cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
संयुक्त अधिराज्यको झण्डा
ग्रेट ब्रिटेनको झण्डा स्कटल्यान्ड र इङ्ल्यान्डको राजा जेम्स छैठौँ र प्रथमको घोषणाद्वारा सन् १६०६ मा स्थापित भएको थियो। संयुक्त अधिराज्यको नयाँ झण्डा आधिकारिक रूपमा सन् १८०१ को काउन्सिलको आदेशद्वारा सिर्जना गरिएको थियो। कुनै आधिकारिक मानकीकृत रङहरू निर्दिष्ट गरिएको थिएन, यद्यपि झण्डा संस्थानले रातो र शाही नीलो रङहरूलाई क्रमशः 'प्यानटन १८६ सी' र 'प्यानटन २८० सी'को रूपमा परिभाषित गर्दछ।
गोल नेपाल डटकम
गोल नेपाल डटकम नेपालको सबैभन्दा ठूलो स्वतन्त्र फुटबल वेबसाइट हो। यसले नेपालका विभिन्न पत्रकारहरूसँग सहकार्य गर्दछ। यो नेपाली र अङ्ग्रेजी गरी दुईवटा भाषामा उपलब्ध छ। गोल नेपालले पाठकहरूलाई समाचार, प्रत्यक्ष गोलन्तर, खेल पूर्वावलोकन, र सम्पादकीय प्रदान गर्दछ। गोल नेपाल धेरै मञ्चहरूमा उपलब्ध छ। यसबाहेक, यसले सामाजिक जागरूकतामा सक्रिय भूमिका खेलेको छ।
गोल नेपाल भन्दा अघि यो, स्कोरेज नेपाल डटकम डट एनपीको रूपमा स्थापीत गरिएको थियो। र सन् २०१३ मा वेबसाइट विभिन्न डिडिओएस आक्रमण भएपछि यो लोकप्रिय हुँदाहुँदै पनि यस वेबसाइटलाई बन्द गरिएको थियो। डिसेम्बर २०१८ को तथ्याङ्कअनुसार, गोल नेपाल डटकमको सिमिलर वेबको विश्वव्यापी वरियता १,०७,६२१ रहेको थियो भने नेपालमा १,४७१ रहेको थियो र वेबसाइटमा उछाल दर ३३.५४% रहेको थियो।
खेलको प्रत्यक्ष प्रसारण
गोल नेपाल डटकमले शीर्ष घरेलू नेपाली लिग जस्तै जस्तै शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग, र एनसेल कपका लागि प्रत्यक्ष टिप्पणी, प्रतिवेदन, प्रतिक्रिया र खेलाडी मूल्याङ्कन प्रदान गर्दछ। साथ यसले एएफसी प्रेसिडेन्ट कप जस्ता साना विदेशी प्रतियोगिता र धेरै अन्य अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा पनि यसले प्रत्यक्ष टिप्पणी, प्रतिवेदन, प्रतिक्रिया र खेलाडी मूल्याङ्कन प्रदान गर्दछ।
रामप्पा मन्दिर
रामाप्पा मन्दिर, जिसे रुद्रेश्वर (भगवान शिव) मन्दिर पनि भनिन्छ, दक्षिण भारतको तेलंगाना राज्यमा अवस्थित युनेस्को विश्व सम्पदा हो। यो वारंगलबाट ६६ किमी, मुलुगुबाट १५ किमी र हैदराबादबाट २० किमीको दुरीमा अवस्थित छ। यो मुलुगु जिल्लाको वेंकटापुर मण्डलको पालम्पेट गाउँको उपत्यकामा अवस्थित छ। यद्यपि अहिले सानो गाउँ हो, यसको १३औं र १४औं शताब्दीमा गौरवशाली इतिहास छ। मन्दिर परिसरमा रहेको शिलालेख अनुसार यो सन् १२१३ ईसामा काकट्या शासक गणपति देवताको शासनकालमा उनका एक सेनापति रिचर्ला रुद्र देवको शासनकालमा बनिएको थियो। मन्दिर एक शिवालय हो, जहाँ भगवान रामलिंगेश्वरको पूजा हुन्छ। रिपोर्ट गरिएको छ, मार्को पोलोले काकाटिया राज्यको भ्रमणको क्रममा यस मन्दिरलाई "मन्दिरको आकाशगंगाको सबैभन्दा चम्किलो तारा" भनेका थिए। रामाप्पा मन्दिर ६ फिट अग्लो तारा आकारको प्लेटफर्ममा भव्य देखिन्छ। गर्भगृहको अगाडि कोठामा थुप्रै नक्काशी गरिएका स्तम्भहरू छन् जुन यस्तो तरिकाले राखिएको छ कि तिनीहरू सँगै मिलेर प्रकाश र अन्तरिक्षलाई जोडेर प्रभाव पार्दछन्। यस मन्दिरलाई यसको शिल्पकार राम्प्पाको नाम दिइएको छ, र सम्भवतः भारतको एक मात्र मन्दिरले यो शिल्पकारको नामबाट बनाइएको हो।
मन्दिरको मुख्य संरचना रातो बलौना ढुङ्गा ले बनेको छ, तर बाहिरका खाम्बाहरू कालो बेसाल्टका ठूला ढुङ्गाहरूले बनेका छन् जसमा फलाम, म्याग्नीशियम र सिलिकाले धनी बनाइएको छ। यस मन्दिरमा पौराणिक जनावरहरू र महिला नर्तक वा संगीतकारहरूको आकृति अंकित छ र "काकाटिया कलाको उत्कृष्ट कृतिहरू, उनीहरूको उत्कृष्ट नक्काशी, कामुक मुद्रा र अग्लो शरीर र टाउकोको लागि प्रख्यात छ"।
पाटागोनियन मरुभूमि
पाटागोनियन मरुभूमि अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठुलो तथा विश्वको आठौँ ठुलो मरुभूमि हो । यसको क्षेत्रफल ६७०,००० वर्ग किलोमिटर छ । यसको धेरै भाग अर्जेन्टिना तथा केही भाग चिलीमा पर्दछ । यो पश्चिममा एन्डिज देखि पूर्वमा आन्ध्र महासागरसम्म फैलिएको छ ।
रामप्पा मन्दिर
२०१९ मा युनेस्को विश्व सम्पदाको प्रस्तावित "अस्थायी सूची" मा मन्दिरलाई "दिव्य काकाटिया मन्दिर र गेटवे (गौरवशाली काकतीया मन्दिर र प्रवेशद्वार)" को रूपमा समावेश गरीएको थियो। यो प्रस्ताव युनेस्कोमा १० सेप्टेम्बर २०१० मा प्रस्तुत गरिएको थियो। २५ जुलाई २०२१ मा, मन्दिरलाई विश्व विरासत स्थलको रूपमा "काकातीय रुद्रेश्वर (रामपाप्पा) मन्दिर, तेलंगाना" को रूपमा समावेश गरिएको थियो।
शतक (क्रिकेट)
क्रिकेटको खेलमा जब एक इनिङमा एक वा कयौँ ब्याट्सम्यानले १०० अथवा त्यसभन्दा बढी रन बनाउन सक्छ भने त्यसलाई शतक भनिन्छ । यो शब्द "शतकीय साझेदारी" को रूपमा पनि काममा ल्याउने गरिन्छ जब दुई ब्याट्सम्यान सँग-सँगै ब्याटिङ गर्दै टिमको जम्मा स्कोरमा १०० रनको स्कोर थप्ने गर्छन । एउटा शतक एउटा ब्याट्सम्यानको लागि ठुलो उपलब्धि मानिने गरिन्छ र एउटा खेलाडीको शतक सामान्यतया क्रिकेट तथ्याङ्कहरूमा रेकर्ड गर्ने गरिन्छ । शतक बनाउनु र बलरद्वारा ५ विकेट एक इनिङमा लिनु लगभग उस्ता उस्तै मानिन्छ । ब्याट्सम्यानद्वारा बनाइएको शतकलाई टन वा हन्ड्रेड पनि भन्ने गरिन्छ ।
त्यसैअनुसार, ५० रन एक इनिङमा बनाउनुलाई अर्ध शतक' भन्ने गरिन्छ ।
हिन्द हिमालय क्षेत्र
हिन्द हिमालय क्षेत्र आठ जैविक भौगोलिक क्षेत्रहरू मध्ये एक हो। यो धेरैजसो दक्षिण र दक्षिणपूर्व एसिया र पूर्वी एसियाको दक्षिणी भागहरूमा फैलिएको छ। हिन्द हिमालय क्षेत्र सम्पूर्ण भारतीय उपमहाद्वीप र दक्षिणपूर्व एसियामा तल्लो भूभागको दक्षिणी चीनसम्म फैलिएको छ, र इन्डोनेसिया हुँदै सुमात्रा, जाभा, बाली र बोर्नियो, जसको पूर्वमा वालेस रेखा छ, अल्फ्रेड रसेल वालेसको नाममा रहेको क्षेत्र सीमा जसले हिन्द हिमालय क्षेत्रलाई अलग गर्छ। हिन्द हिमालय क्षेत्रमा फिलिपिन्स, अस्ट्रेलिया, तल्लो भूमि ताइवान, र जापानको र्युक्यु टापुहरू पनि समावेश छन्।
भारतीय उपमहाद्वीप
भारतीय उपमहाद्वीप जैविक क्षेत्रले भारत, बङ्गलादेश, नेपाल, भुटान, र श्रीलंका र पाकिस्तानको पूर्वी भागहरू समेट्छ। हिन्दुकुश, काराकोरम, हिमालय, र पटकाई शृङ्खलाहरूले उत्तरपश्चिम, उत्तर र उत्तरपूर्वमा जैविक क्षेत्रलाई बाँधेको छ। यी दायराहरू ४५ मिलियन वर्ष पहिले सुरु भएको एसियासँग उत्तरतिर बग्ने भारतीय उपमहाद्वीपको टक्करबाट बनेका थिए।
दक्षिणपूर्वी एसिया
दक्षिणपूर्वी एसिया बायोरेजनले म्यानमार, थाइल्याण्ड, लाओस, भियतनाम र कम्बोडिया, साथै दक्षिणी चीनको उपोष्णकटिबंधीय जङ्गलहरू सहित मुख्य भूमि दक्षिणपूर्वी एसियाको अधिकांश भागहरू समावेश गर्दछ।
डेसमन्ड हेन्स
डेसमन्ड लियो हेन्स (जन्म १५ फेब्रुअरी १९५६) एक वेस्ट इन्डियन क्रिकेट खेलाडी तथा क्रिकेट प्रशिक्षक हुन् । वहाँ सन् १९९१ मा विज्डन क्रिकेट खेलाडी अफ द इअर भएका थिए ।
पर्थ
पर्थ अस्ट्रेलियाको राज्य पश्चिमी अस्ट्रेलियाको राजधानी र सबै भन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको शहर हो। यसको स्थापना १२ जून १८२९ मा केप्टन जेम्स स्टर्लिंगले गरेका थिए। पर्थको वर्तमान जनसङ्ख्या १.७४ मिलियन (लगभग ५ करोड) हो।
रामधुनी नगरपालिका
नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा सुनसरी जिल्लामा साविक रामधुनी-भासी नगरपालिका, डुम्राहा, र बकलौरी गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर रामधुनी नगरपालिका बनाइएको हो । यस नगरपालिकालाई ९ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ५१,७५२ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ९१.६९ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस नगरपालिकाको केन्द्र साविकको रामधुनीको कार्यालयमा राखिएको छ ।
नेपालमा रहेका कूटनीतिक नियोगहरूको सूची
यो नेपालको कूटनीतिक नियोगहरूको एक सूची हो। हाल नेपालको राजधानी काठमाडौँमा ३० दूतावासहरू छन्। अरू धेरै देशहरूमा नयाँ दिल्ली वा अन्यत्र रहेका गैर आवासीय दूतावासहरू छन्।
गैर आवासीय दूतावासहरू
नयाँ दिल्ली, भारतमा रहेका नियोगहरू
अन्य आवासीय स्थानहरू:
गैर आवासीय नियोग
नयाँ दिल्ली स्थित
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी, संक्षिप्त रूपमा नेकपा, २००६ साल वैशाख ११ गते गठन भएको नेपालको एक साम्यवादी दल थियो।  निरङ्कुश राणा शासन, सामन्तवाद र साम्राज्यवाद विरुद्ध सझ्घर्ष गर्न २००६ वैशाख ११ गते यसको स्थापना भएको थियो। यसको संस्थापक महासचिव पुष्पलाल श्रेष्ठ थिए।  अन्य सदस्यमा नरबहादुर कर्माचार्य, निरञ्जन गोविन्द वैद्य र नारायण विलास जोशी रहेका थिए।
ए फ्लाइङ जट्ट
ए फ्लाइङ जट्ट हिन्दी सुपरहिरो फिल्म हो। यसको निर्देशन रेमो डीसूजाले गरेका हुन्। फिल्ममा टाइगर श्राफ, ज्याकलिन फर्नान्डिज तथा प्रोफेशनल रेस्लर नाथन जोन्स मुख्य भुमिकामा छ्न्।
दुमी भाषा
दुमी भाषा नेपालको उत्तरी खोटाङ जिल्लामा रहेको ताप र रावा नदीको वरपरको क्षेत्रमा बोलिने किराँती भाषा हो। यो माक्पा, खरबारी, बक्सिला, सप्तेश्वर, खर्मी लगायतका गाउँहरूमा बोलिन्छ।
त्यसरी होस् मरण
आबद्ध समूहहरू
स्रोत
मेलम्ची नगरपालिका
मेलम्ची नगरपालिका नेपालको प्रदेश नं. ३ अन्तर्गत बागमती अञ्चलमा पर्ने सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा मेलम्ची, बाँसबारी, सिन्धुकोट, तालामाराङ, फटकशिला, ज्यामिरे र शिखरपुर यी ७ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर मेलम्ची नगरपालिका घोषणा गरिएको हो। मेलम्ची नगरपालिकाको केन्द्रभने मेलम्चीबजारमा रहको छ। नगरपालिकाको घोषणा र क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकमा १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका र ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भएका छन्। नयाँ नगरपालिका थपिएपछि नेपालको सहरी जनसङ्ख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
मार्क्सवाद
सामाजिक राजनीतिक दर्शनमा, मार्क्सवाद उत्पादनका माध्यमहरूमा सामाजिक स्वामित्वबाट वर्ग विहीन समाज स्थापना गर्न संकल्प गर्ने कम्युनिष्ट विचारधारा हो। मौलिक मार्क्सवाद भनेको आर्थिक राजनीतिक र आर्थिक सिद्धान्तहरूको समूह हो जसलाई कार्ल मार्क्स, फ्रेडरिक एंगेल्स, र भ्लादिमीर लेनिन र चिन्तकहरूले उन्नाइसौँ-बीसौं शताब्दीमा समाजवादको वैज्ञानिक आधार पुष्टि गर्न प्रस्तुत गरेका थिए।
द्वन्द संरचनात्मक रुपमा नै अवस्थित हुन्छ। ऐतिहासिक समाजको विश्लेषण उत्पादन व्यवस्थाका आधारमा गरिन्छ।
द्वन्द्वात्मक भौतिकवाद
सामाजिक गठनको ऐतिहासिक व्याख्या गर्ने मार्क्सको यो सिद्धान्तले, हेगलको द्वन्द्वात्मक पद्धतिको आलोचना गर्दछ। दास क्यापिटल (पूँजी) भाग १ को भूमिका लेख्दा मार्क्सले द्वन्दवाद र हेगेलप्रतिको आफ्नो दृष्टिकोण व्यक्त गर्दछन् - "हेगेलका लागि मानव दिमागको जीवन प्रक्रिया, अर्थात्, चिन्तनको प्रक्रिया, जुन उसले 'विचार' को नाममा स्वतन्त्र विषयमा बनाएको छ।, के वास्तविक संसारको सृष्टिकर्ता हो र वास्तविक संसार केवल 'विचार' को बाह्य समझदार रूप हो। यसको विपरीत, मेरो लागि चिन्तन शारीरिक बाहेक केहि छैन। एक विश्व मानव दिमागमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चिन्तनका रूपहरूमा रूपान्तरण हुन्छ। हेगलका हातहरूले द्वैत्ववादको रहस्यलाई ढाकछोप गर्दछन्, तर यो सत्य हो कि हेगेल पहिलो र विस्तृत रूपमा ज्ञात थिए कि कसरी द्वैद्व यसको सामान्य रूप मा काम गर्दछ। द्वैवाद यहाँ हेगेलको मुख्य बिन्दुमा खडा छ।यदि तपाईले यस तर्कसंगत सारलाई यसको रहस्यमय आवरणभित्र लुकेको देख्नुभयो भने। तपाईँ एटीवी फेला पार्न चाहनुहुन्छ भने, तपाईँले यसलाई फेरि खुट्टा उल्टाउन मा ठीक खडा गर्नुपर्छ। "
आधार र सुपरस्ट्रक्चर
मार्क्सवाद अन्तर्गत सामाजिक संरचनाको आर्थिक संरचना व्याख्या गर्ने प्रमुख सिद्धान्त हो। यो सिद्धान्त उन्नाइसौँ शताब्दी पछि लागु हुन्छ। त्यो भन्दा पहिले यस विचारधारा भेटिए वा फेला परेको कुनै प्रमाण छैन। मार्क्सवादले यसको शोषण गर्नेविरूद्ध आवाज उठाउन प्रमुख भूमिका खेलेको छ।
वर्ग संघर्ष
मार्क्सवादले मानव सभ्यता र समाजलाई दुई वर्गमा विभाजित भएको मान्छ - शोषक र शोषित। यो विश्वास गरिन्छ कि श्रोत र संसाधन सम्पन्न वर्गले जहिले पनि उत्पादनको श्रोतमाथि आफ्नो अधिकार राख्न प्रयास गर्छ र अर्को वर्गलाई निरन्तर बुर्जुवा विचारधाराको आडमा वंचित राख्यो। शोषित वर्गलाई यस षडयन्त्रको जानकारी भइसकेपछि वर्ग संघर्षको भूमि तयार हुन्छ। वर्गविहीन समाज (साम्यवाद) स्थापना गर्न वर्ग संघर्ष एक अपरिहार्य र रोकथाम प्रक्रिया हो।
झोब
झेब ) पहिला (फोर्ट स्यान्डमेन नामले चिनिन्थ्यो) पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रदेश पर्ने झोब जिल्लाको राजधानी शहर हो । झोब शहर झोब नदिको किनारमा अवस्थित छ । यो शहरलाई पहिले अपोज पनि भन्ने गरिन्थेयो र त्यसपछि ब्रिटीस शासनको बेलामा यस शहरलाई फोर्ट स्यान्डमेनको नाम राखिएको थियो । सन् १९७६ ३० जुलाईका तत्कालीन प्रधानमन्त्री जुलफिकार अलि भुट्टोले यस शहरलाई नाम परिवर्तन गरेर झोब बनाएका थियो ।
जनशाङ्खिकि
सन् २०१७ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार झोब शहरको जनसङ्ख्या ३,१०५,४४ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनिङ्ख्या १,६८३,५८ रहेको छ भने महिला को जनसङ्ख्या १,४२१,८६ रहेको छ । सन् १९९८ देखि २०१७ सम्मको तथ्याङ्क अनुसार यस शहरको वार्सिक जनसङ्ख्या ब्रिद्धि दर २.५२ रहेको छ । यस शहरको मुख्य धर्म इस्लाम हु जसको आवाधी पुण जनसङ्ख्याको ९८ % रहेको छ भने अन्य धर्महरू मात्र २ % रहेको छ । यस शहरको प्रमुख भाषा पुस्तु हो जुन झोबको ९६% मानिसहरूको मात्रीभाषा हो भने सकरइ दोस्रो ठूलो भाषा हो जुन कुल आवाधिमा १.८% को मात्रीभाषा हो भने पञ्जाबी भाषा कुल जनसङ्ख्यामा १.७७% मानिसहरूले बोलिने भाषाको रूपमा रहेको छ ।
सडक
झोब शहर क्वेटा शहरबाट ३३३ किलोमिटरको दुरीमा रहेको छ भने डेरा इस्माली खानबाट २२५ किलोमिटरको दुरीमा अवस्थित छ । डेरा इस्माली खानबाट झोब शहरको सडक हालसालै बनाइएको हो । क्वेटा देखि झोबको राजमार्ग ७ बिलियन रकम खर्च गरेर हालसालै बनाइएको हो जसले अरु मुख्य शहरलाई पनि जोड्छ । झोब शहरको सडकले बलुचिस्तान, खैबर पख्तुनखवालाई र पञ्जाबलाई जोड्न ठूलो भुमिका खेल्छ । सडकको स्थित खराब भएको हुँदा पहिला डेरा ईस्माली खान पुग्न १२ घण्टा भन्दा बढी लाग्थ्यो भने अहिले जम्मा ४ घण्टामा पुग्न सकिने भएको छ । सडक विकसित भएको हुँदा खैबर पख्तुनखवा र पञ्जाबको राजमार्गमा अहिले तरकारी र फलफूलको बिक्री गर्ने रिक्शा ठेला र गाडीहरूको सङ्ख्या बढेको छ ।
हवाई
पाकिस्तान सरकारले झोबमा एक हवाई उडान गर्ने विमानस्थलको स्थापना गरेको थियो जसले पुरै पाकिस्तान भरी उडान भर्ने गर्छ ।
इन्टरस्टेलर (चलचित्र)
इन्टरस्टेलर क्रिस्टोफर नोलनद्वारा निर्देशित, सह-लिखित र सह-निर्मित एक २०१४ महाकाव्य विज्ञान काल्पनिक चलचित्र हो। यसमा म्याथ्यु म्याकोनहे, एनी ह्याथवे, जेसिका चेस्टेन, बिल इरविन, एलेन बर्स्टिन, म्याट डेमन र माइकल केनले अभिनय गरेका छन्। दुःस्थानता भविष्यमा स्थापित गरिएको जहाँ मानवजाति बाँच्न सङ्घर्ष गरिरहेको छ, यस चलचित्रले अन्तरिक्ष यात्रीहरूको समूहलाई अनुसरण गर्दछ जो मानवजातिको लागि नयाँ घरको खोजीमा शनिग्रहको नजीकको वर्महोलबाट पार गर्छन्।
पुष्करसिंह धामी
पुष्कर सिंह धामी (जन्म १६ सेप्टेम्बर १९७५) एक भारतीय राजनीतिज्ञ र भारतीय जनता पार्टीको सदस्य हुन् जसले उत्तराखण्ड को १० औं तथा वर्तमान मुख्यमन्त्रीको रूपमा काम गरिरहेका छन्। धामी उधम सिंह नगर जिल्लाको खतिमा निर्वाचन क्षेत्रबाट उत्तराखण्ड विधान सभा सदस्य छन्। उनी ४५  वर्षको उमेरमा उत्तराखण्डको कान्छो मुख्यमन्त्री बने।
व्यक्तिगत जीवन र क्यारियर
धामी पिथौडागढ जिल्लाको टुन्डी गाउँको एक राजपूत परिवार मा जन्मिएका थिए। उसको पुरानो गाउँ हरखोला, पिथौरागढ़ हो। उनको परिवार टुन्डी गाउँमा बसाई सरे जहाँ उनले ५औं कक्षासम्म पढेका थिए जुन पछि उनीहरु खाग्मा नगला तराई भाबरमा बसाई सरे। उनका बुबा सेनामा थिए र सुभेदारको रूपमा सेवानिवृत्त भए।
उनले लखनऊ विश्वविद्यालयबाट मानव संसाधन प्रबन्धन र औद्योगिक सम्बन्धमा स्नातक गरे र लखनऊ विश्वविद्यालयबाट एलएलबी गरे। २००१ मा उत्तराखण्डका मुख्यमन्त्री बनेपछि उनी अहिलेका राज्यपाल भगतसिंह कोशियारीको सल्लाहकार र विशेष कर्तव्यमा अफिसरको रूपमा पनि काम गरेका थिए।
राजनीतिक क्यारियर
धामीले १९९० मा भारतीय जनता पार्टीको विद्यार्थी संगठनको छात्र संगठन अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद्बाट राजनीतिक जीवन शुरू गरे। उनले २००८  सम्म भारतीय जनता युवा मोर्चाको प्रदेश अध्यक्षको रूपमा पनि काम गरे। यस समयमा उनले राज्यका उद्योगहरूमा स्थानीय युवाहरूको ७०% अवसर आरक्षित गर्न राज्य सरकारलाई जोड दिएका थिए।
३ जुलाई २०२१ मा, उनी उत्तराखण्डको १० औं मुख्यमन्त्रीको रूपमा शपथ ग्रहण गरे, तीरथ सिंह रावतले राजीनामा गरेपछि उनको पदको वैधानिकता सम्बन्धी राजनीतिक संकटको कारण र जुलाई २०२१ मा पदभार ग्रहण गरे। पुष्कर सिंह धामीले पूर्व सीएम भगतसिंह कोश्यारीको राजनीतिक सल्लाहकारको रूपमा काम गरे।
विवाद
२०२१ मा धामीले उत्तराखण्डको मुख्यमन्त्रीको पदभार ग्रहण गरिसकेपछि, २०१५ मा उनको एउटा ट्वीट सोशल मिडियामा भाइरल भयो जसमा उनले आफ्नो " अखण्ड भारत " का नक्शा साझा गरेका छन जसमा छिमेकी देशहरू पनि समावेश छन्, तर यो गलत झुकाव स्पष्ट थियो किनकि यसलाई हटाइयो। लद्दाख र पाकिस्तानले पाएको कश्मीर । भारत माताको छवि भगवा नक्शाको केन्द्रमा थियो, जसले "अखण्ड भारत - हरेक राष्ट्रभक्तको चाहना" (राष्ट्रवादी) शीर्षकमा क्याप्शन बोकेको थियो।
त्रिशुली बजार
त्रिशुली बजारलाई पहिला साखुं बजारको रुप चिनिन्थ्यो । यो राजधानी काठमाडौंबाट ७२ किलोमीटर उत्तरमा अवस्थित छ। नुवाकोट जिल्लाको पहिलो बजारको रुप स्थापित भएको स्थानमा नेवारहरूको बाहुल्यता रहेको छ
निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल प्रस्ताव गरिएको एउटा विमानस्थल हो। यो विमानस्थल सीधा काठमाडौँबाट ६८ किलोमिटर दक्षिणमा निजगढ सहर, बारा जिल्ला, मधेश प्रदेशमा अवस्थित छ।
इजरायल-नेपाल सम्बन्ध
इजरायल -नेपाल कुटनैतिक सम्बन्ध  १ जून १९६० मा स्थापित, इजरायल र नेपालबीचको सम्बन्ध होो। नेपााल इजरायलसँग कूटनीतिक सम्बन्ध राख्ने पहिलो एसियाली देश हो।
राजनीतिक सम्बन्ध
नेपाल र इजरायल बीच १ जुन १९६० मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापित भयो। सम्बन्ध स्थापना भएदेखि नै नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा इजरायललाई सहयोग पुर्‍याएको छ। इजरायलले मार्च १९६१ मा राजधानी काठमाडौंमा आफ्नो दूतावास खोले।  इजिप्टमा नेपाली राजदूत पहिलो पटक इजरायलमा मान्यता प्राप्त थिए।  नेपालले इजरायलमा १९९३ मा  नेपाली मानद वाणिज्य दूतावास  र २२००७ मा दूतावास खोले। इजरायलमा हालका नेपाली राजदूत बैजनाथ थापालिया हुन् जसले मार्च  १९ मार्च २०,०८ ष्ट्र पति पेरिस समक्ष आफ्नो ओहोदाको  प्रस्तुत गरे।
नेपालले १३ अगस्ट २००७ मा तेल अवीव, इजरायलमा आफ्नो दूतावास खोले।
वाग्मती गाउँपालिका (स्पष्टता)
वाग्मती गाउँपालिकाले निम्न विषयहरूलाई जनाउछ।
थुलुङ भाषा
थुलुङ भाषा नेपाल र सिक्किमका केही भागमा बोलिने किराँती भाषा हो।
चन्द्रशेखर महादेव मन्दिर
चन्द्रशेखर महादेव मन्दिर भगवान शिवलाई समर्पित एक हिन्दू मन्दिर हो जुन  पतिया गाउँ, भुवनेश्वर, उडीसा, भारतमा स्थित छ । निहित देवता परिपत्र योनि पिथा अन्तर्गत एक शिव लिङ्गम हो । मन्दिरमा एक निजी स्वामित्व छ, तर एकै समयमा धेरै मानिसहरू द्वारा आयोजित छ ।
स्केलिग माइकल
विश्व सम्पदामा सूचिकृत
स्केलिग माइकललाई सन् १९९६ मेक्सिकोमा सम्पन्न २० औँ संस्करणमा विश्व सम्पदा समितिले विश्व सम्पदा क्षेत्रको सूचीमा राखेको थियो ।
सम्वत्
समय, कालचक्र र वर्ष मिति मापनको एक प्रणालीलाई सम्बत भनिन्छ । यसका वैकल्पिक हिज्जेहरू संवत्, सम्वत्, सम्बत्, संवत, संबत हुन् ।
राउटे भाषा
राउटे भाषा डडेल्धुरा जिल्ला, सुदूरपश्चिम प्रदेश, नेपालको एउटा सानो चिनियाँ-तिब्बती भाषा हो।
मामानुका टापु
मामानुका टापु प्रशान्त महासागरमा अवस्थित फिजी राष्ट्रको टापु हो । यस अन्तर्गत २० वटा टापुहरू रहेका छन् । यो एउटा सुन्दर पर्यटक गन्तव्यस्थल पनि हो ।
माल्टा (स्पष्टता)
माल्टा बहुवैकल्पिक शब्द हो जसको विवरण निम्न रहेको छ:
सुरज राउत
सुरज राउत एक नेपाली राष्ट्रिय फुटसल टिमका खेलाडी हुन्।भने नेपाल राष्ट्रिय फुटसल टिमका कप्तान हुन्।
अन्तराष्ट्रिय उपस्थिती
राउत पहिलो नेपाली फुटसल टिमका कप्तान हुन् भने नेपालका लागि पहिलो अन्तराष्ट्रिय गोलकर्ता समेत हुन्।उनले नेपाली टिमको पहिलो अन्तराष्ट्रिय उपस्थितिमा उज्केस्थान विरूद्ध गोल गरेको थियो।तर उक्त खेलमा नेपाल १४-१ गोलको फराकिलो अन्तरले पराजित हुन पुगेको थियो
साइखोम मीराबाई चानू
साइखोम मीराबाई चानू (जन्म: सन् १९९४ अगस्ट ८) एक भारतीय महिला भारोत्तोलक हुन्। उनले २०२० ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकको भारोत्तोलन खेलमा महिलाको ४९ किलोग्राम वर्माग रजत पदक जितेकी छिन्।  मीराबाई चानूले विश्व च्याम्पियनसिप र राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा बहु पदक जितेकी थिइन्। खेलकूद क्षेत्रमा उनको योगदानका लागि उनलाई भारत सरकारले पद्मश्री पुरस्कारबाट सम्मानित गरेको थियो। उनलाई सन् २०१८ मा भारत सरकारले राजीव गान्धी खेल रत्न पुरस्कारबाट सम्मानित गरेको थियो।
फिलिपिन्स भाषाहरू
फिलिपिन्स भाषाहरू आर. डेभिड पॉल जोर्क (1986) र रोबर्ट ब्लस्ट (1991; 2005; 2019) द्वारा प्रस्तावित समूह हो जसमा फिलिपिन्स र उत्तरी सुलावेसीका सबै भाषाहरू समावेश छन् — सामा–बाजाव ("समुद्री जिप्सीहरू"का भाषाहरू बाहेक। ) र पलावानका केही भाषाहरू — र अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूको उपपरिवार बनाउँछन्।    यद्यपि फिलिपिन्स फोर्मोसाबाट अस्ट्रोनेसियन विस्तारको केन्द्रको नजिक छ, त्यहाँ लगभग 150 फिलिपिन्स भाषाहरू बीच थोरै भाषिक विविधता छ, जसले सुझाव दिन्छ कि पहिलेको विविधता आधुनिक फिलिपिन्स भाषाहरूको पुर्खाको फैलावटले मेटिएको छ।
सरकार प्रमुख
सरकर प्रमुख  कुनै पनि राष्ट्र वा स्वशासित क्षेत्रको सरकारको मुखिया, अर्थात कार्यपालिका प्रमुख, जसको निर्देशन अनुसार सरकार काम गर्छ,लाई बुझिन्छ।
अधिकांश संसदीय देशहरूमा, र विशेषतः, वेस्टमिनिस्टर प्रणालीबाट प्रभावित व्यवस्थाहरूमा, सरकार प्रमुख र राष्ट्रप्रमुख पदको अधिकार, काम र कर्तव्य पूर्णत अलग राखिन्छ र सरकार प्रमुखलाई आमरुपमा "प्रधानमन्त्री "वा चान्सलर  भनिन्छ। भने, राष्ट्र अध्यक्षीय देशहरूमा राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुख , दुवैको कार्यभार एक व्यक्तिलाई नै दिइन्छ, जसलाई  "राष्ट्रपति" भनिन्छ । केहि देशहरूमा, राष्ट्रपतिको मातहतमा एक अतिरिक्त पदाधिकारी हुन्छ, तथा कार्यकारी शक्ति दुवै जनामा विभिन्न मात्रा निहित हुन्छ। यस्तो व्यवस्थालाई अर्ध राष्ट्रपतीय (अर्ध-अध्यक्षीय) प्रणाली भनिन्छ। यस्तो व्यवस्था श्रीलंका, रुस, चीन र फ्रान्समा देख्न सकिन्छ।
रोबी (कम्पनी)
बङ्गलादेशमा दूरसञ्चार क्षेत्रको पहिलो समायोजन रोबि आजियाटा लिमिटेडको सञ्चालनको सुरुवातसँग १६ नोभेम्बर, २०१६ मा भएको थियो। रोबि र एयरटेलको समायोजन पछि, समायोजित गरिएको कम्पनी रोबि आजियाटा लिमिटेड हो। सफलतापूर्वक समायोजन प्रक्रिया पूरा भएपछि, रोबि बङ्गलादेशको दोस्रो ठूलो मोबाइल फोन सञ्चालकको रूपमा उभिएको छ। सामयोजित यस कम्पनी हाल राष्ट्रव्यापी रूपमा फैलिएको छ।
रोबिले सन् १९९७ मा दूरसञ्चार मलेसिया अन्तर्राष्ट्रिय (बङ्गलादेश)को रूपमा ब्राण्ड नाम एक्टेल राखि सेवा सञ्चालन गरेको थियो । सन् २०१० मा एक्टेल रोबिको नाममा आफ्नो सेवा सञ्चालन गरेको थियो। कम्पनीले आफ्नो नाम रोबिलाई रोबि आजियाट लिमिटेडमा परिवर्तन गरेको थियो। नोभेम्बर २०६ सम्म, रोबि आजियाटाले आफ्नो मोबाइल सेवाका लागि दुई ब्रान्डहरू 'रोबि' र 'एयरटेल' प्रयोग गर्दछ। एयरटेल रोबिको एक स्वतन्त्र उत्पादन हो।
इतिहास
रोबि आजीयाटा लिमिटेड, दूरसञ्चार मलेसिया र ए.के. खान कम्पनी बीचको संयुक्त कम्पनीको रूपमा शुरुवात भएको थियो । यो पहिला दूरसञ्चार मलेसिया अन्तर्राष्ट्रिय बङ्गलादेश लिमिटेडको रूपमा चिनिन्थ्यो र जून १९९७ मा बङ्गलादेशमा "एक्टेल" को रूपमा चिनिन्थ्यो। सन् २००८ मा, ए.के. खान कम्पनीले जापानको एनटिटि डकोमोको ३० करोड डलरको लागि ३०% भाग बेचेर यस व्यापारबाट निस्किएको थियो।
मार्च २८, २०१० मा, एक्टेललाई 'रोबि' को रूपमा बदलीएको थियो जसको अर्थ बाङ्लामा सूर्य हो। यसले सन् २००९ मा आफ्नो मालिक कम्पनी आजीयाटा समूहको लोगो ग्रहण गरेको थियो। सन् २०१३ मा, पाँच वर्षको उपस्थिति पछि, डोकोमोकोले आजियाटाको लागि आफ्नो स्वामित्वलाई ८% मा झारेको थियो र आजीयाटाले ९२% लिएको थियो।
२८ जनवरी २०१६ मा, रोबि आजीयाटा र एयरटेल बङ्गलादेश समायोजन हुने घोषण गरिएको थियो जसलाई रोबि भनिएको थियो। संयुक्त संस्था दुवै सञ्जालहरू मिलाएर ४० मिलियन प्रयोगकर्तालाई सेवा गरेको थियो। आजीयाटा समूहले ६८.३%, जबकि भारती समूहले २५% बाँकी अंशहरू एनटिटि डकोमोको स्वामित्वमा परेको थियो।  अन्ततः रोबि र एयरटेल १६ नोभेम्बर, २०१६ मा समायोज गरिएको थियो।
ग्राहक सेवा
ढाका अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रोबिको ३२ ग्राहक सेवा केन्द्रहरू र १ वटा बिक्री तथा समर्थन कक्ष रहेका छन्। स्थानीय सेवा सहर र बङ्गलादेश भरिनै पाउन सकिन्छ।
यस बाहेक यस कम्पनीको बङ्गलादेशको सबै क्षेत्रहरूमा सबैभन्दा उत्कृष्ट दीर्घकालीन सञ्जाल इन्टरनेट सेवाको लागि किर्तिमानी कायम गरेको थियो।
बाह्य कडीहरू
आधिकारिक वेबसाइट
सिन्धुलीगढी युद्ध सङ्ग्रहालय
सङ्ग्रहालयमा नेपाल-ब्रिटिस युद्धको समयमा प्रयोग गरिएका कलाकृतिहरू र हतियारहरू राखिएका छन्।
दीपक क्षेत्री
दीपक क्षेत्री एक नेपाली अभिनेता थिए। उनले जीवनदान, सिमाना, सेतो सूर्य, राजा रानी, मसान, झोला लगायतका चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए।  वि.सं. २०७६ मंसिर २८ गते उनको ५८ वर्षको उमेरमा निधन भएको थियो।
खडक नगरपालिका
खडक नगरपालिका नेपालको मधेश प्रदेश अन्तर्गत सप्तरी जिल्लामा रहेको एक नगरपालिका हो । नेपाल सरकारले वि. सं. २०७३ मा ७५३ स्थानीय तह लागू गर्दानयाँ नगरपालिका थप गर्दा कञ्चनरूपलाई पनि नगरपालिका घोषित गरेको हो । खडकलाई नगरपालिका घोषित गर्दा सप्तरीका साविक कल्याणपुर,धनगढी, खोजपुर, बनरझुल्ला, पन्सेरा, मैनासहर्शवाहु, ईनरुवा फुलवडिया, बनौली, र सिसवा बेल्ही गा.वि.स. गाविसलाई समेटेको छ ।
यस नगरपालिकालाई १२ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ४५,३६७ रहेको छ । यसको क्षेत्रफल ९६.७८ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस नगरपालिकाको केन्द्र कल्यानपुरमा राखिएको छ ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार खडक नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ४५,३६७ रहेको छ।
किचकन्या
किचकन्या(किचकेनी,किचकने,किचकन्नी) एक नेपाली समाजमा प्रचलित भ्रमात्मक पात्र हो।किचकन्या जसलाई युवती महिला रूपी भुतका रूपमा पनि नेपाली समाजमा हेरिने गरिन्छ।
किम्बदन्ति
रानीपोखरीमा हात्तीमाथी राजाको मुर्ती बनाएर राख्नुमा एउटा किम्बदन्ति रहेको पाइन्छ। यो पोखरी बनेपछि राजा प्रताप मल्ल सधैं नुहाउन आउने गर्दथे, यसरी पोखरीमा नुहाउन आउने क्रममा राजाको एक किचकन्यासँग भेट भएर मायाप्रेम बसेछ। यसैक्रममा राजा र किचकन्याको संसर्गबाट किचकन्या गर्भवती समेत भइछ। यता राजा पनि दुब्लाउँदै गएको देखेर भाइभारदारहरू चिन्तित् भएर के कारणले यसरी राजा दुब्लाउँदै गएको भनेर खोजी भएछर र राजा र किचकन्याको प्रेम प्रसँग पत्ता लागेछ। त्यस्तै किचकन्या गर्भवती भएको कुरा पनि थाहा भएछ। यो कुरा पत्ता लागेपछि अचम्म हुनलाग्यो यसो हुनुहुँदैन भनेर भाइभारदार तथा गुरूपुरोहितहरू मिलेर किचकन्यालाई बसमा पारेछन। गर्भवती किचकन्याको भ्रूण सहित पोकोपरेर रानीपोखरीको छेउमा विशाल हात्ती त्यसमा राजा, रानी र युवराज सहित चढेको मुर्ती बनाएर त्यस हात्तीको अघिल्लो खुट्टाले किचकन्या र भ्रूण सहितको पोकोलाई कुल्चेर राखेमा पछि फेरि दु:ख दिदैन भनेर त्यसरी उक्त मु‍र्ती स्थापना गरिएको भन्ने किम्बदन्ति रहेको छ।
थामी भाषा
थामी भाषा थामी समुदायले मध्य-पूर्वी नेपाल र उत्तरपूर्वी भारतमा बोलिने एक चिनियाँ-तिब्बती भाषा हो। यद्यपि यी वक्ताहरूमध्ये अधिकांश नेपालमा आफ्नो परम्परागत जन्मभूमि दोलखा जिल्लामा बस्छन्। भारतमा, थामी जनसङ्ख्या प्रायः दार्जिलिङमा केन्द्रित छन्। थामी भाषा देवनागरी लिपि प्रयोग गरेर लेखिन्छ।
भौगोलिक वितरण
थामी मुख्यतया बागमती प्रदेशको दोलखा जिल्लामा बोलिन्छ। सैलुङ खोलाका गाउँहरू (रामेछाप जिल्लाको उत्तरी पान्हान्डल; मुख्यतया गोकुलगङ्गामा); सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको पूर्वी क्षेत्रहरू; र काठमाडौँ उपत्यकाका सहरहरूमा बसाइँ सरेका आबादीका केही बुढाहरूद्वारा। दोलखा र सिन्धुपाल्चोक जिल्ला बाहिर धेरै थोरै थामी जातिले थामी भाषा बोल्छन्।
यज्ञराज सुनुवार
यज्ञराज सुनुवार (Eng: Yagnyaraj Sunuwar)को जन्म वि.स.२०२९ साल कात्तिक ३ गते ओखलढुङ्गाको श्रीचौर २ लिस्पुमा भएको हो । उहाँका बुबाको नाम मानबहादुर सुनुवार र आमाको नाम मनमाया सुनुवार हो । उहाँले राजनीति शास्त्रमा स्नातकोत्तर उत्तीर्ण गर्नुभएको छ ।
सुनुवारले २०४५ सालदेखि अनेरस्ववियुबाट राजनीति सुरु गर्नुभएको हो । उहाँ २०४६ सालमा भएको जनआन्दोलनताका संयुक्त बाम मोर्चा, ओखलढुङ्गाको ईलाका सचिव हुनुहुन्थ्यो । २०५३ सालमा रत्नराज्यलक्ष्मी क्याम्पस, काठमाडौंमा स्ववियू सभापति रहेका सुनुवार २०५७ सालमा महेन्द्र रत्न कलेज, तहचलको पनि स्ववियू सभापति हुनुभयो । २०५७ सालदेखि २०६० सालसम्म त्रिवि परिषदको सभाषद रहेका सुनुवार २०५८ देखि २०६० सालसम्म स्ववियू काउन्सिलको पनि संयोजक हुनुहुन्थ्यो । २०६१ माघ १९ मा काठमाडौंमा तत्कालिन राजा ज्ञानेन्द्रको कदमको बिरोध गर्दा पक्राउ परेका सुनुवार २०६२ साल बैशाखमा रिहा हुनुभएको थियो । हाल उहाँ नेकपा एमाले, ओखलढुङ्गाका अध्यक्ष हुनुहुन्छ । २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा यहि क्षेत्राट चुनाव लडेका सुनुवार पराजित हुनुभएको थियो । यस क्षेत्रमा तत्कालिन नेकपा माओवादीका उम्मेद्वार विजयी भएका थिए । नेकपा एमाले तेश्रो भएको थियो । त्यसपछि संविधानसभा निर्वाचन २०७० मा निर्वाचन क्षेत्र: ओखलढुङ्गा-१,बाट १२९४३ मत प्राप्त गरी विजयी हुनु भएको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
संविधानसभा निर्वाचन २०७० विजयी उम्मेद्वारहरू
युनिकोडमा नेपाली भाषाको प्रयोग र समसामयिक आवश्यकता
भूमिका‍‍
प्रविधिको उच्चतम विकासले आजको विश्व अधिकतम सुविधायुक्त हुँदै गएको छ। प्रविधिको विविध क्षेत्रहरूमा भएका प्रगतिहरूमध्ये पनि कम्प्युटर प्रविधिको प्रगतिको माध्यमबाट केही दशक अघिसम्म असम्भव झैं लाग्ने र कल्पनासम्म नगरेका कामहरू आजको युगमा दक्षतापुर्वक सामान्य रूपमा नै सम्पन्न गर्न सकिन्छ। कम्प्युटर प्रविधि अन्तर्गत हार्डवेयरका साथै सफ्टवेयरमा लगातार हुँदै गएको विकासले आज मानवजीवनका आवश्यकताहरू पूर्ति गर्न सहज हुँदै गएको छ। सफ्टवेयरतर्फ पर्ने मुलत: सिस्टम सफ्टवेयर र एप्लिकेशन सफ्टवेयरमध्ये आज कम्प्युटर प्रविधि क्षेत्रमा एप्लिकेशन सफ्टवेयरहरूको संख्या र उपयोग अनगिन्ती भइसकेका छन्। विभिन्न सफ्टवेयरहरूको प्रयोग विभिन्न उद्देश्यले हुन्छ। यसै सन्दर्भमा यस लेखमा एप्लिकेशन सफ्टवेयरको रूपमा नेपाली युनिकोडको समसमामयिक आवश्यकता र सान्दर्भिक प्रयोग बारे चर्चा गरिन्छ।
विषयप्रवेश
आजको समयमा कम्प्युटर प्रयोगकर्ताहरूले कम्प्युटर चलाउँदा नेपाली भाषामा प्रयुक्त हुने देवनागरी लिपिका अक्षर, अंक र चिन्हहरू भाषा र ध्वनिविज्ञानसम्मत रूपले कम्प्युटर प्रविधिसँग संयोजन गरी उपयोग गर्नको लागि नेपाली युनिकोड एप्लिकेशन प्रयोग गर्नु अपरिहार्य छ। नेपाली युनिकोडको प्रयोग अघि कम्युटर प्रयोगकर्ता लगायत विद्युतीय छापा र प्रकाशन माध्यम प्रयोग गर्ने सम्बन्धित पक्षले भोग्नु परेका कम्प्युटर प्रविधिगत अनेकन् समस्याहरू नेपाली युनिकोडको प्रयोगबाट सहज रूपमा समाधान भएका छन्। आज नेपाली युनिकोड प्रयोगको लागि इन्टरनेटमा विविध वेबसाइटहरू उपलब्ध छन् तर तिनको प्रयोगको लागि अनलाईन इन्टरनेट कनेक्शनमा रहनु पर्ने भएकोले प्रयोगकर्ताहरूको लागि यो अव्यवहारिक र ठूलो आर्थिक बोझ हुन जान्छ। यस परिप्रेक्ष्यमा इन्टरनेटको उपयोग नै नगरी नेपाली युनिकोडको सहज प्रयोग गर्न सकिन्छ। प्रस्तुत लेखमा नेपालको मदन पुरस्कार पुस्तकालयद्वारा विकास गरी खुला स्रोत (Open Source) को रूपमा उपलब्ध नेपाली युनिकोडको चर्चा गरिन्छ। [खुला स्रोतको रूपमा उपलब्ध सफ्टवेयरहरूलाई Website मार्फत नि:शु:ल्क रूपमा डाउनलोड गरी (वा सिडी मार्फत पनि) प्रयोग गर्न सकिन्छ।]
युनिकोड के हो?
ल्याटिन भाषामा ‘Unus’ को अर्थ ‘एक’ हुन्छ। अङ्ग्रेजी भाषामा ‘Code’ को अर्थ ‘सङ्केत’ वा ‘गुप्त भाषा’ हुन्छ। ‘Code’ शब्दको अगाडि ‘Unus’बाट बनेको उपसर्ग ‘Uni-’ थपेर ‘Unicode’ शब्द बनेको हो जसको अर्थ ‘एउटै सङ्केत वा गुप्त भाषा’ हो। अङ्ग्रेजीमा ‘Compute’ शब्दको अर्थ सांख्यिक गणना एवं विश्लेषण हो। यसर्थ प्राविधिक रूपमा ‘Computer’ को अर्थ सांख्यिक गणना एवं विश्लेषण गर्ने विद्युतीय यान्त्रिक साधन हुन्छ। यसकारण हामीले हाम्रो भाषा र लिपिमा पढ्न, लेख्न र बुझ्न प्रयोग गर्ने एवं कम्प्युटरको पर्दा (Monitor वा Screen) मा देख्ने गरेको अक्षर, अंक वा चिन्हहरूलाई कम्प्युटरले आफ्नो छुट्टै भाषा अर्थात् केवल निर्दिष्ट संख्याको रूपमा ग्रहण गर्ने, गणना एवं विश्लेषण गर्ने, बुझ्ने र व्यक्त गर्ने गर्दछ। ती अक्षर, अंक वा चिन्हहरूलाई कम्प्युटरको प्राविधिक भाषामा ‘Character’ भनिन्छ। यी Character हरूलाई पहिचान गर्न कम्प्युटरले कुनै निर्दिष्ट Character लाई एउटा निर्दिष्ट संख्या प्रदान गरी Coding गर्दछ र यस संख्यालाई ‘Character Code’ भनिन्छ भने ‘Character Code’ प्रदान गर्ने प्रणालीलाई संकेतन प्रणाली (Encoding System) भनिन्छ। विश्वका विभिन्न भाषा र लिपिमा कम्प्युटर प्रयोजनको लागि अपनाइएका Encoding System हरू पनि आ-आफ्नै प्रकारका, छुट्टाछट्टै र एक अर्काबाट फरक हुन सक्छन्। साथै कुनै एउटा Encoding System मा एउटै Character लाई एक भन्दा बढी Character Code दिइएको र त्यस्तै एकभन्दा बढी Character हरूलाई एउटै Character Code दिइएको हुन सक्छन्। त्यसै गरी कुनै कम्प्युटरमा भएको एउटा Encoding System को Character Code लाई अर्को Encoding System भएको कम्प्युटरले पहिचान नगर्ने समस्या पनि हुन्छ। Encoding System मा हुने यसप्रकारको विरोधाभाषले गर्दा एउटा Encoding System भएको कम्प्युटरमा तयार पारिएको कुनै सामग्री (Text) वा फाइल अर्को Encoding System भएको कम्प्युटर एवं Website हरूमा प्रयोग गर्न खोज्दा Corrupt (भ्रष्ट, खराब) हुने, नखुल्ने वा खुलेपनि Character (अक्षर, अंक वा चिन्ह) हरू पढ्न नसकिने जस्ता समस्या हुन जान्छन्। यसको समाधानको लागि अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसार विश्वका विविध भाषा र लिपिका अक्षर, अंक र चिन्हहरूलाई समष्टिगत रूपमा एउटै Encoding System भित्र क्रमश: समावेश गर्दे एउटा Universal Set of Characters को निर्माण गरिएको र यस अन्तर्गतका Character हरूको एउटै मात्र Character Code हुने र अर्को कुनै पनि Character को Character Code सँग नमिल्ने गरी विश्वव्यापीहरूमा मान्य हुने संकेतन प्रणाली (Encoding System) को विकास गरिएको छ जसलाई युनिकोड (Unicode) भनिन्छ।
अर्को शब्दमा युनिकोड भनेको विश्वका विविध भाषा र लिपिका वर्ण र सङ्केत (Character) हरूलाई एउटै संकेतन प्रणाली (Encoding System) भित्रका विभिन्न उप-समूह (Sub Set) हरूको रूपमा एकीकृत गरी तिनीहरूलाई एउटै सर्वसमूह (Universal Set) मा सङ्ग्रहित गरी निर्माण गरिएको विश्वव्यापी रूपमा मान्य संकेतन प्रणाली हो। हालसम्ममा यस युनिकोड System अन्तर्गतको Universal Set of Characters भित्र विश्वका विभिन्न भाषाका १ सय भन्दा बढी लिपिका १ लाख १० हजार भन्दा बढी Character हरू समावेश भइसकेका छन् जसमा नेपाली भाषामा प्रयोग हुने देवनागरी लिपि पनि समाविष्ट गरिएको छ। युनिकोडले सकेसम्म विश्वका सबै भाषाहरूको एकीकरण गर्ने प्रयत्‍न गर्दछ। यस नीति अनुसार पश्चिम युरोपीय भाषाहरूलाई ‘Latin’, सबै ‘स्लाभिक’ (Slavic) भाषाहरूलाई ‘सिरिलिक’ (Cyrillic), नेपाली, संस्कृत, हिन्दी, मराठी, सिन्धी, कश्मीरी आदि भाषाहरूलाई ‘देवनागरी’ (Devanagari) र चिनीयाँ, जापानी, कोरियाली, भियतनामी भाषाहरूलाई ‘युनिहान’ (UniHan) उप-समूह (Sub Set) हरूमा र ती सबै उप-समूहहरूलाई एउटै सर्वसमूह (Universal Set of Characters) अन्तर्गत समावेश गरेको छ।
युनिकोड प्रणाली बहुविध मञ्च (Multiplatform) अर्थात् जुनसुकै platform, बहुभाषीय अर्थात् जुनसुकै भाषा र Software तर्फका जुनसकै कम्प्युटर एप्लिकेशनमा स्वीकार्य हुने प्रणाली हो भने Non-Unicode प्रणाली यस्तो हुँदैन । [Multiplatform भनेको Software तर्फ Windows, Linux, Mac OS आदि Computer Operating System हरू र हार्डवेयरतर्फ Apple, Intel, Macintosh आदि जस्ता Computer हरू लगायत Computer र Internet Network का Browser हरू, Website, Blog Site र सामाजिक सञ्जालहरू सञ्चालन हुने वातावरण (Run Environment, जस्तै, XML, JavaScript, WML आदि) हुन्।]
युनिकोडको उत्पत्ति र विकास
विश्वका विभिन्न देशहरूमा १ सय भन्दा बढी वटा परम्परागत Character Encoding System हरू प्रयोगमा छन् तर तिनमा एक आपसमा ठूलो बेमेल छ। धेरैजसो परम्परागत Character Encoding System हरूको साझा समस्या यो छ कि ती System हरूले द्विभाषीय कम्प्युटर प्रक्रिया (Latin Character र स्थानीय लिपि प्रयोग गरी) लाई स्वीकार गर्दछ तर बहुभाषीय कम्प्युटर प्रक्रिया (एक अर्कासँग मिसिएका स्वछन्द लिपिहरूको कम्प्युटर प्रक्रिया) स्वीकार गर्दैन। Unicode ले परम्परागत Character Encoding System का यस्ता सीमितताहरूलाई हटाउने स्पष्ट उद्देश्य राख्दछ।
इतिहास
Joe Becker र Mark Davis ले एउटा Universal Character Set सृजना गर्नुको व्यवहारिकताहरूको खोजी सुरू गरेपछि सन् १९८७ मा युनिकोडको उत्पत्तिको थालनी भयो। सन् १९८८ को अगष्टमा Joe Becker ले एउटा ‘अन्तर्राष्ट्रिय‌\बहुभाषीय Text Character Encoding System (प्रयोगात्मक रूपमा Unicode भनिएको)’ को लागि एक मस्यौदा प्रस्ताव प्रकाशित गरे। Becker ले ‘Unicode’ संज्ञालाई ‘एउटा अद्वितीय, एकीकृत, विश्वव्यापी संकेतन (Encoding) को अर्थ दिने अभिप्रायले व्याख्या गरे।
सन् १९८८ को प्रारम्भतिर कम्प्युटर प्रविधि क्षेत्रका विभिन्‍न कम्पनीबाट Ken Whistler, Mike Kernaghan, Karen Smith-Yoshimura, Joan Aliprand, Glenn Wright समावेश भई युनिकोड कार्य समूह विस्तारित भयो। त्यसै गरी सन् १९९० मा अन्य कम्पनीहरूबाट पनि Michel Suignard, Asmus Freytag, Rick McGowan यस समूहमा संलग्न भए। सन् १९९० को अन्त्यसम्ममा विद्यमान Character Encoding मापदण्डको खाका कोर्ने कार्य पुरा भइसकेको थियो र युनिकोडको अन्तिम समीक्षाको मस्यौदा पनि तयार थियो।
सन् १९९१ को जनवरी ३ तारिखमा सं. रा. अ. को क्यालिफोर्नियामा युनिकोड मन्च (Unicode Consortium) को संयोजन गरियो र यही वर्ष अक्टोबरमा युनिकोड मापदण्डको पहिलो अंक प्रकाशित भयो। सन् १९९२ जुन महिनामा Han ideographs (युनिकोडका सङ्केत) समावेश गरी यसको दोस्रो अंक प्रकाशित भयो। सन् १९९६ मा युनिकोडलाई परिस्कृत गर्दै दोस्रो संस्करण प्रकाशित भयो जसमा Egyptian Hieroglyphs (मिश्री सभ्यताका लिपिहरूको सङ्केत र चिन्हहरू) जस्ता धेरै ऐतिहासिक लिपिहरू र धेरै प्रयोगमा नआएका अन्य पुरातन लिपिका हजारौं अक्षर, अंक, चिन्ह र संकेतहरूलाई युनिकोडमा संकेतन (Encoding) गर्न सकियो।
युनिकोड मन्च (Unicode Consortium)
युनिकोड मन्च एक गैरनाफामूलक अन्तरराष्ट्रिय संस्था हो जसले युनिकोडको विकासमा संयोजनकारी भूमिका निर्वाह गर्दछ। यसका पूर्ण सदस्यहरूमा Adobe System, Apple, Google, IBM, Microsoft, Oracle Corporation र Yahoo जस्ता धेरैजसो कम्प्युटर सफ्टवेयर र हार्डवेयरका प्रमुख कम्पनीहरू छन्।
विद्यमान धेरैजसो Character Encoding Scheme (युक्ति) हरूमा बहुभाषीय वातावरणमा बेमेल भएकोले यस युक्ति (Scheme) लाई Unicode र यसको मापदण्ड युनिकोड रूपान्तरण ढाँचा अर्थात् UTF (Unicode Transformation Format) युक्तिद्वारा अन्ततोगत्वा विस्थापित गर्ने यस मन्चको महत्त्वाकांक्षी उद्देश्य रहेको छ।
यस मन्चले सन् १९९१ मा पहिलो पटक ‘युनिकोड मापदण्ड (Unicode Standard)’ प्रकाशित गर्‍यो र यही मौलिक कार्यको जगमा मापदण्ड विकास गर्न निरन्तर लागिरहेको छ। यस मापदण्डको पछिल्लो संस्करण Unicode ६.३ सन् २०१३ को सेप्टेम्बरमा विमोचित भएको थियो। अर्को संस्करण Unicode ७.० सन् २०१४ मा विमोचित हुने योजना छ।
नेपाली युनिकोड बारे
मदन पुरस्कार पुस्तकालयद्वारा ‘नेपाली युनिकोड’ का साथै NepaLinux (नेपालीनक्स Linux को नेपाली भाषामा तयार गरिएको संस्करण हो। अङ्ग्रेजी भाषाको ज्ञान नभएकाहरूले यो सफ्टवेयरबाट पूर्ण रूपमा नेपाली भाषाको माध्यमबाट कम्प्युटर सञ्चालन गर्न सक्दछन्।), ओपनअफिस डट अर्ग (OpenOffice.org मा Office XP मा जस्तै एप्लिकेशन सफ्टवेयरहरू छन्।) Conversion Tools (Nepali Non-Unicode Text वा Document लाई Nepali Unicode मा र Nepali Unicode Text वा Document लाई Nepali Non-Unicode मा रूपान्तर गर्ने सफ्टवेयर), Nepali Spell Checker (नेपाली युनिकोड शब्दका हिज्जे जाँच्ने र सच्याउने सफ्टवेयर) जस्ता सफ्टवेयरहरू विकास गरी खुला स्रोतको रूपमा उपलब्ध गराएको छ। साथै मदन पुरस्कार पुस्तकालयले नेपाली भाषामा Accounting Software विकास गर्ने परियोजनाको नेतृत्त्व गरेको छ।नेपाली युनिकोडको विकासपछि नेपाली माध्यमभाषामा यी सफ्टवेयरहरूको विकास सम्भव भएको हो।
यहाँ ओपनअफिस डट अर्गबारे छोटो जानकारी प्रस्तुत गरिन्छ। सन् २००२ देखि नै मदन पुरस्कार पुस्तकालयले खुला स्रोत परियोजना अन्तर्गत उपलब्ध गराएको ओपनअफिस डट अर्ग (OpenOffice.org) बहुविध प्लेटफर्ममा प्रयोग गर्न सकिने बहुभाषीय अफिस सुइट (Office Suite) हो। यो नेपाली माध्यमभाषाबाट नै चलाउन सकिन्छ। यसमा Word Processor तर्फ राइटर (MS Word को समरूप), Spreadsheet Presentation तर्फ Calc (MS Excel को समरूप), इम्प्रेस जस्ता आधारभूत अफिस सुइटका साथसाथै रेखाचित्र उपकरण (ड्र), डाटाबेस पहुँच कार्यक्रम (MS Access को समरूप), कागजातलाई पी डी एफ ढाँचामा प्रकाशन गर्ने तथा फ्ल्यास ढाँचा (एस डब्ल्यू एफ) मा प्रस्तुतिकरण गर्ने जस्ता सफ्टवयेरहरू समाविष्ट गरिएका छन्। साथै Web Browser र Email Client Application पनि थपी यसलाई विकास गरिने भएको छ।
मदन पुरस्कार पुस्तकालयबाट विकास गरिएका सफ्टवेयरहरूलाई भाषा प्रविधि केन्द्र (LTK, Language Technology Kendra) ले संभार र अझ विकास गर्ने भएको छ। LTK एक गैरनाफामूलक र गैरसरकारी संस्था हो र यो मदन पुरस्कार पुस्तकालय (MPP), काठमाडौँ विश्वविद्यालयको कम्प्युटर विज्ञान तथा इन्जिनियरिङ्ग विभाग (DoSCE) र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको केन्द्रिय भाषा शास्त्र विभाग (CDL) बीचको सहकार्य हो।
नेपाली युनिकोड किबोर्ड ले-आउट सफ्टवेयर
मदन पुरस्कार पुस्तकालयबाट विकास गरिएको नेपाली युनिकोड सफ्टवेयर कम्प्युटरमा जडान (Install) गरेर हामी MS-Word, Excel, आदि एप्लिकेशनहरूमा नेपाली भाषामा पनि सामग्री (Text) तयार गर्न सक्दछौं। त्यस्तै यो सफ्टवेयर जडान गरेर ओपनअफिस डट अर्ग पनि नेपाली माध्यमभाषाबाटै चलाउन सकिन्छ। यस सफ्टवेयरबाट दुईप्रकारका नेपाली युनिकोड किबोर्ड ले-आउटहरू जडान गर्न सकिन्छ।
१. परम्परागत नेपाली युनिकोड किबोर्ड ले-आउट (Traditional Nepali Unicode Keyboard Layout)
यी किबोर्डहरू प्रयोग गरेर नेपाली भाषामा टाइप गर्न Non-Unicode Nepali Keyboardबाट भन्दा धेरै सरल, सहज, छिटो र वैज्ञानिक ढंगबाट गर्न सकिन्छ।
जस्तै केही नेपाली संयुक्त अक्षर टाइप गर्नको लागि Non-Unicode र Unicode Typing Keys यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।
यसप्रकारका र अन्य थुप्रै सरलता, सहजता र वैज्ञानिकताको कारण नेपाली भाषामा टाइप गर्न नेपाली युनिकोड किबोर्डको प्रयोग लोकप्रिय हुँदै आएको छ।
यहाँ रोमनाइज्ड नेपाली युनिकोडमा भएका नेपाली अक्षरहरूको सरलीकृत तालिका प्रस्तुत गरिएको छ। यो तालिका छिटो र सजिलो स्मरण तथा अभ्यासको लागि उपयुक्त छ।
व्यञ्जन वर्णमाला (Consonant Sound) का सग्लो अक्षर
स्वर वर्णमाला (Vowel Sounds) का अक्षर
स्वर मात्रा (Vowel Suffixes)
अन्य (Others)
निष्कर्ष
प्रविधिको विकास र त्यसको सदुपयोगले नै आजको प्रतिस्पर्धात्मक समयमा अघि बढ्न सकिन्छ। यसैले नेपाली युनिकोड र यसमा आधारित सफ्टवेयरहरूको प्रयोगबाट सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा निम्न बुँदामा महत्त्वपूर्ण लाभ लिन सकिन्छ।
प्रविधिबाट हासिल हुने लाभ अथाह छ। यसकारण नेपाली युनिकोडबाट प्राप्त हुने सफलताहरू उल्लेखित बुँदाहरूमा मात्र सीमित छैनन्। अङ्ग्रेजी भाषा नजानेकाहरूले पनि यसबाट कम्प्युटर प्रविधिका सम्पूर्ण सुविधाहरू उपयोग गर्नसक्ने त छँदैछ, संसारका जुनसुकै कुनामा रहेका नेपाली र नेपाली भाषाप्रति माया राख्नेहरूबीच नेपाली भाषाका माध्यमबाट प्रगाढ संबन्ध स्थापना हुन्छ।
संयुक्त अधिराज्यको सरकार
संयुक्त अधिराज्यको सरकार, आधिकारिक रूपमा हर म्याजेस्टी गभर्मेन्ट अर्थात महामहिमको सरकार, ग्रेट ब्रिटेन र उत्तरी आयरल्यान्डको संयुक्त अधिराज्यको केन्द्रीय सरकार हो।
ब्रिटिस सरकारको नेतृत्व प्रधानमन्त्रीले गर्छन्। प्रधानमन्त्रीलाई संयुक्त अधिराज्यको सम्राटद्वारा नियुक्त गरिन्छ, त्यसपछि प्रधानमन्त्रीले अन्य मन्त्रीहरू नियुक्त गर्छन्। प्रधानमन्त्री र अन्य मन्त्रीहरूले मिलेर सर्वोच्च निर्णय गर्ने र नीति बनाउने निकाय गठन गर्छन्, जसलाई मन्त्रिपरिषद् भनिन्छ। सरकारमा रहेका सबै मन्त्रीहरू संसदको सदस्य हुन्छन् र आफ्नो मन्त्रालयको कामकाज र कामको सन्दर्भमा संसदप्रति उत्तरदायी हुन्छन्। प्राथमिक कानून पारित गर्न सरकार संसदमा निर्भर छ र निश्चित समय संसद ऐन, २०११ पारित भएदेखि, नयाँ हाउस अफ कमन्स चयन गर्न प्रत्येक पाँच वर्षको अवधिमा निर्वाचन हुने गरेको छ। प्रारम्भिक कानूनहरू संसदीय बहुमतबाट पारित हुन्छन् तर, यस अवधिको मध्यमा हाउस अफ कमन्समा अविश्वासको मत सफल भएमा निर्वाचन अझ अगाडि हुनसक्छ। प्रत्येक निर्वाचनपछि सत्तारुढ दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री बन्न आमन्त्रण गर्छ।
बेलायतमा यो शासन प्रणालीलाई प्राय: संसदीय प्रणाली वा वेस्टमिन्स्टर प्रणाली भनिन्छ। यो व्यवस्था संविधान वा संसदीय कानुनले एकै दिनमा स्थापित भएको होइन तर सयौँ वर्षको अवधिमा क्रमशः विकसित भएको छ। तसर्थ, संयुक्त अधिराज्यको संसदलाई प्राय 'संसदको जननी' भनेर पनि चिनिन्छ।
वैचारिक रूपमा, संयुक्त अधिराज्यको अलिखित, असंहितावद्ध संविधान अनुसार सबै कार्यकारी शक्तिहरू राजाको हातमा राखिएको छ तर व्यवहारमा आजकल राजाले यी सबै संवैधानिक शक्तिहरू प्रधानमन्त्री र अन्य मन्त्रीहरूको सल्लाह र परामर्शमा प्रयोग गर्छन्। मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू राजाको सबैभन्दा सम्मानित गोप्य परिषदको सदस्य भएर राजालाई सल्लाह दिन्छन् साथै विभिन्न सरकारी विभागको प्रमुख भएकाले एक व्यक्तिले धेरै कार्यकारी अधिकारहरू आफैले प्रयोग गर्न सक्षम छ जबकि अन्य कार्यहरू जुन शासकको हातमा छन्, मन्त्रीहरूको सल्लाहमा शासकको अख्तियारले सञ्चालन गर्दछ।
संयुक्त अधिराज्य एकात्मक राज्य हो र उनको शाही शासकको सरकार सम्पूर्ण देशको प्रशासनको लागि जिम्मेवार छ। यद्यपि वेल्स, उत्तरी आयरल्यान्ड र स्कटल्यान्डले पनि सम्बन्धित स्थानीय सांसदहरूप्रति जवाफदेही सरकारहरू हस्तान्तरण गरेका छन्, यसलाई कुनै पनि हिसाबले सङ्घीय, सङ्घ वा सङ्घीय संरचनाको रूपमा हेर्नु हुँदैन, किनकि यी सरकारहरू सम्बन्धित क्षेत्रहरूको नियन्त्रणको लागि जिम्मेवार छन्। यसको साथै प्रधानमन्त्रीलाई प्रशासनसँग सीमित अधिकारहरू मात्र हुन्छ र महामहिम सरकारले जुनसुकै बेला राजाद्वारा पारित कानूनहरू उल्ट्याउन सक्छ।
बेलायतका वर्तमान प्रधानमन्त्री लिज ट्रस हुन् जसले सन् २०२२ सेप्टेम्बर ६ मा पदभार ग्रहण गरेकी थिइन्। उनी कन्जरभेटिभ पार्टीका नेता हुन्, जसले बोरिस जोनसनको स्थानमा पदभार ग्रहण गरेकी थिइन्।
पालुङटार नगरपालिका
पालुङटार नगरपालिका नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा गोरखा जिल्लामा च्याङली, गाईखुर, पालुङटार र आँपपिपल यी ४ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर पालुङटार नगरपालिका घोषणा गरिएको हो। पालुङटार नगरपालिकाको केन्द्र भने पालुङटार गाविसको ठाँटीपोखरीमा रहको छ। नगरपालिकाको घोषणा र क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकमा १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका र ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भएका छन्। नयाँ नगरपालिका थपिएपछि नेपालको सहरी जनसङ्ख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
जनसङ्ख्या
पालुङटार नगरपालिका साविकका च्याङली, गाईखुर, पालुङटार र आँपपिपल गाविसहरू मिलेर बनेको हो। त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार यी ४ गाविसहरूको जनसङ्ख्यालाई जोड्दा पालुङटार नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या २३,४६१ हुन्छ।
राष्ट्रप्रमुख
प्रतीकात्मक भूमिका
समसामयिक विश्वमा राष्ट्रप्रमुखलाई एक देशको जीवित राष्ट्रिय प्रतीकको रुपमा मानिन्छ।
धेरै देशहरूमा, राष्ट्रप्रमुखको आधिकारिक पोट्रेट चित्र सरकारी कार्यालय, अदालत र अन्य सार्वजनिक भवनहरूमा देख्न सकिन्छ। यो अवधारणा मध्यकालीन समय देखि नै प्रचलनमा आएको थियो। यो प्रचलन कहिले काहीं अति उग्र रुपमा लिइन्छ र राष्ट्रप्रमुखलाई नै राष्ट्रको प्रतीक मानिन्छ जसले गर्दा व्यक्ति पुजाको सुरुवात हुन्छ र अन्य प्रतिक जस्तै झण्डा भन्दा पनि राष्ट्रप्रमुखलाई देशको प्रतिनिधित्व मानिन्छ।
उच्च आधिकारीहरूको नियुक्ति
धेरै देशहरूमा सरकार प्रमुख, अन्य क्याबिनेट मन्त्रीहरू, न्यायाधीश र प्रमुख निजामति सेवाका, कुटनैतिक सेवाका, सैन्य अधिकारी र संवैधानिक अंगका आयुक्तहरू लगायत धेरै उच्च अधिकारीहरूको नियुक्ति राष्ट्रप्रमुखले गर्ने प्रचलन छ। धेरै संसदीय देशहरूमा सरकार प्रमुखको नियुक्ति संसदको समर्थनमा राष्ट्रप्रमुखले गर्ने र अन्यको नियुक्ति सरकार प्रमुखको सिफारिसमा राष्ट्रप्रमुखद्वारा गरिन्छ।
राष्ट्रपतीय व्यवस्था भएको देशमा, जस्तै संयुक्त राज्य अमेरिका, नियुक्तिहरू राष्ट्रपतिद्वारा मनोनित गरिन्छ, तर यी मनोनयनहरू व्यवस्थापिकाद्वारा, (अमेरिका मा अमेरिकी सिनेट) सामान्य बहुमतले अनुमोदन गरिनुपर्छ ।
राष्ट्रप्रमुखद्वारा अधिकारीहरूलाई बर्खास्त पनि हुन सक्छन् ।
कुटनैतिक भूमिका
राजदुतहरूको नियुक्ति तथा विदेशी राजदुतको ओहोदाको प्रमाणपत्र बुझ्ने कार्य राष्ट्रप्रमुखद्वारा हुन्छ।
सैन्य भूमिका
राष्ट्रप्रमुख सेनाको परमाधिपति रहने प्रचलन छ।
व्यवस्थापकीय भूमिका
धेरै देशहरूमा, संसदले पास गरेको विधेयक राष्ट्रप्रमुखले प्रमाणीकरण गरेपछि / लालमोहर लगाएपछि कानून बन्ने व्यवस्था छ। यद्यपि संसदीय देशहरूमा राष्ट्रप्रमुखले कानून प्रमाणीकरण गर्न अस्वीकार गर्न सक्दैन। अमेरिकामा राष्ट्रपतिसंग भिटो गर्ने अधिकार हुन्छ।
संसद अधिवेशन आह्वान तथा अन्त्य; संसद भंग
धेरै देशहरूमा राष्ट्रप्रमुखलाई संसद अधिवेशन आह्वान तथा अन्त्य तथा संसद भङ्ग गर्ने अधिकार दिइएको छ। धेरै संसदीय देशहरूमा यो काम सरकार प्रमुखको सिफारिसमा गरिन्छ। कुनै संसदीय देश तथा कुनै राष्ट्रपतीय शासन व्यवस्था भएको देशमा राष्ट्रप्रमुख आफैले स्वविवेकमा संसद भङ्ग पनि गर्न सक्छन्।
अन्य विशेषाधिकार
राष्ट्रप्रमुखको मानपदवी प्रदान गर्ने आममाफी दिने जस्ता आलंकारिक अधिकार पनि रहन्छ ।
मानपदवी तथा विभूषण
राज्यको तर्फबाट प्रदान गरिने मानपदवी तथा विभूषणहरू राष्ट्रप्रमुखले दिने प्रचलन छ। देशको इज्जत, प्रतिष्ठा बढाउने स्वदेशी र विदेशी नागरिकहरूलाई मानपदवी तथा विभूषण विभूषित गरिन्छ।
आममाफी
उदाहरण
पाकिस्तान धितोपत्र विनिमय बजारमा आक्रमण
२९ जुन २०२० मा, बलूचिस्तान मुक्ति सेनाका आतङ्ककारीहरूले कराचीको पाकिस्तान धितोपत्र विनिमय बजार भवनमाथि बमगोला प्रहार र अन्धाधुन्ध गोली चलाएका थिए। हमलाका कारण कम्तिमा तीनजना सुरक्षा कर्मी र एक प्रहरी उप-निरीक्षकको मृत्यु भएको थियो, जबकि सात जना व्यक्तिहरू घाइते भएका थिए। प्रहरिले बताए अनुसार उनीहरूले ८ मिनेट भित्र टाउकोमा सिधा गोली प्रहार गर्दै सबै चार आक्रमणकारीहरूको हत्या गरेको बताएका छन्।
आक्रमण
२९ जुन २०२०, बिहानको १०:०२ बजे, आक्रमणकारीहरू बोकेको कार चन्द्रिगढ मार्ग स्थित पाकिस्तान धितोपत्र विनिमय बजारको अगाडि आइपुगेका थिए। बिहान १०:१० सम्म, चारै जना आक्रमणकारीहरूलाई सुरक्षा बलले मारेको सिन्ध बनरक्षकका महानिर्देशकले बताएका थिए। उनका अनुसार, आक्रमणकारीहरूले "मार्न मात्र होइन बन्धक अवस्था सृजना गर्ने" भन्ने उद्देश्य राखेका थिए। एक पटक आक्रमण असफल भएपछि, सुरक्षाकर्मीहरूले कार्वाही थालेका थिए र अवस्था ३०–३५ मिनेट पछि सामान्य बनेको थियो।
स्वचालित राइफलसहित सशस्त्र आतङ्ककारीहरूले एक बमगोला फ्याँकेका थिए र त्यसपछि पाकिस्तान धितोपत्र विनिमम बजार बाहिरको सुरक्षा स्थलमा अन्धाधुन्ध गोली हान्न सुरु गरेका थिए। "उनीहरू तोयोताको सिल्भर कोरोला कारमा आएका थिए, पछि कराचीका प्रहरी प्रमुख गुलाम नबी मेमोनले पछि बताएका थिए।
सुरक्षाकर्मीहरूले चारै आक्रमणकारीहको हत्या गरेका थिए आक्रमण गरे, अधिकारीहरूका अनुसार प्रहरी अधिकारी र सुरक्षाकर्मीहरू पनि यस दुर्घटनामा थिए। धितोपत्र विनिमय बजारका निर्देशक अबिद अली हबीबले बन्दुकधारीहरूले कारलाई विसौनीबाट आफ्नो बाटो लागेका थिए र उनीहरूले सबैलाई सबैलाई गोली हान्न सुरु गरेका थिए। प्रतिवेदन अनुसार अधिकांश व्यक्तिहरू भाग्न वा सुरक्षित कोठामा लुक्न सफल भएका थिए। पाकिस्तानको राष्ट्रिय दूरदर्शन जियो न्युजले भवन भित्र भएका मानिसहरूलाई पछाडिको ढोकाबाट बाहिर निकालिएको बताएको थियो।
एक प्रहरी अधिकारी र तीन सुरक्षा कर्मीहरू मृतकमध्ये एक थिए। आक्रमणमा घाइते हुनेहरूमा तीन प्रहरी, दुई सुरक्षा कर्मी र यसमा कार्यरत कर्मचारी थिए। घाइतेहरूलाई सिभिल अस्पतालमा सारिएको थियो। चार थैलीहरू घटनास्थलबाट बरामद गरिएको थियो जसमा विभिन्न प्रकारका बन्दुक, हाते बम, हतियारहरू, पानीका बोतलहरू आदी समावेश थिए।
अनुसन्धान
सिन्ध बनरक्षकका मेजर जनरल उमर बुखारीले एक प्रेस सम्मेलनमा" विदेशी गुप्तचर संस्थाको सहयोग बिना आक्रमण सम्भव थिएन। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार आक्रमणका मुख्य योजनाकार बशीर जेब हुन्, जो अफगानिस्तानमा लुकेका थिए।
आतङ्कवाद विरोध विभागका, राजा उमर खत्ताबका अनुसार ४ जना आक्रमणकारी मध्ये तीन जनालाई औँलाको छापबाट सलमान, तस्लीम बलूच र सिराजको रूपमा पहिचान गरिएको थियो भने ती सबै जना बलूचिस्तानको केच जिल्लाका निवासी थिए। सलमानद्वारा दर्ता गरिएको कार, उनीलाई कराचीको पुरानो सब्जी मन्डी स्थित दर्शनालयबाट खरीद गरिएको थियो। उनले नगद भुक्तानी गर्दा उनले आफ्नो मूल अङ्कीय राष्ट्रिय परिचय पत्र पेश गरेका थिए जसको विवरण उत्पादन शुल्क विभागद्वारा लिइएको थियो। प्रहरी प्रतिवेदन अनुसार कार स्पष्ट थियो। खत्ताबका अनुसार आक्रमणकारीहरूले लयारी राजमार्गको गरिबआबादबाट मोड लिँदै हमला अघि मारीपुर मार्गको प्रयोग गरेका थिए। गरिबआबाददेखि मेरेवेदर टावरको मार्ग आतङ्कवाद विरोध विभागले भू-बाँध मार्फत पहिचान गरेको छ। आतङ्ककारीहरूले गरिबआदबाट मारिपुर पुगेका थिए र पछि भवन अगाडि पुगेका थिए।
दुई मोबाइल फोन, एक स्मार्टफोन, उनीहरूबाट बरामद भएको थियो। तिनीहरू सम्भवतः कसैबाट फोन कल मार्फत निर्देशनहरू प्राप्त गर्दै थिए।