cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सन मेन्डेज
सन् २०१६—२०१७: इलुमिनेट
मेन्डेजले आफ्नो दोस्रो गिती सङ्ग्रहमा समावेश गीत, "ट्रिट यु बेटर"फाई जुन २०१६ मा, सार्वजनिक गरेका थिए। गीत अमेरिकाको बिलबोर्ड हट १०० तालिकाको शीर्ष १० मा, पुगेको थियो भने यस गीत वयस्क समकालीन र वयस्क पप गीतको तालिकामा भने शीर्ष स्थानमा पुगेको थियो जसलाई पछि, तेब्बर प्लेटिनम प्रमाणित गरिएको थियो। गीत बेलायतमा शीर्ष १० मा पुगेको थियो। गिती सङ्ग्रह इलुमिनेट २३ सेप्टेम्बर २०१६ मा, सार्वजनिक गरिएको थियो जुन बिलबोर्ड २००मा शीर्ष स्थानमा आएको थियो। यसका १,२१,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थिए भने यसलाई पछि, प्लेटिनम प्रमाणित गरिएको थियो। यसले क्यानडेली साङ्गीतिक तालिकाको शीर्ष स्थानमा कदम राखेको थियो जुन उनको गृह देशमा शीर्ष स्थानमा पुग्ने यो उनको दोस्रो गिती सङ्ग्रह हो। "मर्सी" नामक गीत १८ अगस्त २०१६ मा, सार्वजनिक गरिएको थियो जुन अमेरिका, बेलायतमा शीर्ष २० मा, प्रविष्ट भएको थियो र यसले पछि, दोब्बर प्लेटिनक प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको थियो। डिसेम्बर २०१६ मा, मेन्डेजले मेडिसन स्क्वायर गार्डेनमा प्रत्यक्ष रूपमा प्रदर्शन गरेका थिए। ३ डिसेम्बर २०१६ मा, उनी सटर्डे नाइट लाइभान साङ्गीतिक अतिथिको रूपमा देखा परेका थिए।
अप्रिल २०१७ मा, मेन्डेजले आफ्नो इल्युमिनेट विश्व भ्रमणमा काम सुरु गरेका थिए, जसले लस एन्जलसको स्टेपल्स सेन्टर र लन्डनको द ओ २ एरिना जस्ता रङ्गमञ्चहरूमा प्रभाव पार्न सफल भएको थियो। २० अप्रिल २०१७ मा, उनले आफ्नो इल्युमिनेटको विस्तृत संस्करणमा समावेश भएको गीत "दियर्ज नथिङ होल्डिङ मि ब्याक" जारी गरेका थिए। अमेरिकामा शीर्ष १० मा पुग्ने यो उनको तेस्रो गीत थियो। दुबै वयस्क समकालीन र वयस्क पप गीतहरूको तालिकामा शीर्ष स्थानमा पुग्ने यो उनले तेस्रो गीत पनि हो। अगस्त २०१७ मा, बिलबोर्ड वयस्क पप सङ्गीत तालिकामा शीर्ष स्थानमा पुग्ने तीन गीतहरू सार्वजनिक गर्ने उनी २० वर्ष भन्दा कम उमेरको पहिलो कलाकार भएका थिए भने नोभेम्बर २०१७ मा, बिलबोर्ड समकालीन पप सङ्गीत तालिकामा शीर्ष स्थानमा पुग्ने तीन गीतहरू सार्वजनिक गर्ने उनी २० वर्ष भन्दा कम उमेरको पहिलो कलाकार समेत हुन्।
मेन्डेज टाइम पत्रिकाको ३० सबैभन्दा प्रभावशाली किशोरहरूको सूचीमा पनि परिसकेका छन् भने उनी सन् २०१६ मा, फोर्ब्सको ३० वर्ष भन्दा कम उमेरको प्रभावशाली व्यक्तिहरूको सूचीमा समेत देखा परेका छन्। उनको गीत "दियर्ज नथिङ होल्डिङ मि ब्याक" बिलबोर्ड १०० को २०औँ स्थानमा आएको थियो।
गायक
गीत गाउने पुरूषलाई गायक भनिन्छ.त्यस्तै गीत गाउने महिलालाई गायिका भनिन्छ.विभिन्न संगीतमा या विना संगीत पनि गीत गाउन सकिन्छ.गाउनको लागि उपयुक्त स्वर हुनु जरूरी मानिन्छ।
बालसूक्तिसङ्ग्रह
बालसूक्तिसङ्ग्रह महेश्वर शर्माद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
इमास राष्ट्रिय निकुञ्ज
इमास राष्ट्रिय निकुञ्ज ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन २००१ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।यो सम्पदा केर्रादो,चपादा दोस भेदिरोस राष्ट्रिय निकुञ्ज र इमास राष्ट्रिय निकुञ्जसँग जोडिएको छ ।
बेलका नगरपालिका
बेलका नगरपालिका नेपालको प्रदेश नं० १ मा स्थित उदयपुर जिल्लाको एक नगरपालिका हो। यसको स्थापना २०७३ साल फाल्गुन २७ गते भएको थियो। समुन्द्र सतहदेखि १३६.२ मिटरसम्म को उचाइमा रहेको यो नगरपालिकाको क्षेत्रफल ३४४ वर्ग किलो मिटर हो।
जनकपुर चुरोट कारखाना लिमिटेड
जनकपुर चुरोट कारखाना लिमिटेड नेपालको धनुषा जिल्लाको सदरमुकाम जनकपुरमा तत्कालिन सोभियत सङ्घको प्राविधिक सहयोगमा स्थापित भएको हो। यसको उद्घाटन वि.सं. २०२१ साल पौष २९ गतेका दिन राजा महेन्द्रबाट भएको हो। सुरुमा अधिकृत पूँजी रु. ८ करोड र जारी तथा चुक्ता पूँजी रु. ४ करोड ८ लाख ३७ हजार थियो। सुरुमा वार्षिक २ अर्ब खिल्ली चुरोटको उत्पादन गरिन्थ्यो भने ३ सय ६६ जनाले रोजगारी पाएका थिए।
संरचना
जनकपुर चुरोट कारखाना ३३ बिघा ९ कट्ठा क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। कारखानाको कुल क्षेत्रफललाई तीन भागमा छुट्याइएको छ। कारखानाको भवन ८ बिघामा रहेको छ भने २० बिघामा आवास भवन र ५ बिघामा गोदाम रहेको छ। कारखाना सञ्चालनमा रहेको समयमा कर्मचारी आवासको लागि २५ वटा भवन निर्माण गरिएका थिए। भवनमा १०० भन्दा बढी कोठाहरू रहेका छन्। कारखाना बन्द भएपछि वर्तमान समयमा यो क्षेत्रलाई मधेश प्रदेश सरकारले प्रयोग गरिरहेको छ।
उत्पादनहरू
मुख्यतया यस चुरोट कारखानामा देउराली, याक र गैँडा गरि तीन प्रकारका चुरोटहरू उत्पादन गरिन्थ्यो।
सुमेर
सुमेर दक्षिणी मेसोपोटामियाको ऐतिहासिक क्षेत्रमा सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात सभ्यता हो, जुन छैटौं र पाँचौं सहस्राब्दी ईपूर्वको बीचमा चल्कोलिथिक र प्रारम्भिक कांस्य युगमा देखा परेको थियो। यो प्राचीन इजिप्ट, एलाम, कारल-सुप सभ्यता, मेसोअमेरिका, सिन्धु उपत्यका सभ्यता, र प्राचीन चीनको साथमा संसारको सभ्यताको पालनाहरू मध्ये एक हो।
अधिकांश इतिहासकारहरूले सुझाव दिएका छन् कि सुमेर पहिलो पटक स्थायी रूपमा ५५००–३३०० ईपूर्वको बीचमा बसोबास गरेको पश्चिमी एसियाली मानिसहरूले सुमेरी भाषा बोल्ने गर्थे। फारसको खाडीको तटमा रहेको सुमेरियन सहर एरिदुलाई सबैभन्दा पुरानो सहरहरू मध्ये एक मानिन्छ, जहाँ तीनवटा छुट्टाछुट्टै संस्कृतिहरू मिलेको हुन सक्छ: किसान उबेदियन किसानहरू, माटोको इट्टाको झुपडीमा बस्ने र सिँचाइ अभ्यास गर्ने; कालो पालमा बस्ने र भेडा र बाख्राको बथानलाई पछ्याउने घुम्ती फिरन्ते सेमिटिक पादरीहरू; र माछा मार्ने मानिसहरू, दलदली भूमिहरूमा नर्कटको झुपडीहरूमा बस्ने, जो सुमेरियनहरूका पुर्खाहरू हुन सक्छन्।
मेइतेयी भाषा
मेइतेयी भाषा भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचीमा अन्तर्भुक्त भाषा हो।
ऋद्धिबहादुर मल्ल
ऋद्धिबहादुर मल्ल (वि. सं. १९५५-२०२५)नेपालको पहिलो साहित्यिक पत्रिका शारदा मासिकका संस्थापक सम्पादक थिए । शारदा पत्रिका १९९१ सालको माघे संक्रान्तिदेखि मल्लकै सम्पादन र प्रकाशनमा आएको हो । मल्लको सम्मानस्वरुप सरकारले २०५४ सालमा उनको मुहारचित्र अङ्कित हुलाक टिकट प्रकाशनमा ल्याएको थियो ।
जन्म
मल्लको जन्म वि. सं. १९५५ मंसिर २४ गते वनारसको वरुणापुल कोठीमा भएको थियो । उनी सुब्बा वीरबहादुर मल्ल र नीरकुमारीका जेठा छोरा थिए । वीरबहादुर मल्ल जंगबहादुरकी कान्छी छोरी दीपकुमारीका सेवामा बाँधिएका थिए । वीरशमशेर प्रधानमन्त्री भएपछि उनले दीपकुमारीलाई देश निकाला गर्दा वीरबहादुर पनि सँगै वनारस पुगेका थिए । त्यही परिवेशमा ऋद्धिबहादुर मल्ल जन्मिएका थिए ।
शिक्षा
२२ वर्षको उमेरमा म्याट्रिक्स पास गर्दा राज्यले उनलाई दोसल्ला ओडाएर हात्तीमा काठमाडौं सहर घुमाएको थियो । त्यस प्रकारको सम्मान प्राप्त गर्ने उनी अन्तिम व्यक्ति पनि भए । १९७६ सालपछि राज्यबाट यसरी सम्मान गर्ने प्रथा बन्द गरिएको थियो ।
जागिर
मल्लले घरको आर्थिक अवस्थाका कारण कलेजस्तरको शिक्षा लिन सकेनन् । त्यसैले उनी जागिरमा लागे र सुब्बा भए । जुद्धशमशेरकी छोरीको निजी सचिव भएर उनले आफ्नो युवा अवस्था कटाए ।
विवाह र परिवार
ऋद्धिबहादुर मल्लको विवाह १९७० सालमा साहु द्वारिकादास मूलकी छोरी आनन्दकुमारीसँग भएको थियो । यी दम्पतीबाट छोरा गोविन्दबहादुर, विजयबहादुर, फत्तेबहादुर र हिक्मतबहादुर र छोरी शान्तिको जन्म भएको थियो । गोविन्दबहादुर मल्ल गोठाले र विजय मल्ल पनि नेपाली भाषासाहित्यका प्रतिष्ठित प्रतिभा हुन् ।
प्रकाशित कृति
मल्लले नेपाली भाषामा ६ वटा उपन्यास अनुवाद गरे र एउटा उनको मौलिक लेखनमा प्रकाशित भएको पाइन्छ । यद्यपि उनका कृतिको संख्या र प्रकृतिका सम्बन्धमा साहित्यकार तथा समालोचकहरुको एउटै मत छैन । उनले लेखेको 'शकुन्तला'नामक पुस्तक जुद्धशमशेरले छपाइदिन हुकुम गरेका थिए । पाण्डुलिपि शिक्षा डाइरेक्टर मृगेन्द्रशमशेरका हातमा पुग्यो । तर दुई वर्षसम्म पनि किताब प्रकाशित भएन । पछि मल्लको सोही किताब कर्णेल शिवप्रतापशमशेर थापालाई लेखक बनाएर प्रकाशनमा आयो ।
मौलिक कृति
सम्पादित, अनूदित र फुटकर कृति
शारदाको प्रकाशन
नेपाली साहित्यमा युग निर्माण गरेको मानक साहित्यिक पत्रिका शारदालाई मानिन्छ । यो पत्रिका १९९१ सालको माघे संक्रान्तिदेखि मल्लकै सम्पादन र प्रकाशनमा आएको हो । यस पत्रिकालाई जसरी रुद्रराज पाण्डेले सहयोग पुर्‍याएका थिए, त्यसरी नै प्रेमराज शर्माले पनि मद्धत गरेका थिए । शारदा प्रकाशनका लागि मल्लसँग होस्टेमा हैंसे गर्नेहरुमध्ये बालकृष्ण सम, जितेन्द्रबहादुर शाह, बडाकाजी मरिचीमान सिंहको पनि भूमिका थियो । लेखनाथ पौड्याल, लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, बालकृष्ण सम, सिद्धिचरण श्रेष्ठ, गुरुप्रसाद मैनाली, विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला, भवानी भिक्षु, सूर्यविक्रम ज्ञवाली, गोविन्दबहादुर मल्ल गोठाले आदि थुप्रै लेखकलाई यसै पत्रिकाले उभ्याएको हो । राणा प्रधानमन्त्री श्री ३ जुद्धशमशेरले पत्रिका निकाल्न मल्ललाई वार्षिक ५०० रुपैयाँ खड्ग निसाना गरेर दिएको ‘उन्नयन’ को ऋद्धिबहादुर मल्ल विशेषांक (पूर्णांक २५, २०५४) मा सुन्दरप्रसाद शाह ‘दुःखी’ ले उल्लेख गरेका छन् । त्रिचन्द्र कलेजका प्रिन्सिपल सरदार रुद्रराज पाण्डेलाई मल्लले कोलकाताको हेउर स्कुलको जस्तै शिक्षक–विद्यार्थीका रचना संकलन गरेर मासिक–पत्र निकाली आफ्नो जोरगणेश प्रेसमा छाप्न सुझाएका थिए । निकै पछि सरदार पाण्डेले मेजर जनरल मृगेन्द्रशमशेरसित ‘त्रैमासिक’ निकाल्न कुरा मिलाए र जुद्धशमशेरले ‘दैनिक पत्रिका निकाल्छ भने पनि निकाल्न दिनू’ भनी हुकुम गरेका थिए ।
जुद्धशमशेरले पद्मशमशेरलाई राजकाज सुम्पेर गएपछि २००२ सालमा शारदा संकटमा पर्‍यो । कागज, मसी इत्यादि किन्ने पैसाको अभाव भयो । संक्रमणकालीन सत्ताले पनि शंकाको नजरले हेर्न थाल्यो । ऋद्धिबहादुरले पत्रिका चलाउन पैसाको मद्दत मागे । त्यसमा डाइरेक्टरले वर्षको १,२०० रुपैयाँ दिने भए । सम्पादकलाई ३६०, लेखकलाई महिनैपिछे ५० को दरले ६०० दिने तय भयो । सम्पादक पनि गोपालप्रसाद रिमाललाई खटाएर पठाइयो । त्यही बेला रिमाल राणाविरोधी आन्दोलनमा लागेको थाहा भएपछि अर्को आदेश आयो, ‘शारदाबाट रिमाललाई झिक, तिम्रो आफ्नो छोरालाई सम्पादक बनाऊ ।’ फलस्वरूप गोविन्दबहादुर मल्ल सम्पादक भए । सात सालको आन्दोलन र श्री ५ को दिल्ली सवारीका घटनापछि शारदा अनियमित भयो । २००७ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि जसोतसो १–२ अंक मात्र छापिए । राणाको स्तुति र चाकरी गरेर नै उनले शारदालाई पनि सञ्चालन गरिरहे । वि. सं. २००७ फागुन ७ गते प्रकाशित भएको दैनिक आवाज प्रकाशित गर्ने पनि मल्ल नै थिए । वास्तवमा उनी परिस्थिति अनुसार काम गर्थे ।
जोरगणेश प्रेस
शारदाको नाउँमा गाँसिएको अर्को संस्था हो- जोरगणेश प्रेस । मल्लले खरदार तीर्थराज सुवालसँग साझेदारीमा प्रेस खोलेका थिए । केही समयपछि नै खरदार सुवालले प्रेसबाट हात झिके । त्यसपछि मल्ल एक्लैले जोरगणेश प्रेस सञ्चालन गरे । त्यसै प्रेसबाट शारदा पत्रिका प्रकाशित भइरह्यो ।
झडेवा
झडेवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
झडेवा गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ४,५३६ रहेको छ ।
बाला-लहरी (कविता)
बाला-लहरी (कविता) माधवप्रसाद घिमिरेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
बोडो भाषा
बोडो (बर'/बड़ ), र बोरो, चिनियाँ तिब्बती भाषा हो जसलाइ खास गरी प्राथमिक रूपमा उत्तरपूर्व भारत, नेपाल र बङ्गाल क्षेत्रका बोडो जातिहरूद्वारा बोल्ने गरिन्छ। यो भारतको स्वायत्त क्षेत्र बोडोल्यान्डको आधिकारिक भाषा र आसामको सह-आधिकारिक भाषा हो। यो भाषा भारतीय संविधानको विशेष संवैधानिक दर्जा प्राप्त २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। सन् १९६३ देखि यो भाषा देवनागरी लिपिमा लेख्ने गरिन्छ। पहिले यो भाषा रोमन तथा आसामी लिपिमा लेख्ने गरिन्थ्यो। केही भाषाविद्हरूका अनुसार यो भाषाको आफ्नै लिपि थियो जसलाई देवढाई लिपि भन्ने गरिन्थ्यो, समयको परिवर्तनसँगै हराउँदै गएको हो।
इतिहास
सन् १९१३ देखि विभिन्न बोडो सङ्गठनहरूद्वारा सुरु गरिएको सामाजिक-राजनीतिक जागरण र आन्दोलनहरूको परिणाम स्वरूप, यो भाषालाई सन् १९६३ मा बोडो बहुल क्षेत्रहरूको प्राथमिक विद्यालयमा शिक्षा माध्यमको रूपमा प्रयोगमा ल्याइएको थियो। वर्तमान समयमा, बोडो भाषा माध्यमिक स्तरसम्मको शिक्षाको माध्यमको रूपमा अध्ययन गराउने गरिएको छ र यो भाषा आसाम राज्यको सम्बद्ध आधिकारिक भाषा हो। सन् १९९६ देखि गुवाहाटी विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर स्तरको पाठ्यक्रममा बोडो भाषा र साहित्यलाई स्थान दिइएको छ। कविता, नाटक, लघु कथाहरू, उपन्यास, जीवनी, यात्रा वृतान्त, बच्चाहरूको साहित्य र साहित्यिक आलोचना माथि धेरै सङ्ख्यामा बोडो भाषाका पुस्तकहरू छन्। बोडो भाषाको विभिन्न बोलीहरू रहेका छन् तर कोकराझाड जिल्लाको वरिपरीको क्षेत्रमा प्रयोग गरिने बोलीलाई स्तरीय र मानक बोली मानिएको छ।
कजाख्स्तान
कजाख्स्तान एसियामा रहेको एक देश हो ।
घोडेजात्रा
घोडा जात्राको मूल नाम पाहाँ चऱ्हे हो । पछिलो समय पाहाँ चऱ्हेलाई घोडा जात्रा भनदै आए पनि पुन पाहाँ चऱ्हे भने चलन स्थापित हुन थालेको पनि छ। यस पर्वमा नेपा मंडल भित्र देवी देवताको जात्रा गरी मनाउने चलन छ। यही पाहा चऱ्हे नख मा पछि घोडा जात्रा थपेर घोडा जात्रा भन्न थालिएको हो ,यस पर्वको नाम पाहाँ चऱ्हे हो ! यो काठमाडौँको टुँडिखेलमा मनाइने एक प्रसिद्ध जात्रा हो । यो दिनलाई घोडचढी प्रतिस्पर्धाको रूपमा मनाइन्छ, त्यसमा पनि कुनै दिन एसियाकै ठूलो परेड मैदान भनिएर चिनिएको काठमाडौँको मुटुमा रहेको टुँडिखेलमा यसको आयोजना हुनु र देशको अति उच्च देखि साधारण नागरिक सम्मले हेर्नु यो जात्राको विशेषता हो । यो चाडका दिन टुँडिखेलमा नेपाली सेनाले घोडचढी कला प्रदर्शन गर्दछ। कुनै दिन काठमाडौँ बासीमा मात्र सीमित यो जात्रा अहिले राष्ट्रिय महत्त्व पाउन थालेको छ।
किंवदन्ती
यो जात्रा परापूर्वकालमा गुरुमापा नामक दैत्य माथिको विजयको रूपमा मनाइन्छ । यहाँ दौडने घोडाको टापले त्यस दानवको आत्मालाई दबाउन मद्दत गर्ने विश्वास गरिन्छ । जसले यो शहरलाई अहिले पनि नाश गर्न चाहने विश्वास गरिन्छ र साथै यस जात्राले देशमा शुमङ्गल ल्याउने विश्वास गरिन्छ ।
पाटनको घोडेजात्रा
यो एकल घोडेजात्रा गर्नेक्रममा सबैभन्दा पहिला पाहाँचर्‍हेको दिन अर्थात् घोडेजात्राको एक दिनअगाडि पाटनको ओल्खु चिबहाः टोलका ज्यापुले महाभारतका पात्र पाँच पाण्डवको मूर्ति रहेको मङ्गलबजारको भीमसेनस्थानमा छ्वयलाभु गर्ने भनी राँगो बलि दिइन्छ । यो बलिमा चढाएको राँगोलाई कृष्ण देगलको उत्तरपट्ट जलाईन्छ । यसरी बलि दिई पूजा गर्ने बेलामा भीमसेनले किचक वध गर्नुका साथै भीमसेनको वर्णन गरिएको स्तूति दाफा भजनमा गाइन्छ ।
यसै दिन पाँच पाण्डवलाई पूजा गरी समय्बजि खुवाइन्छ । भोलिपल्ट दिउँसो दुई बजे यही भीमसेनस्थानमा नेपाली सेनाले एउटा घोडा ल्याइपुर्‍याउँने गरेको छ । त्यसपछि भीमसेन गुठीका सम्पूर्ण गुठियारले त्यस स्थानदेखि स्वागत गरी घोडालाई ललितपुरका ओल्खु चिबहाःको ताहाफल्चामा ल्याइन्छ । यस गुठीका थकालीले आवश्यक परम्परागत विधिपूर्वक पूजा गरी आजुहरूले चुनेका गुठियारमध्ये कुनै पनि व्यक्तिलाई घोडा चढाउनुका साथै घोडा चढ्नेलाई सम्मानस्वरूप भीमसेनस्थानबाट ल्याएको फूलमाला पहिर्‍याइ, टीका पूजा गरिन्छ । त्यस स्थानदेखि यो एकल घोडेजात्रा सुरु हुन्छ । गुठी संस्थानले नै बन्दोबस्त गरिने लाय्कु बाजाबाट शुभारम्भ हुने यो जात्रा विधिवत् रूपमा पाटनको मूलचोकबाट सुरु भई ओल्खु, नेउत, लोहलँ, भोल गणेश हुँदै बालकुमारी परिक्रमा गरी फेरि भोल गणेश हुँदै बालकुमारीमै फर्किन्छ । नगर परिक्रमापछि घोडचढीलाई पान, सुपारी र दक्षिणा दिने चलन छ । जात्राको पछि-पछि सिमसिम राजाको प्रतीकका रूपमा गुठी संस्थानका एक कर्मचारीलाई तरवार बोकाउनुका साथै छत्र ओढाई सम्पूर्ण गुठियारहरू जात्रामा सरिक हुने गरिन्छ । यसरी दुईपटकसम्म ओहोरदोहोर गरी तीनपटक परिक्रमा गरी यो जात्रा गरिन्छ । परिक्रमापछि घोडा चढ्ने व्यक्तिलाई बालकुमारी मन्दिरको दायाँ राखी पान, सुपारी दिएर बिदावारी गरी जात्रा समापन गरिन्छ । त्यसपछि सम्पूर्ण गुठियार त्यहाँदेखि पाहाँचर्‍हेमा गाइने धातु लयमा गीत गाएर भीमसेन मन्दिरमा फर्किने चलन छ ।
त्यसको भोलिपल्ट सीकाःभ्वय् गर्ने भनी ५१ गुठियार बसी भोज खाइन्छ । भीमसेन देवताको पछाडिपट्टकिो गुठीको घरमा गरिने तीन दिनसम्म गर्ने यो भोज सम्पूर्ण गुहृय पूजा भोज हो । त्यस भोजमा गुठियारबाहेक घरको परिवारलाई समेत राखिँदैन । पाहाँचर्‍हेको दिनमा भीमसेन मन्दिरमा बलि दिएको राँगोको अगाडिको भाग भीमसेनको भाग भनी त्यस दिन खाइन्छ । बलिको टाउकोको भाग सीकाःभ्वय् खाने भनी जात्राको भोलिपल्ट सम्पूर्ण गुठियारले सी लिएर भोज खाइन्छ । एउटा अचम्मको कुरा के भने तीन-चार दिनसम्म खाने भोजमा नुन, तेलबाहेक अरू कुनै पनि मरमसला राख्न मनाही छ । यो जात्रा कसरी मनाइयो भन्नेबारे एउटा किंवदन्ती छ । सिमसिम राजाको एउटा घोडाको सुसारे यही ओल्खुटोलमा बस्ने ज्यापु थियो । एक दिन राजा सँधैजसो घुम्नका लागि घोडा लिन गएको बेला ज्यापु थाकेर आराम लिइरहेको रहेछ । तर, राजाले त्यो सुतिरहेको ज्यापुसँगै पाँचवटा टाउको भएको नागले संरक्षण दिइरहेको अचम्मको दृश्य देख्दा केही नभनी हिँडेरै राजदरबार फर्किए । यता ज्यापु झसङ्ग भई निद्राबाट ब्युँझदा राजा आएर पनि फर्किसकेको थाहा पायो । डरले ज्यापु घोडा लिई राजदरबार गई मैले गल्ती गरेँ, गल्ती भएकोमा क्षमा पाऊँ भनी राजाको पाउ पर्न लाग्दा उल्टै राजाले मलाई माफ गर, तिमी भगवानको अवतारलाई मैले घोडाको सुसारे बनाउन पुगेँ भनी आफू आएको बेला देखेको दृश्यबारे बताए । त्यसपछि राजाले उसलाई त्यही घोडा चढाई फूलमाला पहिर्‍याई नगर परिक्रमा गराए । यही घटनाको स्मरण गर्दै पाटनमा एकल घोडेजात्रा मनाउने भनी प्रत्येक वर्ष चिल्लागा औंशीको दिन यो जात्रा मनाउने चलन रहेको हो । नेवारहरूको संस्कृतिबारे ऐतिहासिक अध्ययन गर्दै आएका संस्कृतिविद का अनुसार 'सिमसिम राजा भनेको शिवसिंह देव हो । पाटनको तिभय राजाको नामबाट प्रख्यात नरसिंह, पुरन्दसिंह र उद्धव सिंहलाई विजय गरी ने.सं. ७४२ मा यी राजाले 'माणिग्लाधिपति' उपाधि प्रदान गरेका हुन् ।' त्यतिबेला उनले ठूलो अचम्मको काम गरेकाले होला नेवार समाजमा आजसम्म पनि कुनै असम्भव काम कसले गर्ने भन्दा सिमसिम महाराजको पालाको कुरा नगर भन्ने चलन छ ।
कोटदेवल
कोटदेवल बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
जोर्ग क्लूनी
जोर्ज तिमोथी क्लूनी (अङ्ग्रेजीमा:George Timothy Clooney) एक अमरिकन अभिनेता, लेखक, निर्माता, निर्देशक र कार्यकता हो।
भाइबहिनीका कथा
भाइबहिनीका कथा जनकप्रसाद हुमागाईंद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
ध्यानी बकुल्ला
ध्यानी बकुल्ला ठूलो दायरामा पाइने, पानी वा हिलोमा हिड्न सक्ने बकुल्लो प्रजातिको चरा हो। यसको वैज्ञानिक नाम ल्याटिन भाषाबाट उत्पत्ति भएको थियो। यो प्रजाति पश्चिमी र दक्षिणी युरोपमा छरिएर रहेका छन् यसका साथै यो अफ्रिका र मध्य, दक्षिणी र पूर्वी एसियामा धेरै क्षेत्रहरूमा व्यापक रूपमा पाइन्छ। यो बकुल्ला ताजापानि, सिमसार क्षेत्र र दलदले क्षेत्रहरूमा पाइन्छन्। यसले अफ्रिका, मध्य र दक्षिणी युरोप, दक्षिणी र पूर्वी एसियामा प्रजनन गर्दछ।
यो हेर्दा खेरी फुस्रो बकुल्ला जस्तो देखिएतापनि यो फुस्रो बकुल्ला भन्दा थोरै सानो, अलि बढी पातलो हुन्छ भने यसको प्वाँख गाढा खैरो रङ्गको हुन्छ। यो पन्छी पानी भएको क्षेत्र वरिपरि प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ। यसले माछा, साना मुसा, भ्यागुता र किरा सहित शिकारको एक निश्चित दायरामा शिकार गर्दछ। यसले शिकार गर्नका लागि ठाउँमा आहारा कुर्ने र अढिरहने गर्दछ। यद्यपि दुवै लिङ्ग उपस्थितिमा समान देखिएतापनि, पोथी भाले भन्दा बढी हलुका हुन्छ। युवा ध्यानी बकुल्ला फुस्रो हुन्छ। यसले लगभग ५ वटा निलो/हरियो खालको अण्डा पार्दछ र अण्डा भने दुबै भाले र पोथीले कोरल्ने गर्दछन्। यसले ४ हप्ता पछि चल्ला काढ्छ र त्यसको ६ हप्ता पछि उक्त बच्चाहरू उड्नको लागि तयार हुन्छन्। अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घका अनुसार हिलो ठाउँको कमी भएका कारण यसको जनसङ्ख्यामा भारि गिरावट आएतापनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यसलाई कम चासोका प्रजातिको सूचीमा नामाकरण गरेको छ।
विवरण
यस चराको लम्बाइ 78 - 97 cm हुन्छ र यसको एउटा पखेटा देखि अर्को पखेटासम्मको लम्बाई 120 – हुन्छ भने यसको उभिदाको उचाइ 70 to 94 cm हुन्छ। तथापि, यो पातलो हुन्छ र यसको तौल जम्मा 0.5 to 1.35 kg हुन्छ। यो हेर्दा खेरी फुस्रो बकुल्ला जस्दो देखिएतापनि यो फुस्रो बकुल्ला भन्दा थोरै सानो, अलि बढी पातलो र यसको प्वाँख गाढा खैरो हुन्छ र वयस्कमा गाढा खैरो हुन्छ। वयस्क ध्यानी बकुल्लाको निधार हुन्छ र यो हेर्दा श्रीपेच लगाएको जस्तो देखिन्छ। यसको घाँटी पछाडिको भागमा धर्सा धर्सा परेको हुन्छ। यसको टाउको माथि रहेको श्रीपेच फुस्रो बकुल्लाको भन्दा छोटो हुन्छ जुन चाहिँ १४० मिमि (५.५ इन्च) सम्म हुन्छ।यसको पाखुराको प्वाँख चिप्लो खालको हुन्छ। यसको अन्य माथिल्लो भाग र पुच्छर भने खैरो र माटो रङ्गको हुन्छ। यसको घाँटीको अघिल्लो भाग भने अरू भाग भन्दा पहेँलो हुन्छ।
वितरण र वासस्थान
ध्यानी बकुल्ला युरोप, एसिया, हिमालय, अरबी प्रायद्विप र उत्तर अफ्रिकामा पाइन्छ। यसले युरोप, एसिया र अफ्रिकामा प्रजनन गर्दछ। पश्चिमी जातिको यस चराको दायरा भने दक्षिणी स्पेन र उत्तरी अफ्रिकाबाट दक्षिणपश्चिम र पूर्वी युरोपमा काजकिस्थानको बलखास तालसम्म फैलिएको छ। अफ्रिकामा, यसले सेनेगल हुँदै पुर्वी तटीय क्षेत्र र माडागास्करमा प्रजनन गर्दछ। पश्चिमी जातिको यस चराको दायरा भने भारतीय उपमहाद्वीपबाट फैलिएको छ, पुर्वमा पुर्वी चीन देखि फिलिपिन्स सम्म र उत्तरतिरको अमुर नदि र उसुरी नदिको किनारा ४९°उत्तर सम्म फैलिएका छन्। यसको दक्षिणी जाति माडागास्करमा प्रतिबन्धित छन् र केप भर्डमा रहेको यसको थोरै जनसङ्ख्यालाई भने कुनै निकायबाट छुट्टै जातिको रूपमा मान्यता दिएको छ।
अक्टोबर र अगस्ट महिनाभित्र, पश्चिम क्षेत्रमा रहेका चराहरू दक्षिणदेखि उष्ण अफ्रिकामा बसाइँसराइ गर्दछन् भने मार्चको महिनामा भने चराहरू पुन: उत्तरतर्फ नै फर्कने गर्दछन्। पुर्वमा रहेको यसको जनसङ्ख्या भने बसाइँसराइ गर्दैनन, तर उत्तरी भागका केही चराहरू भने दक्षिणतर्फ, कोरिया, थाइल्यान्ड र मलेसियासम्म उड्ने गर्दछन्। अफ्रिकी चराहरू भने बसाइँसराइ गर्दैनन्।
यो म्याङ्ग्रभको हिलो क्षेत्रमा पाइन्छ र यो बस्नको लागि ताजापानी रोज्दछ र प्राकृति वासस्थानमा बस्दछ। यो नदीको किनारा, डुङ्गा र नहरहरूमा पनि भेटिन्छन्। केप भर्डे टापुमा, यो खुल्ला आकाशहरूमा देख्न सकिन्छ।
व्यवहार
यसको उडान ढिलो हन्छ, यसको घाँटी र खुट्टा लामो हुन्छ र यसको खुट्टा भने पुच्छर सम्म पुग्दछ। यसको यही गुणले गर्दा यो सारस र अन्य यस्तै देखिने चराहरू भन्दा अलग देखिन्छ अरु चराहरूले भने उडान भर्ने बेलामा आफ्नो घाँटी तन्काउने गर्दछन्। यस चराले कुरा लुकाउने गर्दछ र फुस्रो बकुल्लाको तुलनामा यसले खुला ठाउँमा धेरै समय बिताउदैन र प्राकृतिक वसस्थानमा वस्न रूचाउँछ। यसको नङ्ग्रा लामो हुन्छ त्यसैले यो हिलोमा वा पानिमा तैरिन सक्दछ र यो कहिलेकाहीँ झाडीहरूमा पनि हिलोमा हिडे जसरीनै हिड्ने गर्दछ। यो रूखको हाँगा समातेर बस्दैन। यो बिरलै मात्र रुखको हाँगामा बस्छ र अधिकांश जमिनमै बस्ने गर्दछ।
ध्यानी बकुल्लाले प्रायः चराहरूको ठूलो समूहमा प्रजनन गर्दछ तर यसले कहिलेकाहीँ भने गुँड र एकान्तमा पनि प्रजनन गर्ने गर्दछ। यसको अण्डा प्रायः हरियो र निलो हुन्छ जसको लम्बाई ४५ देखि ५६ मिमि (२.२० देखि १.७७ इन्च) सम्म हुन्छ। यसले सामान्यतया ४ देखि ५ वटा अण्डा पार्दछ र कहिलेकाहीँ सात देखि आठ ओटा सम्म पनि पार्ने गरेको छ। अण्डाहरू प्राय: ३ दिनको अन्तरालमा पार्ने गर्दछ। यसले ओथारो १ वटा अण्डा पारेपछि वा सबै अण्डा पारे पश्चात बस्ने गर्दछ। दुबै भाले र पोथीले ओथारो बस्ने गर्दछन्। जुन २४ देखि २८ दिन सम्म हुने गर्दछ। वयस्कले खाना ल्यायो भने बच्चाहरूले सिधै माउको चुच्चोबाट खाना खाने गर्दछन्। वयस्कले खाना टुक्राउने गर्दछन्। बच्चाहरू ६ हप्तामा उड्न लायक हुन्छन् र २ महिनामै स्वतन्त्र हुँदै माउबाट सदाका लागि विदा हुन्छन्।
प्रजनन
ध्यानी बकुल्ला एक व्यापक प्रजाति हो, जसको प्रजनन विभिन्न क्षेत्रमा अध्ययन गरिएको छ। युरोप र उत्तर अफ्रिकामा प्रजनन मुख्यतया वसन्त ऋतुमा हुन्छ। यस पन्छीको प्रजनन अप्रिल देखि मे महिनामा चरम अवस्थामा पुगेको हुन्छ। युरोप र उत्तर अफ्रिकाको उत्तरी क्षेत्र भन्दा दक्षिणी क्षेत्रमा यसको प्रजनन एक महिना अघि सुरु हुन्छ। उत्तर एसियामा जुुन देखि अक्टोबरको गर्मीमा प्रजनन हुन्छ। अफ्रिकामा प्रजनन क्षमता प्रायजसो वर्षा याममा हुन्छ तर सुख्खा मौसममा (जस्तै, अप्रिल–मेमा पूर्वी अफ्रिकामा र सेप्टेम्बर–अक्टोबर देखि दक्षिण अफ्रिकामा) चरम सुख्खा याममा प्रजनन क्षमता बढी हुन्छ। पश्चिमी युरोपमा, अप्रिल महिनाको तेस्रो हप्तादेखि मे महिनाको सुरुसम्म, सन् १९७० दशकको अन्तदेखि १९९० दशकको अन्तसम्म गुँड बनाउने समय सुरु भएको मानिन्छ। यसले आवासको ह्रासले गर्दा हालैका वर्षहरूमा गुँड बनाउन चराहरूलाई बढी समय चाहिन्छ भन्ने सुझाव दिन्छ।
स्थिति
विश्वमा यसको लगभग २,७०,००० देखि ५,७०,००० सङ्ख्यामा ध्यानी बकुल्ला रहेको अनुमान गरिएको छ। यसको जनसङ्ख्या बिस्तारै घटेतापनि, यसको घट्दो दरले असुरक्षित प्रजातिको मापदण्ड पूरा नगरेकाले अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यसलाई कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकरण गरेको छ। यस चराले हाल हिले क्षेत्रको बिनास र विभिन्न प्राकृतिक बासस्थानको कमीको समस्य भोगेको छ।
मनभोग (कविता)
मनभोग (कविता) ध्रुवकृष्ण 'दीप'द्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
चल्सा
चल्सा नेपालको सेती अञ्चलको अछाम जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ३९० वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चल्साको जनसङ्ख्या २१४२ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
उदयपुरगढी गाउँपालिका
उदयपुरगढी गाउँपालिका पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चलमा रहेको उदयपुर जिल्लाको एउटा गाउँपालिका हो। यस गाउँपालिकामा ८ वडाहरु रहेका छन।
झयाडी
झयाडी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
आठबीस नगरपालिका
आठबीस नगरपालिका दैलेख जिल्लामा पर्ने एक नगरपालिका हो । दैलेख जिल्लामा पर्ने पिपलकोट, सिंहासैन, तिलेपाटा, सिंगौडी र सात्तला गाविसलाई जोडेर यो नगरपालिका २०७३ सालमा बनाइएको थियो । परापुर्ब काल देखी नै यस क्षेत्रलाई आठबीसको नामले नै चिनिन्थ्यो ।
परिचय
नेपाल सरकारको विक्रम संवत २०७३ फागुन २६ गतेको निर्णय अनुसार साविकका ६ वटा गाविसहरू सात्तला, सिंगौडी, राकम कर्णाली, तिलेपाटा, सिंहासैन र पिपलकोटलाई एकापसमा गाभेर ९ वटा वडामा विभाजन गरी यो आठबीस नगरपालिकाको संरचना तयार पारिएको हो । जम्मा १६८ वर्ग किलोमिटरको क्षेत्रफलमा फैलिएको यो नगरपालिका दैलेख जिल्लाका ११ वटा स्थानीय तहहरू मध्ये क्षेत्रफल र जनसङ्ख्याको हिसाबले दोश्रो ठुलो स्थानिय तह हो ।
भौगोलिक अवस्था
दुन, टार, चुरे र महाभारत पर्वत श्रृङ्खलामा पर्ने रमणिय वातावरण रहेको यो सुन्दर नगरपालिकामा थोरै साधन र आर्थिक श्रोतको लगानीबाट नगरपालिकाको सामाजिक, आर्थिक र भौतिक पूर्वाधारका क्षेत्रमा विकास हुन सक्ने सम्भावना रहेको छ । भौगोलिक हिसाबले विकट र विकासोन्मख अवस्थामा यो नगरपालिका रहेको छ । कुल जमिनको ७७.३२ % अर्थात १२,९८९.५४ हेक्टर भूभाग वन जंगलले ढाकेको यस नगरपालिका भित्र प्रसस्त मात्रामा खोला नाला तथा कर्णाली नदी रहेका छन् । दैलेख जिल्लाको सदरमुकाम नारायण नगरपालिका देखि २२ कोश पश्चिममा अवस्थित यस नगरपालिकाको सिमाना पूर्वमा चामुण्डा विन्द्रासैनी नगरपालिका, दक्षिणमा ठाटिकाँध गाउँपालिका, पश्चिममा अछाम जिल्ला, उत्तरमा कालीकोट जिल्लासँग जोडिएको छ ।
जनसङ्खया
मुख्यतया ब्राह्मण, क्षेत्री, ठकुरी, कामी, दमाई, मगर, आदी जातिको बसोवास रहेको यस नगरपालिकामा कतै कतै बादी र फिरन्ते रूपमा राउटेहरू पनि बसोवास गर्दछन् । विक्रम संवत २०६८ सालको राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या २९,२२७ रहेको छ । जसमा पुरुष जनसङ्ख्या १४, ४८४ र महिला जनसङ्ख्या १४,४४३ रहेको छ । यस नगरपालिकाका विभिन्न वडाहरूमा अधिकांश रूपमा हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको बसोवास रहेको छ भने छुटफुट रूपमा इसाई, मुस्लिम र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको पनि बसोवास रहेको छ ।
प्राकृतिक तथा ऐतिहासिक सम्पदाहरू
यस नगरपालिकामा जाक्सीकोट, मालिका माई, ओबीको अधिकारी मन्दिर, बुसाकोटको अधिकारी मन्दिर, भैरव मन्दिर, थामा चौघेरा माई मन्दिर, रोलका सात ओखल, पिपलकोटको बीरखम्बा, टुडा पगारको अक्षर तथा भीरमा गाडिएका किला, तथा विभिन्न गाउँमा रहेका ऐतिहासिक मुग्राहाँ (ढुङ्गे धारा) हरू जस्ता धार्मिक, सांकृतिक तथा ऐतिहासिक महत्त्व बोकेका सम्पदाहरू रहेका छन् । प्राकृतिक स्रोतका रूपमा कर्णाली नदी, विभिन्न खोलानाला स्लेट खानी, प्रसस्त मात्रामा वनजंगल तथा जडीबुटीहरू रहेका छन् ।
रहन सहन
यस क्षेत्रका समुदायले नेपाली भाषालाई मातृभाषाको रूपमा प्रयोग गर्छन् भने । नेपाली भाषाको भाषिकाको रूपमा रहेको खष भाषालाई आफ्नो मुख्य भाषाको रूपमा प्रयोग गर्दछन् । यसका साथै मगर खाम भषाको पनि प्रयोग भएको पाइन्छ । यस क्षेत्रमा खेतीयोग्य जमिन प्रसस्त मात्रामा भएकोले यहाँका मान्छेले कृषि पेसा धेरै अपनाएको देखिन्छ । यसका साथै व्यपार व्यवसाय र नौकरी पेसामा लाग्नेहरूको सङ्ख्या कृषकहरू भन्दा कम छ । यस क्षेत्रका मानिसहरू जिविकोपार्जनहरूका लागि भारत तथा अन्य मुलुकमा काम गर्न जाने गरेको पनि पाइन्छ ।  प्रयोग  क्षेत्रका समुदायले नेपाली भाषालाई मातृभाषाको रूपमा प्रयोग गरेको पाईन्छ ।
अर्थतन्त्र
मुख्य गरी वनजंगल, वन पैदावार र कृषि तथा पशुपालन व्यवसायलाई आम्दानीको स्रोत मानिने यस नगरपालिकाको रामघाट, टुनिवगर, राकम कर्णाली, खिडकिजिउला र दह बजारलाई मुख्य व्यापारिक केन्द्र मानिन्छ । यि व्यापारिक केन्द्रहरूमा यहाँको स्थानिय उत्पादन जस्तै:- घिउ, भटमास, स्थानिय सागपात, आलु आदि तरकारी र जडिबुटीहरूको खरिद बिक्री गरिनुका साथै स्थानिय वासिन्दाहरूका लागि दैनिक उपभोग्य सामानहरू जस्तै:- नून, चामल, चिनी, कपडा आदि वस्तुहरू उपलब्ध गराइएको पाइन्छ । साविकका ६ वटा गाविसका ५४ वटा वडाहरूलाई पुनसंरचना गरी यस नगरपालिकामा ९ वटा वडाहरू कायम गरिएका छन् । यातायातको सुविधा पनि भएको र भौगोलिक रूपमा मिलेको वस्ति तथा मध्यपहाडी लोकमार्गको मेगासिटी र कर्णाली राजमार्गमा पर्ने भएकाले नगरपालिकाको मुख्य केन्द्र वडा नंवर ४ मा पर्ने साविकको राकम कर्णाली गाविसको कार्यालयलाई कायम गरिएको छ । राज्यको विकेन्द्रीकृत शासन प्रणाली तथा स्थानीय जनचाहना र आवस्यकताको सम्बोधन गर्ने हेतुले यस नगरपालिकाले सरकारी निकायका विभिन्न विषयगौ कार्यालयहरू र गैरसरकारी सङ्घ संस्थाहरूसँग समन्वय गरी कार्यक्रभहरू सञ्चालन गर्ने निती लिएको छ । राकम कर्णालीमा कायम गरीएको छ ।
वडा विवरण
यस नगरपालिकाको संरचना अनुसार कायम गरिएका वडाहरूको विवरण निम्नानुसार रहेको छ ।
मिस नेपाल २०१६
हिडन ट्रिजर फेन्टा मिस नेपाल प्रतियोगिता २०१६ मिस नेपाल प्रतियोगिताको २१औं संस्करण रहेको थियो जुन सन् २०१६ अप्रिल ८ मा काठमाडौंको अन्नपूर्ण होटलमा सम्पन्न भयो मिस नेपाल २०१५ इभाना मानन्धर २०१६ को उपाधि अस्मी श्रेष्ठलाई प्रदान गरिन् । विजेता अस्मी श्रेष्ठले अब २०१६ विश्व सुन्दरी प्रतियोगितामा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने छिन ।
रामजी खान
रामजी खान नेपाली बहुप्रसिद्ध लोकदोहरी गायक तथा मोडेल हुन.
बिमल प्रसाद श्रीवास्तव
बिमल प्रसाद श्रीवास्तव एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी वि.सं. २०७८ असार १० मा नेपाल सरकारको श्रम, रोजगार र सामाजिक सुरक्षा मन्त्रीको रूपमा नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा छोटो कार्यकाल, १८ दिनको लागि नेपाल सरकारको मन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। नेपालको सर्वोच्च अदालतले वि.सं. २०७८ असार २८ मा गरेको निर्णयको आधारमा उनलाई पदबाट हटाइएको थियो। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा तत्कालीन सङ्घीय समाजवादी फोरमको उम्मेदवारको रूपमा पर्सा २ निर्वाचन क्षेत्रबाट विजयी भएर नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य बनेका थिए।
प्रतिनिधि सभाको सदस्य बन्नु पूर्व उनी दुई पटक वीरगंजको मेयरको रूपमा सेवा गरेका थिए तर स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४ मा उनी पराजित हुन पुगेका थिए। उनी लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीका सदस्य हुन्।
कार्बन व्यापार
कार्बनडाइअक्साइडले वायुमण्डलको करिब शून्य दशमलव २१ प्रतिशत अंश ओगटेको हुन्छ। जैविक इन्धनहरूको दहनबाट ऊर्जा उत्पन्न हुने क्रममा त्यहाँ रहेको कार्बन छुट्टिन्छ जुन वायुमण्डलमा रहेको अक्सिजनसँग मिलेर कार्बनडाइअक्साइड बन्छ |यसरी उर्जा दोहनबाट थप हुने कार्बनडाइअक्साइडले वातावरणमा असन्तुलन उत्पन्न ग‍री पृथ्वीको तापक्रम बढाउदछ् । यसलाई हरितगृह प्रभाव पनि भनिन्छ ।
विश्वका औद्योगिक शक्तिसम्पन्न राष्ट्रहरूले हरितगृह ग्याँस उत्सर्जनको अधिकांश हिस्सा ओगटेका छन्। त्यसकारण जलवायु परिवर्तन रोक्न तिनै औद्योगिक शक्तिसम्पन्न राष्ट्रको कार्बनडाइअक्साइड उत्सर्जनमा कटौती अनिवार्य छ। सन् १९९७मा तयार भएको र २००५ देखि लागू भएको जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी क्योटो अभिसन्धिले विश्वको ३८ वटा औद्योगिक राष्ट्रले सन् २०१२ सम्ममा ५ दशमलव २ प्रतिशतले कमी ल्याउनुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था गरेको छ। क्योटो अभिसन्धिमा अमेरिकालगायतका मुख्य प्रदूषक राष्ट्रले आनाकानी गर्दै आए पनि अन्ततः त्यो सबैका लागि बाध्यकारी बनेको छ। जलवायु परिवर्तन नियन्त्रण एवं कार्बन कटौतीको मुद्दा विश्वको अर्थतन्त्रसँग जोडिएकाले पनि क्योटो अभिसन्धिको प्रावधान विवादरहित बन्न सकेन। औद्योगिक अर्थतन्त्रमा आधारित रहेका विश्वका धनी देशहरू कार्बन उत्सर्जन गर्ने नाममा उद्योगहरू बन्द गर्न वा उत्पादन कटौती गर्न किन राजी नहुने र कार्बन कटौति गर्नु धनी राष्ट्रहरूका लागि महँगो सावित हुने देखिएपछि क्योटो अभिसन्धिले देशहरू बीच कार्बनडाइअक्साइड उत्सर्जनको ब्यापरीक रूपमा आदान प्रदान गर्न सकिने प्रावधान राख्यो जसलाई कार्बन व्यापार भनिन्छ । यस अनुसार औद्योगिक देशहरूले तोकिएको सीमा भन्दा बढि निस्कासन गर्ने कार्बनडाइअक्साइड बापत कम उत्सर्जन गर्ने (र घटाउने) सँग उत्सर्जन गर्न पाउने अधिकार किन्न सक्ने भए। त्यसका लागि उनीहरूले कार्बन उत्सर्जन घटाउने राष्ट्रलाई पैसा तिर्नुपर्ने भयो।
स्वच्छ ऊर्जाको प्रयोगद्वारा कार्बन उत्सर्जन घटाउने राष्ट्र, समुदाय वा संस्थालाई बढी उत्सर्जन गर्ने राष्ट्र वा संस्थाले आर्थिक सहयोग गरी सोही परिणामको कार्बन उत्सर्जन गर्न पाउने अधिकार ग्रहण गर्न सक्छ। यसरी कार्बन उत्सर्जन घटाउन महँगो पर्ने पक्षले त्यसबापतको अधिकार अर्को पक्षबाट ग्रहण गर्छ, जसलाई कार्बन उत्सर्जनमा गरिएको कटौती महँगो सावित हुँदैन। कार्बन व्यापारको मुख्य उद्देश्य विश्वको अर्थतन्त्रलाई असर नपर्ने गरी जलवायु परिवर्तन नियन्त्रण गर्नु हो। क्योटो अभिसन्धिले गरेको यस्तो व्यवस्थालाई स्वच्छ विकास संयन्त्र पनि भनिन्छ। यस्तो व्यवस्थाबाट मुख्यतः गरीब राष्ट्र लाभान्वित हुन्छन्, जसको कार्बन उत्सर्जनमा खासै भूमिका रहँदैन, तर जलवायु परिवर्तनबाट भने प्रभावित हुन्छन ।
फ्लोरिडा
फ्लोरिडा संयुक्त राज्य अमेरिकामा पर्ने एक राज्य हो । यो राज्यको उत्तरमा विस्कन्सिन, पूर्वमा इण्डियाना, उत्तर पूर्वमा ग्रेट लेक्स, दक्षिणमा केण्टकी र मिजौरी, पश्चिममा मिजौरी र आयोवा राज्य पर्दछन् ।
साङ्ला
साङ्ला वैज्ञानिक वर्गीकरण अनुसार आर्थ्रोपोडा वर्गमा पर्ने कीरा हो । यो आर्थ्रोपोडा वर्गको ब्लाटारिया वा ब्लाटोडियामा पर्ने कीरा हो ।
कूर्म अवतार
हिन्दू धर्मका अनुसार कूर्म कच्छवातार भगवान विष्णुको दोस्रो रूप हो। कूर्मावतारमा भगवान विष्णुले कछुवाको रूप धारण गरेर समुन्द्र मथन गरिरहेका देवता र दैत्यहरूको उदार गरेका थिए।यो अवस्थामा भगवान विष्णुले तिनवटा रूप धारण गरेका थिए। जसको बर्णन गरिएको छ।
समुद्रमथन
स्वर्गका राजा ईन्द्र एक दिन ऐरावत हात्तीमा स्वार भएर सैर गर्दै थिए अचानक उनको भेट महर्षीदुर्बाशासँग हुन गयो। दुर्बाशा ऋषिले देवराजको स्वागातार्थ आफ्नो गलाको माला निकालेर दिँदा भए। देवराज ईन्द्रले माला आफुले न पहिरेर ऐरावत गजलाई पहिराई दिए। ऐरावत मत्था भएर झुलिरहेको थियो अत: माला चुटेर भुईँमा खस्यो र ऐरावत हात्तीको खुट्टा मुनी कुल्चियो। यो देखेर दुर्बाशा ऋषी क्रोधित भएर देवराज ईन्द्रलाई घमण्ड गरेको भनी राज्य पदच्युतको श्राप दिए। श्रापका कारण स्वर्गमा दैत्यहरूले कब्जा जमाए। दैत्यराज बली स्वर्गका राजा भए। त्यसपछी सँधै जसो देव दानवमा युद्ध हुन थाल्यो देवताहरू सँधै हार्दै गए। एक दिन देवताहरू साह्रै दु:खी भएर ब्रह्माजी ठाउँ गएर प्रार्थना गरे "हे सृष्ठीकर्ता प्रभु ! दानवहरूले पुरा स्वर्ग नै सखाप पार्न थाले दैत्यराज बलिले उल्टो नियम चलाएर हजुरको सृष्ठी विनास गर्दै छन्। कोही उपाए सोच्नु होस् नत्र हजुरको सृष्ठी विनास हुने बखत आयो।" यती सुनेर ब्रह्माजीले सबैलाई विष्णु भए ठाउँ जाने सल्लाह दिए। त्यसपछी ब्रह्माजी सहित देवताहरू भगवान विष्णुको वासस्थान वैकुण्ठ धाम गए। देवताहरूले भगवान विष्णुको प्रार्थना गरेर सबै वृतान्त सुनाए। यो सुनेर भगवान विष्णुले दैत्यहरू सँग मेल गरी समुन्द्र मथनको राय दिए। समुद्र मथनमा देवता र दानवहरू मिलेर बासुकी नागको नेती र मन्दराचल पर्वतको मथानी बनाएर क्षिर सागरलाई दही मथे जस्तै गरी मथ्नु पर्नेछ र यसरी मथिएमा सागरबाट अमृतको उत्पत्ती हुनेछ। अमृतको प्राप्ती पछि देवताहरूले अमृत खाएर दैत्यहरूसँग युद्ध गरी दानवहरूलाई मारेर पुन: स्वर्ग प्राप्ती हुने कुरा भगवान बिष्णुले बताए। यो उपाय पाए पछि देवताहरू दैत्य राज बली भएको ठाउँमा गएर भनेकी "महाराज! हामी एउटै बाबु कश्यप ऋषिका सन्तान हौँ। केवल हाम्री आमाहरू फरक भएकाले हामी सौते भाइ भयौँ। हामिले अब आपसमा वैरभाव राख्न उचित छैन हामीहरूले भगवान विष्णुको राय बमोजिम समुद्र मथन गर्नु पर्‍यो जसबाट अमृत प्राप्ती हुने छ। त्यो खाएर हामी कहिल्यै नमर्ने हुने छौँ। हामीलाई भगवान विष्णुले सहयोग गर्नु हुनेछ।" यो सुनेर दैत्यराज बली सहित सबै दानवहरू देवताको योजनासँग सहमती भए। सबै मिलेर मन्दराचल पर्वतलाई उठाएर क्षिर सागरमा लगे। बासुकी नाग पनि नेती बन्नकोलागी सहमत भए।
कूर्म अवतार
मन्दराचल पर्वत समुन्द्रको गहिराईमा डुब्न लाग्यो। यो देखेर देव दानवहरू फेरी बिष्णुको शरण लिन पुगे। भगवान विष्णुले पनि कछुवाको रूप धारण गरेर पर्वतलाई आफ्नो पिठमा अड्काए। समुन्द्र मथनबाट सबै भन्दा पहिले हलाहल नामको बिषको उत्पत्ती भएको थियो हलाहल बिषको असर देवताहरूले सहन सकेनन्। भगवान शिवले त्यो हलाहल बिष सबै पिए। शिवले हलाहल खाए पछि उनको घाँटी निलो पर्न गयो। त्यसैले शिवलाई निलकण्ठ भनिएको हो। यसै गरी समुद्र मथनबाट धनकी देवी लक्ष्मी, काम धेनु, रम्भा नामकी अप्सरा, उच्चश्रवा घोडा, भगवान विष्णुको गलामा पहिरिएको कोस्तुभमणी, पारीजात कल्प वृक्ष, आदी १३ रत्न पछि अमृतको उत्पत्ती भएको थियो।
धन्वन्तरी अवतार
समुद्र मथनमा अमृतको घडा हातमा लिएर भगवान विष्णुले धन्वन्तरीको रूप धारण गरेर आए। हेर्दा शान्त स्वभावका अमृत कलस हातमा लिएका धन्वन्तरीलाई पछि देवताहरूले वैद्य बनाए। हिन्दू धर्म शास्त्रका अनुसार भगवान धन्वन्तरी आयुर्वेदका ज्ञाता मानिन्छन्। अमृत देखेर दानवहरूले पहिले धन्वन्तरीको हातबाट खोसे। फेरी एक आपसमा अमृत कलश खोसा खोस गर्न थाले। देवताहरू हेर्दै रहे। देवताहरूको केही चलेन देवताहरू समुद्र मथेर थाकि सकेका थिए। न त उनीहरूले दानवसँग अमृत माग्न सके न त खोस्न सके। धन्वन्तरी अमृतको कलश दिएर अन्तर्ध्यान भए।
मोहनी रूप
अमृत कलशमा दैत्यहरूले कब्जा जमाएको देखेर भगवान विष्णुले एक सुन्दर नारीको रूप लिएर उपस्थित भए। दैत्यहरू मोहनी रूपलाई देखेर मोहित भए। दैत्यहरूले मोहनीसँग अमृत दैत्यहरूको समुहमा बाँटी दिने आग्रह गरे। मोहनीले देवता र दानव दुवै समूहको परिश्रमबाट प्राप्त भएको अमृत कसरी दैत्य समुहमा मात्र बाँटी दिउँ भनेर प्रश्न गर्दा मोहित भएका दैत्यहरूले दुवै समुहमा बाँट्ने सहमती दिए। त्यस पछि मोहनीले एक तर्फ दैत्य समुह र अर्को तर्फ देवता समुहलाई बसालेर आफ्नो लिलाले अमृतको घडा सँगै मदिराको घडा जोडेर देवताहरूलाई अमृत र दैत्यहरूलाई मदिरा दिन थाले त्यसै बेला चन्द्रमा र सूर्यदेवको बिचमा राहु नामको राक्षस बसेको थियो राहुले चन्द्रमालाई दिन लागिएको अमृत थापेर खायो यो देखेर मोहनी रूप छोडेर भगवान विष्णुले तरवारले राहुको टाउको काटे तर अमृत खाई सकेको राहु मरेन त्यसलाई भगवान विष्णुले टाउको तर्फको भाग राहु ग्रह र खुट्टा तर्फको भाग केतु ग्रह बनाई देवता समुहमा राखे।
देवासुर युद्ध
मोहनी रूपी विष्णुले छल कपट गरेको थाहा पाएर दैत्यहरूले फेरी देवताहरूमाथी आक्रमण गरे। देव दानवको भयंकर सग्राम मच्चियो। त्यस बेला देवराज ईन्द्रपुत्र जयन्तले अमृत कलशको रक्षाको जिम्मा लिए। युद्ध पुरा १२ वर्ष सम्म चलेको थियो। जयन्तले अमृत कलशलाई १२ वर्ष सम्म ४ अलग अलग ठाउँमा राखेका थिए। जहाँ जहाँ जयन्तले अमृत कलश जसलाई कुम्भ कलश पनि भनिन्छ लुकाएका थिए तिनै ठाउँहरूमा प्रतेक १२ वर्षमा कुम्भ मेला लाग्दछ। कुम्भ कलश राखेको ठाउँमा अमृतका छिटा परेको वाश्वास गरिन्छ। देवता-दैत्य युद्धमा अधिक तर दैत्यहरू मारिए अमृत खाएकाले देवताहरू मरेनन्। अन्तमा देवताको विजय भयो देवताहरूले पुन: स्वर्ग प्राप्त गरे। पछि गएर देवताहरूले भगवान कूर्मको प्रार्थना गरे। भगवान कूर्मले देवताहरूलाई "जसले भगवानको आशा राखेर कर्म गर्छ। त्यसैलाई सत्य सूख प्राप्त हुन्छ। जो घमण्ड र अभिमानको सहारा लिएर काम गर्छ त्यसले कहिल्यै पनि अमृत जस्तो सूख प्राप्त गर्न सक्दैन।" भन्ने उपदेश दिएर अन्तर्ध्यान भए।
मङ्गल ग्रहमा विज्ञान (उपन्यास)
मङ्गल ग्रहमा विज्ञान (उपन्यास) विजय चालिसेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
सतिदेवी
सतिदेवी भगवान शिवकी पत्नी हुन्। सत्य युगमा दक्ष प्रजापतीकी छोरी सतिदेवी हिन्दू धर्म ग्रन्थका अनुसार एक पतिव्रता नारी थिइन्। दक्ष प्रजीपतीकी पुत्री भएकोले उनलाई दक्षयणी भनेर पनि चिनिन्छ। पवित्र हिन्दू धर्म ग्रन्थ स्वस्थानी व्रत कथा लगायत सबै ग्रन्थहरूमा सतिदेवीको चरित्रको बारेमा उल्लेख गरियको छ। पौराणिक कथाहरूमा सतीलाई शिवकी पूर्व पत्नी भनिन्छ। दक्ष प्रजापतिकी कन्याको नाम (दाक्षायणी) दिइन्छ। तर सती शब्द शक्ति नामको  अपभ्रंश रूप हो। शक्तिको  अर्को नाम नैं सती हो।
जन्म
सतिदेवीको जन्म सत्य युगमा ब्रह्माजीका मानस पुत्र दक्ष प्रजापतीका घरमा भएको थियो। उनी दक्ष प्रजापतीकी जेठी छोरी थिईन्। उनकी आमाको नाम विरणी थियो।
विवाह
सतिदेवीको विबाह भगवान शिवसँग भएको थियो। अरु सबै छोरीहरूको विवाह गरीसकेका दक्ष प्रजापतीले सतिदेवीको विवाह आफ्नो खुसीले शिवसँग गरेका थिएनन्। सतिदेवीले सानै उमेर देखी भगवान शिवलाई आफ्नो पतिको रूपमा स्विकार गरेकी थिइन्। यता भगवान शिवको पनि दक्ष प्रजापतीकी छोरी सतीदेवीसँग विवाह गर्ने इछ्छा थियो। तर सतिदेवीका पिता दक्ष प्रजापती भने भगवान शिवलाई देखि सहन्नथे। उनी भगवान शिवलाई भाङ, चरसको अमल गर्ने भुतादीसँग श्मसानघाटमा बस्ने भएकोले घृणा गर्दथे। उनले आफ्नी छोरी सतीदेवीको विवाह भगवान विष्णुसँग गर्ने इछ्छा राखेका थिए। भगवान शिवले सतीदेवीको मनोभाव बुझेर दक्ष प्रजापतिसँग आफू सतिदेवीसँग विवाह गर्न इछ्छुक भएको कुरा भने पछि दक्ष प्रजापती भगवान शिवदेखी झन् रिसाए। भगवान शिवलाई दक्ष प्रजापतिले तँ भाङ, धतुरो, चरस खाने जोगी भेषमा रहने लामा लामा जटा पाल्ने सर्पको गहना लगाउनेलाई मेरो छोरी कसरी सुवाउछ ? भनेर गाली पनि गरे। दक्षले आफुलाई छोरी विवाह नगर्ने भनेकोले महादेव विष्णुसँग गएर जसरी पनि सतिदेवीको र आफ्नो विवाह गराउने आग्रह गर्न थाले। यो सुनेर भगवान विष्णु दक्षको घरमा गएर आफू सतिदेविसँग विवाह गर्न इछ्छुक भएको कुरा बताए। विष्णुको कुरा सुनेर दक्ष प्रजापति पनि सतिलाई विष्णुसँग विवाह गरिदिन मन्जुर भए। शुभ साइत हेरेर दक्षप्रजापतिले भगवान विष्णुलाई कन्यादान दिन लागे। यसै बेला भगवान शिव जोगी भेषमा प्रकट भएर सतिदेवीको हात आफुले समात्नुको साथै सतिको सिउँदोमा सिंदुर पनि भरे। शिवजीको यस्तो छल देखेर दक्षलाई झन रिस उठेर आयो। सति र शिवलाई दक्ष प्रजापतिलाई कहिले पनि आफ्नो घरमा नबोलाउने गरेर वीदा गरे। एक दिन देवताहरूको शभा बसेको बेलामा दक्ष प्रजापतिको आगमनमा सबै देवताहरू उठेर दक्षको सम्मान गरे तर भगवान शिव उठेर दक्षको सम्मान नगरेकाले दक्षलाई भगवान शिवदेखी पहिले देखी नै रिस उठेको थियो।
मृत्यु
एक पटक दक्ष प्रजापतिले आफ्नो महलमा महायज्ञको आयोजना गरेको थिए। उक्त महायज्ञामा दक्षले आफ्ना सबै छोरीहरू सहित नारद, वशिष्ठ, कश्यप, आदी ऋषिहरूका साथै ब्रह्मा, विष्णु, इन्द्र, वरुण आदी देवतागणलाई निमन्त्रणा गरे तर सतिदेवी र महादेवलाई निमन्त्रणा गरेनन्। सतिदेवीले दक्ष प्रजापतिको यज्ञामा सहभागी हुनकोलागी जान लागेका देवता र ऋषिहरूलाई देखेर "तपाइँहरू कहाँ र किन जाँदै हुनुहुन्छ" भनेर सोधिन्। यो कुरा सुनेर दक्ष प्रजापतिको यज्ञामा जान लागेका देवता र ऋषिहरूले दक्ष प्रजापतिले महायज्ञाको आयोजना गरेकोले हामीहरू त्यहाँ जाँदैछौं भनेर उत्तर दिए। यो सुनेर सतिदेवीलाई पनि आफ्नो पिताको महायज्ञामा जाने मन भएकोले आफ्ना पति महादेवसँग अनुमती लिन गइन्। महादेवले सतिको मनसाय बुझेर निम्ता नगरेको ठाउँमा जानु हुन्न भनेर सतिदेवीलाई सम्झाए। सतिदेवीले महादेवको कुरालाई नमानेर आफ्नो पिताको घरमा जानकोलागी पनि के निम्ता चाहियो म जान्छु तपाइँ पनि मेरो साथमा जानु पर्छ भनेर जिद्दी गर्न थालिन्। यसरी सतिले जिद्दी गरेकाले महादेवले सतिलाई तिम्रा पिताले मलाई ठिक मान्दैनन्, तिम्रा पिताको र मेरो कुरा मिल्दैन त्यसैले म त जान्न तिमी जान्छौ भने म तिमीलाई रोक्न सक्दैन तर त्यहाँ गएर तिमी पछुताउने छौ भन्ने उत्तर दिए। यो सुनेर सतिदेवी महादेवलाई छोडेर एक्लै दक्ष प्रजापतिको महायज्ञामा गइन्। त्यहाँ सतिदेवीले आफ्नै सबै बहिनीहरू लगायत सबै देवगणहरू र ऋषिगणहरू उपस्थित भएको देखिन् साथै उनीहरूले आफुलाई विना निमंत्रणाको आएकोले आफ्नो बारेमा नराम्रो कुराहरू गरेको पनि सुनिन्। सतिदेवीले यज्ञामा अरु सबै देवताहरूको भाग लगाएको तर भगवान शिवलाई भाग नलगाएको देखेर आफ्ना पिता दक्ष प्रजापतिलाई अरू सबैलाई निम्ता गरको तर आफुलाई निम्ता नगरेको यज्ञामा सबै देवताहरूको भाग लगाएको तर महादेवको भाग नलाएको कारण सोधिन्। सतिदेवीको कुरा सुनेर दक्ष प्रजापतिले यो यज्ञामा यदी तिमीलाई निम्ता दिएमा तिम्रो पति पनि तिमीसँग नै आफने भएकोला यो यज्ञामा ठुला ठुला ऋषिहरू र देवताहरू बसेको बेला महादेव जस्तो डरलाग्दो मान्छे बस्न नसुहाउने भएकोले हामीले तिमीहरूलाई निम्ता दिएनौ भने। यो यज्ञामा महादेवलाई भाग पाउने अधिकार छैन त्यो त श्मसानवासी, स्त्री लम्पट हो त्यो कुनै देवता होइन भनेर भगवान शिवलाई गाली गर्न थाले। यो सुनेर सतिदेवीलाई असह्य भयो। सतिदेवीलाई तपाइँबाट प्राप्त भएको यो मेरो शरिर तपाइँको यज्ञाशालामा भस्म गर्छु भनेर दक्ष प्रजापतिको यज्ञाकुंडमा हाम फालेर आफ्नो प्राण त्याग गरिन्।
दक्ष यज्ञामा ताण्डव
यसरी सतिदेवीले आफ्नो प्राण त्याग गरेको समचार भगवान शिवलाई नारद ऋषिले भने। यो समचार सुनेर भगवान शिवले रिसायर आफ्नो एक जटा उखेलेर जमिनमा पट्के त्यो जटाबाट भगवान शिवको क्रोध रुप वीरभद्र उत्पन्न भए। भगवान शिवले वीरभद्रलाई दक्षको यज्ञा तहस नहस पार्न आदेश दिए। यो आज्ञा पाएर वीरभद्रले पनि दक्षको यज्ञाशालामा गएर त्यहाँ भेला भएको सबै देवता र ऋषिहरूलाई कुटेर भगाउनुको साथै दक्ष प्रजापतिको शिर काटेर यज्ञा कुंडमा जलाएर ताण्डव नाच गर्न थाले। यो देखेर सबै देवताहरू भगवान शिव कहाँ गएर यो उप्रदव रोक्ने विन्ती गर्न थाले। यो सुनेर भगवान शिव दक्ष प्रजापतिको यज्ञास्थलमा गएर वीरभद्रलाई रोके साथै वीरभद्रको कुटाइबाट घाइते भएका देवता र ऋषिहरूको उद्धार गरे। दक्ष प्रजापतिको टाउको जलि सकेकोले दक्षको शरिरमा बोकाको शिर जोडेर दक्ष प्रजापतिलाई जिवित गराएर अभय दान दिए। दक्ष प्रजापति जिवित भएर बोकाको भाषामा "बम....बम....बम...."गरेर भगवान शिवको प्रार्थना गर्न थाले। त्यै भएर आज पनि भगवान शंकरलाई भक्तहरूले "बम....बम....बम...." भन्ने गर्छन्। दक्ष प्रजापतिलाई जिवित गराएर महायज्ञाको समापन गर्न लगाएर भगवान शंकर सतिदेवीको मृत शरिर पिठमा बोकेर संसारको भ्रमण गर्न थाले। यसरी भगवान शिवले बोकेको हुनाले धेरै दिन सम्म सतिदेवीको देह कुहिएन। यसरी भगवान शिव पागल भएर सतिदेवीको मृत शरिर बोक्दै हिड्न थालेमा सृष्ठीको काम रोकिने भएकाले देवताहरूले भगवान विष्णुसँग यसको उपाय निकाल्नकोलागी आग्रह गरे। देवताहरूको आग्रह सुनेर भगवान विष्णुले सतिदेवीको देहमा औंसा (किरा) उत्पन्न गराए। यसरी सतिको देहलाई किराले खान थालेपछी सतिदेवीका अङ्गहरू यो पृथ्वीको विभिन्न ठाउँहरूमा खस्न थाले। जहाँ-जहाँ सतिका अङ्ग पतन भए त्यहाँ-त्यहाँ सिद्धपीठहरू उत्पन्न भएका छन्। त्यहीं त्यहीं ब्रह्माजीले एक एक सयंभु लिंग उत्पन्न गराए।
सतिदेह पतन भएका विभिन्न सिद्धपीठहरू
भगवान शिवले सतिदेवीको मृत शरिर बोकेर हिंडेको बेलामा सतिदेवीका अङ्गहरू संसारका विभिन्न ठाउँहरूमा पतन भएको थिए अथवा खसेका थिए। जुन ठाउँमा सतिअंग पतन भए त्यस ठाउँमा एक एक वटा देवी, योगीनी र महादेव उत्पन्न भएर शिवशक्ती स्वरूपले रहेका छन्। सतिदेवीका अङ्गहरू पतन भएर उत्पन्न भएका सिद्धपीठ, देवी, योगीनी र महादेव निम्नानुसार रहेका छन्।
यी माथी उल्लेखित मुख्य सिद्वपीठ लगायत पृथ्वीमा सतिदेवीका अङ्गहरू पतन भएर ७,५०,००,००० (सात करोड पचास लाख) सिद्धपीठहरू उत्पन्न भएका छन्। ति शिद्धपिठ मध्य माथी उल्लेखित मुख्य सिद्धपीठहरूको निकै महत्त्व छ। जो हिन्दु हरेक दिन बिहान उठेर यी सिद्ध पीठहरूको नाम मात्र लिन्छ त्यसलाई सिद्धपीठको दर्शन गरेको फल प्राप्त हुनेछ।
डिस्कभरी कोस्ट एटलान्टिक वन आरक्ष
एटलान्टिक वन दक्षिण-पूर्व निकुञ्ज ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९९९ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
लिला श्रेष्ठ सुव्वा
ताप्लेजुङ्को सिगैचा-९ साम्मागु पाचपलेमा २००४ सालमा अमरबहादुर मेन्याङ्बो र सुकमति आङ्देम्बेको छोरीको रूपमा जन्मिएकी सुव्वा प्रतिनिधि सभाको प्रथम महिला उपसभामुख हुनुहुन्थ्यो| उहाको ६३ वर्षको उमेरमा २०६७ अषाढ २७ गते आइतबार विहान सात बजे धरान-७ स्थित आफ्नै निवासमा निधन भएको थियो।
असिना
असिना (Hailstone) वर्षाको क्रममा पानीको साथमा खस्ने पानीको ठोस रूप वा बरफको टुक्रा हो। पानी पर्दा मौसम चिसो भएको अवस्थामा पानी जमेर असिनाको रूपमा खस्ने गर्छ।
झाङझुङ
झाङझुङ पश्चिमी र उत्तरपश्चिम तिब्बतमा एक प्राचीन राज्य थियो, जो तिब्बतमा तिब्बती बौद्ध धर्मको पूर्व मिति थियो। झाङझुङ संस्कृति बोन धर्मसँग सम्बन्धित छ, जसले तिब्बती बौद्ध धर्मको दर्शन र अभ्यासलाई प्रभाव पारेको छ। आजको पश्चिमी तिब्बतका मूल शासकहरूका रूपमा प्राचीन तिब्बती ग्रन्थहरूमा झाङ्झुङ मानिसहरूलाई बारम्बार उल्लेख गरिएको छ।
अधिराज्य
परम्परामा यो छ कि झाङझुङ "तीन फरक क्षेत्रहरू" मिलेर बनेको छ। बाहिरी भागलाई हामीले पश्चिमी तिब्बत भन्न सक्छौं, पश्चिममा गिलगिटदेखि पूर्वमा डाङ्स-रा ख्युङ-र्दजोङ, गनाम-मत्सो तालको छेउमा, र उत्तरमा खोटानदेखि चु-मिग ब्रिग्याड-कु रत्सा-ग्निससम्म दक्षिण, लाहौल र स्पीति सहित लद्दाखको हिस्सा थियो।
इतिहास
केन्द्रीय तिब्बतले ठ्रीस्रोङ देउचनको शासनकालमा वा ठ्रीस्रोङ देउचनको शासनकालमा झाङझुङलाई जितेको थियो भन्नेमा केही अन्योल छ।
ढाका टोपी
ढाका टोपी वा धाका टोपी ढाकाको कपडाबाट बनेको एक शिरपोश हो। ढाका टोपी नेपालीहरूको मौलिक पोसाक पनि हो। नेपालमा पाल्पाली र पूर्वेली ढाका टोपी निकै चर्चित छन् । यो टोपी बाहुन, क्षेत्रीले मात्र नभएर सबै जाति जन-जातिले निकै सम्मानका साथ लगाउँछन् ।
ढाका टोपी
नेपा मण्डल उपत्यकामा ढाकाको कपडाबाट बनेको परम्परागतरूपमा पुरूषहरूले लगाउने शिरपोश अथवा टोपी हो। यो मुख्य रूपले नेपाल मण्डल उपत्यका नेवा उपत्यका नेवाहरूको मुख्य पहिरन भए पनि पछिलो समयमा पहाडी भू-भागमा बसोबास गर्ने प्रायः सबै क्षेत्री, बाहुन र अन्य जातीका मानिसहरूले पनि परम्परागत रूपमा लगाउने गर्दछन्। ढाका टोपी नेवा समुदायको मौलीक पहिरन हो । प्राचीनकाल देखी नेपाल मण्डल उपत्यकामा ढाका टोपी घरेलु तानमा हातले बुनेको कपडाबाट बनाइएको हुन्छ। प्रायः ढाका टोपी पुरूषहरूले प्रयोग गर्छन्। आजकल महिलाहरूले पनि कहिलेकाहीँ यो टोपी लगाउने गर्दछन्। प्राय दौरा सुरूवालको साथमा ढाका टोपी लगाउने गरिन्छ। ढाका टोपीले नेवा समुदायको पहिचान जनाउँछ । पाल्पाली र पूर्वेली ढाकाटोपी देशका उत्कृष्ट ढाकाटोपी हुन्। पछिलो समय नेवारहरू उपत्यका भन्दा बाहिर सरे पछि यो टोपी नेपालभर प्रचलनमा आएको छ।
ढाका टोपीको इतिहास
नेवारी भाषामा काँचो धागोलाई कचिका भनिन्छ। महिलाले कपाल बाट्दा लगाउने अलंकारिक धागोलाई सचिका भनिन्छ। म्हपुजा र भाईटिका गर्दा लगाउने काँचो धागोको एक किसिमको मालालाई जजंका भनिन्छ । त्यसैगरी कपडाको टोपी बुन्न प्रयोग गरिने एउटा विशेष प्रकारको धागोलाई धाका भनिन्छ । धाकाबाट बुनिएको टोपीलाई धाका तपुलि भनिन्छ र डोटेली भाषा(खस भाषा)मा घरमै पराम्परागत तरिकाले बनाइएको धागो लाई धाका भनिन्छ अहिले पनि त्यो शब्दको उच्चारण हुन्छ। उहिलेका जमानामा घरेलु धागाबाट मुख टाउको छोप्ने मखरल, टोपी,र महिलाहरूले टाउकामा बाध्ने स्काप पनि बनाइन्थ्यो । सुरुवातमा धाका टोपी भनिन्थ्यो पछि गएर यसको ब्यापकता हुँदै जादा धाका टोपिलाइ नै आजकाल ढाका टोपी भनिन्छ। जसलाई खसभाषामा ढाका टोपी भन्ने गरिएको छ । केहि मानिसहरु ढाका टोपीको ढाका शव्दलाई बंगलादेशको राजधानी ढाकासंग जोडेर पनि कुरा गर्छन् । तर्क गर्न र विविध कोण वा विचारबाट घटना र बस्तुको विश्लेषण गर्नु सहि भए पनि ढाका टोपी चै नितान्त नेपाली उत्पादन नै हो।
केहि विश्लेषकहरूले टाउको "ढाक्ने" हुनाले टाउको "ढाक्ने टोपी" लाई कालान्तरमा "ढाका टोपी" भनियो भनेर पनि भनेका छन् । नेपालमा धेरै प्रकारका टोपीहरु हजारौं वर्ष देखि लगाउने गरिएको छ । ढाका टोपी धेरै प्रकारका टोपीहरू मध्येको एक नेपाली टोपी हो । <section begin="अंश" /><section end="अंश" />
अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली टोपी दिवस
सन् २०१३ नोभेम्बर २६ मा सामाजिक संजाल फेसबुकमा एक सार्वजनिक पेज स्थापना गरी पहिलोपटक सार्वजनिक रूपमा जनवरी १ लाई "अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली टोपी दिवस" र नेपाली टोपी लगाउने दिवस भनि सबैलाई नेपाली टोपी लगाउन आह्वान गरी यो दिवस शुरु गरिएको हो । तत् अनुसार सन् २०१४ देखि अंग्रेजी पात्रो अनुसार नयाँ वर्ष जनवरी १ तारिख पारेर नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली टोपी दिवस मनाउन थालिएको हो |  उक्त सामाजिक संजालका संस्थापकहरु द्वय डा. लेखनाथ काफ्ले,(ताइवान) र शंकर बन्जाडे रहेका छन् । “नेपाली टोपी: नेपालीको शान, मान र पहिचान” भन्ने मूल नाराका साथ हरेक वर्ष जनवरी १ मा पनि अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली टोपी मनाउने गरिएको हो । त्यसो गर्दा अन्तराष्ट्रियरूपमा नेपालीपनको प्रबर्द्धन हुने र देशभित्र पनि आफ्नो संस्कृतिको थप प्रबर्द्धन र सम्बर्द्धन गर्न मद्दत पुग्दछ ।
नेपाली टोपी नेपाली र नेपालीमूलका नागरिक भएका सबै स्थानहरूमा समग्र नेपालीहरूको साझा र मौलिक पहिचानको चिह्न हो । शताब्दीऔं देखि प्रयोग भइरहेका विभिन्न प्रकारका नेपाली टोपीहरूको प्रयोगलाई अझै व्यापक र बिश्वमय बनाउने उद्देश्यले २०१४ जनवरी १बाट संसारभर अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली टोपी दिवस मनाई रहिएको छ । यो अभियानमा हरेक वर्ष जनवरी १ मा विश्वव्यापीरूपमा जनसहभागिता सहित सञ्चार माध्यमहरूमा चर्चा हुने गर्दछ । बिगत केहि वर्ष देखि स्वस्फूर्तरूपमा जागरुक युवा अभियान, नेपाल लगायत विभिन्न समुह, संस्थाहरूले देश तथा बिदेशमा नेपाली टोपी दिवसको प्रचारप्रसार सहित विविध कार्यक्रम सहित मनाएर यसलाई झनै व्यापक बनाइरहेका छन् ।
नेपालमा धेरै प्रकारका टोपी प्रयोग भए पनि भादगाउँले, ढाका टोपी मुख्य हुन् । त्यसबाहेक विभिन्न जात-जातिको आफ्नै जातिको पहिचान झल्काउने टोपी पनि छन् । अन्तराष्ट्रिय नेपाली टोपी दिवसमा आफ्नो आफ्नो क्षेत्र, जाति, जनजातिले आफ्नै टोपी वा आआफ्नो मौलिक शिरपोश लगाएर मनाउन आह्वान गर्दै आफ्नो संस्कृतिको संरक्षणको भावना राखिएको हुन्छ ।
१ जनवरीका दिन आ-आफ्नो स्थान र अवस्था अनुसार नेपाली टोपी लगाई, फोटो खिचेर आआफ्नो सामाजिक संजालमा शेयर गर्ने पनि गरिन्छ । यो अभियानको मूल उद्देश्य “नेपाली / गोर्खाली हुनुमा गर्व गरौँ । नेपालीपनलाई संरक्षण, प्रवर्द्धन र विस्तार गरौँ “ भन्ने रहेको छ ।
पाँचौ अन्तर्राष्ट्रिय राष्ट्रिय टोपी दिवस
पाँच वर्षदेखि नागरिकस्तरबाट मनाउन थालिएको राष्ट्रिय टोपी दिवसमा १ जनवरी, २०१८ मा नेपाल पर्यटन बोर्ड पनि सहभागी भएको छ । नेपाली पहिचान संसारमा चिनाउन यो टोपी दिवसलाई मनाउन थालिएको हो । नेपाल लगायत भारतका दार्जेलिङ, आसाम, देहरादुन लगायतका शहरमा पनि टोपी दिवस मनाउन थालिएको छ । पाँचौ टोपी दिवसमा तात्कालिक प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई टोपी उपाहार प्रदान समेत गरिएको थियो ।
छैठौं नेपाली टोपी दिवस
छैटौँ नेपाली टोपी दिवस भव्य रूपमा मनाउन नेपाल बाहेक ४१ वटा विभिन्न देशमा नेपाली टोपी प्रतिष्ठानका शाखाहरु समेत गठन गरिएका छन् । जागरुक युवा अभियानले हरेक वर्ष जस्तै यसवर्ष पनि नेपाली टोपी दिवस ‘नेपाली टोपी हाम्रो गौरब, हाम्रो पहिचान’ भन्ने नाराका साथ पुस १७ गते बिहान ८ बजे (JAN 1 2019 Morning 8 Am) काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा भेला भई प्रभातफेरी कार्यक्रम गरेको थियो।