cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अब्दुल कलाम
राजनीतिक जीवन
डाक्टर अब्दुल कलाम भारतका ११ औ राष्ट्रपति निर्वाचित भएका थिए। उनलाई भारतीय जनता पार्टी समर्थित एन॰डी॰ए॰ घटक दलहरूले आफ्नो आशावार बनाएका थिए जसलाई वामदलहरूका अतिरिक्त समस्त दलहरूले समर्थन गरेका थिए। १८ जुलाई, २००२ मा डाक्टर कलामलाई नब्बे प्रतिशत बहुमत द्वारा 'भारतको राष्ट्रपति' चुनिएको थियो र उनले २५ जुलाई २००२ मा संसद भवनका अशोक कक्षमा राष्ट्रपति पदको शपथ लिएका थिए । यस संक्षिप्त समारोहमा प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयी, र उनका मंत्रिमण्डलका सदस्य तथा अधिकारीगण उपस्थित थिए। अब्दुल कलामको कार्यकाल २५ जुलाई २००७ मा समाप्त भयो । डाक्टर अब्दुल कलाम व्यक्तिगत जिन्दगीमा अत्यंत अनुशासनप्रिय थिए। उनी शाकाहारी र मद्यत्यागी थिए। उनले आफ्नो जीवनी 'विंग्स अफ फायद' भारतीय युवाहरूलाई मार्गदर्शन प्रदान गर्ने तरिकाले लेखेका थिए । यिनको अर्को पुस्तक 'गाइडिंग सोल्स- डायलग्स अफ द पर्पज अफ लाईफ' आत्मिक विचारहरूलाई उद्घाटित गर्दछ उनले तमिल भाषामा कविताहरु पनि लिखेका थिए। यो पनि ज्ञान भएकोछ कि दक्षिणी कोरियामा यिनका पुस्तकहरूको निकै माँग छ र वहा उनलाई अधिक चाहना गर्छन हुनत डाक्टर अब्दुल कलाम राजनीतिक क्षेत्रका व्यक्ति होइनन् तर राष्ट्रवादी सोच र राष्ट्रपति बन्नुका पछि भारतको कल्याण सम्बन्धी नीतिहरूका कारण उनलाई केही हदसम्म राजनीतिक दृष्टिले सम्पन्न मान्न सकिन्छ। उनले आफ्नो पुस्तक 'इण्डिया २०२०'मा आफ्नो दृष्टिकोण स्पष्ट गरेकाथिए । यो भारतलाई अन्तरिक्ष विज्ञानका क्षेत्रमा संसारको सिरमौर राष्ट्र बन्दै गरेको हेर्न चाहन्थिए र यसका लागि यिनको समक्ष एक कार्य योजना पनि थियो। परमाणु हथियारहरूका क्षेत्रमा भारतलाई सुपर पावर बनाउने कुरा सोचेका थिए। यो विज्ञानका अन्य क्षेत्रहरूमा पनि प्राविधिक विकास चाहन्थिए। डाक्टर कलामको भनाई छ कि 'सफ्टवेयर'को क्षेत्र सबै वर्जनाहरूदेखि मुक्त हुनुपर्दछ भनें ाकि अधिकाधिक मानिस यसको उपयोगितादेखि लाभांवित हुन सकुन्। यस्तोमा सूचना प्रविधीको तीव्र गतिदेखि विकास हुन सक्नेछ । त्यस्तो यिनको विचार शान्ति र हथियारहरूलाई लिएर विवादास्पद छन्। यस सम्बन्धमा उनले भनेका थिए- "२००० वर्षहरूका इतिहासमा भारतमा ६०० वर्षहरूसम्म अन्य मानिसहरूले शासन गरेका थिए, यदि तपाईँ विकास चाहनुहुन्छ भने देशमा शान्तिको स्थिति हुनु आवश्यक छ र शान्तिको स्थापना शक्तिदेखि हुन्छ। यसै कारण मिसाइलहरूलाई विकसित गरिएको कारण यही हो ताकि देश शक्ति सम्पन्न होस्।"
पुरस्कार
अवुल पकीर जैनुलबीदीन अब्दुल कलाम लाई भारत सरकार द्वारा १९८१ मा प्रशासकीय सेवाका क्षेत्रमा पद्म भूषणदेखि सम्मानित गरिएको थियो। डाक्टर कलामलाई भारतका सर्वोच्च नागरिक सम्मान भारत रत्नदेखि १९९७मा सम्मानित गरिएको छ। १८ जुलाई, २००२मा डाक्टर कलामलाई नब्बे प्रतिशत बहुमत द्वारा भारतको राष्ट्रपति चुनिएको र उनले २५ जुलाईमा आफ्नो पदभार ग्रहण गरे। त्यस पदका लागि उनको नामांकन त्यस समय सत्ता मा रहेको राष्ट्रिय प्रजातान्त्रिक गठबंधनको सरकारले गरेको थियो जसलाई भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको समर्थन प्राप्त भएको थियो। उनको विरोध गर्न दलहरूमा त्यस समय सबैभन्दा मुख्य दल भारतीय कम्यूनिस्ट पार्टी र अन्य वामपंथी सहयोगी दल थिए। वामपंथी दलहरूले आफ्नो तरफदेखि ८७ वर्षीया श्रीमती लक्ष्मी सहगलको नामांकन गरेका थिए जो सुभाषचन्द्र बोसका आजाद हिन्द फौजमा र द्वितीय विश्वयुद्धमा आफ्नो योगदानका लागि जानिञ्छिन ।
व्यक्तिगत
डाक्टरले आफ्नो व्यक्तिगत जीवनमा पूर्ण तया अनुशासन शाकाहार र ब्रह्मचर्यको पालन गर्न अग्रणी देखिञ्छन । यस्तो भनिन्छ कि उनी कुरान र भगवद् गीता द्वयनै अध्यन गर्दछन्। कलामले धेरै स्थानहरूमा उल्लेख गरेका छन उनी तिरुक्कुरालको पनि अनुसरण गर्दछन्, तिनको भाषणहरूमा कमभन्दा कम एक कुरानको उल्लेख अवश्य रहन्छ। राजनीतिक स्तरमा कलामको चाहत छ कि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा भारतको भूमिका विस्तार हो र भारत ज्यादादेखि ज्यादा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाओस । भारतलाई महाशक्ति बन्ने दिशामा पाहिला बढ्दै गरेको हेर्न पाउनु तिनको आतंरिक इच्छा छ। उनले धेरै प्रेरणास्पद पुस्तकहरूको पनि रचना गरेका छन उनले प्रविधीलाई भारतका जनसाधारणसम्म पुर्यौउने सधैं निरंतर आन्दोलन गरिरहेका छन्। बच्चाहरू र युवाहरूको बीच डाक्टर कलाम अत्यधिक लोकप्रिय छन्। अचेल तपाईँ भारतीय अन्तरिक्ष विज्ञान एवं प्रविधि संस्थानका कुलपति छन्|
किताबहरू
डाक्टर कलामले साहित्यिक रूपले पनि आफ्नो शोधलाई चार उत्कृष्ट पुस्तकहरूमा समाहित गरेका छन जो यस प्रकार छन्- 'विंग्स अफ फायर', 'इण्डिया २०२०- ए विजन फर द न्यू मिलेनियम', 'माई जर्नी' तथा 'इग्नाटिड माइंड्स- अनलीशिंग द पोवर विदिन इन्डिया'। यी पुस्तकहरूको धेरै भारतीय तथा विदेशी भाषाहरूमा अनुवाद भइसकेको छ। यसरि उनी भारतका एक विशिष्ट वैज्ञानिक हुन्, जसलाई ३० विश्वविद्यालहरू र संस्थानहरूदेखि डाक्टरेटको मानद उपाधि प्राप्त भैसकेको छ ।
मृत्यु
‘मिसाइल म्यान’ का रूपमा चिनिने भारतका ११ औँ राष्ट्रपति एपीजे अब्दुल कलामको 27 July, 2015 मा ८३ वर्षको उमेरमा मेघालयको सिलोङमा निधन भएको हो । सिलोङस्थित इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ म्यानेजमेन्टका विद्यार्थीको निम्तोमा प्रवचन दिन उनी सोमबार बिहान सिलोङ पुगेका थिए । साँझ ६ बजेर ३२ मिनटमा इन्स्टिच्युटको समारोहस्थलमै एकाएक बेहोस भएका थिए । तत्काल स्थानीय बेथानी अस्पताल पुर्‍याइएका उनलाई राति पौने ८ बजे चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए । उनले अंतिमपल्ट बोलेको वाक्य थियो ,"फनी गाइ! आर यू डुइन वेल?" भनेर आफ्नो सहयोगी श्रीजन पल सिंहलाई भनेका थिए ।
हिज्जे
लेख्ने क्रममा अक्षर(वर्ण)को रखाइ क्रमलाई हिज्जे भनिन्छ|
वर्ण विन्यास
हजारा चाँचर
हजारा चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा चेस्टनट-बेलिड रक थ्रस (Chestnut-bellied rock thrush) भनिन्छ।
मेहन्दीको बोट
मेहन्दीको बोट हात गोडा तथा कपाल रंगाउन प्रयोग गरिने मेहन्दीको उत्पादन गर्न प्रयोग गरिने वनस्पति हो ।
नाटक
नाटक साहित्यको एउटा विधा हो। यसमा कुनैपनि विषयको कथा अथवा कहानी गद्य वा पद्यमा लेखिन्छ। खासगरी रङ्गमञ्चमा अभिनय गर्न सकिने किसिमको सम्वाद भएको साहित्यलाई नाटक भनिन्छ। नेपाली नाटक साहित्यको झन्डै २ सय वर्षको इतिहास रहेको छ । नेपाली भाषामा अनुवाद भएको पहिलो नाटक हास्यकदम्ब हो । यो वि.सं. १८५५ सालमा प्रकाशित भएको हो । यसका अनुवादक शक्तिबल्लभ अर्याल थिए । जगदम्भा नेपाली साहित्य बृहत इतिहासको दोस्रो ठेलीमा समालोचक डा. अशोक थापाले यस कुराको उल्लेख गरेका छन् ।
साहित्यका प्रमुख चारविधामध्ये नाटक प्राचीन एवं समृद्ध विधा हो। साहित्यका अन्य विधाहरू श्रव्य विधा हुन् भने  नाटक अभिनेय दृश्य विधा   हो । नाटक श्रव्य नहुने त होइन तरपनि यो विधालाई चिनाउने मूल विशेषता नै अभिनेयात्मकता हो । त्यसैले यसलाई दृश्यविधा भन्दा पनि बेठिक हुँदैन । साहित्यका अन्य विधाहरू द्विआयामिक हुन्छन् भने नाटक त्रिआयामिक  हुन्छ । यसमा अभिनय दृश्य तथा पाठ्‌य-श्राव्य सबै विशेषताहरू रहने भएकाले यो विधालाई साहित्यको सबैभन्दा प्रभावकारी विधा मानिन्छ ।
नट् धातुमा, ण्वुल् प्रत्यय लागेर नाटक शब्द बन्दछ यसको अर्थ अभिनय भन्ने हुन्छ । संस्कृत साहित्यमा नाटकलाई मूलतः दृश्य काव्य हो मानिएको छ र श्रव्य काव्य सरह नाटकको उद्देश्य पनि रसानन्दप्राप्ति र उपदेशलाई मानिएको छ । आचार्यहरूले नाटकलाई अन्य काव्य भन्दा मुख्य मन्दै "काव्येषु नाटकं रम्यम्"  भन्ने महान विचार प्रकट गरेका छन् । पूर्वमा कालिदास, भवभूति, श्रीहर्ष आदि नाटककारहरू तथा पश्चिममा एस्किलस, सोफोक्लिज, युरिपाइडि जस्ता महान् नाटककारहरुले नाट्‌य परम्परालाई उचाईमा पुर्याएका छन् । पूर्वीय साहित्यमा इतिहास प्रसिद्ध वा लोकप्रसिद्ध कथावस्तु भएको, सन्धिले युक्त, धीरोदात वा विशिष्ट व्यक्ति नायक भएको, सुख दुःखको चित्रण गरिएको, वीर र शृङ्गाररस मध्ये कुनै एउटा रसले युक्त तथा प्रमुख भएको, बढीमा दश अङ्कसम्म विस्तारित एवम् चार पाँच जना मुख्य पात्र भएको काव्यलाई नाटक भनिन्छ पाश्चात्य परम्परामा पनि नाटकसम्बन्धी यस्तै धारणा पाइन्छ नाटक गद्यात्मक विधा भएकाले प्राचीन नाट्‌यमान्याताहरू वर्तमानमा सान्दर्भिक नदेखिन सक्छन् । परवर्ती विद्वानहरुका परिभाषा पनि अपूर्ण लाग्न सक्छन्, तापनि विभिन्न परिभाषाहरूको अध्ययनबाट निष्कर्षमा भने अवश्य पुग्न सकिन्छ ।
• तीनवटै लोकका भावको अनुकरण नै नाटक  हो ।
- भरतमुनी
• विभिन्न अवस्थाहरूको अनुकरण नै नाटक हो।
- धनन्जय
• नाटक चित्रपट झैँ' समस्त विशेषताले भरिएको चित्र विचित्रको हुन्छ, अर्थात् दृश्य विधान गीत अभिनय आदि एवं रङ्ग प्रसाधनहरूले परिपूर्ण भएको हुनाले नाटक चमत्कारपूर्ण र आनन्ददायकहुन्छ ।
‌‌    ‌       - वामन
• नाटकमा सत्व रज र तम तीनै गुणको समावेश हुन्छ अत एव विभिन्न रुचि भएका मानिसहरूलाई समान रुपले आनन्द दिले एकमात्र माध्यम नाटक हो।
• कुनै गम्भिर, स्वयंमा पूर्ण एवं सुनिश्चित आकारको कार्यको अनुभूति नाटक हो।
•  नाटक मानव जीवनको अनुकरण र रीतिहरुको दर्पण हो।
‌   ‌‌       - सिसेरो
• काव्यको सर्वगुण संयुक्त खेललाई नाटक भनिन्छ।
- भारतेन्दु हरिश्चन्द्र
• नाटक देश काल, र वातावरण विशेषसित सम्बनिया नरनारीको जीवनलाई अभिनेता अभिनेतृ द्वारा वार्तालाप र कार्यका भरमा अभिनयगरी देखाइने कला हो।
उपर्युक्त विभिन्न परिभाषाका आधारमा नाटकलाई यसरी परिभाषित गर्न सकिन्छ नाटक मानवजीवनको अनुकरणलाई अभिनेताद्वारा अभिनयमूलक ढङ्गामा संवादका वा दर्शकका निमित प्रस्तुत साहित्यिक विधा हो। संवाद र कथोपकथनका माध्यमबाट मानव जीवनका विभिन्न क्रियाकलापहरुको अनुकरण गरी अभिनय मूलक पाठक वा दर्शकका निम्ति प्रस्तुत गरीने मनोरञ्जनात्मक साहित्यिक विधालाई नाटक भनिन्छ ।
प्रकार
नेपाली भाषामा एकाङ्की र पूर्णाङ्की गरेर २ किसिमका नाटकको प्रचलन रहेको छ। प्रेमपिण्ड नेपाली साहित्यको चर्चित पूर्णाङ्की नाटक हो । लक्ष्यहीन चर्चित एकाङ्की हो । प्रेमपिण्ड बालकृष्ण समले लेखेका हुन् भने लक्ष्यहीन पुष्करशमशेरको एकाङ्की हो ।
बिधाहरु
नेपाली साहित्यका विभिन्न प्रकारका विधाहरू रहेका छन्। खासगरी साहित्यका विधालाई श्रव्यकाव्य र दृश्यकाव्य गरी दुई भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ।सुनेर वा पढेर आनन्द प्राप्त गर्न लेखिएका काव्यहरू श्रव्यकाव्यमा पर्दछन्। श्रव्यकाव्यमा कविता, खण्डकाव्य, महाकाव्य, उपन्यास,कथा, निबन्ध, प्रबन्ध,रिपोर्ताज आदि पर्दछन्।हेरेर आनन्द प्राप्त गरिने उद्देश्यले लेखिएका काव्यहरू दृश्यकाव्यअन्तर्गत पर्दछन्।यसमा नाटक, एकाङ्की पर्दछन्।
सानो हजारा चाँचर
सानो हजारा चाँचर नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्लू-क्याप्ड रक थ्रस (Blue-capped rock thrush) भनिन्छ।
छाउरा
छाउरा (Puppy) कुकुरको बच्चा हो। कुनै प्रजातिका छाउराहरू १–१.५ किलोग्राम (१-३  पाउन्ड) हुन्छन् भने ठूला   प्रजातिका छाउरा ७–११ किलोग्राम (१५-2२३ पाउन्ड) सम्म हुन्छन्।
हिन्दु संस्कार
हिन्दू धर्मको महान् आध्यात्मिक विरासत सफल र सार्थक यात्राका लागि जहाँ यात्राका काम आउने भएका उपकरण-अटैची, बिछाउँना, पानी पिउँनेका भाँडाकुँडा आदि आवश्यक हुन्छन्, त्यही यो जान्न पनि, कि यात्रा कुन उद्देश्यले गरिंदै जाँदै छ? बाटो के छ? मार्गमा कहाँ-कुन प्रकारको भौगोलिक समस्याहरू आउँनेछ तथा कुन मानिसहरूलाई मार्गदर्शन उपयोग रह्नेछ? यी जानकारीहरूका अभावमा सुविधा-सम्पन्न यात्रा त टाडा अनेक अवरोध र संकट उठ खडा हुन सक्छन्। मनुष्यको जीवन पनि विराट यात्राको एक महत्त्वपूर्ण अध्याय छ। त्यसमा मात्र सुख-सुविधा संवर्धनसम्म नैं सीमित रहने मार्गमा भडकिंदै दुःख भोग्दै र पश्चात्तापको आगोमा जल्दै संसारबाट विदा हुन्छन्।
हिन्दू धर्मका पूर्वज
ती पूर्वजहरूले यस आध्यात्मिक सत्यलाई धेरै गहिराईसम्म चिने, र जीवनको गहन समीक्षा गरे।उनले पाए कि आमाका भूँडीमा आउनाले लिएर चितामा समर्पण हुनेसम्म त्यसको पनि पछि मरणोत्तर विरामसम्म अनेक महत्त्वपूर्ण मोड आउँछन्, यदि उनमा जीवात्मालाई सम्हाले र सजाइएन भनें, त मनुष्य आफ्नो अस्मिताको अर्थ बुझ्न त टाडा, पीडा र पतनकोतर्फ निरंतर अग्रसर होता हुने/भयो नरकीटक, नरवानर, नरपामर बन्दै जान्छ। यी महत्त्वपूर्ण मोडहरूमा सजग-सावधान गर्न र औंला पक्डेर सही बाटो देखातिनको लागि लागि हाम्रो तत्वेत्ता, मनीषिहरूले षोडश संस्कारहरूको प्रचलन गरेको थियो। चिन्ह-पूजाका रूपमा प्रचलन त तिनको अहिले पनि छ तर वैज्ञानिक, मनोवैज्ञानिक तथा आध्यात्मिक बोध र प्रशिक्षणका अभाव ती मात्र कर्मकाण्ड र फिजूलखर्ची बनेर रहेकाछन्।
केही संस्कार त रसका कुपित हुनमा त्यसको विष बनिनु प्रकार उलटी कुत्सा भडकाने माध्यम बन गये छन्। विशेष रूप स विवाहहरूमा त आज यही हुँदैछ। हरू मनुष्य माटोको खेलाउने छ। पाश्चात्य सभ्यता त त्यसलाई 'सोशल एनीमल' अर्थात् 'सामाजिक पशु'सम्म स्वीकार गर्नमा संकोच गर्दैन,मा जस जीवनलाई जीन्स र क्रोमहरूजोम समुच्चयका रूपमा वैज्ञानिकहरूले पनि अजर-अमर र विराट् यात्राका रूपमा स्वीकार गरिलिएकोछ, त्यसलाई उपेक्षा र उपहासमा टार्नु कुनै पनि प्रकारको समझदारी छैन। कमभन्दा कम जीवन यस्तो त हो, जसलाई गरिमापूर्ण भन्न सकियोस्। जसबाट मानिस प्रसन्न होउन्, जसलाई मानिस याद गर्नुहोस्, जसबाट आउने पीढीहरू प्रेरणा लहरू, यस्ता व्यक्तित्व जो जन्म-जात संस्कार र प्रतिभा-सम्पन्न होउन्, औंलाहरूमा गन्न लायक हुन्छन्। अधिकांश त आफ्नो जन्मदाताहरूमा ती राम्रा वा नराम्रा जस्तै पनि होउन्, उनमा निर्भर गर्दछन्, ती चाहे तिनलाई शिक्षा दहरू, संस्कार दहरू, मार्गदर्शन दहरू, वा फेरि उपेक्षाका गर्तमा हालि दहरू, पीडा र पतनमा गराहने दिउन्।
प्राचीन कालमा
प्राचीनकालमा यो महान दायित्व कुटुम्बिहरूका साथ-साथ संत, पुरोहित र परिव्राजकहरूलाई सुँम्प्िएको थियो। ती आउने पीढिहरूलाई सोलह-सोलह अग्नि पुटहरूबाट गुजारा गरेर खरे सोने जस्तै व्यक्तित्वमा ढाल्थे। यस परम्पराको नाम नैं संस्कार परम्परा छ। जस प्रकार अभ्रक, फलाम, सुन, पारस जस्तो सर्वथा विषैली धातुहरू शोधनेका पछि अमृत तुल्य औषधीहरू बन जान्छं, त्यसै प्रकार कुनै समय यस देशमा मानवेतर योनिहरूमाबाट घूमकर आई हेय स्तरको आत्माहरूलाई पनि संस्कारहरूको भट्ठीमा तपाएर प्रतिभा-सम्पन्न व्यक्तित्वका रूपमा ढाल दिइन्थ्यो। यो क्रम लाखौं वर्ष चलता रहा त्यसैका फलस्वरूप यो देश 'स्वर्गादप गरीयसी' बना रहा, आज संस्कारहरूलाई प्रचलन समाप्त भयो, त पथ भूले बनजारेको प्रकार हाम्रो पीढीहरू कितना भटक गयीं र भटकती जाँदै छन्, यो सबका सामने छ। आजका समयमा जो व्यावहारिक छैन वा छैन जसको उपयोगिता छैन रही, तिनलाई छोड दहरू, त शेष सबै संस्कार आफ्नो वैज्ञानिक महत्ताबाट सारे समाजलाई नयाँ दिशा दिन सक्नुहुन्छ। यस दृष्टिबाट यी क्रांतिधर्मी अभियान बनाने आवश्यकता छ।
आधुनिक परिप्रेक्ष्यमा
युग ऋषि (वेदमूर्ति तपोनिष्ठ पं. श्रीराम शर्मा आचार्य)ले युगको तमाम समस्याहरूको अध्ययन गरे र तिनको समयोचित समाधान पनि निकाले। यसै क्रममा उनले संस्कार प्रक्रियाका पुनर्जीवनको पनि अभियान चलाया। उनले संस्कारहरूलाई विवेक एवं विज्ञान सम्मत स्वरूप दिया, तिनको साथ प्रखर लोक शिक्षण जोडा, कर्मकाण्डहरूलाई सर्व सुलभ, प्रभावी र कम खर्चीला बनाए। युग निर्माणका अन्तर्गत तिनको सफल प्रयोग ठूला पैमानेमा गरे गए। यसका लागि उनले प्रचलित संस्कारहरूमाबाट वर्तमान समयका अनुकूल केवल बारह संस्कार ( पुंसवन, नामकरण , चूडाएर्म ( मुण्डन, शिखास्थापन )- अन्नप्राशन , विद्यारम्भ , यज्ञोपवीत ( दीक्षा ) , विवाह , वानप्रस्थ , अन्येष्टि , मरणोत्तर (श्राद्ध संस्कार) , जन्मदिवस एंव विवाहदिवस ) पर्याप्त माने छन्। यी संस्कारहरूलाई उपयुक्त समयमा उपयुक्त वातावरणमा सम्पन्न गर्न-करानेका असाधारण लाभ मानिसहरूले पाए छन्। तिनको विवरण निम्नानुसार छं
बाह्य कडीहरू
Saṃskāra
भारदह
भारदह नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १००८ वटा घर छन्।
दुराडाँडा
पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार,पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। दशौँ राष्ट्रिय जनगणना २०५८मा यहाँको जनसङ्ख्या २,१३५ रहेको थियो भने यस गाविसमा ४३० घरधुरी रहेका थिए।
कल्याणपुर
यो नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कल्याणपुरको जनसङ्ख्या ८,७२४ छ।
खनिउँ
खनिउँ (अन्य नाम: खनायो, खनियो वा खन्यू) नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख। यो पतझड वा decidious वर्गको वनस्पति हो। यसलाई डालेघाँसको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसको लहरायुक्त काण्डमा लाग्ने खैरो वा फुस्रो रंगको फल गुलियो र खान योग्य हुन्छ ।
लेखाशास्त्र
लेखाशास्त्र सेयरधनी र प्रबन्धक आदिको लागि कुनै व्यावसायिक एकाइको बारेमा वित्तीय जानकारी सम्प्रेषित गर्ने कला हो। लेखाङ्कनलाई 'व्यवसायको भाषा' भनिएको छ। नेपालीमा 'एकाउन्टेन्सी'को लागि 'लेखाविधि' तथा 'लेखाकर्म' शब्दहरूको समेत प्रयोग गर्ने गरिएको छ।
लेखाशास्त्र गणितीय विज्ञानको त्यो शाखा हो जसले व्यवसायमा सफलता र विफलताका कारणहरू पत्ता लगाउनमा उपयोगी हुन्छ। लेखाशास्त्रको सिद्धान्त व्यावसयिक एकाइहरूमाथि व्यावहारिक कलाको तीन प्रभागहरूमा लागू हुने गर्छ, जसलाई लेखाङ्कन, बहीखाता (बुक किपिङ), तथा लेखापरीक्षण (अडिटिङ) भन्ने गरिन्छ।
परिचय
आधुनिक युगमा मानवीय जीवनमा आर्थिक क्रियाहरूको रूप धेरै विस्तृत तथा बहुमुखी भइसकेको छ। हालको सूचना तथा प्रविधि मैत्री युगमा विभिन्न प्रकारका व्यापार, उद्योग तथा व्यवसायहरू खुल्ने क्रम बढ्दो छ। उद्योग, व्यवसाय तथा अन्य व्यावसायिक क्रियाकलापको मुख्य उद्देश्य नाफा आर्जन नै हुन्छ। व्यापारी वा उद्योगपतिलाई उसको व्यापारबाट भइरहेको सफलता, असफलता, नाफा, नोक्सानको साथै आर्थिक स्थितिको ज्ञान हुनु आवश्यक हुन्छ। यसको लागि व्यापारीले लेखा अभिलेख तथा लेखाङ्कनको प्रविधिहरूको व्यापक उपयोग गर्ने गर्छन्। लेखा अभिलेख पुस्तक बनाएर व्यापारिक संस्थाहरूले आफ्नो आर्थिक स्थिति र नाफा घाटाको जानकारी प्राप्त गर्न सक्छ। यद्यपि लेखा अभिलेख वा श्रेस्ता बनाउनु व्यापारीको लागि अनिवार्य नै छैन तर व्यापारीहरू लेखा नराखी आफ्नो कार्य सफलतापूर्वक सञ्चालित गर्न सक्दैनन् र उनीहरूलाई आफ्नो व्यापारिक क्रियाकलापबाट हुने फाइदा वा नोक्सानको बारेमा जानकारी पाउन सकदैनन्।
पलाँसको बोट
पलाँस (Punjabi: ਕੇਸੂ Sanskrit : किंशुक, Telugu: మోదుగ/మోదుగు, Hindi : पलाश, Bengali : পলাশ, Marathi : पळस)
होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती
होमियोप्याथी एक छद्म-वैज्ञानिक चिकित्सा पद्धति हो।    होम्‍योपैथी चिकित्‍सा छद्म-विज्ञानको जन्‍मदाता जर्मनीका '''डा. क्रिश्चियन फ्रेडरिक श्यामुएल हनिम्यान''' हुन्। यो चिकित्सा कथित रूपमा 'समरूपताको सिंद्धात' माथि आधारित छ जसअनुसार औषधिहरू ती रोग संग मिल्दो जुल्दो रोगलाई हटाउन सक्छन्, जसले तीनलाई उत्पन्न गर्छ।
खैरो वञ्जूल
खैरो वञ्जूल (Cinclus pallasii) नेपाल लगायत दक्षिण तथा मध्य एसियामा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो। यो चराको लम्बाई २२ सेन्टिमिटर (८.७ इन्च) तथा तौल ८७ ग्राम (३.१ औँस) हुन्छ।
होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती
सन् १७९६ मा जर्मनीका '''डा. क्रिश्चियन फ्रेडरिक श्यामुएल हनिम्यान'''ले प्रतिपादन गरेपछि होमियोप्याथिक उपचार पद्धती संसारभर प्रचलनमा आएको हो । डा. हनिम्यानको जन्म जयन्ती १० अप्रिललाई विशेष उत्सवको रूपमा विश्व होमियोप्याथिक दिवस मनाइने गरिएको छ ।
विशेषगरी दीर्घ रोगको उपचारमा यो पद्धती लाभदायक हुने चिकित्सकहरु बताउँछन् । होमियोप्याथिक उपचार जर्मनीबाट सुरु भई ब्रिटेन, फ्रान्स हुँदै भारतमा आएको थियो । त्यसपछि भारत हुँदै पाकिस्तान, बङ्गलादेश, श्रीलका र नेपाल भित्रिएको हो । नेपालमा यो पद्धती राणाकाल मै भित्रिए पनि सरकारी स्तरमा वि स. २०१० मा मात्र सुरुवात भएको हो । होमियोप्याथिक उपचार पद्धती अनुसार छाला, ग्यास्ट्रिक, दम, एलर्जी, पाइल्स पत्थरी, पिनास, बाथ र हातखुट्टा पोल्ने र झमझमाउने जस्ता रोगको प्रभावकारी उपचार हुने एकमात्र सरकारी स्वामित्वको पशुपति होमियोप्याथिक चिकित्सालयका डा. प्रेमनारायण श्रीवास्तबले बताए । होमियोप्याथिक चिकित्सामा आकस्मिक सेवाभन्दा पूरानो अर्थात दीर्घ रोगको उपचार हुने गर्छ ।
शब्द युत्पत्ति
होमियोप्याथी शब्द युनानि भाषाको दुई शब्दहरु (Homois) यानि सदृश्य (similar) र पैथोज (pathos) अर्थात रोग (suffering) मिलेर बनेको हो । यसको अर्थ हो सदृश रोग चिकित्सा । जस अनुसार जुन औषधीय पदार्थ एउटा स्वस्थ्य मानिसमा प्रयोग गर्नले जुन प्रकारको रोगका लक्षणहरु उत्पन्न हुन्छ । उही औषधिले त्यस्तै प्रकारका लक्षण युक्त भएका रोगीलाई सुक्ष्म रूपमा सेवन गराउनले आरोग्य प्रदान गर्दछ । यस चिकित्सा विज्ञानको जन्मदाता डा. हैनिमैन एम.डी. (१७५५-१८४३) हुन् । सन १८०५ मा हैनिमैनले यस सिद्धान्तको खोज गरे र १८९० तिर यसलाई प्रतिपादित गरे । यो प्रकृतिक सिद्धान्त “समानताले समानताको उपचार” मा आधारित छ । चिकित्सा विज्ञानको रूपमा आज संसारको प्रत्येक मुलुकमा पुगिसकेको छ। विश्व स्वास्थ्य सगंठन (डब्लु.एच.ओ.) को एक सर्बेक्षण अनुसार एलोप्याथी पछि को दोश्रो चिकित्सा पद्धति होमियोप्याथी हो ।
।
बाँस
बाँस घाँस कूलको एक फूल फुल्ने सदाबहार बहुवर्षीय एकदलीय वनस्पति हो। यस परिवारको अन्य महत्वपूर्ण सदस्य दूबो, गहूँ, मकै, जौ र धान हो। यो पृथ्वीमा रहेका सम्पूर्ण वनस्पतिहरू मध्ये सबैभन्दा तीव्र गतिले बढ्न सक्ने एक काष्ठीय विरुवा हो। यसका केही प्रजातिहरू एक दिन अर्थात २४ घण्टामा ९१० मिलिमिटर (३६ इन्च)सम्म बढ्ने गर्दछ। केही समयको लागि भएपनि केही प्रजातिका बाँसहरूको बढ्ने गति ४० मिलिमिटर (१.५ इन्च) प्रति घण्टासम्म पुग्ने गर्दछ। यसको काण्ड, लामो, प्रायः खोक्रो र हाँगायुक्त हुन्छ। बाँसको जरा विभिन्न स्थानमा फैलिएको र रेशादार हुन्छ। यसको पात सामन्य र शीर्ष भाग भाला जस्तै चुच्चो परेको हुन्छ। एउटा बाँसले आफ्नो जीवन कालमा एक पटक मात्रै फल दिने गर्दछ। यसको फूल सेतो हुन्छ।
पश्चिम एसिया तथा दक्षिण पश्चिम एसियामा बाँसलाई एउटा महत्वपूर्ण वनस्पति मानिन्छ। यसको आर्थिक र सांस्कृतिक महत्व रहेको छ। बाँसको प्रयोग गरेर घर, घरेलू समान त बनाइन्छ नै यो भोजनको समेत स्रोत हो। सय ग्राम बाँसको तामामा ६०.३६ ग्राम कार्बोहाइड्रेट र २६५.६ किलो क्यालोरी उर्जा हुने गर्दछ। ११५ भन्दा बढी कूल भएको बाँसको १,४६२ भन्दा बढी प्रजातिहरू रहेका छन्। नेपालमा ५३ प्रजातिको बाँस पाइन्छ।
पूर्वी एसियामा, ५०० उत्तरी अक्षांशदेखि लिएर उत्तरी अस्ट्रेलिया तथा पश्चिममा, भारत, नेपाल तथा हिमालयको पहाडदेखि उष्ण कटिबन्धीय क्षेत्र, अफ्रिकाको उपसहारा क्षेत्र तथा अमेरिकामा दक्षिण-पूर्व अमेरिकादेखि लिएर अर्जेन्टिना र चिलीमा (४७० दक्षिण अक्षांश) सम्म बाँसको वन पाइने गरिन्छ।
बाँसमाथि वर्षा र घामको असर त्यति धेरै नपर्ने भएकोले किसानहरूको लागि यसको खेती उपयोगी हुन्छ।
दुधपोखरी गाविस
दुधपोखरी गाविस नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ मा बास्केटबल
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ अन्तर्गत बास्केटबलको पुरूष तर्फको स्वर्ण नेपाली सेनाले जितेको थियो ।भने महिला तर्फको स्वर्ण मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रले जितेको थियो ।यस्तै नेपाली सेना र मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रले रजत पदक तथा पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र र मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रले क्रमशः पुरूष र महिला तर्फको प्रतियोगिताको काश्य पदक जितेको थियो।
सहभागी टिमहरू
सातौ राष्ट्रिय खेलकुद अन्तर्गत बास्केटबल खेलमा सहभागी टिमहरू
स्रोत
श्रेणी :सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ श्रेणी :नेपालमा बास्केटबल श्रेणी :बास्केटबल
विष्णु माझी
विष्णु माझी एक नेपाली लोक गायिका हुन् । विष्णु माझीको जन्म चापाकोट, स्याङ्जा जिल्लामा भएको थियोे । उनी हाल नेपालको चर्चित तथा उत्कृष्ट लोक गायिकाहरू मध्ये एक हुन् साथै उनी नेपालमै सबै भन्दा बढि पारीश्रमिक लिएर गीत गाउने महँगी गायिका हुन । उनी नेपाली संगीत जगतमा बिगत १५ वर्ष देखि सक्रिय छिन । नेपाली संगीत जगतमा उनको नेपाली सांगीतिक क्षेत्रमा ठुलो योगदान छ । उनी एक कामप्रति जिम्मेवार राख्ने नेपाली लोक दोहोरी गायिका हुन् ।
व्यक्तिगत जीवन
विष्णु माझीको विवाह गायक तथा संगीतकार सुन्दरमणि अधिकारीसँग २०६८ साल मंसिर २९ गते पोखराको राम मन्दिरमा भएको थियो । विष्णु माझी दुई जुम्ल्याहा सन्तानकी आमा समेत हुन् ।
विष्णु माझीको हालसम्म एउटामात्र तस्बिर सार्वजनिक भएको छ । जताततै त्यही एउटै तस्बिर प्रयोग भैरहेको छ । उनका समर्थकले उनको फोटो खोजे भने त्यही एउटा तस्बिर मात्र फेला पार्न सक्छन्  ।
साङ्गितिक जीवन
विष्णु माझीले नेपाली लोक दोहोरी क्षेत्रमा निकै ठूलो योगदान पुराएकि छिन् विशेष गरी लोक गित गाउने माझीले केही सुगम संगित वा गितमा पनि स्वर दिएकि छिन् । विष्णु माझी नेपाली लोक दोहोरी क्षेत्रकि सबैभन्दा महंगो गायिका हुन् तर उनी बाहिरी कुराहरूबाट गुमनाम छिन् । उनले एउटा लोकगीतमा स्वर दिएबापत जति पारिश्रमिक लिन्छिन् त्यो अहिलेसम्म कसैले लिएका छैनन् । विष्णु माझीले एउटा गीतका लागि एक लाख रुपैयाँ लिन्छिन् । माझीले १ महिनामा ५ देखि ७ वटासम्म गीतमा स्वर दिने गरेकी छिन् ।
भर्से
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भर्सेको जनसङ्ख्या २१७४ छ। यस मध्य पुरुष ४०%, र महिला ६०% छन्।
दारेचोक
दारेचोक पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो।
बेनिन
बेनिन (formerly, Dahomey), officially the बेनिन गणतन्त्र पश्चिम अफ्रिकी अवस्थित राष्ट्र हो।
कागभेला सुगा
कागभेला सुगा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "रेड-ब्रेस्टेड प्याराकिट" (Red-breasted Parakeet) भनिन्छ ।
दूधिलो
नेपालमा पाइने एक प्रकारको रूख। यो पतझड (decidious) वर्गको वनस्पति हो। यसलाई डालेघाँसको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
नन्दा देवी राष्ट्रिय निकुञ्ज
नन्दा देवी राष्ट्रिय निकुञ्ज भारतको उत्तराखण्ड राज्यको नन्दा देवी पर्वतको नजिकैको इलाकामा अवस्थित छ । यो निकुञ्ज ६३०.३३ वर्ग किमीमा फैलिएको छ । यसलाई सन १९८२ मा राष्ट्रिय निकुञ्ज घोषणा गरिएको थियो । नन्दा देवी राष्ट्रिय निकुञ्ज र फुलहरूको उपत्यका राष्ट्रिय निकुञ्ज मिलाएर सन १९८८ मा यो क्षेत्रलाई नन्दा देवी तथा फुलहरूको उपत्यका राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा युनेस्को द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरिएको थियो ।
बारेकोट गाउँपालिका
बारेकोट गाउँपालिका जाजरकोट जिल्लाको उत्तर पूर्वमा अवस्थित सुन्दर गाउँपालिका हो । यो गाउँपालिका साबिकका ४ वटा नायकवाडा, सक्ला, रोकायगाउँ र रामीडाँडा गाविसहरु मिलेर बनेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र रोकायगाउँको लिम्सामा रहेको छ । यस गाउँपालिकाको क्षेत्रफल ५ सय ७७ वर्ग किलोमिटर रहेको छ । २०६८ सालको जनगणना अनुसार यहाँको जनसंख्या १८,०८३ रहेको छ ।
प्राकृतिक स्रोत साधन
हिमाली जिल्ला जुम्ला र डोल्पासँग जोडिएको यस स्थानीय तहमा रेडपान्डा (हाब्रे), चीर कालीज, सुन गिद्ध, कस्तुरी, मृग लगायतका लोपोन्मुख वन्यजन्तु तथा पशुपन्छी समेत पाइन्छन् । त्यसैगरी विभिन्न प्रकारका जटामसी, चिराइतो, पाँच‍औैले, यार्चागुम्बा, गुच्छी च्याउ लगायतका बहुमुल्य जडीबुटीहरु पर्याप्त मात्रामा पाइने गरेका छन् ।
जाजरकोटका अन्य स्थानीय तहहरु
छेडागाड नगरपालिका, नलगाड नगरपालिका, भेरी नगरपालिका, कुशे गाउँपालिका, जुनीचाँदे गाउँपालिका, बारेकोट गाउँपालिका र शिवालय गाउँपालिका
अमिता सुमन
अमिता सुमन (Amita Suman, जन्म १९ जुलाई १९९७) एक नेपाली-ब्रिटिस अभिनेत्री हुन्। उनले नेत्फ्लिच्क्स काल्पनिक शृङ्खला छाया र हड्डी (२०२१–) मा इनेज घफा को रूपमा अभिनय गरेकी छिन्। उनको सिडब्लु शृङ्खला द आउटपोस्ट (२०१९–२०२१) मा पुनरावर्ती भूमिका रहेको थियो।
सुरुवाती जीवन
उनका बुबाले बेलायती महिलासँग पुनर्विवाह गरेपछि, सुमन सात वर्षकी हुँदा इङ्गल्यान्डको ब्राइटनमा बसाइँ सरेकी थिइन। सन् २०१८ मा, ग्रेजुएट गर्दै, एकेडेमी अफ लाइभ एण्ड रेकर्डेड आर्ट्समा तालिम लिन जानु अघि उनले Varndean माध्यमिक विद्यालय र ससेक्स डाउन्स कलेज (अहिले पूर्वी ससेक्स कलेज लुइस ) पढेकी थिइन।
करियर
स्नातकको केही समय पछि, सुमनले क्याजुअली र एक्ले ब्रिजमा सानो भूमिकाबाट टेलिभिजनमा डेब्यु गरिन्।  उनले डाक्टर हू शृङ्खलाको ११ एपिसोड " डेमन्स अफ द पन्जाब " मा साथी यास्मिन खानकी हजुरआमा उम्ब्रेनको युवा संस्करणको रूपमा प्रमुख अतिथिको रुपमा भूमिका निभाएकी थिइन्। सुमनले CW शृङ्खला द आउटपोस्टको सिजन २ मा मेडलियन रहीमीबाट नयाको पुनरावर्ती भूमिका लिएकी थिइन।
हजार अक्षर ग्रन्थ
हजार अक्षर ग्रन्थ (चिनियाँ: 千字文; pinyin: Qiānzìwén, अङ्ग्रेजी: Thousand Character Text वा Thousand Character Classic) छैटौँ शताब्दीमा चिनियाँ बालबालिकाहरूलाई चिनियाँ अक्षरहरू सिकाउन बनाइएको कविता हो । यसमा हजार अक्षरहरू छन्, २५० लाइनहरूमा प्रत्येक लाइनमा चार अक्षरहरू छन् । कण्ठस्थ पार्न सकिने हेतुले लाइनहरूका अनुप्रास मिलाइएका छन् । तीन अक्षर ग्रन्थ र सय परिवार थर सँग हजार अक्षर ग्रन्थ परम्परागत चीनको साहित्यिक सिकाइ बन्न पुग्यो ।
ग्रन्थको पहिलो वाक्यले Tian di xuan huang ले स्वर्ग र नर्क अँध्यारो र पहेँलो  र अन्तिम वाक्य  Yan zai hu ye  ले व्याकरण सिकाएका छन् ।
इतिहास
ग्रन्थ टाङ वंशमा पनि चर्चित भएको बताइन्छ । सङ वंश सम्ममा मानिसहरूले उक्त ग्रन्थ कण्ठस्थ बनाई कार्यलयिय कागजातहरूको क्रम मिलाउन प्रयोग गरेका थिए ।
सङ वंश पश्चात् तीन अक्षर ग्रन्थ, सय परिवार थर र हजार अक्षर ग्रन्थ, San Bai Qian (तीन, सय, हजार) का नाममा जानिदैँ आयो । विद्यार्थीहरूका लागि साहित्यिक पुस्तक बन्दै विभिन्न समुदायकाहरू माझ परिचित बन्यो । चिनियाँ भाषामा वर्णमाला नभएकाले यो नै अनौपचारिक अध्ययन सामग्री बन्न पुग्यो ।
कोरियाली
हजार अक्षर ग्रन्थ कोरियामा शताब्दीऔँ देखि अध्ययन सामग्रीका रूपमा प्रयोग गरिए पनि कोरियामा ग्रन्थको प्रवेश बारे अझै समय अनभिज्ञ छ । यस पुस्तक नै कोरियाली भाषामा चिनियाँ अक्षर र बौद्धिक धर्मको प्रवेश गर्नुको मुख्य कारक भएको बताइन्छ । पन्ध्रौँ शताब्दीमा हाङ्गुलको निर्माण गरिए पनि बिसौँ शताब्दीसम्म पनि चिनियाँ लिपिको प्रयोग गरियो ।
दक्षिण कोरियाका अध्ययनकर्ता डेइसान किम सियोक-जीन (कोरियाली : 대산 김석진) पुस्तकमा रहेका कविता "ब्रह्माण्ड र मानव जीवनको कारणहरू" का बारे रहेको बताउँछन् ।
अन्य भाषामा
यस ग्रन्थ मन्छु भाषा (उत्तर पूर्वी चीनमा बोलिने भाषा) मा पनि अनुवाद भएका पाइन्छन् ।
राधिका हमाल
राधिका हमाल एक नेपाली लोक गायिका हुन् । उनी हाल नेपालको चर्चित तथा उत्कृष्ट लोक गायिकाहरू मध्ये एक हुन् ।
कटैया
कटैया नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कटैयाको ९६५ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,९८७ रहेको छ।
कव्वाली
परिचय
कव्वाली (उर्दू/पर्सियन/पास्टो/सिन्धी: قوٌالی; पञ्जाबी/सरैकी: ਕ਼ੱਵਾਲੀ, قوٌالی; ब्रजभाषा/हिन्दी: कव्वाली; बाङ्गला: কাওয়ালী) ससक्त मुस्लिम उपस्थिति भएको पाकिस्तान, पञ्जाब, सिन्ध, हैदराबाद र उत्तर भारतको केही क्षेत्रमा प्रख्यात सूफी संगित हो । कव्वाली गायनको एक बिरलै पाईने शैली हो । यो संगितको परम्परा ७०० वर्ष पुरानो हो । मुख्यत: सूफी दरगाहमा प्रदर्शन गर्ने भएता पनि कव्वालीले संगितको मूलधारमा ख्याति पाइसकेको छ । कव्वाली संगितले नुसरत फतेह अलि खानको Real World लेबलमा गीतको विमोचन र WOMAD पर्वमा वहाँको लाईभ गायन/कार्यले गर्दा अन्तराष्ट्रिय ख्याति पाएको हो । अन्य प्रख्यात कव्वाली गायकहरु पाकिस्तानकै सब्री बन्धु र अजिज मियाँ हुन् ।
उत्पत्ति
कव्वाली संगितको जडा आठौँ शताब्दीको फारस (हाल ईरान र अफगानिस्तान)बाट शुरु भएको हो । ११ शताब्दीमा फारसको प्रथम महत्त्वपूर्ण स्थानांतरगमनको बेला सेमाको सांगितिक परम्परा दक्षिण एसिया, टर्की र उजबेकिस्तानमा आएको हो । १३ शताब्दीका चिस्ती खलकका सूफी मध्ये अमिर खुसरो देहलवी लाई फारसी र भारतिय संगित परम्परा सम्मिश्रण गरी हाल सुनिने कव्वाली संगित निर्माण गर्ने श्रेय दिईन्छ (भारतिय शास्त्रिय संगितको श्रेय पनि वहाँलाई नै दिईन्छ) । टर्की र मध्य एसियामा कव्वालीको विभिन्न स्वरूपलाई समा भन्ने गरिन्छ भने भारत, पाकिस्तान र बाङ्गलादेशमा कव्वालीको औपचारिक सत्रलाई महफिल-ए-समा भनिन्छ ।
गीत
कव्वाली सूचिमा रहेका धेरैजसो गीतहरु उर्दू र पञ्जाबीमा छन्, तर केही गीतहरु फारसी, ब्रजभाषा र सिरैकीमा पनि छन् । कव्वालीका केही गीतहरु स्थानिय भाषामा भएता पनि बिरलै सुन्न पाइन्छ (उदा. छोटे बाबु कव्वाल बङ्गालीमा गाउँछन्) । संगसंगै स्थानिय कव्वालीको ध्वनी र शैली पनि मुख्यधार कव्वाली भन्दा फरक हुन सक्दछ । उदाहरण स्वरुप छोटे बाबु कव्वालको ध्वनि बाउल संगित सँग नजिक छ र नुसरत फतह अली खानको ध्वनी/शैली भन्दा फरक छ । कव्वालीमा हुने कविताको बोल कुनै खास धर्म पक्षको वा धर्मनिरपेक्ष वा सुखवादी भएता पनि यसको अर्थ खास आध्यात्मिक हुन्छ । कव्वालीको केन्द्रिय विषय प्रेम, भक्ति र लालसा (मानिसको परमात्माका लागि) हुन्छन् । कव्वालीलाई सामग्रीका आधारमा विभिन्न श्रेणिमा वर्गिकृत गर्न सकिन्छ :
नशाका गीतहरूमा "मदिरा" ले "परमात्माको ज्ञान" र मदिरा दिने व्यक्ति (साधारणतया सुन्दर महिला, जसलाई साकी पनि भनिन्छ) ले भगवान वा आध्यात्मिक गुरु, मधुशाला वा मदिरास्थलले आत्माले आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त गर्न सक्ने (वा गर्न असमर्थ हुने) ठाउँलाई बुझाउन रुपकको रूपमा लिइन्छ । नशामा भएको अवस्थालाई आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त गरेको अवस्था वा परमात्मा प्रेमको सुखको अवस्थाको रूपमा लिइन्छ । तडपको गीतमा आत्माको आफू प्रेमीसँगको विछोडको स्थितीलाई भगवानले पुनर्मिलनका लागि गाएको गीतका रूपमा लिइन्छ ।
सांगितिक संरचना
कव्वालीका गीतहरु साधारणतया १५ देखि ३० मिनेटका हुने गर्दछन् । तर पनि रेकर्ड गरिएको सबै भन्दा लामो कव्वाली ११५ मिनेट भन्दा पनि लामो छ (अजिज मियाँ कव्वालको हस्र के रोज ये पुछुंगा गीत) । कव्वालीका उस्ताद नुसरत फतह अली खानका गीतहरु पनि लामा छन्  ।
कव्वाली निम्न गतिमा शुरु हुन्छ र बिस्तारै यसले उच्छ उर्जा स्तर प्राप्त गर्दछ र उक्त उर्जाले संगितकार र श्रोता दुबैलाई मोहित अवस्थामा पुर्याउँदछ । गीतलाई निम्न अनुसार क्रमबद्धरूपमा गाईन्छ :
पाश्चात्य संगितको तुलनामा कव्वालीको गायन शैली विभिन्न स्तरमा फरक छ । उदाहरण स्वरुप पाश्चात्य संगतिमा "म"बाट शुरु हुने शब्दमा गायकले "म" पछिको स्वरमा ध्वनि दबाव दिन्छन; तर कव्वालीमा "म" लाई एक छिन समातेर राखिन्छ र यसले मौन ध्वनी उत्पादन गर्दछ । यसैगरी कव्वालीमा छातीको स्वर र घाँटीको स्वरमा फरक हुँदैन । कव्वाली गायक उच्च स्वरमा जोड दिएर गाउँछन् र यसले उनीहरूको छातीको स्वरलाई पाश्चात्य संगितको तुलनामा उच्च स्तरमा पुर्याउँदछ ।
नारायणपुर, चितवन
नारायणपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
बेल्ही, सर्लाही
बेल्ही सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
लेबनान
लेबनान ( कि ; لُبْنَان Lubnān) आधिकारिक नाम: गणतन्त्र लेबनान(अरबी: اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah; फ्रान्सेली: République libanaise), मेडिटरिनियन सागरको पुर्वीमा पर्ने एसियाली मुलुक हो। यसको उत्तर र पुर्वमा सीरिया, पश्चिममा मेडिटरिनियन सागर र दक्षिणमा इजरायल रहेका छन्। यो देशको राजधानी शहर बेरुत हो।
रमन सिंह
रमन सिंह छत्तिसगढका मुख्यमन्त्री हुन, उनी ७ दिशम्बर २००३ देखि यो पदमा छन्।
बडहर
नेपालमा र विशेष गरी पहाडी स्थानहरूमा पाइने एक प्रकारको रूख। यो पतझड वा decidious वर्गको वनस्पति हो। यसलाई डालेघाँसको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसलाइ दुधालु डालेघाँसको मानिन्छ ।
धमिलीकुवा
धमिलीकुवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
बज्रयोगिनी मन्दिर
काठमाडौँ जिल्लाको उत्तरी भेगमा पर्ने मणिचुड पर्वतको दुई पहराको विचमा देवी स्थापना गरी निर्माण गरिदिएको मन्दिर भगवान बुद्धको तपस्याबाट प्रसन्न भई प्रस्तरह रूपमा प्रकट भएकी पार्वती नै बज्रयोगिनी हुन भन्ने आख्यान पाइन्छ। यहाँ बौद्ध र हिन्दु परम्परानुसार देवीको पूजा गरिन्छ।उपत्यका र वरिपरि जिल्ला का भक्तजनले तान्त्रिक देवीको रूपमा बज्रयोगिनीको आराधना गर्छन्। मन्दिरमा बज्रयोगिनी, उग्रतारा, सिंहबाहिनीका मूर्तिहरू देख्न सकिन्छ।
कालिकोट जिल्ला
कालिकोट जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेश अन्तर्गत पर्ने एक जिल्ला हो। वि.सं. २०४० मा जिल्ला सदरमुकाम मान्मबाट माथी लेकको चुचुरो खांडाचक्रमा सारियो । जिल्लाको नामाकरण सन्दर्भमा विभिन्न भनाई भएतापनि कालीकोट जिल्लाको मुग्राहा गाविसको कालीका गाँउमा अवस्थित रहेको कालीदेवीको मन्दिर (माडु)बाट नै यस जिल्लाको नाम कालीकोट रहन गएको हो भन्ने जनधारणा रहेको पाइन्छ ।
नामाकरण
कालिकोट जिल्लाकोको नामाकरण सम्बन्धी निम्न किँवदन्तिहरू पाइएका छन् :- १-मुग्राहाँ गा.वि.स.को कालिका गाउमा अवस्थीत रहेको कालिकादेवीको मन्दिर (मांडु)बाट नै यस जिल्लाको नाम कालिकोट रहन गएको २-कालिकोट जिल्लाको "कालिकोट" भन्ने गाउँको नामबाट तत्कालिन रा.पं.स. धर्म दत्त संज्यालले यो जिल्लाको नामाकरण गरेका थिए ।
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा ९ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये ३ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका छन्।
भर्ता पुण्ड्यदेवी
भर्ता पुण्ड्यदेवी नेपालको नारायणी अञ्चलको मकवानपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ६२१ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार भर्ता पुण्ड्यदेवीको जनसङ्ख्या ३७१९ छ। यस मध्य पुरुष ५०%, र महिला ५०% छन्।
तरुण गोगोई
तरुण गोगोई (सन् १९३६ अप्रिल १ - सन् २०२० नोभेम्बर २३) एक भारतीय राजनेता थिए, जसले सन् २००१ देखि सन् २०१६ सम्म आसामको १३औं मुख्यमन्त्रीको रूपमा कार्य गरेका थिए। उनी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस पार्टीका सदस्य थिए र पार्टीको उम्मेदवार भएर निरन्तर तीन पटक निर्वाचन जित्ने कीर्तिमान बनाएका थिए। उनी आसाम राज्यको सबैभन्दा लामो समयसम्म पदासिन हुने मुख्यमन्त्री समेत थिए। मुख्यमन्त्रीको रूपमा उनको कार्यकालको समयमा, उनले राज्यको राजकोषीय स्थितिमा सुधार ल्याउनुका साथै उग्रवाद समाप्त गर्नदेखि लिएर हिंसा न्यूनीकरण गर्ने श्रेय दिइने गरिन्छ।
उनी लोकसभाको सदस्यको रूपमा ६ कार्यकाल निर्वाह गरेका थिए। उनी खाद्य मन्त्रालय र खाद्य प्रसंस्करण उद्योग मन्त्रालयमा केन्द्रीय राज्य मन्त्री समेत भएका थिए।
प्रारम्भिक जीवन
गोगोईको जन्म सन् १९३६ अप्रिल १ मा आसामको जोरहाट जिल्लाको शिबसागरको रङ्गजान चिया उपत्यकामा एक जातीय आसामिया ताई-अहोम परिवारमा भएको थियो। उनको बुवा, कमलेश्वर गोगोई रङ्गजान चिया उपत्यका कम्पनीको एक मेडिकल अभ्यासी थिए  र उनको आमा उषा गोगोई आसामिया कवि गणेश गोगोईको सानी बहिनी थिइन्।
गुलाफीटाउके सुगा
गुलाफीटाउके सुगा (वैज्ञानिक नाम: Psittacula roseata) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "ब्लोसम-हेडेड प्याराकिट" (Blossom-headed Parakeet) भनिन्छ ।
पञ्चकन्या, चितवन
पञ्चकन्या नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
एनबिसी
एनबिसी (NBC) वा णतिओनल ब्रोद्चस्तिंग कम्पनी (National Broadcasting Company) एनबीसी युनिभर्सल, कमकास्ट को एक डिभिजनको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी अंग्रेजी भाषाको टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १९ जुन, १९२६ मा स्थापित भएको थियो।
पिप्ले, चितवन
पिप्ले नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
शर्मिला गुरूङ
शर्मिला गुरूङ एक नेपाली लोक गायिका हुन् । उनी नेपालको चर्चित तथा उत्कृष्ट लोक गायिकाहरू मध्ये एक हुन् ।
साङ्गितिक जीवन
शर्मीला गुरूङले मुख्यत लोक जीवनमा आधारित गीतहरूमा विशेष आफ्नो स्वर दिने गर्दछिन्।
म्याग्निफिसेन्ट फ्रान्स
म्याग्निफिसेन्ट फ्रान्स लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
जिम्बाब्वे राष्ट्रिय क्रिकेट टोली
जिम्बाब्वे राष्ट्रिय क्रिकेट टिम जिम्बाब्वेको राष्ट्रिय क्रिकेट टिम हो ।
फुलबारी, चितवन
फुलबारी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
माई इन्टर्भ्यूज
माई इन्टर्भ्यूज लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
भारोत्तोलन
भारोत्तोलन एउटा खेलाडीले बार्बेल्समा वेट प्लेटहरू जोडेर अधिक भन्दा अधिक तौल उठाउनको लागि प्रतिस्पर्धा गर्दै खेलिने खेल हो। यस खेलमा प्रतिस्पर्धी खेलाडीहरूलाई शारीरिक वजन अनुसार श्रेणीकरण गरिएको हुन्छ। शारीरिक वजन श्रेणीहरू पुरुष र महिला प्रतिस्पर्धीहरूको लागि फरक फरक हुन्छ।
प्रतियोगिता
भारोत्तोलन खेलका सम्पूर्ण प्रतियोगिताऔहरू अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलन सङ्घको निर्देशन अनुसार हुने गर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलन सङ्घको स्थापना सन् १९०५ मा भएको थियो। यसको प्रधान कार्यालय हङ्गेरीको बुडापेस्टमा अवस्थित छ।
तौल समूह
पुरूषहरूको तौल समूह
गयासुद्धीन तुगलक
गयासुद्दीन तुगलक दिल्ली सल्तनत मा तुगलक वंश को शासक थिए ।
भारोत्तोलन
तौल समूह
महिलाहरूको तौल समूह
मस्तिष्काघात
रगतको नसामा अवरोध आउने सम्भावना बढ्छ । जाडो याममा रगतमा भएको प्लेटलेट्स आपसमा टाँसिने भएर अवरोधको सम्भावना बढ्ने गरेको हो ।
जुन व्यक्तिको मस्तिष्कको बायाँ भाग (हेमिस्फियर) मा समस्या देखिन्छ, उनीहरूको दायाँ अंगले काम गर्न छोड्छ । यस्तै, मस्तिष्कको दायाँ हेमिस्फेयरमा समस्या हुँदा बायाँ अंगले काम गर्न छोड्छ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लूएचओ) का अनुसार विश्वव्यापी रूपमा ब्रेन अटयाकबाट मृत्यु हुने दोस्रो र अपंगता हुने तेस्रो प्रमुख कारण हो । विश्वव्यापी रूपमा ७० प्रतिशत स्ट्रोक र ८७ प्रतिशत स्ट्रोकसम्बद्घ मृत्यु र अपांगता निम्न र मध्यम आय भएका मुलुकहरूमा हुन्छ ।
अध्ययनहरूका अनुसार गत चार दशकयता स्ट्रोक निम्न र मध्यम आय भएका मुलुकमा दोब्बरभन्दा बढी रहेको छ भने चार दशकमै उच्च आय भएका मुलुकमा स्ट्रोक हुने घटना ४२ प्रतिशतले कम भएको छ ।सामान्यत: स्ट्रोकले शरीरको एक भागलाई प्रभावित गर्छ । उमेर बढ्नुका साथै स्ट्रोकको जोखिम बढ्छ तर अस्वस्थकर जीवनशैली र खानपान, व्यायामको कमी आदिले गर्दा यो समस्या युवालाई पनि भइरहेको छ ।
हार्ट अटयाक र ब्रेन अटयाक मुटु र मस्तिष्कका लागि एउटै किसिमको प्रक्रिया भए पनि समाजमा मस्तिष्काघातलाई त्यति गम्भीरताका साथ नलिने गरिएको डा. पन्त औंल्याउँछन् । हृदयाघातमा व्यक्ति मर्ने वा बाँच्ने भए पनि मस्तिष्काघातमा व्यक्तिविशेष बाँचे पनि धेरैजसो विकलांगताको समस्याले ग्रस्त हुन्छन् ।
के हो स्ट्रोक ?
हाम्रो मुटुदेखि मस्तिष्कमा विभिन्न रक्तनलीका माध्यमले निरन्तर रगतको आपूर्ति भइरहन्छ । यसले गर्दा मस्तिष्कका लाखौं कोषिकाको आवश्यकता पूर्ति हुन्छ । मस्तिष्कसम्म रगत पुर्‍याउन अवरोध उत्पन्न हुँदा ब्रेन अटयाक हुन्छ ।
रक्तनलीमा रगत जमेर अवरोध वा रक्तनली फुटेर मस्तिष्कमा अक्सिजन र पोषणको कमीले गर्दा मस्तिष्कको केही कोषको एक्कासि मृत्यु हुनु नै ब्रेन अटयाक हो । ब्रेन अटयाक हँुदा एक मिनेटमा २० लाखसम्म मस्तिष्कका कोष मर्न थाल्ने डा. पन्त बताउँछन् ।
तीन किसिमका स्ट्रोक
स्ट्रोक मुख्यत:
इस्किमिक, हेमोरेजिक र ट्रान्सिएन्ट इस्किमिक अटयाक गरी तीन प्रकारका हुन्छन् ।
‘हल्का स्ट्रोक आउनुलाई संकेतको रूपमा लिएर तुरुन्त स्नायु चिकित्सकसँग उपचार गराउनुपर्छ,’ डा. पन्त भन्छन्, ‘यो स्ट्रोक एमआरआई, सिटी स्क्यान गर्दासमेत नदेखिन सक्छ ।’
छिटो उपचारले सफलता स्ट्रोक भएपछि चिकित्सककहाँ जति ढिलो लगिन्छ, त्यति नै समस्या बढ्छ । स्ट्रोक भएको तीन घण्टाभित्रको समयलाई ‘गोल्डेन पिरियड’ भनिन्छ । जमेको रगतलाई समयमै उपचार प्रक्रियाद्वारा हटाउन सकिन्छ । यस्ता बिरामीलाई जमेको रगतको गलाउने (टिस्यु प्लाज्मिनोजेन एक्टिभेटर) सुई दिएर कोषिकाको रक्तआपूर्ति बहाल गरिन्छ । तर यो स्ट्रोक भएको साढे तीन घण्टाभित्र दिइसक्नुपर्छ ।
सुन्तला
सुन्तला (Citrus reticulata) मध्य तथा उच्च पहाडी क्षेत्रमा पाइने सिट्रस प्रजातिको फल तथा वनस्पति हो। यसको बोट 25 ftसम्म अग्लो हुन्छ। यो पतझड वर्गको वनस्पति हो। यसको काण्ड तथा ठुला हाँगामा तीखा काँडाहरू हुने गर्दछन्। यसको पात साना तथा गाढा हरियो हुन्छ।
अमेरिकन ब्रोडकास्टिङ कम्पनी
अमेरिकन ब्रोडकास्टिङ कम्पनी (American Broadcasting Company) वा एबिसी (ABC) वाल्ट डिज्नी कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १५ मई, १९४३ मा स्थापित भएको थियो।
टुइँसी सुगा
टुइँसी सुगा (Psittacula cyanocephala) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा "प्लम-हेडेड प्याराकिट" (Plum-headed Parakeet) भनिन्छ ।
कुतुब मिनार
कुतुब मिनार भारतको नयाँ दिल्लीको महरौलीमा अवस्थित इँटाबाट बनाइएको विश्वको सबैभन्दा ठूलो मिनार र विश्व सम्पदा क्षेत्र हो। यसको उचाइ ७२.५ मिटर र व्यास १४.३ मिटर रहेको छ, जुन मासतिर गएर शिखर जस्तो हुने गर्दछ। यो मिनारमा ३७९ वटा भर्‍याङ रहेका छन्।
नाल्मा
नाल्मा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
कर्णाट वंश
वि. सं. ११५४मा नेपालको दक्षिण-पूर्वी तराई खण्डमा डोय राज्य खडा भयो। दक्षिण भारत कर्नाटक देशबाट आएका नान्यदेवले सिम्रौनगढलाई राजधानी बनाई तिरहुत (डोय) राज्यको स्थापना गरे। सिम्रौनगढ पुर्वी तराईको बारा जिल्ला हालको कलैया भन्दा दक्षिणमा पर्छ। नान्यदेव दक्षिण भारतमा चालुक्य शासकको राज्यको सेनापति थिए र चालुक्यहरूले उत्तर भारततर्फ विजय अभियान चलाउदा नान्यदेव नेपाल पसेका थिए। नान्यदेवपछि गङ्गादेव, नरसिंहदेव, रामसिंहदेव, शक्तिसिंहदेव, भूपालसिंहदेव, हरिसिंहदेव राजाहरूले सवा दुईसय वर्षसम्म राज्य गरे।
फेयर फ्रान्स
फेयर फ्रान्स लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
कर्णाट वंश
वि.सं. १३८१ मा दिल्लीका वादशाह गयाशुद्धिन तुगलकले डोयराज्यमा आक्रमण गरी डोय राज्य ध्वस्त पारेपछी सातौँ राजा हरिसिंहदेव राज्य छोडी भागे। हरिसिंहदेव भागेपछि तुगलकले कामेश्वर ठक्कर (ब्राह्मण) लाई डोय राज्यको शासक नियुक्त गरे। डोय राज्यको आर्थिक स्थिती राम्रो थियो र यो शक्तीशाली राज्य थियो भन्ने कुरा उसले बेला बेलामा उपत्यकामा आक्रमण गरी कर असुली गरेर फर्किने गरेकोबाट पनि थाहा हुन्छ।
राजाहरू
नान्यदेव
पोप फ्रान्सिस
फ्रान्सिस (Franciscus ; जन्म नाम: जर्ज मारियो बर्गोग्लियो (जन्म: १७ डिसेम्बर १९३६)मा भ्याटिकन सिटीमा रहेको क्याथोलिक चर्चका २६६औं पोपको रूपमा १३ मार्च २०१३मा निर्वाचित व्यक्ति हुन् । उक्त पदमा निर्वाचित भएपछि हाल उनी चर्चको प्रमुख तथा विश्वको सबैभन्दा सानो राष्ट्र भ्याटिकन सिटीको शासकसमेत भएका छन् ।
अर्जेन्टिनाको राजधानी सहर ब्युनर्स आयर्समा जन्मिएका जर्ज मारियोलाई सन् १९६९मा पुजारीको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो । उनले सन् १९७३ देखि १९७९ सम्म अर्जेन्टिनाको सोसाइटी अफ जिसस नामक संस्थाको नेतृत्व गरेका थिए । त्यसपछि सन् १९९८मा ब्युनर्स आयर्सकोआर्कबिसप हुँदै उनी सन् २००१मा पोपको चुनावमा मतदान गर्ने कार्डिनलको रूपमा चुनिए । सन् २०१३ फेब्रुअरी २८मा उनका अग्रज पोप बेनेडिक्ट सोर्हौंले राजीनामा दिएपछि पोप छनौटगर्न भ्याटिकन सिटीमा आयोजित एक गोप्य भेलाले उनलाई पोपको रूपमा चुन्यो । पोप चुनिएपछि जर्ज मारियोले प्राचिन सन्त फ्रान्सिस अफ असिसीको सम्मानमा आफ्नो नाम फ्रान्सिस प्रथमको रूपमा परिवर्तन गरे । सोसाइटी अफ जिससबाट पोप हुने प्रथम व्यक्ति पोप फ्रान्सिस, अमेरिकी मुल तथा दक्षिणी गोलार्द्धबाट पनि पहिलो पोप हुन् ।
प्रारारम्भिक जीवन
जर्ज मारियो बर्गोग्लियोको जन्म ब्युनर्स आयर्सको फ्लोरेसमा भएको थियो । उनी इटालियन आप्रवासी मारियो जोसे बर्गोग्लियो र उनकी पत्नी रेगिना मारिया सिभोरीका पाँच सन्तान मध्ये एक थिए । इटालीको पिडमन्ट क्षेत्रको पोर्टाकोमरोमा जन्मिएका मारियो जोसे एक रेलवे कामदार थिए । उनकी पत्नी रेगिना मारिया एक गृहणी थिइन् । रेगिनाको जन्म ब्युनर्स आयर्समा बस्दै आएको एक उत्तरी इटालियन आप्रवासी परिवारमा भएको थियो ।  जर्ज मारियोकी दिदी मारिया एलेनाका अनुसार उनीहरूका बुबाले इटालीमा भएको तानाशाही शासनले उनलाई देश छोड्न बाध्य बनाएको थियो भनेर पटक पटक भन्ने गरेका थिए । एलेना पोपकी एकमात्र जीवित एकै कोखकी आफन्त हुन् ।
बर्गोग्लियो बाल्यकालदेखि नै स्थानीय सान लरेन्जो डि अलमाग्रो नामक फुटबल क्लबका समर्थक हुन् । उनी कलाकार टिटा मेरेलो अभिनित तथा नियोरियालिजम चलचित्रका प्रशंसक (फ्यान) हुन् भने अर्जेन्टिना र उरूग्वेमा प्रचलित मिलोङ्गा भनिने परम्परागत संगित उनलाई असाध्यै मनपर्छ । उनले राष्ट्रिय प्राविधिक संस्थान नामक प्राविधिक माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययन गरेर रसायन प्रविधिमा स्नातकसम्मको अध्ययन गरेकाछन् । अध्ययन पश्चात बर्गोग्लियोले केही वर्ष हिकेदिअर ब्याचम्यान खाद्यप्रयोगशालामा रसायन प्रविधिकको रूपमा काम गरे । केही स्रोतहरूका अनुसार उनले ब्युनर्स आयर्स विश्वविद्यालयबाट रसायनशास्त्रमा स्नातकोत्तरसम्मको अध्ययन गरेकाछन् ।  बर्गोग्लियो २१ वर्षको हुँदा उनलाई खतरनाक निमोनिया भयो र उनको फोक्सोमा पानी जमेकोले फोक्सोको एक भाग शल्यक्रिया गरेर हटाइएको थियो ।
बर्गोग्लियो स्पेनिस, ल्याटिन, इटालियन, जर्मनी फ्रेन्च, र अङ्ग्रेजी भाषामा संवाद गर्न सक्षम छन् ।
२०१२ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी
२०१२ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी प्रतियोगिता आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी को चौथौ संस्करण हो । यो आइसिसी टुर्नामेन्ट श्रीलङ्कामा सन् २०१२ सेप्टेम्बर १८ देखि ७ अक्टोबर २०१२ सम्म सञ्चालन हुनेछ । यो टुर्नामेन्ट श्रीलङ्काको तिन वटा शहर कोलम्बो,पालिकेले,हम्बनटोटामा खेलाइनेछ ।
काचन
काचन नेपालको सगरमाथा अञ्चलको सप्तरी जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार काचनको ७९३ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ३०७२ रहेको छ।
राशि-चक्र
राशि नक्षत्रहरूको एउटा घेरा अथवा समूह हो जसको माध्यमबाट सूर्य, चन्द्रमा, र ग्रह आकाशमा पारगमन गर्छन । ज्योतिषहरूले यि नक्षत्रहरू माथि ध्यान दिए र यिनलाई केही विशिष्ट महत्त्व दिए । समय संग-संगै उनीहरूले बारहौं नक्षत्रहरूको विशिष्टताहरूलाई ध्यानमा राखेर त्यसमा आधारित बारह राशिहरू राशि-चिन्हहरूको एक प्रणाली बनाए ।
राशिको विवरण
कर्कटः अन्तरिक्षको चोथो राशि कर्कट, जल तìव प्रधान राशि हो जसको स्वामी चन्द्रमा हो। चन्द्रमाको सम्बन्ध मनसँग हुन्छ र मनबाटै विचारहरू उत्पन्न हुन्छन्। तसर्थ विचारप्रधान पेसाहरू जस्तै कला, पेन्टिङ, अभिनय, राजनीति, सल्लाहकार, वकालत आदि कर्कट राशि भएका व्यक्तिहरूले सजिलै आफ्नो वर्चस्व बनाउने दक्षता राख्छन्। जल तìव प्रधान राशि भएकोले पनि यिनीहरू जलसँग सम्बन्धित कुनै पनि पेसा जस्तै गोताखोर, जलसेना, मराइन इन्जिनियरिङ, पौडीबाज, तेल प्रशोधन आदि क्षेत्रमा दिन, दुगुना, रात चौगुना प्रगति गर्दछन्। व्यापार, वाणिज्य, खेतीपाती, पशुपालन, डेयरी प्रोडक्टस र प्रशासनिक काममा यिनीहरूको कार्यकुशलता प्रशंसा योग्य हुन्छ।
कन्या : अन्तरिक्षको छैँटौँ राशि कन्या पनि पृथ्वी तìव प्रधान राशि हो। बुध ग्रह यसको मालिक हो। बुध ग्रहले बुद्धि, विवेक र तर्कलाई अगाडि राख्छ। त्यसैले कन्या राशि भएका मानिसहरू बुद्धि र तर्कको सहायताले अरूलाई वशमा पार्छन्। यिनीहरू हरेक कार्य बुद्धि लगाएर चतुर्‍याइपूर्वक सम्पन्न गर्दछन्। व्यापार, व्यवसाय, वाणिज्य, लेखन, साहित्य, कला अनि सबै खाले प्राविधिक पेसामा कन्या राशि भएका व्यक्तिहरूले आफूलाई स्थापित गरेको पाइन्छ। साथै यिनीहरू कम्युनिकेशन अफिसर, वकील, सल्लाहकार, शिक्षक, प्राध्यापक आदिको रूपमा निकै नै जम्दछन्। पृथ्वी तìव प्रधान राशि भएकाले यिनीहरूमा सहनशीलता, लज्जा गहनाकै रूपमा हेर्न पाइन्छ।
तुला : वायु तìव प्रधान भएको तुला राशिको स्वामी शुक्र ग्रह हो। शुक्र ग्रह भनेको वैभव, सम्पन्नता, सुख, समृद्धिको दाता हो। तुला राशि वायु तìव प्रधान भएकाले व्यक्ति धन सम्पत्तिले परिपूर्ण त हुन्छ नै, उसको कीर्ति पनि फैलन्छ। चाहे त्यो सकारात्मक होस् या नकारात्मक। यिनीहरू फिलिम, नृत्य, गीत, सङ्गीत, कला, लेखनजस्ता क्षेत्रमा विशेष दखल राख्दछन्। म्यानेजर, कूटनीति, परराष्ट्र नीति, राजनीति, राजदूत वा यस्तै कार्य जहाँ व्यवस्थालाई सन्तुलित बनाउनुपर्ने हुन्छ, त्यस्तो क्षेत्रमा तुला राशि भएका व्यक्तिहरू अरूभन्दा सफल हुन्छन्। स्पेस इन्जिनियरिङ, खगोल विज्ञान, जिनेटिक इन्जिनियरिङ, कपडा, कागज, पि्रन्ट, प्रेस, मिडियाजस्ता क्षेत्रमा पनि यिनको वर्चस्व रहन्छ।
वृश्चिक : जल तìव भएको, स्थिर, स्वभावको वृश्चिक राशि अत्यन्त महìवपूर्ण राशि हो जसको मालिक मङ्गल ग्रह हो। वृश्चिक रहस्यमय राशि हो र यसले शरीरको अङ्गमध्ये जनेन्दि्रयको प्रतिनिधित्व गर्छ। जल पनि ऊर्जाकै श्रोत हो, साथसाथै वृश्चिक जल तìव प्रधान राशि भएका कारण त्यस्ता क्षेत्रहरू जसमा पानीको उपयोग हुन्छ वा पानीसँग सम्बन्ध राख्छ। अर्थात् माछापालन, हाँसपालन, जनसेना, मराइन इन्जिनियरिङ, पौडी, हाइड्रोपावर आदिमा यिनीहरूले विशेष सफलता पाउँछन्। त्यस्तै कवि, दार्शनिक, लेखक, समालोचक, विचारक, गुप्तचरजस्ता क्षेत्रमा यिनको प्रभुत्व रहन्छ। आयात, अनुसन्धान, केमिकल, रिसर्च, एक्सप्लोरिङ, जीवविज्ञान र समुद्रसँग सम्बन्धित कार्यहरूमा यिनीहरूले छिटोछिटो प्रगति गर्दछन्।
धनु : वृहस्पति स्वामी भएको धनु अग्नि तìव प्रधान तथा दोहोरो स्वभावको राशि हो। अग्निको सोझो काम हो जल्नु अथवा जलाउनु न कि सोच विचार गर्नु र तसर्थ धनु राशि भएका व्यक्तिहरू कामभन्दा पनि परिणामप्रति सचेत हुन्छन्। यिनीहरू प्रशासन, शिक्षण, मेडिकल, केमिकल्स, उद्योग, भू-उपग्रह, पत्रकारिता, होटल म्यानेजमेन्ट, भाषा अनुवाद -दोभाषे), कम्प्युटर सˆटेयर तथा हार्डवेयरजस्ता क्षेत्रमा प्रगति गर्दछन्।
मकर : अन्तरिक्षको दसौँ राशि मकरको मालिक शनि ग्रह हो। यो राशि पृथ्वी तìव प्रधान राशि हो। यो राशि भएका व्यक्तिहरूले कुनै पनि कामको सुरुमा असुविधा, असफलता बेहोरे पनि अन्ततोगत्वा मनले चिताएको फल भेट्टाएरै छोड्छन्। यो सुरुको असफलताको कारण शनि ग्रह पनि एक हो। इन्जिनियरिङ, व्यवस्थापन, मार्केटिङ, बिमा, बैङ्किङ, एकाउन्ट, लेखा परीक्षणजस्ता क्षेत्रमा यिनीहरू चाँडै सफल हुन्छन्। डाइरेक्टर, सञ्चालक, म्यानेजर, अध्यक्ष वा चिफ एक्जिक्युटिभ अफिसरजस्ता पदमा यिनीहरू सबैभन्दा चाँडै पुग्छन्।
कुम्भ : वायु तìव प्रधान भएको, स्थिर स्वभावको कुम्भ राशि एक रहस्यमय राशि हो। यसको मालिक पनि शनि नै हो। यसलाई मानवतावादी राशि पनि भनिन्छ। सञ्चार, कम्प्युटर विज्ञान तथा प्रविधि, रिसर्च, ज्योतिषी, प्राविधिक कार्यजस्ता क्षेत्रमा कुम्भ राशि भएका व्यक्तिहरूलाई अत्यधिक सफलता मिल्छ। यिनीहरू कुनै कार्य सुरु गरेपछि समाप्त गरेर मात्र सन्तोष लिन्छन्। लेखन, साहित्य कला, दर्शन, धर्म प्रचार, अन्तरिक्ष विज्ञान, भू-उपग्रह, भौतिक विज्ञान, मिडिया र राजनीतिमा यिनीहरूले राम्रो सफलता पाउँछन्।
मीन : जल तìव प्रधान भएको, दोहोरो स्वभावको राशि मीन अन्तिम राशि हो जसको मालिक बृहस्पति ग्रह हो। जल भनेको जीवन हो र जीवनको सञ्चालन ग्रहहरूमध्ये सबभन्दा शालिन वृहस्पति ग्रहले गर्ने भएकाले मीन राशि भएका व्यक्तिहरू थोरै मिहिनेतमा पनि अत्यधिक सफल हुने गर्दछन्। यिनीहरू मराइन इन्जिनियरिङ, दूध तथा दुग्ध पदार्थ, जलसेना, गोताखोर, वैज्ञानिक शोधजस्ता क्षेत्रमा अत्यधिक सफल हुन्छन्। लेखन, साहित्य, कविता, दर्शन,चलचित्र,कला, मनोरञ्जन, हाँस्य विधा, इलेक्ट्रोनिक्स, मेकानिक, अध्ययन, अध्यापन, योग, ध्यान, अध्यात्मकजस्ता क्षेत्रमा यिनीहरू अब्बल हुन्छन्।
भिमबेटका चट्टान आश्रय
भिमबेटका चट्टान आश्रय  भारतको मध्य प्रदेश राज्यमा अवस्थित स्थित एक पौराणिक पुरातात्त्विक स्थल हो ।
मुना थापा
मुना थापा एक नेपाली लोक गायिका हुन्। उनी हाल नेपालको चर्चित तथा उत्कृष्ट लोक गायिकाहरू मध्ये एक हुन्।
प्रारम्भिक जीवन
उनी २०६२ सालमा गीत गाउनकै लागि काठमाडौँ आएकी थिइन् । उनले सुरुमा दोहोरी साँझमा काम गरिन् । उनको पहिलो गित "केबुलकारमा गेट" हो ।
वन अफ द किङ्ग्स अफ द रिपब्लिक
वन अफ द किङ्ग्स अफ द रिपब्लिक लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।
चैनपुर, चितवन
चैनपुर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
शिवनगर, चितवन
शिवनगर नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लाबागमती प्रदेश मा स्थित भरतपुर महानगरपालिका वडा नं १४ को सदरमुकाम हो। भरतपुर-१४ को वडा अध्यक्ष राजेन्द्र सांखी हुन् । यसै भरतपुर-१४ शिबनगर मा कं. पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) को घर छ, उनी यहीँ बस्छन् । शिबनगर मा धेरै बहु जातीय र उनीहरुले मान्ने छुट्टाछुट्टै बहु संस्कृतिक पनि छ। शिबनगर एक पयटक क्षेत्र पनि हो। https://www.youtube.com/STSDigitalYT
यसका क्षेत्र/ठाउँ हरु
भरतपुर -१४ मा पर्ने ठाउँ हरु,   सुन्दरबस्ती, पकैडि, बरौजी, भिमसिमनगर,  शिवनगर , हनुमाननगर, शान्तिपुर, जिम्मुवाल चोक
सन्दर्भ सामग्रीहरू
STS Digital
बेल्वाजब्दी
बेल्वाजब्दी सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस हो।
द मास्टर्स अफ लाइफ
द मास्टर्स अफ लाईफ लेखक तथा उपन्यासकारम्याक्सिम गोर्कीद्वारा लिखित किताब हो ।