cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बङ्गलादेशी चलचित्र
सन् १९५० को दशक
शुरूवाती चरणमा पूर्वी पाकिस्तान चलचित्र विकास निगमले विशिष्ट निर्देशकहरूलाई मात्र चलचित्रहरू बनाउने अनुमति दियो। फतेह लोहानीले ग्रामीण कला फिल्म आसिया निर्देशित गरे जुन पूर्वी पाकिस्तान चलचित्र विकास निगमले निर्माण गरेको पहिलो चलचित्र नाजिर अहमदले निर्माणको पर्यवेक्षण गरिरहेका थिए। सन् १९६१ मा आसियालाई सर्वश्रेष्ठ बङ्गला चलचित्रका लागि राष्ट्रपति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियोे। पूर्वी पाकिस्तान चलचित्र विकास निगमले जारी गरेको अन्य प्रारम्भिक फिल्महरू सन् २९५९ मा फतेह लोहानी द्वारा निर्देशित सङ्गीत चलचित्र आकाश अर मतीको पनि निर्माण गरेका थिए।
एजे कर्दारले १९५९ मा बङ्गाली-उर्दू चलचित्र द डे शल डनको निर्देशन गरेका थिए जसमा जाहिर रायहान सहायक निर्देशकको रूपमा काम गरेका थिए। यो चलचित्र १९३६ बङ्गाली भाषाको उपन्यास पद्मा नादिर माझी (पद्मा नदिका माझी) मा आधारित थियो जुन बङ्गाली भाषाका वरिष्ठ उपन्यासकार माणिक बानोपाध्यायले लेखेका थिए। यो एक अन्तर्राष्ट्रिय प्रशंसित चलचित्र पनि बनेको थियो। चलचित्र ३२अौँ एकेडेमी पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ विदेशी भाषा चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारको लागि पाकिस्तानी प्रविष्टिको रूपमा पेश गरिएको थियो तर मनोनीतिका रूपमा स्वीकार भने भएको थिएन। यो पहिलो मास्को अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पर्वमा पनि प्रवेश गरिएको थियो जहाँ यसले सुनौलो तक्मा जित्न सफल भएको थियो।
पूर्वी पाकिस्तान चलचित्र विकास निगमको स्थापनाले पूर्वी बङ्गाल चलचित्र उद्योगको बृद्धि भएपछि तीन प्रमुख स्टुडियोहरू: पपुलर स्टुडियो, बारी स्टुडियो र बङ्गाल स्टुडियोको स्थापना गरिएको थियो। प्रख्यात निर्देशक अब्दुल जब्बार खान, फतेह लोहानी, एहतेशाम, र मोहिउद्दीनले यी स्टुडियोहरूमा काम गरेका थिए। यी निर्देशकहरूका उल्लेखनीय चलचित्रहरूमा मोतिउद्दीनले मतिर पहाड (सन् १९५९) र एहतेशामले ई देश तोमर अमर (सन् १९५९) समावेश छन्। पूर्वी पाकिस्तान चलचित्र विकास निगमका आफ्नै चलचित्रहरूले कहिलेकाँही वित्तीय सफलता प्राप्त गर्न सङ्घर्ष गरेका थिए।
सन् १९६० को दशक
सन् १९६० को दशकका केही प्रख्यात अभिनेता तथा अभिनेत्रीहरू; रहमान, सुनिता देवी, खान आतुर रहमान, रशान जामिल, अनवार हुसेन, अनवार बेगम, गोलम मोस्ताफा, अब्दुर राजक, कबोरी बबिता, फारोक, शाबनाम, शकत अकबर, रोजि सामद, बेबी जामान र कोहिनुर अखतर सुचन्द्र थिए। तात्कालिक समयका सबैभन्दा लोकप्रिय अभिनेता अब्दुर राजक थिए जसलाई उनका अनुयायीहरू द्वरा नायकहरूका राज भनि चिनिन्थ्यो जसले सन् १९६५ मा चलचित्रमा प्रवेश गरेका थिए भने उनी सन् १९६७ मा एक सफल अभिनेता तथा उत्कृष्ट अभिनेता बन्न सफल भएका थिए। सन् १९६७ देखि सन् १९७० सम्म बङ्गलादेशी चलचित्रका सबैभन्दा लोकप्रिय जोडी अब्दुर राजक र कबोरी सरवर बनेका थिए।
सन् १९७० को दशक
सन् १९७० को दशकमा कुल ४१ चलचित्रहरू सार्वजनिक गरिएको थिए जसमा सबैभन्दा उत्कृष्ट चलचित्र निजरुल इसलामीको शोरोलापी, अना पायको टेका र जाहिर रायमानको जीवन थेका नेया थिए।
जीवन थेके नेया चलचित्र तात्कालिक समयको सबैभन्दा उपलब्धि मुलक चलचित्र मानिएको थियो जुन पाकिस्तानमा बङ्गाली भाषा आन्दोलनको दृश्यहरू समावेश गरिएको थियो भने यस चलचित्रमा सउकत अकबर, अनवार हुसेन, खान आतुर रहमान, रशान जामिल, अब्दुर राजक, कोहिनुर अख्तर सुचन्द्र, अमजाद हुसेन र रोजि समसादले अभिनय गरेका थिए। यस चलचित्रलाई बङ्गलादेशको एक राष्ट्रिय चलचित्रको रूपमा वर्णन गरिएको थियो जसले तात्कालिक समयमा बङ्गलादेशको स्थिति र बङ्गलादेशको राष्ट्रियताका दृश्यहरू समावेश थिए। सन् १९७० को दशकका केही सफल चलचित्रहरू नजरुल हकको जिनो देखाची, सुभास दत्तको विनिमय, रिबेकाको विन्दु थेका ब्रिटो आदि हुन्। सन् १९७१ बङ्गलादेश स्वतन्त्रता युद्ध भन्दा अगाडि पूर्वी बङ्गालमा ६ बङ्गाली भाषाका चलचित्र र २ उर्दू भाषाका चलचित्रहरू सार्वजनिक भएका थिए। तात्कालिक समयका केही उत्कृष्ट सामाजिक नाटक चलचित्रहरू; अशोक घ‍ोषको नाचर पुटुल, आलामधिर कुमकुमको थाक र आतुर रहमानको दुखो थिए। सन् १९७१ मा बङ्गलादेश स्वतन्त्रता अभियानका बेला रायमानले पूर्वी बङ्गालमा सर्वसाधारणको सामूहिक हत्या रोक्नका लागि विभिन्न सुचना मुलक दृश्य तथा छोटा चलचित्रहरूको निर्माण गरेका थिए जुन बङ्गलादेशको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सफलता प्राप्त गरेको चलचित्र थियो।
सन् १९७१ डिसेम्बरमा बङ्गलादेश पाकिस्तानको युद्ध समाप्त भएपछि पाकिस्तान चलचित्र विकास निगमको नाम बङ्गलादेश चलचित्र विकास निगममा सारिएको थियो जसमा मात्र एक रङ्गीत प्रयोगशाला रहेको थियो जुन सन् २०१० सम्म बङ्गलादेशको एकमात्र चलचित्र विकास निगम थियो।
तात्कालिक समयमा बङ्गलादेशमा सार्वजनिक हुने बङ्गाली भाषाका चलचित्रहरू यहि निगममा निर्माण गरिएको थियो। बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता पछि बङ्गाली भाषाका चलचित्रहरूको सङ्ख्या वर्षैपिच्छे वृद्ध भएको थियो भने सन् १९९० को दशकमा प्रत्येक एक वर्षमा ९० चलचित्रहरू सार्वजनिक गरिएका थिए। तात्कालिक समयमा चलचित्र विभाग अब्दुल जबर खानको नेतृत्वमा रहेको थियो। सन् १९९० को दशकमा बङ्गलादेशी चलचित्रहरू दुवै व्यापारीक र सफलता हासिल गरेका थिए।
सन् १९८० को दशक
सन् १९७० को दशक देखि सन् १९८० को दशक बङ्गलादेशी चलचित्र उद्योगको सुनौलो युग बनेको थियो जसले बङ्गलादेशमा आर्थिक तथा ख्याति कमाउन सफल भएको थियो।
तात्कालिक समयमा बङ्गलादेश चलचित्र उद्योगमा विभिन्न नयाँ तथा ख्यातिप्राप्त अभिनेता, अभिनेत्रीहरू संलग्न थिए जसमा अब्दुर राजक सबैभन्दा सफल अभिनेता बनेका थिए भने उनीसँगसँगै कबोरी सनवा,, साभाना, फरिदा अख्तर बबिता, फारोक, सबनाम, कोहिनुर अख्तर सुचन्द्र, आलमधिर, सोहेल राना, अमोल बोस, बुलबुल अहमद, जाफर इकबल, वासिम इलास कञ्चन, रोजिना प्रविण सुल्ताना दिती, चम्पा र अन्य अभिनेता तथा अभिनेत्रीहरू लोकप्रिय थिए।
सन् १९८० को दशकामा लगभग सबै बङ्गलादेशी चलचित्रहरू मुख्यतया भारतको महाराष्ट्रमा निर्मात चलचित्रहरू द्वरा प्रभावित थिए भने सोही शैलीमा निर्माण गरिएका थिए तर ति मध्ये अन्य थुप्रै चलचित्रहरू विभिन्न बङ्गलादेशी लेखकका कृति तथा उपन्यासलाई आधार मानेर निर्माण गरिएका थिए। ति मध्ये केही उत्कृष्ट चलचित्रहरू यस प्रकार छन्; अजुर रहमानको छुतिर घण्टा (सन् १९८०), बादल रहमानको इमलिर गोयन्द्र बाहिनी (सन् १९८०), शोखी तुमी कार (सन् १९८०), अब्दुल्ला अल ममुनको अखोनी समय (सन् १९८०), लाल शुबुजिर पाला (सन् १९८०), सयद हासान इमामको ओविचार (सन् १९८५), कोशाई (सन् १९८०), जन्मो थाके जोलची (सन् १९८१), अमजाद हुसेनको भात दे (सन् १९८४), देवदास (सन् १९८२), चन्द्रनाथ (सन् १९८४), चासमी नजुरल इस्लामीको शुभोदा (सन् १९८७), दिलीप शोमको स्मृति तुमी बेदोना (सन् १९८०) मोहोनी (सन् १९८२), आलमधिर काबिरको परिनिता (सन् १०८६), मोहम्मद मुमद्दिनको बोरो भोलो लोक छिलो (सन् १९८२), सबी जमानको पुरस्कार (सन् १९८३), एजे मिन्टुको मान सम्मान (सन् १९८३), नजमा (सन् १९८३), शोकाल-शोन्धा (सन् १९८४), सुभास दत्तको फुलशोजा (सन् १९८६), काजी हयातको राजबाडी (सन् १९८४), कमल अहमदको घिरखोली (सन् १९८४), शेख नियामत अलीबो दहान (सन् १९८६), अब्दर राजकको सुट भाइ (सन् १९८५), शहादुल अमिनको रामेर सुमोती (सन् १९८५), बुलबुल अहमदको राजलोखी श्रीकान्त (सन् १९८६),नारायण घोषको हरानो शुर (सन् १९८७), अफ्ताब खान तुलाको दिया कि (सन् १९८७), कबिर अनवारको तलपाडा (सन् १९८८) र मोहद्दिन फरुकको विराज बाउ (सन् १९८८)।
सन् १९९० को दशक
सन् १९९० को दशकमा थुप्रै सफल चलचित्रहरू सार्वजनिक भएका थिए। यहि दशकमा बङ्गलादेशी चलचित्रहरूमा थुप्रै नवीन अभिनेता, अभिनेत्री तथा निर्देशकहरू चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गरेका थिए।
बुद्धीजीव निर्देशकहरू जस्त‌ै; तानविर मोकम्मल, तारिक मासुद, मोर्शादल इस्लाम, हुमयुन अहमद, नसुरादीन योसुफ, अख्ताररुज्जमान र मुस्तफिजुर रहमानले बङ्गलादेशी चलचित्र उद्योगमा प्रभाव पर्न सफल भएका थिए। तानविर मोकम्मलका दुई चलचित्रहरू ब्रिटिस चलचित्र प्रतिष्ठान द्वरा दश उत्कृष्ट बङ्गलादेशी चलचित्र भित्र पर्न सफल भएका थिए।
तात्कालिक समयका केही उत्कृष्ट तथा ख्यातिप्राप्त अभिनेताहरू; आदमधिर जसमीन, इलास कञ्चन, नेयम सलमान शाह आदि थिए। अन्य सफल अभिनेताहरू; मन्ना जसले दङ्गा (सन् १९९१)बाट चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गरेका थिए भने रियाज र अ‍मार सानी पनि सन् १९९० को दशकमा उत्कृष्ट अभिनेताको रूपमा परिचित थिए।
सन् २००० को दशक
सन् २००० को दशकमा बङ्गलादेश चलचित्रहरूले निकै कम व्यापार भएका थिए भने प्रत्येक वर्ष लगभग १०० चलचित्रहरू विफल भएका थिए भने चलचित्र हेर्न रुचाउने मानिसहरूको सङ्ख्या पनि घट्दो क्रममा थियो। सन् २००० को दशकको शुरूवातमा खराब प्रदर्शन गरेको बङ्गलादेश चलचित्र उद्योगले बङ्गलादेश सरकारबाट केही सहयोग तथा केही ठूलो कम्पनीहरूको सहयोगमा विस्तारै उकालो लागेको थियो।
सन् २०१० को दशक
सन् २०१२ देखि बङ्गलादेशले विभिन्न ठूला चलचित्र उत्पादन तथा वितरण गर्ने कम्पनीहरूको गठन गरेको थियो जसमा मनसुन फिल्म्स, जाज् फिल्म्स र टाइगल फिल्म्स लिमिटेड समावेश छन् जसले बङ्गलादेशको चलचित्र उद्योगको इतिहासमा थुप्रै ठूलो लगानी तथा मानिसहरू संलग्न थिए। बङ्गलादेशको दशमध्ये ४ उत्कृष्ट तथा अधिक आर्थिक आर्जन गरेको चलचित्रहरू सन् २०१० को दशकमा सार्वजनिक गरिएका थिए। सन् २०१४ मा भारतको बहुचर्चित कम्पन रिलायन्स मनोरञ्जन लिमिटेडले बङ्गलादेशी चलचित्रमा लगानी गर्न रुचि राखिको थियो तर बङ्गलादेशमा भारतीय चलचित्रहरूमा प्रतिबन्ध लागेका कारण बङ्गलादेश चलचित्र निगमले उक्त प्रस्ताव अस्वीकृत गरिदिएको थियो। सन् २०१० मा "जागो" नामक एक बहुचर्चित तथा अधिक रुचाइएको चलचित्र सार्वजनिक गरिएको थियो जसलाई बङ्गलादेशका युवा निर्देशक खाजिर हयात खानले निर्देशन गरेका थिए। सन् २०१० को दशकका केही लोकप्रिय तथा ख्यातिप्राप्त अभिनता तथा अभिनेत्रीहरू; अनिता जालिल, आरिफिन शुभो, बप्पी चौधुरी, साइमन सदिक, जायद खान, रियाज, शाकिब खान आदि हुन्।
फरिदपुर उपजिल्ला
फरिदपुर  बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा पर्ने जिल्ला पाबना जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला राजशाही विभागमा अन्तर्गत पर्दछ।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने २२ मे १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्लाको हदाल गाउँमा आचानक आक्रमण गरी १५६ सर्वसाधारणहरूको विभत्स सामूहिक हत्या गरेका थिए भने सेनाले उक्त गाउँका ७० घरहरूमा पूर्णतया आगजनी र महिलालाई दुर्ववहार गरेका थिए। ३० वैशाखका दिन पाकिस्तानी सेनाले राजाकारसँग साझेदारी गर्दैे यस उपजिल्लाको दिमरा भन्ने गाउँमा अन्धाधुन्ध गोली चलाउँदा ८०० सर्वसाधारणहरूको मृत्यु भएको थियो भने सेनाले यस गाउँका महिला माथि दुर्ववहार गर्दै यहाँ रहेका मस्जिद, मदरसा र विद्यालयमा समेत आगजनी गरेका थिए। ४ भाद्रका दिन पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्लाको गोपालपुर भन्ने गाउँका ७०० स्थानीय मानिसहरूको अपहरण गरेका थिए भने उनीहरूले २६ लाई मारिदिएका थिए। २७ रामदानका दिन पाकिस्तानी सेनाले मजात गाउँका ८ सर्वसाधारणहरूको हत्या गरेका थिए भने सेनाले सोही दिन रत्नपुर गाउँका ३ मानिसको समेत हत्या गरेका थिए।
जनशाङ्खिकि
बङ्गलादेश राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस उपजिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १२३९१९ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ६३६१८ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ६०३०१ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ११८९३५  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ४९७८ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ६ रहेको छ। यस उपजिल्लामा १५० मस्जिद, २५ हिन्दु मन्दिर, १ गिर्जाघर र १ प्यागोडा रहेका छन्। पार फरिदपुर मस्जिद, चितौलीमा रहेक१ हजरत शाह फरिदको चिहान, चितौलीमा रहेको ठाकुर शम्भु चन्दको आश्रम आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख धार्मिक स्थलहरू हुन्। यस उपजिल्लाका ९६.२९% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.०९% ले पोखरी, ०.५०% ले टुटी र ३.१२% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य केन्द्र, ६ सङ्घ स्वास्थ्य तथा परिवार नियोजन केन्द्र, १ आँखा अस्पताल, ६ शिशु स्वस्थ्य जाँच केन्द्रहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये १.८८% घरहरूमा अझै पनि सौचालय सुविधा रहेको छैन। सन् १७७० मा यस क्षेत्रका विभिन्न स्थानहरूमा अनिकाल लागेको थियो हजारौं मानिसहरूको मृत्यु भएको थियो भने सन् १९८८ र सन् १९९८ मा आएको बाढीले यस उपजिल्लामा थुप्रै घर, भवन तथा बालिनालिमा ठूलो मात्रमा क्षति पुर्‍याएको थियो भने हजारौं मानिसहरू विस्थापित भएका थिए र त्यस्तैगरि सन् १९८० को महाभुकम्पले यस उपजिल्लाको विभिन्न स्थानहरूका जमिन चर्किएका थिए।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, जुट, उखु, तोरी, लसुन, प्याज, हरियो खुर्सानी, अदुवा तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, लिची, खरबुजा, नरिवल आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, तेल उद्योग, बिस्कुट कारखाना, इट्टा उद्योग, फलाम उद्योग तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, सुख्खा माछा, दुध तथा मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेका आलसको तेल, अमन जातको धान, बदाम, कोदो, तिल र सखरखण्ड पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा १८ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १५ माछापालन केन्द्र, ४६२१ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा,२५१ कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस उपजिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६९.३०% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै २.४९% मजदुरीमा, उद्योगमा ४.९१%, वाणिज्यमा ११.२३%, सञ्चार र यातायातमा २.३३%, निर्माण क्षेत्रमा ०.६७%, सुविधामा ५.१४%, धार्मिक सेवामा ०.०८%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.३१% र अन्यमा ३.५४% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय फरिदपुर उपजिल्लाको स्थापना सन् १८६९ मा गरिएको थियो।
शिक्षा
यस उपजिल्लाको कुल साक्षरता दर ४७.१% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ५०.५% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४३.५% रहेको छ। यस उपजिल्लामा ६ क्याम्पस, १३ माध्यमिक विद्यालय, ११४ प्राथमिक विद्यालय, १ सामुदायिक विद्यालय, ४ बाल उद्धान केन्द्र र ६६ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; महम्मद यासिन डिग्री क्याम्पस (सन् १९८२), बनवारीनगर सिबी उच्च विद्यालय (सन् १९१२), दिमरा एचजेड उच्च विद्यालय (सन् १९४७), बानवारीनगर पाइलट कन्या उच्च विद्यालय (सन् १९७२), बानवारीनगर आलिम मदरसा (सन् १९०६), हदला फजिल मदरसा (सन् १९०९) आदि।
शिवसिंह मल्ल
शिवसिंह मल्ल कान्तिपुरका राजा हुन् । वि.सं. १६३५ मा काठमाडौंमा राजा सदाशिव मल्ल भागेपछि उनकै भाइ शिवसिंह मल्लले उनलाई गद्दीबाट हटाएको र आफैं राजा भएको घोषणा गरेपछि राजा सदाशिव मल्ल गद्दीच्युत भए ।
राज्यविस्तार
राजा शिवसिंह मल्लले पाटन र दोलखालाई वशमा पार्न चाहन्थे । तदनुसार वि.सं. १६५५ मा उनले ललितपुर पाटनमा हमाला गरे। राजा शिवसिंहले पाटनका सामन्तहरूलाई पूर्ण विजय गरी पाटनलाई आफ्नो अधीन गरे। त्यहाँ नियन्त्रण गरेपछि आफ्ना छोरा ठाकुर सिंह र पछि अर्का छोरा हरिहरसिंहलाई प्रतिनिधि शासक बनाए। तर हरिहरसिंहको मृत्यु भएको हुँदा आफैँले त्यसको रेखदेख गरे। त्यसपछि कूटनीतिपूर्वक दोलखामाथी पनि आफ्नो प्रभाव जमाए। त्यसै गरी उत्तरमा केरुङ, दक्षिणमा मकवानपुर र सिन्धुलीको केही भाग पनि कब्जा गरे।
धार्मिक कार्य
राजा शिवसिंहले स्वयम्भूको जिर्णोद्धार, देगुतले मन्दिरको निर्माण, नुवाकोट भैरवीको घण्टा र प्रतिमा, पशुपति र चाँगुनारायणको जीर्णोद्धार, पाटनमा महाबौद्ध मन्दिर, उनकी रानी गङ्गादेवीले भत्कन लागेको पशुपतिको छाना, बुढानिलकण्ठ र कान्तिपुर वीचको वनलाई राज्यवनको रूपमा स्थापना र निर्माण गरेको पाइन्छ।
मृत्यु
शिवसिंह मल्लको वि.सं. १६७७ मा आफ्नै कालगतिले मृत्यु भएको थियो। शिवसिंहका दुई नातिमध्ये कान्छा सिद्धिनरसिंह मल्ल पाटनका र जेठा लक्ष्मीनरसिंह मल्ल कान्तिपुरका राजा भए।
एलन मस्क
इलोन रिभ मस्क  (Elon Reeve Musk) ((जन्म जुन २८, १९७१) एक दक्षिण अफ्रिकामा जन्मिएका क्यानडेली-अमेरिकी व्यवसायी, लगानीकर्ता, इन्जिनियर, औद्योगिक डिजाइनर, प्राविधि उद्यमी र परोपकारी हुन् ।         उनी स्पेसएक्सको संस्थापक, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, प्रमुख प्राविधिक अधिकारी र प्रमुख डिजाइनर हुन्।; टेस्ला इन्कको सुरुवाती लगानीकर्ता,  सि.इ.ओ र प्रोडक्ट आर्किटेक्ट ;  द बोरिङ कम्पनीको संस्थापक; न्युरालिंकको सह-संस्थापक; र ओपन ए आइको सह-संस्थापक तथा सुरुवाती अध्यक्ष हुन् उनी २०१८ मा फेलो अफ रोयल सोसाइटीको रूपमा निर्वाचित भएका थिए।  २०१८ मा, उनी फोर्ब्सको संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्तिहरूको सुचीमा २५ औँ स्थानमा सुचिकृत भएका थिए, र २०१९ कोमस्ट इनोभेटिब लिडरमा पहिलो स्थान मा परेका थिए। १४ अगस्ट २०२० को अनुसार उनको खुद सम्पत्ति ७६.७ अर्ब डलर रहेको अनुमान छ र उनी फोर्ब्सको विश्वको सातौ धनि मानिस सुचिकृत भएका थिए ।  उनी विश्वव्यापी रूपमा कुनै पनि अटोमोटिब निर्माताको सबैभन्दा लामो कार्यकाल काम गर्ने  प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् ।
खरबपति मस्क जनवरी २०२१ मा, जेफ बेजोसलाई उछिनेर विश्वको सबैभन्दा धनी व्यक्ति बने।
बाल्यकाल तथा परिवार
इलोन रिभ मस्कको जन्म २८ जुन १९७१ मा दक्षिण अफ्रिका प्रिटोरियामा भएको थियो। उनको आमा माये मस्क (हल्देमन), क्यानडा मुलको मोडेल र पोषणविद थिइन्।  जो क्यानडामा जन्मिएकी थिइन् तर दक्षिण अफ्रिकामा हुर्किएकी थिइन्।
उनको पिता इरोल मस्क, एक दक्षिण अफ्रिकी इलेक्ट्रोमेकानिकल इन्जिनियर, पाइलट, नाउ, परामर्शदाता तथा सम्पत्ति बिकासकर्ता (Property Developer) थिए। उनको एक जना भाइ, किम्बल (जन्म:१९७२), र एक बहिनी, टोस्का (जन्म: १९७४) थिए।
जिप टु
सन् १९९५ मा एलन, किम्बल र ग्रेग कुरीले एन्जल लगानीकर्ताबाट आएको पैसाबाट वेव सफ्टवेयर कम्पनी जिप टुको स्थापना गरेका थिए। उनीहरूले पालो अल्टोमा सानो अफिस भाडामा लिएका थिए। यो कम्पनीले पत्रिका प्रकाशन उद्योगको लागि नक्सा, दिशा, र पहेंलो पेज सहित इन्टरनेट सिटि गाइडको विकास तथा बजारीकरण गर्यो। मस्कले बताएका छन् कम्पनी सफल हुनु अगाडी, उनले अपार्टमेन्ट जुटाउन सक्दैनथे र उनी अफिसमा नै सुत्ने गर्थे र एउटा कम्प्युटर भाइसंग साझा गर्थे। मस्कका अनुसार, "वेवसाइट दिनमा चल्थ्यो र म राती कोडीङ गर्थे, हप्ताको सातै दिन. सबै समय। " मस्क दाजुभाइले द न्युयोर्क टाइम्स र सिकागो ट्रीब्युन बाट ठेक्का पाए, र सिटि सर्च कम्पनीसंग गाभिने योजना त्याग्न बोर्ड अफ डिरेक्टरलाई सहमत गराए । कम्पनीका अध्यक्ष रिच सर्किनले सम्हालिरहेको सिइओको पद हासिल गर्ने मस्कको प्रयास बोर्डबाट अस्वीकृत भयो १९९९ फेब्रुअरीमा कम्प्याकले ३०७ मिलियन अमेरिकी डलरमा  जिप टु खरिद गर्यो  मस्कले उनको ७ प्रतिशत शेयरको लागि २२ मिलियन अमेरिकी डलर प्राप्त गरे।
'एक्स डट कम' र पेपाल
सन् १९९९ मा मस्कले अनलाइन वित्तीय सेवा तथा इमेल भुक्तानी कम्पनी एक्स डट कमको सह-स्थापना गरे। यो स्टार्टअप पहिलो अनलाइन बैंकिङ्ग सेवा मध्ये एक थियो र, यसको प्रारम्भिक महिनामा नै २ लाख ग्राहक यसको सेवामा जोडिए। कम्पनीका लगानीकर्ताहरूले मस्कलाई एक अनुभवको कमी भएको महसुस गरे र त्यो वर्षको अन्त्य सम्ममा बिल ह्यारिसले उनको स्थान लिए। अर्को वर्ष, एक्स डट कम अनलाइन बैंक कन्फिनिटि सँग गाभियो। कन्फिनिटिको स्थापना म्याक्स लेभ्चिन र पिटर थिलले गरेका थिए।, कन्फिनीटिको आफ्नै मनी ट्रान्सफर सुबिधा थियो, (यसको नाम पेपाल थियो), जुन एक्स डट कमको भन्दा चर्चित थियो। गाभिए पछि बनेको कम्पनीमा, मस्क सिइओ बने। मस्कको रोजाई लिनक्स भन्दा पनि माइक्रोसफ्ट सफ्टवेयर परेपछि कम्पनीमा खाडल उत्पन्न भयो र थिलले राजीनामा दिए। प्राविधिक मामिला र संसक्त व्यापार मोडलको कमीले, २००० सेप्टेम्बरमा बोर्डले मस्कलाई हटाएर उनको स्थानमा थिललाई सिइओ बनायो। थिलको मातहतमा, कम्पनीले पेपाल सेवामा केन्द्रित गर्यो र २००१ मा पेपाल नामाकरण गर्यो। २००२ मा, पेपाल $१.५ अर्ब सहित 'इबे'मा गाभियो । जसमा मस्क ११.७% सेयर १०० मिनियन डलर सहित सबैभन्दा ठूला हिस्सेदार थिए।
२०१७ मा, मस्कले गोप्य मुल्यमा पेपालबाट एक्स डट कम डोमेन खरिद गरे। उनले यसको भावनात्मक मूल्य रहेको बताएका थिए।
स्पेस एक्स
२००१ मा, मस्क गैर-नाफामुलक संस्था मार्स सोसाइटी (अनुवाद: मङ्गल ग्रह समाज)मा संलग्न भए। उनी मङ्गल ग्रहमा बिरुवाको हुर्काउनको लागि च्याम्बर बनाउने योजनाबाट प्रभावित भए र त्यो परियोजनामा आफैले पैसा दिने कुरामा छलफल गरे। २००१ अक्टोबर मा, मस्क पुरानो अन्तरमहादेशीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र, जसबाट हरितगृह पेलोड अन्तरिक्षमा पठाउन सकिन्थ्यो, खरिद गर्नको लागि मस्को भ्रमण गरे। उनले एन.पी.ओ लाभोच्किन र कोस्मोत्रास कम्पनीसँग छलफल गरे; यद्यपि उनीहरूले मस्कलाई सिकारुको रुपमा हेरे र एक जना रुसी प्रमुख डिजाइनर सँग त मस्कको विवाद नै भयो। उनको समुह खाली हात अमेरिका फर्कियो। २००२ फेब्रुअरीमा, त्यो समूह तीन अन्तरमहादेशीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्रको लागि रसिया गयो। उनीहरूले कोस्मोत्रास सँग अर्को बैठक गरे। कोस्मोत्रासले एक रकेट ८ मिलियन डलर प्रस्ताव गर्यो, जुन मस्कले अस्वीकार गरे। त्यसको साटो मस्कले एउटा कम्पनी सुरु गर्ने निर्णय गरे जुनले किफायती रकेट बनाउन सक्थ्यो। आफ्नो प्रारम्भिक सम्पत्तिको १०० मिलियन डलरबाट, मस्कले स्पेस एक्सप्लोरेसन टेक्नोलोजीज कोर्प., (स्पेस एक्सको नामले कारोबार हुने, कम्पनी २००२ मे मा स्थापना गरे। २०२१ अनुसार, उनी कम्पनीको सिइओ र मुख्य इन्जिनियर पनि छन्।
तीन असफल प्रक्षेपणपछि, २००८ मा चौथो प्रयासमा स्पेसएक्स फाल्कन १ लन्च गर्न सफल भयो। पृथ्वीको भूकेन्द्रीय कक्षमा पुग्ने, यो नै पहिलो निजी तरल-इन्धन रकेट थियो। त्यो वर्षको अन्त्यमा, स्पेसएक्सले फाल्कन ९ र ड्कोरयागन स्पेसक्राफ्ट लागि अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनमा व्यवसायिक आपूर्ति सेवा कार्यक्रम (Commercial Resupply Services program) को १.६ बिलियन डलरको ठेक्का प्राप्त गर्यो । यसले २०११ मा अवकास पाउने स्पेस सटलको स्थान लियो। २०१२ मा, ड्रयागन गाडीले बेर्थ प्राप्त गर्यो, जुन निजी कम्पनीको लागि पहिलो घटना थियो। पुनर्प्रायोज्य रकेटको लक्ष्यमा काम गर्दैगर्दा, २०१५ मा, स्पेसएक्सले फाल्कन ९ को पहिलो चरणलाई सफलतापूर्वक अवतरण गरायो। अवतरण अटोनोमस स्पेसपोर्ट ड्रोनसिप, एक समुद्र आधारित रिकभरी प्लेटफर्ममा भएको थियो। २०१८ मा, स्पेसएक्सले फाल्कन हेबी प्रक्षेपण गर्यो। यसमा तेस्ला रोडस्टार डमी पेलोडको रुपमा राखिएको थियो।  २०१७ मा, स्पेस एक्सले अर्को पिँढीको गाडी तथा स्पेसक्राफ्ट सिस्टम, बिग फाल्कन रकेट  लन्च गर्ने कुरा सार्वजनिक गर्योI बिग फाल्कन रकेटलाइ पछी स्टारसिप नामाकरण गरियो, र यसले स्पेसएक्सको सबै प्रक्षेपणलाई धान्न सक्छ। २०१८ मा,  स्पेस एक्सले २०२३ लुनार सर्कमनेभिगेसन मिसन, एक निजी उडान डियरमुन प्रोजेक्ट को घोषणा गर्यो । २०२० मा, स्पेसएक्सले पहिलो मानवसहितको उडान डेमो-२ प्रक्षेपण गर्यो, र स्पेस एक्स मानवलाई कक्षमा लैजाने र अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा पुग्ने पहिलो निजी कम्पनी बन्यो।
२०१५ मा स्पेसएक्सले स्याटेलाइट इन्टरनेट एक्सेस (अनुवाद:उपग्रह इन्टरनेट पहुँच) प्रदान गर्न पृथ्वीको तल्लो कक्ष उपग्रहको स्टारलिङ्क कन्स्टिलेसनको विकास प्रारम्भ गर्यो । यसको पहिलो दुई प्रोटोटाइप स्याटेलाइट २०१८ फेब्रुअरीमा प्रक्षेपण गरियोI २०१९ मे मा परिक्षण स्याटेलाइटको दोस्रो खेप र कन्सटिलेसनको पहिलो ठूलो परिचालन भयो, त्यसमा पहिलो ६० स्याटेलाइट प्रक्षेपित गरिएका थिएI दशक लामो यस परियोजनाको डिजाइन, निर्माणम तथा कन्सटिलेसन परिचालनको कुल लागत स्पेसएक्सले कटिब १० अर्ब डलर अनुमान गरेको छI
टेस्ला
टेस्ला इन्क, —सुरुमा टेस्ला मोटर्स — २००३ जुलाईमा मार्टिन इबरहार्ड र मार्क टार्पेनिंग द्वारा स्थापना गरिएको थियो र उनिहरूले कम्पनीमा पैसा राखेका थिए I कम्पनीको प्रारम्भिक विकासमा मस्कको संलग्नता सँगै दुवै जनाले सक्रिय भूमिका खेलेका थिए I मस्कले २००४ फेब्रुअरीमा सिरिज ए राउण्ड अफ इन्भेस्टमेन्टको नेतृत्व गरे; उनले $६.५ मिलियन लगानी गरे, सबैभन्दा ठुला लगानीकर्ता बने, र अध्यक्षको रुपमा टेस्लाको सञ्चालक समितिमा प्रवेश गरे I  मस्कले कम्पनीमा सक्रिय भूमिका लिए र रोडस्टार प्रोडक्ट डिजाइनको निरीक्षण गरे I यद्यपि उनी दिन दैनिक व्यापार संचालनमा त्यति संलग्न थिएनन् I २००७ का कम्पनी भित्रको बढ्दो तनाव र २००८ को वित्तीय सङ्कट पछी, इबरहार्ड कम्पनीबाट बाहिरिए I २००८ मा सिइओ र प्रोडक्ट आर्किटेक्टको रुपमा कम्पनीको नेतृत्व लिए I २००९ मा इबरहार्ड संगको कानुनी सहमति अनुसार, टार्पेनिंग र अन्य दुई जनाको साथ साथै,  मस्क टेस्लाको सह-संस्थापक भए I
२०१९ को अनुसार, एलन मस्क कुनै पनि गाडी निर्माता कम्पनीको सबैभन्दा लामो कार्यकाल सिइओ भए I
न्युरालिङ्क
२०१६ मा, मस्कलले न्युरालिंकको सहस्थापना गरे। मानव दिमागलाई कृत्रिम बौद्धिकता (ए.आइ) संग एकीकृत गर्नु यसको उद्देश्य रहेको छ। न्युरालिंकको उद्देश्य यस्तो डिभाइसको निर्माण गर्नु हो, जुन मानव दिमागमा जडान गर्न सकिन्छ र दिमागलाई मेसिनसँग जोड्न सकियोस्।
द बोरिङ्ग कम्पनी
२०१६ मा मस्कले टनेल निर्माणको लागि द बोरिङ कम्पनीको स्थापना गरे।
व्यवस्थापकीय शैली र कर्मचारी प्रति व्यवहार
मस्कको व्यवस्थापकीय शैलीर कर्मचारी प्रतिको व्यवहारको निकै आलोचना गरिन्छ।   मस्कसँग निकट भएर काम गर्ने एक व्यक्तिले मस्कले पागलपन र दादागिरी जस्तो निकै तल्लो व्यवहार गर्ने बताएका थिए ।  बिजनेस इनसाइडर नामक पत्रिकाले टेस्लाका कर्मचारीहरूलाई मस्कको रिसबाट बच्न मस्कको डेस्कछेउबाट नहिड्न भनिन्छ।
चलचित्र रंगमञ्चमा मस्क
मस्कले धेरै चलचित्रमा अतिथि कलाकार र छोटो भुमिकामा देखिएका छन्। आइरन म्यान टु (२०१०), ह्वाइ हिम? (२०१६), and मेन इन ब्ल्याक:इन्टरनेसनल (२०१९). उनी देखा परेका टेलिभिजन सिरिजहरूमा द सिम्प्सन (२०१५), द बिग ब्याङ थियोरी] (२०१५, साउथ पार्क (२०१६), रिक एन्ड मोर्टी (२०१९),  and Saturday Night Live (2021). उनले रेसिङ एक्स्टिङ्क्सन (२०१५), र वेर्नर हर्जोग द्वारा निर्देशित लो एन्ड बिहोल्ड, रिभेरिज अफ द कनेक्टेड वर्ल्ड (२०१६) लगायत वृत्तचित्रमा अन्तर्वार्ता दिएका छन्।
क्याट्स (२०१९ चलचित्र)
क्याट्स एउटा रिलिज भैनसकेको 2019 American ब्रिटिश-अमेरिकी म्यूजिकल फन्टसी फिल्म हो जुन त्यहि नामको म्यूजिकलमा आधारित छ, जुन चै टीएस इलियट द्वारा ओल्ड पोसमको बुक अफ प्रक्टिकल क्याट्समा आधारित थियो। यो चलचित्र टम हेपरको दोस्रो म्यूजिकल हो जसको पहिलो २०१२ को लेस मिस र्युलरले थिए जसलाई लि हल र हूपरले लेखेका थिए र एन्डि ब्लाकेनबुलेलर द्वारा कोरियोग्राफर गरिएको थिए र स्टिभन स्पिलबर्गले निर्माण गरेका थिए। यसको फिल्मांकन डिसेम्बर २०१८ to देखि अप्रिल २०१९ सम्म भयो। यसमा जेम्स कर्डेन, जुडी डेन्च, जेसन डेरुलो, इद्रिस एल्बा, जेनिफर हडसन, इयान म्याककेलन, टेलर स्विफ्ट, विद्रोही विल्सन, र फ्रान्सिस्का हेवर्ड छन। फ्रान्सिस्का हेवर्डलाई उनको पहिलो फिचर-लम्बाई फिल्म भूमिकामा परिचय गराउदैछ।
क्याट्स डिसेम्बर २०, २०१९ मा युनिभर्सल तस्वीरहरू द्वारा रिलीजको लागि तालिकाबद्ध गरिएको छ।
परिसर
एकै रातमा, जेल्रिकलहरु भनेर चिनिने बिरालाहरूको एउटा जनजातिले "जेलेल छनौट" भनिने एउटा छनैट गर्नु पर्ने हुन्छ जसले कुन बिराला हेभिसाइड लेयरमा चढ्छ र नयाँ जीवनमा फिर्ता आउँदछ भनेर निर्णय गर्दछ।
बिग मेसिन रेकर्ड्स
बिग मिसिन रेकर्ड्स एक स्वतन्त्र अमेरिकी रेकर्ड लेबल हो जुन विशेष गरी पप कलाकारहरूका लागि स्थापना गरिएको थियो। बिग मिसिन न्यासभिल, टेनेसीमा आधारित छ। यो लेबल सेप्टेम्बर २००५ मा सुरुमा ड्रिमओर्कस् रेकर्ड्स नामले स्थापित भएको थियो जसका संथापक स्कट ब्रोचेट थिए। रेकर्ड लेबलको स्थापना पछि ब्रोचेटले र कन्ट्रि गायक टोबी केथसँग साझेदारी गर्दै लेबलको उत्थान गरेका थिए। कम्पनीले हाल प्रकाशन, व्यवस्थापन, र व्यापारिक सम्बन्धमा ध्यान केन्द्रित गर्दछ र छापको निरीक्षण गर्दछ, जस्तै भ्लोरी सङ्गीत पनि बिग मेसिनको लेबल ग्रूपको एक भाग हो।
भ्लोरी म्युजिक
नोभेम्बर २००७ मा बिग मिसिन रेकर्ड्सले भ्लोरी सङ्गीत कम्पनीको नाममा एक सहायक कम्पनीको स्थापना गरेको थियो। यस रेकर्ड्स हाल जिम्मी वेन (जसले पहिले बिग मेसिनमा हस्ताक्षर गरेका थिए), जोर्ल्स, द म्याभरिक्स, थमस रेहट र जस्टिन मोरे आदि कलाकारहरू रहेका छन्।
नोभेम्बर २००८ को समाप्तिसँगै भ्लोरी सङ्गीतले आफ्नो उत्पादनको बिक्री, उत्थान र रेकर्ड्सको प्रचारका लागि मिदास रेकर्ड्ससँग साझेदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरेको थियो जसमा दुई क्यानडेली गायक एडम जर्गोरी र एमरसन ड्राइभ पनि सामेल थिए। पछि सन् २००८ नोभेम्बरमा रेबी म्याकइन्ट्रिले पनि भ्लोरी सङ्गीतमा आवद्ध भएकी थिइन्। म्याकइन्ट्रिले पहिलो एकल २००९ को लागि अनुसूचित गरिकी थइन् भने उनको नयाँ स्टुडियो एल्बम एकै वर्षको ग्रीष्मका लागि तय गरिएको थियो।
बिएमएलजी रेकर्ड्स
जुन २००९ मा यूनिभर्सल रिपब्लिक रिकार्ड्ससँग साझेदारी गर्दै बिग मिसिन रेकर्ड्सले एक नयाँ रेकर्ड्स लेबल रिपब्लिकन न्यासभिलको स्थापना गरेको थियो। अगस्ट २०१६ मा ठूला मिसिन रेकर्ड्स लेबलको पूर्ण स्वामित्व फिर्ता गरे पछि रिपब्लिकन न्यासभिललाई बिएमएलजी रेकर्डिङको रूपमा पुनःस्थापित गरियो।
डट रेकर्ड्स
मार्च २०१४ मा बिग मिसिनले डट रेकर्ड्स को पुनरुत्थानको घोषणा गरे र सन् २०१५ को फेब्रुअरीमा बिग मेसिन रेकर्ड्सले रिपब्लिक रेकर्ड्ससँग साझेदारी गरेको थियो। डट रेकर्ड्समा आवद्ध धेरै कलाकारहरू बिग मेसिनको स्वामित्वमा रहेका अन्य रेकर्ड्स लेबलमा गएपछि सन् २०१७ डट रेकर्ड्स मा बन्द गरिएको थियो।
नाश आइकन रेकर्ड्स
सन् २०१४ मा बिग मेसिन रेकर्ड्सले कुमुलस मिडियासँग साझेदारी गर्दै नाश आइकन म्युजिकको स्थापना गरेको थियो। २१ अक्टोबर २०१४ मा रेकर्ड्सले म्याकइन्ट्रि नाश आइकन म्युजिकमा हस्ताक्षर गर्ने पहिलो कलाकार बनेकी थिइन्। नाश आइकन रेकर्ड्स पछि बिग मेसिनमा सामेल भएको थियो।
मानव (महाकाव्य)
मानव (महाकाव्य) मोदनाथ प्रश्रितद्वारा लेखिएको नेपाली भाषाको महाकाव्य हो। यस कृतिले वि.संं.२०२३ सालमा मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो।
१९९५ फिफा महिला विश्वकप
१९९५ फिफा विश्वकप, फिफा महिला विश्वकपको दोस्रो संस्करण थियो जुन स्विडेनद्वरा आयोजिन गरिएको थियो र उपाधी भने नर्वेले जितेको थियो ।   प्रतियोगितामा ६ महाद्वीपीय कन्फेडेरेसनबाट १२ जना महिला राष्ट्रिय टोलीहरूले भाग लिएका थिए । टोलीहरूलाई ३ समुहमा बिभाजन गरिएको थियो र राउन्ड-रोबिन प्रतियोगितामा खेलाइएको थियो ।
किङ (कम्पनी)
किङ (कम्पनी) एक अमेरिकी भिडियो गेम निर्माता कम्पनी हो ।
स्रोत
श्रेणी :कम्पनीहरू श्रेणी :भिडियो गेम निर्माता कम्पनीहरू
जोर्डन हेन्डरसन
जोर्डन हेन्डरसन (जन्म: १७ जुन १९९०) एक अङ्ग्रेजी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जसले अङ्ग्रेजी क्लब लिभरपुल र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टिमको लागि मध्यपंक्तिको रूपमा खेल्छन ।
उपमहानगरपालिका
उपमहानगरपालिका एक शहरी विभाजनको प्रकारको हो। नेपालमा ३ विभिन्न विभाजन छन्ः महानगरपालिका, उपमहानगरपालगका र नगरपालिका।
नेपालका १२ उपमहानगरपालिकाहरूः
उपमहानगरका लागि नेपालमा उल्लेखित कुराहरू आवश्यक पर्छः
महानगरपालिका
महानगरपालिका एक शहरी विभाजनको प्रकारको हो। नेपालमा ३ विभिन्न विभाजन छन्ः महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका। नेपालमा कुल छ वटा महानगरपालिकाहरु छन्।
महानगरका लागि नेपालमा निम्न लिखित आधार र मापदण्डहरु आवश्यक पदर्छ |
सबैभन्दा ठूला सफ्टवेयर कम्पनीहरूको सूची
धेरै सूचीहरू अवस्थित छन् जसले संसारका ठूला सफ्टवेयर कम्पनीहरूको अवलोकन प्रदान गर्दछन् जसलाई स्वतन्त्र सफ्टवेयर बिक्रेता पनि भन्ने गरिएको छ। सूची, संरचनाको पद्धति अनुसार फरक फरक रहेका छन् र फलस्वरूप यी सूचीबद्ध कम्पनीहरू र यी कम्पनीहरूको वरियता दुवैमा यसले भिन्नता देखाउँदछ।
फोर्ब्स ग्लोबल २०००
२०१७ मा शीर्ष १० कम्पनीहरूको फोर्ब्स "सफ्टवेयर र प्रोग्रामिङ" उद्योगको सूची निम्न तालिकामा सूचीबद्ध गरिएको छ। तालिकामा सूचीबद्ध सबै परिणामहरू बिलियन अमेरिकी डलरमा रहेका छन्, फोर्ब्सले बजार पूँजीकरणलाई फेब्रुअरी २०१७ को अनुसार सूचीबद्ध गर्दछ।
२०१९ फिफा महिला विश्वकप
२०१९ महिला विश्वकप फिफा महिला विश्वकपको ८ औँ संस्करण हो । यो ७ जून देखि ७ जुलाई २०१९ सम्म फ्रान्समा आयोजना गरिने छ । मार्च २०१५ मा, फ्रान्सले प्रतियोगिता आयोजना गर्ने अधिकार जितेको थियो र पहिलो पटक फ्रान्सद्वरा आयोजना गरिनेछ र तेस्रो पटक युरोप आयोजित हुने छ । खेलहरू फ्रान्सका नौ शहरहरूमा आयोजना गरिने योजना बनाइएको छ । संयुक्त राज्यले बिजेताको रूपमा प्रतियोगितामा प्रवेश गर्नेछ ।
दिल्ली डाइनामोज एफसी
दिल्ली डाइनामोज एफस फुटबल क्लब एक इन्डियन सुपर लिग खेल्ने एक फुटबल क्लब हो ।यस क्लबको स्थापना २०१४ मा भएको थियो।
स्रोत
श्रेणी :इन्डियन सुपर लिगका टिमहरू श्रेणी :भारत श्रेणी :फुटबल
राम-लक्ष्मण उपाध्याय
राम-लक्ष्मण उपाध्याय पञ्चायत शासन विरोधी क्रान्तिकारी जुम्ल्याहा दाजुभाइ थिए। कप्तान यज्ञबहादुर थापासहित उनीहरू टिम्बुरबोटे काण्डमा मारिए। उनीहरू भयंकर साहसी युवकहरू भएको टिप्पणी गरिन्छ।
उनीहरूलाई मार्च २, २०१६ मा सहिद घोषणा गरियो ।
ओजिमंडियास
"Ozymandias" दुई सम्बन्धित शीर्षक 1818 मा प्रकाशित sonnets हो।
पहिलो अंग्रोजी रोमान्टिक कवि पर्सी बाशे शेली (१७९२–१८२२) द्वारा लेखिएको थियो र ११ जनवरी १८१८ द एग्जामिनर को अंकमा लन्डनमा प्रकाशित भयो। त्यसपछि शेलेको सङ्ग्रह रोसालिन्ड र हेलन, आधुनिक ईक्लोजीमा सामेल गरिएको थियो; अन्य कविताहरूको साथ (१८१९)को अंकमा र १८२६ मा उनका कविताहरूको मरणोत्तर संकलनमा प्रकाशित भएको थियो। "ओजिमांडियस" शेलीको सबैभन्दा प्रख्यात कार्य हो र प्रायः सङ्ग्रहित हुने कृति हो। Percy Shelley's "Ozymandias"
I met a traveller from an antique land Who said: Two vast and trunkless legs of stone Stand in the desert... near them, on the sand, Half sunk, a shattered visage lies, whose frown, And wrinkled lip, and sneer of cold command, Tell that its sculptor well those passions read Which yet survive, stamped on these lifeless things, The hand that mocked them and the heart that fed; And on the pedestal these words appear: 'My name is Ozymandias, king of kings; Look on my works, ye Mighty, and despair!' Nothing beside remains. Round the decay Of that colossal wreck, boundless and bare The lone and level sands stretch far away.
Horace Smith's "Ozymandias"
In Egypt's sandy silence, all alone, Stands a gigantic Leg, which far off throws The only shadow that the Desert knows:— "I am great OZYMANDIAS," saith the stone, "The King of Kings; this mighty City shows "The wonders of my hand."— The City's gone,— Naught but the Leg remaining to disclose The site of this forgotten Babylon.
We wonder,—and some Hunter may express Wonder like ours, when thro' the wilderness Where London stood, holding the Wolf in chace, He meets some fragment huge, and stops to guess What powerful but unrecorded race Once dwelt in that annihilated place.
यज्ञबहादुर थापा
यज्ञबहादुर थापा नेपाली सेनाका कप्तान एवम् पञ्चायतकालका सहिद हुन् । उनी ओखलढुंगा जिल्लाका रैथाने बगाले थापा हुन्।
उनी पुष १, वि.सं. २०३१ मा भएको टिम्बुरबोटे काण्डमा मारिने १३ स्वतन्त्र सेनानीमध्येका कमाण्डर थिए। त्यसबखत कप्तान यज्ञबहादुर थापाको नेतृत्वमा भू.पू. सैनिकहरू लगायत ठूलो संख्यामा भारतको फारबिसगञ्ज, बथान बीरपुर र बनारसमा तलिम दिई लडाकूहरू तयार गरिएको थियो। तालीम प्राप्त लडाकुहरूको डरुड्ढाले पूर्वी पहाडी जिल्लाहरू कब्जा गर्दै स्थानीय सरकार गठन गर्दैअघि बढ्दै ओखलढुंगा पुग्यो। त्यसपछि सीमावर्ती सोलु जिल्लाको तिङ्गला जंगल बासस्थान बनाई क्रान्ति गरेका यी समूहलाई सरकारी पक्षले धरपकड गरी श्याम गुरुङ, पदम प्रकाश, राम-लक्ष्मण उपाध्याय आदि थुप्रै मारिए ।
२०२३ फिफा महिला विश्वकप
२०२३ फिफा महिला विश्वकप फिफा महिला विश्वकप को ९ औँ संस्करण हुनेछ, यसका मतलब अन्तर्राष्ट्रिय महिला फुटबल च्याम्पियनसिप प्रतियोगिता । प्रतियोगितामा बिजेता राष्ट्र समेत २४ राष्ट्रिय टोलीलाई समावेश गरिनेछ ।
यज्ञबहादुर थापा
उनलाई मार्च २, २०१६ मा घटनाको ४१ वर्ष पश्चात सहिद घोषणा गरियो ।
युइएफए युरो २०२० समूह घ
युइएफए युरो २०२० को समूह घ अन्तर्गतका खेलहरू सन् २०२१ जुन १३ देखि जुन २२ सम्म ग्लासगोको हाम्पडेन पार्क र लन्डनको वेम्बली रङ्गशालामा हुँदैछ। यस समूहमा आयोजक राष्ट्र इङ्ल्यान्ड, क्रोएसिया, आयोजक राष्ट्र स्कटल्यान्ड र चेक गणतन्त्र छन्।
टोलीहरू
टिप्पणीहरू
इङ्ल्यान्ड वि क्रोएसिया
<section begin=D1 /><section end=D1 />
स्कटल्यान्ड वि चेक गणतन्त्र
<section begin=D2 /><section end=D2 />
क्रोएसिया वि चेक गणतन्त्र
<section begin=D3 /><section end=D3 />
इङ्ल्यान्ड वि स्कटल्यान्ड
<section begin=D4 /><section end=D4 />
चेक गणतन्त्र वि इङ्ल्यान्ड
<section begin=D6 /><section end=D6 />
गोकर्ण विष्ट
गोकर्ण विष्ट (पुरा नाम:गोकर्णराज विष्‍ट)को जन्म बुवा भिम बहादुर बिष्ट र आमा चिन्ता कला बिष्टको कोखबाट सन् १९६५ जूलाइ १ मा गुल्मी जिल्ला मा भएको हो । उनी नेकपा एमालेको नेता हुन् । उनी ऊर्जा मन्त्री रहँदा सम्पूर्ण बक्यौता रकमहरू नेपालका सरकारी निकायबाट उठाउन लगाएका थिए ।
प्रतिनिधि सभा २०७९
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९मा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)का उम्मेदवार गोकर्णराज विष्‍ट गुल्मी प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं २ २८४७६मत प्राप्त गरि प्रतिनिधि सभा सदस्यमा विजयी भएका छन् । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकिकृत समाजवादी)का उम्मेदवार रामकुमारी झाँक्रीले  २६४४२ मत प्राप्त गरेका थिए।
फ्रिजर क्याम्पबेल
फ्रिजर क्याम्पबेल (जन्म: ४ मार्च १९९२) एक अङ्ग्रेजी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जसले अङ्ग्रेजी क्लब हल सिटी र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टिमको लागि अग्रपंक्तिको रूपमा खेल्छन ।
१९६२ फिफा विश्वकप
१९६२ फिफा विश्वकप विश्वकपको सातौँ संस्करण थियो । यो ३० मे देखि १७ जून १९६२ सम्म चिलीमा आयोजना गरिएको थियो । छनोट खेलहरू अगस्ट १९६० र डिसेम्बर १९६१ को बीचमा भएको थियो, ५६ टोलीहरूले ६ वटा कन्फेडेरेसनबाट प्रवेश गरेका थिए र १४ टोलीहरू विश्वकपमा प्रवेश गरेका थिए । ब्राजिलका पुर्ब बिजेताका रूपमा प्रवेश गरेको थियो ।
एफसी गोवा
(अंग्रेजी:-FC Goa ) एफसी गोवम एक इन्डियन सुपर लिग खेल्ने एक फुटबल क्लब हो ।जसको स्थापना २०१४ मा भएको थियो ।
स्रोत
श्रेणी :इन्डियन सुपर लिगका टिमहरू श्रेणी :भारत खेलकुद श्रेणी :फुटबल
फ्रयान्क लाम्पार्ड
फ्रयान्क लाम्पार्ड (जन्म: ४ मार्च १९९२) एक अङ्ग्रेजी अवकास लिएका पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जसले मध्यपंक्तिको रूपमा खेल्ने गर्थे । उनी हाल डर्बी कन्टी एफसीका लागि प्रबन्धकको रूपमा कार्यरत छन् । उनी अङ्ग्रेजी क्लब चेल्सीका लागि सार्बधिक गोल गर्ने खेलाडी हुन जहाँ उनले १३ वर्ष खेलेका थिए ।
एस्ली कोल
एस्ली कोल (जन्म: ४ मार्च १९९२) एक अङ्ग्रेजी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जसले क्लब लस एन्जल्स ग्यालेक्सी लागि रक्षापंक्तिको रुिमा खेल्छन् ।
केरेला ब्लास्टर एफसी
(अंग्रेजी:- Kerala Blasters Football Club ) केरेला ब्लास्टर एफसी एक इन्डियन सुपर लिग खेल्ने एक फुटबल क्लब हो ।जसको स्थापना २०१४ मा भएको थियो ।
स्रोत
श्रेणी :इन्डियन सुपर लिगका टिमहरू श्रेणी :भारत खेलकुद श्रेणी :फुटबल
जगतजङ्ग राणा
जगतजङ्ग राणा नेपाली सेनाका कमाण्डिङ जर्नेल थिए। उनलाई सबैले मुखिया जर्नेलको नामले सम्बोधन गर्थे। अत्यन्त विलासी स्वभाव भएका जनरल जगतजङ्ग राणालाई बाबुराम आचार्यले हुती नभएका भनी व्याख्या गरेका छन्। उनी प्रधानमन्त्रीको मर्यादामा काका धीर शमशेर राणा पछाडि थिए। रोलक्रमप्रति असन्तुष्टि रहँदा ३८ सालको पर्व रचेर उनले आफ्नै ठाँहिला काका रणोद्दिप सिँह बहादुर राणाको हत्याको योजना बनाए जसको फलस्वरुप पश्चिम कमाण्डर जनरल रहेका जगतजङलाई चुनारकिल्लामा लगी थुनियो।
परिवार
उनको विवाह वि.सं. १९११ मा जेठी शाहज्यादी टीकाराज्यलक्ष्मीसँग भयो। त्यतिबेला वरको उमेर ७ वर्ष २ महिना र बधुको उमेर ६ वर्ष थियो।
कार्य
पशुपतिनाथको मन्दिरमा उनले निकै योगदान पुर्याएका थिए। उनले स्वर्णतुलादान तथा बसाहा स्थापित गरेका थिए।
जंगबहादुरको मृत्यु
जंगबहादुरको मृत्युअपछि जगतजंग र युवराज त्रैलोक्यले राजा सुरेन्द्रलाई पदत्याग गर्न बाध्य बनाउने र जगतजंगलाई नेपालको प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने योजना बनाएका थिए। बि.सं. १९३३ फागुनमा रौतहटको पत्थरघट्टामा जंगबहादुरको मृत्यु भयो। यो खबर रिसल्लाले धीर शमशेरले Dhir Shamsher Rana circulated a rumour that his brother Jung Bahadur was critically ill, upon which Jagat Jung and Crown Prince Trailokya rushed to Patharghatta. On their absence in Kathmandu, Dhir Shamsher immediately imposed King Surendra to declare Ranodip Singh Kunwar as Prime Minister of Nepal and destroyed the plot of Jagat Jung and the Crown Prince. Afterwards Jagat Jung and Prince Trailokya came back to Kathmandu after the funeral, they began to overthrow Jagat Jagat's uncle Dhir Shamsher from the political scenario of Nepal.
३८ सालको पर्व
जनरल जगतजङ्ग काका धीरशमशेरको बिरोधी भएपनी बाबुराम आचार्यको अनुसार यो पर्वमा उनी सहभागी थिएनन्। यो पर्व घटेको बेलामा जगतजङ्ग तीर्थ गर्न भनी भारततर्फ गएका थिए। काठमाडौंमा घतेका दुर्दान्त घटनाबाट आतंकित भै आफ्ना काका कामान्डर इनचिफ जनरल धीर शमशेरको दबदबादेखी डराएर यिनी काठमाडौं फर्किएर आएनन् र प्रवासी भई कलकत्तामै बसिरहे। नेपाल सरकारको विशेष आग्रहमा ब्रिटिस सरकारले उनलाई त्यहीँ नजरबन्द गरिदियो। यसबाट उनी आफ्नो जङ्गीलाठ पदबाट स्वतः पदच्युत भए।
४२ सालको पर्व तथा हत्या
शमशेर खलकद्वारा ४२ सालको पर्व मा उनको हत्या भयो। उनी बाहेक प्रधानमन्त्री रणोद्दीप सिंह, उनका छोरा नाति जर्नेल युद्धप्रतापजंग राणाको पनि हत्या भयो।
थोमस पिन्चोन
थोमस रजल्स पिन्चोन जूनियर एक अमेरिकी साहित्यकार हुन्। उनी म्याक आर्थर फेलो पनि हुन्। उनी आफ्नो घना र जटिल उपन्यासहरूको लागि प्रख्यात छन्।
कुम्भेश्वर मन्दिर
कुम्भेश्वर मन्दिर ललितपुर जिल्लाको महत्त्वपूर्ण मन्दिर मानिन्छ।  कुम्भेश्वर मन्दिर,पाटन दरबार क्षेत्रबाट केही मिनेट उत्तरमा कुम्भेश्वर मन्दिर परिसरमा रहेको छ । यो मन्दिर, शिव शंकर भगवानको  मन्दिर हो | शिव  त्रिदेव मध्ये एक देव हुन्। यिनलाई देवताको देवता भएको हुनाले "महादेव" भनिन्छ।  यिनको महादेव, भोलेनाथ, शंकर, महेश, रुद्र, नीलकण्ठ आदि नाम रहेका छन् |
कुम्भेश्वर मन्दिरमा सोमबारको दिन पूजा गर्न आउनेहरूको यहाँ ठूलो भीड लाग्छ।
वटुक भैरव
वटुक भैरव (अङ्ग्रेजी: Batuk Bhairabh) ललितपुर जिल्लामा अवस्थित एक मन्दिर हो। यो मन्दिर लगनखेलबाट केहि मिनेट दक्षिणमा रहेको छ । यस मन्दिर परिसरमा सरस्वती माताको मन्दिर पनि रहेको छ ।
युइएफए युरो २०२० समूह ङ
युइएफए युरो २०२० को समूह ङ अन्तर्गतका खेलहरू सन् २०२१ जुन १४ देखि जुन २३ सम्म सेन्ट पिटर्सबर्गको क्रेस्तोभस्की रङ्गशाला र सेभिलेको ला कार्तुजामा हुँदैछ। यस समूहमा आयोजक राष्ट्र स्पेन, स्विडेन, पोल्यान्ड र स्लोभाकिया छन्।
टोलीहरू
टिप्पणीहरू
पोल्यान्ड वि स्लोभाकिया
<section begin=E1 /><section end=E1 />
स्पेन वि स्विडेन
<section begin=E2 /><section end=E2 />
स्विडेन वि स्लोभाकिया
<section begin=E3 /><section end=E3 />
स्पेन वि पोल्यान्ड
<section begin=E4 /><section end=E4 />
स्लोभाकिया वि स्पेन
<section begin=E5 /><section end=E5 />
स्विडेन वि पोल्यान्ड
<section begin=E6 /><section end=E6 />
सोलोमोन बन्दरानाइके
सोलोमोन वेस्ट रिजवे दास बन्दरानाइके Solomon West Ridgeway Dias Bandaranaike (සොලමන් වෙස්ට් රිජ්වේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක,சாலமன் வெஸ்ட் ரிட்ஜ்வே டயஸ் பண்டாரநாயக்கா; ८ जनवरी १८९९-२६ सेप्टेम्बर १९५९ ), एस.डब्लु.आर.डि. को नामले लोकप्रिय ) सिलोन(तत्कालीन श्रीलङ्का ) को चौथो प्रधानमन्त्री हुन्। उनी श्रीलङ्कामा बामपंथी राजनीति का र श्रीलङ्का फ्रिडम पार्टीका संस्थापक हुन्। सोलोमोन बन्दरानाइके १९५६ मा श्रीलङ्काको प्रधानमन्त्री बने र वामपन्थी सुधारका कार्यहरू जस्तै श्रीलङ्का ट्रान्स्पोर्ट बोर्ड बस सेवाको राष्ट्रियकरण र जातीय आधारमा भेदभावलाई प्रतिबन्ध जस्ता नीति अगाडि सारे। बन्दरानाइके लाई श्रीलङ्काबाट ब्रिटिस जलसेना तथा वायु सेनाको सैनिक अखाडा हटाएको र कयौं कम्युनिस्ट राष्ट्रहरूसंग सम्बन्ध कायम गरेको कामको लागि समेत स्मरण गरिन्छ।  स्वेज संकटको समयमा बन्दरानाइके इजिप्टको पक्षमा उभिए, र स्वेज नहरलाई राष्ट्रियकरण गर्ने इजिप्टको अधिकारलाई समर्थन गरे र संयुक्त राष्ट्रसंघमा इजरायल र संयुक्त अधिराज्यको विपक्षमा प्रस्तुत भए। स्वेज संकट समाधानको लागि उनको कदमको निम्ति अरब राष्ट्रहरू खुसी भएका थिए। त्यसैले श्रीलङ्का स्वेज एड्भाइजरी बोर्डको सदस्यमा नियुक्त भएको थियो।
बन्दरानाइके को १९५९ सेप्टेम्बर २५ मा प्रधानमन्त्री पदमा रहेकै समयमा एक बौद्ध भिक्षुद्वारा हत्या भएको थियो। तामिल बहुल क्षेत्रलाई स्वायत्तता दिने विषयलाई भएको सम्झौतालाई लिएर उनको हत्या भएको थियो।
चाटमोहर उपजिल्ला
चाटमोहर  बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा पर्ने जिल्ला पाबना जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला राजशाही विभागमा अन्तर्गत पर्दछ।
भूगोल
चाटमोहर बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २४°०६' देखि २४°२१' उत्तर अक्षांश र ८९°१२' देखि ८९°२४' पूर्वी देशान्तरमा अवस्थित छ। चाटमोहर उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३०५.६३ वर्ग किलोमिटर ओगटेको। यस उपजिल्लालाई तारश र गुरुदासपुर उपजिल्लाले उत्तर, आटघोरिया उपजिल्ला दक्षिण, पाबना जिल्लाको फरिदपुर र भाङ्गुडा उपजिल्लाले पूर्व र बाडाइग्राम र गुरुदासपुर उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। चिकनाई र बडाल, फिलम बिल, चलन बिल, कुरल बिल, दिकसाल बिल आदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदिहरू हुन्।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने १९७१ को अक्टोबर महिनामा पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकु बीच यस उपजिल्लाको चिकनाई नदिको किनारमा प्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्ध हुँदा ७ बङ्गलादेशी लडाकुको मृत्यु भएको थियो भने दर्जनौँ घाइते भएकम थिए।
जनशाङ्खिकि
बङ्गलादेश राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस उपजिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २३९९७३ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १२१२६५ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ११८७०८ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २२७३६६  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १०५५७, बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २०४६ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ४ रहेको छ। यस उपजिल्लामा ३१७ मस्जिद, ९० हिन्दु मन्दिर र ३ गिर्जाघर र ४ प्यागोडा रहेका छन्। चाटमोहर शाही मस्जिद, पाठनपारा खोनकार्नी मस्जिद, शाहपुरमा रहेको शाह चेटनरको चिहान, हजरट आसरफ जेदानीको मजार, बुरा पसरको चिहान, हानदियालमा रहेको जगन्नाथ मन्दिर,चाटमोहरमा रहेको काली हिन्दु मन्दिर, सनान हिन्दु मन्दिर आदि। यस उपजिल्लाका ९१.२५% जनसङ्ख्याले शुद्ध पिउने पानीका लागि पानी तान्ने मोटर र धारोको प्रयोग गर्दै आएका छन् भने ०.२४% ले पोखरी, ०.२८% ले टुटी र ८.२३% ले अन्य माध्यमबाट पानीको प्रयोग गर्दै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १ उपजिल्ला स्वास्थ्य केन्द्र, १ सङ्घ स्वास्थ्य तथा परिवार नियोजन केन्द्र, १ आँखा अस्पताल, ३ स्वस्थ्य जाँच केन्द्र, १ जनावर प्रजनन केन्द्रहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाको कुल घरहरू मध्ये ९% घरहरूमा अझै पनि सौचालय सुविधा रहेको छैन।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, जुट, उखु, तोरी, लसुन, प्याज, हरियो खुर्सानी, अदुवा तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, केरा, लिची, मेवा, कागती, खरबुजा, नरिवल आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, तेल उद्योग, बिस्कुट कारखाना, इट्टा उद्योग, फलाम उद्योग तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, छालाका सामग्री, जुट, बाँस तथा मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेका आलसको तेल, अमन जातको धान, बदाम, कोदो, तिल र सखरखण्ड पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा २९ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १७ माछापालन केन्द्र, ११५ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा,१५० कुखुरापालन केन्द्र र १६ फुल उत्पादन तथा संरक्षण केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस उपजिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ७१% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै ३.२२% मजदुरीमा, उद्योगमा २.२४%, वाणिज्यमा ९.७८%, सञ्चार र यातायातमा २.६४%, निर्माण क्षेत्रमा ०.७२%, सुविधामा ४.४९%, धार्मिक सेवामा ०.१७%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ०.१५% र अन्यमा ५.५९% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय चाटमोहर थानाको स्थापना सन् १९०९ मा भएको थियो भने सन् १९८२ मा दिन यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियोे।
शिक्षा
यस उपजिल्लाको कुल साक्षरता दर ३८.६% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४२.०% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३५.१% रहेको छ। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; चाटमोहर डिग्री क्याम्प (सन् १९७०), प्रवक्ता वेयुन उद्दिन डिग्री क्याम्पस (सन् १९९५), चाटमोहर मोहिला क्याम्पस (सन् १९९६), माइदेन दिगहिया कृषि क्याम्पस (सन् १९९४), चाटमोहर राजा चन्द्र नाथ उच्च विद्यालय, बाबु शम्भुनाथ उच्च विद्यालय (सन् १९२५), हरिपुर दुर्गादास उच्च विद्यालय (सन् १०२५), हरिपुर उच्च विद्यालय तथा क्याम्पस (सन् १९३५), प्रसादाङ्गा उच्च विद्यालय (सन् १९६०), खुयावासी दखिल मदरसा (सन् १९७४) आदि।
युइएफए युरो २०२० समूह च
युइएफए युरो २०२० को समूह च अन्तर्गतका खेलहरू सन् २०२१ जुन १५ देखि जुन २३ सम्म बुडापेस्टको पुस्कास अरिना र म्युनिखको आलियान्ज अरिनामा हुँदैछ। यस समूहमा आयोजक राष्ट्र हङ्गेरी, गत वर्ष विजेता पोर्चुगल, विश्वकप विजेता फ्रान्स र आयोजक जर्मनी छन्।
टोलीहरू
टिप्पणीहरू
हङ्गेरी वि पोर्चुगल
<section begin=F1 /><section end=F1 />
फ्रान्स वि जर्मनी
<section begin=F2 /><section end=F2 />
पोर्चुगल वि फ्रान्स
<section begin=F5 /><section end=F5 />
जर्मनी वि हङ्गेरी
<section begin=F6 /><section end=F6 />
जो कोल (फुटबल खेलाडी)
जो कोल (जन्म: ४ मार्च १९९२) एक अङ्ग्रेजी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जसले फुटबल क्लब टाम्पा बे रोडिजका लागि मध्यपंक्तिको भुमिका निभाउछन् ।
मिन नाथ मन्दिर (चाकुवा ध्येा)
मिननाथ मन्दिर (Min Nath Temple) ललितपुर जिल्लाको महत्त्वपूर्ण मन्दिर हो। यो मन्दिर ललितपुर जिल्ला लगनखेलबाट केही मिनेट उत्तरमा रहेको छ |
चामुन्डा मन्दिर, पाटन
"'चामुण्डा मन्दिर "' ललितपुर जिल्लाको महत्त्वपूर्ण देवीस्थान शक्तिपीठ मानिन्छ। यो मन्दिर शंखमुलबाट केहि मिनेट दक्षिणमा रहेको छ।
चार्लटन कोल
चार्लटन कोल (जन्म: ४ मार्च १९९२) एक अङ्ग्रेजी अवकास लिएका पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जसले फ्रान्सेली क्लब पर्सिब र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टिमको लागि अग्रपंक्तिको रूपमा खेल्ने गर्थे ।
बंगलामुखी मन्दिर
बंगलामुखी मन्दिर (Banglamukhi Temple) ललितपुर जिल्लाको महत्त्वपूर्ण देवीस्थान शक्तिपीठ मानिन्छ। पाटन दरबार क्षेत्रबाट केही मिनेट उत्तरमा पर्ने बगलामुखी मन्दिर, कुम्भेश्वर मन्दिर परिसरमा रहेको छ। बंगलामुखी मन्दिरमा विहीबारको दिन पूजा गर्न आउने भक्तजनहरूको ठूलो भीड लाग्छ।
पाटन दरवार क्षेत्रबाट केही मिनेट उत्तरमा पर्ने बंगलामुखी कुम्भेश्वर (सर्रवेश्वर मृत्युञ्जय महादेव) मन्दिरको दक्षिण तर्फ रहेको छ। तन्त्रशास्त्र अनुसारका दस महाविद्या मध्ये बंगलामुखी पनि एक हो। बृहस्पतीको स्वामी भएको हुनाले, बृहस्पतीको ग्रह पिडा पाउने उद्देश्यले बिहिबार दर्शन गर्ने गरिन्छ। बिहीबार विशेष भीड हुने बंगलामुखीको दर्शनबाट मनोकाङ्क्षा सिद्धि हुने विश्वास गरिन्छ। बंगलामुखी देवीलाई पीताम्बरी पनि भन्ने गरिन्छ, जसको अर्थ भगवान विष्णु हो। त्यसकारण माता बंगलामुखीलाइ श्री भगवान हरसकै शक्तिको रूपमा पूजा गर्ने गरिन्छ। जब समस्त ब्रह्माण्ड ध्वस्त गर्ने शक्तिशाली आधी आयो, त्यसको प्रभाव कम गर्न भगवान विष्णु सौराष्ट देशको हरीद्रा भन्ने तालमा मंगलबारको चतुरदशी तिथिको दिन आराधना गर्दा मध्यरातमा देवी बंगलामुखीको उत्पत्ती भएको मानिन्छ।
बंगालमुखीलाई बम्हास्त्र पनि भनिन्छ। शत्रुलाई संहार गर्नकोलागी बंगलामुखीको आराधनावाट सिघ्रफल पराप्त हुन्छ भन्ने विश्वास रहेको पाइन्छ। बंगलामुखी माता दक्षिण दिशा तर्फ विराजमान रहेकोछ। तन्त्र साधना गने, शत्रुलाई भमित पार्ने, अकाल मृत्युबाट बचाउने लगायत कली युगमा विशेष बंगलामुखीको पूजा हुने भनेर शास्त्रमा उल्लेख छ। देवीको उपसना गर्दा पँहेलो फूल, पँहेलो कपडा, पँहेलो चन्दन सुन, जौ आदिको प्रयोग गरिन्छ। धेरै ठाउँहरूमा बंगलामुखीको अस्त्र तलबार भन्ने भनिएता पनि बंगलामुखीको वास्तविक हतियार मुग्रो वा सानो गदा नै हो। जो व्यक्तिले कुलपुजा एवं पितृकार्यहरू सम्पादित गर्न सक्दैन्न उनीहरूले बंगलामुखीको आराधना गर्ने गरिन्छ। किनभने पितृ र कुललाइ सञ्चालन गने बृहस्पती भनिन्छ र बंगलामुखी माता बृहस्पतीको स्वामी भएको हुँदा कुल दोष एवं पितृ दोषहरू लाग्दा बंगलामुखीको शरणमा जाने गदर्छन ।
अग्निको कथा
अग्निको कथा अभि सुवेदीद्वारा लेखिएको नेपाली नाटक हो । यस नाटकलाई सुनील पोखरेलको निर्देशनमा आरोहण गुरुकुलले नेपाल तथा विदेशी थिएटरहरूमा अनेकौँपल्ट प्रदर्शन गरेको छ ।
अजयमेरुकोट
अजयमेरु नेपालको सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, महाकाली अञ्चलको डडेलधुरा जिल्लामा अवस्थित अजयमेहरु कोटको नामले नामाकरण भएको एक गाउँ विकास समिति हो। बाइसे राज्य कालिन डोटी राज्यको राजधानी यसै गाविसमा रहेको थियो। डडेल्धुरा जिल्ला अमयमेरु गाविस वार्ड नम्बर ८ हाँटकोट भन्ने स्थानमा बहुचर्चित अजयमेहरु कोट छ। यो कोट अजयमेरु गाउँ विकास समितिको ७, ८ र ९ वार्ड नं.का ३ वटा डाँडाको फेदले छोएको डाँडाको टाकुरामा छ। तीनवटै वार्डहरूले छोएको भएपनि वाड नं ८ को धेरै भूभाग यस कोटभएको स्थलमा पर्दछ । यस कोटलाई स्थानीयहरु हाँटकोट भनेर चिन्दछन् । यो स्थान डडेल्धुरा जिल्लाको सदरमुकामबाट पश्चिम २ घण्टाको बाटो पैदल हिंडेपछि बस्ती र खेतको बीचमा प्राचीन स्थलको रूपमा छ। जसलाई अजयमेहरकोट भन्ने गरिन्छ। यसलाई रणथम्मकोट तथा हाँटकोटको नामले पनि चिनिन्छ। कत्युरी राजवंशका राजा अजयपालदेवले ११औँ शताव्दीको शुरुवात तिर यो दरवारको स्थापना गरेका थिए। यहाँ प्राचीन दरवारको भग्नावाशेष, नाउला देवल, वीरखम्ब कलात्मक सिलिङ्ग राजाको वैठक स्थल सहितका ऐतिहांसिक वस्तुहरु छरिएर रहेकाछन्। अजयमेहरमा रहेका ३ नाउलामध्ये दुई नाउँला भग्न अवस्थामा छन्भने एक नाउला पानीखान प्रयोग भईरहेको छ। रानी नुहाउन जाने सिडी कोटदेखि तल खोलासम्म छ। यस स्थानका नाउला र निरोली, रिसेडीकोट वरपर रहेका नाउलाहरूको वनौट उस्तै उस्तै देखिन्छ। राजा निरयपालदेवका ताम्रपत्र र वि.स.१४१९ सम्मका लेखहरु रहेको यो अजयमेहरु कोट रैका राजवंश का नागीमल्लले वि.स.१४४१ मा कब्जा गरेपछि भने रैका राजा नागीमल्लको कोटको रूपमा चिनिन गयो। त्यसैले यसकोटलाई केही मान्छेहरु राजा नागी मल्लको कोट पनि भन्ने गर्दछन्। वास्तवमा यो कोट कत्यूरी पालराजाहरूले निर्माण गराएको कोट हो। अजयपालको नामबाट अजयमेरुकोट नामाकरण भएको डोटी खोलाको अभिलेखले पनि प्रमाणित गर्दछ।