cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
स्वचालित
स्वचालित भनेको आफै चल्नु वा अरुको सहायता बिना चल्नु हो। जस्तै स्वचालित रकेट स्वचालित कार आदि तर स्वचालित हुनको लागि सम्बन्धीत मेशिनमा प्रोग्रामिङ गरिएको हुनुपर्दछ साथसाथै त्यसलाई आवश्यक पर्ने वावरको व्यवस्था गरिइएको हुनुपर्दछ।
योगी विकासानन्द
डा.योगी विकाशानन्द युवा दार्शनिक, नेपाल मनोक्रान्ति योगका द्रष्टा एवं अगुवा हुन्। उनले मनोक्रान्तिको माध्यमबाट नेपालमा योग, ध्यान, दर्शन र अध्यात्मको प्रचार कार्य गरेका छन्। उनको जन्म बि. सं. २०१८ असार २ गते भएको हो,र उनलाई क्षेत्रपाटीको गणेश मन्दिर अगाडि सालनाल सहितको नाबालक अवस्थामा बेवारिसे फेला पारिएको हो । उनी २०३९ माघ १३ जनकपुरको नराहा भनिने ठाँउमा गहिरो ध्यान लागेपछि अध्यात्मको खोजिमा भारत पसेका थिए । ६ वर्षको प्रवास पछि २०४७ सालमा नेपाल फेर्केर योग सिकाउन शुरू गरे । उनको बिवाह कमलेश्वरी सैंजु सँग भएको छ । उनका एक छोरा र एक छोरी छन् र वहाँलाई पाल्ने आमाको हालसालै निधन भएको छ । संसार बदल्नु छ भने शुरूवाद आफैबाट गर्नपर्छ भन्ने जीवन जिउने कला सिकाउँदै समाजमा  सकारात्मक भावनाको जागरण गराउने हुनाले विकासानन्दलाई उत्प्रेरक पनि मानिन्छ ।
कोशी प्रदेश सभा
कोशी प्रदेश सभा कोशीको एकसदनात्मक प्रदेश सरकार र कानून निर्माण गर्ने निकाय हो। नेपालको सात प्रदेशमध्ये एक कोशी प्रदेशको प्रादेशिक राजधानी मोरङ जिल्लाको विराटनगरमा रहेको छ । कोशी प्रदेश सभामा ९३ जना सदस्य रहेका छन् जसध्ये ५६ जना पहिलो पटक मतदान मार्फत निर्वाचित हुन्छन् भने ३७ जना समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली तर्फबाट निर्वाचित हुने गर्छन्। यो सभाको अवधि पाँच वर्षको हुने गर्छ।
इतिहास
नेपालको संविधान बमोजिम वि.सं. २०७४ मा प्रदेश सभाको स्थापना भएको थियो। प्रदेश सभाको पहिलो निर्वाचन वि.सं. २०७४ मा भएको थियो। निर्वाचनमा नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)ले बहुमत प्राप्त गरेको थियो। कोशी प्रदेश सभाको उद्घाटन वि.सं. २०७४ माघ २२ गते भएको थियो। नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)बाट प्रदीपकुमार भण्डारी पहिलो सभामुख बनेका थिए भने एमालेबाटै शेरधन राई मुख्यमन्त्रीमा निर्वाचित भएका थिए।
यस प्रदेशको पूर्व नाम प्रदेश नं. १ रहेको थियो। वि.सं. २०७४ माघ ४ गते नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को बैठकले विराटनगरलाई प्रदेशको अस्थायी राजधानीको रूपमा कायम गरेको थियो। वि.सं. २०७६ बैशाख २३ गते प्रदेश सभा बैठकले प्रदेशको स्थायी राजधानी विराटनगरलाई तोक्ने प्रस्ताव दुई तिहाइ बहुमतले पारित गरेको थियो। यसै प्रकार वि.सं. २०७९ फागुन १७ गते दोस्रो कोशी प्रदेश सभा बैठकले प्रदेशको नाम कोशी प्रदेश पारित गरेको थियो।
समितिहरू
नेपालको संविधानको धारा १९५ मा प्रदेश सभाहरूलाई कार्यसञ्चालन कार्यविधिको व्यवस्था गर्न विशेष समितिहरू गठन गर्ने अधिकार प्रदान गरिएको छ।
सधा
सधा (जन्म:१७ फेब्रुअरी १९८४, सद्दाफ मोहम्मद सेयद) भारतीय अभिनेत्री हुन् जो मुख्य रूपमा दक्षिण भारतको सिनेमामा काम गर्ने गर्छिन।
करियर
उनको जन्म १७ फेब्रुअरी १९८४मा रत्नागिरी, महाराष्ट्र भारतमा भएको थियो। सधा एक मुस्लिम परिवारमा जन्मेकी हुन्। उनको बुवा डक्टर र उनकी आमा बैङ्कमा कार्यरत छन्। उनको पहिलो चलचित्र तेलुगू सिनेमाको जयम् हो। उनको आजसम्मको सबैभन्दा सफल चलचित्र २००५को तमिल चलचित्र अनियन हो (हिन्दी डब शीर्षक अपरिचित)। सधाको हिन्दी चलचित्र क्लिक र लव खिचडी हुन।
देउता
वि.सं २०५२ (1991 A.D.) मा प्रदर्शनमा आएको यस चलचित्रका प्रमुख कलाकारहरु राजेश हमाल,श्रवण घिमिरे, श्रृजना बस्नेत, तुलसि घिमिरे, युवराज लामा आदि हुन्क भने यो चलचित्रको निर्देशन वरिष्ठ चलचित्र निर्देशक तुलसि घिमिरेले गरेका थिए ।यस चलचित्रमा सङ्गित रन्जित गजमेरको रहेको छ ।
राजेश हमाल द्धारा अभिनित चलचित्रहरु मध्य यो एक उत्कृष्ट चलचित्र हो ।
यसको छायाँकन नेपाल तथा भारत को दार्जिलिङ्ग मा भएको थियो ।
मुमिन (१९९० टिभी शृङ्खला)
मुमिन फिनल्यान्डकी लेखिका तोभे योनसनको उपन्यास मुमिनमा आधारित टेलिकेभल बेनिलक्सद्वारा निर्माण गरिएको जापानी-फिनल्यान्डेली र नेदरल्यान्डेली एनिमे टेलिभिजन शृङ्खला थियो। मुमिन उपन्यासलाई तोभे योनसन र उनका भाइ लार्स योनसनले लेखेका थिए। मुमिन सर्वप्रथम १२ अप्रिल १९९० देखि ३ अक्टोबर १९९१ सम्मा जापानको टोक्यो टेलिभिजनद्वारा प्रसारण गरिएको थियो भने सोही वर्ष यस एनिमेलाई अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गरी सिबिबिसी टेलिभिजनद्वारा संयुक्त अधिराज्यमा प्रसारण गरिएको थियो।
मुमिन एक पारिवारिक एनिमे हो भने मुमिनको कथा बसन्त ऋतुमा सुरु हुन्छ। यहाँ प्रस्तुत दृश्यहरू बसन्त ऋतुको आगमनसँगै देखाइएका छन्। यस एनिमेका मुख्य पात्रहरू मुमिनत्रोलन (अथवा मुमिन), मुमिनबाबा, मुमिनआमा, स्नोर्कमेडन, स्नोर्क, स्टिङ्की, स्निफ, सानुमाया, हेमुलेन बा, मिस फिलियोनजी, बोक्सी आदि हुन्। मुमिनको परिवारमा मुमिनबाबा, मुमिनआमा, मुमिन र सानुमाया छन् जो एक अग्लो नीलो रङ्गको घरमा बसोबास गर्छन् भने स्निफ, स्नोर्क, स्नोर्कमेडन आदि मुमिनका साथीहरू हुन् र त्यस्तै गरी स्टिङ्कीलाई चोरको रूपमा चित्रित गरिएको छ। यस एजिमे शृङ्खलाका थुप्रै भागहरूमा मुमिन उसको साथीसँग खेल्न गएको र विभिन्न ठाउँमा पुगेको दृश्यहरू समावेश गरिएको छ भने उनीहरू कहिलेकाँही मुमिन उपत्यका भन्दा बाहिर पनि जाने गर्दछन् तर उनीहरू साँझपख घर फर्किन्छन्। मुमिन एनिमेका कथाहरूले मुख्यतः कुनै कुराको अनुसन्धानलाई जोड दिँदै अगाडि बढ्छ।
यस एनिमेको निर्माण गर्दा तोभे र लार्स योनसनले जापानी पटकथा लेखकहरूसँग सहकार्य गरेका थिए भने यसको नतिजा उत्साहजनक भएको थियो। सन् १९६० को दशकदेखि नै मुमिन चित्राङ्कन सुरु भएको थियो तर यसको बाबजुद पनि मुमिनत्रोलन टेलिभिजनमा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सफलताको रूपमा परिचित भएको थियो। यद्यपि कहिलेकाँही पारिवारिक अनुकूलित अवधारणामा पनि यो एनिमे निर्देशित हुन्थे जसले तोभे योनसनको मूल दार्शनिक रचनाहरू विकृत गरेको मानिन्छ। यस एनिमे शृङ्खलाई नेपाली, अङ्ग्रेजी, जापानी, स्विडेनी, इटालेली, सुओमी आदि गरी ३० भन्दा बढी भाषाहरूमा अनुवाद गरिएको थियो भने सबैले अनुवादित शृङ्खलाहरूले बालबालिकाको मन जित्न सफल भएको थियो। यस एनिमे शृङ्खलालाई नेपालीमा अनुवाद गरी एक दशक भन्दा पहिले नेपाल टेलिभिजनद्वारा प्रसारण गरिएको थियो जुन तात्कालिक समयको सर्वाधिक रुचाइएको बाल कार्यक्रम बन्न सफल भएको थियो।
ईन्द्रावती गाउँपालिका
नेपालको प्रदेश नं. ३ अन्तर्गत बागमती अञ्चलमा पर्ने सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँपालिका हो । यसको क्षेत्रफल १०५.०९ वर्ग किलोमिटर रहेको छ । विसं २०७३ सालमा नेपालको नयाँ प्रादेशिक संरचना कायम गर्दा सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका सिम्पालकाभ्रे, कुन्चोक, नवलपुर, बाडेगाउँ, सिपापोखरे, भोटसिपा र भिमटार गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर घोषणा गरिएको हो ।
मुमिन (१९९० टिभी शृङ्खला)
कथानक
यस एनिमे शृङ्खला मुमिन उपत्यकामा वसन्त ऋतुको आगमनसँगै सुरु हुन्छ भने सुरुमा मुमिन, सानुमाया, मुमिनबाबा र मुमिनआमा बिहान हुँदासँगै उठ्छन् जबकि स्नफकिन पनि वसन्तको पहिलो दिनमा आफ्नो दक्षिण यात्राबाट फिर्ता हुँदै मुमिन उपत्यकामा प्रवेश गर्छन्। पहिलो आठ शृङ्खलाहरूमा एक सुसङ्गत कथानक सृजना गरिएको छ जुन योनसनको तेस्रो उपन्यास फिन परिवार मुमिनत्रोलनमा आधारित छ। कथानकमा मुमिन र उनका साथीहरूले जादु गर्न सक्ने टोपी फेला पार्दछ जुन एक जादुगरको हुन्छ। पछि जादुगरले आफ्नो टोपी मुमिन परिवार आई फिर्ता लिन्छ। मुमिनले पछि एक भत्किएको डुङ्गा फेला पार्छ र त्यसलाई साथीहरूको सहकार्यमा पानीमा तैरिन लायक बनाई केही बेर सोही डुङ्गामा बसी यात्रा गर्छन्।
यस मुमिन शृङ्खलामा स्नोर्कमेडनको दाजु स्नोरलाई एक वैज्ञानिकको रूपमा चित्रित गरिएको छ जसले लामोसमयदेखि उड्ने जहाजको निर्माण कार्यमा तल्लिन हुन्छन् भने स्नोर्कमेडनले उनको हौसला बढाउने तथा मुमिन र उनीहरूको साथीले जहाज निर्माणमा सहयोग गर्छन् तर एक शृङ्खलामा उनको पाल विभिन्न कारणले गर्दा लडेका कारण उनले निर्माण गर्न लागेको जहाजको ढाँचाहरू भाँचिन्छन् भने यस घटनामा स्नोर्कमेडनलाई हल्का चोट लाग्छ। दोस्रो शृङ्खलाको जाडो याम भन्दा पहिले, मुमिन र उनीहरूका साथीहरूले एलिसिया र उनको हजुरआमालाई भेट्न थाल्छन् जो ईक बोक्सी हुन्छिन् भने बोक्सी हजुरआमाले एलिसियालाई वास्तविक बोक्सी हुन सिकाउँदै मुमिन र उनीहरूको राम्रो प्रकृतिको बारेमा नकारात्मक धारणा राख्छिन्। शृङ्खला बढ्दै जाँदा, बोक्सीले तिनीहरूको मेलमिलापको कदर गर्न थाल्छे। यस एनिमे शृङ्खलाको अन्त्यमा, स्नोर्कले आफुले निर्माण गरेको उडाने जहाजको साथ साथीहरूसँग यात्रामा जाने निर्णय गर्छन् जबकि एलिसिया र उनको हजुरआमाले शिशिर ऋतु सुरु हुनु भन्दा पहिलेनै मुमिन उपत्यका छाडिसकेका हुन्छन्। शृङ्खलाको अन्त्याका स्नफकिन पुनः दक्षिणतिरको यात्रा गर्न सुरु गर्छन्।
पिपरा राजवाडा
पिपरा राजवाडा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
टुँडिखेल
टुँडिखेल काठमाडौँको बीच भागमा अवस्थित मैदान हो । यो शहिदगेट र रत्नपार्कको बिचमा अवस्थित छ ।
किम्बदन्ति
कुनै बखत त्यो चउरमा ‘टुँडिल’ नामकी देवी थिइन्। काठमाडौँको स्थानीय भाषामा चउरलाई ‘ख्य’ भनिने हुनाले, उनै टुँडिल देवीको चउर ‘टुँडी ख्य’ हुँदै टुँडिखेल रहन गएको हो । अर्को किम्वदन्ती अनुसार इटुमबहास्का केशचन्द्रको लामो कथा छ। कुनै बखत केशचन्द्रको विलौना सुनेर परेवाले बिस्टाएका सुनलाई गुरुमापा नामको राक्षसद्वारा बोकाइ सहरभित्र छिराएका थिए। गुरुमापाले सहरभित्र छिरेपछि स्वभावअनुसार उपद्रव गर्न बाँकी राखेन। तर सहरवासीले त्यसो गर्न नदिई त्यो राक्षसलाई सहरभन्दा बाहिरको ठूलो चउरमा बसाउन योजना बुने। उसलाई मनाउन फागु पूर्णिमाको दिन सहरबाहिरको त्यो चउरमा आई वर्षको एकपटक एउटा राँगोको मासु र दस पाथी चामलको भात ख्वाउने कबुल गरियो। गुरुमापालाई पनि त्यो कुरा मञ्जुरी भयो। यसरी त्यो राक्षसलाई राखिएको चउरलाई कसैले ‘तिनिख्यस्’ पनि भनेका छन्। जुन अहिलेको टुँडिखेल हो। यो किंवदन्तीबाट टुँडिखेललाई राक्षसको आँगन भन्ने बुझियो। तर पछि परेड खेल्ने गरी राज्यको आँगन बन्न पुग्यो।
ऐतिहासिक तस्वीर सङ्ग्रह
/div> File:Statue Horse rider.jpg|टुँडिखेलको दक्षिण पश्चिम कुनामा रहेको घोडचढीको सालिक
बालाबाखर
बालाबाखर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। वि.सं .२०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा गाविस विघटन गरिएको थियो।
हवन
हवन अथवा होम, यज्ञ परम्परा हिन्दू धर्ममा शुद्धीकरणको एक कर्मकांड पद्धति हो । कुण्डमा अग्निको माध्यमदेखी देवताको समीप हवि पुर्याउने प्रक्रियालाई यज्ञ भनिन्छ । हवि, हव्य अथवा हविष्य यो पदार्थ हो जसलाई अग्निमा आहुति दिने चलन छ । हवन कुण्डमा अग्नि प्रज्वलित गरे पश्चात यस पवित्र अग्निमा फल, मह , घ्यू, काष्ठ चामल, तिल, जौ इत्यादि पदार्थहरूको आहुति प्रमुख हुन्छ।
उज्ज्वल कुन्दन ज्यापू
उज्ज्वल कुन्दन ज्यापू (वि.सं. २०१० - वि.सं. २०७०) नेपालका एक व्यङ्ग्य-चित्रकार एवम् कलाकार हुन्।
जीवनी
उनको जन्म वि.सं. २०१० (सन् १९५४)मा काठमाडौंं महानगरपालिकाको न्हुसाल झोछेँमा भएको थियो। उनको ठूलो आन्द्रामा क्यान्सरका कारण वि.सं. २०७० भाद्र ८ गते (सन् २०१३ अगस्ट) शनिवार राती १२.०० बजे निधन भयो।
चित्रकारिता
उनले पैतृक विरासतकै रूपमा कलाकारिता अपनाएका थिए। पिता मूर्तिकलामा परिचित भए पनि ज्यापूको विशेषता भने कार्टुनमा देखिएको थियो। २०३६को जनमत सँग्रहपछि पञ्चायतकालीन समयमा पनि विभिन्न साप्ताहिक (साप्ताहिक मञ्च, साप्ताहिक विमर्श आदि) पत्रपत्रिकामा कार्टुन बनाएका थिए। त्यसैगरी केही समय गोरखापत्रको सह-प्रकाशन मधुपर्कमा केही समय रेखाचित्रसमेत बनाए। यसका साथसाथै विभिन्न स्वास्थ्य, शिक्षा आदि विषयका पाठ्यपुस्तक र पत्रपत्रिकामा पनि उनका सिर्जनाले स्थान पाएका थिए। उनले केही वर्ष तत्कालीन शाही नेपाल चलचित्र संस्थानमा कला निर्देशक पदमा पनि काम गरेका थिए। उनी एकताका कार्टुन पत्रिकाको रूपमा चर्चित युव कलाकार समुहले प्रकाशन गर्ने भाँडभैलो गाईजात्रे पत्रिकाको स्थापनाकालका सम्पादक थिए। उनले राष्ट्रिय कला प्रदर्शनीमा प्रथम पुरस्कार पनि पाएका थिए।
द युगदेखि युगसम्म (चलचित्र)
राजेश हमाल लगायतका कलाकारहरूद्वारा अभिनय गरिएको नेपाली कथानक चलचित्र।
वाष्प इन्जिन
वाष्पयान वा बाफको इन्जिन एक प्रकारको उष्मीय इन्जिन हो जसले कार्य गर्नको लागि जल-वाष्पको प्रयोग गर्दछ। बाफको इन्जिन अधिकांशतः वाह्य दहन इन्जिन हुन्छन् जसमा रैंकाइन चक्र (Rankine cycle) नामक ताप-चक्र (heat cycle) उपयोगमा ल्याइन्छ। केही वाष्पयान सौर्य उर्जा, नविकरणीय उर्जा या जिओथर्मल उर्जाले पनि चल्दछन्।
इतिहास
बाफको इन्जिनको इतिहास धेरै पुरानो छ (करिब हजार वर्ष)। तर पहिले उपयोगमा ल्याइएका युक्तिहरू शक्ति उत्पादनको दृष्टिले व्यावहारिक थिएनन्। त्यस पछि यीनको डिजाइनमा धेरै सुधार भयो जसबाट यो औद्योगिक क्रान्तिको समयमा यान्त्रिक शक्तिको प्रमुख स्रोत भएर उभियो। अब बाफले चलने वाला रेलगाडिहरू एवं अन्य मिसिनहरू कम भइ सके तर पूरा संसारको विद्युत-शक्तिको लगभग आधी शक्ति आज पनि वाष्प टर्बाइनहरूको सहायताले उत्पन्न गरिन्छ ।
बाफ इन्जिन बनाउने तरिकाको सबै भन्दा प्राचीन उल्लेख अलेक्जैंड्रियाको हीरोको लेखहरूमा भेटिन्छ। हीरो त्यस विख्यात अलैक्जैंड्रीय सम्प्रदाय (३०० ई.पू.-४०० ई. सन्) schwör bei koranको सदस्य थियो जसमा टोलेमी, यूक्लिड, इरेटोस्थनीज जस्तै तत्कालीन विज्ञानका महारथी सम्मिलित थिए। हीरोले आफ्नो लेखमा एक यस्तो युक्तिको वर्णन गरेका छन् जसमा एक बन्द बाकसमा वायु तताइन्थ्यो र एक नलीको मार्गबाट तल पानी भरिएको भाडो तिर लगिन्थ्यो थियो। यसमा भाडोको पानी दोस्रो नलीमा चढ्थ्यो र एक नक्कली फुहारा बन्थ्यो। यसपछि यस सम्बन्धमा कहीं कुनै विवरण भेटिएको छैन।
१६०६ ई. मा, हीरो देखि लगभग २,००० वर्ष बाद, नेपोलियन अकादमीको संस्थापक र तत्कालीन यूरोपमा विज्ञानको अग्रणी नेता मार्क्सेव देला पोर्ताले हीरोको फुहारेवाला प्रयोगमा हावाको ठाँउ बाफको उपयोग गर्यो। उनले यो पनि सुझाया कि कुनै बर्तनको पानी देखि भरनेको लागि यदि उसलाई एक नली द्वारा पानी भन्दा कुनै तालाब देखि सम्बन्धित गर्‍यो जाय र तब उन बर्तन माबाफ भरेर फेरि उसलाई माथि देखि पानीको द्वारा ठण्डा गरे जाय त भित्रको बाफ संघनित भएर निर्वात उत्पन्न करेगी र उनको ठाँउ तालाब देखि पानी बर्तनमा भर जाएगा।
१६९८ ई.मा मार्क्सेव देला पोर्ताको यस सुझावको उपयोग टामस सेवरीले पानी चढानेको एक मिसिनमा गर्यो। यस प्रकार सेवरी पहिलो व्यक्ति थियो जसले व्यावसायिक उपयोगको एक बाफ इन्जिन बनाया, जसको उपयोग खदानों मध्ये पानी उलीचने र कुहरूमध्ये पानी निकालनमा भयो।
सेवरीको इन्जिनको आविष्कार पछि बाफ इन्जिनको अघिल्लो चरण न्यूकोमेन इन्जिनको आविष्कार थियो। यसको आविष्कार टामस न्यूकोमेन (१६६३-१७२९ ई.)ले गर्यो। यस इन्जिनको खदानों र कुओं देखि पानी निकालनमा ५० वर्ष सम्म उपयोग होता रहयो। यसको ऐतिहासिक महत्त्व पनि छ, किन भनें त्यहि देखि जेम्स वाटको आविष्कारहरूको मार्ग खुला। यस इन्जिनमा पहिलो पल्ट सिलिंडर र पिस्टनको उपयोग गरियो जुन अब सम्म बाफ इन्जिनहरूमा प्रयुक्त गरे जान्छन्।
न्यूकामेन इन्जिनमा बाफ केवल निर्वात उत्पन्न गर्नको काम आउँछ। पिस्टन उठानेको काम, जसबाट पानी चढता छ, वायुमंडलीय दाब गर्दछ। तर बाफको केवल संघनित गर्नमा धेरै ईंधन व्यर्थ खर्च हुन्छ।
जेम्स वाटको महत्त्वपूर्ण कार्य बाफ इन्जिनको सर्वश्रेष्ठ रूप दिन हो जसबाट मनुष्यको शक्ति दस गुनी बढ गई र व्यावसायिक क्षेत्रमा बृहद् परिवर्तन भयो।
जेम्स वाट ग्लासगोमा एक चतुर वैज्ञनिक यन्त्र रचयिता थिए र १७६३ मा ग्लासगो विश्वविद्यालयको भौतिकीको प्रोफेसर देखि उनलाई एक न्यूकामेन इन्जिनको मरम्मतको ओदश मिलयो जुन कहिल्यै ठीक न चलता थियो। मरम्मत गरेर समय वाटको ध्यान आयो कि यसमा ईंधन बुरी तरिका देखि व्यर्थ हुन्छ। विचारशील स्वभावको वाटले यसले श्रेष्ठ मिसिन बनाउन विचार प्रारम्भ गर्यो। यस प्रकार उनले अनेक अन्वेषण गरे र यन्त्र बनाए, जिनले बाफ इन्जिनको उनको वर्तमान स्वरूप प्राप्त भयो र त्यो उद्योग र सभ्यताको प्रगतिमा शक्तिशाली साधन बनयो।
बाफ इन्जिनको प्रकार
बाफ इन्जिनको निम्नलिखित मुख्य प्रकार हो :
एक एवं द्विक्रिया इन्जिन (single and double acting engine)
एकक्रिया इन्जिनमा बाफ पिस्टनको एक नै ओर कार्य गर्छ एवं द्विक्रिया इन्जिनमा बाफ पिस्टनको दुवै ओर कार्य गर्छ। यदि यिनी दुवै प्रकारको इन्जिनहरूमा अन्य सबै अवस्थाहरू समान हो, त द्विक्रिया इन्जिनद्वारा प्राप्त शक्ति दोस्रो प्रकारको इन्जिनद्वारा प्राप्त शक्तिको दूनी हुन्छ। यही कारण हो कि यिनी दिनहरू एकक्रिया इन्जिन कम नै व्यवहारमा लाया जान्छ।
ऊर्ध्वाधर एवं क्षैतिज इन्जिन
सिलिंडरको धुरीको ऊर्ध्वाधर या क्षैतिज भएको अनुसार इन्जिन ऊर्ध्वाधर या क्षैतिज भनिन्छ। क्षैतिज इन्जिन ऊर्ध्वाधर इन्जिनले अधिक ठाँउ घेरता छ। ऊर्ध्वाधर प्रकारको इन्जिनमा घर्षण आदि कम हुन्छ, जसको कारण यो क्षैतिज इन्जिनको तुलनामा अधिक दिन सम्म चल्न सक्छ।
निम्न एवं उच्च चाल इन्जिन (low and high speed engine)
बाफ इन्जिनको चाल वस्तुत: यसको क्रैंक शैफ्ट (crank shaft) परिक्रमण (revolutions) प्रति मिनेटको चाल हुन्छ। चार फुट पिस्टन स्ट्रोक (piston storke) एवं ८० परिक्रमण प्रति मिनटवाला इन्जिनमा औसत पिस्टन चाल ६४० फुट प्रति मिनेट हुनेछ। यो इन्जिन निम्न चाल इन्जिन भन्यो जाएगा। साधारणत: १०० परिक्रमण प्रति मिनेटको चाल भन्दा कम चालमा चलनेवाला इन्जिनको निम्न चाल इन्जिन भन्छन् एवं २५० परिक्रमण प्रति मिनेटको चाल भन्दा अधिक चालमा चलनेवाला इन्जिनको उच्च चाल इन्जिन भन्छन्। १०० र २५० परिक्रमण प्रति मिनेटको बीचको चालमा चलनेवाला इन्जिनको "मध्यम चाल इन्जिन" (medium speed engine) भन्छन्। उच्च चाल इन्जिनको सबै भन्दा ठूलो गुण यो हो कि समान शक्तिको लागि यो धेरै नै साना आकारको हुन्छ। उच्च चालको कारण बाफ पनि कम नै खर्च हुन्छ, किन भनें यस प्रकारको इन्जिनमा बाफ र सिलिंडरको बीच ऊष्मा स्थानांतरण (heat transfer)मा धेरै नै कम समय लागइन्छ।
संघनन र असंघन इन्जिन (condensing and noncondensing engine)
असंघनन इन्जिन त्यो बाफ इन्जिन हो जसबाट बाफको निकास (exhaust) सीधा वायुमण्डलमा हुन्छ एवं यसको लागि सिलिंडरमा बाफको दाब वायुमंडलको दाब भन्दा कहिल्यै कम हैन हुनु पर्छ। संघनन इन्जिनमा बाफ कार्य गर्न पछि संघनित्रमा प्रवेश गर्छ एवं त्यो वहाँ वायुमंडलको दाबमा जलमा परिवर्तित हुन्छ। संघनित्रको व्यवहार गर्न देखि बाफ अधिक कार्य गरेर पाती छ।
सरल एवं संयोजी इन्जिन (simple and compound engine)
सरल इन्जिनमा प्रत्येक सिलिंडर बयलर देखि सीधा बाफ पाउइन्छ एवं सीधा वायुमंडल या संघनित्रमा निकास (exhaust) गर्दछ। संयोजी इन्जिनमा बाफ एक सिलिंडर मा, जसलाई उच्च दाब सिलिंडर भन्छन्, केही हद सम्म प्रसारित हुन्छ र उसपछि उस लेकेहि ठूलो सिलिंडर मा, जसलाई निम्न दाब सिलिंडर भन्छन्, प्रवेश गर्छ एवं यहाँ प्रसारको क्रिया पूर्ण हुन्छ। फरक निम्न दाब सिलिंडर संघनित्रमा निकास गर्दछ। प्रसार तीन या चार सिलिंडरमा पनि हुन सक्छ एवं यिनी इन्जिनहरू लाई त्रिप्रसार इन्जिन (triple expansion engine) या चतुष्प्रसार इन्जिन (quadruple expansion engine) भन्छन्।
बाफ इन्जिनको कार्यसिद्धांत (working principle)
ऊष्मा इन्जिनको अधिकतम दक्षता (T१-T२ )/T१ हुन्छ जसमा (T१) र (T२) ऊष्मा इन्जिन चक्र (heat engine cycle)मा अधिकतम एवं न्यूनतम ताप छन्। यसले थाहा हुन्छ कि इन्जिनको दक्षता यिनी दुवै तापोंमा निर्भर गर्छ। भांप इन्जिनको दक्षता उतनी नै बढती जाएगी जितनी (T१)को मूल्य बढेगा एवं (T२)को मूल्य घटेगा। (T१)को मूल्यको बढानेको लागि बायलर देखि निकल गरेर इन्जिनमा आनेवाला बाफको दाबको बढाना हुनेछ, किन भनें बाफको दाब जितनी नै अधिक हुनेछ (T१)को मूल्य उतना नै बढेगा। (T१)को बढानेको एउटा अझै अर्को उपाय हो। त्यो छ बाफको अतितापित (superheat) गर्न। अतितापकको बयलरमा व्यवहार गरेर बाफको अधिताप बढाइन्छ । (T२)को मानको कम गर्नको लागि संघनित्र (condenser)को व्यवहार गर्न आवश्यक हुन्छ। संघनित्रमा ठंढे जलद्वारा बाफ जलमा परिवर्तित गरिन्छ। अत: राम्रा संघनित्रमा (T२)को मान ठंढे जलको तापको बराबर हुन सक्छ। यसले थाहा हुन्छ कि बाफ इन्जिनमा अधिक दाब एवं अतितप्त बाफद्वारा कार्य गराउन देखि एवं कार्य गराउन पछि बाफको संघनित्रमा प्राप्य ठंढे जलको तापको बराबर तापमा जलमा परिवर्तित गर्न देखि इन्जिन अधिक दक्ष हुनेछ।
बयलर देखि बाफ उच्च दाबमा बाफपेटी (steam chest)मा प्रवेश गर्छ। पिस्टन जस्तै नै स्ट्रोक (stroke)को अन्तमा पुगइन्छ, त्यसै समय वाल्व चलता छ, जसमा बाफद्वार (steam port) खुल जान्छ एवं बाफ सिलिंडरमा प्रवेश गर्छ। बाफको दाबद्वारा धक्का दिए जाने देखि पिस्टन अगाडि बढता हे। यसलाई अग्र स्ट्रोक (forward stroke) भन्छन्। पिस्टनको चालद्वारा क्रैंक, क्रैंक शाफ्ट एवं उत्केंद्रक (eccentric) चलते छन्। उत्केंद्रकको चलने देखि द्वार केही अझ अधिक खुल जान्छ। सिलिंडरमा बाफ तब सम्म प्रवेश करती रहन्छ जब सम्म द्वार एकदम बन्द हैन हो जाता। यस समय विच्छेद (cut off) हुन्छ एवं यसपछि सिलिंडरमा बाफको संभरण (supply) नही हो पाता। सिलिंडरमा आएको भए बाफ अब प्रसारित हुन्छ एवं यस प्रसारमा बाफको आयतन बढछ एवं दाब कम हुन्छ। त्यहि प्रकारको समय बाफ कार्य गर्छ। अग्र स्ट्रोकको अन्तमा वाल्व बाफद्वारको निकास तिर खोल दिइन्छ, जसबाट बाफ निर्मुक्त हुन्छ। निकली भए बाफको दाब पश्च दाब (back pressure)को बराबर हुन्छ। निर्मोचन भएको केही क्षण पछि पिस्टन पछि तिर लौटता छ एवं यसलाई प्रत्यावर्तन स्ट्रोक (return stroke) भन्छन्। यस स्ट्रोकमा लौटते समय पिस्टन सिलिंडरमा बची भए बाफको निकास करता जान्छ। जब पिस्टन यस स्ट्रोकको अन्तमा पुगइन्छ, वाल्व निकास द्वारको बंद गर्छ, जसबाट बाफको प्रवाह बन्द हुन्छ। सिलिंडर शीर्ष र पिस्टनको बीच केही बाफ बच जान्छ, जुन निर्मुक्त हैन हो पाती छ। फेरि चक्रको पुनरावृत्ति हुन्छ।
द्विक्रिया इन्जिनमा त्यहि देखि सदृश चक्रको क्रिया सिलिंडरको दोस्रो ओर हुन्छ।
बाफको कार्नो चक्र (Carnot cycle)
jhddhfjdsbgvkjdfzhifhnv asmkfbqwjdbsjkfbgvdfgvbjsdfvsdafvshxvdampfmaSCHIBNEGVNDFGIHFGBFDN
रैंकिन चक्र (Rankine cycle)
रैंकिन चक्र एक सैद्धांतिक चक्र हो, जसको अनुसार बाफ इन्जिन कार्य गर्दछ।
बाफ इन्जिनको गतिनियामक (governor)
गति नियामकको मुख्य कार्य इन्जिनको गतिको नियमन गर्न छ। बाफ इन्जिनको गति-नियामक यिनी दुई तरीकहरूमा भन्दा एक नै सहायता देखि परिभ्रमणको गति स्थिर रख पाता छ:
शक्तिको माँगको अनुसार बाफको दाबको बढाएर या घटाकर इन्जिनको गतिको नियमन गर्नवाला गतिनियामकको अवरोध गतिनियामक (throttling governor) भन्छन्। गतिनियामक एक अवरोध वाल्वको चलाईन्छ, जुन मुख्य बाफ नलीमा राखयो हुन्छ। यस प्रकारको गतिनियामकहरूमा मुख्य गतिपालक कंदुक गतिनियामक (fly ball governor) हुन्छ। वाल्व सन्तुलित प्रकारको हुन्छ, अर्थात् बाफदाबद्वारा परिणामी बल (resultant force) शून्य हुन्छ। जब इन्जिनको गति बढती छ, गतिनियामक कंदुकोंको परिभ्रमणको गतिमा पनि वृद्धि हुन्छ, जसबाट केंद्रापसारी (centrpetal force) बल बढछ। बलको यो वृद्धि उनलाई गुरूत्वाकर्षणबल एवं नियन्त्रण कमानीको विरुद्ध बाहिर चलनेको बाध्य गर्छ। यसको चलते वाल्व केही अंशमा बन्द हुन्छ। वाल्वद्वारा अवरोध भए पछि पिस्टनमा कार्य गर्नवाली बाफको दाबमा कमी हुन्छ, जसको कारण उत्पन्न शक्ति पनि कम हुन्छ। एवं इन्जिनको गतिमा कमी भएको कारण वाल्व कमानी माथि उठ जान्छ एवं इन्जिनको गतिमा कमी भएको कारण वाल्व कमानी माथि उठ जान्छ एवं पिस्टनमा कार्य गर्नवाली बाफको दाबमा वृद्धि हुन्छ, जसको फलस्वरूप गति बढएर सामान्य गतिमा आ जान्छ। अवरोध गति-नियामकद्वारा नियमित बाफ इन्जिनमा प्रयोग पछि यदि इन्जिनमा प्रति घन्टा व्यवहृत बाफको तौलको अश्वशक्तिसँग आँका जाए, त एक सरल रेखा प्राप्त हुनेछ। यो सम्बन्ध सर्वप्रथम विलिअनले पाया थियो। अत: इन्हींको नाममा यसलाई "विलिअनको रेखा" (Willian's Line) भन्छन्।
==गतिपालकHatschiक्रको ईषासँग चाभीको द्वारा अटकाया जान्छ।
नौ इन्जिन (marine engines)
निम्न गतिवाला भारवाहक जलपोतहरू (ships)मा ठूलो नोदक (propellers) लगाए जान्छन् एवं यो नोदक प्रति मिनेट ८० परिक्रमण गर्छन। यस तरिकाको जहाजहरूमा बाफ इन्जिन धेरै नै उपयुक्त छन्। उच्च गतिमा चलनेवाला जहाजहरूमा बाफ इन्जिनको ठाँउ बाफ टरबाइनको व्यवहार किय जा रहेको छ । समुद्रयानमा व्यवहारमा लाए जानेवाला बाफ इन्जिनमा त्रिप्रसार प्रकारको इन्जिन प्रसिद्ध छं। समुद्रयान इन्जिन सर्वदा पृष्ठ संघनक (surface conderser) द्वारा युक्त हुन्छ, जसमा पीतलको नलिकाहरू लगी रहछ। पंपको द्वारा समुद्रको जल संघनित्रमा लाया जान्छ। समुद्रको जल देखि नै संघनित्रमा आएको भए बाफको संघनन हुन्छ। यद्यपि आजकल समुद्रयानहरूमा अन्तर्दहन इन्जिन, बाफ टरबाइन एवं ग्याँस टरबाइन व्यवहारमा लाया जा रहेको छ, फेरि पनि केही खास अवस्थाहरूमा बाफ इन्जिनको व्यवहार अत्यंत आवश्यक हुन्छ।
रेल इन्जिन (locomotive engine)
रिचर्ड ट्रेविथिकले बाफ इन्जिनको सर्वप्रथम उपयोग रेल इन्जिनको निर्माणमा गर्यो। तर आर्थिक कठिनाईको कारण उनको प्रयास सफल न हो पाया। अंतत: जार्ज र राबर्ट स्टीवेंसन (पिता र पुत्र)को नै एक सफल रेल इन्जिन चित्र ७ बनाएर उस ले१८२९ ई. मा लोवरपुल र मैनचेस्टरको बीच रेलगाडी चलान श्रेय प्राप्त भयो। जलयानहरूको लागि बाफ इन्जिनको प्रथम उपयोग १८१२ ई.मा राबर्ट पुलटनले गरेको थियो।
साधारण रेल इन्जिनमा क्षैतिज बाफ इन्जिनको व्यवहार हुन्छ। यो इन्जिन रेल इन्जिन बयलर (locomotive boiler)को नजीकै ठोस आधारमा लागयो रहन्छ। प्राय: सबै रेल इन्जिनहरूमा संघनित्र रहदैन। कार्य गर्न पछि बाफको सीधा वायुमंडलमा छोड दिइन्छ। यस तरिकाको इन्जिन दुई प्रकारको होते छ:
आधुनिक डिजाइनमा यिनी दुवै प्रकारहरूलाई जोड दिइन्छ, अर्थात् केही सिलिंडर इन्जिनको फ्रेमको भित्र रहछन एवं केही सिलिंडर बाहिर रहछन।
आधुनिक बाफ इन्जिन
जेम्स वाटको बाफ इन्जिनमा अनेक परिवर्तन गरियो छन्, यद्यपि प्रमुख सिद्धान्त अझै पनि त्यहि छ। परिवर्तनहरूको आवश्यकता बाफ इन्जिनको अनेकानेक कायहरूमा प्रयुक्त भएको कारण भए। वाटले बाफ इन्जिनमा निम्न दाब काममा लागि थिए किन भनें उनलाई विस्फोटको डर थियो। तर आजकल सर्वत्र उच्च दाब इन्जिन नै प्रयुक्त गरे जान्छन् किन भनें यिनको दक्षता पनि निम्न दाब इन्जिनको अपेक्षा अधिक हुन्छ।
आधुनिक इन्जिनको संघनित्रमा अनेक नलियाँ हुन्छं जसमा एक पंपद्वारा शीतल जल प्रवाहित गराउइन्छ। एउटा अझै अर्को पंप बाफको संघनन देखि बने पानी र हावाको निकालनको लागि लागयो हुन्छ।
वाह्य सूत्र
<BR>
गुमी
गुमी सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँ विकास समिति हो।
पिपरीया परोहा
पिपरीया परोहा रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति थियो। वि.सं .२०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले स्थानीय तह लागू गर्दा गाविसहरु विघटन भएका थिए।
देवीटार
देवीटार नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो । यो ठाउँमा ४४३ वटा घर छन् ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देवीटारको जनसङ्ख्या २६१४ छ। यस मध्य पुरुष ४९%, र महिला ५१% छन् ।
जीवाणु विज्ञान
जीवाणुहरूको अध्ययन गर्ने जीवविज्ञानको एउटा शाखा विषयलाई जीवाणु विज्ञान भानिन्छ।ब्याकटेरियाहरू एक कोशीय,स्वतन्त्र,हरितकण नभएको र दुबै डि•एन्•एरआर्•एन्•ए•हुन्छन।
आन्तरिक लेखापरीक्षण
परिभाषा
आन्तरिक लेखापरीक्षण (Internal Audit) भन्नाले व्यवस्थापनलाई संस्थाको प्रभावकारी रूपमा उद्देश्य प्राप्तीको तथा जोखिम व्यवस्थापन गर्नका लागि सहयोग गर्ने कार्य जुन संस्थाको कमर्चारीहरु वा बाहिरी अनुभवी व्यक्तिबाट (outsourcing) गराईने परीक्षण कार्यलाई बुझाउँदछ । आन्तरिक लेखापरीक्षणले विशेष गरी जोखिम व्यवस्थापन, आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली तथा सुशासनमा केन्द्रित भइ कार्य गर्ने गर्दछ ।
अमेरिकाको आन्तरिक लेखापरीक्षणको संस्था इन्स्टिट्युट अफ इन्टरनल अडिटर्सले आन्तरिक लेखापरीक्षणको परिभाषा "Internal auditing is an independent, objective assurance and consulting activity designed to add value and improve an organization's operations. It helps an organization to accomplish its objectives by bringing a systematic, disciplined approach to evaluate and improve the effectiveness of risk management, control, and governance processes." भनि दिएको छ ।
आन्तरिक लेखापरीक्षण प्रतिवेदन
आन्तरिक लेखापरीक्षण प्रतिवेदनमा विशेष गरी पाँच सि (C) को आधारमा प्रतिवेदन तयार गरी पेश गरिन्छ ।
साधना शिवदासानी
साधना (September 2, 1941मा कराची, सिन्ध, भारत - December 25, 2015) एक प्रसिद्ध भारतीय सिने तारिका थिइन् । हरि शिवदासानी जो अभिनेत्री बबीताको पिता हुन्, उनी उनको पिताको भाइ हुन्।
प्रारम्भिक जीवन
साधना आफ्नु माता पिताको एकमात्र संतान थिइन् र १९४७मा देशको विभाजन पछि उनको परिवार कराची छोडेर मुम्बई आएको थियो। साधनाको नाम उनके पितामा आफ्नु पसंदीदा अभिनेत्री साधना बोसको नाममा राखिएको थियो। उनको आमाले उनीलाई आठ वर्षको उमेर सम्म घर परमा नै पढाएकी थिइन्।
काँकडभिट्टा
काँकडभिट्टा झापा जिल्लाको एउटा महत्त्वपूर्ण व्यापारिक नाका हो। यो नाकाबाट मेचीपूल तरेपछि भारतको पानीट्याङ्की पुगिन्छ। बङ्गलादेशसंग हुने नेपालको व्यापारको अधिकांश पारवाहन यसै नाकाबाट चल्ने गर्दछ। काँकडभिट्टा बस पार्कबाट नेपालका प्रमुख स्थानका लागि बस पाउन सकिन्छ। यहाँबाट २२ किलोमोटरमा भद्रपुर विमानस्थल (चन्द्रगढी विमानस्थल) रहेको छ भने त्यसै गरि २१ किलोमिटरमा भारतको बागडोगरा विमानस्थल रहेको छ। यस सहरको केन्द्रमा रहेको देवकोटा पार्क हेर्न लायकको छ। त्यसै गरी एसियन हाईवेले यस सहरको शोभा अझ बडाएको छ।
महासेन चक्रवात
महासेन चक्रवात सपेक्षित रूपमा कमजोर उष्णप्रदेशीय चक्रवातीय आँधी हो जसले दक्षिणी तथा दक्षिणपूर्वी एसियाका छ देशमा केही मानिसको ज्यान लियो । बङ्गालको खाडीको दक्षिणी भागमा सन् २०१३ को सुरुवातमा न्युन चापीय क्षेत्रबाट उत्पति भएको महासेन बिस्तारै संगठित हुँदै गयो । झण्डै स्थिर अवस्थामा रहेकै अवस्थामा एकीकृत हुँदै मे १० सम्ममा शक्तिहिनताको स्थितीमा पुगिसकेको थियो । शक्तिहिनताको स्थितीमै बिस्तारै-बिस्तारै अगाडि बढ्न थालेपछि मे ११ मा यसले आँधीको बल प्राप्त गर्यो र यसले उक्त मौसमको पहिलो नामाकरण गरिएको चक्रवात 'महासेन'को रूप लियो ।
लोक सभा
लोक सभा, भारतीय संसदको तल्लो सदन हो। भारतीय संसदको माथिल्लो सदन राज्य सभा हो। लोक सभा सार्वभौमिक वयस्क मताधिकारका आधारमा मानिसहरू द्वारा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली द्वारा निर्वाचित प्रतिनिधिहरूबाट गठन हुन्छ। भारतीय संविधान अनुसार सदनमा सदस्यहरूको अधिकतम संख्या ५५२ सम्म हो सक्दछ, जसमाबाट ५३० सदस्य विभिन्न राज्यहरूको र २० सदस्यसम्म केन्द्र शासित प्रदेशहरूको प्रतिनिधित्व गर्न सक्छन्। सदनमा पर्याप्त प्रतिनिधित्व छैनने स्थितिमा भारतको राष्ट्रपति यदि चाहे त आंग्ल-भारतीय समुदायका दुई प्रतिनिधिहरूलाई लोक सभाका लागि मनोनीत गर्न सक्दछ।
कुल निर्वाचित सदस्यताको वितरण राज्यहरूका बीच यस प्रकारबाट गरिन्छ कि प्रत्येक राज्यलाई आवंटित सीटहरूको संख्या र राज्यको जनसङ्ख्याका बीच एक व्यावहारिक अनुपात हो, र यो सबै राज्यहरूमा लागू हुन्छ। तर पनि वर्तमान परिपेक्ष्यमा राज्यहरूको जनसङ्ख्याका अनुसार वितरित सीटहरूको संख्याका अनुसार उत्तर भारतको प्रतिनिधित्व, दक्षिण भारतका मुकाबलामा पर्याप्त कम छ। जहां दक्षिणका चार राज्यहरू, तमिलनाडु, आन्ध्र प्रदेश, कर्नाटक र केरललाई जसको संयुक्त जनसङ्ख्या देशको जनसङ्ख्याको मात्र २१% छ, लाई १२९ लोक सभाको सीटहरू आवंटित गरिएको छन् जबकि, सबैभन्दा अधिक जनसङ्ख्या भएका नेपाली भाषी राज्य उत्तर प्रदेश र बिहार जसको संयुक्त जनसङ्ख्या देशको जनसङ्ख्याको २५। १% छ कि खाँदैमा सिर्फ १२० सीटहरू नैं आउँछन्। वर्तमानमा अध्यक्ष र आंग्ल-भारतीय समुदायका दुई मनोनीत सदस्यहरूलाई मिलाएर, सदनको सदस्य संख्या ५४५ हो।
राज्यहरूका अनुसार सीटहरूको संख्या
लोक सभाको सीटहरू निम्नानुसार २८ राज्यहरू र ७ केन्द्र शासित प्रदेशहरूका बीच विभाजित छ -
आंग्ल-भारतीय (२, यदि राष्ट्रपति मनोनीत गरे (संविधानका अनुच्छेद ३३१का तहत))
लोक सभाको कार्यकाल
यदि समयबाट पहिला भंग गरिएन भनें, लोक सभाको कार्यकाल आफ्नो पहली बैठकबाट लिएर अगले पाँच वर्षसम्म हुन्छ त्यसको पछि यो स्वत: भंग भइहाल्छ। लोक सभाका कार्यकालका समयमा यदि आपातकालको घोषणा गरिन्छ भनें ो संसदलाई यसको कार्यकाल कानुनका द्वारा एक समयमा अधिकतम एक वर्षसम्म बढाउने अधिकार छ, जबकि आपातकालको घोषणा समाप्त हुने स्थितिमा यसलाई कुनै पनि परिस्थितिमा छ: महीनाले अधिक बढाउन सकिंदैन।
पीठासीन अधिकारी
लोक सभा आफ्नो निर्वाचित सदस्यहरू मध्येको एउटा सदस्यलाई आफ्नो पीठासीन अधिकारीका रूपमा चुन्दछ, जसलाई अध्यक्ष भनिन्छ। कार्य संचालनमा अध्यक्षको सहायता उपाध्यक्षद्वारा गरिन्छ, जसको चुनाव पनि लोक सभाका निर्वाचित सदस्य गर्दछन्। लोक सभामा कार्य संचालनको उत्तरदायित्व अध्यक्षको हुन्छ।
उमा अधिकारी
उमा अधिकारी नेपाली काग्रेसकी केन्द्रीय सदस्य महिला कोटाबाट संविधान सभा सदस्यमा विजयी हुनुभएको हो। केराबारी गाविस गोरखामा जन्मिएकी ५४ वर्षीया अधिकारी आफुले विगतमा पार्टीमा गरेको योगदानको कदर गर्दै पार्टीले संविधान सभाषदमा विजयी गराएको बताउनुहुन्छ।
२०२५ सालमा नेपाली काग्रेसका संस्थापक नेता वि पी कोइरालाको व्यक्तित्वबाट प्रभावित भएर नेपाल विद्यार्थी संघको साधारण सदस्यता लिएर अधिकारी राजनीतिमा आउनुभएको हो। अधिकारी नेपाल विद्यार्थी संघको केन्द्रीय सदस्य र नेपाल महिला संघको निर्वाचित प्रथम अध्यक्ष पनि हुनुभयो।
आमा स्वर्गीय लक्ष्मी देवी रेग्मी र खडानन्द रेग्मीकी छोरी उमा शिक्षाशास्त्रमा स्नातकोत्तर उतिर्ण हुनुहुन्छ। महेन्द्र विद्या भुषण विजयी अधिकारीले ८ वर्ष प्राध्यापन पेशा अगाल्नुभएको थियो। पटक पटक गरी पचायतकालमा तीन वर्ष जेल जीवन विताएकी अधिकारीका श्रीमान् प्राध्यापक यज्ञ प्रसाद अधिकारी र एक छोरा छन्।
अन्तरिम व्यवस्थापिका संसदकी सदस्य अधिकारी २०४८ सालमा पर्वत क्षेत्र नम्बर दुईबाट नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित हुनुभएको थियो भने २०५१ सालमा सोही क्षेत्रमा पराजित हुनुभयो। उहाँ महिला हक अधिकारको लागि विभिन्न पार्टी भित्र संघर्ष गर्ने महिलाहरू सम्मिलित अन्तरपार्टी महिला सञ्जालको अध्यक्ष पनि हुनुहुन्छ।
एडमन्ड हिलारी
एडमन्ड हिलारी (सन् १९१९-२००८) विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गर्ने प्रथम दुइमध्ये एक व्यक्ति थिए। सन् १९५३ मे २९ मा तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाका साथ सगरमाथाको प्रथम आरोहण गरेका थिए।
एड्मन्डको जन्म सन् १९१९ जुलाई २० का दिन न्युजिल्यान्डमा भएको थियो। सगरमाथाको सफल आरोहणपछि एडमन्डले हिमाली क्षेत्रका शेर्पाहरूको सेवा गर्न हिमालयन ट्रष्ट स्थापना गरेका थिए। एडमन्डकी प्रथम श्रीमती लुई मेरी रोजको सानो विमान दुर्घटनामा नेपालमै सन् १९७५ मा निधन भएको थियो। लुईका तीन सन्तान पिटर हिलारी, साराह हिलारी र बेनिन्दा हिलारी थिए। लुइको निधनपछि लामो समय एक्लै बसेका एडमन्डले सन् १९८९ मा जिन मालग्रिउसँग दोस्रो विवाह गरेका थिए। एडमन्डको निधन सन् २००८ जनवरी ११ का दिन भएको थियो।
एसपी बालासुब्रमण्यम
एसपी बालासुब्रमण्यम एक भारतीय पार्श्व गायक हुन्।
भाट
भाट नेपालको पश्चिम, मध्य तथा सुदूर पश्चिममा बसोवास गर्ने एक जाती हो। यो क्षेत्री जाति भित्र पर्ने एउटा थर हो।
परापुर्व कालमा भाट भन्नाले चलाख र तीक्ष्ण बुद्दि भएको भन्ने बुझिन्थ्यो । राजाहरूले आफ्नो सबैभन्दा नजिकको पी ए अर्थात् राजदरबारको सम्पूर्ण राम्रा कामकारवाहीहरु जनता सामु पुर्याउने र जनताको समस्या राजा समू पुर्याउने दुतको रूपमा उनीहरूलाई राख्ने गर्दथे ।
पिप्रा भगवानपूर
पिप्रा भगवानपूर रौतहट जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति हो।
ढुकढुकी (चलचित्र)
ढुकढुकी (चलचित्र) नेपाली कथानक चलचित्र हो । राजेश हमाल, करिश्मा मानन्धर लगायतका कलाकारहरूद्वारा अभिनय गरिएको चलचित्र हो । यस चलचित्रमा राजेश हमाल र करिश्मा मानन्धरको प्रमुख भुमिका देख्न सकिन्छ ।
सुमन शेखर मानन्धर
सुमन मानन्धर (सुमन शेखर मानन्धर) नेपालका कृषि अर्थविद् तथा गायक हुन्। उनको चञ्चले नानी, मेरो देश नेपाल, कलको पानी चीसो छ आदि गीतहरू चर्चित छन्।
घाटगाउँ
घाटगाउँ सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँ विकास समिति हो।
डेइड्रे हल्याण्ड
डेइड्रे हल्याण्ड (जन्म: २७ फेब्रुअरी १९६६) एक डच अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
हठिपुर हडवाडा
हठिपुर हडवाडा नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यस गाविसमा साना र ठूला गरी ५६ वटा पोखरी तथा कुण्डहरू छन् ।
हरिहरपुर,धनुषा
हरिपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
इन्द्रबहादुर गुरुङ
इन्द्रबहादुर गुरुङ समानुपातिक तर्फ नेपाली कांग्रेसका सभासद हुनुहुन्छ। ६७ वर्षीय गुरुङ २०१५ सालमा सहायक मन्त्री रहेका आफ्ना बुबाबाट प्रभावित भई राजनीतिमा लाग्नुभएको हो। नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गुरुङ संविधानसभामा निर्वाचित हुँदा कानुन सहायक मन्त्री हुनुहुन्थ्‍यो। उहाँ आदिवासी जनजाति संघका सभापति समेत हुनुहुन्छ। भारत, देहरादूनमा आई.ए. पढ्दापढ्दै २०१७ सालमा उहाँ पक्राउ पर्नुभएको थियो। राजनीतिकै क्रममा २०१८ सालमा गुरुङले ८ महीना जेल जीवन विताउनुभएको छ। प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा झण्डै पाँच दशक बिताए पनि गुरुङले संसदीय निर्वाचनमा उम्मेदवारी दिनुभएको छैन। आइ.ए. पूरा गरेपछि राजनीतिमै समर्पित रहेका गुरुङले आफ्ना एकमात्र छोरा गतवर्ष गुमाउनुभएको छ। अध्ययन र समाजसेवा उहाँको रुचिका विषय हुन्। अब बन्ने लोकतान्त्रिक संविधानले देशको उज्ज्वल भविष्य कोर्ने विश्वास लिएका सभासद गुरुङ जाति, भाषा र भौगोलिक बनावटका आधारमा देशलाई सङ्घीय संरचनामा लैजानुपर्ने र निर्वाचन प्रणाली पूर्णतः समानुपातिक हुनुपर्ने मुद्दालाई संविधानसभामा आफूले प्राथमिकतासाथ उठाउने बताउनुहुन्छ। लोकतन्त्रप्रतिको अविचलित निष्ठा र समर्पणले आफूलाई संविधानसभामा पुर्‍याएको उहाँको अकलन छ।
जुगल गाउँपालिका
जुगल गाउँपालिका नेपालको प्रदेश नं. ३ अन्तर्गत बागमती अञ्चलमा पर्ने सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँपालिका हो । यसको क्षेत्रफल २७३.६२ वर्ग किलोमिटर रहेको छ । विसं २०७३ सालमा नेपालको नयाँ प्रादेशिक संरचना कायम गर्दा सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका सेलाङ्ग, गोल्चे, गुम्बा, बराम्ची, हगाम र पाङताङ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर  घोषणा गरिएको हो । यस गाउँपालिकामा काठमाण्डौं बाट देखिने जुगल हिमाल पनि पर्दछ।
अमित कुमार
अमित कुमार एक भारतीय पार्श्व गायक हुन्।
आविष्कार
आविष्कार कुनै नयाँ जानकारी खोजी गर्ने क्रियाको नाम हो । यस क्रियामा केही यस्ता जानकारी प्राप्त हुन्छन् जसलाई रचनात्मक अन्तर्दृष्टि दिएर उपयोगी बनाउने गरिन्छ ।
देवपुरा रुपेथा
देवपुरा रूपेथा नेपालको जनकपुर अञ्चलको धनुषा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ११९९ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार देवपुरा रूपेथाको जनसङ्ख्या ७०३३ छ। यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन्।
प्राथमिक विद्यालय
प्राथमिक विद्यालय अथवा प्रा.वि. बाल बालीकाहरूलाई प्राथमिक तहको शिक्षा हासिल गराउने विद्यालय हो। नेपालको प्राथमिक विद्यालयमा बाल बलीकालाई नर्सरी देखी कक्षा ५ सम्मको शिक्षा दिने गरिन्छ।
केजे येशुदास
केजे येशुदास एक भारतीय पार्श्व गायक हुन्।
तिनधारे झरना
तिनधारे झरना नेपालको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको रोशी गाउँपालिकामा पर्ने झरना हो। यो झरनाको उद्गम स्थान महाभारत पर्वत शृङ्खलामा रहेको छ। यो झरना काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको सदरमुकाम धुलिखेलबाट ३० किलोमिटरको दुरीमा अवस्थित छ। समुद्र सतहबाट लगभग १८०० मिटर उचाइमा रहेको यो झरनाको उचाई लगभग ३०० मिटर छ। तिनधारे झरना बिसं २०२८ सालमा पत्ता लागेको थियो।
नामाकरण
महाभारतको लेकबाट तिनवटा धाराको रूपमा खसेको हुनाले यस झरनाको नाम 'तिनधारे झरना' रहेको हो।
पर्यटन
तिनधारे झरना काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको चर्चित पर्यटकिय स्थल हो। यस झरनामा काठमाडौँबाट सडक मार्गबाट धुलिखेल, नमोबुद्ध दाप्चा हुँदै जान सकिन्छ।
गोदी मिडिया
गोदी मिडिया एनडीटीवी पत्रकार रवीश कुमार   द्वारा निर्मित एक निन्दात्मक लोकप्रिय शब्द हो। नागरिकता संशोधन ऐन र २०२०–२०२१ भारतीय किसान हडतालको बेला यो शब्द धेरै लोकप्रिय भयो।   रवीश कुमारका अनुसार यो शब्दले सनसनीवादी भारतीय प्रिन्ट र टिभी समाचार मिडिया, नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा रहेको राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक गठबन्धनलाई जनाउँछ।
गोदी मिडियाका आलोचकहरूले इमानदार पत्रकारिताको अभ्यास गर्नुको सट्टा झूटा समाचार र भड्काउ समाचारहरू चलाउने गरेको आरोप छ, जुन प्रायः असत्य हुन्छ र भारतीय जनता पार्टी नेतृत्वको केन्द्र र राज्य सरकारहरूको एजेन्डालाई समर्थन गर्दछ र उनीहरूको मालिक कर्पोरेट हाउस हो। गोदी मिडिया भनिने टिभी र समाचार च्यानलहरूमा टाइम्स नाउ, रिपब्लिक टिभी इन्डिया, रिपब्लिक टिभी, इन्डिया टुडे, आज तक, एबीपी न्यूज, सुदर्शन न्यूज, सीएनएन-न्यूज 18, इन्डिया टिभी समावेश छन्।   भारतमा मिडियाको अवस्थाबारे टिप्पणी गर्दै लन्डन स्कूल अफ इकोनोमिक्सका वामपन्थी मिडिया प्रोफेसर शकुन्तला बणाजीले भनेकी छिन्, "पछिल्लो छ वर्षमा भारतीय मिडियाको अवस्था बिग्रँदै गएको छ" र "यी मिडिया च्यानलहरूको रिपोर्टहरूमा ममा सत्यता वा जिम्मेवारीको झल्को छैन।"
घुमखहरे
घुमखहरे सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एउटा गाउँ विकास समिति हो।
डोली फूल
डोली फूल (Hypericum, ) हापरिकेसिया परिवारमा पर्ने फूल फुल्ने वनस्पति हो। यसका ४९० वटा प्रजातिहरू छन्।
रामेछाप जिल्ला
रामेछाप नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलमा अवस्थित एक दुर्गम पहाडी जिल्ला हो। राजधानीसमेत रहेको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रका १९औं जिल्लामा पर्ने रामेछाप सेवा सुविधाको हिसावले एक विकट क्षेत्र हो। राजधानी छोएको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला, चीनसँग सीमा जोडिएका दोलखा र ओखलढुङ्गा जिल्ला र तराई छोएको सिन्धुली जिल्लाको बीचको १,५४६ वर्ग किलोमिटरको यो जिल्ला पर्याप्त स्रोत र साधन भएर पनि उपेक्षित अवस्थामै छ। रामेछापलाई तीन लालको जिल्ला भनेर पनि चिन्ने गरिन्छ। नेपाली साहित्यका प्रथम शहीद सुब्बा कृष्णलाल अधिकारी, शहीद गङ्गालाल श्रेष्ठ र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक महासचिव पुष्पलाल श्रेष्ठको जन्म रामेछापमै भएको हो। रामेछापले नेपाली राजनीति, कला, साहित्य, उद्योगी, व्यापारी, विद्वान, साँस्कृतिककर्मी, सञ्चारकर्मी सबै प्रतिभा जन्माएको छ। भौगोलिक हिसावमा भन्ने हो भने रामेछाप जनकपुर अञ्चलका ६ जिल्ला मध्येको एक हो। विक्रम संवत् २०५६ को विकेन्द्रीकरण नियमावलीअनुसार अहिले यो जिल्ला दुर्गमको कोटीमै पर्दछ। यस जिल्लाको भौगोलिक विस्तार २७ डिग्री २८' उत्तरी अक्षांशदेखि २७ डिग्री ५०' उत्तरसम्म र ८५ डिग्री ५०' पूर्वी देशान्तरदेखि ८६ डिग्री ३५' पूर्वसम्म छ। मध्य महाभारत पर्वत शृङ्खलादेखि उच्च हिमाली शृङ्खलासम्म विस्तारित रामेछाप जिल्लाको भू-बनोट समुद्री सतहदेखि ४२६ मिटरको उचाइदेखि ६,९५८ मिटरको नुम्बुर हिमचुलीसम्म फैलिएको छ। कुल ५५ गाविस रहेको रामेछापलाई ११ इलाका र २ निर्वाचन क्षेत्रमा विभक्त गरिएको छ।
विसं १८३६ देखि विसं २०४६ सम्म कहिले गौडा, गोश्वारा कहिले बडा हाकिमको अड्डा, कहिले अञ्चल स्तरीय प्रशासनिक निकाय, कहिले जिल्ला स्तरीय प्रशासनिक स्थलको रूपमा २१० वर्षको इतिहास वोकेर बसेको रामेछाप सदरमुकाम सरी २०४५ साल देखि विधिवत रूपमा मन्थलीमा रहँदै आएको छ।
जिल्लाको नामाकरण
रामेछाप जिल्लाको नाम किन, कसरि र कहिले देखि रामेछाप रहन गयो भन्ने सन्दर्भमा एक रोचक विषय भएता पनि रामेछाप वासीको विचारमा यस वारेमा विवधता पाइन्छ।
भौगोलिक अवस्था
भौगोलिक रूपमा हेर्दा रामेछाप हलो अथवा मोजा आकारको देखिन्छ। रामेछापको सबैभन्दा कम उचाइ भएको स्थान लिखु र सुनकोसीको संगम कोलोन्जोरघाट (४२६ मिटर) हो भने सबैभन्दा उच्च भाग नुम्बुर हिमचुली (६,९५८ मिटर) हो। रामेछाप पहाडी जिल्ला भए पनि तामाकोसी, सुनकोसी, लिखु, खिम्ती, चौरीजस्ता खोला र नदीले बनाएका स-साना उर्वरा फाँटहरू पनि प्रशस्तै छन्। रजमनटार, मुँगीटार, द्यौरालीटार, जखनीटार, सित्खाटार, टारीखेत, खिम्तीबेसी, विर्ताटार आदि स्थान उत्पादन र बसाईका लागि उत्तम मानिएको छ। रामेछापमा ३,१४८ मिटर अग्लो गिद्धे डाँडा, २,२९५ मिटर अग्लो अग्लेश्वरडाँडा, २,४२० मिटरको दमकोटीडाँडा, ३,१४८ मिटर अग्लो सैलुङ्गेडाँडा, ३,१०६ मिटर अग्लो तामेडाँडाजस्ता हिमाली तथा पहाडी डाँडाकाँडा रहेका छन्। यो जिल्ला रामादिङचुली ६,२५८ मिटर, ५,५०२ मिटर अग्लो गोकुलचुली, ६,७५७ मिटर अग्लो लिखुचुली, ६,६७८ मिटर अग्लो गाकोशिर जस्ता हिमालय शृङ्खलाहरूले सजिएको छ। यहाँ ८ सय मिटर उचाइमा रहेको मन्थलीबजार, १३७८ मिटर उचाइको रामेछाप बजार, ४९५ मिटरमा रहेको आकाशे, ८ सय मिटरकै उचाइमा अवस्थित साँघुटार, १७ मिटर उचाइमा रहेको ठोसेबजार, १८ मिटर उचाइको गाल्वाभन्ज्याङ्ग र १८ सय मिटरकै उचाइमा रहेको धोवीबजार यहाँका मुख्य बजार क्षेत्र हुन्। यद्यपि हाल आएर शिवालय, बेताली, बाम्तीभण्डार आदि स्थान पनि बजार बनिसकेको छ। रामेछापका उल्लेखित क्षेत्रमा फलाम, तामा, स्लेट आदि खानीको भण्डार रहेको छ।
हावापानी र भू-उपयोग
उचाइको विविधतासँगै रामेछापको हावापानी र भू-उपयोगमा पनि प्रभाव परेको देखिन्छ। ४२६को कोलोन्जोरबाट सुरू भएको रामेछापको भूबनोट ६९५८ सम्मको उचाइसम्म पुग्दा विविध खाले हावापानी पाइन्छ। रामेछापको दक्षिणी भागमा अत्यधिक गर्मी हुने गर्दछ भने उत्तरी भाग निकै उचाइमा रहेकाले अत्यन्त चिसो क्षेत्र मानिन्छ। यस जिल्लाको औषत वाषिर्क तापक्रम ११.९ ० सेन्टिग्रेट र वर्षा मीमीसम्म रहेको छ। यसरी हावापानीको विविधता र लेकबेसीयुक्त भू-बनोटका कारण रामेछापमा २१.४९ प्रतिशत मात्र जमित खेतीयोग्य मानिएको छ। यहाँका २७.७६ प्रतिशत क्षेत्र वनजङ्गलले ढाकेको छ। यहाँका २४.३२ प्रतिशत क्षेत्र घाँसे तथा चरण क्षेत्र र १० प्रतिशत भाग चट्टान तथा हिउँले ढाकेको छ भने १५.८३ प्रतिशत क्षेत्रमा मानव वस्ती तथा बाँझो रहेको छद्ध। यस जिल्लाका जनताको जीवनयापन कृषि नै हो। बस्तुभाउ पाल्नु र कृषिमा लाग्नु यहाँका जनताको दैनिकी हो। रामेछापमा खेतीका रूपमा धान, मकै, कोदो, फापर, गहुँ आदि हुने गर्दछ। फलफूलतर्फ जुनार रामेछापको प्रसिद्ध छ तर अन्य फलफूल पनि प्रशस्तै हुने गर्दछ। रामेछापमा कुल कृषियोग्य जमिन मध्ये सिँचित क्षेत्र २७.६९ प्रतिशत मात्र रहेको छ।
नदीनालाहरू
रामेछाप जिल्ला दुवैतिर ठूला नदीले घेरिएको जिल्ला हो। रामेछापको ओखलढुंगा र सोलुखुम्बूसँगको सीमा (लिखु) वा लिकु खोलाले छुट्टाएको छ भने दोलखा, सिन्धुली र काभ्रेपलाञ्चोकसँगको सीमा क्षेत्रमा खिम्ती, तामाकोसी, सुनसकोसी, चौरीजस्ता खोलाले सीमाको काम गरेका छन्। रामेछापमा तामाकोसी, सुनकोसी, लिखु, खिम्तीजस्ता ठूला नदी पर्दछन् भने चौरी, मिल्ती, भटौली, बाफर, चुलुपे, खानीखोला, दोर्जे खोला, सोत्रे खोला, चौलाखोलाजस्ता मध्यम नदीहरू पनि पर्दछन्। पानीको हिसाव गर्दा रामेछापमा विद्यूत उत्पादनको बलियो सम्भावना रहेको छ। हाल ६० मेगावाटको खिम्ती-१ निर्माण भइसकेको छ। रामेछापमा रहेका नदी तथा खेलाहरूमा विद्युत गृह निर्माणका लागि दर्जन बढी परियोजना प्रस्तावित अवस्थामा रहेका छन्। यस जिल्लामा साना तथा ठूला विद्युत परियोजना सञ्चालन गर्न सकिने प्रचुर सम्भावनाहरू रहेका छन्। लिखु १, २, ३ र ४ जस्ता परियोजनाहरूको काम धमाधम भइरहेको छ। २०५८को तथ्याङ्क हेर्ने हो भने रामेछापका ७ प्रतिशत जनताले मात्र विद्युत प्रयोग गरेको पाइन्छ। यद्यपि अहिले यसमा केही परिवर्तन आइसकेको छ।
खनिज पदार्थहरू
रामेछापमा रहेको अथाह खनिज पदार्थ उपयोग हुन नसक्नु नै रामेछापको दुर्भाग्य बनेको छ। रामेछाप खनिज पदार्थको भण्डार हो तर उपयोग हुन नसक्दा रामेछापबासी गरीबीमा पिल्सनु परेको छ। ठोसे, चुचुरे, रस्नालु, बेताली, गुप्तेश्वर, पि्रति र कुभुकाँस्थली गाविसका अधिकांश स्थानमा फलामखानी रहेका छन्। ठोसेमा १९२१ देखि फलाखानी सञ्चालनसमेत भएको थियो। तर, उन्नत प्रविधि र लगानी अभावमा अहिले त्यो बन्द छ। यो नेपालकै दोस्रो ठूलो फलाम खानी हो। यहाँबाट उत्पादन गरिएका फलामबाट बनेका विभिन्न स्थानमा झोलुङ्गे पल र अन्य संरचना भने अझै जीवितै छन्। विगतमा स्वाभिमानी पुर्खाहरूले सञ्चालन गरेका खानीहरूले अहिले खानीविनाका खानीगाउँहरू बनिर साधारण नेपालीलाई धिक्कारी रहेको छ। विगतमा खानी सञ्चालन हुँदा प्रयोग भएका औजारहरूले अहिले पनि नयाँ प्रविधि र लगानीको माग गरिरहेको छ। तर सम्बद्ध पक्षले ध्यान दिन सकेको छैन। बरु कमिसनको खेलमा विदेशबाट आयात गरिएको फलामे फालीले ठोसेबासी आफ्नो बारी जोत्न बाध्य छन्। अझ तामालाई ईश्वरको प्रतिक धातु मानेर खुट्टाले छोएमा पनि विष्णु १ विष्णु ११ भन्ने संस्कारमै रहेका रामेछापबासी तामाखानीमाथि घर बनाएर विदेशी तामाको पाताबाट निर्मित ताम्रापत्रमा छोरीको विवाहमा गोडा धुन बाध्य छन्। रामेछापमा भदौरेमा तामाखानी, भूजी तथा दूरागाउँमा मार्वल र म्याग्नेसाइट खानीयुक्त मानिन्छ। खाँडादेवी, गुप्तेश्वर, तथा भूजीमा उच्च कोटीका स्लेट खानी छ। तर, मात्र छैन, उपयुक्त नीति, प्रविधि, सीप र इच्छाशक्ति। यहाँका खानी र पानी उपयोग गर्ने हो भने रामेछापकौ कायाँपलट मात्र होइन देशकै मुहार फेर्न सकिने अवस्था छ।
जनसङ्ख्या, जातजाति, भाषाभाषी र धर्म
राष्ट्रिय जनगणना २०५८ अनुसार रामेछाप जसङ्ख्या २,१२,४०८ रहेको छ। जसमा महिला १,११,५५५ र पुरुष १,००,८५३ यसमा ५ वर्षमुनीको जनसङ्ख्या २६,४०९ भने ७५ वर्ष र सो भन्दा माथिको जनसङ्ख्या ४,०३६ रहेको छ। यस जिल्लामा घरपरिवार सङ्ख्या ४०,३८६, औसत परिवार सदस्य सङ्ख्या : ५.२६, जनघनत्व -प्रति वर्ग कि.मि.) १३७ जना, बाषिर्क जनसङ्ख्या बृद्धिदर १.२२ प्रतिशत, शहरी जनसङ्ख्या -प्रतिशत), पुरुष माहिला अनुपात ९०.४१ छ। नेपालको जनसङ्ख्यामा जिल्लाको अंश ०.९२ प्रतिशत छ भने आश्रति जनसङ्ख्या जम्मा १०२.३४ प्रतिशत रहेको छ। बालबालिका -उमेर ० -१४ वर्ष) : ८५.१६ र बृद्धबृद्धा -उमेर ६० वर्ष भन्दा माथि) १७.१८ रहेको छ। राष्ट्रिय जनगणना २०५८ अनुसार रामेछापमा प्रमुख पाँच जातजातिको जनसङ्ख्या क्षेत्री २६.४४, तामाङ, २०.५६, नेवार १४.०९, मगर १०.९२, ब्राह्ममण ५.६३, र सुनुवार ३.७३ रहेका छन्। भाषागत रूपमा हेर्दा यहाँ ५६.६० प्रतिशतले नेपाली बोल्छन् भने १९.७४ प्रतिशतले तामाङ, ७.०१ प्रतिशतले नेवारी, ६.९८ प्रतिशतले मगर र ३.७३ प्रतिशतले सुनुवार भाषा बोल्ने गर्दछन्। यो जिल्लामा ६८.०६ प्रतिशतले हिन्दु धर्म मान्ने गरेको पाइएको छ भने २८.२९ प्रतिशतले बौद्ध, १.९५ प्रतिशतले किराँत, ०.४३ प्रतिशतले क्रिश्चियन, ०.०२ प्रतिशतले मुस्लिम र १.२४ प्रतिशतले अन्य धर्म मान्ने गरेका छन्।
सामाजिक र आर्थिक अवस्था
रामेछापमा विविध जाति, संस्कृति र भाषाभाषीको बसोबास रहेको र भौगोलिक अवस्थितिसमेत विविधतायुक्त रहेकाले यहाँको सामाजिक तथा आर्थिक अवस्था पनि विविधतायुक्त रहेको छ। रामेछापमा करिब दश प्रतिशत आर्थिक रूपमा उच्च वर्गमा पर्ने समूह रहेको छ। यो समूह रामेछाप स्थायी निवासी भए पनि अहिले राजधानीमा बसोबास गर्ने समूह हो। जिल्लाको अधिकांश जमिनको हिस्सा ओगट्ने यो वर्गले जिल्लाको राजनीति तथा अन्य क्रियाकलापमा समेत प्रभाव पार्ने गरेको देखिन्छ। तर, यो वर्गले जिल्लाको विकासमा भने खासै चासो राखेको पाइँदैन। त्यस्तै अर्को वर्ग हो, मध्यम वर्ग। रामेछापमा यो वर्ग १५ प्रतिशत मात्र रहेको मानिन्छ। जिल्लाभित्र र तराईमा समेत जग्गा जमित जोडिसकेको यो समूह स्थायी रूपमा राजधानीमा बसोबास गर्दछन्। जिल्लाको राजनीति र अन्य प्रक्रियामा चासो राख्ने यो समूह जिल्लाले प्राप्त गरेको उपयुक्त अवसर हात पार्ने मौकामा रहेको देखिन्छ। जिल्लाको विकासमा यो वर्गले खासै महत्त्व नदिएको भन्ने कुरा रामेछापको विकास गतिले पनि स्पष्ट पार्दछ। अर्को र साँच्चैको वर्ग भनेको रामेछापको निम्न वर्गको हो। रामेछापलाई अहिलेको स्थानसम्म ल्याउन उनीहरूको रगत, पसिना, श्रम, सीप र लगानीले नै काम गरेको छ भन्न सकिन्छ। सामाजिक रूपमा अपहेलित र आर्थिक रूपमा ज्यादै विपन्न यो वर्ग न त जिल्ला छोडेर कतै जान सकेको छ नत जिल्लामै केही गर्न सकेको छ। रामेछापका नाममा राष्ट्रिय राजनीतिमा महत्त्वपूर्ण पहुँच पञ्चालयकाल, बहुदलकाल र अहिलेसम्म कायमै छ। राष्ट्रिय तहको उच्च तहसम्म रामेछापेलीहरू पुगेका छन्। तर, जिल्लाका लागि उनीहरूबाट खासै योगदान भएको पाइँदैन। यहाँका विपन्न वर्गलाई जहिले पनि भोट बैङ्ककै रूपमा मात्र प्रयोग गर्ने उनीहरू भने राजधानीबासी भन्न रुचाउँछन्। सरकारको २०५८को तथ्याङ्कअनुसार रामेछापमा ७०.४४ प्रतिशत जनता आर्थिक दृष्टिले सक्षम मानिन्छन्। जसमा महिला ६९.८६ प्रतिशत र पुरुष ७१.१२ प्रतिशत रहेको छ। यहाँका जनताको मुख्य पेसा कृषि नै हो। यहाँका ८६.९१ प्रतिशत जनता कृषिमा निर्भर छन्। यसरी हेर्दा गैर कृषिमा १३.०९ प्रतिशत मात्र देखिन्छ। तर, केषिमा नयाँ प्रविधिको विकास र प्रयोग यहाँ भएको पाइँदैन। यो पनि गरीबीको कारण हो भन्न सकिन्छ। रामेछापमा तराईमा फलेका काउली र गोलभेंडा विक्री हुन्छन् तर त्यहीं उत्पादित जुनारले बजार पाएको छैन भने व्यवसायिक तरकारी खेती, जडीबुटी र फलफूल खेती हुन सकेको छैन।
सूचना प्रविधि र सञ्चार माध्यम
रामेछापमा पहिलो रेडियो हजुरको रेडियो १०२ थोप्लो १ हो भने पछिल्लो समयमा रेडियो तीनलाल एफएम, रेडियो तिफदी, रेडयो रामेछाप, रेडियो तामाकोशी, रेडियो कैरन र लिखु गरी ७ आेटा रेडियोहरू यस जिल्लामा प्रसारणा भइरहेका छन्।
सडक र उपयोग
रामेछाप जिल्लाका प्रायः सबैजसो प्रमुख बजारमा कच्ची सडक पुगेको छ। रामेछापमा हालसम्म ३४ किलोमिटर सडक बनेको तथ्याङक छ। रामेछापको सदरमुकाम मन्थली, रामेछाप डाँडा, साँघुटार, ठोसे, बाम्ती, बेताली, तिल्पुङ, सालु, र कोसी वारिका पनि सबैजसो भाग फुलासी, डडुवा, दोरम्बा, चौरी, गाल्बामा कच्ची नै सही सडक पुगेको छ। तर, यि सडकहरू तराईको चामल बेसाउने बाटोका रूपमा मात्र प्रयोग भइरहेका छन्। सडकलाई सही तरिकाले प्रयोग गर्दा रामेछापले आम्दानीका स्रोतहरू पनि पहिल्याउनुपर्ने हो तर राजधानीबाट सामान ओसार्ने तर राजधानीतिर केही नपठाउदा गाउँको अवस्था कष्टकर नै छ।
निम्न माध्यमिक विद्यालय
निम्न माध्यमिक विद्यालय अथवा नि.मा.वि. प्राथमिक तहको शिक्षा प्राप्त गरिसकेका विद्यार्थीहरूलाई निम्न माध्यमिक तहको शिक्षा हासिल गराउने विद्यालय हो। नेपालको निम्न माध्यमिक विद्यालयमा विद्यार्थीहरूलाई कहक्षा ६ देखी कक्षा ८ सम्मको शिक्षा दिने गरिन्छ।
तमु ल्होसार
तमु ल्होसार गुरुङ जातिको महान चाड हो । यो चाड खासगरी नेपालमा र विश्वका अन्य देशहरूमा पनि मनाइन्छ । ल्होसार भनेको नयाँ वर्ष हो । हाल यो हिन्दू जातिको भारतिय पात्रो बिकम सम्बतको पुस महिनाको १५ गतेलाई आधार मानेर मनाइने चलन छ । गुरूङ समुदायलाई जनाउने अर्को नाम तमु हो । तमु ल्होसारले गुरूङ समुदायको भित्तेपात्रोमा नयाँ सम्वत शुरू भएको सङ्केत गर्दछ । प्राचीन तमु प्यो शास्त्रको अनुसार तमु ल्होसारको दिन तमुहरूका प्रथम महापुरुषको उत्त्पती भएको मानिन्छ ।
ल्होसारकै दिनभन्दा अघिल्लो साँझदेखि नै यसलाई मनाउन सुरू गरिन्छ । साँझ पूजापाठ, भोजभत्तेर, नाचगान गरी आधा रातमा 'नयाँ वर्ष आयो' भन्दै नयाँ वर्षको स्वागत गरिन्छ । ल्होसारको दिन बिहानदेखि नै ढोग-भेट, आशीष आदानप्रदान गर्दै नाता कुटुम्बलाई बोलाएर भोज खुवाएर बडो धुमधामका साथ मनाइन्छ । ल्होसारको दिन गुरूङ जातिहरू आफ्नै शैलीका भेषभुषा जस्तै शिरवन्दी, मखमली चोली, घलेक्क, पटुकी, छिट्को गुन्यु र मजेत्रो महिलाहरूले लगाएर सजिन्छन् भने पुरूषहरूले शिरमा टोपी, भोटो माथि भाङ्ग्रो लगाउँछन् र त्यसको साथमा कछाड अनि पटुकी बाँध्छन् । अन्य जातले जस्तै गुरूङ जातिहरूको पनि पर्वहरू मनाउने एउटा आफ्नै शैली छ, यी जातिहरूमा घाटु, सोरठी स्थानीय भाषामा चुड्का भनेर प्रचलित नाच कौडा नाच नाचेर आफ्ना परिवार, साथीभाईहरूसँग रमाइलो गर्छन् । गुरूङ जातिहरूको महान चाड भएकोले प्रधानमन्त्री र अन्य ठुला व्यक्तित्वद्वारा पनि ल्होसारको शुभकामना आदन प्रदान गरिन्छ ।
देश‍-विदेशमा तमु ल्होसार
गुरुङ जाति देशको विभिन्न ठाउँमा छरिएर बसेका छन् जस्तै- कास्की, गोरखा, लमजुङ, तनहुँ, चितवन, दैलेख, बाँके, सुर्खेत, मनाङ, रुम्जाटार, खोटाङ काठमाडौँ आदि । नेपाल बाहेक विश्वका विभिन्न देशहरू जस्तै- बेलायत, अस्ट्रेलिया, हङकङ, बुर्नाई, जर्मनी, भारत आदि देशहरूमा पनि गुरूङ जातिको बसोवास रहेको छ । देश विदेश विभिन्न ठाउँमा भए पनि गुरुङ जातिले पुस १५ मा तमु ल्होसार भने भव्य तरिकाले मनाउँछन्।
२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ
२०१८ फिफा विश्वकपको समूह ङ अन्तर्गतका खेलहरू सन् २०१८ जुन १७ देखि जुन २७ सम्म सञ्चालन भएको थियो । यस समूहमा ब्राजिल, स्विजरल्याण्ड, कोस्टारिका तथा सर्बिया रहेको थियो । यस समूहका उत्कृष्ट २ टिम ब्राजिल र स्विजरल्याण्ड, राउन्ड अफ १६ को लागि छनौट भएका थिए ।
खेलहरू
सूचीकृत सम्पूर्ण समय रसियाको स्थानीय समयलाई जनाउँछ ।