निर्मलकुमार_भण्डारी
जीवनी
पिता स्वर्गीय भानदत्त भण्डारी र माता स्वर्गीय धर्मादेवी भण्डारीका कोखबाट वि.स. २०१३ साल माघ १२ गते का दिन सरस्वतीनगर–६ बेल्टुक्रा, डोटी जोरायलमा वरिष्ट साहित्यकार निर्मलकुमार भण्डारी 'तिरस्कृत' सामान्य परिवारमा जन्मिएका हुन । सानै देखिनै धेरै लगनशील, मेहिनेती र मिलनसार भण्डारीले प्राथमिक तहको शिक्षा गाउँकै श्री शिवपुर प्रथमिक विद्यालय चन्कट्टेमा वि.स. २०२१ सालमा भर्ना भएर कक्षा ५ सम्मको पढाई गरेका थिए । वि.स. २०२६ सालमा श्री रघुनाथ मा.वि. निरौली डोटीमा कक्षा ६ मा भर्ना भएका भण्डारीले श्री घण्टेश्वर मा.वि. जोरायल, डोटीबाट वि.स. २०३० सालमा एस. एल. सी पास गरेका थिए । एस.एल.सी. दिईसके पछि घरका विविध समस्याका कारणले उच्च शिक्षा हासिल गर्न नसकिने अवस्था सिर्जना भयो । विभिन्न दुःख–कष्ट सहेर घरमै बस्नु पर्ने बाध्यता भयो । त्यस पछि ३ वर्ष सम्म गाई,भंैसी हेर्ने, र गोठालो जाने काम सिवाय अर्को कुनै विकल्प रहेन । भण्डारीसँग गाई गोठालो जाँदा होस् या पानी पधेरो जाँदा होस् उनको साहित्यिक यात्रा त्यतिखेर देखिनै सुरु भैसकेको आभास हुन्थ्यो । विभिन्न कठिनाईसँग जुझ्दै अघि बढेका भण्डारीले वि.स. २०३३ साल देखि २०३५ साल सम्म श्री घण्टेश्वर साधारण मा.वि. जोरायल डोटीमा अस्थायी रूपमा शिक्षण कार्य गरेकाथिए । उनले वि.स. २०३६ सालमा स्थायी शिक्षकमा नाम निकालेपछि उनलाई थप उर्जा मिल्यो । त्यसपछि उनी वि.स. २०३९ सालमा श्री शिवपुर प्रा.वि. चन्कट्टे जोरायल डोटीमा स्थानान्तरित भएका थिए । उत्कृष्ट शिक्षण सेवाकार्य गरेवाफत नेपाल सरकार शिक्षामन्त्रालयले उनलाई २०४८ सालमा राष्ट्रीय शिक्षा पदकले सम्मानित गरेको थियो । विभिन्न बाध्यताका कारण आफ्नो पढाइ विचमै छोडेका भण्डारीले वि.स. २०३० सालमा एस.एल.सी. पास गरिसके पछि पुनः पढ्ने मनसाय बनाएर २० वर्षको अन्तराल पछि वि.स.२०५० सालमा कैलाली बहुमुखी क्याम्पस धनगढी कैलालीबाट इन्टर पास गरेकाथिए । वि.स. २०३९ साल देखि श्री शिवपुर प्रा.वि. चन्कट्टेमा कार्यरत रहेका भण्डारीलाई अकस्मात ठूलो बज्रपात प¥यो । उनका पिताको स्वर्गारोहण भयो र घरको सम्पूर्ण जिम्मेवारी उनकै टाउकोमा आईप¥यो । त्यसपछि उनको पढाई प्रमाणपत्र तहमै सीमित भयो । २०४६ सालबाट उनी गायत्रीतीर्थ शान्तिकुञ्ज हरिद्वारबाट प्रकाशन हुने विशुद्ध धार्मिक पत्रिका अखण्डज्योति हुलाकबाट मगाई पठन–पाठन गर्नथाले । तत्कालिन स्थानीय पंचेहरूले उनलाइ वि.पि.कोइरालाका साहित्यहरु हुलाकबाट मगाई पढ्नेगरेको आरोप लगाई जि.प्र.का.डोटीमा थुनाई दिनुसम्म दुःख दिएका थिए । त्यतिमात्र होइन त्यस पछिका दिनमा उनले अझ धैरैठूलो समस्याको समाधान गर्नुपर्ने परिस्थितिको सिर्जना भयो । देशमा ठूलो परिवर्तन लयाउने भनेर ने.क.पा. माओवादीको १० वर्षे युद्ध चल्यो । जनताका पक्षमा बोल्ने भनेर गाँउ घरमा ठूलाठूला नारा घन्किन्थे, तर विद्यालयमा पढाउने शिक्षक भएर गाँउका विद्यार्थी लाई शिक्षाको ज्योति दिने शिक्षकलाई तिनै जनताका नेता हूँ भन्ने हरूले नौकरीको अवधिको १२ वर्ष बाँकी रहैकै बेला बाध्यात्मक परिस्थितिमा नौकरी छाड्न विवस बनाए । यी डयौडा गीतका हरफले अहिले पनि भण्डारीका जीवन सँग मेलखाएका छन् ।गह भरी आँसुका धारा बगाउदै उनले भने –“जन्म थलो छोड्नुप¥यो, १२ वर्ष समय बाँकी रहदै नौकरी छोड्नुप¥यो । जिन्दगीमा के–के गरुला भन्ने ठूलो आसा थियो, के सोचेको थिएँ के भैदियो, कहाँ घर छुटयो, कहाँ नौकरी छुटयो, कहाँ साथी–भाइ छुटे आदि–आदि ।”वि.स. २०६२ साल कार्तिक ३० गतेका दिन माओवादीको पीडा सहन नसकेर नौकरीबाट राजीनामा दिई घर छाडेर भाग्नु प¥यो । आफूलाई परेको समस्या लेखेर सम्वन्धित निकाय सम्म धाएँ, नेताले विगारेको देशमा हामी जस्ता मान्छेका कुरा सुन्ने कोही भएनन्, यति भन्दै थिए अनि मन थाम्न नसकेर आँखाबाट धर–धरी आँसु खसाले भण्डारीले । उनले भने एक दिन राती १२ बजेको समयमा माअ‍ेववादी समुहले मेरो घर घेरेर भन्नथाले – “ढोका खोल ! ढोका खोल ! ” त्यसपछि मैले ढोका खोले, उनीहरूले भने –“हामीहरु लाई भित्र बास बस्न देउ ।” मेरो घरमा धेरै ठाउँ नभएका कारणले पनि मैले भने–“मेरो घरमा एक सुत्ने कोठा र एक भान्सा छ, त्यसमै सुत्ने भए सुत्नुहोस् यति भन्दा उनिहरु ६० जनाको संख्यामा आएका हँुदा उनीहरू लाइ मेरो घरभित्र राख्ने ठाउँ थिएन । मेले कहाँ राखु भने । उनीहरूले मेरो घरभित्र पसेर ओढ्ने ओछयाउने लुगाहरु लुछ–लाछ गरी बसे र घर कब्जा गरे । केही दिन त मैले पनि त्यसैमा विताएँ । त्यसपछि तिनी हरूले मेरो घर नछाड्ने भए पछि म आफ्नो घर छोडेर छिमेकिको गाँउ रिठारामा बस्न गए । केही समय पछि एक दिन जोरायलमा माओवादीका सुदुर पश्चिम कमाण्डर लेखराज भट्ट आउँदा मैले आफ्नो समस्या उनलाई सुनाए । त्यस पछि लेखराज भट्टले मेरो घर कब्जा गर्ने हरूलाई घर छोडी दिनभनी आफ्नो तर्फबाट चिठ्ठी लेखि पठाएका थिए । त्यति गर्दा पनि उनीहरूले मेरो घर छोडेनन् । उल्टै म जहाँ गएर बसेको थिएँ त्यही गाँउमा गएर नाना थरी धम्की दिन थाले । चक्कु देखाई हाम्रा कुरा लेखराजसँग पु¥याउने भन्दै ज्यान जोखिममा पार्ने र नौकरी खाइदिने सम्मका कुराहरु गरे । अन्ततः मैले बाध्य भएर आफ्नो घरगाँउ र नौकरी छोडेर भाग्नुपर्ने अवस्था आउदा वि.स. २०६२ सालमा कैलाली आएर बस्नु परेको उनी बताउछन् ।”कैलालीमा वसे पनि जन्मभूमिको माया र ममता लाइ बिर्सन नसकेर व्यथित भएको कुरा उनी बताउछन् । भण्डारी साहित्य लेख्न,े समाजसेवा गर्ने, धार्मिक आचरणका शान्त स्वभावका मानिस हुन् । उनको साहित्य तर्फ कविता, गीत, लेख–रचना आदिमा रुचि छ । उनका–कर्तव्यबोध, चेलिबेटिको विलौना, सावधान ! नयाँयुग आउदैछ, वीरेन्द्र शोककाव्य, आमा शोककाव्य, निर्मलमणी जस्ता कविता सङ्ग्रह एवं खण्ड काव्यहरु प्रकाशनमा आइसकेका छन् भने, अन्य पत्र–पत्रिकाहरूमा पनि थुप्रै लेख रचनाहरु प्रकाशित भैसकेका छन् । संचारमाध्यम– रेडियोनेपाल तथा स्थानीय एफ.एम. रेडियोमा समेत काम गरिसकेका भण्डारी सु.प. साहित्य समाज धनगढीका आजिवन सदस्य, कैलाली जन–पुस्तकालय एवं प्रतिभा सामुदायिक पुस्तकालय अत्तरियाका आजीवन सदस्य लगायत अन्य थुप्रैैं साहित्यिक सङ्घ संस्थाहरूमा संलग्न रहेका पाइन्छन् भने दर्जनौं साहित्यिक सङ्घ–संस्था हरूबाट समय–समयमा पुरस्कृत एवं सम्मनित पनि भएका छन् । उनी आफ्ना जीवनका अनुभव यसरी सुनाउछन् । राम्रो काम गर्दा गर्दै पनि धैरै जसो ठाँउबाट आफ्नो अवमूल्यन भएको,देश–परिवेश र शासन व्यवस्था भित्र देखिएका व्यथिति प्रतिको चिन्ता , राष्ट्र–राष्ट्रियता प्रतिको खेलवाड आदिका विषयमा सधै चिन्तित रहन्छन् भण्डारी । उनलाइ साहित्य क्षेत्रबाट नै तमाम सङ्घ संस्थाले सम्मानित एवं पुरस्कृत गरेका दिन खुसी हुन्छन् भने उनका जीवनको सवै भन्दा कालो दिन शिक्षण अवधिका १२ वर्ष बाँकी छदै माओवादीका कारणले जागीर छाड्नु परेको दिनलाई सम्झन्छन् भने नेपाल सरकार शान्ति मन्त्रालयको वेवसाइटमा समेत द्वन्द्वविस्थापितको सूचिमा नामरहेको भएपनि अहिले सम्म कहिकतैबाट कुनैपनि प्रकारको् राहत/क्षतिपूर्ति पाउन नसकेको गुनासो गर्दछन् । भण्डारीका २ छोरा,  श्रीमान श्रीमति र नाति बुहारी गरी जम्मा ६ जनाको परिवार छ । हाल उनी अत्तरिया नगरपालिकाको बासकोटा भन्ने गाउँमा रहदै आएका छन् । उनको साहित्यिक जीवन सफल र उज्वल रहोस यहिनै मेरो सद्भाव र शुभकामनाछ ।