cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
घैलाडुब्बा
घैलाडुब्बा झापा जिल्लाको कन्काई नगरपालिकामा पर्ने एक व्यापारिक केन्द्र हो। पहिले घैलाडुब्बा गाउँ विकास समितिको रूपमा रहेको यो ठाउँ र तत्कालिन सुरुङ्गा गाविस मिलेर वि.स. २०७१ जेठदेखि कन्काई नगरपालिका बनेको हो । घैलाडुब्बा बजारको नजीकैबाट बिरिङ खोला बगेको छ। घैलाडुब्बा झापा जिल्लाको पुरानो बजार हो। यो बजार पशु वेच-विखनको केन्द्र मानिन्छ। ‍‍
देवेन्द्र तामाङ
देवेन्द्र तामाङ नेपाली राष्टिय फुटबल टिमका खेलाडी हुन्।
नाइल नदी
नाइल नदी (النيل, An Nīl, प्राचिन इजिप्सियन Iteru or Ḥ'pī, कप्टिक ⲫⲓⲁⲣⲱ Piaro or Phiaro, ዓባይ; रूपान्तरित: ʿAbbai, तर उच्चारण Abbai) उत्तरी अफ्रिकाको उत्तर तिर बग्ने तथा विश्वको सबैभन्दा लामो नदी हो।
प्रकाश सुवेदी
प्रकाश सुवेदी एक नेपाली टेलिभिजन प्रस्तोता र टेलिभिजन कार्यक्रमका निर्देशक हुन्। उनका केही चर्चित टेलिभिजन कार्यक्रमहरूमा रजतपट, रिसानी माफ, ग्ल्यामर गफ, र बागिना समावेश छन्। चर्चित हाँस्य टेलिभिजन कार्यक्रम हर्के हल्दार र रिसानी माफ निर्देशन गर्नुका साथै उनले सन् २००४ मा आएको नेपाली चलचित्र हमी तीन भाइमा पनि सानो भूमिका खेलेका थिएँ। नेपाली चलचित्र उद्योगमा उनी हालैका चलचित्रहरूको समीक्षा र टिप्पणी लागि उनी परिचित छन्, जुन उनले सामान्यतया आफ्नो कार्यक्रम रजतपट मार्फत प्रदर्शन गर्छन्। टिप्पणीका कारण कलाकारहरूसँग कहिलेकाहीँ उनी विवादमा पनि पर्ने गरेका छन्।
पूजा शर्मासँग ग्ल्यामर गफ
आफ्नो कार्यक्रम ग्ल्यामर गफको एक अङ्कमा, अभिनेत्री पुजा शर्माको अन्तर्वार्ता लिँदा, उनले देश र राजनीतिमा आधारित केही प्रश्नहरू सोधे, जसको जवाफ उनले दिन सकिनन् र केही आधारभूत प्रश्नहरूको गलत जवाफ पनि दिइन। उनको सामान्य ज्ञानलाई लिएर दर्शकहरूबाट उनको आलोचना भएको थियो। स्रोताबाट पाएको प्रतिक्रिया र सुवेदीले हटाउने अपेक्षा गरेको अन्तर्वार्ताका केही अंशबाट उनी असन्तुष्ट थिइन्। उनले चलचित्र विकास बोर्डमा उनीविरुद्ध मुद्दा दायर गरिन्, जहाँ उनले आफूलाई बदनाम गर्ने उद्देश्यले केही प्रश्न सोधेको दाबी गरिन्। पछि उनले उनीसँग माफी मागे, र उनीहरू अन्ततः महिनौं लामो बहस पछि सहमतिमा आए।
छविराज ओझा र शिल्पा पोखरेलबीच सम्बन्धविच्छेद
निर्माता छविराज ओझा र अभिनेत्री शिल्पा पोखरेलले उनीहरूको सम्बन्धविच्छेदको विषयमा दिएको उजुरीका कारण एपीवान टेलिभिजनमा उनका सबै कार्यक्रम प्रतिबन्धित भएका थिएँ।
महानायकको विषयमा विवाद
ग्ल्यामर गफको एउटा एपिसोडमा दीपाश्री निरौलाले अभिनेता राजेश हमाललाई नेपाली चलचित्र उद्योगको महानायक मान्न अस्वीकार गरिन्। उनले लामो समयदेखि चलचित्र क्षेत्रबाट बेपत्ता भएकोमा उनको आलोचना पनि गरिन् र उनले भुवन केसीलाई उद्योगका महानायकका रुपमा चिन्नु पर्ने बताइन्। नेपालका एक प्रतिष्ठित कलाकारलाई चित्त नबुझ्ने प्रतिक्रिया दिएपछि उनले दर्शकबाट नकारात्मक प्रतिक्रिया पाइन्। पछि उनले सुवेदीलाई गलत प्रश्नहरू सोधेको आरोप लगाइन् जसले उनलाई यसरी जवाफ दिन उत्प्रेरित गर्‍यो। उनले आफूलाई बदनाम गर्ने उद्देश्यले यस्ता प्रश्न सोधेको पनि दाबी गरिन्। जब कुरा हातबाट बाहिर निस्क्यो र जनताको ठुलो ध्यानाकर्षण भयो, सुवेदीले निरौलाप्रतिको आक्रोश अन्त्य गर्न दर्शकहरूलाई आग्रह गरे।
मुरली चरा
मुरली चरा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा  ग्रीन बी इटर(Green Bee-eater) भनिन्छ ।
गङ्गालाल श्रेष्ठ
गङ्गालाल श्रेष्ठ(वि.सं. १९७५-१९९७) नेपालका शहीद हुन् जसले राणा शासन विरुद्धको आन्दोलनमा ज्यान गुमाएका थिए।
स्व. भक्तलाल श्रेष्ठ र माता तुलसीमाया श्रेष्ठका छोरा गङ्गालालको जन्म वि.सं. १९७५ सालमा रामेछाप जिल्लाको भँगेरी गाउँमा भएको थियो। आफ्ना काकासँगै भारतको कोलकातामा बसी २-३ वर्ष पढेपछि उहाँ काठमाडौँ फर्किए। वि.सं. १९९४मा उहाँले दरबार हाई स्कूलबाट पहिलो श्रेणीमा एस्.एल्.सी. उत्तीर्ण गर्नुभयो र त्रि-चन्द्र कलेजमा आई.एस्सी.पढ्दै हुनुहुन्थ्यो। गङ्गालाल कलाकार तथा महावीर संस्थाका कार्यकर्ता हुनुहुन्थ्यो। महावीर संस्थामा राणाविरोधी प्रवचन र क्रियाकलापहरू हुन्थे। राणा सरकारले गङ्गालाललाई शुक्रराजको सभामा (वि.सं.१९९५ सालमा असन र इन्द्रचोकमा) राणा शासन विरुद्ध बोले बापत पक्राउ परि छुट्नुभयो। दशरथ चन्दको संगतबाट प्रजापरिषदको सदस्यता लिनुभई राणा शासन विरोधी गतिविधिमा सक्रिय हुनुभयो। प्रजापरिषद्को गतिविधिमा लागे बापत १९९७ साल कात्तिक २ गते पक्राउ गर्‍यो। उहाँलाई १९९७ साल माघ १५ गते दशरथ चन्दसँगै सेन्ट्रल जेलबाट घरछेउको बाटोबाटै लगी बिष्णुमतीको बगरमा रहेको शोभा भगवतीमा गोली हानी मृत्युदण्ड दिइयो। उहाँ विवाहित हुनुहुन्थ्यो। पत्नीको नाम हसिनादेवी हो।
रणजङ्ग पाँडे
रणजंग पाँडे वि. सं. १८९४ साउनमा मुख्तियार (प्रधानमन्त्री) भिमसेन थापालाई पदच्युत गरिएपछि मुलुकको केन्द्रीय राजनीतिमा पकड बनाउन सफल भएका थिए। मुलुकको मुख्तियारी पण्डित रङ्गनाथ पौडेलले पाएका भएपनि उनको अधिकार क्षेत्र मुलुकी बन्दोवस्त र परराष्ट्र विभागमा मात्र सिमित थियो। रणजंग पाँडेले त्यसबेला जंगी विभागको जिम्मेवारी पाएका थिए। त्यसपछि तत्कालीन राजा राजेन्द्रको निर्देशन अनुसार उनको जफत भएको पारिवारिक जमीन फर्काइयो र उनका दाजु रणदल पाँडेलाई काजी बनाएर पाल्पा पठाइएको थियो।
मुख्यमन्त्री
वि. सं. १९९५ भाद्रमा रंगनाथ पण्डितले राजीनामा दिएपछि चौतारीया पुष्कर शाहलाई मुख्तियारी दिइयो र सोही वर्षको पुस महिनामा रणजंग पाँडे मुख्यमन्त्री बनाइए।
मुख्तियार
तत्कालीन जेठी रानी साम्राज्य लक्ष्मीको दबाबका कारण वि. सं. १८९७ साल माघ (इसं १८४० फेब्रुअरी १४)मा राजा राजेन्द्रविक्रम शाहले उनलाई मुख्तियार नियुक्त गरे। भीमसेन थापाको पतन पछि रणजङ पाण्डे सैनिक प्रमुखको पदमा बसे । नेपालमा कम्पनी अङ्ग्रेज फिरङ्गी विरोधी धारणा खूब बढ्यो । त्यही बेला सोमेश्वर किल्ला गौँडा कुरेका नेपाली सिपाहीहरू बडो अधैर्यसाथ बृटिश भारत अधीनका रामनगरका ९१ गाउँहरू लुट गरी फर्के। रणजङ पाँडे नै सैनिक प्रमुखको पदमा बसेका हुनाले श्री ५ राजेन्द्रले बृटिश भारतीयको दबाबमा रणजङको भरदारी खारेज गराए। वि.सं. १८९८ साल कात्तिक (इसं १८४० नोभेम्बर १)मा उनलाई सो पदबाट हटाइयो।
माथवर सिंह थापाको आगमन
राजा राजेन्द्रकी कान्छी रानी लक्ष्मीदेवीले भारतको सिमलामा निर्वासित जीवन बिताइरहेका माथवर्सिंह थापालाई बोलाउने निर्णय गरिन्। र विसं १९०० वैशाख ६ मा माथवर सिंह थापा काठमाडौंमा उत्रिए। राजधानी काठमाडौंमा उत्रिए पछि "सबैभन्दा पहिले मेरो थापा परिवार माथी लागेको विष मुद्धाको कलङ्कलाई नपखाली म आफ्नो घर पस्दिनँ।" भनी काठमाडौं सहरको पुछारमा रहेको एक सत्तलमा मुकाम गरि बसिरहे।
विषमुद्दा
दुई महिना जति पछि राजा राजेन्द्र र महारानी राज्य लक्ष्मी दुवैको सल्लाह अनुसार राजधानी काठमाडौं मा भारदारी बैठक पुनः डाकियो र थापा परिवार माथी लागेको पुरानो विषमुद्दाको सम्बन्धमा पुनर्विचार गर्ने भन्ने एउटा नाटकको पनि मञ्चन भयो। राजा र रानी दुवैको उपस्थितमा भएको यस भारदारीसभाले थापा परिवारलाई निर्दोष ठहर्याइदियो, पहिले पेस भएका सबै कागजात जाली ठहरिए र मुद्दाको जितापत्रका साथै जफत भएका आफ्ना घरजग्गा पनि सबै यिनीहरूले फिर्ता पाए।
काला पाँडेको दमन
यस मुद्दामा काला पाँडेहरू नै कसुरदार मानिए र जनरल भिमसेन थापा लाई आत्महत्या गर्न विवश तुल्याउने पनि यिनिहरू नै ठहरिन आए। पाँडे परिवारका कुलराज पाँडे, करवीर पाँडे, रणदल पाँडे तथा दलबहादुर पाँडे र यिनीहरूकै पक्षका रणबम थापा समेत पहिले नै कैद थिए। अनेकौं अफिसर थापा परिवार मानिई बिना अपराध खोसिए।
'न्याय' को यस नाटक मञ्चनमा थापा तथा पाँडे गुट दुवै तर्फबाट तटस्थ रहँदै आएका चौतारा फत्यजङ शाह आदि अन्य भाइ भारदार पनि रानी राज्यलक्ष्मीका डरले गर्दा चुपचाप जितापत्रको यस फैसलालाई समर्थन गर्न विवश थिए। यसै भारदारीसभामा जनरल माथवरसिंह थापाले लेखाएर ल्याएको जितापत्रको फैसलामा राजा राजेन्द्र तथा सभामा उपस्थित अन्य सबै भारदारले वि.सं १९०० आषाढ ३१ मा आआफ्ना सहमतिका छाप बाध्यतापूर्वक लगाइदिए।
हत्या
आफ्नै मानसिक कमजोरीले गर्दा जनरल भीमसेन थापाले आत्महत्या गरेका थिए। यसमा खास दोष कसैको थिएन। तर "अपराध अनुसारको सजाय गर्ने" निहुँ मा माथवर्सिंह थापाले पाँडे खलकको दमन गरे। करवीर पाँडे, रणदल पाँडे, कुलराज पाँडे, रणबम थापा तथा कनकसिंह बस्नेत आदि थापा बिरोधी भारदार एवम् यिनका परिवारलाई पनि यसै दिन मसानघाट लगी कटाइयो। यिनका परिवारका दुई वर्षका अबोध बालकहरूसम्मले पनि वचन पाएनन्।
विक्षिप्त भएर रोगशैय्यामा सुतिरहेका भूतपूर्व काजी रणजङ्ग पाँडेलाई पनि निर्दयतापूर्वक बेरुप गराई काठमाडौं सहरका गल्लीगल्लीमा घुमाएर अन्त्यमा विष खुवाई मराइयो।
भूल्के
भूल्के भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मनकामना केबलकार
मनकामना केबलकार नेपालमा वि.सं २०५५ मंसिर ८ गतेदेखि सञ्चालनमा रहेको पहिलो केबलकार हो । नेपालमा यसभन्दा अघि विभिन्न स्थानमा रज्जुमार्गहरू सञ्चालनमा रहेका भएपनि हाल सञ्चालनमा छैनन् । प्रत्येक वर्ष हजारौं भक्तजनहरू चितवन जिल्लाको कुरिनटारको चेरेसबाट यो केबलकार हुँदै गोरखा जिल्लाको मनकामना मन्दिर पुग्ने गर्दछन् । मनकामना दर्शन प्रा. लि.द्वारा सञ्चालित ३.०२ किलोमिटर लामो यो केबलकार अष्ट्रेलियाको डोपल मायर कम्पनीको प्रत्यक्ष निगरानीमा निर्माण गरिएको थियो । कुल २० वटा टावर प्रयोग गरिएको यो केबलकारको तल्लो स्टेशन उचाइ २५८ मिटर रहेको छ भने माथिल्लो स्टेशनको उचाइ १,३०२ मिटर रहेको छ । १० मिनेटमा माथिल्लो स्टेशनसम्म पुग्ने यो केबलकारको गति क्षमता ०.६ मिटर प्रति सेकेन्ड रहेको छ । ६ व्यक्ति प्रति डब्बा यात्रु क्षमता भएको यो केबलकारले प्रति घण्टा ६०० यात्रु ओसारपसार गर्न सक्छ ।
प्रधान कार्यालय - नक्साल, काठमाण्डौ सर्म्पर्क फोन : ०६४-४६००४४
परमाणु भट्टी
परमाणु भट्टी वा 'न्यूक्लियर रिएक्टर' (nuclear reactor) त्यो युक्ति छ जसका भित्र नाभिकीय शृंखला अभिक्रियाहरु आरम्भ गरिन्छन् तथा तिनलाई नियन्त्रित गर्दै जारी रखिन्छ।
नोंगपो
नोंगपो भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
जनशाङ्खिकि
सन् २००१ को जनगणना को अनुसार, नोंगपोको जनसङ्ख्या १३,१५८ थियो । पुरुषहरु आबादी ५१% र महिलाहरू ५९% थिय । नोंगपोको औसत साक्षरता दर ६१% छ, राष्ट्रिय औसत औसत ५९.५ भन्दा बढी हो पुरुष साक्षरता ६३% छ भने महिला साक्षरता ५९% छ ।
चलचित्र
विषेशत चलचित्रलाई यसरी परिभाषित गर्न सकिन्छ चलचित्र भनेको मनोरञ्जनको सञ्चारमा मात्र सिमित नरही कुनैपनि ब्यक्तिमा लुकेर रहेको अन्तरनिहित प्रतिभालाई क्रमश प्रस्टफुटित गर्ने माध्यमलाई चलचित्र भनिन्छ। -
-
'चलचित्र''', सिनेमा वा फिल्म एक प्रकारको सञ्चार माध्यम हो जसमा चल्ने चित्र र आवाजको प्रयोग गरेर कथालाई प्रस्तुत गरिन्छ। संसारभरका मानिसहरू मनोरञ्जनका लागि चलचित्र हेर्दछन्। धेरैजसो चलचित्रहरू यसरी बनाइन्छ कि ठुला पर्दा भएका सिनेमाघर वा चलचित्र भवनमा देखाउन सकियोस।
१९औं शताब्दीबाट नै ग्रीक चलचित्रको निर्माणका लागि विभिन्न अनुसन्धान भएतापनि चलचित्रको शुरुवात सन् १९९५ मा फ्रान्सबाट भएको हो। जसको निर्माण अगष्ट लुमिएर र लुई लुमिएर नाम गरेका दुई फ्रान्सेली दाजुभाईहरूले गरेका थिए। सन् १८२४ मा पिट् मार्क रोगटले फोटोहरूलाई नै छिटो–छिटो घुमायो भने वास्तवमै चलिरहेको (मूभ) भ्रम दिन सक्छ भन्ने धारणा राखेपछि चलचित्रको बारे सोच्न र काम गर्न थालियो। सन् १८९५ मा यसै सिद्धान्तमा आधारित रहेर लुमियर दाजुभाइले एउटा कारखानाको तस्वीरहरू खिचेर मूभिङ इमेजका रूपमा प्रस्तुत गरे। शुरूका यस्ता चलचित्रमा ध्वनि हुँदैन थियो । and its sexist treatment of women. १९२७ मा बनेको द ज्याज् सिंगर ध्वनिसहितको पहिलो चलचित्र हुन पुग्यो। त्यसअघि नै सन् १९१३ मा भारतमा दादा साहेब फाल्केले राजा हरिश्चन्द्र नामक अमूक(ध्वनि नभएको) चलचित्र बनाएर एसियामा सिनेमा सम्बन्धी उत्सुकता बढाइसकेका थिए।
नेपाली भाषामा वि सं २००६ मा मात्रै चलचित्र बने पनि, नेपाली लाई चलचित्रको परिचय गराउने श्रेय तत्कालिन प्रधान मन्न्री देव शमसेर लाई जान्छ । वि सं १९५८ तिर नै टुडिखेलमा उन्ले तमासाको रूपमा 'मुभी' देखाउन लगाएका प्रमाणहरू देखिन्छ । यसको विग्यापन गोर्खापत्रको पहिलो अंकमा देख्न पाईन्छ ।
नेपाली चलचित्रको इतिहास
भारतमा 'राजा हरिश्चन्द्र' बनेको ३७ वर्षपछि सन् १९५० मा डीबी परियारले त्यही धार्मिक कथामा नेपाली भाषाको चलचित्र 'सत्य हरिश्चन्द्र' बनाए। कलकत्तामा त्यो चलचित्र बनाउन उनलाई सघाउनेमा ठाकुरप्रसाद, पीके बनर्जी र हरिप्रसाद मुखर्जी थिए। यसको सफलताबाट उत्साही परियारले सन् १९५१ मा 'नेपाली फिल्म कम्पनी' खोलेर पाँच वटा फिल्मका लागि आवश्यक लगानीकर्ता खोजेका थिए। यसका लागि परियारको कम्पनीले प्रभात साहित्यिक मासिकको १९५१ मार्च अङ्कमा 'नयाँ युगको सबभन्दा ठूलो खबर, नेपाली जनताले गर्व गर्नुपर्ने कुरा' भन्दै विज्ञापन छापेको थियो।
नेपाली चलचित्रले चार दशक भन्दा लामो इतिहास बनाईसकेको छ।धेरै संख्याका दर्शकको भने थुप्रै कारणले मन जित्न सकेको छैन्। नेपाली चलचित्र सम्बन्धि जानाकारी प्राप्त गर्न सहज छैन। विश्व सन्जाल बनेको इन्टरनेटमा पनि यस्ता सामग्रीको उपस्थिति न्यून छ तर हाल आएर केही वेबसाइटहरूले यसको अभाव खड्किन नदिने कोसिस गरेका छन्। सिनेकर्मीको इन्टरनेटमा कम पहुच र रुचिका कारण यसले अझै व्यवसायिक रूप लिन सकेको छैन।
खिजी चण्डेश्वरी विमानस्थल
"खिजी चण्डेश्वरी घरेलु विमानस्थल " नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट त्रिभुवन घरेलु विमानस्थलमा यहि मिति २०७६ पुस महिनामा प्राबिधिक रूपबाट सुरु भएको हो।
इतिहास
नेपाली कांग्रेसका तत्कालीन जिल्ला सभापति प्रदीपकुमार सुनुवारको पहलमा चण्डेश्वरी विमानस्थल निर्माण भएको हो ।
भौगोलिक अवस्थिति
यो विमानस्थल खिजी चण्डेश्वरी सुनुवार गाउँको पूर्वी क्षेत्रको र आसपासका गाउँहरु रगनी, पोकोली, भुजी, प्रत्ची, काती, फलाटे, वा खिजी देम्बा पालिकाका सम्पुर्ण क्षेत्रलाई ओगटेको छ।
विमान सेवाहरू तथा उडान
घरेलु त्रिभुवन विमानस्थलबाट उडान गर्ने विमानसेवाहरू निम्न छन।
उडान
यो घरेलु विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका इस्तनसम्म बिस्तारित छ-
जापानका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा जापानका १८ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको जापानका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची :-
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण सम्पदा|outline=silver}}
गढा
गढा नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार गढाको ८,७८ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,७८८ रहेको छ।
गान्तोक जिल्ला
गान्तोक जिल्ला भारतीय राज्य सिक्किमको एक प्रशासनिक जिल्ला हो।भौगोलिक दृष्टिले, गान्तोक जिल्ला राज्यको दक्षिण पूर्वी कुनामा छ। गान्तोक जिल्लाको सदरमुकाम राजधानी गान्तोक हो, जुन राज्यको राजधानी पनि हो।
मर्स्याङ्दी गाउँपालिका
मर्स्याङ्दी गाउँपालिका लमजुङ जिल्लामा अवस्थित छ । विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा लमजुङ जिल्लामा साविकका घनपोखरा, खुदी, ताघ्रिङ, घेर्मु, बाहुनडाँडा, सिम्पानी र भुलभुले गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर मर्स्याङ्दी गाउँपालिका घोषणा गरिएको हो ।
गान्तोक जिल्ला
इतिहास
गान्तोक जिल्ला आफ्नो इतिहासको अधिकांश कालमा सिक्किम राज्यको हिस्सा थियो। १९औँ शताब्दीमा, यो जिल्ला भुटानी शासनको अधीनमा थियो। दुवार युद्ध पछि, यो क्षेत्र लगभग ब्रिटिस सेनाको अधिनमा थियो। १९४७ मा भारतको स्वतन्त्रता पछि क्षेत्र भारतको सुरक्षाको अन्तर्गत सिक्किम राज्यको भाग थियो। १९६२ को भारत चीन युद्धको समयमा, नाथूला भञ्याङ् भारत र चीन बीचको केही भिडन्तहरू देख्यो। १९७५ मा, भारतको २२ औ राज्यको रूपमा सिक्किम औपचारिक रूपले भारतीय सङ्घको भाग बन्यो।
मर्स्याङ्दी गाउँपालिका
भौगोलिक अवस्थिति
मर्स्याङ्दी गाउँपालिकाको क्षेत्रफल ५९७.२५ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यो गाउँपालिका ९ वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या १८,७५९ रहेको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा गोरखा जिल्ला र दोर्दी गाउँपालिका, पश्चिममा क्व्होलासोथार गाउँपालिका र कास्की जिल्ला, उत्तरमा मनाङ, कास्की र गोरखा जिल्ला तथा दक्षिणमा बेसीसहर नगरपालिका, दोर्दी र क्व्होलासोथार गाउँपालिका रहेका छन् ।
गान्तोक जिल्ला
भूगोल
सैनिक बिबेकमा, यो जिल्ला धेरै नै संवेदनशील क्षेत्र भएकोले गान्तोकको अधिकांश पूर्व क्षेत्रहरू र चीन र भुटानसंगको आफ्नो सीमाहरूको नजीकै क्षेत्र भारतीय सेनाको नियन्त्रणमा छ। यो क्षेत्रमा पर्यटकलाई नियन्त्रित गरिएको छ, गान्तोकको पूर्व क्षेत्रहरूमा पर्यटकहरूलाई केही क्षेत्रहरू मात्र खुला छं। टसोनगमो पोखरि, बाबा मन्दिर र नाथूला भञ्याङ् लोकप्रिय पर्यटन स्थलहरू हुन।
नाथूला भञ्याङ् प्राचीन रेसम मार्ग शाखा बनाईएको थियो जसले भारतलाई ल्हासासँग जोडदथ्यो। यो भञ्याङ्न र प्रसिद्ध बाबा मन्दिर भारतीय नागरिकहरूलाई लागि मात्र खुला छं। यो क्षेत्रमा प्रवेश गर्न अनुमतिपत्र चाहिन्छ, यो इनर लाईन अनुमतिपत्र प्रस्थान गर्नुभन्दा एक दिन पहिले प्राप्त गर्नु पर्ने हुन्छ। यो अनुमतिपत्र नजीकै स्थानीय पर्यटन कार्यालयको माध्यमबाट बनाईन्छ। गान्तोक,  उत्तरी गान्तोकको फोन्दोन्ग मठ र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रसिद्ध रुम्तेक मठ अन्य पर्यटन क्षेत्रहरू हुन।
जनसङ्ख्या
गान्तोक जिल्लामा मानिसहरू नेपाली जातीयताका छन्, १९औँ शताब्दीमा बेलायतीहरूले यो राज्यलाई आफ्नो बनाएपछि कामको खोजीमा पुगेका हुन। अन्य जातिहरूमा भूटिया, तिब्बतियों र लेप्चाहरू शामिल छन्। यो क्षेत्रमा नेपाली प्रभाबशाली भाषा हो।
ॐ नमो नारायणाय
ॐ नमो नारायणाय ('म परम यथार्थ नारायणलाई प्रणाम गर्छु'), जसलाई अष्टाक्षर (आठ अक्षर) र नारायण मन्त्र पनि भनिन्छ, हिन्दु धर्मको सबैभन्दा लोकप्रिय मन्त्र र वैष्णव धर्मको प्रमुख मन्त्र हो। यो नारायणलाई सम्बोधन गरिएको आह्वान हो, संरक्षणको देवता, विष्णुको रूप जसले ब्रह्माण्डको पानी मुनि अनन्त विश्राममा बस्छ।
साहित्य
ओम नमो नारायणाय हिन्दु साहित्यमा, विशेष गरी उपनिषद र पुराणहरूमा भारी रूपमा चित्रित छ। मन्त्र प्रायः यी शास्त्रका पात्रहरूले देवताबाट मुक्ति प्राप्त गर्नका लागि आह्वान गरेको र नारायणका भक्तहरूलाई अनुष्ठानहरूको प्रदर्शनमा निर्देशनको रूपमा निर्दिष्ट गरिएको छ।
धर्मभक्त माथेमा
धर्मभक्त माथेमाको जन्म पिता सुब्बा आदिभक्त माथेमा र माता चन्द्रकुमारी देवीको कोखबाट वि.सं. १९६६ असोज ९ गते काठमाडौंको ओमबहाल नवहिलमा भएको थियो। बुबा आदिभक्त राणाहरूका लागि भारतबाट सामान ल्याउनुहुन्थ्यो। त्यही कारणले धर्मभक्तले दार्जीलिङमा शिक्षा आर्जन गर्नुभयो। केही समय कलकत्तामा पनि पढनुभयो। शरीर दुब्लो भएकाले व्यायाम गर्न थाल्नुभयो । बङ्गालको शारीरिक व्यायामशालाबाट उहाँ बङ्गाल च्याम्पीयन भएर नाम कमाउनुभयो। बङ्गाल अङ्ग्रेजकै पालाबाट राजनीतिक चेतना भएको ठाउँ थियो । त्यहीँबाट उहाँलाई राजनीतिको ज्ञान मिल्यो। उहाँको सम्पर्क बङ्गाली नेता चित्तरन्जन दाससँग भयो। केही समयपछि उहाँका बुबालाई राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शमशेरले निर्वासित गरिदिए। वि.सं. १९९० मा धर्मभक्त माथेमाको उत्तरादेवीसँग वैवाहिक सम्बन्ध कायम भयो र उहाँले भारतको स्कटिस चर्च कलेजबाट आई.ए. उत्तीर्ण गर्नुभएको थियो।
राजनैतिक गतिविधि
वि.सं. १९९० सालमा दशरथ चन्दसँग धर्मभक्तको भेट भयो। पछि चन्द पनि नेपाल प्रजापरिषद्को संस्थापक सदस्य हुनुभयो। उहाँले घोडेजात्रामा टुँडीखेलमा शारीरिक तन्दुरुस्ती र व्यायामको प्रदर्शनी गर्दा राजा त्रिभुवन ज्यादै प्रभावित होइबक्स्यो। उहाँ स्व.राजा त्रिभुवनका व्यायाम शिक्षक हुनुभयो। उहाँले १९९३ सालमा आफ्नै फुपूको घरमा नेपाल प्रजापरिषद्को स्थापना गर्नुभएको थियो। प्रजापरिषद् र राजा त्रिभुवनका बीचमा उहाँबाटै सम्पर्क भयो । लैनचौरमा राजा र प्रजापरिषद्बीच भएको सम्पर्क राणाहरूले चाल पाए। धर्मभक्तलाई पक्राउ गरियो। वि.सं. १९९७ माघ १२ गते उहाँलाई सिफलमा फाँसी दिइयो ।
श्रेया खड्का
श्रेया खड्का (जन्म देसेम्बेर १७, १९९५) नेपाली महिला बास्केटबल खेलाडी हुन् ।
श्रेणी :नेपाली महिला खेलाडीहरू
नौगांव
नौगांव भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
मेघदूतम्
मेघदूतम् महाकवि कालिदास द्वारा रचित विख्यात दूतकाव्य हो। यसमा एक यक्षको कथा छ जसलाई कुबेरले अल्कापुरीबाट निष्कासित गरिदिएका थिए। निष्कासित यक्ष रामगिरि पर्वतमा निवास गर्दछ। वर्षा ऋतुमा त्यसलाई आफ्नो प्रेमिकाको सम्झनाले सताउन लाग्दछ। कामार्त यक्षले सोच्न थाल्छ कि कुनै प्रकारले त्यसका अल्कापुरी फर्कनु सम्भव छैन, यस कारण त्यो प्रेमिकासम्म आफ्नो सन्देश दूतका माध्यमले पठाउने निश्चय गर्दछ। एक्लोपनको जीवन बिताउँदो यक्षले कुनै पनि सन्देशवाहक पाउँदैन। यस कारण उसले मेघका माध्यमले आफ्नो सन्देश विरह आकुल प्रेमिकासम्म पठाउने कुरा सोच्न थाल्छ। यस प्रकार आषाढको पहिलो दिन आकाशमा उड्ने मेघहरूले कालिदासको कल्पनाका साथ मिलेर एक अनन्य कृतिको रचना गरिदिन्छन्।
"मेघदूत"को लोकप्रियता भारतीय साहित्यमा प्राचीन कालदेखि नैं रहेकोछ। जहाँ एकातिर प्रसिद्ध टीकाकारहरूले यसमाथि टीकाहरू लेखेका छन्, अनि अनेक संस्कृत कविहरूले यसबाट प्रेरित भएर अथवा यसलाई आधार बनाएर धेरै दूतकाव्य लेखेका छन्, भावना र कल्पनाको जो उदात्त प्रसार मेघदूतमा उपलब्ध छ, त्यो भारतीय साहित्यमा अन्यत्र विरल छ। मेघदूतम् काव्य दुइ खण्डहरूमा विभक्त छ। पूर्वमेघमा यक्ष बादललाई रामगिरिदेखि अलकापुरी सम्मका बाटाहरूको विवरण दिन्छ र उत्तरमेघमा यक्षको प्रसिद्ध विरहदग्ध सन्देश छ, जसलाई कालिदासले प्रेमीहृदयको भावनालाई मुछेका छन्। केही विद्वानहरूले यस कृतिलाई कविको व्यक्तिव्यंजक (आत्मपरक) रचना मानेका छन्। "मेघदूत"मा लगभग ११५ पद्य छन्।
अन्य दूतकाव्य
नेपालीमा पनि महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले नेपाली मेघदूत काव्य लेखे। महाभारतका "नलोपाख्यान" नामक आख्यानमा नल तथा दमयन्ती द्वारा यसलाई दूत बनाएर परस्पर संदश प्रेषणको जो कथा आएको छ, त्यो पनि दूतकाव्यले पनि परम्पराको अनुसरण छ। कवि जसबात (९औं शताव्दी) "मेघदूत" झैं मंदाक्रान्ता छन्दमा तीर्थकर पार्श्वनाथका जीवनसित सम्बद्ध चार सर्गहरूको एक काव्य "पार्श्वाभ्युदय" लेखेकोछ जसमा मेघका दौत्यका रूपमा मेघदूतका शताधिक पद्य समाविष्ट छन्। १५ औँ शताब्दीमा "नेमिनाथ" र "राजमती" भएका प्रसंगलाई लिएर "विक्रम" कविले "नेमिदूत" काव्य लेखे, जसमा मेघूदत"का १२५ पद्यहरूका अन्तिम चरणहरूलाई समस्या बनाएर कविले नेमिनाथ द्वारा परित्यक्त राजमतीका विरहको वर्णन गरेकाछन्। यसै कालमा एक अन्य जैन कवि "चरित्रसुन्दर गणिले शान्तरसपरक जैन काव्य "शीलदूत"को रचना गरे यी दुइ कृतिहरूका अतिरिक्त विमलकीर्तिको "चन्द्रदूत", अज्ञात कविको "चेतोदूत" र मेघविजय उपाध्यायको "मेघदूत समस्या" यस परम्पराका अन्य जैन काव्य छन्।
इलोना स्टालर
इलोना स्टालर वा सिसिओलिना (जन्म: २६ नोभेम्बर १९५०) हङ्गेरीमा जन्मिएकी इटालियन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री, राजनीतिज्ञ तथा गायिका हुन ।
रानागाउँ
रानागाउँ नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बेस्ट फ्रेन्ज फरेभर
बेस्ट फ्रेन्ज फरेभर (बिएफएफ) एक नेपाली कथानक चलचित्र हो । सन् २०१६ मा निर्देशक उत्सव प्रताप थपलियाद्वारा निर्माण गरिएको यो चलचित्रको कथावस्तु मित्रहरूको एकता र प्रेममा आधारित रहेको छ । उत्सवद्वारा निर्देशन गरिएको यो पहिलो चलचित्र हो । यस चलचित्रका मुख्य अभिनेताको रूपमा सौरभ चौधरी, मनिष न्योपाने, सन्दिप घिमिरे रहेका छन् भने मुख्य अभिनेत्रीको भूमिकामा पिङ्की शेर्पा र साधना भण्डारी रहेकी छिन् । यस चलचित्रको व्यवसायिक प्रदर्शन सन् २०१६ मे २७ मा गरिएको थियो ।
सुर्ती
सुर्ती एक प्रकारको निकोटिन प्रजातिको वनस्पति सुर्तीको पातलाई सुकाएर तयार परिन्छ । चुरोट¸तमाखू¸हुक्का¸चिलिममा हालेर यसको धुवाँबाट नशा लिने प्रचलन विश्वभर चलेको छ। विश्वका कयौं मुलुकमा सुर्तीलाई अन्य विभिन्न पदार्थ मिसाएर सीधा मुखमा राखेर चुसी नशा लिने पनि प्रचलन छ । सुर्ती एक विष हो, एक मन्दविष जसले विस्तार विस्तार मानिसको ज्यान लिन्छ। सरकारले सुर्तीजन्य उत्पादनबाट उल्लेख्य राजश्व प्राप्त गर्दछ यद्यपि सुर्ती देखि उत्पन्न रोगहरूको उपचारमा जति खर्च गरिन्छ, राजस्व त्यो भन्दा धेरै कम हुन्छ। सुर्तीको सेवनले जीवन शक्तिमा पनि ह्रास हुन्छ। सुर्तीले मुखको क्यान्सर लगायतका भयंकर रोगहरू निम्त्याउँछ यद्यपि मानिसहरू यसको प्रयोग गरिरहन्छन् ।
नेपालमा सुर्तीको प्रयोग
नेपालमा विभिन्न तरिकाले सुर्ती प्रयोग गरिन्छ।
धुवाँरहित सुर्ती
दोस्रो प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता २०७३
दोस्रो प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिताको दोस्रो संस्करण हो ।यस भलिबल प्रतियोगिता २०७३ माघ ९ गतेदेखि १४ गतेसम्म सञ्चालन भएको थियो ।नेपाल आर्मीको आयोजनामा संचालित यस प्रतियोगितामा जम्मा ५ टिमको सहभागी रहेको थियो ।यस प्रतियोगितामा  पाँच विकास क्षेत्र सहित तीन विभागिय टोलिको सहभागीता रहेको थियो ।
सुर्ती
बाहिरी सूत्र
Normal ०          false  false  false    EN-US  X-NONE  NE
अर्थुङ्गे (वनस्पति)
अर्थुङ्गे पोथ्रा वर्गमा पर्ने औषाधीय गुण भएको वनस्पति हो । एकदलीय यो वनस्पति २-३ फिट अग्लो रातो डाँठ भएको हुन्छ । यसमा भदौतिर कालो फुल लाग्ने र कार्तिकतिर पाक्ने तिखो कुरो फलको रूपमा लाग्ने गर्दछ । यसको कुरोलाई पानी अथवा थुकले भिजाउँदा घडीको सुइ घुमेजस्तो घुम्ने गर्दछ । अरथुङ्गेको जरा गुलियो हुन्छ, कलिलोमा खाए यसले भोक मेटाउँछ । नेपालको पहाडी भूभागमा यसलाई घर तथा गोठको छाना छाउन खरको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । अरथुङ्गेको घाँस घरपालुवा जनावरलाई खुवाउन प्रयोग गरिन्छ । घरपालुवा जनावरलाई अरथुङ्गेको घाँस खुवाउनाले पशुहरूको दूधमा घिउ धेरै लाग्ने गर्दछ ।
औषधीय गुण
अरथुङ्गेको बीउलाई पिँस्दा पिठो निस्कन्छ । जसको सेवनले चिसो, रूघा, खोकी, बाथ जस्ता रोगहरूबाट छुटकारा मिल्छ भने शरिरलाई यसले बल प्रदान गर्दछ । दैनिक रूपमा १/१ माना काँढापानी बनाएर खानाले विषेश फाइदा हुन्छ ।
जलथल
जलथल नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा २४९२ वटा घर छन्। यहाँ अवस्थित चारकोसे झाडीले यहाँको सौदर्य बढाएको छ। जलथल गाविस को कार्यालय बडाबारीमा अवस्थित छ । यहाँबाट सम्ब्न्धित सम्पूर्ण कार्यहरु गर्न सकिन्छ । जलथल रेडक्रस, स्वास्थ्यचौकि, महेन्द्र माद्यामिक बिद्यालय साथै अरु महतोपूर्ण भवनहरू पनि बडाबारी मा आवस्थित छ ।
भूगोल
यो ठाउँको अक्षांश र देशान्तर हो । समुद्र सतह भन्दा यो ठाउँ ८५ मिटर (२७८ फुट) माथि पर्दछ।
भोजपुर नगरपालिका
भोजपुर नगरपालिका भोजपुर जिल्लामा अवस्थित नगरपालिका हो। यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा भोजपुर, बोखिम, टक्सार र भैसीपंखा गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन्। आर्थिक वर्ष २०६८/६९को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा भोजपुर पनि नगरपालिका बनेको हो। महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल ९९ भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १२बाट घटेर ३ हजार ७ सय ५२ भएका छन्।
रघुवंश
रघुवंश वा रघुकुल पौराणिक क्षत्रिय राजवंश मानिन्छ । सूर्यवंशी राजा रघुबाट उत्पत्ति भएका राजाहरूलाई रघुवंशी मानिन्छ । कालिदास रचित रघुवंशम्मा रघुवंशको वंशवृक्ष बनाइनुका साथै विस्तृत वर्णन गरिएको छ । रघुवंशम्मा दिलीप, रघु, दशरथ, राम, कुश र अतिथिको विशेष वर्णन गरिएको छ।
आदिकवि वाल्मीकिले रामलाई नायक बनाएर आफ्नो रामायण रचे, जसको अनुसरण विश्वका धेरै कविहरु र लेखकहरूले आ-आफ्ना भाषामा  गरे र रामको कथालाई आ-आफ्नो ढङ्गले प्रस्तुत गरे। कालिदासले यद्यपि रामको कथा रचे परन्तु यस  कथामा  उनले कुनै एक पात्रलाई नायकका रूपमा  देखाएनन्। उनले आफ्नो कृति ‘रघुवंश’मा  पूरा वंशको कथा रचे, जो दिलीपदेखि आरम्भ हुन्छ र अग्निवर्णमा समाप्त हुन्छ। अग्निवर्णका मरणोपरान्त त्यसकी गर्भवती पत्नीका राज्यभिषेकका उपरान्त यस  महाकाव्यको इतिश्री हुन्छ।
रघुवंशको कथा
रघुका पराक्रमको वर्णन कालिदासले विस्तारपूर्वक आफ्नो ग्रन्थ ‘रघुवंश’मा  गरेकोछ। अश्वमेध यज्ञका घोडेलाई चुरानमा उनले इन्द्रदेखि युद्ध गरे र त्यसलाई छुडाकर लाया थियो। उनले विश्वजीत यज्ञ सम्पन्न गरेर आफ्नो सारा धन दान गरिदिएको थियो। जब तिनको नजिक केही पनि धन छैन रह्यो, त एक दिन ऋषिपुत्र कौत्सले आकर उनीसित १४ गरोड स्वर्ण मुद्राहरु मांगी ताकि ती आफ्नो गुरु दक्षिणा दे सकुन्। रघुले यस  ब्राह्मणलाई संतुष्ट गर्नका लागि कुबेरमा चढाई गर्ने  मन बनाए। यो सूचना पाएर कुबेर घबराया र आफू नैं तिनको खजाना भर दिए। रघुले सारा खजाना ब्राह्मणका हभएका गरिदिए; परन्तु त्यस ब्राह्मणपुत्रले केवल १४ करोड मुद्राहरु नैं स्वीकारी।
रघुका पुत्र अज पनि बडे पराक्रमी भए। उनले विदर्भको राजकुमारी इंदुमतिका स्वयंवरमा जाएर तिनलाई आफ्नो पत्नी बनाए। कालिदासले यस  स्वयंवरको  सुन्दर वर्णन ‘रघुवंश’मा  गरेकोछ। रघुले अजको  राज-कौशल देखेर आफ्नो सिंहासन तिनलाई सुँम्प् दिए र वानप्रस्थ लियो। रघुको प्रकार अज पनि एक कुशल राजा बनेका। ती आफ्नो पत्नी इन्दुमतिसित धेरै प्रेम गरिन्थ्यो। एक पल्ट नारदजी प्रसन्नचित्त आफ्नो वीणा लागि आकाशमा  विचर रहोस् थिए। संयोगवश तिनको विणाको  एक फूल टूटा र बगीचेमा  सैर गर्न रही रानी इंदुमतिका सिरमा गिरा जसदेखि तिनको मृत्यु हो गई। राजा अज इंदुमतिका वियोगमा  विह्वल भए र अन्तमा  जल-समाधि ले ली।
कालिदासले ‘रघुवंश’का आठ सर्गहरूमा दिलीप, रघु र अजको जीवनीमा प्रकाश डाला। पछि उनले दशरथ, राम, लव र कुशको कथाको  वर्णन आठ सर्गहरूमा  गरे। जब राम लंकादेखि लौट रहोस् थिए, तब पुष्प विमानमा  बैठी सीतालाई दण्डकारण्य तथा पंचवटीका ती स्थानहरूलाई देखिा रहोस् थिए जहाँ उनले सीताको खोजको थियो। यसको  बडा नैं सुन्दर एवं मार्मिक दृष्टान्त कालिदासले ‘रघुवंश’का तेह्रवहरु सर्गमा  गरेकोछ। यस  सर्गदेखि थाह लाग्छ कि कालिदासको भौगोलिक जानकारी कति गहन थियो।
अयोध्याको पूर्व ख्याति र वर्तमान स्थितिको वर्णन कुशका स्वप्नका माध्यमदेखि कविले बडी कुशलतादेखि सोह्रवहरु सर्गमा  गरेकोछ। अन्तिम सर्गमा  रघुवंशका अन्तिम राजा अग्निवर्णका भोग-विलासको  चित्रण गरिएको छ। राजाका दम्भको पराकाष्ठा यो छ कि जनता जब राजाका दर्शनका लागि आउँछ त अग्निवर्ण आफ्नो पैर खिडकीका बाहिर पसार दिन्छ। जनताका अनादरको  परिणाम राज्यको  पतन हुन्छ र यस  प्रकार एक प्रतापी वंशको इति पनि हुन जान्छ।
- रघुवंश (कालिदास)
तात्पर्यम्-
मैं वाणी और अर्थ की सिद्धि के निमित्त वाणी और अर्थ के समान मिले हुए जगत् के माता पिता पार्वती शिव को प्रणाम करता हूँ ॥ १.१ ॥
अर्थात् - वाणी और अर्थ जैसे पृथक् रूप होते हुए भी एक ही हैं उसी प्रकार पार्वती और शिव कथन मात्र से भिन्न-भिन्न होते हुए भी वस्तुतः एक ही हैं। वाणी और अर्थ सदैव एक दूसरे से सम्पृक्त रहते हैं। वाणी और अर्थ के समान शिव और पार्वती भी अभिन्न हैं । अर्थ शम्भु रूप है तो वाणी शिवा 'रूपार्थ शम्भुः शिवा वाणी' । वाक् और अर्थ दोनों ही पार्वती परमेश्वर रूप में नित्य और एक रूप हैं। एक विचित्र चित्रकर्मा जगत् चित्र के निर्माता हैं तो वाक् और अर्थ एक दूसरे के आश्रित होकर काव्यचित्र का निर्माण करते हैं।
वाल्मीकि रामायणका अनुसार इक्ष्वाकु वंशको पूर्ण वंशावली
माथिोक्त जानकारी कालिदासका महाकाव्य रघुवंशका अनुसार छ किन्तु रघुवंश नाम पडनेका पहिला यस वंशको  नाम इक्ष्वाकु वंश थियो। वाल्मीकि रामायणका अनुसार इक्ष्वाकु वंशको पूर्ण वंशावली यस  प्रकार छ -
माथिोक्त वर्णन वाल्मीकि रामायणमा रामका विवाह प्रसंगदेखि उद्धृत गरिएको छ।
रघुवंश उल्लेखित मल्ल र देव थरसँग सम्बन्धितअभिलेखहरु कहाँ–कहाँ
कत्यूरी राजा र लिच्छिवि राजाहरु एउटै कुल÷मुलका राजा थिए । यिनको राजभाषा संस्कृत थियो । लिच्छिविकालका राजाका अभिलेखहरूमा सूर्यवंश र रघुवंश उल्लेख (भक्तपुर,कान्तिपुर,ललितपुर) अभिलेखमा सूर्यवंशी,रघुवंशअवतारा उल्लेख जयानन्द राजारुद्रमल्ल राजानान्यदेव
प्रताप मल्लको नेपाली संम्बत ७६९ (१६६९ ई.) को नारायणहिटी अभिलेखमा निम्न लिखित वंशावली भेटिन्छ । यस वंशावलीमा राजा नान्यदेवले आप्mनो नामको पछाडि आपूmलाई रघुवंशी भनेर लेखेका छन् । जो यस प्रकार छ ।
आदिलाबाद
आदिलाबाद भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
ऐतरेय ब्राह्मण
ऐतरेय ब्राह्मण ऋग्वेदको एउटा शाखा छ जसको केवल "ब्राह्मण" नैं उपलब्ध छ, संहिता छैन। ऐतरेय ब्राह्मण ऋग्वेदीय ब्राह्मणहरूमा आफ्नो महत्ताका कारण प्रथम स्थान राख्दछ। यो "ब्राह्मण" हौत्रकर्मदेखि सम्बद्ध विषयहरूको ठूलो नैं पूर्ण परिचायक छ र यही यसको महत्त्व हुन्छ। यस "ब्राह्मण"का अन्य अंश पनि उपलब्ध हुन्छन् जो "ऐतरेय आरण्यक" तथा "ऐतरेय उपनिषद्" कहलाउँछन्।
अध्याय एवं सामग्री
ऐतरेय ब्राह्मणमा ४० अध्याय छन् जसमा प्रत्येक पाँच अध्याहरूलाई मिलाएर एउटा "पंचिका" भन्दछन् र प्रत्येक अध्यायका विभागलाई "कंडिका"। यस प्रकार पूरा ग्रन्थमा आठ पञ्चिका, ४० अध्याय, अथवा २८५ कण्डिकाहरू छन्। समस्त सोमयागहरूको प्रकृति हुनेका कारण "अग्निष्टोम"को प्रथमत: विस्तृत वर्णन गरिएको छ र अनंतर सवनहरूमा प्रयुक्त शास्त्रहरूको तथा अग्निष्टोमको विकृतिहरू–उक्थ्य, अतिरात्र तथा षोडशी याग–का उपादेय विवरण प्रस्तुत गरिएको हो। "राजसूय"को वर्णन, तदंतर्गत शुन: शेपको आख्यान तथा "ऐंद्र महाभिषेक"को विवरण ऐतिहासिक दृष्टिदेखि विशेष महत्त्वपूर्ण छन्। अष्टम पंचिकामा प्राचीन भारतका मूर्धाभिषिक्त सम्राटहरूको विशेष वर्णन गरिएको हो। जसमा यस विषयको प्राचीन गाथाहरू उधृत गरिएको छन्। गाथाहरू भाषा तथा इतिहास दुइटै दृष्टिहरूदेखि महत्त्व राख्दछन्।
"ऐतरेय" शब्दको व्याख्या
"ऐतरेय" शब्दको व्याख्या एउटा प्राचीन टीकाकारलेको छ – इतरा (शूद्रा)को पुत्र, जसका कारण यस ब्राह्मणका मूल प्रवर्तकमा हीन जातिको हुने दोष लगाइन्छ, परन्तु वस्तुस्थिति यस्तो छैन। अवेस्ताको एउटा प्रख्यात शब्द छ – "एथ्रेय" जसको अर्थ छ ऋत्विज्, यज्ञ गराउने पुरोहित। विद्वानहरूको दृष्टिमा वैदिक "ऐतरेय"लाई यस "ऐतरेय"देखि सम्बद्ध मान्नु भाषाशास्त्रीय शैलीदेखि नितान्त उचित हो। फलत: "ऐतरेय"को पनि अर्थ हो "ऋत्विज"। यस ब्राह्मणमा प्रतिपाद्य विषयको आलोचना गर्नमा यस अर्थको यथार्थतामा संदेह रहँदैन।
केन्द्रीय हिन्दी निर्देशालय
केन्द्रीय हिन्दी निर्देशालय नयाँदिल्ली, भारतको मानव संसाधन मन्त्रालय अन्तर्गतको एउटा विभाग हो। यो संस्था गुणस्तर भएको हिन्दी प्रबर्द्धन गर्न उत्तरदायी छ। यसले भारतमा देवनागरी लिपि र हिन्दी हिज्जेकोको प्रयोगलाई पनि नियन्त्रित गर्दछ।
गोविन्दपुर तारेग्ना
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार गोविन्दपुर तारेग्नाको १,०५० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ५,५९४ रहेको छ।
विश्व सिमसार दिवस
विश्व सिमसार दिवस प्रत्येक वर्ष फेब्रुअरी २ तारिखका दिन विश्वभर मनाइन्छ ।
कमिला
कमिला फर्मिसिडी परिवारमा पर्ने एक प्रकारको सामाजिक किरा हो। यो बारुला र मौरीसँग सम्बन्धित हुन्छ। कमिलाहरू कोलोनि वा समूह बनाएर बस्ने गर्छन। कमिला सानो हुन्छ । कमिलाहरू धेरै प्रजातिका हुन्छन् । कुनै प्रजातिका कमिलाहरू ठुला पनि हुन सक्छन् । एक समूहमा हजारौं कमिलाहरू हुनसक्छन् । येस्तो ठुलो कोलोनीमा पखेटा बिनाको महिला कमिला, काम गर्ने कामदार, सिपाही, यात अरु विशेष हुनसक्छन्। प्रायः सबै कोलोनिमा एउटा रानि हुन्छ । कमिलाहरूलाई विशिष्ट मानिन्छ किनकी यिनिहरू एक भएर अथवा मिलेर काम गर्छन् । यिनिहरू को समूहलाई एउटा राज्य मान्न सकिन्छ ।
कीर्नो
कीर्नो एक प्रकारको परजीवी कीरा हो। कीर्नो सानो हुँदा यसलाई बर्ता भनिन्छ। आकारमा बर्ता जुम्रा भन्दा अली ठुलो हुन्छ। किर्नाले गाई वस्तु अथवा मान्छेको रगत चुस्ने गर्छ।
मानेभञ्ज्याङ, भोजपुर
मानेभञ्ज्याङ, भोजपुर भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
ॐ मणि पद्मे हूँ
ॐ मणि पद्मे हूँ छ-अक्षर भएको संस्कृत मन्त्र हो जुन विशेष गरी दयाको बोधिसत्व अवलोकितेश्वरको चार-शस्त्रधारी षडाक्षरी रूपसँग सम्बन्धित छ। यो पहिलो पटक महायान कर्णडव्युहसूत्रमा देखा पर्‍यो जहाँ यसलाई सदक्षर (छ अक्षरहरू) र परमहर्दया, वा अवलोकितेश्वरको "अन्तरको हृदय" भनेर पनि चिनिन्छ। यस पाठमा मन्त्रलाई सबै बौद्ध शिक्षाहरूको संकुचित रूपको रूपमा हेरिएको छ।
लामिखाल
लामिखाल नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
प्रथम प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता २०७२
स्रोत
श्रेणी : प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता
कोरेका
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿
'’’कोरेका’’’ फ्रजिओन आमान्टा ईटली मा अवोस्थित नगरपलिका हो । समुन्द्र को काखै मा रहेको यो सुन्दर ठाउ ईटाली मा पर्दछ । यो एक प्रख्यात पर्यटकिय स्थल पनि हो । पर्यटन यहाँको  अर्थतन्त्रको मुख्य श्रोत त्र हो ।
रुद्रराज पाण्डे
रुद्रराज पाण्डे नेपाली भाषाका साहित्यकार हुन्।
नगद
नगद (Espèces; |जर्मन: Bargeld; Cash; Efectivo; Dinheiro) भन्नाले मुद्राको भौतिक अवस्थालाई जनाउँदछ । यसमा बैङ्क नोट तथा सिक्काहरू पर्दछन् । नगद भन्नाले वस्तु, ऋण तथा सेवाको विनिमयमा प्रयोग हुने वित्तीय संयन्त्र हो ।
लेखाविधीमा नगद भन्नाले नगद वा नगदजन्य चालु सम्पत्तीलाई जनाउँदछ । नगद अर्थ बजारमा विनियमको लागि प्रयोग हुने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण वित्तीय संयन्त्र मध्ये एक हो ।
श्रमशक्ति
श्रमशक्ति(Labour Force)आर्थीक वस्तु तथा सेवा उत्पादन गर्नमा श्रम आपुर्ति गर्ने व्यक्ति हो।
एकीकृत नेकपा माओवादीको सातौं राष्ट्रिय महाधिवेशन
एकीकृत नेकपा माओवादीको सातौँ राष्ट्रिय महाधिवेशन विसं २०६९ माघमा मकवानपुर जिल्लाको हेटौडामा आयोजना गरिएको थियो ।
गोविन्दपुर मलन्हनाम
गोविन्दपुर मलन्हनाम नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार गोविन्दपुर मलन्हनामको १,३२० घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ७,२८९ रहेको छ।
जुम्रा
जुम्रा एक प्रकारको परजीवी कीरा हो। जुम्रा मान्छे तथा गाई भैंसीको शरिरमा रगत चुसेर बस्दछ । मान्छे र गाई भैंसीको शरिरमा बस्ने जुम्रा फरक फरक हुन्छन । जुम्राको फुललाई लिखा भनिन्छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
ख्वाजा गरीब नवाज
हेनरी केभिल
हेनरी केभिल एक बेलायती अभिनेता तथा मोडल हुन् । उनी चलचित्र म्यान हफ स्टिल मा प्रस्तुत अभिनयले निकै चर्चित छन् ।
पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू
भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गाल मा २३ जिल्ला छन।
गीरीचौका
गीरीचौका नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
राजतरंगिणी
राजतरङ्गिणी, कल्हणद्वारा रचित एउटा संस्कृत ग्रन्थ हो। 'राजतरङ्गिणी' को शाब्दिक अर्थ हो - राजाहरूको नदी, जसको भावार्थ हो - 'राजाहरूको इतिहास वा समय-प्रवाह'। यो कविताको रूपमा छ। यसमा कश्मीरको इतिहास वर्णित गरिएको छ, जो महाभारत कालबाट आरम्भ भएको हो। यसको रचनाकाल सन ११४७ देखि ११४९ सम्म भनिने गरिएको छ। भारतीय इतिहास-लेखनमा कल्हणको राजतरङ्गिणी पहिलो प्रामाणिक पुस्तक मानिन्छ। यो पुस्तकको अनुसार कश्मीरको नाम "कश्यपमेरु" थियो, जो ब्रह्माको पुत्र ऋषि मरीचिका पुत्र थिए।
राजतरङ्गिणीको प्रथम तरङ्गमा बताइएको छ कि सबभन्दा पहिले कश्मीरमा पाण्डवहरूको सबभन्दा कान्छो भाइ सहदेवले राज्यको स्थापना गरेका थिए र त्यो समय कश्मीरमा केवल वैदिक धर्म ही प्रचलित थियो। फेरी सन् २७३ ईसा पूर्व कश्मीरमा बौद्ध धर्मको आगमन भयो।
१९-औं शताब्दीको उत्तरार्धमा औरेल स्टीन (Aurel Stein) ले पण्डित गोविन्द कौलका सहयोगबाट राजतरङ्गिणीको अङ्ग्रेजी अनुवाद गराए।
राजतरङ्गिणी एक निष्पक्ष र निर्भय ऐतिहासिक कृति हो। स्वयम् कल्हणले राजतरङ्गिणीमा भनेका छन् कि एक सच्चा इतिहास लेखकको वाणीलाई न्यायाधीश को समान राग-द्वेष-विनिर्मुक्त हुनुपर्दछ, अनि मात्रै उसको प्रशंसा हुनसक्छ-
संरचना
राजतरङ्गिणीमा आठ तरङ्ग (अर्थात, अध्याय) र संस्कृतमा कुल ७८२६ श्लोक छन्। यो पुस्तकको प्रथम तीन अध्याय कश्मीरको भावी-पिढीदेखि नै आई रहेको मौखिक परम्पराहरूको चित्रण हो। पहिलो तीन अध्याय पनि इतिवृत्तात्मक नै छ। केवल अन्तिम दुई अध्याय कल्हणको व्यक्तिगत जानकारी एवम् ग्रन्थावलोकनमाथि आधारित छन्।
कल्हणको यो पुस्तिकाका तीन घोषित उद्देष्य छन्- स्पष्ट छ कि पुस्तकको मूल उद्देश्य इतिहासेतर हो। आश्चर्य छैन, ए॰एल॰ वैशमको टिप्पणी छ, कि कल्हण राजतरङ्गिणीमा तथ्यहरूबाट कम नैतिकतादेखि अधिक सम्बन्धित छ। तर यति कुरा अवश्य भन्न सकिन्छ कि राजतरङ्गिणी भारतीय इतिहास-लेखनको प्रस्थान-बिन्दु हो।
राजाहरूको सूची
राजतरङ्गिणीमा वर्णित कश्मीरका राजाहरूको सूची तल दिइएको छ। कोष्टकमा पहिले 'तरङ्ग सङ्ख्या र फेरी श्लोक सङ्ख्या लेखिएको छ, जस्तै (IV.678) को अर्थ हो तरङ्ग ४ एवम् श्लोक 678 । सारांश जे. सी. दत्तको अनुवादबाट लिइएको छ। राजतरङ्गिणीमा "कलि" संवत एवम् "लौकिक" संवतको प्रयोग गरिएको छ।
जुरोपानी
जुरोपानी नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक (पुर्ब) गाँउ विकास समिति हो। अहिले यो गौरादह नगरपालिका मा पर्छ
जनसङ्ख्या
जुरोपानी गा वि स मा करिब १५ हजार मानिस बसोबास गर्दछन्। यो गांउ दमकबाट करिब १७ कि मी को दुरीमा पर्दछ । यहां ब्राह्मण क्षेत्री आदि विभिन्न जातिका मानिसहरू बसोबास गर्छन् । यहांबाट ५ कि मी को दुरीमा भारतको सिमाना गौरीगञ्ज बजार पुग्न सकिन्छ । भौगोलिक विविधता राम्रो भए पनि यस ठाऊको विकास गर्न सकिएको छैन। तर केही समय यता केही नंया विकास का योजनाहरू परित भयेका छन ।
प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता
प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता  को एक नेपाली भलिबलको उच्च स्तरीय राष्ट्रिय प्रतियोगिता हो ।यस भलिबल प्रतियोगिता २०७२ फागुन ९गतेदेखि १४ गतेसम्म सञ्चालन भएको थियो
विजेताहरू
.
स्रोत
श्रेणी : प्रधान सेनापति राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगिता
लाला हरदयाल
लाला हरदयाल (१४ अक्टूबर १८८४, दिल्ली -४ मार्च १९३९) भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्रामका ती अग्रणी क्रान्तिकारीहरू मध्ये एक हुन् जो विदेशमा बसोबास गर्ने भारतीयहरूको देशको स्वतन्त्रताको लडाईमा योगदानका लागि प्रेरित र प्रोत्साहित गरेका थिए । यसको लागि वहाँ अमेरिकामा गएर गदर पार्टीको स्थापना गरे। त्यहाँ उनले प्रवासी भारतीयहरूका बीच देशभक्तिको भावना जागृत गरे। काकोरी काण्डको ऐतिहासिक फैसला आएपछि सन् १९२७ को मे महिनामा लाला हरदयाल भारत आउने प्रयास गरे तर ब्रिटिश सरकारले वहाँलाई अनुमति दिएनन्। त्यसपछि सन् १९३८ मा पुन: प्रयास गरेपछि अनुमति पनि पाएँ तर भारत फिर्ता हुने बाटोमा नै ४ मार्च १९३९ मा अमेरिकाको महानगर फिलाडेल्फियामा वहाँको रहस्यमय मृत्यु भयो। वहाँको सरल जीवन र बौद्धिक कौशलले प्रथम विश्व युद्धको समयमा ब्रिटिश साम्राज्यवादको विरुद्ध लड्नका लागि क्यानाडा र अमेरिकामा बसोबास गर्ने अनेकौँ प्रवासी भारतीयहरूलाई उनले प्रेरित गरे।
शिक्षा-दीक्षा
लाला हरदयालको आरम्भिक शिक्षा क्याम्ब्रिज मिशन स्कूलमा भयो। त्यसपछी सेन्ट स्टीफेन्स कलेज, दिल्लीबाट संस्कृतमा स्नातक गरे। तत्पश्चात् पञ्जाब विश्वविद्यालय, लाहौरबाट संस्कृतमा नी एम०ए० गरे। यो परीक्षामा वहाँलाई थोरै अंक प्राप्त भएको थियो कि सरकारको तर्फबाट २०० पाउण्डको छात्रवृत्ति दिइयो। हरदयाल जी त्यो छात्रवृत्तिको सहाराले अगाडि पढनका लागि लण्डन गए र सन् १९०५ मा अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयमा प्रवेश लिए। त्यहाँ वहाँले दुईटा छात्रवृत्तिहरू र प्राप्त गरे। हरदयाल जी को यो विशेषता थियो कि वहाँ एक समयमा पाँच कार्य एक साथ गरी लिन्थे। १२ घण्टाको नोटिस दिई वहाँको सहपाठी मित्र वहाँबाट शेक्सपियरको कुनै पनि नाटक मौखिक सुन्ने गर्दथे।
यसपछी नै वहाँ मास्टर अमीरचन्द को गुप्त क्रान्तिकारी संस्थाका सदस्य बनि सकेका थिए। ती दिनहरूमा लण्डनमा श्यामजी कृष्ण वर्मा पनि बसोबास गर्दथे जो देशभक्तिको प्रचार गर्नका लागि त्यहिँ इन्डिया हाउसको स्थापना भएको थियो। इतिहासको अध्ययनको परिणामस्वरूप अङ्ग्रेजी शिक्षा पद्धतिलाई पाप सम्झेर सन् १९०७ मा "भाडमा जाओस् आई०सी०एस०" भनि वहाँ अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय तत्काल छोडि दिएर लण्डनमा देशभक्त समाज स्थापित गरी असहयोग आन्दोलनको प्रचार गर्न तर्फ लागे जसको विचार गान्धी जी लाई धेरै समयपछी सन् १९२० मा आएका थिए। भारतलाई स्वतन्त्र गर्नका लागि लाला जी को यो योजना थियो कि जनतामा राष्ट्रीय भावना जागृतको पश्चात् पहिले सरकारको कडा आलोचना गरी फेरी युद्धको तैयारी गर्ने, अनि मात्रै कुनै ठोस परिणाम मिल्न सक्छ, अन्यथा मिल्दैन। केही दिन विदेशमा बसोबासपछी १९०८ मा वहाँ भारत फिर्ता आएका थिए।
यङ म्यान इन्डिया एसोसिएसनको स्थापना
यो तथ्य त्यस समयको हो जुन समयमा लाहौरमा युवाहरूको मनोरञ्जनका लागि एउटा मात्रै क्लब हुने गर्थ्यो जसको नाम थियो यङ म्यान क्रिश्चियन एसोसिएसन वा वाइएमसिए । त्यो समय लाला हरदयाल लाहौरमा स्नातोकोत्तरको अध्ययन गर्दै थिए। संयोगले वहाँ र सो क्लबको सचिवसँग कुनै विषयलाई लिएर चट्टारो बहस भयो जसको परिणामस्वरूप लालाले वाइएमसिए क्लबको समानान्तर यङ म्यान इन्डिया एसोसिएसन को स्थापना गरे। लाला जीको कलेजमा मोहम्मद अल्लामा इकबाल नाम भएका दर्शनशास्त्र पढाउने प्राध्यापक थिए । उनीहरू बीच राम्रो मित्रता थियो । लाला जीको अनुरोधमा प्राध्यापक इकबाल एसोसिएसनको उद्घाटन समारोहको अध्यक्षता गर्नलाई सहर्ष तैयार भए । यो समारोहमा इकबालले आफ्नो प्रसिद्ध रचना सारे जहाँ से अच्छा हिन्दोस्ताँ हमारा तरन्नुम सुनाएका थिए। यस्तो शायद पहिलो पटक भयो कि कुनै समारोहका अध्यक्षले आफ्नो अध्यक्षीय भाषणको स्थानमा कुनै तराना गाएको । टो छोटो तर जोशले भरीएको रचनाको श्रोताहरूमाथि यति गहिरो प्रभाव भयो कि इकबाललाई समारोहको आरम्भ र समापन- दुइटइ मा नी अवसरहरूमा यो गीत सुनाउनु परेको थियो।
भारत आगमन
भारत फिर्ता भएर सबभन्दा पहिले पुना गएर वहाँ लोकमान्य बाल गङ्गाधर तिलकसँग भेटे। त्यसपछि फेरी के भयो कि वहाँ पटियाला पुगेर गौतम बुद्धको समान सन्यास लिएँ। शिष्य-मण्डलीको सम्मुख लगातार ३ सप्ताह सम्म संसारको क्रान्तिकारीहरूको जीवनको विवेचन गरे। तत्पश्चात् लाहौरको अङ्ग्रेजी दैनिक पञ्जाबीको सम्पादन गर्न लागे। लाला जी को आलस्य-त्याग, अहंकार-शून्यता, सरलता, विद्वत्ता, भाषा माथि आधिपत्य, बुद्धिप्रखरता, राष्ट्रभक्तिको ओज तथा पर दु:ख मा संवेदनशीलता जस्तो असाधारण गुणहरूको कारण कुनै पनि व्यक्ति एक पटक वहाँको दर्शन गर्ने बित्तिकै मुग्ध हुने गर्दथे। वहाँ आफ्नो सबै निजी पत्र हिन्दी मा नै लेखने गर्दथे तर दक्षिण भारतको भक्तहरूलाई सदैव संस्कृतमा नै उत्तर दिन्थे। लाला जी वहुधा यो कुरा भन्ने गर्दथे- "अङ्ग्रेजी शिक्षा पद्धतिबाट राष्ट्रीय चरित्र नष्ट भयकै हुन्छ, राष्ट्रीय जीवनको स्रोत पनि विषाक्त हुने गर्दछ। अङ्ग्रेज ईसाइयतको प्रसारद्वारा हाम्रो दासत्वलाई स्थायी बनाउदैं हुनुहुन्छ।"
आम्बेडकरवादी आन्दोलन
आम्बेडकरवादी आन्दोलन वा आम्बेडकरी आन्दोलन (Ambedkarite movement, आंबेडकरी चळवळ) बाबासाहेब आम्बेडकरद्वारा आम्बेडकरवादको सिद्धान्तमा आधारित भई जाति प्रथाको निर्मूलन गर्ने उद्देश्यले सुरु गरेको आन्दोलन हो । यस आन्दोलनले सामाजिक बदलाव, परिवर्तन र क्रान्तिको कुनै एक सिद्धान्तको प्रतिनिधित्व गर्नुको साटो समग्र संस्कृतिक, राजनीतिक, आर्थिक तथा बौद्धिक परिवर्तनको प्रतिनिधित्व गरेको थियो ।
इतिहास
सन् १८९८ मा मराठा समराज्यको पेशवाको शासनको अन्त्य भई ब्रिटिस राजको सुरुवात भएको थियो । यसले गर्दा ब्राह्मण समुदायले भारतमा सत्ता हासिल गरे जसकारण शास्त्र, वेद र पुराणलाई विशेष महत्त्व दिइन थालियो । सन् १९१३ मा ब्रिटिस शासकले भारतमा बालबालिकालाई शिक्षा प्रदान गर्न विभिन्न शिक्षण संस्थानको स्थापना गर्न थाले जसलाई ब्राह्मण समुदायले विरोध गरेका थिए । समय बित्दै जाँदा हिन्दु समाजले आफ्ना बालबालिका तथा विभिन्न जातका मानिसलाई शिक्षा प्रदान गर्नुको महत्त्वको आभास गरे । शिक्षा प्रदान गरेपनि उच्च वर्गका व्यक्तिले तल्लो जातका व्यक्तिलाई कसरी उत्पीडित गर्न भने छोडेका थिएनन् ।
सामाजिक पक्ष
बाबासाहेब आम्बेडकर आफैँ अस्पृश्य परिवारमा जन्मेका थिए । सानो उमेरको हुँदा देखि नै उनले सामाजिक बहिष्कार सहन गर्नुपरेको थियो । यसको विरोधमा बाबासाहेब आम्बेडकरले अन्य दलित तथा पिछडिएका वर्गका कार्यकर्तासँग मिलेर ब्रिटिस राजको बेलामा नै हिन्दु वर्ण व्यवस्थाको विरोधमा आन्दोलनको सुरुवात गरेका थिए ।
सन् १९४६ देखि सन् १९४९ को समयावधिमा बाबासाहेब आम्बेडकरले भारतीय संविधानको मस्यौदा तयार पारेका थिए जसमा उनले पिछडिएका वर्गलाई पनि समावेश गरेका थिए । त्यसैले उनलाई भारतीय संविधानको जनक पनि भनिन्छ ।
बौद्ध धर्म समानता र बन्धुत्वको सिद्धान्तमा आधारित भएको हुनाले १४ अक्टोबर १९५४ मा आम्बेडकरले आफ्नो धर्म परिवर्तन गरी बौद्धमार्गी बने । उनका साथै उनका लाखौँ अनुयायीले पनि बौद्धमार्ग अँगालेका थिए ।
राजनीतिक पक्ष
भारतको स्वतन्त्रता भन्दा अगाडि बाबासाहेब आम्बेडकरले सन् १९३६ मा स्वतन्त्र मजदूर पार्टी र सन् १९४२ मा शेड्युल्ड कास्ट फेडेरेसनको स्थापना गरेका थिए । सन् १९३७ मा स्वतन्त्र मजदूर पार्टीका २१ उम्मेदवारको चुनाव गरिएको थियो । मूलगामी, उपयुक्ततावादी र अन्तर्ज्ञानी भनेर वर्णन गरिएका यी संस्थाको स्थापनाको मूल उद्देश्य सामाजिक र आर्थिक सुधार ल्याउने थियो । सन् १९४६ मा शेतकर मजदूर फेडेरेसनको नेतृत्त्वमा दलित महिलाले पुणे सम्झौता रद्द गर्ने माग गर्दै सत्याग्रहको आयोजना गरेका थिए । भारतको स्वतन्त्रता पछि मराठवाडा विश्वविद्यालयको नाम परिवर्तन गर्ने क्रममा दलित समुदायका राजनीतिक दलले सक्रिय सहभागिता जनाएका थिए ।
संस्कृतिक पक्ष
१ मार्च १९०१ मा शिवराम जानबा काम्बलेले सोमवंशी पत्रिकामा युवतीलाई देवदासी बनाउने नमिल्ने व्यवस्था मिलाउने आवेदन प्रस्तुत गरेका थिए । मुरललाई विवाह गर्न चाहने व्यक्तिले जात पञ्चायतबाट विशेष स्वीकृति लिएर सबैलाई जानकारी गराउनुपर्ने कुरा उक्त आवेदनमा लेखिएको थियो । अन्ततः सरकारले आइपिसी ३७३ अनुसार १६ वर्ष मुनिको युवतीलाई चाकरी वा यौनकर्मको लागि बेचियो भने उक्त युवतीलाई १० वर्षको कडा सजायको व्यवस्था गरिएको थियो । १८ अप्रिल १९०९ मा सोमवंशी मित्रका गणपतराव हनुमन्तराव गायकवाडले अस्पृश्य समुदाय (महार, मङ्ग, ढोर, चाम्भार) को सहमति र स्वीकृतिमा मुरली शिवूबाईसँग विवाह गरेका थिए । १३ जून १९३६ मा आम्बेडकरवादी अधिवक्ता गणले देवदासी र मुरली प्रथासँग सम्बन्धित सम्मेलनको आयोजना गरी ती प्रथाको विरोधमा आवेदन शोषित वर्ग समक्ष गरेका थिए । बालकृष्ण जानोजी देवरुखकर जस्ता कार्यकर्ताले अस्पृश्य वर्गको महिलाको उत्थानका लागि विभिन्न अभियान सुरु गरेका थिए ।
वैचारिक पक्ष
दलित समुदायले भोग्नुपरेको समस्या र सहनुपरेको अन्यायमा प्रकाश पारी दलित समुदायको उत्थान गर्नु आम्बेडकरवादी आन्दोलनको प्रमुख उद्देश्य थियो । बाबासाहेब आम्बेडकरको विचार प्रणालीबाट प्रभावित भई विभिन्न कार्यकर्ताले आम्बेडकरवादी आन्दोलनको चलनचल्तीको समयमा नै विभिन्न पुस्तक, पत्रिका तथा भाषण सार्वजनिक गरेका थिए । दलित समुदायको उत्थान तथा अभिवृद्धिका लागि विभिन्न पहल गरिएको थियो । बाबासाहेब आम्बेडकरले एक प्रकाशको वृत्त निर्माण गरेका थिए जसको किरणले विभिन्न लेखक, समीक्षक तथा विचारकको उत्पत्ति भएको थियो । यी साहित्यकारबाट धेरैले दलित र बौद्ध इतिहासको सम्बन्धमा लेख प्रकाशन गरे भने अन्यले प्रकाशन गृहको स्थापना गरे ।
कलात्मक पक्ष
गीत-सङ्गीत जस्ता कलात्मक माध्यमबाट समाजमा विद्यमान दलन, शोषण र उत्पीडनको विरोधबाट दलित पहिचान, आत्मसम्मान र शक्ति सङ्घर्षको आरम्भ हुन्छ । गीत-सङ्गीतको माध्यमबाट विभिन्न ऐतिहासिक घटनालाई सम्झनु दलित सङ्घर्षमा शक्तिको महत्त्वपूर्ण स्रोत बनेको छ । आम्बेडकरी जलसा यसको प्रमुख उदाहरण हो । दलित समुदायमा सामाजिक र संस्कृतिक पुनर्निर्माणको क्षेत्रमा आम्बेडकरवादी दलित नाट्यशालाले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ । आम्बेडकर सम्मेलनबाट सुरु भएको यस नाट्यशालाले पछि मात्रै लोकनाटक प्रदर्शन गर्न थालेको हो । बी. एस. शिन्दे अनुसार दलित नाटकको मूल उद्देश्य भनेको दलित समुदायमा एकताको भावना जगाउनु हो र वर्तमानमा चलचित्रमा पनि जाति प्रथाको चित्रण गर्न थालिएको छ ।
विख्यात लोकशाहीर वामनदादा कर्डकले लेखेका थिए, "हामी आँधीमा रहेका दीप मात्रै हौँ, दीप मात्रै हौँ ।"
वामनदादा कर्डकका पङ्क्ति सुन्नमा साधारण भएपनि शक्तिशाली छन् । यद्यपि, संस्कृतिको क्षेत्रमा उच्च वर्गको व्यापकता रहेको हुनाले उनका पङ्क्ति खासै लोकप्रिय छैनन् । यसको अर्थ यो होइन कि उनका पङ्क्ति प्रभावकारी छैनन् । यद्यपि, उनका पङ्क्तिले महाराष्ट्रमा निकै प्रभाव पारेको छ । उनका पङ्क्तिको माध्यमबाट शाहीरले ब्राह्मण दर्शनले अस्वीकार गरेको वर्गलाई आशा दिलाएको छ । शाहीर भीमराव कर्डकको जलसा पढी बाबासाहेब आम्बेडकरले भनेका थिए, "मैले आयोजना गरेका दस सम्मेलन र शाहीरको एक जलसा समान छन् ।"
बहुजन समुदायका कलाकारले पनि जलसाको माध्यमले बहुजन जनताको चेतनास्तर अभिवृद्धि गर्थे । जलसा सार्वजनिक शिक्षा र मनोरञ्जनको रूपमा सामाजिक अवस्थाको वर्णन गर्ने उत्कृष्ट साधन हो । जमीनदार र ब्राह्मण समुदायको शोषण सहेर बसेका बहुजन समुदायको उत्थानमा आम्बेडकरवादी आन्दोलनले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको थियो ।
जस्टिन टिम्बरलेक
जस्टिन टिम्बरलेक एक अमेरिकि अभिनेता, व्यापारी तथा पप गायक हुन् ।
आरा
आरा भारत बिहार राज्यको एक प्रमुख शहर हो । यो भोजपुर जिल्लाको मुख्यालयको रूपमा रहेको छ । बिहारको राजधानी पटनादेखि यसको दूरी मात्रै ५५ किलोमीटर रहेको छ । देशका अन्य भागहरू देखि यो सडक र रेलमार्गबाट जोडिएको छ । आरा भारतको एक अति प्राचीन शहरको रूपमा रहेको छ । पहिला यहाँ मोरध्वज नामक राजाको शासन थियो । महाभारतकालीन अवशेष यहाँ पाइने गरेको छ । यो पहिले आरण्य क्षेत्रको नामले पनि जानिन्थ्यो । यहाँको आरण्य देवी धेरै प्रसिद्ध छ। शहरमा बुढवा महादेव, पतालेश्वर मन्दिर, रमना मैदानको महावीर मन्दिर, सिद्धनाथ मन्दिर प्रमुख छन् । शहरको ठूलो मठिया नामक विशाल धार्मिक स्थान छ । शहरका मध्यमा अवस्थित ठूलो मठिया रामानन्द सम्प्रदायको प्रमुख केन्द्र छ । वाराणसीको तर्जमा मानस मन्दिर पनि निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको छ । आरा शहरका मानिसहरूले शिक्षा, साहित्य, संस्कृति र पत्रकारिताका क्षेत्रमा आफ्नो कामयाबीले यहाँको नाम उच्च राखेका छन् ।
लोसार
लोसार (Tib:, Wylie: Lo gsar), अन्य नाम: '''लोसार', विशेषत: तिब्बती, नेपालको शेर्पा, गुरुङ र तामाङ जातीले नयाँ वर्षको रूपमा मनाउने नेपालको एक मुख्य पर्व हो । लोसार बौद्ध धर्म अनुयायी तामाङ्ग, शेर्पा, गुरुङ, थकाली आदि जातीले महत्त्वपूर्ण पर्वका रूपमा मनाउँछन् । यो चाड नेपालका विभिन्न जातजाती, धर्मालम्वी खासगरी मंगोल मूलका केही प्रजातिहरूले धुमधामका साथ मनाउछन् । यद्यपि पछिल्लो समयमा नेपालमा बसोबास गर्ने सबै जातीले यो चाड मनाउन थालेका छन् । लोसार पर्वका लागि नेपालमा सार्वजनिक विदा दिइन्छ ।
अर्थ
लोसार दुइ शब्द मिलेर बनेको छ । जसको अर्थ भोटभाषासंग सम्बन्धित शेर्पा, भुटानी, योल्मो, डोल्पाली तामाङ इत्यादि भाषाहरूमा लो  अर्थात वर्ष वा साल भन्ने हुन्छ भने सार को अर्थ नयाँ भन्ने हुन्छ। यसैले लोसारको अर्थ 'नयाँ वर्ष वा नयाँ साल भन्ने बुझिन्छ । र, यसै अनुरूप यस चाडलाई मनाउने गरिन्छ । लोसार मनाउने समुदायले बौद्ध ज्योतिष शास्त्रमा उल्लेख भए अनुसार 'लो' अर्थात वर्षलाई १.ज्यिवा, २.लअङ्, ३.ताग, ४.योस, ५.ड्रुग्, ६.ड्रुल्, ७.त, ८.लुग, ९.ट्रेल्, १०.ज्य, ११.ख्यी, १२.फग गरी बाह्रवटा जीवजन्तुका नाम दिएर गन्ने गरिन्छ र उक्त बाह्र वर्षसमाप्त भए पछि फेरि उही नाम दोहोर्याएर वर्ष गनिन्छ । जान लागेको पुरानो वर्षको विदाई गर्नका लागि लोसार आउनुभन्दा २/३ दिन पहिलेदेखि लामाहरू आमन्त्रणगरी भव्य पूजा गरिन्छ । त्यसैगरी आउन लागेको ल्होछार  (नयाँ वर्ष)को स्वागतको लागि ठूलो जमर्को गर्नुपर्छ ।