cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नुपुर शर्मा (राजनीतिज्ञ)
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
शर्माले दिल्ली पब्लिक स्कूल, मथुरा रोडमा पढेका थिए। पछि उनले दिल्ली विश्वविद्यालयको हिन्दू कलेजबाट अर्थशास्त्रमा कला स्नातक गरे र पछि उनले दिल्ली विश्वविद्यालयमा कानूनमा स्नातक गरे। विद्यार्थी हुँदा, उनी संघ परिवारको विद्यार्थी संगठन अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP) मा सामेल भइन् र ABVP को लागि आठ वर्ष लामो सुक्खा जादू तोड्दै २००८ मा दिल्ली विश्वविद्यालय विद्यार्थी संघको अध्यक्षता जितिन्। उनको कार्यकालको समयमा एउटा उल्लेखनीय घटना एबीवीपी भीडले एसलाई हेकेल गर्नु थियो । & nbsp;   ए। & nbsp;   आर. & nbsp;  गिलानीले 'साम्प्रदायिकता, फासीवाद र लोकतन्त्र: बयानबाजी र वास्तविकता' विषयको संकाय सेमिनारमा। उनी त्यो रात पछि टेलिभिजन कार्यक्रममा देखा पर्‍यो र कडा प्रतिक्रिया दिइन्।
लन्डन विश्वविद्यालयको लन्डन स्कूल अफ इकोनोमिक्सबाट कानूनको स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरेपछि शर्मा वकिल बने।
राजनीतिक करियर
शर्मा सन् २०१०–२०११ मा लण्डनबाट फर्किएपछि भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी) का कार्यकर्ता बनेका थिए । २०१३ मा, उनी दिल्ली बीजेपीको कार्य समितिको सदस्य बनिन्। उनले अरविन्द प्रधान, अरुण जेटली र अमित शाहजस्ता वरिष्ठ नेताहरूसँग काम गरेको बताइन्छ। २०१५  मा, ३० वर्षको उमेरमा, उनलाई २०१५ दिल्ली विधान सभा चुनावमा आम आदमी पार्टी (AAP) का अरविन्द केजरीवाल विरुद्ध लड्न टिकट दिइयो।   उनी ३१ हजार मतले पराजित भएकी थिइन् ।
पछि, उनलाई मनोज तिवारीको नेतृत्वमा भाजपाको दिल्ली इकाईको आधिकारिक प्रवक्ताको रूपमा नियुक्त गरियो। २०२० मा, उनलाई जेपी नड्डाको अध्यक्षतामा भाजपाको राष्ट्रिय प्रवक्ताको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो। दिल्ली बीजेपी नेताका अनुसार, उनी दिल्ली इकाईको हिस्सा हुँदा पनि, उनको कानुनी कुशलता, राष्ट्रिय मुद्दाहरूको राम्रो ज्ञान, र द्विभाषी सीपका कारण उनलाई राष्ट्रिय मुद्दाहरूमा टिभी बहसको लागि पठाइयो। टेलिभिजन बहसहरूमा नियमित उपस्थितिको साथ, उनी जवान, ऊर्जावान र ब्रशको रूपमा देखा परिन्। उनले विपक्षी प्यानलका सदस्यहरूमा धेरै अपमानजनक टिप्पणीहरू गरेको रेकर्ड गरिएको छ, जसले ट्विटरमा आक्रोश पैदा गरेको छ।
२०१७ मा, उनी २००२ गुजरात दङ्गाको फोटो साझा गरेको र पश्चिम बंगालमा हिंसालाई चित्रण गर्ने एकको रूपमा कथित रूपमा पारित गरेकोमा कोलकाता पुलिसद्वारा मुद्दा लगाइयो।
मुहम्मद बारे टिप्पणी
२६ मे २०२२ मा, शर्माले टाइम्स नाउ टेलिभिजन च्यानलमा ज्ञानवापी मस्जिद विवादमा बहसमा भाग लिनुभयो, जसमा उनले मुहम्मदकी पत्नी आइशाको विवाहको समयमा र विवाहको समाप्तिको बारेमा विवादास्पद टिप्पणी गरे।  एक दिन पछि, उनको टिप्पणीको भिडियो क्लिप, तथ्य-जाँच गर्ने वेबसाइट Alt न्यूजका सह-संस्थापक मोहम्मद जुबैरले सामाजिक सञ्जालमा व्यापक आलोचनाको लागि साझा गरे। टाइम्स नाउले भोलिपल्ट आफ्नो युट्युब च्यानलबाट उक्त कार्यक्रमको भिडियो हटायो। जे होस्, शर्माले आफ्नो टिप्पणीको बचाउ गरे र जुबैरलाई क्लिप "भारी रूपमा [सम्पादन]" गरेको आरोप लगाए। उनले थप दावी गरे कि उनले बलात्कार र ज्यान मार्ने धम्कीहरू प्राप्त गरिरहेको छ, जसले दिल्ली पुलिसलाई सुरक्षा कभर प्रदान गर्न प्रेरित गर्यो।  शर्माले धेरै टेलिभिजन कार्यक्रमहरूमा यस्तै टिप्पणी गरेको पत्रकारहरू बताउँछन्।
"धार्मिक भावनामा चोट पुर्‍याएको" को आधारमा भोलिपल्ट मुम्बईमा शर्मा विरुद्ध पुलिस एफआईआर (पहिलो सूचना रिपोर्ट) दर्ता गरियो। हैदरावादका सांसद असदुद्दीन ओवैसीद्वारा देशका विभिन्न शहरहरूमा एफआईआरहरूको श्रृंखला पछ्याइएको छ। कानपुरको एक मुस्लिम संगठनले जुन ३ मा टिप्पणीको विरोध गर्न बन्द (बंद) को आह्वान गरेको थियो, जसमा हिंसा भड्कियो र ४० जना घाइते भए। यस बीचमा, शर्माका टिप्पणीहरू सोशल मिडियामा विशेष गरी अरब संसारमा साझा हुन जारी राख्यो। ४ जुन सम्म, "अगमवक्ता मोहम्मदको अपमान" खाडी सहयोग परिषद (GCC) र टर्कीका सबै देशहरूमा शीर्ष १० प्रचलित ह्यासट्यागहरू मध्ये एक थियो।
५ जुनमा, ओमानका ग्रान्ड मुफ्ती शर्मासँग मुद्दा उठाउने भारत बाहिरबाट पहिलो महत्वपूर्ण व्यक्ति बने। टिप्पणीलाई "उद्धार र अश्लील असभ्यता" को रूपमा वर्णन गर्दै, उनले सबै भारतीय उत्पादनहरूको बहिष्कार र ओमानमा सबै भारतीय लगानीहरू जफत गर्न आह्वान गरे। कतार सरकारले भारतीय राजदूतलाई बोलाएर तुरुन्त निन्दा र माफी माग्यो; राजदूतले कथित रूपमा शर्मालाई भारत सरकारको विचारलाई प्रतिबिम्बित नगर्ने "फ्रिंज तत्व" भएको दाबी गरे। सोही दिन कुवेत र इरानले भारतीय राजदूतलाई बोलाएर विरोध नोट दिएका थिए ।
जुनमा शर्मालाई सोधपुछ गर्न दिल्ली आएको मुम्बई प्रहरीको टोलीले ५ दिनसम्म शिविर लगाएर पनि फेला पार्न सकेन ।
जेन अस्टिन
जेन अस्टिन (१६ डिसेम्बर १७७५ – १८ जुलाई १८१७) अङ्ग्रेजी उपन्यासकार र बढी पढिएकी लेखिका हुन् । सेन्स एन्ड सेन्सिबिलिटि (१८११), प्राइड एन्ड प्रिजुडिस (१८१३), म्यान्सफिल्ड पार्क (१८१४) र एमा (१८१५) उनका केही चर्चित कृति हुन् । सन् १८६९ मा उनको भतिजोद्वारा प्रकाशित ए मेमोर अफ जेन अस्टिन ले अस्टिनलाई धेरै चर्चित बनायो । सन् १९४० को दसक सम्म उनी अङ्ग्रेजी साहित्यको उल्लेखनीय लेखिकाको रूपमा चिनिसकिएकी थिइन् ।
पारीवारीक पृष्ठभूमि
अस्टिनका आमा क्यासेन्ड्रा र बाबू जर्ज उच्च परिवारिक पृष्ठभूमिबाट आएका थिए । बाबू जर्ज उल उत्पादक हुँदै अरु सैनिक अहोदामा पुगेको परिवार थियो । उनीहरूको विबाह १६ अप्रिल १७६४ मा भयो ।
अस्टिनका ६ जना दाजुभाइ र एउटी दिदी थिइन् । उनकि दिदी नै उनको मिल्ने साथी भइन्, दाजुभाइहरू मध्ये हेनरीलाई अस्टिन नजिक मान्थिन् । हेनरी बैङ्कमा काम गर्थे, आफ्नो ठाउँको धेरै जनासँग चिनजान भएकाले अस्टिनको कृतिहरु छापिन उनले सहयोग पुर्याए ।
सुरूवाती जीवन
सन् १७८३ मा अस्टिन र उनकी दिदी क्याजेन्ड्रालाई पारिवारिक रिति अनुसार अक्सफोर्ड भर्ना गरियो । दुवै दिदीबहिनीलाई टाइफाइडले समात्यो, यसमा जेनको झन्डै मृत्यु भएन ।
नातावाद
नातावाद व्यवसाय, राजनीति, मनोरन्जन क्षेत्र, खेलकुद, धर्म र अन्य गतिविधिहरु लगायतका विभिन्न क्षेत्रहरूमा कुनै काममा योग्यता, न्याय-अन्यायको ख्याल नगरी आफ्नो आफन्तहरुको पक्ष लिने प्रवृति हो। यो क्याथोलिक पोप तथा पादरीहरूले आफ्ना भाइ-भतिजा तथा नातेदारहरूलाई जिम्मेवारी सुम्पने प्रवृतिवाट यो शब्दको उत्पत्ति भएको हो।
नातावाद अरस्तू, तिरुवल्लुवर र कन्फ्युसियस सहित धेरै दार्शनिकहरूले पुरातन समय देखि नै आलोचना गर्दै आइरहेका छन् । उदाहरणको लागि, प्राचीन भारतीय दार्शनिक तिरुवल्लुवरले नातावाद/ भतीजावादलाई खराब र मूर्ख भनेर निन्दा गरेका थिए।
नेपाल
उदारवादी अर्थतन्त्र र समाजवाद उन्मुख भनिएको नेपाली समाजमा नातावाद, परिवारवाद र आफन्तवाद हराउनुको साटो झन् भयावह बन्दै गरेको उदाहरणहरू धेरै छन् ।
नेपालमा गणतन्त्र आएपछि नातावाद झन् मौलाएको देख्न सकिन्छ। शेरबहादुर देउवाले आफ्नी सासूलाई जापानको राजदूतमा, रामचन्द्र पौडेलले सम्धीलाई प्रधानन्यायाधीशमा, माधवकुमार नेपालले भाइलाई हङकङको दूतमा, प्रचण्डले आफ्ना छोरी रेणु दाहाल, बुहारी बिना मगर, ज्वाइँ, भाइ आदिलाई विभिन्न पदमा गरेका नियुक्ति नातावादका केही उदाहरण हुन्। मधेसकेन्द्रित राजनीतिक पार्टीका नेताहरूले आफ्ना श्रीमती र प्रेमीलाई समेत सभासद् बनाएका घटनाले नातावाद नेपाली समाजको अभिन्न अंग रहेको कुरालाई स्पष्ट पारेको छ। तत्कालीन उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलका सम्धीलाई राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको अध्यक्षमा गरेको नियुक्तिले नातेदारीको प्रभुत्वलाई घीनलाग्दो उदाहरणका रूपमा चरितार्थ गरेको छ ।
गोलासिनी भारद्वाज
गोलासिनी भारद्वाज (Alauda arvensis)     नेपालमा पाइने भारद्वाज प्रजातिको चरा हो। यो प्रजाति युरोपदेखि एसिया हुँदै न्युजिल्यान्ड, अस्ट्रेलिया तथा हवाइयन टापूसम्म पाइने गर्छ। यसको लम्बाई १८ देखि १९ सेन्टिमिटर (७.१ देखि ७.५ इन्च) हुन्छ।
जडमेला
जडमेला गाउँ  बैतडी जिल्लामा रहेको सकार गाउँ विकास समिती मा पर्ने एक गाउँ हो ।यो वडा नं.५ मा पर्छ ।
बृहदेश्वर मन्दिर
बृहदेश्वर वा बृहदीश्वर मन्दिर तमिलनाडुको तंजौरमा स्थित एक हिन्दू मन्दिर हो जुन ११औं शताब्दीको आरम्भमा बनाइएको थियो । यसलाई तमिल भाषामा बृहदीश्वरको नामले जानिन्छ । बृहदेश्वर मन्दिर पूरा तरिकाले ग्रेनाइट नि‍र्मि‍त हो । विश्वमा यो आफ्नो तरिकाले पहिलो र एकमात्र मन्दिर हो जुन ग्रेनाइटको बनाइएको छ । यो आफ्नो भव्यता, वास्‍तुशिल्‍प र केन्द्रिय गुम्बजबाट मानिसहरूलाई आकर्षित गर्छ । यस मन्दिरलाई युनेस्कोद्वारा विश्व धरोहर घोषित गरिएको छ ।
यो कलाको प्रत्येक शाखा - वास्तुकला, ढुङ्गा र ताम्रमा कलात्मक, प्रतिमा विज्ञान, चित्राङ्कन, नृत्य, सङ्गीत, आभूषण एवम् उत्कीर्णकलाको भण्डार हो । यो मन्दिर उत्कीर्ण संस्कृत र तमिल पुरालेख सुलेखहरूको उत्कृष्ट उदाहरण हो । यस मन्दिरको निर्माण कलाको एक विशेषता यो हो कि यसको गुम्बजको छाँया पृथ्वीमा पर्दैन । शिखरमा स्वर्णकलश स्थित छ । जुन ढुङ्गामा यो कलश स्थित छ, अनुमानत: त्यसको वजन २२०० मन (८० टन) छ र एउटै ढुङ्गाबाट बनेको छ । मन्दिरमा स्थापित विशाल, भव्य शिवलिङ्गलाई देख्दा उनको वृहदेश्वर नाम सर्वथा उपयुक्त प्रतीक हुन्छ ।
मन्दिरमा प्रवेश गर्दा गोपुरमको भित्र एक वर्ग स्थिरता छ । त्यहाँ चौतारीमा नन्दी जी बसेका छन् । नन्दी जीको यो प्रतिमा ६ मिटर लामो, २.६ मिटर चौडा तथा ३.७ मिटर उच्च छ । भारतवर्षमा एउटै ढुङ्गाबाट निर्मित नन्दी जीको यो दोस्रो सर्वाधिक विशाल प्रतिमा हो ।
शब्दावली
बृहदेश्वर (IAST: Bṛihádīśvara) एक संस्कृत संमिश्र शब्द हो जसमा बृहतको अर्थ "ठूलो, महान, विशाल, व्यापक", र ईश्वरको अर्थ "भगवान, शिव, सर्वोच्च अस्तित्व, सर्वोच्च आत्मा हो । नामको अर्थ "महान भगवान, विशाल शिव" मन्दिर हो । स्थानीय रूपमा, मन्दिरलाई ठूलो मन्दिर भनिन्छ, ऐतिहासिक शिलालेखहरूमा यसलाई राजाराजेश्वर, राजराजेश्वरम र पेरुवादैयार मन्दिरको रूपमा पनि जानिन्छ ।
तुर्केली भाषा
तुर्केली भाषा वा तुर्क्च वा इस्तानबुल चुर्कच्से, İstanbul Türkçesi, तुर्केली भाषा परिवारको सबैभन्दा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने वा बोलिने भाषा हो। यस भाषाको मातृभाषीहरूको सङ्ख्या मुख्य रूपमा तुर्कीमा केन्द्रित छ जसको प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या ७ देखि ८ करोड रहेको छ। यसको आफ्नै देश भन्दा बाहिर जर्मनी, अस्ट्रिया, बुल्गारिया, उत्तर म्यासेडोनिया, उत्तरी साइप्रस, युनान, ककेशस, र युरोप र मध्य एसियाका अन्य भागहरूमा वक्ताहरूको महत्त्वपूर्ण स-साना समूहहरू रहेको छ।साइप्रसले युरोपेली सङ्घलाई यो भाषा आधिकारिक भाषाको रूपमा जोड्नको लागि अनुरोघ गरेको छ। यद्यपि तुर्की युरोपेली सङ्घको सदस्य राष्ट्र होइन।
पश्चिमी भागमा, उस्मानी तुर्की भाषाको प्रभावको रूपमा तुर्केली भाषा उस्मानी साम्राज्यको प्रशासनिक र साहित्यिक भाषाको रूपमा प्रयोग भइरहेको थियो जुन उस्मानी साम्राज्यको विस्तारसँगै फैलिइको थियो। सन् १९२८ म, तुर्की गणतन्त्रको प्रारम्भिक वर्षहरूमा आतातुर्कको एक सुधारका रूपमा उस्मानी तुर्केली वर्णमालालाई रोमन वर्णमालाले बदलेको थियो।
तुर्केली भाषाको विशिष्ट विशेषताहरू स्वर सद्भाव र बृहत समुच्चय हो। तुर्केलीको मूल शब्द क्रम विषय – वस्तु – क्रिया हो। तुर्केली भाषामा कुनै संज्ञा वर्ग वा व्याकरणीय लिङ्ग छैन। भाषाले सम्मानजनकको प्रयोग गर्दछ र एक मजबूत औपचारिकता वा परिचितता भेद राख्दछ जसले शिष्टता, सामाजिक दूरी, उमेर, शिष्टाचार वा ठेगानामा पहिचानको विभिन्न स्तरहरू छुट्याउँछ। बहुवचन, द्वितीय पुरुष सर्वनाम र क्रियापदहरू आदर बाहिर एकल व्यक्तिको सन्दर्भमा प्रयोग गरिन्छ।
निकोला टेस्ला
निकोला टेस्ला (Никола Тесла, ;  १० जुलाई १८५६ - ७ जनवरी १९४३) एक सर्बियाली अमेरिकाली   आविष्कारक, भौतिक वैज्ञानिक, मेकानिकल इन्जिनियर र विद्युत अभियन्ता थिए जो आधुनिक अल्टरनेटिङ करन्ट (AC) बिजुली आपूर्ति प्रणालीको डिजाइनमा आफ्नो योगदानका लागि सबैभन्दा प्रसिद्ध थिए।
बाल्यकाल
निकोला टेस्लाको जन्म १८५६ जुलाई १० मा क्रोएसियाको स्मिलजान(हाल सर्विया)मा भएको थियो । उनको पिता मिलुटिन टेस्ला कट्टर क्रिस्चियन धर्मगुरु थिए। उनको आमाको नाम जुका म्यान्डिक हो । उनी आÏना बुवा आमाका चौथो सन्तान थिए । उनले प्रारम्भिक शिक्षा स्मिलजानकै एक प्राथमिक विद्यालयमा शुरु गरेका थिए । त्यहाँ उनले गणित र धर्मशाश्त्र पढे । १८६२ मा टेस्ला परिवार गोस्पिक भन्ने ठाउँमा बसाई स¥यो । त्यहाँ टेस्लाका पिता पादरी काम गर्दथे । त्यहीँ उनी एक जिम्नेजियम विद्यालय भर्ना भए र आÏनो प्राथमिक शिक्षा पुरा गरे । ‘हुने विरुवाको चिल्लो पात’ भनेझैं टेस्ला सानै उमेर देखि तीक्ष्ण बुद्धिका थिए । एक पटक स्कूलमा इन्टिग्रल क्याल्कुलशको एउटा समस्या हल गर्दा शिक्षकले ‘चोरेर गरेको’ आरोपसमेत लगाएका थिए ।
१८७३ मा टेस्ला केही समयका लागि गृहनगर स्मिलजान फर्किए। त्यहाँ उनलाई हैजाले आक्रान्त पाऱ्यो। नौ महिनासम्म उनी ओछ्यान परे । उनी बल्लतल्ल मृत्युको मुखबाट उम्कन सफल भए । बिरामीबाट तंग्रिएपछि १८७५ मा उनी उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि अस्ट्रिया गए । त्यहाँको ग्रेजस्थित पोलिटेक्निक इन्स्टिच्युटमा मेकानिकल र विद्युतीय इन्जिनियरिङको अध्ययन गरे । पारिवारिक समस्याका कारण उनले १८७८ मा पढाइ बीचमै छोड्नुपर्यो । १८७९ मा पिताको निधनपछि टेस्ला गोस्पिक फर्किए । त्यहाँ पहिले आफू पढेको विद्यालयमा केही समय पढाए । पछि १८८१ मा उनी हँगेरीको बुढापेस्ट गएर त्यहाँको केन्द्रीय टेलिफोन एक्सचेन्ज अफिसमा काम गर्न थाले । त्यहाँ काम गर्दै गर्दा उनको दिमागमा चुम्बकीय क्षेत्रको परिभ्रमण सम्वन्धी बिल्कुलै नयाँ आइडिया फुर्यो । त्यो आइडियालाई मूर्तरूप दिन उनले अमेरिका जाने निर्णय गरे ।
अमेरिका प्रस्थान र एडिसन सँगको सहकार्य
२८ वर्षको उमेरमा टेस्ला १८८४ मा न्युयोर्क आइपुगे । जहाँ उनको विश्वकै सबैभन्दा महान् वैज्ञानिक तथा आविस्कारक थोमस एल्वा एडिसनसँग काम गर्ने अभिलाषा थियो । अमेरिका आइपुग्दा उनको खल्तीमा जम्मा ४ सेन्ट पैसा थियो अनि थियो केही गणितीय हिसाव (Mathematical computation), उड्ने मेसिनको स्केच आइडिया र एडिसनको युरोपियन  व्यापारिक साझेदार चाल्र्स ब्याचलरको सिफारिशपत्र । जब टेस्ला आफूले भेट्न र सँगै काम गर्न चाहेको ‘हिरो’ एडिसनको अफिसमा पुगे, उनी एकदमै उद्धेलित र रोमाञ्चित भैरहेका थिए । उनले एडिसनको हातमा चाल्र्स ब्याचलरको सिफरिस पत्र थमाए, जहाँ लेखिएको थियो–
टेस्लाले आफुले गरेका इन्जिनियरिङ सम्वन्धी कामहरूबारे बताए र एसी विद्युत अल्टरनेटिङ करेन्ट मोटरबारेको आफ्नो अवधारणा पनि सुनाए ।
सर्वप्रथम विद्युतको प्रयोग सन् १८७० को दशकको अन्त्यतिर भएको थियो । त्यतिखेर एडिसनले फिलामेन्ट चिमको भर्खरै आविस्कार गरेका थिए । एडिसनको DC पावर स्टेशन म्यानहटनको पल स्ट्रिटमा थियो । न्युयोर्कका धनाढ्यहरू आ–आÏनो घरका बिजुली बाल्न प्रशस्त खर्च गर्न तयार थिए । तीनै धनाढ्यहरूमध्येका एक बैङ्कर जे.पी. मोर्गानले एडिसनको परियोजनामा भारी मात्रामा लगानी गरेका थिए । तर त्यतिबेला विद्युत प्रणाली अत्यन्त जोखिमयुक्त थियो । डी.सी. करेन्टमा भएका खराबीहरू हटाउन एडिसनले टेस्लालाई नियुक्त गरे । टेस्लाको दाबी अनुसार यदि उनले उक्त काम सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न सके एडिसनले उनलाई ५० हजार अमेरिकी डलर दिने सम्झौता थियो । टेस्ला उक्त काम फत्ते गर्न रातदिन लागि परे । महिनौँसम्मको अथक परिश्रम र अनुसन्धानपश्चात् उनले आÏनो जिम्माको काम सफलतापूर्वक सम्पन्न गरे ।
एडिसनसँग सम्बनधविच्छेद
काम सम्पन्न भइसकेपछि उनले एडिसनसमक्ष सम्झौताअनुसारको रकम दिन अनुरोध गरे, तर एडिसन यस कुरामा अनिच्छुक देखिए । उल्टो एडिसनले टेस्लालाई हाँसो–मजाकमा उडाउँदै जोकको एक पात्रको रूपमा चित्रित गरे । एडिसनले उक्त सम्झौता बमोजिमको रकम दिन अस्वीकार गरे । बरु टेस्लालाई उनको साप्ताहिक पारिश्रमिक १० डलरबाट बढाएर १८ डलर पु¥याइदिने प्रस्ताव राखे । एडिसनको यस किसिमको व्यवहारबाट टेस्लाले आफूलाई धोका र अपमान भएको महशुस गरे । उनले तत्कालै एडिसनलाई राजीनामा बुझाएर त्यहाँबाट काम छोडेर हिँडे ।
नागरिकता
३० जुलाई १८९१ मा, ३५ वर्षको उमेरमा, टेस्ला संयुक्त राज्य अमेरिका को एक प्राकृतिक नागरिक बने। त्यही वर्ष उनले आफ्नो टेस्ला कोइल पेटेन्ट गरे।
प्रयोगशाला आगलागी
१३ मार्च १८९५ को बिहान सबेरै, टेस्लाको प्रयोगशाला रहेको साउथ फिफ्थ एभिन्यू भवनमा आगो लाग्यो। यो भवनको बेसमेंटबाट सुरु भएको थियो र यति तीव्र थियो कि टेस्लाको चौथो तलाको प्रयोगशाला जलेर दोस्रो तलामा खसेको थियो। आगलागीले टेस्लाका चलिरहेका परियोजनाहरूलाई क्षति पुर्यायो, यसले प्रारम्भिक नोटहरू र अनुसन्धान सामग्री, मोडेलहरू, र प्रदर्शन टुक्राहरूको संग्रहलाई पनि नष्ट गर्यो, जसमा १८९३ वर्ल्ड्स कोलम्बियाई प्रदर्शनीमा प्रदर्शन गरिएको थियो। टेस्लाले द न्यूयोर्क टाइम्सलाई बताए  "म कुरा गर्नको लागि धेरै दु:खी छु। म के भन्न सक्छु?" आगो लागेपछि टेस्ला ४६ र ४८ पूर्वी ह्युस्टन स्ट्रिटमा गएर ६ औं र सातौं तल्लामा आफ्नो प्रयोगशाला पुनर्निर्माण गरे।
वार अफ करेन्ट
एडिसनसँग सम्बनधविच्छेदपछि १८८८ मा टेस्लाले एसी करेन्ट (एसी विद्युत) सिस्टम (AC Current System ) सम्वन्धी काम शुरु गरे । उनलाई त्यतिबेलाका प्रख्यात उद्योगपति जर्ज वेस्टिङहाउसले साथ दिएका थिए । उनले (AC Current System ) सम्वन्धी आफूले पत्ता लगाएका ४० आविस्कारको राइट (स्वामित्व अधिकार) वेस्टिङहाउसलाई बेचेका थिए । जसको पेटेन्ट मूल्यबापत उनले ६० हजार अमेरिकी डलर प्राप्त गरे जसमध्ये ५ हजार डलर नगदै र बाँकी रकमबाट वेस्टिङहाउस कर्पोरेसनको १५० कित्ता सेयर थियो । यस बाहेक उनले प्रति हर्सपावर विद्युत उत्पादनबापत साँढे दुई अमेरिकी डलर रोयल्टी पाउने भए ।
वेस्टिङहाउससँगको सम्झौताबाट प्राप्त रकमबाट उनले आÏनै प्रयोगशाला स्थापना गरे । AC करेन्टमा वेस्टिङहाउस कर्पोरेसनको यस्तो किर्तिमानी लगानीपछि अमेरिकाको औद्योगिक क्षेत्रमा टेस्लाको AC करेन्ट प्रयोग गर्ने कि एडिसनको DC करेन्ट प्रयोग गर्ने भन्नेबारेमा ठूलो हलचल मच्चियो । किनभने एडिसन अमेरिकाको विद्युतीय संयन्त्रमा आफ्नो DC करेन्ट बेच्न चाहन्थे तर अन्ततः टेस्ला– स्टिङहाउसले यो मामिलामा बाजी मारे । कारण प्राविधिकरूपमा DC करेन्ट भन्दा AC करेन्ट सिस्टम कम त्रुटिरहित, उत्कृष्ट र प्रयोगयोग्य थियो । टेस्लाले १८९१ मा घरायसी प्रयोजनमा प्रयोग गरिने ६० हर्जको AC करेन्ट सिस्टम सम्वन्धी पेटेन्ट दर्ता गराए । त्यही वर्ष उनले टेस्ला क्वाइल (Tesla Coil) आविस्कार गरे । त्यही टेस्ला क्वाइल रेडियो तथा टेलिभिजन सेटमा आजसम्म प्रयोग गरिँदै आएको छ ।
सन् १८९३ को मे महिनामा अमेरिकाको शिकागो शहरमा शिकागो विश्व मेला (Chicago World Fair) आयोजना हुँदै थियो । कोलम्बसले अमेरिका पत्ता लगाएको ४ सय औँ वर्षगाँठको अवसरमा आयोजित उक्त मेलालाई कोलम्बियन महोत्सव (Columbian Exposition) को नाम दिइएको थियो । विद्युतीय प्रकाश प्रयोग गरी आयोजना गर्न लागिएको यो विश्वकै पहिलो प्रदर्शनी थियो । उक्त मेलामा विद्युतीय प्रकाशले झलमल्ल बनाउने जिम्मा टेस्ला–वेस्टिङहउस कर्पोरेसनले प्राप्त ग¥यो । यस प्रतिस्पर्धामा पनि एडिसनको जनरल इलेक्ट्रिक कम्पनी पछारिन पुग्यो । जसको पछाडी कारण थियो –DC  करेन्ट सिस्टम सञ्चालन गर्न लाग्ने लागत AC करेन्टको भन्दा झण्डै दोब्बर थियो ।
१८९३ मे १ को साँझ तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति ग्रोभर क्लेभल्याण्डले उद्घाटनमा जब स्वीच अन गरे, उक्त समारोह स्थल हजारौं विद्युतीय चिमको प्रकाशले झलमल्ल भयो । उक्त समारोहस्थल ‘प्रकाशको शहर’ जस्तै भयो । यसको पछाडी टेस्ला–वेस्टिङहाउसको अथक मेहनत र लगानी जिम्मेवार थियो ।
नायगरा विद्युत गृह
टेस्ला बाल्यकालदेखि नै प्रकृतिबाट ऊर्जा उत्पादन कसरी गर्न सकिन्छ भनेर चिन्तन गर्दथे । उनको कल्पना १८९५ मा साकार हुन पुग्यो । जब वेस्टिङहाउसले विश्वप्रसिद्ध नायाग्रा झरनामा विद्युतगृह बनाउने सभ्झौता गरे । नायगरा झरनामा ‘पावरहाउस’ निर्माण गर्न अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको नायगरा झरना आयोग (Niagara Falls Commission) बनायो । उक्त आयोगका प्रमुख विश्वविख्यात भौतिकशास्त्री लर्ड केल्भिन थिए । शिकागो महोत्सवमा आउनु अघिसम्म केल्भिन पनि DC करेन्टकै पक्षपाती थिए । तर पछि केल्भिन आफैले वेस्टिङहाउसलाई AC करेन्ट सिस्टम प्रयोग गर्न अनुरोध गरे । टेस्लाले १८९५ मा विश्वकै पहिलो जलविद्युत गृहको सफलतापूर्वक डिजाइन सम्पन्न गरे यो DC करेन्ट माथि AC करेन्ट सिस्टमको जितको अर्को सशक्त पाइला थियो ।
नायगरा प्रोजेक्ट सफतापूर्वक सम्पन्न गरेपछि टेस्ला न्युयोर्कस्थित आफ्नै प्रयोगशाला South Fifth Avenue फर्किए । १८९६ मा उनले एक्स–रे ट्युबको डिजाइन र निर्माण गरे । त्यस बारेमा ‘इलेक्ट्रिकल रिभ्यु’ पत्रिकाले लेख छापेको थियो । यो कुरा त्यतिबेला सार्वजनिक भयो, जतिबेला रोएन्टजनले पनि भर्खरै आफ्नो  एक्स–रे आविस्कारको घोषणा गरेका थिए । तर टेस्लाले एक्स–रेको आविस्कार आफूले पहिले गरेको भनी दाबी गरेनन् । रोएन्टजनले पनि टेस्लाको स्तरीय एक्स–रे इमेजको प्रशंसा गर्दै बधाई दिए ।
टेस्लाः रेडियोका आविस्कारक
टेस्लाले सन् १८९६ मै रेडियोको आधारभूत प्रणालीसम्बन्धी प्रतिलिपि अधिकार दर्ता गराइसकेका थिए। जसमा उनले रेडियो ट्रान्समिटरको सबै मूलभूत तत्वहरू व्याख्या गर्दै रेखात्मक चित्र प्रकाशित गरेका थिए। सोही वर्ष उनले रेडियो तरङ्ग पकड्न सक्ने उपकरण बनाएका थिए। उक्त उपकरण परीक्षण गर्ने क्रममा उनले आफ्नो प्रयोगशालबाट म्यानहटनसम्म रेडियो सङ्केत प्रसारण गर्ने सफलता समेत प्राप्त गरेका थिए। उनको यही रेडियो उपकरणबाट नै आधुनिक रेडियोको आविस्कार भएको हो। उनले सन् १८९६ मा ताररहित टेलिग्राफीको पहिलो एकस्व दर्ता गरेका थिए तर त्यो प्राविधिक रूपमा अत्यन्त कमजोर थियो। मार्कोनीको रेडियो सङ्केत केही मिटर दुरी मात्र पार गर्न सक्दथ्यो। पछि सन् १९०१ मा मार्कोनीले टेस्ला ओसिलेटर प्रयोग गरी रेडियो सङ्केतलाई पार गराउन सफल भएका थिए।
टेस्लाले सन् १८९६ मै रेडियो अनुप्रयोग सम्बन्धी एकस्व दर्ता गराएका थिए। जबकी मार्कोनीले सन् १९०० को नोभेम्बरमा मात्र आफ्नो पहिलो अनुप्रयोग सम्बन्धी एकस्व अमेरिकामा दर्ता गराएका थिए। यो एकस्व अधिकारको विषयलाई लिएर सन् १९०३ सम्म चर्को विवाद भएको थियो। सन् १९०३ मा अमेरिकाको एकस्व कार्यालयले यसबारेमा निर्णय गर्दै मार्कोनीले दर्ता गरेको अनुप्रयोगलाई एकस्व अधिकार दिनयोग्य नभएको जनाएको थियो किनकी त्यही प्रकृतिको अनुप्रयोग आविष्कारको एकस्वहरू एकस्प नं. ६४५,५७६ र ६४९,६२१ टेस्लाले पहिल्यै दर्ता गराइसकेका थिए।
यसै सन्दर्भमा टेस्लासँगै काम गर्ने इन्जिनियर ओटिस पोण्डले टेस्लालाई सजग गराउँदै मार्कोनीले उनको आविष्कारमाथि दाबी गरेकोबारे जानकारी गराएका थिए। तर यसबारेमा टेस्लाको प्रतिक्रिया यस्तो थियो – ‘मार्कोनी एक असल विद्वान हुन् उनलाई काम गर्न दिऊँ, उनले मेरा १७ वटा पेटेन्टहरू प्रयोग गरिरहेका छन्।’
तर अमेरिकी एकस्व कार्यालयले १ वर्ष अघिको आफ्नै निर्णय उल्टाउँदै सन् १९०४ मा रेडियो आविष्कारको एकस्व अधिकार एक्कासी मार्कोनीलाई प्रदान गरेको थियो। रेडियोको आविष्कार गरेको भन्दै सन् १९०९ को भौतिक शास्त्र तर्फको नोबेल पुरस्कार समेत मार्कोनीलाई दिइएको थियो। एकस्व प्रदान कार्यालयको यस्तो कदमप्रति टेस्ला निकै आक्रोशित बनेका थिए। उनले मार्कोनीको कम्पनी विरुद्ध अदालतमा क्षतिपूर्तिको मुद्दा दायर गरेेका थिए जसको फैसला सन् १९४३ मा मात्र भएको थियो। त्यति बेलासम्म टेस्लाको मृत्यु भैसकेको थियो। मुद्दाको फैसला गर्दै अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले रेडियो आविष्कारको वास्तविक हकदार टेस्ला नै भएको फैसला गर्दै उक्त एकस्व अधिकार टेस्लाकै नाममा हुने फैसला गेरेको थियो।
राडारको आविस्कार
पहिलो विश्वयुद्ध सुरु हुनेबेला अमेरिकी सरकारले जर्मनीको सामुद्रिक जहाजहहरू पत्ता लगाउने उपाय खोजी गरिरहेको थियो। उक्त उपायको अनुसन्धान गर्ने जिम्मा थोमस एल्वा एडिसनलाई दिइएको थियो। टेस्लाले ऊर्जा तरङ्गको प्रयोगमा आधारित एक प्रस्ताव पेश गरेका थिए जसलाई राडार प्रविधि भनिन्छ। तर एडिसनले टेस्लासँगको दुस्मनीका कारण उक्त प्रस्तावलाई ठाडै अस्वीकार गरिदिए जसले गर्दा राडारको आविस्कार हुन थप २५ वर्ष लागेको थियो। पछि सन् १९३४ मा फ्रान्सेली वैज्ञानिक इमिल जेरार्दुले टेस्लाकै सिद्धान्तका आधारमा राडार प्रविधिको विकास गरेका थिए।
निधन
सन् १९३७मा ८१ वर्षको उमेरमा एक रात, आफ्नो नियमित काम परेवाहरूलाई आहारा खुवाउनको लागि क्याथेड्रल र पुस्तकालय जान होटेल न्यू योर्करबाट निस्किए। होटेलबाट केही ब्लकहरू सडक पार गर्दा टेस्लालाईइ ट्याक्सीले ठक्कर दियो र उनी भुइँमा लडे। दुर्घटनामा उनको ढाडमा गहिरो चोट लागेको थियो भने तीनवटा करङ भाँचिएको थियो । टेस्लाले डाक्टरसँग परामर्श लिन अस्वीकार गरेकाले उनको चोटको पूर्ण हद कहिल्यै थाहा थिएन; र उनी लगभग आजीवन चलन, र पूर्ण रूपमा निको भएन।
७ जनवरी १९४३ मा ८६ वर्षको उमेरमा टेस्लाको होटल न्यूयोर्करको कोठा ३३२७ मा एक्लै मृत्यु भयो। उनको शव होटलको मेड एलिस मोनाघनले फेला पारे। टेस्लाले दुई दिन अघि आफ्नो ढोकामा राखेको "DO NOT DISTURB " चिन्हलाई बेवास्ता गर्दै उनी कोठामा प्रवेश गरेपछी उनले टेस्लाको शव देखिन् । सहायक चिकित्सा परीक्षक एच .डब्ल्यू. वेम्बलीले शरीरको जाँच गरे र मृत्युको कारण कोरोनरी थ्रोम्बोसिस (हृदयघातको एक प्रकार) भएको ठहर गरे।
टेस्लाको उनको अन्त्येष्टीमा २ हजार भन्दा बढी मानिसहरू सहभागी भएका थिए जसमध्ये कयौँँ नोबेल पुरस्कार विजेता वैज्ञानिकहरू पनि थिए। टेस्लाको मृत्युु पश्चात् अमेरिकी सरकारको गुप्तचर निकायले उनका सम्पूर्ण अप्रकाशित महत्त्वपूर्ण अनुसन्धानात्मक लेख तथा टिपोटहरू कब्जा गरेको थियो। टेस्लाको आविस्कार र एकस्वका कागजात तथा दस्तावेजहरू अमेरिकी गुप्तचर निकायले अत्यन्त गोप्य भनी अनुसन्धान गरेको थियो। यो अनुसन्धानको नेतृत्व हुभरले गरेका थिए जसले महान् वैज्ञानिक अल्वर्ट आइन्स्टाइनको जासुरी गरी १२ हजार पृष्ठको एक दस्तावेज बनाएका थिए।
निकोला टेस्ला सङ्ग्रहालय
सन् १९५१मा भतिजाको सहयोगमा उनको सरसामान सर्बियाको बेलग्रेड पुर्‍याइयो, । त्यसको चार वर्षपछि बेलग्रेडमा निकोला टेस्ला सङ्ग्रहालय सञ्चालनमा आयो जहाँ अझै पनि बर्सेनि हजारौँ मानिस पुग्छन्।
दुलेगौँडा सहर
दुलेगौँडा तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक सहर हो । यो सहर हाल शुक्लागण्डकी नगरपालिकामा रहेको छ, भने शुक्लागण्डकी नगरपालिकाको व्यापारिक केन्द्रका रूपमा रहेको छ । हाल यो सहर नेपालको नयाँ प्रदेशीक संरचना अन्तरगत प्रदेश नम्बर ४, गण्डकी अञ्चल, तनहुँ जिल्लामा रहेको छ । यो सहर नयाँ संरचना अन्तरगत १८ मे २०१४ मा नगरपालिकाको रूपमा स्थापना भएको थियो । सन् १९९१ सालको नेपाल सरकारको आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार यो सहरका कुल ७४१२ जना मानिसहरू बस्ने गर्दथे भने १५०७ वटा विभिन्न किसिमका घरहरू रहेको थियो ।
स्वास्थ्य
यो दुलेगौँडा सहरमा प्रमुख उपचार सेवा दिने अस्पतालका रूपमा तनहुँ सेवा अस्पताल रहेकोमा छ । यो अस्पतालको तत्कालीन नेपालका स्वास्थय मन्त्री खगराज अधिकारीले वि.स. २०७१ पुस २८ गते गरेका थिए । यस अस्पतालले तनहुँका मात्र नभइ स्याङ्जा जिल्ला, कास्की जिल्ला तथा पाल्पा जिल्ला बासिन्दाहरूलाई समेत सेवा दिने गर्दछ । यसबाहेक यो सहरमा अन्य सानाठूला स्वास्थ क्लिनिकहरू, औसधि पसलहरू तथा आयुर्वेदिक औषधालयहरू समेत रहेको छ ।
शिक्षा
दुलेगौँडा सहर तथा वरपरका मुख्य शिक्षालयहरू
यातायात
यो दुलेगौँडा सहर पृथ्वी राजमार्गमा अवस्थित रहेको छ । यो सहर पोखरा र काठमाडौंको बिचमा रहेको छ ।
अर्थतन्त्र
दुलेगौंडा स्याङ्जाको धेरै ठाँउकाे वजार केन्द्र हाे ।
पर्यटन
यस क्षेत्रमा विभिन्न मठ मन्दिर गुम्वा चर्च र मस्जिदहरु रहेका छन । भुलभुले वराही ढोरवराही तीन खोले देवि फूल वराही दुलेगौँडा चर्च वेलचौतरा मस्जिद र दुलेगौँडा गुम्वा दुलेगौडामा रहेको रक गार्डेन हेर्न लायक छ भने प्रदेश न ४ का सम्पूर्ण भू भाग दखिने गरी वनेको भूजिकोट भ्यु टावर नगरपालिका २ न वडामा अवस्थित रहेको छ ।
खेलकुद
दुलेगौँडा सहरमा त्यति ठूलो वा राष्ट्रिय स्तरका खेलकुल प्रतियोगिता नभए पनि स्थानीय स्तरमा निकै खेलकुद खेलहरू तथा प्रतियोगिता सञ्चालन हुने गर्दछ । त्यस्तै यो सहरमा अन्य खेलहरूको तुलनामा बढी मात्रामा नेपालीको राष्ट्रिय खेल भलिबल र फुटबल खेल निकै लोकप्रिय रहेको छ । यो भेगका स्थानीय क्लबहरूका बिच वर्षकै पिच्छे प्रमुख रूपमा गणपति खेलकुद मैदानमा तिज कप सेभेन ए साइड फुटबल प्रतियोगिता हुने गर्दछ ।
गनडा
गनडा गाउँ  बैतडी जिल्लामा रहेको सकार गाउँ विकास समिती मा पर्ने एक गाउँ हो ।यो वडा नं.६  मा पर्छ ।
ग्राजिया देलेद्दा
ग्राजिया डेलेड्डा एक इटालीयन महिला साहित्यकार हुन्। उनी १९२६मा साहित्यमा नोबेल पुरस्कार विजेता बनेकी थिन। उनी नोबेल पुरस्कार पाउने पहिलो महिला साहित्यकार हुन् ।
यो पनि हेर्नुहोस्
नोबेल पुरस्कार विजेता महिलाहरूको सूची
किम जोङ उन
किम जोङ उन (, ; जन्म ८ जनवरी १९८३) उत्तर कोरियाका प्रमुख नेता हुन् तथा सन् २०१२ देखि कोरियाको मजदुर पार्टीका नेता हुन् । किम किम जोङ् इल (१९४१–२०११) र को योङ हुई (१९५२–२००४) का दोस्रा सन्तान तथा उत्तर कोरिया स्थापना भएपछि (१९४८ देखि १९९४ सम्म)का प्रथम नेता किम इल-सुङ का नाति हुन् ।. उत्तर कोरियाले जनवरी ८ मा राष्ट्रिय बिदा दिने गरेकाले उनको बर्थ–डे जनवरी ८ हो भन्ने अनुमान गरिएको छ ।
इरान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
इरान महिला राष्ट्रिय फुटबल टिमअन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा इरानको प्रतिनिधित्व गर्ने महिला फुटबल टिम हो । यो इरानी फुटबलको लागि शासकीय निकाय इरान फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो फिफा द्वरा मान्यता प्रप्त र एएफसीको सदस्य राष्ट्र हो ।
किम जोङ उन
उनी संसारकै कान्छा राष्ट्रप्रमुख हुन् । उनी २८ वर्षको उमेरमा राष्ट्रप्रमुख बनेका थिए ।
मीरा राई
मीरा राई (जन्म: ३१ डिसेम्बर १९८८) नेपाली म्याराथन खेलाडी तथा पूर्व माओवादी लडाकू हुन्। विभिन्न अल्ट्रा म्याराथन खेलमा सहभागिता जनाइसकेकी मीराले फ्रान्सको चामोनिक्समा आयोजित माउन्ट ब्लान्क अल्ट्रा म्याराथनको निर्धारित ८० किमीको दूरी १२ घण्टा ३२ मिनेटमा पुरा गर्दै उपाधि जितेकी छिन्। मीराले २०१७ को नेशनल जोग्राफीको एड्भन्चर अफ दी इयरमा 'साहसी वर्ष व्यक्ति २०१७' को उपाधि हासिल गरेकी छन्।
किम जोङ उन
उनले उत्तर कोरियामा कम्प्युटर साइन्स पढेका थिए । कोरियाको किम इल सुङ युनिभर्सिटीबाट भौतिकशास्त्र र किम इल सुङ मिलिटेरी एकेडेमीबाट सैन्य शास्त्रमा गरी दुई विषयमा स्नातकोत्तर गरेका छन् ।
इरान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली
अन्तर्राष्ट्रिय खेलबाट प्रतिबन्ध
सन् २०११ फिफाले इरान महिला राष्ट्रिय फुटबल टिमलाई खेलमा बुर्का लगाएको कारण प्रतिबन्ध लगाएको छ ।
मीरा राई
प्रारम्भिक जीवनी
भोजपुर सानो दुम्माना मा सानो दुम्माकी मीरा राई खान लगाउन पनि मुस्किल पर्ने सामान्य परिवारमा जन्मीएकी पूर्व माओवादी लडाकु हुन् । भोजपुरको सानो दुम्मा गाउँकी मीराका लागि सक्ने भएदेखि नै सुनसरीको चतराबाट नून, तेल, चामलको भारी बोकेर गाउँ आवतजावत गर्नु नियमित काम थियो । आफ्नो उमेरभन्दा दोब्बर तौलको भारी बोकेर उकाली–ओराली गर्दथीन् । एसएलसी सम्म जसोतसो पास गरिन् ।  गरीब परिवारसामु थप दुःख गर्नुबाहेक उपाय पनि थिएन ।  उनी १५ वर्षकै उमेरमा माओवादी लडाकू बन्न पुगिन् । सानै उमेरबाट माओवादीमा लागेकी मीरा अयोग्य लडाकुको रूपमा शिविरबाट बाहिरिनु परेको थियो । दुनिया बदल्न भन्दै लडाकु बनेकी मीरालाई अयोग्य घोषित गरिएपछि घर फर्कन समेत मन लागेन् । शिविरमा उनले खेल सिकेकी थिइन् । खेलबाट केही गर्न चाहन्थिन तर आर्थिक अभावका कारण उनका लागि सम्भव थिएन र उनलाई हेरिदिने पनि कोही भएन् । उनको दौडमा रुचि भएकोले १४ वर्षको उमेरमा उनले पढाई छोडेकी थिइन्। यसै क्रममा मजदुरीका लागि मलेसिया जाने तयारी गरिन मीराले तर खेल गुरु धुव्र बिक्रम मल्लले केही समय खेलकुद क्षेत्रमै प्रतिक्षा गर्न उनलाई सुझाव दिए । एकदिन लहैलहैमा अल्ट्रा म्याराथनमा मीराले भाग लिइन र पहिलो खेलमा नै उनी प्रथम भइन् । सानो उमेरमा हण्डर र ठक्करको लम्बेतान यात्रा गरेकी मीराले अल्ट्रा म्याराथनमा विश्व किर्तिमान राख्न् सफल भइन् ।
किम जोङ उन
नेता उनसँग हुने कोरियाली सैनिकको हातमा बन्दुक नभई डायरी र कलम हुने गरेको छ । उनका साथमा रहने सैनिकहरू सबैले उनले बोलेका कुरा डायरीमा अनिवार्य रूपमा टिप्नुपर्छ ।
मीरा राई
खेल जीवन
मीरा २०१५ मा फ्रान्समा सम्पन्न ८० किलोमिटरको विश्व म्याराथनमा पूर्व विजेतालाई पन्छाउँदै पहिलो भएकी थिइन्। उनी १२ घन्टा ३२ मिनेट १२ सेकेन्डमा उक्त दौड पूरा गर्दै पहिलोपटक विश्व च्याम्पियन बनेकी हुन्।
किम जोङ उन
स्वीटजरल्याण्डमा अध्ययन
किम जोङ उनले स्वीटजरल्याण्डको जर्मन स्कुलमा अध्ययन गरेका हुन् ।  सन् १९९६बाट २००० सम्म किमको पढाइ यूरोपमा भएको थियो । सुरूवातबाटै उनी आफ्नी आमाकी बहिनीका साथ रहेका थिए । सन् १९९८ मा उनी अमेरीका गइन् र नाम परिवर्तन गरिन् ।
मीरा राई
खेल जीवन
अल्ट्रा म्याराथनलाई खेलकुदको कुनै पनि उच्च निकाय र एथ्लेटिक संघले समेत बेवास्ता गर्दै आएको छ। खेलाडीले आफ्नै लगानी र विभिन्न व्यक्तिको सहारा लिनुपर्ने बाध्यता नेपाली खेलकुदमा छ। विश्व एथ्लेटिक महासंघले सम्बन्धित देशको एथ्लेटिक संघले नै अल्ट्रा म्याराथन व्यवस्थापन गर्नुपर्ने भने पनि नेपालमा हालसम्म यसतर्फ काम भएको छैन।
विगत दुई वर्षमा सफलता हात पार्दै मीरा केही समयअघि मात्र विश्वको दोस्रो स्थानमा उक्लेकी थिइन्। उनी हङकङमा ५० किलोमिटरको एसियन च्याम्पियन, सन् २०१४ मा इटालीमा ५७ र नर्वेमा ८० किलोमिटरको अल्ट्रा म्याराथन च्याम्पियन रहेकी छन्।मीरा राईले सन् २०१४ को मुस्ताङ ट्रायल दौड, बफेलो स्टमपेड तथा अन्यमा जित हासिल गरिसकेकी छिन् । हङकङमा भएको अल्टा ट्रायल दौड प्रतियोगितामा पनि उनी विजेता बनेकी थिइन । उनले सो दौड १२ घण्टा ३२ मिनेट ३२ सेकेन्डमा पुरा गरी पदक हात परेकी थिइन् ।त्यस्तै, ४५ किलोमिटरको स्काई रनिङ वल्र्ड सिरिजमा नर्वेकी पूर्व च्याम्पियन इमेलिई फोर्सवर्गभन्दा केही समयले पछि पर्दै दोस्रो स्थानमा परेकी थिइन्। त्यही प्रतियोगितामा दोस्रो स्थान हासिल गरेपछि नै उनको लोकप्रियता चुलिएको हो। राष्ट्रियस्तरमा पनि उनी खेल सुरु गरेको छ महिनामै राष्ट्रिय च्याम्पियन बनेकी थिइन्। मीराको बाल्यकाल भोजपुरको गाउँमै बितेको थियो। गाईबस्तु चराउने र खेतीपातीमै बाल्यकाल बिताएको स्मरण गर्दै मीराले नेसनल ज्योग्राफिकले लिएको अन्तर्वार्तामा भनेकी छन्, ‘गाउँमा केटीहरूका लागि कुनै अवसर थिएन। पढ्ने–लेख्ने समय पनि हामी निकै कम पाउँथ्यौं।’ यसैबीच १४ वर्षको उमेरमा उनी माओवादी ‘जनयुद्ध’मा सामेल भएकी थिइन्। उनले माओवादी लडाकुका रूपमा दुई वर्ष जंगलमा तालिमसमेत लिइन्। सेना समायोजन क्रममा अयोग्य भएपछि बल्ल उनको खेल जीवन सुरु भएको थियो।
किम जोङ उन
स्वीटजरल्याण्डमा अध्ययन
किमसँगै पढ्नेहरूले उनलाई दूतावासमा काम गर्ने कुनै कर्मचारीको छोरा भएको अड्कल गरेका थिए ।
मीरा राई
नेसनल ज्योग्राफिक मनोनयन
विश्व अल्ट्रा म्याराथनमा आफूलाई स्थापित गर्दै आएकी नेपाली धाविका मीरा राई नेसनल ज्योग्राफिकले सार्वजनिक गरेको ‘वर्षकै साहसी व्यक्ति’ (एड्भेन्चर अफ द इयर) को मनोयनमा परेकी छन्।
किम जोङ उन
सत्तामा प्रवेश
दिवङ्गत भएका ती निरङ्कुश शासकका छोरा एवम् उत्तराधिकारी किम जङ-अन कार सँगसँगै पैदल हिँड्दै थिए। सत्ताइस वर्षीय किम भावविह्वल देखिन्थे। अन्तिम संस्कारको समारोहमा उनी पटकपटक रोएका थिए।
मीरा राई
नेसनल ज्योग्राफिक मनोनयन
नेसनल ज्योग्राफिकले राईसहित मनोनयनमा परेका दस जनाको नाम सार्वजनिक गरेको हो। बाह्र वर्षदेखि सञ्चालन हुँदै आएको यो प्रतिस्पर्धामा अन्वेषण, साहसिक खेल, संरक्षण तथा मानवीय क्षेत्रमा उत्कृष्ट काम गर्ने व्यक्तिहरूको नाम छनौट गरिन्छ। छनौटमा परेका व्यक्तिलाई नेसनल ज्योग्राफिकको वेबसाइटमार्फत् भोट हाल्न सकिन्छ। सर्वाधिक भोट ल्याउनेलाई वर्षको साहसिक व्यक्ति घोषणा गरिएको हो । ।
किम जोङ उन
सत्तामा प्रवेश
किमको पछाडि उनका फुपाजु एवम् उत्तर कोरियामा दोस्रो शक्तिशाली व्यक्ति मानिने च्याङ सङ-थेइक थिए। अर्कोपट्टि सेनाप्रमुख रि यङ-हो र रक्षामन्त्री किम यङ-चन थिए।
मीरा राई
ब्राण्ड एम्बासडर
नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै विभिन्न क्षेत्रमा देशको नामलाई अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा परिचित गराएका व्यक्तिहरूलाई बृज सिमेन्टले ब्राण्ड एम्बासडर घोषित गर्दै आएकोमा सन् २०१८ मा अल्ट्रा धाविका मीरा राईलाई समेत छानिएको छ ।
किम जोङ उन
सत्तामा प्रवेश
तिनै पाका व्यक्तिहरूको हातमा प्योङ्याङको शक्ति जाने अनुमान त्यति बेला धेरैले गरेका।
सन् १९५० को दशकमा किम जङ-अनका हजुरबुवा किम इल-सङले कम्युनिस्ट विश्वमा नौलो परम्परा स्थापित गरे - आफ्नै वंशमा उत्तर कोरियाको नेतृत्व जाने।
झन्डै दुई दशकसम्म किमले आफ्ना जेठा छोरो किम जङ-इललाई उत्तराधिकारीका रूपमा प्रशिक्षित गरे। जहाँ जाँदा पनि 'युवराज' उनीसँगै हुन्थे। सन् १९९४ मा बुवाको मृत्यु भएपछि किम जङ-इलले तुरुन्तै शासनसत्ता सम्हाले। तर सन् २०११ मा उनको आकस्मिक मृत्यु हुँदा उनका छोराले उत्तर कोरियाको तेस्रो सर्वोच्च नेता बन्न प्रशिक्षण लिन थालेकै थिएनन्। धेरै विशेषज्ञहरूले अब 'एकव्यक्ति शासन' अन्त्य हुने भविष्यवाणी गरे। तर त्यसो भएन।
डिसेम्बर २०१३ मा किम जङ-अनले सबभन्दा नाटकीय कदम चाले। पार्टीको बैठकबाट उनका फुपाजु च्याङ सङ-थेइकलाई निकालेर लगियो। राजद्रोहको आरोप लगाएर उनलाई मृत्युदण्ड दिइयो। केही अपुष्ट विवरणहरूका अनुसार उनलाई मृत्युदण्ड दिन विमानभेदी तोप हानिएको थियो।
सन् २०१२ देखि २०१६ सम्म किमले उत्तर कोरियामा आफ्ना हजुरबुवाको पालादेखि कै सबभन्दा ठूलो पजनी गरे। दक्षिण कोरियाको इन्स्टिट्युट फर नेश्नल सेक्युरिटी स्ट्र्याटेजीका अनुसार १४० सैन्य अधिकृतहरूको हत्या भएको र अन्य २०० जनालाई कारागारमा राखिएको वा पदमुक्त गरिएको थियो।
आफ्नो बाटोमा तगारोका रूपमा देखा पर्ने सबैलाई हटाएर किमले तिनको स्थानमा आफूप्रति बफादार कनिष्ठ कार्यकर्तालाइ ल्याएका छन्। किमकी बहिनी किम यो-अनले उनीहरूको नेतृत्व गर्छिन्। गतवर्ष उनी ३० वर्षकै उमेरमा पोलिटब्युरोमा नियुक्त भएकी छन्।
प्योङ्याङको सत्ताको नेतृत्व कोसँग छ भन्ने अहिले कुनै सन्देह छैन। किम जङ-अन नै त्यहाँका सर्वोच्च नेता हुन्।
बाल्यबस्था
सन् १९९२ को कुरा हो। प्योङ्याङस्थित एउटा विलासी निवासमा एक आठ वर्षीय बालकको जन्मोत्सवमा विशेष भोज आयोजना गरिएको थियो। उनले पाएका उपहारमध्ये एउटा विशेष थियो।
त्यो जनरलको पोसाक थियो। सक्कली नै। सानो आकारको भए पनि कोरियाली जनसेनाका जनरलले लगाउने औपचारिक पोसाक।
उक्त भोजमा वरिष्ठ जनरलहरू पनि उपस्थित थिए। उनीहरूले ती बालकलाई अभिवादन गरे। उनी किम जङ‍-अन थिए।
ती बालक कसरी 'जनरल किम' बने भन्ने वृत्तान्त सन् २०१६ द वाशिङ्टन पोस्टमा प्रकाशित किमकी सानीमाको अन्तर्वार्तामा उल्लिखित छ। झन्डै दुई दशकअघि गो यङ-सुक र उनका श्रीमान् पाश्चात्य देशको शरणमा पुगेका थिए। उनीहरू अहिले न्यू योर्कबाहिर कतै गुप्तवासमा छन्।
उक्त जन्मोत्सवदेखि नै किम जङ-अनलाई किम जङ-इलको उत्तराधिकारीका रूपमा छानिएको आफूलाई लागेको उनले अन्तर्वार्तामा बताएकी छन्।
"सबैबाट त्यस्तो व्यवहार पाएका हुनाले उनलाई सामान्य मानिसजसरी हुर्कन असम्भव थियो," गोले बताइन्।
सन् १९९० को दशकमा फुजिमोतो किमका विश्वासपात्रहरूको समूहमा सदस्यजस्तै बन्न पुगेका थिए। उनी किम जङ-इलका लागि जापानी परिकार बनाउँथे। फुजिमोतोका अनुसार बालक किम जङ-अन उनीसँग खेल्ने गर्थे।
सन् २००१ मा फुजिमोतो स्वदेश फर्किए र एउटा पुस्तक लेखे। त्यसमा उनले किम जङ-अन र उनका दाजु किम जङ-चलसँगको आफ्नो पहिलो भेटबारे वर्णन गरेका छन्।
पहिलोचोटि मैले यी दुई तन्नेरी राजकुमारहरूलाई भेट्दा उनीहरू दुवै जना सैन्य पोसाकमा थिए। उनीहरूले पालैपालो सबै कर्मचारीसँग हात मिलाए। मसँग हात मिलाउने पालो आउँदा राजकुमार किम जङ-अनले मलाई एकटकले हेरे। त्यो 'तिमीजस्ता जापानीलाई हामी घृणा गर्छौँ' भन्न खोजिएजस्तो थियो। सातवर्षे बालकको त्यो बिझाउने हेराइ म कहिल्यै बिर्सिन्नँ।
सन् २००३ मा प्रकाशित आफ्नो दोस्रो पुस्तकमा फुजिमोतोले लेखेका छन्:
त्यो एउटा महत्त्वपूर्ण भविष्यवाणी थियो। त्यति बेलासम्म बाहिरी संसारलाई त परै जा‌ओस् किमका बारेमा उत्तर कोरियाली जनतालाई नै थाहा थिएन। उनको अधिकांश बाल्यकाल अझै रहस्यमै थियो।
विदेश सम्बन्ध
thumb|left||किम र चिनिया रास्ट्रपति [[सि जिनपिङ|सी जिनपिङ उनको पहिलो विदेश यात्राको दौरान मार्च २०१८ मा बेइजिंग, चीनमा हात मिलाउदै]]
बास्केटबल प्रेमी
एक समयमा किमका साथ बास्केटबल खेल्ने मार्को इमहाफ भन्छन्, ‘‘उनी अधिकांश समय लजालु स्वाभावकी युवती जस्तै रहन्थे तर बास्केटबल खेल्दा आक्रामक हुन्थे । त्यो आक्रमकता सकारात्मक रुपमै हुन्थ्यो ।’’
किम अमेरीकी बास्केटबल खेलाडी माइकल जार्डनका ठूला प्रशंसक थिए । उत्तर कोरियाको सर्वोच्च नेता भए पछि पनि उनको बास्केटबलप्रतिको लगाव उत्तिकै छ ।
चन्द्रवीर कुँवर
परिवार
चन्द्रवीर कुँवर गोरखाली सेनाका एक योद्धा जयकृष्ण कुँवरका एकमात्र छोरा थिए । कुँवरहरूको जागिर रहेकोले उनी काभ्रे भँवरकोटका बासिन्दा थिए । चन्द्रवीरका छोराहरू: वीरभद्र र बलभद्र कुँवर थिए । कप्तान बलभद्र कुँवर नेपालको राष्ट्रिय विभूति (नायक) मानिन्छन् ।
सरदारी
उनी काजी पदपछिको दोस्रो मानार्थ सरदार थिए । चन्द्रवीर गढवाल क्षेत्रको एक-तिहाइ भूभागका सुब्बा (बडाहाकिम) थिए । नेपालको पश्चिमी प्रान्त कुमाऊँँ-गढवालको राजनीतिमा उनको ठूलो संग्लनता थियो । उनी बडाकाजी अमरसिंह थापाका समर्थक थिए । उनलाई सुब्बा हस्तीदल शाहको बदलामा गढवाल ल्याइएको थियो ।
श्रवणबेलगोला
श्रवणवेलगोला (कन्नड : ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ) कर्नाटक राज्यको चन्नारायपटको हस्सन जिल्लामा स्थित एक शहर हो । यो राज्यको राजधानी बेङ्गलोरबाट १४४ कि. मी. टाढा रहेको छ । यो एक प्रसिद्ध जैन तीर्थस्थल हो । कन्नड़ मा 'वेल' को अर्थ श्वेत हुन्छ र 'गोल' को अर्थ सरोवर हुन्छ । शहर को मध्य भागमा एक सुन्दर श्वेत सरोवर का कारण यहाको नाम बेलगोला अथावा श्रवणबेलगोला रहेन् गरेको हो ।
यो स्थान बिध्यागिरी र चन्द्रागिरी को मध्य भागमा अवसस्थित छ। बिध्यागिरी मा ७ तथा चन्द्रागिरी मा १४ जैन मन्दिर रहेका छन्।
स्थान
श्रवणवेलगोला कर्नाटक राज्यको हस्सन जिल्लामा स्थित चन्नारयापन तालुकमा चन्नारायपटको दक्षिण-पूर्व देखि ११ कि. मी. दुरीमा स्थित छ । यो जिल्ला केन्द्र कर्नाटकको ५१ कि.मी. दक्षिण-पूर्व को दूरी मा रहेको छ । यो बंगलौर-मङ्गलोर रोड (एनएच ७५), हिरासेव देखि १८ किलोमिटर, हिलबिडबाट ७८ कि. मी, बेलूर देखि ८९ कि. मी., कर्नाटकको राजधानी बेंगलोर देखि १४४ कि. मी. र मङ्गलोर देखि २२२ कि .मी. दुरीमा अवस्थित रहेको छ ।
इतिहास
श्रवणबेलगोलामा चन्द्रागिरी र बिन्ध्यागिरि पहाड रहेका छन् । आचार्य भाद्रबाहु र तिनका शिष्यहरु यहाँ ध्यान गर्दथे भन्ने विश्वाश गरिन्छ ।
बसदी
अकिना बसदी: यो सन् ११८१ मा बनाइएको थियो । अक्कना बसदीले २३औ तिर्थन्कारा पर्श्वानाथको मन्दिर मुख्य देवता को रूप मा रहेको छ । चन्द्रगुप्त बसदी: यो ९ औशताब्दीमा स्थापना गरिएको थियो । यो मन्दिरको बीच भागमा पार्श्वनाथको तस्बिर, पदममुथा को एक र दायाँतिर र कुशमन्डीको एक बसेको मुद्रामा रहेको छ । शान्तीनाथ बसदी: यो मन्दिर शान्तीनाथ को लागि समर्पित छ । यो लगभग १२०० ए. डी. वरपर निर्माण भएको हो । पार्वननाथ बसदी: बाहिरी सजाइएका पर्खालहरु संगै यो सुन्दर संरचना हो । पार्वननाथको तस्बिर त्यो पहाडमा सबैभन्दा अग्लो छ, जसको उचाई १८ फिट छ । मनिस्टेम्बा (स्तम्भ) सबै चार दिशामा मूर्तिकला गरिएको छ जुन दक्षिणमा पद्मवतीको संख्या, पूर्वमा याकेश, उत्तरमा कुशम्याण्डी र पश्चिममा गेलोपिंग घोडाहरू छन् । नभरंग मा स्तम्भहरू गोला गंगा प्रकारका रहेका छन् जुन घण्टी, भाँडा र चक्का मोल्डिंगहरू छन्।
वसुन्धरा झरना
वसुन्धरा झरना भारतको उत्तराखण्डमा रहेको बद्रीनाथ नजिकै अवस्थित एक झरना हो।
भूगोल
उत्तराखण्ड झरनाले घेरिएको छ। वसुन्धरा झरना १४५ मिटर चट्टानको पृष्ठभूमिमा टासिएर रहेको छ। नजिकैको पहाड चौखम्बा, नीलकण्ठ र बालकुन छन्। यो झरना अलकनन्दा नदीमा मिसिन्छ र बद्रीनाथ मन्दिर तिर बग्छ। बद्रीनाथबाट वसुन्धरा झरनाको दूरी ६ किलोमिटर रहेको छ। यो झरनाको उचाइ ४०० फिट (१२० मिटर) छ।
पौराणिक कथा
'वासु' भगवान विष्णुको वसुदेव स्वरूपलाई सन्दर्भित गर्दछ। धारा (संस्कृतमा नदी) भन्नाले 'नदीको मार्ग' हुन्छ त्यसैले 'भगवान विष्णुको मार्ग' भन्ने बुझिन्छ।
पदयात्रा
दुई घण्टाको यात्रा माना गाउँबाट सुरु हुन्छ। सरस्वती मन्दिर पार गरे पछि, पदयात्रा धेरै ठाडो हुन्छ र वसुन्धरा नदी उपत्यकाका मनोरम दृश्यहरू हेर्न सकिन्छ। पद मार्गमा घाँसे मैदान, ढुङ्गा र झाडीहरू छन्। जुन महिनादेखि अगस्ट महिनाको घाम लागेको दिनमा समेत मौसम हल्का चिसो र हावायुक्त हुन्छ। कहिलेकाहिँ हुस्सु र कुहिरो लागेको हेर्न सकिन्छ।
पारथ भण्डारी
पारथ भण्डारी, पार्थ भण्डारी वा पारथ भँडारी नेपाल तिब्बत युद्धमा भाग लिने सैनिक अधिकारी हुन् ।
जीवन
उनी सुब्बा पदका अधिकारी थिए । उनले पहिलो नेपाल तिब्बत युद्धमा कमाण्डर श्रीकृष्ण शाह (चौतारिया)को नेतृत्वपक्षमा अन्य व्यक्तित्व जस्तै काजी रणजीत पाण्डे, कप्तान श्रीहर्ष पन्त, कप्तान नाहरसिंह बस्नेत र कप्तान शिवनारायण खत्रीसँगै भाग लिएका थिए ।
विवी विनायक
विवी विनायक एक भारतीय चलचित्र निर्देशक र पटकथा लेखक हुन् जो तेलगु सिनेमामा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्।
सालडाँडा, स्याङ्जा
सालडाँडा गाउँ स्याङ्जा जिल्लाको उत्तर-पूर्वी भेगमा अवस्थित रहेको एक सुन्दर तथा अतिनै मनोमोहक गाउँ हो । इतिहासमा फर्किदा यो गाउँ पञ्चायत कालमा सालडाँडा पञ्चायत तथा साबिकको किचनास गाविसको वडा नम्बर-९ मा पर्दथ्यो, तर हाल भने यो गाउँ हरिनास गाउँपालिका वडा नम्बर १ अन्तर्गत पर्दछ    । समुन्द्री सतहबाट झन्डै १५०० मिटर उच्चाईमा मध्य स्तरको हावापानी भएको यो गाउँ स्याङ्जा जिल्लाको उत्तर-पूर्वी भेगमा तनहुँ जिल्लाको शुक्लगण्डकी नगरपालिका साथै साबिक राइपुर गाविस (राइपुर गाउँ) सँग जोडिएर रहेको छ । साथै अन्य भाग जस्तै पश्चिम बिरुवा गाउँपालिकासँग सिमाना जोडिएको छ । भने बाँकी भाग हरिनास गाउँपालिकाकै वडाहरू तथा गाउँहरू सँगै जोडिएको छ ।
मोमेन्ट
बलको असर भन्नु नै मोमेन्ट हो।
सालडाँडा, स्याङ्जा
सामान्यतया सालडाँडा गाउँ भन्नाले हरिनास गाउँपालिका वडा नम्बर १ मा पर्ने उत्तरी हट्टियालाई बुझिए पनि समग्रमा सालडाँडा भन्दा भने त्यस गाउँ लगाएत, उक्त गाउँका वरपरका स-साना गाउँहरूको सामुहिक रूपलाई समेत चिन्ने गरिन्छ । त्यस्ता गाउँ अन्तरगत ग्यान्द्रिस थर / राना थर, अधिकारी गाउँ, सानो हट्टिया, धनुबासे, तल्लो जामुने, माथिल्लो जामुने,  ठुलो हट्टिया, छेक्मा, कुवापानी, धारापानी, खाती गाउँ, भैसिपानी आदि विभिन्न गाउँ तथा टोलहरू पर्दछन् ।
मोमेन्ट
मोमेन्ट = बल X दुरी
सालडाँडा, स्याङ्जा
सम्भवत २०० देखि १५० वर्षको लिखित प्रमाण रहेको यस सालडाँडा गाउँमा निकै पुराना मानव निर्मित सम्पदाहरू पनि रहेको छ । यहाँ एक निकै पुरानो अर्थात् झन्डै ७०/८० वर्ष पुरानो पधेँरा रहेको छ । जसको स्थान मिति वि.स. २००१ उल्लेख रहेको छ । साथै यस ठाउँको विभिन्न स्थानहरूमा त्यस्तै सानाठूला अन्य पुरानो पानीका स्रोतका रूपमा प्रयोग भएका पधेँरा तथा कुवाहरू रहेका छन् । एवम् यहाँ विभित्र प्रकारका पुराना चौतारी तथा पाटी पौवा, थातीहरू साथै देवताको थानहरू रहेको छ ।
मोमेन्ट
मोमेन्टको एकाइ न्युटन मिटर (Nm) हुन्छ ।
सालडाँडा, स्याङ्जा
इतिहास
यस गाउँका बारेमा हाल कुनै पनि प्रकारका अभिलेखहरू प्राप्त भएको छैन । तैपनि यस गाउँका बारेमा लिखित अभिलेखहरू जिम्माल र मुखिया पद सम्हाल्दै आएका पुस्ताका अन्तिम जिम्माल तथा मुखिया श्री देउचन रानासँग भएको भनिएता पनि उसको देहवासन पछि सो लिखित अभिलेख तथा प्रमाण हराएको थियो । त्यसै कारणले सालडाँडाका बारेमा अहिले कुनै अभिलेखहरु देख्न सकिएको छैन ।
नेपाल एकीकरणको बेलामा पृथ्वी नारायण शाहको एकीकरण अभियान बढाउने कुशल प्रशासक राजेन्द्र लक्ष्मी शाहले ('''(वि.सं. १८३४ - १८४२) नायबी शासन''') पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियनलाई सफल बनाउदै गएको कुरा नेपाली इतिहासको प्रमुख इतिहास अन्तर्गत रहेको छ । त्यसै क्रममा शक्तिशाली चौबिसे राज्यहरू कास्की, लमजुङ र तनहुँ माथि बिजय हासिल गरिसकेपछि चौबिसे राज्य मध्यको एक शक्तिशाली राज्य हाल स्याङ्जा जिल्लाको नुवाकोट माथि पनि आक्रमण गरेको थियो । नुवाकोट माथि पनि बिजय गरेर राजेन्द्र लक्षमीको टोली कालिगण्डकी सम्म पुगेपछि त्याँहाका राना पद सम्हालेर प्रसासनिक क्षेत्र सम्हालेका केहि ग्यान्द्रिस रानाका केही मगरहरु बाच्न सफल भएका थिए । त्यसरी आफ्नो ज्यान जोगाउन भागेका एक भाइ स्याङ्जाको बर्जा भन्ने ठाउँमा गएर बसेको र अर्को भाइ सर्बजित राना उपयुक्त बसोबासको खोजि गर्दै वि. सं. १८३६ तिर सालडाँडा हालको ज्ञान्द्रिस राना थरमा आई बसोबास गरेका थिए । पछि सर्बजित रानाको नाति श्री भुवन राना ( तत्कालिन नेपाली सेनाका जमदार ) ले तत्कालिन राजाबाट लाल मोहर प्राप्त गरी जिम्मल मुखियाको पद लिएर आएका थिए । सोहि पद लिएबापत सो क्षेत्रमा ५ वटा समाजसेवा सम्बन्धि काम गर्नुपर्ने भएकाले जसमध्ये वि. सं. १९३० मा हाल मुख रूपमा सालडाँडा गाउँ भनेर चिनिने उत्तरी हट्टिया वा सानो हत्तियामा अबस्थित चामुण्डा देवीको मन्दिर काठमाडौँबाट ल्याई स्थापना गरेका थिए । साथै यस ठाउँमा पनि पंचायतकालको अन्त सम्म पनि तिरो उठाउने काम जिम्मालले गर्ने गर्दथे
भौगोलिक अवस्था
यस सालडाँडा गाउँ मुख्य गरी पहाडी भेगमा रहेको कारणले गर्दा यहाँको भु-बनोट अलि विकट रहेको छ । त्यसैले पनि भिरालो भुमि यस ठाउँको प्रमुख विशेषताका रूपमा रहेको छ । यस गाउँ मुख्य गरी अग्लो भागमा अवस्थित रहेको छ, भने खेतीयोग्य जमिन वा खेत बारिहरू गाउँ भन्दा तल्लो भेगमा अवस्थित रहेको छ । त्यसैले यहाँका मानिसहरूले कृषि कार्य गर्दा निकै उकाली ओरालीको सामना गर्नु पर्ने अवस्था रहेको छ ।
वर्षा र तापक्रम
यस सालडाँडा गाउँमा उष्ण प्रदेशिय हावापानी व्याप्त रहेको छ । यस ठाउँको हावापानी सामान्यतय मध्य किसिमको रहेको छ ।
जातजाति
सालडाँडा गाउँमा प्रमुख गरी मगर, नेवार, ब्राह्मण सहित केही दलित जातिहरूको बसोबास रहेको छ । तिनीहरूको अनुमानित जनसंख्याको विवरणलाई तल पेश गरिएको छ ।
इतिहास
नेपालको एकीकरण बेलामा पृथ्वी नारायण शाहको एकीकरण अभियान बढाउने कुशल प्रशासक राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीले ('''(वि.सं. १८३४ - १८४२) नायबी शासन''') पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियनलाई सफल बनाउदै गएको कुरा नेपाली इतिहासको प्रमुख इतिहास अन्तर्गत रहेको छ । त्यसै क्रममा शक्तिशाली चौबिसे राज्यहरु कास्की, लमजुङ र तनहुँ माथि बिजय हासिल गरिसकेपछि चौबिसे राज्य मध्यको एक शक्तिशाली राज्य हाल स्याङ्जा जिल्लाको नुवाकोट माथि पनि आक्रमण गरेको थियो । नुवाकोट माथि पनि बिजय गरेर राजेन्द्र लक्षमीको टोली कालिगण्डकी सम्म पुगेपछि त्याँहाका राना पद सम्हालेर प्रसासनिक क्षेत्र सम्हालेका केहि ग्यान्द्रिस रानाका केही मगरहरु बाच्न सफल भएका थिए । त्यसरी आफ्नो ज्यान जोगाउन भागेका एक भाइ स्याङ्जाको बर्जा भन्ने ठाउँमा गएर बसेको र अर्को भाइ सर्बजित राना उपयुक्त बसोबासको खोजि गर्दै वि. सं. १८३६ तिर सालडाँडा हालको ज्ञान्द्रिस राना थरमा आई बसोबास गरेका थिए । जुन तथ्य यसै गाउँको केन्द्रमा रहेको लगभग १५० वर्ष पुरानो चामुण्डा देवीको मन्दिरबाट पनि थाहा पाउन सकिन्छ । जुन मन्दिर तत्कालिन नेपाली सेनाका जमदार सर्बजित रानाको सुपुत्र श्री भुवन राना ले काठमाडौँबाट ल्याई स्थापना गरेका थिए । अनि तत्कालिन राजाबाट लाल मोहर प्राप्त गरी जिम्मल मुखियाको पद लिएर आएका थिए । यस ठाउँ पंचायतको अन्त सम्म पनि तिरो उठाउने काम मगर जातिकै जिम्मालहरूले गर्ने गर्दथे । अझ ग्यान्द्रिस नाम थार गरेका र  एकै गोत्र भएका राना मगरहरु दाजुभाई हुनेहुदाँ एकिरणका बेला पीडित बनेका गोर्खाका ग्यान्द्रिस राना मगरहरु पनि गोर्खा छाडेर यसै ठाउँमा मिलेर बसोबास गर्न आएको ईतिहास रहेको छ । पंच्यायत कालसम्म जिम्माल मुखियाका पद सम्हाल्दै आएका जिम्माल मुखियाहरुनै यस ठाउँको पहिलो बासिन्दा भएको ईतिहास साक्षी रहेको पाईन्छ । पछि अन्य थरका मगरहरूको पनि यस ठाउँमा आई बसोबास बसोबास गर्ने गरेकोले मगर जातिहरूको बाहुल्यता पाईन्छ । सालडाँडामा ग्यान्द्रिस, आले, सारु, थापा, पुलामी, बरर्कुंवारि, आदि थर भएका मगर जातिहरू बसोंबास गर्ने गर्दछन् ।
बसोबास क्षेत्र
यस ठाउँका रानाथार, तल्लो जामुने माथिल्लो जामुने छेक्मा कुवापानी धारापानी टोलमा मगर बस्ति रहेको पाइन्छ । यस गाउँको मगरजातिहरू प्राचिनकाल देखिने सैनिक पेशामा कार्यरत रहनेहुदा हाल सम्म पनि भारतीय सेना र केहि नेपाली सेनालाईनै यस ठाउँको मगरहरूले मुख्य पेशा का रूपमा अपनाउदै आएको पाइन्छ । साथै हाल आएर वैदेशिक रोजगारीलाई पनि यस ठाउका मगर जातिले प्रमुख पेशाका रूपमा अपनाएको देखिन्छ भने पछिल्लो समयमा मगरहरूको शैक्षिक स्तर बढ्दै गएकोले प्रशासन क्षेत्रमा, मेडिकल क्षेत्र तथा शैक्षिक पेशामा पनि आबद्ध रहेका छन् । बसोबासको पुर्बार्धमा खेतिपाति पनि मगरहरूको प्रमुख पेशा रहेको पाईन्छ । यस क्षेत्रमा बसोबास बसाउने मगर जाति नै भएको कारणले शुरुशुरुमा मगरहरूको जग्गा जमिनहरु मलिलो अनि घरको आसपास तथा पाएक पर्ने ठाउँमा रहेको पाइन्छ तर त्यसको पछिलो केहि समयमा राजनीतिक प्रभाब राख्ने केहि टाठाबाठा आर्यनजातिहरूले विभिन्न प्रलोभन तथा चलाखिपुर्बक तरिकाले मगर जातिहरूबाट केहि घर पाएक पर्ने र ममिलो जग्गाजमिनहरू आफ्नो बनाएको भन्ने छनकहरु अझै पनि भेट्न सकिन्छ ।  (उदाहरणको लागि भूमिदान गरेको जग्गा कुनैपनि भाबी सन्ततिले खरिद गरेर भोगचलन गरेमा पापलाग्छ भन्ने कुरा – त्यसमा एक राम्रो जग्गा भूमिदान मागेर सित्तैमा लिनु-दोस्रो राम्रो जग्गा पैसा तिरेरपनि किन्नबाट बन्चित गराउनु)
संस्कार तथा संस्कृति
मगरहरूले मनाउने विशेष चाड मध्ये माघेसक्रांति यस भेगका मगरहरूले पनि विशेष रूपमा मनाउने गर्दछन् । साथै मगर जातिका प्रमुख चाड मङ्सिर पुर्णिमा, पन्ध्रपुस, बुद्ध पुर्णिमा, दशैं, तिहार भएतापनि ग्यान्द्रिस रानाथारमा बस्ने मगरहरूले मङ्सिरको पहिलो शुक्रबार कुलदेवताहरूको पुजा तथा बाजेबराजुको पूजा गरी विशेष महत्त्व र प्रमुख चाडको रूपमा मनाउने गरेको पाईन्छ भने यस ठाउँका मगरहरूमा हरेक महिनाको पहिलो शुक्रबार मण्डली देवता र बाजेबराजुलाई धार दिने प्रचलन रहेको छ । अन्य टोलका मगरहरूले पनि कुलदेवताहरूको पुजा तथा बाजेबराजुको पूजा विशेष महत्त्व र प्रमुख चाडको रूपमा मनाइएको पाईन्छ ।
नेपालका अन्य भेगका मगरहरू जस्तै यस भेगका मगरहरूको पनि मातृ भाषा मगर भाषा हो भने राष्ट्रिय भाषा नेपाली भाषा नै हो । साथै परम्परा र संस्कृतिलाई हेर्ने हो भने पनि यस यस भेगका मगरहरूको पहिरन नेपालकम अन्य मगरहरूको प्राचिन पोशाकसँगै मेल खाने गर्दछ । प्रमुख रूपमा नेपालका अन्य मगरहरु जस्तै यस भेगका मगरहरूको पनि नचरी, सालैजो, सोरठी, घाँटो, झ्याउरे, आदि नै मौलिक कला र संस्कृति रहेको छ ।
बाहुन तथा क्षेत्री
आजभन्दा करिब २१० वर्ष पहिले देखि सालडाँडामा ब्राह्मण तथा क्षेत्री जातिहरू बसोबास गर्न शुरु गरेको अनुमान लगाइन्छ । तर त्यसको कुनै ठोस लिखित प्रमाण भने आजसम्म पनि रहेको पाइदैन । पहिले यसको नजिकैको क्षेत्रका  नगरपालिका को गोथिंङग्बाट आफ्नो बासस्थान र खेतीको लागि उपयुक्त जमिनको खोजि गर्दै ठाउँ-ठाउँमा बसोबास परीक्षण गरिसके पछि ब्राह्मणहर यस क्षेत्रमा आईपुगेका हुन् भन्ने गरिन्छ । त्यस समयमा उनीहरूले कृषि उपयुक्त जमिन ठहर गरेर यस ठाउँमा बसोबास गरेका भएतापनि हाल याँहाको जमिन खेतिका लागि पानि र माटोको कारणले त्यति उपयुक्त भने देखिदैन । यस भेगमा अधिकारी थर गरेका ब्राह्मणहरूको बढी बाहुल्यता रहेको छ, भने शर्मा, पोख्रेल आदि थरका ब्राह्मणहरू पनि यस भेगमा बसोबास गर्ने गर्दछन् ।यी जातिहरू सुरुसुरुमा कृषिमा निर्भर रहने भएतापनि पछि यिनीहरु शैक्षिक योग्यता हासिल गरेका कारण सरकारी प्रशासन क्षेत्र र शैक्षिक पेशामा आबद्ध रहेका छन् साथै पछिल्लो समय वैदेशिक रोजगारी पनि प्रमुख पेशाका रूपमा रहेको छ ।
नेपालका अन्य भेगका ब्राह्मण तथा क्षेत्रीहरूको जस्तै यस क्षेत्रका ब्राह्मण तथा क्षेत्रीहरूको प्रमुख चाड भनेको जनै पुर्णिमा, कृष्ण जन्मअष्टमी, ऋषितपर्णी तिज, दशैँ, तिहार, आदिनै हुन् । बाहुन तथा क्षेत्रीहरूको प्रमुख भाषा खस नेपाली भाषा नै हो भने विशेष गरी ढाकाको कपडाहरु यस भेगका ब्रामण सामुदायको प्रमुख पोशाक रहेको पाईन्छ । भजन, चुड्का, बालन आदि यस जातिको कला र संस्कृति रहेको पाईन्छ ।