cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
राजा अब्दुल्ला बिन अब्दुलाजिज अरबी स्वास्थ्य विश्वकोश
राजा अब्दुल्ला बिन अब्दुलाजिज अरबी स्वास्थ्य विश्वकोश स्वास्थ्य सूचना विज्ञानको लागि साउदी सङ्घको सहकार्यमा सन् २०१० को मे मा राजा अब्दुल्ला बिन अब्दुलाजिजद्वारा स्थापना गरिएको एक अरबी स्वास्थ्य विश्वकोष वा वैज्ञानिक संस्था हो जसको लक्षित अरबी पाठकलाई वेबसाइटको माध्यमबाट सही र भरपर्दो स्वास्थ्य सूचना प्रदान गर्ने लक्ष्य राख्दछ। राजा अब्दुल्ला बिन अब्दुलाजीज अरबी विश्वकोश पाठक र चिकित्सा जानकारीको अनुसन्धानकर्ताहरूलाई लक्षित गर्न विकसित गरिएको छ। यसलाई सबै तहमा स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरूले वेबसाइट मार्फत उनीहरूका बिरामीहरूसँगको कुराकानीलाई बढाउनको लागि प्रयोग गर्न सक्दछन्। यसको आधिकारिक वेबसाइट दुबै अरबी र अङ्ग्रेजी भाषामा उपलब्ध छ।
बिएमसी स्वास्थ्य सेवा अनुसन्धानमा प्रकाशित एक पत्रिकाका अनुसार, यस स्वास्थ्य विश्वकोशको अरबी सामग्री विज्ञ र उपभोक्ता दुबैका लागि बुझ्न सजिलो रहेको छ। यद्यपि, विश्वकोशका केही खण्डहरू सुधार गर्न पनि सकिन्छ।
अवधारणा
इन्टरनेट, विश्वभरी दर्शकहरूद्वारा चिकित्सा सम्बन्धि जानकारीहरूको लागि खोज गर्न प्रयोग गरिन्छ। खाडी मुलुकमा, धेरै व्यक्ति चिकित्सा जानकारीको लागि इन्टरनेटको प्रयोग गर्दछन्।
तथापि, स्वास्थ्य विज्ञानका लागि राजा साउद बिन अब्दुलाजीज विश्वविद्यालयमा वा सार्वजनिक स्वास्थ्य र स्वास्थ्य सूचना विज्ञान महाविद्यालयमा गरिएको एक अध्ययनले अरबी भाषामा चिकित्सकीय जानकारी प्रदान गर्ने साइटहरूको प्रतिशत कुल अरबी चिकित्सकीय साइटहरूको तुलनामा ४% भन्दा कम रहेको देखाएको थियो। तसर्थ, एक अनलाइन विश्वकोशको निर्माणको विचारले विश्वव्यापी रूपमा लगभग ३० करोड अरबी पाठकहरूलाई भरपर्दो चिकित्सकीय जानकारी प्रस्तुत गर्ने लक्ष्यका साथ यसको सुरुवात गरिएको थियो।
विश्वकोशका क्षेत्रहरू
स्वास्थ्य विषय, स्वस्थ जीवन, व्यवस्थापन र उपचार, चिकित्सा र स्वास्थ्य समाचार, अतिरिक्त संसाधनहरू गरी विश्वकोशमा पाँच प्रमुख खण्डहरू समावेश छन्।
स्वास्थ्य सम्बन्धित विषय
यस खण्डमा रोग र विभिन्न स्वास्थ्य समस्या सहित एकीकृत चिकित्सा विषयहरू समावेश छन् जुन चिकित्सा विशेषताहरूद्वारा विभाजित छन्।
स्वास्थ्य जीवन
यो खण्डमा विभिन्न उमेरका लागि स्वास्थ्य पदोन्नतिमा शीर्षकहरू समावेश छन्।
व्यवस्थापन र उपचार
यो खण्डले औषधि, विश्लेषण र शल्य चिकित्साहरूको विभिन्न चिकित्सा सम्बन्धि प्रक्रियाहरूको जानकारी राख्दछ।
चिकित्सा र स्वास्थ्य समाचार
यस खण्डमा, चिकित्सा वैज्ञानिक समाचार विशेष चिकित्सा समाचार सङ्गठनहरूको सहयोगमा आवधिक रूपमा प्रकाशित हुन्छन्।
अतिरिक्त संसाधन
यो खण्ड वैकल्पिक चिकित्सा र इस्लामी चिकित्साको इतिहास, अरबी र स्वास्थ्य मार्गदर्शनका साथ साथै एक चिकित्सा पुस्तकालय र चिकित्सा शब्दकोशको विषयहरू समावेश छ। विश्वकोशले श्रव्य दृश्यहरूको पनि समावेश गर्दछ, जसले धेरै विभिन्न रोगका बिरामीहरूका अनुभवहरूको व्याख्या समावेश गर्दछ। थप रूपमा, यस अरबी स्वास्थ्य विश्वकोशले स्पष्ट र प्रयोग गर्न सजिलो तरीकामा निजीकृत सेवाहरू र अन्तर्क्रियात्मक अनुप्रयोगहरू प्रदान गर्दछ।
आमि बाङ्लाय गान गाइ
आमि बाङ्लाय गान गाइ प्रतुल मुखोपाध्यायद्वारा गायिएको एक गीत हो। यो गीत ओन्तोर्जातिक भाषा दिवोसको एक विशेष गीत हो। यो बाङ्लादेशको एक देशभक्ति गीत हो जसलाई पश्चिम बङ्गालका कवि तथा रचनाकार प्रतुल मुखोपाध्यायले रचना गरेका थिए भने उनी यस गीतको वास्तविक रचनाकार तथा गीतकार पनि हुन्। सन् २००६ मा बाङ्लादेशी गायक माहमुदुज्जामान बाबुले यस गीतलाई पुनः गाएर आफ्नो अन्धेरी ओप्सोरी नामक साङ्गीतिक सङ्गालोमा समावेश गराएका थिए भने यस गीतलाई अनुपम राय, जयन्ती चक्रवर्ती, नोबेल मेन, पौलमी गुङ्ली लगायतका कलाकारहरूले पनि आफ्नै शैलीमा गाएका छन्।
युनाइटेड टेलिकम
युनाइटेड टेलिकम नेपालको दूरसञ्चार सेवा प्रदायक मध्ये एक हो। यो कम्पनीको चार कम्पनीको संयुक्त उपक्रममा स्थापना गरिएको दूरसञ्चार प्रदायक कम्पनी हो। यस कम्पनीमा लगानी गर्ने चार मध्ये तीन कम्पनीहरूको भारतको दूरसञ्चार कम्पनीहरू हुन् भने चौथो नेपाली कम्पनी हो। यस कम्पनीको दर्तीत कार्यालय काठमाडौँमा रहेको छ। २०६९ चैत २९ गते नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको बैठकले एकीकृत अनुमतिपत्र दिने निर्णय गरेर सबै खालका दूरसञ्चार सेवा सञ्चालन गर्न पाउने अनुमतिपत्र यस कम्पनीलाई प्रदान गरेको थियो।
बाह्य कडीहरू
आधिकारीक वेबसाइट
लुक टु द लेडी
लेखक तथा उपन्यासकार मार्गरी एलिङ्गहामद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
२०११ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
विश्वकै सबैभन्दा ठूलो र प्रतिष्ठित मानिने 'नोबेल शान्ति पुरस्कार' यस वर्ष अर्थात् सन् २०११ का लागि तीनजना नारीलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरियो । यो पुरस्कारको राशि करिब १० करोड नेपाली रूपैयाँ बराबर हुन्छ । पुरस्कारको इतिहासमै पहिलो पटक एकैपटक तीनजना महिलालाई नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको यसै वर्ष हो । पुरस्कृत महिलामध्ये एक एलन जोन्सन सर्लिफ लाईबेरियाकी राष्ट्रपति हुन्, अर्की विजेता लेमाह जिबोवी पनि लाईबेरियाकै महिला अधिकारकर्मी एवं सामाजिक-राजनीतिक नेतृ हुन् भने अर्की विजेता यमनकी अत्यन्तै युवा उमेर -३२ वर्ष) की मानव अधिकार अभियन्ता एवं संचारकर्मी तावाकुल कारमान हुन् । उनीहरू तीनजनालाई यो पुरस्कार दिने आधारका सम्बन्धमा स्पष्ट पार्दै नोबेल पुरस्कार समितिले भन्यो-'महिलाको सुरक्षा र अधिकार तथा शान्ति स्थापनामा पूर्ण सहभागिता प्रवर्द्धन गर्न उनीहरूले गरेको शान्तिपूर्ण संघर्ष'को कदर गर्दै वर्ष २०११को नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको छ ।
स्मरणीय छ, यसअघि एकपटक मात्र सन् १९९४मा सिमोन पेरेज, यित्ज्याक रबिन र यासेर अराफात गरी तीनजनाले संयुक्त रूपमा नोबेल शान्ति पुरस्कार पाएका थिए । उनीहरू तीनैजना पुरुष थिए ।
सन् १९०१ देखि प्रदान गर्न थालिएको शताब्दी पुरानो यो लब्ध-प्रतिष्ठित विश्वसम्मान -नोबेल शान्ति पुरस्कार) हालसम्म व्यक्ति र संस्था गरेर १ सय २५ जनाले पाएका छन् । अहिलेसम्म जम्मा ९२ पटक वितरण गरिएको यो पुरस्कार अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रसले तीनपटक र संयुक्त राष्ट्रसंघीय शरणार्थी नियोगले दुईपटक पाएका छन् । यसको अर्थ हालसम्म यो पुरस्कार २४ वटा संस्था र १०१ जना व्यक्तिले प्राप्त गरेका छन् । त्यसरी यो नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउनेहरूमध्ये केवल १५ जना मात्र नारी छन्, दुर्भाग्यवश, उक्त संख्या पुरस्कृत भएका संस्थाहरू -२४) भन्दा पनि थोरै छ । यसैगरी समग्र नोबेल पुरस्कार विजेताहरूको सूची हेर्दा कुल ८२६ जनाले विभिन्न विधाका नोबेल पुरस्कार पाएकोमा हालसम्म जम्मा ४४ जना महिला मात्र यो पुरस्कारबाट सम्मानित भएका छन् । -यसमा पनि, म्याडम क्युरीले एकपटक रसायनशास्त्रतर्फ र एकपटक भौतिकशास्त्रतर्फ गरी दुईपटक नोबेल पुरस्कार जितेका हुँदा उक्त संख्या ४३ हुन आउँछ ।) उल्लेखनीय के छ भने अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार जित्ने हालसम्म केवल एकजना मात्र महिला छिन्-उनी हुन् अमेरिकाकी एलिनार ओस्ट्रोम, जसले सन् २००९मा उक्त पुरस्कार जितेकी थिइन् ।
पछिल्लो पटक नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउनेमध्येकी एक एलन जोन्सन सर्लिफ सन् २००६ देखि लाईबेरियाकी राष्ट्रपति हुन् । उनी अपि|mकी महादेशकै प्रथम निर्वाचित महिला राष्ट्रपति पनि हुन् । दशकौंदेखि गृहयुद्धको भुमरीमा पिल्सिरहेको लाईबेरियामा शान्ति स्थापना अनि त्यहाँको आर्थिक विकास र महिलाको अवस्थाका साथै समाज सुधारमा उनले अग्रणी भूमिका खेलेकी छिन् । अमेरिकाबाट अर्थशास्त्रको सर्वोच्च डिग्री हासिल गरेकी सर्लिफले कुनै बेला लाईबेरियाको सिटी बैङ्कको उपाध्यक्ष भएर अनि पछि वासिङ्टन डीसीस्थित विश्व बैङ्कमा अर्थशास्त्रीका रूपमा समेत काम गरेकी थिइन् । सैनिक विद्रोह गरी सन् १९८०मा सत्ता हत्याएका जनरल स्यामुएल के डोयको अत्याचारी शासनविरुद्ध लोकतन्त्रको माग गर्दै राजनीतिमा सक्रिय हुन थालेपछि उनी धेरैपटक जेलमा थुनिने र रिहा हुने क्रम चलिरह्यो । उनले अनेकौँ पटक मारिने धम्कीको पनि सामना गर्नुपर्‍यो ।
सर्लिफ पहिलो पटक सन् १९९७मा राष्ट्रपति पदका लागि निर्वाचन लडिन् तर त्यतिबेला उनी प्रतिद्वन्द्वी उम्मेदवार चाल्र्स टेलरद्वारा पराजित हुन पुगिन् । आफ्नो अथक प्रयत्न र निरन्तर लोकतान्त्रिक सुधार कार्यमा अविचलित भएर सक्रिय रहँदै आएकीले समर्थक एवं शुभचिन्तकहरूले उनलाई 'आइरन लेडी'को उपनाम नै दिए । लगत्तै सन् २००५मा भएको निर्वाचनमा भने चर्चित फुटबल खेलाडी जर्ज व्हीलाई पराजित गर्दै सर्लिफले राष्ट्रपति निर्वाचनमा उल्लेखनीय विजय हासिल गरिन् । राष्ट्रपति भएलगत्तै प्राथमिक शिक्षा निःशुल्क एवं अनिवार्य बनाउनुका साथै भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर नीति 'जिरो टलरेन्स' अपनाएकी थिइन् । काठ र रबर खेतीमा धनी मानिने लाईबेरियाको जर्जर अवस्था सुधार्न उनले संसारकै ठूलो स्टिल कम्पनी आर्सेलार मित्तलसँग १ अर्ब डलर बराबरको सम्झौता गरेपछि त्यहाँ फलाम उत्पादन प्रारम्भ भयो । यसैगरी उनले अर्को एक महत्त्वपूर्ण 'सहुलियत सम्झौता' चीनसित पनि गरिन् । उनकै कार्यकालमा लाईबेरियाको अर्बौं डलरको वैदेशिक ऋण पनि मिनाहा भयो । यी सबै सुधार कार्य जारी रहेकाले उनी सन् २०११मा भएको राष्ट्रपति निर्वाचनमा दोस्रो कार्यकालका लागि पनि छानिइन् ।
लेमाह जिबोवी पनि लाईबेरियाली नै हुन् । नोबेल समितिले 'लाईबेरियाको लामो युद्ध अन्त्य र निर्वाचनमा महिला सहभागिता सुनिश्चित गर्न' उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएकाले जिबोवी शान्ति पुरस्कारका लागि योग्य ठहरिएको जनाएको छ । उनले युद्धमा हुने बलात्कार र बालसैनिक प्रयोगविरुद्ध अभियान चलाउँदै आएकी छन् । युद्धविरुद्ध महिलाहरूलाई परिचालन गर्ने सन्दर्भमा उनले विभिन्न धार्मिक एवं जातीय समूहका महिलाहरूलाई संगठित गर्न उनी सफल भएकी थिइन् । 'महिला शान्ति तथा सुरक्षा सञ्जाल, अपि|mका' की सहसंस्थापक जिबोवीले लाईबेरियाको हिंसात्मक द्वन्द्व अन्त्य गर्न मूलतः द्वन्द्वमा होमिएका वा द्वन्द्वका क्रममा मारिएका पुरुषका श्रीमती, आमा र दिदीबहिनीहरूको समूह गठन गरेर अनेक ठूलाठूला शान्ति प्रदर्शन गरेकी थिइन् । सन् २००३मा भएको लाईबेरियाली शान्तिवार्तामा उनको नेतृत्वमा सयौं महिला वार्तास्थल घेरेर प्रतिनिधिहरूलाई सहमति नगरी बाहिर निस्कन नदिन धर्ना बसेका थिए । पछि सन् २००५को निर्वाचनमा एलन जोन्सन सर्लिफलाई राष्ट्रपति निर्वाचनमा विजयी गराउन उनले उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गरिन् । पश्चिम अपि|mकामा जिबोवीलाई अत्यन्त सम्मानित महिला नेता मानिन्छ ।
चंखु
चंखु दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
२०११ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
तावाकुल कारमानलाई उनको देश यमनका राजनीतिक कार्यकर्ताहरू 'लौह महिला'-आइरन वुमन- र अन्य कतिपयले 'क्रान्तिकी आमा- मदर अफ दि रिभोलुसन' पनि भन्छन् । नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउने प्रथम अरब महिला, प्रथम यमनी नागरिक र -इरानकी सिरिन एबादीपछि) दोस्रो मुस्लिम महिला बन्न पुगेकी उनको पूरा नाम तावाकेल अब्देल-सलाम कारमान हो । सन् १९७९ फेब्रुअरी ७मा जन्मिएकी यी ३२ वषर्ीया यमनी नारी नोबेल पुरस्कार पाउनुअघि नै अरब विश्वको वसन्त विद्रोह-अरब स्पि्रङ्ग्रस अपराइजिङ-को समयदेखि नै मानव अधिकार, महिला अधिकार र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको पक्षमा जोडदार वकालत अनि राष्ट्रपति अलि अब्दुल्लाह सालेहको तानाशाही सत्ताको प्रखर आलोचना गर्दै आएकीले चर्चित भैसकेकी थिइन् । उनले सामाजिक रुढिवादविरुद्ध सामाजिक चेतना फैलाउन पनि उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्दै आएकी छिन् । सन् २००७मा मोबाइल फोन समाचार सेवा अघि बढाउने लाईसेन्स नपाएपछि उनले प्रेस स्वतन्त्रताको पक्षमा उठाएको आवाजले उनलाई विशेषगरी पश्चिम जगतमा निकै चर्चित तुल्यायो । मोहम्मद अल-नाहमीसित विवाह बन्धनमा बाँधिएर तीन सन्तानकी आमा बनिसकेकी तावाकुल कारमान प्रमुख प्रतिपक्षी राजनीतिक दल अल-इस्लाहकी वरिष्ठ सदस्य एवं स्वतन्त्र पत्रकार पनि हुन् र सन् २००५मा उनी 'बन्धनहीन महिला पत्रकार समूह' -विमेन जर्नालिस्ट विथआउट चेन) की सहसंस्थापक बनेकी हुन् । उनी अक्सर अमेरिकी पत्रिकाहरूमा लेख छपाउँछिन् ।
सबैभन्दा पहिलोपटक नोबेल पुरस्कार पाउने नारी अस्टि्रयाकी बार्था भोन सटनर थिइन् जसलाईर् सन् १९०५मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । 'ले डाउन योअर आम्र्स' नामक गम्भीर पुस्तककी लेखक बार्था जम्मा ७१ वर्ष बाँचिन् । पहिलोपटक दुईजना महिलालाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिएको वर्ष सन् १९७६ थियो जतिबेला आयरल्यान्डमा जन्मिएर बेलायतमा बसोबास गरिरहेका दुईजना क्रमशः बेट्टी विलियम्स र म्यारिड कोराजोनले यो पुरस्कार पाएका थिए । महिलाले नै लगातार दुई वर्ष नोबेल शान्ति पुरस्कार पाएको वर्ष सन् २००३ र २००४ हो जतिबेला पहिलो वर्ष इरानकी सिरिन एबादीले र लगत्तै अर्को वर्ष केन्याकी वान्गारी मुटा माथाई यो पुरस्कार विजेता बनेका थिए ।
नोबेल समितिले भनेको छ-समाज विकासका सबै तहमा महिलाले पुरुषसरह समान निणर्ायक अवसर प्राप्त नगर्दासम्म विश्वमा स्थायी शान्ति र लोकतन्त्रको स्थापना हुन सक्दैन । स्वाभाविक हो, प्रकृतिले नै जीवनचक्र अगाडि बढाउन नारी र नरको सिर्जना गरेको छ । एकको अभावमा अर्काको अस्तित्व नरहने हुँदा यी दुवै एक-अर्काका पूरक हुन् । उच्चारणको हिसाबले हेर्ने हो भने 'नर' भन्दा 'नारी' अलि वजनदार सुनिन्छ । समाजको विकासक्रम शक्तिका आधारमा संरचित र विकसित हुन गएकाले नरले सदियौंदेखि नारीलाई आफूभन्दा दोस्रो दर्जामा राख्दै आयो । नारीलाई घरभित्र सीमित तुल्याइयो र नर स्वतन्त्र औ स्वच्छन्द बनेर यत्र-तत्र-सर्वत्र विचरण गर्ने भयो । यसले गर्दा नर र नारीको समविकास हुन सकेन । नर क्रमशः सबैतिर हाबी हुँदै गयो र नारी पीडित एवं प्रताडित हँुदै जानुपर्‍यो । यसरी विकसित भएको पितृसत्ता र अन्यायपूर्ण नरवादविरुद्ध नारीहरू धेरैपटक जुर्मुराए, धेरैपटक विद्रोहिणी बनेर सडकमा उर्लिए, अनेकौँ पटक रणचण्डी बनेर कुर्लिए र थुपै्र पटक एक वा अर्को रूपमा विरोधको स्वर उराले ।
अहिले नारी सम्मान र समानताका जे-जति कुरा सतहमा आइरहेका छन्, ती सबै उही नारी विद्रोहकै प्राप्तिहरू छन् । किनभने दुनियाँले बुभmदैछ, नारीको यथोचित सम्मान नगरी, नारीलाई यथोचित स्थान नदिई मानव संसारको सन्तुलित विकास हुन सक्दैन । वर्ष सन् २०११मा प्रदान गरिएको नोबेल शान्ति पुरस्कारले पनि यही सङ्केत गरेको छ । यद्यपि समग्रमा नोबेल पुरस्कार पाउनेहरूको सूची हेर्दा पुरस्कृत नारीहरूको संख्या अत्यन्तै न्यून छ । यसतर्फ नारीहरू आफैले पनि राम्रोसँग मनन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ । उनीहरूको चुनौती नै यही हो- कसैको निगाहले होइन, बरू स्थापित पितृसत्तात्मक संरचनालाई चुनौती दिँदै आफ्नै शक्ति, क्षमता, प्रतिभा र ल्याकतले आफ्नो महत्ता आफैले प्रमाणित गरेर देखाउनु ।
भौतिकशास्त्र:
रसायनशास्त्र:
गिरीडीह जिल्ला
गिरीडीह जिल्ला भारतीय राज्य झारखंडको एउटा जिल्ला हो।
अग्नि रेखा
अग्नि रेखा अथवा वनपथ भन्नाले वनमा झाडीमा लागेको आगो वा डढेलो रोक्न बोटविरुवा तथा अन्य बल्ने वस्तुहरू नभएको खाली क्षेत्रलाई बुझिन्छ ।
डु फु
डु फु(杜甫,७१२-७७०),चीनीया (唐朝) एक चीनिया कवि हुन्।
पिएचपी
पि एच पि कोडको सानो उदाहरण
<?php echo("नमस्ते"); ?>
प्रारंभिक संस्करण
पीएचपी विकास १९९४ मा रसमस लेरडर्फ रास्मस लेर्दोर्फद्वारा PHP को इतिहासको प्रस्तुति सांता क्लारा, कैलिफोर्नियामा MySQL सम्मेलन मा दिईएको हो  ले सुरु गर्नु भयो । पि एच पि को इतिहास बिस्तृतमा यहाँ गएर हेर्न सकिन्छ ।
लागत
उत्पादन, अनुसन्धान, रिटेल र लेखांकनमा, लागत (Cost) भन्नाले केही उत्पादन गर्न लागेको रकम तथा मूल्यलाई बुझाउँदछ । व्यापारमा, लागत भनेको कुनै सामान प्राप्त गर्न लाग्ने खर्च वा रकम, जुन सामान प्राप्त वा अधिग्रहण गर्दा लागेको हुन सक्छ । सामान प्राप्त गर्न लाग्ने खर्च वा रकम भनेको मूल निर्माताद्वारा खर्च गरिएको उत्पादन लागत को रकम, र सामान अधिग्रहण गर्ने व्यक्तिले गरेको थप रकमको जोडलाई जनाउँदछ । सामान्यतया, मूल्यमा पनि उत्पादन को लागतमा निर्माताको लाभ जोडिएको हुन्छ ।
चार्टर्ड इन्टिट्युट अफ म्यानेजमेन्ट एकाउन्टेन्टस्, लन्डनको परिभाषा अनुसार "कुनै वस्तुका निमित्त लागेको वा त्यससँग सम्बन्धित (वास्तविक तथा काल्पनिक) खर्चको रकम नै लागत हो ।"
लागतको वर्गिकरण
लागत भनेको आपूर्ति, सेवा, श्रम, उत्पादन, उपकरण व्यावसायिक प्रयोग लागि खरिद अन्य वस्तुहरू लागि संस्थाद्वारा गरिएको खर्चको मौद्रिक मूल्य हो ।
गुमला जिल्ला
गुमला जिल्ला भारतीय राज्य झारखंडको एउटा जिल्ला हो।
सपना प्रधान मल्ल
सपना प्रधान मल्ल सर्वोच्च अदालतको  न्यायाधीश  हुन्। नवलपरासीका गोविन्दबहादुर तथा राधा प्रधानकी छोरी सपनाले प्रारम्भिक शिक्षा उतैको सरकारी स्कुलबाट पूरा गरिन् भने नेपाल आदर्श माविबाट एसएलसी गरेकी हुन्। वि.सं. २०७३ साल साउन १७ गते उनी सर्वोच्च अदालतमा न्यायाधीश नियुक्त भइन् । अहिले पनि उनी सर्वोच्च अदालतमा न्यायाधीशको रूपमा कार्यरत छिन्।
शिक्षा
नेपाल ल क्याम्पस (त्रिवि)बाट कानुनमा स्नातक मल्लले दिल्ली विश्वविद्यालयबाट कानुनमा स्नातकोत्तर गरी हार्वर्ड विश्वविद्यालयबाट एमसी एमपीए (मिड करियर मास्टर्स अन पब्लिक एडमिनिस्ट्रेसन) कोर्स पूरा गरेकी छिन्। वि. सं. २०४३ साल चैतमा उनले अधिवक्ताको लाइसेन्स प्राप्त गरेकी हुन्।
योगदान
वि. सं. २०६५ वैशाखमा पहिलो संविधानसभामा सदस्य भएकी सपनाले वर्तमान संविधानलाई लैंगिकमैत्री, सीमान्तकृतमैत्री तथा प्रभावकारी बनाउन ठूलो योगदान पुर्‍याएकी छिन् ।
भारतको संविधान सभा
भारतको संविधान निर्माण गर्ने संविधानसभालाई एक अंगका रूपमा लिइन्थ्यो। भारतमा जम्माजम्मी ३६ महिना संविधान निर्माणमा खर्चिनुपरेको थियो। यसको कारण महात्मा गान्धीको हत्या र मुस्लिम लिगको अनुपस्थिति नै हो। यसबाट ठूलो संकट पनि पैदा भयो र भारतको स्वतन्त्रतामा पनि ढिलाई हुन गयो। भारतको स्वतन्त्रता र भारतीय संविधानको निर्माणको सफलता संविधानसभाको सदस्यहरूको दुरदृष्टि, उद्देश्यमाथिको एकता, इमानदारी तथा साहस नै हो।
भारतीय संविधानसभाको सुरुको बैठक सन् १९४६ को डिसेम्बर ९ तारिखमा भएको थियो। संविधानसभाको स्थायी अध्यक्षमा सन् १९४६को ११ डिसेम्बरमा डा. राजेन्द्रप्रसाद निर्वाचित भएका थिए। सन् १९४६ डिसेम्बर १३ तारिखमा पण्डित नेहरूले संविधानसभाको उद्देश्य तथा लक्ष्यमाथि जोड दिएका थिए, जसलाई सन् १९४७ को २२ जनवरीमा पास गरिएको थियो। त्यसमा भनिएको थियो कि, त्यहाँ एउटा स्वतन्त्र, अभिभाज्य सार्वभौम गणराज्य हुनेछ। स्वतन्त्रता, समानता र न्यायको प्रत्याभूति सबै अल्पसंख्यीय, पिछडिएका जाति, जनजातिलाई दिलाईनेछ। सरकार जनताको बनाइनेछ।
संविधानसभामा जम्माजम्मी १५ समिति रहेका थिए। त्यसमध्ये ८ मुख्य समिति थिए। सन् १९४६ को जुलाईमा विशेषज्ञको समिति बनाइएको थियो, जसमा जवाहरलाल नेहरूलाई समितिको अध्यक्ष बनाइएको थियो। उक्त समितिले क्षेत्रीय संविधान, संघको संविधानको क्षेत्र बारेमा सामग्री तयार गर्ने, दोहोरिएको कुरालाई हटाउने आदि काम गथ्र्यो।
सन् १९४७को अगस्ट २९ मा संविधानसभाले मस्यौदा समिति नियुक्त गर्‍यो। जसले संवैधानिक सल्लाहकार समितिले तयार गरेको संविधानलाई जाँचबुझ गर्ने काम गर्‍यो। संविधानको मस्यौदा सन् १९४८ को फेब्रुअरीमा मस्यौदा समितिले तयार गरेको थियो। त्यो मस्यौदालाई प्रकाशित गरियो। यसका प्रतिलिपिहरू संविधानसभाका सदस्यहरू, मन्त्रीहरू, क्षेत्रीय सरकारहरू, प्रान्तीय संसद्हरू, अदालतहरू, सङ्घात्मक अदालतहरू र उच्च अदालतहरूमा सुझाब र अध्ययनका लागि पठाइएको थियो। पछि संविधानको मस्यौदालाई अन्तिम रूप दिन विशेष समिति नियुक्त गरियो। जे भए पनि सबै क्षेत्रबाट आएका आलोचनालाई परीक्षण गरी पहिलो तहमा साधारण सिद्धान्तहरू, अक्षर र सम्पूर्ण कुरालाई छलफलमा ल्याइयो। सबै सङ्कलन गराएर संविधानको तयारी सन् १९४९ को अक्टुबरमा भयो। संविधानको मस्यौदा, संविधानसभाको केही बैठकबाट ३ सय ९५ धारा ९ अनुसूचीलाई अन्तिम रूप दिइयो। यो मस्यौदालाई संविधानसभाले नोभेम्बर ३, १९४९ मा राष्ट्रसमक्ष पेस गरेको थियो र सन् १९४९ नोभेम्बर २६ तारिखमा यसलाई स्वीकार गरियो। केही प्रावधान तत्काल लागू भए भने केही सन् १९५० को २७ जनवरीमा लागू गरिए। संविधानसभाको ११ अधिवेशन भए। २ वर्ष ११ महिना ११ दिनमा भारतको पहिलो संविधान निर्माण पूरा गर्ने काम भयो।
चतरा जिल्ला
चतरा जिल्ला भारतीय राज्य झारखंडको एउटा जिल्ला हो।
जोगबुडा
जोगबुडा नेपालको सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, महाकाली अञ्चलको डडेलधुरा जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो । यो ठॉऊ हिंन्दुहरूको प्रशिद्ध पर्शुराम मेलाको लागि प्रचलित रहेको छ |
ठूली सामुदायिक वन, पाँचखाल
ठुली सामुदायिक वन काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको पाँचखाल गाविसमा रहेको सामुदायिक वन हो ।
रानीशिखर
रानीशिखर दार्चुला जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
अमेरिकाको संविधान सभा
विश्वको पहिलो र सानो लिखित संविधान
सन् १७७४ को फिलाडेल्फियाको सम्मेलनद्वारा सर्वप्रथम महाद्विपीय कांग्रेसलाई आमन्त्रित गरियो। त्यस कांग्रेसले अमेरिकी शासनमा अङ्ग्रेजी शासनबाट पूर्ण रूपले स्वतन्त्रता प्राप्त गर्ने प्रयास गर्‍यो। फलस्वरूप सन् १७७६ मा अमेरिका स्वतन्त्र राज्यका रूपमा घोषित भयो। त्यसपछि सन् १९७७ को नोभेम्बर १५ तारिखमा त्यस कांग्रेसले एकराज्य मण्डल स्थापना गर्नका निमित्त एउटा संविधानको मस्यौदा तयार पार्‍यो। जसलाई सन् १७८१मा १३ वटा राज्यहरूले स्वीकृति दिए। त्यो संविधानले देशको आवश्यकीय सर्तहरू पूर्ति गर्न सकेन। त्यसपछि सन् १७८५ र १७८६ मा अमेरिकी व्यापारीहरूले विभिन्न सभा सञ्चालन गरेका थिए। फलस्वरूप सन् १७८७ मा फिलाडेल्फियाको सम्मेलनद्वारा शक्तिशाली केन्द्रीय संघको स्थापना गर्न एक संविधानको निर्माण गरिएको थियो, जसलाई अमेरिकी संविधान भनिन्छ। यो संविधानलाई आज पनि जीवित संविधान भनिन्छ।
अमेरिकाको १२ राज्यका प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिमा १७८७ को फिलाडेल्फिया सम्मेलनले अमेरिकाको संविधानको निर्माण गरेको थियो। अन्तिम मस्यौदामा ३९ जना प्रतिनिधिले हस्ताक्षर गरेका थिए। सुरुमै संविधानसभाले कसरी संविधानको निर्माण गर्ने भन्ने कुरामा कार्यविधिको नियम बनाउन एउटा समिति नियुक्त गरेको पाइन्छ। उक्त कार्यविधिको नियमबमोजिम प्रत्येक ठूलो वा सानो राज्यको एउटा मतको अधिकार रहने र निर्णय बहुमतको हुने थियो। सबै सदस्य राज्यलाई प्रश्न सोधी छलफल गराई मत हाल्न लगाइन्थ्यो। मतदानमा बहुमत भएमा संविधानसभाले प्रस्ताव गरेको विषयवस्तु पारित भएको मानिन्थ्यो। मतकै विषयलाई लिएर २९ जुन १७८७ मा नयाँ संविधानका प्रावधान सम्मेलनमा छलफलका लागि प्रस्ताव गरियो र के भनियो भने 'प्रत्येक राज्यको माथिल्लो सङ्घात्मक सदनमा समान मत हुनुपर्दछ' तर साना राज्यले यो प्रस्ताव स्वीकार गरे भने ठूला राज्यको त्यहाँ मत बाँडियो। ५ राज्यका मत सकारात्मक थिए भने ५ नकारात्मक र एक विभाजित भएको थियो। विभाजित राज्य जर्जिया थियो। जुन राज्य सानो थियो। परिणाम सम्मेलनमा सहजकर्ता समिति नियुक्त गरियो। त्यो समितिले सङ्घात्मक प्रतिनिधिसभामा जनसङ्ख्याका आधारमा र राष्ट्रियसभाका लागि प्रत्येक राज्यबाट समान मत हुने व्यवस्थाको सिफारिस गर्‍यो। समान मत हुने कुरामा ठूलो मतभेद भएपछि सहमतिमा छाडियो। पछि सङ्घात्मक प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभाबाट संविधानसभाको निर्माण भएको थियो। २५ मे, १७८७ मा अमेरिकामा संविधानसभाको सम्मेलनले मस्यौदा तयार गरी २५ मे १७८७ मा फिलाडेल्फिया सम्मेलन गर्नुको मुख्य उद्देश्य संविधानसभाको अध्यक्ष चुन्नु थियो। उमेर र प्रतिष्ठित व्यक्ति प|mेंक्लिनलाई राष्ट्रपति छान्ने अधिकार दिइयो। पेनसिलभानियामा औपचारिक रूपमा जर्ज वासिङटनलाई राष्ट्रपतिको प्रस्ताव गरियो र वासिङटनलाई राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएको घोषणा गरियो।
महासङ्घीय विधान
अमेरिकी राज्यहरू लामो समयदेखि बि्रटिस उपनिवेशअन्तर्गत रहेका थिए। सन् १७७५ मा उपनिवेशबाट मुक्तिका लागि १३ राज्य एउटा महासंघमा संगठित भई उपनिवेशविरुद्धको लडाइँ थालनी गरे। यसको एक वर्षपछि ४, जुलाई १७७६ मा ती संयुक्त राज्यहरूले स्वतन्त्रताको घोषणा गरे। स्वतन्त्रतापछि १५ नोभेम्बर १७७७ मा महासङ्घीय विधान -आर्टिकल्स अफ कन्पिडेरेसन) तयार गरी महासंघलाई स्थायी गरियो। महासंघका संकल्पलाई लागू गर्न सीमित शक्ति भएको सङ्घीय संस्थाका रूपमा कांग्रेसको स्थापना गरियो। यसमा राष्ट्रपति र न्यायपालिकाको व्यवस्था थिएन। यही दस्ताबेज नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको पहिलो लिखित संविधान, तत्काल शासन सञ्चालनको औजार र वर्तमान संविधानको मूल आधार थियो। यो सङ्घीय दस्ताबेज कमजोर भएकाले यी राज्यमा कर लगाउन र राज्यहरूबीच उठेका विवाद सुल्झाउन सक्ने अवस्था थिएन। २१ जनवरी, १७८६ मा जेम्स म्याडिसनको सिफारिसमा भर्जिनिया विधानसभाले अन्तरराज्यीय विवाद समाधान र महासङ्घीय विधानमा सुधार गर्न अन्नापोलिस (मेरिल्याण्ड)मा एउटा सम्मेलन आयोजना गर्‍यो। यसमा सबै राज्यको उपस्थिति नभएकाले पुनः १४ मे, १७८७ मा फिलाडेल्पियामा बृहत् सम्मेलन आयोजनाको प्रस्ताव पारित गरियो।
संविधान सम्मेलन र प्रतिनिधित्व
संयुक्त राज्य अमेरिकाको संविधानसभालाई फिलाडेल्पिया सम्मेलनले पनि बुझ्न सकिन्छ। यो सम्मेलन सन् १७८७ को मे १४ देखि डिसेम्बर १७ सम्म करिब चार महिनासम्म पेन्सिलभानियाको फिलाडेल्पियामा चलेको थियो। यस सम्मेलनको सभापतिमा जर्ज वासिंगटन सर्वसम्मतिले निर्वाचित भएका थिए। यसको मुख्य उद्देश्य संयुक्त राज्य अमेरिकाको शासन सञ्चालनमा आएका समस्या समाधान गर्न महासङ्घीय विधान संशोधन गर्नु रहेको भए पनि यसले नयाँ संविधान निर्माण गरी महासङ्घीय विधानलाई विस्थापित गर्‍यो। संविधान निर्माण सम्बन्धमा सम्पूर्ण निर्णय लिने प्रमुख अङ्ग नै यही सम्मेलन थियो। तेह्र राज्यमध्ये (रोडे आइल्याण्डबाहेक) १२ राज्यका ५५ जना प्रतिनिधि संविधान निर्माणमा संलग्न थिए। रोडे आइल्याण्ड ट्रान्जिटमा रहेकाले संघमा प्रवेश गरेमा ट्रान्जिट करबाट हुने आय गुम्ने डरले यो सम्मेलनमा सहभागी थिएन।
विषयवस्तु, बहस र सहमति: यो सम्मेलन पेन्सिल्भानियाको स्टेट हाउसमा भएको थियो। १८ औँ शताब्दीको अन्त्यतिर भौगोलिक र यातायातको कठिनाइले राज्यका कैयौँ प्रतिनिधि १४ मे १७८७ मा सम्मेलन स्थलमा उपस्थित हुनुपर्नेमा २५ मे सम्म उपस्थित हुन नसकेकाले बैठक सञ्चालनका लागि गणपूरक संख्या पुग्न नसकेको प्रसँग रोचक छ। जर्ज वासिंगटन सर्वसम्मतिबाट यसको अध्यक्षमा र विलियम ज्याक्सन सचिवमा चुनिएको भए पनि छलफलको पूर्ण विवरण जेम्स म्याडिसनले तयार गरेका थिए। त्यसैले म्याडिसन अमेरिकी संविधान निर्माणमा भारतका अम्बेडकरजत्तिकै महत्त्वपूर्ण व्यक्ति मानिन्छन्।
संयुक्त राज्य अमेरिकाको भावी संविधान कस्तो बनाउने भन्ने सम्बन्धमा विभिन्न राज्यका योजना सम्मेलनमा छलफल भएका थिए। यीमध्ये प्रमुख योजनामा भर्जिनिया योजना, चाल्र्स पिंक्नीको योजना, न्यूजर्सी योजना, ह्यामिल्टन योजना, कनेक्टिकुट मेलमिलाप योजना र दासत्वसम्बन्धी विवाद समाधानबारेको जेम्स विल्सनको योजना आदि थिए। विवादका मुख्य विषयमा अन्तरराज्यीय ट्रान्जिटकर, विल अफ राइटस्, राज्यहरूबाट राष्ट्रिय व्यवस्थापिकामा हुने प्रतिनिधित्वको संख्या र आधार, राज्यहरूले केन्द्रलाई बुझाउने कर, दासको संवैधानिक हैसियत र दासव्यापार आदि थिए। विवादको समयमा संविधान नै नबनाउने, सम्मेलन बहिष्कार गर्नेसम्मका असन्तुष्टि पोखिएका थिए।
प्रमुख विवादस्पद विषयमध्ये तत्कालीन जनसङ्ख्याको १/५ भागका रूपमा रहेका दासहरूलाई स्वतन्त्र नागरिक बनाउने वा नबनाउने र प्रचलित दास व्यापारमा रोक लगाउने वा नलगाउने मुद्दा थिए। बढी जनसङ्ख्याका आधारमा कंग्रेसमा बढी प्रतिनिधित्व हुने र केन्द्रलाई बढी कर तिर्नुपर्ने प्रावधान थियो। उत्तरीभन्दा दक्षिणी राज्यमा दासहरूको संख्या बढी थियो। दासको संख्या बढी भएका राज्यले के तर्क पेस गरे भने कांग्रेसको प्रतिनिधित्वका लागि दासलाई व्यक्तिका रूपमा जनसङ्ख्यामा गणना गर्नुपर्ने, तर राज्यले जनसङ्ख्याका आधारमा कर लगाउने अवस्थामा भने दासलाई व्यक्तिका रूपमा नभई बस्तुका रूपमा गणना हुनुपर्ने। यसको विपरीत दासहरू कम भएका राज्यहरूको तर्क के थियो भने उनीहरूले कर प्रयोजनका लागि दासको गणना गरिनुपर्ने, तर प्रतिनिधित्वका लागि गणना गरिनु नपर्ने। अन्ततः जेम्स विल्सनको दासको संख्याको ३/५ भागलाई मतदाता नामावली र कर प्रयोजन दुवैका लागि जनसङ्ख्यामा समावेश गर्ने प्रस्तावमा सहमति भएको थियो। दास व्यापारलाई वैधता दिने वा नदिने अर्को विवादको विषय थियो। दश राज्यले यसलाई पहिले नै गैरकानुनी घोषित गरिसकेका थिए, तर जर्जिया, साउथ क्यारोलिना र नर्थ क्यारोलिनाले दास व्यापारमा प्रतिबन्ध लगाएमा सम्मेलन छाड्नेसम्मको चेतावनी दिएका थिए। यसमा अमेरिकी कंग्रेसले दास व्यापारमा रोक लगाउन सक्ने, तर आउँदो २० वर्षसम्म दास व्यापारमा प्रतिबन्ध नलगाउने सर्तमा सहमति भएको थियो।
मस्यौदा समिति
सहमतिपश्चात् सम्मेलनका सदस्यबाट २३ जुन १७८७ मा संविधानको मस्यौदा निर्माणका लागि जोन रुटलेजको सभापतित्वमा एडमन्ड रेन्डोल्फ, ओलिभर इल्सवर्थ, जेम्स विल्सन र नथानायल गोर्हमसमेतको एउटा ५ सदस्यीय मस्यौदा समिति गठन गरियो। यस समितिले सम्मेलनमा पारित १५ संकल्पसहित सम्मेलन र महासङ्घीय विधानमा रहेका अन्य सहमतिमा केन्दि्रत रही मस्यौदा तयार गर्ने जिम्मेवारी पाएअनुसार ११ दिनभित्र कार्य पूरा गरी प्रतिवेदन पेस गर्‍यो।
मस्यौदामाथि छलफल र हस्ताक्षर
प्रस्तुत मस्यौदा प्रतिवेदनमाथि छलफल र परिमार्जनपश्चात् मस्यौदाको अन्तिम खाका तयार गर्न, गभर्नर मोरिस अध्यक्ष र ह्यामिल्टन, विलियम स्यामुएल जोन्सन, रफुसकिङ र जेम्स म्याडिसन सदस्य रहेको अर्का समिति गठन गरियो। यस समितिले मस्यौदाको अन्तिम स्वरूप तयार गरी हस्ताक्षरका लागि १७ सेप्टेम्बरमा सम्मेलनमा पेश गर्‍यो। १७ सेप्टेम्बर १७८७ मा ५५ मध्ये ३९ प्रतिनिधिको हस्ताक्षरबाट यो मस्यौदा पारित भयो। कैयौँ प्रतिनिधि मस्यौदाको परिणामलाई हेरेर सन्तुष्ट थिएनन्। सङ्घीय एकताका लागि राज्यहरूले सार्वभौमसत्ताको त्याग गरिसकेका थिए। सबैका विचारको समिक्षा गर्दै बेन्जामिन फ्रेन्कलिनले भनेका थिए, 'यस संविधानमा कैयांँै यस्ता प्रावधान छन्, जसलाई म स्वयं वर्तमानमा स्वीकार गर्न सक्दिनँ, तर तिनीहरूलाई कहिल्यै स्वीकार गर्दिनँ भन्नेमा म निश्चित पनि छैन। हामीले कुनै वेला फेरि यस्तै सम्मेलन गरेर योभन्दा राम्रो संविधान बनाउन सक्छौँ भन्नेमा पनि म ढुक्क छैनँ। महाशयहरू ! हामीले प्राप्त गरेको यस उपलब्धिको जगेर्नाले भविष्यमा हामीलाई दक्ष तुल्याउनेछ र मलाई लाग्छ वर्तमानको हाम्रो प्रसन्नताले हाम्रा शत्रुलाई दुःखित तुल्याउनेछ।'
जामताडा जिल्ला
जामताडा जिल्ला भारतीय राज्य झारखंडको एउटा जिल्ला हो।
बालाचतुर्दशी
मंसिर महिनको कृष्ण चतुर्दशी अर्थात बालाचतुर्दशी एक नेपालमा मानाईने एक परम्परागत पर्व हो जुन विभिन्न मन्दिरहरूमा सतबीज (सतबीउ) छरेर मनाईन्छ । सनातन हिन्दू धर्म अन्तर्गत पर्ने थुप्रै चाडपर्व मध्ये बालाचतुर्दशी पर्वको छुट्टै एवं विशिष्ट महत्त्व रहेको पाइन्छ । प्रत्येक वर्षको हेमन्त ऋतुको मार्गकृष्ण चतुर्दशीमा पर्ने बालाचतुर्दशी पर्वलाई शतबीज रोपण पर्व पनि भनिन्छ । यो पर्व विशेषगरी पितृहरूको उद्धारको निम्ति उनीहरूको सम्झनामा मनाइन्छ । मार्गकृष्ण त्रयोदशीको साँझमा उपत्यकाको पशुपतिनाथ लगायत अधिराज्यका अन्य शिवालयमा दीप प्रज्वलन गरी रातभरि जाग्राम बसी भोलिपल्ट अर्थात् चतुर्दशीको दिन शतबीज रोपण गरिन्छ । बोलीचालीको भाषामा सद्बीउ छर्ने भनिने शतबीजरोपणले पितृहरूको उद्धार हुन्छ भन्ने जनविश्वास रही आएको छ । अन्य शिवालयभन्दा पशुपतिनाथमा गरिने शतबीज रोपणको ठूलो महिमा बताइएको छ । यसैकारण पनि पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्मका मानिसहरू आफ्नो पितृहरूको उद्धार गर्ने उद्देश्यले पशुपति परिसरमा आइपुग्छन् । पशुपतिनाथमा छरिने शतबीजको महिमा बताउँदै हेमादि्रले भनेका छन्-
'सुवर्णरतिकातुल्यं ब्रीहिमेकं परिक्षिपेत् मृगस्थलीं परिभ्रम्य पुनर्जन्म न विद्यते।'
नेपालीमा 'शतम्'को अर्थ सय र 'बीज'को अर्थ बीउ हुन्छ । यसरी शतबीज भन्नाले सयथरी बीउ भन्ने बुझिन्छ । तर पनि शतबीजमा मुख्यतः धान, जौ, गहुँ, चना, तिल, कागुनु र मकैलाई मात्र लिइने गरेको पाइन्छ । यसैगरी शतबीजको मिश्रणमा केरा, उखु, सुन्तला, अनार, भोगटे, कागती, निबुवा, बिमिरो, अमला आदि फलका साथै विभिन्न किसिमका फूलहरू पनि हुने गर्दछन् । यसैगरी शतबीजमा आफ्नो स्थानीय फलफूल पनि मिसाइन्छ । यस अवसरमा नेपालका विभिन्न स्थानबाट आएका भक्तजनहरूको बिहानैदेखि काठमाण्डौको पशुपतिनाथको मन्दिरमा सतबीज छर्न ठूलो भीड लाग्छ । आफ्नो परिवारका दिवंगत आत्मालाई शान्ति दिलाउन १०८ शिवलिङ्गा कैलाश, सूर्यघाट, गौरीघाट, आर्यघाट, गुह्येश्वरी, पशुपति, मृगस्थली, विश्वरूप मन्दिर, किराँतेश्वर मन्दिर आदि ठाउँमा सतबीज छरिन्छ । प्रचलन अनुसार मंसिर कृष्ण त्रयोदशीका दिन राति भक्तजनहरूले पशुपतिनाथको मन्दिर वरपर बसी दिवंगत आत्माको नाममा महादीप बाली रातभर भजनकीर्तन र लोक झाँकीका साथै दोहरीगीत गाएर रात बिताउँछन् । सुरूमा सप्तबीज (धान, जौ, तिल, गहुँ, चना, मकै, कागुनो) छर्दै मृगस्थलीमा रहेका गणेश नजिकआइपुगेपछि उक्त गणेशको शिलालाई हल्लाउँदै ठूलो स्वरले दिवंगत आत्माले पाउने गरी सन्देश पुर्‍याउन अनुरोध गर्दछन्।
पौराणिक मान्यता
भगवान् शिव मृगरूप लिएर जहाँजहाँ घुम्नुभयो, त्यस पुण्य क्षेत्रमा बालाचतुर्दशीका दिन एक गेडा बीज छर्दा त्यत्तिकै परिमाणमा सुन दान गरे बराबरको पुण्य मिल्ने र दिवङ्गत आत्माले पनि मुक्ति पाउने विश्वास गरिन्छ। बागमती किनारको मृगस्थलीमा भगवान् शिव मृगरूप धारण गरेर विहार गर्नुभएको थाहा पाई त्यस शिवरूपी मृगलाई चिन्न पार्वतीले विभिन्न किसिमका बीज छरेको र ती बीज उम्री हरिया भएपछि मृगहरू आउँदा उक्त बथानमा भगवान् शिवलाई पार्वतीले चिन्न सकेको किम्वदन्ती पनि छ। यसैगरी पशुपतिको मुर्दाघाटमा बस्ने बालानन्द नामक मानिस खाजा खान लाग्दा त्यसै बखत पोलिएको मुर्दाको टाउको फुट्न गई उछिट्टीएको गिदी उनको च्युरामा परेको र उक्त गिदीसँगै च्युरा खाँदा झन् मीठो स्वाद आएकाले त्यसै बेलादेखि उनी मुर्दाको गिदी खान पल्के। यस्तै आचरण तथा लामालामा दाह्री, जुँगा र कपालले गर्दा मानिस डराई उसलाई बालासुर राक्षस भन्न थालेको र त्यसै बखत उसको राम्रो परिचय पाएका एकजना थकाली बूढाको सल्लाह अनुसार स्थानीय बासिन्दाले बालासुरको मित बृषसिंह मार्फत उसलाई मार्न लगाएको अर्को किम्वदन्ती पनि छ। आफ्ना मितको हत्याबाट छट्पटाएका वृषसिंहलाई एक रात सपनामा भगवान् शिवजीले दर्शन दिई सतबीज छर्ने आज्ञा दिएकाले मार्गकृष्ण चतुर्दशीका दिन श्लेषमान्तक वनको वरिपरि सतबीज छर्दा बालासुर वैतरणी तरेर गएकाले त्यसै बेलादेखि यस दिनलाई बालाचतुर्दशी भनी दिवंगत आत्माको शान्तिका लागि सतबीज छर्ने गरिएको धार्मिक ग्रन्थमा उल्लेख छ।
आफ्ना मातापिताको आशौच वा बरखी बारेको समय बाध्यताले गर्दा गर्नुपर्ने विविध नियमको पालन गर्न नसकिने हुनाले मार्गकृष्ण त्रयोदशीको साँझमा बत्ती जगाई रातभरि जाग्राम बसी भोलिपल्ट शतबीउ छर्नाले आध्यात्मिक र आधिभौतिक र आधिदैविक पापहरू नष्ट हुन्छन् भन्ने विश्वास रहेको छ। पशुपति, मृगस्थली एवं कैलाशमा शतबीज छर्नाले अन्न वा सुनचाँदी दान गरेभन्दा पनि ठूलो पुण्य मिल्छ भन्ने पुराणमा बताइएको छ। भगवान् शिवले पनि आफ्नो बालककालमा शतबीज छरेकोले यस दिनको नाम बालाचतुर्दशी रहेको हो भन्ने कुराको उल्लेख पनि गरिएको छ। यसैगरी शिवजीले कुनै समयमा श्लेष्मान्तक वनमा बालाचतुर्दशीको दिन शतबीज छर्नेका पितृहरूले मोक्ष प्राप्त गर्ने वरदान दिनुभएको किंवदन्ती पनि पाइन्छ। मार्गकृष्ण त्रयोदशीको दिन बेलुकी त्यही वर्ष मातापिता वा आफन्त दिवंगत हुनेहरूका र धेरै वर्ष अगाडि नै दिवंगत भइसकेका पितृका सन्तानहरू पशुपतिका वरपर वा अन्य शिवालय परिसरमा गएर बत्ती बाल्ने गर्दछन्। यसरी बत्ती बाल्दा पितृलोक झलमल्ल हुन्छ भन्ने विश्वास रहिआएको छ। राति बालिएको बत्ती चतुर्दशीको बिहानै वाग्मती वा आफ्नो पायक पर्ने नदीमा सेलाए (बगाए) पछि पशुपतिमा बस्नेहरूले मृगस्थली हुँदै कैलाश, पशुपति, चौसठ्ठी लिङ्ग आदि विभिन्न चौध क्षेत्रमा शतबीज छर्छन्। लगातार तीन वर्षसम्म बत्ती बालिसकेकाहरूले शतबीज छरिसकेर ब्राह्मण पुरोहितद्वारा साङ्गेको रूपमा चतुर्थीकृत्य सम्पादन गर्दछन्। पहिलो र दोस्रो वर्ष बत्ती बाल्नेहरू भने ब्राह्मणलाई टीका लगाई कैलाशमा गई दहीच्युरा खान्छन्। कैलाशमा बसेर दहीच्युरा खानाले भगवान् शिव खुशी हुन्छन् भन्ने जनविश्वास रहेको छ। तर पशुपति वा शिवालयमा गई बत्ती बाल्न अनुकूल नहुनेहरू घरैमा बत्ती बालेर भोलिपल्ट नदी वा जलाशयमा गई पितृको नाममा सो बत्ती बगाउँछन्। यो पर्व हिन्दू र बौद्ध दुवै धर्मावलम्बीहरूले उत्तिकै श्रद्धाका साथ मनाउने गरेको पशुपतिमा लाग्ने यी दुई धर्मावलम्बीहरूको भीडबाट प्रष्ट हुन्छ। यसरी बालाचतुर्दशी वा शतबीज रोपण पर्वको मुख्य सन्देश के हो भने हामीले आफू बाँचेको समाजलाई मात्र नहेरी दिवंगत भएका पितृहरूको पनि सम्झना गर्नुपर्दछ। यसरी पितृको सम्झना गर्नाले एकातिर पितृको समेत उद्धार हुने र अर्कोतिर पितृको आशीर्वादले आफू र आफ्नो परिवारको पनि कल्याण हुन्छ। श्रुति, स्मृति र पुराणहरूमा देवता रिझाउनभन्दा पितृ रिझाउन कठिन हुन्छ, पितृ खुसी भए परिवारमा सुखसमृद्धि आरोग्य एवं ऐश्वर्य वृद्धि हुन्छ भन्ने कुराको उल्लेख गरिएकोले पनि यस पर्वको महत्त्व प्रष्ट हुन्छ।
बाबासाहेब
बाबासाहेब, जसको शाब्दिक अर्थ पिता हो, एक व्यक्तिगत नाम तथा सम्मानको रूपमा दिइने उपाधि हो । भारतमा "महान् मुक्तिदाता" भनेर चिनिने डा. भीमराव रामजी आम्बेडकरका अनुयायी तथा समर्थक गणले उनलाई सेप्टेम्बर १९२७ देखि "डा. बाबासाहेब आम्बेडकर" भन्न सुरु गरेका थिए । वर्तमानमा पनि बाबासाहेब मुख्यतः डा. भीमराव रामजी आम्बेडकरको उल्लेख गर्दा नै प्रयोग गरिन्छ ।
पैयुँ
पैयुँ अथवा अङ्ग्रेजीमा चेरी (Wild Himalayn Cherry) नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख हो। यो पतझड वा decidious वर्गको वनस्पति हो। यसलाई डालेघाँसको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसको फल पाकेपछि अलग्गै किसिमको तीतो मिसिएको गुलियो र मीठो हुन्छ।
गोकुल पोखरेल
गोकुल पोखेरेल नेपालका पत्रकार हुन्। उनको जन्म वि सं १९९३ सालमा धनकुटामा भएको थियो। विउनले त्रिभुवन विश्वविद्दालयबाट अ‌ग्रेजी विषयमा स्नाकोत्तर गरेका हुन्। उनी पहिलो पटक सहायक सम्पादको रूपमा राष्ट्रिय समाचार समिति राससमा जुन १९६२मा काम गरेका थिए। त्यसपछि गोरखापत्रको सम्पादक पनि भए। नेपाल प्रेस इन्स्टिच्युटको स‌ंस्थापक सदस्य सचिव हुन्।
मन्त्रिपरिषद्
मन्त्रिपरिषद् केही सरकारमा सर्वोच्च कार्यकारी अङ्गलाई दिइने परम्परागत नाम हो। यो शब्द सामान्यतया "मन्त्रिमण्डल" शब्द समान हुन्छ (राज्यपरिषद् पनि त्यस्तै शब्द हो जसले मन्त्रिमण्डललाई पनि सङ्केत गर्न सक्छ। तथापि, केही देशहरूमा (उदाहरणका लागि, स्पेनर भारतमा) सर्तहरू लागू छैनन्। मन्त्रिपरिषद् प्रायः ती मन्त्रीहरू मिलेर बनेको हुन्छ, जो कुनै मन्त्रालयको जिम्मेवारी मान्छन् र सामान्यतया मन्त्रिपरिषद्को अध्यक्ष वा प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा हुन्छन्। यो शब्द लाई सामान्यतया प्रधानमन्त्रीको मन्त्रिपरिषद्को पर्यायवाची रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ। नेपालको कुरा गर्ने हो भने मन्त्रिपरिषद्का प्रमुख प्रधानमन्त्री हुन्छन् र जिम्मेवारी बाँडफाँड र पदमुक्त पनि प्रधानमन्त्रीकै अधिनमा हुन्छ।
नगद प्रवाह विवरण
नगद प्रवाह विवरण (Statement of Cash Flow) भन्नाले बासलातको खाताहरु तथा आयमा भएको परिवर्तनको कारणले नगदमा के कसरी प्रभावहरु परेको असर देखाउँने विवरणलाई बुझिन्छ । यो विवरणमा सञ्चालन, लगानी तथा वित्तीय गतिविधीहरुका कारण नगदमा परेको प्रवाहलाई विश्लेषण गर्दछ । मूलत, नगद प्रवाह विवरणमा व्यापारिक कारोवारले गर्दा संस्थामा भित्रिएको वा बाहिरिएको नगदलाई देखाउँदछ ।
व्यावसायिक सङ्गठनमा विभिन्न स्रोत बाट प्राप्त भएको नगदको कहाँ के कसरी खर्च भयो भनी जानकारी गराउनका लागि र नगद बजेटको माध्यम बाट आवश्यक व्यावसायिक निर्णय तथा नियन्त्रण गर्ने हेतुले कुनै आर्थिक वर्ष भित्र तयार गरिने वित्तीय विवरणलाई नगद प्रवाह विवरण भनिन्छ।
शर्माली गढी
शर्माली गढी महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लाको सदरमुकाम बैतडीदेखि करिव १३/१४ कोशको दूरीमा रहेको स्वराडगर्खा शर्माली गा.वि.स. वडा नं. १ मा अवस्थित रहेको छ। दुर्गम र विकटबीच रहेको यो गढी, नेपाली वीरताको इतिहासलाई बोकेको इतिहासको धरोहर हो। इतिहासकारहरूका अनुसार, नेपाल एकीकरणको क्रममा बहादुर शाहले कुमाउ-गडवालमाथि विजय हासिल गर्न पश्चिममा कुमाउ क्षेत्र नजिक र पायक पर्ने ठाउँमा गोर्खाली फौजलाई बसाउन किल्ला बनाउनु पर्ने भयो। जसका लागि उच्च स्थानमा रहेको, स्वस्थ हावापानी भएको, उत्पादनशील भूमि भएको, गोर्खाली फौजलाई सुहाउँदो ठाउँको खोजी गर्ने क्रममा शर्मालीको यो उच्चस्थानमा रहेको ठाउँ उचित ठानेर अभियानका नाइके अमरसिंह थापा र सुरवीर थापाले यो किल्ला बनाएको भन्ने भनाइ छ।
ऐतिहासिक महत्त्व
यो ठाउँ कुमाउ - गढवालको बारेमा राम्ररी अध्ययन गर्न पायक पर्ने र सजिलो ठाउँ, फौजलाई तालीम गर्न र बास बस्न पर्याप्त ठाउँ, स्वच्छ हावापानी भएको वैरी वा विद्रोहीले सजिलै आक्रमण गर्न नसक्ने सुरक्षित र उँचो स्थानमा रहेको कुमाउ, गढवाल प्रवेश गर्ने मार्ग भएको र स्थानीय फौजको हौसला पाएकाले गोर्खाली फौजलाई उपयुक्त थियो। यो किल्ला गोर्खाली फौजले नै निर्माण गरेको हो भनी प्रष्ट पार्ने यहाँ थुप्रै आधार तथ्य छन्। किल्लाको करिब एक किलोमिटर उत्तर-पूर्व खलङ्गा नामक ठाउँ छ। जहाँ गोर्खाली फौजले प्रशासनिक कार्य गर्ने कुरा बूढापाकाबाट सुन्न पाइन्छ। हाल यो ठाउँमा शर्माली खलङ्गा बजार र नागार्जुन उ.मा.वि. रहेका छन्। किल्लाको करिब आठ-नौ सय मिटर पूर्व 'गोख्र्याको न्वालो' नामक एउटा पानीको मुहान वा न्वालो छ। त्यसबाट अहिले पनि स्थानीयबासिन्दाले पानी पिउने गरेका छन्। यो पानीको मुहानलाई 'गोर्खाको न्वालो' नामले नै चिनिन्छ। त्यसैगरी किल्लाको पश्चिमतिर करिव तीन-चार सय मिटर तल चौर छ। यसलाई 'खुल्पुरी मैदान' भनिन्छ। यस मैदानमा फौजले तालीम गर्ने गर्थे रे। यो चौर र किल्लामा भाला, तरवार, खुकुरी आदि हातहतियार भेट्टएिका कुरा स्थानीय बासिन्दाबाट सुन्न पाइन्छ। हाल पनि उत्खनन् गर्दा यस्ता निसान भेटिन्छन्। किल्लाको करिब ८/१० मिटरतल चारैतिर गोलो खाडल वा तलाउ जस्तो बनाइएको छ। यसमा फौजले पानी भरेर पौडी खेल्ने गर्थे रे। किल्लामा विद्रोहीलाई सजिलै प्रवेश गर्नबाट यो खाडल, तलाउले बाधक बनी किल्लाको सुरक्षा गरेको थियो। किल्लाको चारैतिर ढुङ्गाको अग्लो पर्खाल गोलो रूपले बनाइएको छ। पर्खालमा उत्तर-पूर्व र दक्षिण-पश्चिमतिर दुई वटा प्रवेशद्वार बनाइएका छन्। यी प्रवेशद्वार र पर्खाल अहिले जीर्ण अवस्थामा छन्।
जफे
जफे दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
भियाग्रा
भियाग्रा (Viagra) कामोत्तेजना बढाउने वासनात्मक चक्की हो । सिल्डनोफिल साइट्रेट यौगिक रहेको यो औषधी को उत्पादन सर्बप्रथम अमेरिकाको फाइजर कम्पनीले गरेको हो ।
प्रतिकूल असर
नोट- नेपालमा यसको आयात गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।
पूँजिमा भएको परिवर्तनको विवरण
संस्थाको पूँजिमा आर्थिक वर्ष भरिमा भएको परिवर्तन देखाउने विवरणलाई पूँजिमा भएको परिवर्तनको विवरण (Statement of Changes in Equity) भनिन्छ । यो विवरणले संस्थामा शेयरधनीहरूको वित्तीय स्वार्थमा कसरी परिवर्तन आएकोछ  तथा सञ्चित मुनाफाको प्रयोग एक आर्थिक वर्ष देखि अर्को आर्थिक वर्ष कसरी भएको छ भन्ने देखाउँदछ ।
मिस्ट्री माइल
लेखक तथा उपन्यासकार मार्गरी एलिङ्गहामद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
प्रस्तावित राष्ट्रिय दलित आयोगको स्थापना गर्न बनेको विधेयक, २०६६
राष्ट्रिय दलित आयोग नेपालको संविधानको धारा २५५ मा व्यवस्थित संवैधानिक आयोग हो । यसले दलित समुदायको हित अभिवृद्धि गर्न जातिय छुवाछुत, उत्पीडन एवम् विभेदको अन्त्य गर्न पहल गर्छ । साथै दलितसँग सम्बन्धित उपयुक्त राष्ट्रिय नीति र कार्यक्रम तर्जुमा गरी कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकार समक्ष पेस गर्ने काम यस आयोगको हो । राष्ट्रिय दलित आयोगले दलित समुदायलाई मूल प्रवाहमा समाहित गर्ने सवालमा विद्यमान नीति र कार्यक्रमको समीक्षा गरी सोको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा चासो र सरोकार राख्छ । यस आयोगमा एक जना अध्यक्ष र अन्य चार जना सदस्य रहने प्रावधान छ ।
सञ्जय दत्त
बलिउड अभिनेता सञ्जय दत्त २९ जुलाई १९५९मा अभिनेता सुनील दत्त र अभिनेत्री नर्गिसका छोराका रूपमा मुम्बईमा जन्मिएका हुन् ।सञ्जयले बलिउडमा बालकलाकारका रूपमा पाइला राखेका थिए । १९७२मा बनेको रेस्मा और सेरा फिल्ममा बालकलाकार भई अभिनय गरेका उनले २२ वर्षको उमेरमा रक्की फिल्मबाट हिरोका रूपमा डेब्यु गरेका हुन् । ३१ वर्षको फिल्मी करिअरमा उनले थुप्रै हिट फिल्म दिएका छन् ।
प्रस्तावित राष्ट्रिय दलित आयोगको स्थापना गर्न बनेको विधेयक, २०६६
प्रस्तावना
प्रस्तावित राष्ट्रिय दलित आयोगको स्थापना गर्न बनेको विधेयकको प्रस्तावनामा सशक्तिकरण, सार्वजनिक सहभागितामा वृद्धि, राष्ट्रिय मूल प्रवाहमा समाहित गराउने र सामाजिक न्यायलाई बढी जोड दिइएको छ । दलित समुदायको मानव अधिकारको संरक्षण गर्ने विषयलाई स्पष्ट रूपमा प्रस्तावनामा राखिनुपर्छ । विधेयकको संशोधन प्रस्तावमा पनि यो विषय उठाइएको छ ।
परिभाषा
विधेयकमा जातीय भेदभाव र छुवाछुतको अलगअलग परिभाषा गरिएको छ र छुवाछुतको परिभाषा सही रूपमा गरिएको छैन । यसलाई अलग गर्नु आवश्यक छैन । यसै विधेयकको संशोधन प्रस्तावमा भएको जातीय भेदभाव तथा छुवाछुतको एउटै परिभाषा तल जस्ताको तस्तै राखिएको छ । यसलाई राखिनु उचित हुन्छ ।
सुझाव: जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत भन्नाले कुनै पनि व्यक्ति, समूह, सङ्घसंस्था, निकाय वा वर्ग समुदायले कसैलाई पनि जुनसुकै नियतले होस्, जन्म, वंश, वर्ण, जातजाति, पेसा तथा जातीय उत्पत्तिका आधारमा कुनै पनि तरिकाले, कुनै पनि स्थानमा जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत, बहिष्कार, अस्वीकार, अवहेलना, अपमान, प्रतिबन्ध, निषेध, नाकाबन्दी, निष्कासन, जातीय प्राथमिकता वा यस्तै अन्य कुनै प्रकार वा तरिकाले जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत वा कुनै पनि उपभोगका वस्तुहरू तथा सेवा सुविधाहरू प्रयोग गर्नबाट वा वञ्चित गर्ने वा जन्म, वंश, जातजाति, पेसा तथा जातीय उत्पत्तिका आधारमा मानव अधिकार तथा आधारभूत स्वतन्त्रताहरूको उपभोग गर्न कम्जोर बनाउने वा रोक लगाउने कुनै पनि जातीय भेदभाव तथा छुवाछुतजन्य व्यवहार सम्झनुपर्छ ।
आयोगको क्षमता र स्तर
आयोगमा कुनकुन क्षेत्रमा कस्ता व्यक्तिलाई नियुक्त गर्ने, शैक्षिक योग्यता कति हुने, कार्यानुभव के कस्तो र कति रहने, गठन प्रक्रिया के कस्तो हुने, कसले सिफारिस गर्ने, कसले नियुक्ति दिने, सरकारसँग सम्पर्क कुन माध्यमबाट गर्ने, प्रतिवेदन कसलाई बुझाउने र के कस्तो सेवा सुविधा हुने भन्ने कुराले आयोग कुन स्तरको र कस्तो क्षमताको बनाउने भन्ने निर्धारण गर्छ । यिनै मापदण्डका आधारमा विद्यमान विधेयकमा राष्ट्रिय दलित अधिकार आयोग कस्तो बनाउन खोजिएको छ र कस्तो बनाउन खोजिएको छ र कस्तो हुनुपर्छ भन्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
आयोगका पदाधिकारी कुन समुदायको हुने
प्रस्तावित विधेयकको दफा ३-१-क को आयोगको गठनसम्बन्धी व्यवस्थामा आयोगका पदाधिकारी कुन समुदायको हुने भन्ने स्पष्टता छैन । दलित समुदायका व्यक्तिहरू मात्रै रहने कि अन्य समुदायका मात्रै रहने वा दलित र गैरदलितबाट मिलाएर मिश्रित प्रकृतिको बनाउने भन्ने बारेमा स्पष्ठ व्यवस्था छैन ।
सुझाव: विधेयक दफा ३-१-क मा दलित आयोगको अध्यक्ष र सदस्यहरूका लागि दलित समुदायकै व्यक्ति हुनुपर्ने स्पष्ट व्यवस्था गरिनुपर्छ ।
क्रियाशीलताको अवधि मापन
अध्यक्षका लागि सात वर्ष र सदस्यहरूका लागि पाँच वर्ष दलित समुदायको हकहितको क्षेत्रमा क्रियाशील हुनुपर्ने भन्ने व्यवस्था अव्यावहारिक छ । यस प्रकारको क्रियाशीलता नाप्ने मापदण्ड के हो ? कसले नाप्ने र कसरी नाप्ने भन्ने अन्योल हुन सक्छ । यस्तो क्रियाशीलता कुन क्षेत्रमा हो भन्ने स्पष्ट भएमा मात्र मापन गर्न सकिन्छ । त्यस्तै प्रस्तावित विधेयकमा एक जना महिला र एक जना मधेसी (लैङ्गिक तथा क्षेत्रीय) प्रतिनिधित्वको सुनिश्चितता गरिएको भए पनि कुनकुन क्षेत्रबाट सदस्यहरूको प्रतिनिधित्व गराउने भन्ने बारेमा अन्योल छ । पेरिस सिद्धान्त अनुसार आयोगमा बहुल क्षेत्रको प्रतिनिधित्व वा समावेशीकरणको सुनिश्चितता गरिनुपर्छ ।
सुझाव: मानव अधिकार, कानुन व्यवसाय, न्याय, प्रशासन, शिक्षण तथा प्राध्यापन, पत्रकारिता, अध्ययन-अनुसन्धान, राजनीतिक तथा सामाजिक सेवाका क्षेत्रमा अध्यक्ष पदका लागि कम्तीमा १० वर्ष र सदस्य पदका लागि कम्तीका सात वर्ष निरन्तर सेवा गरी अनुभव प्राप्त गरेको हुनुपर्ने व्यवस्था हुनुपर्छ । यसका साथै दलित समुदायभित्रको आन्तरिक समावेशीकरणका लागि कम्तीमा दुई जना दलित महिला र एक जना मधेसी दलितको अनिवार्य प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गरिनुपर्छ ।
आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकार
विधेयकको दफा ९ ले अनुगमन गर्ने, सिफारिस गर्ने, सुझाव पेस गर्ने, प्रभावकारी भए वा नभएको विश्लेषण गर्ने, कानुनी सहायता प्रदान गर्न आवश्यक व्यवस्था गर्ने, सार्वजनिक सुनुवाइ गर्ने र जनचेतना जगाउने अधिकार प्रदान गरेको छ ।
सुझाव: संशोधन प्रस्तावमा भएको देहायका व्यवस्थालाई विधेयकमा समावेश गर्ने:
दफा ९-१ को उपखण्डहरूको मिलान गरी निम्नानुसारका उपखण्ड थप गर्ने:
दफा ९-३ मा "जातीय भेदभाव तथा छुवाछूतको घटनाको, दलित समुदायको हक अधिकार उल्लङ्घन, दुरुपयोग वा त्यसको दुरुत्साहन भएकामा छानबिन तथा अनुसन्धान र" थप गर्ने र "आयोगलाई" पछि "अदालतलाई भएसरह" थप गर्ने र "देहाय" शब्दपछि "लगायतका" भन्ने शब्द थप गर्ने ।
दफा ९-९ को सट्टा दलित अधिकारको उल्लङ्घन, दुरुपयोग वा त्यसको दुरु त्साहनको दाबी समाविष्ट भएको कुनै अदालतमा विचाराधीन रहेको कुनै कारबाही सम्बन्धमा सम्बन्धित अदालतको अनुमति लिई अध्ययन वा छानबिन र अनुसन्धान गर्ने । दफा ९-९ पछि थप गर्ने:
आरूघाट गाउँपालिका
आरूघाट गाउँपालिका गोरखा जिल्लामा अवस्थित छ । विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह लागू गर्दा गोरखा जिल्लामा साविकका मानबु, थुमी, आरूआर्बाङ, आरूपोखरी र आरूचनौटे गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर आरूघाट गाउँपालिका घोषणा गरिएको हो ।
भौगोलिक अवस्थिति
आरूघाट गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १६०.७९ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यो गाउँपालिका १० वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या २३,८८७ रहेको छ । यसको सीमाना पूर्वमा धादिङ जिल्ला, पश्चिममा  सुलीकोट गाउँपालिका उत्तरमा धार्चे गाउँपालिका र दक्षिणमा भीमसेन गाउँपालिका सम्म रहेको छ ।
पत्रे चट्टान
पत्रे चट्टान तीन मुख्य चट्टानको प्रकार मध्ये एक हो । बाँकी दुई प्रकारहरू आग्नेय चट्टान र परिवर्तित चट्टान हुन् । यो चट्टानमा मिनिरल र जैबिक अवसेस पाउन सकिन्छ ।
क्यानडाको संविधान सभा
क्यानडामा क्युबेक सम्मेलनको अघिल्लो दिन जसले क्यानेडियन संविधानको मस्यौदाको आधार तय गर्‍यो। प्रत्येक प्रान्तीय राज्य, औपनिवेशक राज्यबाट आएका प्रतिनिधिको एक मत हुने निर्णय सम्मेलनले गर्‍यो। नयाँ संविधानले पुराना दुई क्यानडालाई छुट्टै एकल क्षेत्र बनाइदियो। क्यानडाको संविधान निर्माण गर्ने सम्मेलनमा १२ अतिथि, नयाँ ब्रुन्स्िवकबाट ७ जना, नोभा स्कोटियाबाट ५ जना, पि्रन्स एडवार्डबाट ७ जना र न्युफाउन्डल्याण्डबाट २ जना प्रतिनिधिले प्रतिनिधित्व गरे पनि सबैको समान मतको महत्त्व थियो। क्यानडामा सन् १८६४को अक्टुबर १९मा हाउस अफ कमन्समा प्रतिनिधित्व हुने कुरामा छलफल गरियो र के भनियो भने तल्लो सङ्घात्मक राज्यमा जनसङ्ख्याका आधारमा जानुपर्दछ। संविधानसभा भनेको हाउस अफ कमन्स मानियो। क्युबेक सम्मेलनले प्रधानमन्त्री, सर इटिएनालाई अध्यक्ष बनायो। क्युबेक सम्मेलन अक्टोबर १० र २९, १८६४मा ७२ जना सदस्यले संविधानको मस्यौदालाई पारित गरे। त्यसपछि संसद्मा स्वीकृति पाउनुभन्दा पहिले सरकारको आवश्यक सुझाब प्राप्त गरेपछि संसद्मा पेस गरियो। संसद्ले त्यसलाई पारित गर्‍यो, जसबाट क्यानडाको नयाँ संविधानको निर्माण भयो।
आग्नेय चट्टान
आग्नेय चट्टान (संस्कृत शब्द जसको अर्थ हुन्छ आगोबाट बनेको) तीन मुख्य चट्टानको प्रकार मध्ये एक हो । बाँकी दुई प्रकारहरू पत्रे चट्टान र परिवर्तित चट्टान हुन् । आग्नेय चट्टान पृथ्वीभित्रको म्याग्मा तथा ज्वालामुखीबाट निस्किएको लाभा सेलाएर ठोस भएपछि निर्माण भएको चट्टान हो ।
खरी
खरी नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख हो। यो पतझड वा decidious वर्गको वनस्पति हो। यसलाई डालेघाँसको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
पोलिस अयाट द फनरल
लेखक तथा उपन्यासकार मार्गरी एलिङ्गहामद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
धाप
धाप नेपालको महाकाली अञ्चलको दार्चुला जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। हाल यस गाविसलाई अपी नगरपालिकामा जोडिएको छ । यो ठाउँमा ७८६ वटा घर छन्।
भूगोल
यो ठाउँको अक्षांश र देशान्तर हो । समुद्र सतह भन्दा यो ठाउँ १३०६ मिटर (४२८४ फुट) माथि पर्दछ।
जनसङ्ख्या
धापको जनसङ्ख्या ४८८८ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
परिवर्तित चट्टान
परिवर्तित चट्टान तीन मुख्य चट्टानको प्रकार मध्ये एक हो । बाँकी दुई प्रकारहरू आग्नेय चट्टान र पत्रे चट्टान हुन् । मूल चट्टान ताप र दबावमा परेपछि यो आफ्नो शारीरिक वा रासायनिक परिवर्तन भएर यस्ता चट्टान बन्दछन् ।
रिठाचौपाता
रिठाचौपाता दार्चुला जिल्लामा पर्ने एक गाउँ विकास समिति हो।
गुल्मी जिल्ला
गुल्मी जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको एक जिल्ला हो। यस जिल्लाको सदरमुकाम तम्घास पर्दछ। पूर्वमा स्याङ्जा र पर्वत जिल्ला, दक्षिणमा पाल्पा र अर्घाखाँची, उत्तरमा बागलुङ र पश्चिममा प्युठान जिल्लाले घेरिएको जिल्ला कफी खेतीका लागि प्रख्यात छ। गुल्मी नेपालमा कफीको प्रचलनमा व्यापक रूपमा परिचित छ। माघे सङ्क्रान्ति जस्ता चाडपर्वहरू पर्यटक र स्थानीय दुवैमा लोकप्रिय छन्।
नामाकरण
संस्कृत भाषामा सैनिक वा पल्टन भएको ठाउँलाई गुल्म भनिने र सामरिक महत्त्व बोकेको हालको गुल्मी क्षेत्रमा पनि लिच्छिवकाल र मध्यकालमा सैनिक छाउनी रहने भएकोले यसलाई गुल्मी भनी नामाकरण गरिएको हो भन्ने भनाइ रहेको छ। लिच्छवि कालमा यो ठाउँ गढि गुल्म गण्डकी नदीको छेउको छाउनी भनिन्थ्यो। यहाँ गुल्मी चारपाला भन्ने ठाउँ पनि छ। जसलाई गुल्मीकोट पनि भनिन्थ्यो। यसैका आधारमा यस जिल्लाको नाम गुल्मी रहेको हो भन्ने भनाई पनि पाइन्छ।
सुरेन्द्र पाण्डे
सुरेन्द्र पाण्डे नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सांसद हुन् ।
३. सफल अर्थमन्त्रीको रूपमा कार्यगर्दा
त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर ४९ वर्षीय सुरेन्द्र पाण्डे दुई छोराका पिता हुन्। अध्ययनमा उनको रुचि छ र उनी वीरेन्द्रनगर, चितवन स्थित जनआदर्श बहुमुखी क्याम्पससँग आवद्ध रहेका छन्। विभिन्न पत्रपत्रिकामा उनका लेख रचना प्रकाशित हुँदै आएका छन्। चितवन (भण्डारा) निवासी पाण्डे आफू पार्टीको नीति, सङ्गठन र राजनीतिक निरन्तरताको आधारमा संविधानसभामा पुग्न सकेको आकलन गर्छन्। संविधानसभामा उनले प्रमुखतासाथ दुई मुद्दा उठाउने बताएका थिए। क.शिक्षा स्वास्थ्य र रोजगारीलाई मौलिक हकमा समावेश गर्ने अग्रगामी एजेण्डा सहितको संविधान निर्माण, ख. सङ्घीय संरचना मार्फत जातीय, भाषिक, सांस्कृतिक र क्षेत्रीय विभेदको अन्त्यका लागि पहल। सबै दलको सहमति र सहकार्यका आधारमा बन्ने नयाँ संविधानले नै नयाँ नेपालको मार्गचित्र कोर्न सक्ने उनको धारणा छ।
हाल उनी सांसदको रूपमा कार्यरत छन्।
जुंगु
जुंगु दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
लालबाबु राउत
लालबाबु राउत नेपालको मधेश प्रदेशको पहिलो मुख्यमन्त्री हुन्। नेपालका सात सङ्घीय प्रदेशहरू मध्ये नेपालको मधेश प्रदेशबाट जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल पार्टीबाट संसदीय दलका नेता समेत रहेका उनी नेपालको मुख्यमन्त्री बन्ने पहिलो र हालसम्मको एक मात्र मुस्लिम नेता हुन्। गैरसरकारी संस्थाका रूपमा वि.सं. २०५७ सालमा फोरम स्थापना कालदेखि पार्टी अध्यक्ष उपेन्द्र यादवलाई सक्रिय रूपमा सघाएका थिए।
पर्साका निवासी राउत पर्सा १ (ख) बाट वि.सं. २०७४ मा प्रदेशसभा चुनावमा निर्वाचित भएका थिए। यसभन्दा पहिले, उनी संविधान सभा सदस्यका रूपमा समेत निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०७४ फागुन ३ मा मधेश प्रदेशका तत्कालिन प्रदेश प्रमुख रत्नेश्वर लाल कायस्थले प्रदेश प्रमुखको कार्यालय जनकपुरमा राउतलाई पद एवं गोपनीयताको शपथ दिलाएका थिए।