cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पारो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
इतिहास
सन् १९६८ मा, भारतीय सीमा सडक सङ्गठनले पारो उपत्यकामा एउटा हवाई पट्टी निर्माण गरेको थियो, जुन सुरुमा भुटानको शाही सरकारको तर्फबाट उनीहरुको प्रयोगको लागी भारतीय सशस्त्र बलहरूले हेलिकप्टर सञ्चालनका लागि प्रयोग गर्ने गरेको थियो। भुटानको पहिलो एयरलाइन, ड्रुकैर शाही चार्टरद्वारा सन् १९८१ अप्रिल ५ मा स्थापित भएको थियो। सन् १९९० मा, पारो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको हवाई पट्टी 4600 to 6445 ftसम्म लम्बाइयो र भारी विमानहरूको लागि सुदृढ गरिएको थियो।
सन् २०१० अगस्टमा बुद्ध एयरद्वारा पारोमा चार्टर उडान गर्ने पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनी बनेको थियो। भुटानको पहिलो निजी बिमान कम्पनि, टासी एयर, डिसेम्बर २०११ मा सुरु भएको थियो। सन् २०१२ मा, १,८१,६५९ यात्रुहरूले विमानस्थल प्रयोग गरेको प्रतिवेदन गरिएको थियो।
पहिलोपोस्ट
पहिलोपोस्ट बिजमान्डु प्रालिद्वारा सञ्चालित नेपाली भाषाको समाचार पोर्टल हो। सामाजिक-सांस्कृतिक मुद्दा, राजनीतिक गतिविधि, खेलकूद, विज्ञानप्रविधि, जीवनशैली र मनोरञ्जनसँग सम्बन्धित समाचार पहिलोपोस्टका प्राथमिकता हुन्।  यो पोर्टलको बेटा संस्करण २०७१ साउन १ गतेबाट सुरु भएको हो। यसका संस्थापक सम्पादक उमेश श्रेष्ठ हुन्।
रामानाथस्वामी मन्दिर
रामेश्वरम हिंन्दूहरूको एउटा पवित्र तिर्थस्थल हो । यो तमिलनाडुको रामनाथपुरममा अवस्थित छ । यो तिर्थस्थल हिन्दूहरूको चार धामहरू मध्ये एउटा हो । यस अतिरिक्त यहाँ स्थापित शिवलिङ्ग बाह्र ज्योतिर्लिंगहरूमा एउटा मानिन्छ । भारतको उत्तरमा रहेको काशीको जुन मान्यता छ, त्यही दक्षिणमा रामेश्वरमको रहेको छ । रामेश्वरम चेन्नईदेखि लगभग चार सय पच्चिस माइल दक्षिण-पूर्वमा रहेको छ । यो हिन्द महासागर र बङ्गालको खाडी देखि चारैतिरबाट घेरिएको एउटा सुन्दर शंख आकारकहरू द्वीप हो । पहिला यो द्वीप भारतको मुख्य भूमि सँग जोडिएको थियो, तर पछि गएर सागरका ज्वारहरूले यसलाई जोड्ने भागलाई काटिदियो, जसले गर्दा यो चारैतिरबाट पानीले घेरियो र टापुमा परिणत भयो । हिन्दु विश्वास अनुसार यहाँ भगवान रामले श्रीलङ्कामाथि चढाई गर्नु अघि ढुंगाको सहायताले सेतुको निर्माण गराएका थिए, जसमा चढेर वाँदर सेना श्रीलङ्का पुगेको थियो र विजय पाएको थियो । पछि रामले विभीषणको अनुरोधमा धनुषकोटि नामक स्थानमा यस सेतुलाई तोडिदिएका थिए । आज पनि यहाँ ३० माइल (४८ कि.मी) लामो आदि-सेतुको अवशेष सागरमा देखिन्छ । यस मन्दिरभित्र रहेका कोरिडर (भवान भित्र रहेको गल्ली) विश्वको सबभन्दा लामो गल्ली हो ।
संयुक्त अधिराज्यका देशहरू
संयुक्त अधिराज्य इङ्ल्यान्ड, स्कटल्याण्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्ड समावेश छन्।
अधिराजकुमारी श्रुति
अधिराजकुमारी श्रुति राजा वीरेन्द्रकी छोरी थिइन्। उनी २०५८ को दरवार हत्याकाण्डमा मारिएकी थिइन्।
रामानाथस्वामी मन्दिर
बाटो
जुन स्थानमा यो टापु मुख्य भूमि देखि जोडएको थियो, त्यहाँ हाल २.५ माइल चौडाईको एउटा खाडी छ । शुरूमा यस खाडीलाई नाउहरू प्रयोग गरेर पार गरिन्थ्यो । धेरै पहिले धनुषकोटि देखि मन्नार द्वीप सम्म हिडेर पनि मानिसहरु आवातजावत गर्दथे । तर सन् १४८० मा एउटा चक्रवाती आँधीले यसलाई तोड दियो । पछि आज देखि लगभग चार सय वर्ष पहिले कृष्णप्पनायकन नामको एउटा राजाले ढुंगाको धेरै ठूलो पुल बनाउनु भएको थियो । अङ्ग्रेजहरूको आगमन पछि त्यस पुलको ठाँउमा रेलको पुल बनाउन विचार गरियो । एउटा जर्मन ईन्जिनियरको मद्दतले त्यस टुटेको पुललाई रेलको एउटा सुंदर पुल बनाइयो । यस समय यही पुल रामेश्वरमको भारत देखि रेल सेवा द्वारा जोड्ने गर्दछ । यो पुल पहिले बिचमा जहाजहरूलाई निकाल्नको लागि खुला गरिन्थ्यो ।
निर्माण काल
रामेश्वरम् देखि दक्षिणमा कन्याकुमारी नामक प्रसिद्ध तीर्थ छ । रत्नाकर भनिने बङ्गालको खाडी यहाँ हिन्द महासागरमा मिसिने गरेको छ । रामेश्वरम र सेतु धेरै प्राचीन छ । तर रामानाथको मन्दिर त्यति पुरानो छैन । दक्षिणको केही मन्दिरहरु दुई हजार साल पहिलेको बने छ, जबकि रामानाथको मन्दिरलाई बनेको अझै पनि कुल आठ सय वर्ष देखि पनि कम भएको छ । यस मन्दिरको धेरै देखि भाग पचास-साठी साल पहिलेको रहेको छ । रामेश्वरमको करिडोर विश्वको सबैभन्दा लामो करिडोर छ । यो उत्तर-दक्षिणमा १९७ मिटर तथा पूर्व-पश्चिम १३३ मिटरको छ । यसको परकोटेको चौडाई ६ मिटर तथा ऊंचाई ९ मिटर छ । मन्दिरको प्रवेशद्वारको गोपुरम (टावर) ३८.४ मिटर अग्लो छ । यो मन्दिर लगभग ६ हेक्टेरमा बनेको छ । मन्दिरमा विशालाक्षीजीको गर्भ-गृहको निकट नै यो ज्योतिर्लिंग रहेको छ, जुन लंकापति विभीषण द्वारा स्थापित गरिएको बताइन्छ । रामानाथको मन्दिरमा जुन ताम्रपट छ, त्यसले थाहा हुन्छ कि सन् ११७३ मा श्रीलङ्काको राजा पराक्रम बाहुले मूल लिंग भएको गर्भगृहको निर्माण गराएका थिए । यस मन्दिरमा एक्लै शिवलिंगको स्थापना गरिएको थियो । देवीको मूर्ति नराखीएको हुँदा यसलाई नि:संगेश्वरको मन्दिर भनियो । यही मूल मन्दिर हाल आएर यस्तो अवस्थामा पुगेको छ ।
पन्ध्रौ शताब्दीमा राजा उडैयान सेतुपति र निकटस्थ नागुर निवासी वैश्यले सन् १४५० मा यसको ७८ फिट अग्लो गोपुरम निर्माण गराएका थिए । पछि मदुरैको एक देवी-भक्तले यसलाई जीर्णोद्धार गराएकी थिई । सोह्रौ शताब्दीमा दक्षिणी भागको द्वितीय परकोटेको पर्खालको निर्माण तिरुमलय सेतुपतिले गराएका थिए । यिनको तथा यिनको पुत्रको मूर्ति द्वारमा पनि विराजमान रहेको छ । त्यहि शताब्दीमा मदुरैको राजा विश्वनाथ नायकको एक अधीनस्थ राजा उडैयन सेतुपति कट्टत्तेश्वरले नन्दी मण्डप आदि निर्माण गराए । नन्दी मण्डप २२ फिट लामो, १२ फिट चौडा तथा १७ फिट अग्लो छ । रामानाथको मन्दिर सँग सेतुमाधवको मन्दिर आज देखि पांच सय वर्ष पहिले रामानाथपुरमको राजा उडैयान सेतुपति र एक धनी वैश्यले मिलेर बनाएका थिए ।
सत्रहऔं शताब्दीमा दलवाय सेतुपतिले पूर्वी गोपुरम बनाउने कार्यको प्रारम्भ गरे । १८औं शताब्दीमा रविविजय सेतुपतिले देवी-देवताहरूको शयन-गृह तथा एउटा मंडप बनाए । पछि मुत्तु रामलिंग सेतुपतिले बाहिरी परकोटेको निर्माण गराए । सन् १८९७ – १९०४ को बीच मध्य देवकोट्टई देखि एउटा परिवारले १२६ फिट अग्लो नौ द्वार सहित पूर्वीगोपुरम निर्माण गराएका थिए । त्यहि परिवारले सन् १९०७-१९२५ मा गर्भ-गृहको मरम्मत गराएका थिए । पछि यिनले सन् १९४७ मा महाकुम्भाभिषेक पनि गराए ।
स्थापना
रामेश्वरम्को मन्दिर भारतीय निर्माण-कला र शिल्पकलाको एउटा अध्भुत तथा सुन्दर नमूना हो । यसको प्रवेश-द्वार चालीस फिट अग्लो छ । मन्दिर भित्र सयों विशाल खम्बा छ, जुन हेर्नमा एक-जस्तै लागछन तर नजिकगएर ध्यानले हेर्दा प्रत्येक खम्बामा बेग्लाबेग्लै बेल-बूटाको कारिगरी रहेको छ । रामानाथको मूर्तिको चारै तिर परिक्रमा गर्नको लागि तीन प्राकार बनेको छ । यिनीहरूमा तेस्रो प्राकार सय साल पहिले पूरा भयो । यस प्राकारको लंबाई चार सय फिट देखि अधिक छ । दुवै तिर पांच फिट अग्लो र करीब आठ फिट चौडा चबूतरा बनेको छ । चबुतारको एक भागमा ढुंगामा ठूला-ठूला खम्बाको लामो कतार रहेको छ । प्राकारको एक सिरमा उभिएर हेर्दा यस्तो लाग्छ सयों तोरण-द्वारको स्वागत गर्नको लागि बनाईएको । यिनै खम्बाको अद्भुत कारिगरी देखेर विदेशी पनि दंग हुन्छन । यहाँको कोरिडोर विश्वको सबैभन्दा लामो हो ।
रामानाथको मन्दिरको चारै तिर टाढा सम्म कुनै पहाड छैन, जहाँ देखि सजिलै ढुंगा ल्याउन सकिओस । गंधमादन पहाड त नाममात्रको छ । यो वास्तवमा एउता टीला मात्र हो र यसबाट एउटा विशाल मन्दिर निर्माण कार्यको लागि ढुंगा अपर्याप्त छ । रामेश्वरमको मन्दिरको निर्माणमा जुन लाख टनको ढुंगा लागेको छ, त्यसलाई टाढा टाढा देखि नावमा ल्याईएको छ । रामानाथजीको मन्दिरको भित्री भागमा फरक किसिमको कालो ढुंगा लगाइएको छ । भनिन्छ, त्यो सबै ढुंगा श्रीलङ्काबाट ल्याइएको थियो ।
रामेश्वरमको विशाल मन्दिरको निर्माण र मन्दिरको रक्षा गर्नमा रामानाथपुरम नामक सानो शाही राजाहरूको ठूलो हात रहयो । रामानाथपुरमको राजभवनमा एउटा पुरानो कालो ढुंगा राखिएको छ । भनिन्छ, यो ढुंगा रामले केवटराजको राजतिलकको समय उनको चिह्नको रूपमा दिएका थिए । रामेश्वरमको यात्रा गर्ने तिर्थालु त्यो कालो ढुंगा हेर्नका लागि रामनाथपुरम जान्छन् । रामनाथपुरम रामेश्वरम् देखि लगभग तैंतीस माइल टाढा छ ।
कथा
रामेश्वरमको विख्यात मन्दिरको स्थापनाको बारेमा रोचक कथाहरू जोडिएको छ । सीताजीलाई रावानको बन्धनबाट मुक्त गर्नका लागि श्रीरामले श्रीलङ्कामा चढाई गरेका थिए । वहाँले लडाई सीताजीलाई मुक्त गराउन धेरै प्रयत्न गरे, तर जब राम सफल भएनन् अनि विवश भएर वहाँले युद्ध गरे । यस युद्धमा रावण र उनको सबै साथी राक्षस मारिए । रावण पनि मारियो र अन्ततः सीताजीलाई मुक्त गराएर श्रीराम फिर्ता आए । यस युद्ध हेतु श्रीरामले वाँदर सेना सहित सागर पार गरेका थिए, जुन अत्यधिक कठिन कार्य थियो । रावण पनि साधारण राक्षस थिएनन् । उनी पुलस्त्य महर्षिको नाती थिए । चारै वेदहरूको ज्ञाता थिए र शिवजीको ठूलो भक्त थिए । यसै कारण श्रीरामलाई उसलाई मारे पछि ठूलो खेद भयो । ब्रह्मा-हत्याको पाप उनलाई लाग्यो । यस पापलाई धुनका लागि वहाँले रामेश्वरममा शिवलिंगको स्थापना गर्ने निश्चय गरे । यो निश्चय गरे पछि श्रीरामले हनुमानलाई आज्ञा दिए कि काशी गएर त्यहाँ देखि एउटा शिवलिंग लिएर आउ । हनुमान पवन-सुत थिए । ठूलो वेगले उनी आकाश मार्ग देखि त्यहाँ जान उदे । तर शिवलिंगको स्थापनाको सुभ साइत निकट थियो तर उनको पत्तो थिएन तब सीताजीले हनुमानको फर्कनुमा बिलम्ब देखेर वहाँले समुद्रको किनाराको बालुवालिई मुट्ठीमा बाधेर एउता शिवलिंग निर्माण गरिदिए । यो देखेर राम धेरै प्रसन्न भए र नियम समयमा त्यहि शिवलिंगको स्थापना गरे । साना आकारको यही शिवलिंगलाई रामानाथ भनिन्छ । पछी हनुमान आए र पहिले प्रतिष्ठित सानो शिवलिंगको नजीकै श्रीरामले कालो ढुंगाको ठूलो शिवलिंगको स्थापित गरे । यो दुवै शिवलिंग यस तिर्थको मुख्य मन्दिरमा आज पनि पूजित छन् । यही मुख्य शिवलिंग ज्योतिर्लिंग हो ।
सेतुको पौराणिक सन्दर्भ
पुरा भारत, दक्षिण पूर्व एसिया र पूर्व एसियाको धेरै देशहरूमा हरेक वर्ष दशैंमा र रामको जीवनमा आधारित सबै तरिकाको नृत्य-नाटकमा सेतु बंधनको वर्णन गर्ने गरिएको छ । श्रीरामले बनाएको यस पुलको वर्णन रामायणमा त छदै छ, महाभारतमा पनि श्री रामको नल सेतुको जिकिर गरिएको छ । कालीदासको रघुवंशमा पनि सेतुको वर्णन छ । अनेक पुराणहरूमा पनि श्रीरामसेतुको विवरण आउँछ । इनसाइक्लोपेडिया ब्रिटेनिकामा यसलाई एडम्स ब्रिज संगै राम सेतु भनिएको छ । नासा र भारतीय सेटेलाईट देखि लिइएको चित्रहरूमा धनुषकोटि देखि जाफना सम्म जुन एक पातुलो द्वीपहरूलाई रेखा देखिन्छ, त्यसलाई नै आज रामसेतुको नामले चिनिन्छ । त्यहि पुललाई पछि एडम्स ब्रिजको नाम दिइयो ।
तिर्थ
रामेश्वरम शहर र रामानाथजीको प्रसिद्ध मन्दिर यस टापूको उत्तरमा अवस्थित छ । टापुको दक्षिणी कुनामा धनुषकोटि नामक तिर्थ छ, जहाँ हिन्द महासागर देखि बङ्गालको खाडी मिसिन्छ । त्यहि स्थानलाई सेतुबंध भन्छन् । मान्छेका विश्वास छ कि श्रीरामले श्रीलङ्कामा चढाई गर्नको लागि समुन्द्रमा जुन सेतु बांध थियो, त्यो त्यहि स्थान देखि आरम्भ भयो । यस कारण धनुष-कोटिको धार्मिक महत्त्व धेरै छ । यही देखि कोलम्बोको जहाज जाने गरेको छ । अब यो स्थान चक्रवाती आँधीमा बिलय भएको छ ।
गन्धमादन पर्वत
रामेश्वरम शहर देखि करीब डेढ माइल उत्तर-पूर्वमा गंधमादन पर्वत नामको एउटा सानो पहाडी छ । हनुमानजीले त्यहि पर्वत देखि समुन्द्रलाई पार गर्नका लागि उडेका थिए । पछि रामले श्रीलङ्कामा चढाई गर्नको लागि यहाँ विशाल सेना संगठित गरेका थिए । यस पर्वतमा एउटा सुन्दर मन्दिर बनेको छ, जहाँ श्रीरामको चरण-चिन्हको पूजा गरिन्छ । यसलाई पादुका मन्दिर भन्छन् । रामेश्वरमको यात्रा गर्नेहरूलाई हरेक ठाँउमा राम-कथाको आवाज सुनिन्छ । रामेश्वरमको विशाल टापुको कुना-कुनाको भूमिमा रामको कथा जोडिएको छ । कुनै ठाँउमा रामले सीताजीको तिर्खा मेट्नका लागि धनुषको सिरले इनार खनेका थिए,त कहिँ वहाँले सेनानायकहरू सँग सल्लाह गरेका थिए । कहीं सीताजीले अग्नि-प्रवेश गरेकी थिइन त कुनै अन्य स्थानमा श्रीरामले आफ्नो जटा देखि मुक्ति पाएका थिए । यस्तो सयों कथाहरू प्रचलित छ । यहाँ राम-सेतुको निर्माणमा प्रयोग भएको ढुंगा पनि पाइन्छन्, जुन पानीमा तैरिने गरेको छ । मान्यता अनुसार नल-निल नामक दुई वाँदरहरूले उनले पाएको वरदानको कारण जस ढुंगा शिलालाई छून्थे, त्यो पानीमा तैरिन्थ्यो, जुन सेतुको निर्माणमा काम आयो । एउटा मान्यतानुसार यो दुवै सेतु-विद्यामा पोख्त थिए।
देवी मन्दिर
रामेश्वरको मन्दिरमा शिवजीको दुई मूर्तिहरू रहेका छन्, त्यसै प्रकार देवी पार्वतीको पनि मूर्तिहरू बेग्ला-बेग्लै स्थानमा स्थापित गरिएको छ । देवीको एउटा मूर्ति पर्वतवर्द्धिनी भन्ने गरिन्छ भने अर्को मुर्तिलाई विशालाक्षी भनिन्छ । मन्दिरको पूर्व द्वारको बाहिर हनुमानको एउटा विशाल मूर्ति अर्को मन्दिरमा स्थापित गरिएको छ ।
सेतु माधव
रामेश्वरमको मन्दिर शिवजीको लागि प्रसिद्ध रहेको छ, तर मन्दिर भित्र धेरै अन्य मन्दिरहरु पनि रहेको छ । सेतुमाधव भनिने भगवान विष्णुको मन्दिर यिनीहरूमा प्रमुख रहेको छ ।
बाईस कुण्ड
रामनाथको मन्दिर भित्र र परिसरमा कयौं पवित्र तीर्थ रहेको छ । यिनीहरूमा प्रधान तीर्थ (जल कुण्ड)को संख्या चौबीस थियो, तर हाल दुई वटा कुण्ड सुकेको छ जसले गर्दा हाल बाइस कुण्ड बाँकी रहेका छन् । यो वास्तवमा गुलियो पानीको बेग्ला-बेग्लै कुण्ड हो । ‘कोटि तीर्थ’ जस्तै एउटा-दुइटा ताल पनि छ । यिनै तीर्थहरूमा स्नान गर्नाले ठूलो फलदायक तथा पाप-निवारण हुनेविश्वास रहँदै आएको छ । वैज्ञानिकहरूको भनाई अनुसार यी तिर्थहरु बेग्ला-बेग्लै धातुहरू मिश्रणले निर्माण भएको हो । यस कारण यी कुण्डहरूमा नुहाउनाले शरीरको रोग टाढा भएर जान्छ ।
विल्लीरणि तीर्थ
रामेश्वरमको मन्दिर बाहिर पनि टाढा-टाढा सम्म पनि धेरै तीर्थ रहेको छ । प्रत्येक तीर्थको बारेमा बेग्ला-बेग्लै कथाहरू छ । यहाँ देखि करीब तीन माइल पूर्वमा एउटा गाँउ छ, जसको नाम तंगचिमडम हो । यो गाँउ रेल मार्गको किनारमा अवस्थित छ । यहाँ स्टेशनको नजीकै समुन्द्रमा एउटा तीर्थकुण्ड छ, जसलाई विल्लूरणि तीर्थ भनिन्छ । समुन्द्रको नुनिलो पानीको बीचमा यहाँ गुलियो पानि निस्किन्छ, यो पक्कै पनि अचम्म गर्ने विषय हो । भनिन्छ एक पटक सीताजीलाई तिर्खा लाग्दा रामले आफ्नो धनुषको चुच्चोले यहाँ कुण्ड खोदेका थिए जस कारण आज पनि यस कुण्डको पानि गुलियो हुन्छ ।
एकान्त राम
तंगचिडम स्टेशनको नजीकै एक जीर्ण मन्दिर छ जसलाई ‘एकान्त’ रामको मन्दिर भनिन्छ । यस मन्दिरको अब जीर्ण-अवशेष मात्रै बाँकी रहेको छ । रामनवमीको पर्वमा यहाँ केही रौनक रहन्छ । बाँकी दिनमा यहाँ मानिसको खासै जमघट देखिदैन । मन्दिर भित्र श्रीराम, लक्ष्मण, हनुमान र सीताको धेरै नै सुन्दर र मोहक मुर्ति रहेको छ । मन्दिर भित्र एउटा मुर्ति धुर्नधारी रामको रहेको छ, मानौ त्यो मूर्तिले हात जोडेर कुनै गम्भीर कुरा गरिरहेको छ । दोस्रो मूर्तिमा राम सीताजी तिर हेरेर मन्द मुस्कानसहित केही भनी रहेको छ । यो दुवै मूर्तिहरू मनोरम रहेको छ। यहाँको समुन्द्रमा ज्वार आउदैन र प्राय: शान्त नै रहन्छ । त्यसै कारण यस स्थानको नाम एकान्त राम रहेको छ ।
कोद्ण्ड स्वामि मन्दिर
रामेश्वरम टापूको दक्षिण भागमा, समुन्द्रको तटमा एउटा अर्को दर्शनीय मन्दिर रहेको छ । यो मन्दिर रामानाथ मन्दिर देखि पाँच माइल टाढा रहेको छ । यसलाई कोदण्ड ‘स्वामीको मन्दिर’ भनिन्छ । भनिन्छ कि विभीषणले यहीं रामसँग शरण मांगेका थिए । रावण-वध पछि रामले यहि स्थानमा विभीषणको राजतिलक गरेका थिए । यस मन्दिरमा राम, सीता र लक्ष्मणको मूर्तिहरू मनमोहक रहेको छ । विभीषणको पनि मूर्ति यहाँ स्थापित छ ।
सीता कुण्ड
रामेश्वरमको समुन्द्रमा धेरै विशेष स्थान यस्तो रहेको छ, जहाँ स्नान गर्दा पाप-मोचक हुन्छ । रामनाथजीको मन्दिरको पूर्वी द्वारको अगाडि बनेको सीताकुंड यिनीहरूमा मुख्य रहेको छ । भनिन्छ कि यही त्यो स्थान हो, जहाँ सीताजीले आफ्नो सतीत्व सिद्ध गर्नको लागि आगोमा प्रवेश गरेकी थिइन् । सीताजीले यस्तो गर्ने बित्तिकै आगो निभ्यो र अग्नि-कुण्डबाट पानी निस्किन थाल्यो । त्यहि स्थानलाई हाल ‘सीताकुण्ड’ भनिन्छ । यहाँ समुन्द्रको तट आधा गोलाकार छ । सागर एकदमै शान्त हुन्छ । यस कारण यसो हेर्दा यो ताल जस्तो देखिन्छ । यहाँ बिना कुनै खतरा स्नान गर्न सकिन्छ । यहीं हनुमान कुण्डमा पौडिदै गरेको ढुंगा देखिन्छ ।
आदि-सेतु
रामेश्वरम् देखि सात माइल दक्षिणमा एउटा स्थान छ, जसलाई ‘दर्भशयनम्’ भन्छन्, यहीं रामले पहिले समुन्द्रमा सेतु बनाउने कार्य शुरू गरेका थिए । यसै कारण यो स्थानलाई आदि सेतु पनि भनिन्छ ।
रामेश्वरम शहर
रामेश्वरमको समुन्द्रमा किसिम किसिमको समुन्द्री शंख र सीप पाइने गरेको छ । कहीं-कहीं सेतो रंगको बडियास मूंगा पनि भेटिन्छ । रामेश्वरम मात्रै धार्मिक महत्त्वको तिर्थ हैन, प्राकृतिक सौन्दर्यको दृष्टिले पनि दर्शनीय छ । चेन्नई देखि रेल-गाडी यात्रिहरू करीब बाईस घन्टामा रामेश्वरम पुग्छन ।
अग्रवाल
अग्रवाल वा अगरवाल भारत र दक्षिण एसियामा ठूलो र प्रभावशाली समुदाय मध्ये एक हो। मुलत: उत्तर तथा पश्चिम भारतमा व्यापारी समुदाय भएपनि हालका दिनमा अग्रवालहरूले विभिन्न पेशा अङ्गालेका छन्। यो समुदायका व्यक्तिहरू प्राय: सफल उद्यमी हुने गरेका छन् र यिनीहरूको भारत, नेपाल र अन्य राष्ट्रको आर्थिक विकासमा ठूलो योगदान रहेको छ।
विभिन्न ग्रन्थ र किंवदन्तीहरू पहिल्याउँदै जाँदा अग्रवालहरूको उत्पति सूर्यवंशी क्षत्रिय राजा अग्रसेनबाट भएको पाइन्छ। महाराजा अग्रसेनले आफ्ना प्रजाको हितमा वानिक धर्म अङ्गालेका थिए। अग्रवालको शाब्दिक अर्थ अग्रोहाबासी हो। अग्रोहा भारतको हरियाणा प्रदेशको हिसार नजिकै पर्ने शहर हो जुन एक किव्दन्ती अनुसार महाराजा अग्रसेनले बसाएका थिए। मुख्यत: अग्रवालहरू हिन्दू धर्मको वैष्णव पन्थका अनुयायी भएपनि १४% जतिले जैन धर्म अनुसरण गरेका छन्।
बेलिज
बेलिज मध्य अमेरिकाको उत्तरपूर्वी तटमा अवस्थित राष्ट्र हो ।
बुर्का
बुर्का, (برقع burquʻ वा burqaʻबाट अनुवादित) मुस्लिम समुदायका महिलाहरूले बाहिर हिड्दा पुरै शरीर ढाक्ने गरी पहिरिने कपडा हो ।
पर्खाल भित्र र बाहिर
पर्खाल भित्र र बाहिर साहित्यकार पारिजातद्वारा रचना गरिएको उपन्यास हो। यो उपन्यास नविन प्रकाशनले बिसं २०३४ सालमा प्रकाशन गरेको थियो। 'पर्खाल भित्र र बाहिर' नामक पुस्तकको विवरण], [[मदन पुरस्कार पुस्तकालय]                     पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासको बिश्लेषण :-
6. पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासको दृष्टिबिन्दु / भाषाशैली :-
" पर्खालभित्र र बाहिर " उपन्यासमा प्रथम पुरुष दृष्टिबिन्दुको प्रयोग गरिएको छ ! म पात्र रमेशकै वरिपरि कथा बुनिएको छ ! कथावाचकको दृष्टिकोण यहि म पात्रमा रहेको छ ! म पात्रले सोचेको ,कल्पना गरेको र उबारे अरु सम्पूर्ण कुरा कथावाचकले सुनाएको हुँदा यसमा सर्वदर्शी वा सर्वज्ञ दृष्टिबिन्दु पाइन्छ ! यस उपन्यासको भाषाशैली सरल र सहज कवितात्मक रहेको छ ! प्राय : तद्भव र ठेट शब्दहरुद्वारा विशेष गरी प्रगतिवादी चेतनालाई भाषाले सघाउ पुर्याएको छ ! भनौं प्रस्तुत उपन्यासमा मार्क्सवादीय सौन्दर्यशास्त्र अपनाइने प्रयास गरिएको छ !
12. पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासको संयोगान्त/बियोगान्त पक्ष :- पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासमा संयोगान्त र बियोगान्त पक्ष रहेको छ ! संयोगान्त पक्षमा रमेश र बाटुली संगै बस्थे ! रमेश जेलबाट छुटिएर आएपछि बाटुलीसँगै रमेश बस्न थाले र श्रमको काम पनि गर्न थाले ! जेलबाट छुटिएर आएपछि रमेश र बाटुली सँगै बस्नु यस उपन्यासको संयोगान्त पक्छ हो भने जब रमेश श्रमको काम गर्न थाले त्यहाँ क्युरी नामक व्यक्तिप्रति साथ दिएकोमा पुन: प्रहरीहरुले आएर रमेशलाई पक्राउ गरेर जेलमा थुनिनु र बाटुसित बिछोड़िनु यस उपन्यासको बियोगान्त पक्ष हो !
13. पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासमा अस्तित्वबादी पक्ष :- यस उपन्यासमा अस्तित्वको झझल्को पाइन्छ ! पारिजात अस्तित्वबादी उपन्यासकार हुनाले गर्दा यिनको उपन्यासहरुमा अस्तित्वको सथान रहेको हुन्छ ! यस उपन्यासमा रमेशले भन्दा पनि बाटुलीले आफ्नो अस्तित्व जोगाएर राखेका छन् ! जब रमेश एघाह्र बर्ष जेलमा थुनिए त्यस अवधिभित्र बाटुली अन्य पुरुषहरुसित लहसिएको छैन ! यौवन कुण्ठित वा यौवन ग्रस्तित भएर कसैबाट यौवन तृष्णा मेटाएका छैनन् ! यस उपन्यसबाट हामी चाल पाउँछौ कि बाटुली एक सच्चा पतिभक्त हुन् ! यिनले एक्लो हुँदा पतिबाहेक कसैलाई चाहेन ,बेला बेलामा पतिलाई भेट्न जेल जान्थे र खानेकुराहरु लगिदिन्थे ! बाटुलीले पत्नी हुने धर्म एकदम निष्ठापूर्वक पालन गरेर पत्नी हुने अस्तित्व बचाएर राखेका छन् !
14. पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासको परिवेश :- पर्खालभित्र र बाहिर उपन्यासको परिवेश सिमित छ ! यसको परिवेश जेलबाट शुरु भएर जेलमानै अन्त भएको छ ! रमेश जेलभित्र हुँदाको त्याँहको परिवेश असुरक्षित र त्रासपूर्ण थियो भने जेलबाट मुक्त भएर रमेशले श्रमको काम गर्नु र त्यहाँ झगड़ा हुनुको मुख्य परिवेश यहिँहरुमा सिमित छ !
उपन्यासकार पारिजातको परिचय / उपन्यासकारीता :-
नेपाली साहित्यमा एउटा विशिष्ट र उल्लेखनीय नाम पारिजात हो ! उनको जन्म सन् 1934 मा दार्जीलिंगको लिंगिया कमानामा भएको थियो ! लामाले जुराइदिएको नाम छेकुडोल्मा र औपचारिक नाम विष्णुकुमारी वाइबा थियो ! दार्जीलिंगबाट दशौं श्रेणीसम्म अध्ययन गरी एघारौं श्रेणीदेखि काठमाण्डौको पद्मकन्या क्याम्पस पढ़न् थालेकी थिइन् ! काठमाण्डौमा उनले आजीवन बिताइन् ! कलेजकाल देखिने हड्डीको जोर्नीमा रोगलागेर उनी जीवनभर अपांग भइन् ! आफ्नो अध्ययनकालदेखि नै औपचारिक पाठ्यक्रमका अतिरिक्त अस्तित्वबादी, विसंगतिबादी, मार्क्सबादी, माओवादी दर्शनको स्वाध्यायन गरी आफ्नो लेखनमा तिखारिँदै गएकी थिइन् ! यसर्थ उनको लेखनीमा एकपल्ट अस्तित्वबादी उच्चता र अर्कोपल्ट प्रगतिवादी उच्चता प्राप्त गर्न सफल भएकी थिइन् ! उनको मृत्यु सन् 1993 मा भएको थियो ! लेखनको हकमा पारिजातका जम्मा एक्काइसवटा मौलिक पुस्तकहरु प्रकाशित भएका छन् ! कविता संग्रह :- आकांक्षा, पारिजातका कविताहरु र बैसालु वर्तमान ,वैशाक वर्तमान ! उपन्यासहरु :- शिरिषको फूलहरु, महत्ताहीन, बैंसको मान्छे, तोरीबारी बाटा र सपनाहरु, अन्तर्मुखी, उसले रोजेको बाटो, पर्खालभित्र र बाहिर, अनिँदो पहाड़सितै, परिभाषित आँखाहरु, बोनी ! कथासंग्रह :- आदिम देश, सड़क र प्रतिभा, साल्गीको बलात्कृत आँसु, वधशाला आउँदा जाँदा! निबन्धसंग्रह :- आधी आकाश ! आत्मसंस्मरणमा :- धूपी सल्ला र लाली गुराँसको फेदमा, एउटा चित्रमय शुरुवात, अध्ययन र संघर्ष !
सम्मान र पुरस्कार :- मदन पुरस्कार वि.सं.2022,युगज्ञान पुरस्कार 2027,पाण्डुलिपि पुरस्कार 2049,गंकी बसुन्धरा पुरस्कार 2049 !
उपन्यासकार पारिजातको औपन्यासिक प्रवृत्ति :-
पारिजात मूल रूपमा कवयित्री भएता पनि उनी सर्वाधिक सफल र चर्चित भने उपन्यासमा भइन् ! यद्यपि उनेले लेखेका हरेक साहित्य विधामा उनको कवित्व प्रदर्शित भएको पाइन्छ भन्ने विद्वानहरुको भनाइ रहेको छ ! पारिजातको सृजना साहित्यमा उपन्यासकार व्यक्तित्व नै प्रखर रूपमा रहेको छ ! प्रारम्भमा बिसंगतिबादी-अस्तित्वबादी धारामा लेख्ने पारिजातको बिचमा समय राल्फाली आन्दोलनसँग सम्बद्ध विद्रोही चेतना प्रबल रुपमा रह्यो ! अन्त्यको समय भने प्रगतिवादी र आलोचनात्मक यथार्थवादी धारामा केन्द्रित रह्यो ! पारिजातको औपन्यासिक यात्रालाई पहिलो, दोस्रो र तेस्रोगरी तीन चरणमा छुट्याउन सकिन्छ ! उनको प्रारम्भिक चरणको प्रमुख उपन्यास " शिरिषको फूल " ले बिसंगति र शून्यवाद जस्ता दार्शनिक धारणालाई प्रतिपादन गरेको ! एउटा बैंस गइसकेको भूतपूर्व सैनिक र आफ्नैका लागि जीवन बाँच्न चाहने एउटी निस्पृत युवतीको कथालाई प्रकट गरेर यसले पलायनको बाटो रोजेको पाइन्छ ! अर्थहीन र मूल्यहीन बँचाई र शून्यताको बोधमा यसले सफलता हासिल गर्यो भने यस्तै प्रवृत्तिको " महत्ताहीन " उपन्यासमा पनि अस्तित्वहीनता र विसंगतिको चरम परिणतिको बीच पनि बाँच्न वाध्य भएको मानिसको र भोगप्रतिको वितृष्णाले जन्माएको शून्यताको गहिरो र गम्भीर अनुभवमा नै जीवनको निस्सारता हुन्छ भन्ने कुरा व्यक्त भएको छ ! अर्को उपन्यास " अन्तर्मुखी " पनि लगभग यसै प्रवृत्तिमा रहेको छ ! पारिजातको दोस्रो चरणमा राल्फालाकालीन सक्रियता(2023-2030) का बेला लेखिएका उपन्यास त्यसै अनुरुपले बिद्रोह,आक्रोश र संघर्षको आगो ओकल्ने प्रवृत्तिको देखिन्छ ! यस अन्तर्गतको " बैंसको मान्छे " उपन्यास देखापर्छ ! यसपछि तेस्रो चरण अन्तर्गत विशुद्ध प्रगतिवादी बिचारधाराका उपन्यास लेखे ! शोषित.पीड़ित,नेपाली जातिका दुर्दशा ,पीड़ालाई झल्काएको पाइन्छ ! शोषित जन्ताहरुले भोग्नु परेको समस्याहरुको प्रस्तुति र तिनको आलोचना स्वच्छ रुपमा भएको छ ! तेरीबारी बाटा र सपनाहरु,परिभाषित आँखाहरु,पर्खालभित्र र बाहिर,बोनी जस्ता उपन्यासहरु यस प्रगतिवादी धारामा रचिएका छन् ! यी उन्यासहरुमा सामाजिक बिसंगती र विकृतिप्रति व्यांग्य,आलोचना र आक्रोश व्यक्त गरिएको पाइन्छ ! उसले रोजेको बाटो,अनिँदो पहाड़सँगै जस्ता उपन्यासहरुमा प्रगतिवादले प्रखर रुप लिएका छन् ! पारिजातका उपन्यासमा मूल रुपमा बिसंगतिबाद,शून्यबाद,अस्तित्वबाद,बिद्रोह चेतना,काव्यात्मक भाषा,आलोचनात्मक यथार्थबाद ,सूक्ष्म मनोविश्लेषण ,आत्मपरकता जस्ता प्रवृत्तिहरु पाइन्छ ! यी बाहेक यिनका औपन्यासिक प्रवृत्तिहरु यस प्रकार छन् - बिसंगतिबादी उपन्यासकार (शिरिषको फूल र महत्तहीन/अन्तर्मुखी) बिद्रोही/क्रान्तिकारी उपन्यासकार (बैंसको मान्छे ) प्रगतिबादी उपन्यासकार (तोरीबारी बाटा र सपनाहरु/परिभाषित आँखाहरु/पर्खालभित्र र बाहिर ) सामाजिक यथार्थवादी /आलोचनात्मक यथार्थबादी उपन्यासकार ( पर्खालभित्र र बाहिर/शिरिषको फूल/महत्ताहीन/अन्तर्मुखी ) व्यांग्यबादी उपन्यासकार (उसले रोजेको बाटो/अनिन्दो पहाड़सँगै ) सूक्ष्म मनोविश्लेषणबादी उपन्यासकार (शिरिषको फूल ) आत्मपरकाता उपन्यासकार ( शिरिषको फूल /अन्तर्मुखी ) बैचारिकता उपन्यासकार (शिरिषको फूल /पर्खालभित्र र बाहिर ) कवितात्मका उपन्यासकार (शिरिषको फूल /परिभाषित आँखाहरु ) स्वच्छन्दताबादी उपन्यासकार (यिनको उपन्यासहरुमा भावुकता,बिद्रोही/द्वन्द्व,प्राकृति चित्रण आदि पाउन सक्छौ ) व्यक्तिवादी/निराशबादी/सुधारबादी उपन्यासकार यौवन मनोबैज्ञानिक उपन्यासकार द्वन्द्वप्रधानता उपन्यासकार !
जनता निर्वाचन आन्दोलन, भेनेजुएला
जनता निर्वाचन आन्दोलन (Movimiento Electoral del Pueblo) भेनेजुएलामा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९६७मा स्थापना गरियो |
दलले Unidad प्रकाशन गर्छ |
आगन्तुक
आगन्तुक (शब्द) संस्कृत भाषाबाहेक अन्य भाषाबाट नेपाली भाषामा प्रयोग गरिनु आगन्तुक हो। आगन्तुक शब्दहरू नेपाली वर्ण विन्यासका नियमअनुसार लेखिन्छन्। आगन्तुक प्रयोगमा नेपालीमूलक नियमको पछ्याइ बढ्दो छ। जस्तै: स्कूल, महसूस, शहीद, बक्खु, तुम्बा, क्वाँटी, कच्चा आदि।
[प्रहार]
शर्का ब्लू
शर्का ब्लू (जन्म ७ अप्रिल १९८१) चेक अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
बालकुमारी कलेज
बालकुमारी कलेज चितवन जिल्लाको भरतपुरमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ । यो कलेजमा विभिन्न विषयमा स्नातक देखि स्नातकोत्तर तहको पढाइ हुन्छ।
चैनपुर नगरपालिका
चैनपुर नगरपालिका संखुवासभा जिल्ला मा रहेको एउटा हो । यो नगरपालिका २०७१ जेष्ठ ४ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा चैनपुर, सिद्धकाली, सिद्धपोखरी, बानेश्वर र खराङ गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन् । आर्थिक वर्ष २०६८/६९ को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा चैनपुर पनि नगरपालिका बनेको हो तर सो कार्यन्वयनमा हाल देखि आएको छ । महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३० भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन् । साबिक चैनपुर गा.बि.स.को चैनपुर बजार केन्द्र भएको ठाँउलाई को केन्द्र बनाइएको छ ।
जनसङ्ख्या
चैनपुर, सिद्धकाली, सिद्धपोखरी, बानेश्वर र खराङ गाविसहरूलाई मिलाएर चैनपुर नगरपालिका बनाइएको हो । त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर २४,७३५ रहेको छ ।
जल चुइयाँ
जल चुइयाँ (वैज्ञानिक नाम: Anthus spinoletta)   नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा वाटर पिपिट (Water Pipit) भनिन्छ ।
होली स्याम्पसन
होली स्याम्पसन (जन्म: ४ सेप्टम्बर १९७३) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडेल हुन ।
पौंदी अमराइ
पौंदी अमराइ गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रजवारा
रजवारा प्युठान जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
समाजवादकोलागि आंदोलन (भेनेजुएला)
समाजवादकोलागि आन्दोलन (भेनेजुएला) (Movimiento al Socialismo) भेनेजुएलामा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९७१मा स्थापना गरियो | लेओपोल्दो पुचि दलको अध्यक्ष हो |
मैना देवी क्याम्पस
मैना देवी क्याम्पस चितवन जिल्लाको भरतपुरमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
सप्तगण्डकी क्याम्पस
सप्तगण्डकी क्याम्पस चितवन जिल्लाको भरतपुरमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
खार्पुनाथ
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
भेनेजुएलाको नयाँ दाहिने
भेनेजुएलाको नयाँ दाहिने (Derecha Emergente de Venezuela) भेनेजुएलामा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९९८मा स्थापना गरियो |
हस्टन
हस्टन (जन्म: २४ मार्च १९६९) एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
गुलाफीकण्ठे चुइयाँ
गुलाफीकण्ठे चुइयाँ (वैज्ञानिक नाम: Anthus roseatus) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा रोजी पिपिट (Rosy Pipit) भनिन्छ ।
सिमरा विमानस्थल
मध्य नेपालको तराइमा रहेको सिमरा विमानस्थल मध्य तराइ क्षेत्रको प्रमुख विमानस्थल हो। सिमरा विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |SIF|VNSI हो। यो नारायणी अञ्चलको बारा जिल्लामा पर्दछ। यो शहरको दक्षिणमा जितपुर र उतर दिशामा पथलैया पर्द्छ ।
नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको सिमरा बजारको नामबाट राखीएको हो।
स्थिति
यो विमानस्थल वीरगंज सहरको उत्तर पश्चिमी क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्विएर रहेको छ।
विमान सेवाहरू
नेपाल वायुसेवा
यती एअरलाईन्स
बुद्ध एयर
उडान
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिश्तारित छ-
श्रोतः http://en.wikipedia.org/wiki/Simara_Airport
शहित स्मारक क्याम्पस
शहित स्मारक क्याम्पस चितवन जिल्लाको शारदा नगरमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
पुनर्वास नगरपालिका
'पुनर्वास नगरपालिका जिल्ला कन्चनपुरको एक नगरपालिका हो । परासन, त्रिभुवनवस्ती तथा कालिका गाविस मिलेर पुनर्वास नगरपालिका बनेको हो । साबिक त्रिभुवनवस्ती गा.बि.स. २ पुरानो इन्धन संस्थान रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको छ । पुनर्वासको मुख्य बजार  I.B.R.D. बजार हो।
इसाई प्रजातान्त्रिक दल (भेनेजुएला)
इसाई प्रजातान्त्रिक दल (Demócrata Cristiano) भेनेजुएलामा एउटा राजनीतिक दल हो | दल १९४५मा स्थापना गरियो |
रानी ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह
ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह (वि.सं. २००६-२०५८) राजा बीरेन्द्रकी रानी थिइन्।
यिनले नेपाली भाषामा गीत तथा कविताहरू रचना गरेकी थिइन्। उनको साहित्तिक नाम चादनी शाह हो ।
दार्मा
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
बृहदारण्यक उपनिषद
बृहदारण्यक उपनिषद महत्त्वपूर्ण उपनिषद हो जसको प्रमुख ऋषि याज्ञवल्क्य हुन्। सामवेदीय तलवकार ब्राह्मण अन्तर्गत वर्णित यो उपनिषद् महत्त्वपूर्ण छ। यसको शैली अत्यन्त क्रमबद्ध र युक्तिपूर्ण छ। यसमा तत्त्वज्ञान र तदुपयोगी कर्म तथा उपासनाहरूको सुन्दर वर्णन छ्। यो अत्यन्त प्राचीन उपनिषद हो यसमा ब्रह्म, माया, ईश्वर, अविद्या, जीव तथा जगत् ब्रह्माण्डको बारेमा विशेष कुराहरू छन् | अतः यो  दार्शनिक  उपनिषद हो |यस्मा आदि शंकराचार्य द्वारा भाष्य पनि लेखिएको छ । आकारका दृष्टिले यो सबैभन्दा ठुलो उपनिषद् हो । यो शतपथ ब्राह्मणको  एक अंश हो । महर्षि याज्ञवल्क्य यस उपनिषद्का तत्त्वज्ञ उपदेष्टा हुन्, यसमा नीतिपरक, ब्रह्मपरक, सृष्टिपरक विषयहरूको विषद विवेचन पाइन्छ । सबै प्राणीका हृदयमा एउटै परमात्माको निवास छ र त्यो अमर एवं अविनाशी छ भन्ने कुरा पनि यसले उद्घोष गरेको छ ।
जनसङ्ख्या अध्ययन
जनसङ्ख्या अध्ययनको पहिलो विवरण दिने व्यक्ति विलियम पेट्टी हुन् । अर्थशास्त्री विलियम पेट्टीले (सन १६२३–८७) आफ्नो पुस्तक पोलिटिकल अर्थमेटिक मा जनंसख्या, शहरीकरण, बेरोजगारी र राष्ट्रिय आयको बारेमा व्याख्या गरेका छन् । उनलाई नै सर्वप्रथम जीवन तालिका निर्माण गरेको श्रेय पनि दिइन्छ ।
सन् १७९८ मा टी आर माल्थसको पुस्तक एन एसे अन पपुलेशन ९ब्ल भ्ककबथ यल एयउगबितष्यल० जनसङ्ख्याको विवेचना गर्ने प्रथम महत्त्वपूर्ण पुस्तक मानिन्छ। तर म्झयनचबउजथ शब्दको प्रयोग सर्वप्रथम फ्रांन्सिसी लेखक आशिले गिलार्ड ले आफ्नो पुस्तक भ्झिभलतक मभ बि क्तबतष्कतष्त्रगभ ज्गmबष्लभ यल म्झयनचबउजष्अ ऋयmउबचभभ ९ज्ञडछछ० मा गरे । यस पुस्तकमा उनले जनसाङ्ख्यिकीलाई जनसङ्ख्याको भौतिक,सामाजिक, बौद्धिक तथा नैतिक अवस्थाहरु र सामान्य प्रवासको अध्ययन बताएका छन् ।
वारेन थोम्पसनले आफ्नो पुस्तक Population Problems (१९५३) मा जनसङ्ख्याको अध्ययन सामाजिक विज्ञानको दृष्टिकोणले गरेका छन् । यसरी जीवविज्ञान, समँज शास्त्र र अर्थशास्त्रको एक अंगको रूपमा रहेको यो विषय आज एक स्वतन्त्र विषय जनसङ्ख्या अध्ययन Population studies को रूपमा विकसित भइसकेको छ ।
उद्देश्य
जनसङ्ख्या अध्ययनका निम्न चार उद्देश्यहरु ह्ुन्छन्ः
सखुवानान्कारकट्टी गाउँपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा सिराहा जिल्लामा साविकका सखुवानरकट्टी, मौवाही, साठियान, महादेवा पोर्तहा र इटहरवा गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर सखुवानान्कारकट्टी गाउँपालिका बनाइएको हो । यस गाउँपालिकालाई ५ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकाको कूल जनसङ्ख्या १८,५५८ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ३२.८३ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको सखुवानरकट्टी गाविसको कार्यालयमा राखिएको छ ।
जनसङ्ख्या अध्ययन
जनसङ्ख्या अध्ययन र जनसाङ्ख्यिकी
जनसाङ्ख्यिकी Denography ग्रीक भाषाका दुई शब्द मिलेर बनेको छ Demos र Graphy, Demos को अर्थ हुन्छ मानिस र Graphy  को अर्थ हुन्छ विवरण । यस प्रकार जनसाङ्ख्यिकी वा जनसङ्ख्याशास्त्र भनेको मानिसहरूको विवरणहो । यसमा कुनै क्षेत्रका मानिसहरूको जन्म, मृत्यु र बसाईं सराई जस्ता घटनाहरूको संख्यात्मक विवरण हुन्छ । त्यसैले यस विषयलाई जनांकिकी पनि भनिन्छ ।
ब्याँस
ब्याश नेपालको महाकाली अञ्चलको दार्चुला जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १४९ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या अध्ययन
जनसङ्ख्या अध्ययन र जनसाङ्ख्यिकी
तसर्थ, जनसङ्ख्या शास्त्रलाई यस प्रकार परिभाषित गर्न सकिन्छः जनसाङ्ख्यिकी जनसङ्ख्याको आकार, संरचना र वितरण तथा यसमा जन्म मृत्यु विवाह र प्रवास र सामाजिक गतिशीलताका प्रक्रियाहरु द्वारा समय समयमा हुने परिवर्तनहरूको तथ्यांकीय र गणितीय अध्ययन गरिन्छ । यसले जनसांख्यिक घटनाहरूको व्याख्या र त्यससंग सम्बन्धित सिद्धान्तहरूको निर्माण गर्दछ ।
ब्याँस
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार ब्याशको जनसङ्ख्या ६५३ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
जनसङ्ख्या अध्ययन
जनसङ्ख्या अध्ययन र जनसाङ्ख्यिकी
औपचारिक जनसाङ्ख्यिकी जनसङ्ख्यासंग सम्बन्धित औपचारिक तथ्यांक र सोसँग सम्बन्धित तथ्यांकीय र गणितीय विश्लेषण को प्रस्तुति लाई औपचारिक जनसाङ्ख्यिकी भनिन्छ । यस दृष्टिले औपचारिक जनसाङ्ख्यिकी भन्दा जनसङ्ख्या अध्ययन बढी विस्तृत हुन्छ ।
जनसङ्ख्या अध्ययन Population Studies जनसाङ्ख्यिकी शास्त्र तथा जनसङ्ख्या अध्ययनमा त्यति ठूलो अन्तर छैन । यद्यपि कुनै कुनै जनसङ्ख्या शास्त्रीले दुवैमा अन्तर गर्ने प्रयास गरेका छन् । उनीहरूको विचारमा जब जनसङ्ख्या शास्त्रलाई जैविक, सामाजिक, आर्थिक तथा भौगोलिक तत्वहरूसँग सम्बन्धित गराएर अध्ययन गरिन्छ त्यस बेला यस विषयलाई जनसङ्ख्या अध्ययन वा जनसङ्ख्या विश्लेषण भनिनछ ।
बालबालिका शान्ति स्मारक
बालबालिका शान्ति स्मारक (原爆の子の像) हिरोशिमामा भएको अटोमिक बमबारीमा मारिएका सडाको सासाकी र हजारौं बालबालिकाका सम्झनाका निम्ति निर्मित स्मारक हो । यो स्मारक हिरोशिमा, जापानमा रहेको छ । सडाको सासाकी, एक बालिकाको एटोमिङ बमका किरणहरूबाट रगतको क्यान्सरबाट ६ अगस्ट १९४५ मा मृत्यु भएको थियो ।
विवरण
स्मारक बालबालिका शान्ति स्मारक पार्क, हिरोशिमा, जापानमा रहेको छ । काजुओ किकुचि र किओसी इकबेद्वारा स्मारक रचना गरिएको थियो र आर्थिक सहयोग जापानी स्कुलका बिद्यार्थीहरुद्वारा आर्थिक सङ्कलन गरिएको थियो । स्मारक ५ मे १९५८, जापनी बाल दिवसको को दिन उद्घाटन गरिएको थियो ।
संरचना
मुख्य संरचना मुनि सारसको प्रतिमुर्ति रहेको छ । संरचनाको मुनि कालो मार्बलमा लेखिएको छ :
शहिद समृति क्याम्पस
शहिद समृति क्याम्पस चितवन जिल्लाको रत्न नगरमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
लालकण्ठे चुइयाँ
लालकण्ठे चुइयाँ नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा रेड-थोटेड पिपिट (Red-throated Pipit) भनिन्छ ।
अस्पताल
इतिहास
अस्पताल (Hospital) वा चिकित्सालय तथा औषधालय मानव सभ्यताको आदिकाल देखि नै बन्दै आएका हुन। वेद र पुराणोंको अनुसार स्वयं भगवान्ले प्रथम चिकित्सकको रूपमा अवतार लिएको थियो। ५,००० वर्ष या यसले पनि प्राचीन इतिहासमा चिकित्सालहरूको प्रमाण पाइन्छन्, जसमा चिकित्सक तथा शल्यकोविद (सर्जन) काम गर्थे। यो चिकित्सक तथा सर्जन रोगिहरूलाई रोगमुक्त गर्न र उनको आर्तिनाशन तथा मानवताको ज्ञानवृद्धिको भावों देखि प्रेरित भएर स्वयंसेवकको भांति आफ्नो कर्ममा प्रवृत्त रहथे। ज्हरू-ज्हरू सभ्यता तथा जनसङ्ख्या बढती गई त्हरू त्हरू सुसज्जित चिकित्सालहरू तथा सुसंगठित चिकित्सा विभाग गर्‍यो आवश्यकता पनि प्रतीत होने लगी। अतएव यस्तो चिकित्सालय सरकार तथा सेवाभावले प्रेरित जनसमुदायले खोलिने प्रमाण इतिहासमा भेटिन्छ। हाम्रो देशमा टाढा- टाढाका गाँवहरूमा पनि कुनै न कुनै यस्तो व्यक्ति हुन्थ्यो, चाहे त्यो अशिक्षित नै हो, जुन रोगिहरूलाई दबाई दिने गर्थ्यो र उनीहरूको चिकित्सा, गर्थ्यो। यसको पश्चात् आधुनिक समयमा तहसील तथा जिलाहरूको अस्पताल बने जहाँ अन्तरङ्ग (इनडोर) र बहिरङ्ग (आउटडोर) विभागहरूको प्रबंध गरियो। आजकल ठूलो बडे नगरहरू मेंअस्पताल बनाए गए छन्, जसमा भिन्न-भिन्न चिकित्सा विभागहरूको लागि विशेषज्ञ नियुक्त गरियो छन्। प्रत्येक आयुर्विज्ञान (मेडिकल) शिक्षण संस्था सँग ठूलो बडे अस्पताल संबद्ध हैं र प्रत्येक विभाग एक विशेषज्ञको अधीन छन्, जुन कलेजमा उनी विषयको शिक्षक पनि हुन्छ। आजकल यो प्रयत्न गरे जा रहेको छ कि गाँवहरूमा पनि प्रत्येक पाँच मीलको क्षेत्रमा चिकित्साको एक केन्द्र अवश्य हो।
अस्पतालका विभाग
आधुनिक अस्पतालको आवश्यकताहरू अत्यन्त विशिष्ट भयो हैं र उनको योजना बनाउन पनि एक विशिष्ट कौशल या विद्धा हो। प्रत्येक अस्पतालको एक बहिरङ्ग विभाग र एक अन्तरङ्ग विभाग हुन्छ, जसको निर्माण वहाँको जनताको आवश्यकताहरूको अनुसार गरिन्छ।
बहिरंग विभाग (OPD)
बहिरङ्ग विभागमा केवल बाहिरको रोगिहरूको चिकित्सा गरिन्छ। उनी औषधि लिएर या मरहम पट्टी करवाकर आफ्नो घर चले जान्छन्। यस विभागमा रोगीको रहनको प्रबंध हुँदैन। यो विभाग नगरको बीचमा हुनु चाहिए जहाँ जनताको पुगन सुगम हो। इससँग नै एक आपात (इमरजेंसी) विभाग पनि हुनु चाहिए जहाँ आपद्ग्रस्त रोगिहरू का, कम से कम, प्रथमोपचार तुरुन्त गरे जा सके। आधुनिक अस्पतालहरूमा यस विभागको बीचमा एक ठूलो कोठा, जसमा रोगी प्रतीक्षा गरेर सके, बनाइन्छ। उनमा एक ओर "पूछताछ"को स्थान रहइन्छ र दोस्रो र अभ्यर्थक (रिसेप्शनिस्ट)को कार्यालय, जहाँ रोगीको नाम, ठेगाना आदि लि खाउछ र जहाँ देखि रोगीको उपयुक्त विभागमा पठाइन्छ। अभ्यर्थकको विभाग उत्तम प्रकार से, सबै सुविधाहरू सँग युक्त, बनाया जाए तथा उनमा कर्मचारिहरूको पर्याप्त संख्या हो, जुन रोगीको उपयुक्त विभागमा पहुँचाएँ तथा उनको अन्य सबै प्रकारको सहायता करें। बहिरङ्ग विभागमा निम्नलिखित अनुविभाग होने चाहिए:
१.चिकित्सा, २. शल्य, ३. व्याधिकी (पैथलोजी), ४. स्त्रीरोग, ५. विकलांग (और्थोपीडिक), ६. शलाक्य (इयर-नोज-थ्रोट), ७. आँखा, ८. दन्त, ९. क्षयरोग, १०. चर्म र रतिजरोग ११.बालरोग (पीडियेट्रिक्स) र १२. आपत्ति अनुविभाग
प्रत्येक अनुविभागमा एक विशेषज्ञ, उनको हाउस-सर्जन, एक क्लार्क, एक प्रविधिज्ञ (टेकनीशियन), एक कक्ष-बाल-सेवक (वार्ड-बय) र एक अर्दली हुनु चाहिए। प्रत्येक अनुविभाग निदानविशेष तथा चिकित्साविशेषको आवश्यक यन्त्रों र उपकरणहरू देखि सुसज्जित हुनु चाहिए। व्याधिकी विभाग गर्‍यो प्रयोगशालामा नित्यप्रतिको परीक्षाहरूको सबै उपकरण होने चाहिए, जसबाट साधारण आवश्यक परीक्षाएँ गरेर निदानमा सहायताको जा सके। विशेष परीक्षाहरू तथा विशेषज्ञहरू द्धारा परीक्षा गरे जानेको पश्चात् नै रोगको निदान हुन सक्छ। र रोग निश्चित भएको / भन पश्चात् नै रोगको निदान हुन सक्छ र रोग निश्चित भएको / भन पश्चात नै चिकित्सा प्रारम्भ हुन्छ। अतएव रोगीको अधिक समय सम्म प्रतीक्षा गर्नु पर्छ। फलत: उनको बस्न तथा उनको अन्य सुविधाहरूको उचित प्रबंध हुनु चाहिए।
चिकित्सा - चिकित्सा सम्बन्धी कार्य दुई भागहरूमा विभक्त गरे जान सकिन्छं: (१) नुसखेको अनुसार ओषाधि दिएर रोगीको विदा गर्न, र (२) साधारण शस्त्रकर्म, उद्वर्तन, तापचिकित्सा आदिको आयोजन गर्न। यस कारण प्रत्येक बहिरङ्ग विभागमा उतम, सुसज्जित, कुशल सहायकहरू तथा नर्सो देखि युक्त एक आपरेशन थियटर हुनु चाहिए। उद्धर्तन्, अन्य भौतिकीचिकित्सा-प्रक्रियाहरू तथा प्रकाश-चिकित्साहरूको लागि उनको उपयुक्त विभागहरूलाई उचित प्रबंध हुनु चाहिए। यसले अन्तरङ्ग विभाग देखि रोगीको शीघ्र नीरोग गरेर मुक्त गरे जा सकेगा र वहाँ विषम रोगिहरूको चिकित्साको लागि अधिक स्थान र समय उपलब्ध हुनेछ।
आपद्-अनुविभाग - बहिरङ्ग विभागको एक आवश्यक अङ्ग आपद्अनुविभाग छ। यसमा अहर्निश २४ घन्टा काम गर्नको लागि कर्मचरिहरूको नियुक्ति होनी चाहिए। निवासी सर्जन (रेजिडेंट-सर्जन), नर्स, अर्दली, बालसेवक, मेहतर आदि यति संख्यामा नियुक्त गरे जाएँ कि चौबीसों घन्टा रोगीको उनको सेवा उपलब्ध हो सके। यस विभागमा संक्षोभ (शक)को चिकित्सा विशेष रूपले करनी होगी। यस कारण यस चिकित्साको लागि सबै प्रकारको आवश्यक उपकरणहरू तथा औषधिहरू सँग यो विभाग सुसज्जित हुनु चाहिए। यसको तत्परता तथा दक्षतामा नै रोगीको जीवन निर्भर रहइन्छ। अतएव यहाँको कर्मचारी आफ्नो कार्यमा निपुण हुन्, तथा सबै प्रकारको व्यवस्था यहाँ अति उत्तम होनी चाहिए। ग्लूकोज, प्लाज्मा, रक्त, तापचिकित्साको यन्त्र, उत्तेजक औषधिहरू, इंजेक्शन आदि पर्याप्त मात्रामा उपलब्ध होने चाहिए। यहाँ एक्स-ऐको एक चलयन्त्र (मोबाइल प्लांट) पनि हुनु चाहिए, जसबाट अस्थिभंग, अस्थि र सन्धि सम्बन्धी विकृतिहरू फुफ्फुसको रो ग या हृदयको दशा देखेर रोगको निश्चय गरे जा सके। यन्त्रों तथा वस्त्रों आदिको विसंक्रमणको लागि पनि पूर्ण प्रबंध हुनु आवश्यक छ। यदि यो विभाग कुनै शिक्षासंस्थाको अधीन हो त वहाँ एक व्याख्यान या प्रदर्शनको कोठा हुनु आवश्यक छ, जुन यति ठूलो हो कि समस्त विद्धार्थी वहाँ एक साथ बैठ सकें। शिक्षकहरूको विश्रामको निमित्त तथा शिक्षासामग्री राखन र रात्रिमा काम गर्नवाला कर्मचारियहरूलाई लागि पनि अलग कोठा हुन्। सारा विभागमा उद्धावन पद्धति द्धारा शोधित हुनेवाला शौचस्थान होने चाहिए। यस्तो शौचस्थानहरूको कर्मचारिहरू तथा रोगिहरूको लागि पृथक् पृथक् हुनु आवश्यक छ।
इस विभागको सङ्गठन गर्दा खेरी वहाँ हुनेवाला कार्य, कार्यकर्ताहरूलाई संख्या, प्रत्येक अनुविभागमा चिकित्सार्थी रोगिहरूको संख्या, उनको शारीरिक आवश्यकताहरू तथा भविष्यमा होने वाला अनुमित विस्तार, यिनी सबै कुराहरूको पूर्ण ध्यान राखन आवश्यक छ। प्रतिदिनको अनुभव हो कि जस भवनको आज निर्माण गरिन्छ त्यो थोडे नै समयमा कार्याधिक्यको कारण अपर्याप्त हुन्छ। पहिले देखि नै यसको विचार गरेर लिन उचित छ।
माथि जुन केही भनाइएको छ उससे स्पष्ट छ कि बहिरङ्ग विभागमा धेरै अधिक व्यय गर्न पर्छ। आधुनिक समयमा चिकित्साको सिद्धान्त नै यो हो कि कुनै चाहे कति नै निधन किन न हो, उसलाई उत्तम देखि उत्तम चिकित्साको आयोजनहरू तथा ओषधिहरू देखि आफ्नो निर्धनताको कारण वंचित न हुनु पडे। यस उद्देश्यको पूर्तिको लागि कितने धनको आवश्यकता हो यसको सहज नै अनुमान गरिन सक्छ। सरकार, देशप्रेमी र श्रीसंपन्न व्यक्तिहरूको सहायता देखि यस उद्देश्यको पूर्ति असंभव न होनी चाहिए।
अंतरङ्ग विभाग (IPD)
अन्तरङ्ग विभागमा विषम रोगहरू तथा रोगीको अवस्थाको देखेर चिकित्सा गर्नको प्रबंध हुन्छ। प्रांत, नगर या क्षेत्रको आवश्यकताहरू ओर वहाँ उपलब्ध आर्थिक सहायताको अनुसार नै साना या ठूलो विभाग बनाए जान्छन्। थोडे (दस या बारह) रोगिहरू सँग लिएर सहस्र रोगिहरूलाई राखन सम्मको अन्तरङ्ग विभाग बनाए जान्छन्। यो सबै पर्याप्त धनराशि ओर कर्मचारिहरूको उपलब्धिमा निर्भर छ। धेरै पल्ट धन उपलब्ध भए पछि पनि उपयुक्त कर्मचारी हैन मिलते। हाम्रो देश र उत्तर प्रदेशमा उपचारिकाहरू (नर्सों)को यति कमी छ कि कितने नै अस्पताल खाली पडे छन्। यसको कारण हो मध्यम श्रेणीको परिवारहरूको उपचार व्यवस्थामा अरुचि। केही सामाजिक कारणहरू देखि उपचारिकाहरूको धेरै राम्रो दृष्टिले हैन देख्यो जाता; यो नितांत भ्रममूलक छ। जनताको यस्तो धारणाहरूमा तनिक पनि औचित्य छैन।
अन्तरङ्ग विभागमा भर्ती गरे जानेको पश्चात् रोगीको व्यवस्थाहरूको पूर्ण अन्वेषण विशेषज्ञ आफ्नो सहायकहरू तथा व्याधिकी प्रयोगशाला, एक्स-रे विभाग आदिको सहयोग देखि गर्दछ। यस कारण यिनी विभागहरूलाई नवीनतम उपकरणहरू देखि सुसज्जित राखन आवश्यक छ। शल्य विभागको लागि यसको महत्त्व विशेष रूपले अधिक छ जहाँ कर्मचारियहरूको दक्ष हुनु र उनिमा पारस्परिक सहयोग सफलताको लागि अनिवार्य छ। कक्ष-बाल-सेवक देखि लिएर विशेषज्ञ सर्जन सम्म सबैको सहयोगको आवश्यकता हो। केवल एक नर्सको असावधानी देखि सारा शस्त्रकर्म असफल हुन सक्छ। एक्स-रे तथा उत्तम आपरेशन थिएटर यस विभागको अत्यन्त आवश्यक अङ्ग हुन्।
उतम उपचार सारी संस्थाको सफलताको कुञ्जी है; त्यहि देखि अस्पतालको नाम या बदनामी हुन्छ। अस्पताल तथा आधुनिक चिकित्सापद्धतिको विशेष महत्त्वशाली अङ्ग उपचारिकाएँ छन्। यस कारण उत्तम शिक्षित उपचारिकाहरूको तैयारएरनेको आयोजना सरकार तिर सेको गई छ।
अस्पतालको निर्माण
आधुनिक अस्पतालहरूको निर्माण इंजीनियरिंगको एक विशेष कला बन्यो छ। अस्पतालाहरूको निर्माणको लागि राज्यको मेडिकल विभागले आदर्श मानचित्र (प्लान) बनयो दिए छन्, जसमा अस्पतालको विशेष आवश्यकताहरू र सुविधाहरूको ध्यान राखाइएको छ। सबै प्रकारको छोटे-बडे अस्पतालहरूलाई लागि उपयुक्त नकशे तैयार गरिए हैं जसको अनुसार अपेक्षित विस्तारको अस्पताल बनाए जान सकिन्छं।
अस्पताल बनाउनको पूर्व यो भली-भाँति समझ लिन उचित छ कि अस्पताल खर्च गर्नवाली संस्था हो, धनोपार्जन गर्नवाली हैन। आधुनिक अस्पताल बनाउनको लागि आरंभमा नै एक ठूलो धनराशिको आवश्यकता पर्छ; उसलाई नियमित रूपले चलानको खर्च उससे पनि ठूलो प्रश्न हो। बिना यसको प्रबंध गरे अस्पताल बनाउन भूल छ। धनको कमीको कारण अगाडि चलकर धेरै कठिनाई हुन्छ र अस्पतालको निम्नलिखित उद्देश्य पूरा हैन हो सकता:
कामये दु:खतप्तानाम् प्राणिनामार्तिनाशनम्।।
इस आयोजनको समस्त अनुमित व्यय भारत सरकारको संपूर्ण आय भन्दा पनि अधिक छ। यस कारण यो योजना अझै सम्म कार्यान्वित हैन हो सकी छ।
विशिष्टिकृत अस्पताल
आजकल जनसङ्ख्या र त्यसैको अनुसार रोगिहरूको संख्यामा वृद्धि हुनबाट विशेष प्रकारको अस्पतालहरूको निर्माण आवश्यक भएको छ। प्रथम आवश्यकता छुतहे रोगहरूको पृथक अस्पताल बनाउनको हुन्छ, जहाँ केवल छुतहे रोगी रखे जान्छन्। त्यहि प्रकार राजक्ष्माको रोगिहरूको लागि पृथक अस्पताल आवश्यक छ। मानसिक रोग, अस्थिरोग, बालरोग, स्त्रीरोग, प्रसूतिगृह, विकलांगता आदिको लागि ठूलो नगरहरूमा पृथक अस्पताल आवश्यक छन्। साना नगरहरूमा एक नै अस्पतालमा कम से कम भिन्न-भिन्न अपेक्षित विभाग बनाउन आवश्यक छ। यिनी अस्पतालहरूको निर्माण पनि उनको आवश्यकता अनुसार भिन्न-भिन्न प्रकार देखि गर्न हुन्छ र त्यसै प्रकार वहाँको कर्मचारिहरूको नियुक्ति गरिन्छं। यिनी सबै प्रकारको अस्पतालाहरूको मानचित्र तथा वहाँको समस्त आवश्यकताहरूको सूची सरकारले तैयारएर दिएको छ, जसको अनुसार सबै प्रकारको अस्पताल बनाए जान सकिन्छं।
विश्राम विभाग
बडे नगरहरू मा, जहाँ अस्पतालाहरूको सदा कमी रहन्छ, उग्र अवस्थाले मुक्त होनेको पश्चात, दुर्बल स्वास्थ्योन्मुख व्यक्तिहरू तथा अत्यधिक समयसाध्य चिकित्सावाला रोगिहरूको लागि पृथक विभाग-रुग्णालय (इनफर्मरी)-बनाना आवश्यक छ। यसले अस्पतालाहरूको धेरै केही कठिनाई कम हुन्छ र उग्रावस्थाको रोगिहरूलाई राखनको लागि स्थान सुगमता देखि मिलछ।
चिकित्सालय र समाजसेवक
आजकल समाजसेवा चिकित्साको एक अङ्ग बन्यो छ र दिनहरू-दिन चिकित्सालय तथा चिकित्सामा समाजसेवीको महत्त्व बढता जा रहेको छ। औषधोपचारको अतिरिक्त रोगीको मानसिक, कौटुंबिक तथा सामाजिक परिस्थितिहरूको अध्ययन गर्न र रोगीको तज्जन्य कठिनाइहरूको टाढा गर्न समाजसेवीको काम छ। रोगीको रोगहरूत्पतिमा उनको रुग्णावस्थामा उनको कुटुंबको किन कठिनाइहरूको सामना गर्न पड रहेको छ तथा रोगले या अस्पताल देखि रोगीको मुक्त भएको / भन पश्चात कुन चाहीं कठिनाइहरूको सामना गर्न पडेगा, उनको रोगीमा के प्रभाव हुनेछ आदि रोगीको सम्बन्धको यो सबै कुराहरू समाजसेवीको अध्ययन र उपचारको विषय हुन्। यदि रोगमुक्त होनेको पश्चात त्यो व्यक्ति अर्थसंकटको कारण कुटुंबपालनमा असमर्थ रहे, त त्यो पुन: रोगग्रस्त हुन सक्छ। रोगकालमा उनको कुटुंबको आर्थिक समस्या कसरि हल हो, यसको प्रबंध समाजसेवीको कर्तव्य छ। यस प्रकारको प्रत्येक समस्या समाजसेवीको हल गर्नु पर्छ। यसले समाजसेवीको चिकित्सामा महत्त्व समझा जान सक्छ। उग्र रोगको अवस्थामा उपचारक या उपचारिकाको जितनी आवश्यकता हो, रोगमुक्तिको पश्चात् उनी व्यक्तिको स्वास्थ्यको रक्षा तथा जीवनको उपयोगी बनाउनमा समाजसेवीको पनि उतनी नै आश्यकता छ।
आयुर्वैज्ञानिक शिक्षासंस्थाहरूमा अस्पताल-आयुर्वैज्ञानिक शिक्षा संस्थाहरू (मेडिकल कलेजहरू)मा चिकित्सालयहरूको मुख्य प्रयोजन विद्धार्थिहरूको चिकित्सा-सम्बन्धि शिक्षा तथा अन्वेषण छ। यस कारण यस्तो चिकित्सालहरूको निर्माणको सिद्धान्त केही भिन्न हुन्छन्। यिनीहरूमा प्रत्येक विषयको शिक्षाको लागि भिन्न-भिन्न विभाग हुन्छन्। यिनीहरूमा विद्धार्थिहरूको संख्याको अनुसार रोगिहरूलाई राखनको लागि समुचित स्थान राखन पर्दछ, जसमा आवश्यक शय्याएँ रखी जा सकें। साथ नै शय्याहरूको बीच यति स्थान छोडन पर्दछ कि शिक्षक र उनको विद्धार्थी रोगीको नजीकै उभिएर उनको पर्रीक्षा गरेर सकें तथा शिक्षक रोगीको लक्षणहरूको प्रदर्शन र विवेचन गरेर सके। यस कारण यस्तो अस्पतालहरूलाई लागि अधिक स्थानको आवश्यकता हुन्छं। फिर, प्रत्येक विभागको पूर्णतया आधुनिक यन्त्रों, उपकरणहरू आदि देखि सुसज्जित गर्न हुन्छ। उनी शिक्षाको लागि आवश्यक छन्। अतएव यस्तो चिकित्सालहरूको निर्माण र सगंठनमा साधारण अस्पतालाहरूको अपेक्षा धेरै अधिक व्यय हुन्छ। शिक्षकहरू ओर कर्मचारिहरूको नियुक्ति पनि केवल श्रेष्ठतम विद्वानहरूमा से, जुन आफ्नो विषयको मान्य व्यक्ति हुन्, गरिन्छ। अतएव यस्तो चिकित्सालय चलानको नित्यप्रतिको व्यय अधिक हुनु स्वाभाविक छ।
ऐसी संस्थाहरूको निर्माण ,सज्जा तथा कर्मचारियहरूको पूरा ब्योरा इण्डियन मेडिकल काउंसिलले तैयारएर दिए छ। यही काउंसिल देश भरको शिक्षासंस्थाहरूको नियन्त्रण गर्छ। जुन संस्था उनको द्धारा निर्धारित मापदण्ड सम्म हैन पहुँचती उनलाई काउंसिल मान्यता प्रदान हैन करती र वहाँको विद्धार्थियहरूलाई उच्च परीक्षाहरूमा बस्नको अधिकारले वंचित रहन पर्दछ। शिक्षाको स्तरलाई उच्चतम बनाउनमा यस काउंसिलले स्तुत्य काम गरेको छ।
ऐसे अस्पतालहरूमा विशेष प्रश्न पर्याप्त स्थानको हुन्छ। कमरहरूको आकार र संख्या दुवैको नै अधिक राखन पर्दछ। फिर, प्रत्येक विभाग गर्‍यो आवश्यकता, विद्धार्थिहरू र शिक्षकहरूको संख्या आदिको ध्यान राखएर चिकित्सालयको योजना तैयार गर्नु पर्छ। (चं.भा.सिं.)
नेपालको प्रमुख अस्पतालहरु
बिर हस्पिटल, महराजगंज शिक्षण अस्पताल , बिपी कोईराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान
रम्दी
रम्दी प्युठान जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
राष्ट्रिय अभिसरण
राष्ट्रिय अभिसरण (Convergencia Nacional) भेनेजुएलामा एउटा राजनीतिक दल हो | दल रफएल कल्देरा १९९३मा स्थापना गरियो |
जर्जिया (देश)
जर्जिया ट्रान्सककेशिया क्षेत्रको केन्द्रवर्ती तथा पश्चिमी भागमा कृष्ण सागरको दक्षिण-पूर्वी किनारामा पर्ने एउटा देश हो। सन् १९९१ सम्म यो सोवियत सङ्घको १५ गणराज्यहरू मध्ये एउटा थियो - जोर्जियाई सोवियत समाजवादी गणतन्त्र। जर्जियाको सीमाना उत्तरमा रूस संग, पूर्वमा अजरबैजानसँग र दक्षिणमा आर्मेनिया तथा टर्कीसँग जोडिदछ ।
बाहिरी लिङ्कहरू
🇪🇺
जेड-ब्लू इक्लिप्स
जेड-ब्लू इक्लिप्स (जन्म: ३ मे १९७२) सान फ्रान्सिस्कोमा बसोबास गर्ने जापानी मूलकी पूर्व अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
डली बुस्टर
डली बुस्टर (जन्म २३ अक्टुबर १९६९, नोरा ड्भोराकोभाको रूपमा), एक चेक चलचित्र निर्माता, निर्देशक, अभिनेत्री, रचनाकार, र पूर्व अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
कल्पन परोपकारी
कल्पन परोपकारी (Kalpan Paropkari) एक पूर्व भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी हुन् जो भारतीय महिला क्रिकेट टिमको एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट म्याच खेल्ने गर्थिन् ।
बुटवल उपमहानगरपालिका
बुटवल नगरपालिकालाई तत्कालिन मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले गरेको सिफारिसको आधारमा नेपाल सरकारले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि यसलाई नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। बुटवललाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा तत्कालिन सेमलाल तथा मोतिपुर गाउँ विकास समितिलाई समावेश गरेर यसलाई उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको हो। बुटवलको २२ किलोमिटर दक्षिणमा भैरहवा सहर रहेको छ। यो नगर पश्चिम नेपालको प्रवेशद्वारको रूपमा रहेको छ। यो नगर महेन्द्र राजमार्ग तथा सिद्दार्थ राजमार्गद्वारा नेपालको पूर्व पश्चिम तथा उत्तर दक्षिण जोडिएको छ। यातायातको सुविधा तथा भौगोलिक अवस्थितिको कारणले बुटवल पश्चिम नेपालको एक प्रमुख वाणिज्य केन्द्रको रूपमा विकास भइरहेको छ।
यो नगर पहाड र तराईको सङ्गममा बसेको छ। एक लाख बीस हजार जनसङ्ख्या रहेको बुटवल द्रुतगतिमा विस्तारित भइरहेको छ।
नगर नामाकरण
यस नगरको नामाकरण सम्बन्धमा विभिन्न जनश्रुतिहरू सुन्न पाइन्छ। विभिन्न ठाँउहरूबाट मानिसहरू बटुलिएर बसेको हुनले 'बटौली' भनिएको र अपभ्रंस भई 'बुटवल' भएको भनिन्छ। यस सहरलाई पहिले खस्यौली नामले पनि चिनिन्थयो।
नगर प्रशासन
वि.सं. २०१६ मा बुटवल खस्यौली नगरपालिका स्थापना भएपछि हालसम्म १३ जनाले यस नगरपालिकाको नेतृत्व प्रदान गरिसकेका छन्। वि.सं. २०१७ मा बहुदलीय व्यवस्था विघटन भएपछि यो इलाका बुटवल खस्यौली नगर पञ्चायतको रूपमा रहेको थियो। बहुदलीय व्यवस्था पुनःस्थापना भए पश्चात् यसको नाम बुटवल नगरपालिका राखिएको थियो। वर्तमान नेपालको प्रशासनिक व्यवस्था अनुसार यो उपमहानगरपालिका सहर हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार बुटवलको जनसङ्ख्या १,३८,७४२ रहेको छ। यस मध्ये लगभग ५०% पुरुष र ५०% महिला रहेका छन्। कुल जनसङ्ख्या मध्ये ६८,२८८ जना पुरुष र ७९,४५४ जना महिला रहेका छन्। यस नगरमा जम्मा २९,६८७ परिवार रहेका छन्। यस उपमहानगरलाई १९ वडामा विभाजन गरिएको छ। बुटवल नगरपालिकामा बसोबास गर्ने मुख्य जातिमा नेवार, ब्राम्हण, क्षेत्री, मगर, गुरुङ, ठकुरी, थारु, कसौधन, अग्रवाल, सुनुवार, थकाली, मुस्लिम, दमाई तथा धर्मावलम्बीमा हिन्दू, बौद्ध, मुस्लिम, सिख र इसाई छन्।
भौगोलिक स्थिति
बुटवल उपमहानगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल १०१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। बुटवल उपमहानगरपालिका समुद्र सतहदेखि १ सय ८३ मिटरको उचाइमा अवस्थित छ।
महत्वपूर्ण स्थानहरू
यहाँका महत्त्वपूर्ण धार्मिक स्थलमा सिद्धबाबा, गणेश मन्दिर, नारायणस्थान, राधाकृष्ण मन्दिर, निलकण्ठ बाबा धाम, कालिका मन्दिर, राममन्दिर, बाघभैरव भुवनेश्वरी मन्दिर, बौद्ध गुम्बा र पद्म चैत्य विहार छन्। बुटवलका ऐतिहासिकस्थलमा रामपिथेकस अवशेषस्थल, जीतगढी किल्ला, मणिमुकुन्द सेन दरबार र पर्यटकीयस्थलमा मणिमुकुन्द सेन उद्यान, हिल पार्क, सिद्धबाबा धाम र पद्म चैत्य विहार छन्।