cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सन् २०२० चीन–भारत झडप
पृष्ठभूमि
सेप्टेम्बर २०१४ मा चीनको सर्वोपरि नेता सि चिनफिङको नयाँ दिल्ली भ्रमणको क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सीमा प्रश्नमाथि छलफल गरेका थिए र त्यसलाई हल गर्नुपर्ने कुरामा जोड दिएका थिए। सीमा मुद्दाहरूको स्पष्टीकरणले दुई देशहरूमो सम्बन्धको सम्भावना महसुस गर्न मद्दत पुर्‍याउने कुरा पनि व्यक्त भएको थियो। यद्यपि चीन र भारतबीच अन्तिम ठूलो टक्कर सन् २०१७ को दोकलाम झडप हो जुन ७३ दिनसम्म चलेको थियो। त्यस बेलादेखि चीनले तिब्बती उच्चसमस्थलीमा सैन्य उपस्थिति बढाएको थियो। न्यगारी कुनशा विमानस्थल लडाकु जेटहरू राखिएको छ। विमानस्थल पाङगोङ छो, लद्दाखबाट २०० किलोमिटर (१२४ माइल) टाढा अवस्थित छ।  सन् १९५० देखि चीनले बेलायती शासनकालमा तय गरिएको सीमालाई मान्यता दिन अस्वीकार गरेको थियो र यसको परिणाममा सन् १९६२ मा दुई देशबीच युद्ध भएको जसमा भारत नराम्ररी पराजित भएको थियो।
कारण
यी झडपहरूका धेरै कारणहरू उद्धृत गरिएको छ। म्यासाचुसेट्स प्रविधि संस्थान प्राध्यापक टेलर फ्रभेलले चीनले लद्दाखमा भारतको पूर्वाधार विकास, जस्तै दुरबुक – दौलत बेग ओल्दी सडकमा, प्रतिक्रिया व्यक्त गरेको बताएका थिए। उनले चीनको उहानबाट सुरु भएको कोरोना विषाणु महामारीको बीच यो चीनको लागि एक शक्ति प्रदर्शन भएको बताएका थिए जसले देशको अर्थव्यवस्था र यसको कूटनीतिक सम्बन्ध दुवैलाई बिगारेको पनि उनले बताएका थिए।
चीनको समकालीन अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध संस्थाहरूका वाङ शिदाले वर्तमान सीमा तनावलाई भारतको संविधानको धारा ३७० लाई उल्लङ्घन गर्ने सन् २०१९ को मा जम्मू-काश्मीरको स्थिति परिवर्तन गर्ने भारतको निर्णयसँग जोडेका थिए। प्रवीण साहनी वाङसँग सहमत भए पनि उनले अमित शाहको संसदीय भाषणले चिनियाँलाई उस्काउन सक्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए। शाहले अक्साई चिन, लद्दाख केन्द्र शासित प्रदेश भएको घोषण गरेका थिए। सिद्दीक वाहिदले सन् २०१९ मा जम्मू कश्मीरको विभाजनलाई औँल्याउँदै, भारतीय जनता पार्टीका वरिष्ठ मन्त्रीहरूले हालसालै मे २०२० सम्म दावी गरिएका अझै बाँकी रहेको भारतको लागि गिलगित-बाल्तिस्तान पुनः प्राप्त गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए। भाारतीय कूटनीतिज्ञ गौतम बम्बावलेले नयाँ दिल्लीको जम्मू-कश्मीर सम्बन्धी अगस्ट २०१९ मा गरिएको गतिविधिले बेइजिङलाई क्रोधित बनाएको बताएका थिए।
चीनका लागि भारतका पूर्व राजदूत अशोक कान्थाले यी झगडा भारत र चीन सीमा र दक्षिण चीन समुद्री दुबैमा बढ्दो चिनियाँ दाबीको कारणले भएको जनाएका थिए। भारतीय कूटनीतिज्ञ फुन्चोक स्टोब्दानले ठूलो रणनीतिक बदलावको घटना औँल्याउँदै भारत त्यसप्रति सतर्क हुनुपर्ने बताएका थिए।
सेवानिवृत्त भारतीय सेनाका नौसेना सैयद अता हसनैनले यो विवाद चीनको छिमेकीहरूलाई कोभिड १९ पछिको रणनीतिक सन्देश प्रवाह गर्ने माध्यम रहेको र भारतले हिमालय क्षेत्रलाई समुद्री हिन्द महासागर क्षेत्रको प्राथमिकतामा पुर्‍याउन चीनका लागि बढी जोखिमपूर्ण रहेको बताएका थिए।
डोङमेन
डोङमेन नेपाली बाजा हो । यो ६ देखि ८ वटासम्म तार भएको र टाउकोमा प्रायः शार्दूलको मूर्ति खोपिएको, सेब्रु नाच, सेलो नाच र गीतमा बजाइने बाजा हो । यो हिमाली क्षेत्रमा तामाङ, शेर्पाको बाजा हो । यो दुई हातसम्म लामो हुन्छ । यो बाजा सुर र ताल दुवैमा बजाउन सकिन्छ । यस बालालाई टुङ्नाको ठूलो रूपको बाजाका रूपमा चिनिन्छ ।
सुनठुँडे लामपुच्छ्रे
सुनठुँडे लामपुच्छ्रे नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा येल्लो-बिल्ड ब्लू म्याग्पाई (Yellow-billed blue magpie) भनिन्छ।
प्रेम तामाङ
प्रेम तामाङ नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन । उनी जगदम्वा जायन्ट्स टिमबाट नेपाल प्रिमियर लिग खेल्ने गर्छन।प्रेम तामाङ नेपाल अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम का खेलाडी पनि हुन।
कठघरामा उभिएर
कठघरामा उभिएर विष्णुविभु घिमिरेद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
सोनमा
सोनमा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
स्यालपोथ्री लामपुच्छ्रे
स्यालपोथ्री लामपुच्छ्रे (वैज्ञानिक नाम: Urocissa erythroryncha)  नेपालमा पाइने काग(Corvidae) परिवारको एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा रेड-बिल्ड ब्लू म्याग्पाई (Red-billed blue magpie) भनिन्छ। यो चरा खास गरी नेपालका पहाडी क्षेत्रहरुमा  पाइन्छ। वनजङ्गलका साथै गाँउघरमा पनि यस पन्छीलाइ सजिलै पाउन सक्छौँ। जनसङ्ख्या स्थिर रहेकोले IUCNले कम चासोको सूचीमा राखेको छ।  नेपालका प्राय: जङ्गलमा सजिलै देखिने र अरु लामपुच्छ्रे चराभन्दा यसको बासस्थान बढी व्यापक भएको यो चरोलाई सामान्तया लामपुच्छ्रे नामले मात्र पनि चिनिन्छ। हिमाली भेगतिर भने स्यालपोथ्रीको सट्टामा यस्तै देखिने सुनठुँडे लामपुच्छ्रे भेट्टाउन सक्छौँ ।
शारीरिक बनावट
स्यालपोथ्री लामपुच्छ्रेको ठुँड र खुट्टा सुन्तला रातो हुन्छ भने टाउको कालो हुन्छ। झ्वाटै हेर्दा पुरै निलो देखिए पनि पुच्छर र पखेटा अलि चम्किलो र जिऊ अलि गाढा निलो हुन्छ। यसको छाती भने पुरै सेतो हुन्छ। यसको धेरै लामो पुच्छर छ जुन ६५-६८ सेमि(२५.५-२७ इन्च) हुन्छ र तौल १९६-२३२ ग्रामसम्म पुग्छ।
बासस्थान
स्यालपोथ्री लामपुच्छ्रे नेपाल लगायत भारत,भुटान,चीन र दक्षिण पूर्व एशियाका मुलुकहरुमा बस्छन्। यसलाई पहाडी र हिमाली क्षेत्रहरू मनपर्दछ। चीनमा यो चरा ठूलठूला सहरहरु(जस्तै बेजिङ,साङघाइ र हङकङ्ग) मा पनि बस्दछन्। जङ्गलका दुर्गम भागभन्दा मानव बस्ती नजिक नै बस्ने गर्छ। नेपालका पहाडी भेगमा रहेका धेरै जङ्गल छेउका बस्तीमा प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ। तर गुँड भने जङ्गलमा नै बनाउछन्।
आहारा
काग परिवारका अन्य चरा सरह यसले पनि कीराफट्याङ्ग्रा ,फलफूल, र अरु वनस्पतिजन्य खाद्द खान्छन्। बेलाबखत अरु चराका फुल चोर्ने काम पनि गर्छन्।
बानीव्यहोरा
३६५-१५२५ मि उचाइमा पाइने यो चरा काग परिवारका अरु सदस्य झै चनाखो र बुद्धिमान हुन्छ। वानर र हात्ती पछि सबैभन्दा बुद्धिमान् जनावर मध्य काग परिवारका स्यालपोथ्री लामपुच्छ्रे पनि हुन्। कागले जस्तै तार्किक समस्याको पनि हल गर्न सक्ने अनुसन्धानले देखाएको छ। गाउँका साथै सहरमा पनि सजिलै घुलमिल गर्न सक्ने भएकाले नेपालका विभिन्न गाउँका साथै ठूला जनसङ्ख्या भएका सहरमा पनि यो चरा बस्न सक्छन्। साथै अरु चरा जस्तै आफ्नो बचेरालाइ हुर्काउन आमा बुबा दुवै सङ्गै मिलेर काम गर्छन्। निर्बल देखिए पनि आफ्नो गुडँको धेरै सुरक्षात्मक हुन्छन् । यहाँ सम्म कि उनीहरु आफ्नो गुडँ र बचेरोको सुरक्षाका लागि मानिसलाई आक्रमण गर्न समेत तयार हुन्छन्। यो चरो धेरै जसो समूहमा बस्न रुचाउँछ र समूहमा उड्दा पङ्ति बनाएर उड्दछ। एउटा समूहमा ६-७ चरा हुन्छन्। स्वर नक्कल गर्ने कार्यमा पनि यो प्रजाति धेरै कुशल छ। यीनीहरू रूखहरू र ठूला झाडीहरूमा गुँड बनाउँछन् । तिनीहरूले प्राय: ३-५ वटा फुल पार्दछन्।
निर्देशिका
यो चरा ले गाउँ घर मा लुगा वा हात धुने ठाउँमा राखिएको साबुन खाने गर्दछ।
सनत रेग्मी
सनत रेग्मी नेपाली साहित्यकार हुन्। वि. सं. २००४ सालमा नेपालगञ्जमा जन्मेका रेग्मी हाल नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव छन्। रेग्मीले आइ.ए. साहित्य रत्न सम्म अध्ययन गरेका छन्।
पुरस्कार तथा सम्मान
रेग्मीले मैनाली कथा पुरस्कार वि. सं. २०४९ राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार वि. सं. २०५३ गणेश दुवाल खिलकुमारी पुरस्कार बनेपा सारस्वत सम्मान महेन्द्र पुस्तकालय आदि सम्मान प्राप्त गरेका छन्।
सुनछहरी गाउँपालिका
सुनछहरी  गाउँपालिका  रोल्पा जिल्लामा अवस्थित छ ।  वि.सं. २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयद्वारा ७४४ स्थानीय तह लागू गरेपछिरोल्पा जिल्लाको साविकका जेलवाङ, गाम, सिउरी, जैमाकसला, सेरम र  फगाम गाउँ विकास समितिलाई मिलाई सुनछहरी  गाउँपालिका बनाईएको हो । । सुनछहरी  गाउँपालिकाक कूल जनसङ्ख्या १६,०३४ रहेको छ । यो गाउँपालिकाको कूल क्षेत्रफल २७७.६२ वर्गकिलोमिटर छ  । यो गाउँपालिकालाई  ७ वडामा बिभाजन गरिएको छ । यो गाउँपालिका  पूर्वमा  बागलुङ जिल्ला, पश्चिममा  सुवर्णावती गाउँपालिका र रोल्पा नगरपालिका, उत्तरमा रुकुम जिला र बागलुङ जिल्ला तथा दक्षिणमा  लुङग्री गाउँपालिका र सुवर्णावती गाउँपालिका को बिच अबस्थित छ।
जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय  जनगणना २०६८ अनुसार १६०३४, नयाँ सर्वेक्षण २०७४ अनुसार १९०५४
नदी नाला
लुङ्ग्री खोला, फगाम खोला ।
झरना
सुनछहरी झरना- स्युरी
लोहारपट्टी
लोहारपट्टी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लामा अवस्थित नगरपालिका हो।  लोहारपट्टी  नगरपालिका जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी  जिल्लामा पर्दछ । यस नगरपालिकाको स्थापना साविकका गा‍.वि.सहरु लोहरपट्टी, बगडाहा, खुटापिप्‍राडी, भ्रमरपुरा र महदैया-तपनपुर गा.वि.स. गाभिएर २०७3 सालमा  भएको हो । यस नगरपालिकामा जम्मा नौ वटा वडाहरु छन् । लोहारपट्टी  नगरपालिकाको केन्द्रिय कार्यालय लोहारपट्टी-६ मा रहेको छ । यस नगरपालिकाको  जम्मा क्षेत्रफल: ५०.०६ ( वर्ग कि.मी.) तथा कुल  ३९,५७९ जनसंख्या रहेका छन्।
लोहारपट्टी   छर- छिमेकको गाबिसहरूको  केन्द्रविन्दु पनि हो र साथै  धेरै पहिला देखि नेपाल रेल्वे स्टेशन, निजि तथा सरकारी स्कुल, क्याम्पस  " श्री भेरुखी  माध्यमिक विद्यालय" ,कृषि विकास बैङ्क, राष्ट्रिय बाणिज्य बैङ्क शाखा कार्यालय ,ग्रामिण  विकास बैङ्क तथा निजि सहयोगी विकास बैङ्क लगायत   सरकारी अस्पताल पनि रहेका  छन् ।
जलश्रोत  तथा खानेपानी  प्रयाप्त  रहेका अथवा  दुई तर्फबाट नदि बगिरहेका   पुर्व दिशामा गेरुका नदि तथा पश्चिममा रातो नदि रहेका छन्। मुख्य चौकमा   भव्य राम - जानकी मन्दिरले सुसज्जित छ। भने मुख्य बाजार सप्ताहमा दुई दिन "मंगलबार तथा शनिबार"  लाग्ने गरिन्छ।
लोहारपट्टीको अर्को विशेषता यहाँ रहेका सबै धर्म्लाबी हन्दु- मुस्लिम सद्भाव र आपसी मेलमिलाप अर्थात्  समान तरिकाले बसोबास गरिरहेका छन् । यसमा बोलिने प्रमुख भाषा ठेठी नै  हो। यो भाषा नेपाली ,भोजपुरी हिन्दि तथा मैथलीको मिश्रित भाषा हो।   यो  नेपालको तराई धेरैजसो भागमा पनि बोलिन्छ। यहाँ हिन्दु तथा मुस्लिमहरूले   मनाईने प्रमुख चाड-पर्वहरू मध्ये छठ, विवाह पञ्चमी, दुर्गा पूजा, लक्ष्मी पूजा, होली,  ईद-उल-फित्र, ईद-उल-अजहा,मुहरर्म,सबे-बारात  ईत्यादि  हुन्।
संदर्भहरु
महोत्तरी जिल्ला
मुख्यालय: जलेश्वर
नगरपालिका: औरही नगरपालिका,बालावा नगरपालिका, बर्दिबास नगरपालिका, भंगाहा नगरपालिका, गौशाला नगरपालिका, जैलेश्वर नगरपालिका, लोहारपट्टी नगरपालिका ,मनारा शिश्वा नगरपालिका, माथानी नगरपालिका रामगोपालपुर नगरपालिका
आश्रम तथा अतिथि भवन
शहीद शिवचंद्र मिश्र  आश्रम - क्षमा गर्नु होश। विवरण उपलव्ध छैन,
साह अतिथि  भवन - क्षमा गर्नु होश। विवरण उपलव्ध छैन।
लोहारपट्टी - बजार
लोहारपट्टीको मुख्य बाजार सप्ताहमा दुई दिन "मंगलबार तथा शनिबार"  लाग्ने गरिन्छ। यस बजारमा मुख्य रूपले छर - छिमेकको गाउ- टोलबाट  तरकारी फलफुल,कपडा,माछा,मासु तथा दैनिक उपभोगका सामग्री खरिद तथा बिक्री गरिने गरिन्छ।  यस बजारबाट हजारौको संख्यामा  स-साना किसान तथा उपभोगता  लाभंतित हुने गरिन्छ ! मुख्यता : यस नगरपालिकाको छर-छिमेकमा रहेका अथवा लाभंभित  हुने गाउ वा टोलहरु ( कविलासा, धरमपुर,सिंग्याही ,अजगेवा,अन्हारवन ,परडिया ,सुखैनिया,बगडा ,मधेपुरा महदैया, तपनपुर, पिपराढी, लेउरी ,धमौरा,रौजा, निकाल ,अध्याँपुर , भगवतीपुर, सग्रामपुर तथा हन्सर्वा ) हुन।
श्री भेरुखी उच्च मा. वि. लोहारपट्टी-५
क्षमा गर्नु होश। विवरण उपलव्ध छैन। श्री भेरुखी उच्च माध्यमिक विद्यालय लोहारपट्टी, महोतरी, नेपालको एउटा शैक्षिक संस्था हो। यो शैक्षिक विद्यालय हो जसले प्राथमिकदेखि उच्च माध्यमिक तहसम्म शिक्षा प्रदान गर्दछ। विद्यालयले नेपाल सरकारले तोकेको पाठ्यक्रमलाई पछ्याउँछ र आफ्ना विद्यार्थीहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्नमा केन्द्रित छ।
विद्यालयमा उच्च योग्य र अनुभवी शिक्षकहरूको टोली छ जो विद्यार्थीहरूको समग्र विकासको लागि प्रतिबद्ध छन्। तिनीहरूले सिकाइलाई अन्तरक्रियात्मक र रमाइलो बनाउन अभिनव शिक्षण विधि र प्रविधिहरू प्रयोग गर्छन्। विद्यालयमा राम्रोसँग सुसज्जित कक्षाकोठा, एक पुस्तकालय, एक विज्ञान प्रयोगशाला, र एक कम्प्युटर प्रयोगशाला पनि छ जसले विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक रूपमा उत्कृष्ट हुन आवश्यक स्रोतहरू प्रदान गर्दछ।
शिक्षाविद्को अतिरिक्त, श्री भेरुखी उच्च माध्यमिक विद्यालयले विद्यार्थीहरूलाई अतिरिक्त क्रियाकलापहरू जस्तै खेलकुद, संगीत र अन्य सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूमा भाग लिन प्रोत्साहित गर्दछ। यी गतिविधिहरूले विद्यार्थीहरूलाई उनीहरूको सीप विकास गर्न, आत्मविश्वास निर्माण गर्न, र टोली कार्य र नेतृत्व सिक्न मद्दत गर्दछ। विद्यालयले विद्यार्थीहरूको क्षितिज फराकिलो बनाउन र उनीहरूलाई नयाँ अनुभवहरू देखाउन क्षेत्रीय यात्राहरू, अतिथि व्याख्यानहरू, र अन्य शैक्षिक कार्यक्रमहरू पनि आयोजना गर्दछ।
अन्तमा, श्री भेरुखी उच्च माध्यमिक विद्यालय एक प्रतिष्ठित शैक्षिक संस्था हो जसले आफ्ना विद्यार्थीहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षा र उत्कृष्ट सिकाइ अनुभव प्रदान गर्न प्रयासरत छ। यसको शिक्षकहरूको समर्पित टोली, आधुनिक सुविधाहरू, र अतिरिक्त क्रियाकलापहरूमा जोडले यसलाई लोहारपट्टी, महोतारी, नेपाल क्षेत्रका विद्यार्थीहरूको लागि उत्कृष्ट छनौट बनाउँछ।
= पर्यटक स्थल = रेखा महरानी मन्दिर - क्षमा गर्नु होश। विवरण उपलव्ध छैन।
सक्रौल
सक्रौल सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
मगरात
मगरात मगर जातिले परम्परागत रूपमा मान्दै आएको धार्मिक संस्कार हो । यस धर्ममा मगर पुर्खाले मान्दै आएका चालचलन, रितिस्थिती र मुल्य मान्यताहरू पर्दछन् ।
रामनरेश गिरी
रामनरेश गिरी नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन। उनले नेपाल प्रिमियर लिग मा विशाल वारियर्स को टिमबाट खेलिसकेका छन।रामनरेश गिरी नेपाल अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम का खेलाडी पनि हुन।
तेलगु भाषा
तेलगु (తెలుగు) भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेश र तेलङ्गानाको मूल द्रविड भाषा हो, जहाँ यो आधिकारिक भाषा पनि हो। तेलगु भाषा लगभग ८ करोड मानिसहरूद्वारा बोलिन्छ र भारत गणतन्त्रको २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। यो भाषा हिन्दी र बङ्गालीसँगै एकभन्दा बढी भारतीय राज्यहरूमा प्राथमिक आधिकारिक स्थिति भएका केही भाषाहरूमध्ये एक हो।
तेलगु भारत सरकार द्वारा एक शास्त्रीय भाषाको रूपमा नामित छ भाषाहरू मध्ये एक हो। यो संसारमा १४औँ सबैभन्दा बढी बोलिने मातृभाषा हो। तेलगु पनि कर्नाटक, तमिलनाडु, महाराष्ट्र, छत्तीसगढ, ओडिशा र पुदुच्चेरी र अन्डमन र निकोबार द्वीपसमूहहरूको केन्द्र शासित राज्यहरूमा बोलिन्छ। यो संयुक्त राज्य अमेरिका, अष्ट्रेलिया, मलेसिया, मौरिसस, संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरेबिया र अन्य देशहरूमा फैलिएको तेलगु प्रवासका सदस्यहरूले पनि बोल्छन्।
नामकरण
तेलगुका वक्ताहरूले यसलाई केवल तेलगु वा तेलगु भनेर बुझाउँछन्। नामको पुरानो रूपहरूमा तेलगु र तेनुगु समावेश छ। तेनुगु आदिम-द्रविड शब्द *तेन ("दक्षिण") बाट व्युत्पन्न भएको हो जसको अर्थ "दक्षिण/दक्षिण दिशामा बस्ने मानिसहरू" (संस्कृत र प्राकृत-भाषी मानिसहरूसँग सम्बन्धित) हो। तेलगु नाम, त्यसपछि, तेलगुमा स्थापित "न" देखि "ल" एकान्तरणको परिणाम हो।
इतिहास
तेलगु, द्रविड भाषाको रूपमा, आदिम-द्रविड, एक आदिम-भाषाबाट आएको हो। भाषिक पुनर्निर्माणले सुझाव दिन्छ कि आदिम-द्रविडियन तेस्रो सहस्राब्दीमा बोलिन्थ्यो। आन्ध्र प्रदेशको बापटला जिल्लाको भट्टीप्रोलुमा ४०० ईसा पूर्व र १०० ईपूको बीचमा भएका धेरै तेलगु मूल वा शब्दहरू भएका प्राकृत शिलालेखहरू फेला परेका छन्।
तेलगु विद्याका अनुसार यसको व्याकरणको प्रागैतिहासिक विगत छ। कण्व ऋषिलाई भाषाको पहिलो व्याकरणकार भनिन्छ। ए. राजेश्वर सर्माले काणवको व्याकरणको ऐतिहासिकता र विषयवस्तुको बारेमा चर्चा गरे। उनले कान्भामा उल्लेखित बीसवटा व्याकरणिक शब्दहरू उद्धृत गरे र निष्कर्ष निकाले कि कान्भाले पुरानो तेलगु व्याकरण लेखे जुन हराएको थियो।
विजयनगर साम्राज्यले १३३६ देखि १७औँ शताब्दीको अन्त्यसम्म प्रभुत्व प्राप्त गर्यो, १६औँ शताब्दीमा कृष्णदेवरायको शासनकालमा आफ्नो चरम सीमामा पुग्यो, जब तेलगु साहित्यले यसको स्वर्ण युग मानिन्छ।
तेलगु भारतमा आधिकारिक स्थिति भएका २२ भाषाहरू मध्ये एक हो। आन्ध्र प्रदेश आधिकारिक भाषा ऐन, १९६६ ले तेलगुलाई राज्यको आधिकारिक भाषा घोषणा गर्दछ जुन हाल आन्ध्र प्रदेश र तेलङ्गानामा विभाजित छ। पुदुच्चेरीको केन्द्र शासित प्रदेशको यानाम जिल्लामा आधिकारिक भाषाको स्थिति पनि छ। यो हिन्दी, बङ्गाली र मराठी पछि भारतमा चौथो धेरै बोलिने भारतीय भाषा हो। यो भारतको छवटा शास्त्रीय भाषाहरू मध्ये एक हो।
भौगोलिक वितरण
तेलगु मूल रूपमा आन्ध्र प्रदेश र तेलङ्गाना र पुदुच्चेरीको यनम जिल्लामा बोलिन्छ। तेलगु भाषीहरू भारतको छिमेकी राज्य तमिलनाडु, कर्नाटक, महाराष्ट्र, ओडिशा, छत्तीसगढ, झारखण्डको केही भाग र भारतको पश्चिम बङ्गालको खरगपुर क्षेत्रमा पनि पाइन्छ। धेरै तेलगु आप्रवासीहरू गुजरात, गोवा, बिहार, कश्मीर, उत्तर प्रदेश, पन्जाब, हरियाणा र राजस्थान राज्यहरूमा पनि पाइन्छ।
लिपि
तेलगु लिपि ६० वटा प्रतीकहरू - १६ स्वर, ३ स्वर परिमार्जक र ४१ व्यञ्जनहरू मिलेर बनेको अक्षरात्मक लिपि हो। तेलगुसँग अक्षरहरूको पूर्ण सेट छ जुन ध्वनिहरू व्यक्त गर्न प्रणाली पछ्याउँछ।
लिपि अन्य धेरै भारतीय भाषाहरूको जस्तै ब्राह्मी लिपिबाट व्युत्पन्न भएको हो। तेलगु लिपि बायाँबाट दायाँ लेखिएको छ र सरल र/वा जटिल वर्णहरूको अनुक्रम समावेश गर्दछ। लिपि प्रकृतिमा सिलेबिक हुन्छ - लेखनको आधारभूत एकाइहरू शब्दांशहरू हुन्।
कुमाउ रेजिमेन्ट
कुमाउ रेजिमेन्ट भारतीय सेनाको एक सैन्य-दल।
बेल्हीचपेना
यो नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या छ।
परमवीर चक्र
परमवीर चक्र भारतको सर्वोच्च सैन्य अलंकरण हो जो दुश्मनहरूको उपस्थितिमा उच्च कोटिको शूरवीरता एवं त्यागको लागि प्रदान गरिन्छ। धेरै जसो स्थितिमा यो सम्मान मरणोपरान्त दिईएको छ। यो पुरस्कारको स्थापना 26 जनवरी 1950मा गरिएको थियो जब भारतको गणराज्य घोषित भएको थियो। भारतीय सेनाको कुनै पनि अंगको अधिकारी वा कर्मचारी यो पुरस्कारको पात्र हुदछन एवं यसलाई देशके सर्वोच्च सम्मान भारत रत्न पछि सबभन्दा प्रतिष्ठित पुरस्कार सम्झिईन्छ। यसभन्दा पहिले जब भारतीय सेना ब्रिटिश सेनाको अन्तर्गत कार्य गर्दथ्यो तब सेनाको सर्वोच्च सम्मान विक्टोरिया क्रास हुने गर्दथ्यो।
लेफ्टीनेंट वा त्यसभन्दा तलको पदहरूको सैन्य कर्मचारीलाई यो पुरस्कार दिए पछि उनीहरूलाई (वा उनके आश्रितहरूलाई) नकद राशि वा पेंशन दिने पनि प्रावधान छ। जबकी पेंशनको न्यून राशि जो सैन्य विधवाहरूलाई उनीहरूको पुनर्विवाह वा मर्नुभन्दा पहिले सम्म दिईन्छ अहिले सम्म विवादास्पद रहेको छ। मार्च १९९९मा यो राशि बढाएर १५०० रूपये प्रतिमाह गरिएयो। जबकि कई hfhjhjjmhklk.khjngjjgjjfhgyto८uप्रांतीय सरकारहरूले परमवीर चक्रबाट सम्मानित सैन्य अधिकारीका आश्रितहरूलाई यसभन्दा धेरै राशि पेंशन उपलब्ध गराउदछ।
परमवीर चक्र प्राप्त गर्ने शूरवीरहरूमा सूबेदार मेजर बन्ना सिंह ही एकमात्र ऐसे व्यक्ति थिए जो कारगिल युद्ध सम्म जीवित थिए। सूबेदार सिंह जम्मू कश्मीर लाईट इनफेन्ट्रीको आठौँ रेजीमेंटमा कार्यरत थिए।
कलिलो घाम
कलिलो घाम सं. कृष्णप्रसाद पराजुलीद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
फिफा विश्वकप - २०१० रेफ्री विवाद
कहिले खेल मिलोमतो र कुनै समय हाते गोलका कारण चर्चामा रहने अर्जेन्टिना यसपटक पनि त्यत्तिकै विदास्पद ढङ्गले विश्वकप फुटबलको क्वार्टरफाइनलमा प्रवेश गरेको थियो। मेक्सिकोसँगको दोस्रो चरणको खेलमा ३-१को जित पार्दा प्रस्ट अफसाइड रहेका कार्लोस टेभेजको गोलमा अर्जेन्टिनाले अग्रता लियो। सोही दिन भएको खेलमा इंग्ल्याण्ड र जर्मनीबीचको खेल पनि विवादास्पद भएपछि फिफा अध्यक्ष सेप ब्लाटरले रेफ्री निर्णयमा प्रविधिको प्रयोग आवश्यक रहेको प्रतिक्रिया दिए। यी भए— विश्वकपमा अत्यधिक चर्चामा रहेका रेफ्री निर्णय, तर त्यस्ता आधा दर्जनभन्दा बढी निर्णय छन्, जसले उन्नाइसौँ विश्वकपको निर्णयलाई विवादमा तानेको छ।
मोती चरा
मोती चरा भनेको नउड्ने खालको 'हौवारा बस्टार्ड' चरा हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
शान
इर्शाद अहमद
इर्शाद अहमद नेपाल अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम का खेलाडी हुन।उनले विशाल वारियर्स टिमबाट नेपाल प्रिमियर लिग मा सहभागिता जनाइसकेका छन।
मनु
मनुस्मृति’ हिन्दु धर्म संस्कृतिको अभिन्न अङ्ग हो। यसको गणना विश्वका यस्ता ग्रन्थहरूमा गरिन्छ, जसबाट मानवले वैयक्तिक आचरण र समाज रचनाको लागि प्रेरणा प्राप्त गरेकोछ। यसमा प्रश्न केवल धार्मिक आस्था वा विश्वासको छैन। मानव जीवनको आवश्यकताहरूको पूर्ति, सबै प्रकारका आपसी सहयोग र सुरुचिपूर्ण ढङ्गले हुनसकोस्, यो अपेक्षा र आकांक्षा प्रत्येक सामाजिक व्यक्तिमा हुन्छ। विदेशमा यस विषयमा पर्याप्त खोज भयो, तुलनात्मक अध्ययन भयो, र समालोचनाहरू पनि भए। हिन्दू समाजमा यसको स्थान वेदत्रयीको उपरांत छ। मनुस्मृतिका धेरैवटा संस्करण उपलब्ध छन्। कालान्तरमा धेरै प्रक्षेप(परिवर्तन) हुनु स्वाभाविक हो। पछाडि जोडिएका अंशहरू छुट्याउन साधारण व्यक्तिले सक्तैनन्। ठूला विद्वानहरूले मात्र तुलनात्मक अध्ययन गरेपछि यस्तो गर्न सक्लान्।
मनुहरूको सङ्ख्या
हिन्दू धर्ममा स्वायंभुव मनुका नैं कुलमा पछि गएर स्वायंभुव सहित कुल मिलाएर क्रमश: १४ मनु भए। महाभारतमा ८ मनुहरूको उल्लेख मिल्दछ अनि श्वेतवराह कल्पमा १४ मनुहरूको उल्लेख छ। यी चौध मनुहरूलाई नैं जैन धर्ममा कुलेर भनिएको छ।
नाम
चौध मनुहरूका नाम यस प्रकारले छन्: • # स्वायम्भु मनु
• # स्वरोचिष मनु
• # औत्तमी मनु
कवि हरिदासको धु्रवचरित्र
कवि हरिदासको धु्रवचरित्र कमल दीक्षितद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
अम्बिका श्रेष्ठ
अम्बिका श्रेष्ठ नेपालकी महिला उद्यमी हुन्। उनी हाल द्वारिकाज होटलको अध्यक्षको रूपमा कार्यरत छन्।
मनु
नाम
• # रैवत मनु
अम्बिका श्रेष्ठ
भारतको सिक्किममा जन्मेकी अम्बिकाले दार्जीलिङको लोरेटो कन्भेन्ट स्कूलमा पढेकी थिइन्। उनले पटना यूनिभर्सिटीबाट वाणिज्यशास्त्रमा स्नातक सम्मको अध्ययन गरेकी छन्। नेपालका व्यापारी घरानाका द्वारिकादास श्रेष्ठसँग विहे भएपछि काठमाडौँ छिरेकी श्रेष्ठ श्रीमान्को मृत्यु पछि द्वारिकाज होटलको अध्यक्ष भएकी हुन्। सफल महिला उद्यमीको रूपमा उनले विभिन्न राष्ट्रिय सम्मान प्राप्त गरेकी छिन्। उनी हिमाल मिडियाको पनि सञ्चालक अध्यक्ष हुन्। त्यसदेखि बाहेक दर्जन भन्दा बढी सामाजिक संस्थासँग उनी आबद्ध छन्।
मनु
नाम
• # चाक्षुष मनु
• # सावर्णि मनु
• # दक्ष सावर्णि मनु
• # ब्रह्म सावर्णि मनु
• # धर्म सावर्णि मनु
• # रुद्र सावर्णि मनु
• # देव सावर्णि मनु वा रौच्य मनु
• # इन्द्र सावर्णि मनु वा भौत मनु वर्तमान कालसम्म वराह कल्पका स्वायम्भु मनु, स्वरोचिष मनु, उत्तम मनु, तमास मनु, रेवत-मनु चाक्षुष मनु तथा वैवस्वत मनुका मन्वन्तर बीत चुके छन् र अब वैवस्वत तथा सावर्णि मनुको अन्तर्दशा चल रहेकोछ। सावर्णि मनुको आविर्भाव विक्रमी सम्वत प्रारम्भ हुनाले ५६३० वर्ष पूर्व भएको थियो।
सन्तानहरू
स्वायंभुव मनु एवं शतरूपाका कुल पाँच सन्तानहरू भएकहरू थियों जसमादेखि दुइ पुत्र प्रियव्रत एवं उत्तानपाद तथा तीन कन्याहरू आकूति, देवहूति र प्रसूति थिए।
कन्याहरू
आकूतिको विवाह रुचि प्रजापतिका साथ र प्रसूतिको विवाह दक्ष प्रजापतिका साथ भयो। देवहूतिको विवाह प्रजापति गर्दमका साथ भयो। कपिल ऋषि देवहूतिको सन्तान थिए। हिन्दू पुराणहरू अनुसार यिनैं तीन कन्याहरूदेखि संसारका मानवहरूमा वृद्धि भएको छ।
पुत्र
मनुका दुइ पुत्रहरू प्रियव्रत र उत्तानपादमा देखि ठूला पुत्र उत्तानपादको सुनीति र सुरुचि नामक दुइ पत्नी थियों। उत्तानपादका सुनीतिदेखि ध्रुव तथा सुरुचिदेखि उत्तम नामक पुत्र उत्पन्न भए। ध्रुवले भगवान विष्णुको घोर तपस्या गर्न ब्रह्माण्डमा ऊंचा स्थानपाओस्।
स्वायंभुव मनुका अर्का पुत्र प्रियव्रतले विश्वगरमाको पुत्री बहिर्ष्मतीदेखि विवाह गरेको थियो जसदेखि उनको दस पुत्र भएका थिए।
कामायनीका मनु
मनु कवि जयशंकर प्रसादको कामायनीका पनि मुख्य पात्र छन्। महाभारतमा उल्लिखित वैवस्वत मनुको सम्बन्ध कामायनीका नायकदेखि जोडियो जा सक्छ। कामायनीमा मनुको चित्रण देवताहरूदेखि इतर मानवीय सृष्टिका व्यवस्थापकका रूपमा विशेषतः गरिएको छ। देव सृष्टिका संहारका पछि ती चिंता मग्न बैठे भए छन्। श्रद्धाको प्रेरणादेखि ती जीवनमा फिरदेखि रुचि लिने लाग्दछन्मा केही कालका पछि श्रद्धादेखि असंतुष्ट भएर त्यसलाई छोडेर ती हिंडि जान्छन्। आफ्नो भ्रमणमा ती सारस्वत प्रदेश जा पुग्दछन्, जहाँको अधिष्ठात्री इडा थियो। इडाका साथ ती एक नयाँ वैज्ञानिक सभ्यताको नियोजन गर्दछन्। तर तिनको मनको मूल अधिकरको लिपसा अहिले गई छैन। ती इडामा आफ्नो अधिकार चाहन्छन्। फलस्वरूप प्रजा विद्रोह गर्दछ, जसमा मनु घायल भएर मूर्छित हुन्छन्। श्रद्धा आफ्नो पुत्र मानवका लागि भए मनुको खोजमा सारस्वत प्रदेशसम्म आउँछ, जहाँ दोने मिलन हुन्छ। मनु आफ्नो पछिल्लो भूलहरूका लागि पश्चात्तापेर्दछन्। श्रद्धा मानवलाई इडाका संरक्षणमा छोडेर मनुलाई लिएर हिमालयको उपत्यकामा गइहाल्छ, जहाँ श्रद्धाको सहायतादेखि मनु आनंदको स्थितिलाई प्राप्त हुन्छन्।
मनुस्मृति
महाभारतमा ८ मनुहरूको उल्लेख छ। शतपथ ब्राह्मणमा मनुलाई श्रद्धादेव कहकर सम्बोधित गरिएको छ। श्रीमद्भागवतमा यिनैं वैवस्वत मनु र श्रद्धादेखि मानवीय सृष्टिको प्रारम्भ मानिएको छ। श्वेत वराह कल्पमा १४ मनुहरूको उल्लेख छ। महाराज मनुले धेरै दिनहरूसम्म यस सप्तद्वीपवती पृथ्वीमा राज्य गरे। तिनको राज्यमा प्रजा धेरै सुखी थियो। यिनैंले मनुस्मृति नामक ग्रन्थको रचनाको थियो जो आज मूल रूपमा उपलब्ध छैन। त्यसको अर्थको अनर्थ नैं होता रहेकोछ। त्यस कालमा वर्णको अर्थ रंग हुन्थ्यो र आज जाति।
प्रजाको पालन गर्दै जब महाराज मनुलाई मोक्षको अभिलाषा भएको त ती संपूर्ण राजपाट आफ्नो ठूला पुत्र उत्तानपादलाई सुँम्प्कर एकान्तमा आफ्नो पत्नी शतरूपाका साथ नैमिषारण्य तीर्थ गए तर उत्तानपादको अपेक्षा तिनको अर्का पुत्र राजा प्रियव्रतको प्रसिद्धि नैं अधिक रही। स्वायम्भु मनुका कालका ऋषि मरीचि, अत्रि, अंगिरस, पुलह, कृतु, पुलस्त्य, र वशिष्ठ भए। राजा मनु सहित उक्त ऋषिहरूले नैं मानवलाई सभ्य, सुविधा सम्पन्न, श्रमसाध्य र सुसंस्कृत बनाउने कार्य गरे।
रहप
पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार,सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको अछाम जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३,४५७ रहेको थियो भने यस गाविसमा ५५८ घरधुरी रहेका थिए।
कालोटाउके वनकाग
कालोटाउके वनकाग (वैज्ञानिक नाम: Garrulus lanceolatus)  नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
तस्विर सङ्ग्रह
<Gallery> File:Black-headed-jay-rkd.jpg|The black-headed jay (Garrulus lanceolatus) at Palampur in Kangra Valley, Himachal Pradesh, India. File:Black-headed Jay.JPG|Black-headed Jay near Gallu temple in Himachal File:Black-headed jay DSCN0166 1.jpg|Black-headed Jay at Sattal </Gallery>
सहारा सुरूङ्गा गोल्डकप २०७३
यस सुरूङ्गा गोल्डकप २०७३ सहारा सुरूङ्गा गोल्डकपको चौथो संस्करण हो ।यस फुटबल प्रतियोगितामा जम्मा ८ वटा फुटबल क्लबहरूको सहभागीता रहने छ।
ढुङ्ग्री
ढुङ्ग्री नेपाली गहना हो। महिलाले कानको माझमा भित्रपट्टी लगाउने जडाउदार वा बुट्टे हुन्छ। यो गोलाकार गहना हो। नेपालमा बसोबास गर्ने बाहुन, क्षेत्री, मगर, गुरुङ, राई, लिम्बू, नेवार आदि जातिमा ढुङ्ग्री प्रचलित छ। यसमा प्रत्येक ६ वटा वा त्योभन्दा बढी पातमा माणिक, मोती र हिरा जस्ता बहुमूल्य पत्थर जडेर बनाइएको हुन्छ।
सहारा सुरूङ्गा गोल्डकप २०७३
प्रतियोगिताको फाइनल खेलका विजेताले ३ लाख ५१ हजार १ सय ११ र उपविजेताले नगद २ लाख ५१ हजार १ सय ११ नगद पुरस्कारका साथमा ट्रपी पाउनेछन्।
पुरस्कार राशि
प्रतियोगिताको फाइनल खेलका विजेताले ३ लाख ५१ हजार १ सय ११ र उपविजेताले नगद २ लाख ५१ हजार १ सय ११ नगद पुरस्कारका साथमा ट्रपी पाएका थिए।
खेलहरू
क.(म्यान अफ द म्याच : निर कुमार राई)
ख. (म्यान अफ द म्याच : दिपक राई)
ग. (म्यान अफ द म्याच : रञ्जन विष्ट)
सेमिफाइनल
१.
२.
फाइनल
(म्यान अफ द फाइनल :आदित्य चौधरी)
शाही पनिर
शाही पनिर -उत्तर भारतमा असाध्य प्रसिद्द्द पनिर र क्रिमबाट बनाएको तरकारी हो ।
इतिहास
शाही पनीर वास्तवमा नेपाल र भारतको धेरै लोकप्रिय खाना हो ।
माणिक
माणिक एक प्रकारको पत्थर हो । यो गुलाफी वा रातो रङको हुन्छ । यसलाई पद्मरागमणि, लालमणि वा मानिक पनि भनिन्छ ।
पेद्दपल्ली जिल्ला
पेद्दपल्ली जिल्ला भारतको तेलङ्गाना राज्यको उत्तरी क्षेत्रमा अवस्थित एउटा जिल्ला हो। यसको प्रशासनिक मुख्यालय पेद्दपल्लीमा छ र आयुक्तालय रामागुण्डममा छ। जिल्लाले मनचेरियल, करीमनगर, जगतियाल र जयशंकर भूपालपल्ली जिल्लासँग सिमाना बाँडेको छ।
इतिहास
पेद्दपल्ली जिल्ला सन् २०१६ मा तेलङ्गानाका जिल्लाहरूको सामान्य पुनर्गठनको क्रममा करीमनगर जिल्लाबाट सिर्जना गरिएको थियो।
भूगोल
जिल्ला २,२३६ वर्ग किलोमिटर (८६३ वर्ग माइल) को क्षेत्रफलमा फैलिएको छ।
जनसाङ्ख्यिकी
भारतको सन् २०११ जनगणना अनुसार, जिल्लाको जनसङ्ख्या ७९५,८२२ छ, जसमध्ये ३०४,०१३ (३८.२०%) शहरी क्षेत्रमा बस्छन्। पेद्दपल्ली जिल्लामा प्रति १००० पुरुषमा ९९२ महिलाको लिङ्ग अनुपात छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिले जनसङ्ख्याको क्रमशः १९.४४% र १.८९% ओगटेका छन्।
सन् २०११ को जनगणनाको समयमा, जनसङ्ख्याको ९२.१०% ले तेलगु र ५.४३% उर्दू आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्थे।
प्यालेस्टाइन मुक्ति सङ्गठन
प्यालेस्टाइन मुक्ति सङ्गठन Palestine Liberation Organization (PLO; منظمة التحرير الفلسطينية, [//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/af/ArPLO.ogg <span title="DIN 31635 Arabic" class="Unicode" style="white-space:normal; text-decoration: none" lang="ar-Latn">Munaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah ] <small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;">( सहायता   जानकारी ) ) 1 9 64 मा सशस्त्र सङ्घर्षको माध्यमबाट "प्यालेस्टाइनको मुक्ति" को उद्देश्यसँग एक संस्था हो। यसको धेरै हिंसाले इजरायलका नागरिकहरूलाई लक्षित गर्यो।     यसलाई १०० भन्दा बढी राज्यहरूले "प्यालेस्टिनी मानिसहरूको मात्र एकमात्र वैधानिक प्रतिनिधि" मान्यता दिएका थिए र दौत्य कुटनीतिक सम्बन्ध कायम गरेको छ  र , संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा १९७४ देखि पर्यवेक्षक रास्ट्रको रूपमा रहेको छ ।   प्यालेस्टाइन मुक्ति सङ्गठन ( पीएलओ )लाई संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले १९९१ म्याड्रिड सम्मेलन सम्म एक आतंकवादी सङ्गठन मान्थ्यो।. सन् १९९३ मा पीएलओले शान्तिमा इजरायलको अस्तित्वको अधिकार स्वीकार गर्यो, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदका प्रस्तावहरू २४२ र ३३८ स्वीकार गरी "हिंसा र आतंकवाद" लाई अस्वीकार गर्यो। प्रतिक्रिया स्वरूप, इजरायलले आधिकारिक रूपमा पीएलओलाई प्यालेस्टिनी जनताको प्रतिनिधिको रूपमा मान्यता दियो। तथापि, पीएलओले १९९३ पछि विशेष गरी २०००-२००५ को दोस्रो इन्फिफादाको दौरानमा हिंसाको काम गरेको छ, । २९ अक्टोबर २०१८ मा, प्यालेस्टिनी केन्द्रीय परिषद ले इजरायलको मान्यता रद्द गर्यो र इजरायल संगको सबै स्वरूपको सुरक्षा तथा आर्थिक समन्वयन स्थगित गर्यो ।
स्थापना
१९६४ मा कायरोमा पहिलो शिखर बैठकमा, अरब लिगले प्यालेस्टिनी जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने एक सङ्गठनको निर्माण गरे । प्यालेस्टाइनको राष्ट्रिय परिषदले २८ मे १९६४ मा जेरूशलेममा भेला आयोजित गरेको थियो। यस बैठकमा पीएलओ २ जुन १९६४ मा स्थापित भएको थियो। यसको लक्ष्य सशस्त्र सङ्घर्षको माध्यमबाट "प्यालेस्टाइनको मुक्ति" थियो।
विचारधारा
पीएलओको विचारधारा प्यालेस्टिनी राष्ट्रीय भेलामा स्थापना वर्ष १९६४ मा तैयार गरिएको थियो।  दस्तावेज एक यहुदी विरोधी लडाकु बयान थियो र "प्यालेस्टिनी मातृभूमिको बहाली" को लागि समर्पित थियो । यसमा धर्मको कुनै सन्दर्भ छैन। १९६८ मा, बडापत्र एक विस्तृत संशोधित संस्करणद्वारा प्रतिस्थापित गरियो।
आन्तरिक राजनीति
४ फेब्रुअरी १९६८  मा, फताह संस्थापक यासेर अराफात कायरोमा पीएलओको अध्यक्ष चुनिए। फताह पीएलओ भित्रको प्रभावशाली कारक रहेको छ, जुन अझै पनि २०१५ मा जारी छ।
ओस्लो सम्झौता
सन् १९९३ मा पीएलओ गोप्य रूपमा इजरायलसँग ओस्लो सम्झौता वार्ता सुरु भयो। यो सम्झौतामा २० अगस्ट १९९३ मा हस्ताक्षर गरियो। वाशिंगटन डी.सी. मा सार्वजनिक समारोह मा १३ सेप्टेम्बर १९९३ मा यासेर अराफात र यितजाक रबिनसँग थियो।   सम्झौताले प्यालेस्टिनीलाई गाजा पट्टीमा र यरीहो शहरमा  प्यालेस्टिनी प्राधिकरणको निर्माण गरी पश्चिमी तटमा स्वायत्तताको अधिकार दियो। यासेर अराफात प्यालेस्टाइनल प्राधिकरणको प्रमुख नियुक्त भए  र निर्वाचनको लागि समय तालिका बनाइयो। पीएलओको मुख्यालय पश्चिमी तटमा रमालामा सारियो।
पुलाउ
चामलमा अन्य मसला तथा प्याज र हरियो केराउ मिसाएर विषेश प्रकारले बनाईएको परिकार हो पुलाउ।
कविताको आत्मकथा
कविताको आत्मकथा प्यासीद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
सोनौल
सोनौल नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
मान्दा उपजिल्ला
मान्दा  बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा पर्ने जिल्ला नउगाँ जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला राजशाही विभागमा अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
मान्दा उपजिल्ला बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°३७' देखि २४°५३' उत्तर अक्षांश र ८८°३५' देखि ८८°५१' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। मान्दा उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३७५.९४ वर्ग किलोमिटर ओगटेको। यस उपजिल्लालाई महादेवपुर उपजिल्लाले उत्तर, बाघमारा र मोहनपुर उपजिल्लाले दक्षिण, नउगाँ सदर, रानीनगर र आत्राई उपजिल्लाले पूर्व र नियामतपुरर तानोर उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। शिव, आत्राई र मान्दा यस उपजिल्लाका प्रमुख नदिहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने अगष्ट १९७१ मा पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्ला अन्तर्गतका भरसो सङ्घकध पुकारिया भन्ने ठाउँमा आक्रमण गरी १२८ सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरी सबै लासहरूलाई एक ठूलो चिहानमा गाडिदिएका थियो। बङ्गलादेश मुक्ति अभियानका समयमा पाकिस्तानी सेनाले यहाँका विभिन्न स्थान तथा गाउँहरूमा आक्रमण गरी थुप्रै मानिसहरूको सामूहिक हत्या गरेका थिए भने कयौं घरहरूलाई आगजनी गरी नष्ट पारिदिएका थिए।
जनशाङ्खिकि
बङ्गलादेश राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस उपजिल्लाको कुल जनसङ्ख्या ३५२५६० रहेको  छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १७८८५३ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १७३७०७ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३१७८०७  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३२३०२ रहेको छ। त्यस्तै गरी बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २८७, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १८ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या २१४६ रहेको छ।यस उपजिल्लामा सन्थल जनजातिका मानिसहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा ९२२ मस्जिद, २१ हिन्दु मन्दिर र २ गिर्जाघरहरू रहेका छन्।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, तोरी, उखु आदि अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, कटहर, अम्बा, लिची, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, तेल उद्योग, बिस्कुट कारखाना, इट्टा उद्योग, बिँडी कारखाना, फलाम उद्योग तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले धान, चामल, केरा, मेवा मौसमी तरकारी तथा अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेका आलसको तेल र तील र कोदो पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा ३५ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ७ माछापालन केन्द्र, ७९ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ९५ कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस उपजिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ७८.७५% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै २.२८% मजदुरी, व्यापार र उद्योगमा ०.६८%, वाणिज्यमा ८.९९%, सञ्चार र यातायातमा १.८६%, निर्माण क्षेत्रमा ०.४९%, सुविधा २.६९%, धार्मिक सेवा ०.०९%, रेमिटेन्स ०.०८ र अन्य ४.०९% रहेका छन्।
मुली
मुली अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।यो गाबिस मा नगरपालिका बने पश्चात् 6र7वडा बनेका छ्न।साक्षरता का आधार मा यो नगरपालिका को सबैभन्दा बढी साक्षर गाबिस हो।साहित्य का हिसाब ले यो गाउँ मा धेरै कवि र गजलकार जन्मिसकेका छ्न।मुलि को एक मात्र माबि शिशुबोधनी मा ६५%महिला र ३५%पुरुष बिद्यार्थी को सहभागिता छ।कमलबजार नगर पालिका मध्य सबै भन्दा बढी सरकारी कर्मचारी जन्माएको गाबिस पनि मुलि को बडान.६हो।राजनीति हिसाब ले यो गाउँ काङ्ग्रेस को पकड क्षेत्र हो।
सिख रेजिमेन्ट
सिख रेजिमेन्ट भारतीय सेनाको एक सैन्य-दल हो।
कैले वनकाग
कैले वनकाग नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
कस्मै देवाय
कस्मै देवाय इश्वरवल्लभद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
जलपाइगुडी सदर उपविभाग
जलपाईगुडी सदर उपविभाग भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको जलपाईगुडी जिल्ला अन्तर्गतको उपविभाग हो।
ढोलकी
ढोलकी एक प्रकारको बाजा हो । ढोलकभन्दा सानोलाई ढोलकी भन्छन् । ढोलकी पञ्चैबाजा तथा नौमती समूहमा पर्ने तालबाजा हो । यो बाजा एकापट्टी हात र अर्कोपट्टी गजोले हिर्काएर बजाइन्छ । यो बाजा काठको ढुङ्ग्रोमा दुवैपट्टी छालाले मोरेर बनाइएको हुन्छ । यसको दुवै छेउको व्यास बराबर हुन्छ । यसमा हातले बजाउनेतर्फ पातलो र गजोले बजाउनेतिर बाक्लो छाला कसिएको हुन्छ । ढोलकी विभिन्न तालमा बजाउन सकिन्छ ।
भुवनपोखरी
बन्दीपोखरा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। ऐतिहासिक तथा पुरातात्विक महत्त्व बोकेको पाल्पाको जिल्ला सदरमुकाम तानसेनदेखि पश्चिममा पाल्पा, गुल्मी र अर्घाखाँची जिल्लाको सिमानामा समुन्द्री सतहबाट १,३७२ मिटरको उचाइमा भुवनपोखरी गाविस पर्दछ। भुवनपोखरी नामाकरण हुनु अघि यो ठाउँ गोखुंगाका नामले परिचित थियो। गाविसको माथिल्लो भेगमा रहेको घनाजङ्गलको बीचमा प्रसिद्ध रैनादेवीको मन्दिर रहेको छ। मन्दिर क्षेत्र २७ डिग्री ५४ मिनेट १४.८ सेकेन्ड उत्तरी अक्षांसदेखि ८३ डिग्री २० मिनेट १९.७ सेकेन्ड पूर्वी देशान्तरसम्म फैलिएको छ।
कवाफ
विभिन्न प्रकारको म्रर मसला हालेर पकाईने मासु वा तरकारी |अरु तरकारी भन्दा यो यस कारणले फरक हुन्छ कि कवाफमा प्याज र पानी प्रयोग हुदैन र सके सम्म मासु र तरकारीमा भएको पानीको अंसलाई सुकाइन्छ|
काँडाका फूलहरू
काँडाका फूलहरू मनु ब्राजाकीद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको काव्य हो।
राजभद्राई
राजभद्राई (Lanius meridionalis) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो ।
सोयाङ
सोयाङ पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, मेची अञ्चलको इलाम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३,१९७ रहेको थियो भने यस गाविसमा ७४० घरधुरी रहेका थिए।
मैनाकडेरी
मैनाकडेरी नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या छ।
ताय्
ताय् नेपाली गहना हो । यो नागको आकारको सुनबाट बनेको हुन्छ । ताय् जीवित देवी कुमारीले लगाउँछन् । काठमाडौँ उपत्यकाका नेवार महिलाले पनि ताय् लगाउँछन् ।
सुगा भवानीपट्टी
सुगा भवानीपट्टी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
एस्वातिनी
एस्वातिनी, आधिकारिक रूपमा एस्वातिनी अधिराज्य सन् २०१८ सम्म स्वाजिल्यान्ड को नामबाट परिचित दक्षिण अफ्रिकाको एक भूपरिवेष्ठित राष्ट्र हो। यसको सिमाना उत्तरपूर्वमा मोजाम्बिक र उत्तर, पश्चिम र दक्षिणमा दक्षिण अफ्रिका पर्दछ। उत्तरदेखि दक्षिणसम्म २०० किलोमिटर (१२० माइल) भन्दा बढी र पूर्वदेखि पश्चिमसम्म १३० किलोमिटर (८१ माइल) मा अवस्थित, एस्वातिनी अफ्रिकाको सबैभन्दा सानो देशहरू मध्ये एक हो। यसको बावजूद, यसको हावापानी र भौगोलिक अवस्था फरक-फरक रहेको हुन्छ। चिसो र हिमाली उच्च तहदेखि लिएर तातो र सुक्खा तल्लो भेगसम्म यसको हावापानी फैलिएको छ।
शंकरपुर
शंकरपुर सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार
यौन र प्रजनन स्वास्थ्य विश्वव्यापी अधिकारको एक महत्त्वपुर्ण तत्व हो जसलाई मानव अधिकार विश्वव्यापी घोषणा पत्र र अन्य मानव अधिकारका सम्मेलन, घोषणा तथा सहमतिहरूमा प्रतिष्ठापित गरिएका छन् । राज्यद्धारा महिला तथा पुरुष दुवैको यौन र प्रजनन स्वास्थ्य आवश्यकता पुरागरिनु पर्दछ। मानव अधिकारका मापदण्ड अनुसार हरेक राज्यले हरेक व्यक्तिको यौन र प्रजनन स्वास्थ्य अधिकारको ईज्जत, संरक्षण र पुर्ति गर्नुपर्छ। हरेक व्यक्तिले आफ्नो स्वास्थ्य सुधार सँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरूमा सहभागि हुन पाउने देखि लिएर बच्चा जन्माउने वा नजन्माउने / कहिले जन्माउने र शिशुको जन्म भइसकेपछि शिशुको उचित पालनपोषण कसरी गर्ने, त्यस सम्बन्धि आवश्यक जानकारी र उचित शिक्षा पाउनु पर्दछ।
इतिहास
१९९४ मा ईजिप्टको कायरोमा भएको सम्मेलनमा जनसङ्ख्या र विकास कार्यक्रममा अर्न्तगत यौन र प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार (Sexual and reproductive rights - SRR) लाई स्पष्ट व्याख्या गरिएको छ। उक्त कार्यक्रममा समेटिएका मुख्य बुदाँहरु यस प्रकार रहेका छन्:
१. स्वेच्छिक, जानकारी गराइएको र सहज -परिवार नियोजनका सेवा तथा सुविधाहरु
२. शिशु जन्मिनु पुर्वको सुरक्षा, सुरक्षित मातृत्व र शिशु स्वास्थ्य र शिशु जन्म पश्चात तालिम प्राप्त स्वास्थ्यकर्मिबाट सल्लाह
३. यौन रोगहरूको उपचार तथा रोकथाम (जस्तै- एच आई भि र एड्स)
४. यातना लगायत अन्य महिला हिसां विरुद्ध रोकथाम र सुरक्षा
५. सुरक्षित र सहज गर्भपतन र गर्भपतन पश्चात हेरचाह साथै कानुनि सल्लाह
६. यौन स्वास्थ्य सम्बन्ध जानकारी शिक्षा कानुनि सल्लाह जसले व्यक्तिगत सम्बन्धलाई र जिवनलाई गुणस्तरिय बनाउन मदत गरोस् ।
नेपालमा यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार
स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले प्रजनन अधिकारहरूलाई गम्भीरतापूर्वक लिएको छ । तपाईद्वारा परिवार नियोजन, एच.आई.भी. लगायतका यौनजन्य सङ्क्रमण र सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी सूचना र सल्लाहमा सजिलै पहुच पुर्याउन सकियोस् भन्ने हेतुले सरकारले किशोर किशोरी मैत्री स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइ रहेको छ । किशोर किशोरी मैत्री सेवा उपलब्ध नभइ सकेका स्वास्थ्य संस्थाहरूमा समेत तपाईलाई चाहेको बेला तपाईले खोजेको जानकारी र सेवा पाउने अधिकार छ । अन्य संस्थाहरू जस्तै; महिला तथा बालबालिका कार्यालय, महिला कानुनी तथा विकास मञ्च जस्ता अन्य धेरै निकायहरूले पनि तपाईहरूले स्वस्थ यौन तथा प्रजनन जीवन निर्वाह गर्न पाउनु पर्छ भन्ने हेतुले विभिन्न सेवा उपलब्ध गराउदै आइरहेका छन् । माथि उल्लिखित केही अधिकारकाहरूका लागि कानुनी अधिकार पनि रहेका छन् जसको अवस्था हेरी कानुनी सेवा दाबी गर्न सकिन्छ ।
२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप
कोरोना भाइरस विश्वव्यापी महामारी (२०१९–२०) को सुरूवात एक नयाँ किसिमको कोरोनाभाइरस (सार्स कोभ-२)को सङ्क्रमणको रूपमा मध्य चीनको वुहान सहरमा २०१९ को मध्य डिसेम्बरमा भएको थियो। कोरोनाको सङ्क्रमण विस्वभर फैलिन थालेपछि २३ जनवरी २०२० मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताको सार्वजनिक स्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गरेको थियो। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यस रोगलाई व्यापक रूपमा फैलन सक्ने सम्भावना पहिले देखिनै दिएको थियो। र चिनियाँ नयाँ वर्षको आसपास यो चीनको वुहानमा महामारीको रूपमा फ‌ैलियो।
यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार
नेपालमा यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार
गर्भको शिशुको लिङ्ग हेरेर छोरी रहिछन् भन्ने आधारमा मात्रै गर्भ पतन गराउँदा, केटी वा महिलालाई आफ्नो इच्छाविना जबरजस्ती गर्भ पतन गराउन लगाउँदा अवैधानीक गर्भपतन भएको मानीन्छ ।
२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप
अप्रिल १, २०२१ सम्म, यस रोगको २१० देशहरूमा १८,५४,४६४ भन्दा बढी प्रमाणित मामलाहरू, १,१४,३३१ भन्दा बढीको मृत्यु र ४,३५,०७४ बन्दा बढी निको भएको मामलाहरू रहेका छन्।
यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार
नेपालमा यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार
सुरक्षित गर्भपतन सेवा क्षेत्रीय, अञ्चल र जिल्ला अस्पताल लगायत प्राथमिक स्वास्थ्य सेवा केन्द्रसम्मका स्वास्थ्य संस्थामा उपलब्ध छ । तपाईँलाई सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी सूचना विस्तृत रूपमा लिन मन छ भने तपाईँको नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा जान सक्नु हुन्छ ।
बलात्कार सम्बन्धी कानुन
बलात्कार भन्नाले “कुनै व्यक्तिले महिलासँग कुनै सल्लाह नगरी महिलाको इच्छा विपरीत जबरजस्ती गरिने यौन सम्पर्क हो" । यस्तो घटनामा सामेल हुनेलाई मुलुकी ऐन, २०२० ले बलात्कार गरेको ठहर्याएमा धेरैमा १५ वर्ष र थोरैमा ५ वर्षसम्मको कैद सजाय तोकेको छ । विवाहित जोडीमा पनि कसैको अनुमतिविना जबरजस्ती यौन सम्पर्क राख्ने प्रयास गरेमा त्यसलाई पनि बलात्कारै मानिएको छ तर दुर्भाग्यवश, दुबै श्रीमान् श्रीमतीले जबरजस्ती सम्भोग गर्ने प्रयास भएमा नेपालको कानुनले ३ देखि ६ महिनासम्मको सजाय मात्र तोकेको छ ।
वैवाहिक कानुन २० वर्ष पुगेका केटा र केटीले आफ्ना अभिभावकको स्वीकृतिविना विवाह गर्न पाउछन् र उनीहरूले दम्पतीका रूपमा कानुनी दर्ता गर्न पनि पाउछन् । त्यसै गरी केटाकेटी १८ वर्षका मात्र छन् भने अभिभावकका सल्लाहमा मात्र केटाकेटीले विवाह गर्न पाउछन् । विवाह गर्ने वा नगर्ने भन्ने निर्णय र आफूले चाहेको व्यक्तिसंग विवाह गर्न पाउनु पर्छ भन्ने कुरा आफ्नो अधिकार हो ।
२०१५ फिफा महिला विश्वकप
२०१५ फिफा महिला विश्वकप फिफा महिला विश्वकपको सातौँ संस्करण थियो । यो ६ जून देखि ५ जुलाई २०१५ सम्म क्यानडामा आयोजना गरिएको थियो र उपाधि भने संयुक्त राज्य अमेरिकाले जितेको थियो ।
छनौट
२०१५ देखि छनौट हुने टोलीको संख्यालाई १६बाट बढाएर २४ पुर्याइएको छ भने खेल संख्या पनि ३२बाट ५२ मा बढेको छ ।
क्रिस्टियानो रोनाल्डो
क्रिस्टियानो रोनाल्डो ( (पुर्तुगाली उच्चारण - क्रिस्तिआनो रोनाल्दो दस सान्तोस), (जन्म: ५ फेब्रुअरी १९८५, चर्चित नाम: क्रिस्टियानो रोनाल्डो) पुर्तुगालको राष्ट्रिय फुटबल टोली तथा म्यान्चेस्टर युनाइटेडका अग्रपङ्क्तिका फुटबल खेलाडी हुन्। उनी पुर्तुगाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीका कप्तान पनि हुन्। उनले सन २००८ मा पहिलो पटक फिफा बेलोन डी' ओर र फिफा विश्व वर्ष खेलाडीको उपाधि जित्न सफल भएका थिए। उनले चार पटक बेलन डि'ओर  जितिसकेका छन्। उनी युरोपको उत्कृष्ट ५ लिग, युइएफए च्याम्पियन्स लिग र युइएफए युरोका सर्बाधिक गोलकर्ता हुन भने युइएफए च्याम्पियन्स लिगको एक सिजनमा सर्बाधिक गोल गरेको किर्तीमान पनि उनकै नाममा छ। उनी चारपटक युरोपेली गोल्डेन जुत्ता जित्ने पहिलो खेलाडी हुन्। सन २०१५ मा आफ्नो खेल जीवनको ५०० औँ गोल गरेका उनले क्लब र राष्ट्रिय टोलीबाट हालसम्म ७९० भन्दा बढी गोल गरिसकेका छन्।
उनीलाई विश्व फुटबलका सबैभन्दा महान खेलाडीहरू मध्येका एक मानिन्छ। उनलाई सन २०१५ मा पोर्चुगलको फुटबल संघद्वारा पोर्चुगलको इतिहासमा हालसम्मको सबैभन्दा महान खेलाडी घोषणा गरिएको थियो। रोनाल्डोले पुर्तुगाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीबाट सात प्रमुख प्रतियोगिताहरु खेल्दै देशलाई पहिलो प्रमुख अन्तराष्ट्रिय उपाधीको रूपमा युइएफए युरो २०१६ जिताएका थिए। उनी पुर्तुगालको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको सबैभन्दा धेरै खेल खेल्ने र सर्बाधिक गोल गर्ने खेलाडी पनि हुन्। उनलाई सन २०१६ र २०१७ मा इएसपिएन र फोर्ब्सले क्रमश: सबैभन्दा चर्चित र सबैभन्दा धेरै कमाउने खेलाडी घोषणा गरेका थिए।
स्पोर्तिङ सेपेबाट क्लब खेल जीवन आरम्भ गरेका रोनाल्डोले आफ्नो उत्पादनशिल समय म्यानचेस्टर युनाइटेड र रियल म्याड्रिडमा दिएर लिग, च्याम्पियन्स लिग लगायत विभिन्न पुरस्कारहरू जितेका छन् भने धेरै किर्तिमानहरू पनि बनाएका छन्। त्यस्तै पुर्तुगालको राष्ट्रिय टोलीबाट युरोकप जितेका रोनाल्डोको नाममा पुर्तुगाल, युरोप, र विश्व फुटबलमा विभिन्न किर्तिमानहरू छन्।
प्रारम्भिक जीवन
रोनाल्डोको जन्म पोर्चुगलको फञ्चल, म्याडेइराको एक बस्ती सान्तो आन्तोनियोमा ५ फेब्रुअरी १९८५ को दिन माता मारिया डोलोरेस डस सान्तोस अभेइरो र पिता होजे डिनिस अभेइरोका कान्छा सन्तानको रूपमा भएको थियो । क्रिस्टियानो रोनाल्डोका एक भाइ ह्युगो र दुई दिदी एल्मा र लिलाना कातिया छन् । क्रिस्टियानो रोनाल्डोको नामको दोश्रो भाग रोनाल्डो पोर्चुगलमा अपेक्षाकृत दुर्लभ छ । उनको मातापिताले उनको यो नाम त्यतिबेलाका अमेरिकी राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगनको नाममा राखेका थिए किनकी रोनाल्ड रेगन उनका बुवाका मनपर्ने अभिनेता थिए ।
रोनाल्डो स्कुलमा रहँदा अन्य विद्यार्थी सरह पढाईमा अब्ब‌ल थिए तर उनी आफ्ना शिक्षकलाई कुर्सीले हिर्काएर स्कुलबाट निष्कासित भएका थिए । व्यवसायिक खेलाडीका रूपमा स्थापित भइसकेपछी उक्त घटनाको बारेमा बोल्दै उनले भनेका थिए, उहाँले मलाई अनादर गर्नुभयो । १४ वर्षको उमेरमा उनले आफ्नी आमाको कुरा मानेर सम्पूर्ण ध्यान फुटबलमा केन्द्रित गर्ने वचन दिए ।
स्पोर्तिङ सेपे
रोनाल्डो १६ वर्षको हुँदा उनको ड्रिबलिङ (विपक्षीलाई छक्याएर बल अगाडि बढाउने) क्षमताबाट प्रभावित भएर स्पोर्टिङ सिपीका प्रशिक्षकले उनलाई युवा टोलीबाट मुख्य टोलीमा बढुवा गरेका थिए। उनी एकै सिजनमा क्लबको १६ वर्ष मुनिको उमेर समूह, १७ वर्ष मुनिको उमेर समूह, १८ वर्ष मुनिको उमेर समूह, बी टिम र मुख्य टोलीबाट खेल्ने पहिलो खेलाडी बने। सन २००२ अक्टोबर ७ मा उनले पोर्चुगलको प्रिमियर लिगाको पहिलो खेलमा दुई गोल गरे जुन खेलमा उनको टिम ३-० ले विजयी भयो। स्पोर्टिङ र म्यानचेस्टर युनाइटेडबिच सन् २००३ अगस्टमा लिस्बनमा भएको खेलमा युनाइटेड ३-१ ले पराजित हुँदा युनाइटेडका खेलाडीहरू र प्रशिक्षक सर एलेक्स फर्गुसन रोनाल्डोको खेल कौशलबाट अत्याधिक प्रभावित भए। यही खेलले रोनाल्डोलाई युनाइटेडमा स्थानान्तरण गराउन मुख्य भूमिका खेल्यो। फर्गुसनले त्यतिबेला रोनाल्डोलाई आफूले जीवनमा भेटेका सर्वोत्कृष्ट युवा खेलाडीमध्ये एक भनेका थिए।  रोनाल्डो स्पोर्टिङबाट बाहिरिएको एक दशक पछि सन् २०१३ अप्रिलमा क्लबले उनलाई क्लबको १००,०००औँ सदस्य बनाएर सम्मान गरेको छ।
२००३-२००६: विकास र परिपक्वता
सन २००३-०४ को सिजन अगाडि म्यानचेस्टर युनाइटेडमा अनुबन्धित भएका रोनाल्डो क्लबमा खेल्ने पोर्चुगलको पहिलो खेलाडी बने। £१२.२४ मिलियनमा भित्र्याइएका उनी उक्त समयमा बेलायतको फुटबल इतिहासमा सर्वाधिक महङ्गा किशोर खेलाडी भएका थिए। उनले २८ नम्बरको जर्सीको माग गरेका थिए किनकी उनले यो नम्बर स्पोर्टिङमा लाउने गरेका थिए तर उनले ७ नम्बरको जर्सी पाए जुन नम्बर क्लबका प्रभावशाली खेलाडीहरू जस्तै जर्ज बेस्ट, इरिक क्यान्टोना, डेभिड बेक्ह्याम आदिले लाउने गर्थे। यसले उनलाई थप उत्साहित बनायो, र उनले ३ वर्षभित्र विश्वको सर्वश्रेष्ठ खेलाडी मध्ये एक बन्ने लक्ष्य राखे। रोनाल्डोको खेल जीवनलाई उचाईमा पुर्‍याउन म्यानचेस्टर युनाइटेडका प्रशिक्षक सर एलेक्स फर्गुसनको महत्त्वपुर्ण भूमिका रह्यो। रोनाल्डोले भनेका छन, फुटबल खेलमा फर्गुसन मेरा पिता हुन, मेरो जीवनको एक अति नै महत्त्वपुर्ण र प्रभावशाली व्यक्ति हुन्।
विगतमा विभिन्न खेलाडीहरूलाई 'नयाँ जर्ज बेस्ट' भनेर भनियो, तर त्यसो भनेर मेरो प्रशंसा गरेको जस्तो मलाई पहिलो पटक लाग्दैछ। १८ वर्षे रोनाल्डोको बारेमा पूर्व म्यानचेस्टर युनाइटेड खेलाडी जर्ज बेस्ट ।
सन २००६ को विश्वकप फुटबलमा रोनाल्डोको कारणले क्लबका अर्का खेलाडी वाइने रोनीलाई रातो कार्ड दिइएको आरोप लागेपछि, युनाइटेडले आफूलाई बचाऊ नगरेको भन्दै उनले अर्को क्लबमा स्थानान्तरण गरिदिन माग गरे। तर उनको क्लबले यसलाई अस्वीकार गर्यो।  सोही घटनाको कारणले युनाइटेड र रोनीका समर्थकहरूले रोनाल्डोलाई सन् २००६-०७ सिजनभर गिज्याए पनि यो सिजनले उनलाई एक उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा उदय गरायो। उनले सो सिजनमा २०-गोलको सीमा पार गरे भने पहिलो पटक प्रिमियर लिगको उपाधि जित्न सफल भए। नोभेम्बरमा उनलाई खेलमा प्रतिस्थापन गरिदाँ विपक्षी ब्ल्याकबर्न रोवर्स एफसीका समर्थकहरूले उभिएर सम्मान गरेका थिए। डिसेम्वरमा उनले लगातार तीन खेलमा दुई/दुई गोल गरेका थिए। नोभेम्बर र डिसेम्बरमा उनी  प्रिमियर लिगको उत्कृष्ट खेलाडी हुदैँ उनी यसरी लगातार दुई महिनाभित्र उत्कृष्ट हुने प्रिमियर लिग इतिहासकै तेस्रो खेलाडी भएका थिए।
२००७-२००९: सफलता नै सफलता
सन् २००६-०७ को सिजनमा युइएफए च्याम्पियन्स लिगको उत्कृष्ट आठको खेलमा रोमा क्लब विरुद्ध युनाइटेडले ७-१ को जित निकाल्दा रोनाल्डोले दुई गोल गर्दै च्याम्पियन्स लिगमा गोलको खाता खोले। सन् २००७ मे ५ को म्यानचेस्टर डर्बीमा एक गोल गर्दै उनले युनाइटेडको लागि गोल सङ्ख्या ५० पुर्‍याए। सोही सिजन युनाइटेडले चार वर्ष पछि फेरि लिगको उपाधि जित्यो। उत्कृष्ट प्रदर्शनको कारणले रोनाल्डोले पिएफए, व्यवसायिक फुटबल खेलाडी सङ्गठन) वर्ष खेलाडी, पिएफए फ्यान वर्ष खेलाडी, पिएफए युवा वर्ष खेलाडी तथा एफडब्लुए, फुटबल पत्रकार सङ्गठन) वर्ष खेलाडीको उपाधि जिते ।  यी चार उपाधि एकैसाथ जित्ने उनी पहिलो खेलाडी बने। क्लबले उनको तलब बढाएर £१२०,००० प्रतिहप्ता पुर्‍यायो भने उनले पाँच वर्षको लागि अनुबन्ध बढाउन सहमति जनाए।
सन् २००७-०८ को सिजनमा उनले ४२ गोल गरे, यो उनले म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि एक सिजनमा गरेको सबैभन्दा धेरै गोल हो। बेलोन डी' ओर २००७ मा उप-विजेता घोषित भए, जसमा काका विजेता भएका थिए। साथै फिफा वर्ष खेलाडीमा काका र मेस्सी पछि तेस्रो भएका थिए। सन् २००८ जनवरी १२ मा उनले युनाइटेडको लागि पहिलो ह्याट्रिक गरे, उक्त खेलमा न्युक्यासल युनाइटेडलाई ६-० गोलअन्तरले पराजित गर्दै म्यानचेस्टर युनाइटेड शीर्ष स्थानमा उक्लियो। मार्च १९ मा उनले पहिलो पटक म्यानचेस्टर युनाइटेडको कप्तानी गर्दै बोल्टोन विरुद्ध दुई गोल गरे। बोल्टोन विरुद्धको दोस्रो गोल उक्त सिजनमा रोनाल्डोको ३३औँ गोल थियो, यससँगै मध्यपङ्तिमा खेल्ने रोनाल्डोले सन् १९६७-६८ को सिजनमा जर्ज बेस्टले राखेको ३२ गोलको क्लब किर्तिमान तोडेका थिए। मे ११ मा विगान विरुद्ध पेनाल्टीबाट निर्णायक गोल गर्दै उनले युनाइटेडलाई अर्को प्रिमियर लिग उपाधि जिताए। लिगमा ३१ गोल गरेका कारण उनले प्रिमियर लिग गोल्डेन बुट जिते भने युरोपेली गोल्डेन शू जित्ने पहिलो विङ्गर बने।
सन २००७-०८ को सिजनमा युनाइटेडले युइएफए च्याम्पियन्स लिगको उपाधि जित्दा रोनाल्डोको भूमिका महत्त्वपुर्ण रहेको थियो। च्याम्पियन्स लिगको उक्त संस्करणमा सर्वाधिक गोल गरेका रोनाल्डोले युइएफए वर्ष खेलाडी भएका थिए। उनले लगातार दोस्रो वर्ष पिएफए वर्ष खेलाडी तथा एफडब्लुए वर्ष खेलाडीको उपाधि पनि जितेका थिए।
२००९-२०१२: किर्तिमानी स्थानान्तरण र ला लिगा उपाधि
सन २००९ मा £८० मिलियन को किर्तिमानी स्थानान्तरण रकम तिरेर रियल म्याड्रिडले रोनाल्डोलाई क्लबमा भित्र्याएको थियो। उनलाई क्लबको रङ्गशालामा स्वागत गर्न करीब ८०,००० समर्थक भेला भएका थिए, यसले २५ वर्ष अगाडिको मारादोनालाई नेपोली क्लबमा करीब ७५,००० ले स्वागत गरेर राखेको किर्तिमानी तोड्न सफल भएको थियो। उक्त समयमा क्लबका कप्तान राउलले ७ नम्बरको जर्सी लाईरहेको हुनाले उनलाई ९ नम्बरको जर्सी दिइएको थियो।