cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
टङ्कप्रसाद आचार्य
राजीनामा
टंकप्रसाद सरकारलाई निरन्तरता दिँदा भारत थप चिढिने अवस्था देखेपछि उनले टंकप्रसादको राजीनामा मागे ।
भारतलाई थप नचिढ्याउनमात्रै पर्याप्त नरहेको ठानेर उनले भारतपरस्तको डाम लागिसकेका केआई सिंहलाई प्रधानमन्त्री बनाए ।
निजी जीवन
टंकप्रसादका छोरा कुसुमाकरको वि.सं. २०५६ साल बैशाख १ गते निधन भयो। जलस्रोत मन्त्रालय अन्तर्गत विद्युत् विकास केन्द्रमा वि.सं. २०३७ साल भदौ १२ देखि कार्यरत इन्जिनियर कुसुमाकरको जन्म वि.सं. २०१२ साल माघ १२ गते भएको थियो। कुसुमाकर रुसमा पढेका इञ्जिनियर थिए।
निधन
उनको निधन वि.सं. २०४९ साल वैशाख ११ गते भयो।
बडहरामाल
बडहरामाल नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो। यस गाविसमा ७ वटा वडाहरु राखिएको छ। जस अन्तर्गत निम्न लिखित गाउँ र टोलहरु पर्दछ। बल्टिया, बन्दिपुर, बडहरा, भुल्किया, बस्तीपुर, बड्हरामिर्चैया।
यस गाउँ विकास समिति मा हिन्दु मुस्लिम र इसाईहरु को पनि बास रहेको छ । वार्ड ७ मा इसाईहरु को चर्च पनि छ जसको नाम अनुग्रह  RTN मण्डली हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार बडहरामालको ३,३४६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १६,४२८ रहेको छ।
आयोडिन
आयोडिन ( सङ्केत: I, CAS-ID: 7553-56-2) पेरियोडिक तालिकाको ५३ औँ नम्बरमा रहेको तत्व हो। यस तत्वको पारमाणविक भार १२६.90447 ग्राम/मोल हो।  यो पेरियोडिक तालिकाको १७औं हेलोजन ग्रूपमा पर्छ। P-ब्लक मा पर्ने आयोडिन पेरियोडिक तालिकाको ५ औँ पिरियडमा रहेको छ। सामान्य अवस्थामा ठोस रूपमा पाइने यो  अधातु हो। यो तत्व १८४.३°C उम्लन्छ भने ११३.7°C तापक्रममा पग्लन्छ। यसको घनत्वो ४.९३३gm/cc हो।
आयोडिनलाई सर्वप्रथम बर्नार्ड कोर्टोइसले सन् १८०४ मा फ्रान्समा पत्ता लगाएका थिए ।
बांसकाठा
बांसकाठा भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
जबलपुर जिल्ला
जबलपुर जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
लुसर्न घाँस
लुसर्न वा अल्फाल्फा बहुवर्षे कोषे चरन घाँस हो। यस घाँसलाई विश्वव्यापी रूपमा घरपालुवा जनावरहरूका लागि चरनका लागि तथा एक महत्त्वपूर्ण खाद्य सामग्रीको परिचित छ। यस घाँसको प्रयोग अन्य बाली नालीलाई घेर्न, हरियो मल बनाउन तथा भू-क्षय रोकथामका लागि पनि हुँदै आएको छ। यस घाँसलाई उत्तर अमेरिकामा अल्फाअल्फा भनिन्छ भने यसलाई संयुक्त अधिराज्य, दक्षिण अफ्रिका, अस्ट्रेलिया तथा न्युजिल्यान्डमा लुर्सनको नामले पहिचान गर्न सकिन्छ। यस प्रजातिको घाँस हुर्कु सकेपछि लामो पात सहितको भेण्टा रङ्गको फूल फुल्ने गर्दछ भने यसमा १० देखि २० बीउहरू रहेका हुन्छन्। यो घाँसका लागि मध्यम तापक्रम उपयुक्त हुन्छ। यस घाँसलाई रोमन साम्राज्य कालदेखिनै पशुहरूका लागि एक महत्त्वपूर्ण बालीको रूपमा लगाइँदै आएको पाइन्छ। यस प्रजातिको घाँसको उत्पत्ति संभवत: दक्षिण-पश्चिमी एसियाका देश, तुर्की, इरान वा अफगानिस्तानमा भएको हो भन्ने धारण रहेको छ। अमरिका, पश्चिमी उत्तर प्रदेश आदिमा यस प्रजातिको घाँसको अधिक मात्रामा खेती गरिन्छ। एक पटक लगाएको लुर्सन प्रजातिको घाँस चार पाँच वर्षसम्म उपयोग गर्न सकिन्छ।
यस प्रजातिको घाँसलाई समसितोष्ण तथा शितोष्ण जलवायु क्षेत्रमा सफलतापूर्वक खेती गर्न सकिन्छ। यसको जरा २-३ मिटर सम्म तल जान सक्ने हुँदा सुख्खा याममा पनि जमिनको तल्लो सतहबाट पानी सोसेर जिवितै रहन सक्दछ। यस घासले वायुमण्डलवाट २९० कि.ग्रासम्म नाइट्रोजन सञ्चित गर्न सक्दछ। समुद्र सतह देखि करिव १२०० फिटको उचाई सम्म सफलतापूर्वक खेती गर्न सकिन्छ। यस महत्त्वपूर्ण घाँसलाई लिएर उल्लेखनीय शोध कार्य तथा विकासका कामहरू भैरहेका छन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाका निजी कम्पनिहरूद्वारा प्रति वर्ष यस प्रजातिका विभिन्न घाँसहरू उत्पादन गर्ने कार्यमा तल्लिन छन्। यस घाँसलाई घाँसहरूको राजाको रूपमा लिइन्छ। नेपालको सन्दर्भमा विगतमा विभिन्न हावापानीमा २५ प्रकारका लुसर्नका जातहरू परीक्षण गरिएता पनि केहि मात्र सफल भएको कुरा अनुसन्धानले देखाएको थियो।
हावापानी तथा माटो
यस प्रजातिको घाँस उष्ण देखि शितोष्ण क्षेत्र अर्थात उच्च पहाडी क्षेत्र सम्म खेती गर्न सकिन्छ। तर यस घासको वृद्धि १५ डिग्री सेल्सियस भन्दा माथि तापक्रम मात्र राम्रो हुन्छ। यसको लागि उपयुक्त तापकम १५-२५ डिग्री सेल्सियस दिनको तापक्रम राम्रो हुन्छ। यसको लागि बलौटे बाहेक सबै प्रकारको माटोमा खेती गर्न सकिन्छ। पानी जम्ने ठाँउमा यसको खेती गर्न सकिँदैन। यस घाँसको खेती गर्नका लागि रामरी खनजोत गरी तराई तथा मध्यपहाडी क्षेत्रमा असोज-कार्तिक र उच्च पहाडी क्षेत्रमा वैशाख-जेष्ठ अर्थात हिउ पग्लीए पछि छर्नु उपयुक्त हुन्छ। यसलाई जरा सहितको कटिङ्गबाट पनि प्रसारण गर्न सकिन्छ। उन्नत तरिकाले लुसर्न घाँसको खेती गर्दा २५ कि.ग्रा नाइट्रोजन, ६० कि.ग्रा फसफोरस प्रतिहेक्टर प्रयोग गर्नु पर्दछ। पहिलो पटक लुसर्नको विउ छर्दा राइजोवियम कल्वरबाट बीउको उपचार गरी छर्नु पर्दछ। लुसर्नको बीउ प्रतिहेक्टर १२-१५ के.जी आवश्यक पर्दछ। बीउ छरेको २ महिनामा पहिलो पटक घास काट्न लायक हुन्छ। त्यसपछि प्रत्येक महिनाको अन्तरालमा घाँस काट्न सकिन्छ। हिमाली क्षेत्रमा घाँस काट्ने अन्तराल केही बढि हुन्छ। जब लुसर्न घाँस काट्न लायक हुन्छ यसको बीउ उत्पादनका लागि परागणहरूको आवश्यक पर्दछ। लुर्सनको परागणन कठिन हुन्छ, किनभने पश्चिमी मौरी, जसको प्रयोग परागणहरूको रूपमा गरिएको हुन्छ भने यस कामको लायक मौरीहरू हुँदैनन्।
उपयोगिता
लुसर्नलाई विश्वव्यापी रूपमा घरपालुवा जनावहरूका आहाराको रूपमा उपयोग गरिन्छ भने यस प्रजातिको घाँसको खेती मुख्यतया सुख्खा घाँसको रूपमा गरिन्छ भने यसको अधिक मात्रामा खेती गरेर घरपालुवा जनावरहरूका लागि चरन क्षेत्रको पनि स्थापनम गर्न सकिन्छ। सुख्खा हुने खालका सबै घाँसहरूमा लुसर्नमा सबैभन्दा धेरै पौष्टिक तत्व रहेको हुन्छ। लुर्सन सबैभन्दा अधिक उत्पादन दिन सक्ने घाँसको प्रजाति हो भने यसलाई सजिलोसँग विभिन्न ठाउँहरूमा पनि लगाउन सकिन्छ। यस प्रजातिको घाँसमा अधिक मात्रामा प्रोटिन उपलब्ध हुने र घरपालुवा जनावरहरूले सजिलोसँग पचाउन सक्ने भएकाले यसको प्रयोग मुख्यतया दूधालु पशुहरूको प्रमुख आहाराको रूपमा हुन्छ।  यस घाँसलाई मासुका लागि पालिएका घोडा, भेडा तथा बाख्राको आहारको रूपमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसको घाँसको कलिलो मुनो मानिसहरूद्वारा विभिन्न प्रकारका अचारहरू बनाउनमा उपयोग हुँदै आएको छ।  सुख्खा लुसर्नको पातलाई औषधि, पाउडस तथा चियाको व्यावसायिक रूपमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। यस प्रजातिको घाँसले दूध दिने पशुहरूको दूध दिने क्षमता वृद्ध गर्ने काम गर्दछ।
घाँस कटाई
यस प्रजातिको घाँस बीउ छरेको दुई महिना पनि पहिलो काट्न लायक हुन्छ। जब यो घाँसको सुख्खा हुन्छ यसलाई काट्न उपयुक्त मानिन्छ। यस घाँस अहिलेपनि विभिन्न क्षेत्रहरूमा लगाइएको छ। जब दूध दिने जनावरको लागि यसको प्रयोग आहारको रूपमा गरिन्छ तब यसलाई छोटो छोटो बनाई पशुहरूलाई खान दिइन्छ। सुख्खा घाँसको रूपमा यसलाई नसुकाइकन छोटो छोटो गरी काटिन्छ र यसलाई बोरा तथा अन्य भण्डार केन्द्रमा भण्डार गरी पछि प्रयोग गर्न सकिन्छ।  काटिएको घाँसहरूमा पौष्टिक तत्व कायम राख्नका लागिलाई विषेश प्रकारको भण्डारन केन्द्रमा भण्डार गरिन्छ भने यसको गुणस्तरलाई कायम राख्न विभिन्न परजीवीहरूको पनि प्रयोग गरिन्छ जसले यसको गुणस्तर कायम राख्नमा ठूलो मद्दत गर्दछन्।
विश्वव्यापी उत्पादन
लुसर्न विश्वमा सबैभन्दा अधिक उत्पादन गरिने घाँसको एक प्रजाति हो। सन् २००६ मा विश्वव्यापी रूपमा यसको उत्पादन लगभग ४३६ लाख टन गरिएको थियो। विश्वव्यापी रूपमा लुसर्नको सबैभन्दा अधिक उत्पादन अमेरिकामा हुने गरेको छ। तर यस घाँसको लागि उपयुक्त क्षेत्र अर्जेन्टिना (मुख्यरूपमा घाँसको लागि प्रयोग गरिने), अस्ट्रेलिया, दक्षिण अफ्रिका र मध्य पूर्व आदि हुन्। संयुक्त राज्य अमेरिका भित्र, लुसर्न उपजउ गर्ने अग्रणी राज्यहरूमा क्यालिफोर्निया, दक्षिण डकोटा र विस्कोन्सिन हुन्। माथिल्लो मध्य-पश्चिमी अमेरिकी राज्यमा उत्पादनमा ५०%, पूर्वोत्तर राज्यहरूले १०%, पश्चिमी राज्यहरूमा ४०% र दक्षिणी राज्यहरूमा निम्न उत्पादन हुन्छ। लुसर्नमा अनुकूलनको व्यापक सीमा हुन्छ भने यसलाई अत्यन्त चिसो उत्तरी क्षेत्रदेखि उच्च क्षेत्रमा, उच्च शीतोष्ण कृषि क्षेत्रहरूदेखि भूमध्य सागरीय जलवायु र मरुभूमिमा पनि लगाउन सकिन्छ।
कृष्णा खत्री
कृष्णा खत्री नेपालको राष्ट्रिय टिमबाट खेल्ने महिला फुटबल खेलाडी हुन् ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
पशुअवतार
पशुअवतार नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
ग्यालिलियो ग्यालिली
ग्यालिलियो ग्यालिली (इटालीयन उच्चारण: ɡaliˈlɛːo ɡaliˈlɛi; १५ फेब्रुवरी १५६४ - ८ जनवरी १६४२),लाई सामान्यतया मात्र ग्यालिलियोको नामले चिनिन्छ । यिनी इटालीका भौतिकविज्ञानशास्त्री, गणितज्ञ, खगोलशास्त्री र दार्शनिक थिए जसले वैज्ञानिक क्रान्तिमा प्रमुख भूमिका निभाए । उनले टेलिस्कोपको विकास गरेर अन्तरिक्षको अवलोकनका साथै कपर्निक्यानिज्म (Copernicanism)को लागि सहयोग गरेका थिए । ग्यालिलियोलाई "आधुनिक अवलोकन खगोल विज्ञानका पिता", "आधुनिक भौतिकी विज्ञानका पिता", "विज्ञानको पिता" र "आधुनिक विज्ञानका पिता" जस्ता नामले चिनिन्छ ।
स्टीफन हकिंग भन्छन्, "ग्यालिलियो, शायद कुनै पनि अन्य व्यक्तिको तुलनामा अधिक आधुनिक विज्ञानको जन्मको लागि जिम्मेवार थिए ।" लगभग सबै हाई स्कूल र कलेजको परिचयात्मक भौतिक विज्ञानको पाठ्यक्रमहरूमा पढाईने समान त्वरित वस्तुहरूको गतिको बारेमा ग्यालिलियोले काइनेमेटीक्सको विषयको रूपमा अध्ययन गरेका थिए । उनले अन्तरिक्षको अवलोकन गरेर शुक्रग्रहको चरणको पुष्टि, बृहस्पतिका सबैभन्दा ठूला चार उपग्रहरूको (यिनीहरूको नाम उनको सम्मानमा ग्यालिली मुन राखिएको छ) खोज र सनस्पट्सको (sunspots)को अवलोकन तथा विश्लेषण गरी खगोल विज्ञानमा ठूलो योगदान पुर्‍याका छन् । ग्यालिलियोले सैन्य कम्पास र अन्य उपकरणहरूको विकास तथा आविस्कार गरी लागू विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा पनि काम गरेका थिए ।
धोड
धोड भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो। यो भारतको गुजरातमा पर्छ ।
बाहुनडाँगी
बाहुण्डाँगी नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यहा जम्मा १३ वटा वाडहरु रहेका छन । मेचिनगर नगरपालिका देखी दोकानडाडा,वडाखाल,भृकृटी हुदै बाहुनडाँगीको गाउँ विकास समिति आउँदछ ।
किङ लियर
किङ लियर महान अङ्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध नाटक हो।
एसियाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
एसियाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची निम्नलिखित रहेको छ ।
बाह्रबिसे (स्पष्टता)
बाह्रबिसे शब्दले निम्न कुराहरू जनाउँदछ।
झाबुआ जिल्ला
झाबुआ जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
पानी
पानी पृथ्वीमा धेरै मात्रामा पाइन्छ। यो विभिन्न ठाउँमा विभिन्न अबस्थामा पाइन्छ, मुख्यत: महासागर, वर्षा खोला र समुद्रमा तरल अवस्थामा, ध्रुवमा र बादलमा बरफ अथवा ठोस अवस्थामा र बाफ तुबालो आदि बाफ अवस्थामा पाइन्छन्। यस ग्रहमा पानी सँधै वाफ, झरी र खोलानाला भई समुद्र अनि फेरि बाफको चक्रमा बहिरहन्छ।
सबै प्राणीलाई पानी आवश्यक छ। मानिसहरू शरीरको आवश्यकताअनुसार पानी पिउँछन्। बढ्दो विश्व जनसङ्ख्या सँगै यो प्राकृतिक सम्पदाको अभाव हुन थालेको छ र यसको आपुर्ति एक ठूलो सामाजिक र आर्थिक मुद्दा हुन पुगेको छ।
परिवर्तनशील रूप
पृथ्वीमा पानीका विभिन्न रूपहरू पाइन्छन्। पानी बादल तथा बाफको रूपमा वायुमण्डलमा; पानी र बरफको रूपमा समुन्द्रमा; हिमताल, हिउ र हिमनदीको रूपमा हिमालमा तथा खुल्ला र मिश्रित रूपमा जमीनमा पाइन्छ। वायुमण्डलमा वास्पिकरण र चिसिने प्रक्रियाका कारण पानीका विभिन्न रूपहरू परिवर्तन भईरहेको हुन्छ साथसाथै पानी एकस्थानबाट अर्को स्थानसम्म पनि पुगिरहेको हुन्छ जसलाई जलचक्र भनिन्छ। सम्पूर्ण मानव जीवनलाई यस चक्रको अती महत्त्व छ। प्रकाशको सही संयोजन हुने हो भने वायुमण्डल भएका पानीका थोपाहरूमा सूर्यको प्रकाश परावर्तन भएमा इन्द्रेणी देखापर्ने गर्दछ।
पानी हाम्रो सभ्यतासँग जोडिएको छ। खेतीपातीको लागि पनि पानी अति आवश्यक छ। खासगरी वर्षाको पानी कृषिउत्पादनका लागि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। यसका अलावा नहर तथा कुलोको मद्दतले नदीको पानी पनि सिंचाईका लागि उपयोग गरिन्छ। पानीका श्रोतहरू नदी र समुन्द्रले यातायात तथा व्यापारका अवसरहरू प्रदान गर्दछन्। नदीहरूले बगाएर ल्याएको माटोले विभिन्न उपत्यका तथा समतल भूभागहरूलाई अत्यन्तै मलिलो बनाउने गर्दछ। नेपालको तराई भूभाग यसको गतिलो उदाहरण हो।
माटोले सोसेर लिएको पानी जमीनमुनी जम्मा हुन्छ। यसरी जम्मा भएको पानी कुनै स्थानबाट मुलफुटेर बाहिर निस्कने गर्दछ। बाहिर निस्केको पानी धारा, कुवा, पधेरा, तातोपानीको फोहोरा आदि नामले चिनिन्छ। यस्तो पानी कृतिम रूपमा ईनार खनेर पनि निकाल्ने गरिन्छ।
पानीले विभिन्न तत्वहरूलाई सजिलै घुलाउन सक्छ, त्यसैले पानीको गन्ध र स्वाद विभिन्न स्थानमा फरक फरक हुनेगर्दछ। वास्तवमा हामीले स्वाद र गन्धको आधारमा पानी खान योग्य भएको अथवा नभएको निर्धारण गर्ने गर्दछौँ। हामी समुन्द्रको नुनिलो पानी तथा सिमसारमा जमेको दुर्गन्धित पानी पनि खादैनौ तर पहाडको मुलबाट निस्कने स्वच्छ पानी मनपराएर खान्छौं।
जीवनको लागि महत्त्वपूर्ण सम्पति
पानीको फरक खालको गुणहुने भएकोले यो प्राणीहरूका लागि अति उपयोगि छ। यो एउटा राम्रो घोलक हो र यसको अति उच्च सतहि दबाब(Surface Tension) हुन्छ। ४° सेल्सियसमा शुद्ध पानीको घनत्व सबैभन्दा उच्चहुने गर्दछ, ४° सेल्सियस भन्दा तापक्रम बढेपनि घटेपनि यसको घनत्व घट्ने गर्दछ। पानी एउटा तटस्थ पदार्थ भएकोले वातवरणमा विकिरणको शोषण गरी हरित गृह प्रभावलाई समेत घटाउन मद्दत पुर्याउने गर्दछ। पानीको बिशिष्ट तापधारणशक्ति एकदमै धेरै हुने हुनाले यसले पृथ्वीको मौशमलाई निर्धारणगर्न महत्त्वपूर्ण भुमिका खेल्नेगर्दछ।
एउटा राम्रो घोलक पदार्थ भएको हुनाले यसले विभिन्न लवणहरू तथा चिनीलाई घुलाउनेकाम गर्दछ। यसका अलावा पानीले विभिन्न तत्वहरूको रासायनिक प्रतिक्रियामा उत्प्रेरकको रूपमा काम गर्दछ। सजिवहरूको शरीरमाहुने विभिन्न प्रतिक्रियाहरूमा पनि पानीले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेगर्दछ।
यद्यपी केही तत्वहरू पानीमा नघुल्ने खालका हुन्छन्। केही तरल पदार्थ जस्तै तेल, घ्यू र ढुङ्गा, काठ, धातुहरू पानीमा घुल्दैनन्। प्राणी कोषमा हुने सेल मेम्ब्रेन्ले पानीको यही गुणको उपयोग गरी प्राणी कोषभित्र र बाहिरका रासायनिक तत्वहरूको संयोजन गर्ने गर्दछ।
पानीको सतहि दबाब(Surface Tension)धेरै भएकोले नै पानी थोपाको रूपमा बस्ने गर्दछ। यस्तो उदाहरण शिशा जस्तो कुनै पानी सोस्न नसक्ने वस्तुमा पानी परेको बेलामा देख्न सकिन्छ। पानीको यो गुण बिरुवाहरूले प्रकाश संस्लेषणको बेलामा उत्पन्न भएको पानीलाई बाहिर फाल्न अति उपयोगि हुन्छ।
पानीको ठोस रूप बरफ तरल पदार्थमा तैरिने गर्दछ। यो साधारण गुण भएपनि यसको वातावरणीय महत्त्व धेरै छ। ठोस अवस्थामा बरफको घनत्व पानीको घनत्व भन्दा कम हुने भएकोले बरफ पानीमा तैरिन्छ। तैरिएको बरफले वातवरणीय चिसोपनालाई तल रहेको पानीसम्म पुग्न दिदैन फलस्वरूप तल्लो सतहको पानी तरल अवस्थामै रहन्छ। पानीको यही अनौठो गुणका कारण धेरै चिसा ठउहरूमा माथिल्लो सतहमा बरफ जमे पनि तल रहेको पानीमा जलचरहरू जीवित रहन सक्छन।
दैनिक जीवनमा पानी
हरेक प्राणीहरूको जीवन पानीले नै धानेको हुन्छ। सम्पूर्ण प्राणीहरूको जीवन प्रक्रियाहरूमा पानीले महत्त्वपूर्ण भुमिका खेल्नेगर्दछ। खानेकुराको पाचन प्रक्रियामा पनि पानीको प्रचुरमात्रा उपयोग हुन्छ। (नोटः यद्यपी केही ब्याक्टेरियाहरू र वनस्पतिका बिऊहरू एउटा निश्कृय अबस्थामा जान्छन् र यीनीहरू ओशिलो वातावरण पाउनासाथ फेरि सक्रिय हुने गर्दछन्।)
मानव शरीरको बोसो बाहेकको पिण्ड मध्ये लगभग ७२% पानीले ओगटेको हुन्छ। शरीरले दैनिक कार्यहरू सहजरूपमा गर्न १ लिटर देखि ७ लिटर सम्म पानीको आवश्यकता पर्छ। जलवियोजनबाट बच्न दैनिक क्रियाकलाप, आद्रता, तापक्रम अनुसार फरक मात्रामा पानीको सेवनगर्नु जरुरि हुन्छ। हाम्रो शरीरमा भएको पानी पिशाब, पशिना, दिशा र सास फेर्दा बाफको रूपमा बाहिरजाने गर्दछ।
मानिसलाई पिउनका लागि धेरै लवण नमिसिएको र प्रदुषित नभएको पानी चाहिन्छ। साधारणतया विषालु रसायनहरू र किटाणुहरूले पानीलाई प्रदुषित बनाउछन्। पानीमा घुल्ने केही रसायनहरू शरीरले ग्रहणगर्न सक्छ यस्ता तत्वहरूले पानीको स्वाद बढाउने गर्दछन्।
विश्वको जनसङ्ख्याको वृद्धिसंगै खानेपानीको उपलब्धता पनि घटिरहेको छ। खानेपानीको धेरै उत्पादन गरेर, आवश्यकता अनुसार सहि वितरण गरेर र खानेपानीलाई खेरजान नदिएर यसलाई समाधानगर्न सकिन्छ।
एक दूर्लभ श्रोत
पानी धेरै देशहरूको लागि एक रणनीतिक स्रोत हो। मध्य पूर्व मा छ-दिन युद्ध जस्ता धेरै युद्ध तथा लडाईहरूको कारण पानीको अभावनै रहेको छ । संसारको बढ्दो जनसंख्या को कारण विशेषज्ञहरु लाई अधिक समस्या को भविष्यवाणी गरेको छ,  प्रदूषण र ग्लोबल वार्मिंग को माध्यमले प्रदूषण बढ्न जान्छ।
[यूनेस्को]] विश्व जल विकास रिपोर्ट २००३ को विश्व जल मूल्यांकन  कार्यक्रमबाट यो कुरा सङ्केत गोध्नुभयोो र्दछ कि, अर्को २० वर्षमा, सबैको लागि उपलब्ध पानीको मात्रा ३०% घट्ने अनुमान छ। संसारका ४०% बासिन्दाहरूको हालको न्यूनतम [स्वच्छता]] को लागि अपर्याप्त ताजा पानी छ। सन् २००० मा मात्र पानीजन्य रोग तथा खडेरीबाट  २.२ मिलियन भन्दा बढी मानिसहरूको मृत्यु भयो । सन् २००४ मा, युके च्यारिटि वाटरएडले भन्यो कि रोकथाम गर्न मिल्ने पानीजन्य रोगको कारण प्रत्येक १५ सेकेण्डमा एउटा बालकको मृत्यु हुनेगर्दछ ।
केहीले भविष्यवाणी गरेका छन् कि स्वच्छ पानी भएका देशहरू जस्तै क्यानाडा,आइसल्यान्ड, जल स्रोतको साथ, सम्भवतः विश्वको सबैभन्दा धनी देश हुनेछन् ।
सबैका लागि पानी
खानेपानीको उपलब्धतालाई सुधार गर्न निम्न तिन उपायहरू अपनाउन सकिन्छ : धेरै उत्पादन गरेर, आवश्यकता अनुसार सहि वितरण गरेर र खानेपानीलाई खेरजान नदिएर।
प्राय जसो खानेपानी पानीका प्राकृतिक मुलहरूबाट सङ्कलन गरिन्छ तर आवश्यकता हेरेर कृतिम रूपमा बोरिङ गरेर तथा ईनार खनेर पनि खानेपानी प्राप्त गरिन्छ। जमीन मुनिको पानीको उपलब्धतालाई हेरेर आवश्यक स्थानहरूमा पर्याप्त ईनारहरू खनेर खानेपानी उत्पादन गर्नसकिन्छ। यसका अलावा वर्षा र समुन्द्रहरू पनि पानीका श्रोतहरू हुन्। यद्यपी यी श्रोतको पानी मानवीय उपभोगको लागि उपयुक्त हुदैन। यस्तो पानीलाई शुद्धिकरण गरेर मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। पानीको शुद्धिकरणका लागि छान्ने, थिग्र्याउने, उमाल्ने,रासायनिक पदार्थको प्रयोग गरी निर्मलिकरण गर्ने र डिस्टिलेसन प्रविधिहरू अपनाउने गरिन्छ। पानीको शुद्धिकरणका लागि आजभोलि रिभर्स अस्मोसिस् Reverse osmosis प्रविधि समेत प्रयोगमा ल्याइएकोछ।
खानेपानीको वितरण विभिन्न खानेपानी वितरण आयोजना मार्फत धाराहरू तथा ट्याङ्करहरूबाट गरिन्छ। त्यसका साथै आजभोलि जार तथा बोतलहरूमा भरेर व्यापारिकरूपमा पनि खानेपानीको वितरण गर्ने गरिएको छ। विश्वका धेरै देशहरूमा सरकारले नै नि:शुल्क खानेपानीको वितरण गर्ने गर्दछ। तर केही विश्लेशकहरू भने निजि संस्थाहरूले यसको सही वितरण तथा व्यवस्थापन गर्ने धारणा राख्ने गर्दछन्। निजि संस्थाहरूले बोरिङ् खन्न, बध तथा पानी सञ्चयगर्ने भण्डार निर्माण गर्न आर्थिक श्रोत उपलब्ध गराउन सक्छन् भन्ने उनीहरूको धारणा छ।
खानेपानीलाई खेरजान नदिएर पनि खानेपानीको उपलब्धतालाई सुधार गर्न सकिन्छ। हङ्कङ् जस्ता केही सहरहरूमा खानेपानी जोगाउन कै लागि पाईखानाको सफाईको लागि समुन्द्रको पानी प्रयोग गरिन्छ। खानेपानीको प्रदुषण पानीको सबैभन्दा ठूलो दुरूपयोग हो। प्रदुषणले पानीको प्रयोगलाई सिमित बनाउछ, मानिसहरू प्रदुषित पानीलाई प्रयोग गर्दैनन् र त्यो पानी खेर जान्छ।
मानव संस्कृतिमा पानी
प्राय सबै धर्महरूमा पानीलाई शुद्ध बनाउने वस्तुको रूपमा लिइन्छ। क्रिस्चियन, हिन्दु, मुसलमान, यहुदी र शिख सबैले पानीलाई महत्त्व दिन्छन्। क्रिस्चियन धर्म मान्नेहरूले पानीले बप्तिस्मा लिने गर्दछन् भने मुसलमान, यहुदी र हिन्दुहरूले स्नान गर्न शुद्ध पानीकै प्रयोग गर्छन्। विभिन्न समुदायका मानिसहरूले व्यक्तिगत तथा अन्य सामाग्रिहरूको सरसफाईका लागि पानीको प्रयोग गर्छन्।
पानीलाई विभिन्न धर्ममा आध्यात्मिक शक्तिको प्रतीक मानिएको छ। केल्टिक पौराणिक कथामा सुलिस लाई तातो मूलकी स्थानीय देवीको मान्यता दिइएको छ । हिंदू संस्कृतिमा गंगालाई पनि देवी को रूपमा पूजा गरिन्छ। वैकल्पिक रूपमा, ईश्वरहरू विशेष नदी वा जलहरूको संरक्षक हुन सक्छ: उदाहरणका लागि ग्रीक र रोमन पौराणिक कथा, पीनस तीन हजार मध्ये एक जल परी थिइन् । एम्प्रोपल्स, एक ग्रीक दार्शनिकका अनुसार पानी आगो र वायु संगै को पञ्च तत्त्वहरू मध्येको एक तत्व हो । यस सिद्धान्तमा चार शारीरिक शारीरिक हास्य, पानी फुलगम सँग सम्बन्धित थियो। पानी एक पांच तत्व पनि पारंपरिक चीनी दर्शन मा एक थियो ।
ङग्वाङ योन्तन ग्याम्छो
ङग्वाङ योन्तन ग्याम्छो (ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ།) शेर्पा समुदायका एक प्रख्यात महान र निपुण गुरु थिए। उहाँ सोलुखुम्बु मा सन् १८७५ मा ञङ् कुलको लामा पद्म छेवाङ् र सल्मोगाङ् कुलको माता ड्रोल्माकी छोरोको रूपमा जन्मनुभएको थियो। १३ वर्षदेखि, उनले आफ्नो बुबा र मूलगुरु गङ्री छाम्पा रिन्पोछे, सिद्धेश्वर शक्यश्री, छ्यागछेन रिन्पोछे, क्यब्गोन ड्रेल्छेद दोन्दान, ङग्वाङ ठ्रीन्लास ल्हुन्ड्रुब, ङग्वाङ नोर्बु जाङ्पो, खान्पो सङ्ग्यास तन्जीन, लामा दानु र लामा क्यीपा लगायतका गुरुहरूबाट ज्योतिष विज्ञान देखि महासन्धि सम्मको शिक्ष र अध्यन पुरा गर्नु भएको थियो। त्यस पछि उहाँले आफ्ना चेलाहरूलाई धेरै तांत्रिक शिक्षण र दीक्षा दिए र सन् १९६४ मा परिनिर्वाण हुनु भयो।
शफक नाज
शफक नाज (जन्म: ७ फेब्रुअरी, १९९२) एक भारतीय अभिनेत्री हुन् । वर्तमानमा उनी सब टिभीको चिडिया घर नामक टेली चलचित्रमा "मयूरी" को चरित्रको भूमिका निभाई रहेकी छिन् । उनी स्टार प्लसको महाभारतमा "कुन्ती" को चरित्रबाट खासै प्रसिद्धि पाउन सफल भएकी हुन् । उनकी ठुली दिदी फलक नाज कलर्स टिभीको "ससुराल सिमर का" नामक टेली चलचित्रमा "जाहन्वी अरोरा"को चरित्रको भूमिका निभाउदै छिन् ।
रिगोबेर्ता मेन्चु
रिगोबेर्ता मेन्चु तुम (Spanish: [riɣoˈβerta menˈtʃu]; ) ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्र ग्वाटेमालाकी राजनीतिज्ञ तथा मानवअधिकारवादी हुन्।
धुबरी
धुबरी भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
युइएफए महिला युरो
इतिहास
युरोपमा राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीहरूको बीच प्रतियोगिताको स्थापना गर्ने विचार सन् १९६० र सन् १९७० को बीचको निस्किएको थियो। युइएफएद्वारा मान्यता प्राप्त नभएका दुई पहिलो महादेशीय प्रतियोगिताहरू वास्तवमा सन् १९६९ र सन् १९७९ (क्रमशः इटाली र डेनमार्कले जितेका थिए) मा आयोजना गरिएको थियो।
सङ्गठन
सन् १९८४ मा, पहिलो संस्करण पछि युरोपेली महिला फुटबल प्रतियोगिता नियमित रूपमा विजोर वर्षहरूमा आयोजना गरिन्छ। युइएफए यसको सङ्गठनको पर्यवेक्षण गर्दछ। युइएफएको कार्यकारी समितिले आयोजक देशको छनोट गरेको थियो। सन् २००९ को युरो कपको लागि ११ जुलाई २००६ मा, फिनल्यान्डलाई आयोजक राष्ट्रको रूपमा छनोट गरिएको थियो। सन् १९८४ र सन् १९९५ मा भएको यो प्रतियोगिताको विभिन्न देशहरूमा सञ्चालन भएको थियो जसले अन्तिम चरणको प्रतिस्पर्धालाई समेटेको थिएन। यो प्रतियोगिता पुरानै ढाँचा अनुसार सञ्चालन भएको थियो।
सारांश
यसमा सन् १९६९ र सन् १९७९ को दुईवटा अनौपचारिक खेलहरूको तथ्याङ्क समावेश छैन।
प्रतिस्पर्धाका चरणहरू
यो प्रतियोगिता प्राय: छनोट चरण र प्रतिस्पर्धा चरण गरी दोहोर चरणामा सञ्चालन हने गरेको छ। युरोपेली फुटबल महासङ्घमा सम्बद्ध सबै ५५ देशहरूले यसको छनोट चरण खेल्न पाउँछन्।
छनोट चरण
आयोजक देश बाहेक सबै राष्ट्रहरूले छनोट चरणमा भाग लिनु पर्दछ। यो छनोट चरण प्रत्येक दुई दुई वर्षमा हने गरेको छ।
पहिलो चरण
सन् २०१७ उत्तरार्ध प्रतियोगितामा छनोट भएका १६ टोलीहरूलाई हरेक ४ समूहमा विभाजन गरिएको छ। प्रत्येक टोलीले यसको प्रत्येक समूहको एक पटक प्रतिस्पर्धीहरूको सामना गर्दछन्। दुई उत्कृष्ट टोलीहरू क्वाटर फाइनलमा खेल्न योग्य हुन्छन्।
दोस्रो चरण
बाँकी प्रतियोगिताहरू समूहका आठ टोलीहरू बीच हुन्छ जसले क्वार्टर फाइनल, सेमीफाइनल र फाइनल गरी तीनवट निस्कासन चरण समावेश गर्दछ। तेस्रो स्थानको लागि कुनैपनि वर्गीकरण खेल हुँदैन।
नियमित समयको अन्त्यमा खेल बराबरी भएपछि ३० मिनेट समय थप गरी खेल पुन: सञ्चालन गरिन्छ र उक्त खेलमा पनि बराबरी भएको खण्डमा पेनाल्टी सुटआउटद्वारा विजेता घोषित गरिन्छ।
सहभागिता
छनोट चरणमा भाग लिनेहरूको सङ्ख्या सन् १९८४ मा १६ देशहरूमा सिमित थियो भने यो सङ्ख्यालाई सन् २०१७ मा, ४६ मा वृद्धि गरिएको छ। पहिलो विस्तार सन् १९९७ मा भएको थियो जसमा प्रतियोगिता खेल्नका लागि आठ राष्ट्रहरू योग्य भएको थिए। प्रतियोगिता त्यसपछि बाह्र राष्ट्रहरूसँग २००९ मा दोस्रो पटक विस्तार भएको थियो। सन् २००५ देखि, आयोजक राष्ट्र स्वचालित रूपमा छनोट हुन्छ।
प्रत्यक्ष प्रसारण
सन् २००५ संस्करणको युइएफए महिला युरोलाई यूरोस्पोर्ट दूरदर्शन च्यानलले प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको थियो। बिबिसीले इङ्ल्यान्डबाट प्रतियोगिता फाइनलबाट तीन समूह चरणका खेलहरूको प्रसारण गरेको थियोे। ११ जुन २००५ मा, विवादित इङ्ल्यान्ड र स्विडेन खेललाई बिबिसी मार्फत २०% वा ३० लाख बेलायती दर्शकहरू हेरेका थिए।
रङ्गशालामा उपस्थिति
सन् २००५ को संस्करणको १५ खेलले २९,०९२ दर्शकहरूलाई आकर्षित गरेको थियो। इङ्ल्यान्ड र फिनल्यान्डको बीचको सुरुवाती खेलका लागि रङ्गशालामा २१,००० दर्शकहरू उपस्थित भएका थिए। सन् २००५ मा, प्रत्येक खेलका लागि औसत रूपमा ७,८२५ दर्शकहरू रङ्गशालामा उपस्थित भएका थिए।
कालाराम मन्दिर सत्याग्रह
कालाराम मन्दिर सत्याग्रह (काळाराम मंदिर सत्याग्रह) महाराष्ट्रको नासिकमा अवस्थित कालाराम मन्दिरमा प्रवेश गर्ने माग गर्दै अछुत वर्गद्वारा बाबासाहेब आम्बेडकरको नेतृत्त्वमा २ मार्च १९३० देखि आयोजित सत्याग्रह थियो । ५ वर्ष ११ महिना एवम् ७ दिन चलेको यस सत्याग्रहमा महार, माङ्ग र चमार जातका हजारौँ पुरुष र महिलाले भाग लिएका थिए । यस सत्याग्रह र सङ्घर्षमा ईश्वर सबैका हुन् भने मन्दिरमा किन सबैलाई प्रवेश गर्न दिइँदैन भन्ने प्रश्न उठाइएको थियो । यस आन्दोलनमा बाबासाहेब आम्बेडकरको साथमा दादासाहेब गायकवाड, सहस्रबुद्धे, देवराव नाईक, डी. भी. प्रधान, बालासाहेब खरे र स्वामी आनन्द पनि सहभागी भएका थिए ।
यस सत्याग्रहमा सहभागी हुन सम्पूर्ण नासिकबाट धेरै जना नासिक पुगेका थिए । २ मार्च १९३० मा बाबासाहेब आम्बेडकरलाई अध्यक्षको पदमा राखेर एउटा सभाको आयोजना भएको थियो जसमा मन्दिर प्रवेश आन्दोलन कुन प्रकारले गर्ने भन्नेबारे छलफल गरिएको थियो । अन्ततः अहिंसाको मार्गमा लागी सत्याग्रह गर्ने निर्णय गरिएको थियो । अर्को दिन, ३ मार्च १९३० मा सत्याग्रही गणलाई चार भागमा विभाजन गरिएको थियो । प्रत्येक समूहलाई मन्दिरको एक प्रवेशद्वारको अगाडि बस्ने आदेश दिइएको थियो । प्रहरी गण र मन्दिरका पुजारीले भने सत्याग्रही गणको मागलाई अस्वीकार गरी मन्दिरको ढोका बन्द गरेका थिए । प्रहरी गणले मन्दिरमा अछुत वर्गले प्रवेश नगरुन् भन्ने उद्देश्यले मन्दिरको परिसर र प्रवेशद्वारमा कडा सुरक्षाको व्यवस्था गरेका थिए । सहरका सुवर्ण हिन्दु वर्गले सत्याग्रही गण माथि ढुङ्गा र लट्ठीले प्रहार गरेका थिए । सङ्ख्याको हिसाबले सत्याग्रही गण सुवर्ण गणको तुलनामा दोब्बर भएपनि उनीहरूले अहिंसाको मार्गमा चले । छ वर्ष सम्म यो सत्याग्रह चलेपनि कालाराम मन्दिरमा दलित वर्गलाई प्रवेश गर्न दिइएन । हिन्दु धर्मको अपरिवर्तनीयता देखेर बाबासाहेब आम्बेडकरले अन्ततः हिन्दु धर्मको परित्याग गर्ने घोषणा गरेका थिए ।
मोडी लिपि
मोडी त्यस लिपिको नाम हो जसको  प्रयोग सन १९५०सम्म महाराष्ट्रको प्रमुख भाषा मराठीलाई लेख्न गरिन्थ्यो। 'मोडी' शब्दको  उद्गम फारसीका शब्द शिकस्तका अनुवाददेखि भएकोछ जसको  अर्थ हुन्छ 'तोडनु वा मोडनु' हो।
यस लिपिका विकासका सम्बन्धमा धेरै सिद्धान्त प्रचलित छन्। उनमादेखि सिद्धान्त छ कि यसलाई हेमादपंत (या हेमाद्री पण्डित)ले महादेव यादव र रामदेव यादवका शासनका बेला (१२६०-१३०९) विकसित गरेको थियो। एउटा अन्य सिद्धान्तका अनुसार हेमादपंत यसलाई श्रीलङ्कादेखि लाये थिए।
मोडी लिपिको मुद्रण देवनागरी लिपिको तुलनामा  अधिक जटिल छ यस लागि यसको  प्रयोग १९५०मा आधिकारिक रूपले बंद गर्न दिइएको र तबदेखि आजसम्म मराठी भाषाका मुद्रणका लागि सिर्फ देवनागरी लिपिको  नैं प्रयोग गरिन्छ।
केही भाषाविदहरूले हाल हीमा पुणेमा यस  लिपिलाई पुनर्जीवित गर्ने कोशिशको सुरुवातको हो।
फुल्कहा कटी
फुल्कहा कटी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
बोका
बोकालाई प्रजनन, बली वा मासु खानका लागि पालिन्छ । बाख्रो जातको भालेलाई परिवार नियोजन नगरेको भए, त्यो बोका हो । यो बाख्रीको भाले वा नसुमरेको पाठो भन्ने बुझीन्छ ।
टिगन प्रेस्ली
टिगन प्रेस्ली (जन्म २४ जुलाई १९८५ ) अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री एस्ली इरिक्सनको स्टेज नाम हो । उनको यस नामको पहिलो अक्षर "टिगन" उनका अभिभाकले पहिला राख्न खोजेको नामबाट र पछिल्लो लिसा मारिया प्रेस्लीको सम्मानमा राखेकी हुन ।
व्यक्तिगत जीवन
टिगन प्रेस्लीले २००७ नोभेम्बर तिर टेलर डर्डेनसँग विवाह गरिन, तर लगत्तै जुलाई २००८ मा उनले सम्बन्ध बिच्छेदको लागि मुद्दा दायर गरिन । सेप्टेम्बर २००८ मा उनले जोस लेहम्यानसँग सम्बन्ध शुरू गरेको खबर प्राप्त भयो; र अप्रिल २०१० तिर उनले जोससँग विवाह गरिन ।
कटक
कटक भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
टीकमगढ़ जिल्ला
टीकमगढ जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
डोगरी भाषा
डोगरी भारतका जम्मू र कश्मीर प्रान्तमा बोलिने एउटा भाषा हो। वर्ष २००४मा  यसलाई भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचिमा  सामेल गरिएको हो। पश्चिमी पहाडी बोलीहरुका परिवारमा, मध्यवर्ती पहाडी पट्टीको जनभाषाहरूमा, डोगरी, चंबयाली, मडवाली, मंडयाली, बिलासपुरी, बागडी आदि उल्लेखनीय छन्।
डेगरी यस विशाल परिवारमा  धेरै कारणहरुदेखि विशिष्ट जनभाषा हो। यसको पहिलो विशेषता यो छ कि अर्को बोलीहरूको अपेक्षा यसका बोलनेवालहरूको संख्या विशेष रूपले अधिक हो। अर्को यो कि यस  परिवारमा केवल डोगरी नैं साहित्यिक रूपले गतिशील र सम्पन्न हो। डोगरीको तेस्रो विशिष्टता यो पनि छ कि एउटा समय यो भाषा रियासत कश्मीर तथा चंबा राज्यमा  राजकीय प्रशासनका भित्री व्यवहारको  माध्यम रहिसकेको छ। यसै भाषा क सम्बन्धदेखि यसका बोलने डोगरे कहलाउँछन् तथा डोगरीका भाषाई क्षेत्रलाई सामान्यतया "डुग्गर" भनिन्छ।
मन माया लिम्बु
मन माया लिम्बु एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् । उनी नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलिको दिफेन्दर् हुन् ।
डोगरी भाषा
डोगरीको केन्द्र
रियासत जम्मू कश्मीरको शरत्कालीन राजधानी जम्मू नामको ऐतिहासिक नगर, डोगरीको साहित्यिक साधनाको  प्रमुख केन्द्र छ, जहाँ डोगरीका साहित्यिकहरूको  प्रतिनिधि सङ्गठन "डोगरी संस्था"का नाम से, यस  भाषाका साहित्यिक योगक्षेमका लागि गत लगभग ६० वर्षोदेखि प्रयत्नशील हो।
डोगरी पञ्जाबीको उपबोली छ - यो भ्रान्त धारणा डा० ग्रियर्सनका भाषाई सर्वेक्षणका प्रशंसनीय कार्यमा डोगरीका पञ्जाबीको उपबोलीका रूपमा  उल्लेखदेखि फैली। यसमा  तिनको दोष छैन। त्यस समय तिनको यी सर्वेक्षणमा  प्रत्येक भाषा, बोलीको  स्वतन्त्र गंभीर अध्ययन सम्भव छैन थियो।
डा० सिद्धेश्वर वर्माले पनि डोगरीको गणना भारतको प्रमुख सात सीमान्त भाषाहरूमा को हो।
डोगरीको लिपि
डोगरीको आफ्नो एउटा लिपि छ जसलाई टाएरी वा टक्करी लिपि भन्दछन्। यो लिपि पर्याप्त पुरानो हो। गुरमुखी लिपिको प्रादुर्भाव यसैदेखि मानिन्छ। कुल्लू तथा चंबाका केही प्राचीन ताम्रपट्टहरुदेखि ज्ञात हुन्छ कि यस  लिपिको  प्रारम्भिक रूपमा  विकास १० औं- १११औं शताब्दीमा  भएको थियो। त्यस्तो टाएरी वर्गका अन्तर्गत आउने धेरै लिपिहरु यस  विस्तृत प्रदेशमा  प्रचलित छन् जस्तै, लण्डे, किश्तवाडी, चंबयाली, मंडयाली, सिरमौरी र कुल्लूई आदि। डा० ग्रियर्सन शारदालाई र टाएरीलाई सहोदरा मान्दछन्। श्री व्हूलरको  मत छ कि टाएरी शारदाको आत्मजा हो।
टाएरी लिपि आज पनि डुग्गरका देहाती समाजमा बहीखातहरूमा  प्रयुक्त हुन्छ। यसको  एउटा विकसित रूप पनि छ जसमा  धेरै ग्रंथहरूको  प्रकाशन भएको हो। कश्मीर नरेश महाराज रणवीर सिंह ने, आजभन्दा लगभग एउटा सौ वर्ष पूर्व, आफ्नो राज्यकालमा, डोगरी लिपिमा, नागरीका अनुरूप, सुधार गर्ने  प्रयत्न गरेको थियो। मात्रा, चिह्नहरुका प्रयोगलाई अपनाइएको तथा पहिलो पल्ट नयाँ टाएरी लिपिमा  डोगरी भाषाका गंथहरुका मुद्रणको समुचित व्यवस्थाका लागि जम्मूमा  शासनको तर्फदेखि रणवीर प्रेसको स्थापना गरिएको हो।
पुरान डोगरी वर्णमालाको यो संशोधित रूप जनव्यवहारमा  लोकप्रिय हुन सकेन।
डोगरीको केही स्वर विषयक विशेषताहरु:
१ डोगरीमा शब्दहरुका आदिमा  य तथा ध्वनिहरु आउँदैनन्, यिनको स्थानमा ज तथा अनि ध्वनिहरु उच्चरित हुन्छ।
(पञ्जाबी) वेहडा (आगण) - वेडा (डोगरी)
यजमान (हिंदी) - जजमान (डोगरी)
यश (हिंदी) - जस (डोगरी)
२ डोगरीमा शब्दहरुका आदिमा  हको  उच्चारण हिंदी पञ्जाबीदेखि सर्वथा भिन्न हुन्छ।
३. डोगरीमा वर्गहरूका चतुर्थ वर्णोका उच्चारणमा  तद्वर्गीय प्रथम अक्षरका साथ हल्की चढती सुर जोडी जान्छ।
४. ह जब शदहरुका मध्यमा आउँछ। यसका डोगरी उच्चरणमा  चढ्दै सुरका स्थानमा झर्दै सुरको  प्रयोग हुन्छ, जस्तै:
हिंदी डोगरी
पहाड प्हाड - पा/ड
मोहर म्होर - मो/र
५. डोगरीका केही शब्दहरुका आदिमा ङ तथा ञको  जस्तै अनुनासिकहरूको  विशुद्ध उच्चारण मिल्दछ, जस्तै-
हिंदी - डोगरी
अङ्गार - ङार
अङ्गूर - ङूर
अञाणा (पञ्जाबी) - ञ्याणा
ग्यारह - आरां
संस्कृत - हिंदी - डोगरी
ग्राम - गाँव - ग्राँ
क्षेत्र - खेत - खेतर
पत्र - पात - पत्तर
स्त्री - तिय, तीमी (पं०) - त्रीम्त
मित्र - मीत - मित्तर
सातफेरी
सातफेरी नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
डोगरी भाषा
डोगरीको केही स्वर विषयक विशेषताहरु:
यसै प्रवृतिका कारण धेरै रूपहरूमा रको  अतिरिक्त आगम पनि भएकोछ, जस्तै-
एनएमबी बैंक
एनएमबी बैङ्क लिमिटेड (NMB Bank Limited) नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट 'क' वर्गको इजाजतपत्र प्राप्त वाणिज्य बैङ्क हो। यस बैङ्कको स्थापना वि.सं. २०६५ सालमा भएको हो।
सञ्चालक समिति
‌को सञ्चालक समितिका सदस्यहरू देहाय बमोजिम रहेका छन्।
डोगरी भाषा
डोगरीको केही स्वर विषयक विशेषताहरु:
तीक्ष्ण - तीखा - त्रिक्खना
एनएमबी बैंक
गाभिएका बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाहरू
विक्रम सम्बत् २०७२ सालमा एनएमबी बैङ्कमा निम्न अनुसारका चार वटा बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाहरू गाभिई एकीकृत कारोबारको थालनी भएको हो।
डोगरी भाषा
डोगरीको केही स्वर विषयक विशेषताहरु:
- दौड - द्रौड
पसीना - परसीना, परसा
कोप - कोप - गरोपी
धिक् - चिक्कार - घ्रिग
७. डोगरी संश्लेषणात्मक भाषा हो। यसैका प्रभावदेखि यसमा संक्षेपीकरणको असाधारण प्रवृति पाइन्छ। संश्लेषणात्मकता जस्तै -
अहम् - मैने - मा
माम् - मुझको - मा
माम् - मुझको - मिगी (ऊ मी)
अस्माभि: - हमने - असहरु
(हाम्रो द्वारा)
मह्मम् - मलाई मेरे - तै (गितै) (मेरे लेई पं०)
मयि - मुझमा - मेरे च (मेरे निच-पं०)
संक्षेपीकरण- जस्तै
कपिञ्जल तित्रा
कपिञ्जल तित्रा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ग्रे फ्रान्कोलिन (Grey Francolin) भनिन्छ ।
डोगरी भाषा
डोगरीको केही स्वर विषयक विशेषताहरु:
हिंदी - पञ्जाबी - डोगरी
मसित छैन आयो जाता -मेरे थिए नयाँ आयो जांदा - मेरेशा नि नोंदा(औन हुन्दा)
खाया जाता - खान हुंदा - खनोंदा
८. डोगरीमा गर्मवाच्य (तथा भाववाच्य)का क्रियारुपहरूको प्रवृति पाइन्छ:
खनोंदा - खाया जाता नोग तां - औन होग (पं०) ता
पनोंदा- पिया जाता पजोग - पुज्जन होग त्यो पुग सका त सनोंदा - सोया जाता
९. डोगरीमा वर्णविशर्ययको प्रवृति पनि असाधारण रुपदेखि पाइन्छ:
उजाड - जुआड
ताम्र - तरामां
१०. डोगरीमा शब्दहरुका प्रारम्भका लघु स्वरको  प्राय: लोप हुन जान्छ-
अनाज - नाज
अखबार - खबर
इजाजत - जाजत
एतराज - तराज
डोगरी साहित्य
विस्तृत लेख डोगरी साहित्यका अन्तर्गत हेर्नुहोस्।
गोपालदास श्रेष्ठ
वरिष्ठ पत्रकार गोपालदास श्रेष्ठको जन्म वि.सं. १९८७ जेठ ८ गते कलकत्तामा भएको हो। आफ्ना पिता चन्द्रदास श्रेष्ठको व्यापारिक हैसियतका कारण भारतमै साक्षर बनेका गोपालदास श्रेष्ठ विश्वयुद्धबाट भारत पनि प्रभावित भएपछि नेपाल आउनुभयो। नेपालमा आएपछि अध्ययन गर्न थाल्नु त भयो। तर २००५ सालमा प्रमाण-पत्र तहमा अध्ययन गर्दागर्दै राणाविरोधी भएकै कारण श्रेष्ठले २ वर्ष ८ महिना जेलमा बिताउनुपर्‍यो। त्यसअघि नै काठमाडौँ, पाटन र भक्तपुरमा नेपाल प्रज्ञा पञ्चायतद्वारा आयोजित जनसभाका प्रखरवक्ताका रूपमा उहाँ चर्चित भइसक्नुभएको थियो। राणाकालदेखि नै बहुदलीय व्यवस्थाको पक्षमा रहेका उहाँलगायत पक्राउ परेकालाई त्यो बेला बिनापुर्जी जेलमा राखिएको थियो। जहानिया राणाशासनले देशभक्त सपुतहरूको हत्या गरेको यथार्थतामा उहाँलाई पनि मार्ने हल्ला त्यो बेला नचलेको होइन। तर संयोगवश २००७ सालको क्रान्तिले सफलता प्राप्त गर्‍यो। उहाँलगायत उहाँसँगै जेल परेकाहरू बाँचे। जेलजीवनबाट बाहिर आएपछि उहाँका सहयोगीहरूले ने.का.मा प्रवेश गरे। नेकाका नेताहरूबीच विवादले मातृकाप्रसाद कोइरालाद्वारा स्थापित राष्ट्रिय प्रजापार्टीमा श्रेष्ठ सहभागी बन्नुभयो। तर त्यहाँ पनि पार्टीभित्रको राजनीतिले उहाँमा खिन्नता बढ्न गयो। त्यसपछि दुई वर्ष चुपचाप बस्नुभएका श्रेष्ठ २०१३ सालदेखि 'द कमनर' नामको अङ्ग्रेजी दैनिकको प्रकाशन/सम्पादन सुरू गरी सार्वजनिक हुनुभयो। उहाँको सम्पादकत्वमा प्रकाशित सो दैनिक निजीस्तरका पत्र-पत्रिकामा जेठोमध्ये एक र स्थापित कहलिन्छ। औपचारिक शिक्षाका रूपमा नेपालमा आई.ए.सम्म अध्ययन गरेका श्रेष्ठ २०१४ सालमा डा.के.आई.सिंहको प्रधानमन्त्रीत्वकालमा गठित नेपालको पहिलो प्रेस कमिसन आयोगको सदस्य रहनुभएको थियो। २०१४ सालमा अमेरिकाको नर्थ वेस्टर्न युनिभर्सिटीअन्तर्गत 'मेडिल स्कूल अफ जर्नालिज्म'मा पत्रकारिताबारे अध्ययन गर्न जानुभयो। अध्ययनपछि २०१५ सालको निर्वाचनको बेला उहाँ स्वदेश र्फकनुभयो। नेपालबाट अमेरिका जाने पहिलो पत्रकार श्रेष्ठले स्वदेश फर्केपछि 'विज्ञापन पत्रिकाको नैसर्गिक अधिकार हो' भन्ने आवाज उठाउनुभयो। आफ्ना सहकर्मीहरूले सहयोग गरेको भए पनि यो आवाज तत्कालीन सत्तासीनलाई पाच्य भएन। २०२३ सालमा पहिलोपटक २५ बुँदे आचारसंहिता निर्माण गर्नुभयो। २०२८ सालमा दुई वर्षका लागि निर्वाचित सभापति बनेका श्रेष्ठलाई तत्कालीन काठमाडौँ नगर पञ्चायतको हलमा पत्रकार संघको अधिवेशन गर्दागर्दै सो संघबाट निष्काशित गरियो। सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूबाट गलत सूचना प्रचार गरियो। त्यहि बेलादेखि वस्तुतः अवैध हाँगाका रूपमा अर्को पत्रकार सङ्घ देखिन्छ। तत्कालीन सरकारको अन्यायपूर्ण कार्यले गर्दा त्यतिबेला पेशागत मर्यादाका लागि लड्नेहरूलाई पत्रकार संघमा स्थान दिइएन। फलतः पत्रकार संघको नेतृत्व लथालिङ्ग बन्न पुग्यो। त्रि.वि.वि. काउन्सिलका सदस्यसमेत रहिसक्नुभएका श्रेष्ठ नेपालमा पत्रकारहरूको मर्यादित विकासका लागि निरन्तर लागिपरेको संस्था 'नेपाल प्रेस इन्स्टीच्युट' का संस्थापक अध्यक्ष हुनुहुन्छ। २०३७ सालको जनमतसंग्रहको घोषणा भएपछि उहाँले बहुदलको पक्षमा आफ्नो कलम प्रयोग गर्नुभयो। आफ्नो पहुँच पुगेका ठाउँमा बहुदलको पक्षमा वकालत गर्न पछि पर्नुभएन। 'गोपाल दाइ'का नामले प्रख्यात श्रेष्ठले नेपाल टाइम्स (दैनिक), युगदूत (साप्ताहिक), जनता (दैनिक) र प्रजातन्त्र (साप्ताहिक) का प्रकाशक तथा सम्पादकका रूपमा काम गर्नुभयो। उहाँले नेपाल प्रेस काउन्सिलको सदस्य-सचिवका साथै धेरैपटक सदस्यका रूपमा काम गर्नुभयो। काठमाडौँ प्रेस क्लब र प्रेस इन्स्टीच्युट मिडिया विकास कोषको स्थापनाका साथै सञ्चारग्रामको अवधारणालाई समेत अघि बढाउनुभएको थियो। उहाँको निधन २०५५ साल कात्तिक १८ गते भयो। उहाँका गोरखादक्षिणबाहुद्वारा विभूषित हुनुहुन्थ्यो।
भारतीय वाहन दर्ता पट्ट
भारतमा सबै मोटरचालित वाहनहरूलाई एक दर्ता सङ्ख्या (अथवा लाइसेन्स नम्बर) दिइन्छ। लाइसेन्स पट्टलाई नामपट्ट पनि भनिन्छ । यो संख्या भारतका सबै प्रदेशहरूमा जिल्ला स्तरका क्षेत्रीय परिवहन कार्यालय (RTO) द्वारा दिईन्छ। यो चलान अनुज्ञप्‍ति पट्ट वाहनका अगाडि र पछाडिको दिशामा लगाईन्छ। नियमानुसार सबै पट्टिहरू लैटिन वर्ण सहित आधुनिक भारतीय अङ्क प्रणालीमा हुनपर्छ।
प्रारूप
चलान अनुज्ञप्‍ति पट्ट निजी कारहरू र द्वि-पाङ्रे वाहन मालिक सेतो पृष्ठभूमिको साथमा काला अक्षरहरूमा हुनुपर्छ (उदाहरणको लागि  PY 01 B 7185 )। व्यावसायिक वाहन जस्तै ट्याक्सी, ट्रकको लागि पहेंलो पृष्ठभूमिको साथ काला अक्षरहरूमा लेखिएको अनुज्ञप्ति पट्ट हुन पर्छ (जस्तै :  DL 2L 0001 )। विदेशी दूतावासहरूसँग सम्बन्धित वाहन हल्का निलो रङ्गको पृष्ठभुमिका साथ सेता अक्षरहरूमा लेखिएको हुनपर्छ (जस्तै :  22 UN 14 )। ) भारतीय राष्ट्रपति र राज्यपालका आधिकारिक कारहरू अनुज्ञप्ति पट्ट रहित हुन्छन्। यसको ठाउँमा उनीहरू रातो पट्टिमा सुनौला अक्षरहरूमा समुद्भृत (बाहिर उठेको) भारतको राष्ट्रीय प्रतीक राख्दछन्।
वर्तमान प्रारूप
भारतमा वर्तमान पन्जीकरण क्रम सूचीका तीन भाग छन् जो निम्न प्रकार हुन्: यि सङ्ख्या निर्धारण योजानाका केहि लाभहरू छन्:
विशेष रूप
केही राज्यहरूमा (जस्तै - दिल्ली, गुजरात र बिहार) जिल्लासँग सम्बन्धित अङ्कको प्रथम शून्य छोडिएको हुन्छ अतः दिल्लीको जिल्ला नंवर 2,  DL 02. नभएर DL 2 हुन्छ ।
दिल्ली राज्यमा दर्ता संख्यामा एक अतिरिक्त कुट (पास) हुन्छ DL 1C AA 1111 यहाँ DL दिल्लीका दुईवटा कूट अक्षर हुन् । अतिरिक्त C (वाहन श्रेणीको लागी) एक अक्षर हो । द्वि-पाङ्ग्रे वाहनहरूका लागि 'S' (एस), कारहरू र खेल उपयोगिता वाहनहरूका लागि 'C' (सी), सार्वजनिक यात्री वाहनहरू जस्तै बसहरूका लागि 'P' (पी), तिन पाङ्ग्रे वाहनहरू जस्तै रिक्शाको लागि 'R' (आर), पर्यटन लाइसेन्स वाहनहरू र टैक्सिहरूको लागि 'V' (भी) तथा पिकअप ट्रक, वैन र भाडामा चलाउने वाहनहरूका लागि 'Y' (वाइ) काममा लईन्छ। यो प्रणाली अन्य राज्यहरूमा पनि लागू हुन्छ। (उदाहरणको लागि राजस्थानको कूट 'RJ' (आरजे) दुई अक्षरको कूट हो र 'P'' यात्री वाहनहरूका लागि र 'Y' भाडा वाहनहरूका लागि हो।)
दुई अक्षरको राज्यवार कूट
भारतका सबै राज्य र केन्द्र शासित प्रदेश आफ्ना-आफ्ना दुई अक्षर भएका कूट राख्दछन्। यो दुई अक्षरको प्रसंग सन् १९८० मा चलनमा आएको हो। यस पहिले प्रत्येक जिल्ला र क्षेत्रीय परिवहन कार्यालय तीन अक्षरको कूट राख्दथे । त्यो बेला कुनै राज्यलाई निरुपित गर्दैनथे । यो एक उच्च कोटिसम्म भ्रमित गर्दथे- उदाहरणको लागि MMC 6238 (एमएमसी ६२३८) देशमा कतै पनि सटीक छैन।
जिल्ला
उदाहरण HP 08 (एचपी ०८), यहाँ 08 हिमाचल प्रदेशमा चोपल जिल्लालाई निरुपित गर्दछ। सबै राज्यमा दुई अतिरिक्त जिल्ला राख्दछन् जिल्लाहरूलाई वाहन पञ्जीकरणको शुल्क दिईएको छ।
किशोर मालाकार
चलचित्र कलाकार किशोर मालाकारको जन्म वि.सं. २०१० साल भदौमा भएको थियो। उहाँले करिब दुई दशक अभिनय गर्नुभयो। उनको २०५५ साल मंसिर ४ गते निधन भयो। उहाँका श्रीमती, तीन छोरा र दुई छोरी हुनुहुन्छ। उहाँले 'के घर के डेरा' नामको नेपाली चलचित्रमा पहिलोपटक अभिनय सुरू गर्नुभएको थियो।
१ सय २५ किलोग्राम तौल, ठूलो शरीर र अजंगको अनुहारका कारण चलचित्रहरूमा मूलतः खलनायककै भूमिका गर्नुभयो। उहाँले विश्वास, हामी एक हौँ, चेलीबेटी, लोभीपापी, माया, अन्याय, शिलु, सरस्वती, सक्कली-नक्कली, सुनचाँदी, रक्षा, मायाप्रीति, गरीब, युगदेखि युगसम्म आदि करिब तीन दर्जन जति ठूलो पर्दाका चलचित्रका साथै थुप्रै भिडियो चलचित्र र केही टेलिश्रृंखलाहरूमा समेत साना-ठूलो सबैखाले अभिनय गर्नुभयो।
'खोज' र 'भवानी ज्याक्सन' जस्ता हिन्दी चलचित्र र लेडी टार्जन, लेडी र्‍याम्बोजस्ता बङ्गाली भाषाका चलचित्रहरूमा अभिनय गर्नुभएको थियो। उहाँको अन्तिम चलचित्र 'मिस्टर रामकृष्णे' हो।
एउटा अर्को खाडल
एउटा अर्को खाडल नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।
कटिहार
कटिहार भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
दतिया जिल्ला
दतिया जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
नेपालका विकास क्षेत्रहरू
नेपाललाई वि.सं. २०१९ मा १४ अञ्चलमा बर्गिकरण गरीएकोछ र उक्त अञ्चलहरूलाई ७५ जिल्लामा बर्गिकरण गरीएको छ । १४ प्रशासकीय अञ्चलहरूलाई ५ समूहमा बिभाजित गरी वि.सं. २०२९ र २०३१ मा ५ विकास क्षेत्रहरूको निर्माण गरिएको थियो। ४ विकास क्षेत्रहरूमा ३-३ अञ्चलहरू छन् भने १ विकास क्षेत्रमा २ वटा मात्र अञ्चलहरू छन् । विकास क्षेत्रहरूको निर्माण गर्दा सम्पूर्ण विकास क्षेत्रहरूमा हिमाल, पहाड र तराईको भू-भाग पर्ने गरी अञ्चलहरूलाई समेटिएको छ ।
प्रिमियर लिग
प्रिमियर लिग अङ्ग्रेजी फुटबल सङ्घ आवद्ध फुटबल क्लबहरूको व्यावसायिक लिग हो । यो लिग अङ्ग्रेजी फुटबल लिग प्रणालीको सर्वोत्कृष्ट फुटबल प्रतिस्पर्धा हो । यस लिगमा जम्मा २० टिमको सहभागिता हुन्छ । यस लिगको सञ्चालन द फुटबल लिगसँगै निहित प्रणालीमा आधारित रहेको छ । प्रिमियर लिग एउटा यस्तो निकाय हो जसमा २० सदस्य क्लब शेयरधनीको रूपमा कार्य गर्दछ । यस लिगको आयोजना अगस्ट देखि मे महिनासम्म हुन्छ जसमा प्रत्येक टिमले ३८ वटा खेल खेल्ने गर्छन्, एक वर्षमा जम्मा ३८० खेल खेलाइन्छ । प्राय: खेलहरू शनिबार र आइतबार खेलाइने गरिन्छ र कुनै कुनै खेल बिदाको दिन पनि खेलाइन्छ ।
वास्तवमा सन् १८८८ मा स्थापना गरिएको द फुटबल लिगबाट विभाजन भएपछि र आकर्षक टेलिभिजन आधिकारको फायदा उठाउने उद्देश्यले फुटबल लिग फर्स्ट डिभिजनका क्लबहरूको निर्णयको आधारमा सन् १९९२ फेब्रुअरी २० मा एफए प्रिमियर लिगको स्थापना भएको हो । त्यस पश्चात प्रिमियर लिग विश्वको सबैभन्दा धेरै हेरिने लिगको रूपमा उदय भएको हो । यो संसारकै सबैभन्दा आकर्षक फुटबल लिग हो जसको संयुक्त क्लब राजश्व सन् २००७-०८ मा £१.९३ बिलियन रहेको थियो । यस लिगलाई २१२ देशको ६ करोड ४३ लाख घरमा हेरिन्छ भने लगभग ४७ करोड सम्भावित दर्शकहरूले यस लिगलाई हेर्दै आएका छन् । सन् २०१०-२०११ प्रिमियर लिग सिजनमा औषत प्रत्येक म्याचमा ३५,३६३ दर्शकको उपस्थिति थियो जुन कि जर्मनीको बुन्डेसलिगा पछिको सबैभन्दा बढी हो ।
प्रतियोगिता
यस प्रतियोगितामा २० टिमको सहाभागिता रहने गरेको छ ।
क्लब
सन् १९९२ देखि चल्दै आएको प्रिमियर लिगमा अहिले सम्म ४५ वटा क्लबको उपस्थिति रहेको छ । प्रिमियर लिगको सुरुवात देखि यसका ७ वटा क्लबले प्रत्येक आयोजनामा सामेल हुँदै आएको छ । आर्सनल, एस्टन भिल्ला, चेल्सी, लिभरपुल, म्यानचेस्टर युनाइटेड तथा टोटन्ह्याम हटस्पर एफ.सीले प्रत्येक वर्ष प्रिमियर लिगमा सहभागिता जनाउदै आएको छ ।
तल रहेका २० वटा क्लबले सन् २०१३-१४मा सहभागिता जनाएका छन् ।
भगवती थापा
भगवती थापा एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् । उनी नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलिको दिफेन्दर् हुन् ।
दमोह जिल्ला
दमोह जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
राजु परियार
१२ हजार भन्दा माथी गीत गाइसकेका चर्चित लोक तथा दोहरी गायक राजु परीयार । दिपशना प्रा.ली.ले बजार ब्यबस्थापन गरेको गिति सङ्ग्रह पहिलो मायाबाट संगित क्षेत्रमा साडे ३ वर्ष पछि पुन: प्रवेश गरेका छन् । त्यस गिति संग्रहमा चर्चित लोक तथा दोहरी गायिका पुर्णकला वि.सी. ले साथ दिएकी छन् ।भने उक्त गितमा लय वसन्त थापाले र शब्द प्रलाद शुबेदीले दिएका छन् ।
बस्तिपुर, सिराहा
बस्तिपुर नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सिराहा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
बाह्रबिसे, सिन्धुपाल्चोक
बाह्रबिसे नेपालको बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। बाह्रविसे सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको एक शहरोन्मुख गा.वि.स. हो। यस गा.वि.स.जिल्लाको थुप्रै गा.वि.स.हरूको व्यापारीक केन्द्र हो। गाती कर्थली मार्मिङ् गा।.वि.स.सँग सिमाना जोडिएको यस गा.वि.स.मा अन्य गा.वि.स.बाट बसाईसरी आउने र पुरानो बसोवास गर्दै आएका नेवार तामाङ् समुदायको बसोबास रहेको छ।
नारायणी (स्पष्टता)
नारायणी शब्दले यी कुराहरू बुझ्न सकिन्छ-
किष्ट बैंक लिमिटेड
किष्ट बैङ्क र प्रभु बैङ्क मर्जेर भएर किष्ट प्रर्भु बैङ्क लिमिटेड भएको छ । यो नेपाल को क वर्ग को बस्नक हो ।
स्थापना २०६६
विशाल मिश्रा
विशाल मिश्रा एक भारतीय संगित निर्देशक, संगितकार तथा गायक हुन् । भारतीय राष्ट्रिय च्यानल दु्रदर्शनको एउटा एकल गायनको कार्यक्रम भारतकी शान मा सर्वप्रथम देखिएका विशाललाई ललित पण्डितले संगित क्षेत्रमा प्रवेश गराएका हुन् ।
रामचन्द्र गौतम
पत्रकार रामचन्द्र गौतमको जन्म २००५ साल पुस १८ गते (सन् १९४९ जनवरी १) तेर्‍हथुम जिल्लाको खाम्लालुङ गाउँ विकास समितिमा भएको हो। उहाँले संस्कृत विषयमा आचार्य र नेपाली, पत्रकारिता र राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर गर्नुभएको थियो। दक्षिण कोरियामा चार वर्ष पत्रकारिताको अध्ययन गर्नुभएको थियो। २०३० सालमा गोरखापत्रको उपसम्पादक पदमा नियुक्त भई सेवा सुरू गर्नुभएका गौतमलाई २०५५ साल असोजदेखि उक्त पत्रिकाका कायममुकायम प्रधानसम्पादक बनाइएको थियो। उहाँको निधन २०५५ साल माघ २१ गते पत्रिकाको काममा व्यस्त रहेकै अवस्थामा निधन भयो। उहाँकी एक श्रीमती इन्दु गौतम (थपलिया) हुनुहुन्छ।
देवास जिल्ला
देवास जिल्ला भारतीय राज्य मध्य प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
नीरज पाण्डे
नीरज पाण्डे एक भारतीय चलचित्र निर्माता, निर्देशक तथा लेखक हुन् ।
व्यवसाय
उनी पहिला दिल्लीमा रहेर चलचित्र बनाउने आदिको शिक्षा लिए र सन् २००८ मा मुम्बई गए । जहाँ उनी विज्ञापन आदि बनाउन थाले । यस पछि उनलाई अ वेडनसडे चलचित्र बनाउने मौका मिल्यो । यो उनको पहिलो चलचित्र हो ।
अम्बादेवी मन्दिर सत्याग्रह
अम्बादेवी मन्दिर सत्याग्रह (अंबादेवी मंदिर सत्याग्रह) महाराष्ट्रको अमरावतीमा अवस्थित प्राचीन अम्बादेवी मन्दिरमा प्रवेश गर्ने माग गर्दै बाबासाहेब आम्बेडकरद्वारा पञ्जाबराव देशमुखको नेतृत्त्वमा २६ जून १९२७ देखि आयोजित सत्याग्रह थियो । सत्याग्रहको सुरुवात अघि अछुत वर्गले दुई छोटी मन्दिरमा प्रवेश गर्ने अनुमति माग्दै मन्दिर समितिको समक्ष आवेदन प्रस्तुत गरेका थिए । अम्बादेवी मन्दिर समितिका विश्वस्त सदस्य दादासाहेब खापर्डेले अछुत वर्गलाई मन्दिरमा प्रवेश गर्ने अनुमति दिने वाचा गरेका थिए ।
दीपा राई
दीपा राई एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् । उनी नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलिको मिडफिल्रडर् हुन् । महिला साफ च्याम्पियनसिप प्रतियोगिताका लागि २३ खेलाडी मध्ये २० खेलाडीको छनोटमा दीपा राई पनि पर्न सफल भएकी छिन्।
बागमती (स्पष्टता)
बागमती शब्दले निम्न लिखित कुराहरू बुझ्न सकिन्छ :-
स्वच्छन्दतावाद
स्वच्छन्दतावाद (Romanticism), अन्य नाम: रोमान्टिक धारा, रोमान्टिकवाद, रोमान्टिक मान्यता, छायावाद) अठारौँ शताब्दीतिर विकसित कलात्मक, साहित्यिक, र बौद्धिक आन्दोलन मानिन्छ ।
परिचय
Romance शब्दको प्रयोग प्राचीन समयदेखि नै विभिन्न अर्थमा गर्दै आएको पाइन्छ । प्रारम्भमा रोमेली भाषाहरूमा लेखिएका कृतिहरूलाई रोमान्स भानिन्थियो  । यस्ता कृतिहरू हल्का, घटिया, असत्य र काल्पनिक हुन्थे । त्यसपछि प्रचीन फ्रान्सेली भाषामा romanz शब्दको  प्रयोग पल्पित, असम्भव, वीरतापूर्ण, प्रेमविषयक उपन्यास वा कलाका लागि गर्न थालिएको  देखिन्छ । सत्रौ शताब्दीको बेलायतमा पनि यसको प्रयोग कल्पनाप्रधान, हीन तथा असत्यकै सन्दर्भमा भएको पाइन्छ । अठारौ  शताब्दीमा प्रथम पटक यसको अर्थ भावुकता, चारुत्व, रमणीयता, रोचकता तथा कल्पनाले युक्त रचनाहरूका लागि गरिएको  देखिन्छ । स्वच्छन्दतावादका अनेक परिभाषा पाइन्छन् । तिनमध्ये केही परिभाषा यसप्रकार छन् :
प्रवर्तन र विकास
स्वच्छदतावादमा जर्मन आत्मवादि तथा भाववादी दर्शनको गहिरा प्रभाव परेको देखिन्छ । यस दर्शनका प्रवर्तक हिगेल र सिलर मानिन्छन् । हिगेलका अनुसार साहित्य सिर्जनाको प्रक्रिया जडबाट चेतनतिरको यात्रा हो र चेतन वा बुद्धि अमूर्त, सार्वभौम, विशुद्ध र परम चैतन्यमय हुन्छ । हेगेलले स्वछन्दतालाई भौतिकवादमाथि आत्मवादको विजय मानेका छन् ।
स्वच्छन्दतावादमा फ्रान्सेली क्रान्ति (१७८९) को पनि उत्तिकै गहिरो प्रभाव परेको छ । ज्याँ ज्याक रुसोका विचारधाराले एकातिर क्रान्तिका लागि सहयोगी वातावरण तयार पार्न सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेको पाइन्छ भने अर्कातिर स्वच्छन्दतावादी सर्जकहरूलाई बौद्धिक, सैद्धान्तिक र भावनात्मक रूपमा प्रभाव पारेको देखिन्छ । अमेरिका र बेलायतमा यसको विकास तीव्र रूपमा भएको छ । बेलायतमा स्वच्छन्दतावादी कविहरूको दुर्इ पुस्ताले यस विचार धाराको संवर्द्धन गरेको देखिन्छ । पहिलो पुस्ताका विलियम ब्लेक, विलियम वर्डस्वर्थ, कलरिज, समालोचक चार्ल्स ल्याम्ब उपन्यासकार जेन अस्टिन, वाल्टर स्कट आदि र दोस्रो पुस्ताका लर्ड वाइन, जर्ज गर्डन, सेली, जोन किट्स तथा गद्य लेखक विलियम ह्याज्लिट आदिको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ ।
विकासका चरणहरू
स्वच्छन्दतावाद मुख्य रूपमा सन् १७९८बाट सुरु भर्इ सन् १८३० तिर समाप्त हुन पुगेको देखिन्छ । लगभग तिन दशकको यसको समयावधिलाई निम्नलिखित दुर्इ चरणमा विभाजन गरी अध्ययन गर्न सकिन्छ ः
पहिलो चरण
यस चरणलाई पूर्व स्वच्छन्दतावादी युग पनि भनिन्छ । अठारौँ शताब्दीको मध्यतिर अङ्ग्रेजी कवितामा पूर्व स्वच्छन्दतावादी प्रवृत्ति देखिएको मानिन्छ । यस अवधिका वर्न्स, पर्सी, वार्टन आदिका कवितामा पूर्व स्वच्छन्दतावादी प्रवृत्ति देखिएको छ ।
दोस्रो चरण
साहित्यमा स्वच्छन्दतावादको खास प्रवर्तन Lyrical Ballads (१७९८)बाट सुरु भएको देखिन्छ । सन् १८०० मा प्रकाशित यसको भूमिकालाई स्वच्छन्दतावादको घोषणा पत्र मानिन्छ । यस धाराको प्रतिनिधित्व बेलायतमा विलियम ब्लेक, वर्डस्वर्थ, कलरिज आदिले गरेको देखिन्छ भने अमेरिकामा राल्फ वाल्डो, इमरसन, एडगर एलेन पो आदिले गरेको पाइन्छ । त्यस्तै रुसमा अलेक्जेन्डर पुस्किन समेतले यस वादको प्रतिनिधित्व गरेका छन् । यसरी हेर्दा पश्चिमी साहित्यमा स्वच्छन्दतावादको अधिक प्रभाव कवितामा परेको देखिन्छ ।
प्रमुख मान्यता
स्वच्छन्दतावादका प्रमुख मान्यतालाई मोटामोटी रूपमा निम्नानुसार अध्ययन गर्न सकिन्छ ः
नेपाली साहित्यमा स्वच्छन्दतावादको प्रयोग
नेपाली साहित्यमा स्वच्छन्दतावादी धाराको प्रवेश वि.सं.१९९१ मा भएको हो । परिष्कारवादको विपरित रूपमा आएको यो प्रवृत्ति नेपाली साहित्यमा निकै झाङ्गिदै २०१६ सम्म कायम रहेको देखिन्छ । यसको प्रथम प्रयोग नेपाली कविताबाट भएको पाइन्छ । यसका प्रथम प्रयोक्ता लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा हुन्, त्यसैले उनलाई नेपाली साहित्यमा स्वच्छन्दतावादी धाराको प्रवर्तक मानिन्छ ।