cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गौरी क्याम्पस जनकपुर
गौरी क्याम्पस जनकपुर धनुषा जिल्लाको ९ बेशीकोटमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
तेल्पाेस
तेल्पोस कुलुङ भाषाको पहिलो चलचित्र हो । यो चलचित्र २०६९ मा सोलुखुम्बुको बुङ, छेस्काम तथा काठमाडौँका विभिन्न स्थानमा छाँयाङ्कन गरी निर्माण गरिएको थियो । यो चलचित्रमा कुलुङ समुदायको भाषा, सस्कृतिबारे जानकारी दिइएको कथावस्तु रहेको छ । सुखमान श्रीपोसद्वारा लिखित यस चलचित्रका निर्माता विवेक कुलुङ रहेको छन् भने मुख्य भूमिकामा विवेक कुलुङ, परीता कुलुङ, सन्देश कुलुङ आदि रहेका छन् । प्रदिप भाटको निर्देशनमा रहेको सो चलचित्रका गितमा सङ्गितकार अर्जुन पोखरेलको रहेको छ भने गीत रचना केडी रेम्नीसिङको रहेको छ ।
सँगिनी
सँगिनी नेपालका पूर्वी जिल्लाहरूमा प्रचलित लोक कथात्मक गीत हो । यसलाई गीतका रूपा प्रस्तुत गरिएको पाइएतापनि यसमा प्राप्त हुने मर्मस्पर्षी आख्यानात्मकताले यो लोक काव्य र समाजिक गाथाका रूपमा देखिन्छ । सामान्यतया सँगिनीको अर्थ स्त्रकी साथी भन्ने हुन्छ । महिला सगिनीहरू मिलेर गाउने हुँदा यसलाई सँगिनी भनेको हुन सक्छ । सँगिनीहरू मिलेर आआफ्ना मनका कारुणिक भावलाई पोख्दै सरल भाका र भाषामा गाइने सँगिनी बाह्रमासे रूपमा गाइनुका साथै विशेष गरी तीज, पुराण, उत्सव एवं पवित्र कार्यका अवसरमा गाइन्छ । घर जान लागेकी कुनै विवस चेलीले सँगिनी मार्फत यसरी मनका मर्म व्यक्त गरेको पाइन्छ ः
चक्रतीर्थ
चक्रतीर्थ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १००४ वटा घर छन।
दयाराम श्रेष्ठ
दयाराम श्रेष्ठ (वि.सं. २००० - ) अनुसन्धानात्मक लेखक हुन्। धनकुटामा जन्मिएका दयाराम श्रेष्ठ नेपाली साहित्यमा दयाराम श्रेष्ठ 'सम्भव' नामले पनि परिचित छन्। उनी मूलतः समालोचक हुन्। उनले आधुनिक नेपाली कथासित सक्बन्धित विषयमा विद्यावारिधि गरेका छन्।
कृति
उनका प्रकाशित कृतिहरूः १. साहित्यको इतिहास : सिद्धान्त र सन्दर्भ (समालोचना, वि.सं. २०६१) २. नेपाली साहित्यका केही पृष्ठ (समालोचना, वि.सं. २०३२) ३. शाहवंश र नेपाली भाषा-साहित्य (समालोचनाहरू, वि.सं. २०३९) ४. रामकथा परम्परा र भानुभक्तीय रामायण (समालोचना, वि.सं. २०४१) ५. नेपाली भाषा र साहित्यको विकासमा शाहवंशको देन (इतिहास, वि.सं. २०४४) ६. नेपाली कथा र यथार्थवाद (शोध-प्रबन्ध, वि.सं. २०३९) ७. नेपालको राष्ट्रिय झण्डा (इतिहास, वि.सं. २०५३)
पुरस्कार
नेपालको राष्ट्रिय झण्डा नामक शोधग्रन्थका लागि उनले मदन पुरस्कार २०५३ प्राप्त गरे।
न्युयोर्क सहर
न्यु योर्क सहर अमेरिकाको धेरै जनघनत्व भएको सहर हो। न्यु योर्क सहर सन् १७९० देखि अमेरिकाको सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको सहर हो, जबकि न्यु योर्कको महानगरीय क्षेत्र विश्वको सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको महानगरीय क्षेत्र मध्ये एक हो। यो विश्वको एक प्रमुख महानगर हो र विश्व व्यापार, वाणिज्य, संस्कृति, फ्यासन र मनोरञ्जन माथि यसको खासै प्रभाव रहेको छ। संयुक्त राष्ट्रको मुख्यालय यहाँ स्थित भएको कारणले गर्दा पनि यो अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाको प्रमुख केन्द्रको रूपमा स्थापित रहेको छ।
आइसल्यान्ड
आइसल्यान्ड (Ísland, ), आधिकारीक नाम: गणतन्त्र आइसल्यान्ड   उत्तर युरोपमा अवस्थित टापु हो।
श्रीमद्भगवद गीता
श्रीमद्भगवद गीता (संस्कृत:श्रीमद्भगवद्गीता) वा श्रीमद्भागवत गीताहिन्दू धर्मका पवित्रतम ग्रन्थहरूमा एक हो । यो ऐतिहासिक हिन्दूग्रन्थ महाभारतको भीष्म पर्वबाट लिएको एक सानो ग्रन्थ हो । यसमा १८ अध्याय छन् । यसलाई मोक्षशास्त्र पनि भनिन्छ ।
संक्षिप्त विवरण
भगवतगीता अनुमानत आज भन्दा लगभग ५००० हजार वर्ष पहिला अर्थात कलियुगको आरम्भमा कुरुक्षेत्र नामको युद्ध भूमिमा कृष्णले गीताको उपदेश अर्जुनलाई दिएका थिए । यो सञ्जय र धृतराष्ट्रको संवादमा प्रश्नोत्तर प्रकारले लेखिएको छ यसमा १८ अध्याय छन् भने ७०० सौ पद्यात्मक संस्कृतश्लोक छन् । यसमा अनुष्टुप छन्दको अधिक प्रयोग भएको छ । स्तुति आदि पद्यमा अन्य छन्दको पनि प्रयोग गरिएको छ यसको प्रथम अध्यायमा अर्जुनले खेद व्यक्त गरेको हुनाले अर्जुन विषादयोग अध्याय भनिएको छ । यस्तै प्रकारले अर्जुन र कृष्णको संवाद अनुसार अन्य अध्यायको पनि नाम राखिएको छ यसमा एकेश्वरवाद, कर्म योग, ज्ञानयोग, भक्ति योगको अध्याय क्रम अनुसार सुन्दर ढङ्गले चर्चा भएकोछ । यो ऐतिहासिक ग्रन्थ महाभारतको भीष्मपर्व अन्तर्गत दिइएको उपनिषद हो यसमा अनित्य देह भन्दा नित्य आत्माको निरूपण गरिएकोछ। यसलाई मोक्ष ग्रन्थ पनि भनिएको छ ।
पृष्ठभूमि
श्रीमद्भगवद्गीताको पृष्ठभूमि महाभारतको युद्ध नै हो । जस्तो प्रकारले एउटा सामान्य मानिस आफ्नो जिवनको समस्यादेखि डराएर निरास भएर आफ्नो कर्तव्य देखि विमुख हुन्छ र त्यसदेखि भाग्छ । त्यस्तै प्रकारले महाभारत युद्धको महानायक अर्जुन आफ्नो अगाडि आईपरेको समस्यादेखि डराएर आफ्नो क्षेत्रिय धर्मदेखि विमुख भए यो समस्या हरव्यक्तिलाई आइपर्ने समस्या हो । यसलाई प्राचीन ऋषिमुनिहरुद्वारा गहन विचार गरेर जून ज्ञान प्राप्त गरे त्यसलाई वेद भनियो । त्यही वेदको अंतिम भागलाई उपनिषद भनिन्छ । मनुष्य जीवनको विशेषता मनुष्यमा रहेको बौद्धिक क्षमता नै हो र उपनिषदमा निहित भएको ज्ञान मनुष्यको उच्चतम अवस्था हो यसबाट मनुष्य आफ्नो बुद्धिको सीमा भन्दा परको अवस्थालाई प्राप्त गर्छ  त्यहि ज्ञानलाई औपनिषदिय ज्ञान भनिन्छ त्यही ज्ञानलाई सामान्य अर्थात उपनिषदको कठिन अर्थलाई सामान्यरूपले दर्शाउन वेद व्यासले भगवद्गीता संक्षिप्त रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् ।
भाष्य
भाष धातुदेखि ण्यत् प्रत्यय हुदा भाष्य शब्द सिद्ध हुन्छ यसको सामान्य अर्थ भन्न योग्य भाष्य हुन्छ । कुनै पनि शास्त्रको विस्तृत ब्याख्या गरेर तापर्य अर्थ निकाल्नु (भन्नु)लाई भाष्य भनिन्छ । संस्कृतका प्राय जसो महत्त्वपूर्ण ग्रन्थहरू विद्वान् आचार्यहरूद्वारा  भाष्य गरिएका छन् । जस्तै पाणिनिद्वारा विरचित अष्टाध्यायीको पतञ्जलिले भाष्य गरेर महाभाष्य नाम दिएका थिए ।
धृतराष्ट्र उवाच -
हे सञ्जय ! युद्ध गर्ने इच्छाले कुरुक्षेत्रको धार्मिक स्थलमा जम्मा भएका मेरा र पाण्डुका छोराले के गरे?
सञ्जय उवाच -
हे राजन! पाण्डुका छोराहरूले गरेको सैनिक मोर्चा देखेर राजा दुर्योधन आफ्ना गुरुका नजिक गएर यसरी भने।
"हे गुरु! हे आचार्य ! हजुरको बुद्धिमान शिष्री द्रुपदको छोराले ब्यबस्थित गरेको पाण्डवहरूको विशाल सैन्यशक्तिलाई एक पटक हेर्नुहोस।
यहाँ यो पाण्डवसेनामा भीम र अर्जुन समानका लडाइँ गर्ने महारथी युयुधान, बिराट, तथा द्रुपद जस्ता अनेक वीर धनुर्धारीहरु छन् ।
महान वीरहरु तथा धृष्टकेतु, चेकितान, कशिराज, पुरुजित, कुन्तिभोज र शैब्री जस्ता शक्तशाली योद्धाहरु पनि त्यहाँ रहेका छन।
पुएर्टो रिको स्वातन्त्र पार्टी
यो पार्टी समाजवादी इन्टरनेसनलसँग आबद्ध छ।
श्रीमद्भगवद गीता
सञ्जय उवाच -
त्यहाँ पराक्रमी युधामन्यु, अत्यन्त शक्तिशाली उत्तमौजा, सुभद्राको छोरा र द्रौपदीका छोराहरु छन् ।यी सबै योद्धाहरु महारथी हुन् ।
हे ब्राह्मण श्रेष्ठ ! तपाईँको जानकारीको लागि म सैनिकहरूको सञ्चालनमा विशेष दक्ष मेरा सेनापतिहरुका बारेमा पनि केही भन्छु ।
मेरा लागि आफ्नो ज्यान पनि दिन तयार हुने त्यस्ता वीरहरु पनि छन् । ती सबै अनेक प्रकारका हतियारहरुद्वारा सुसज्जित छन् र युद्द बिद्यामा पारङ्गत पनि छन् ।
हाम्रो शक्ति नाप्न नसकिने छ र हामी पुर्णरूपमा भीष्म - पितामहद्वारा संरक्षित छौँ भने भीमद्वारा सावधानीपुर्वक संरक्षित पाण्डवहरूको शक्ति सीमित छ।
तपाईँहरु सबैले यो सैन्यव्युहमा आफ्नो ठाउँ वा मोर्चामा रहेर सबैतिरबाट पितामह भीष्मलाई सहयता पुर्याउनुपर्दछ।"
कुरुवंशका अत्यन्त प्रतापी बयोवृद्ध तथा योद्धाहरुका पितामह भीष्मले दुर्योधनलाई आनन्द दिने आफ्नो शङ्ख सिंह गर्जे जस्तै गरी अत्यन्त उच्च स्वरले बजाउनुभयो।
त्यसपछि शङ्खहरु, ढोलहरु, सीङहरु, नगराहरु, तुरहीहरु सबै अचानक बज्न थाले र यो सबैको संयुक्त स्वर अत्यन्त भयङ्कर सुनियो।
त्यसपछि सेता घोडाहरु नारिएको विशाल रथमा विराजमान भएर कृष्ण र अर्जुनले आफ्ना दिव्री शङ्खहरु बजाए।
हृषीकेश(कृष्ण) ले पाञ्चजन्य शङ्ख बजाउनुभयो, अर्जुनले देवदत्त शङ्ख बजाए र असाधारण काॠ गर्न धेरै भोजन गर्ने भीमले पनि पौण्ड्र शङ्ख बजाए।
हे राजन ! कुन्तीका छोरा युधिष्ठिरले अनन्तविजय शङ्ख बजाए अनि नहकुल र सहदेवले सुघोष र मणिपुष्पक शङ्खहरु बजाए।महान धनुर्धारी काशीराज, महान योद्धा शिखण्डी, धृष्टद्धुम्न , विराट, अजेय सात्यिकी, द्रुपद, द्रौपदीका छोराहरु र सुभद्राका बलवान् छोरा यी सबैले अलग अलग आफ्ना शङ्खहरु बजाए।
विभिन्न किसिमक शङ्खहरु बज्दा भएको त्यो कोलाहलपूर्ण आवाजले आकश र पृथ्वीलाई गुञ्जायमान तुल्याउँदै धृतरास्ट्रका छोर्सहरूको हृदय चिर्न थाल्यो।
त्यसपछि हे राजन ! हनुमानको चित्र अंकित झण्डा भएको रथमा बसेर पाण्डुपुत्र अर्जुनले आफ्नो धनु उठाएर वाण वर्षाउनै लागेका समयमा धृतरास्ट्रका छोराहरूलाई सैनिक व्युहमा देखेर भगवान कृष्णलाई यी वाक्यहरु भने।
अर्जुन उवाच-
हे अच्युत ! कृपा गरेर यो मेरो रथ दुवै सेनाहरुका बीचमा लगेर अड्याउनु होस् ।त्यहाँ यो सङ्घर्षको मैदानमा युद्ध गर्ने इच्छा लिएर जम्मा भएका, को कोसँग मैले शस्त्रास्त्रहरूको परीक्षामा प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्दछ, हेर्नसँकू।
धृतराष्ट्रको खराब बुद्धि भएको छोरो दुर्योधनलाई प्रसन्न पार्नका लागि जो यिनीहरु यहाँ लडाइँ गर्न आएका छन्, तिनलाई म हेर्न चहान्छु।
भीष्म, द्रोण र सारा संसारभरिका राजाहरुका अगाडि भगवान कृष्णले भन्नुभयो- हे पार्थ ! यसरी यहाँ जम्मा भएका सम्पूर्ण कुरुहरूलाई हेर।
दुवै पक्षका सैनिकहरुका बीचमा उभिएर हेर्दा अर्जुनले त्यहाँ आफ्ना बुवाहरु, हजुरबुवाहरु, गुरुहरु, मामाहरु, दाइभाइहरू, छोराहरु, ससुराहरु र शुभचिन्तकहरुलाइ देखे।
विभिन्न वर्गका यी साथी सम्बन्धीहरूलाई युद्धभुमिमा देखेपछी कुन्तिपुत्र अर्जुन करुणाले अभिभूत भएर यसरी भन्न थाले।
अर्जुन उवाच
हे कृष्ण ! लडाइँ गर्नका लागि मेरा अगाडि उपस्थित भएका मेरा यी आफ्नै साथी सम्बन्धीहरूलाई देखेर मेरो शरीर कामिरहेको छ र मेरो मुख सुकिरहेको छ।
मेरो सम्पूर्ण शरीरमा कम्प भैरहेको छ, शरीरमा रोमाञ्च भइरहेको छ ( रौहरु ठडिइरहेका छन् ), मेरो गाण्डीव धनु मेरो हातबाट चिप्लिदै छ र मेरो छाला पोलिरहेछ।
हे केशव! अब यहाँ  धेरै समय उभिने सामर्थ्य पनि ममा छैन ।मैले आफैंलाई बिर्सिदैछु, मेरो मन घुमिरहेको छ, म त केवल अमङ्गल ( अशुभ) मात्रै देखिरहेको छु।
प्रगतिशील सुरिनामीहरूको संघ
प्रगतिशील सुरिनामीहरूको सङ्घ (Unie van Progressieve Surinamers) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | बे. शिवराज पांडे दलको नेता हो |
श्रीमद्भगवद गीता
अर्जुन उवाच
हे कृष्ण ! युद्धमा आफ्ना नाता सम्बन्धीहरूलाई मारेर न म आफ्नो कुनै कल्याण देख्छु न त जितेपछी पाइने राज्री र राज्यसुखको इच्छा नै ममा छ।
हे गोबिन्द! जसका लागि हामीलाई राज्य, भोग र सुखहरु चाहिएको हो तिनिहरु नै आफ्नो प्राण र धनको आशा मारेर लडाइँ गर्न युद्धभुमिमा उभिएका छन् भने त्यो राज्य , त्यो भोग र त्यो जीवन समेतले हामीलाई के लाभ भयो? त्यसैले हे मधुसूदन ! मलाई विजय पनि चाहिएन, राज्री र सुख पनि चाहिएन। गुरुहरु , हजुरबाहरु , बुबाहरु , छोराहरु , नातिहरु , मामाहरु , साला - जेठानहरु , ससुराहरु र अन्य सम्बन्धीजनहरु साराका सारा युद्ध गर्न मेरा अगाडि उभिएका छन् । पृथ्वीको राज्यको के कुरा स्वर्ग , मर्त्य , र पाताल यी तिनै लोकको राज्य पाए पनि म यिनीहरूलाई मार्न चाहन्न। यिनीहरूले नै मलाई मार्दछन् भने मारुन । यी धृतराष्ट्रका छोराहरूलाई मारेर हामीलाई के आनन्द होला र ?
यस्ता आततायीहरूलाई मार्यौ भने हामीलाई पाप लाग्नेछ, त्यसैले धृतराष्ट्रका छोराहरु र हाम्रा मित्रहरूलाई मार्नु हाम्रा लागि उचित छैन। हे माधव ! यी आफन्तहरूलाई हामीलाई के लाभ होला र, के सुख होला र ?
हे जनार्दन ! यी मानिसहरूको बुद्धि लोभले गर्दा भ्रस्ट भएको छ।यिनीहरु आफ्ना परिवारलाई मार्ने र मित्रहरूसँग झगडा गर्ने कुरामा पनि कुनै दोष देख्दैनन्  । तर कुलको विनाशमा ठूलो अपराध देख्ने हमीहरु किन यी पापपूर्ण कार्यमा संलग्न भइरहने ?
वंशको विनाशसँगै शाश्वत कुलपरम्परा पनि नाश हुन जान्छ र यसरी बाँकी रहेको परिवार पनि अधर्ममा संलग्न हुनपुग्दछ।
हे कृष्ण ! कुलमा अधर्म बड्न शुरु भए पछि कुलका स्त्रीहरु दूषित हुन पुग्दछन् र यसरी स्त्रीहरु आफ्नो सतीत्वबाट पतीत भएपछी हे वृष्णिवंशी कृष्ण ! नचाहिएका सन्तानहरु उत्पन्न हुन्छन् ।
वर्णसङ्कर सन्तानहरूको वृद्धिबाट परिवारलाई र पारिवारिक परम्परा दुवैलाई नाश गर्ने दुवै प्रकारका कुलघातीहरु  नरकमा पर्दछन् । यस्ता कुलघातीहरूका  पितृहरू पनि श्राद्ध तर्पण जस्ता पितृकार्यको लोप हुनाले नरकमा खस्दछन् ।
आफ्ना कुलपरम्परालाई नाश गर्ने व्यक्तिहरूको कुकृत्यबाट वर्णसङ्कर सन्ततिहरु उत्पन्न हुन्छन् र तिनका दुष्कृत्यहरूबाट सबै प्रकारका सामुदायिक योजनाहरु तथा पारिवारिक कल्याणका कार्यहरु समेत नष्ट हुन पुग्दछन् ।
हे जनार्दन ! कुलधर्मलाई विनाश गर्नेहरु सधैँभरी नरकमै बाँस गर्दछन् भन्ने कुरा मैले गुरुपरम्पराबाट सुनेको छु।
ओहो ! कति आश्चर्यको कुरा हो, हामी राज्यको सुख भोग्ने लोभमा परेर आफ्नै आफन्तहरूलाई मार्न तयार भएर ठूलो पापकर्म गर्न खोजिरहेका छौँ।
हातमा शस्त्र लिएका धृतरास्ट्रका छोराहरूले हतियार नलिएको र युद्ध मैदानमा कुनै प्रतिरोध पनि नगर्ने मलाई मार्छन भने मारुन।मेरा लागि त्यो श्रेयस्कर हुनेछ।
सञ्जय उवाच
युद्धभुमिमा अर्जुनले यिनै कुरा भनेर आफ्नो वाणसहितको धनु एकातिर पन्छाएर मनमा शोक सन्तप्त हुँदै फेरि रथमा गएर बसे।
करुणाले भरिएका, शोकले व्याकुल भएका र आँखाभरी आँसु लिएका अर्जुनलाई देखेर मधुसूदन कृष्णले यी वाक्यहरु भन्नुभयो।
भगवान उवाच
प्रिय अर्जुन! तिमीमा यी खिन्नताहरु कसरी आए ? जीवनको मुल्य बुझ्ने मानिसका लागि यी कुराहरु सुहाउँदैन । यसबाट न स्वर्गीय लोकहरूको प्राप्ति हुन्छ न राम्रो कीर्ति नै रहन्छ।
हे पार्थ ! नामर्द नबन, तिमी जस्तो वीरलाई यो शोभा दिंदैन। हे शत्रु दमनकर्ता ! हृदयको क्षुद्र दुर्बलतालाई त्यागेर युद्ध गर्न उठ ।।
अर्जुन उवाच
हे शत्रुहन्ता, हे मधुसूदन ! मैले कसरी युद्धभुमिमा भीष्म र द्रोण जस्ता पूजनीय व्यक्तिहरूमाथि वाणले प्रतिप्रहार गरूँ।
ठूला महानुभाव गुरुजनहरूलाई मार्नुभन्दा बरु यो संसारमा भीख मागेर बाँच्नु राम्रो हो। सांसारिक लाभका इच्छुक भए पनि उनीहरू मेरा गुरुहरु हुन् ।यदि उनीहरू मारिन्छन् भने हामीले भोग गर्ने हरेक वस्तु रगतले मुछिएको रक्तरञ्जित हुनेछ।
हामीले उनीहरूलाई जिते राम्रो हुने कि उनीहरूले हामीलाई जिते राम्रो हुने, यो पनि हामीलाई थाहा छैन। हामी जुन धृतराष्ट्रका छोराहरूलाई मार्न चाहँदैनौँ तिनीहरु नै अहिले हाम्रा अगाडि युद्धभुमिमा उभिइरहेका छन् ।
अहिले विवेकको दुर्बलताले गर्दा मैले मेरो कर्तव्य के हो भन्ने निश्चित गर्न सकिरहेको छैन र म आफ्नो सम्पूर्ण धैॠ पनि गुमाउँदैछु।यस्तो अवस्थामा मैले हजुरसँग सोधिरहेको छु मेरालागि सबैभन्दा राम्रो के गर्दा हुन्छ, त्यही भन्नुहोस् ।म हजुरकै शिष्री हुँ र हजुरकै शरणमा आएको छु, अत: कृपा गरेर मलाई समुचित उपदेश दिनुहोस् ।
मेरा इन्द्रियहरूलाई सुकाउने यो शोक हटाउने कुनै उपाय म देख्दिन । स्वर्गमा देवताहरु जस्तै यो पृथ्विमा संसारभरिको निष्कण्टक र धन - धान्यपूर्ण राज्री पाए पनि म यो शोकलाई हटाउन सक्दिन।
सञ्जय उवाच
यति भनेपछी शत्रुहरूलाई दमन गर्ने अर्जुनले कृष्णसँग " गोविन्द ! म लडाइँ गर्दिन " भने र चुप लागेर बसे।
हे भरतवंशी ! त्यस समय दुवैतर्फका सैनिकहरुका बीचमा शोकमग्न भएका अर्जुनलाई कृष्णले हाँस्दै यी शब्दहरु भन्नुभयो।
श्रीभगवानुवाच
तिमी कुरा विद्वानका जस्ता गर्छौ तर जसका लागि शोक गर्नु आवश्यक नै छैन त्यसैका लागि शोक गरिरहेछौ। पण्डितजनहरु न जिउँदाका लागि शोक गर्दछन् न मरेकाका लागि नै शोक गर्दछन् ।
योभन्दा अघि पनि म नभएको, तिमी नभएको र यी राजाहरु नभएको कुनै समय थिएन र पछि भविस्यमा पनि हामी सबैको अस्तित्व नभएको कुनै समय हुने छैन।
हे कुन्तीपुत्र ! दु:ख र सुख भन्ने कुरा कालक्रममा आउने र जाने जाडो र गर्मी ॠतु जस्ता अस्थायी विषय हुन् र यी इन्द्रियबोध्बाट उत्पन्न हुन्छन्, अत: हे भरतवंशी अर्जुन ! यस्ता कुरालाई मानिसले विचलित नभैकन सहन गर्न सिक्नुपर्छ।
हे पुरुष श्रेष्ठ अर्जुन ! जुन व्यक्ति सुख र दु:खबाट विचलित हुँदैन र दुवै अवस्थामा समान रहन्छ त्यो व्यक्ति निश्चय नै मुक्ती पाउन योग्री हुन्छ।
असत् वस्तुको कुनै चिरस्थायित्व छैन र सत् वस्तुको कुनै परिवर्तन नै हुँदैन। आत्मा र शरीर यी दुवैका प्रकृतिको अध्ययन गरेर तत्वदर्शीहरूले यस्तो निष्कर्ष निकाले।
जो सम्पूर्ण शरीरहरूमा व्याप्त छ त्यसैलाई तिमिले अविनाशी सम्झनु पर्दछ।यो अव्यय आत्मालाई कसैले पनि नष्न गर्न सक्दैन।
अविनाशी, अपरिमेय र शाश्वत जीवात्माको भौतिक शरीर नाशवान छ, त्यसैले हे भरतवंशी अर्जुन तिमी युद्ध गर।
जसले यो जीवात्मालाई मार्ने ठान्दछ र जसले यसलाई मर्नेवाला ठान्दछ, ती दुबै अज्ञानी हुन्। यो आत्मा न मर्दछ न मारिन्छ।
हे पार्थ जसले यो आत्मा अविनाशी छ, अजन्मा छ र अव्यय छ भन्ने जान्दछ त्यसले कसरी कसैलाई मार्ला वा मार्न लगाउन सक्ला ?
जसरी मानिसले पुराना वस्त्रहरु त्यागेर नयाँ वस्त्र धारण गर्छ, त्यसै गरी आत्माले पनि पुराना र काम नलाग्ने शरीर त्यागेर नयाँ भौतिक शरीर धारण गर्दछ। नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावक: । न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुत : ।।
यो आत्मालाई न कहिल्यै कुनै हतियारले टुक्र्याउन सकिन्छ न आगोले डढाउन सकिन्छ, न पानीले भिजाउन सकिन्छ न हावाद्वारा नै सुकाउन सकिन्छ।
यो व्यस्टी आत्मा कहिल्यै नफुट्ने, नडढ्ने, नभिज्ने र नसुक्ने खालको हुन्छ।यी आत्मा सधैं रहिरहन्छ, सर्वव्यापक छ, अपरिवर्तनशील छ, अचल छ र सर्वदा एकैनासको छ।
यो आत्मालाई अव्यक्त, अचिन्त्य र अपरिवर्तनीय भनिन्छ। यो कुरा बुझेर पनि तिमीले शरीरका लागि शोक गर्नु हुँदैन ।
यदि तिमिले आत्मालाई सधैं जन्मिइरहने र सधैं मरिरहने ठान्छौ भने पनि हे महाबाहु! तिमीले यसका लागि शोक गर्नु पर्ने कुनै कारण छैन।
जो जन्मिएको छ, त्यो अवश्यै मर्छ र मरेपछी फेरि अवश्री जन्मिन्छ,अत: आफ्नो नगरिनहुने कर्तव्यको पालन तिमीले गर्नैपर्दछ र यसमा शोक गर्नुहुँदैन।
जन्मिनुभन्दा अगाडि सबै जीवहरु अव्यक्त अवस्थामा हुन्छन् ,जन्मेर नमरुन्जेल्को मध्य अवस्थामा तिनीहरु व्यक्त हुन्छन् र मरेपछी फेरि अव्यक्त नै हुन्छन् अत: यसमा शोक गर्नुपर्ने के आवश्यकता छ ?
हे भरतवंशी अर्जुन ! शरीरमा रहने शरीरका स्वामीलाई कहिल्यै मार्न सकिँदैन त्यसैले कुनै पनि जीवात्माक लागि तिमीले शोक गर्नु पर्दैन।
एउटा क्षेत्रीयले गर्नुपर्ने विशिष्ट कर्तव्यलाई विचार गरेर, धर्मका लागि युद्ध गर्नुभन्दा राम्रो अरु कुनै काॠ छैन भन्ने कुरा तिमीले बुझ्नुपर्दछ र यस्तो काॠ गर्न तिमीले कुनै सङ्कोच मान्नुहुँदैन।
हे पार्थ ! स्वतः प्राप्त हुन आएको, स्वर्गको खुलेको ढोका जस्तो यस्तो युद्धको अवसर अत्यन्त सुखी वा भाग्यशाली क्षेत्रीयहरूले मात्र प्राप्त गर्दछन् ।
यदि केही गरेर तिमीले यो युद्धरूपी धार्मिक कर्तव्य पूरा गरेनौ भने, तिमीलाई आफ्नो कर्तव्य पालन नगरेको पाप लाग्ने छ र तिमीले योद्धाका रूपमा पाएको यश पनि गुमाउनेछौ।
मानिसहरूले सधैँ तिम्रो अपयशको वर्णन गर्नेछन् ।एउटा सम्मानित व्यक्तिका लागि अपयश भन्ने कुरा मृत्युभन्दा पनि बड्ता कष्टकर हुन्छ।
जुन जुन महारथीहरूले तिम्रो नाम र इज्जतलाई अत्यन्त आदर गरेका छन्, तिनैले तिमीलाई युद्धबाट डराएर भागेको ठानेर तिमीलाई तुच्छ मान्नेछन् ।
तिम्रा शत्रुहरू तिम्रो पुरुषार्थको उपहास गर्दै अनेकौँ दुर्वचनहरू भनेर तिम्रो निन्दा गर्नेछन्, त्योभन्दा कष्टदायी कुरा तिम्रा लागि अरू के होला ?
हे कुन्तीपुत्र ! यदि युद्धमा मारियौ भने तिमीले स्वर्गलोक पाउने छौ र यदि युद्ध नै तिमीले जित्यौ भने पृथ्वीको राज्य भोग्न पाउने छौ। त्यसैले तिमी दृढ सङ्कल्पका साथ उठ र युद्ध गर।
सुख-दुःख, लाभ- हानि , विजय- पराजयसम्बन्धी विचारै नगरी तिमी युद्धका लागि युद्ध गर, यसो गर्यौ भने तिमीलाई कुनै पाप लाग्ने छैन।
यसरी विश्लेषणात्मक अध्ययनद्वारा मैले तिमीलाई यो ज्ञानको वर्णन गरें। अब म निष्काम कर्मको व्याख्या गर्छु, सुन।हे पार्थ ! यदि तिमीले यही ज्ञानमा रहेर कर्म गर्यौ भने तिमीले आफूलाई कर्मबन्धनबाट मुक्त गर्न सक्दछौ।
यस प्रयासमा न कुनै हानी छ न बिध्न नै। यो मार्गमा गरिएको सानो प्रगतिले पनि व्यक्तिलाई अत्यन्त भयानक किसिमको भयबाट मुक्त गराइदिन्छ ।   ।।४०।।
अल्पज्ञानी व्यक्तिहरू वेदका आलङ्कारिक वचनहरुप्रती अति आसक्त हुन्छन् । त्यहाँ स्वर्ग प्राप्ति गराउने र राम्रो जन्म, शक्ति र यस्तै अन्य कुराहरू प्राप्त गराउने धेरै किसिमका सकाम कर्महरू बताइएका छन् । इन्द्रियभोग र सम्पन्न जीवनको चाहना राख्ने व्यक्तिहरू यो भन्दा ठूलो अरु केही छैन भन्ने गर्दछन् ।
छिमेकी (कथा)
छिमेकी कथा नेपाली साहित्यकार गुरुप्रसाद मैनालीद्वारा लिखित नेपाली कथा हो। यो कथा मैनालीको नासो कथासङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित कथा हो।
श्रीमद्भगवद गीता
श्रीभगवानुवाच
जसको मनमा इन्द्रियभोग र सांसारिक वैभवप्रती अत्याधिक आसक्त छ र जसलाई यस्ता वस्तुहरूले मोहित गर्दछ त्यस्ता व्यक्तिहरू भगवानको अटल भक्तिमा दृढ हुन सक्दैनन् ।
छिमेकी (कथा)
समीक्षा
छिमेकी कथा सामाजिक समस्याहरु प्रस्तुत गरी आदर्श समाधान पहिल्याउने आदर्शोन्मुख यथार्थवादी कथाकार गुरुप्रसाद मैनालीको छोटो आकारको प्रभावशाली कथा हो । यसको क्षेत्र गाउँ रहेको छ । छिमेकीहरूको बीचमा स-साना कुरामा असमझदारी भई ठूला-ठूला समस्या उत्पन्न हुने यथार्थलाई यसमा देखाइएको छ ।
श्रीमद्भगवद गीता
श्रीभगवानुवाच
वेदमा मुख्री गरी प्रकृतिका तीन गुणहरूका सम्बन्धमा उल्लेख छ, त्यसैले हे अर्जुन ! तिमी यी तीन गुणभन्दा पर जाऊ। सम्पूर्ण द्धैतभावबाट मुक्त होऊ, समस्त लाभ र सुरक्षाका चिन्ताबाट पनि मुक्त होऊ र आत्मामा स्थित होऊ ।
छिमेकी (कथा)
भाषा, शैली संवाद
यस छिमेकी कथाका प्रत्येक शब्दहरु सरलता र सहजताले भरिएका छन ।वाक्यहरु छोटा छोटा रहेका छन् । कथामा कतै वर्णन त कतै संवादद्वारा कथा रचिएको छ। वर्णनमा सरलता छ भने संवादमा स्वाभाविकता छ। गुमाने र धनजितेले गाउँले र अशिक्षितले बोल्ने भाषा बोल्दछन्। त्यस्तै आशामरु साहूको संवादमा नेवारी लवज छ। यस कथाको शैली पनि सरल र रैखिक ढाँचामा छ ।कथामा आदि मध्य र अन्त्यको रैखिक शैलीमा बढेको छ। अन्तत: भाषा, संवाद र शैलीका दृष्टिकोणबाट हेर्दा यो कथा सरल, सहज, स्वाभाविक र प्रभावकारी छ।
श्रीमद्भगवद गीता
श्रीभगवानुवाच
जसरी एउटा सानो कुवाको काम विशाल जलाशयबाट तुरुन्त पूरा हुन्छ त्यसै गरी वेदका पछाडि रहेको प्रयोजन परम्ब्रह्मलाई जानेपछी स्वतः पूर्ण हुन्छ। कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन। मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोsस्त्वकर्मणि ।।४७।।
छिमेकी (कथा)
कथासार
´छिमेकी` कथामा गुमाने र धनजिते दुईजना छिमेकी छन्। असारको समय छ, खेत रोप्ने बेला छ। चौतारामा गाउँलेहरु जम्मा भएका छन्। गुमानेको गोरु धनजितेको खेतको बिउमा पस्छ र धनजितेले गोरुलाई बेस्सरी पिट्दै धपाउँछ । वर्षायामका आफ्ना गोरुलाई बेस्सरी पिटेको देखेपछि गुमाने रिसाउँछ र दुबैका बीचमा झगडा हुन्छ । गाउँको भँडुवा धर्मानन्द पाध्याले गुमानेलाई उक्साउँछ र झगडा हातपातसम्ममा पुग्छ । छिमेकीहरूले गुमाने र धनजितेलाई छुट्याउँछन् तर दुबैमा रिस बाँकी रहन्छ । दुबै छिमेकीहरूमा बोलचाल तथा अर्म-पर्म र असल व्यवहार बन्द हुन्छ । केही समय पछि गाउँमा आँठे रोगको महामारी फैलिन्छ त्यसको चपेटामा धनजिते र उसको परिवार पर्छ । आँठेले इन्तु न चिन्तु भई लडेको धनजितेको दयनीय अवस्था देखेर गुमानेको मन पग्लन्छ । उसले मन लगाएर धनजितेको सेवा गर्छ । सेवा नगर्न र आफ्नो भारी बोक्न गए चलनचल्तीभन्दा धेरै ज्याला दिने लोभ आसामरु साहुले देखाउँछ । यो लोभमा नपरी गुमानेले उल्टै छिमेकीको महत्त्व बुझाउँछ । सन्चो भई बिउँझेपछि धनजितेले गुमानेको प्रेम र उसको मनमा आफूप्रतिको माया र सद्भाव देख्छ ।उसलाई विगतप्रति पछुतो लाग्छ र गुमानेसँग माफी माग्छ । दुबैमा मेल हुन्छ र कथा समाप्त हुन्छ ।
श्रीमद्भगवद गीता
श्रीभगवानुवाच
तिमीलाई आफ्नो निर्धारित कर्म गर्ने मात्र अधिकार छ, तर कर्मको फल पाउने नपाउने कुरा तिम्रो अधीनमा छैन।तिमीले आफूलाई कर्मफलको कारण पनि कहिल्यै नसोच र कर्तव्य गर्नबाट विमुख पनि कहिल्यै नहोऊ।
हे अर्जुन ! सफलता वा असफलताका सम्पूर्ण आसक्तिहरूलाई त्याग गरेर समभावमा रहेर आफ्नो कर्तव्री गर। यहि समभावलाई नै योग भनिन्छ।
हे धनञ्जय ! भक्तिमय सेवाद्वारा सम्पूर्ण निन्दित कर्मबाट टाढा बस र त्यही सेवाभावमा रहेर भगवान् को शरणमा पर। आफ्ना सकाम कर्महरूको फल भोग्न चाहने कृपण हुन्, तुच्छ विचारका हुन् ।
भगवदभक्तिमा लागेको मानिसले यहि जीवनमा नै आफूलाई राम्रा र नराम्रा दुवै कर्मबाट मुक्त गराउँदछ, त्यसैले तिमी भक्तियोग प्राप्त गर्ने प्रयत्न गर, किनभने सम्पूर्ण कर्ममा कुशलता नै योग हो।  ।।५०।।
यसरी भगवानको भक्तिमा तल्लीन रहेर महर्षिहरू वा भक्तहरूले आफूलाई सांसारिक कर्मका प्रतिफलबाट मुक्त गर्दछन् र यसरी नै जन्म र मृत्युका चक्रबाट मुक्त भएर तिनीहरूले सम्पूर्ण दुःखभन्दा परको अवस्था ( भगवदधाम) प्राप्त गर्दछन् ।
जब तिम्रो बुद्धिले मोहरूपी घना जङ्गललाई पार गर्नेछ, त्यस समय तिमी पहिल्यै सुनिसकिएका र सुन्नुपर्ने सबै कुराप्रती विरक्त हुनेछौ।
जब तिम्रो बुद्धिले मोहरूपी जङ्गललाई  पार गर्नेछ, त्यस समय तिमी पहिल्यै सुनिसकिएका र सुन्नुपर्ने सबै कुराप्रति विरक्त हुनेछौ।
जब तिम्रो मन वेदका आलङ्कारिक भाषाबाट विचलित हुने छैन र आत्माको अनुभुतिमा एकाग्र भएर स्थिर रहने छ तब मात्र दिव्री चेतना प्राप्त गर्नेछौ।
अर्जुन उवाच
हे केशव ! अध्यात्ममा लीन भएका व्यक्तिको पहिचान के हो ? ती कसरी बोल्दछन् ? तिनको भाषा कस्तू हुन्छ ? ती कसरी बस्दछन्, अनि कसरी हिड्दछन् ?
श्रीभगवानुवाच
हे पार्थ ! जब मानिसले मानसिक चिन्तनबाट इन्द्रियतृप्तिका लागि उठ्ने सबै किसिमका इच्छाहरूलाई त्यागिदिन्छ र त्यसरी पवित्र हुन पुगेको उसको मनले आफ्नै आत्मामा परम् सन्तुष्टि प्राप्त गर्न थाल्दछ अनि मात्र त्यस्तो व्यक्तिलाई पावन तथा दिव्री चेतनामा अवस्थित (स्थितप्रज्ञ ) मानिन्छ। ll ५५ll
तीन तापहरुका बीचमा रहँदा पनि जसको मन विचलित हुँदैन, वा सुखमा हुँदा जसको मन प्रफुल्लित हुँदैन र जो डर, क्रोध र आसक्तिबाट मुक्त छ , त्यसैलाई स्थितप्रज्ञ सन्त भनिन्छ।
यश भौतिक संसारमा जसले असल कुरा प्राप्त हुँदा हर्षित हुने र अशुभ कुरा आइपर्दा घृणा गर्ने गर्दैन, त्यही नै पूर्ण ज्ञानमा अवस्थित भएको व्यक्ती हो।
जसरी कछुवाले आफ्ना अङ्गहरूलाई खुम्च्याएर खोल भित्र समेट्छ त्यसै गरी जसले आफ्ना इन्द्रियहरूलाई तिनका विषयबाट खिच्दछ त्यही व्यक्ती नै दृढतापूर्वक पूर्ण चेतनामा स्थिर रहन्छ।
कुनै देहधारी जीव इन्द्रियभोगबाट मुक्त भए पनि उसमा त्यसको वासना भने रहिरहन्छ तर यदि त्यो भन्दा उत्कृष्ट रसको संवाद उसले पायो भने विषयभोगको अभिरुचि समाप्त हुन्छ र ऊ कृष्णचेतनामा स्थिर हुन्छ ।
हे अर्जुन ! इन्द्रियहरु कति बलवान् र वेगवान छन् भने तिनीहरूलाई नियन्त्रण  गर्ने प्रयत्नशील विवेकी मानिसको मनलाई पनि तिनले बलपूर्वक हरण गरिदिन्छन् ।ll६०ll
जुन व्यक्तिले आफ्ना इन्द्रियहरूलाई पूर्णतया नियन्त्रणमा राखेर निग्रह गरेको छ र आफ्नो चेतनालाई ममा स्थिर गरेको छ, त्यही व्यक्ति स्थितप्रज्ञ भनिन्छ।
तर सम्पूर्ण राग र द्वेषबाट मुक्त भएको र स्वतन्त्र नीति नियमहरूद्वारा आफ्ना इन्द्रियहरूलाई नियन्त्रण गर्न सक्ने व्यक्तिले भगवानको पूर्ण कृपा प्राप्त गर्न सक्दछ।
यसरी कृष्णभावनामा सन्तुष्ट रहने व्यक्तिका लागि संसारका तीनै किसिमका भौतिक कष्टहरु धेरै टिक्दैनन्। यश किसिमको तृप्त चेतनामा रहने व्यक्तिको बुद्धि चाँडै नै स्थिर हुन्छ।
जो व्यक्ति कृष्णभावनामा रहेर भगवानसँग जोडिएको छैन त्यो व्यक्तिको न बुद्धि नै दिब्य हुन सक्दछ न मन नै स्थिर हुनसक्दछ। अस्थिर मन भएका व्यक्तिले शान्ति प्राप्त गर्नु सम्भव छैन र शान्तिबिना सुख कसरी पाउन सकिन्छ र ?
त्यसैले हे महाबाहु ! जसका इन्द्रियहरु आफ्ना विषयबाट पूर्णत: हटेर नियन्त्रणमा आएका छन् त्यसैको बुद्धिलाई निसन्देह स्थिर बुद्धि मान्नुपर्दछ।
जुन समयमा सबै जीवहरुका लागि रात्री हुन्छ, त्यसमा आत्मसंयमी पुरुष जागृत रहन्छन् र सबै जीवहरु जाग्ने समय आत्मदर्शी मुनिका लागि रात्री हुन्छ।
जसरी सधैं परिपूर्ण र अचल रूपमा प्रतिष्ठित समुन्द्रमा नदीहरू प्रवेश गर्दछन् त्यसै गरी स्थिर चित्त भएका व्यक्तिका हृदयमा अनेक इच्छाहरु नित्य प्रवेश गर्दछन् र बिलाउँदछन्।त्यस्तै स्थिर व्यक्तिले माय्र शान्ती प्राप्त गर्दछन् तर विषयको इच्छा भएका व्यक्तिले त्यो शान्ती पाउँदैनन् ।
जसले इन्द्रियतृप्तिका सबै चाहनाहरूलाई त्यागिदिएको छ, जो इच्छहरूबाट मुक्त छ, जसले सम्पूर्ण ममतालाई पनि त्यागिदिएको छ र अहंकारशून्री बनेको छ त्यही व्यक्तिले मात्र शान्ती प्राप्त गर्न सक्दछ।
यो आध्यात्मिक तथा ईश्वरीय जीवनको मार्ग हो जसलाई प्राप्त गरेपछी मानिस मोहित हुँदैन ।हे अर्जुन ! जीवनको अन्तिम अवस्थामा पनि यस्तो स्थितिमा पुग्ने मानिस भगवानको धाममा प्रवेश गर्नसक्दछ।
अध्याय ३
कर्मयोग
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥
अर्जुनले भने- हे जनार्दन ! हे कृष्ण ! हजुरका विचारमा यदि सकाम कर्मभन्दा बुद्धियोग नै ठूलो हो भने किन मलाई यो भयङ्कर युद्ध कार्यमा लगाउन चाहनुहुन्छ ?
तात्पर्य : अघिल्लो अध्यायमा भगवान् श्रीकृष्णले आफ्ना घनिष्ट मित्र अर्जुनलाई संसारको शोकसागरबाट उद्धार गर्नका लागि आत्माको स्वरूपका सम्बन्धमा विस्तारपूर्वक व्याख्या गर्नुभएको छ र बुद्धियोग वा कृष्णभावना नै आत्मसाक्षात्कारको मार्ग हो भन्नुभएको छ । कहिलेकाहीँ गल्तीले कृष्णभावनालाई अकर्मण्यताका रूपमा पनि लिने गरिन्छ र यस्तो गलत बुझाइ भएको मानिस नामजपद्वारा पूर्णरूपले कृष्णभावनाभावित हुने उद्देश्यले एकान्त ठाउँमा गएर बस्ने पनि गर्दछन् । तर कृष्णभावनामृत दर्शनको राम्रो ज्ञान नपाईकन एकान्तमा गएर नामजप गर्नु ठीक होइन । यसो गर्दा अल्पज्ञ मानिसहरूबाट सस्तो पूजा वा प्रशंसा पाउन सकिन्छ तर आत्मोन्नति ठीकसँग हुँदैन । अर्जुनलाई पनि कृष्णभावना वा बुद्धियोग भनेको त सक्रिय जीवनबाट सन्यास लिएर एकान्त ठाउँमा गई तपस्या गर्ने अभ्यास हो भन्ने लागेको थियो । अर्को शब्दमा अर्जुन कृष्णभावनामा लाग्ने निहुँ पारेर चतुरतापूर्वक युद्धबाट बच्न चाहन्थे । तर निष्ठावान तथा इमानदार शिष्य भएका हुनाले उनले यो कुरा आफ्ना गुरु श्रीकृष्णका समक्ष राखे र उहाँसँग सबैभन्दा उत्तम कार्यविधिका बारेमा जिज्ञासा गरे । उनको त्यही जिज्ञासाको उत्तर दिदै श्रीकृष्णले यो तेस्रो अध्यायमा कर्मयोगको अर्थात् कृष्णभावनाभावित कर्मको विस्तृत व्याख्या गर्नुभएको छ ।
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ २ ॥
हजुरका अनेक अर्थ लाग्ने उपदेशद्वारा मेरो बुद्धि अल्मलियो, त्यसैले निश्चित गरेर मलाई त्यही कुरा भन्नुहोस् जसबाट मेरो वास्तविक हित हुन्छ ।
तात्पर्य : अघिल्लो अध्यायमा भगवद्गीताको प्रस्तावनाका रूपमा साङ्ख्ययोग, बुद्धियोग अर्थात् बुद्धिद्वारा इन्द्रियनियन्त्रण , फलको चाहना नराखी कर्म गर्न र नव सिकारूको अवस्था जस्ता धेरै प्रकारका मार्गहरूको व्याख्या भएको थियो । यो सबै कुरा त्यहाँ अलि अव्यवस्थित किसिमले प्रस्तुत गरिएको थियो । यसलाई बुझ्न र तदनुसार कार्य गर्न अझ बढी व्यवस्थित किसिमको मार्गनिर्देशन हुनु आवश्यक थियो , त्यसैले अर्जुनले यो सन्देह हुने खालको विषयवस्तुलाई अझ स्पष्ट पार्न खोजे । यसो भएमा मात्र सर्वसाधारण मानिसले अपव्याख्यामा नपरी स्पष्ट कुरा बुझ्नसक्दछ । हुनत कृष्णले शब्दजालमा पारेर अर्जुनलाई अल्मल्याउन खोज्नुभएको होइन , तैपनि अर्जुनले जडतावश भनौं वा सक्रिय सेवावश भनौं कृष्णभावनाको प्रक्रियालाई बुझ्न सकेनन् । अर्को शब्दमा भन्ने हो भने अर्जुनले यी प्रश्नहरू सोधेर भगवद्गीताको रहस्यलाई गम्भीरतापूर्वक बुझ्न चाहने विद्यार्थीहरूलाई स्पष्ट मार्ग देखाइदिएका छन् ।
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन सांख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ३ ॥
भगवान्ले भन्नुभयो- हे निष्पाप अर्जुन ! मैले पहिल्यै भनिसकें आत्मसाक्षात्कार गर्न चाहने व्यक्तिहरू दुई प्रकारका हुन्छन् । एक प्रकारका ज्ञानीहरू हुन् जो अनुभवसिद्ध दार्शनिक चिन्तनद्वारा भगवान्लाई बुभन खोज्दछन् भने अर्का प्रकारका भक्तहरू भक्ति - सेवाद्वारा भगवान्लाई जान्ने प्रयास गर्दछन् ।
तात्पर्य : यही गीताको दोस्रो अध्यायको ३ ९ औं श्लोकमा सांख्ययोग र कर्मयोग वा बुद्धियोग यी दुई प्रकारका पद्धतिहरूको व्याख्या भगवान्ले गर्नुभएको छ । यस श्लोकमा पनि भगवान् त्यही विषयलाई अझ स्पष्टसँग व्याख्या गर्नुहुन्छ । पदार्थ र आत्माका स्वभावको विश्लेषणात्मक अध्ययन वा सांख्ययोग त दर्शन वा व्यवहारिक ज्ञानद्वारा विषयवस्तुलाई बुझ्न र चिन्तन गर्न चाहने व्यक्तिहरूका लागि हो । अर्का प्रकारका मानिसहरू दोस्रो अध्यायको एकसठ्ठीऔं श्लोकमा बयान गरिए जस्तै कृष्णभावनामा रहेर काम गर्दछन् । दोस्रो अध्यायको उनन्चालीसौं श्लोकमा पनि भगवान्ले भन्नुभएको छ- बुद्धियोग वा कृष्ण - भावनाको नियमद्वारा कार्य गर्ने व्यक्ति कर्मका बन्धनबाट मुक्त हुनसक्दछ । यस पद्धतिमा अरू कुनै त्रुटि छैन । यही सिद्धान्तलाई एकसठ्ठीऔं श्लोकमा अझ स्पष्ट तरिकाले व्याख्या गरिएको छ । यो बुद्धियोग सम्पूर्णरूपले भगवान्मा, विशेषतः कृष्णमा आश्रित छ र यही विधिद्वारा नै सबै इन्द्रियहरूलाई सजिलैसँग वशमा ल्याउन सकिन्छ । अतः यी दुवै प्रकारका योगविधिहरू धर्म र दर्शनका रूपमा एक अर्कामा अन्योन्याश्रित छन् । दर्शन बिनाको धर्म भावुकता वा धर्मान्धता मात्र हुन्छ भने धर्मबिनाको दर्शन पनि मानसिक तर्कवितर्क मात्र बन्नपुग्दछ । मानिसको अन्तिम लक्ष्य कृष्ण नै हुनुहुन्छ , किनभने निरन्तर परमसत्यको खोजी गरिरहने दार्शनिकहरू पनि अन्त्यमा कृष्णभावनामृतमै पुग्दछन् । यसको उल्लेख पनि भगवद्गीतामा पाइन्छ । परमात्मासँग आत्माको सम्बन्धको वास्तविक स्थिति बुझ्नु नै सम्पूर्ण योग - पद्धतिहरूको उद्देश्य हो । दार्शनिक चिन्तन पनि एउटा अप्रत्यक्ष विधि हो , जसद्वारा विस्तारै कृष्णभावनामृतसम्म पुग्न सकिन्छ र अर्को प्रत्यक्ष विधि पनि छ त्यो हो कृष्णभावनामृतमै रहेर हरेक वस्तुसँग आफ्नो सम्बन्ध कायम गर्नु । यी दुईवटा मार्गहरूमा कृष्णभावना नै उत्तम मार्ग हो किनभने यसमा दार्शनिक विधिद्वारा इन्द्रियहरूलाई शुद्धीकरण गरिराख्नु पर्दैन । कृष्णभावना स्वयंमा नै एउटा शुद्धीकरण प्रक्रिया हो । यो भक्तिसेवा भगवत्प्राप्तिको प्रत्यक्ष विधि हो , सँगसँगै यो सजिलो पनि छ र दिव्य पनि छ ।
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्य पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥४ ॥
न्यु मिलेनियम कलेज अफ एडुकेशन
न्यु मिलेनियम कलेज अफ एडुकेशन धनुषा जिल्लाको देवीचौर जनकपुर-१०मा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
विज्ञान अध्ययन क्याम्पस
विज्ञान अध्ययन क्याम्पस धनुषा जिल्लाको जनकपुर-४मा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
बालंखा
वालंखा भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँ विकास समिति हो ।तर यो जिल्लाकै दक्षिण पश्चिम क्षेत्रको प्रमुख बजार क्षेत्र हो | दक्षिण पूर्वमा पर्ने घोरेटार बजार पछि यो बालंखा बजार यस क्षेत्रको शैक्षिक एबं राजनीतिक दृष्टिकोणले विशेष महत्त्व राख्ने केन्द्र हो | जिल्ला सदरमुकामबाट टाढा र दुर्गम स्थान परेकाले  लामो समयसम्म ओझल मा परेको यो बजार, सडक मार्ग ले जोडिए पछि एका एक आर्थिक एवम ब्यापारिक केन्द्र को रूपमा पनि विकास हुन थालेको छ |
२०६८ सालको तथ्यांक अनुसार बालंखा गाबिसको जनसङ्ख्या करिब १७०० छ जुन २०४८ सालको तथ्यांक भन्दा करिब ३०० सय कम हो | यसको मुख्य कारण बसाई सराइ र विदेश पलायन नै हो | यसै गरी छिमेकी गाबिसहरू थिदिन्खा (२०८४), पांचा (२४५७) वासिंग थर्पु (१६१३), यूँ (१८०७), दुम्माना (४५०७) र पावला (१३४१) गरी यो क्षेत्रमा जम्मा १५५०५ जना संख्या रहेको छ |
इतिहास
पुरानो राणा र पंचायत को शासन ब्यबस्थामा आमचोक भन्ने चलन थियो र यो क्षेत्रलाई आमचोक बालंखा भनिन्थ्यो | त्यसपछि चण्डी बजार गाउ भनियो जसमा अहिलेको बालंखा, थिदिन्खा, यूँ सबै पर्थ्यो| पंचायत कालमै अर्को प्रशासनिक बिभाजन गर्दा अलग्गै बालंखा गाउ पंचायत भनेर नामकरण भयो  र दक्षिण पश्चिम क्षेत्र को केन्द्रको पनि यसलाई बनाइयो | प्रजातन्त्र प्राप्त भएपछी प्रशासनिक स्वरुप त्यहि भए पनि गाउ पंचायत को ठाउमा  गाउ विकास समिति नाम राखियो |
२०३६ सालमा बहुदल र निर्दल को जनमत सङ्ग्रह को समयमा यो क्षेत्र भरिका लागि बालंखा बजारमै मतदान को व्यवस्था गरिएको थियो |
बिक्रम सम्बत २०३९ मा तत्कालिन राजा बिरेन्द्र को भ्रमण घोरेटारमा भएको बेला बालंखा मा हाइ स्कुल स्वीकृत प्रदान भएको थियो जसको फलस्वरुप चनडेश्वोर माध्यमिक बिद्यालय बालंखा बजारमा स्थापित भयो | यो स्कुलको स्थापना संगै यस क्षेत्रमा केहि शैक्षिक र राजनीतिक चहल पहल शुरु भयो |
बालंखा लाई केन्द्र को रूपमा मानिएपनि त्यस अनुसार यहाँ अड्डा कार्यालयहरु बिगतमा स्थापित नभएको देखिन्छ | स्वास्थ्य चौकी पांचा मा थियो भने पुलिस थाना बयाङ्ग मा थियो | धेरै पछि एउटा पशु स्वास्थ्य उपचौकिको भवन भने स्थापना गरिएको थियो | स्कुल स्थापना पछि २०४० सालतिर अमेरिकी पिसकोर स्वयम्सेवक माइकल सुलेविट्स बालंखा मा शिक्षक बनेर आए र उनले जाने बेलामा खानेपानी को व्यवस्था गरेर गएका थिए |
छलिङ
छलिङ नेपालको बागमती अञ्चलको ख्वप जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १४९१ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार छलिङको जनसङ्ख्या ७६७४ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
विकासशील देश
विकासशील देश त्यस्तो सार्वभौम राज्य हो जसको औद्योगिक बिकासको आधार र मानव विकास सूचकाङ्क अन्य देशहरूको तुलनामा कम हुन्छ। यद्यपि, यो परिभाषालाई विश्वव्यापी रूपमा सहमत छैन। यो श्रेणीमा कुन देशहरू फिट हुन्छन् भन्नेमा पनि कुनै स्पष्ट सम्झौता छैन। विश्व बैङ्कले प्रतिव्यक्ति सकल राष्ट्रिय आयको आधारमा विश्वका अर्थतन्त्रहरूलाई चार समूहमा वर्गीकरण गर्दछ: उच्च, उच्च-मध्यम, निम्न-मध्यम र न्यून आय भएका देशहरू। अल्पविकसित देशहरू, भूपरिवेष्ठित विकासशील देशहरू र साना टापुहरू विकासशील राष्ट्रहरू सबै विकासशील देशहरूका उप-समूहहरू हुन्।
विकासशील देशहरू प्रायः तिनीहरूको इतिहास वा भूगोलको कारणले गर्दा केही विशेषताहरू समान हुन्छन्। उदाहरणका लागि, तिनीहरूसँग सामान्यतया: सुरक्षित पिउने पानी, सरसफाइ र स्वच्छता, ऊर्जा गरीबी, उच्च स्तरको प्रदूषण (जस्तै वायु प्रदूषण, फोहोर, पानी प्रदूषण, खुला दिसा), उष्णकटिबंधीय र संक्रामक रोगहरू भएका मानिसहरूको उच्च अनुपातमा पहुँचको कम स्तर (उपेक्षित उष्णकटिबंधीय रोगहरू), अधिक सडक ट्राफिक दुर्घटनाहरू, र सामान्यतया कमजोर गुणस्तर पूर्वाधार।
मरु गणेश
मरु गणेश नामले प्रसिद्ध अशोक विनायक काठमाडौंको एउटा प्रसिद्ध मन्दिर हो। मरु गणेश विश्व सम्पदा सूचीमा रहेको हनुमानढोका दरबार क्षेत्रस्थित हनुमान्ढोका गणेशको स्थान दिइएको छ ।
चाँदीपंखे हिउँचरी
चाँदीपंखे हिउँचरी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्ल्याक-विङ्ड स्नोफिन्च'' (Black-winged Snowfinch) भनिन्छ ।
मरु गणेश
उत्पत्ति
मरु गणेशको उत्पत्तिका बारेमा एउटा किंवदन्ती पाइन्छ । त्यस अनुसार, उहिले यस क्षेत्रमा एक जना सत्पात्र गृहस्थ बस्तथे । उनले एक रात अशोक वृक्ष झलमल्ल उज्यालो भएको देखेछन् । त्यस रूखमा के रहेछ भनेर हेर्न जाँदा उनले गणेशलाई रूखमाथि चढ्दै गरेको देखेछन् । त्यो थाहा पाएपछि गणेश अलप भएछन् । ती गृहस्थले पछि त्यहीँ गणेशको मन्दिर बनाएर मूर्ति प्रतिष्ठापन गराएछन् । यस मन्दिरमा गणेश मूर्ति सुखासनमा बसेको छ । यसलाई अशोक विनायक पनि भनिन्छ । गणेश मन्दिर मरुसत्तलकै एक अंगका रूपमा रहेको छ ।
पूजा गरिने दिन
भाद्र शुक्ल गणेश चौथीका दिन अशोक विनायक गुठीले हरेक वर्षको मरु गणेशमा विशेष पूजा कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । यस दिन ब्रत बसी गणेशको पूजा गरे कार्य सिद्धी, मनमा शान्ति र धनधान्यले भरिपूर्ण हुने धार्मिक विश्वास रहेको छ । अन्य समुदायले गणेश चौथी मनाइने यो दिन नेवार समुदायले चथा पर्व मनाउने गर्दछ । चथा पर्वमा नेवार समुदायमा उखु, अदुवा, चथाजस्ता बनस्पतिलगायतका बस्तु चन्द्रमा (चथा द्यः) लाई चढाएर यो पर्व मनाउने चलन छ ।
प्रत्यागमन (कथा)
प्रत्यागमन नेपाली साहित्यकार गुरूप्रसाद मैनालीद्वारा लिखित नेपाली कथा हो। यो कथा मैनालीको नासो कथासङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित कथा हो। यो कथा मैनालीको नासो कथासङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित कथा हो।
मदना
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
प्रगतिशील मजदुर र किसानहरूको सङ्घ
प्रगतिशील मजदुर र किसानहरूको सङ्घ (Progressieve Arbeiders en Landbouwers Unie) सुरिनाममा एउटा समाजवादी राजनीतिक दल हो | दल १९७४मा स्थापना गरियो | ज. होक दलको नेता हो |
सुन्दरीजल
सुन्दरीजल नेपालको  बागमती अञ्चल  अन्तर्गत काठमाण्डौ जिल्लामा अवस्थित एक गाँउ विकास समिति हो । सुन्दरीजललाई शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जको प्रवेशद्धारको रूपमा पनि मानिन्छ । शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जको धेरै हिस्सा समेत आगटेको यस गाविस काठमाण्डौ उपत्यकामा खपत हुदै आएको पिउने पानीको प्रमुख जलाधार भएको क्षेत्र पनि हो ।
इतिहास
हिन्दुहरूको पूज्य देवी श्री सुन्दरीमाईको मन्दिर भएको स्थान भएकाले पनि यस गाविसको नाम सुन्दरीजल रहन गएको मान्यता छ । यसका साथै कञ्चन र सुन्दर बागमती नदी बग्ने स्थान भएकाले पनि यस ठाँउलाई सुन्दरीजलको नामले चिनिन्छ ।
विकास संरचना
यस सुन्दरीजल गाविसमा नेपालको दोस्रो जलविद्युत गृह सुन्दरीजल जलविद्युत गृह पनि अवस्थित छ । ६४० किलो वाट क्षेमता भएको यस जलविद्युत गृहको निर्माण वि.सं. १९९२ सालमा तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शमसेरले गरेका थिए ।
काठमाण्डौ उपत्यकामा रहेको पिउने पानीको अत्याधिक अभाव र सो अभाव पूर्तीको लागि ल्याउने भनिएको मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको प्रमुख द्वार पनि यसै गाविसमा पर्दछ । सुरुङ्गमार्ग द्वारा सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची खोलाबाट काठमाण्डौको सुन्दरीजलसम्म पानी ल्याउने भनिएको सो आयोजनाको दूरी करिब २७.६ व.कि.मी रहेको छ । जसमध्ये ६ व.कि.मी सुन्दरीजलवाटै निर्माण गरिदै छ भने बाँकी २१.६ व.कि.मी सुरुङ्गमार्ग सिन्धुपाल्चोक लगायत अन्य विभिन्न स्थानवाट निर्माण गरिदै छ ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११को जनगणना अनुसार सुन्दरीजलमा ५४७ घरहरू र जनसङ्ख्या २५५२ छ ।
धरातलीय, भौगोलीक एवं राजनीतिक अवस्थिति
सुन्दरीजल गाविस राजधानी काठमाण्डौवाट करिब ९+ कि. मि उत्तर तर्फको दुरीमा अवस्थित छ । यस गाविसको पश्चिममा नयाँपाटि र बालुवा गाविसहरू अवस्थित छन् भने पूर्वमा गागलफेदी र आलापोट गाविसहरू अवस्थित छन् । यसका साथ–साथै यस गाविसको उत्तरी सिमानातर्फ शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जले नुवाकोट  र  सिन्धुपाल्चोक  जिल्ला समेत छोएको छ । सुन्दरीजल गाविसले सरदर ५.२८ व. कि. मि भु–भाग ओगटेको छ भने स्यालमती र नागमती नदिको संगममा रहेको प्रसिद्ध नदि बागमतीको मूल द्धार समेत यसै स्थानमा रहेको छ ।
कृषि
विभिन्न प्राकृतिक भू–बनावटका कारण यस सुन्दरीजल गाविसको वडा नं ८ मा मात्र विशेष गरी धान, गहुँ, मकै, कोदो, आलु, केराउ लगाएतका उब्जाउ खेती गरिन्छ भने माथिल्लो भू–भागमा अवस्थित वडाहरूमा मकै, कोदो, मास, भटमास, बेसार, अंरिसो आदिको खेती गरिन्छ । सुन्दरीजल गाविसमा कृषि प्रयोजनका लागि सिमित स्थानमा मात्र आधुनिक स्रोत साधनको प्रयोग गरेको पाईन्छ ।
पर्यटन
पर्यटन व्यवसायलाई सुन्दरीजल गाविसको प्रमुख व्यवसायको रूपमा लिईन्छ । विभिन्न प्राकृतिक हराभराको संगम स्थलका साथै सबै धर्म र जातीको परमपरागत कला तथा संस्कृति नै यस सुन्दरीजल गाविसको पर्यटक भित्राउने प्रमुख आर्कषणको पक्ष रहि आएको छ । विशेष गरी यस सुन्दरीजल गाविसको शिवपुरी निकुञ्ज क्षेत्रमा रहेको नदि, नाला, ठूला चट्टान र त्यस चट्टान हुँदै बग्ने छहरा तथा झरनाहरु पनि स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक आर्कषण गर्ने उत्कृष्ट नमुना हुन् । बार्षिक हजारै स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक भित्राउने यस सुन्दरीजल गाविसमा हरेक हप्ताको अन्तिममा घुम्न आउने स्थानीय क्षेत्रका युवा र युवतीको घुईचोले पनि सुन्दरीजल गाविसको पर्या–पर्यटनमा टेवा पु¥याउदै आएको छ । काठमाण्डौको धुला–धुवाँ र कामको व्यस्ततालाई विर्सेर साथिभाई तथा परिवारका साथ केही क्षणको लागि भएपनि गाँउको हावापानी तथा गाउँले परिभेषको अनुभूति गर्नको लागि पनि एक उत्कृष्ट नमुना बन्दै आएको छ यस सुन्दरीजल गाविस । सुन्दरीजलमा रहेको स्वच्छ हावापानी र रमणीय स्थलका साथसाथै यस स्थानमा रहेको ठूला–ठूला चट्टानले पनि यस क्षेत्रको आर्कषण बढाएको छ । रक क्लाईम्बिङ जस्ता सहासीक खेलको अनुभूती प्राप्त गर्न सकिने यहाँका चट्टानले स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको मन जित्न सफल भएको छ । यसका साथसाथै सुन्दरीजल देखी चिसापानी सम्मको २२ व. कि. मि दुरीको पदयात्रा मार्ग पनि सुन्दरीजललाई चिनाउने मुख्य आर्कषणको विषय बन्दै आएको छ ।
धार्मिक स्थल
सुन्दरीजल प्रवेश गर्ने प्रमुख नाका सुन्दरीजल बसपार्कवाट मात्र केही मिटरको दुरीमा कृष्ण मन्दिर र गणेश मन्दिर अवस्थित छ । यसैगरी यस गाविसको चिनारी बन्दै आएको सुन्दरीमाई मन्दिर सुन्दरीजल बसपार्कबाट निकुञ्जको मार्ग हुदैँ केही कि. मि दुरीमै अवस्थित छ । हिन्दु नेपालीहरूको महान चाड दशैँको ९ दिनसम्म नै यस मन्दिरमा दर्शनार्थीहरूको घुँईचो लाग्ने गर्दछ । यसका साथै यस गाविसमा निर्मित स्तुपा, बौद्ध धर्मसम्बन्धि पाठशालाले पनि धार्मिक सहिष्णुताको उत्कृष्ट नमुना प्रस्तुत गरेको छ । सुन्दरीजलमा हरेक वर्षको साउन महिनाको प्रत्येक सोमबार बोल–बम मेला मनाईने गर्दछ । हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको आस्थाका प्रतिक भगवान शिवको उपासना गरिने यस मेलामा हजारौँ संख्यामा हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको सहभागीता हुने गर्दछ । विशेष गरी नेपालको तराई क्षेत्रबाट लाखौँका संख्यामा हिन्दु धर्मावलम्बीहरु सुन्दरीजलमा मेला भर्न आउने गर्दछन् । यस मेलामा सुन्दरीमाई मन्दिर क्षेत्रबाट लोटामा जल भरी नाङ्गो खुट्टा पैदल नै पशुपति मन्दिर परिसर सम्मको यात्रा गरी जल चढाईन्छ । यसका साथै प्रत्येक वर्ष दशहरा पर्वमा दशहरा स्नानका लागि पनि यहाँका नदिमा हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको ठूलो घुँईचो लाग्ने गर्दछ ।
वन ,वन्यजन्तु तथा पंक्षी
सुन्दरीजलमा विशेषगरी खोटे/रानी सल्लो, चिलाउने, उत्तिस, काफल आदिको रुख लगायत १२५० प्रजातिका वनस्पति पाईन्छन् जसमध्मे ५० प्रजातिका रैथाने वनस्पति पाईन्छन् । यसै गरी यस गाविसको वनक्षेत्रमा १२९ प्रजातिका ढुसी (च्याउ) पनि पाईन्छ । यस सुन्दरीजल गाविसमा ध्वाँसे चितुवा, चरीबाघ, आसामी बाँदर, सालक, मृग, बदेल जस्ता वन्यजन्तुको समेत बसोवास रहेको पाईन्छ । यस सुन्दरीजल गाविसमा करिब २५० प्रजातिका चराचुरुङ्गी तथा पंक्षी पाईन्छन् । जसमध्ये १७७ प्रजातिका बसाई सराई गर्ने पंक्षी यहाँ पाईन्छन् । यसै गरी यस सुन्दरीजल गाविसमा करिब १०२ प्रजातिका पुतली\पतङ्गहरु पनि पाईन्छन् ।
उज्वला निकम
उज्वला निकम (Ujwala Vasudev Nikam) (जन्म ;१९ जून १९५८, पुणे ,महाराष्ट्र ,भारत) एक पूर्व भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडी हुन् जो भारतीय महिला क्रिकेट टिमको तर्फबाट एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय र टेस्ट क्रिकेट म्याच खेल्ने गर्थिन् । उनले कुल आठ टेस्ट म्याच र दुई वनडे म्याच पनि खेलेकी थिइन् । उज्वलाको जन्म भारतीय राज्य महाराष्ट्र के पुणे जिल्लाको एक मध्यम वर्गको परिवारमा १९५८ मा भएको थियो । उनको पिता एक पुलिस इन्स्पेक्टर हुन् ।
टप फेस
टपफेस एक अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक वार्तालाप सेवा हो। रूनेटमा यो सबैभन्दा लोकप्रिय वार्तालाप सेवाहरू मध्ये एक हो। प्रत्येक दिन यसमा १६ लाख प्रयोगकर्ताहरूले यसमा भ्रमण गर्दछन्। यसका भण्डारमा करिब १० करोड सहभागीहरू छन् जसमा ती मध्ये आधा रूसका प्रयोगकर्ताहरू पर्दैनन्।  सेवा यसको आफ्नै मोबाइल अनुप्रयोग (आइओएस र एन्ड्रोइड), वेबसाइटका साथ साथै सामाजिक सञ्जाल सेवाहरू जस्तै भिकन्टेक्ट, फेसबुक, ओड्नोकलासनिकी मार्फत उपलब्ध छ।
इतिहास
मे २०१० मा, डिमित्रि फिलाटोभ र उनको ऋण लिएको एक अज्ञात साझेदारद्वारा निर्मित सोनेटिकाले, भिके सदस्यहरूका माझ सबैभन्दा लोकप्रिय अनुप्रयोग हाइपोक्राइटलाई केहि हजार रूबलको लागि खरिद गरेको थियो
यसको मूल सेवामा सहभागीहरूका तस्वीरहरू मुल्याङ्कन उपकरणले गर्दा कुराकानीको विश्वव्यापी वितरण क्षमतामा सुधार ल्याएको थियो।
अप्रिल २०११ मा, सेवालाई टपफेस नाममा सुरू गरिएको थियो। यसले सञ्चालनको पहिलो वर्ष भिकण्टेक्ट र त्यस वर्ष पछि फेसबुकमा सेवाको सुरुवात गरेको थियो।
जुन २०१२ मा, ३ करोड ७० लाख मानिसहरू सेवाका साथ दर्ता भएका थिए। नयाँ सहभागीहरू कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको अनलाइन पत्रिका "भिकर्स" र सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक पृष्ठहरूको सञ्जाल मार्फत आकर्षित भएका थिए।
सन् २०१२ मा, मस्को टाइम्सले सबैभन्दा बढि बढ्दो घरेलू इन्टरनेट परियोजनाहरूको बीचमा टपफेसको उल्लेख गरेको थियो। फेब्रुअरी २०१३ मा, फाष्ट कम्पनीले रूसको दश नयाँ कम्पनीहरूको सूचीमा टपफेसलाई समावेश गरेको थियो।
जुन २०१४ मा डेटिङ साइट लभप्लानेट डटरूमा पछिल्लाको शेयर खरीदमा टोपफेस र आरबीसी बीचको वार्तालापको बारेमा जानकारी गराइएको थियो। यस समयमा दर्ता गरिएका प्रयोगकर्ताहरूको सङ्ख्या ८ करोड १० लाख रहेको थियो।
जनवरी २०१५ को अन्त्यमा, यो २ करोड ईडाँक ठेगानाहरूको "चुहावट" को बारेमा कुख्यात बनेको थियो। पासवर्ड र पत्राचार बिक्रीको लागि डेटाबेसमा समावेश गरिएको थिएन। कम्पनी पछि वेबसाइट ह्याकरहरूसँग एक सहयोग समझौतामा प्रवेश गरेको थियो।
समय समयमा टपफेसले प्रतिभा फेला पार्नका लागि ह्याकाथनहरूको आयोजना गरेको थियो।
सन् २०१७ मा, टपफेस, गुगल प्लेमा "सम्पादकहरूको छनौट" चिन्ह प्राप्त गर्ने पहिलो वार्तमलप अनुप्रयोग बनेको थियो।
विशेषता
टपफेसमा दर्ता नि: शुल्क छ। सेवाले पत्राचार, सञ्चारको प्रयोग गरी नयाँ साथीहरू जोडिन सहयोग गर्दछ।
सेवाको आधारमा तस्वीरहरूलाई मूल्याङ्कन गरिन्छ। सेवा खोलेर, प्रयोगकर्ताले अर्को प्रयोगकर्तालाई मनपर्ने सामग्री पठाउन र मनपर्ने फिर्ता प्राप्त गर्न सक्दछ।
यदि मनपर्दो आपसी छन् भने प्रयोगकर्ताहरू एक अर्कासँग सन्देश आदान प्रदान गर्न सक्षम हुन्छन्।
थप सुविधाहरूको विभिन्न प्रकारमा विशेष स्थितिका मालिकहरूलाई प्रदान गरिन्छन् र त्यसलाई मुद्रा आर्जका लागि लागि खरीद गरिन्छ।
मञ्चहरू
१) आइओएसका लागि मोबाइल अनुप्रयोग आइओएस
२) एन्ड्रोइडका लागि मोबाइल अनुप्रयोग एन्ड्रोइड
३) वेब सेवा टपफेस डटकम
५) सेवा फेसबुकमा
६) सेवा ओड्नोकलासनिकीमा
वित्तिय प्रदर्शन
टपफेसले पैसा विज्ञापन र सशुल्क सेवाहरू मार्फत कमाउँदछ जसले फ्रिमियम नमूनामा काम गर्दछ।
कम्पनीका अनुसार, निभिया, सेबरबेङ्क र अन्य ठूला कम्पनीहरूको विज्ञापनमा, टपफेसले महिनामा १० लाख रूबलमा भन्दा बढी कमाएको छ र सन् २०११ को मध्यमा कम्पनीले प्रति महिना ५० देखि ६० लाख रूबल कमाएको थियो।
तराई पहाड हिमाल समाज पार्टी
तराई पहाड हिमाल समाज पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष किरणकुमार तामाङ हुन् । तराई पहाड हिमाल समाज पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय ललितपुरको धोबीघाटमा छ । यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह पानीजहाज थियो। तराई पहाड हिमाल समाज पार्टीले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल ८१ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ १,६९७ मत प्राप्त गरेको थियो ।
इमरान ताहिर
इमरान ताहिर दक्षिण अफ्रिका राष्ट्रिय क्रिकेट टिम का खेलाडी हुन।
हंसपुर
हंसपुर प्युठान जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
डाँडाबाघ मन्दिर
जिल्ला बैतडी पाटन नगरपालीका वार्ड नं.१२ उपल्लो सोराढ क्षेत्रमा अवस्थित डडेल्धुरा-वैतडी दशरथ चन्द राजमार्ग नजिक रहेको लोटने/डाँडाबाघ देवताको प्रसिद्ध मन्दिर रहेको छ । यस मन्दिरमा प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल/चैत्र शुक्ल सप्तमी तिथिमा विशेष पूजा लाग्ने र प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल चतुर्दशीका दिन भव्य मेला लाग्दछ । यस मन्दिरमा आई दर्शन गर्ने भक्तजनहरूको मनोकांक्षा पुरा हुने विश्वास गरीन्छ । यसको फेसबुक पेजः www.facebook.com/डाँडाबाघ-देवता रहेको छ ।
योग क्याम्पस
योग क्याम्पस धनुषा जिल्लाको जनकपुरमा अवस्थित एक कलेज हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ ।
ब्रैम्पटन
ब्रैम्पटन (Brampton) कनाडाका सबैभन्दा ठूला राज्य ओण्टारियोका ग्रेटर टोरण्टो एरियाको तेस्रो सबैभन्दा ठूलो सहर छ। यो पीलको क्षेत्रीय नगर पालिका (रिजनल मुंसीपाल्टी अफ पील)को सीट छ। वर्ष २०११मा  भएको जनगणनाका अनुसार ब्रैम्पटनको आबादी ५२३,९११ थियो, जो यसलाई कनाडाका भित्र नौवां सबैभन्दा ठूलो सहर बनाउँछ। औसत आयु ३३.७ हुनको कारण यो ग्रेटर टोरण्टो एरियाको  सबैभन्दा युवा समुदाय छ। ब्रैम्पटनको कनाडामा  दक्षिण एसियाई मानिसहरूको सबैभन्दा अधिक एकाग्र्दछ, यसको ३१.७% आबादी दक्षिण एसियाई मूलको छ। ब्रैम्पटनलाई १८५३मा एक गाँवका रूपमा  निगमित गरिएको थियो। यसको  यो नाम यसलाई इंग्ल्याण्डको कम्ब्रिया काउंटीका ब्रैम्पटन ग्रामीण नगरदेखि मिल्यो थियो। एक समयमा  ब्रैम्पटन कनाडाका फूलहरुका सहर (द फ्लवर टाउन अफ कैनेडा)का नामले जानिन्थ्यो। यो शीर्षक सहरमा  स्थित ठूला ग्रीनहाउस उद्योगका कारण मिल्यो थियो। वर्तमान समयमा  सहरका प्रमुख आर्थिक क्षेत्रहरूमा  उन्नत विनिर्माण, आफूरा प्रशासन र संभार-तन्त्र, सूचना र सञ्चार प्रविधि, मल्य र पेय पदार्थ, जीवन विज्ञान र व्यापार सेवाहरू सामेल छन्।
फत्तेपुर (स्पष्टता)
फत्तेपुर शब्दले निम्न कुराहरू जनाउँछ।
नयाँ सुरिनाम
नयाँ सुरिनाम (Nieuw Suriname) सुरिनाममा एउटा राजनीतिक दल हो | अर. नानान पण्डे दलको नेता हो |
ह्यातुङ झरना
ह्यातुङ झरना तेह्रथुम जिल्लामा रहेको पर्यटकीय स्थल हो । एसियाकै अग्लो भनिएको झरनाको उचाई ३६५ मिटर रहेको छ । यो झरना नेपालकै सबैभन्दा अग्लो हो भने यो विश्वकै सबैभन्दा अग्ला ३० झरनाहरूमा पर्दछ । ह्यातुङ झरना सदरमुकाम म्याङलुङ देखि ९ कोष उत्तरमा सम्दु गाविसमा पर्दछ । सदरमुकाम देखि लगभग १ दिन पैदल हिडे पश्चात यो झरना पुग्न सकिन्छ । सप्तरङ्गी इन्द्रेणी झै देखिने यो झरनाको पानी सिमलको भुवा उडेझैँ गरी माथिबाट बेगले तल झरेको देखिन्छ। वाटोमा सामान्य पाटी पौवा र खाने बस्ने एवं टेलीफोनको सुविधा रहेको छ।