cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
माधवप्रसाद घिमिरे (प्रशासक)
सेवा
पूर्व मुख्यसचिव घिमिरे मानव संशाधन व्यवस्थापन र एकीकृत ऊर्जा योजनामा पाकिस्तान, मलेसिया र अस्ट्रेलियाबाट पनि उच्च शिक्षा हासिल गरेका छन्। उनी योजना अधिकृतको रूपमा महालेखा परीक्षकको कार्यालयबाट निजामती सेवामा प्रवेश गरेका थिए। घिमिरेले सुदूर पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको डोटी, राष्ट्रिय योजना आयोगको सचिवालय, सिँचाइ विभागको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को सचिवालय र जलस्रोत मन्त्रालयको उपसचिव, मूल्य अभिवृद्धि कर कार्यालयको नायब महानिर्देशक, अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको वैदेशिक सहयोग समन्वय महाशाखाको प्रमुख, चीनको विशेष प्रशासित क्षेत्र हङकङका निम्ति महावाणिज्यदूतको जिम्मेवारी सम्हालेका छन्। सामान्य प्रशासन, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन, शान्ति तथा पुनःनिर्माण मन्त्रालयको सचिवका रूपमा पनि उनले काम गरिसकेका छन्। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सभा र सम्मेलनमा भाग लिएका घिमिरेका एक छोरा र एक छोरी छन्।
नेपाल वन निगम लिमिटेड
नेपाल वन निगम लिमिटेड पहिले द टिम्बर कर्पोरेसन अफ नेपाल लिमिटेड नेपालमा रहेका वनजङ्गल व्यवस्थापनबाट प्राप्त हुने काठ दाउरा व्यवस्थित रूपले कटान सङ्कलन र चिरान समेत गरेर सर्वसाधारण जनतालगायत सङ्घ, संस्था, उद्योग व्यवसाय र नेपाल सरकारद्वारा सञ्चालित योजना परियोजनाहरूलाई सरल तरिकाले काठ दाउरा आपूर्ति गर्न वि.सं. २०११ सालमा स्थापना भएको सःमिल परियोजनालाई तत्काल प्रचलित कम्पनी कानुन अन्तर्गत त्यस समयमा 'द टिम्बर कर्पोरेसन अफ नेपाल लिमिटेड'को नाममा पूर्ण सरकारी स्वामित्वको संस्थाको रूपमा गठन भएको थियो। वि.सं. २०५६ असोज २६ गतेको नेपाल सरकारको निर्णयबाट यो निकाय वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालय अन्तर्गत रहेर हाल आफ्नो कार्य सम्पादन गर्दै आइरहेको छ।
उनिके प्रिस्सिजा
उनिके प्रिस्सिजा (जन्म उनिके प्रिस्सिजा मउरेता (Unique Priscilla Mauretha); जन्म २१ सेप्टेम्बर १९७०) एक इंडोनेशियाई जन्मिए पनि भारतीय अभिनेत्री, र मोडल हुन् । उनीले १९८५मा किशोर मोडलिंगबाट आफ्नो करियरको आरम्भ गरेकी हुन् ।
उनले १९९६मा, पहिलो चोटि इंडोनेशियाई टेलिभिजन श्रृंखलामा एक अभिनेत्रीको रूपमा काम गरिन् । एक वर्षको भेट पछाडि उनी अभिनेता बुसेक डेपको साथमा ६ जनवरी २००१मा जकार्तामा अनक मेन्तेन्ग श्रृंखलाको सेटमा विवाह गरेकी थिइन् ।
उनको विवाह अलग मान्यताहरूबाट भयो र यसबाट उनकी छोरी अर्ला अइलनि मुच्तरको जन्म भएको थियो ।
अथाबस्का,अलबर्टा
इतिहास
अलबर्टामा धेरै अन्य शहरहरु भन्दा फरक, अथाबस्काको रेलवे धेरै पहिले सुरु भएको थियो। यो एडमन्टन देखि अथाबस्का ल्यान्डिङ ट्रेलका लागि टर्मिनस थियो। अथाबस्का अथाबस्का नदीको दक्षिणी भागमा रहेको छ।
जनसङ्ख्या तथ्याङ्क
२०११ को जनगणना मा, अथाबस्काको सहरमा १,२८३ कुल घरबार मध्ये १,१७५ घरबारमा बसोबास गर्ने २९९० को जनसङ्ख्या थियो, यो सङ्ख्या २००६ को अनुमानित समायोजित जनसङ्ख्या २,५८० भन्दा १५.९% बढी हो। २०११ मा यसको क्षत्रफल १७.४८ वर्ग किलोमिटर, र जनघनत्व थियो ।
२००८ नगर जनगणना अनुसार अथाबस्का को टाउन जनसङ्ख्या २७३४ थियो।
क्यानाडा २००६ को जनगणना अनुसार:
शिक्षा
यस सहरमा अथाबास्का विश्वविद्यालय रहेको छ, जुन दुर शिक्षाको लागि मुख्य केन्द्रको रूपमा रहेको छ ।
अस्पेन सार्वजनिक विद्यालयमा क्षेत्रीय मण्डल नं १९को मातहतमा तीन सार्वजनिक विद्यालयहरू छन् :
मेडिया
स्थानीय खबर अथाबस्का एड्भोकेट, साप्ताहिक समाचार पत्रद्वारा प्रदान गरिएको छ। अथाबस्काको स्थानीय रेडियो स्टेशन ९४,१ CKBA-एफएम, द रिभर हो।
स्वास्थ्य हेरविचार
स्वास्थ्य हेरविचार अथाबस्का स्वास्थ्य केन्द्र मा प्रदान गरिएको छ।
उज्बेकिस्तानका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा उज्बेकिस्तानका ४ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको उज्बेकिस्तानका सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
{{Legend|#FFE6BD|† खतरापूर्ण सम्पदा|outline=silver}}
सुनचश्मे फिस्टो
सुनचश्मे फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा गोल्डेन-स्पेक्टाकल्ड वार्ब्लर (Golden-spectacled Warbler) भनिन्छ ।
द थ्रेट (एनिमर्फ्स)
द थ्रेट अमेरिकन लेखिका क्याथरिन एन एप्पलगेटद्वारा लिखित किताब हो ।
निर्मल जिल्ला
निर्मल जिल्ला भारतको तेलङ्गाना राज्यको उत्तरी क्षेत्रमा अवस्थित एउटा जिल्ला हो। जिल्ला सदरमुकाम निर्मल सहरमा अवस्थित छ। यो आदिलाबाद, निजामाबाद, मन्चेरियल, कोमुरम भीम आसिफाबाद, जगतियाल जिल्लाहरू साथै राज्य महाराष्ट्रको नान्देड जिल्लाको तेलङ्गाना जिल्लाहरूसँग सीमा जोडिएको छ।
भूगोल
यो जिल्ला डेक्कन पठारमा अवस्थित छ जसमा यसको दक्षिणी सिमानासँगै बग्ने गोदावरी नदीले बगाएको उर्वर भूमिहरू समावेश छन्। जिल्ला ३,८४५ वर्ग किलोमिटर (१,४८५ वर्ग माइल) क्षेत्रफलमा फैलिएको छ।
जनसाङ्ख्यिकी
भारतको २०११ को जनगणना अनुसार, जिल्लाको जनसङ्ख्या ७०९,४१८ थियो। जिल्लामा तेलङ्गानामा सबैभन्दा बढी महिला र पुरुष अनुपात छ, १०४६ महिला र १००० पुरुषहरू छन्। जनसङ्ख्याको ७८% भन्दा बढी ग्रामीण क्षेत्रमा बस्छन्। प्रति किमी २ मा १८५ जना मात्र भएको, जिल्लामा तेलङ्गानाका सबै जिल्लाहरूमा छैठौं सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या घनत्व छ। साक्षरता दर ५८% हो। ३ लाख ७६ हजार ७६० मजदुर र १ लाख २६ हजार ३ सय ६३ किसान छन्। जनसङ्ख्याको क्रमशः १५.२४% र ११.३६% अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजाति छन्।
२०११ को जनगणनाको समयमा, ६५.५२% जनसङ्ख्याले तेलुगु, १३.५४% उर्दू, १०.८८% मराठी, ६.४३% लाम्बाडी र १.५२% गोन्डी आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्थे।
भन्ज्याङ
भन्ज्याङ भनेको पहाडको शृङ्खला माथिबाट जाने बाटो हो। संसारका धेरै हिमाली श्रृङ्खलाहरूले यात्राको लागि ठूलो बाधाहरू प्रस्तुत गरेको हुनाले, पासहरूले इतिहास भर व्यापार, युद्ध, र मानव र जनावर दुवैको प्रवासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
लाङटाङ गाविस
लाङटाङ नेपालको मध्यमाञ्चल विकासक्षेत्र, बागमती अञ्चलको रसुवा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
समानान्तर चतुर्भुज
समानान्तर चतुर्भुज: जुन चतुर्भुजका सम्मुख भुजाहरू एकआपसमा समानान्तर हुन्छन्, त्यस्तो चतुर्भुजलाई नै समानान्तर चतुर्भुज भनिन्छ।
समानान्तर चतुर्भुजका केहि सुत्रहरू यस्ता छन्:
समानान्तर चतुर्भुजको क्षेत्रफल:आधार(b)×उचाइ(h) समानान्तर चतुर्भुजको परिमिति:२(लम्बाई×उचाइ)
यसका केहि साध्यहरू यस प्रकार छन्:
साध्य १) समानान्तर चतुर्भुजका सम्मुख भुजाहरू र सम्मुख कोणहरू बराबर हुन्छन्।
साध्य २) सम्मुख भुजाहरू बराबर भएको चतुर्भुज समानान्तर चतुर्भुज हुन्छ।
साध्य ३) सम्मुख कोणहरू बराबर भएको चतुर्भुज समानान्तर चतुर्भुज हुन्छ।
साध्य ४) दुईओटा बराबर र समानान्तर रेखाखण्डका एकैतिरका छेउ छेउका बिन्दुहरू जोड्ने रेखाखण्डहरू पनि बराबर र समानान्तर नै हुन्छन्।
साध्य ५) बराबर र समानान्तर रेखाखण्डका विपरीततिरका छेउ छेउका बिन्दुहरू जोड्ने रेखाखण्डहरू आपसमा समद्धिभाजन हुन्छन्।
साध्य ६) समानान्तर चतुर्भुजका विकर्णहरू आपसमा समद्धिभाजन हुन्छन्।
साध्य ७) यदि कुनै चतुर्भुजका विकर्णहरू आपसमा समद्धिभाजन हुन्छन् भने उक्त चतुर्भुज समानान्तर चतुर्भुज हुन्छ।
माक्पा
माक्पा खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार माक्पाको ४३६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या १,८९५ रहेको छ।
हरिकुमार रिमाल
हरिकुमार रिमाल एक नेपाली खेलाडी हुन्।जुन दौड खेल सँग सम्बन्धित छन्।
सातौ राष्ट्रिय खेलकुद
रिमाल सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३को पहिलो स्वर्ण पदक विजेता हुन्।उनले पुरूषको ८०० मीटर दौडमा स्वर्ण प्राप्त गरेका थिए।
स्रोत
श्रेणी :जीवनी श्रेणी :नेपाली खेलकुद
सेन्ट लरेन्स कलेज
सेन्ट लरेन्स कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
दलित
पीडित वा दमीत भन्ने बिशेषण जनाउँने दलित शब्दलाइ इन्डियामा अंग्रेजहरु अाएपछी समुदाय वा वर्ग विशेषको लागि नामको रुपमा प्रयोगमा ल्याउँन थालेको देखिन्छ । इन्डियाबाट नामको रुपमा प्रयोगमा ल्याउन सुरु गरेपछी विस्तारै यो वरपरका अन्य देशहरुमा विस्तारीत भएको पाइन्छ ।
इतिहास
दलित शब्द "अछूत" भनिनेहरु र परम्परागत हिन्दु जाति पदानुक्रम बाहिर रहेकाहरुका लागी एक आत्म-लागू अवधारणा हो। अर्थशास्त्री र सुधारक बी आर अम्बेडकर (१८९१–१९५६) ले भने कि बौद्ध धर्म र ब्राह्मणवाद (ब्राह्मणवादी हिन्दू धर्म को एक प्राचीन शब्द) को बीच सर्वोच्चता को लागी संघर्ष को कारण ४०० ईस्वी को आसपास भारतीय समाज मा अस्पृश्यता आयो। केहि हिन्दू पुजारीहरु अछूतहरु संग मित्रता बनाए र निम्न जाति को श्रेणी मा गिराए। एकनाथ, अर्का बहिष्कृत ब्राह्मण, भक्ति काल मा अछूतहरुको अधिकार को लागी लडे।
१८८० को उत्तरार्धमा, मराठी शब्द 'दलित' महात्मा जोतिबा फुले द्वारा निर्वासित र अछूतहरु को लागी प्रयोग गरीयो जो हिन्दू समाज मा उत्पीडित र टूटेका थिए। दलित संस्कृत दलित (दलित) का एक स्थानीय रूप हो। शास्त्रीय संस्कृत मा, यसको अर्थ "विभाजित, विभाजित, भाँचिएको, बिखराएको" हो। यो शब्द १९औं शताब्दीको संस्कृतमा "(एक व्यक्ति) चार ब्राह्मण जातिहरु मध्ये एक संग सम्बन्धित छैन" को अर्थमा पुनरुत्थान गरिएको थियो। यो सम्भवतः पहिलो पटक पुणे मा आधारित समाज सुधारक ज्योतिराव फुले द्वारा प्रयोग गरीएको थियो, अन्य हिन्दुहरु बाट पूर्व "अछूत" जातिहरु द्वारा सामना गरीएको दमन को सन्दर्भमा। दलित शब्द १९३५ भन्दा पहिले ब्रिटिश राज जनगणना को लागी उदास वर्गहरु को वर्गीकरण को लागी एक अनुवाद को रूप मा प्रयोग मा थियो तर मानिसहरुलाई कहिल्यै नदेखाए पछि यो भर्खरै उड़ीसा संसद को पछि एससी/एसटी को नाम परिवर्तन गरी दलित राखिएको थियो।यो अम्बेडकर द्वारा लोकप्रिय थियो, आफैं एक दलित, जसले दलित को परिभाषा मा आफ्नो जात को बाहेक सबै निराश मानिसहरु लाई समेटे। यसले ती मानिसहरुलाई समेटेको छ जो हिन्दू धर्म को चार गुणा वर्ण प्रणाली बाट बहिष्कृत गरीएको थियो र आफुलाई पञ्चमा को रूप मा वर्णन गर्दै एक पाँचौं वर्ण को रूप मा सोच्यो। १९७० को दशकमा यसको प्रयोग बलियो भएको थियो जब यो दलित प्यान्थर्स कार्यकर्ता समूह द्वारा अपनाइएको थियो।
सामाजिक कानूनी विद्वान ओलिभर मेंडेलसोहन र राजनीतिक अर्थशास्त्री मारिका Vicziany ले १९९८ मा छन की शब्द "तीव्र राजनीतिक" भएको थियो.......जबकि शब्द को उपयोग अस्पृश्य राजनीति को समकालीन अनुहार संग उचित एकता व्यक्त गर्न को लागी लाग्न सक्छ, त्यहाँ एक सामान्य शब्द को रूप मा अपनाउन मा प्रमुख समस्याहरु रहन्छन्। यद्यपि शब्द अब धेरै व्यापक छ,यो अझै पनी बीआर अम्बेडकर को चित्र बाट प्रेरित राजनीतिक कट्टरपन्थी परम्परा मा गहिरो जराहरु छन्।" उनीहरुले सुझाव दिए कि यसको प्रयोगले भारतमा अछूतहरुको सम्पूर्ण जनसंख्यालाई कट्टरपन्थी राजनीतिले एकजुट भएको भनी गलत ढंगले लेबल लगाउने खतरा छ। आनन्द Teltumbde पनि राजनीतिक पहिचान अस्वीकार तिर एक प्रवृत्ति पत्ता लगाउँछ, उदाहरण को लागी शिक्षित मध्यम वर्गीय मानिसहरु जो बौद्ध धर्म मा परिवर्तन गरीएको छ र तर्क छ कि, बौद्धहरुको रुपमा, उनीहरु दलित हुन सक्दैनन्। यो उनीहरुको सम्बन्धित नहुने चाहनालाई जन्म दिने सुधारिएको परिस्थिति को कारण हुन सक्छ जुन उनीहरु दलित जनतालाई अपमानजनक मान्छन्।
आधिकारिक शब्द
अनुसूचित जाति भारतीय दलित अनुसूचित जाति आयोग (NCSC) को राय मा दलितहरुको लागि आधिकारिक शब्द हो, जसले कानूनी सल्लाह लिएको छ कि आधुनिक कानून को संकेत दलित को उल्लेख गर्दैन र यसैले, यो भन्छ, यो "असंवैधानिक" आधिकारिक कागजातहरु को लागी यो गर्न को लागी हो। २००४ मा, NCSC ले नोट गर्यो कि केहि राज्य सरकारहरु ले दस्तावेज मा अनुसूचित जाति को सट्टा दलित को उपयोग गरे र उनीहरुलाई बन्द गर्न को लागी भने।
केही स्रोतहरु भन्छन् कि दलित आधिकारिक अनुसूचित जाति परिभाषा को तुलना मा समुदायहरु को एक व्यापक दायरा समेटेको छ। यसमा घुमन्ते जनजातिहरु र १९३५ मा ब्रिटिश राज सकारात्मक भेदभाव को प्रयास संगै उत्पन्न भएको एक अन्य आधिकारिक वर्गीकरण, अनुसूचित जनजाति हुन सक्छ। यो कहिले काहिँ भारत को उत्पीडित जनता को सम्पूर्णता को उल्लेख गर्न को लागी प्रयोग गरीन्छ, जुन सन्दर्भ नेपाली समाजमा यसको प्रयोगमा लागू हुन्छ। अनुसूचित जाति वर्ग को सीमाहरु को एक उदाहरण हो कि, भारतीय कानून अन्तर्गत, यस्ता मानिसहरु मात्र बौद्ध धर्म, हिन्दु धर्म वा सिख धर्म को अनुयायी हुन सक्छन्, तैपनि त्यहाँ दलित ईसाई र मुस्लिम दाबी गर्ने समुदायहरु छन्, र आदिवासी समुदायहरु अक्सर लोक धर्महरु को अभ्यास गर्दछन्।
हरिजन
शब्द हरिजन, वा 'भगवानका बच्चाहरु', नरसिंह मेहता द्वारा गढ़िएको थियो, एक गुजराती कवि भक्ति परम्परा को संत,जात, वर्ग, वा लिंग को बावजूद कृष्ण को सबै भक्तहरु लाई सन्दर्भ गर्न। महात्मा गान्धी, विशेष गरी मेहता को काम को एक प्रशंसक, पहिलो पटक १९३३ मा दलितहरुको पहिचानको सन्दर्भमा शब्द प्रयोग गरियो। अम्बेडकरले यो नाम मन पराएनन् किनकि यसले दलितहरुलाई मुस्लिम जस्तै स्वतन्त्र समुदायको सट्टा ठूलो हिन्दू राष्ट्रको सम्बन्धमा राखेको छ। साथै, धेरै दलित भेटिए, र अझै पनी भेटिरहेका छन, शब्द संरक्षण र अपमानजनक, केहि को साथ मा यो शब्द वास्तव मा देवदासी को सन्तानहरु लाई बुझाउँछ भन्ने दाबी गर्दै। जब भारतीय स्वतन्त्रता पछि अस्पृश्यता गैरकानूनी थियो, भूतपूर्व अस्पृश्यहरुको वर्णन गर्न हरिजन शब्द को उपयोग दलितहरु को तुलना मा अन्य जातिहरु मा अधिक सामान्य भयो।
क्षेत्रीय शब्दहरु
दक्षिणी भारत मा, दलितहरु कहिलेकाहीँ परिचित छन् आदि द्रविड, आदि कर्नाटक, र आदि आन्ध्र, को रुपमा, जसको शाब्दिक अर्थ क्रमशः पहिलो द्रविड, कन्नडिगास, र आन्ध्रस। यी सर्तहरु पहिले १९१७ मा दक्षिणी दलित नेताहरु द्वारा प्रयोग गरीएको थियो, जो विश्वास गर्छन् कि उनीहरु भारतका आदिवासी हुन्। शब्दहरु तमिलनाडु, कर्नाटक, र आन्ध्र प्रदेश/तेलंगाना को राज्यहरु मा प्रयोग गरीन्छ, क्रमशः, एक दलित जाति बाट जो कोहि को लागी एक सामान्य शब्द को रूप मा।
महाराष्ट्र मा, इतिहासकार र महिला अध्ययन शैक्षिक शैलजा Paik अनुसार, दलित एक शब्द ज्यादातर महार जाति को सदस्यहरु द्वारा प्रयोग गरीन्छ, जसमा अम्बेडकर जन्मेका थिए। धेरैजसो अन्य समुदायहरु आफ्नो जातको नाम प्रयोग गर्न रुचाउँछन्।
नेपालमा, हरिजन बाहेक र, प्राय: दलित, हरिस (मुसलमानहरु बीच), अछूत, बहिष्कृत र नीच जाति जस्ता शब्दहरु प्रयोग गरिन्छ।
जनसाङ्ख्यिकी
भारत को २०११ जनगणना अनुसार, अनुसूचित जाति समुदायहरु भारत भर मा अवस्थित छ र देश को जनसंख्या को १६.६% शामिल छ। उत्तर प्रदेश (२१%), पश्चिम बंगाल (११%), बिहार (८%) र तमिलनाडु (७%) उनीहरुको बीचमा देशको कुल अनुसूचित जाति जनसंख्याको लगभग आधा छन्। उनीहरु पंजाब मा राज्यहरु को जनसंख्या को एक अनुपात को रूप मा सबैभन्दा प्रचलित थिए, लगभग 32 प्रतिशत मा, जबकि मिजोरम लगभग शून्य मा सबैभन्दा कम थियो।
यस्तै समूह भारतीय उपमहाद्वीप को बाकी भर मा पाइन्छ; पाकिस्तानको जनसंख्याको २ प्रतिशत भन्दा कम हिन्दु छन् र ती हिन्दुहरु मध्ये ७०–७५ प्रतिशत दलित छन्, नेपालमा, बंगलादेशमा २०१० मा ५० लाख दलितहरु थिए जसको बहुमत भूमिहीन र दीर्घकालीन गरीबीमा थियो, र श्रीलंका। उनीहरु संयुक्त राज्य, यूनाइटेड किंगडम, सिंगापुर, र क्यारिबियन सहित धेरै देशहरुमा भारतीय डायस्पोरा को भाग को रूप मा पाईन्छन्
भारत २० करोड भन्दा धेरै दलितहरुको घर हो। दलित मानव अधिकार मा राष्ट्रीय अभियान को एक दलित कार्यकर्ता पॉल दिवाकर को अनुसार, "भारतमा ६००,००० गाउँहरु छन् र लगभग हरेक गाउँ बाहिरी भागमा एउटा सानो पकेट दलितहरुको लागी हो"।
दलित को अर्थ हो '''तल्लो पानी नचल्ले अछुत भनीएको जाती हरु । अर्थात ती मानिसहरू जो आर्थिक अनि सामाजिक रूपले समाजमा जातीय बर्ग विभाजन गरिएको थियो| र आज पनि छ| हुन् त नेपालमा भेदभाव अनि छुवाछुत गर्ने हरूलाई कडा कार्यबाही गर्ने कानुन पनि सरकारले नबनाएको होइन तर त्यो कागजमा मात्र सिमित छ| गाउँ समाजको हरेक कुनामा आज पनि यो भेदभाव काएम नै छ|
समुदाय भित्र पर्ने जातहरू
राष्ट्रिय दलित आयोगद्वारा सूचिकृत गरिएका दलित जातीय अनुसूचीको विवरण वर्णानुक्रम अनुसार
पहाडे मूल ५ जाति
१) विश्वकर्मा (कामी, बि.क.,लोहार, सुनार) आग्री, चुनरा, टमटा, पार्की, असुरपाती आग्री, आफरवाडी, आफलघाती, आगरी ,ओर, ओखेडा, ओड,एयरपती, इरनाई, उखेडा श्रीपाली, कामी, कर्मा, करार, काललोहार, कौशल, कालीराज, कसरा, कालीकोटे, कालीराज कुमार्की, कैनी, कोली, कालाकोटी, कसेरा, कसारो, कुलाल, कवि, कुलगल, कुयाल, कडरा करला, कमेनी, कालीमार, कोहली, खड्काथोकी, दुधराज, गोल्डस्मिथ, गहतराज, गुरताल गावा, गदाल, गोथे, गडाल, गुतील, गोतामे, गजमेर, गदली, घर्तीववरे, घताने, घतानी घमाल, घिमिरे, घामघत्ले ,घडेरी, चुनारा, चौठेमार, चौढेमार, चुनार, चन्द, द्धन्दपरे, छिनाल छामछल्न, छिस्तुल, जगतीपुरे, जडकामी, जम्लाली, जाडकामी, जगडी, जइगडी, जनाला ज्याबन, टमटा, ठटरा, डोटेली, डडालीय, डल्ली, तिरुवा, त्यागी, दुलाल, देउती, देवपाते दुराल, दुरैली, दियाली, ददेल, दयाल, दर्लामी, दुधसुनार, दुधराज, दियाली, धमाला, धनुके धयाल, धम्याल, धन्याल, धानुक, धानीक, धोतीकामी, नेपाली, पार्की, पाददेउती(पद्धयोति,पातदेउती), पोर्तेल पियाली, परी, पहरी, पाइटु, पल्याल, पल्यान, प्वाल्याल, बुरीटमटा, बान्दे, बराईली, वरेली बछाली ,बएल, बल्मान, बयानी, बाबली, बटला, बसक्याल, भन्याल, भारध्वाज भूल, महरा, मल्ल, मुड्याल, महिराज, मध्य, मःरकोहली, मगरा, महिलीपार, मडयाल, मिझार, महर, रसाईली, रिसाल, रामदाम, रैकाल, रिजाल, रामदार, राम, रामछाम राजीलौहार, रपशंकर, रुचालु लखडा, लाखड लावण–लावड, ल्थर, ल्वागुन, लकान्दी, लौकान, लामगोद, लामगादे, लुहार, वड, बालोमर, वथानी, वेथानी, वेदानी, वरही, स्वर्णकार विखैमर, व्यागी, विर्खेमर, वंशपाली, सुजी, सदाशंकर, साशंकर, सेजवाल, सिन्चौरी, सेतीमगर सेती, सहुरखाती, सैसवाल, सिर्पाइली, सुरुवाल, सेवा, सिगाउरे, सेतीपार, सुनधुवा, सिंगौली सेतीसिलाल, सिमलखडा, सिमलदिया, सिंगडरे, साई, सराल, सेरला, सोनाहा, सिङऔरी सुनकामी, सेतिमहर, सुखाल, सुन्चौरी, सेन्चुरी, सेतीमोर ,सिकर्मी, स्नेही, सुनार, संकटयाल सोव, सेराल, सुनी, सोनी, सिल्खाल, थोकी, हुम्लाली ।
२) परियार (दमाई, ढोली, दर्जी, सुचिकार, नगर्ची, हुड्के,अससाय अपटार्या, आवीखोली, आउजी,रैका आउजी,रुमाल्या आउजी,अस्कोटी/पाल/सत्याल, लोहाढुङ्ग्री, भुषाल, छिनाल, करुवाल, कनाल, कठैवरी, कटवाल, कालाथोकी, कालाखाती कोखरे, कुखुरे, काखडे, कोटानजारी, कालाखानी, कार्कीढोली, कोटाञ्जरी, खाती, गौरवाग गोरखनाथ, गुईदेल, गजमेयर, गौरी, गोतामे घतानी, घले, घतामे, चित्रकार चण्डुचार, चाहार चुडाल, छिनाल, जनैदार, टेलर, ठटाल, ठराल ,ठ्याकी डौड, डेणे, तिलक्यानी, तिखत्री, दर्नाल देउकाडी, दर्जी, दास, देवल, दकास, दनोल, देउगाडी, धगाले नागरी, नेपाली, नेगी, नगर्ची नगवाग, नागरी, नगवान, पाचकुरी, पाल्पाली, पहाडी, फुडके, बर्देवा, वर्मदास, वागदास, बैज बैजाकोटी, बागचन्द, बुढाप्रीथी, बाग, बैकापी, विटालु, वेढुवा, बाग्धास, बैजनाथ, भित्रकोटी भेटेसिवा, मास्टर, मुडेल, मुडलेकार्की, मोत, माले, माल्बोक, मौले, मिस्त्रीकोटी, मंगता, याग्ने रनपहेली, रुकुमेली, रैका, रामकाजी, रनपौली, रजवर, रत्न,रतन,रेतन ,रनवेहली, रजवास राजगाई, रैइगाइ(रईगाई), सुनाम, सेवा, सुनदास, सुरयाल, सप्याली, सिवा, सुयाल सिलाल, सेन, सिलाधर, सुटयाल, साहिसमुन्द, सुचेउरी, सुकुवाट्याल, हिङमाङ आदी ।
(परियार जातीका गैरदलितसंग मिल्ने थरहरु):- आचार्य, अधिकारी, कार्की,पाल,अस्कोटी,सत्याल कोहराल, खाती, खनाल, खतिवडा, गौतम, घले, बराल, तिवारी, मल्ल, जोरी, लामिछाने, गुरुङ,रेग्मी,भुषाल, पन्त, ढुङ्गगाना, राई लुईटेल, भुषाल, महरा, दवाडी वास्ताकोटी..)
३) सार्की (मिजार, चर्मकार, भूल) एस के, कालो, कोतेहाल कुल्चीयार, काला, कालामग्रनी, खरिबोटे, खिलुङ्गे, खडगी, गौरीपाल, गोतामे, घिताङ्ग चर्मकार, चुडाल, छन्बेता, टोटलाङ्गी ठडोर, ठगुन्ना, ठराई, तोसाली, तोलाङ्गे, तोलाङ्गी, थाक देउला, दुलाल, देउलाकोटी, दावे, देउलापानी, दाहाल, धुरुमग्राती, धौलाकोटी, नेपाली नगरकोटी, पुरकोटी, परदी, पीपलबोटे, पाएली, पर्कोटी पुर्कौटी, बुरेल, बौडेल, बौडेल, बाह्रमरे, बम्रेल, बसेल, बङरेल बयालकोटी, बिसुन्खे, बंग्रेल, विसनेबैलकाटी, बस्याल, भूल, भियाल, भियाल, मजरकोटी मिजार, मयार, मंग्राती, मुर्दल मोटे, मुहल, मजावरी, मगर मालभुल, रामजाली, रुचाल रम्तेल, रोका, रोक्का, रकौल, रोकाया, रमेल, लमजेल, सुर्खाली,...)
(मिजार जातिका गैरदलितसँग मिल्ने थरहरुः):-आचार्य, अधिकारी, कोइराला, नेपाल, राठाले, रिमाल, सिंह, खतिवडा, चन्द, खड्की, गौतम, गैरे, बुढाथोकी, सपकोटा, न्यौपाने, पौडेल, बोहोरा, बोगटी, थापा, थपलिया, उप्रेती, गिरी, दाहाल, चन्द्र, लमसाल, ठगुना, देउलापाती, रामजाली, सत्याल, बस्याल, मरासिनी, पहाडी, पुलामी,घिमिरे, बन्जाडे, रोक्काशाही,राठौर..)
४) गन्धर्व (गाइने) कालोपौडेल, कालिचन, कालाशाह, गाइने, गान्धारी, गायक, गायन, जोगी, बैगार, मेघनाथ, भूषाल, भाट, सूर, तुर्की, बोगरी, सुरसमान, रसाइली,
(गन्धर्वका गैरदलितसँग मिल्ने थरहरुः):- भूषाल, विष्ट, बोगरी...)
५) वादी जातिका थरहरु:- कश्यप, केसरी, कालीयान, चन्द, छिलेल, छिलाल, छिन्वयाल, जोगी जुम्लेली, दास, दुमार्की, राना, वादी, भाँड, हुँड्के धिताल, लेकाली, पहाडी, राजयोग, शिह, वैश्य, नगर्ची, खाती, वसेल, गौतम, नेपाल, लेकाली, मगर, बाध्यकार, बाठा, नेपाली, छिनाल, वाहय, बैकार, पौडेल, पोखरेल, सिमाल, हरिथंगा, खनौटे, बोरेसाहाँ ।
(वादी जातिका गैर दलितसंग मिल्ने थरहरु):- कुमाल, खड्का, गहतराज, गोतामे, चन्द बराल, रिजाल, खान, जोगी, श्रेष्ठ, निरौला, कोइराला, उपाध्याय, बोटे, खाती, ठाकुर, राना, साह, नेपाली, भाँक..)
मधेशी मूल १८ जाति
थप जानकारीका लागि ।
तेङ सियाओ फिङ
तेङ सियाओ फिङ (, २२ अगस्ट १९०४-१९ फेब्रुअरी १९९७); देङ शियाओ पिङ नामबाट लोकप्रिय ) एक चिनियाँ क्रान्तिकारी र राजनेता थिए। उनले सन् १९७८ डिसेम्बर देखि सन् १९८९ नोभेम्बर सम्म जनवादी चीनको प्रमुख नीति निर्माताको रूपमा काम गरेका थिए। सन् १९७६ मा माओ त्से तुङ्को मृत्यु पछि चीनको सत्तामा तेङको सर्वोच्च नेताको रूपमा उदय भएको थियो भने उनले आफ्नो देशलाई दूरगामी बजार-आर्थिक सुधारको शृङ्खलाको नेतृत्व गरेका थिए जसबाट उनलाई "आधुनिक चीनको निर्माता"को रूपमा चिनिन्छ।
चेङकिङका नगर प्रमुख
कुमिन्ताङ सरकार ग्वाङजाउ छोड्न बाध्य भएको थियो र चोङकिङमा नयाँ प्रादेशिक राजधानी स्थापना गरिएको थियो। त्यहाँ चियाङ काइ सेक र उनका पुत्र चियाङ च्याङ कुओ, जो देङ मस्कोमा पढ्दा ताकाको सहकर्मी थिए, कम्युनिस्ट पार्टीको फौजलाई अघि बढ्न रोक्न चाहन्थेे।
देङको राजनैतिक मातहतमा, कम्युनिष्ट सेनाले नोभेम्बरको अन्त्य सम्ममा चोङकिङ नियन्त्रणमा लिँदै केही दिन पछि च्याङ काइ सेकको अन्तिम किल्ला रहेको चेङ्दु प्रवेश गरेको थियो। त्यहिबेला देङ चोङकिङको नगर प्रमुख बनेका थिए भने तात्कालिक समयमा उनी कम्युनिस्ट पार्टीको दक्षिण पश्चिमको नेताको रूपमा रहेका थिए। दक्षिण पश्चिममा कम्युनिस्टको जनमुक्ति सेनाले कुमिन्ताङ शासन प्रती दमन गरेको थियो। सन् १९५० मा, कम्युनिस्ट पार्टी शासित चीनले तिब्बतमा नियन्त्रण कायम गरेको थियो।
देङ सियाओ पिङले चोङ्किङमा तीन वर्ष बिताएका थिए। उनले फ्रान्स जानुु भन्दा अघि किशोर अवस्थामा त्यहीँ पढाइ गरेका थिए। सन् १९५२ मा उनी बेइजिङ सरुवा भएका जहाँ उनले केन्द्रीय सरकारको विभिन्न पद हासिल गरेका थिए।
बेइजिङमा राजनैतिक उदय
जुलाई १९५२ मा, देङ बेइजिङ आएका थिए र उप प्रधानमन्त्री र अर्थ समितिको उपाध्यक्ष पद सम्हालेका थिए। उनले अर्थ मन्त्रीको पद र सञ्चार निर्देशकको पद सम्हालेको केही समयमा नै, उनलाई उप प्रधानमन्त्री बाहेक सबै पदबाट हटाइएको थियो। सन् १९५६ मा, उनी कम्युनिस्ट पार्टी सङ्गठन विभागको प्रमुख र केन्द्रिय सैन्य आयोगको सदस्य बनेका थिए।
माओको सन् १९५७ को दक्षिणपन्थी-विरोधी आन्दोलनलाई औपचारिक समर्थन गरेपछि, देङ कम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रिय कमिटीको सचिव बन्दै देशको दैनिक मामिला राष्ट्रपती लिउ साओकी र प्रधानमन्त्री चाउ एन लाइसँगै चलाउने भएका थिए। देङ र लिउको नीतिले वैचारिक सिद्धान्त भन्दा पनि आर्थिक सिद्धान्तलाई महत्त्व दिन्थ्यो।
सांस्कृतिक क्रान्ति
माओलाई देङ र लिउको सुधारवादी आर्थिक नीतिले पूँजीवादको पुनर्स्थापना हुने र चिनियाँ क्रान्तिको अन्त्य हुने डर थियो। यो र अन्य कारणहरूले गर्दा, माओले सन् १९६६ मा साँस्कृतिक क्रान्ति सुरु गरेका थिए। यस क्रममा देङ उनको निशानामा रहेका थिए र उनलाई सबै पदबाट हटाइएको थियो।
साँस्कृतिक क्रान्तिको समयमा, उनलाई र उनको परिवारलाई रेड गार्डहरूले निशाना बनाए। रेड गार्डले उनको जेठो छोरा देङ पुफाङलाई कैद गरेका थिए। देङ पुफाङलाई यातना दिइएको थियो र सन् १९६८ मा चार तले भवनको झ्यालबाट बाहिर खसालिएको थियो। अक्टोबर १९६९ मा देङलाई जियाङ्सी प्रान्तको सिनजियानको ट्र्याक्टर कारखानामा मजदुरी काम गर्न पठाइएको थियो। त्यहाँको चार वर्षमा, देङले आफ्नो बाँकी समय लेखनमा बिताएका थिए। देङलाई लिउसँगै देशव्यापी रूपमा सार्वजनिक रुपमा अपमान र आलोचना गरिएको थियो। लिउ साओचीको सन् १९६९ मा श्रम शिविरमा मृत्यु भएको थियो।
सर्वोच्च नेता
९ सेप्टेम्बर १९७६ मा माओको मृत्यु पछि र अक्टोबरमा चारको समुहको सफाया पछि, देङ चीनको सर्वोच्च नेताको रुपमा उदाए। माओको निधन हुनुभन्दा अगाडि, उनले धारण गरेको सरकारी पद चीनको राज्य परिषदको उप प्रधानमन्त्री पद मात्र थियो। तर ह्वा गोफेङ पार्टीलाई अतिवादी/ उग्रवामपन्थीहरूबाट मुक्त गर्न चाहन्थे र सफलतापूर्वक चारजनाको समुह (ग्याङ अफ फोर)लाई किनारा लगाए। २२ जुलाई १९७७ मा, देङ "केन्द्रिय समिती"को उपाध्यक्ष, सैन्य परिषदको उपाध्यक्ष र जनमुक्ति सेनाको प्रमुखको पदमा पुनर्स्थापित भए।
माओका केही नीतिलाई लिएर सन् १९६० र ७० को दशकमा कैयौँ पटक झट्का बेहोरेपछि देङ सियाओपिङ सचेत भएका थिए। अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई लिएर देङ सियाओपिङ केही सिद्धान्तका साथ अघि बढ्ने गर्दथे। उनी आफूलाई मात्रै महत्त्वका साथ अग्रपंक्तिमा राख्दैनथे।
उनले आफ्नो पूरै ध्यान चिनियाँ अर्थतन्त्रलाई तीव्र गतिका साथ अगाडि बढाउनमा केन्द्रित गरेका थिए।
हार्वर्ड विश्वविद्यालयमा सामाजिक विज्ञान पढाउने प्राध्यापक एज्रा फोगेलले देङ सिआओपिङको जीवनी लेखेका छन्। उनले देङ सिआओपिङलाई अस्थिरतालाई रोक्दै स्थायित्व ल्याउन सक्ने क्षमता भएको एक महान् नेताका रूपमा चित्रण गरेका छन्।
देशको अर्थतन्त्रमा भएको कायापलटसँगै चिनियाँ नागरिकमा आर्थिक सम्पन्नता मात्रै नआइ सत्तामा चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको पकड समेत मजबुत भएको छ। चीनमा देङ सिआओपिङको आर्थिक उदारीकरणलाई राजनीतिक उदारीकरण पनि भनिन्छ।
समानान्तर
जहिले पनि एउटै दुरीमा रहने। एक जोडी रेखाहरू जो जहिले पनि एउटै दुरीमा रहन्छन तिनलाई समानान्तर रेखाहरू भनिन्छ।
तेङ सियाओ फिङ
विदेश मामिला
नोभेम्बर १९७८ मा, राजनैतिक उलट लट स्थिर भएपछि, देङले बैकक, क्वालालम्पुर र सिंगापुरको भ्रमण गरे र सिंगापुरका प्रधानमन्त्री लि क्वान यु सँग भेटे। सिंगापुरको आर्थिक विकास, हरियाली र आवास परियोजना, बाट देङ निकै प्रभावित भए। र पछि दसौं हजार चिनियाँ नागरिकहरूलाई सिंगापुर र विश्वका विभिन्न देशहरूमा त्यहाँको अनुभव सिक्न र त्यसको ज्ञानलाई चीन फिर्ता ल्याउन्को लागि पठाए। लि क्वान यु ले अर्को तर्फ, देङलाई दक्षिण पूर्वी एसियामा बामपन्थी विचारधारा निर्यात बन्द गर्न सुझाव दिए, जुन सुझाव पछि देङले अनुसरण गरे।
१९७९ को पूर्वार्धमा, देङले संयुक्त राज्य अमेरिकाको औपचारिक भ्रमण गरे। उनले राष्ट्रपति जिम्मी कार्टर र अन्य धेरै सांसद (कंग्रेसम्यान ) हरूसँग भेटवार्ता गरे।
चीन जापान सम्बन्धमा पनि महत्वपूर्ण सुधार आयो। देङले जापानलाई द्रुत गतिमा विकास गर्ने शक्तिको रुपमा उदाहरणको रुपमा प्रस्तुत गरे जसले चीनको आर्थिक विकासमा अनुकरणीय उदाहरण पेश गर्यो।
सुधार तथा आधुनिकीकरण
देङ सिआओपिङले प्राय बिरालो सिद्धान्त 'क्याट थिअरी' को कुरा गर्दथे अर्थात् बिरालोको रङ कालो वा सेतो हुनुले अर्थ राख्दैन, जबसम्म बिरालोले मुसा समातिरहन्छ तबसम्म त्यो राम्रो बिरालो नै कहलिन्छ।
सबैभन्दा पहिले उनले सोभियत सङ्घको आर्थिक 'मोडल'लाई परित्याग गरे र चिनियाँ आवश्यकता अनुसारको अर्थतन्त्रमा आधुनिकीकरणलाई समाजवादका साथ अगाडि बढाए।
चिनियाँ लेखक युकोन ख्वाङ आफ्नो पुस्तक 'क्र्याकिङ द चाइना कनन्ड्रमः ह्वाइ कन्भेन्सनल इकोनोमिक विज्डम इज रंग' मा लेखेका छन्, "देङ सिआओपिङ एक महान् सुधारक मात्रै थिएनन्, धैर्य नभएका व्यक्ति पनि थिए। "
देङ सिआओपिङले शुरू गरेको सामाजिक-आर्थिक सुधारको दृष्टान्त मानव इतिहासमा भेटिँदैन।
सन् १९७८ देखि २०१६ को बीचमा चीनको कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा ३,२३० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
यसबीचमा ७० करोड मानिसहरू गरिबीको रेखाबाट माथि उठे भने ३८.५ करोड मानिसहरू मध्यम वर्गका रूपमा उकासिए।
चीनको वैदेशिक व्यापार साढे १७ हजार प्रतिशतले बढ्यो भने सन् २०१५ सम्म चीन विदेशी व्यापारमा अगुवाको रूपमा उदायो।
सन् १९७८ मा चीनले वर्षभरि गर्ने व्यापार अहिले दुई दिनमै गर्छ।
देङ सिआओपिङले चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीलाई सामूहिक नेतृत्वमा लगेर चीनमा सामाजिक-आर्थिक परिवर्तनको प्रक्रियामा तीव्रता दिए।
चार आधुनिकीकरण
देङको पुरानो भनाइ उद्धरण गरेका थिए, " बिरालो कालो होस् वा सेतो होस् यसले फरक पर्दैन, यदि यसले मुसा समाउँछ भने यो राम्रो बिरालो हो।" देङले आफ्नो समूह विशेष गरि चाओ जियाङ, जो १९८० मा प्रधानमन्त्री भए र हु याओबाङ जो १९८१ मा पार्टी अध्यक्ष बने, सँग काम गरे। देङले शक्तिमा पुगेपछि "चार आधुनिकीकरण" (अर्थतन्त्र, कृषि, बैज्ञानिक तथा प्राविधिक बिकास र राष्ट्रिय सुरक्षा)को लक्ष्य हासिल गर्ने प्राथमिकता दिए। उनले अर्थतन्त्रलाई खुला गर्ने तथा उदार गर्ने महत्वाकांक्षी योजनाको घोषणा गरे। देङको पहलमा, चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले अध्यक्ष पदलाई खारेज गर्यो र महासचिवलाई पार्टीको पदेन नेता बनायो।
आर्थिक विकासको तीन कदम
दोस्रो कदम, २० औं शताब्दीको अन्त्य सम्ममा १९८० को कुल राष्ट्रिय उत्पादन चार दोब्बर बनाउने, यो लक्ष्य समय भन्दा अगावै १९९५ मा हासिल भयो;
तेस्रो कदम, २०५० सम्ममा प्रती व्यक्ति कुल राष्ट्रिय उत्पादन मध्यम विकसित देशको स्तरमा पुर्याउने, जुन स्तरमा, चिनियाँ मानिसले आधुनिकीकरण महसुस गर्नेछन्।
हङकङ तथा मकाउको फिर्ता
१९८० पछि, देङले अर्थतन्त्रको विस्तार, र हङकङ फिर्ताको लागि वार्ताको नेतृत्व गरे उनले बेलायती प्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचर सँग व्यक्तिगत रुपमा भेटे। थ्याचर यो वार्ता मा हङकङ टापु र कोव्लून टापूमा बेलायतको शासन निरन्तरता दिने आशाका साथमा सहभागी भएकी थिइन् - तर यो कुरा देङले दृढता पूर्वक अस्वीकार गरे। यो वार्ताको नतिजास्वरुप चीन -बेलायत संयुक्त घोषणापत्र भयो, यसमा १९ डिसेम्बर १९८४ मा हस्ताक्षर भयो, जसमा १९९७ भित्रमा पूरा हङकङ संयुक्त अधिराज्यले चीनलाई फिर्ता गर्ने मार्गचित्र प्रस्तुत गरिएको थियो। चीन सरकारले हस्तान्तरण पछि पचास बर्ष सम्म बेलायती उपनीवेशको आर्थिक प्रणाली र नागरिक स्वतन्त्रताको सम्मान गर्ने सहमत भयो।
चीनको दबाबमा, १९८७ मा पोर्चुगल १९९९ भित्रमा मकाउ फिर्ता सहमत भयो। सन् १९९९ मा पोर्चुगलबाट मकाउ फिर्ता गराइयो। देङ शियाओ पिङले हङकङ र मकाओलाई शान्तिपूर्ण र व्यवधानरहित ढंगले चीनमा पुन:एकीकरण गराउन विश्वमा नौलो राजनीतिक अवधारणा एक देश दुई प्रणाली अगाडि सारे। यो सिद्धान्त हङकङ र मकाउको लागि लागू भएपनी, देङको मुख्य लक्ष्य ताइवानका जनतालाई मुख्य भूमीमा जोडिनको लागि आकर्षित गर्नु थियो। ताइवान टापुको सार्वभौमिकतालाई लिएर अझै विवाद कायम छ। सन् १९८० मा अगाडि सारिएको त्यो अवधारणाको सार थियो– "भविष्यमा आवश्यक प्रक्रिया पुर्‍याएर एकीकरण गरिने हङकङ र मकाउ एकीकृत चीनको अभिन्न अंग हुनेछन्। चीन एउटै रहने छ तर हङकङ र मकाउमा मुख्य भूमि चीन (मेनल्याण्ड चाइना)को भन्दा फरक व्यवस्था रहने छन्। चीनमा एकीकरण गरिएपछि पनि हङकङ र मकाउमा साविक बमोजिमकै आर्थिक र प्रशासनिक व्यवस्था कायम रहने छन् तथा साविक बमोजिम नै ती स्थानमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक सम्बन्धहरु रहने छन्। "
यही अवधारणा बमोजिम चीनको संविधानमै "एक देश दुई प्रणाली" को व्यवस्था गरियो। यसै अनुसार सन् १९८७ मा सन् १९९९ मा पूर्व सन्धी बमोजिम मकाउ चीनलाई हस्तान्तरण हुने गरी पोर्चुगल सरकारसँग चीनले सम्झौता गर्यो। पुरानै आर्थिक, राजनीतिक, प्रशासनिक प्रणाली र वैदेशिक सम्बन्ध रहने छ भनेर पटक पटक पूँजीवादी विश्वलाई आश्वस्त गराउने प्रयास गरेपछि सन् १९९७, जुलाई १ का दिन हङकङमा चिनियाँ झण्डा फहराइयो ।
जनसंख्या नियन्त्रण तथा अपराध नियन्त्रण
चीनको तीव्र जनसंख्या वृद्धिबाट समस्याहरू पनि सामु आइरहेको थियो। १९८२ को जनगणना जनसंख्या वृद्धि असामान्य रुपले बढीरहेको र एक अरब नाघेको देखायो। देङले हुवा गोफेङले सुरु गरेको "एक बच्चा नीति" लाई निरन्तरता दिए। यो नीति सहरमा लागू गरिएको थियो र यसमा जबर्जस्ती गर्भपतन समेत सामेल थियो।
थ्यानआनमन चोकको प्रदर्शन दमन
सन् १९८९ मा पूर्वी युरोपका विभिन्न देशहरूमा कम्युनिस्ट शासन ढलिरहेको समयमा, बेइजिङको तियानमेन चोकमा विद्यार्थीहरू कम्युनिस्ट शासन अन्त्य गर्न १५ अप्रिल देखि ५ जुन १९८९ मा प्रदर्शनमा सहभागी थिए। तर चीनको देङ शासनले ३ र ४ जुनको बीचमा उनीहरुलाई दबाएको थियो। अप्रिल महिनामा सुरु भएको सो आन्दोलन जुन ३ र ४ को बीचमा बेइजिङ नरसंहारमा परिणत भएर अन्त्य भएको थियो।
राजिनामा र १९९२ दक्षिणी भ्रमण
आधिकारिक रुपमा, नोभेम्बर १९८९ मा केन्द्रिय सैन्य परिषदको पदबाट हटेर उच्च ओहोदाबाट निवृत हुने निर्णय गरे। र उनका उत्तराधिकारी जियाङ जमिन केन्द्रिय सैन्य परिषदको नयाँ अध्यक्ष बने। यद्यपि चीन अझै पनि देङ शियाओ पिङ युगमा थियो। उनलाई अझै पनि निरन्तर रुपमा देशको "सर्वोच्च नेता" मानिन्थ्यो र शासनमा अझै पनि उनको नियन्त्रण रहेको विश्वास गरिन्थ्यो, र पार्टीको १४ सम्मेलनमा १९९२ मा हु जिन्ताओलाई जियाङ जमिनको उत्तराधिकारी नियुक्त गरे। देङलाई आधिकारिक रुपमा "चीनको आर्थिक सुधार र चीनको समाजवादी आधुनिकीकरणको प्रमुख वास्तुकार"को रुपमा मानिन्छ। कम्युनिष्ट पार्टीहरू बीचमा, उनले बूढो उमेरमा पनि राजनीतिबाट सन्यास नलिने कम्युनिस्ट कार्यकर्ताहरूको लागि अनुकरणीय उदाहरण पेश गरेको विश्वास गरिन्छ। नमरेसम्म पद नछाड्ने यस अघिका प्रचलनहरू उनले तोडे र यो परम्परा २०१८ सम्म रह्यो जब सि जिनपिङले पदावधिको सिमा हटाए। उनलाई कुनै उपाधी नजोडी प्रायः कमरेड सियाओ पिङ बाट सम्बोधन गरिन्थ्यो।
मृत्यु तथा प्रतिक्रिया
देङको मृत्यु १९ फेब्रुअरी १९९७ मा, ९२ वर्षको उमेरमा फोक्सोको संक्रमण र पार्किन्सनको कारणले भयो। २४ फेब्रुअरी बिहान १०:०० प्रधानमन्त्री लि पेङले आम जनतालाई तीन मिनेट मौन धारण गर्न आह्वान गरे। राष्ट्रिय झन्डा एक हप्ता सम्म आधा झुकाइयो। सत्तामा उनका उत्तराधिकारी जियाङ जमिनको बलियो पकड भएपनि, सरकारी नीति नियमहरू देङको राजनैतिक तथा आर्थिक सिद्धान्तका आधारमा कायम हुन्थे।
देङको मृत्युमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिक्रिया आयो। संयुक्त राष्ट्र संघका महासचिव कोफि अन्नानले देङलाई "अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा देङलाई चीनको आधुनिकीकरण र नाटकीय आर्थिक विकासको रुपमा" स्मरण गरिने बताए। फ्रान्सेली राष्ट्रपति ज्याक्स किर्याकले भने "यो शताब्दीको दौरान, देङ जतिकै, केही थोरै व्यक्तिले विशाल मानव समुदाय गम्भीर परिवर्तनका साथमा नेतृत्व गरेका छन्।" बेलायती प्रधानमन्त्री जोन मेजरले हङकङलाई चिनियाँ नियन्त्रणमा फिर्ता गर्नमा देङको प्रमुख भूमिकाको टिप्पणी गरे। क्यानाडाका प्रधानमन्त्री जिन क्रेटिनले देङलाई चिनियाँ इतिहासमा "निर्णायक व्यक्तित्व" भएको बताए। ताइवानका कुमिन्ताङ अध्यक्षले पनि शान्ति, सहकार्य, र समृद्धि अभिलाषा व्यक्त गर्दै समवेदना सन्देश पठाए। दलाइ लामाले तिब्बत मामिलाको प्रश्न नसुझाउदै उनको मृत्यु भएकोमा दु:ख व्यक्त गरे।
द सेपरेसन (एनिमर्फ्स)
द सेपरेसन अमेरिकन लेखिका क्याथरिन एन एप्पलगेटद्वारा लिखित किताब हो ।
हिमालयन ज्योति कलेज
हिमालयन ज्योति कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
आँखोप
आँखोप नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्ला जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८(2011) अनुसार आँखोपको कुल जनसङ्ख्या २,३४६ रहेको छ । जसमध्ये १,१२२ पुरुष र १,२२४ महिला रहेका छन् । यस गाविसमा कुल ४५१ घरधुरी रहेका छन् ।
शुद्धोधन
भगवान गौतम बुद्धका बाबु तथा प्राचीन गणराज्यका शासक।
आफ्ना युवराज राजपाट त्यागेर सन्यासी बन्नेछन् भन्ने ज्योतिषको कुरा सुनेर उनले सिद्धार्थ गौतमलाई सम्पूर्ण दुख, कष्ट र दरिद्रताबाट टाढा राख्ने प्रयास गरे ।
विश्व
परिचय
संसार, विश्व, पृथ्वी, भूगोल यी सबै शब्दले एउटै अर्थ जनाउँछ त्यो हो हामी बसोवास गरेको समग्र धर्ती।
पृथ्वीको उत्पत्ति
पृथ्वीको उत्पत्ति सम्बन्धि विभिन्न धारणाहरू प्रचलनमा रहेका छन्। प्राचीन समयमा धार्मिक विश्वासका आधारमा पृथ्वीको उत्पत्तिका विभिन्न कथाहरू भनिन्थ्यो। पृथ्वी सूर्यबाट टुक्रिएर आएको एक पिण्ड हो जसले सूर्यलाई परिक्रमा गर्दछ भन्ने तर्क पछिल्ला सबैभन्दा सत्यतापूर्ण सावित भएको छ।
जीवको उत्पत्ति र विकास
चार्ल्स डार्विन र उनको पृथ्वीको उत्पत्ति र जीवको विकास
इतिहास
प्राचीन सभ्यताहरू मेसोपोटामिया, मिश्र, ग्रीक, रोम, सिन्धुघाँटी, बेबिलोन, आर्य सभ्यता।
राजनीतिक विश्व
विश्वलाई ७ महादेश र ५ महासागरहरूले ढाकेका छन्। ती मध्ये एसिया, अफ्रिका, उत्तरी अमेरिका, दक्षिणी अमेरिका, यूरोप, अस्ट्रेलिया, एन्टार्कटिका महादेश र ग्रिनल्यान्ड द्वीप एवं प्रसान्त, आन्ध्र, हिन्द, कुमेरू, सुमेरू महासागर एवं अरब, लाल, मृत क्यास्पिएन, अरल, बैकाल, सुपेरियर लगायतका सागरहरू मुख्य छन्।
विश्वका देशहरू
विभिन्न राजनीतिक चरणहरू पार गर्दै बढिरहेको विश्वमा हाल निम्न अनुसारका देशहरू अस्तित्वमा रहेका छन्।
नेपाल, अल्जेरिया, इक्वेटोरियल गिनिया, इथीयोपीया, ईस्लामी गणतन्त्र माउरीतानीया, एङ्गोला, एरितृया, क्यामेरून, केन्या, केप भर्डे , कोत दिभ्वार, कोमोरोस, गणतन्त्र कंगो, गाबोन, गाम्बिया, गिनिया , गिनिया बिसाउ, घाना, चाड, जिबुटी, प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो , बेनिन, बोत्स्वाना, बुर्किना फासो, बुरुन्डी, मध्य अफ्रीकी गणतन्त्र , मरिसस्, मलावी, माडागास्कर, माली, मिश्र, मोजाम्बिक, मोरक्को, लाईबेरिया, लिबिया, लेसोथो, नामिबिया, नाईजर, नाईजेरिया, रुवान्डा, साओ तोमे र प्रिन्सिपी, सेनेगल, सीशील्स, सीयेरा लीओन, सोमालिया, दक्षिण अफ्रिका, सुडान, स्वाजिल्याण्ड, तान्जानिया, टोगो, ट्युनिसिया, युगान्डा, जाम्बिया, जिम्बाब्वे अफगानिस्तान, आर्मेनिया, अजरबैजान, बहरिन, बङ्गलादेश, भूटान, ब्रुनाई, क्याम्बोडिया, चीन, साईप्रस्, पूर्व टिमोर, ज्योर्जिया, भारत, गणतन्त्र ईन्डोनेसिया, ईरान, ईराक, ईजराईल, जापान, जोर्डन, कजाख्स्तान, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया, कुवेत, कीर्गीस्तान, लाओस, लेबानन्, मलेसिया, मालद्विप, मंगोलिया, बर्मा, नेपाल, ओमान, पाकिस्तान, फिलिपिन्स, कतार, रुस, साउदी अरबिया, सिंगापुर, श्रीलङ्का, सीरिया, ताजिकिस्तान, थाईल्याण्ड, टर्की, टर्कमेनिस्तान, संयुक्त अरब ईमिरेट्स्, उज्बेकिस्तान, भियेत्नाम, गणतन्त्र यमन, अल्बानिया, एण्डोरा, अष्ट्रीया, बेलारुस, बेल्जियम, बोस्निया र हर्जगोविना, बुल्गेरिया, क्रोएसिया, चेक रिपब्लिक, डेनमार्क, ईस्टोनिया, फिनल्यान्ड, फ्रान्स, जर्मनी, ग्रीस, हङ्गेरी, आईसल्याण्ड, आयरल्यान्ड, ईटाली, लात्भिया, लीश्टेनस्टाईन, लिथुआनिया, लक्जेम्बर्ग, म्यासेडोनिया, माल्टा, मोल्दोवा, मोनाको, नेडरल्याण्ड, नर्वे, पोल्यान्ड, पोर्चुगल, रोमानिया, रुस, सान मरिनो, सर्बिया, स्लोभाकिया, स्लोभेनिया, स्पेन, स्विडेन, स्वीट्जरल्याण्ड, टर्की, युक्रेन, बेलायत, भेटिकन सिटी, सङ्घीय गणतन्त्र युगोस्लाभिया, संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानाडा, मेक्सिको, बेलिज, पनामा, ग्वाटेमाला, अस्ट्रेलिया, न्यूजील्यान्ड, अर्जेन्टिना, चिली, ब्राजिल, बोलिभिया, कोलोम्बिया, होन्डुरस, पेरु, पाराग्वे, उरुग्वे, भेनेज्वेला
सुदूरपश्चिम प्रदेश
सुदूरपश्चिम प्रदेश नेपालको संविधान २०७२ ले वि. सं २०७२ असोज ३ मा राज्य विभाजन गरी बनेका ७ प्रदेशहरू मध्ये एक हो। यो प्रदेशले उत्तरमा चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र, पूर्वमा कर्णाली प्रदेश र लुम्बिनी प्रदेश र भारतको उत्तराखण्डकोपश्चिम र दक्षिणमा उत्तर प्रदेशसँग सीमा जोडेको छ। जनसङ्ख्या र अर्थतन्त्रका हिसाबले प्रमुख तीन सहरहरू धनगढी, भीमदत्त (महेन्द्रनगर) र टीकापुर हुन्।
इतिहास
डोटी कुमाउँको सुदूर पश्चिमी क्षेत्रमा रहेको एउटा पुरानो राज्य थियो जुन १३ औं शताब्दीमा कुमाउको कात्युरी राज्यको विघटनपछि गठन भएको थियो। १७९० मा नेपाल अधिराज्य विस्तारको अवधिमा खस डोटी राज्य र नेपाल बीचको युद्धको ऐतिहासिक स्थान नेपालको इतिहास अनुसार सेती नदीको किनारमा रहेको नारी-दाङ हो।
राजा दीप शाहीलाई सन् १७९० मा नेपालबाट निष्कासित गरियो र अवधको तराई (अहिले भारतको उत्तर प्रदेशको लखिमपुर खेरी जिल्ला) पुगेर उनले ब्रिटिश भारत अन्तर्गत खैरीगढमा खैरगढ-सिंघाई राज्य स्थापना गरे। उनको राज्य भारतको स्वतन्त्रता पछि सन् १९४७ मा भारतमा विलय भएको थियो।
प्रशासनिक उपविभागहरू
प्रदेशलाई ९ जिल्लामा विभाजन गरिएको छ, जसको नाम तल दिइएको छ। जिल्लालाई जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख र जिल्ला प्रशासन अधिकारीले व्यवस्थापन गर्ने गर्दछ। जिल्लाहरूलाई थप नगरपालिका वा गाउँपालिकामा विभाजन गरिएको छ। प्रदेशमा एक उपमहानगरपालिका र ३३ नगरपालिका र ५४ गाउँपालिका रहेका छन्।
द कन्स्पाइरेसी (एनिमर्फ्स)
द सेपरेसन अमेरिकन लेखिका क्याथरिन एन एप्पलगेटद्वारा लिखित किताब हो ।
ईटानगर
ईटानगर भारतको राज्य अरुणाचल प्रदेशको राजधानी सहर हो । यो हिमालयको तराईमा अवस्थित छ । समुद्र सतहदेखि यसको उचाई ३५० मिटर छ । यो प्रादेशिक राजधानी भएको कारण सडक व्यवस्था राम्रो छ । गुवाहाटी र ईटानगरको नाहरलागुनको मध्यमा हेलिकप्टर सेवाको विकल्प समेत रहेको छ । हेलिकप्टर वाहेक पर्यटक बसहरूद्वारा पनि गुवाहटी देखि ईटानगरसम्म पुग्न सकिन्छ ।
इतिहास
ईटानगरको खोज मायापुर सँगै भएको थियो । मायापुर ११औं शताब्दीमा जित्रि वंशको राजधानी थियो । ईटानगरमा पर्यटकहरू ईटा किल्ला पनि हेर्न सक्छन् । यस किल्लाको निर्माण १४-१५औँ शताब्दीमा गरिएको थियो । यसै किल्लाको नाममा यस सहरको नाम ईटानगर राखिएको हो । पर्यटक यस किल्लामा कयौं सुन्दर दृश्य हेर्न सक्छन् । हाल आएर यस किल्लालाई राजभवनको नामले जान्ने गरिन्छ र यो यहाँको राज्यपालको सरकारी निवास हो ।
भूगोल
ईटानगर 27.1°N, 93.62°Wमा अवस्थित छ । यसको औसत उचाई ७५० मिटर रहेको छ ।
किल्ला
ईटानगरमा पर्यटकहरू ईटा किल्ला पनि हेर्न सक्छन् । यस किल्लाको निर्माण १४-१५औँ शताब्दीमा गरिएको थियो । यसै किल्लाको नाममा यस सहरको नाम ईटानगर राखिएको हो । पर्यटक यस किल्लामा कयौं सुन्दर दृश्य हेर्न सक्छन् । किल्लाको भ्रमण गरेर पर्यटकहरू यहाँ पौराणिक गङ्गा ताल पनि हेर्न सक्छन् ।
पौराणिक गङ्गा ताल
यो ईटानगरदेखि ६ किलोमिटरको दूरीमा स्थित छ । यस ताल नजिकै एक मनमोहक जङ्गल पनि छ । पर्यटकहरू यस जङ्गलमा सुन्दर रुख-विरुवा, वन्य जन्तु र फूलको बगैंचा हेर्न सक्छन् । यहाँ आउने पर्यटकहरू यो स्थान आएर जाने गर्छन् ।
बौद्ध मन्दिर
यहाँ एउटा सुन्दर बौद्ध मन्दिर रहेको छ । बौद्ध गुरू दलाई लामा पनि यसको यात्रा गरिसकेका छन् । यस मन्दिरको छाना पहेलो छ र यस मन्दिरको निर्माण तिब्बती शैलीमा गरिएको छ । यस मन्दिरको माथिल्लो तल्लाबाट पुरै ईटानगरको सुन्दर दृश्यहरू हेर्न सकिन्छ । यस मन्दिरमा एक सङ्ग्राहलयको निर्माण पनि गरिएको छ । यसको नाम जवाहर लाल नेहरू सङ्ग्राहलय हो । यस सङ्ग्रहालयमा पर्यटकहरू पुरै अरूणाचल प्रदेशको झलक हेर्न सक्छन् ।
अन्य स्थल
यी स्थलहरू वाहेक यहाँ काठले बनेका सुन्दर वस्तुहरू, वाद्ययन्त्र, हस्त कपडा, हस्तनिर्मित वस्तुहरू तथ् कलाकृतिहरू हेर्न सकिन्छ । यहाँ रहेका सङ्ग्राहलयमा पुस्ताकलयको पनि निर्माण गरिएको छ ।
क्यानभार इन्टरनेशनल कलेज
क्यानभार इन्टरनेशनल कलेज काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो। यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
जिम्मी कार्टर
जिम्मी कार्टर एक अमेरिकी राजनीतिज्ञ, लेखक र डेमोक्रेटिक पार्टीका सदस्य हुन्। उनले सन् १९७७ देखि १९८१ सम्म संयुक्त राज्य अमेरिकाको ३९औँ राष्ट्रपतिको रूपमा काम गरेका थिए। उनलाई सन् २००२ मा नोबेल शान्ति पुरस्कारप्रदान गरिएको थियो।
मनकामना मन्दिर (संखुवासभा)
मनकामना मन्दिर संखुवासभा जिल्लामा रहेको अतिप्रसिद्ध मन्दिर हो ।
भौगोलिक अवस्थिती
मनकामना मन्दिर संखुवासभा जिल्लाको खाँदबारी नगरपालिका को तुम्लिङटारबाट उत्तरी दिशामा र अरुण नदिको पूर्वी किनारमा अवस्थित छ ।
बाह्य कडीहरू
गूगल म्याप
खानु
खानु एउटा अकर्मक क्रिया हो। यो हर् धातुबाट बनेको र यसको अर्थ भोजन गर्नु अथवा आहार लिनु हो। यसका रूप यस प्रकार छन्
मात्तिमविर्ता
मात्तिमविर्ता नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र,सगरमाथा अञ्चल खोटाङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार मात्तिमविर्ताको ८५७ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,०९० रहेको छ।
तालुधर्के फिस्टो
तालुधर्के फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्लिथस् लिफ वार्ब्लर (Blyth's Leaf Warbler) भनिन्छ ।
द एक्स्पेरिमेन्ट (एनिमर्फ्स)
द एक्स्पेरिमेन्ट अमेरिकन लेखिका क्याथरिन एन एप्पलगेटद्वारा लिखित किताब हो ।
जुन्को ताबेई
जुन्को ताबेइ (जन्म: २२ सेप्टेम्बर १९३९ - मृत्यु: २० अक्टोवर २०१६) विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गर्ने पहिलो महिला हुन् । जापानी नागरिक ताबेईले सन् १९७५ मे १६ तारिखमा सगरमाथाको सफल आरोहण गरेकी थिइन् । उनको ७७ वर्षको उमेरमा क्यान्सरको कारणले मृत्यु भएको थियो ।
गणेश बहुमुखी क्याम्पस
गणेश बहुमुखी क्याम्पस काठमाडौँ जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो। यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
वृदिम
वृदिम नेपालको मध्यमाञ्चल विकासक्षेत्र, बागमती अञ्चलको रसुवा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
इसाबेल अदजानी
इसाबेल अदजानी (Isabelle Adjani) फ्रांसीसी फिल्म अभिनेत्री र गायिका हुन्। अदजानीले १९७०बाट हाल सम्म अंग्रेजी, फ्रांसीसी र जर्मन चलचित्रहरूमा काम गरी सकेकी छिन्। उनले एक हिन्दी चलचित्र इश्क इन पेरिस‎मा पनि काम गरेकी छिन्।
पूर्व जीवन
इसाबेल यसमिन अदजानीको जन्म पेरिस नगर निगमको १७औ जिल्लामा भएको थियो । उनको आमा बायर्नबाट र पिता अल्जीरियाको कांस्टैंटाइन, अल्जीरिया नामक प्रदेशबाट हुन्।
आम्बेगुदिन
आम्बेगुदिन नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
विसं २०६८ को जनगणना अनुसार आम्बेगुदिनको कुल जनसङ्ख्या २,९७९ रहेको छ । जसमध्ये १,४४२ पुरुष र १,५३७ महिला रहेका छन् । यस गाविसमा कुल ६२५ घरधुरी रहेका छन् ।
तुम्बो
उपल्लो डोल्पाको यात्सेर गुम्बा का गुरू रानाग रिन्चेन रिम्पोचेबाट प्रतिपादित औंलाको दबाबबाट नसा र हाडजोर्नी समस्या निदान गर्न प्रयोग गरिने उपचार पद्द्ति
द सिकनेस (एनिमर्फ्स)
द सिकनेस अमेरिकन लेखिका क्याथरिन एन एप्पलगेटद्वारा लिखित किताब हो ।
मायादेवी
रानी मायादेवी गौतम बुद्ध ( गौतम गोत्रका सिद्धार्थ)की आमा तथा बुद्धकी पहिलो भिक्षुणी महाप्रजापति गौतमीकी दिदी हुन। मायादेवीलाई माया तथा महामाया पनि भन्ने गरिन्थ्यो। मायादेवीको जन्म नवलपरासी जिल्लामा रहेको देवदह भन्ने स्थानमा भएको थियो।
विबाह र सन्तान
मायादेवीको विबाह कपिलबस्तुका शाक्य बंशका राजा शुद्धोदन सँग भएको थियो।
सिद्धार्थ गौतमको जन्म
रानी मायदेवी र राजा शुद्धोदनको विबाह भएको २० वर्ष सम्म पनि बच्चा भएन।
ठूलो तालुधर्के फिस्टो
ठूलो तालुधर्के फिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा वेस्टर्न काउन्ड वार्ब्लर (Western Crowned Warbler) भनिन्छ ।
परमाणु
एक परमाणु साधारण पदार्थको सबैभन्दा सानो घटक एकाई हो जसमा रासायनिक तत्वको गुणहरू हुन्छ। प्रत्येक ठोस, तरल, ग्यास, र प्लाज्मा तटस्थ वा आयनित परमाणु मिलेर बनेको छ। परमाणु एकदम सानो हुन्छ; नमुना आकारहरू १०० पिकोमिटरको आसपास हुन्छन् (१ × १०-१० मिटर, एक मिलिमिटरको दस लाखौं भाग, वा १/२५,४०,००,००० इन्च)। तिनीहरू यति सानो छन् कि शास्त्रीय भौतिकविज्ञानको प्रयोग गरेर उनीहरूको व्यवहारको सही भविष्यवाणी गर्न सम्भव छैन (जस्तै यदि परमाणु गुच्चाहरु का आकारका भएका भए कस्तो चाल देखाउथे)। यो क्वान्टमको प्रभावहरुको कारणले हो। हालको आणविक मोडलहरूले यस ब्यवहारलाई राम्रोसँग व्याख्या गर्न र अनुमान गर्न क्वान्टम सिद्धान्तहरूको प्रयोग गर्दछन् ।
द एक्स्पोज्ड (एनिमर्फ्स)
द एक्स्पोज्ड अमेरिकन लेखिका क्याथरिन एन एप्पलगेटद्वारा लिखित किताब हो ।
अन्तरिम चुनावी मन्त्रिपरिषद् २०६९
अन्तरिम चुनावी मन्त्रीपरिषद् नेपालको वर्तमान अन्तरिम सरकार हो। यसले नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक बहालवाला प्रधान न्यायाधीशको अध्यक्षतामा सरकार बनेको छ। २०६४ सालमा निर्वाचित संविधानसभाबाट संविधान बन्न नसकेको र राजनीतिक दलहरूबीच सरकार बनाउनका लागि सहमति नभएको कारण यो अन्तरिम व्यवस्था गरिएको हो।
राष्ट्रपति राम वरण यादवले संविधानको बाधा अड्काउ फुकाउने व्यवस्था जारी गरेपछि र प्रमुख चार दल एमाओवादी, कांग्रेस, एमाले र मधेशी मोर्चाबीच चुनावी सरकारको नेतृत्व प्रधानन्यायाधीश खिलराज रेग्मीलाई दिने भएको सहमति अनुरूप २०६९ चैत्र १ गते यो मन्त्रीपरिषद् गठन गरिएको हो। चार दलबीच फागुन ३० गते भएको ११ बुँदे राजनीतिक सहमतिमा प्रधान न्यायाधीशको नेतृत्वमा गठन हुने अन्तरिम चुनावी मन्त्रिपरिषद बढीमा ११ सदस्यीय रहने उल्लेख छ। दलीय सहमतिमा निजामती सेवामा विशिष्ठ श्रेणीका पूर्व प्रशासक मन्त्री हुने उल्लेख छ। =पृष्ठभुमि = == मन्त्रीपरिषद्को कार्यविभाजन = १. सम्माननीय खिलराज रेग्मी, मन्त्रिपरिषद् अध्यक्ष, रक्षा; सहकारी तथा गरीबी निवारण
मन्त्रीहरू
२. श्री माधवप्रसाद घिमिरे - गृह र परराष्ट्र
४. श्री ऋद्धिबाबा प्रधान - महिला, वालवालिका तथा समाजकल्याण र भूमिसुधार तथा व्यवस्था
५. श्री विद्याधर मल्लिक - सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास र स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या
६. श्री माधवप्रसाद पौडेल - सामान्य प्रशासन; सूचना तथा सञ्चार र शिक्षा
७. श्री शंकरप्रसाद कोइराला - अर्थ; उद्योग र वाणिज्य तथा आपूर्ति
८. श्री छविराज पन्त - भौतिक पुर्वाधार तथा यातायात र सहरी विकास
९. श्री टेकबहादुर थापा (घर्ती) - कृषि विकास र वन तथा भू-संरक्षण
मित्रसेन थापा मगर
मित्रसेन थापा मगर (प्रख्यात नाम: मास्टर मित्रसेन; १८९५ डिसेम्बर २९ – १९४६ अप्रील ६) नेपाली सङ्गीतका लोक गायक, कवि, नाटककार, निबन्धकार, गीतकार र संगीतकार थिए ।
अन्तरिम चुनावी मन्त्रिपरिषद् २०६९
१०. श्री रामकुमार श्रेष्ठ - युवा तथा खेलकुद; शान्ति तथा पुननिर्माण र संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन
११. श्री उमाकान्त झा - उर्जा; विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरण र सिंचाइ
मित्रसेन थापा मगर
जन्म
मास्टर मित्रसेनको जन्म सन् १८९५ डिसेम्बर २९मा भागसू धर्मशाला छाउनी भारतको हिमाचल प्रदेशको काँगडा जिल्लाको सदरमुकामा भएको थियो। उनका बाबु हबल्दार मनवीरसेन थापाले मित्रसेनलाई सानै उमेरदेखि भानुभक्तको रामायण लय हालेर वाचन गर्न सिकाएका थिए । उनको रुचि सुरुदेखि नै गीतिलयमा बसेको हो । विक्रम संवत् १९५२ सालमा भारतको हिमाञ्चल प्रदेशको भाग्सु तोतारानीछेउ छाउनी धाराखोलामा जन्मेका मित्रसेनका हवल्दार मानवीरसेन थापा मगर र राधा थापाका उनी एउटै सन्तान थिए। मित्रसेन जन्मँदा पनि उनका बाबु फर्स्ट गोरखा राइफल्समा कार्यरत थिए।
मौवाबाटे
मौवाबाटे खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मित्रसेन थापा मगर
पुर्ख्यौली विवरण
मित्रसेनको पुख्र्यौली पर्वत जिल्लास्थित राखुखोला थियो। यिनका बाजे सुन्द्रु थापा मगर पनि सेनामा थिए। सुन्द्रु थापा युद्धताका काँगडा किल्लाभित्र परेका हुँदा त्यतिखेरदेखि नै यिनीहरू स्वतः भारतीय भूभागमा पर्न गएका थिए। त्यसैले सुन्द्रु थापाका नाति मित्रसेन भारतमा जन्मन पुगेका थिए।
शिक्षा
आर्थिक असम्पन्नताका कारण थापालाई स्कूल गएर पढ्न परिस्थितिले साथ दिएन। घरको दयनीय आर्थिक अवस्थाले उनलाई सेनाभित्रै कैद गराउने मेलोमेसो बनाउन थालेको थियो। त्यसैले म्याट्रिक दिनुभन्दा दुई वर्ष अगावै उनी आफ्ना बाबुकै पेसामा सरिक भए ।
पेसा
आफ्ना बाजे र बाबुसमेत 'गोर्खा राइफल'मा जागीरे थिए । सन् १९१२मा मित्रसेन पनि पल्टनमा भर्ती भए। प्रथम विश्वयुद्धमा युरोप, अफ्रिकाका र मध्यपूर्वका देशहरूमा स्वयम्दे खे-भोगेका युद्ध विभिषिकाबाट उनी मर्माहत भए।
अँधेरी
अँधेरी नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
मित्रसेन थापा मगर
पेसा
युद्धबाट फर्केर सैन्य जीवनबाट अवकाश लिएर उनी संगीत साधनामा लागे। हैजाबाट पत्नी, दुई छोरी र एकमात्र छोराको मृत्यु हुँदा उनी ३० वर्षका थिए। पुनः विवाह गरेर 'हिमालयन थिएट्रीकल कम्पनी' खोले। नाटक लेख्ने र मञ्चन गर्न थाले। राष्ट्रभक्ति भावना झल्काउन प्रयत्नरत रहने मित्रसेन ४१ वर्षको उमेरमा पशुपतिनाथको दर्शनका लागि काठमाडौँ आए। ग्रामोफोनमा गीतहरू रेकर्ड गराएर बेच्न थाले।
रानुदेवी अधिकारी
रेडियो नेपालकी प्रथम गायिका रानुदेवीको जन्म सन् १९३६ नोभेम्बर २७ का दिन वीरगञ्जमा भएको हो। उनका पिता ईश्वरीप्रसाद उपाध्याय र माता इन्दिरा उपाध्याय (पौडेल) हुन्। उहाको बाल्यकाल बनारसमा बित्यो। उनको विवाह २००६ सालमा बिराटनगरका तीर्थप्रसाद अधिकारीसँग भएको हो।
मित्रसेन थापा मगर
वैवाहिक जीवन र सैनिक जीवन
मित्रसेन सोह्र वर्ष नलाग्दै उनको विवाह कलावती थापासँग भयो। आफ्नी किशोरी पत्नीसँग रहरलाग्दो मधुमासमा लहसिन पाउँदा नपाउँदै उनी सेनाको तालीममा गाँसिन पुगे। उनी सेनामा आबद्ध भएको तीन वर्ष लाग्दा नलाग्दै प्रथम विश्वयुद्धको शङ्खनाद भयो। चार वर्षम्म उनी पनि त्यही लडाइँमा लडे। अन्ततः आफूभित्रको मानवतावादी भावनालाई उनले बन्दुकको बारुदबाट छुटकारा गराउन चाहे। त्यसैले उनी सात वर्षम्मको कठोर सैनिक सेवाबाट अनेक उपाय रची बिदा भए।
घर फिरे पछिका दिनहरु
मित्रसेन सैनिक सेवाबाट अवकाश लिई घर आए। घरमा उनकी आमाको एउटा सानो पसल थियो। त्यस पसलले उनीहरूका परिवारलाई खान लाउन धौधौ पथ्र्‍यो। त्यसपछि सेनाको क्यान्टिन चलाउँदै उनी गीतसङ्गीतमा नै सरिक भए। आफ्नो घरपरिवार, छोराछोरी, गीतसङ्गीत र साहित्यिक रचनाले त्यतिखेर मित्रसेनलाई अर्कै जुनी प्राप्त भएको अनुभूति भएको थियो। उनकी श्रीमती, उनका दुई छोरीहरू लुरी र काला अनि एउटा छोरा काकुमाझ उनको जीवन सङ्गीतकै उज्यालो आकाशमा खेल्न थाल्यो। त्यतिखेर उनको सङ्गीत सुनेर उनका परिवार, आफन्त र गाउँले उनीप्रति नतमस्तक हुन्थे। वास्तवमा लाहुरे जीवनका कथाव्यथामा आधारित गीत गाउन थालेपछि उनका अघि र पछि सङ्गीतपारखीको ताँती नै लाग्थ्यो । त्यतिखेर उनी झन् चम्कीचम्की गीत गाउने गर्थे: लाहुरेको रेलीमै फेसनै राम्रो
रानुदेवी अधिकारी
जीवनी
सानैदेखि शास्त्रीय गायनमा समर्पित रानुदेवीले सर्वप्रथम विक्रम सम्बत् २००६ सालमा ६ वटा गीत रेकर्डिङ गरेकी थिइन। २००७ सालअघि क्रान्तिका बेला तारिणीप्रसाद कोइरालाको अगुवाइमा प्रजातन्त्र रेडियो स्थापना भएको थियो। विराटनगरको जुट मिल्समा २००४ सालमा स्थापना गरिएको उक्त रेडियोमा गाउन रानुदेवीलाई २००६ सालमा तारिणीप्रसादले नै प्रोत्साहन गरेका हुन्। उहाँले रेडियो नेपालको स्थापना कालदेखि नै आफ्नो सुरिलो स्वर गीत गाउनुभयो। 'चरी भुर्र उडी घरमा मेरो जा...' भन्ने गीत‍ रानुदेवी गाएकि हुन्।