cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपाल
फोरम्यात
कार्यक्रमको ढाँचामा सेलिब्रेटीहरू एक पेशेवर नर्तक संग जोडी छन्। प्रत्येक जोडी पूर्वनिर्धारित नृत्यहरू प्रदर्शन गर्दछ र जर्जहरूको पोइन्ट र दर्शकहरूको भोटका लागि अरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्दछ। नेपालमा, दर्शकहरूले आई एम ई भुक्तानी अनुप्रयोगबाट मतदान गर्न सक्दछन्।
होस्ट
पहिलो सत्रका लागि शो निर्माताहरूले घोषणा गरे कि नेपालको पहिलो कमेडी रियलिटी शो - कमेडी चैम्पियन, सुमन कार्की र मिस नेपाल वर्ल्ड २०१०, सदिच्छा श्रेष्ठ यस सीजनको आयोजना गर्ने छन।
जर्ज
प्रख्यात अभिनेत्री र नर्तक गौरी मल्ल, अभिनेता र नर्तक दिलीप रायमाझी र फिल्म निर्देशक, निर्माता र कोरियोग्राफर रेनाशा बान्तावा राईले यस कार्यक्रमको प्रदर्शन गर्ने छन।
सहभागीहरू
पहिलो सत्रको लागि, त्यहाँ ११ जोडी साथै वाइल्द कार्ड मार्फत १ जोडी लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्  ।
सेलेब्रिती गेस्ट
सन्दर्भ
नीति शाह
नीति शाह (जन्म फेब्रुअरी २, १९९६) एक नेपाली अभिनेत्री, मोडल र सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता हुन् । नीतिलाई इनभोगको सबैभन्दा लोकप्रिय अनुहार र सन् २०१३ मा आयोजित फेस हाउस अफ फेसनको पहिलो उप-विजेता हुँ ।
गल्धा
गल्धा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
यो गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ३,८२४ रहेको छ ।
पहेँलो जुनबकुल्ला
यसको लगभग ४७,३०,००० वर्ग किमी सम्म फैलिएको विस्तारित प्रजनन दायरा छ। यो सामान्यतया सिमसार क्षेत्रमा पाइने गर्दछ। यो उत्तरी चीन, भारत, नेपाल, जापान, दक्षिण पूर्वी एसिया, फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया लगायतका देशहरूमा पाइन्छ। यो चरा पूर्वी चीन र जापानमा प्रजनन गर्दछ भने हिउँदमा यो इन्डोनेसिया, नयाँ गिनी, र अन्य धेरै टापुहरूमा जाने गर्दछन्। यसको विश्वव्यापी अनुमानित जनसङ्ख्या लगभग १,००,००० देखि १०,००,००० रहेको अनुमान गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यसलाई कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरेको छ।
विवरण
यो सानो प्रजातिको चरा हो। यसको लम्बाई जम्मा ३६ देखि ३८ सेमि वा (१४ देखि १५) इन्च हुने गर्दछ, यसको घाँटी सानो हुन्छ भने यसको चुच्चो लामो हुन्छ। भाले पहेँलो जुनबकुल्ला चाहिँ थोरै मैलो खालको पहेँलो हुन्छ। यसको टाउको र घाँटी कटुसको जस्तो हुन्छ र यसको शिउर कालो हुन्छ। पोथीको शिउर र घाँटीमा भने खैरो रङ्गको धर्सा परेको हुन्छ र किशोर, पोथी जस्तै हुन्छ तर यसको धर्सा भने धेरै हुन्छ। यसको प्रमुख खाना भनेको किरा, माछा र उभयचर आदि हो।
प्रजनन स्थान
पहेँलो जुनबकुल्लाको प्रजनन क्षेत्र प्राकृतिक बासस्थानलाई नै मानिन्छ। यसले साना रूखहरूको हाँगामा गुँड बनाउँछ। यसले एक पटकमा ४ वटा देखि ६ वटा सम्म अन्डा पार्ने गर्दछ। यो बारम्बार उड्ने हुँदा यसलाई पछ्याउन वा हेर्नलाई पनि गार्‍हो पर्न सक्छ। यसको पहेँलो प्वाँखले गरेकोे गर्दा त झन् यसलाई छुट्याउन गार्‍हो पर्ने गरेको छ।
ओक्कल दोक्कल (कविता)
ओक्कल दोक्कल (कविता) विश्वम्भर 'चञ्चल'द्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
मटितेल
मटितेल वा मट्टितेल एक प्रकारको इन्धन तथा ज्वलनशिल तरल पदार्थ हो। मटितेल खानीबाट निकालिन्छ। यसको प्रयोग बत्ती बाल्न र यन्त्रहरूलाई चलाउनको लागि गरिन्छ।
कोमलप्रसाद पोखरेल
परिचय
नाम : कोमलप्रसाद पोखरेल
जन्म मिति : १९९९ आषाढ ३ गते
जन्मस्थान : तोरिबारी, इलाम
स्थायी ठेगाना : सुरुङ्गा ५, झापा (नेपाल)
माता/पिता : मीनरूपा/रामनाथ पोखरेल
धर्मपत्नी : धर्मादेवी पोखरेल
शिक्षा : एम.ए., बि.एड
पेसा : प्राध्यापन
शिक्षा सेवामा प्रवेश : २०१८
प्रकाशित कृतिहरू
२. हाउडी पुराण (हास्यव्यङ्ग्य निबन्ध सङ्ग्रह २०५२)
५. धर्मा शोकमहाकाव्य (२०७४)
६. सजिलो कोमलगीता (अनुवाद २०७५)
६. म फर्केर आएँ (हास्यव्यङ्ग्य कविता सङ्ग्रह २०७९)
प्रकाशोन्मुख कृतिहरू : हास्यव्यङ्ग्य निबन्ध सङ्ग्रह, समालोचना सङग्रह ।
गाडाकोट
गाडाकोट पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कथाको बटुलो
कथाको बटुलो देवकुमारी थापाद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
मनोविज्ञान
मनोविज्ञान शब्द अङ्ग्रेजी बहसको Psychology शब्दको नेपाली रूपान्तरण हो । Psychology शब्द ग्रिक भाषाको psyche+logosबाट बनेको मानिन्छ । यसको अर्थ हुन्छ Soul + Science (आत्मा + विज्ञान) । यसको शाब्दिक रूपमा यसलाई 'As a Science of Soul' (आत्मा विज्ञान वा अध्यन ) भनिन्छ ।
मनोविज्ञान भन्नाले मनोभाव र मानसिक अध्ययनको विज्ञान हो भन्ने बुझिन्छ। मनोविज्ञानको अध्ययन र अनुसन्धान गर्ने व्यक्तिलाई मनोवैज्ञानिक भनिन्छ। मनोविज्ञानको अध्ययन गरेर मानसिक रोग अथवा मनोरोग चिकित्सकहरूले त्यस्ता रोगीहरूको उपचार गर्न सक्छन्।
इतिहास
मनोविज्ञान शिक्षा र समय अवधि अनुसार विभिन्न चरणमा अध्यन हुदै आएको छ ।
रिभान
रिभान नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यस गाविसमा शिवालय मन्दिर, सिद्ध वराह गुठी मन्दिर आदि ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू रहेकाछन।
भातेखोला
भातेखोला बझाङ जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
साईकल
साईकल (English:Bicycle) मानव शक्तिद्वारा संचालित हुने यस यातायातको साधनलाई खुट्टाले पाउदानी घुमाएर चलाईन्छ । यसका दुईटा चक्काहरू हुन्छन। चक्का र पाउदानी विचको यान्त्रिक शक्तिलाई प्रसार गर्न जंजिर हुने गर्दछ ।यसको हेन्डललाई मोडेर चाहिएको दिशामा लैजान सकिन्छ। साईकलको अविष्कार १९औं शताब्दिमा युरोपमा भएको हो।साइकलमा यात्रा गर्ने या साइलक सम्वन्धी ज्यान भएका व्यक्तिलाई साइक्लिस्ट भनिन्छ ।यस यन्त्रलाई हालसम्म विश्वको धेरै भूभागमा मूख्य यातायातको साधनको रूपमा प्रयोग गरिदै आइएको छ ।यसलाई व्यायम,मनोरञ्जन,फौजी या प्रहरी, हुलाकीको लागि पनि प्रयोग गरिन्छ ।
शान्तेश्वरी
शान्तेश्वरी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
राष्ट्रिय समाचार समिति
राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस) नेपालको सबैभन्दा पुरानो र देशव्यापी रूपमा रहेको समाचार समिति हो। समाचारपत्र प्रेषण र समाचार प्रसारण गर्न दुई वटा निजी समाचार समिति गाभिएर वि. सं. २०१८ मा राष्ट्रिय समाचार समिति ऐन, २०१९ बमोजिम यसको स्थापना गरिएको थियो।
इतिहास
२०१८ साल फागुन ७ गते राष्ट्रिय संवाद समितिका नामले हालको राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस)को स्थापना भएको हो । तर राष्ट्रिय समाचार समिति ऐन, २०१९ भने २०१९ साल मंसिर १९ गते मात्र लागू भएको हो। राष्ट्रिय समाचार समिति ऐन, २०१९मा राष्ट्रिय समाचार समितिको उद्देश्य यसरी व्याख्या गरिएको छ- 'नेपाल अधिराज्य भित्रका र विदेशका समेत निष्पक्ष एवं आधिकारिक समाचार तथा सूचना देशबासी तथा विदेशीले पनि जानकारी पाउन र अधिराज्यमा एकताको भावनाको वृद्धिको साथै ठोस जनमतको सृजनामा मद्दत होस् भन्ने हेतुले देश तथा विदेशमा पूर्ण तथा वास्तविक समाचार एवं सूचनाको खोजी गरी प्राप्त भएका समाचार र सूचना प्रयोगकर्ताहरूमा वितरण गर्नुका साथै समाचारहरूको समुचित आदान-प्रदानसमेत गर्न एक राष्ट्रव्यापी राष्ट्रिय समाचार समितिको गठन र त्यसको स्वस्थ एवं मजबूत जग बसाल्न व्यवस्था गर्ने।
स्वर्ण महोत्सव
वि.सं. २०१८ मा स्थापना भएको राष्ट्रिय समाचार समितिले वि.सं. २०६८ मा ५० वर्ष पुरा गरेको छ।
कथावाटिका
कथावाटिका रञ्जुश्री पराजुलीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
गजराज सिंह थापा
परिवार
उनको जन्म करिब सन् १८३० तिर काजी हेमदलसिंह थापाको पुत्रको रूपमा भयो । उनका हजुरबुवा सरदार अचल सिंह थापा हुन् । उनले जङ्ग बहादुर राणाकी जेठी छोरी बदनकुमारीसँग विवाह गरेका थिए । उनका छोरा कर्णेल हर्कजङ्ग थापा हुन् र नाति डिल्ली जङ्ग थापा राजविराज नगरपालिकाको डिजाइनर (पहिलो टाउन-प्लानिङ) हुन् ।
यो पनि हेर्नुहोला
इलाम जिल्ला
राम शाह
राम शाह गोरखा राज्यका चौथो शाह वंशीय राजा हुन् । उनी राजा पुरन्दर शाहका छोरा र राजा छत्र शाहका भाइ हुन् । दाजु छत्र शाहको पद परित्यागमा यिनी राजा घोषित भएका हुन्। उनको शासन कालमा वि.सं.१६६३ देखी १६९० सम्म २७ वर्ष चलेको थियो । उनले स्वस्ति श्री गिरिराज चक्रचुडामणि नारायणेत्यादी विविध विरूद्धवली विराजमान मनोनत श्रीमन्त महाराजधिराज को उपाधि धारण गरेका थिए।
शासनकालमा गरिएका कार्यहरु
उनले आफ्नो राज्यमा ढक, तराजु, माना, मुरि, दाम, पैसाको प्रचलन र जिन्सिमा २५ प्रतिशत र नगदमा १० प्रतिशत भन्दा बढी ब्याज लिन नपाउने चलन चलाए । पानी, पँधेरो, कुलो आदिको प्रयोग पालैसँग गर्ने चलन चलाए । राम शाहको न्याय प्रियताले गर्दा न्याय नपाए गोर्खा जानू भन्ने उक्ति चलेको थियो । उनका अनेकौँ प्रजा हितकारी कामले गर्दा केहि छिमेकी राज्य राम शाहको प्रशासनिक कौशलबाट प्रभावित भइ गोरखामा मिल्न गएका थिए भने उनका सुधारका काम छिमेकी राज्यलाई प्रेरणा बनेको थियो । यिनी नेपालका राष्ट्रिय विभूति हुन्।
यिनले लकाङ, मिर्कोट देउराली, धुवाँकोट, च्याङ्ली, मझुवा, आठार सय खोला आदि विजय गरी राज्य सुदृढ गर्ने काम गरेका थिए। यिनले वि.सं. १६७१ मा गोरखाको पोखरी थोकमा मुरली नारायणको मन्दिर, वि.सं. १६९३ मा रामेश्वर महादेवको मन्दिर स्थापना गरेका थिए। ३७ वर्ष शासन गरी वि.सं. १६९० मर्स्याङ्दी र दरौंदीको दोभानमा पर्ने मझुवा खैरेनीमा यिनको मृत्यु भएको थियो।
मृत्यु
यिनको मृत्यु सन् १६३६ (वि.सं. १६९३) मा गोरखा दरबारमा भयो।
इफेल टावर
इफेल टावर ( फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा रहेको एउटा फलामे टावर हो। यसको निर्माण सन् १८८७ देखि सन् १८८९ मा सँ द मार्समा सीन नदीको तट नेर पेरिसमा भएको थियो। यो टावर विश्वमा उल्लेखनीय निर्माणहरु मध्येको एक हो र फ्रान्सको संस्कृतिको प्रतिक हो । इफेल टावरको रचना गुस्ताभ इफेलद्वारा गरिएको हो र उनैको नाममा यस टावरको नामकरण गरिएको हो। इफेल टावरको रचना सन् १८८९ को विश्व मेलामा गरिएको थियो। जति खेर यस टावरको निर्माण भएको थियो त्यति बेला यो संसारकै सबैभन्दा अग्लो टावर रहेको थियो। आजको समयमा यस टावरको उचाईं ३२४ मीटर छ, जुन पारम्परिक ८१ तल्ले भवनको उचाईंको बराबर रहेको छ। यो टावर पर्यटकको लागि ३६५ दिन खुल्ला गरिएको छ। यो टावर पर्यटकहरु द्वारा टिकट किनेर हेरीएको संसारकै सबैभन्दा अग्लो भवनको श्रेणीमा पहिलो स्थानमा रहेको छ ।
नेपाल ल क्याम्पस
नेपाल ल क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालय, कानुन संकाय अन्तर्गतको पहिलो शिक्षालय हो, जसको स्थापना नेपाल ल कलेजको नाममा गरिएको थियो। बि. सं. २०११ मा यसको स्थापना प्रो. राम राज पन्तको नेतृत्वमा भएको थियो र उनी त्यसका संस्थापक अध्यक्ष प्रिन्सिपल पनि थिए। नेपालकै सबै भन्दा ठूलो र पुरानो कानुन अध्ययन र अध्यापन गर्ने थलोको रूपमा रहेर यो संस्थाले देशमा कानुन र न्यायिक पद्दतीको विकास गर्नमा पनि उल्लेख्य भुमिका खेलेको छ। यस संस्थाबाट स्नातक भएकाहरूले नेपाल भित्र एवं अन्तरराष्ट्रिय क्षेत्रमा न्यायिक, सरकारी र गैर-सरकारी क्षेत्रमा पुराएको योगदानको ठूलो इतिहास छ।
ब्रुनाई
ब्रुनाई (मलय : برني دارالسلام नेगारा ब्रुनेई दारुस्सलाम) एसियामा स्थित एउटा देश हो। यो इंडोनेशियाको नजीकमा छ। यो एउटा राजतन्त्र (सल्तनत) हो। ब्रुनेई पहिला एउटा समृद्ध मुस्लिम सल्तनत थियो, जसको प्रभाव संपूर्ण बोर्नियो तथा फिलीपिन्सका केही भागहरूसम्म थियो। सन १८८८ मा यो बेलायतको संरक्षणमा आयो। १९४१ मा जापानीहरूले यहाँ अधिकार गरे। सन १९४५ मा बेलायतले यसलाई मुक्त गराएर पुन: आफ्नो संरक्षण लियो। सन १९७१ मा ब्रुनेईलाई आन्तरिक स्वशासनको अधिकार प्राप्त भयो। सन १९८४ मा यसलाई पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त भयो।
मेहन्दी
मेहन्दी, जसलाई हिना पनि भनिन्छ, दक्षिण एसियामा शरिरका भागहरूलाई सजाउन प्राचिन कालदेखि प्रयोग गरिदै आएको वनष्पतीय सामग्री हो । यसलाई हात, खुट्टा आदिमा लगाइन्छ । सन् १९९० को दशक देखि पश्चिमी देशहरूमा पनि मेहन्दी लगाउन थालिएको छ ।
मेहन्दी लगाउनको लागि हिना नामक विरूवा/झाडीको पातहरूलाई सुकाएर पिसिन्छ । त्यसपछि यसको पेस्ट बनाएर लगाइन्छ । केही घन्टा पछि यसले छालामा रातो-मरुन रङ्ग दिन्छ, जुन केहि हप्ता सम्म रहिरहन्छ।
महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)
महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय नेपाल सरकारको मन्त्रालय हो जसले महिला, बाल बालिका, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्ग तथा अनाथहरूको हित र समाज कल्याण सम्बन्धी कार्य गर्न आवश्यक राष्ट्रिय नीति, योजना र कार्यक्रम तयार गरी समबन्धित सबै निकायसँग समन्वय राखि कार्यान्वयन गर्ने गराउने उद्देश्य सहित वि.सं. २०५२ मा स्थापना भएको हो। सुरूमा यसको नाम महिला तथा समाज कल्याण मन्त्रालय थियो तर वि.सं. २०५७ सालमा महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्रालय नाममा नामाकरण गरिएको हो। वि.सं. २०७५ सालमा यसलाई महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय नाममा नामाकरण गरिएको हो।
बोधिसत्त्व
बोधिसत्त्व एक संस्कृत शब्द हो जसको अर्थ बुद्धत्व प्राप्तिको लागि महायान मार्ग अनुसार छ अथवा दस पारमिता को आचरण द्वारा दश बोधिभूमि प्राप्त गरी बुद्धज्ञान पूर्णरूपले हासिल गर्नुको निम्ति सम्पूर्ण प्राणीको उद्धारमा लागिसकेको व्यक्ति लाई महायान ग्रन्थमा बोधिसत्त्व भनि उल्लेख गरिएको छ।
महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)
सङ्गठनात्मक संरचना
महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयले आफ्नो कामलाई सहजीकरण र कार्यान्वयन गर्न आफ्नो मातहतमा विभिन्न विभाग र उपविभागहरू गठन गरेको छ।
यस मन्त्रालयले देहायका निकायहरूको सम्पर्क मन्त्रालयको रूपमा कार्य गर्दै आएको छ।
केही मूर्खहरूको कथा
केही मूर्खहरूको कथा रमेश विकलद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
बोवाङ
बोवाङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र धवलागिरी अञ्चलको बागलुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ११६८ वटा घर छन।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार बोवाङको जनसङ्ख्या ६१७१ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
बाह्य कडीहरू
Bowang Bác Vọng 博望区
आशा आर्काइभ्स्
आशा आर्काइभ्स् नेपाली पाण्डुलिपिहरूको सार्वजनिक संग्राहलय हो जुन आशा मान सिंह कंसकारको नाममा स्थापना भएको छ। सन १९८५मामा प्रेम बहादुर कंसकारले आफूसँग भएका पुस्तक तथा लेखहरू दान गरेर यस संग्राहलयको सङ्कलन कार्य सुरू भएको हो। त्यसपछि धेरै दाताहरू मार्फत प्राप्त दानबाट यस संग्राहलयको सङ्ग्रह थपिन गएको छ।
सन १८८७मा यसको उदघाटन भएदेखि यो संग्राहलय जनसाधारणलाई खुला गरिएको हो।
यस संग्राहलयका उद्देश्यहरू निम्नलिखित छन्।
सार्वजनिक सहयोगमा नेपालभरी रहेका महत्त्वपूर्ण पाण्डुलिपिहरू सङ्कलन गर्ने। त्यसरी प्राप्त पाण्डुलिपिहरू संरक्षित गर्ने। महत्त्वपूर्ण पाण्डुलिपिहरू सार्वजनिक तथा अनुसन्धानकर्ताहरूको प्रयोगको लागि उत्पादन गर्ने।
बाहिरी लिङ्कहरू
आधिकारीक वेबसाईट
चैनपुर, बझाङ
चैनपुर नगरपालिका बझाङ जिल्लामा पर्छ। यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा चैनपुर, रिठापाटी हेमन्तवाडा र सुबेडागाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन्। आर्थिक वर्ष २०६८/६९को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा चैनपुर पनि नगरपालिका बनेको हो। मुलुकमा कूल ९९ महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १२बाट घटेर ३ हजार ७ सय ५२ भएका छन्।
आस्था पोखरेल
आस्था पोखरेल नेपाली मोडल हुन् । उनी नभ्यता म्याग्जिनमा देखापर्छन् । उनले सुपरमोडल अन्तर्राष्ट्रिय २०१३ मा उत्कृष्ट १० भित्र परेकी थिइन् । उनले एसियाज नेक्स्ट टप मोडलमा भाग लिएकी थिइन् ।
खरायो र कछुवाको दौड (चित्रकथा)
खरायो र कछुवाको दौड (चित्रकथा) गोरखबहादुर सिंहद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
कालिया उपजिल्ला
कालिया बङ्गलादेशको खुलना जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला खुलना विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
कालिया उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण पूर्व भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २२°५७' देखि २३°०७' उत्तर अक्षांश र ८९°३०' देखि ८९°४८' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। कालिया उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३५०.९१ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस उपजिल्लालाई नडाइल सदर र ल‍हागडा उपजिल्लाले उत्तर, तेरखादा, सोल्लाहाट र दिघलिया उपजिल्लाले दक्षिण, गोपालगञ्ज सदर, उपजिल्लाले पूर्व र अभयनगर उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। नरगङ्गम ओमधुमति, बोयालिया, चाँचुडी बिल आदि यस उपजिल्लाका नदी तथा नहरहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने ८ डिसेम्बर १९७१ का दिन बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकुले कालिया उच्च विद्यालय र कालिया दाकबाङ्लामा पाकिस्तानी सेना र स्थानीय राजाकार माथि आक्रमण गरेका थिए। यस युद्ध ३ दिन सम्म चलेको थियो जसमा ३ बङ्गलादेशी लडाकु, ४ पाकिस्तानी सेना र ९ राजाकारको मृत्यु भएको थियो।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, जुट, आलु, गहुँ, पानको पात, तोरी लगायत अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, कटहर, नरिवल, अम्बा, केरा, कागती, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र, बरफ उद्योग, बिस्कुट उद्योग, कपास तथा कपडा उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, नरिवल, पानको पात लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल र अलहर पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा २४ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा ३५८१ माछापालन केन्द्र र ६७ कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेको छ।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६२.५७% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा २.२१%, वाणिज्यमा १४.६०%, सञ्चार र यातायातमा ३.२२%, उद्योगमा १.४१% निर्माण क्षेत्रमा ०.७८%, सुविधामा ८.२८%, धार्मिक सेवामा ०.२७%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा १.४८% र अन्यमा ५.१८% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय कालिया थानाको स्थापना सन् १९६६ मा भएको थियो भने सन् १९८४ जनवरी १५ का दिन यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १ पौरसभा, १४ सङ्घ परिषद्, १११ मौजा/महल्ला र १८७ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू प्रकार छन्; बाबरा हाचला सङ्घ परिषद्, पुरुलिया सो थियो भने सन् १९८४ जनवरी १५ का दिन यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा १ पौरसभा, १४ सङ्घ परिषद्, १११ मौजा/महल्ला र १८७ गाउँहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका सङ्घ परिषद्हरू प्रकार छन्; बाबरा हाचला सङ्घ परिषद्, पुरुलिया सङ्घ परिषद्, हामिदपुर सङ्घ परिषद्, माउली सङ्घ परिषद्, सालाकमबाद सङ्घ परिषद्, खाशियाल सङ्घ परिषद्, जयनगर सङ्घ परिषद्, कालाबाडीया सङ्घ परिषद्, बाऐस‍ना सङ्घ परिषद्, पहरडाङ्गा सङ्घ परिषद्, पेडली सङ्घ परिषद्, चाँचुली सङ्घ परिषद्, बडनाल इलियाछमबाद सङ्घ परिषद् र पाँचग्राम सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४२.२९% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४५.८१% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३८.७७%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ६ क्याम्पस, २३ माध्यमिक विद्यालय, १४४ प्राथमिक विद्यालय, १ सामुदायिक विद्यालय, १ बाल उद्धान केन्द्र, ४६ मदरसा र ३३ अनाथ आश्रमहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; कालिया सहिद आब्दुल सालाम डिग्री क्याम्पस, मुन्सि मानिक मिया डिग्री क्याम्पस, कालिया पाइलट माध्यमिक विद्यालय (सन् १८६५), पि एस कन्या विद्यालय (सन् १९११), दि पाटना एकेडेमी (सन् १९१२), कलाडिया बहुमुखी माध्यमिक विद्यालय (सन् १९३१), चाँचुडी पुरुलिया माध्यमिक विद्यालय (सन् १९५१७), बारइपाडा प्राथमिक विद्यालय (सन् १८५०), बाबरा प्राथमिक विद्यालय (सन् १८९५) आदि।
इजिप्टेली चित्रलिपि
इजिप्टेली चित्रलिपि प्राचीन इजिप्टमा मिस्री भाषा लेख्नको लागि प्रयोग गरिने औपचारिक लेखन प्रणाली थियो। चित्राक्षरले लोगोग्राफिक, सिलेबिक र अल्फाबेटिक तत्वहरू, लगभग १,००० फरक क्यारेक्टरहरू समावेश गर्दछ। फोनिशियन वर्णमालाको प्रमुख बाल प्रणालीहरू (ग्रीक र अरामेइक लिपिहरू) मार्फत, इजिप्टेली चित्रलिपि आधुनिक प्रयोगमा लिपिहरूको बहुमतको पुर्खा हो, सबैभन्दा प्रमुख रूपमा ल्याटिन र सिरिलिक लिपिहरू (ग्रीक मार्फत) र अरबी लिपिहरू, र सम्भवतः ब्राह्मि लिपिहरू, लिपिहरूको परिवार (अरेमाइक, फोनिशियन र ग्रीक मार्फत)।
आज ज्ञात सबै पुरातन इजिप्टेली ग्रन्थहरूमा समावेश शब्दहरूको सङ्ख्या लगभग ५० लाख छ, र डुप्लिकेटहरू अलग-अलग गणना गर्दा १ करोड तिर जान्छ। मानक अर्थोग्राफी - "सही" हिज्जे - इजिप्टेलीमा आधुनिक भाषाहरूमा भन्दा धेरै ढीला छ। वास्तवमा, लगभग प्रत्येक शब्दको लागि एक वा धेरै संस्करणहरू अवस्थित छन्।
लाहाचोक
लाहाचोक नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यस गाविसमा ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थल अर्मलाकोट मन्दिर रहेको छ भने पातिखोला गुफा, अर्मला भ्युपोइन्ट आदि यहाँका प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन।
अमेजन वर्षावन
अमेजन वर्षावन दक्षिण अमेरिकाको अमेजन नदीको प्रमूख स्रोतको रूपमा रहेको जङ्गल हो। यसको क्षेत्रफल ५,५००,००० वर्ग किलोमिटर छ। यो जङ्गल दक्षिण अमेरिकाको ९ वटा राष्ट्रहरूको भूभागमा पर्दछ। यो जङ्गलको धेरै भाग अर्थात ६०% ब्राजिलमा, त्यस्तै १३% पेरू, १०% कोलम्बिया तथा अन्य केही थोरै भाग भेनेजुएला, इक्वेडर, बोलिभिया, गुयाना, सुरिनाम र फ्रेन्च गिआनामा पर्दछ।
लाम्पानटार
लाम्पानटार नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
गल्ती पत्ता लगाउने नाति (कथा)
गल्ती पत्ता लगाउने नाति (कथा) जनकप्रसाद हुमागाईंद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
मनमाउथ
मनमाथ (Monmouth, Trefynwy) दक्षिण-पूर्वी वेल्समा स्थित एक परम्परागत काउंटी नगर छ। यो इंग्ल्याण्डको सीमादेखि २ मील (३.२ किमी) टाडा महरुनो अनि वेया नामक नदीहरूका संगममा स्थित छ। यो नगर कार्डिफदेखि ३६ मील (५८ किमी) उत्तर-पूर्वमा  तथा लण्डनदेखि १२७ मील (२०४ किमी) पश्चिममा  स्थित छ। यो मनमाउथशायर स्थानीय प्राधिकरण तथा मनमाथ संशताव्दीय निर्वाचन क्षेत्रका अन्तर्गत आउँछ। २००१को जनगणनाका अनुसार यसको जनसङ्ख्या ८,८७७ थियो।
इतिहास अनि स्थापना
सहर एक साना रोमन किल्ला ब्लेस्टियमको स्थल थियो। यसको स्थापना नर्मन मानिसहरुका द्वारा सन १०६७मा  निर्मित एक किलेका निर्माणका पश्चातको गयी थियो। यसको  मध्ययुगीन पत्थरका द्वारहरु वाला पुल आज पूरा ग्रेट ब्रिटेनमा  शेष बचा आफ्नो प्रकारको  एकमात्र पुल छ। यो किला पछि लैंकास्टर शाही घरानेका अधीन आए, र १३८७मा  राजा हेनरी पंचमको  जन्मस्थान बन्यो। सन् १५३६मा  यो  मनमाथशायरको  काउंटी नगर बन्यो।
वाइ घाटीका मध्य स्थित मनमाथको विकास उत्तरोत्तरमा  एक पर्यटन केन्द्र तथा एक प्रमुख व्यापार बजार नगरका रूपमा  भयो। मनमाथ आज किनेरी र सेवाको  प्रमुख केन्द्र छ, तथा यसका आसनजिकका ग्रामीण क्षेत्रहरुका लागि शैक्षिक र सांस्कृतिक गतिविधिहरूको  प्रमुख केन्द्र छ। यो नगर ए४० सडकका माध्यमदेखि न्यूपोर्टमा  एम४ मोटरवेदेखि अनि रस-वेयामा  एम५० देखि जोडिएको छ।
लामाचौर
लामाचौर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
गाउँखाने कविता
गाउँखाने कविता दैवज्ञराज न्यौपानेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
ज्वालामुखी
ज्वालामुखी एक खुलेको वा फुटेको स्थान, खाल्टो वा एक ग्रहको सतह वा क्रस्ट हो। यसले सतहभन्दा तलबाट तातो म्याग्मा, ज्वालामुखीको खरानी र ग्यासहरूलाई निस्कने बाटो दिन्छ। ज्वालामुखीहरू साधारणतया टेक्टोनिक प्लेटहरू उठेको तथा खाल्डो परेको स्थानमा पाइन्छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
ज्वालामुखी एक खुलेको वा फुटेको स्थान, खाल्टो वा एक ग्रहको सतह वा क्रस्ट हो। यसले सतहभन्दा तलबाट तातो म्याग्मा, ज्वालामुखीको खरानी र ग्यासहरूलाई निस्कने बाटो दिन्छ। ज्वालामुखीहरू साधारणतया टेक्टोनिक प्लेटहरू उठेको तथा खाल्डो परेको स्थानमा पाइन्छन्।
गोठादी
गोठादी नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
यो गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ४,५५८ रहेको छ ।
अरारत प्रान्त
अरारत  आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो। यसको जनसङ्ख्या  २५२,६६५  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ८.४%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व  १२६.१/km² (३२६.६/sq mi) छ। यहाँको राजधानी अर्ताशत हो।
दिलीप रायमाझी
दिलीप रायमाझी नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित अभिनेता तथा चलचित्र निर्माता हुन । उनी अभिनित आफ्नो मान्छे र दर्पणछाँया चर्चित छन् ।
चलचित्र यात्रा
दिलीप रायमाझी आफ्नो आउँदो चलचित्र लोग्ने मान्छेको प्रदर्शनीको तयारीमा छन् ।
अर्मावीर प्रान्त
अर्मावीर  आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो। यसको जनसङ्ख्या  २५५,८६१  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ८.५%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व  १२६.२/km² (५३४.१/sq mi) छ। यहाँको राजधानी अर्मावीर हो।
एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय
एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय (ओडीआई) (ODI) क्रिकेटको एउटा स्वरूप हो । जसमा दुई क्रिकेट टिमको बिचमा प्रत्येक टिमले ५० ओभरको खेल खेल्दछ । क्रिकेट विश्वकप यसै ढाँचा अनुसार खेल्ने गरिन्छ । एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याचलाई लिमिटेड ओभर इन्टरनेसनल क्रिकेट पनि भन्ने गरिन्छ किनकी दुवै टिमको बीच सिमित ओभरको क्रिकेट म्याच खेल्ने गरिन्छ । यदि म्याचको बिचमा कुनै समस्या आइपरेमा महत्त्वपूर्ण एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याच तथा घरेलू म्याचहरु प्राय:जसो दुइ दिनको समय राख्ने गरिन्छ जसले गर्दा म्याचको नतिजा आउन सकोस । यदि म्याच बिना कुनै बल खेलिकन वर्षाले प्रभावित भयो भने विशेष रूपमा अर्को दिन म्याच खेलाउने गरिन्छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय एकदिवसीय खेलको विकास २०औ शताब्दीको अन्तमा भएको हो । पहिलो एकदिवसीय म्याच मेलबोर्न क्रिकेट ग्राउण्डमा ५ जनवरी १९७१ को दिन अस्ट्रेलिया र इङ्गल्याण्डको बीचमा खेलिएको थियो । जब तेश्रो टेस्ट म्याचको पहिलो तीन दिन पानीले गर्दा खेल हुन सकेन त्यति खेर खेल अम्पायर तथा रेफ्रीले म्याचलाई समाप्त गर्ने निर्णय गर्यो र यस म्याचको स्थानमा ६ बल प्रति ओभर संगै प्रत्येक टिम ४० ओभरको एकदिवसीय म्याच गर्ने निर्णय गर्यो । यस प्रकार पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याचको जन्म भयो । अस्ट्रेलियाले यो म्याच ५ विकेटले जितेर इतिहास बनायो ।
१९७० दशकको अन्तमा क्यारी प्याकरले वर्ल्ड सिरिज क्रिकेट (WSC) प्रतियोगिताको सुरुवात गरे र यसमा आधुनिक एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको कयौं सुबिधाहरु थप गरी आयोजना गरियो । खेलाडीले रङ्गीन जर्सी, फलड लाईटमा सेतो बल तथा कालो साइट स्क्रीन संगै म्याचको आयोजन गरियो । यस खेललाई अझै आधुनिक बनाउन टेलिविजन प्रसारणको लागि क्यामराको प्रयोग, पिचमाथि खेलने खेलाडीहरूको आवाज सुन्नको लागि माइक्रोफोन तथा अन स्क्रीन ग्राफिक्स शामिल थियो । रङ्गीन जर्सीमा खेलिएको पहिलो म्याच सन् १९७९ जनवरी १७ मा मेलबोर्नको भिक्टोरिया क्रिकेट ग्राउण्डमा खेलिएको थियो ।
एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय रेकर्ड
नेपालका मेहबुब आलम एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याचमा १०नै विकेट लिने पहिलो खेलाडी रहेका छन ।
गोमाको यार्लिङ (कथा)
गोमाको यार्लिङ (कथा) नारायण ढकालद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
गुनिला पाँच बालकथा
गुनिला पाँच बालकथा जनकप्रसाद हुमागाईंद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम (Nepal national cricket team), टिम नेपाल, गोर्खाली वा द राइनोज जस्ता नामले समेत चिनिने नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट टोली हो । यस टिमको आधिकारिक निगमन संस्था नेपाल क्रिकेट सङ्घ हो । सन् १९९६ देखि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदको सदस्य राष्ट्रको रूपमा रहदैं आएको यो टोली आरम्भमा सन् १९८८ देखि सन् १९९६ सम्म सम्बद्ध राष्ट्रको रूपमा रहेको थियो । सन् २०१४ जुन देखि २०१५ आइसिसी पुरुष टि२० विश्वकप छनौट प्रतियोगितासम्म आइसिसीले नेपाललाई ट्वान्टी२० अन्तर्राष्ट्रियको मान्यताप्राप्त टिमको श्रेणीमा राखेको थियो । सन् २०१८ मार्च १५ मा नेपालले २०१८ क्रिकेट विश्वकप छनौट प्रतियोगिताको पहिलो प्ले-अफ खेल जितेपश्चात एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेल (साथै ट्वान्टी२० अन्तर्राष्ट्रिय) खेल्ने मान्यता प्राप्त गरेको हो ।
सुरुवात
सन् १९२० तिर नेपालमा राज गरी रहेको राणा वंशबाट भएको हो । सन् १९२० तिर जब बेलायतबाट राणाहरु पढाइ सकेर फर्के तिनीहरूलाई यस खेलले आकर्षित गरेको हुँदा उनीहरूले नेपालमा पनि यस खेलको सुरुवात गरेका हुन् । सन् १९४६ मा नेपालमा क्रिकेटलाई उकास्नका लागि क्रिकेट असोसियेसन अफ नेपाल को स्थापना भयो ।
सन् १९५१ मा आएर जब नेपालमा राणाहरूको अन्त्य भयो त्यस बेला देखि क्रिकेट साधारण जनतामाझ पुग्न सफल भयो । क्रिकेट असोसियेसन अफ नेपाल नेपालको राष्ट्रिय खेलकुद मा समावेश गरियो जसले क्रिकेटलाई झन् सम्पूर्ण नेपालीमाझ पुग्न सरल बनाइदियो । सन् १९८० को दशक सम्म क्रिकेट काठमान्डौ उपत्यकामा मात्र सिमित थियो । सन् १९९० देखि क्रिकेट पुरै नेपालमा खेल्न तथा यसको पहुच भयो ।
सजिलोबाद
नेपाली भाषा व्याकरणमा सजिलो लेखनको थालनीको अभियानलाई सजिलोबाद भनिन्छ। बि. सं. २०१६ सालमा सुरु भएको नेपाली साहित्यिक आन्दोलन मध्येको यस अभियानका प्रस्तावक प्रो. राम राज पन्त हुन्। उनले आफ्नो कृति नेपाली लिपि विज्ञानमा सजिलो लेखन पद्धतिका बारेमा ७ सूत्रीय प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका छन्। नेपाली लेखनपद्धति वैज्ञानिक नभएको र व्याकरणका नियम पनि वैज्ञानिक दृष्टिबाट नमिलेका कारण सजिलोबादको अवधारणा पन्तले प्रस्तुत गरेका थिए। नेपाली भाषाका अग्रणी भाषाविद उनले यसलाई प्रजातान्त्रिक समाज सुहाउँदो लेखन पद्धति भनेका छन्।
मैथिल
वैदिक काल
मिथिलाले पहिलो पटक विदेह राज्य स्थापना गर्ने इन्डो-आर्य भाषी मानिसहरूद्वारा बसोबास गरेपछि प्रमुखता प्राप्त गरेको थियो। वैदिक कालको उत्तरार्ध (ईसापूर्व ११००-५००), कुरु र पान्चालसँगै विदेह दक्षिण एसियाको प्रमुख राजनीतिक र सांस्कृतिक केन्द्रहरू मध्ये एक बनेको थियो। विदेह राज्यका राजाहरूलाई जनक भनिन्थ्यो।
विदेह राज्यपछि मिथिलामा आधारित बज्जिका महाजनपदमा समाहित भएको थियो।
मध्ययुगीन काल
११औँ शताब्दीदेखि २०औँ शताब्दीसम्म, मिथिलामा विभिन्न आदिवासी राजवंशहरूले शासन गरेका थिए। यी मध्ये पहिलो कर्नाटहरू थिए, जो मैथिल क्षत्रिय मूलका थिए। त्यसपछि मिथिलाका शासकहरू ओइनिवार वंशका थिए, जो मैथिल ब्राह्मण रहेका थिए। तेस्रो शासकहरू राज दरभङ्गाका खान्डवालहरू पनि मैथिल ब्राह्मण थिए। यो अवधिमा मिथिलाको राजधानी दरभङ्गा सारिएको थियो।
भारत
प्रायः जसो मैथिलहरू सामान्यतया गङ्गा नदीको उत्तरमा रहेको दरभङ्गा र बाँकी उत्तर बिहार वरपर आधारित क्षेत्रहरूमा बसोबास गर्छन्। स्थानीय मैथिली भाषीहरू पनि दिल्ली, कोलकाता, पटना, राँची र मुम्बईमा बस्छन्।
भारतीय मिथिलामा तिरहुत, दरभङ्गा, कोसी, पूर्णिया, मुङ्गेर, भागलपुर र सन्थाल परगना विभागहरू पर्दछन्।
नेपाल
पूर्वी तराईका छेउछाउका जिल्लाहरूले नेपाली मिथिला बनाउँछन्। यो क्षेत्र विदेह राज्यको हिस्सा थियो। यो राज्य रामायणमा दर्शाइएको छा। धेरैले जनकपुरलाई देवी सीताको जन्मस्थल भएको दाबी गर्छन् तर धेरैले सीतामढीलाई उनको जन्मस्थल मान्ने गरेका छन्। नेपालमा मैथिलहरू "स्वतन्त्र मैथिल राज्य" को दिशामा काम गरिरहेका छन्।
भाषा
मैथिली जनताको साझा भाषा मैथिली हो, जुन भारतको मान्यता प्राप्त क्षेत्रीय भाषाहरू मध्ये एक हो र भारतीय संविधान र नेपालको संविधानको आठौँ अनुसूचीमा सूचीबद्ध नेपालको दोस्रो राष्ट्रिय भाषा हो। तिरहुता लिपि, जसलाई मिथिलाक्षर लिपि पनि भनिन्छ मैथिली भाषाको मौलिक लिपिको रूपमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ। यद्यपि, २०औँ शताब्दीमा अधिकांश मैथिली लेखकहरूले क्रमशः मैथिलीका लागि देवनागरी लिपिलाई अपनाएपछि यो लिपिको प्रयोग घट्दै गएको छ। केही परम्परागत पण्डितहरूले अझै पनि 'पट' (विवाह जस्ता महत्त्वपूर्ण कार्यहरूसँग सम्बन्धित औपचारिक पत्रहरू) लेख्नको लागि तिरहुता लिपि प्रयोग गर्ने गर्छन्।
चौधारी
चौधारी बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो। यो गा बि स मा ९ वटा वडा रहेका थिय यो गा बि स मा यो ठाउँ बझाङ जिल्लाको अति रमाइलो र अति उत्तम ठाउ हो यहाँ सबैभन्दा गहिरो ठाउँ मोरिबगर झनाना हुन यहाँ करिब ४०० परिवार थापा ७० परिवार रावल ९० परिवार बिष्ट त्यत्तिनै भन्डारी रोकाया चिमाडी बडु धामी कठायत खत्री तिरुवा सार्की दमाई  सोति खैर गिरि  खाती लगायत बस्छन यहाका ऐतिहासिक ठाउँ त्याडिमाडु रानाकोट बेताल माडु आदि हुन पर्यटकिय स्थल चाहिँ बेताल माडु नैमाडु थापा ज्युलो सेती नदि आदि हुन यहाँ अहिले सडक सन्जाल पनि पुगेको छ। यहाँ पुज्रय देउता तेडि डाडाबाग बेताल महालिङ्ग कालिका नवादेउ कालिपछाइ बाठाबाला आदि हुन
स्रोत : अक्कल थापा काजी
रातो जुनबकुल्ला
रातो जूनबकुल्ला नेपाल लगायत भारत, चिन देखि इन्डोनेसियासम्मको क्षेत्रमा पाइने बकुल्ला प्रजातिको एक पंक्षी हो। यो पंक्षीले छोटो दुरीमा बसाइँसराइ गर्ने गर्छ।
विवरण
रातो जुनबकुल्लाको लम्बाई 40 to 41 cm हुन्छ र यसको एउटा पखेटा देखि अर्को पखेटासम्मको लम्बाई 49.5 cm हुन्छ भने यसको तौल ८०.५ देखि १६४ ग्राम हुन्छ। यस पंक्षीको छोटो घाँटी र चुच्चे लामो हुन्छ। यस प्रजातिको पोथी जाति भाले भन्दा सानो हुन्छ तर पोथीको पछाडिको भाग र टाउको खैरो रङ्गको हुन्छ। यस पंक्षीको चुच्चे पहेँलो र हल्का सुन्तला रङ्गको हुन्छ। यस पंक्षीको आँखाको नानी पहेँलो देखि सुन्तला रङ्गको हुन्छ। यसको टाउको तलको भाग र घाँटी हल्का सेतो हुन्छ। यस पंक्षीको पुच्छर खैरो र खुट्टा पहेँलो र हल्का हरियो हुन्छ।
वितरण र बासस्थान
रातो जुनबकुल्ला मुख्यतया पाकिस्तान, भारत, नेपाल, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स र दक्षिण पुर्वी एसियामा पाइने गर्छन्।
तृणमूल काङ्ग्रेस
अखिल भारतीय तृणमूल कांग्रेस (সর্বভারতীয় তৃণমূল কংগ্রেস) (संक्षिप्तमा टीएमसी, AITC, या तृणमूल कांग्रेस) पश्चिम बङ्गाल राज्यको एउटा राजनीतिक पार्टी हो। १ जनवरी, १९९८ मा, भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको पश्चिम बङ्गाल राज्य शाखाबाट बिद्रोह गरी केही नेता कार्यकर्ताहरूले यसको स्थापना गरेका हुन। यो पार्टी केन्द्रिय रेल मन्त्री ममता बनर्जीको नेतृत्वमा छ। तृणमूल कांग्रेस वर्तमान सत्तारूढ संयुक्त प्रगतिशील गठबन्धन (संप्रग) गठबन्धनको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो सदस्य हो। यो वर्तमानमा १९ सीटको साथ छैटौँ लोकसभामा सबैभन्दा ठूलो पार्टी हो।
पार्टीको गठन
पार्टीको संस्थापक नेता ममता बनर्जीले शुरूमा पश्चिम बङ्गालमा कांग्रेस पार्टीबाट राजनीतिक कैरियर शुरू गरिन। १९९१ मा, प्रधान मन्त्री पि. भि. नरसिह रावको सरकारमा मानव संसाधन विकास, युवा तथा खेलकुद लगायत महिला तथा बाल विकास मन्त्रीको रूपमा सरकारमा थिईन। १९९३ मा बजेट माथिको अन्तर बिरोधको कारण उनी फिर्ता आईन। त्यसपछीको वर्षमा उनी कांग्रेस पार्टीको नेतृत्व लिईन जसलाई उनीहरूले धेरै पटक राजनीतिक रूपमा प्रमुख कम्युनिस्ट पार्टिबाट प्रभुत्व जमाएको पश्चिम बङ्गाल राज्य तर्फ दुबिदापरक नीति भएको सोचद थिईन, सार्वजनिक रूपमा तिखो रूपमा । अन्तमा, २२ डिसेम्बर १९९७ मा उनी काँग्रेस पार्टिबाट निस्कासनमा परिन र उनको समर्थकहरू साथ पार्टि गठन गरिन, जो ठूलो रूपमा काँग्रेस पार्टिबाट आएका थिए। उनले आफ्नो पार्टीको नाम "तृणमूल कांग्रेस" राखीन, जसलाई भारतीय निर्वाचन आयोगमा मध्य डिसेम्बर, १९९७ को समयमा दर्ता गरियो। चुनाव आयोगले पार्टीलाई जोर घाँस फुलको एउटा विशेष चिन्ह दियो। उनी १९९९ मा भाजपासँग गठबन्धनमा प्रवेश गरिन।
रातो जुनबकुल्ला
प्रजनन
भारत र दक्षिण पुर्वी एसियामा यस पंक्षीले वर्षा ऋतुमा जुलाई देखि अगस्ट सम्म गुण बनाउने गर्छ। यसले सेप्टेम्बर देखि डिसेम्बर र फेब्रुअरी देखि जुलाई सम्म मलाय प्रायद्विपमा पनि गुण बनाउने गरेको छ।
तृणमूल काङ्ग्रेस
चुनावमा प्रदर्शन
१९९८ को लोकसभा निर्वाचनमा टीएमसीले सात सीट जित्यो[४]। एउटा अर्को लोक सभा निर्वाचन १९९९ मा आयोजित गरिएको थियो, जसमा तृणमूल कांग्रेसले भाजपाको साथ ८ सीट जित्यो, एक गरेर यस प्रकार संख्या बढी रहेको छ।[५] २००० मा, टीएमसीले नगरपालिका निर्वाचन जित्यो, कोलकाता नगर निगमको निर्वाचन। २००१ विधान सभामा निर्वाचनमा टीएमसीले कांग्रेस (आई)को साथ ६० सीट जित्यो।[६] २००४ को लोकसभा निर्वाचनमा टीएमसीले भाजपाको साथ १ सीट जित्ने काम गर्‍यो। [७] २००६ विधान सभा निर्वाचनमा टीएमसी भाजपा के साथ ३० सीट जित्यो।
नन्दीग्राम आन्दोलन
डिसेम्बर २००६ मा नन्दीग्रामको मानिसहरूलाई हल्दिया विकास प्राधिकरण द्वारा सूचना दिईएको थियो कि नन्दीग्रामको ठूलो भाग अधिग्रहण गरिनेछ र लगभग ७०,०००० मानिसहरू आफ्नो घरबाट निकालामा पर्ने छन्।[८] मानिसहरूले यस भूमि अधिग्रहणको बिरुद्ध आन्दोलन शुरू गरे र तृणमूल कांग्रेसले आन्दोलनको नेतृत्व गर्‍यो। भूमि उच्छेद् प्रतिरोध समिति (BUPC) भूमि खोस्न र बेदखलीको बिरुद्द बनाईयो। १४ मार्च, २००७ मा प्रहरीले गोली चलायो र १४ ग्रामीणहरूलाई मार्‍यो। धेरै जना हराए। धेरै सूत्रहरूले दावा गरेका छन, जसलाई सीबीआईले आफ्नो रिपोर्टमा समर्थन गरेको थियो, की पुलिसके साथ साथै माकपाका सशस्त्र कार्यकर्ताहरूले नन्दीग्राममा प्रदर्शनकारी माथिर गोली चलाए। [९] ठूलो संख्याका बुद्धिजीविहरूले सडकमा विरोध गरे र यो घटनाले एउटा नया आन्दोलनको जन्म दियो। तृणमूल कांग्रेसको नेता सुवेन्दु अधिकारी (वर्तमानमा तामलुकको सांसद)ले आन्दोलनको नेतृत्व गरेका थिए।
रातो जुनबकुल्ला
प्रजनन
यस पंक्षीको अण्डा सेतो हुन्छ। अण्डाको आकार ३३-३६.५ × २५.५-२६.४ मिलिमिटर हन्छ। यस पंक्षीले एक पटको मिलनमा २ देखि ५ वटा अण्डा दिन्छ जुन पोथीले दैनिक पार्ने गर्छ। अण्डालाई दुवैको भाले र पोथीले कुरल्ने गर्छन् भने चल्ला कति दिनमा अण्डाबाट बाहिर आउँछन् भन्ने तथ्याङ्क फरक फरक छ।
तृणमूल काङ्ग्रेस
सिंगुर आन्दोलन
२००६ मा, पश्चिम बङ्गाल सरकारले सिंगुरमा १००० एकड भूमि अधिग्रहण गरेर टाटा समुहको लागि एउटा कार कारखानाको स्थापना गर्ने निर्णय गर्‍यो। यो अधिग्रहणको बिरुद्द यस क्षेत्रका मानिसहरूले प्रतिवाद गरे र तृणमूल कांग्रेसले अधिग्रहणको बिरुद्द खटिएका किसानमा अग्रणी भूमिका खेल्यो। विरोध निरन्तर चलिरयो र तृणमूल कांग्रेस प्रमुख ममता बनर्जीले भूख हडतालको गईन। आन्दोलनले मानव अधिकार समूह, कानुनी निकाय, मेधा पाटकर, अनुराधा तलवार, बुकर पुरस्कार विजेता लेखक अरुंधति रय, र मैगसेसे एवं ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेता महाश्वेता देवी जस्ता लेखक, सामाजिक कार्यकर्ताहरूको एक वर्गबाट समर्थन प्राप्त गर्‍यो।[१०] २००८ मा, टाटा समूहले सिंगूरबाट बाहिर निस्कने फैसला गर्‍यो र संभावित नौकरियहरूको नोक्सानीको लागि तृणमूल कांग्रेस माथी दोष थोपार्‍यो।
२००९ को आम निर्वाचन
२००९ को लोकसभा निर्वाचनमा तृणमूल कांग्रेस र उसको सहयोगीहरूले पश्चिम बङ्गालमा २६ सीट जिते। टीएमसी आफैले १९ सीट जित्यो। छ वटा कांग्रेसले जित्यो र अरु एउटा SUCI ले।
रातो जुनबकुल्ला
आहारा
यस पंक्षीले मुख्यतया झिस्मिसे बिहानी र दिउँसोमा सक्रिय हुने भएकाले यसले दिउँसो सिकार गर्ने गर्छ। यस पंक्षीले आफ्नो आहारा विभिन्न माध्यको प्रयोग गरेर समाउने गर्दछ। यस पंक्षीको मुख्य आहारा माछा, इल, किरा, फटयाङ्ग्रा, माकुरो, गाइनेकिरा, साना उभएचर प्राणी, झिङे माछा, गङ्गटा आदि हो गर्छ। यो पंक्षी छिटो हिड्न सक्दैन।
तृणमूल काङ्ग्रेस
२०१० को नगरपालिका निर्वाचन
तृणमूल कांग्रेसले १४१ मध्येको ९७ सीट ल्याएर कोलकाता नगर निर्वाचन जित्यो। तृणमूल कांग्रेसले प्रसिद्ध बिधाननगर (SaltLake) नगर पालिका र अरु बहुसंख्यक नगर पालिका पनि जित्यो। [११]
रातो जुनबकुल्ला
स्थित
यस पंक्षी विश्व छरिएर बस्ने र धेरै मात्रामा पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।
तृणमूल काङ्ग्रेस
बाह्य कडी
पार्टीको वेबसाईट
इँटबुट्टे पुतली
इँटबुट्टे पुतली (अङ्ग्रेजी: Diamondblack moth वा Cabbage Moth, Plutella xylostella) पातको तल्लो भागमा बसी पात कोत्रेर खाइ पातको माथिल्लो झिल्ली मात्र बाँकी राखी नष्ट गर्ने कीरा हुन् । क्रुसिफेरि बालीको मुख्य किराका रूपमा लिइने यस किरा प्लुटेलोडि परिवारमा पर्दछ ।
जीवन चक्र
यसका पखेटा १५ मिलिमिटर हुन्छ भने अगाडिका पखेटा खैरो-खरानी रङका हुन्छन् जसमा डायमन्ड आकारका थोप्लाहरु हुन्छन् । भाले पुतलीका आयु छोटा हुन्छन् भने पोथीका तीन देखि चार हप्ता हुने गर्दछ ।
कृषिमा असर
लार्भाले मुख्य रूपमा क्रसिफेरी परिवारका पात, फूल, र बिउलाई हसर गर्दछ । लार्भा सानो भएपनि धेरै भएको अवस्थामा पातहरु पूरा नष्ट गर्ने गर्दछ र बन्दा, ब्रोकाउली र काउलीलाई पूर्ण रूपमा नष्ट पार्न पनि सक्दछ । मुख्यत: त्यति बढी चिसो नभएको ठाउँमा यो रहन्छ ।
समाधान
काउली समूहका तरकारी बालीहरूको बाँकी रहेका अवशेष नष्ट गर्नुपर्छ । बेर्ना सारेको २० दिनदेखि निम मार्क ३–५ एम.एल/ली. पानीमा झोल बनाइ छर्ने र १५–१५ दिनको फरकमा पुनः छरी रहनु पर्छ । जैविक विषादी का रूपमा रहेको ब्यासिलस थुरेन्जेन्सिस (बि.टि.) नामक पदार्थ ०.५ किलोग्राम/हे.को दरले प्रयोग गर्न सकिन्छ । किटनाशक रसायनको प्रयोग :फेनवेलरेट २ ०.७५–१.०/ केलडान ५० ए.पी. २ २.०/न्यूकिल्न १० ई.सी. १.५/डुनेट १२.५ एल २ ६–९ एम.एल. वा ग्राम प्रति लीटर पानीमा १ एम.एल. स्टीकर मिसाई छर्नुपर्छ । बेर्ना सारेको १० दिन पछि २५ के.जी. केलडान (४ जी.) माटोमा छर्नुपर्छ । विषादी प्रतिरोधात्मक शक्ति यसमा विकास भएको पाइनु पनि यसको मुख्य समस्या बनेको छ ।
ब्रसिलिया
ब्रसिलिया ब्राजिलको सङ्घीय राजधानी तथा सङ्घीय जिल्लाको राजधानी हो । यो शहर ब्राजिलको मध्य-दक्षिणमा अवस्थित रहेको छ । यो शहारको स्थापना सन् १९२० अप्रिल २१ मा भएको थियो । ब्रसिलियामा सन् २०१३ को जनगणना अनुसार लगभग २७,८९,७६१ मानिस बसोबास गर्छन । यो ब्राजिलको चौथौ सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको शहर हो ।
रानी राजेन्द्र लक्ष्मी
महारानी राजेन्द्र राज्य लक्ष्मी (? -सन् १७८५) शाहवंशकी रानी थिईन् जसले ८ वर्षको नायबीकालमा नेपाल एकीकरणको दोस्रो चरणलाई अघि बढाएकी थिईन्। उनी पृथ्वी नारायण शाहका छोरा प्रताप सिंह शाहकी पत्नी थिईन्। २३ वर्षको उमेरमा राजा बनेका प्रताप सिंह शाह त्यसको २५ वर्ष पछि नै दिवंगत भएपछि राजेन्द्र लक्ष्मीले छोरा रणबहादुर शाहको नाममा शासनभार सम्हालेकी थिईन्। यिनलाई "राजमाता राजेन्द्रलक्ष्मी" पनि भनिन्छ।
बाल्यकाल
राजेन्द्र राज्य लक्ष्मी पाल्पामा जन्मेकी थिईन्।
नायबीकाल
प्रतापसिंह शाहको मृत्यु पछि वज्रनाथ पण्डित राजेन्द्र लक्ष्मीलाई सति पठाएर आफू बालक राजाको नाममा शासन चलाउन चाहन्थे। राजेन्द्र लक्ष्मीले वज्रनाथ पण्डित लाई चारपाटा मुडेर चारभञ्ज्याङ कटाइदिइन्। भारदार परशुराम थापालाई नेलगल्फन्दी हालियो। मैजुकन्यालाई सती पठाइदिइन्। राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीले सन् १७७७ मा राजमाताका रूपमा शासनभार सम्हालेकी थिईन् भने सन् १७७८ मा उनलाई बन्दी बनाईएको थियो। १७७९ मा उनलाई रिहा गरिएपछि उनी सन् १७८५ सम्म नेपालकी नायबी शासक रहेकी थिईन्। त्यस समयावधिमा राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीको नेतृत्वमा सैनिक अभियान अन्तरगत कास्की, तनहुँ र लमजुङका राज्यहरू नेपाल राज्यमा मिलाईएका थिए।
व्यक्तित्व र मुल्यांकन
राजमाता राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीले चौबीसे राज्यको संयुक्त आक्रमणलाई विफल तुल्याउँदै नेपालको सिमाना कालीगण्डकी सम्म पुर्याएकी थिईन्। उनीलाई पृथ्वी नारायण शाहको एकीकरण अभियान अघि बढाउने कुशल प्रशासकका रूपमा हेरिन्छ। उनी घोडा चढेर युद्धको मैदानमा पनि जाने गर्थिन। केही ईतिहासविदले सैनिक अभियानद्वारा विजय अभियान अघि बढाउनु नै उनको जीवनको उद्देश्य रहेको बताउँछन्। तथापी उनको कार्यकालमा समस्याहरू पनि थुप्रै थिए। देवर बहादुर शाहसंगको कलहका कारण उनको दरबार भारदारिया षडयन्त्र र हत्या हिंसाको स्थल पनि बन्न पुगेको थियो।
महारानी राजेन्द्रलक्ष्मी नेपालको इतिहासमा नै सम्भवतः सबैभन्दा शक्तिशाली नारी थिइन्। राजेन्द्रलक्ष्मीलाई नेपालकी प्रथम वीराङ्गना मानिन्छ। बहादुर शाहप्रति उनले गरेको व्यवहारलाई विर्सेर हेर्दा उनलाई दोष दिने ठाउँ देखिन्न। पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियनलाई सफल पार्न उनको पनि अथक योगदान छ। यिनले चौबीसे राज्यहरूलाई गोरखाली शक्तिको पूरा परिचय दिएकी थिइन्। कास्की, लमजुङ र तनहुँ यिनकै पालामा नेपालमा गाभिएका थिए।
मृत्यु
सन् १७८५ (वि.सं. १८४२) मा क्षयरोगबाट महारानी राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीको काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारमा मृत्यु भयो।
सोल्पाठाना
सोल्पाठाना नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
घाम-छाया (कथा)
घाम-छाया (कथा) परशु प्रधानद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
रानी कौसल्यावती
Kaushalyavati Devi
रानी कौसल्यावती पाल्पा राज्यकी राजकुमारी का रूप जन्मेकी थिइन यिनको विवाह गोरखाका तत्कालीन राजा नरभुपाल शाहसँग भएको थियो। रानी कौसल्यावतीको कोखबाट जन्मेका युवराज पृथ्वी नारायण शाह नै गोरखा र पछि नेपालका माहाराजधिराज बनेका थिए। पृथ्वी नारायण शाहले नै विभिन्न टुक्रमा टुक्रिएको नेपाल राष्ट्रलाई एक बनाउन एकिकरण अभियान शुरू गरेका थिए।
महेश्वर महर्जन
महेश महर्जन (पूरा नाम :- महेश्वर महेश महर्जन) एक नेपाली शारीरिक सुगठन खेलाडी हुन् । महेश नेपालकालागि अन्तराष्ट्रिय शारीरिक सुगठ प्रतियोगितामा पहिलो पदक विजेता खेलाडी हुन् । उनले हाल सम्म नेपालका लागि दुई ठूला स्वर्ण पदकहरू जिति सकेका छन् ।उनले नेपालकै पहिलो पदकका रूपमा २०१६ मा एसियाली शारीरिक सुगठन प्रतियोगितामा स्वर्ण जितेका थिए । यस्तै दोस्रो स्वर्णका रूपमा २०१८ मा विश्व शारीरिक सुगठनको पुरूष ७५ केजी तौल समुहको स्पर्धामा जितेका थिए ।
लुम्ले
यो पनि हेर्नुहोस
पाउँदुर
महेश्वर महर्जन
खेल जीवन
महर्जन नेपालको शारीरिक सुगठन खेलको इतिहासमै पहिलो पटक अन्तर्राष्ट्रिय पदक जित्ने खेलाडी हुन् । उनले भुटानमा भएको ५० औँ एसियाली शारीरिक सुगठनको पुरूष ७५ केजी तौल समुहमा स्वर्ण पदक जितेका थिए ।
घरेलु प्रतियोगिताहरू
उनले नेपाली बडी बिल्डिङ वा शारीरिक सुगठन प्रतियोगिताको को सबैभन्दा प्रतिष्ठित र चर्चित धर्मश्री शारीरिक सुगठन प्रतियोगिताको १३औं संस्करणमा च्याम्पियन बनेका थिए । यस्तै १४औं तथा १५औं संस्करणमा भने उनी दोस्रो भएका थिए ।
बोया
बोया नेपालको कोशी अञ्चलको भोजपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ८१६ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार बोयाको जनसङ्ख्या ४०६५ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्। .बोया गाविस:
२९.८८ वर्ग कि.मि.क्षेत्रफलमा फैलिएको बोया गाविसको सुन्दरता आफ्नै ठाउँमा रहेको पाइन्छ । यस गाविसमा ८१६ घरधुरी रहेका छन् भने ४,०६५ जनसङ्ख्या रहेको छ । भोजपुर सदरमुकामदेखि करिब सात कोष उत्तरमा रहेको बोया गाविसमा राई, क्षेत्री, बाहुन, नेवार, तामाङ, आदि जातिको बसोवास रहेको पाइन्छ भने किरात राई साम्पाङ रेप्सुना भाषामा ‘बुक्तामु’ अर्थात् उकालो ठाडोको अर्थबाट बोया रहन गएको भन्ने भनाइ स्थानीय बासिन्दाको रहेको देखिन्छ । अर्को अर्थमा तामाङ भाषामा बयर लाई बोयार र नेवार भाषामा बोक्नेको अर्थ बुयेको अपभ्रंश नै बोया हो भन्ने गरिएको पाइन्छ । यस गाविसमा खेती योग्य जमीन ४०% प्रतिशत रहेको छ भने धान, कोदो, मकै आदि अनाज तथा तरकारी, फलफूल पनि उत्पादन हुने गरेको देखिन्छ । यहाँ १ मावि, र ७ प्रावि स्कूल संचालनमा रहेको पाइन्छ ।
विशाल नेपाल
विशाल नेपाल वा बृहत नेपाल (Greater Nepal) भनेको वर्तमान नेपालको प्राचीन भौगोलिक स्वरूप हो। आजको नेपाल इतिहासको असमान सन्धि र त्यो सन्धिको कार्यन्वयन हुन नसकेको कारणको नतिजा हो। त्यही इतिहासको विशाल भू-भागलाई सम्झेर नेपालीहरूले प्राचीन नेपालको भौगोलिक स्वरूपलाई विशाल नेपाल भन्ने गरेका छन्। यो शब्द नेपाली राष्ट्रवादीहरूले एङ्ग्लो-नेपाल युद्ध भन्दा अघिको नेपालको भूभागलाई जनाउन प्रयोग गर्ने शब्द हो। अङ्ग्रेजसँग नेपालले गुमाएको भूमि लडेको युद्ध जसलाई एङ्गलो-नेपाल युद्ध (१८१४–१६) पनि भनिन्छ हुनुभन्दा अगाडि नेपालको भूभागभित्र पर्ने पश्चिमको हालको उत्तराखण्ड, हिमाञ्चल प्रदेश राज्यका साथै साना, साना पञ्जाबी पहाडी राज्यहरूका सतलज नदी र त्यसको पारिसम्मका भूभाग काँगडा सम्म, पूर्वतर्फ सिक्किम, दार्जिलिङ, समेटने टिष्टा नदी सम्मका भूभाग जसको क्षेत्रफल ३,३४,२५० थियो लाई पनि मिठो ऐतिहसिक स्मरणका साथ विशाल नेपाल भनेर सम्झन चाहन्छन्। यो भूभाग नेपाल अङ्ग्रेज युद्धको समाप्ति भएको घोषणा गर्ने सुगौली सन्धिसँगै नेपालले इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्वामित्वमा छोडिदिनुपरेको थियो। तर वर्तमान समयमा ती गुमेका भूभाग फिर्ता लिन नेपालमा अहिलेसम्म बनेका सरकार संयन्त्रहरूले कुनै चासो न देखाएको हेर्दा एउटा राष्ट्रका लागि लज्जास्पद विषय हुन पुगेको छ । पर्याप्त प्रमाण, अन्तराष्ट्रिय कानुन अनुसार पनि र तमाम सन्धि सम्झौताहरूमा फिर्ता भइसकेको अवस्थामा पनि नेपालका सरकारहरूले फिर्ता लिनुको साटो उल्टै भाएको भूभाग पनि इंडियालाई बुझाउने गरेको र इंडियाको चाकरी गरेको अवस्था देखिएको छ। नेपालको महान् इतिहासलाई परचक्रीको पाउमा चढाएको अवस्था छ। देश र जनताको अवस्था पनि उस्तै प्रकारको हुँदा जनतामा यो भावना जगाउन र जनआन्दोलनद्वारा विदेशीको गोटी बनेका सबै सरकारहरूलाई दवाब दिनका लागि समस्त नेपाली जनतामा विशाल नेपाल सम्बन्धित जानकारीको प्रचार प्रसार गर्न एकदम अपरिहार्य देखिन्छ.. "पश्चिम किल्ला काँगडा, पूर्वमा टिस्टा पुगेथ्यौँ।" "कुन शक्तिको सामुमा कहिले हामी झुकेथ्यौँ।" जय राष्ट्र! जय नेपाल !!
इतिहास
प्राचीन खसकाल र किराँत कालमा नेपाल विशाल थियो र यसको सिमाना पूर्वमा कामरु, कामक्ष, दक्षिणमा कतूर र पश्चिममा काँगडासम्म थियो। र यसका आधारहरू “स्कन्द पुराण”को ८१औँ अध्यायमा स्पष्ट व्याख्या छ, ईसा पूर्व १००० वर्ष पहिलेको अथर्ववेद र कौटिल्यको अर्थशास्त्रमा पनि नेपाल बारेको व्याख्या छ।
२२०० वर्ष पुरानो सम्राट् अशोकको लुम्बिनीमा स्थापित स्तम्भ “अशोक स्तम्भ” जहाँ 'हिंद-बुद्ध गाते नेपाल' अथवा बुद्ध यस ठाँउमा जन्मेका थिए र यो नेपाल हो भनेर प्रस्ट गरेको छ। सम्राट समुंद्रगुप्तको इलाहाबाद स्थित शिलालेखमा नेपालको पूर्वी सिमाना कामरु, कामक्ष, दक्षिणी सिमाना पाटलीपुत्र, कतूर र पश्चिममा उधमपुर भनेर व्याख्या गरिएको छ। कामक्ष भनेको आसाममा पर्दछ, पाटलीपुत्र भनेको पटना र कतुर भनेको इलाहाबाद नजिकर उधमपुर भनेको उत्तर-पश्चिम पञ्जाब हो र यो ईसाको ३५० वर्ष पूर्वको शिलालेख हो। राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेले पनि आफ्नो एक कवितामा नेपालको गुणगान गर्दै यस्तो लेख्नुभएको छ : ञञ पश्चिम किला काँगडा, पूर्वमा टिस्टा पुगेथ्यौँ। कुन शक्तिको सामुमा कहिले हामी झुकेथ्यौँ।
पूर्वको शासन प्रणाली
पूर्वको शासन प्रणाली विकेन्द्रीकृत थियो, आजको भारतमा पहिला लगभग ५६५ साना साना राज्यहरू थिए र नेपालमा पनि पहिला छ दर्जन जति स-साना बाईसे, चौबीसे राज्य-रजौटाहरू थिए। पूर्वको खकुलो शासन प्रणाली र कमजोर राजनीतिको फाईदा उठाएर युरोपेली शासकहरूले पूर्वको क्षेत्रहरूलाई आफ्नो उपनिवेश बनाउन थाले। उनिहरूले पूर्वमा चलिरहेको जातिवाद, धर्मवाद र विविध संस्कृतिवादबाट धेरै फाईदा उठाए। जति बेला पृथ्वी नारायण शाहले नेपाल एकिकरण गर्ने निधो गरे, त्यति बेला नेपाल यिनै स-साना भुरे-टाकुरे राज्यहरूमा विभाजित थियो।
विशाल नेपालको विभाजन
खस र किराँत कालमा नेपाल विशाल थियो। किराँत कालको अन्त र लिच्छवीहरूको शासन नेपालमा शुरु हुनु नेपालको दुर्भाग्य कालको सुरुवात थियो। गुणकामदेवको शासनकालमा विशाल नेपालको शासकीय सुदृढीकरणमा प्रयत्न भएका छनक देखिन्छन् तर स्पष्ट प्रमाणको अभाव रहेको छ। लिच्छवीहरू कमजोर हुँदै गएपछि विशाल नेपाल ५३ टुक्रामा विभाजित भयो। लिच्छवी शासन पछि मल्लहरूको शासन नेपालमा शुरु भयो, तर मल्लहरूले नेपालको एकिकरण गर्ने तर्फ भन्दा पनि राज्य बिभाजनको संस्कृतिलाई बढावा दिए। पाल्पाका मुकुन्द सेनले एकिकरणको केही प्रयत्न गरेको देखिएता पनि अन्तत: उनका उत्तराधिकारीहरूले पाल्पा राज्यलाई ३ खण्डमा बिभाजन गर्न पुगे। त्यसपछि शाह वंशको शासन नेपालमा आयो। शाह वंशलाई नेपालको आधुनिक युगको सुरुवात भन्ने गरिन्छ।
एकीकरणको उद्देश्य
पृथ्वीनारायण शाह दूरदर्शी राजा थिए। उनले नेपाललाई अङ्ग्रेजहरूको उपनिवेशबाट बचाउनको निम्ति स-साना राज्य-रजौटाहरूलाई जोडेर एउटा सिंगो बलियो देशको आधार बसाल्ने कार्य गरे। राम्रा सोच भएका सबै बुद्धिजीवीहरू र त्यतिबेलाका सबै देशभक्तहरूको ‍‍‍उनलाई पुरा समर्थन थियो।
विशाल नेपालको एकीकरण
गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल इतिहासमा विशाल थियो भनेर थाहा पाई सके पछि, नेपाल एकिकरणको अभियान शुरु गरेको बुझिन्छ। हुनत उनका पिता नरभूपालले पनि एकिकरणको प्रबल ईच्छा र यत्न गरेका कुरा इतिहासमा उल्लेख छ तर त्यसमा भएको असफलता कै कारण उनी विक्षिप्त बन्न पुगेका पनि बताइन्छ। वि.सं. १७९९ मा पृथ्वीनारायण शाह गोरखाको राजा बनेको १ वर्ष पछि कान्तिपुर अधिनस्थ नुवाकोट माथि हमला गरी विजय प्राप्त गरेर एकिकरण अभियानको सुरुवात गरे। पछि उनले वि.सं. १८१९ मा सेन राज्य मकवानपुरलाई एकिकरण गर्न सफल भएपछि झनै उत्साहित पृथ्वीनारायण शाहले वि.सं. १८२३ मा किर्तीपुर माथि पनि विजय पाए। लगतै वि.सं. १८२५ मा कान्तिपुर, ललितपुर तथा १८२६ मा भक्तपुरलाई आफ्नो अधिकारमा लिई काठमाडौँ उपत्यकालाई एकिकरण गरी काठमाडौँलाई नेपालको राजधानी बनाए।
त्यसपछि श्री ५ पृथ्वीनारायण शाह पूर्व तर्फ एकिकरण गर्न तम्सिए र वि.सं. १८३० मा चौडण्डीमाथि विजय गरे। अर्को वर्ष विजयपुर राज्यलाई एकिकरण गरी पूर्वको सिमाना मेची नदीको आस-पास पुय्राए। पृथ्वीनारायण शाहको निधन पछि उनका जेठा छोरा प्रताप सिंहको पालामा चित्तवनलाई नेपालमा गाभियो तर उनी स्त्री-लम्पट तन्त्र साधनामा लिप्त हुँदा हुँदै असमयमै निधन भएका कारण नाबालक रण बहादुर नेपालका राजा बने। नाएबीको रूपमा राजमाता राजेन्द्रलक्ष्मीले शासनको बागडोर आफ्नो हातमा लिई ससुराको एकिकरण अभियानलाई निरन्तरता दिइने्। वि.सं. १८३४ देखी १८४२ सम्म चौबीसे राज्य अन्तर्गतको लमजुङ, तनहुँ तथा कास्की नेपालमा एकीकरण गरियो।
राजमाता राजेन्द्रलक्ष्मीको मृत्युपछि नाबालक रण बहादुरको नायबीमा पृथ्वीनारायण शाहका कान्छा छोरा (फत्ते) बहादुर शाह सत्तामा आए र उनले आफ्नो पिताको एकिकरण अभियानलाई पूर्व तर्फको सिमाना सिक्किमको तीन तिहाई भू-भाग जितेर टिष्टा नदी सम्म पुय्राए। त्यसपछि उनले पश्चिम तर्फ ध्यान केन्द्रित गरे र बाँकी रहेका चौबीसे राज्यहरूमाथि वि.सं. १८४४ सम्ममा अधिकार जमाए। बहादुर शाहले बाइसे राज्यहरूमाथि पनि आक्रमण गरे र कर्णाली प्रदेशका राज्यहरूलाई जित्दै जुम्लालाई आफ्नो अधिनमा पारि सके पछि १८४७ मा डोटी राज्यलाई विजय गरेर नेपालको पश्चिमी सिमाना महाकाली नदी सम्म पुय्राए। त्यसै वर्ष उनले कुमाँऊको राजधानी अल्मोडामा आक्रमण गरी कुमाँऊमा पनि विजय प्राप्त गरे। अर्को वर्ष उनले गढवालको राजधानी श्रीनगरमाथि हमला गरी यसलाई आश्रित राज्य बनाए, तर तिब्बत संगको युद्धले गर्दा यो एकीकरण रोकियो।