cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कुबेरबहादुर ओली
शान्ति प्रक्रियालाई तार्किक निस्कर्षमा पुर्‍याउन गास, वास, कपास, शिक्षा, स्वास्थ्य जस्ता जनताका आधारभुत आवश्यकता पूरा गर्दै सङ्घीय समुन्नत नेपालको नयाँ खाकासहितको नया संविधान निर्माणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नु ओलीको प्रमुख एजेण्डा रहेको छ। जनताका भैपरि आउने दैनिक समस्यालाई समाधान गर्न पहल गर्ने र विकास निर्माणका कामलाई पनि सक्रियतापूर्वक पुरा गर्ने लक्ष्य उहाँको छ।
सुनामगञ्ज सदर उपजिल्ला
सुनामगञ्ज सदर बङ्गलादेशको सुनामगञ्ज जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला सिलेट विभाग अन्तर्गत पर्दछ।
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्लामा एक अस्थायी सैनिक किल्लाको स्थापना गरेपछि पाकिस्तानी सेना र स्थानीय राजाकारको समूहले यस उपजिल्लाको कृष्णनगर, सुनामगञ्ज सहर र आहसानमारा जस्ता स्थानहरूका कयौँ सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरेका थिए भने सेनाले घरटहरामा आगजनी र महिल माथि दुर्ववहार समेत गरेका थिए। पाकिस्तानी सेनाले सुनामगञ्ज सर्किट हाउसमा ३ जना बङ्गलादेशी लडाकुको हत्या गरेका थिए। बङ्गलादेश मुक्ति युद्धका बेला पाकिस्तानी सेनासँगको युद्धमा ४८ बङ्गलादेशी लडाकुको मृत्यु भएको थियो।
अर्थतन्त्र
यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लाका अधिकांश मानिसहरू किसान हुन्। यस उपजिल्लामा मुख्यतया धान, बदाम, आलु, प्याज, लसुन तथा अन्य अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया आँप, नरिवल, केरा, लिची, अम्बा, खरबुजा, भुइँकटर, मेवा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, काष्ठ सामग्री उत्पादन केन्द्र,  बरफ उद्योग तथा प्लाष्टिक सामग्री उत्पादन कारखाना रहेका छन्। यस उपजिल्लाले मुख्यतया धान, माछा लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेको आलसको तेल, तील र खैनी पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा २२ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा १७० माछापालन केन्द्र, ११० दुग्ध सङ्कलन केन्द्र, २१० कुखुरापालन केन्द्र तथा १ चल्ला उत्पादन केन्द्र रहेका छन्।
यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ६२.०६% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै मजदुरीमा ६.४५%, उद्योगमा ०.८५% वाणिज्यमा १०.९६%, सञ्चार र यातायातमा १.६५%, निर्माण क्षेत्रमा ०.६९%, सुविधामा ५.०१%, धार्मिक सेवामा ०.४२%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा २.०८% र अन्यमा ९.८३% रहेका छन्।
प्रशासन
प्रशासकीय सुनामगञ्ज थानाको स्थापना सन् १८७७ मा भएको थियो भने सन् १९८४ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा ९ सङ्घ परिषद्हरू रहेका छन् जुन यस प्रकार छन्; कोठियार सङ्घ परिषद्, गौरारङ सङ्घ परिषद्, लक्खनश्री सङ्घ परिषद्, मोहनपुर सङ्घ परिषद्, मोलापारा सङ्घ परिषद्, रङ्घर चार सङ्घ परिषद्, कुरबान नगर सङ्घ परिषद् र जहाँगीरनगर सङ्घ परिषद्।
शिक्षा
यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४८.६३% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ५३.०९% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४३.७६%रहेको छ। यस उपजिल्लामा ५ क्याम्पस, २ प्राविधिक शिक्षण संस्था, ३२ माध्यमिक विद्यालय, १९५ प्राथमिक विद्यालय, ८ बाल उद्धान केन्द्र, २६ सामुदायिक विद्यालय र ७ मदरसाहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; सुनामगञ्ज सरकारी क्याम्पस (सन् १९४४), सुनामगञ्ज सरकारी महिला क्याम्पस (सन् १९८४), सुनामगञ्ज पैरा क्याम्पस (सन् १९९५), माइनुल हक क्याम्पस (सन् २००४), सरकारी जुब्ली उच्च विद्यालय (सन् १८८७), सतिस चन्द्र सरकारी कन्या उच्च विद्यालय (सन् १९४०), रानगर चार हरिनापति उच्च विद्यालय (सन् १०४२), नारायणतला मिसन उच्च विद्यालय (सन् १९७२), सुनामगञ्ज कन्या उच्च विद्यालय (सन् १९८०), कृष्णनगर सरकारी प्राथमिक विद्यालय, सैयदपुर सरकारी प्राथमिक विद्यालय, हुसइनपुर सरकारी प्राथमिक विद्यालय, नियामतपुर सरकारी प्राथमिक विद्यालय, सुनामगञ्ज द्विनी मदरसा (सन् १९७४), दामोदरतपी इस्लामिया दाखिल मदरसा (सन् १९६५) आदि।
दयानन्द बज्राचार्य
प्राध्यापक डा. दयानन्द बज्राचार्य (२००२-२०७०) नेपालका प्रसिद्ध बैज्ञानिक तथा लेखक थिए। उनलाई नेपालका प्रथम वनस्पतिशास्त्रीको रूपमा पनि चिनिन्छ। नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञाप्रतिष्ठान (नास्ट)का उपकूलपति बनेका बज्राचार्यले ३ दशक भन्दा बढी त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापन गरेका थिए। बज्राचार्यले जर्मनको राइबर्ग विश्वविद्यालयबाट प्लान्ट साइन्समा विद्यावारिधि गरेका थिए। निकै लामो समय त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा बज्राचार्य वनस्पति विज्ञान विभागको विभागीय प्रमुख रहेका बज्राचार्य सोही विश्वविद्यालयको शिक्षाध्यक्ष सम्म बनेका थिए।
उनले धेरै विषयमा वैज्ञानिक खोज तथा अनुसन्धान गरेका छन् र दर्जनौं राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय जर्नलहरूमा अनुसन्धानमूलक लेखहरू लेखेका छन्। २००२ सालमा काठमाडौंको गणेशस्थानमा जन्मेका बज्राचार्यको २०७० कार्तिक २५ गते काठमाडौंको ओम अस्पतालमा निधन भयो।
कामिगामो तीर्थ
कामिगामो तीर्थ (上賀茂神社) क्योटो सहरको उत्तरमा कामो नदीको छेउमा रहेको महत्त्वपूर्ण शिन्टो विहार हो । यसको स्थापना पहिलो पटक सन् ६७८ मा भएको हो । यसको औपचारिक नाम कामो-वाकेइकाजुची तीर्थ (賀茂別雷神社) हो ।
यो जापानको सबैभन्दा प्राचीन शिन्टो तीर्थहरू मध्येको एक हो र युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सुचीकृत एतिहासिक धरोहर हो । यो जापानमा रहेको १७ प्राचीन क्योटोको एतिहासिक धरोहरहरू भित्र पर्दछ । शिमोगामो तीर्थ र कामिगामो तीर्थ जापानको कामो-जिन्जा शब्दको एक सामान्य सन्दर्भ हो, पारम्परिक रूपमा कामो तीर्थ क्योटोसँ जोडिएको छ । कामो-जिन्जाले क्योटोलाई विभिन्न प्रकोपहरूबाट बचाउने तथा रक्षा गर्ने कार्य गर्दछ ।
जिन्जा शब्दले कामो परिवारको कामी वा देवी देवताको पहिचान गर्दछ जसको पुजा गर्ने गरिन्छ ।
इतिहास
हेयान कालमा यो तीर्थ शाही संरक्षकको रूपमा रहेको थियो ।
सम्राट हेइजेई (८०६-८०९) को शासनकालको एक प्रतिवेदन अनुसार कामो-मियोआ जिञ्जा त्यस समयता स्थापित भएका धरोहरहरू मध्ये महत्त्वपूर्ण धरोहर थियो जसको राज्य प्रतीक छाप आवेदनहरूमा प्रयोग गर्ने गरिन्थ्यो । उक्त प्रतीक छाप आफ्नै अभूतपूर्व मिकोशीमा अङ्कित रहेको थियो ।
सन् ९६५, सम्राट मुराकामीले महत्त्वपूर्ण आयोजनाहरूको सूचना दिनका लागि शाही हुलाकपत्र जापानको अग्रजको रूपमा रहेको कामी, कामो वेक-इकाजुकीलाई पठाउने आदेश दिएका थिए ।
कामिगामो र शिमोगामो तीर्थ जापानको शिन्टो तीर्थहरू मध्येका महत्त्वपूर्ण तीर्थ हुन् ।
शाही भ्रमण
कामिगामो तीर्थ भ्रमण गर्न आएका जापानी सम्राटहरू मध्ये सबैभन्दा पहिले ७९४ (एनरयाकु १३) मा सम्राट काम्मु शाही स्वागतको लागि आएका थिए । त्यसपछि ९४२ (टेङ्गयो ५, चौथौ महिनाको २९औं दिन) मा सम्राट सुजाकु शान्ति पुनर्स्थापनाको लागि धन्यवाद गर्न यहाँ आएका थिए । यसैप्रकार ९७९ (टेङ्गेन २, दशौँ महिनाको दशौँ दिन) मा सम्राट एन्युले कामो तीर्थसँगै इवाशिजिमु अवस्थित हाचिमान तीर्थ पनि भ्रमण गर्ने निर्णय गरे । र अन्तिममा १७११ (होई ८) मा सम्राट नाकामिकादो होसोदोनोमा आएर सरणार्थी बनेर बसे जब उनको महल बस्ने लायक रहेन ।
संरचना
हाइडेनको लागि जिञ्जा प्रसिद्ध रहेको छ जसको पुनर्निर्माण सन् १६२८-१६२९ मा भएको थियो । त्यहाँ स्थित मैदानमा हजारौको सङ्ख्यामा आत्माहरूको घर अवस्थित छन् जसमध्ये निशिमुरा भवन सर्वसाधारणको लागि खुल्ला गरिएको छ ।
नारायणगोपाल गुरूवाचार्य
नारायणगोपाल (वि. सं. १९९६ असोज १८ - २०४७ मङ्सिर १९), पूरा नाम नारायणगोपाल गुरुवाचार्य, एक सफल तथा ख्यातिप्राप्त नेपाली आधुनिक गायक थिए। उनलाई नेपालको स्वरसम्राटको उपाधिले सम्मान गरिएको थियो। नारायणगोपाल नेपाली भाषाका पहिलो पुस्ताका गायक हुन्। उनले १ सय ३७ वटा नेपाली गीतहरू गाएका थिए। उनका गीतहरू नेपाली चलचित्र तथा नाटकहरूमा पनि प्रयोग गरिएका छन्। नारायणगोपाल जन्म वि.सं. १९९६ असोज १८ गते बुबा आशागोपाल गुरुवाचार्य र आमा रामदेवी गुरुवाचार्यको सन्तानका रूपमा काठमाडौँको किलागलमा भएको थियो। वि.सं. २०२७ साल फागुनमा पेमालाका साथ उनको विवाह सम्पन्न भएपनि सन्तान भएनन्। चार जना दाजु-भाइ र ३ जना दिदी-बहिनीमध्येका एक नारायण गोपालले मानविकी शास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका थिए। भारतको बडोदामा शास्त्रीय सङ्गीतको अध्ययन थालेर पूरा नगर्दै छाडेका उनले डिस्क र टेपमा गरी जम्मा १ सय ३७ वटा गीतहरू रेकर्ड गराएका थिए।
गोपाल योञ्जनसितको मितेरी साइनो
गोपाल योञ्जनसितको मितेरी साइनोपछि उनको गायनमा स्वतः परिवर्तन आएको कुरा पछि उनका पत्नी पेमाला गुरुवाचार्यले स्वीकारेकी छिन्। नारायण–गोपाललाई मि त लगाइदिने ईश्वरवल्लभको भाषामा नारायणगोपाल त्यसपछि नेपाली हृदयका गायक भए। उनले युवा हृदयलाई कोमल तवरले स्पर्श गर्दै प्रेमका, वियोगका र विरहका गीत गाउन थाले। उनी यस समय साँच्चै नेपाली संगीतमा नायक भएर देखापरे। ‍‍==बीसको दशकमा उनको शालीनता== नेपाली सुगम संगीत बीसको दशका स्वर्णिम युगमा प्रवेश गरिसकेको थियो। यो समय नेपाली गायक गायिकाले मौलिकताको खोजीमा आफ्नै भाव, शैली र जगतका गीत खोजेर रचेर गाउन थालिसकेको कालावधि थियो। यही समय पश्चिमी जगतबाट बब डायलन, बीटल्सका गीतका उधुम शुरु मात्र भएको थिएन त्यसको प्रभाव पनि आइसकेको थियो। यसलाई जित्न वा छोप्न नेपाली गीतिजगतमा नयाँ बोध र नयाँ परिधानको खाँचो थियो, यही क्रममा नारायणगोपालले गोपाल योञ्जनसँग मिलेर असाध्यै लोकप्रिय शैलीमा आधुनिक गीतहरू गाए। बिर्सेर फेरि मलाई नहेर, चिनारी हाम्रो धेरै पुरानो, तिम्रो जस्तो मुटु मेरो पनि, लौ सुन म भन्छु मेरो रामकहानीजस्ता गीतले गोपाल योञ्जनलाई नयाँ जीवन दियो भने नारायणगोपालले नेपाली सुगम संगीतमा एउटा विशेष स्थान बनाए र उनी एकाएक नेपाली युवाका नायक बन्न पुगे। उनको गायनको स्तरलाई छुन सक्ने प्रतिस्पर्धी देखिएनन् र उनले मानक खडा गरे। यही समय उनी हरेक संगीतकार प्रिय गायक भए। त्यतिवेला उनले युग बनिसकेका संगीतकार नातिकाजी, शिवशंकर, अम्बर गुरुङ, धर्मराज थापाजस्ता साधकका गीतलाई कण्ठबाटै गाए र उनी नेपाली सुगम संगीतका एक छवि बन्न पुगे। उनलाई चेतनाका गायक पनि भन्न थालियो। बीस दशकमै उनले आफ्ना प्रशंसिका पेमालासँग विवाह गरेपछि उनको बसाइँ केही समय पोखरा, केही समय हेटौँडा भयो, यसै सन्दर्भमा उनको पोखरामा कवि भूपी शेरचनसँग र हेटौँडामा गीतकार संगीतकार भीम विरागसँग उठबस सुरु भयो यसको परिणमतः उनले ती स्रष्टाका गीतलाई पनि आफ्नै र उनकै संगीतमा गाएर कालजयी बनाए, भूपी शेरचनको सानै हुरीमा बैँसको सपना, अल्झेछ क्यारे पछ्यौरी, तिम्रो चियाको बुट्टामा र भीम विरागको रचना र संगीतमा तिमीले पनि मजस्तै माया दिएर हेर गाए। प्रेम बिवाहपछि नारायणगोपालको गायनमा आएको परिवर्तनको आधा श्रेय उनकी पत्नी पेमालालाई र आधा श्रेय उनका मितज्यू गोपाल योञ्जनलाई जान्छ। यी दुवैले उनलाई आआफ्नै तवरले सघाएका छन्, एकजनाले राम्रा गीत छान्न र अर्कोले राम्रो गीत गाउन।
परिवर्तनको सङ्घारमा
हेटौँडाको छोटो बसाइँपछि नारायणगोपाल काठमाडौँ आए र जागिरे भए नाचघरमा आफ्ना मित्र माणिकरत्न र जनार्दन समको सहयोगले। नाचघर पस्दा उनी बाद्यवादकका रूपमा गएका थिए र उनी विस्तारै त्यहीँका हाकिमसम्म भए। उनले त्यहीँ रहँदा आफ्ना धेरै साथीहरू गुमाए वा उनले विस्तारै आफ्ना सहकर्मी, साथीहरूलाई छोड्दै गए। त्यसका धेरै कारणमध्ये उनको प्रसिद्धी, सफलता र उनीसँग हुर्कंदै आएको अहम् प्रमुख कारण बन्न पुग्यो। उनी चर्चित हुँदै गएपछि आफ्ना पुराना गीतकार साथी रत्नशमसेर थापाबाट टाढिँदै गए र उनका गीत गाउनै छोडिदिए। उनी हाकिम भए पछि आफ्ना दोस्रो गुरु माणिकरत्नसँग बोलचाल बन्दको अवस्था बन्न पुग्यो। उनले मित्रता तोड्ने क्रममा आफ्ना बालसखा प्रेमध्वज प्रधानसँग पनि दुरी बढाए। आफ्ना मितज्यू गोपाल योञ्जनको विवाहपछि उनको गोपालसितको सम्बन्धमा पनि चिसोपन आयो। उनी एक्कासित परिवर्तनको नयाँ सँघारमा पुगे जहाँ उनका सामू आफूपछिको नयाँ पुस्तासँग भेट भयो। त्यसमध्ये दिव्य खालिङसँग उनको जोडी जम्न पुग्यो र उनले खालिङका रचना र संगीतमा आफ्नो दोस्रो इनिङ शुरु गरे। त्यो दोस्रो इनिङमा उनले सधैँ नै म हाँसे तिमीलाई रुवाई, मायाको आधारमा सम्झौता नै हुन्छ, बिपना नभइजस्ता गीतले उनलाई पुनस्र्थापित हुने मौका दियो।
यसैसमय उनको गीतकार क्षेत्रप्रताप अधिकारी,किरण खरेल, कालिप्रसाद रिजाल, नोर्देन रुम्बा, दिनेश अधिकारी, विश्वम्भर प्याकुर्‍यालसँग उठबस सुरु भएपछि पुराना साथीसँगाती छुट्दै गए। संगीतकारमा नयाँ पुस्तामा शम्भुजित बास्कोटा, भूपेन्द्र रायमाझी, शुभबहादुर आदि देखापरे। यस ख्यातिको समय नारायणगोपालको गायनको मूल्याङ्कन गर्दा उनी यतिबेला संगीतजगतमा स्थापित हुने चाहने नयाँ पुस्ताका सहायक मात्र बन्न पुगेको पनि देखिन्छ। उनले धेरै युवा पुस्तालाई जग दिन कमजोर गीत पनि गाए भन्न सकिन्छ। त्यसमध्ये रञ्जित गजमेरको बीरताको चिनो, पहाडको माथि–माथि जस्ता गीतबाट उनले आफ्नो लागि भन्दा अरुका लागि जग बनाइदिए। यो समय उनी सहायक भएर देखा परेको बुझिन्छ। अन्ततः नेपाली संगीतजगतका एक महान साधक र एक परिपूरक व्यक्तित्व नारायणगोपालले चलचित्रमा परिवर्तनमा पनि बलसाराको संगीतमा गाउन सुरु गरेर अन्तिममा चोट चलचित्रमा भूपेन्द्र रायमाझीको संगीतमा बिरही माया अधूरो भयो सम्म गाएर आफ्नो सफल यात्रा तय गरे। कुल मिलाएर अठ्ठाईसवर्षको निरन्तर गायनमा नारायणगोपालले डेढ दर्जन चलचित्रमा गाए भने एकसय सन्तावन्न ओटा गीत गाए। उनले आफ्नो संगीतमा चारजना गायक र तीनजना गायिकाको गीत बनाए।
असफलता
एक सफल गायक मानिने नारायणगोपालको जीवनमा असफलता लश्कर पनि थिए। उनी पहिलो पटक स्वरपरीक्षामा अनुत्तीर्ण भए भने भारतको बरौडामा महाराज फिरदौस संगीत महाविद्यालयमा पढाइ अपूरो छोडेर फर्केर आए। चलचित्र माइतीघरमा पाश्र्वगायकको रूपमा गीत गाउन जाँदा उनी गाउन नसकेर अस्वीकृत भए। चलचित्र कोसेलीमा एउटा गीत उनले स्वास्थ्यका कारण अपुरो अवस्थामा गायन छोडिदिए। उनी सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक हुँदा उनको कारवाहीका कारणले धेरै कलाकार दशैँको मुखमा बेरोजगार भए। यसको दाग उनलाई जीवनभर लागिरह्यो। चुनौति र परीक्षामै आफ्नो गायनलाई स्वीकार्ने गायक, संगीतकार नारायणगोपाल इतिहासका ज्ञाता थिए। फुटबल खेलका पारखी थिए। चेसका खेलाडी थिए। उनी भान्सामा कुशल भान्से थिए। र, शौखिन फोटोग्राफर थिए। उनले गायनबाहेक कार्यक्रम आयोजना गर्ने संयोजन गर्ने काममा पनि आफ्नो धेरै लगानी गरे। उनले आफ्नो एकल गायन स्वर्णिम सन्ध्या छोडेर भारतको दार्जीलिङ, डुवर्स, साम्चीबाहेक नेपालमा पोखरा, नारायणघाटमा कार्यक्रम आयोजना गर्न पूरा खटे। उनले आफ्नै सम्पादकत्वमा बागीनाको प्रकाशन समेत गरे।
यी सबै इविबृत्त बाहेक नारायणगोपालको स्वरलाई हाम्रो जनसमाजले भुल्न नसक्ने एउटा पंक्ति छ, नारायणगोपालको, उनी भन्थे, म गाउँछु केवल जनताको लागि गाउँछु।
पुरस्कार तथा सम्मान
खाना बनाउने, चेस खेल्ने चंगा उडाउने, फुटबल म्याच हेर्ने, टेबुल (विशेष गरी कोठाको) अगाडि पर्‍यो कि बजाउन थालिहाल्ने खालको उनको बानी र शौख थिए। बागीनाको प्रकाशक तथा सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक, सञ्चार मन्त्रालयमा सल्लाहकारसमेत भएका नारायण गोपालले गीति नाटकको कथा कान्छी मस्याङ लेखेका थिए। उनको निधन वि.सं. २०४७ साल मंसिर १९ गते राति ९ बजे बीर हस्पिटलमा भएको भयो।
मृत्युपश्चात
नारायणकी श्रीमती पेमलाले नारायणका मित्र नगेन्द्र थापा र उनका शुभचिन्तक बसन्त चौधरी, फत्तेमान राजभण्डारी लगायतको सहयोगमा नारायण गोपाल संगीत कोषको स्थापना गरेकी थिइन् ।
रामग्राम नगरपालिका
रामग्राम नगरपालिका नेपालको लुम्बिनी प्रदेशको नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) मा पर्ने एक नगरपालिका हो। तत्कालिन नवलपरासी जिल्ला टुक्रिएर दुई वटा जिल्ला बनेपछि नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)को सदरमुकाम रहेको परासी बजार यसै नगरपालिका भित्रको एक केन्द्रीय स्थल हो। तत्कालिन नवलपरासी जिल्लामा रहेका तत्कालिन परासी आदर्श, उनवछ, मन्झरिया र जमुवाड गाउँ विकास समिति मिलाएर वि.सं. २०५३ चैत्र १४ गते यो नगरपालिकाको गठन गरिएको थियो। यस नगरपालिका क्षेत्रमा ऐतिहासिक बुद्धकालीन रामग्राम स्तूप रहेको छ जसलाई युनेस्कोले सन् १९९६ मा आफ्नो सम्भावित विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गरेको छ। वर्तमान स्थानीय संरचना अनुसार कुल १८ वडामा विभाजित यो नगरपालिकाको जनसङ्ख्या वि.सं. २०६८ सालको जनगणना अनुसार ५९,४५५ रहेको छ। रामग्राम नगरपालिकाको पूर्वमा सरावल गाउँपालिका, त्यस्तै यसको पश्चिममा रुपन्देही जिल्ला, उतरमा सुनवल नगरपालिका तथा दक्षिणमा पाल्हीनन्दन गाउँपालिका रहेका छन्।
नामकरण
गौतम बुद्धको पवित्र अस्थिधातु रहेको प्राचीन रामग्राम स्तूपका नाममा यस नगरपालिकाको नामाकरण गरिएको हो।
क्षेत्रगत फैलावट
नेपाल राजपत्रमा वि.सं. २०५३ चैत्र १४ गते प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन परासी आदर्श, उनवछ, मन्झरिया र जमुवाड गाविसहरूलाई मिलाएर यो नगरपालिकाको स्थापना भएको हो। वि.सं. २०७३ फाल्गुन २२ गते नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदको निर्णय बमोजिम यस नगरपालिकामा १८ वडा रहेका छन्।
स्थानीय तह पुनर्संरचना आयोगले वि.सं. २०७३ फाल्गुन २२ गते गरेको सिफारिसलाई नेपाल सरकारले अनुमोदन गरि नेपाल राजपत्रमा वि.सं. २०७३ फाल्गुन २७ गते प्रकाशित गरेपछि यस नगरपालिकामा वर्तमान नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्लाका तत्कालिन सनईको वडा ४ र ५, सुक्रौली, हकुई, अम्रेठ, बन्जरिया र देवगाँउ गाउँ विकास समितिलाई सम्मिलित गरिएको थियो। वर्तमान समयमा यो नगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल १२८.३२ वर्ग किलोमिटर भएको छ।
भगिनी सम्बन्ध कायम सहरहरू
रामग्रामको निम्नलिखित सहरहरूसँग भगिनी सम्बन्ध रहेको छ :
क्लियर एन्ड प्रेजेन्ट डेन्जर
क्लियर एन्ड प्रेजेन्ट डेन्जर अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
कुचिपुड़ी
कुचिपुडी भारतको प्रसिद्ध नृत्य शैली हो।
द सम अफ अल फिअर
द सम अफ अल फिअर अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
भरतनाट्यम्
भरतनाट्यम् (பரதநாட்டியம்) भारतका शास्‍त्रीय नृत्‍यको एक प्रमुख विधा हो जुन भरत मुनिको नाट्य शास्त्र (४०० ईशा पूर्व) मा आधारित छ। भरतनाट्यमलाई सबैभन्दा प्राचीन नृत्य मान्ने गरिन्छ। यो नृत्य शैली तमिलनाडु र आवद्ध क्षेत्रका हिन्दू मन्दिरबाट उत्पति भएको मान्ने गरिन्छ।
अङ्ग
यस तीन प्रमुख अङ्ग छन्:
विदआउट रिमर्स
विदआउट रिमर्स अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
डेब्ट अफ अनर
डेब्ट अफ अनर अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
एक्सक्युटिभ अर्डर्स
एक्सक्युटिभ अर्डर्स अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
झाँक्री घाँसेफिस्टो
झाँक्री घाँसेफिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा प्लेन प्रिनिया (Plain Prinia) भनिन्छ ।
रागाद्विप
रागाद्विप नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
आइभोरी कोस्टका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
सन् २०१४ सम्ममा आइभोरी कोस्टका ४ वटा सम्पदालाई संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको आइभोरी कोस्टका सांस्कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:
अमेरिकी सिनेट
अमेरिकी सिनेट (United States Senate) अमेरिकी कंग्रेसको माथिल्लो सदन हो र हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिब्स (House of Representatives) सिनेटको तल्लो सदन हो।
सिनेट को विशेषाधिकार:
(१) उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन,
(२) महाभियोगको फैसला,
(३) राष्ट्रपतिद्वारा गरिएको नियुक्तिहरूको अनुमोदन,
(४) विदेशी राज्यहरूसँग गरिएको सन्धि सम्झौता को अनुमोदन।
कंग्रेसको दुवै सदनको वर्णित विशेषाधिकार को अतिरिक्त केही अधिकार यस्ता छन् जुन दुवै सदनलाई समान रूपमा मिलेको छ र दुवै सदन मिलेर संविधान अन्तर्गत यसको प्रयोग गर्छन्।
यी अधिकार निम्नलिखित छन् :
(२) दुवै सदनको आफ्नो-आफ्नो निर्वाचनको समय, स्थान तथा निर्वाचनको तरिका निश्चित गर्ने,
(३) सङ्घीय कार्यपालिकाको विभिन्न विभाग तथा विभिन्न सङ्घीय पदाधिकारि को पदको निर्माणको अधिकार,
(५) न्याय सम्बन्धी कतिपय अधिकार पनि कंग्रेस अन्तर्गत छन्,
(६) परराष्ट्र-सम्बंध-सञ्चालन तथा अन्तरराष्ट्रीय मामला सम्बद्ध कतिपय अधिकार,
(७) कंग्रेसलाई १३ विषयहरूमा विधिनिर्माणको अधिकार छ।
योग्यता
अमेरिकी संविधान को धारा १, खण्ड ३ अनुसार सिनेटर को योग्यता
कर्णम मल्लेश्वरी
कर्णम मल्लेश्वरी (जन्म: १ जून १९७५) भारत की महिला भारोत्तोलक (वेटलिफ्टर) हुन्। उनी ओलम्पिक खेलमा कांस्य पदक जित्ने प्रथम महिला खिलाडी हुन्।
प्रारंभिक जीवन र करियर
कर्णम मल्लेश्वरीको जन्म १ जून,१९७५मा श्रीकाकुलम, आंध्र प्रदेशमा भएको थियो। उनले आफ्नो करियरको शुरुवात जूनियर वेटलिफ्टिंग चेम्पियनशिपबाट गरिन्, जहां उनले नम्बर एक पायदानमा कब्जा गरिन्। १९९२मा एशियन चेम्पियनशिपम मल्लेश्वरीले ३ रजत पदक जितिन्। त्यसै त उनले विश्व चेम्पियनशिपमा ३ कांस्य पदकमा कब्जा गरेकी छिन्, तर उनलाई उनको सबैभन्दा ठुलो सफलता २०००मा सिडनी ओलम्पिकमा मिल्यो, जहां उनले कांस्यमा कब्जा गरिन् र यस पदकको साथ उनी ओलंपिकमा पदक जीतने वाली पहली भारतीय महिला बनिन्।
कथकली
कथकली मालाबार, कोचीन, र ट्रावनकोरका आस नजिक प्रचलित नृत्य शैली हो। केरलको सुप्रसिद्ध शास्त्रीय रंगकला छ कथकळि । १७ उनी शताब्दीमा कोट्टारक्करा तंपुरान (राजा)ले जस रामनाट्टमको आविष्कार गरेको थियो त्यसैको विकसित रूप छ कथकळि । यो रंगकला नृत्यनाट्य कलाको सुन्दरतम रूप छ । भारतीय अभिनय कलाको नृत्य नामक रंगकलाका अन्तर्गत कथकळिको गणना हुन्छ । रंगीन वेशभूषा पहने कलाकार गायकहरू द्वारा गाईे जाने कथा सन्दर्भहरूको हस्तमुद्राहरू एवं नृत्य-नाट्हरू द्वारा अभिनय प्रस्तुत गर्दछन् । यसमा कलाकार स्वयं न त संवाद बोल्दछ र न नैं गीत गाउँछ । कथकळिका साहित्यिक रूपलाई 'आट्टक्कथा' भन्दछन् । गायक गण वाद्हरूका वादनका साथ आट्टक्कथाहरू गाउँछन् । कलाकार उनमा अभिनय गरेर देखिन्छन् । कथाको विषय भारतीय पुराणहरू र इतिहासहरूदेखि लिइन्छ । आधुनिक कालमा पश्चिमी कथाहरूलाई पनि विषय रूपमा स्वीकृत गरिएको छ । कथकळिमा तैय्यम, तिरा, मुडियेट्टु, पडयणि इत्यादि कारलीय अनुष्ठान कलाहरू तथा कूत्तु, कूडियाट्टम, कृष्णनाट्टम आदि शास्त्रीय (क्लासिक) कलाहरूको प्रभाव पनि हेर्न सकिन्छ ।
रंगमंच
कथकळिको रंगमंच जमीनदेखि माथि उठेको एक चौकोर तख्त हुन्छ । यसलाई 'रंगवेदी' वा 'कलियरंगु' भन्दछन् । कथकळिको प्रस्तुति रातमा हुनको कारण प्रकाशका लागि भद्रदीप (आट्टविळक्कु) जल्याइन्छ । कथकळिका प्रारम्भमा कतिपय आचार - अनुष्ठान गरिन्छन् । ती हुन् - केलिकोट्टु, अरंगुकेलि, तोडयम्, वंदनश्लोक, पुरप्पाड, मंजुतल (मेलप्पदम) । मंजुतरका पश्चात् नाट्य प्रस्तुति हुन्छ र पद्य पढेर कथाको अभिनय गरिन्छ । धनाशि नामका अनुष्ठानका साथ कथकळिको समापन हुन्छ ।
वेशभूषा
कथकळिमा प्रत्येक पात्रको आफ्नो अलग वेशभूषा हुँदैन । कथा चरित्रलाई आधार बनाएर कथापात्रहरूलाई भिन्न-भिन्न प्रतिरूपहरूमा बाँटिएको छ । प्रत्येक प्रतिरूपको आफ्नो वेश-भूषा र साज श्रृंगार हुन्छ । यस वेश-भूषाका आधारमा पात्रहरूलाई पहचानना पर्छ । वेश - भूषा र साज - श्रृंगार रंगीन तथा आकर्षक हुन्छन् । यी प्रतिरूप पाँचमा विभक्त छन्, - पच्चा (हरियो), कत्ति (छुरि), गरी (कालो), दाढी र मिनुक्कु (मुलायम, मृदुल वा शोभायुक्त) । कथकळिमा प्रयुक्त वेश-भूषा र साज - सज्जा पनि अद्भुत हुन्छ ।
कथकळिको इतिहास केरलका राजाहरूका इतिहासका साथ जोडिएको छ । आज जो कथकळिको रूप मिल्दछ त्यो प्राचीनतम रूपको परिष्कृत रूप छ । वेष, अभिनय आदिमा भए परिवर्तनहरूलाई 'संप्रदाय' भन्दछन् । कथकळिको शैलीमा जो साना - साना भेद भए छन् तिनलाई 'चिट्टकल' भन्दछन् ।
साहित्य, अभिनय र वेषका अतिरिक्त प्रमुख तत्व छन् 'संगीत' र 'मेलम' । भारतीय क्लासिकल परिकल्पनाका अनुसार नवरसेको नाट्य प्रस्तुति कथकळिमा प्रमुखता पाउँछ । कथकळिका इतिहासमा अनेक प्रतिभावान कलाकार छन् । यी कलाकार नाट्य, गाईन, वादन आदि सबै क्षेत्रहरूमा प्रसिद्ध भए छन् । केरलका विभिन्न मंदिरहरूमा कार्यरत कथकळि सङ्घ (कलियोगम), कथकळि क्लब र सगोरुे मिलेर कथकळिलाई जीवंत रखा भएकोछ । कथकळिका विकासका लागि महाकवि वल्लत्तोल नारायण मेनन द्वारा स्थापित 'केरल कलामण्डलम' र अनेक प्रशिक्षण केन्द्र कथकळिको प्रशिक्षण दिन्छन् ।
इतिहास
कथकळिको प्रादुर्भाव १७ उनी शताब्दीका उत्तरार्द्धमा भएको थियो । विद्वानहरूको मत छ कि कोट्टारक्करा तंपुरान द्वारा रचे गये 'रामनाट्टम'को विकसित रूप नैं कथकळि छ । कालोन्तरमा अनेक नाट्य कलाहरूका संयोग र प्रभावदेखि कथकळिको स्वरूप संवरतिएको ।
समयका अनुसार कथकळिको वेशभूषा, संगीत, वादन, अभिनय-रीति, अनुष्ठान आदि सबै क्षेत्र परिवर्तित भए छन् । राजमहलहरू तथा ब्राह्मणहरूका संरक्षणमा कथाको नृत्य नाट्य कला विकासका सोपानहरूमा चढता रह्यो । यसै कारण यसमा अनेक अनुष्ठानपरक क्रियाहरूको प्रवेश भयो ।
सामान्यतः यो विश्वास गरिन्छ कि कोट्टारक्करा तंपुरान (राजा)का द्वारा कथकळिको जो बीजारोपण भएको थियो, यही छैन यसलाई सर्वांगपूर्ण तथा सर्वसुलभ कला बनाउने कार्य कोट्टयम तंपुरानले नैं गरेको थियो । रामनाट्टमको अभिनय रीति, वेश-भूषा तथा वादन संप्रदायलाई पहिला-पहल परिष्कृत गर्ने वेट्टत्तु राजा थिए । यो 'वेट्टत्तु संप्रदाय' नामले प्रख्यात भयो । कोट्टयम तंपुरान (१८ उनी शती)ले चार प्रसिद्ध आट्टक्कथाहरूको रचनाको र कथकळिका अभिनयमा नाट्यशास्त्रका आधारमा परिवर्तन गरे। यसका लागि तंपुरान (राजा) वेल्लाट्टुले चात्तु पणिक्करलाई सामान्यन्त्रित गरे जो मट्टांचेरी कोविलकम (राजमहल)मा रामनाट्टमको शिक्षा दे रहोस् थिए । चात्तु पणिक्करको 'कळरि' (कला पाठशाला) पालक्काड जिल्लाहरूका कल्लडिक्कोड नामक स्थानमा स्थित थियो । उनले वेट्टत्तु संप्रदायको परिष्कार गरे । पहिला यो रीति 'कल्लडिक्कोडन संप्रदाय' नामले जानी जाती थियो । १८९०का पछि यो संप्रदाय सर्व प्रचलित भयो ।
तिरुवितांकूरका महाराजा कार्तिक तिरुन्नाल रामवर्मा, जो आट्टक्कथाका रचयिता थिए,ले कथकळिको पोषण - संवर्द्धन गरे । तिनको निर्देशानुसार नाट्य कला विशारद कप्लिंगाट्ट नारायणन नंपूतिरिले कथकळिमा अनेक परिष्कार गरे । तिनको यो संप्रदाय 'कप्लिंगाडन' अथवा 'तेक्कन चिट्टा' नामले जानिन्छ । कालोन्तरमा यी भिन्न भिन्न संप्रदाहरूका बीचको भेद लुप्त हुँदै आएको, कप्लिंगाड र कल्लडिक्कोड संप्रदाहरूको समन्वय गर्न जो शैली विकसितको गयी त्यो 'कल्लुवषि चिट्टा' नामले प्रसिद्ध भएको छ ।
कथकळि संगीत
आट्टक्कथा गायक (भागवतर) द्वारा कथकळिको कथाको प्रस्तुति हुन्छ, त्यसैका आधारमा नट अभिनय गर्दछन् । कथकळिमा दुइ गायक हुन्छन्, पहिला एक गायक गाउँछ, अर्को गायक त्यसलाई दोहरा्दछ । पहिला गाने भएकालोई 'पोन्नानि' र अर्का गायकलाई 'शिंकिटि' भनिन्छ । जबसम्म नट गीतहरूका भाव र अर्थलाई पूर्णतः अभिनीत गर्दछन् तबसम्म गायक गाँदै रहन्छन् । कथकळि संगीतलाई Mood Music पनि भनिन्छ ।
मानिन्छ कि सोपान संगीतदेखि कथकळि संगीतको उदय भयो । मंदिरहरूमा वाद्हरूका साथ 'गीतगोविन्द'को गाईन होता रहन्छ, त्यसका पनि कथकळि संगीतदेखि सम्बन्ध छ । कर्नाटक संगीतको पनि कथकळि संगीतमा प्रभाव पडा छ । सामान्य रूपले सोपान संगीत तथा कर्नाटक संगीतको राग - रागनिहरू तथा कर्नाटक संगीतका कतिपय रागहरूका रूपान्तरण कथकळि संगीतमा उपलब्ध छन्, किन्तु गाईन शैली तथा ताल क्रमको दृष्टिले कथकळि संगीत कर्नाटक संगीत भन्दा भिन्न छ ।
केही विशिष्ट राग जस्तो कि पाटि, पुरनिरा आदि रागहरूको प्रयोग केवल कथकळिमा नैं हुन्छ । कथकळि संगीतका केही प्रसिद्ध गायक छन् - कलामण्डलम उण्णिकृष्ण कुरूप, तकषि कुट्टन पिळ्ळै, चेर्तला कुट्टप्पा कुरूप, कलामण्डलम गङ्गाधरन, कलामण्डलम नीलकंठन नंपीशन, वहरूकिटकृष्ण भागवतर, कलामण्डलम शंकरन एम्प्रान्तिरि, कलामण्डलम छदर अली, कलामण्डलम हरिदास आदि ।
आट्टक्कथाहरू
कथकळिमा अनेक आट्टक्कथाहरू प्रणीत भएका हुन् । उनमादेखि केही आट्टक्कथाहरू विशेष महत्त्व राख्दछन्, र आस्वादक र अभिनेता दुइटैलाई समान रूपले आनन्द प्रदान गर्दछ । सर्वाधिक प्रसिद्ध आट्टक्कथाहरू छन् - उण्णायि वारियरको नलचरितम (चार दिन), कोट्टयम तंपुरानको कल्याणसौगन्धिकम्, बकवधम्, किर्मीरवधम्, निवातकवचकालकेयवधम्, इरयिम्मन तंपिको कीचकवधम्, उत्तरास्वयंवरम्, दक्षयागम्, वयस्करा आर्यन नारायणन मूसको दुर्योधनवधम्, मण्डवप्पल्लि इट्टिरारिश्शा मेननका रुक्मांगदचरितम्, सन्तानगोपालम्, वी. कृष्णन तंपिको ताडकावधम, पन्निश्शेरि ताणुपिळ्ळैको निषलकूत्तु, किलिमानूर गरीन्द्रन राजराजवर्मा कोयित्तम्पुरानको रावण विजय, अश्वति तिरुनाल रामवर्माका रुक्मिणी स्वयंवरम्, पूतनामोक्षम्, अम्बरीक्षचरितम, पौण्ड्रकवधम्, कार्तिक तिरुनाल रामवर्माको राजसूयम आदि ।
साँवा
साँवा नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। ताप्लेजुङ जिल्लाको क्षेत्र नंबर २ मा अबस्थित साँबा एउटा रमाइलो गाउँ हो। यस गाउँ बिकाश समितीको छिमेकी गाउँहरू पापुङ,नाल्बु,थुकिमा,लिबाङ र मामांखे हुन।यहाँको जन संख्या सन् २०११ को जनगणना अनुसार २४१० छ। यहाँ लिम्बु, भोटे, गुरूङ, कामी, दमाइ, क्षेत्री, सुनुवार, भुजेल जातीको मानिसहरू बसोबास गर्छन। यहाँको मानिसहरू कृषी ,ब्यापार र वैदेशिक रोजगारीमा निर्भर छन्। यहाँको मुख्य उत्पदन अलैंची ,आलु, जउ ,गहुँ, मकै हो। यहाँका मानिसहरू अलैचीबाट राम्रो आम्दानी गर्दछन्।यस गा. बि. स. मा एक उच्च मा. बि.,एक नि. मा. वि. र पाँच प्राथमिक विद्यालय र एक उप स्वास्थ्य चौकी छन्। यस गा. बि. स. मा सदरमुकामबाट एक दिनमा हिंडेर पुगिन्छ। अहिले सडक पनि बिस्तार गरिंदै छ।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार
गुठी विधेयक
गुठी विधेयक वि.सं. २०७६ बैशाख १७ मा केपी ओली नेतृत्वको सरकार भूमि व्यवस्थापन, सहकारी र गरीबी निवारण मन्त्रालयले राष्ट्रिय सभा  मा दर्ता गरेको विवादास्पद  विधेयक हो । यसमा सबै गुठीलाई राष्ट्रियकरण गर्ने र गुठी संस्थानको सट्टा एक शक्तिशाली आयोग गठन गर्ने प्रस्ताव थियो जसले गुठी तथा धार्मिक स्थल तथा समारोहहरूलाई व्यवस्थित र नियमिन गर्दछ। प्रस्तावित विधेयक र विशेष गरी यसको धारा २३ र २४ धाराले काठमाडौँ उपत्यकामा नेवार समुदायले व्यापक विरोध प्रदर्शन गरे उनीहरूले उक्त विधेयकलाई उनीहरूको धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदामा हमलाको रूपमा लिए।  लगातारको सडक बिरोध प्रदर्शन पछि सरकारले २०७६ असार ३ मा आधिकारिक रूपमा विधेयक फिर्ता लिएको थियो,।
जन आन्दोलन पूर्व
जन आन्दोलन पूर्व नेपाल मण्डलका विभिन्न स्थानहरूमा आन्दोलन चर्क्यो । पाटनमा राँको बाली जुलुस निकालियो । विभिन्न नेवाः बस्तीहरूमा आन्दोलन उठ्यो । #StopGuthiBill भनी सामाजिक संजालमा आन्दोलन भयो ।
वाह वाही
नेपालका विभिन्न आन्दोलनहरूमा पहिलो पटक केही मिसायल कायम गरिएको भनी यस आन्दोलनले वाह वाही पाए :
षड्यन्त्रहरू
भौतिक तथा भूमी सुधार मन्त्री पद्मा अर्यालले गुथि विधयक फिर्ता लिएको भनी प्रेस विज्ञप्ती जारी गरे । तर अन्त्यमा बिना चलानी नम्बर र बिना औपचारिक छापको झुट्टा विज्ञप्ती जारी गरिएको खुलासा भयो । आन्दोलनलाई सामसुम पार्न गरिएको भनी खुलासा भएपछी आन्दोलन पश्चात उनले फेरी कुरा फेरे ।
विवादहरू
उक्त आन्दोलनमा पुरुषहरूको एक समूहले पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूलाई गाली गलौज दिने शब्द प्रयोग गरी बेइजत्ती गरेको थियो । यो मुद्दा सामाजिक संजालमा पनि भाइरल भयो । यसपश्चात आयोजक समितिलाई माफीको माग गरी नेवाः कुएर समूहले प्रस विज्ञप्ती जारी गरे । यसमा साथ दिँदै सेभ नेपाः भ्याली र ट्रोल नेपाल मण्डलले पनि समर्थन गरे । आयोजन समितिबाट कुनै जवाफ भने आएको छैन ।
ब्लायाक आउट
जन आन्दोलनको दुई दिन पश्चात बेलुकी ७:३० देखि ८:३० बजे सम्म सबैले आफ्नो घर र टोलको बत्ती निभाइ ब्लायक आउट आन्दोलन गरेका थिए । आन्दोलनको क्रम रोकिएको छैन । गुथि विधयक खारेज नभएसम्म नरोकिने उनीहरूको चेतावनी छ ।
द हन्ट फर रेड अक्टुबर
द हन्ट फर रेड अक्टुबर अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
थिन्ले लेन्डुप
ठिन्ले लेन्डूप नेपाली चलचित्र कलाकार तथा माथिल्लो डोल्पाका अगुवा समाजसेवी हुन्। उनले विश्वचर्चित चलचित्र हिमालयन क्याराभानमा गरेको जीवन्त अभिनयबाट चर्चित बनेका हुन्। यो चलचित्र माथिल्लो डोल्पाको जीवनशैलीमा आधारित रहेर फ्रान्सेली चलचित्र निर्देशक एरिक भ्याली ले निर्माण गरेका हुन्।
माथिल्लो डोल्पामा जन्मेका ठिन्ले पछिल्लो समय उनी केही म्यूजिक भिडियोमा देखा परेका थिए। चलचित्रमा देखिनुपूर्व उनी साल्दाङ गाविसको अध्यक्षमा निर्वाचित भै काम गरेका थिए।
पछिल्लो समय डोल्पा सदरमुकाम दुनैमा बसोबास गरिरहेका ठिन्ले पेटको क्यान्सरबाट पीडित भएपछि राजधानी र डोल्पा धाउने गरिरहेका गरेका थिए। त्येस्कै कारण उहाको निधन १२ बैशाख २०७३ सालमा भएको थियो। उहा घोडामा डोल्पा सदरमुकाम दुनैबाट छिप्का जाँदै गर्दा थिन्लेको घोडालाई खच्चडले धक्का दिएपछि उनी घोडासँगै लडेका थिए। घोडाको घटनास्थलमै मृत्यु भए पनि थिन्ले जीवितै थिए। केही पर्यटकले उनलाई लडेको देखेपछि छिप्का ल्याएका थिए। उपचारको लागि हेलिकप्टरमा काठमाडौँ ल्याउने तयारी हुँदै गर्दा साँझ साढे ५ बजेतिर थिन्लेको निधनभएको थियो।
द बिअर एन्ड द ड्र्यागन
द बिअर एन्ड द ड्र्यागन अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
आनु मुहाम्मद
आनु मुहाम्मद (जन्म: २२ सेप्टेम्बर १९५६) पूर्ण नाम आनु मुहाम्मद आनिसुर रहमान एक बङ्गलादेशी अर्थशास्त्री, सार्वजनिक बौद्धिक, लेखक, सम्पादक र राजनीतिक कार्यकर्ता हुन् तथा जाहाङ्गीरनगर विश्वविद्यालयको अर्थशास्त्र विभागका शिक्षक हुन्। ढाकामा शिक्षा पूरा गरेपछि उनी जाहाङ्गीनगर विश्वविद्यालयको अर्थशास्त्र विभागमा भर्ना भएका थिए। सन् १९८२ मा उनले जाहाङ्गीरनगर विश्वविद्यालयको अर्थतन्त्र विभागमा ठूलो योगदान पुर्‍याएका थिए। उनी तेल, ग्यास, खनिज स्रोत, ऊर्जा र बन्दरगाहहरूको संरक्षण गर्न राष्ट्रिय समितिको सदस्य-सचिव हुन्।
कार्यकाल
आनु मुहम्मद जाहाङ्गीरनगर विश्वविद्यालयका प्राध्यापक हुन् जहाँ उनी सन् १९८२ देखि अर्थशास्त्र विषयमा शिक्षण गर्दै आएका छन् र सन् १९९१ देखि २००५ सम्म मानवशास्त्र विषयमा शिक्षण गरेका थिए। उनी २००१ मा विनिपेग विश्वविद्यालय र मनिटोबा विश्वविद्यालयमा निरिक्षक प्राध्यापक थिए र कोलम्बिया विश्वविद्यालयमा पनि निरिक्षक विद्वानको रूपमा काम गरेका थिए। उनको अनुसन्धान र लिखित कार्य बङ्गलादेशमा वर्तमान आर्थिक र राजनीतिक समस्या, राजनीतिक अर्थव्यवस्था, भूमण्डलीकरण, सामाजिक रूपान्तरण, लैङ्गीक मुद्दाहरू, गैर-सरकारी सङ्गठनहरू, वातावरण र उर्जा जस्ता क्षेत्रहरूमा केन्द्रित छ। उनी नागरिक आन्दोलन मञ्चको सदस्य-सचिव हुन् तेल, ग्यास, खनिज स्रोत, ऊर्जा र बन्दरगाहहरूको संरक्षण गर्न राष्ट्रिय समितिको हो।
राजनैतिक दृष्टि
अनु बङ्गलादेशका विभिन्न आन्दोलनहरूमा संलग्न थिए र टेलिभिजन अन्तरबार्ता कार्यक्रममा उनको संस्था विरोधी स्थितिमा देखा पर्दा सन् २००८ फेब्रुअरीमा उनलाई ज्यान मार्ने धम्की दिइएको थियो। सेप्टेम्बर २००९ को एक प्रदर्शनका क्रममा उनी प्रहरी द्वारा घाइते भए, अन्वेषण सम्झौताहरू सरकारले दुई अन्तर्राष्ट्रिय तेल कम्पनीहरूलाई प्रदान गर्‍यो। यस घटनाले बङ्गलादेश आर्थिक सङ्घ र यस घटनाको निन्दा गर्ने एउटा खुला पत्रको लागि हस्ताक्षर गर्‍यो, किनभने यो बौद्धिक, शिक्षाविद् र विश्वभरका कार्यकर्ताहरू लगायतका साथै अन्य धेरैले हस्ताक्षर गरेका थिए।
पुस्तकहरू
विश्व पूँजिवाद ओ बङ्गलादेशेर अनुन्नयन; बङ्गलादेशेर ग्रामीण अर्थनीति ओ समाज; बङ्गलादेशेर उन्नयन सङ्कट एबङ् एनजीओ मडेल; बङ्गलादेशेर कोटिपाती ,मध्यविओ श्रमिक; अणुन्नत देशे समानतन्त्र: सङ्ग्राम ओ आभिज्ञता; क्रान्तिकालीन विश्व अर्थनीति ओ उनुन्नयन साम्राज्य; पूँजिर आन्तर्जातिकीकरण ओ अनुन्नत विश्व; समाज, समय ओ मानुषेर लडाइँ; धर्म, राष्ट्र ओ गणतन्त्र आन्दोलन; बङ्गलादेशेर उन्नयन कि असम्भव?; कलम्बासेर आमेरिका आबिष्कार ओ बहुजातीक मानुषेर; नारी, पुरुष ओ सममज; राष्ट्र ओ राजनिती: बङ्गलादेशेर दुई दशक; बङ्गलादेशेर अर्थनीतिर चालचित्र; आतङ्केर समाज सन्त्रासरे अर्थनीति; अर्थशास्त्रेर मूलनिती; बङ्गलादेशेर तेल-ग्यास: कार सम्पद कार विपद; विश्वायनेर वैपरीत्य; बङ्गलादेशेर अर्थतितीर गतिमुख; मानुषेर समाज; उन्नयनेर राजनिती; अरक्षित देश अरक्षित मानुष; विप्लबेर स्वप्नभूमि किउबा: विश्वायित पूँजिवाद ल्याटिन आमेरिका; फुलबाडी, कानसाट, गार्मेन्ट्स सन् २००६; कोथाय जोच्छे बङ्गलादेश; पूँजिर अन्तर्गत प्रवणता: मानुष, सम्पद, प्रकृति, प्रश्नेर शक्ति, आनु मुहाम्मदेर साक्षात्कार, अर्थशास्त्र परिचय (सन् २०१०) सामरिक शामनेर दशक (सन् २०११) ईश्वर पूँजि ओ मानुष (सन् २०१४) ''बङ्गलादेशेर मुक्तियद्ध, साम्राज्यवाद ओ भारतप्रश्न'' (सन् २०१४) आमरा ९९% (सन् २०१५)
टुणुक घाँसेफिस्टो
टुणुक घाँसेफिस्टो (Prinia socialis) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको प्रजाति हो। यो प्रजाति भारतीय उपमहाद्वीपमा नेपाल लगायत भारत, बङ्गलादेश, भुटान, श्रीलङ्का तथा पश्चिम म्यानमारमा पाइन्छ। यसलाई अङ्ग्रेजीमा आसी प्रिनिया (Ashy Prinia) भनिन्छ।
तिब्बती भाषा
तिब्बती भाषा अथवा भोट भाषा (तिब्बती:, वयली: bod skad), तिब्बती समुदायमा बोलिने भाषा तथा तिब्बतीहरूको मातृभाषा हो। मुख्य रूपमा यस भाषा लाई (, वयली: mdo smad kyi skad) दोमेद अथवा अम्दो भाषा, (, वयली: dbus gtsang gi skad) उचङ भाषा र (, वयली: khams pa'i skad) खम्पा भाषा गरी तिन विभाजनमा बाँडिएका पाईन्छन।
बटुक भैरव मन्दिर
"पातुक" हाङ किराती "राजा" बटुक भैरव मन्दिर  सैब किरत धर्मावलम्बिहरूको तीर्थस्थल हो । यो मन्दिर ललितपुर जिल्लाको लगनखेलमा अवस्थित छ ।
धार्मिक महत्च
बटुक भैरव काठमाडौँ उपत्यकामा पुजिने अष्ट भैरवमध्येका एक हुन् । यिनलाई शिवजीको उग्र रूप मानिन्छ। भैरवहरू तान्त्रिक देवता मानिन्छन् । यस मन्दिरको स्थापना तान्त्रिक विधिबाटै गरिएको भन्ने उल्लेख गरिएको पाइन्छ। ललितपुरको लगनखेलमा रहेका बटुक भैरवलाई त्यहाँका अर्का देवता मीननाथका कुलदेवता पनि मानिएको छ । मन्दिर क्षेत्रमा आइतबार र बिहीबारका दिन श्रद्धालुहरूको भीड लाग्ने गर्दछ । यस मन्दिरका लागि गुठीको पनि व्यवस्था गरिएको छ । ‍‍
वास्तुकला‍‍
बटुक भैरव मन्दिर एक तला प्यागोडा शैलीमा बनेको छ । यस मन्दिरको छाना तामाले बनेको छ। यस मन्दिरमा भैरवको मूर्ति राखिएको देखिंदैन । यसका बदलामा एउटा प्रस्तरलाई बटुक भैरवका रूपमा पूजाआजा गर्ने गरिन्छ । मन्दिरको गर्भगृहमा गणेश, कुमार र कुमारीका मूर्ति पनि छन् ।
बाह्य कडीहरू
https://www.facebook.com/pages/Batuk-Bhairab-Lagankhel/292018140842080
पाटन ढोका
पाटन ढोका ललितपुर उपमहानगरपालिकाको पुरानो बसाई क्षेत्र प्रवेश गर्ने द्वार हो।
रेड र्याबिट
रेड र्याबिट अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
ओनसरी घर्तिमगर
ओनसरी घर्ती नेपालकी राजनीतिज्ञ तथा रुपान्तरित व्यवस्थापिका संसदकी सभामुख हुन्। उनी नेपालको पहिलो महिला सभामुख हुन्। एकिकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट महिला जनजातिको प्रतिनिधित्व गर्ने ओनसरी घर्तिमगरको भूमिगत नाम 'उषा' हो।
माओवादी जनयुद्धको क्रममा पूर्वी नेपाल र राजधानी वरपरका काभ्रे, रामेछापमा बिताएकी घर्ती मगर जनमुक्ति सेनामा केही समय काम गरेकी थिइन्। जनयुद्धको थालनीको दिन होलेरी चौकी आक्रमणमा सहभागी दुई महिलामा उनी पनि एक थिइन्। उनीसँगै भएकी अर्की महिला तारा घर्ती मगर पनि संविधान सभा सदस्य भइन्।
रोल्पाको जंकोट -१ माडीचौरमा निम्न मध्यम वर्गीय मगर परिवारमा जन्मनु भएकी घर्ती मगरले औपचारिक रूपमा माध्यमिक तह सम्मको अध्ययन पुरा गर्नुभएको छ । गीतसँगीत प्रति पनि रुचि राख्नुहुने घर्ती मगरका संस्मरण तथा लेखहरू विभिन्न पत्रिकामा प्रकाशित भइरहन्छन् ।
२०४६ साल देखि राजनीतिमा लाग्नुभएकी घर्ती मगर माओवादीले गठन गरेको पहिलो सुरक्षा दलमा रोल्पाका चार जना महिलामध्ये एक हुनुहुन्छ ।
माओवादीको राज्य समितिकी सदस्यसमेत रहनुभएकी घर्ती मगरले पार्टीको एजेण्डाका साथ महिला र जनजातिका मुद्दालाई संविधानमा सुनिश्चित गर्नु नै आफ्नो प्रमुख एजेण्डा भएको बताउनुहुन्छ।
एकीकृत माओवादीकी नेतृ ओनसरी घर्तीमगर नेपालको संविधान २०७२ जारी भए संगै नेपालको पहिलो महिला सभामुख हुनुभएको छ । नेमकिपाकी उम्मेदवार अनुराधाका प्रस्तावक सभासद् सुनिल प्रजापतिले प्रस्ताव फिर्ता लिएपछि ओनसरी निर्विरोध निर्वाचित हुनुभएको हो । संविधानसभा निर्वाचनमा रोल्पा क्षेत्र नम्बर दुईबाट निर्वाचित हुनुहुन्थ्यो । यसअघि उपसभामुख पदमा रहेर कार्य गरिसक्नुभएको छ । ओनसरी अहिले नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)को प्रदेश-५ की अध्यक्ष पनि हुन् ।
बाल्यकाल
ओनसरी घर्तीमगरको जन्म २०३४ कार्तिक २८ गते रोल्पाको बैङ्कोटमा भएको थियो । बुबा प्रसाद घर्तीमगर र आमा नौमती तीन दाजु र चार दिदी बहिनीमध्ये माहिली छोरी हुन् । सानैदेखि खेलकुदमा तथा नृत्यमा अभिरुचिका साथसाथै पढाइमा पनि उत्तिकै तेज विद्यार्थी थिइन् ।
साँघु
यो नेपालको मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
सुक्रौली
सुक्रौली नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रानीमहल
रानीमहल वि. सं १९५० मा शिलान्यास भई चार वर्षमा दरबार मन्दिर पाटीपौवासहितको निर्माण कार्य पूरा भएको बौघागुम्बा गाविस- २ मा अवस्थित रानीमहल दरबार नेपालकै ताजमहलका रूपमा कालीगण्डकी नदीको उत्तरतर्फ हानिने मोडमा विशाल चट्टानमाथि पश्चिमी कलाशैलीमा रहेको रानीमहल दरबारको बायाँतर्फ शीत्तलपाटी दरबार परिसरमा फोहराका लागि कुँदिएका ढुङ्गाले निर्मित दुईवटा पोखरी दाहिनेतर्फ पहरा दिने स्थल छ भने खुड्किलोको बायाँतर्फ एउटै किसिमको शिव र गङ्गाका दुई मन्दिर छन् ।
यो महल युयानीशैलीमा बेलायती इन्जिनियरको डिजाइनमा बनाइएको हो। यस महलको पूर्व तिर खड्ग शमशेरको पूजा गर्ने कोठा, माथिल्लो तलामा बैठक कोठा र मध्य तलामा खड्ग शमशेरका कोठाहरू रहेका छन्। त्यस्तै वरिपरि रहेको बगैंचा र रानी पोखरीले महल आकर्षक देखाएको छ। दरबारको मूलढोकाबाट कुँदिएको ढुङ्गा र इँट्टाबाट बनाइएका खुड्किलो तल सिधा कालीगण्डकी नदी कुण्डमा जोडिएको छ । प्रसिद्ध मुक्तिनाथ तिर्थ जाने मुख्यद्वार भएकाले तिर्थालुहरूलाई बस्ने सुविधा सहितका पौवा समेत निर्माण गरिएको थियो । आफ्नी दिवङ्गत रानी तेजकुमारीको सम्झनामा दरबारको निर्माण गरिए तापनि पाँच वर्षसम्म मात्र राज गर्न पाएको जानकारहरूको भनाइ छ ।
जनरल खड्ग शमशेर आफ्नी अति प्यारी रानी तेजकुमारीको सम्झनामा इस १८९३ मा एकातर्फ बुर्जाको जग काली गण्डकी नदीमा नै गरहेको महल भित्र पानी पोखरी मन्दिर बगैंचा आदि रहेको अत्यन्त मनमोहक ५६ फिट चौडाई ११२ फिट अग्ल्याई भएको चारतले भवन र त्यसको वरिपरिको वातावरणले सबैको मनमा साँच्चिकै आनन्द दिन्छ । पाल्पाको सदरमुकाम तानसेनबाट उत्तरपश्चिम २।३० घण्टा पैदल यात्राबाट पुग्न सकिने रानीमहलको हाल पर्यटकीय सन्दर्भमा अत्यन्त महत्त्व राखेको छ ।
विसं १९६० मा खड्ग शमशेरले श्री ३को पदसहित शासनसत्ताको बागडोर आफूले सञ्चालन गर्न खोज्यो भन्ने षड्यन्त्रको छनक पाएपछि चन्द्र शमशेरले पाल्पामा थप सेना पठाइ तैनाथी आफनो हातमा लिएका थिए । खड्गशमशेरले आफूमाथि थप खतरा उत्पन्न हुने त्रासमा दरबारमा रहेका सबै बहुमुल्य बस्तु छाडेर तीन साँचो र सरकारी ढुकुटी लिई भारत पलाएन भएपछि प्रेमको प्रतिक ठानिने रानीमहल बेवारिसे बन्न पुगेको स्थानिय वासिन्दाहरू बताउँछन् । दिवङ्गत रानीको सम्झनामा बनाइएकोले रानीमहल दरबारलाई 'प्रेमको प्रतिक' का रूपमा लिइने गरिन्छ ।
पी. टी. उषा
'''पी. टी. उषा'''को जन्म केरलको कोजिकोड जिल्लाको पय्योली गाउँमा भएको थियो। १९७६मा केरल राज्य सरकारले महिलाहरूको लागि एक खेल विद्यालय खोलेको थियो र उषालाई आफ्नु जिल्लाको प्रतिनिधि छानिएको थियो।
मुख्तियार
मुख्तियार शाहकालिन नेपालको सर्वोच्च भारदारको पद थियो । यस पद प्रशासनिक एवम् सैनिक शक्तिको सर्वोच्च निर्देशनकेन्द्र थियो । यो आधुनिक प्रधानमन्त्री सरहको पद थियो । मुख्तियार शब्दको संरचना मुख्य र अख्तियार दुई शब्दमा हुन्छ । मुख्यको अर्थ प्रमुख र अख्तियारको अर्थ शक्ति हुन्छ । त्यसैले मुख्तियार देशको प्रमुख शक्ति अर्थात् प्रधान मन्त्री हो । नेपालमा मुख्तियार पदमा आसिन पहिलो व्यक्ति राजा रणबहादुर शाह हुन् । राजगद्दीको त्याग गरेपश्चात उनले सत्ता हत्याउन मुख्तियार को उपाधि लिएका थिए । उनको देहान्त पछि भीमसेन थापाले यस पदको उपयोग गरेका थिए । सङ्ख्या निम्न छ (राणा वंशको उत्तराधिकारी मुख्तियारहरू हटाइएको):
नेपाल अधिराज्यका मुख्तियारहरूको सूची
प्रधानमन्त्री माथवरसिंह थापा पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको पदमा आसित थिए । उनीपछि प्रधानमन्त्रीहरू नै सरकार प्रमुख भए । मुख्तियार पद फेरि राणा वंशको शासनमा दोस्रो सरकार प्रमुख पद (वा श्री ३ को उत्तराधिकारी) बन्न पुग्यो । राणा शासनको अन्त्यसँगै मुख्तियार पदको प्रयोग समाप्त भयो ।
पीतोदर घाँसेफिस्टो
पीतोदर घाँसेफिस्टो नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा येल्लो-बेलिड प्रिनिया (Yellow-bellied Prinia) भनिन्छ ।
थापाथली क्याम्पस
इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान थापाथली क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालयका इन्जिनियरिङ अध्यापन गराउने चार ओटा आङ्गिक क्याम्पसहरू मध्येको एउटा क्याम्पस हो। यो क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तरगत इन्जिनियरिङ अध्यापन गराउने एक स्वायत्त संस्थाको रूपमा रहेको छ। यो क्याम्पस काठमाडौँ शहरको केन्द्र मैं, थापाथलीमा अवस्थित छ। यसको स्थापना मेकानिकल र अटोमोबाइल इन्जिनियरिङ क्षेत्रमा आवश्यक दक्ष जनशक्तिको विकास गर्ने उद्देश्यले वि.सं. २०२९ सालमा भएको हो। हाल यस क्याम्पसमा स्नातक तथा स्नातकोत्तर तहमा इन्जिनियरिङका विभिन्न विषयहरूमा अध्ययन अध्यापन गराइन्छ।
हाल स्नातक तहमा यस क्याम्पसले इन्डस्ट्रियल इन्जिनियरिङ, अटोमोबाइल इन्जिनियरिङ (वि.सं. २०७२ बाट), सिभिल इन्जिनियरिङ, इलेक्टोनिक्स एण्ड कम्यूनिकेशन इन्जिनियरिङ, मेकानिकल इन्जिनियरिङ र आर्किटेक्चर विषयहरूमा अध्यापन गराउँदै आएको छ। यसको साथै भूकम्प इन्जिनियरिङ र मेकानिकल डिजाइन र म्यानुफ्याक्चरिङ विषयमा स्नातकोत्तर विज्ञान विषयको समेत अध्यापन हुँदै आएको छ।
रेड स्ट्रोम राइजिङ
रेड स्ट्रोम राइजिङ अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
एसएसएन (उपन्यास)
एसएसएन अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
नुवाकोट गाविस
नुवाकोट नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो। यो गाविस सदरमुकाम मुसिकोट खलङ्गाबाट ८ कोष टाढा दक्षिणमा रहेको छ । यो गाविस रुकुम जिल्लाको राजनीतिक विभाजन अनुसार निर्वाचन क्षेत्र नं. २ र इलाका नं. ८मा पर्दछ। पहाडी भूगोलमा रहेको नुवाकोट गाविस आफ्नै खालको भौगोलिक स्वरूप ऐतिहासिक धार्मिक साँस्कृतिक सामाजिक र राजनीतिक महत्त्व र विशेषता बोकेर रहेको छ।
भूगोल
यो गाविसको पूर्वमा पेउघा गाविस पश्चिममा खोलागाउँ गाविस उत्तरमा अर्मा र सिम्ली गाविस र दक्षिणमा सल्यान जिल्लाको दार्माकोट गाविसको बीचमा रहेको छ। नुवाकोट गाविसको भौगोलिक अवस्थितिलाई हेर्दा २८ डिग्री३८ मिनेट देखि २८ डिग्री ४२ मिनेट उत्तरी अक्षांश र ८२ डिग्री १७ मिनेट देखि ८२ डिग्री २४ मिनेट पूर्वी देशान्तर भित्र पर्दछ। नुवाकोट गाविसको अधिकांश भू-भाग पहाडी भागमा पर्दछ भने थोरै भाग स-साना बेसी फाँट तथा ज्युलामा पर्दछ। भौगोलिक बनावट अनुसार यस गाविसलाई लेक मध्ये भूमी र ज्युला गरी तीन भागमा विभाजन गरिएको पाइन्छ। नुवाकोट गाविसको एक हजार चार हेक्टर वन क्षेत्र र नौ सय ७६ हेक्टर चरण क्षेत्रले ओगटेको एक तथ्याङ्कमा उल्लेख गरेको पाइन्छ।
नामांकन
यस गाविसको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको तथ्य कारण खुल्न नसके पनि नुवाकोट गाविसको नामले यो गाविस परिचित हुनुभन्दा अगाडि हालको वडा नं. ३मा रहेको नुवाकोट डाँडा थियो रे। त्यही डाँडाको नामबाट पछाडी नुवाकोट गाविसको नाम रहन गएको भन्ने भनाई त्यहाँका बुढापाकाको भनाई रहेको छ।
वन सम्पदा
यस गाविसको वन जङ्गलमा बाघ, भालु, स्याल, दुम्सी, चितुवा, सर्प, हरिण, रातो वाँदर, गुनु, खरायो, जस्ता वन्यजन्तुहरू पाइन्छन् भने कालिज, तित्रा, चाखुरा, ढुकर, जुरेली, काग र सारौँ जस्ता पन्छिहरू पाइने गर्दछन्। यस गाविसलाई धेरै जसो वन क्षेत्रले आगटेका कारण साज चिलाउने साल चिउरी रइँज काफल सल्लो उत्तिस बाँस निगालो जामुनो मौवा कोइराल खस्रो टुनी गुराँस आदि प्रजातिका वोटविरुवाहरू पाइने गर्दछन्। समशितोष्ण हावापानी भएका कारण यस गाविसमा समायो पाँचऔँले कुरिलो टिमुर भलायो रिठा खोटो चोथ्रा अमला बाँदर केरा बावियो अलैँचि निम बोझो बेल असुरो दालचिनी आदि प्रजातिका जडिबुटीहरू पनि पाइने गर्दछन्।
धार्मिक तथा पर्यटकिय स्थलहरू
यस गाविसमा रहेको माईको मन्दिर मठेला थान कालिका मन्दिर लाटीको छहरा कुमकी देउता प्रमुख धार्मिक स्थलको रूपमा परिचित रहेका छन्। नुवाकोट गाविस वडा नं. २ मा रहेको सिद्ध गुफामा चार सय देखि पाँच सय सम्म मानिसहरू अटाउन सक्ने क्षमता रहेको रुकुमकै सबै भन्दा ठूलो गुफा हो।
जनसङ्ख्या
२०५८ सालको जनगनणा अनुसार पाँच हजार तीन सय १३ जना जनसङ्ख्या रहेको यस गाविसमा क्षेत्री जातिको सबै भन्दा बढी वसोवास रहेको पाइन्छ। यसरी नै कामी दमाई ब्रम्हन ठकुरी सार्की मगर लगायत विभिन्न जात जातिको बसोवास रहेको पाइन्छ। अनेक जात जातिका वसोवास रहेको भएता पनि चाडपर्व धर्म भेष भुषा रहन सहनमा भने एकरूपता भएको पाइन्छ।
अर्थतन्त्र
धान मकै जौँ गौँहु कोदो फापर नुवाकोट गाविसमा लगाइने प्रमुख खाद्य वालिहरू हुन् भने खुर्सानी तोरी अदुवा वेसार आदि नगदेवाली उत्पादन हुने गर्दछन्। कुल साक्षरता ५५ दशमलव ९७ प्रतिशत रहेको यस गाविसका अधिकांश मानिसहरू कृषि पेशामा नै निर्भर रहेका छन् भने साक्षरता प्रतिशतको अनुपातमा थोरै मानिसहरू सरकारी सेवामा जोडिएका छन्। कृषि पेशाका अलावा यहाँका मानिसहरू रोजगारी खोज्दै बाहिरी मुलुकमा गएको प्रशस्त मात्रामा भेट्न सकिन्छ।
विकासका गतिविधीहरू
कुनै पनि ठाउँ र मानिसको जीवन परिवर्तनका लागि नभई नहुने विकासका पूर्वाधारहरूबाट नुवाकोट गाविस अझै पनि पछाडी परेको छ। जुन ठाउँमा शिक्षा स्वास्थ्य साचार यातायात विद्युतका विकास हुँदैन तवसम्म कुनै पनि स्थानको विकास हुने सम्भावना नै देखिदैन। सडकले छोएको भए पनि त्यसलाई मात्रै विकास भन्न नहुने आम मानिसको भनाई रहेको छ। किन भने गाडी आयो भने फलफुल तरकारी जडिबुटी राखेर यहाँ देखि बाहिर सम्म पठाई केही आम्दानीको श्रोत बढाई मानिसको जीवन स्तर परिवर्तन भयो भने मात्रै विकास भन्ने तर्क गर्दै आइरहेका छन्। रुकुमको विकासका लागि प्रकृतिले रुकुमलाई प्राकृतिक सुन्दरताका उपहारै उपहार दिएको छ। तर दुखका साथ भन्नुपर्छ त्यस्ता चिजलाई चिन्न नसक्दा रुकुम जिल्ला पछाडी परेको छ। नुवाकोट गाविसमा पनि प्रकृतिले एउटा सुन्दर उपहार दिएको छ । यस गाविसमा रहेका विभिन्न खालका खोला नालाको सिंचाईमा उचित प्रयोग र लघु जलविद्युत निकालेर प्रयोगमा ल्याएमा आर्थिक आम्दानीको यो एउटा महत्त्वपूर्ण श्रोत हो तथापि यसलाई प्रयोग गर्नतिर भने कसैको पनि ध्यान गएको देखिदैन किन कि ती खोला नालाहरू जस्ता थिए त्यस्तै छन्।
आयडाहो
संयुक्त राज्य अमेरिका मा पर्ने एउटा राज्य हो ।
एबेल पुरस्कार
एबेल पुरस्कार गणित एवं सो सम्बन्धित क्षेत्रमा वर्षेनि प्रदान गरिने विशिष्ट पुरस्कार हो | यसलाई यदाकदा गणितको ''नोबेल पुरस्कार" पनि भनिन्छ| नोबेल पुरस्कार कै प्रक्रिया अनुसार उत्ति नै रकम (१ मिलिएन अमेरिकि डलर) प्रदान गरिने यो पुरस्कार en:Norwegian Academy of Science and Lettersको सिफारिसमा नर्वेली गणितज्ञ en:Niels Henrik Abel(१८०२–१८२९)को स्मृतिमा प्रदान गरिन्छ ।|
पुर्तिमकाडा
पुतिमकाडा नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रेन्बो सिक्स (उपन्यास)
रेन्बो सिक्स अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
घण्टाघर (काठमाडौँ)
घण्टाघर काठमाडौँ महानगरको मध्य भागमा अवस्थित घडी भएको भवन हो। यो राणा प्रधामन्त्री वीर सम्शेरले बनाउन लगाएका हुन्। हाल यो त्रिचन्द्र कलेजको परिसरमा पर्दछ। यद्यपि यो पुरातत्त्व विभाग अन्तरगत सञ्चालित छ।
जङ्गल घाँसेफिस्टो
जङ्गल घाँसेफिस्टो (वैज्ञानिक नाम: Prinia sylvatica) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा जङ्गल प्रिनिया (Jungle Prinia) भनिन्छ ।
नेलि साचस
नेलि साचस (जन्म १०-डिसेम्वर १८९१, मृत्यु १२-मे १९७०)" एक स्विडेनि कवियत्रि हुन्। उनको जन्म जर्मनि मा भएको थियो । उनले १९६६ मा साहित्य बिधामा नोबेल पुरस्कार पनि पाएकि थिईन्।
कुख्य कृति
उनको मुख्य कृतिमा (En-: Eli: Ein Mysterienspiel vom Leiden Israels (1950) हो।
नेपाल राष्ट्रिय विकास पार्टी
नेपाल राष्ट्रिय विकास पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०६४मा भाग लिएको थियो।
शची
शची इन्द्रकी पत्नी र पुलोमाकी छोरी थिइन। द्रौपदी इनकै अंशदेखि उत्पन्न भएकी थिइन र उनी स्वयं प्रकृतिको अलौकिक कलाबाट जन्मेकी थिइन । जयन्त उनकै छोरा थिए । शचीलाई नै 'इन्द्राणी', 'ऐन्द्री', 'महेन्द्री', 'पुलोमजा', 'पौलोमी' आदि नामहरूबाट पनि जानिन्छ । ब्रह्महत्याको डरदेखि कुनै समय इन्द्र जलगर्भमा लुकेका थिए । त्यस समयमा देवताहरूले ऐश्वर्यका धनी नहुषलाईको पद प्रदान गर्ने निर्णय गरे तर नहुषले शचीलाई पनि पत्नी बनाउने सोच्यो । शचीले मानसरोवरमा लुकेका इन्द्रसँग आफ्नो सम्पूर्ण व्यथा सुनाईन । इन्द्रको सलाहदेखि शचीले नहुषलाई भन्न लगाइन 'यदि सप्तर्षिहरूले बोकेको पालकीमा बसेर आइस भने मात्र म बिबाह गर्न तयार छु ।  नहुषले यस्तै नै गर्यो ऋषिहरू पाललकी बोकेर बिस्तारो हिनेको देखेर उसले सर्प सर्प (छिटो छिटो) भन्यो त्यहि बेला ऋषिहरूको क्रोधले शापित भएर नहुष सर्प भएको थियो ।
अगेन्स्ट अल इनिमिज (उपन्यास)
अगेन्स्ट अल इनिमिज अमेरिकन उपन्यासकार टोम क्ल्यान्सीद्वारा लिखित उपन्यास हो ।
पम्फा भुषाल
पम्फा भूषाल नेपाली राजनीतिज्ञ तथा पहिलो महिला पार्टी अध्यक्ष हुन् । उनी नेकपा केन्द्रका प्रवक्ता समेत हुन् ।
पहिलो सम्विधान सभा निर्वाचनमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तरगत ललितपुर ३बाट विजयी संविधान सभा सदस्य पम्फा भुसाल माओवादी केन्द्रीय सदस्य पनि थिइन् । प्रतिनिधिसभा निर्वाचन, २०७४ मा पनि ललितपुर ३ बाट विजयी भइन ।
राजनीति सुरुवात
जनमोर्चा नेपालको पहिलो अध्यक्ष बनेकी भुसालले विक्रम सम्बत २०३३ सालदेखि विद्यार्थी राजनीतिबाट राजनीति गरेकी हुन् । २०३७ सालमा चौथो महाधिबेसनको सदस्यता लिएकी भुसाल २०५१ सालमा माओवादीकी केन्द्रीय सदस्य भइन् । फुर्सदको बेला समाजिक तथा राजनीतिक विषयमा अध्ययन गर्न रुचाउने भुसाल समाजिक असमानता देखेर नै राजनीतिमा लागेको बताउछिन् ।
विद्युत उपनामले चिनिने भुसाल ५ दिदीबहिनी र एक भाइमा साहिली हुन् ।
औसत नेपाली भन्दा सम्पन्न परिवारमा जन्मिएकी भुसाल ग्रामीण समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेकी छन्। पटकपटक गरेर १ वर्ष जेल बसेकी भुसाल फुन्टीबाङ बैठकपछि माओवादीकी पोलिटब्युरो सदस्य बनेकी थिइन्। २०१९ साउनमा अर्घाखाची किमडाँडा -५ आँपखोलामा भुसालको जन्म भएको हो। अन्तरिम कालमा माओवादी सरकारमा हुँदा महिला बालबालिका तथा समाजकल्याण मन्त्री थिइन्।
यो पनि हेर्नुहोस्
पम्फा भुसालको बारेमा त्रिभुबन बिश्वबिद्यालयमा गरेको शोध :- https://kalopati.com/2021/09/14212
रूक्माङ्गद कटवाल
रूक्माङ्गद कटवाल नेपाली सेनाका प्रधानपति थिए। कटवाललाई राजा महेन्द्रले हुर्काएका, पढाएका र बढाएका हुन् ।
कटवाल प्रकरण
२०६६ वैशाख २१ गते 'कटवाल प्रकरण 'का कारण दाहाल ९ महीनामै सरकारबाट बाहिरिनुपरेको थियो । नागरिक सरकारले दिएको आदेश पालना नगरेको भन्दै प्रचण्ड सरकारले कटवालसँग स्पष्टीकरण मागेपछि तीन हप्तासम्म विवाद चलेको थियो । २०६६ साल वैशाख २० मा उनले प्रधान सेनापति रूक्माङ्गद कटवाललाई बर्खास्त गरेर कुलबहादुर खड्कालाई निमित्त प्रधान सेनापति बनाएका थिए ।