ध्यान पुयाउनुपर्दछ ।
कम्प्युटर मनिटर
कम्प्युटर मनिटर एक इलेक्ट्रोनिक्स डिस्पले डिभाइस हो। यसको प्रयोग कम्प्युटरमा आउटपुट डिभाइसको रूपमा कम्प्युटरबाट विभिन्न कुरो हेर्न गरिन्छ।
सिआरटी मनिटर
आजभोलि पातलो आकारको मनिटर पाइन्छ तर पहिले यो धेरै ठुलो टेलिभिजन जस्तो आकारमा पाइन्थ्यो। यो धेरै ठुलो भएकाले यसको प्रयोग दिनदिनै घटदै छ। यसले मान्छेको आखाँलाई हानी पुर्याउन सक्छ।
एलसिडी मनिटर
एलसिडी मनिटर सानो आकार सजिलो प्रयोग र कम हानिको कारण प्रसिद्ध छ। यसको प्रयोग दिनदिनै बढ्दै छ।
जेनी किम
जेनी किम (जन्म: जनवरी १६, १९९६), एक दक्षिण कोरियाली ऱ्यापर, गायिका, गीतकार, निर्मात्री, अभिनेत्री र मोडल हुन्। बाट चार सदस्य दक्षिण कोरियाली युवा संगीत बरेकपिङ (BLACKPINK).
उनको सबैभन्दा चर्चित साङ्गितिक भिडियो 'सोलो' (Solo) को कारण मानिसहरू उनलाई मन पराउँछन्।
चट्टोग्राम विश्वविद्यालय
चट्टोग्राम विश्वविद्यालय बङ्गलादेशको चट्टोग्राम मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित अनुसन्धान विश्वविद्यालय हो। यस विश्वविद्यालयको स्थापना सन् १९६६ मा चट्टोग्रामको हाटहाजारी उपजिल्लामा भएको थियो। यो विश्वविद्यालय देशको तेस्रो सबैभन्दा ठूलो विश्वविद्यालय हो भने परिसरको हिसाबले यो देशकै सबैभन्दा ठूलो विश्वविद्यालय हो। सन् २०१९ सम्म यस विश्वविद्यालयमा साँढे २१ हजार भन्दा बढी विद्यार्थी र ९ सय भन्दा बढी शिक्षकहरू कार्यरत रहेका छन्। बङ्गलादेशको स्वतन्त्रा युद्ध हुनु पूर्व यस विश्वविद्यालयबाट तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानको प्रगतिशील तथा गणतन्त्रान्त्रिक आन्दोलनको सुरुवात भएको थियो भने त्यस समय यस विश्वविद्यालयका शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूले बङ्गलादेशलाई स्वतन्त्रता दिलाउन महत्त्वपूर्ण योगदान दिएका थिए।
हाल चट्टोग्राम विश्वविद्यालयको अधीनमा कुल २१ वटा शिक्षाप्रतिष्ठानहरू रहेका छन्। चट्टोग्रामको पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित यो विश्वविद्यालयको प्राकृतिक सौन्दर्यलाई यसको आधारको रूपमा लिइन्छ जहाँ यस विश्वविद्यालयको सबैभन्दा ठूलो पुस्तकालय अवस्थित रहेको छ। यस विश्वविद्यालयबाट कयौँ उल्लेखनीय शिक्षा तथा विद्यार्थीहरूले उच्च शिक्षा हासिल गरेका छन् भने यी मध्ये १ जनाले एकुशे पदकको साथसाथै नोबेल पुरस्कार पनि जित्न सफल भएका थिए। सन् २०२० अनुसार देशमा यो विश्वविद्यालय परिसरको हिसाबले शीर्ष स्थानमा पर्छ भने विश्वव्यापी रूपमा ३१०१ स्थानमा पर्दछ।
स्थान
चट्टोग्राम विश्वविद्यालय बङ्गलादेशको चट्टोग्राम सहर भन्दा लगभग २२ किलोमिटर (१४ माइल) उत्तरमा हाटहाजारी थाना अन्तर्गत पर्ने फतेहपुर सङ्घको पश्चिम-पट्टी २,१०० एकड (८५० हेक्टर) मा पहाडी तथा समतल भूमिमा अवस्थित छ। पहिला यस विश्वविद्यालयको आयतन १,७५३.८८ एकड (७०९.७७) थियो भने पछि यसलाई सन् २०१६ को अप्रिल महिनामा लगभग ९ करोड ७१ लाख टाका खर्च गरी यसलाई बाँध लगाउने कार्य गरिएको थियो। सन् १९६६ नोभेम्बर १८ का दिन यस विश्वविद्यालयको स्थापनाकालदेखिनै यो परिसरको हिसाबले बङ्गलादेशको सबैभन्दा वृहत् विश्वविद्यालयको रूपमा स्थापित हुँदै शिक्षक कार्यक्रमहरूलाई सञ्चालनमा ल्याएको थियो।
इतिहास
बीसौँ शताब्दीको सुरुवातमा चट्टोग्राम विभागमन कुनै पनि विश्वविद्यालय नभएका कारण यहाँका बुद्धिजीवी तथा स्थानीय मानिसहरूले यस क्षेत्रमा पनि उच्च शिक्षाका लागि एक विश्वविद्यालयको आवश्यकता रहेको महसुस गरेका थिए। सन् १९४० डिसेम्बरमा भारतको कलकत्तामा आयोजित एक सम्मेलनमा मओलाना मुनिरुज्जामान इसमामवादी सभापतिको भाषणमा चट्टोग्राम अञ्चलमा पनि एक विश्वविद्यालयको स्थापना गरिनु पर्ने धारणा व्यक्त भएको थियो भने यसै लक्ष्यलाई लिएर चट्टोग्रामको आनोवारा उपजिल्लाको देवाङ पहाडमा यस विश्वविद्यालयका लागि भूमि उपलब्ध गराइएको थियो। त्यसको दुई वर्ष पश्चात्, सन् १९४२ फेब्रुअरी २८ का दिन नूर आमहद बङ्गीय ऐन परिषदमा चट्टोग्राममा एक विश्वविद्यालयको स्थापनाको दावी उल्लेख गरिएको थियो। सन् १९६० को दशकमा तत्कालीन पाकिस्तानको द्वितीय पञ्चवर्षीय परिकल्पना (सन् २९६०-१९६५) अन्तर्गत चट्टोग्राममा एक विज्ञान विश्वविद्यालय स्थापनाको सिद्धान्त राखिएको थियोे। यस विश्वविद्यालयको निर्माण स्थलको रूपमा सहरको केन्द्रमा अवस्थित चट्टोग्राम सरकारी उच्च विद्यालयलाई क्याम्पसको रूपमा निर्वाचित गरिएको थियो। सन् १९६२ मा तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानको जनशिक्षा उप-निर्देशक मोहाम्मद फेरदाउस खान चट्टोग्राम विश्वविद्यालयको स्थापना गर्नका लागि एक परिकल्पनालाई तयार पारेका थिए। सन् १९६२ को चुनाव अभियानमा फजलुल कादेर चौधुरीले यस विश्वविद्यालयको स्थापना गरिने आश्वासन दिएका थिए भने उक्त चुनावमा उनी केन्द्रीय शिक्षा मन्त्रीको रूपमा निर्वाचित भएपछि उनले विश्वविद्यालयको स्थापनालाई लिएर पहल चालेका थिए।
चट्टोग्राम महाविद्यालय अवस्थित रहेको स्थानमा विश्वविद्यालयलाई स्थापित गर्ने प्रारम्भिक निर्णय पश्चात् सन् १९६१ मे १ का दिन चट्टोग्रामका सर्वसाधारणको सक्रियतामा स्थानीय मुस्लिम हलमा एक विरोध सभा आयोजना गरिएको थियो। मुख्य अतिथिको रूपमा भाषण दिएका डाक्ट मुहम्मद शहीदुल्लाहले चट्टोग्राममा एक विश्वविद्यालयको स्थापना हुनु पर्छ भन्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए भने यसलाई कार्यनयन गर्नका लागि एक सङ्घर्ष परिषद्को स्थापना गरिएको थियो। यसपछि सन् १९६२ डिसेम्बर ३० का दिन "चट्टोग्राम विश्वविद्यालय छात्रो-सोङ्ग्राम पोरिषद्" नामक एक परिषद् गठन भएको थियो। यहाँ गठित भएका सबै सङ्गठनहरूको पहल अन्तर्गत विभिन्न स्तरमा सञ्चार तथा ज्ञापन पत्र जारी गरिएको थियो भने समाचार पत्र र गोष्ठीमा वक्तव्यको आयोजना गरिएको थियो। सङ्घर्ष परिषद्को पहलमा सन् १९६२ डिसेम्बर ९ का दिन लालदिघी मैदानमा एक जनसभाको आयोजना गरिएको थियो। सन् १९६३ जनवरी ८ का दिन छात्रो सोङ्ग्राम परिषद्को नेतृत्वमा चट्टोग्रामको शैक्षिक संस्थाहरूमा हडताल गरिएको थियो।
सन् १९६३ नोभेम्बर २९ का दिन फजलुल कादेर चौधुरी पाकिस्तान राष्ट्रिय परिषद्को सभामुखको रूपमा मनोनीत भएका थिए। सुरुमा यस विश्वविद्यालयलाई सिलेट, कुमिल्ला र नोवाखालीमा स्थापना गर्ने योजना बनाइएता पनि सन् १९६३ डिसेम्बर १२ का दिन तत्कालीन पाकिस्तानका राष्ट्रिय अयूब खानको अनुपस्थितमा मन्त्रीपरिषदिय बैठकको अध्यक्षता गर्दै केन्द्रीय शिक्षामन्त्री एटिएम मोस्ताफाले यस विश्वविद्यालयलाई कुमिल्ला वा अन्यत्र स्थनपना गर्नेको साटो चट्टोग्राममा स्थापना गराउनका लागि आवश्यक कदम चाल्न निर्देशन दिएका थिए। सन् १९६४ मार्च ९ का दिन उनैको नेतृत्वमा आयोजित एक राष्ट्रिय अर्थनैतिक बैठकले चट्टोग्राम विश्वविद्यालय निर्माणका लागि रकमलाई मञ्जुरी प्रदान गरिएको थियो। पछि ढाका विश्वविद्यालयका उपकुलपति डाक्टर एम ओस्मान गनीलाई अध्यक्षको रूपमा चयन गरिएको थियो भने डाक्टर कुदरत-ए-खुदा, डाक्टर मोहाम्मद शाहीदुल्लाह, एम फरदौस खान र डाक्टर मफिजउद्दीन आहमेद जस्ता व्यक्तित्वहरू विश्वविद्यालयका स्थापनाकालका सदस्यको रूपमा चुनिएका थिए भने यसको साथसाथै एक आयोगको पनि स्थापना गरिएको थियो। आयोगले उक्त अवस्थालाई अवलोकन गरेपछि प्रस्तावित विश्वविद्यालयको ठाउँका रूपमा हाटहाजारी उपजिल्लाको फतेहपुर सङ्घको जङ्गल पच्छिम-पट्टी मौजाको एकान्त पहाडी जग्गा विश्वविद्यालयका लागि सिफारिस गरिएको थियो। सन् १९६४ जुलाई १७ देखि जुलाई १९ सम्म पाकिस्तानका अस्थायी राष्ट्रपति फजलुल कादेर चौधुरीको सभापतित्वमा इस्लामाबादमा राष्ट्रिय अर्थनैतिक आयोगको सभामा स्थान निर्वाचन परिषद्को सिफारिस अन्तर्गत चट्टोग्राम विश्वविद्यालय स्थनपनाको सिद्धान्त ग्रहण गरिएको थियो भने यसले पछि अन्तिम मञ्जुरी पनि प्राप्त गरेको थियो। सन् १९६४ अगस्ट २९ का दिन पाकिस्तानका राष्ट्रपति अयुब खानले चट्टोग्राम विश्वविद्यालयको आधारशिला स्थापना गरेका थिए।
कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)
सम्मिलित क्षेत्रहरू
कैलाली १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा गोदावरी नगरपालिका, चुरे गाउँपालिका, मोहन्याल गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ र गौरीगङ्गा नगरपालिका समावेश छ।
प्रदेश सभा खण्डहरू
सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:
चट्टोग्राम विश्वविद्यालय
इतिहास
बङ्गलादेश स्वतन्त्रता युद्ध सुरु हुनु भन्दा पाँच वर्ष अगाडि चट्टोग्राम विश्वविद्यालयको स्थापना भएको थियो। यस विश्वविद्यालय उनन्सत्तरीको जनहत्याकाण्ड, बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता सङ्घर्ष आन्दोलन लगायत विभिन्न आन्दोलनहरूमा यस विश्वविद्यालयले सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेको थियो। यस पछिका दिनहरूमा, अर्थात् सन् १९९० को तानाशाह विरोधी आन्दोलन तथा सन् २०१३ को शाहबाग आन्दोलनमा विश्वविद्यालयका शिक्षक, विद्यार्थी र कार्यकर्ताहरूले यसमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका थिए। सन् १९७१ मा बङ्गलादेश स्वतन्त्रता युद्धको पूर्वसन्ध्यामा पाकिस्तानी सेनाको सम्भावित हमलाको विरुद्ध प्रतिरोध खडा गर्न विश्वविद्यालयका तत्कालीन उपकुलपति डाक्टर आजिजुर रहमान मल्लिकको अध्यक्षामा चट्टोग्राम विश्वविद्यालयमा एक सङ्घर्ष परिषद् गठन गरिएको थियो। मार्च २४ का दिन स्वतन्त्रा सङ्घर्षको समर्थनमा पूर्व विद्यार्थीहरूको एक समितिको सक्रियतामा एक सङ्गीतिक कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो।
कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)
कास्की ३ नेपालको कास्की जिल्लाको तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र ३१ अगस्ट २०१७ मा पेश गरिएको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।
सम्मिलित क्षेत्रहरू
कास्की ३ मा अन्नपूर्ण गाउँपालिका, माछापुच्छ्रे गाउँपालिका र पोखरा महानगरपालिकाको १–३, ५, ६, १८, १९ र २२–२५ वडा समेटिएको छ।
प्रदेश सभा खण्डहरू
गण्डकी प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:
नउगाँ जिल्ला
এর উত্তরে ভারতের দক্ষিণ দিনাজপুর, দক্ষিণে বাংলাদেশের নাটোর ও রাজশাহী জেলা, পূর্বে জয়পুরহাট ও বগুড়া জেলা এবং পশ্চিমে ভারতের মালদহ ও বাংলাদেশের চাঁপাইনবাবগঞ্জ জেলা।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४बाट देशव्यापी रूपमा सुरु भएको थियो भने पाकिस्तानी सेनाको एक समूहको सैनिक किल्ला यसै जिल्लामा अवस्थित थियो। सन् १९७१ को अप्रिल महिनामा पाकिस्तानी सेनाले उक्त सैनिक किल्ला वरपरका स्थानहरूमा जस्तैः नियमतपुर र भाविचामा अचानक आक्रमण गरी सर्वसाधारणहरूक‍ो सामूहिक हत्या गरेका थिए भने सेनाले उक्त गाउँका थुप्रै घरहरूमा आगजनी तथा लुटपाट समेत गरेका थिए। साह अजिजुर रहमान र एएनएम सलिक चौधरी सहित बङ्गलादेशको स्वतन्त्रताका लागि लडिरहेका ११ लडाकुहरू नियमतपुरको एक प्रहरी चौकीमा घेरा लगाएका थिए जसका कारण त्यहाँ उपस्थित ६ राजाकारले (यसै क्षेत्रमा बसोबास गर्ने उर्दु मातृभाषा भएका बङ्गलादेश विरोधी तथा पाकिस्तानी सेनाका समर्थकहरू) हातहतियारसहित आत्मसमर्पण गरेका थिए। २४ अप्रिल १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनाले रानीनगर उपजिल्ला अन्तर्गतको एक गाउँमा आक्रमण गरी ७८ जना सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरेको थियो। १९७१ अगस्ट महिनामा पाकिस्तानी सेनाले मान्दा उपजिल्ला अन्तर्गत पर्ने पुकारिया गाउँमा अचानक आक्रमण गरी १२८ सर्वसाधारणहरूको हत्या गरी एक ठूलो चिहानमा गाडिदिएका थिए। १४ अगस्ट १९७१ का दिन बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकुको सापाहार उपजिल्ला अन्तर्गत हापनिया सडकमा पाकिस्तानी सेना सवार सवारीसाधनमा बम प्रहार गरेका थिए जहाँ ५ सेना मारिएका थिए। उक्त घटनाको फलस्वरूप पाकिस्तानी सेनाले उक्त घटना भएको ठाउँको वरपर रहेका वस्ती तथा गाउँहरूका थुप्रै सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरेको थियो। १९ सेप्टेम्बर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकुबीच प्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्ध भएको थियो जहाँ केही लडाकुहरू सहिद भएका थिए। १५ अक्टोबरका दिन पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकु बीच बदलगाछी उपजिल्ला अन्तर्गत कोला बन्दर भन्ने ठाउँमा प्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्ध भएको थियो जहाँ दर्जनौँ पाकिस्तानी सेना सहित दुई लडाकुहरूको मृत्यु भएको थियो। उक्त घटनाको केही दिन पश्चात् पाकिस्तानी सेनाले गदलगाछी उपजिल्लाको मोहनपुर गाउँका ११ सर्वसाधारणहरूको विभत्स हत्या गरेको थियो। पाकिस्तानी सेनाले पछि यस जिल्लाको नितपुर बालियाचन्द पुल र पोरशा उपजिल्लाको गङ्गुडिया क्याम्पसका वरपरको क्षेत्रहरूमा सामूहिक हत्या र आतङ्क मच्चाएका थिए। पाकिस्तानी सेनाले कोला, बन्दरपुर, मिठापुर, भालुबारा जस्ता गाउँहरूमा थुप्रै मानिसको हत्या गरी घरटहरामा पूर्णतया आगजनी समेत गरेका थिए। नउगाँ सदर उपजिल्ला अन्तर्गतको पाहारपुर गाउँमा पनि पाकिस्तानी सेनाले सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरेका थिए। पाकिस्तानी सेनाले १४ सर्वसाधारणहरूलाई धामोइरहाट उपजिल्लामा आगो लगाई हत्या गरेका थिए। पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकुबीच धामोइरहाट उपजिल्लामा युद्ध भएको थियो जहाँ २५ सेना सहित २ बङ्गलादेशी लडाकुको ज्यान गएको थियो। पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकुबीच रङ्गमाटी, गाङ्रा, कुलफटपुरजस्ता स्थानहरूमा प्रत्यक्ष गोली हानाहान भएको थियो जहाँ दुवै पक्षका थुप्रै लडाकुहरूको मृत्यु भएको थियो।
जनसाङ्ख्यिकी
सन् २०११ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २३,९१३,५५ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १२,२८२,५३ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ११,६३१,०२ रहेको छ। यस जिल्लाको जनधनत्व ७५६ प्रति वर्ग किलोमिटर रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मका मानिसहरूको जनसङख्या २०,६२६,१६ रहेको छ भने हिन्दु धर्मको जनसङ्ख्या २,५६५,९६ छ। यसै गरी बौद्ध धर्मको जनसङ्ख्या १४,३१३, इसाई धर्मको ३३६ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ५७,४९४ रहेको छ। यस जिल्लामा सन्थल, मुण्डा, अराँव आदि जनजातिहरू बसोबास गर्छन्।
अर्थतन्त्र
यस जिल्लाको कुल क्षेत्रफल २५ लाख वर्ग किलोमिटर रहेको छ र यस जिल्लाका लगभग सबै मानिसहरू कृषक छन्। यस जिल्लामा मुख्यतया कोदो, जुट, मकै, उखु, तोरी, गहुँ, आलु, प्याज, भान्टाजस्ता तरकारीहरू उत्पादन हुन्छन्। सन् २००९-१० सम्म यस जिल्लामा १३,५८४,३२ मेट्रिक टन गहुँ उत्पादन भएको थियो। यस जिल्लाले हाल धान उत्पादन गर्ने जिल्लाहरूको सूचीमा उच्च स्थानमा पर्दछ र यहाँ धेरै मात्रमा धान कुट्ने मिलहरू रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आयश्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ७४.२९% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य पेशा जस्तै २.४५% मजदुरी, व्यापार र उद्योगमा १.०३%, वाणिज्यमा ९.८९%, सञ्चार र यातायातमा २.७४%, विप्रेषणमा ०.२१%, सरकारी कार्यलयहरूमा ४.४५%, धर्म सेवामा ०.१२% र अन्यमा ४.५२% रहेका छन्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४४.४% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता दर ४९.४% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३९.१% रहेको छ। यस जिल्लामा १ कानुन विषयको क्याम्पस, ४५ क्याम्पस, ५८४ माध्यमिक विद्यालय, १० प्राविधिक विद्यालय, १३४२ प्राथमिक विद्यालय, २२ सामुदायिक विद्यालय, २३ बाल उद्धान केन्द्र र २४४ मदरसाहरू रहेका छन्; यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्;धामोइरहाट एमएम डिग्री क्याम्पस (सन् १९७०), मान्दा मोमिन शाहाना डिग्री क्याम्पस (सन् १९७०), नियमतपुर डिग्री क्याम्पसमा (सन् १९८०), नउगाँ सरकारी क्याम्पस (सन् १९६२), महादेवपुर सरकारी क्याम्पस (सन् १९६७), मोला आजाद स्मारक क्याम्पस (सन् १९६८), नउगाँ सरकारी बिएमसी महिला क्याम्पस (सन् १९७२), शेर-इ-बाङ्ला क्याम्पस (सन् १९७२), बदलगाछी सरकारी क्याम्पसमा (सन् १०७२), सापाहमर सरकारी क्याम्पस (सन् १९७३), दुबालहाटी राजा हरानाथ उच्च विद्यालय (सन् १८६४), नगर कुसुम्बा बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १८८२), नउगाँ केडी सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १८८४), मियानाम बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १८९५), भीमपुर बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १९०१), धामोइरहाट सोफिया पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९०४), नउगाँ पिएम उच्च विद्यालय (सन् १९०९), मान्दा एससी पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९१०), कामता एसएन उच्च विद्यालय (सन् १९१३), हामिदपुर जितालाल उच्च विद्यालय (सन् १९२३), चकला बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १९१४), नउगाँ जेला विद्यालय (सन् १९१७), कृतिपुर बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १९२१), नउगाँ केन्द्रीय कन्या उच्च विद्यालय (सन् १९२६), धामइरहाट सदिक्की फजिल मदरसा (सन् १९७४) आदि।
प्रशासन
प्रशासकीय नउगाँ उपविभाग राजशाही जिल्लाको स्वामित्वमा सन् १८७७ मा स्थापना गरिएको थियो । यस उप-विभागलाई सन् १९८४ मा जिल्ला रूपमा स्थापित गरिएको थियो । यस जिल्लामा हाल ११ वटा उप-जिल्लाहरू रहेका छन् जसमध्ये नियामतपुर सबैभन्दा ठूलो (४४९.१० वर्ग किलोमिटर) उपजिल्ला रूपमा रहेको छ जसले जिल्लाको कुल क्षेत्रफल मध्य १३.०७% ‌ओगटेको छ भने बदलगाछी सबैभन्दा सानो (२१३.९८ वर्ग किलोमिटर) उपजिल्ला हो। नउगाँ जिल्लाका उपजिल्लाहरू यस प्रकार छन् :
पाहाडपुर
पाहाडपुर नउगाँ जिल्लाको जामालगञ्जबाट ५ किलोमिटर पश्चिममा पर्ने एउटा सानो गाउँ हो जहाँ सोमापुरा महाविहार मठका अवशेषहरू उत्खनन गरिएको थियो। सातौँ शताब्दीको यस पुरातात्विक खोजले लगभग २ एकड (११०,००० वर्ग किलोमिटर) जग्गा क्षेत्र ओगटेको छ। यस ठाउँ वरपर पनइएका अवशेषहरूले चतुर्भुज आकार ओगटेको छ भने यसको सम्पूर्ण स्थानहरू ९०० फिट (२७० मिटर) भन्दा बढी मापन गरिएको छ भने यसको उचाई १२ देखि १५ फिट (३.७ देखि ४.६ मिटर) रहेको छ। उत्तरमा विस्तृत प्रवेश द्वार साथ त्यहाँ उत्तरमा  ४५ कक्षहरू छन् र अन्य तीन पक्षमा प्रत्येक ४४ ४४, कुल १७७ कोठाहरू रहेका छन्। पिरामिडल मन्दिरको वास्तुकला दक्षिण-पूर्वी एसिया, विशेष गरी म्यानमार र जावाबाट प्रभावित छ। यस ठाउँ विशेषगरी अग्लो भएका कारण यस ठाउँको नाम अग्लो पहाडबाट राखिएको हो।
यस पुरातात्त्विक सम्पदालाई हालै सङ्गहालय बनाइएको छ। यस क्षेत्रबाट उत्खनन तथा पत्ता लागेका सामग्रीहरूले यस सङ्ग्रहालयको शोभा बढाएको छ। उत्खनन गरिएका सामग्रीहरू राजशाही स्थित विरेन्द्र अनुसन्धान सङ्ग्रहालयमा पनि सुरक्षित राखिएको छ।सङ्ग्रहालयको पुरातन वस्तुमा टेराकोटा पट्टिका, विभिन्न देवीदेवताहरूको चित्र, माटोको वस्तु, सिक्का शिलालेख, सजावटी इट्टा, र अन्य माटोका वस्तुहरू सामेल छन्।
सोमापुरा महाविहारको ९ माइल पश्चिम-दक्षिण पश्चिममा हल्द विहारको पुरातात्विक क्षेत्र हो जुन अस्थायी रूपमा युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गरिएको छ।
कुसुम्बा मस्जिद
कुसुम्बा मस्जिदको नाम कुसुम्बा गाउँबाट साभार गरिएको हो। यस मस्जिदलाई बङ्गलादेशमा अफगान शासनको समयमा सुलेमान नामको उच्च पदका अधिकारीले निर्माण गरेका थिए। यो अन्तिम सूरी शासकहरू मध्ये एकको अन्तर्गत गरिएको थियो। यस मस्जिद बनाउने नाम घियसुद्दीन बहादुर शाह थिए। यद्यपि यो मस्जिद सुरी शासन अन्तर्गत निर्माण गरिएको थियो। यस मस्जिदमा प्रयोग भएका वास्तुगत ढाँचा उत्तर भारतको पहिलेको सुरी वास्तुकलाबाट प्रभावित नभई छुट्टै प्रकारको थियो। यस मस्जिदलाई बाङ्ला शैलीमा निर्माण गरिएको थियो। पूर्वी केन्द्रीय प्रवेशद्वारमा रहेको शिलालेखले मस्जिदको निर्माणको सन् १५५८-५९ मा भएको भनि उल्लेख गरेको छ।
सदाशिव मल्ल
प्रजापालक राजा महेन्द्र मल्लका जेठा छोरा सदाशिव मल्ल उत्तराधिकारी भए । उनी व्यभिचारी र कामुक हुनाले जनतामा अत्यन्तै अप्रिय भएकाले मनहरामा घुमिरहेका बेला जनताले धपाए पछि भक्तपुरमा थुनामा परे ।
घोडचढीका सौखिन राजा सदाशिव मल्लको तबेला -(घोडा राख्ने ठाउँ) मा दर्जनौं घोडा रहेको अनुमान गरिन्छ । ती घोडालाई कतिसम्म राजकीय सुविधा दिइएको थियो भने ती घोडाले आमजनताको खेतबारीमा पसेर फसल बर्बाद गरिदिँदा पनि कुनै कानुन लाग्दैनथ्यो । किसानहरूले मुआब्जासमेत पाउँदैनथे । त्यतिबेला काठमाडौँका जनता राजा सदाशिव मल्लसँग आजित भैसकेका थिए । उनीहरू मौका कुरेर बसेका थिए भने राजा सदाशिव मल्ल कहिले मर्ला र शान्तिको सास फेर्न पाइएला भन्ने कामना पनि गर्थे ।
एक दिन अचानक राजा सदाशिव मल्ल आफ्ना आठपहरियाहरूलाई छलेर घोडा कुदाउँदै काठमाडौँ र भक्तपुर राज्यको सिमाना मनहरा फाँटमा पुगे । त्यहाँ काम गरिरहेका किसानहरूले उनलाई चिनेपछि तत्कालै घेराउ गरेर कुट्न थाले । आफ्नै जनताले त्यसरी कुट्न थालेपछि राजा सदाशिव मल्ल काठमाडौँतिर भाग्नुपर्नेमा भक्तपुरतिर भाग्न पुगे र आफ्नो गल्ती थाहा पाएपछि उनले भक्तपुरका राजा त्रैलोक्य मल्लसँग शरण मागेर आफ्नो ज्यान जोगाए ।
यता काठमाडौँमा राजा सदाशिव मल्ल भागेपछि उनकै भाइ शिवसिंह मल्लले उनलाई गद्दीबाट हटाएको र आफैं राजा भएको घोषणा गरेपछि राजा सदाशिव मल्ल गद्दीच्युत भए । गद्दीच्युत राजा सदाशिव मल्लले भक्तपुरमा शरणमा रहँदा पनि आफ्नो व्यभिचार कायमै राखेपछि राजा त्रैलोक्य मल्लले आजित भएर उनलाई आफ्नै दरबार परिसरमा थुनिदिए । थुनामै रहँदा राजा सदाशिव मल्लको मृत्यु भएको इतिहासकारहरूको अनुमान छ । पछि, उनी भक्तपुरबाट अत्तोपत्तो नहुने गरी भागे इतिहासकारहरूको अनुमान छ  । भक्तपुरमा यिनलाई थुनेर राखेको त्यो जेल / ठाउँलाई अहिले पनि "सदाशिव चोक" भनेर चिनिन्छ ।  राजा सदाशिव मल्ल थुनिएको भक्तपुर दरबारको त्यो ठाउँलाई अहिले पनि सदाशिव चोकका नामले चिनिन्छ ।
सत्य नारायण मण्डल
राजनीतिक करियर
सत्यनारायण मण्डल नेपालको सबैभन्दा पुरानो राजनीतिज्ञहरू मध्येका एक हुन्। उनी वि.सं. २०२८ सालमा राजनीतिक दलमा प्रवेश गरेका थिए। वि.सं. २०३६ सालमा नेकपाको सक्रिय सदस्य र वि.सं. २०४८ सालमा राष्ट्रिय सभा सदस्य बनेका थिए। धोबी समुदायबाट मन्त्री बन्ने उनी पहिलो व्यक्ति हुन्।
खड्गप्रसाद ओलीको सरकारमा उनी वि.सं. २०७२ असोज २५ मा नेपालको गैरविभागीय मन्त्री बनाइएका थिए। त्यसपछि उनलाई वि.सं. २०७२ कार्तिक २ नेपाल सरकारको खेलकुद तथा युवा मन्त्री बनाइएको थियो।
कायल वाकर
कायल वाकर (जन्म: २८ मे १९९०) एक अङ्ग्रेजी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन् जसले बेलायती क्लब म्यानचेस्टर सिटी र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टिमको लागि रक्षापंक्तिको रूपमा खेल्छन्।
अभिषेक रावत
अभिषेक रावत एक भारतीय टेलीभीजन अभिनेता तथा मोडल हुन् ।
अली असगर
अली असगर एक भारतीय टेलीभीजन अभिनेता तथा मोडल हुन्। असगर धेरै हास्य शोहरूमा महिला पात्रहरू खेल्नको लागि चिनिन्छन्।
जार बम्बा
बमको राजा (जार बम )(Царь-бо́мба), (code name Ivan सोभियत संघद्वारा ३० अक्टोबर १९६१ मा परिक्षण गरिएको हाइड्रोजन बम थियो। यसको मूल नाम सोभियत RDS-220 हाइड्रोजन बम थियो। मानव सभ्यताद्वारा विस्फोट गरिएको बमहरूम यो सबै भन्दा शक्तिशाली परमाणु बम हो। जार बम्बाको बिकास सोभियत बिज्ञान प्रतिष्ठानका प्राज्ञ इगोर कुर्कातोभ को नेतृत्वको एक परमाणु भौतिकशाष्त्री समूहले गरेको थियो।
श्रीनिवास मल्ल
श्रीनिवास मल्ल (वि सं १६८४-वि सं १७४३) पाटन राज्यको राजा थिए। उनी सिद्धिनरसिंह मल्लका छोरा थिए। वि सं १६८४ मा जन्मेका श्रीनिवास मल्लले वि सं १७१५ मा बाबुको विरुद्ध विद्रोह गरी वि.सं १७१७ मा ललितपुरको राजा भए। उनलाई त्यसो गर्न कान्तिपुरका राजा प्रताप मल्लले उचालेका थिए तर भक्तपुर माथि संयुक्त रूपमा आक्रमण गर्दा दोश्रो पटकको युद्धमा कान्तिपुरलाई सहयोग नदिएर प्रताप मल्ल चिढाएका थिए।
गोरखासँगको सम्बन्ध
श्रीनिवास मल्लको सम्बन्ध गोरखासँग राम्रो थियो ।
लाजको लाली (गीत)
लाजको लाली एक बहुचर्चित तथा प्रख्यात नेपाली भाषाको आधुनिक गीत हो। यस गीतमा स्वर पुरुष तर्फ नेपाली तथा हिन्दी गीत सङ्गीत क्षेत्रमा ख्याति कमाउन सफल एवम् स्थापित गायक उदितनारायण झाको रहेको छ भने महिला तर्फ मल्लिका कार्कीको रहेको छ। यो उदितनारायण झाको गीति सङ्गालो उपमामा (उपहार दोस्रो) समावेश गीत हो।
श्रीनिवास मल्ल
मकवानपुरसँगको सम्बन्ध
त्यहाँ उठेको विद्रोह दमन गर्न सहयोग गरेको कारणले उनको सम्बन्ध मकवानपुरका राजा शम्भु सेन सँग पनि राम्रो भयो। त्यस बापत मकवानी राजाले राजा श्रीनिवास मल्ललाई हात्ती पठाएका थिए ।
लाजको लाली (गीत)
यस गीतमा छायाङ्कन धरज जङ्ग शाहले गरेका छन् भने सम्पादन मिलन रत्न बज्राचार्यले गरेका छन् र यस गीतलाई निर्देशन आलोक नेम्वाङले गरेका हुन्। यस गीतमा शब्द एसपी कोइरालाको रहेको छ। यस गीतमा सङ्गीत वरिष्ठ सङ्गीतकार आलोक श्रीको रहेको छ। यस गीतमा श्रव्य/श्रव्य दृश्य म्यूजिक नेपाल प्रालिको रहेको छ। यसको सिआरबिटि अङ्क ०१३०००४३२६ हो। यसको आधिकारिक साङ्गीतिक श्रव्य दृश्यलाई म्युजिक नेपालको आधिकारिक युट्युब खातामा ५ डिसेम्बर २०१८ मा सार्वजनिक गरिएको थियो भने यसले असोज २०७६ सम्ममा १२ लाख १० हजार भन्दा बढी अवलोकन प्राप्त गरिसकेको छ।
श्रीनिवास मल्ल
धार्मिक कार्यहरू
अष्टमातृका नाचकाे प्रचलन चलाएका थिए।
लाजको लाली (गीत)
साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य
यसको आधिकारिक साङ्गीतिक श्रव्य दृश्यमा अभिनेता आर्यन सिग्देल र अभिनेत्री नम्रता श्रेष्ठलाई प्रमुख भूमिकामा देख्न सकिन्छ जसको सुरुवाती दृश्यमा ४,५ वटा रङ्गहरूको थुप्रो देखाइएको छ। नम्रता श्रेष्ठ एकैछि पछि दृश्यमा आउँछन् र उनले उक्त थुप्रैलाई फुक्दै रङ्गहरूलाई मिसाउन थाल्छिन् र नृत्य प्रस्तुत गर्दै उक्त रङ्ग राखेको थालीलाई हातमा लिन्छिन् र छट्कार्छिन्। रङ्गहरू गएर आर्यान सिग्देलको अनुहारमा छ्यापिन्छ र पछि उनले पानीले मुख धुन्छन्। सोही क्रममा उनीहरूको आँखा जुध्छ र गीतको सुरुवात हुन्छ।
श्रीनिवास मल्ल
अपदस्त र उत्तरार्ध जीवन
योगनरेन्द्र मल्लले बाबुको विरुद्ध एक किसिमले विद्रोह गर्न थाले। ढुकुटीको पैसा हात लाई योगनरेन्द्र मल्ल राजदरबारमा नबसी अन्तै गई बस्न थाले। यस कुराले राजा श्रीनिवास मल्ललाई ठूलो चिन्ता पर्न लाग्यो। समर्थ भैसकेका छोरालाई दबाउनु उनले श्रेयस्कर सम्झेनन्। उनले आफ्ना पिता सिद्धिनरसिंह मल्लले आफूलाई राज्य सुम्पिदिएको आदर्श खडा थियो। यसकारण श्रीनिवास मल्लले छोरालाई बोलाई राज्य सुम्पनु नै उचित सम्झे। तदनुसार विसं १७४१ पौषमा श्री निवास मल्लले गद्दी त्याग गरी योगनरेन्द्रलाई गद्दीमा राखे।
लाजको लाली (गीत)
साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य
सुरुवातमा उनी उ भएको नजिक जान्छिन् र दुबैजनाको हेराहेर पर्छ। एकैछिनको हेराहेर पछि, उनी मुस्कुराउँदै पछाडि फर्किन्छिन् र उनी पनि मुस्कुराउँछन्। दृश्य जङ्गलमा पुग्छ जसमा उनी हातमा एउटा कपडा लिँदै नृत्य प्रस्तुत गर्न थाल्छन्। अर्को दृश्यमा एकजना पुरुष र एकजना महिला भएको ठाउँमा उनी बसिरहेकी हुन्छिन् भने उक्त पुरुषले हार्मोनियम बजाउँदै गर्छन् र उनी गीत गाउँदै रङ्ग छ्यापिएको पल सम्झिन्छिन्। गीतमा धुनको आगमन हुन्छ जसमा एकजना युवाक दौडिँद‌ै सोही स्थानमा आउँदै गर्छन्। एकैछिन पछि दृश्य गोलभेडा, अमला, केरा लगायतका फलफूल र तरकारीहरू देखाइन्छ। उनीहरूका आमा छोरी खरबुजा व्यस्त देखिन्छन् र उनी पनि त्यहाँ आइपुग्छन् र उनलाई सम्पर्क गर्न चाहेको इशारा गर्छन् र उनले आमा नजिक भएको कारण नमिल्ने उनलाई इशारा गर्छिन्। उनले त्यसपछि चिचिण्डो ल्याएर उनलाई विभिन्न सङ्केतहरू देखाउन थाल्छन् र उनी सो दृश्य देखेर हाँस्छिन्।
अर्को दृश्यमा उजीहरू बीच फोनमा वार्ता चलिरहेको हुन्छ जसमा उनले गीत मार्फत आफ्ना मनका कुरा उनलाई व्यक्त गर्छन्। एकैछिन पछि दुबै जना नाच्न थाल्छन्। एकछिन पछि उनी एउटा रुखमा समाति गीत गाउन थाल्छिन् र उनलाई बारीमा भेटेको सम्झना गर्छिन् र पछि वर्तमानमा आउँदा उन सोही स्थानमा हुन्छिन् र आफ्नो टाउकोमा आफैले प्याट्ट हान्छिन्। एउटा खुला बारीमा उनी देखा पर्छन् जसमा उनले अवस्थित बुख्याचा उनी सम्झी नजिक गई गीत प्रस्तुत गर्छन्। पछि उनले उनको हात समाउँछिन् र उनीहरू एकैसाथ हर्सित मुद्रामा देखिन्छन् र वर्तमानमा आउँदा उनी भ्रममा परेको पत्ता पाउँछन् र सो बुख्याचा भएको ठाउँबाट प्रस्थान गर्छन्। गीतमा धुनको पुनरागमन हुन्छ जसमा उनी लगायतका विभिन्न प्राकृतिक दृश्यहरू समेटिएको हुन्छ। एउटा युवकले हार्मोनियम लिएर आउँछन् र उनी अधिकै हार्मोनियम बाधक हुन्छन्। उनी आइरहेको क्रममा उनले उनलाई रोक्छन् र उनलाई केही पैसा दिएर उक्त हार्मोनियम लिएर जान्छन्। दृश्यमा उनले गीत गाउँद‌ै हार्मोनियम बजाउँछन् र उनको आमा र उनले उनले बजाएको हेरेर बस्छन्। उ प्रति उजी बढि आकर्षित भएको देखेर उनले शङ्का गर्छिन्। दृश्य अर्कै स्थानमा मोडिन्छ जसमा उनी एउटा बारीमा बसेर गीत गाउँछन् र एकछिन पछि उनी पनि त्यहाँ आइ उनको छातीमा आफ्नो टाउको राख्छिन् जो उनको कल्पना मात्र हुन्छ। सोही दृश्य उनी उठ्छिन् र गीत अनुसनर ओठ समक्रमण गर्न थाल्छिन्। दृश्य बारीको बीचमा पुग्छ जसमा उनीहरू एक अर्काको नजिक रहि हर्सित देखिन्छन्। अन्त्य तर्फको दृश्यमा, उनीहरू फरक ठाउँबाट एकै ठाउँमा आइपुग्छन् र उनले उनको छातीमा देखाउँद‌ै त्यहाँ केही रहेको बताउँछन्। उनले नराम्रो दृष्टिले हेरेको अनुमान गर्दै उनको गालामा एक थप्पड हान्छिन् र आफैले आफ्नो शरीरमा हेरेर तर्सिँदै उक्त चिजलाई फाल्छिन् र दुबैले अङ्गालो हाल्छन्। यसका साथ‌ श्रव्य दृश्यको अन्त्य हुन्छ।
श्रीनिवास मल्ल
अपदस्त र उत्तरार्ध जीवन
राजा श्रीनिवास मल्ललाई पनि उनकै छोरा योगनरेन्द्र मल्लले वि.सं. १७४१ मा अपदस्त गरे। वि.सं. १७४३ माघशूक्ल एकादशी मृगशिरा नक्षत्र शुक्रबारका दिनमा उनी परलोक भए। ६ जना सति गए। शंखमूलमा दाहकृया भयो।
लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)
लमजुङ १ नेपालको लमजुङ जिल्लाको संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। यो निर्वाचन क्षेत्र ३१ अगस्ट २०१७ मा पेश गरिएको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।
सम्मिलित क्षेत्रहरू
लमजुङ १ ले लमजुङ जिल्लाको सम्पूर्ण भाग समेटेको छ।
फिल जोन्स
फिलिप एन्टोनी जोन्स (जन्म: २१ फेब्रुअरी १९९२) एक अङ्ग्रेजी व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन जसले अङ्ग्रेजी क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेड र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोलीका लागि रक्षापङ्क्तिको रूपमा खेल्दछन्।
ब्ल्याकबर्न रोभर्स
सन् २००२ मा जोन्स इङ्ल्यान्डको ब्ल्याकबर्न रोभर्स नामक एक फुटबल क्लबको प्रशिक्षण केन्द्रमा भर्ना भई व्यावसायिक फुटबलमा प्रशिक्षण लिन सुरु गरेका थिए। सन् २००९ मा जोन्सको सोही क्लबको वरिष्ठ टोलीमा पदोन्नति भएपछि उनले सन् २००९-१० प्रिमियर लिग संस्करणमा क्लबको मार्फत व्यावसायिक फुटबल लेखजीवनको सुरुवात गरेका थिए भने उनले सोही वर्ष उक्त क्लबसँगको दुई वर्षे आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। सन् २००९ सेप्टेम्बर २२ का दिन जोन्सले लिग कप अन्तर्गतको खेलमा नोटिङह्याम फरेस्टका विरुद्ध पहिलो आधिकारिक खेल खेलेका थिए भने उक्त खेलमा घरेलु क्लबले फरेस्टलाई १-० गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो। त्यसको पछिको वर्ष, अर्थात् सन् २०१० मा जोन्सले सोही क्लबसँगको ५ वर्षे नयाँ सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। सन् २०१० मार्च २१ का दिन जोन्सले रोभर्सका तर्फबाट प्रिमियर लिगको खेलमा पर्दापण गरेका थिए भने त्यसदिन क्लबको सामाना चेल्सीसँग भएको थियो। पछिका लिग चरणका खेलहरूमा जोन्सको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई दर्शक तथा समर्थकहरूले निकै मन पराएका थिए। सन् २००९-१० को संस्करणमा जोन्सले क्लबका लागि लिगमा ९ र कप प्रतियोगितामा तीन गरी कुल १२ उपस्थितिहरू जनाएका थिए।
सन् २०१०-११ संस्करणको प्रिमियर लिगको पहिलो खेलमा जोन्सले एभर्टन फुटबल क्लबका विरुद्ध उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए भने त्यस वर्षको संस्करणको अधिकांश खेलहरूमा उनले प्रिमियर लिगमा क्लबको प्रतिनिधित्व गरेका थिए। सन् २०१० को डिसेम्बरमा वेस्टह्याम विरुद्धको खेलमा उनीको खुट्टामा चोट लागेका कारण उनले केही महिना विश्राम गर्नु परेको थियो। सन् २०११ मार्च १९ का दिन ब्ल्याकपुल फुटबल क्लबका विरुद्ध आयोजित खेलमा उनी चोट मुक्त हुँदै पुन खेलमा सहभागिता जनाउन सुरु गरेका थिए। इस्टउड पार्कमा ब्ल्याकपुल विरुद्धको आयोजित खेल २-२ को बराबरीमा टुङ्गिएको थियो। सन् २०११ अप्रिल २ का दिन उनले इमिरेट्स रङ्गशालामा आयोजित आर्सनल विरुद्धको खेलमा पुरै ९० मिनेट खेल खेलेका थिए तर उक्त खेल गोल रहित बराबरीमा टुङ्गिएको थियो। सन् २०१०-११ संस्करणको प्रिमियर लिगमा जोन्सले २६ लिग र दुई कप प्रतिस्पर्धाहरूमा क्लबको प्रतिनिधित्व गरेका थिए।
म्यानचेस्टर युनाइटेड
सन् २०१०-११ को प्रिमियर लिग संस्करण पश्चात् अङ्ग्रेजी क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेडले फिल जोन्सलाई आफ्नो क्लबमा ल्याउनका लागि रूचि देखाएको थियो। सन् २०११ जुन १३ का दिन जोन्सले १ करोड ६५ लाख युरोको लागतमा म्यानचेस्टर युनाइटेडमा भित्र्याइएको थियो भने उनले उक्त क्लबसँगको ५ वर्षे आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। सन् २०११-१२ को प्रिमियर लिग संस्करण सुरु हुनु भन्दा अगाडि सिकागो फायरका विरुद्ध आयोजित खेलमा उनले क्लबको तर्फबाट पहिलो खेल खेलेका थिए भने उक्त खेलमन टोलीले ३-१ को गोल अन्तरले खेल जित्न सफल भएको थियो। जोन्सले एफए कम्युनिटी सिल्ड नामक एक प्रतियोगितामा जोन्सले म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि पहिलोपटक प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा सहभागिता जनाएका थिए भने उक्त खेलमा उनी रियो फेर्दिनान्दलाई प्रतिस्थापन गर्दै मैदान प्रवेश गरेका थिए। म्यानचेस्टर सिटीको विरुद्ध आयोजित खेल युनाइटेडले ३-२ गोल अन्तरले खेल जित्न सफल भएको। सन् २०११ अगस्ट १४ का दिन जोन्सले युनाइटेडको तर्फबाट प्रिमियर लिगमा पर्दापण गरेका थिए। वेस्ट ब्रुमविच विरुद्धको खेलमा उनी अतिरिक्त खेलाडीको रूपमा मैदान प्रवेश गरेका थिए भने उक्त खेल क्लबले २-१ गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो। सन् २०११ अगस्ट २२ का दिन जोन्सले टोटनह्याम हट्सपरका विरुद्ध आयोजित प्रिमियर लिगको खेलमा खेलको निर्धारित समयसम्म क्लबको प्रतिनिधित्व गरेका थिए भने पुरानो ट्राडफोर्डमा आयोजित खेल क्लबले ३-० गोल अन्तरले जित्न सफल भएको थियो।
सन् २०१५ जुलाई १ का दिन जोन्सले म्यानचेस्टर युनाइटेडसँगको आवदेध मितिमा थप ४ वर्ष थप गरी सन् २०१९ सम्म उक्त क्लबमा आवद्ध रहने भएका थिए भने उनले सन् २०१९ मा पनि पुनः क्लबसँग सन् २०२३ सम्म आवद्ध हुने गरी नयाँ सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। फेब्रुअरी ९ का दिन जोन्सले फुलह्याम विरुद्ध आयोजित खेलमा मार्सियाललाई सहायता प्रदान गरेका थिए। सन् २०२० जनवरी २७ का दिन आयोजित ट्रानमेरे रोभर्सको विरुद्ध आयोजित खेलमा उनले सन् २०१४ पछि पहिलोपटक गोल गर्न सफल भएका थिए भने उक्त खेल क्लबले ६-० गोलको फराकिलो अन्तरले खेल जित्न सफल भएको थियो।
अन्तर्राष्ट्रिय खेलजीवन
सन् २००९ मा जोन्सले इङ्ल्यान्ड २० वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीको तर्फबाट पर्दापण गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल जीवनको सुरुवात गरेका थिए भने उनले उक्त टोलीसँगको १ वर्षे बसाइँ ४ उपस्थितिहरू जनाएका थिए। सन् २०११ अक्टोबर ७ का दिन जोन्सले इङ्ल्यान्डको वरिष्ठ राष्ट्रिय टोलीका लागि पहिलो उपस्थिति जनाएका थिए। सन् २००९ नोभेम्बर १७ का दिन तुर्कीको विरुद्ध आयोजित खेलमा जोन्सले १९ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गरेका थिए भने उक्त खेलमा राष्ट्रिय टोलीले तुर्कीलाई ३-१ गोल अन्तरले पराजित गर्न सफल भएको थियो। जोन्सले इङ्ल्यान्डका विभिन्न तहका राष्ट्रिय फुटबल टोलीको प्रतिनिधित्व गरिसकेका छन्। २१ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीको पदोन्नति भएको थियो भने राष्ट्रिय टोलीका तत्कालीन प्रशिक्षकले उनलाई उनलाई सन् २०१० अगस्ट ४ का दिन राष्ट्रिय टोलीका तर्फबाट खेलहरूमा सहभागी हुनका लागि बोलाएका थिए। जोन्सले उज्बेकिस्ता विरुद्ध आयोजित एक खेलमा टोलीको तर्फबाट पहिलो खेल खेलेका थिए। उक्त खेलको ४६औँ मिनेटमा उनलाई मार्टिन केलीले प्रतिस्थापन गर्दै मैदान प्रवेश गरेका थिए। सन् २०११, डेनमार्कमा आयोजना हुन लागेको यु-२१ च्याम्पियनसिप नामक एक अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा उनले २१ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीको कप्तान पद सम्हालेका थिए भने उनको कप्तानीमा पछि राष्ट्रिय टोली चेक गणतन्त्र विरुद्धको खेलमा मैदान उत्रिएको थियो।
सन् २०११ मा जोन्सको इङ्ल्यान्ड वरिष्ठ राष्ट्रिय टोलीमा पदोन्नति भएको थियो। वरिष्ठ राष्ट्रिय टोलीको पदोन्नति भएको थियो भने राष्ट्रिय टोलीका तत्कालीन प्रशिक्षक फाबिओ कापेलोले उनलाई उनलाई सन् २०११ अगस्ट ५ का दिन राष्ट्रिय टोलीका तर्फबाट खेलहरूमा सहभागी हुनका लागि बोलाएका थिए। सन् २०११ अक्टोबर ७ का दिन उनले वरिष्ठ राष्ट्रिय टोलीको अधीनमा रहेर पहिलो वरिष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय खेल मोन्टेनेग्रोको विरुद्धमा खेलेका थिए भने उक्त खेल २-२ को बराबरीमा टुङ्गिएको थियो। मोन्टेनेग्रोको विरुद्धमा आयोजित खेल सन् २०१२ को युएफा युरो कपको छनोट खेल अन्तर्गतको एक खेल थियो। सन् २०१२ को युएफा युरो कपमा राष्ट्रिय टोलीले प्रतिनिधि टोलीको गठन गर्ने क्रममा जोन्सलाई पनि २३ पुरुषको टोलीमा समावेश गरिएको थियो तर उक्त प्रतियोगितामा उनले कुनै पनि उपस्थिति जनाएका थिएनन्। सन् २०१४ मा ब्राजिलमा आयोजना हुन लागेको सन् २०१४ को विश्वकपका लागि राष्ट्रिय टोलीको गठन गर्ने क्रममा जोन्सलाई २३ पुरुषको राष्ट्रिय टोलीमा समावेश गरिएको थियो। काँधको चोटका कारण उनले सन् २०१४ को विश्वकप खेलमा सहभागी हुन असमर्थ बनेका थिए। सन् २०१४ मा रूसमा आयोजना हुन लागेको सन् २०१४ को विश्वकपका लागि राष्ट्रिय टोलीको गठन गर्ने क्रममा जोन्सलाई २३ पुरुषको राष्ट्रिय टोलीमा समावेश गरिएको थियो।
गिनी-बिसाउ महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
गिनी-बिसाउ राष्ट्रिय फुटबल टिम अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा गिनी-बिसाउको प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो गिनी-बिसाउमा फुटबलको लागि शासकीय निकाय गिनी-बिसाउ फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो फिफा र अफ्रिकी फुटबल सङ्घको सदस्य राष्ट्र हो । गिनी-बिसाउले हालसम्म जम्मा २ वटा फिफाद्वरा मान्यता प्राप्त खेल खेलेको छ जून २ वटै २००६ मा गिनीको विरुद्धमा रहेको थियो ।
अरुन्धति राय
अरुन्धति राय (जन्म: 24 नोभेम्बर, १९६१) अंग्रेजी भाषाकी एक प्रसिद्ध लेखिका र समाजसेवी हुन्। उनले केही फिल्महरूमा पनि काम गरेकी थिइन्। द गड अफ स्मल थिंग्सको लागि बुकर पुरस्कार प्राप्त गरेकी रायले लेखनको बाहेक नर्मदा बचाओ आन्दोलन, भारतको दोस्रो जनआन्दोलनमा पनि भाग लिएकी थिइन्। कश्मीरलाई लिएर अनेक विवादास्पद बयानहरूको कारण उनी पछिल्ला केहि समयदेखि चर्चामा छिन्।
डेन्युब नदी
डेन्युब नदी ( Danube, जर्मनेली: Donau ) मध्य युरोपको एक नदी हो। यो नदी जर्मनीको कालो वनको पहाडस्थित दोनाउएसिगन बाट सुरु हुन्छ र दक्षिण-पूर्वतर्फ बग्छ। कुल २,८७२ किमी (१,७८५ माइल) लामो यो नदी पाँच मध्य र पूर्वी युरोपेली देशको राजधानी भएर बग्ने गर्दछ र अन्त्यमा युक्रेन र रोमानियामा नदीमुख बनाएर कृष्ण सागरमा मिसिन्छ।
डेन्युब नदी जर्मनीमा उत्पत्ति हुन्छ र, अस्ट्रिया, स्लोभाकिया, हङ्गेरी, क्रोएसिया, सर्बिया, बुल्गेरिया, मोल्दोभा, युक्रेन र रोमानिया गरि दस राष्ट्र भएर बग्छ वा अन्तर्राष्ट्रिय सीमामा अवस्थित छ। धेरै राष्ट्र भएर बग्ने नदीहरूमा डेन्युब नाइल नदी पछि दोस्रो स्थानमा छ। प्राचीन कालमा यो नदी रोमन साम्राज्यको सीमा भएको कारणले समेत प्रसिद्ध छ। भोल्गापछि डेन्युब नदी युरोपको दोस्रो सबैभन्दा लामो नदी हो।
प्राचीन कालदेखि नै डेन्युब नदी युरोपमा परम्परागत व्यापार मार्गको रूपमा रहेको छ। वर्तमान समयमा यस नदीको कुल लम्बाईको २,४१५ किलोमिटर (१,५०१ माइल) यात्रा गर्न सकिन्छ। यो नदी जलविद्युत र खानेपानीको पनि महत्वपूर्ण स्रोत हो।
बङ्गलादेशका भाषाहरू
बङ्गलादेशको संविधानको धारा ३ अनुसार बङ्गाली भाषा बङ्गलादेशको एक मात्र आधिकारिक भाषा, राज्य भाषा र राष्ट्रभाषा हो। बङ्गलादेश दक्षिण एसियाको एक मात्र र विश्वको सबैभन्दा भाषिक राष्ट्रहरू मध्ये एक हो। बङ्गाली भाषा सम्बन्धी ऐन, १९८७ को दफा १९८ बमोजिम विदेशी सम्बन्ध बाहेक अन्य सबै सरकारी प्रयोजनमा बङ्गाली भाषाको प्रयोग अनिवार्य गरिएको छ। दक्षिण एसियाको एक मात्र एकल भाषा भएको देश बङ्गलादेश मानिन्छ। तैपनि, चट्टोग्रामको पहाडी क्षेत्र र अन्य साना जातीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने बङ्गलादेशी आदिवासीहरू आ-आफ्नो भाषाहरू बोल्दछन् (जस्तै: चाक्मा, मार्मा आदि)। यसबाहेक बङ्गलादेशको क्षेत्रीय विविधताका कारण बङ्गाली भाषाका पनि थुप्रै भाषिकाहरू रहेका छन्। उदाहरणका लागि चट्टोग्राम र सिलेट क्षेत्रको बङ्गाली भाषा मानक बङ्गली भन्दा निकै फरक छ। धेरै पहिले सिलेट क्षेत्रमा सिलेटी भाषाको लिखित रूप र सिलेटी नागरी नामको लिपिको प्रचलन रहेको थियो। तर वर्तमानमा यसको लिपिमा भाषाहरू लेखिएको पाइँदैन। सन् २०११ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार बङ्गाली मुख्यतया देशको ९८ प्रतिशत जनसङ्ख्याद्वारा बोलिन्छ र यसले राष्ट्रिय भाषाको रूपमा मान्यता पाएको छ। बङ्गलादेशको उत्तरी र दक्षिणपूर्वी भेगका आदिवासीहरू विभिन्न मातृभाषा बोल्ने गर्दछन्।
बङ्गलादेश र बङ्गाली बसोबास गर्ने क्षेत्रहरूको भाषाहरू
एथ्नोलगको २१औँ संस्करण (सन् २०१८) अनुसार बङ्गलादेशमा ४१ वटा भाषा बोलिन्छ जसलाई तलको तालिकामा वर्णन गरिएको छ।
गैर हिन्द-आर्य भाषाहरू
यस क्षेत्रका आदिवासी भाषाहरू आग्नेली, द्रविड र तिब्बती-बर्मेली भाषा परिवारका सदस्यहरू हुन्। यी भाषाहरूमध्ये प्रायजसो भाषाहरू पहाडी क्षेत्रमा बोलिन्छ।
आग्नेली भाषा परिवार
भारोपेली भाषा परिवारका भाषाहरू पछि व्यापक रूपमा बोलिने भाषाहरू आग्नेली भाषा परिवारका सदस्य भाषाहरू हुन् जुन दक्षिण पूर्व एसियामा (जस्तै खमेर र भियतनामी) बोलिन्छ। यस भाषा परिवारको पूरक भाषा उत्तरी र पूर्वी बङ्गलादेशमा सानो समुदायद्वारा बोलिन्छ। बङ्गलादेशमा आग्नेली भाषा परिवारको दुई शाखाहरू रहेका छन्।
द्रविड भाषा परिवार
पश्चिमी बङ्गलादेशको राजशाही र रङ्पुर विभागमा दुई द्रविड भाषाहरू बोलिन्छन्।
तिब्बती-बर्मेली भाषा परिवार
भारतीय उपमहाद्वीपको उत्तरी र पूर्वी किनाराका पहाडी क्षेत्रहरूमा मुख्यतया तिब्बती-बर्मेली वा भोट बर्मेली भाषा बोल्ने मानिसहरू बसोबास गर्दछन्। आदिवासी तिब्बती-बर्मेली भाषा बोल्ने समुदायहरू उत्तरी, पूर्वी र विशेष गरी बङ्गलादेशको दक्षिणपूर्वी भागहरू, मुख्यतया चट्टोग्राम पहाडी क्षेत्रहरूमा पाइन्छन्।
अङ्ग्रेजी
बङ्गाली भाषा कार्यान्वयन ऐन, सन् १९८७ सुरु हुनुभन्दा पहिले आधिकारिक मामिलाहरूमा अङ्ग्रेजीको उल्लेखनीय उपस्थिति थियो तर सन् १९८७ देखि सरकारमा अङ्ग्रेजीको प्रयोग उल्लेखनीय रूपमा घटेको थियो। देशमा ब्रिटिस उपनिवेशको कारण अङ्ग्रेजी अझै पनि बङ्गलादेशमा व्यापक रूपमा बोलिने र सामान्य रूपमा बुझिने भाषा हो। सबै विद्यालय, कलेज र विश्वविद्यालयहरूमा अङ्ग्रेजी अनिवार्य विषयको रूपमा पढाइन्छ। यद्यपि, बङ्गलादेशमा अङ्ग्रेजी माध्यमको शिक्षा प्रणाली हालसम्म पनि व्यापक रूपमा रहेको छ। बङ्गलादेशमा ब्रिटिस परिषद्ले अङ्ग्रेजी भाषाको पाठ्यक्रमहरू प्रदान गर्ने गर्दछ।
सार्कका अन्य राष्ट्रहरूको अवस्थाजस्तै अङ्ग्रेजी भाषाको ज्ञानमा पनि उल्लेखनीय असमानता छ। जनसङ्ख्याको एक महत्त्वपूर्ण भाग मूल रूपमा अङ्ग्रेजी बोल्छ (विशेष गरी शिक्षित वर्गको बीचमा), जबकि जनसङ्ख्याको ठूलो भागलाई अङ्ग्रेजीको कुनै ज्ञान छैन। मध्यम र उच्च वर्गबीच धेरैले व्यावसायिक आवश्यकताहरूको कारण बङ्गलादेशीहरू अङ्ग्रेजी पढ्न र लेख्न सक्छन् तर उनीहरूलाई अङ्ग्रेजी बोल्न कठिन हुने गरेको पाइन्छ। औपनिवेशिक कालमा कानूनहरू अङ्ग्रेजीमा लेखिएका थिए। हाल अधिकांश कानूनहरू बङ्गालीमा लेखिएका छन् तर सन् १९८७ भन्दा पहिले पारित कानूनहरूमा संसोधित भएतापनि सामान्यतया अङ्ग्रेजीमा लेखिएका छन्। सरकार र बैङ्कहरूले प्रयोग गर्ने धेरै कानूनी, प्रशासनिक र वित्तीय फारमहरू अङ्ग्रेजीमा मात्र उपलब्ध रहको पाइन्छ। यहाँको न्यायपालिकामा पनि अङ्ग्रेजी भाषाको प्रयोग गरिन्छ।
अरबी
औपनिवेशिक कालदेखि आधिकारिक स्थिति गुमाए तापनि अरबी भाषा धेरै मुस्लिम प्रार्थन केन्द्रहरूमा प्रयोग गरिन्छ जसमा साप्ताहिक शुक्रवारको प्रार्थनामा बङ्गाली भाषाको अतिरिक्तमा अरबीमा प्रवचन (खुतबा) दिइन्छ। बङ्गलादेशको संविधान अरबी वाक्यांशबाट सुरु हुन्छ (ماالال㸍لرلرَلرََِِّّنِِِمِ) जसलाई "अल्लाहको नाउँमा, दयालुको नाउँमा" भनेर अनुवाद गरिएको छ।
अरबी मुसलमानहरूको धार्मिक भाषा हो। कुरान, सुन्नत, हदीस र मुस्लिम धर्मशास्त्र अरबी भाषा बङ्गाली अनुवादका साथ सिकाइएको छ। मध्यपूर्वमा बसोबास गर्ने बङ्गलादेशी प्रवासीहरूले बङ्गलादेशमा अरबी बोल्न सक्नेहरूको सङ्ख्यामा थप वृद्धि गरेको छ। अरबी भाषा मस्जिद, विद्यालय, कलेज, विश्वविद्यालय र मदरसाहरूमा धार्मिक भाषाको रूपमा सिकाइएको छ भने यसको साथसाथै परम्परामा बङ्गाली मुस्लिम घरहरूमा पनि सिकाइएको छ। हाल बङ्गलादेशको मदरसा शिक्षामा अरबी एक अनिवार्य विषय हो। बङ्गलादेशको बहुसङ्ख्यक मुस्लिम जनसङ्ख्याले आफ्नो धार्मिक शिक्षाको भागको रूपमा अरबी भाषाको पठन, लेखन र उच्चारणमा कुनै न कुनै औपचारिक वा अनौपचारिक शिक्षा प्राप्त गरेका छन्। अरबी भाषाले पनि बङ्गाली भाषालाई धेरै प्रभावित गरेको छ त्यसैले बङ्गलादेशी भाषण र र्‍यालीहरूमा अरबी शब्दावली सुन्नु असामान्य कुरा होइन। यसको एउटा उदाहरण बङ्गबन्धुको ७ मार्चको भाषण हो, जसले अन्तमा इन्शाल्लाहको (ईश्वर-इच्छुक) उल्लेख गर्दछ, साथै धेरै अरबी-मूलको बङ्गाली शब्दहरू प्रयोग गरिएको छ।
फारसी
हाल फारसी बङ्गलादेशका केही मदरसाहरूमा पढाइन्छ। प्रायःजसो बेफाकुल मदारीसिल अरबी बङ्गलादेश बोर्ड र ढाका विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धि छ।
उर्दु
सन् १९४७ देखि १९७१ सम्मको विभाजनपछि उर्दु एक आधिकारिक भाषा थियो। यो अझै पनि बिहार र उत्तर प्रदेशका बासिन्दाहरू द्वारा बोलिन्छ। उनीहरू सैदपुर, ढाका विशेष गरी पुरानो ढाका र बङ्गलादेशका अन्य भागहरूमा बसोबास गरिरहेका छन्।
मेची बहुमुखी क्याम्पस
मेची बहुमुखी क्याम्पस नेपालको पूर्वी झापामा रहेको पुरानो क्याम्पस हो । विभिन्न विषयमा अध्ययन गराईने यो क्याम्पस वि.सं. २०२१ सालमा स्थापना भएको हो । झापाको सुन्दर नगरी भद्रपूरमा अवस्थीत यो क्याम्पसमा विज्ञान, मानवीकी, व्यवस्थापन लगायतका विषयहरु अध्यापन गराईन्छ । वातावरणीय दृष्टिकोणले पनि एकदमै शान्त ठाउँमा अवस्थीत यो क्याम्पसमा अध्ययनका दृष्टिकोणले स्थापना काल तिर नेपाल लगायत भारतका समेत विद्यार्थी आउने गरेका थिए । स्थापना काल तिर झापाको एकमात्र क्याम्पसको रूपमा परिचित यो क्याम्पस, हाल आएर पनि उत्तिकै विद्यार्थीको चाप हुने त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन प्राप्त सरकारी क्याम्पसमा गणना हुन्छ । विगत केहि वर्ष देखी स्नातकोत्तर विषय समेत अध्यापन गराउन थालेको यो क्याम्पसले निम्न विषयहरूमा स्नातकोत्तरका कक्षाहरु समेत सन्चालन गर्न थालेको छ ।