cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सानोसिरुबारी
सानोसिरुबारी नेपालको बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। सानो सिरुबारी जिल्लाको मध्यभागमा अवस्थित छ। जिल्ला सदरमुकामबाट जम्मा एक कोष दुरीमा पर्ने यस गाविसको कुल क्षेत्रफल १०.९९ वर्ग किलोमिटर छ। यस गाविसको पूर्वमा इर्खु गाविस पश्चिममा कुन्चोक गाविस उत्तरमा चौतारा गाविस पिपलडाँडा गाविस र दक्षिणमा ठूलो सिरुबारी तथा भोटसिपा गाविसहरू पर्दछन्। चौतार थुम अन्तर्गत पर्ने यसमा औसत हावापानी पाइन्छ। गाविसको प्राय मानिसहरू व्यावसायीक कृषि नोकरी तथा अन्य पेशामा संलग्न छन्। यस गाविसको प्रमुख कृषिबालीमा व्यावसायीक तरकारी धान गहुँ मकै आदि पर्दछ। यस गाविसमा पशुपालन पनि व्यावसायीक रूपमा गरिन्छ। सानुसिरुबारीमा सन्यासी तथा क्षेत्रहरको बाहुल्यता छ। जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ अन्तर्गत पर्ने यस गविसको वि।सं। २०५८ सालमा साक्षरता दर ४७ घरपरिवार संख्या १८७१ र जनसङ्ख्या ९७८६ थियो।
भिरकोट
भिरकोट गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
कृषि विज्ञान विश्वविद्यालय
कृषि विज्ञान विश्वविद्यालय भारतको राज्य कर्नाटकको राजधानी बेंगलूरुमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।
जैसलमेर
जैसलमेर भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
लम्साल
लम्साल नेपाल,तथा भारतका विभिन्न स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
लम्साल वंशहरु
पुर्णचन्द लम्साल नारायण लम्साल (याम) आयुष लम्साल (मुक्क्ति) छोरा
पूर्वज
यिनीहरूका पूर्वज दैलेख जिल्लाको लम्शु गाउँबाट उद्गम भएको मानिन्छ। साथै स्याङ्जा जिल्लाको ज्याग्दीखोलामा पनि लम्शालहरूको पूर्ख्यौली थलो हो भन्ने पनि पाईएको छ । हाल आएर नेपाल भरी लम्साल थर भएका मानिसहरू छन् । विशेषगरी स्याङ्गजा, तनहुँ जिल्ला, चितवन, गुल्मी जिल्ला,पर्वत जिल्ला वाग्लुङ्ग, दैलेख, भोजपुर, संखुवासभा र ताप्लेजुङ्गमा वढी बसोबास छ ।
लम्सालले मान्ने विशेष पर्वहरू
हिन्दु धर्मालम्वी भएको भएकाले यिनीहरु हिन्दु परम्परा तथा संस्कर्ती मनाउँछन् । नेपाली भाषा बोल्ने तथा शिक्षामा अगाडि रहेका यिनीहरु नेपालको इतिहासबाट नै अगाडि र विशिष्ट मानिन्छन् ।
बुङकोट
बुङकोट गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो। गोरखा जिल्लाको मध्यपूर्वी भागमा अवस्थित गा.वि.स. बुंकोट एक पहाडी गाउँ हो। शाब्दिक अथृमा बुङ् र कोट शब्दको सिङ्गो रूप बुंकोट हुन आउँछ। उकीकरण पूर्व विभिन्न राज्य रजौटाहरको शासन केन्द्र जहाँ पछि कोटको रूपमा पूजाआजा गर्ने चलन देशमा धेरै ठाउँमा विद्यमान छ। तदनुरूप बुंकोट कालीको नामबाट यस गा.वि.स.को नाम पनि बुंकोट राखिएको तथ्य बुझ्न सकिन्छ। त्यस्तै नेपालका प्रथम शहीद लखन थापाको जन्मभूमी भएको कारण पनि यस गा.वि.स.को अस्तित्व अन्य गा.वि.स.को भन्दा विशिष्ट खालको छ भन्नु अत्यक्ति हुदैन।
सिद्राहा
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार सिद्राहाको ९३४ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ३,६०९ रहेको छ।
बुङकोट
भौगोलिक अवस्था
गोरखा जिल्लाको भौगोलिक नक्शामा यस गा.वि.स.को पूर्वमा नाम्जुङ्ग र बोर्लाङ्ग गा.वि.स. पश्चिममा गोरखा नगरपालिका र 'नाम गा.वि.स. उत्तरमा ताप्ले र अश्राङ्ग गा.वि.स.को साथै दक्षिणमा घैरुङ्ग गा.वि.स. अवस्थित छ। निर्वाचन क्षेत्रको आधारमा जिल्लाको १ नम्बर क्षेत्र तथा इलाकाको आधारमा २ नं. इलाकामा पर्ने बुंकोट गा.वि.स. सदरमुकामबाट ५ कोश टाढा रहेको छ। गा.वि.स.को कूल क्षेत्रफल ३०.४२ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। जस अनुसार परिधि ३२७४८.९४ मीटर तथा हेक्टरमा क्षेत्रफल ३०४१.७४ हेक्टर हुन आउँछ। वि.सं. २०५८को जनगणना अनुसार यस गा.वि.स.को कूल जनसङ्ख्या ७४७८ जना रहेको छ। जसमध्ये ३२९५ जना पुरुष तथा ४१८३ जना महिलाको जनसङ्ख्या रहेको छ। नेपाल एक बहुजातिय बहुधार्मीक बहुभाषिक बहुसाँस्कृतिक राज्य भएजस्तै यस गा.वि.स.मा पनि ब्राम्हण, क्षेत्री, नेवार, मगर, गुरुङ्ग, कामी, दमाई, सार्की जस्ता हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको बाहुल्यता पाइन्छ। यस गा.वि.स.को प्रशासनिक कार्यालय अन्तर्गत गाउँ विकास समितिको कार्यालयको अलावा एक स्वास्थ चौकी एक पशु सेवा उपकेन्द्र एक कृषि सेवा सम्पर्क कार्यालय इलाका हुलाक कार्यालयबाट सेवा सम्बन्धी काम कारवाही चलिरहेका छन् भने एक संरक्षणविहिन अवस्थाको घरेलु कार्यालय पनि रहेको छ।
शैक्षिक केन्द्रको रूपमा हेर्दा यस गा.वि.स.मा एक उच्च मा.वि. १ प्रस्तावित मा.वि. १ प्रस्तावित नि.मा.वि. तथा ८ ओटा प्राथमिक विद्यालयबाट शैक्षिक पठनपाठनको कार्य भैरहेको छ भने एक प्राथमिक तहको बोर्डिङ्ग स्कूल पनि साचालनमा रहेको छ। गा.वि.स.मा दलित बस्ती पनि बाक्लो रहेको र त्यो समुदायको उत्थानको प्रयास स्वरूप गा.वि.स.को सहयोगमा २ ओटा प्रारम्भिक वाल विकास केन्द्र (ECD) पनि सञ्चालन भईरहेको छ।
नगरपालिका सहितको सदरमुकामको नजिकरहेको गाउँको हैसियतले भौतिक विकासलाई तुलनात्मक रूपमा त्यति सन्तोषजनक मान्न नसकिए पनि प्रायः गा.वि.स.को बचि भागबाट पूर्वदेखी पश्चिमसम्म कच्ची मोटरबाटो निर्माण गरिएको छ। खानेपानीको सुविधा भए पनि पर्याप्त हुन सकेको छैन भने गा.वि.स.को लगानीमा विद्युतीकरण कार्यलाई तीब्र पारिएको छ।
वातावरणीय दृष्टिकोणले कूल भू-भागको ४३% जमीन वनजंगलले ढाकेको हुनु आवश्यक मानिन्छ। बुंकोटको कूल भू-भागको ४९.७२% अर्थात १५१२.५० हेक्टर भूभाग वन क्षेत्रले ढाकेको छ। समशीतोष्ण हावापानी पाइने भएकोले साल, चिलाउने, कटुस देखी सल्ला उत्तीससम्मका रुखहरूको लागि उहाँको वातावरण अनुकुल देखिन्छ। कृषि प्रधान देश नेपालको यो गा.वि.स.को पनि मुख्य आर्थिक स्रोत कृषि नै हो तर पहाडी गाउँ खोँच, कुना, डाँडाकाँडा, भिरालो, जमीन िसंचाईको अपर्याप्तता र परम्परागत कृषि प्रणालीमा आधारित खेतीको जीवनस्तर उकास्न भने निकै कडिन देखिन्छ। यद्यपि गाउँको कूल भूभागको ४४.६८% प्रतिशत अर्थात १३५९ हेक्टर भूमी भने कृषि कार्यको लागि योग्य मानिएको छ। कोदो, मकै, धान, आलु, काउली, बन्दा, रायो आदी खाद्य तथा तरकारी वालीहरू उब्जनी हुने यस गाउँ आँप, नासपाति, केरा, सुन्तला, कटहर आदी फलफूल खेती पनि राम्रै हुने गरेको छ। त्यस्तै गरी यहाँ भैंसी, बाख्रा, बंगुर, कुखरा, हाँस, परेवा आदी पालिन्छन्
पिना गाविस
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, मुगु जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
दुवाडी
दुवाडी नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। दुवाडी आत्रेय गोत्रीय बाहुन जातीको एक थर हो। दुवाडी थरको उत्पत्तिको बारेमा उनीहरू दैलेखको दुवाडाबाट क्षेत्रबाट उत्पत्ति भएको विश्वास गरिएको छ। वि.सं. १२४६ मा राजपाठ आफ्नी रानी (क्षेत्रीकी छोरी विदुला पट्टिबाट जन्मेका) छोरा कालू थापालाई दिई काशीबास गर्न जाने संयुक्त डोटी राज्यका राजा श्रीवत्सराज भट्टकी ब्राह्मणी पत्नी कान्तिमती पट्टिका नाति (श्रीदेव भट्टकी माहिली पत्नी नीलाम्बराका साहिँला छोरा) श्रीनाथ भट्ट वझाङ् पौडीको झोता दरबारमा जन्मी हाल दैलेख साविक जुम्ला राज्य भित्र पर्ने दुवाडाबाट मा बसाईं सरेकाले उनका सन्तानहरू दुवाडी थरले चिनिन पुगे |दुवाडीहरू हाल गोरखा, धादिङ् , चितवन आदि ठाउँमा फैलिएर रहेकाछन् |
जन्मान्तर
जन्मान्तर (en: Birth Interval) दुइ जीवित जन्मका बीचको समय अन्तर जन्मअन्तर हो जन्मान्तरको् अवधी २४ महिना भन्दा कम भयो भने जोखिम पू्र्ण प्रजनन मानिन्छ। जन्मान्तर लम्बाएर शिशु मृत्युदर घटाउन सकिन्छ भन्ने पूष्टी भएको छ।
सन्दर्भ सामग्री
कुनै पनि ठाउँमा जन्मेका २ जिवित शिशुहरुको जन्मको बिचको अन्तरलाइ जन्मान्तर भनिन्छ । सामान्यतया कुनै पनि आमाले एउटा बच्चा जन्मिसकेपछी फेरि अर्को बच्चा जन्माउन का लागि बिचमा कम्तिमा पनि २ वा ३ देखि ४ बर्षको अन्तरमा अर्को बच्चा जन्माउनु ठिक हुन्छ । यसो गर्दा आमा र बच्चा दुबै स्वस्थ रहन्छन । यस्तो उपायबाट बच्चा जन्मने अवधी ढिलो हुन गई जनसंख्या वृद्धि रोक्न मदत मिल्छ । यसका साथै जन्मान्तरले आमा र बालकलाइ मात्र हैन, परिवारका अन्य सदस्यलाइ समेत फाइदा हुन्छ र गुणस्तरीय जिवनको प्राप्तिमा सहयोग पुग्छ ।
सूर्य
सूर्य (प्रतीक: ) सौर्यमण्डलको केन्द्रको निकै नजिक रहेको एक तारा हो। लगभग पूर्ण गोलाकार आकारको यो तारा मुख्यतया प्लाज्मा र आयनित पदार्थद्वारा निर्मित छ जसमा विशाल चुम्बकीय क्षेत्र समावेश छ। यसको व्यास लगभग १३ लाख ९२ हजार किलोमिटर छ जुन पृथ्वीको व्यासभन्दा १०९ गुणा ठूलो हो भने यसको भार लगभग 1.989 kg वा पृथ्वीको द्रव्यमानभन्दा ३,३२,९५० गुणा बढी छ। यो द्रव्यमानले सौर्यमण्डलको कुल द्रव्यमानको ९९.८६ प्रतिशत भाग ओगटेको छ। सूर्य मुख्यतया हाइड्रोजनद्वारा निर्मित छ जसले कुल द्रव्यमानको तीन-चौँथाई भाग ओगटेको छ। हाइड्रोजनपछि सूर्यमा हिलियम सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइने तत्व हो। हिलियमभन्दा गह्रौँ तत्त्वहरूले सूर्यको कुल द्रव्यमानको १.६९ प्रतिशत भाग ओगटेका छन्। यद्यपि यी तत्वहरूको संयुक्त द्रव्यमान पृथ्वीको द्रव्यमानभन्दा ५,६२८ गुणा बढी छ। यस्ता तत्वहरूमा अक्सिजन, कार्बन, नियोन, फलाम आदि समावेश छन्। पृथ्वी लगायत धेरै ग्रह, ग्रहिका, उल्कापिण्ड, पुच्छ्रेतारा आदिहरूले यसको परिक्रमा गर्दछन्। पृथ्वीमा रहेको सम्पूर्ण जीवन सूर्यकै कारणले सम्भव भएको हो।
ताराहरूको वर्गीकरण गर्ने एक विशिष्ट विधि अनुसार सूर्य 'जी श्रेणी'का मुख्य अनुक्रम ताराहरू अन्तर्गत पर्दछ। सूर्यको विद्युत चुम्बकीय विकिरणको तीव्रता स्पेक्ट्रमको पहेँलो-हरियो भागमा सबैभन्दा बढी हुनेे भएकाले कहिलेकाहीँ यसलाई 'पहेँलो वामन' पनि भनिन्छ। सूर्यको रङ सेतो भए पनि पृथ्वीको वायुमण्डलमा नीलो प्रकाश छरपष्ट हुँदा पृथ्वीको सतहबाट यसलाई पहेँलो देख्न सकिन्छ। वर्णक्रमीय प्रकार 'जि२ ले सूर्यको सतहको तापक्रम लगभग ५७७८ केल्भिन वा ५५०५ डिग्री सेल्सियस रहेको उल्लेख गरेको छ जसमा 'भि'ले आकाशगङ्गाको अधिकांश ताराहरू जस्तै सूर्य पनि मूलधारको तारा हो भनेर सङ्केत गर्दछ अर्थात् यसले केन्द्रमा आणविक मिश्रण प्रतिक्रियाहरूको माध्यमबाट हाइड्रोजनलाई निरन्तर जलाएर हिलियममा परिवर्तन गर्दछ।
सूर्यले यसको केन्द्रमा प्रतिसेकेन्ड ६२ करोड मेट्रिक टन हाइड्रोजन जलाउँदछ। पहिले खगोलशास्त्रीहरूले सूर्यलाई चम्किलो तर कम महत्त्वपूर्ण ताराको रूपमा हेरेका थिए तर पछिल्ला तथ्याङ्कहरू अनुसार सूर्य आकाशगङ्गाका ताराहरू मध्ये ८५ प्रतिशत ताराहरू भन्दा बढी चम्किलो रहेको तथ्य पत्ता लागेको थियो। वास्तवमा आकाशगङ्गाको अधिकांश ताराहरू रातो तथा वामन छन्। सूर्यको निरपेक्ष मान +४.८३ छ, तर यो पृथ्वीबाट निकट भएकोले आकाशको कुनै पनि अन्य वस्तुको तुलनामा धेरै चम्किलो देखिन्छ। अन्तरिक्षमा सूर्यको कोरोना (तारा बाहिरको वातावरण) निरन्तर फैलिरहेको हुनाले सौर्य आँधीको जन्म हुन्छ। सौर्य आँधी मूलतः आयनित कणहरूको एक शृङ्खला हो जुन हेलियोपज, वा लगभग १०० नोभो-एकाइहरू (सूर्यबाट पृथ्वीको औसत दूरीको १०० गुणा) सम्म फैलिन्छ। हेलियोस्फियर वा सौर्यमण्डल सबैभन्दा ठूलो निरन्तर संरचना हो, जुन सौर्य आँधीको माध्यमबााट निर्मित हुन्छ।
सूर्य हाल आकाशगङ्गाको कालपुरुष भुजाको भित्री भागमा अवस्थित स्थानीय बुदबुद क्षेत्रमा स्थानीय अन्तर्नाक्षत्रीय बादलहरू मार्फत यात्रा गरिरहेको छ। पृथ्वीबाट १७ प्रकाश वर्षको दूरीमा रहेका ५० वटा निकटतम तारा (सबैभन्दा नजिकको तारा, प्रोक्सिमा सेन्टाउरी, ४.२ प्रकाश वर्ष टाढा) मध्ये सूर्य द्रव्यमानमा चौथो स्थानमा रहेको छ। सूर्य आकाशगङ्गाको केन्द्रबाट लगभग २४-२६ प्रकाश-वर्ष टाढा रहेको छ र यसले २२.५ देखि २५ करोड वर्षमा एकपटक केन्द्रको परिक्रमा गर्दछ। छायापथीय उत्तरी ध्रुवबाट सूर्यको यो परिक्रमा घडीको दिशामा हुन्छ। ब्रह्माण्डीय अणुतरङ्ग पृष्ठभूमि विकिरणको (पोटविकिरण) अधीनमा रहेर आकाशगङ्गा ५५० किलोमिटर प्रति सेकेन्डको गतिमा अघि बढिरहेको हुनाले सूर्यको वेग लगभग ३७० किलोमिटर प्रति सेकेन्ड कंस वा सिंह क्षेत्रतर्फ रहेको छ।
गुणहरू
सूर्य सौर्यमण्डलको कुल द्रव्यमानको ९९.८६३२% द्रव्यमान भएको जि-प्रकारको प्रधान तारा हो। यसको संरचना लगभग एक सिद्ध गोलो जस्तै भएतापनि उत्तर र दक्षिणी ध्रुवतिर सुन्तला जस्तै थोरै दबेको छ। यो सुन्तला आकारको मात्रा प्रति ९० लाख भागहरूमा एक भाग हो। अर्थात् सूर्यको ध्रुवीय व्यास भूमध्यरेखाभन्दा १० किलोमिटर मात्र कम हुन्छ। सूर्य प्लाज्मा वा आयनित ग्याँसबाट बनेको हुनाले यो भूमध्यरेखीय क्षेत्रको ध्रुवीय क्षेत्रभन्दा उच्च गतिमा घुम्दछ। यो परिवर्तनशील वेगलाई विभेदक वेग भनिन्छ। यस्तो वेगको कारण सूर्यको बीचमा गति र सतहतर्फको तापक्रमको ढलान केन्द्रभन्दा बढी घुमाउरो हुने भएकाले द्रव्यमानको स्थानान्तरण हुन्छ। पृथ्वीको कक्षको उत्तरी ध्रुवबाट अवलोकन गर्न सकिने सूर्यको कोणीय गतिको केही भाग यस सामूहिक स्थानान्तरणको कारण पुनर्वितरण गरिएको छ। अर्थात् एक ठाउँको गति घट्छ जाँदा अर्को ठाउँमा बढ्न जान्छ। यो वास्तविक परिक्रमण वेगको मान भूमध्यरेखीय क्षेत्रमा २५.५ दिन र ध्रुवीय क्षेत्रमा ३३.५ दिनको हुन्छ। तथापि, पृथ्वीको सापेक्षमा सूर्यको स्थिति निरन्तर परिवर्तन भइरहेको हुनाले हामीले पृथ्वीको २८ दिनको यो परिक्रमण वेगको मूल्य प्राप्त गर्दछौँ। सूर्यको कक्षको वरिपरि घूर्णन वेग धेरै कम रहेकाले यस घूर्णन वेगबाट उत्पन्न केन्द्रापसारक बल सूर्यको सतह गुरुत्वाकर्षणको १८० लाख भागको एक भाग हो। ग्रहहरूको ज्वारभाटाको बल अनिनै नगण्य भएकाले सूर्यको आकार र आकृतिमा यिनीहरूले परिवर्तन गराउन सक्दैनन्।
सूर्य एक पपुलेसन १ तारा हो, अर्थात् यसमा भारी मौलिक पदार्थहरू रहेका छन्। यो ताराको उत्पत्ति सम्भवतः एक वा एकभन्दा बढी अतिनवतारा (सुपरनोभा) विस्फोटका कारण भएको हुन सक्छ। सुपरनोभा विस्फोटले विशाल ग्याँसका बादलहरूलाई संकुचित गरेर नयाँ ताराहरूको गठन सुरु गर्न सक्छ। सौर्यमण्डलमा, सामान्य पपुलेसन २ ताराहरू (जसमा कम भारी पदार्थहरू हुन्छन्) भन्दा भारी तत्वहरू पाइन्छन् जसमा युरेनियम र सुन पर्दछन्। यी भारी तत्वहरू सम्भवतः सुपरनोभा विस्फोटको समयमा थर्मल प्रतिक्रियाहरूद्वारा वा ठूलो दोस्रो पुस्ताको ताराभित्र न्यूट्रोन अवशोषणद्वारा उत्पन्न भएका थिए।
स्थलीय ग्रहहरूको विपरीत सूर्यको कुनै निश्चित सतह सीमा छैन र यसको ग्याँस घनत्व व्यासार्ध बढ्दै जाँदा तीव्र रूपमा घट्दछ। सूर्यको व्यासार्ध केन्द्रदेखि फोटोस्फियरको अन्त्यसम्म निर्धारण गरिन्छ। फोटोस्फियर सूर्यको एक क्षेत्र हो जहाँबाट ग्याँस यति पातलो हुन्छ कि यसले उल्लेखनीय मात्रामा विकिरण उत्सर्जित गर्न सक्दैन। यसैले हामी सामान्यतया सूर्यको फोटोस्फियरलाई दृश्य प्रकाशमा देख्छौँ। सूर्यको भित्री भाग प्रत्यक्ष रूपमा दृश्यमान छैन। सूर्य विद्युत चुम्बकीय विकिरणप्रति तटस्थ छ। तर सिस्मोलोजी जसरी सौर्य कम्पन मार्फत भित्री भाग बारेमा जानकारी प्राप्त गर्न सकिन्छ। जसरी पृथ्वीको आन्तरिक संरचना भूकम्पका कारण उत्पन्न हुने तरङ्गबाट थाहा हुन्छ, त्यसरी नै सूर्यको भित्री भागबाट बग्ने इन्फ्रारेड चाप तरङ्गमार्फत पनि सूर्यको आन्तरिक संरचना थाहा पाउन सकिन्छ। यसका साथै सूर्यको अदृश्य संसारको बारेमा पनि कम्प्युटर सिमुलेसनको माध्यमबाट ज्ञान प्राप्त गर्न सकिन्छ।
वैज्ञानिक अध्ययन
सूर्यको तौल करिब २×१०३० किलोग्राम छ, जुन सामान्य भन्दा केही बढी हो। यसको तौलको करिब ७४% हाइड्रोजन, २५% हिलियम र बाँँकी अन्य गर्‍हौ पदार्थहरू रहेका छन्। यसको आयु करिब ४ अर्ब ६० कराेड वर्ष रहेको अनुमान गरिन्छ। सूर्यले आफ्नो जीवनको आधा यात्रा तय गरीसकेको अनुमान गरिन्छ। यस समयमा सूर्यले परमाणवीय सन्धि प्रतिक्रियाद्वारा केन्द्रमा रहेको हाइड्रोजनलाई हिलियममा परिणत गर्दछ। करिब ५ अर्ब वर्षपछि यो ग्रहिय नेबुलामा परिणत हुने छ।
वैदिक धारणा
वेद र पुराणमा सूर्य लाई सौर्यमण्डलको सर्वाधिक बलशाली ग्रह मानिन्छ। नवग्रह मध्ये सूर्यलाई विशेष मान्यता दिइएको छ। सूर्यलाई शनिको पिता मानिएको छ। सूर्यको रङ्ग रातो र उसको वाहन रथ हो, उसको एक मात्र चक्र छ जसले वर्षलाई दर्शाउँछ। यस चक्रमा १२ भाग छ जुन १२ महिनाको द्योतक हो। यस चक्रको मध्यमा छ भाग छ जुन छ ऋतुहरूको द्योतक हो। रवि, हेली, भास्कर, विकर्तन, अहस्कर, तपन, पूषा, नभेश्वर, मार्तण्ड, दिवाकर, प्रभाकर, अर्क, अरुण, चित्ररथ आदि यसको पर्याय नामहरू हुन्।
स्तनपान
महत्त्व
स्तनपान गर्ने, गराउने चलन संसारमा स्तनधारीहरूको विकास जहिलेदेखि भयो उहिलेदेखि नै हुँदै आएको हो । तर विश्वमा आएका अनेक परिर्वतनहरूका कारण स्तनपान गराउने प्रचलन घटेको देखिएको छ । यही कारण स्तनपान गराउने प्रचलनलाई निरन्तरता दिन बेलाबेलामा महिलाहरूका लागि सूचनाको पनि आवश्यकता अनुभव गरिएको छ ।
स्तनपान सबै स्तनधारी प्राणीहरूमा साधारण क्रिया हो । स्तनपान शिशुको लागि संरक्षण र संवर्धनको काम गर्दछ । नवजात शिशुमा रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति हुदैन । आमाको दूधबाट यो शक्ति शिशुलाई प्राप्त हुन्छ । आमाको दूधमा लेक्टोफोर्मिन नामक तत्व हुन्छ, जो बच्चाहरूको शरीरमामा फलाम तत्त्व दिन्छ फलाम तत्त्वको अभावमा शिशुको शरीरमा किटाणु प्रवेश गर्न पाउँदैनन् । आमाको दूध देखि आएका साधारण जीवाणु बच्चाहरूको शरीरमा उब्जने रोगसँग प्रतिरोध गरेर उनीहरूको रक्षा गर्दछन् ।  आमाको दूधमा रोगाणु नाशक तत्त्व हुन्छन् ।  वातावरण देखि आमाको शरीरमा पुगेको रोगाणु, शरीरमा स्थित विशेष भागको संपर्कमा आउछन्, जो उन रोगाणु-विशेषको बिरुद्ध प्रतिरोधात्मक तत्व बनाछन ।  यो तत्व एक विशेष नलिका थोरासिक डक्टबाट सीधा आमाको स्तन सम्म पुग्छन र दूधबाट बच्चाहरूको पेट मा ।  यस तरिकाले बच्चा आमाको दूध खाएर सदा स्वस्थ रहन्छ ।
जुन बच्चा बाल्यकालमा पर्याप्त रूपले आमाको दूध खान पाउँदैन बाल्यकालमा शुरू हुने डायबिटीजको रोग अधिक हुन्छ । उनमा अपेक्षाकृत बुद्धि विकास कम हुन्छ ।  यदि बच्चा महिना नपुगि जन्मेको (प्रीमेच्योर) छ भनेँ त उसलाई शरीरको घातक रोग, नेक्रोटाइजिङ्ग एन्टोरोकोलाईटिस हुन सक्छ ।  यसैले छ-आठ महिना सम्म बच्चाहरूको लागि आमाको दूध श्रेष्ठ आहार मात्र हैन, जीवन रक्षक पनि हुन्छ ।
गलत धारणा
केही मानिसमा स्तनपान गराउँदा सौन्दर्यमा ह्रास आउने, शरीरको तौल घट्ने, स्तनको आकार बिग्रने आदि कारण रहेको पाइन्छ । तर यो कुरा साँचो होइन ।  आधुनिक विज्ञानले यो कुरा गलत साबित गरेको छ ।  बरू यसले शिशुको उपचार तथा खाना खर्चमा ५० प्रतिशत कम गरेको पाइएको छ ।  आमाले शिशुलाई स्तनपान गराउँदा आत्मीयता, भावनात्मक सुखानुभूति, गौरव, मानसिक रूपमा स्वस्थ एवं आत्मसन्तुष्टि प्राप्त हुन्छ ।  यिनै कुरालाई मनन गरेर चीनले शिशुहरूलाई बट्टाको दूध सेवनमा कानुनी रूपमै रोक लगाएको छ ।
पाउडर दूध बनाउने कम्पनीहरू सबै आमाले पाउडारलाई स्तनपानको सट्टा पाउडर दूध खुवाउन् भन्ने चाहन्छन् तर बोतल र कृत्रिम दूधको प्रयोग ज्यादै हानिकारक हुन्छ । पाउडर दूध खुवाउँदा लाखौ बच्चाहरू कुपोषित वा बिरामी परेका छन् वा मृत्यु भएको छ ।
स्तनपानको फाइदा
आमाको दूध मात्रै पोषणको लागि नभएर जीवनको धारा हो । यसले आमा र बच्चाहरूको स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्दछ । शिशुलाई जन्मेको छ महिना सम्म मात्र स्तनपानमा नै निर्भर राख्नुपर्छ । यो शिशुको जीवनको लागि जरूरी छ, किनकी आमाको दूध सुपाच्य हुन्छ र यसले पेटको गडबडीको पनि डर हुँदैन । आमाको दूध शिशुको प्रतिरोधक क्षमता बढाउनमा पनि सहायक हुन्छ । स्तनपानले दम र कानको रोगमा नियन्त्रण कायम हुन्छ, किनकी आमाको दूध शिशुको नाक र घाँटीमा प्रतिरोधी छाला बनाइदिन्छ ।
केही शिशुलाई गाईको दूधले एलर्जी हुन सक्छ । यसको विपरीत आमाको दूध शत-प्रतिशत सुरक्षित छ ।  अनुसन्धानबाट प्रमाणित भएको छ कि स्तनपान गर्ने बच्चाहरू त्यस पछि अन्न खुवाउँदा पनि असुहाउँदो मोटो हुँदैनन् ।  यो शायद यस कारणबाट हुन्छ कि तिनीहरूलाई शुरू देखि नै आवश्यकता भन्दा अधिक खानाको बानी पर्दैन ।  स्तनपानबाट देखि जीवनका पछिको चरणहरूमा रक्त क्यान्सर, मधुमेह र उच्च रक्तचापको खतरा कम हुन्छ ।  स्तनपानले शिशुको बौद्धिक क्षमता पनि बृद्धि हुन्छ ।  यसको कारण यो हो कि स्तनपान गराउने आमा र उनको शिशुको बीच भावनात्मक सम्बन्ध धेरै मजबुत हुन्छ ।  यस वाहेक आमाको दूधमा धेरै प्रकारको प्राकृतिक रसायन पनि हुन्छन् ।
स्तनपानलाई प्रोत्साहन
विश्वका विभिन्न देशहरूले स्तनपानका लागि प्रोत्साहन गरेका हुन्छन् । विगत १९ वर्षदेखि स्तनपानलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यका साथ हरेक वर्ष अगस्ट महिनाको पहिलो हप्तालाई स्तनपान हप्ताको रूपमा मनाइने गरिएको छ ।
स्तनपान गराउने तरिका
नवजातं शिशुलाई
आमाले बच्चा जन्मनेबित्तिकै दूध खुवाउनुपर्छ । त्यसले पाठेघरको मुख खुम्चन्छ र रक्तस्राव रोकेर सामान्य स्थितिमा ल्याउन मद्दत गर्छ । दूध चुसाइले दूधको प्रवाहलाई बढाउँछ  ।
सुत्केरी भएपछि पहिलो २ वा ३ दिनसम्म बिगौती दूध (कोलोस्ट्रम) आउँछ जुन बच्चाको लागि अति पौष्टिक हुन्छ । कोलोस्ट्रममा नवजात शिशुलाई चाहिने सबै प्रकारको पौष्टिक तत्त्व रहेको हुन्छ । यसले बच्चालाई रोगहरूबाट बचाउँछ र शिशुको पेट पनि सफा गर्छ । बच्चाको आँत सफा गर्नका लागि जडीबुटी, चिया वा पानी खुवाउन आवश्यक छैन ।
कुनै पनि बच्चालाई बच्चालाई
बच्चालाई स्तनपान गराउँदा चुस्न सजिलो बनाई दिनुपर्छ । आमा पनि सजिलो गरी बस्नुपर्छ जसले गर्दा दूध राम्ररी बग्न सकोस ।
बच्चाको टाउको र शरीर सिधा राख्नको लागि बच्चाको मुख पूरै खुल्न दिनुपर्छ र बच्चाको तल्लो ओठले स्तनको मुन्टोलाई राम्ररी समात्न सक्नेगरी बच्चालाई नजिक राख्नुपर्छ । बच्चाको मुखले आमाको स्तन राम्ररी च्यापेको हुनुपर्छ र मुन्टो मुखको भित्री भागसम्म पुग्नुपर्छ ।
यस बच्चाको मुखले आमाको स्तन यस बच्चाको मुखले आमाको स्तन राम्ररी च्यापेको छ । राम्ररी च्याप्न सकोको छैन ।
नवजात शिशुको पछिल्लो भागलाई आमाको यो अकॉ राम्रो तरिका हो । कुनै सिरानी वा हातले थाम्नुपर्छ । बाक्लो कपडामाथि बच्चालाई राख्नुपर्छ ।
स्तनपान गराउँदा समस्या पथ्र्यो भने अन्य अनुभवी महिलाको सहयोग लिनुहोस् । उनले कतिपय स्वास्थ्यकर्मीले भन्दा राम्रो सल्लाह दिन सक्छिन् ।  जस्तै समस्या परे पनि दुधदानीको प्रयोग नगर्नुहोस्, यसले बच्चालाई अर्के प्रकारको दुध चुस्ने बानी पार्छ । स्तनपान गराउने नै प्रयास गर्नुहोस् ।  कुनै बेला राम्रो विधि सिक्न आमालाई समय लाग्छ भने कुनै बेला राम्ररी दूध चुस्न सिक्न बच्चालाई समय लाग्छ  ।
दुवै स्तन चुसाउनुपर्छ तर एउटा स्तनमा दुध सकिएपछि मात्र अर्को स्तनबाट खुवाउनुपर्छ । बच्चाले चुस्न थालेको केही मिनेटपछि आउने दूधमा बढि चिलो हुन्छ । एक पटकमा एउटा स्तनको दूधले बच्चा अघाउँछ भने अर्कोपटक अर्कोपट्टिको स्तनपान गराउनुपर्छ ।
बच्चा भोकाएपछि (राति, दिउँसो जुनसुकै बेला) स्तनपान गराउनुपर्छ । नवजात शिशुले खास गरेर पहिलो १ देखि ३ घण्टा बिराएर दूध खान खोज्छ । नानीले जति चुस्छ उति नै दूध बढी बन्दै जान्छ ।
गर्मीयाम भए पनि बच्चालाई चिनी, पानी, अरू किसिमको दूध वा तयारी आहारहरू दिनुपर्दैन । यस्ता आहारहरू बच्चाले खाएपछि भनेजति आमाको दूध खान सक्दैन । यस्तो आहार ४ देखि ६ महिनासम्मका बच्चालाई हानिकारक हुनसक्दछ ।
बच्चालाई ढच्याउ गराउने
कुनै-कुनै बेला बच्चाले दूध खाँदा हावा पनि निल्छ, यसले उसलाई असुविधा हुनेगर्छ । बच्चालाई उचालेर पाखुरा वा छातीमा राखी ढाड मसारेर त्यो हावा फाली ढयाउ गर्न मद्दत गर्नुपर्छ । काखमा बसेको वा सुतेको बेला पनि त्यसो गर्न सकिन्छ । बच्चालाई राखेर थमथमाउँदा असजिलो भएको वा सधैं रोइरहने बच्चालाई पनि आराम मिल्छ ।
आमालाई सल्लाह
बच्चालाई दुध चुस्न असजिलो भएको कुरा थाहा पाउने तरिका :
स्तनपान गराउने आमाको आहारा
स्तनपान गराउन पैसा खर्च हुँदैन । यदि सम्भव हुन्छ भने त्यो बचेको पैसाले आमाले आफ्नो आहारमा सुधार गर्नुपर्छ । अतिरिक्त प्रोटिनका लागि सिमी, बीउ हुने फल, अन्डा, दूध, दही, चीज, माछामासु आदि खानुपर्छ ।
केही मान्छेहरू सुत्केरीले खास-खास प्रकारका खानाहरू खानु नहुने र वच्चाले पहिलो दुध खानु हुँदैन भन्छन् तर उनीहरूले सन्तुलित खाना खाना पाएनन् भने उनीहरू कुपोषण, रक्तअल्पता र अन्य रोगका हुन्छन् ।
सकार कुनैकुनै बेला स्तनपान गराउने आमालाई विशेष भोजन दइन्छ । खास पोषणयुक्त छ भने यस चलनलाई राम्रो मान्नुपर्छ । असल आहारले सुत्केरी भएपछिको शरीरलाई चाँडै तङ्गग्राउँछ । निम्न अवस्थामा अरू थप आहारा चाहिन्छ :
विशेष अवस्थाका नानीहरूलाई स्तनपान
ज्यादै साना अथवा कम तौल भएका शिशु : शिशुले राम्रोसँग दूध चुस्न सकेन भने दूधलाई हातैले निचोरेर चम्चा वा कपले खुवाउनुपर्छ । बच्चा जन्मनेबित्तिकै देखि यो क्रम सुरु गर्नुपर्छ र आफै चुस्नसक्ने नहुन्जेलसम्म यस्तो गरिरहनुपर्छ । यसो गर्दा स्तनमा अरू बढी दूध उत्पादन हुन्छ । बच्चा जन्मदा उसको वजन १.५ (डेढ) किलो ग्राम (३.५ (साढे तीन) पाउन्ड) भन्दा कम छ भने उसलाई नाकदेखि पेटसम्मको एउटा पाइप राखेर अरू विभिन्न विशेष उपचार गर्नु आवश्यक पर्छ । आमाको दूध त्यो पाइपद्वारा दिइन्छ । यसबारे स्वास्थ्य कार्यकर्तासँग कुरा गर्नुहोस् ।
महिना नपुगी जन्मेको बच्चा : बच्चा बच्चालाई धेरै न्यानो चाहिन्छ । उसलाई न्यानो कपडाले बेरेर तपाईँको स्तनसँगै छातीमा राख्नुहोस् । कतिपय ठाउँमा यस तरिकालाई कङ्गारु हेरचाह' पनि भनिन्छ । कपडाभित्र आमा र बच्चाको छालाको स्पर्श हुनुपर्छ र दूध चुसाइरहनु पर्छ ।  राम्ररी दुध चुस्न नसके हातले निकालेको दूध खुवाउनु पर्छ  ।
ओठ र तालु खुँडे भएको बच्चा : यस्ता बच्चाहरूलाई दुध चुस्नका लागि विशेष सहयोग चाहिन्छ । ओठभित्र मात्र धाजा फाटेको छ भने त उसले राम्रैसँग चुस्न सक्छ । (दुध खुवाउँदा ओठ फाटेको ठाउँमा आफ्नो हातको औंला राखिदिनुहोस् । तर तालु नै खुला छ भने दूध खुवाउँदा उसलाई सिधा पारेर राख्नुहोस् ।  यतिखेर तपाईँलाई विशेष सहयोग चाहिन सक्छ । बच्चाले स्तन च्यापेपछि आमाले हातैले दूध निचोरेर मुखमा झारिदिनुपर्छ  ।
कमलपित्त भएको शिशु : कमलपित्त भएको बच्चालाई आमाको दूध र घामको किरण पर्याप्त चाहिन्छ । यो रोग लागेमा कुनै-कुनै बच्चाहरू धेरै निदाउने गर्छन् । धेरै निदाउने बच्चालाई हातैले निकालेको दूध २४ घण्टामा कम्तीमा १० पटक खुवाउनुपर्छ । नागो पारेर बच्चालाई विहान र डुब्नु अघिको घाममा राख्नुपर्छ अथवा धेरै उज्यालो कोठामा राख्नुपर्छ  ।
जुम्ल्याहा बच्चा : जुम्ल्याहाहरूमा एउटा चाहिं कमजोर भएर जन्मेको हुनसक्छ । यस्तोमा दुवै बच्चाले आमाको दूध प्रशस्त खान पाउनुपर्छ । जुम्ल्याहा बच्चाको आमाले दुवैलाई पुग्ने प्रशस्त दूध बनाउन सक्छिन् ।
बच्चा बिरामी हुँदा बच्चालाई चम्चा वा कपले कसरी खुवाउने आमा बिरामी हुँदा आमाले औषधि प्रयोग गदा
धेरैजसो औषधिहरू ज्यादै कम मात्रामा मात्र दूधमा जाने हुनाले यिनीहरूले बच्चालाई असर गर्दैनन् । बरु स्तनपान रोकियो भने बच्चालाई नोक्सान हुन्छ । तर कुनै-कुनै औषधिहरूका खराब असर हुन्छन् ।  यस पुस्तकमा त्यस्ता औषधिहरूका चेतावनीको सङ्केतका साथै सुरक्षित औषधिहरूको सुझाव दिइएको छ । गराइरहेको कुरा उनलाई बताउनुहोस् ।  यसबाट नराम्रो औषधिको प्रयोग गर्नबाट बचिन्छ  ।
आमा पुनः गर्भवती हुँदा वा अकों बच्चा जन्मदा बच्चा भएकी आमा गर्भवती भइन् भने पनि उनले स्तनपान गराइरहन सक्छिन् तर यो बेलामा उनले धेरै पोषणयुक्त खाना खानु पर्छ ।
परिवर्तनका लागि गर्न सकिने कामहरू
महिलाहरूलाई सूचना मात्र होइन सहयोग पनि चाहिन्छ । महिलाहरूलाई पहिलो ६ महिनासम्म आफ्नो बच्चालाई दूधबाहेक केही पनि दिनुहुन्न भन्ने कुरा गर्न सकिने बताउनुपर्छ । अन्य आहाराहरूले बच्चालाई हानि गर्नसक्छ भन्ने कुरा उनी र उनका परिवारलाई पनि बुझाउनुपर्छ ।
स्वास्थ्य केन्द्रलाई स्तनपान गराउने आमाहरूका लागि बढी मित्रवत बनाउने प्रयास गर्नुपर्छ ।  बच्चा जन्मनेबित्तिकै दूध चुसाउन आमाहरूलाई सहायता गर्नुपर्छ । आमालाई बच्चासँग सुत्न प्रोत्साहित गर्नुपर्छ । आमा बिरामी पर्दा पनि बच्चा साथैमा रहोस् ।
स्वास्थ्य केन्द्रमा कृत्रिम दूधका पोस्टर र अन्य प्रचार सामग्री टाँस्न प्रतिबन्ध लगाउनुहोस् । पाउडर दूध बनाउने कम्पनीका नमुना वा उपहारहरू नलिनुहोस् । र तिनका प्रतिनिधिहरूलाई स्वास्थ्य केन्द्रमा छिनै नदिनुहोस् ।
कामदारहरूलाई स्तनपानको महत्त्वबारे शिक्षा दिनुहोस् । महिलाहरूलाई उनीहरूका नानीलाई स्तनपान गराउने वा दूध निकाल्न सक्ने स्थान उपलव्ध गराउनुपर्छ ।
निरवंशी
निरवंशी नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
पासाङ ल्हामु शेर्पा
पासाङ ल्हामु शेर्पा वा पासाङ ल्हमो शरपा ( शेर्पा: ), सर्वोच्च शिखर सगरमाथा चढ्ने प्रथम नेपाली महिला हुन्। उनले २०५० साल बैशाख १० गते सगरमाथाको सफल आरोहण गरेकी थिईन्। त्यो भन्दा पहिले उनको सगरमाथा चढ्ने प्रयास तीन पटक सम्मको असफल भएको थियो। उनले सगरमाथाको दक्षिणी मोहडाबाट आरोहण गरेकी थिईन्। सगरमाथाको शिखरबाट श्रीमान् सोनाम छिरिङसँग फर्कदै गर्दा उनको मृत्यु भयो।
२०५० साल वैशाख १० गते दिउँसो २.१५ बजे सगरमाथाको चुचुरोमा नेपालको झण्डा गाडी सगरमाथा आरोहण गर्ने विश्वकी सत्रौँ र नेपालकी प्रथम महिला हुन पुगिन। आरोहणपछि फर्कने क्रममा पासाङको निधन भयो। मृत्यु पश्चात् पासाङलाई 'सुप्रदिप्त मान्यवर नेपाल तारा'को विभूषण मिल्यो। उनको तस्वीर अङ्कित हुलाक टिकट प्रचलनमा ल्याइयो। पूर्वी नेपालको नाम्चे गाउँ विकास समिति अन्तर्गत रहेको ७ हजार ३ सय ५१ मिटर अग्लो 'जासम्बा' नामको चुचुरोलाई 'पासाङ ल्हामु चुली' नामकरण पनि गरियो।
बृहस्पति (ज्योतिष)
बृहस्पतिलाई "प्रार्थना र भक्तिको स्वामी" मानिन्छ, र ब्राह्मनस्पति तथा देवगुरु (देवताको गुरु) पनि भनिन्छ। उनी एक हिन्दू देवता एवं वैदिक आराध्य हुन्। उनलाई शील र धर्मको अवतार मानिन्छ ना र उनी देवताहरूको लागि प्रार्थना र बलि व हविको प्रमुख प्रदाता समेत हुन्। यस प्रकार उनले मनुष्य र देवता को बीच मध्यस्थता गर्थे।
बृहस्पति हिन्दू देवताको गुरु थिए र दैत्य गुरु शुक्राचार्यको कट्टर विरोधी रहेका थिए। उनी नवग्रह समूहको नायक पनि मानिन्छन् त्यसैले उनलाई गणपति पनि भनिन्छ। उनी ज्ञान र वाग्मिताको देवता मानिन्छन्। उनले नै बार्हस्पत्य सूत्रको रचना गरेका थिए। उनको वर्ण सुवर्ण या पहेँलो मानिन्छ र उनसँग दण्ड, कमल र जपमाला रहन्छ। उनलाई सप्तवारमा बृहस्पतिवार/बिहीबार को स्वामी मानिन्छ। ज्योतिषमा उनलाई बृहस्पति (ग्रह)को स्वामी मानिन्छ।
हिन्दू धर्ममा
ऋग्वेद अनुसार बृहस्पतिलाई अंगिरस ऋषिको पुत्र मानिन्छ
ग्रह
हिन्दु ज्योतिष ग्रन्थहरूमा संस्कृतमा बृहस्पतीलाई ग्रहको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ- जस्तै ५औं शताब्दीमा आर्यभट्टको आर्याभटिया, ६ औँ शताब्दीमा लटदेवको रोमाक र वराह मिहिरको पंचसिद्धान्तिका, ७ औँ शताब्दीमा ब्रह्मगुप्तको खण्डखाद्यक, र ८औं शताब्दीमा लल्लको शिष्यधीवृद्धिदतन्त्रम्। यी ग्रन्थहरूमा बृहस्पतिलाई एक ग्रहको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ र यसको ग्रह चकृय चालको अनुमान गरिएको छ। ५औं-१०औं शताब्दीको बीचमा रचिएको सुर्य सिद्धान्त जस्ता अन्य ग्रन्चहरूमा अन्य ग्रहरु र तिनको पौराणिकता प्रस्तुत गरिएको छ।
पहिलो सहशताब्दीमा नाक्षत्र समय्को लागि हिन्दु विद्वानहरूले आफ्नो ज्योतिष अध्ययनबाट गरेको अनुमान अनुसार केही भिन्नता छ।
गोमो
गोमो भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
लोन इगल (उपन्यास)
लोन इगल अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
मकैसिंग
मकैसिंग गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
जोगिमारा
जोगिमारा धादिङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कृष्णगोपाल रञ्जित
कृष्णगोपाल रञ्जित नेपालका एक चित्रकार हुन्। उनले नेपालमा पहिलो पटक टुकिको धूँवा क्यानभासमा उतारेर २१ वटा चित्रहरू तयार गरी प्रर्दशनी गराएका थिए।
कालोचिउँडे वनभ्याकुर
कालोचिउँडे वनभ्याकुर (वैज्ञानिक नाम: Stachyridopsis pyrrhops) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
चैनपुर, धादिङ
चैनपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, धादिङ जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
जर्नी (ड्यानिएल्लेको उपन्यास)
जर्नी अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
किरान्चोक
किरान्चोक धादिङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मानबु
मानबु गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
द हाउस अन द होप स्ट्रिट
द हाउस अन द होप स्ट्रिट अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
मेगान म्यालन
करियर
विद्यालय जीवनकालमै म्यालन एक मोडल थिइन् । दुई वटा मात्र वयस्क फोटोसुट गरेकी म्यालनलाई सन् २००८ को एभिएन कार्यक्रममा एक जना फोटोग्राफरले उनलाई भिभिड इन्टरटेनमेन्टसँग भेटघाट तथा परिचय गराएका थिए । सन् २००८ जनवरी १८ मा म्यालनले भिभिडसँग विशेष अनुबन्ध गरेकी थिइन् ।
नेपाल ट्रष्ट
नेपाल ट्रष्टको स्थापना राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य र निजहरूको परिवारको देहावसान हुँदाका बखत निजहरूको नाममा रहेको र हक पुग्ने सम्पत्तिलाई ट्रष्ट बनाई त्यस्तो सम्पत्तिको व्यवस्थापन गरी राष्ट्रहितमा प्रयोग गर्ने उद्देश्यले भएको थियो।
नेपाल ट्रष्टको कार्यालय कमलादीमा रहेको छ । प्रधानमन्त्री नेपाल ट्रष्टको संरक्षक रहने व्यवस्था छ।
घुसेल
घुसेल नेपालको बागमती अञ्चलको ललितपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा २५७ वटा घर छन्। घुसेल गाउँ ललितपुर जिल्ला बाग्मति अञ्चलमा अवस्थित विकट एक गाउँ हो। यस गाउँको पूर्व-उत्तरमा देवीचउर गाउँ र दक्षिणमा माल्टा गाउँ। पश्चिममा बाग्मति नदी र पारि पट्टि मकवनपुर जिल्लाको सिस्नेरी गाउँ छ। यहाँका वासिन्दा खेती तथा पशुपालन गरी जिवनयापन गरी रहेका छन । यस गाउँमा तामाङ समुदायको बाहुल्यता रहेको पाईन्छ । काठमाडौँ उपत्यकाबाट अत्यन्त नजिक भईकन विकासको उज्यालोले कहिल्यै नहेरेको यहाँको वस्तुस्थितिले बताउँछ । काठमाडौँ उपत्यकाबाट अत्यन्त नजिक भईकन विकासको उज्यालोले कहिल्यै नहेरेको यहाँको वस्तुस्थितिले बताउँछ । त्यसैले घुसेल लगायत ललितपुरको दक्षिणीभेगको वर्णन काठमाडौँको कर्णाली भन्ने उपानामबाट पनि चिनिन्छ ।
नामाकरण
घुसेल गाउँको नाम नेपालको सरकारी तथा अन्य लेखौटहरूमा गलत तरिकाले धुसेल, बुसेल, गुसेल आदि लेखिएको वा टिपोट गरिएको पाईन्छ । घुसेलको वास्ताविक अर्थ तामाङ समुदायमा यसरी रहेको पाईन्छ । तामाङ भाषामा देव-देवीलाई "क्हु, कू, ला-कू" भन्ने गरिन्छ । अनुहार वा मुख लाई "स्ह्यल, स्यल" । यसरी देवताको अनुहार जस्तो ठाउँ भनि नामांकन गरी क्हुस्यलबाट अपभ्रंश भई हालको "घुसेल" रहेको बुझिन्छ । अझै पनि गाउँको छिमेकी जिल्लाका तामाङहरु घुसेल नभनि क्हुसेल भन्ने गरिन्छ ।
मुरैना
मुरैना भारतको मध्य प्रदेश राज्यको मुरैना जिल्लामा अवस्थित एक सहर हो। यो एक नगरपालिका निगमद्वारा सञ्चालित छ। यो चम्बल विभागको प्रशासनिक मुख्यालय पनि हो। यो ग्वालियर, मध्य प्रदेशबाट ३९ किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ।
नाधर्पू
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, मुगु जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
२०१४ एसियाली खेलकुद
एसियाली खेलकूद एसिया महादेशकै ठूलो प्रतियोगिता हो। एसियाली खेलकूद २०१४ सेप्टेम्बर १९ देखि दक्षिण कोरियामा सुरू हुदैछ। यो प्रतियोगिता अक्टूबर ४ मा समापन हनेछ। यसमा नेपालले पनि सहभागिता जनाउने भएको छ। नेपालले सहभागिता जनाएका खेलहरू तल समावेश गरिएको छ: आर्चरी ब्याडमिन्टन बास्केटबल बक्सिङ साइक्लिङ फेन्सिङ गल्फ जिम्न्यास्टिक जुडो कराते सुटिङ सफ्ट टेनिस टेबल टेनिस तेक्वान्दो टेनिस ट्राइथलन रेस्लिङ
पुरुष क्रिकेट
एसियाली खेलकूद २०१४ अन्तर्गत पुरुष क्रिकेटमा जम्मा १० राष्ट्रले सहभागिता जनाउदै छन्।
महिला क्रिकेट
एसियाली खेलकुद २०१४ अन्तर्गत महिला क्रिकेटमा पनि १० राष्ट्रले सहभागिता जनाउने भएका छन्।
फुटबल
एसियाली खेलकुद २०१४ अन्तर्गत पुरुष फुटबलमा जम्मा २४ राष्ट्रले सहभागिता जनाउने छन्। २४ राष्ट्रलाई छ समूहमा विभाजन गरिनेछ।
मुछोक
मुछोक गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
इरेजिस्टिबल फोर्स
इरेजिस्टिबल फोर्स अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
बीबीसी नेपाली
बिबिसी नेपाली बीबीसी विश्व सेवाको विदेशी भाषा अन्तर्गत प्रदान गरिएको विभिन्न २७ वटा भाषाका सेवाहरू मध्ये एक हो। यो एफएम र इन्टरनेटमार्फत नेपाली भाषामा प्रसारण गरिन्छ।
इतिहास
बीबीसी नेपाली, बीबीसी विश्व सेवामा एक साप्ताहिक कार्यक्रमको रूपमा ७ जून १९८६ मा सुरु भएको थियो। सुरुवाती वर्षहरूमा कार्यक्रमहरू बेलायतमा अध्ययन गर्दै गरेका नेपाली विद्यार्थीहरूले सञ्चालन गरेका थिए। सन् १९७० मा बीबीसीको नेपाली सेवाको प्रसारण हप्ताको पाँच दिनमा उपलब्ध गराइएको थियो, र पछि हप्ताको हरेक दिन उपलब्ध गराइएको थियो। सुरुमा, कार्यक्रमहरू हङकङमा काम गर्दै गरेका ब्रिटिश गोरखा राज्य सैनिकहरूद्वारा निर्देशित गरिएको थियोे। पछि यो नेपाली समुदायमा अप्रत्यक्ष र विश्वसनीय समाचार प्रसारणको व्यापक रूपमा लोकप्रिय भएको थियो। हालका दिनहरूमा बीबीसी नेपाली सेवा प्रसारण दुनियाभरका नेपाली श्रोताहरूले प्राप्त गरेका छन्।
पहिलो कार्यक्रम
बीबीसी नेपाली सेवाको प्रथम प्रसारण सन् १९६९ जुन ७ मा भएको थियो। कार्यक्रम सुरु हुँदा हेदर बोन्ड नेपाली भाषाको कार्यक्रमकी संयोजक थिइन् भने पुरन अग्रवाल प्रस्तोता थिए।
कार्यक्रम
बीबीसी नेपाली समाचार, विश्लेषण, र छलफलमा केन्द्रित छ। यो ४५ मिनेट सम्म प्रसारण हुँदै आइरहेको छ। दैनिक १५-मिनेटको कार्यक्रममा बिहान ०७:१५ (युटिसी +१: ३०) मा प्रसारण गरिन्छ र आधा घण्टाको कार्यक्रम बेलुकाको ८:४५ (युटिसी +५: ४५) मा प्रसारण गरिँदै आइरहेको छ। आधा घण्टा कार्यक्रममा समाचार र अन्य केहि कार्यक्रमहरूमा केन्द्रित छ जस्तै बीबीसी आम समस्या कार्यक्रम एक धेरै प्रभावकारी कार्यक्रम हो।
मेलचौर
मेलचौरः
पिपल गाविसको वडा नं. १ अन्तरगत पर्ने मेलचौर पनि एक एेतिहासिक तिर्थस्थल हो यहाँ भाइटिकाको ५ दिन पछि र माघ १ गते माघे संक्रान्तीका दिन पालाकोटकै मेलचौर भन्ने स्थानमा भव्य मेला लाग्ने गर्दछ । यो मेलाको पनि वेग्लै स्थान र विशेष्ता छ । मेलचौर मेला लाग्ने नजिकै एउटा मन्दिर छ -जिर्ण मन्दिरमा अरु मन्दिरमा जस्तै पुजारि भने हुदैन किनकी यसको छुट्टै इतिहास छ ,यहाँ जो पुजा गर्न जान्छ त्यो व्यक्ति नै पुजारि हो, संसारमा यस्तो मन्दिर छैन जो आफू स्वतन्त्र होस यहाँ कसैको कर र बाध्यता छैन सम्पुर्ण अधिकार आफैमा छ, दमाइ कामी, बादी गायन जो गएपनि आफै पुजारि भएर मन्दिरको पुजा गरिन्छ । यस्तो किसीमको विशेष्ता भएको मन्दिर संसारमा यो बाहेक अर्को भेटाउनुहुने छैन । किनकी इतिहासमा राजा नरसिंह मल्लका पुत्र (नाम नखुलेको)ले गाइले धान खाएको विषयमा (हाल जिपु) धमलाकि छोरि साउनीमाला र लाटिमाला नामकि दुइ युवतीलाइ सजाय स्वरुप कपडा खोलेर बाजा बजाएर पालाकोट राज्यका सारा जनाता माँझ नाङ्गै घुमाएकोले पिडा सहन नसकि विष खाएर आत्महत्या गरे, त्यसको पाँचौ दिनमा राजा सिकारबाट घर र्फकदा उनका सवै परिवारको लास भएको भेटाए, यस्तो घटना कसरि भयो भन्ने सवालमा रहस्यमय भयो राजाले छानविनको लागि तथा दैविक शक्ति अध्ययनको लागि रुकुमकोटबाट बाहुन बोलाएर हेर्न लगाए ,बाहुनले लाटिमाला र साहुनीमाला रिसाएर यस्तो घटना घटेको यसको लागि राजाले माफि स्वरुप उनीहरूको सालिक वनाइ राजकिय सम्मान दिनुपर्ने हरेक वर्षपुजा तथा मेला लगाउनु पर्ने नत्र ‌‌‍‍‍‍......जस्ता सल्लाह दिएपछि राजाले सोहिअनुरुप यो मन्दिरमा जो माफी माग्न लायक छन तथा सम्मान गर्न चाहान्छन ती सवैले जतिवेला पनि जहिले पनि पुजा गर्न सक्छन भनि पुजारि विहिन मन्दिर वनाएका थिए त्यसै दिन देखि स्वतन्त्र मन्दिर बन्न गयो अनि आज सम्म त्यहाका दलित हरूले समेत हामीले पनि बाजा बजाउदै गाँउभरि घुमाएर गल्ती गर्‍यौ भनेर मेलाकैदिन सवै बाजाहरु मन्दिरमा चढाएर पुजा गर्ने माफी माग्ने र मलाइ रक्षा गर भनि फुल पाथी समाएर हात जोडि पुजा गरिन्छ । यस्तो स्वतन्त्र मन्दिर छ त केवल यो मात्र छ संसारमा कतै गएर पनि हामी यस्तो मन्दिर खोजेर पनि पाउन सकिदैन । तर प्रचारप्रसारको कमीका काराण यो मन्दिरले चर्चा पाउन सकेको छैन । दलितहरूको पुजा गर्न पाउने कुराको आन्दोलन चर्किरहेको बेला यो मन्दिर अपबादको रूपमा खडा छ र इतिहसमा साँछी बनेर बसेको छ । यदि कसैले विभेदको सृजना मल्ल राजाले गरे भनेर आरोप लगाउछ भने यो मन्दिर मल्ल इतिहासकै साँछी र प्रमाण हो । राजनितिक,सामाजिक तथा आर्थिक अवस्थाः प्राकृतिक दृष्टिकोणले गाविसकै धनी छ भने राजनीतिक आर्थिक र शैक्षिक दृष्टिकोणले भने पालाकोट खुम्चीनुपर्ने अवस्था छ । प्रयाप्त प्राकृतिक श्रोत साधन हुँदा हुँदै पनि राज्यको वेवास्ताका कारण वा फितलो कार्यान्वयनका कारणले गर्दा यसको विकास हुन सकेको छैन । समाजको गलत धारणा तथा गलत दृष्टिकोणकै कारण पालाकोटको इतिहास मेटिदै छ । यसको संरक्षण तथा विकास गर्न राज्यको एक सुक्का पनि लगानी भएको छैन ।
सोताङ गाउँपालिका
सोताङ गाउँपालिका नेपालको एक हिमाली गाउँपालिका हो । नेपालमा ७४४ स्थानीय तह लागू हुँदा सोलुखुम्बुमा साविकका सोताङ, गुदेलको वडा नं. (८ र ९) र पावै गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर सोताङ गाउँपालिका बनाइएको हो । सोताङ गाउँपालिकको कूल जनसङ्ख्या ९,५३० रहेको छ । यसको क्षेत्रफल १०३ वर्गकिलोमिटर रहेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र साविकको सोताङ गाविसको कार्यालयमा राखिएको छ । यस गाउँपालिकालाई ५ वडामा विभाजन गरिएको छ । यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा माहाकुलुङ गाउँपालिका, पश्चिममा दुधकोशी र दुधकौशिका गाउँपालिका, उत्तरमा खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका तथा दक्षिणमा माहाकुलुङर दुधकौशिका गाउँपालिकासम्म फैलिएको छ ।
अवतार (२००९ चलचित्र)
अवतार (२००९) एक अमेरिकी चलचित्र हो । काल्पनिक विज्ञानको कथामा आधारित यस चलचित्रका निर्देशक तथा लेखक जेम्स क्यामरुन हुन् । यस चलचित्रमा क्यामरुनको भूमिका सह–उत्पादक तथा सह–सम्पादकको रूपमा पनि रहेको छ । अवतार चलचित्रमा सैम वर्थिङटन, जोय सल्डन, स्टेफल लङ, माइकल रोड्रिगज, जोयल डेभिम मुर्रे, ग्लोभिन रिब्सी र सिगर्नी विभर आदिको मूख्य भूमिका रहेको छ । २२औं शताब्दिको मध्यतिरको समयलाई कल्पना गरेर यो चलचित्र तयार गरिएको छ । यस चलचित्रको कथामा मानिसहरु ‘उनोब्टनियम’ नामको बहुमुल्य खनिज उत्खलन गर्नको लागि ‘पान्डोरा’ ग्रहमा जाने प्रयासलाई देखाइएको छ । पान्डोरामा ‘नाभी’ आदिबासीहरूको बसोबास हुन्छ । खनिज खोज्न जाने मानिसहरूलाई त्यहाँका नाभी आदिबासीबाट खतरा भएको हुन्छ । जेनेटिकल इञ्जिनियरिङद्वारा तयार एक नाभिको शरिरलाई पृथ्वीमा रहेको अर्को मानिसको मष्तिस्कले नियन्त्रण गर्ने गरिन्छ । यसरी पान्डोरामा रहेको आदिवासीहरु सँग घुलमिल हुनको लागि उनीहरूकै स्वरुप (अवतार) मा नाभिको विकास गर्नुसँग नै यस चलचित्रको शिर्षक जोडिएको छ ।
कलकार
साम वार्थिंगटन जोए सोल्दाना स्टेफन लांग मिचेल रोडरिगेज सिगोउरने विभर
रातोटाउके वनभ्याकुर
रातोटाउके वनभ्याकुर (Stachyridopsis ruficeps) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो ।
विक्रमगंज
विक्रमगंज भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो।
एच जे कनिया
बाह्य सुत्र
എച്ച്.ജെ. കനിയ
मोरारजी देसाई
मोरारजी देसाई (जन्म २९ फेब्रुअरी स.न्. १८९६) भारतका पूर्व प्रधानमन्त्री थिए ।
बिटरस्विट (उपन्यास)
बिटरस्विट अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
चन्द्र शेखर उपाध्याय
चन्द्रशेखर उपाध्याय बिबादित सुगौली सन्धिमा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्यमा एक हुन चन्द्र सन १८१५ मा सुगौली सन्धी गर्दा नेपालको तर्फबाट ब्रिटिश भारतीय सरकारसङ्ग नेपालको अहित हुने गरी सन्धीमा हस्ताक्ष्रर गर्ने गजराज मिश्र र यिनै उपाध्याय थिए । सो सन्धी नेपालको अहित मा छ भन्ने थाहा पाउदा पाउदै उताको प्रलोभनमा परेर यिनले नेपालको अहित हुने गरी हस्तक्षर गरे। चन्द्रशेखर उपाध्याय नेपालनै त्यागेर उतै बसे, कारण नेपालसङ्गको गद्दारी । ब्रिटिश इन्डिया सरकारलाई फाईदा हुने विभिन्न सन्धी तथा सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न र कार्यन्वयन गर्न अनि गराउन दबाब दिने जस्ता भूमिका यिनले निर्बाह गरे । यिनले र गजराज मिश्रले त्यतिबेला सुगौली सन्धीका केही बुदालाई नमानेको भएर र हस्ताक्ष्रर गर्नु पूर्ण नेपाल सरकारमा सो कुरा राखेको भए शायद आजको नेपाल विशाल नेपाल हुन्थ्यो र भारतसङ्ग हाराहारीमा निर्भिक भएर उभिएको हुन्थ्यो । ब्रिटिस इन्डियन सरकारलाई सहयोग गरे बापत उताको सरकारले यिनलाई चल अचल सम्पती दिएर उतै राख्यो , अनि यिनले स्वत: देशलाई घात गरे । मुज्जफरपुरको कर्नलमा यिनलाई ३६ वटा मौजा पनि दिएर राख्यो । यिनका सन्तान त्यहा मजिस्टेट सेमत भएका थिए । गजराज मिश्र र उपाध्यायकै हस्ताक्ष्ररको नतिजा आज देशले भोगिरहेको छ ।
रोय (चलचित्र)
रोय (Roy) एक भारतीय चलचित्र हो, जसको निर्देशन विक्रमजीत सिंहले गरेका हुन् । यस चलचित्रमा रणबीर कपूर, ज्याकलिन फर्नान्डिज तथा अर्जुन रामपाल मुख्य भूमिका रहेका छन् ।
आर यू अफ्ररेड अफ द डार्क ?
आर यू अफ्ररेड अफ द डार्क ? सिड्नी सेल्डनद्धारा लिखित चर्चित उपन्यास हो ।
राज डिकुरेभ्याकुर
राज डिकुरेभ्याकुर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
मसेल
मसेल नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको गोर्खा जिल्लाको एउटा गाविस हो। यसको मुकाम ३याम्पेसाल हो। यो विभिन्न ९ वडाहरूमा बिभाजित छ। मसेलमा अहिले यातायता तथा सञ्चारका साधनको सजिलै पहुच छ।
सिसवनिजहदा
सिसवनिजहदा मोरङ जिल्लामा पर्ने एक गाविस हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार सिसवनिजहदाको १,५८६ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ८,२३३ रहेको छ।
स्टाइलो घाँस
स्टाइलो वहुवर्षिय कोशे घाँस हो। यस घाँसको उत्पत्ति दक्षिण अमेरिकी देश ब्राजिलमा भएको हो। यो अत्यन्त नरम र पोसिलो घाँस हो। यस प्रजातिको घाँसलाई एकपटक लगाए पछि ५-६ वर्ष सम्म यसको उत्पादन लिइरहन सकिन्छ। सबै प्रकारका घरपालुवा जनावरहरूले रुचाएर खाने स्टाइलो घाँस नेपालको सन्दर्भमा तराईदेखि मध्य पहाडी भेगसम्म सफलता पूर्वक खेती गर्न सकिन्छ। नेपालको घाँस विकासमा स्टाइलोले निकै ख्याती कमाएको छ। यस प्रजातिको घाँस मुख्यतया उष्ण जलवायुमा राम्रोसँग फष्टाउन सक्दछ। यो घाँसको अधिकतम उचाइ १ देखि १.२ मिटर रहेको हुन्छ। स्टाइलो प्रजातिको घाँसको विश्वभरीमा ४० भन्दा बढी उपप्रजातिहरू पाइन्छन्। यस प्रजातिको घाँसले अति सुख्खा हावापानी पनि सहन गर्न सक्ने, धेरै चरिचरन खप्न सक्ने हुन्छ तर गाइनेन्सिस उपप्रजातिले चाहिँ बढी चरीचरन सहन गर्न सक्दैन। बढि चरिचराउन हुने स्थानमा पनि यस घाँसको बीउ उत्पादन लिन सकिन्छ भने खुकुलो प्रकारको माटोमा विरुवा छिटो बढ्छ भने बीउ छर्दा जमिनको सतहमा पर्ने गरी छर्नु पर्दछ। स्टाइलो घाँस रुखो माटोमा पनि सजिलै उम्रन सक्छ र अम्लीय माटोमा लगाउदा पनि फसफोरस सोसेर लिन सक्ने क्षमता रहेको हुन्छ। यस घाँसलाई साधारणतया शुक्ष्म जैविक मलको प्रयोग नगरी पनि छर्न सकिन्छ तर कटिङ्गा उपप्रजातिलाई जैविक मलको उपचारको आवश्यक पर्दछ।यो घाँसको उत्पादन चिम्टाइलो माटोमा त्यति राम्रो हुँदैन तर घाँसको जात अनुसार सहन गर्न सक्ने क्षमता भएको तर कटिङ्गा जातले सबैभन्दा कम तापक्रम सहन सक्ने।
हावापानी तथा माटो
स्टाइलो घाँस कम खनजोत, कम उर्वरा शक्ति भएको स्थान, खेरा गइरहेको जग्गा जमिन, बाटोको डिल कान्ला, सामुदायिक वन क्षेत्रमा लगाउन सकिन्छ। यस प्रजातिको घाँसबाट एकपटक बीउ छरेपछि ५-७ वर्ष सम्म उत्पादन लिन सकिन्छ। स्टाइलो घाँस उष्ण तथा समसितोष्ण हावापानी भएको क्षेत्रमा राम्रोसँग हुर्किन सक्छ। बीउ उत्पादनको लागि समुद्र सतहबाट ३०० देखि ५०० मिटरको उचाइको क्षेत्र उपयुक्त हुन्छ। स्टाइलो सबै खाले माटोमा लगाउन सकिन्छ तर रामो निकासको प्रबन्ध भएको बलौटे, दोमट माटोमा लागाउदा उत्पादन बदि लिन सकिन्छ। पानी जम्ने वा ओसिलो माटोमा भने घाँस राम्रो हुँदैन। यस घाँसको वृद्धि विकासका लागि माटोको पिएच मान ४-८ सम्म राख्दा बढी उत्पादन हुन्छ। अन्य घाँस उत्पादन गर्न नसक्ने तथा खेती अयोग्य जमिनमा पनि सफलतापूर्वक खेती गर्न सकिन्छ र बढी बीउ उत्पादनकोलागि बलौटे र दोमट माटो उपयूक्त मानिन्छ। यस घाँसका लागि वार्षिक औषत वर्षा ८०० मिलिमिटर आवश्यक पर्दछ तथापि उष्ण प्रदेशका लागि १५०० मिलिमिटर र समसतोष्ण प्रदेशका लागि १००० मिलिमिटर भन्दा बदि बार्षिक वर्षा भएमा घाँसको उत्पादन बढाउन सकिन्छ। यस घाँसले तुसारो सहन गर्न नसक्ने तर विरुवा जिवितै अवस्थामा रहिरहने र छायाँमा पनि राम्रो घाँस उत्पादन हुने गर्दछ। यस घाँसको लागि वार्षिक औषत तापक्रम २३ देखि २७ डिग्री सेल्सियस राम्रो मानिन्छ।
जग्गाको तयारी
स्टाइलो घाँसको बीउ मसिनो हुने भएकाले माटो बुर्बुराउँदो हुनेगरी जग्गाको तयारी गर्नुपर्दछ र मात्र बीउ राम्रोसँग उम्रिन सक्दछ तर यो घाँस सामान्य खनजोत गरेर पनि छर्न सकिन्छ। बाँझो चौर, सामुदायिक वन क्षेत्रमा घाँस लगाउने ठाउँमा झार बुट्यानहरू हटाई हलुकासँग खन जोत गर्ने र बीउलाई माटोमा पर्ने गरी छर्नु पर्दछ र हलुकासँग छोप्नु पर्दछ तर यस घाँसको बीउलाई गहिरो गरी छर्नु हुँदैन। जग्गाको बनावट अनुसार बीउलाई लस्करै वा छरेर लगाउन सकिन्छ। बीउलाई लस्करै छर्दा बीउ छर्ने जग्गामा करिव १-१ मिटरको दुरी बनाई १०-१२ सेमी चौडा क्षेत्र मात्र खनजोत गरी बीउ छर्न सकिन्छ। बीउ छरी सकेपछि हलुकासँग माटोले छोपी चलाई दिनु पर्दछ यसो गर्दा खनजोतको खर्च कम लाग्ने र पछि बीउ सङ्कलन गर्न र गोडमेल गर्न पनि सजिलो पर्दछ। पछि घाँस झाङ्गिदै जाने भएकोले झाँङ बीचमा रहेको खाली स्थान ढाकिँदै जान्छ। माटोमा फसफोरसको कमी भएको खण्डमा १०-२० किग्रा प्रति हेक्टरका दरले फसफोरस मल छर्नु पर्दछ।
खेती तथा रोपण
स्टाइलो घाँस मनसुन सुरु हुनु भन्दा पहिला नै छर्नु पर्दछ। त्यसैले स्टाइलो घाँस छर्ने उपयुक्त समय पहिलो पटक पानी परेपछि वा वैशाख १५ देखि असार १५ सम्म उपयुक्त मानिन्छ। नियमित रूपमा पानी पर्न थाले पछि घाँसको बीउ छर्न उपयुक्त हुँदैन। सिँचाइको सुविधा भएको ठाँउमा स्टाइलो फागुन चैतमा पनि छर्न सकिन्छ। यस घाँसको बीउ मसिनो हुने भएकोले धेरै गहिराइमा छर्नु हुँदैन। जमिनको १ सेमी भन्दा तल परेको स्टाइलोका बीउ टुसाउन सक्दैनन्। साधारणतया १ हेक्टरका लागस ५ किग्रा बीउको आवश्यकता पर्दछ। एक रोपनीको लागि २५० ग्राम र एक कट्ठाको लागि १७० ग्राम बीउ भए प्रसस्त हुन्छ। स्टाइलो घाँसको बीउलाई सकेसम्म लस्करै छर्नु पर्दछ तर लस्करै छर्न सम्भव भएन भने बीउ एकनासले पर्ने गरी तोरी छरे झै गरी छर्न सकिन्छ। बीउ मसिनो भएको हुँदा बीउ जतिकै मात्रामा मसिनो माटो मिसाएर छर्दा राम्रो हुन्छ। नयाँ ठाउँमा स्टाइलो लगाउने भएमा पहिले स्टाइलो घाँस लगाएको ठाँउको माटो बीउमा मिसाएर छर्नु उपयुक्त हुन्छ जसले गर्दा जरामा नाइट्रोजन स्थिरिकरण गर्ने जिवाणुको वासस्थानको लागि आवश्यक पर्ने गिर्खा बन्न र घाँसको विरुवा बढ्नमा सहयोग पुग्दछ।
घाँस तथा बीउ उत्पादन
घाँसको उत्पादन जमिन, जल र मलमा भर पर्दछ। दोमट माटोमा प्रयाप्त चिस्यान र उपयुक्त हावापानी भएको खण्डमा घाँस छरेको २-५ महिनामा हरियो घाँस काट्न लायक हुन्छ। पहिलो पटक घाँस काटेपछि २ महिनाको फरकमा पुनः घाँस काट्न सकिन्छ। यस घाँसको उत्पादन वर्षमा ५-६ पटक सम्म लिन सकिन्छ। यस घाँस काट्दा जमिनको सतहवाट १० सेमी माथिबमट काट्नु पर्दछ जसले गर्दा पछि घाँस पलाउन सजिलो हुन्छ। बीउ उत्पादनको लागि घाँस राख्ने हो भने भदौ १५बाट घाँस काट्न छाड्नु पर्दछ। स्टाइलो प्राय वर्षे भरी नै हरियो रहन्छ। चैत्र वैशाखमा तिर धेरै सुख्खा भएको अवस्थामा मात्र घाँस सुक्न सक्दछ। सामान्य अवस्थामा हरियो घाँसको उत्पादन ५०-६० मेट्रिक टनसम्म लिन सकिन्छ।
गया
भौगोलिक अवस्थिति
गया भारतको बिहार प्रान्तको एउटा महत्त्वपूर्ण शहर हो, जुन गङ्गाको सहायक नदी फल्गुको पश्चिमी तटमा अवस्थित छ। यो बोधगयाबाट १७ किलोमीटर उत्तर तथा राजधानी पटनाबाट १०० किलोमीटर दक्षिणतर्फ पर्दछ। यहाँको मौसम समशीतोष्ण छ। गर्मीका बेला यहाँ असाध्यै गर्मी हुन्छ र ठण्डीका बेला सामान्य जाडो हुन्छ। मनसूनको पनि यहाँको मौसममा व्यापक असर पर्ने गर्दछ। यद्यपि वर्षा ऋतुमा यहाँको दृश्य काफी रोचक हुन्छ भन्ने मान्यता छ।
स्टाइलो घाँस
पौष्टिक तत्व
यस घाँसमा बढी प्रोटिन भएकोले यो घरपालुवा जनावरहरूका लागि पोषिलो घाँस मानिन्छ तर कलिलो अवस्थामा बढी खुवाउदा पशुको पेट ढाडिने समस्या हुन सक्दछ त्यसैले यसलाई अन्य अकोषे घाँस वा नल परालसँग मिसाएर खुवाउनु पर्दछ। औषतमा स्टाइलो घाँसमा प्राप्त हुने पौष्टिक तत्वहरूमा क्रुड प्रोटिन १५-१७%, क्रुड फाइवर ६०-६५%, क्यालसियम १.०-१.५%, फसफोरस ०.१-०.२%, पोटासियम १.२-१.८% र म्याग्नेसियम ०.६-०.८% रहेको छ। यस घाँसमा कुनै प्रकारको विषाक्तता पाइएको छैन।
गया
धार्मिक महत्त्व
झारखण्ड र बिहारको सीमा र फल्गु नदीका तटमा रहेको गया भारतको बिहार प्रान्तको एक प्रमुख शहर हो। वाराणसी झैं नै गयाको प्रसिद्धी मुख्य रूपले एक धार्मिक नगरीका रूपमा छ। पितृपक्षका अवसरमा यहाँ हजारौं श्रद्धालु पिण्डदानका निमित औने गर्दछन्। गया सडक, रेल र वायु मार्गद्वारा भारतका अन्य स्थानसँग राम्ररी जोडिएको छ। नवनिर्मित गया अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलद्वारा यो सहर थाइलैंडसँग पनि सिधा सम्पर्कमा जोडिएको छ। गयाबाट १७ किलोमीटरको दूरीमा बोधगया नामक बौद्ध तीर्थस्थल छ र त्यहीँ बोधी वृक्षमुनि भगवान् बुद्धलाई ज्ञानप्राप्ति भएको थियो। गया बिहारको महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थानहरूमध्ये एक हो। यो शहर खासकर हिन्दू तीर्थयात्रीहरूका निमित्त असाध्यै प्रख्यात छ। यहाँको विष्णुपद मन्दिर पर्यटकहरू माझ लोकप्रिय मानिन्छ। दन्त्यकथा-अनुसार भगवान् विष्णुको पाउको चिह्नमा यस मन्दिरको निर्माण भएको हो। हिन्दू धर्ममा यस मन्दिरको अहं स्थान छ। गया पितृदानका लागि पनि प्रसिद्ध छ। के भनिन्छ भने यहाँको फल्गु नदीको तटमा पिण्डदान गर्नाले मृत व्यक्तिले बैकुण्ठ जाने अवसर प्राप्त गर्दछ। ज्योतिषसाथी कृष्णप्रसाद कोइराला
स्टाइलो घाँस
नेपालमा स्टाइलो घाँस
यस प्रजातिको घाँस नेपालका मध्य पहाडी, भित्री मधेसी तथा तराईका भूभागमा राम्रोसँग फैलिन सक्ने पाइएको छ। कुक जातको स्टाइलो नेपालमा सन् १९८४ मा जनकपुर र रञ्जितपुरमा अनुसन्धान गरी अन्यत्र लगाउन सुरु गरिएको थियो। हाम्रो देशमा खास गरी हमाटा स्टाइलो, कुक र पाल्पा स्टाइलो बढी लगाउने गरिएको छ। त्यसमा पनि पाल्पा स्टाइलो पाएसम्म अरु स्टाइलो कृषकहरूले सामान्यतया लगाउने गरेका छैनन्। सामुदायिक पशु विकास आयोजनाले आर्थिक वर्ष २०६४/६५ मा नयाँ जातको स्टाइलो निनालाई कृषकको खेत बारीमा लगाइएको थियो भने यस घाँस उत्पादन उत्साहजनक पाइएको थियो।
नेपालमा प्रचलनमा ल्याइएका स्टाइलो घाँसको मुख्य जात उपजातहरू निम्न अनुसार छन् । १. हमाटा स्टाइलोः भेरानो, अमिगा २. साधारण स्टाइलो, कुक, पाल्पा स्टाइलो निना, टेम्प्रानो ,ग्राहम, इन्डेभर स्टाइलो ३ स्क्यात्रा स्टाइलो - सिका, सिरान ४ कटिका स्टाइलो - प्राइमर, युनिका
सह्रार्जन सइद
ब्रुनेइका एक राष्ट्रिय टिमका फुटबल खेलाडी हुन्।
प्रधान न्यायाधीश
प्रधानन्यायाधीश कुनै पनि देशको सर्वोच्च अदालतका प्रमुख न्यायाधीश हुन ।
द क्लोन एन्ड आइ
द क्लोन एन्ड आइ अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
रानिश्वारा
रानिश्वारा गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
कायला मारिया
कायला मारिया एक अमेरिकन अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
पञ्चैबाजा
पञ्चै बाजा (पञ्चबाजा, पञ्चेबाजा) अथवा पाँच बाजाहरूको समुह हो। यो बाजा नेपालको पहाडी भेक तथा भारतको सिक्किम तथा दार्जीलिङमा बजाईने गरिन्छ। पञ्चैबाजामा दमाहा, झ्याली, ट्याम्को, ढोलकी र सहनाई पर्दछन्। पन्चे बाजा, नेपाली धार्मिक एबम् साँस्कृतिक बाजाको रूपमा प्रयोग हुदै आएको  मौलिक संस्कृतिको धरोहर  हो । यो बाजा विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक उत्सवको बेलामा बजाउने गरिन्छ जस्तै विवाह, व्रतवन्ध, चाडबाड, जात्रा, रोपाईं, पूजा-आजा आदि।
धार्मिक महत्त्व
नेपाली संस्कृतिमा कुनै ठूलो कार्य गर्दा साईतको महत्त्व हुन्छ। त्यस्ता साईतहरूमा मङ्गल धुन बजाएर उक्त साईतलाई शुभ बनाउने चलन छ। मङ्गल धुन बजाउनको लागि पञ्चेबाजा सबैभन्दा प्रचलित बाजा हो ।
हालको अवस्था
परम्परागत रूपमा नेपालका दमाई समुदायले मात्र यो बाजा बजाउने गर्दथे । हाल यो बाजा विभिन्न समुदायका पुरुष र पछिल्ला दिनहरुमा महिलाहरुले पनि ब्यबसायिक रुपमा बजाउन थालेका छन् | रूपले नेपाली परम्परागत विवाह कार्यक्रममा बजाईने गरिन्छ। त्यसैले गर्दा पनि यो बाजाले केही हद सम्म व्यवसायीकता पाएको छ। तर नेपालको शहरी भेकमा यो बाजाले आधुनिक ब्याण्ड बाजासँग पञ्चेबाजाले प्रतिस्पर्धा गर्नु परेको छ र पनि पन्चे बाजामा नेपाली संस्कृति झल्किने भएकोले यस बाजाको छुट्टै स्थान छ |
कुम्पुर
नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, धादिङ जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
लामोठुँडे डिकुरेभ्याकुर
लामोठुँडे डिकुरेभ्याकुर (Rimator malacoptilus) नेपाल लगायत दक्षिणी चिन तथा उत्तरपूर्वी भारतमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो । यसको प्रमुख वासस्थान उष्ण तथा समशितोष्ण पहाडी जङ्गलहरू हुन् ।
बाँका जिल्ला
बाँका जिल्ला भारतको बिहार प्रान्तको भागलपुर प्रमण्डल अन्तर्गत एक शहर तथा जिल्ला हो।
चौधरी चरण सिंह
चौधरी चरण सिंह (जन्म २३ डिसेम्बर स.न्. १९१२) भारतका पूर्व प्रधानमन्त्री थिए ।
लपु
लपु गोर्खा जिल्लामा पर्ने एउटा गाउँ विकास समिति हो।
पुलू
नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, मुगु जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
द गोस्ट (उपन्यास)
द गोस्ट अमेरिकन उपन्यासकार ड्यनिएल्ले स्टिलद्वारा लिखित उपन्यास हो ।