cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रक्तविज्ञान
प्रशिक्षण
संयुक्त राज्य अमेरिकामा हेटोलोजिस्टको पढाइ शुरू गर्नुदेखि पुरा गरुन्जेलसम्म चार साल मेडिकल डिग्री पूर्ण हुने गर्दछ अनि तत्पश्चात रेजीडेन्सी वा इन्टर्नशिप कार्यक्रमहरुमा तीन वा चारभन्दा पनि बेसी वर्ष लाग्ने गर्दछ। पूरा भए पश्चात, तिनीहरु दुई वा तीन साल अझै बिताएर आफ्नो ज्ञानलाई विस्तार गर्दछन् अनि यो सिक्ने गर्दछन् कि रक्त विकारहरुको प्रयोग, निदान र उपचार कसरी गर्न सकिन्छ भनेर। यस करियरका लागि आवेदन गर्ने समयमा, अधिकांश जागिरको उद्घाटन कुनै मान्यताप्राप्त प्रशिक्षण कार्यक्रममा पहिले-पहिले व्यावहारिक अनुभवको खोजी गर्ने गर्दछन्, जो निम्नलिखितमध्ये अभ्यास प्रदान गर्ने गर्दछ: रक्त र अन्य विकारहरुका गठनमा असामान्यताहरुका कारण, प्रयोगबाट अनेकौं रक्त सम्बन्धी स्थितिहरु वा क्यान्सरको पनि निदान अनि सबभन्दा राम्रो तरिकाले रोगीहरुको उचित हेरविचार अनि उपचार कसरी गर्न सकिन्छ बारे।
सुनपखेटी चरी (कथा)
सुनपखेटी चरी देवकुमारी थापाद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
दक्षिण कोरिया
दक्षिण कोरिया पूर्वी एसियामा अवस्थित एउटा राष्ट्र हो ।
भूगोल
दक्षिण कोरिया र एसियाली मुख्य भूमि देखि केही १,१०० मी (६८० मील) फैली जो कोरियाली प्रायद्वीप, दक्षिणी भाग occupies। यो हिमाली प्रायद्वीप पश्चिम गर्न theYellow समुद्रको flanked, र पूर्व सागर जापान को (पूर्वी समुद्र) छ। यसको दक्षिणी टिप कोरिया जल संयोजी र पूर्व चीन सागर मा निहित।
सबै द्वीप, सहित देश, अक्षांश 33 ° र ° N 39 बीच झूठ र 124 ° र 130 ° ई longitudes। यसको कुल क्षेत्रफल 100.032 वर्ग किलोमिटर (38,622.57 वर्ग मील) छ।
चामुण्डा
चामुण्डा हिन्दु धर्म सात मातृका मध्य पर्ने देवी हुन ।
शक्तिपीठ
मान्यताअनुसार सतीदेवीको अङ्ग पतन भएको स्थान नै शक्तिपीठ हो। भगवानको स्त्री स्वरूपलाई शक्ति मानिएको छ त्यसैले रुखको ओत भएको, मसानघाट नजीकै भएको, अष्टमातृकाको बसोबास भएको स्थानलाई शक्तिपीठ मानिनुपर्ने तर्क पनि अर्कातिर छ।
शक्तिपीठहरू
गुह्येश्वरी
तलेजुभवानी
दक्षिणकाली भगवती
बज्रयोगिनी
शाकम्भरी सहारनपुर
बगलामुखी
शोभा भगवती
विजेश्वरी
इन्द्रायणी
नरदेवी
नक्शाल भगवती
कंकेश्वरी
मैतीदेवी
हरिबाबु चौधरी
हरिबाबु चौधरी राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपालका १७ औँ सदस्यसचिव थिए। उनले वि.सं. २०६६ देखि वि.सं. २०६८ सम्म उक्त पदमा रहेर काम गरेका थिए।
शक्तिपीठ
शक्तिपीठहरू
कालिकास्थान
भद्रकाली
रक्तकाली
मनमानेश्वरी
दन्तकाली
चैनपुर
जालपादेवी
छत्रेश्वरी
मनकामना
कमलाक्षी
गलेश्वरी
ज्वालापादेवी
बागेश्वरी
देवलहाट मन्दिर
गजरा मन्दिर मालिकादेवी
कालिकादेवी
सुर्मासरोवर
बडी मालिकास्थान
चन्दननाथ दत्रात्रय
त्रिपुरा सुन्दरी
शिरस्थानदेवी
खैरावाङदेवी
देवीस्थान भगवति
माईपोखरी
२०१४-१५ प्रिमियर लिग
२०१४-१५ प्रिमियर लिग (प्रायोजनका कारण बारक्लेज प्रमियर लिगका रूपमा चिनिन्छ ) प्रिमियर लिगको २३ औँ संस्करण थियो । प्रतियोगिताको ड्र १८ जुन २०१४ मा सार्वजनिक गरिएको थियो । सिजनको सुरुवात १६ अगस्ट २०१४मा सुरु भएर २४ मे २०१५मा सकिएको थियो ।
शक्तिपीठ
शक्तिपीठहरू
अर्घाकोट भगवती
त्रिवेणी
कन्काई माई
स्वर्गद्वारी
पैक मन्दिर
छाब्दी बाराही
तौथलीमाई
विन्ध्यवासिनी
पलाञ्चोक
मैदी
कोडकडेनी देवी
छिन्ताङ भगवति
पाथीभरा देवी
पाथीभरा
छिन्नमस्ता भगवती
टुडालदेवी
धर्मदेवी माता आँखिभुइ संखुवासभा
सुन्नेलाई सुनको माला (कथा)
सुन्नेलाई सुनको माला (कथा) परशु प्रधानद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
नेवार जाति
नेवाः भन्ने शब्दले नेपालको एउटा भाषिक समुदायलाई जनाउंदछ। नेवाःहरूको मूलथलो काठमाडौँ उपत्यका हो। नेवाः कुनै जात वा जाति वा जनजाति वा नश्ल वा धर्म विषेश होईन । नेवाः एउटा भाषिक समुदाय पनि हो, नेपाल-वासी (अहिलेको काठमाडौँ उपत्यका) को साझा संस्कृति हो। नेवाः भित्र कयौँ मूल-जातिहरू छन - (आदिबासी, कन्याकुब्ज, बङ्गाली, राजस्थानी, आसामी, मैथिली )। नेवाः भित्र सनातन धर्म अन्तर्गतका धेरै सम्प्रदायहरू छन - (शैव, शाक्त, तान्त्र, वैदिक, वज्रयान, महायान, नाथ, वैश्नव, आदि)। नेवाः भित्र ४ जात-वर्ण (ब्राह्मण, क्षत्रीय, वैश्य, शुद्र) र यस भित्र थुप्रै उप-जातहरू रहेका छन (ज्यापू, श्रेष्ठ, क्षत्रीय, गुभाजू, उराय, सायमी, ब्राह्मण, नाय, गाथु, भा, द्यला, आदि)। यसैगरी नेवाः भित्र मूलत: 2 नस्ल छन - आर्य, द्रविड नेवाः समुदाय साँस्कृतिक रूपले निकै सम्पन्न जाति हो।
नेवार वा नेपामी, नेपालमा काठमाडौं उपत्यका र यसको वरपरका क्षेत्रका ऐतिहासिक बासिन्दा र यसको ऐतिहासिक सम्पदा र सभ्यताका निर्माताहरू हुन्। नेवारहरू मुख्यतया इन्डो-आर्यन र तिब्बती-बर्मन जातिहरूको भाषिक र सांस्कृतिक समुदायको रूपमा हिन्दू धर्म र बौद्ध धर्मलाई पछ्याएर नेपालभाषालाई उनीहरूको साझा भाषाको रूपमा बनाउँछन्। नेवारहरूले श्रम विभाजन र हिमालयको फेदमा कतै नदेखिएको परिष्कृत सहरी सभ्यताको विकास गरेका छन्। नेवारहरूले आफ्नो पुरानो परम्परा र प्रचलनलाई निरन्तरता दिँदै नेपालको धर्म, संस्कृति र सभ्यताको सच्चा संरक्षकको रूपमा आफूलाई गर्व गर्छन्। नेवारहरू संस्कृति, कला र साहित्य, व्यापार, कृषि र खानामा आफ्नो योगदानका लागि परिचित छन्। आज, UNDP द्वारा प्रकाशित वार्षिक मानव विकास सूचकांक अनुसार, तिनीहरू नेपालको सबैभन्दा आर्थिक र सामाजिक रूपमा उन्नत समुदायको रूपमा क्रमबद्ध छन्। नेपालको 2011 को जनगणनाले तिनीहरूलाई देशको छैठौं ठूलो जाति/समुदायको रूपमा स्थान दिन्छ, जसमा देशभर 1,321,933 नेवारहरू छन्। [10]
काठमाडौं उपत्यका र वरपरका क्षेत्रहरूले नेपाल मण्डलाको पूर्व नेवार राज्य गठन गर्यो। [11][12] नेपालका अन्य आम-मूल जातीय वा जातीय समूहहरूको विपरीत, नेवारहरूलाई एक अवशेष पहिचान भएको राष्ट्र समुदायको उदाहरणको रूपमा मानिन्छ, जुन जातीय रूपमा विविध, पहिले अवस्थित राजनीतिबाट व्युत्पन्न भएको थियो। [13] प्रागैतिहासिक कालदेखि नै नेपाल मण्डलामा बसोबास गर्दै आएका विविध समूहका सन्तान भएकाले यस भित्रका नेवार समुदायमा विभिन्न जातजाति, जातीय, जातीय र धार्मिक भिन्नता छन्। विभिन्न कालखण्डमा आएका सम्बन्धित भारतीय महाजनपद (अर्थात् वज्जी, कोसल र मल्ल (I) का लिच्छवि) बाट लिच्छवि, कोसल, र मल्ल (N) जस्ता इन्डो-आर्य जनजातिहरू अन्ततः आफ्नो भाषा अपनाएर स्थानीय जातिमा विलय भएका थिए। भन्सार। यद्यपि यी जनजातिहरूले आफ्नो वैदिक संस्कृतिलाई कायम राखे र तिनीहरूको संस्कृत भाषा, सामाजिक संरचना र हिन्दू धर्म ल्याए, जुन स्थानीय संस्कृतिहरूसँग आत्मसात गरिएको थियो र वर्तमान नेवार सभ्यताको जन्म भयो। 1768 मा गोरखा राज्य द्वारा यसको विजय संग नेपालमा मण्डला नेवार शासन समाप्त भयो।
जात (caste) वर्गीकरण
नेवाः समुदायमा पेशाका आधारमा वर्ण, जात र थरहरु छुट्याईएका छन्। वर्तमान मा नेवा: समुदाय भित्र ४ वर्ण र २८ वटा पेशागत जातहरु नेवा: हरु को छाता संगठन नेवा: देय दबू अन्तर्गत संस्थापित छन जस अनतर्गत ऐतिहासिक हिसाबले हरेक जातको आफ्नै जातिय पहिचान छ।
१. उदाय/उदास - वैश्य-ब्यापार तथा व्यवसायलाई आफ्नो पेशा मान्दै आएका काठमाडौं का बौध धर्मावलम्बी, यस अनतर्गत पेशागत उप-कूल - तुलाधर (व्यापारी), बनिया (व्यापारी), कंसकार (काँस धातु), ताम्राकार (तामा धातु), सिख्रकार (छाना बनाउने), शिलकार, सेलालिक (हलवाई), स्थापित (काष्ठकार)।
२. ताम्राकार - वैश्य-ब्यापार तथा तामाको काम गर्ने पाटन र भक्तपुर का हिन्दू
३. बराही, शिल्पकार - वैश्य-ब्यापार तथा काष्ठकार गर्ने पाटन र भक्तपुर का हिन्दू ४. अवाले, अवा - इट्टा, झिंगटी, टायल पोल्ने ५. कुमाह, प्रजापति - माटाका साधन भाडाकुडाँहरू बनाउने ६. हलवाई - मिठाईजन्य पदार्थ बनाउनेलाई, यस अनतर्गत थर - मधिकर्मी, राजकर्णिकार, ७. ज्यापु - प्रायः खेतिपातीको काम गर्ने, यस अनतर्गत पेशागत उप-कूल - महर्जन, डंगोल, सुवाल, सिं , दुवाल, तण्डुकार, बलामी, अरु कयौं थरहरु
८. सायमी वा मानन्धर - तोरीको तेल पेल्ने, तेल व्यवसाय गर्ने
९. माली वा गाथु - फूलबारीमा काम गर्ने, मालाकार
१०. नकर्मी - फलामजन्य कार्य गर्ने ११. नापित वा नाउ - कपाल अथवा केश काट्ने
१२. चित्रकार वा पुँ - चित्र लेख्ने र कोठा रंगाउने १३. रंजितकार वा छिपा - लुगामा रङ्ग लगाउने १४. दली वा पतवार - पालकी बोक्ने १५. कुस्ले वा कपाली वा जुगि- कपालीका पंथ अनतर्गत को दशनामी-सन्यासी का वंशज, बाजा बजाउने र लुगा सिउने पहिले पानी-नचल्ने मानिएको वर्ग, यस अनतर्गत थर - कपाली, कुस्ले, जोगी, दर्शनधारी
१८. कुलु - छाला संबन्धी काम गर्ने पहिले अछुत मानिएको वर्ग १९. पोडे - सर-सफाई गर्ने, पहिले अछुत मानिएको वर्ग, यस अनतर्गत थर - सुवर्णकार, द्योला
२०. च्यामे - सर-सफाई गर्ने, पहिले अछुत मानिएको वर्ग
२१. गुभाजु वा बज्राचार्य वा बुद्धाचार्य - बौध पुरोहित र मन्दिर पुजारी वर्ग
२२. वरेजु वा शाक्य - बौध मन्दिर पुजारी र सुन-चाँदिका गहना बनाउने काम गर्ने, कपिलवस्तु का शाक्यका वंशज
२३. द्य ब्राह्मण वा राजोपाध्याय - हिन्दू वैदिक ब्राह्मण वर्ग, कान्यकुब्ज ब्राह्मणका वंशज, यस अनतर्गत थर - राजोपाध्याय, शर्मा, आचार्य, सुवेदी
२४. तिर्हुतबाजे वा झाबाजे - हिन्दू मन्दिर पुजारी वर्ग, मैथिल ब्राह्मण का वंशज, यस अनतर्गत थर - मिश्र र झा २५. छथरी/क्षत्रीय-श्रेष्ठ - मल्लकाल का हिन्दू क्षत्रीय शाही र भारदारी समुह, सरकारी/प्रशासनिक र जमिनदारी व्यवसायलाई आफ्नो पेशा मान्दै आएका, यस अनतर्गत उप-कूल - मल्ल, प्रधान, मास्के, अमात्य, राजभण्डारी, राजवैद्य, कायस्थ, हाडा, जोछेँ, राठौर, प्रधानांग, नेमकुल, मुनंकमी, मुलेपती, रघुवंशी, राजवंशी, पात्रवंशी, छथरी-तह का श्रेष्ठ र अरु कयौं थरहरु २६. जोशी - ज्योतिशी गर्ने, साईत कुण्डली बनाउने, छथरी-श्रेष्ठ अनतर्गत बिहे-बारी चल्ने २७. आचाजु वा कर्माचार्य - हिन्दू तान्त्रिक मन्दिर पूजारी, छथरी-श्रेष्ठ अनतर्गत बिहे-बारी चल्ने
२८. पाँचथरी-श्रेष्ठ - छथरी/क्षत्रीय नभै वैश्य-वर्ण तह का श्रेष्ठ, व्यापार र प्रशासन आफ्नो पेशा मान्दै आएका, कयौं थर तर प्राय श्रेष्ठ लेख्ने, ठिमी, भक्तपुर, बनेपा, धुलिखेल, दोलखा, नुवाकोट, आदी का श्रेष्ठ
जनसङ्ख्या
विं. सं २०४८ सालको जनगणना अनुसार ५ लाख १९ हजार १ सय १५ पुरुष र ५ लाख २१ हजार ९ सय ७५ महिला गरी १० लाख ४१ हजार ९० नेवाः जनसङ्ख्या रहेको छ । त्यसैगरि वि. सं. २०५८ सालको जनगणनाअनुसार १२ लाख ४५ हजार २ सय ३२ जनसङ्ख्या उल्लेख छ । नेवाः समुदायको आफ्नै भाषा र लिपि रहेको छ । नेपालभर नेपालभाषा बोल्नेहरूको संख्या ६ लाख ९० हजार ८ रहेको आँकडाले देखाएको छ । शिक्षाको क्षेत्रमा नेवाः जाति अन्य जाति भन्दा निकै अगाडि छन् । नेवाः समुदाय शिक्षित र शहरिया समुदाय भएकै कारण यिनीहरु हरेक क्षेत्रमा अघि छन् । मुख्यतया जहाँनिया राणा शासन देखि नेवाःहरूले मुख्य पेशाका रूपमा व्यापार र व्यवसायलाई अंगाल्दै आएका छन् । जहाँ शहरीकरणको प्रभाव परेको छ त्यहाँ नेवाःहरूको वर्चस्व कायम छ भन्दा अत्युक्ति हुँदैन; अर्थात नेपाल राष्ट्र भित्र जहांजहाँ नेवाःहरू पुगे त्यहाँ व्यापार -व्यवसाय सहित शहरबस्तीको स्थापना र विस्तार हुँदै गएको पाईन्छ ।
जंको
बुढाबुढी भएपछि नेवाःहरूको जंको गर्ने चलन छ। सकेसम्म परिवार, समाज र देशको लागि धेरै काम गरिसकेको हुँदा त्यसै कार्यको उच्च मूल्यांकन गरी सम्मान गर्ने र उसको सुस्वास्थ्यको कामना गर्दै लामो आयु होस् भन्ने मनसाय राखी उनीहरूबाट आशिर्वाद थाप्ने हो। साँस्कृतिक मान्यता अनुसार मनुष्य यति लामो आयु बाँचेपछि देवता सरह भएको मानिन्छ र त्यसै अवसरमा यो कार्यक्रम गरिन्छ। त्यसैले जंको गरिसकेका बुढाबुढीहरूले भनेको मान्ने कोसिस गरिन्छ। उनीहरूलाई चित्त दुख्ने काम गरिंदैन। बुढा भएसम्म बुढाको उमेर अनुसार साइत हेरेर दुबैको जंको गर्छ। बुढी मात्र रहे उनकै उमेर अनुसार साइत हेरेर जंको गर्छ। तर पहिला बुढासँगै जंको गरिसकेको छ भने फेरि गर्नु पर्दैन। थरीथरीको बुढाजंको हरू यसरी मानेर आएको देखिन्छ:
नेवाः संगीत
नेवाः जातिको काहाँ, क्वताः, धिमय्, प्वङ्गा, कान्तां दबदब, पैताखिं, मुहालि, कुकुवय्, पछिमा, तिन्चु, भुस्याः, वयः, खिं, कोंचा खिं, आदि प्रमुख बाजाहरू हुन्।
नेवाः ललितकला
नेवाः समुदायमा ललितकलाको आफ्नै पहिचान रहेको पाइन्छ । तिब्बती चित्रकलाका रूपमा प्रख्यात थाङ्काको उत्पत्ति वास्तवमा नेवाः ललितकला अन्तर्गत विकास भएको पौभाः चित्रकला हो । सुरूमा यो पौभाःको सिर्जना काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै हुन्थ्यो र तिब्बती बौद्ध समुदाय काठमाडौंबाट नै आयात गर्दथे । तर कालान्तरमा नेवाः कलाकारहरूबाट तिब्बती कलाकारहरू प्रशिक्षित भए र पछि तिब्बतमा नै यसको सिर्जना हुन थाल्यो ।
नेवाः परिकार
बजि (चिउरा), व: (बारा), खें (अण्डा), मुस्या (भटमास), छोयला, कचिला, त:कुला, डायकुला, चतांमरी, योमरी, चाकु, अयला (रक्सी), थों (जाँड)आदी धेरै प्रकार छन्। नेपालमा सबभन्दा बढी खानाका प्रकार नेवाः समुदायमा नै छन्। नेवाःहरू जन्मदेखि मृत्यु पश्चातसम्म र पर्व अनुसारको खाना प्रकार अलग अलग तयार गर्दछन्।
नेवाः चाडपर्व र जात्राहरू
नेवाः समुदायमा चाडपर्व गथामुग:बाट शुरु भई सिथी नख: पछि अन्त हुन्छ। गथामुग: पछि गुन्हुपुन्हि (गाइजात्राको ९ दिन), मोहनी (दशैं), स्वन्ती वा न्हुदँ (तिहार), माघे संक्रान्ती, श्रीपंचमी, सिलाचह्रे (शिवरात्री), चैत्रदशैं, पाँहाचह्रे (नेपालीमा घोडेजात्रा), भोटोजात्रा, बुद्धजयन्ती, आदी मुख्य पर्वहरू मनाउने गर्दछन्।
विराट पर्व
विराट पर्वका अन्तर्गत ५ उपपर्व र ७२ अध्याय छन्।
ग्रिनविच
ग्रेनिच (अङ्ग्रेजी: Greenwich) बेलायतको विशाल लण्डन क्षेत्रको एक शहर हो। लण्डनको राजकीय वेधशाला ग्रनिचमा भएकोले, ग्रनिच मान समय र समन्वित विश्व समय त्यसमा आधारभूत हुन्छ।
ठिमुरे
टिमुरे नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
टिमुरे गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ३,१२७ रहेको छ ।
पिपलकोट, बझाङ
पिपलकोट, बझाङ बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
युफ्रेटिस नदी
मार्ग
युफ्रेटिस पश्चिमी एसियाको सबैभन्दा लामो नदी हो। यो कारा सु वा पश्चिमी युफ्रेटिस (४५० किलोमिटर (२८० माइल)) र मुराट सु वा पूर्वी युफ्रेटिस (६५० किलोमिटर (४०० माइल)) १० किलोमिटर (६.२ माइल) दक्षिणपूर्वी टर्कीको केबान सहरबाट माथिको संगमबाट निस्कन्छ।
युफ्रेटिसले यसको अधिकांश पानी वर्षा र पग्लिने हिउँको रूपमा प्राप्त गर्दछ, जसको परिणामस्वरूप अप्रिलदेखि मे महिनाहरूमा अधिकतम मात्रा हुन्छ। यी दुई महिनामा निर्वहन युफ्रेटिसको कुल वार्षिक निर्वहनको ३६ प्रतिशत हो, वा एक स्रोत अनुसार ६०-७० प्रतिशत पनि हो, जबकि गर्मी र शरद ऋतुमा कम बहाव हुन्छ।
अर्थतन्त्र
इतिहास भरि, युफ्रेटिस यसको मार्गमा बस्नेहरूका लागि अत्यावश्यक महत्त्वको रहेको छ। ठुला जलविद्युत केन्द्र, सिँचाइ योजना र ठुला दुरीमा पानी ढुवानी गर्न सक्ने पाइपलाइन निर्माण भएपछि विगतको तुलनामा अहिले धेरै मानिसहरू बिजुली, खानेपानी जस्ता आधारभूत सुविधाका लागि खोलामै निर्भर छन्। सिरियाको ताल असद नदी उपत्यकाको पश्चिममा ७५ किलोमिटर (४७ माइल) अलेप्पो सहरका लागि पिउने पानीको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण स्रोत हो।
बिसे नगर्ची
बिसे राजा पृथ्वी नारायण शाह कालीन गोरखाका नगर्ची थिए । एकिकरण अभियान शुरू गर्न खर्च नभएर विलखवन्दमा परेका राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई यिनले थोरै थोरै खर्चले पनि कसरी ठूलो काम गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा उदाहरण सहित सिकाएका थिए । यस घटनाबाट प्रभावित राजा पृथ्वी नारायण शाहले बिसेलाई सधै उच्च मुल्याङकन गरी रहे।
एक विलक्षण प्रतिभा, इतिहास पुरुष , अमर ब्यक्तित्व , बिसे नगर्ची गोरखा राज्य विस्तार गर्न सहयोग गर्ने सल्लाहकार , योजनाविद , आर्थिक जोहो गराउन सल्लाह दिने कुसल व्यक्तित्व थिए | बुढामहाराजको काशी यात्रा गर्दा अर्थको जोहो गराउने प्रमुख सल्लाहकार पनि यिनै थिए | तेतिखेरको नेपाल एकीकरणको अभियानले बिसे नगर्ची , धार्ने कामी, कालू सार्की तथा मणिराम गाइने आदिको महत्त्वपूर्ण योगदान समेटेको छ | बिसे नगर्चीको जन्म बि.स. १७७५ तीर गोर्खामै भएको थियो | यी गोरखा दरबारका त्यस्ता नगर्ची थिए जसको उपस्थिति दरवारको भारदारी सभा तथा कर्मचारी नियुक्ति गर्दा समेत सल्लाह सुझावकोलागि हुने गर्थ्यो |
नुवाकोट हमलाको योजना
दोश्रो नुवाकोट हमला, महेश्वर पन्तको सेनापतित्वमा गरिंदा हारखाई भएको विशाल धन जनको क्षति प्रति चिन्तित २० वर्षे ठिटो महाराजलाई सान्त्वना दिएर जूक्ति सिकाउंदै नुवाकोट माथिको तेश्रो हमला तथा एकिकरण अभियान सञ्चालन गर्न र हातहतियारको सुद्रिढिकरण गर्न सुझाउने बिसे नै थिए | खर्च बर्चको जोहोकालागि सोचमा डुबेका राजालाई बिसेले गोर्खा राज्य भित्र रहेका लगभग १२००० घर धुरीबाट १ ,१ रुपिया सहयोग जुटाई काशीबाट हतियार र बारुद ल्याउन सल्लाह दिएका थिए | कालु पाण्डेलाइ गोर्खादरबारको काजी बनाउन सल्लाह दिनेदेखि राजगुरु श्री हर्ष मिश्रलाई काशी लिएर गई हात हतियार ,बारुद खर खजाना ल्याउन सर सल्लाह दिनेमा इनको ठूलो भूमिका थियो | इनि तेस्रो पटकको नुवाकोट हमलामा सिपाही भै युद्धमा सामिल भएका थिए भने नुवाकोट विजय भई सकेपछि यी बुढा महाराज संगै अन्तरिम राजधानी नुवाकोट मै रहने गर्दथे |
बिसे नगर्चीको विषयमा ऐतिहासिक तथ्य प्रमाणहरू थोरथोरै मात्र भेटिञ्छन | बाबुराम आचार्य लिखित ‘ श्री ५ बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी’ (२०२५) मा ‘एकीकरण अभियान सुरु गर्दा पृथ्वीनारायण शाहले उपल्लो थरघरदेखि बिसे दमाईसम्मको चित्त बुझाउनु परेको थियो’ भनी उल्लेख गरेकाछन | राजगुरु हेमराज पाण्डेको संग्रहको हस्तलिखित पुस्तकमा बिसे नगर्चीको प्रसंग ३ ठाउँमा परेको छ | यसबाट उनी पृथ्वीनारायण शाहको समयका महत्त्वपूर्ण व्यक्ति हुन् भन्ने स्पष्ट हुन्छ | पृथ्वीनारायण शाहले सम्बत् १८०१ असोज १५ गते नुवाकोट गोरखाको अधीनमा ल्याउने फौजमा गोर्खालीहरूले मोर्चा बाँधी नुवाकोट आक्रमण गरेका थिए | तीमध्ये धर्मपानीको बाटोबाट चौतारिया महोद्दामकीर्ति शाहको नेतृत्वको फौज, अशोकबारीको बाटो बलभद्र शाह र कालु पाँडेको नेतृत्वको फौज र गेर्खुको बाटो जहाँगिर शाहको नेतृत्वको फौज अगाडि बढेको थियो । तीनघारेको बाटो स्वयम् पृथ्वीनारायण शाह अगाडि बढेका थिए | यही बाटोको मोर्चाबाट युद्ध लड्न अगाडि बढेको फौजमा बानादार दमाई र मणिराम गाइनेका साथ बिसे नगर्ची पनि सरिक थिए (प्राचीन नेपाल, संख्या २१: २८) | युद्ध गोरखाली पक्षले जितेपछि ब्राह्मणहरूले वेद पाठ सहित तथा जयघोष गरे, नगरा बनाउने काम बिसे नगर्ची र बानादार दमाईले र विजय गीत गाउनेकाम मणिराम गाइनेले गरेका थिए |
काजीको छनोट
पृथ्वीनारायण शाह काजीको खोजीमा हुँदा उनले विराज बखतीमाथि आँखा लम्काएका थिए तर भारदारी परामर्श लिंदा धेरैले कालु पाँडेलाई कज्याइदिँदा राम्रो हुने सल्लाह दिएपछि उनले कालु पाँडेलाई कज्याइदिएका थिए | काजी ग्रहण गर्नुअघि कालू पाण्डे गोरखाका उपल्लो थरघरदेखि बिसे नगर्चीको घरसम्म पुगेर ‘राजाबाट बक्सेको काजी खाऊँ कि नखाऊँ’ भनी सल्लाह मागेका थिए रे | यसै क्रममा कालुले पृथ्वीनारायण शाहसमक्ष ‘कजाइ खानु मेरा जियले मात्र होइन मेरा सन्तान दरसन्तानले गादिको सोझो गरी काम चलाउन सकुन्ज्याल पाँडेले नै खानु भन्ने बन्देज होस्’ भन्दै आफ्नो दरसन्तानका लागिसमेत जागिरको सुनिश्चितता माग गर्दा बुढा महाराज पृथ्वीनारायण शाहले ‘गादीको सोझो गरुन्ज्याल तेरा सन्तानलाई कजाई नखोस्नु यस बातका साक्षी श्री गुरु गोरखनाथ र श्री काली’ भनी प्रतिबद्धता जनाएका थिए |
गोरखा र लमजुङबीच युद्ध हुँदा सिरानचोकको लडाइँमा गोरखा पक्षका अम्बर पाँडे, कलै द्वारे लगायतको मृत्यु भएपनि विक्रम सम्बत् १८१२ साउन १४ गते शनिबार भएको त्यस युद्धमा गोरखालीको जित भएको थियो |। गोर्खालीहरूले जितको हर्षबढाइँ गर्दा शत्रुपक्षको बेइज्जत गर्न बिसे नगर्चीको धोती टाँगेर लमजुङका सेना अफिसरहरूलाई त्यहाँबाट छिर्न लगाएका थिए | यसबारेमा भाषा वंशावलीमा यस्तो लेखिएको छ (पूर्णिमा पूर्णांक ६:४६ र ४७) ” लमजुग्या सर्दार महिधरसमेतलाई बिस्या नगार्चीको धोती लगी सर्दार बलभञ्जनबाहेक अरू सबैलाई छिराया |” सिरानाचोक थामी चौबिसी हटाया । पश्चिम थेग्लाया ।यस्तै ‘नेपाल देशको इतिहास सङ्ग्रह’मा (प्राचीन नेपाल संख्या २२:४) यसबारे यस्तो लेखिएको छ, यस लडाइँमा सल्यानी अम्बर पाँडे, बले द्वारे प्रभृति धेरै बीर खति भए । जित गोरखालीको भयो र सरदर दलभञ्जनबाहेक लमजुङको महिधरसमेत अरु सबै चौबिसीलाई बिसे नगर्चीको धोती टाँगी धोतीमनि छिराए । राज्यविस्तार अभियानअन्तरगत चौबिसी सिरानचोकको जित पृथ्वीनारायण शाहको महत्त्वपूर्ण उपलब्धि थियो | यो उनको तेस्रो जित थियो | यसअघि उनले नुवाकोट र नालदुमलाई गोरखा अधिनस्थ गरिसकेका थिए | इतिहासका स्रोतहरूमा नुवाकोट र सिरानचोकजस्ता प्रारम्भकालीन युद्धमा बिसे नगर्चीको सहभागिता गतिलो थियो | यसबाट पनि बिसे नगर्ची एक ऐतिहासिक व्यक्तित्व हुन् भन्नेकुरा प्रष्ट हुन पुगेको छ |
बिसे नगर्चीको बयान श्रवण मुकारुङको प्रख्यात कविता पनि हो। राजा ज्ञानेन्द्रको शासन विरुद्द २०६३ सालमा नागरिक आन्दोलन हुँदा यो बहुचर्चित कविता थियो।
नेवार जाति
नेवाः चाडपर्व र जात्राहरू
जात्राहरू आफ्नो स्थानीय अनुसार अलग अलग मनाउने गर्दछन् । काठमाडौँमा इन्द्रजात्रा, सेतो मच्छेन्द्रनाथ जात्रा, पाटनमा रातो मच्छेन्द्रनाथ जात्रा, भक्तपुरमा बिस्केट जात्रा, कीर्तिपुरमा सातगाउँले जात्रा, हाँडीगाउँ जात्रा, खोकनामा सिकाली जात्रा, बनेपामा चण्डेश्वरी जात्रा, फर्पिङ्ग जात्रा, आदी जात्राहरू मनाउने गर्दछन् ।
नेवाः नाच
नेवाः समुदायमा विभिन्न प्रकारका नाचहरु नाचिन्छन् । प्राय नाच देवीदेवताका हुन्छन् । यी मध्ये लाखे नाच धेरै रोचक हुन्छ । यो नाच गुँला पर्वमा उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा र इन्द्र जात्रामा काठ्माडौँमा देखाइन्छ । नवदुर्गा नाच भक्तपुर लगायत बनेपा, नाला, धुलिखेल, पनौती, साँगा, देवपत्तन आदि ठाउँमा देखाइन्छ ।
नेपालभाषा
नेपालभाषा नेवाःहरूको मातृभाषामात्र होइन यो भाषा उपत्यकाका राज्यहरूमा प्रचलनमा रहेको राष्ट्रिय भाषा हो यसलाई नेपालभाषा पनि भनिन्छ । नेपालभाषा तिब्बत बर्मेली भाषा परिवारमा पर्ने एक भाषा हो । यस भाषामा शब्दका भण्डार छन्। क देखि ज्ञ सम्म क का कि की ... एक एक अक्षर समेतको अर्थ रहेका छन्। त्यस्तै १ देखि ९ सम्म र १०, २०, ३०, ४०, ५० आदि भन्न आए पछि सबै भन्न सक्नेछ। नेपाली भाषामा जस्तो अमिल्दो छैन। अङ्ग्रेजीमा समेत ११ देखि १९ सम्म मिल्दैन। तर नेपालभाषामा मिल्ने भएकोले अझ बैज्ञानिक देखिन्छ। जस्तो १(छि), २नसि, ३स्व, ४ पि, ५ न्या, ६ खु, ७ न्हस, ८ च्या, ९ गु, १० झि(सान्ह), ११ झिछ(सान्हछि), १२ झिनि, १३ झिस्व, १४ झिप्य, २० नी, २१ नीछि, ३० स्वी, ३१ स्वीछि, आदी। अनि साइज अनुसारको गणना गर्ने गरिन्छ । गोलो आकारको गणना गर्दा "ग" जोडेर "छग", "निग", "स्वग", आदी । लाम्चो आकारकोमा "पु" जोडेर "छपु", "निपु", आदी । यसको धेरै शब्दहरू जापानीज र चिनिया भाषासँग मिल्दो जुल्दो छन् ।
सन्दर्भ सामग्री
2. बसन्त महर्जन । २०७३ । खादा बहिष्कारः यस्तो पनि राष्ट्रवाद ! । हिमाल साप्ताहिक खबरपत्रिकाः २-८ असोज, पृ. ३६
नुयेस्त्रा सेन्योरा दे लोरेटो
नुयेस्त्रा सेन्योरा दे लोरेटो ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९८३ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
हातेमालो
हातेमालो ध्रुवकृष्ण दीपद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
हराएको मूर्ति (कथा)
हराएको मूर्ति (कथा) विजय चालिसेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
चनै
चनै नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको कपिलवस्तु जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा १४८७ वटा घर छन्।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चनैको जनसङ्ख्या ९३२० छ। यस मध्य पुरुष ५२%, र महिला ४८% छन्।
चम्पे
चम्पे नेपालको कोशी अञ्चलको भोजपुर जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ५९४ वटा घर छन्।
चम्पे गा.वि.स.
चम्पे गा.वि.स.को क्षेत्रफल १६.२६ वर्ग कि.मि., सदरमुकामसम्मको दूरी ८ कोष, घरधुरी ५९४, जनसङ्ख्या ३१५४ पुरूष १५१०, महिला १६४४। विद्यालयमा १ मा.वि. र ४ प्रा.वि. छन्। हरियाली वनपाखा र विष्म धरातलिय समिश्रणबाट निर्मित जिल्लाको पर्ूर्वी भागमा अवस्थित यो गा.वि.स.को नामकरण तत्कालिन धनाढ्य चम्पासिंह रानाको नामबाट भएको हो भनिन्छ। समुन्द्र सतहबाट १५९६ मिटरको उचाईमा रहेको यो गा.वि.स.को पूर्...व, पश्चिम, उत्तर र दक्षिणी सिमानामहरूमा क्रमशः प्याउली, हेलौछा, याङ्पाङ् र तिवारी भञ्ज्याङ गा.वि.स.हरू रहेका छन्। पूर्वी एवं उत्तरी मोहडा तर्फरहेको छ। यसमध्ये २१.०५% सिञ्चित र ३९.२३% असिञ्चित गरी कूल ६०.२८% भूमि खेतीयोग्य १६.३०% भूमि गौचरण १५.४७% भूमि खोलानाला तथा चट्टान र ७.९५% भूमि वनजंगल रहेको छ।
कुल १२ जनजातिहरूको बसोबास रहेको यो गा.वि.स.मा ४८% पुरूष र ५२% महिला बसोबास गर्दछन्। यहाँ पनि मिश्रति जातिको बसोबनस छ। पुर्णतया मौसमी पतझर वन पाइने यो गाविसमा पात्ले, चिलाउने, उत्तीस, साल र बाँसका रूखाहरू पाइन्छन्। यहाँको मुख्य कृषि बाली धान हो भने मकै, कोदो, गहुा सहायक बालीहरू हुन्। करीब ५००-६०० टन वाषिर्क रूपमा फल्ने यहाँको नगदे बाली अलैंची हो। यहाँका मानिसहरूको मुख्य पेशा कृषि व्यवसाय हो भने जागीर, व्यापार र मौसमि कार्य सहायक पेशा हुन्। महेन्द्र राजमार्ग नबन्दा पर्ूर्वी पहाडका जिल्लाहरूलाई राजधानी सँग जोड्ने मुख्य बाटो 'हुलाकी मार्गमा' रहेको यो गाविसमा विकासका गतिविधिहरू खासै नभए पनि हाल नेपाल विद्युत प्राधिकरणको ११ के.भी. प्रसारण अर्न्तर्गत विद्युत् बिस्तार र कृषि सडक निर्माणको थालनी भइरहेको छ। यहाँ एउटा उपस्वास्थ्य चौकी, अतिरिक्त हुलाक, सामाजिक क्वब, टुबल क्लब, गेष्ट हाउस र सहकारी बचत तथा ग्रामिण कार्यक्रमहरू सञ्चालनमा रहेका छन्।
करीब ९० वर्षछि पहिलेदेखि यहाँ व्यापारिक हाटको सञ्चालन हुँदै आएको देखिन्छ। औंसी र पूणिर्माको दिन पाक्षिक रूपमा लाग्ने हाट गाविस केन्द्र पोखरीबाट रहेको छ। यो ठाउँ लेक र बेंसीको संगम स्थलमा रहेकाले हजारौं कृषकहरू आ-आफ्नो उत्पादनहरूको बिक्री-वितरण र आवश्यक सामग्रीहरूको खरीद गर्ने गर्दछन्। यो हाटमा लेक तथा बेंसी दुवै स्थानको कृषी उत्पादनहरू सरल रूपमा पाइने हुँदा केही व्यापारीहरूद्वारा छिमेकी जिल्ला सदरमुकाम खाँदवारीमा समेत नियमित आपर्ूर्ती हुने गर्दछ। यहाँ औद्योगिस वस्तुहरू पनि उत्तिकै बिक्री-वितरण हुने भएकाले स्थानीय बासिन्दाहरू यो हाटलाई साप्ताहिक हाटमा रूपान्तरण गर्ने नितान्त आवश्यक ठान्दछन्। यहाँका मानिसहरू दशैं, तिहार, जनै पूणिर्मा, माघे संक्रान्ति बिस्केट जात्रा, गाई जात्रा, मारूनी नाच, लाखे नाच, चण्डीपूजा, संसारीपूजा, धारापुजा, पितृसरात, आरनपुजा आदि मान्ने-मनाउने गर्दछन्।==जनसङ्ख्या== नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार चम्पेको जनसङ्ख्या ३१५४ छ। यस मध्य पुरुष ४८%, र महिला ५२% छन्।
भद्रकाली, सिन्धुली
भद्रकाली नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो। यस गाविसमा रहेको प्रशिद्ध भद्रकाली मन्दिरको नामबाट नै यस गाविसको नाम भद्रकाली रहन गएको हो। यो मन्दिर निर्माणाधीन बीपी राजमार्गको सिन्धुली–खुर्कोट सडक खण्डमा पर्ने भएकोले जिल्ला सदरमुकाम सिन्धुलीमाढीबाट यो मन्दिरसम्म पुग्न पर्याप्त बससेवा उपलब्ध छ। यो मन्दिरलाई गोरखालीकी इष्ट देवी भगवति मनकामनाको बहिनी भनेर पनि विभिन्न लेखहरूमा पाइन्छ। यस मन्दिरको स्थापना शाह वंशीय राजा पृथ्वी नारायण शाह स्वयंले गरेको भन्ने लेखहरूमा पाइन्छ। पृथ्वी नारायण शाह गोर्खालीको भगवति मनकामनाको भक्त भएकोले उनले अङ्ग्रेजसँगको लडाईमा विजय प्राप्त होस् भनेर ढुंग्रेवासमा मनकामनाकी दिदि प्रतिक मानेर भद्रकालीको मन्दिर आफैले स्थापना गरेका थिए। यहाँ आएर मनले इच्छागरेको कुरा पुरा हुने जनश्रुती, सजिलै पुग्न सकिने गरी यातायातको सुविधा तथा यस मन्दिर रहेको स्थानबाट जिल्ला सदरमुकाम लगाएत अन्य स्थानहरूको राम्रो दृश्यावलोकन गर्न सकिने भएकोले भद्रकाली मन्दिरमा दर्शनार्थीहरूको घुइँचो लाग्दछ साथै मन्दिरमा आउने भक्तजनहरूको संख्या दिन प्रतिदिन वढ्दै गएको छ। यस मन्दिरमा सिन्धुलीगढी तथा दोलखामा तैनाथ नेपाली सेनाका टुकडीहरूले विजया दशमी लगाएत विभिन्न पर्वहरूमा सलामी दिने गरेको यहाँ भएका सिलालेखहरूले बताउँछन्।
ग्यासरब्रम १
ग्यासरब्रम १ पाकिस्तान र चीनको सिमानामा अवस्थित विश्वको एघारौँ अग्लो हिमाल हो । यसलाई लुकेको शिखर (Hidden Peak) वा के४ को नामले पनि चिनिन्छ । यसको उचाइ ८०८० मिटर ( २६,५०९ फिट) छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय
अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय वा युटिसी संसारको मानक समय क्षेत्र हो। इन्टरनेटमा प्रायजसो अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समयको प्रयोग गर्ने गरिन्छ। यो समय, शून्य अंशको देशान्तर रेखाको माध्य सौर्य समय बराबर हुने गर्दछ (लगभग १ सेकेन्ड जति)।
यो विश्वको समयको प्राथमिक मानक हो जसद्वारा विश्वभरिका घडीहरू तथा समय नियन्त्रित गर्ने गरिन्छ। यो ग्रिनविच मान समय (जिएमटी) अन्तर्गतका अनुवर्तीहरू मध्येको एक हो। साधारण कार्यहरूको दृष्टिले अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय र ग्रिनविच मान समय एकै हो तर ग्रिनविच मान समयलाई वैज्ञानिक समुदायद्वारा परिशुद्धता पूर्वक परिभाषित गरिएको छैन।
विशाल भट्टराई
विशाल भट्टराई (जन्म: सन् १९६९ अप्रिल ४) खोटाङ, नेपालको एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) राजनीतिक दलको प्रमुख सचेतकको रूपमा सेवा गरेका थिए। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा खोटाङ १ बाट निर्वाचित भएर नेपालको सङ्घीय संसद सदस्य भएका थिए। उनी २०७० सालको संविधान सभा निर्वाचनमा खोटाङ २ बाट पहिलो पटक विजयी भएका थिए।
बराह अवतार
हिरण्याक्ष कथा
पौराणिक कालमा कश्यप ऋषिकी पत्नी दितीलाई गर्भ रहेको ३ वर्ष सम्म पनि बच्चा जन्मिएन। यो देखेर सबै देवताहरू र ऋषी कश्यप ब्रम्हाजी सँग सोध्न गए। ब्रह्माजीले सबै कुरा सुने आफ्नो योग दृष्टी लगाए। त्यसपछी ब्रह्माजीले सबैलाई गर्भबाट २ वटा बालकहरू जन्मिने तर अनिष्टकार बालकको जन्म हुने बताए । यो सुनेर सबै चिन्तित भएर आफ्नो आफ्नो धाममा फर्किए। केही दिन पछाडी दितीको गर्भबाट हिरण्याक्ष तथा हिरण्यकश्यपु नामका दुईवटा बालकहरूको जन्म भयो। बालकै छँदा यी दुवैले स्वर्ग मर्त्य तिनै लोकमा उप्रदव मचाउन थाले।
हिरण्याक्ष ठूलो भए पछि महाबली असुर भयो। ब्रह्माजीको कठोर तपश्या गरेकाले ब्रह्माजीले हिरण्याक्षलाई इछ्छा अनुसारको बरदान माग्ने अनुमती दिए। ब्रह्माजीको आज्ञा पाएर हिरण्याक्षले सँधै अमर रहन पाउने बरदान माग्यो। ब्रह्माजीले जन्मिएपछी मर्नु पर्छ अमरताको बरदान दिन सकिदैन यो बाहेक केही अरु बरदान माग्ने कुरा राखे तर हिरण्याक्ष आफू अमरता बाहेक अरु कोही बर नमाग्ने ढिट गर्न थाल्यो। हिरण्याक्षले गरेको तपश्यालाई ध्यानमा राखेर ब्रह्माजीले जनावर बाहेक मनुष्य, देवता, यक्ष, किन्नर, आदी कसैको हातबाट मृत्यु नहुने बरदान दिए। हिरण्याक्षले जनावर सामान्य नै हो भन्ने सोच गरेर ब्रह्माको बरदान स्विकार गर्‍यो तै पनि जनावर जो आमाको कोखबाट पैदा नभएको जनावरले मात्र मार्न पाउने बचन राखेरै छोड्यो। ब्रह्माको बरदान पाएर हिरण्याक्षले जता ततै उत्पात मचाउन थाल्यो। यसरी उत्पात मचाउदै जनावरहरू यसै पृथ्वीमा छन् यो पृथ्वी नै जलमा डुबाइ दिँदा आफू सँधै जिवित रहने छु भन्ने मनसायले एक दिन पृथ्वीलाई लात्तीले हानेर पाताल पुर्याई दिए। तब सारा चराचर जगत नै जलमग्न भयो। यो देखेर ब्रह्मादी देवताहरू चिन्तित भएर भगवान बिष्णुको आराधना गरे।
त्यसैबेला ब्रह्माजीको नाकबाट भगवान विष्णु बँदेलरूप लिएर अवतरीत भए। उनले हिरण्य असुर मारेर भुमीलाई आफ्नो दाँतले उठाएर पूर्ववत गरे। बराह भगवानले नै श्राद्ध पद्धती चलाएको कुरा हिन्दू ग्रन्थमा लेखिएको छ।
बोना
बोना कालो रङको लुङ्गीजस्तै हुन्छ । यसमा रातो वा पहेंलो रङका स-साना पाताहरू हुन्छन् । धिमाल जातिका महिलाले बोना लगाउाछन् । बोना छातीदेखि पिँडुलासम्म लामो हुन्छ । बोनालाई पेटानी पनि भनिन्छ । पेटानीको अर्थ गुन्यु हो ।
हामी हुन्छौँ बलियो (कविता)
हामी हुन्छौँ बलियो (कविता) श्यामप्रसादद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
सितलपाटी, सिन्धुली
सितलपाटी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
युवराज लामा
युवराज लामा चलचित्र निर्माता तथा निर्देशक हुन्। उनी राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपालका सदस्यसचिव छन्।
निर्देशक
लामाले निर्देशन गरेका नेपाली चलचित्रहरू यी हुन्ः १. देश-परदेश (सन् १९९७) २. देउराली (सन् १९९७) ३. खेलौना (सन् १९९७) ४. देवदूत (सन् १९९८) ५. धर्मपुत्र (सन् १९९९) ६. माउते दाइ (सन् १९९९) ७. खानदान (सन् २००२) ८. मुस्कान (सन् २००२)
हाम्रो इच्छा
हाम्रो इच्छा श्यामप्रसादद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
अमिर
अमिरको प्रभुत्व क्षेत्रलाई अमिरात वा अमारात भनिन्छ। जस्तै:
कुवेत
कुवेत (अरबी: دولة الكويت‎, दवालात अल-कुवैती) पश्चिम एसियामा स्थित एक संप्रभु अरब अमीरात हो, जसको सीमा उत्तरमा सउदी अरब र उत्तर र पश्चिममा इराकसँग मिल्छ। उत्तरदेखि लिएर दक्षिणसम्मको अधिकतम दूरी २०० किमी र पूर्वदेखि लिएरर पश्चिमसम्मको दूरी १७० किमी छ।
ताहुं
ताहुं नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
जनसङ्ख्या
ताहुं गाविस को जनसङ्ख्या बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार ३,१२७ रहेको छ ।
साओ मिगुएल दास मिस्सोएस
साओ मिगुएल दास मिस्सोएस  ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९८३ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
अभिषेक बच्चन
२००० मा जे. पी. दत्ताको युद्ध फिल्म शरणार्थीबाट बच्चनले अभिनयको शुरुआत गरे र एक दर्जन भन्दा बढी फिल्महरूमा अभिनय गरे जुन सबै आलोचनात्मक र व्यावसायिक असफलताहरू थिए। उसको पहिलो व्यावसायिक सफलता २००४ को एक्शन फिल्म धूम र रनको साथ आयो जसले करियरको सम्भावनालाई परिवर्तन गर्यो। बच्चनले युवा (२००४), सरकार (२००५), र कवि अलविदा ना केहना (२००६) नाटकहरूमा उनको अभिनयको लागि आलोचनात्मक प्रशंसा प्राप्त गरे, जसले उनलाई उत्कृष्ट सहयोगी अभिनेताको लागि लगातार तीन फिल्मफेयर अवार्ड जित्यो। २००७ मा, उनले मणिरत्नमको नाटक फिल्म गुरुमा धीरुभाई अम्बानीमा आधारित एक चरित्रको चित्रण गरे जसले उनलाई आलोचनात्मक प्रशंसा र सर्वश्रेष्ठ अभिनेताका लागि फिल्मफेयर पुरस्कारका लागि नामांकन कमाए।
बच्चनले बन्टी और बबली (२००५), ब्लफमास्टर सहित व्यावसायिक रूपमा सफल हास्य र नाटकहरूमा अग्रणी र समर्थन भूमिका खेलेका छन्! (२००५), गुरु (२००७), झूम बराबर झूम (२००७), दोसाना (२००८), दम मारो दम (२०११), बोल बच्चन (२०१२), नया साल मुबारक (२०१४), र हाउसफुल ३(२०१६)। उसको सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने रिलीजमा कार्य सीक्वल धूम (२००४), धूम २ (२००६), र धूम ३(२०१३) समावेश छ।
बाल्यकाल
अभिषेक बच्चनको जन्म ५ फेब्रुअरी १९७६ मा मुम्बई मा हिंदी सिनेमाका अभिनेता, अमिताभ बच्चन र जया बच्चन (नि भदुरी) को सन्तानका रूपमा भएको थियो।  उनकि अामा पनि  आफै एक कुशल अभिनेत्री थिइन। । उनको एक बहिनी छन्, श्वेता। उनका हजुरबुबा, हरिवंश राई बच्चन उत्तर प्रदेशको हिंदी साहित्यको कविता साहित्य आन्दोलनका प्रख्यात कवि र उत्तर प्रदेशको इलाहाबाद विश्वविद्यालय मा प्राध्यापक थिए, जबकि हजुरआमा, तेजी बच्चन, एक सामाजिक कार्यकर्ता थिइन्। उनको परिवारको मूल थर श्रीवास्तव हो, बच्चन उनका हजुरबा हजुरआमाले लेखेका थिए। यद्यपि जब अमिताभले फिल्ममा प्रवेश गरे, उनले आफ्नो बुबाको कलममा यो काम गरे। बच्चन अवधी र पंजाबी आफ्नो बुबाको सम्पदामा छन्,  र बंगाली उनको आमाको पक्षबाट। उनका मामा हजुरबुबा प्रसिद्ध लेखक, र कवि कुमार भदुरी थिए। टीके भादुरीले एक प्रसिद्ध पुस्तक ओभीषोप्टो चम्बोल (शापित चम्बल) लेखेका थिए जुन उनले यस क्षेत्रका एक पत्रकार / लेखकको रूपमा अनुभव गरेका थिए। यस पुस्तकले भारतको हिन्दी फिल्म उद्योग द्वारा निर्मित लगभग सबै डकैत सम्बन्धित फिल्महरुलाई कच्चा माल र प्रेरणा प्रदान गर्‍यो।
अभिषेकले जमनाबाई नरसी स्कूल र बम्बई स्कटिश स्कूल, माहीम मुम्बईमा, आधुनिक विद्यालय (नयाँ दिल्ली), वसन्त विहार, नयाँ दिल्ली, पढेका थिए। र एगलोन कलेज स्विजरल्याण्ड मा। त्यसपश्चात उनी बोस्टन युनिभर्सिटी गएका थिए तर त्यहाँबाट कुनै डिग्री हासिल गरेनन् र उनी पछि बलिउड सरे।  उनमा ९ वर्षको उमेरमा डिस्लेक्सिया पत्ता लागेको थियो। == अभिषेक बच्चन प्रो प्रो कबड्डी लीग फ्रेंचाइजी टीम जयपुर गुलाबी पैन्थरहरू र भारतीय सुपर लीग फुटबल टीम चेन्नईइन एफसीको सह-मालिक हुन् ।  जयपुर गुलाबी पेंथर्सले २०१४ मा सम्पन्न पहिलो चैम्पियनशिप जित्यो। चेन्नईयन एफसीले ISL २०१५ र २०१८  जित्यो।
ब्रोड शिखर
ब्रोड शिखर वा के३ पाकिस्तान र चीनको सिमानामा अवस्थित विश्वको बाह्रौ अग्लो हिमाल हो । यसलाई स्थानिय बोलिचालिमा फैचन काङ्ग्रि पनि भन्ने गरिन्छ । यसको उचाइ ८०५१ मिटर छ ।
हाम्रो वरिपरिको विज्ञान
हाम्रो वरिपरिको विज्ञान विजय चालिसेद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
पौवागढी
पौवागढी बझाङ जिल्लाको एक गाविस हो।
फिफा विश्वकप - २०१० सर्वश्रेष्ठ खेलाडी
सर्वश्रेष्ठ खेलाडी :उरुग्वे का डिएगो फोर्लान
सर्वश्रेष्ठ युवा खेलाडी :जर्मनी का थोमस मुलर
गोल्डन बूट : जर्मनी का थोमस मुलर (दावेदार हरू स्पेन का डेविड भिया र नेदरल्याण्ड्स का वेस्ले स्नाइडर
ग्लोडन ग्लव अवार्ड : स्पेन का कप्तान र गोलकीपर क्यासिलास
सानो सेतोबकुल्ला
यो प्रजातिको चरा सेतो हुन्छ भने यसको ठुँड तीखो र कालो हुन्छ। यस पङ्क्षीको कालो खुट्टा र पहेँलो अौँलाहरू हुन्छन्। यो पङ्क्षी विशेषगरि सफा पानीमा बसोबास गर्छ भने यसले पानीमा पाइने प्रजातिहरू खाने गर्छ। यस पङ्क्षीले बकुल्ला प्रजातिको अन्य पङ्क्षीहरूको क्षेत्रमा विषेशगरि प्रजनन गर्ने गर्छ। यस रुखका पात र मरेका झारहरूले अग्लो रुखमा टुप्पोमा गुण बनाउने गर्दछ। यस पङ्क्षीले फितलो निलो र हल्का हरियो अण्डा पार्ने गर्छ। यस पङ्क्षीले आफ्नो चल्लालाई ६ हप्ता सम्म हुर्काउने गर्दछ।
यस पङ्क्षीले मुख्यतया यूरोप, अफ्रिका, एसिया, र अष्ट्रेलियाको उष्णकटिबंधीय प्रजनन गर्ने गर्छ। यस पङ्क्षीको प्रजनन दायरा उत्तर मुलुकहरू देखि संयुक्त अधिराज्य सम्म फैलिएको छ।
विवरण
वयस्क सानो सेतोबकुल्लाको लम्बाई 55 – हुन्छ भने यस पंक्षीको एक पखेटा देखि अर्को पखेटाको लम्बाई 88 –हुन्छ र यस पंक्षीको तौल 350 – मापन गरिएको छ। यस प्रजातिको पंक्षीको प्वाँख सबै सेतो भएतापनि कहिँ कहिँ हल्का निलो धब्बाहरू हुन्छन्। यस पंक्षीको ठुँड लामो र पातलो हुन्छ भने यसको रङ्ग कालो हुन्छ। यस पंक्षीको आँखाको नानी पहेँलो हुन्छ भने यसको चुच्चे भित्रको तल्लो भागमा हल्का हरियो र फिका खैरो रङ्गको हुन्छ। यस पंक्षीको माथिल्लो खुट्टा कालो हुन्छ भने तल्लो भागको खुट्टा र नग्राहरू पहेँला हुन्छन्। यस जातको उपप्रजातिको भने ठुँड र आँखा बीच पहेँलो छाला र फिक्का कालो रङ्गको खुट्टा हुन्छ। सानो सेतोबकुल्ला एकदमै शान्त खालको पंक्षी हो र यसले प्रजननको उपयुक्त सयम आएपछि आफ्नो जोडि बन्नका लागि विभिन्न ध्वनिहरू निकाल्छ भने यसलाई कुनै पन खतराको महसुस भयोभने यसले त्यस वरिपरि रहेका अन्य प्रजातिका पंक्षीहरूलाई समेत विभिन्न आवाज निकाल्दै खतराको सङ्केत दिन्छ। यो पंक्षी बकुल्ला प्रजातिका अन्य चराहरूसँग पनि सन्देश आदनप्रदान गर्ने गर्छ भने बाँके बकुल्ला र वस्तु बकुल्लाले निकाल्ने ध्वनि मानव जातिको कानले ठम्याउन सक्दैन।
वितरण र बासस्थान
यस प्रजातिको पंक्षीको पश्चिममा प्रजनन दर उत्तर युरोप, मध्य पुर्वी अफ्रिका र दक्षिण एसिया सम्म रहेको छ। उत्तर युरोपेली क्षेत्रहरूबाट यस पंक्षी मुख्यतया अफ्रिका र केही एसियामा बसाइँसराइ गर्ने गरेको छ। एसियामा रहेका यस प्रजातिका पंक्षीहरू फिलिपिन्समा बसाइँसराइ गर्ने गरेका छन्। विश्वको पुर्वी क्षेत्रहरूमा यस पंक्षी इन्डोनेसिया र न्यू गिनियामा पाइन्छन्। बीसौं शताब्दीको अन्ततिर युरोपेली र नयाँ विश्वमा सानो सेतोबकुल्लाहरूको प्रजाति उत्तरी क्षेत्रबाट फैलिदै गएको एक तथ्याङ्कले जनाएको छ भने त्यसपछि यस पंक्षीलाई सन् १९५४ मा बार्बाडोसमा देखापरेको थियो र यसले त्यहीँबाट प्रजनन गर्न सुरु गरेको थियो। यो प्रजातिको पंक्षी हाल क्यारिबियन सागर देखि अमेरिकाको माथिल्लो क्षेत्रहरू सम्म फैलिएको छ।
सानो सेतोबकुल्लाको बासस्थान भिन्न भिन्न ठाउँमा भएतापनि यो पंक्षी विषेग गरी तालको छेउछाउ, नदि, नहर, पोखरीमा पाइन्छ। यो पंक्षी समुद्र तटमा म्याङ्ग्रोभ क्षेत्र र हिलो भएको ठाउँमा पनि उत्तिकै मात्रामा पाइन्छ। यस पंक्षीको धान खेती इटालीमा एक महत्त्वपूर्ण बासस्थान हो। यो पंक्षी कहिलेकाँही गाईवस्तु भएको ठाउँमा पनि पाइन्छ।
व्यवहार
सानो सेतोबकुल्ला एक सामाजिक पंक्षी हो र यो सानो समूहमा बस्ने गर्दछ। यद्यपि यस पंक्षीको व्यक्तिगत आहारा पाइने क्षेत्रमा भने यसले अन्य घुसपैठलाई छिर्नमा रोक लगाउँछ। यस पंक्षीले आफ्नो आहारा विभिन्न माध्यको प्रयोग गरेर समाउने गर्दछ। यसले आफ्नो सिकारलाई लामो दुरीबाटै ठम्याउन सक्छ र त्यसलाई निकैबेर हेर्छ र राम्रो मौका पायो भने आक्रमण गर्ने गर्छ। यसले मुख्यतया साना माछा, चेपाकाँडा र किरा फटयाङ्ग्राहरू खाने गर्छ। यस पंक्षी निकै चलाख हुन्छ भने यसले आफ्नो आहारा पाउनका लागि मानिसले फालेका रोटि र अन्य खाद्य वस्तु पानीमा फाल्छ र त्यसलाई माछाले खान आउँद यसले माछालाई छोप्ने गर्छ। जमिनमा भने यसले आफ्नो सिकारलाई विस्तारै हिँडेर र दोडिएर समाउने गर्दछ। यसले माछाका अलावा किरा, फटयाङ्ग्रा, साना चराहरू र माकुरो पनि खाने गर्दछ।
स्थित
यस पंक्षी विश्व लगभग सबै मुलुकहरूमा सहजै पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।
आर्य जाति
हिन्द-आर्य नागरिक हिन्द-आर्य भाषाहरू बोल्ने एक भाषिक-जातिय समूह हो। यो समूह संसारभरि १ अर्बभन्दा बढी सङ्ख्यामा छन्। विशेषतः यिनीहरू दक्षिण एसियाको ठूलो भागमा बसोबास गर्ने गर्छन् ।
हरिनास गाउँपालिका
जनसङ्ख्या
स्याङ्जा जिल्लामा चित्रे भञ्ज्याङ, मग्याम चिसापानी, चिन्नेबासको (वडा नं ७-९), क्याक्मी र किचनासको (वडा नं ६, ८, ९) गाविसहरूलाई मिलाएर हरिनास गाउँपालिका बनाइएको हो । त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर १२,७४२ रहेको छ ।
भू-वनोट
स्याङ्जा जिल्लाकै सबैभन्दा ठूलो वन हरिनास वनको नामबाट यो गाउँपालिकाको नाम राखिएको हो । यस गाउँपालिकामा ७ वडाहरू रहेका छन ।
सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि आइफा पुरस्कार
आई आई एफ ए सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार दर्शकहरू द्वारा छानिन्छ र प्रति वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय भारतीय चलचित्र एकेडेमी द्वारा आयोजित समारोहमा दिइने पुरस्कार हो । यो हिन्दी चलचित्रमा उत्कृष्ट अभिनयको लागि चलचित्रको मुख्य अभिनेत्रीलाई दिइन्छ ।
जैमिनि
कृतिहरू
जैमिनी आफ्नो महान ग्रन्थ पूर्वा मीमांसा सूत्रका लागि सबैभन्दा बढी चिनिन्छन्, एक प्रणाली जसले वैदिक ग्रन्थहरूमा अनुष्ठानहरूको अनुसन्धान गर्दछ। पाठले प्राचीन भारतीय दर्शनको पूर्व-मीमांसा विद्यालयको स्थापना गर्‍यो, जुन छ दर्शनहरू मध्ये एक वा प्राचीन भारतीय दर्शनको विद्यालयहरू मध्ये एक हो।
जैमिनीले आफ्ना गुरू व्यासले आफूलाई सुनाएको महाभारतको संस्करण पनि लेखेका थिए, तर आज अश्वमेधिका पर्व र उनको कामको शस्रमुखचरितम् मात्र उपलब्ध छन्।
शाब्दिक विश्लेषण र व्याख्यामा जैमिनीको योगदानले भारतीय दर्शनका अन्य विद्यालयहरूलाई प्रभाव पारेको थियो, र जैमिनीको ग्रन्थहरूमा सबैभन्दा बढी अध्ययन गरिएको भाषा (समीक्षा र टिप्पणीहरू) शबरा, कुमारिला र प्रभाकर नामका विद्वानहरूले गरेका थिए।
अन्य उल्लेखहरू
प्रमुख पुराणहरू मध्ये एक, मार्कण्डेय पुराण, ऋषि जैमिनी र मार्कण्डेय बीचको संवादबाट सुरु हुन्छ।
पान्टाना
पान्टाना ब्राजिल को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन २००० मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
जनमुक्ति सेना, नेपाल
जनमुक्ति सेना, नेपाल नेपालमा २०५१ देखि ससश्त्र युद्ध गरेको सेना हो ।
हितका कथा
हितका कथा केदारमणि आ. दी.द्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको बाल साहित्य कृति हो।
चनखु
चनखु नेपालको जनकपुर अञ्चलको रामेछाप जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४७७ वटा घर छन्।
लिभरपुल फुटबल क्लब
लिभरपुल फुटबल क्लब लिभरपुलमा अवस्थित एक अङ्ग्रेजी व्यावसायिक फुटबल क्लब हो । यसको स्थापना १८९२ मा भएको थियो । लिभरपुल फुटबल क्लबले हालसम्म पाँच युरोपियन कप, ३ वटा यूईएफए कप र ३ यूईएफए सुपर कप जितेर कुनै पनि अङ्ग्रेजी क्लब भन्दा बढी युरोपियन ट्राफि जित्ने क्लब मध्ये एक हो । १८ लिग उपाधि, ७ एफए कप र कीर्तिमानी ८ लिग कप लिभरपुलले जितेको छ। सफल इतिहासका बावजुद, लिभरपुलले सन् १९९२-९३ मा प्रिमियर लिग सुरु भए देखि अहिलेसम्म प्रिमियर लिग उपाधि हासिल गर्न असफल भएको छ । क्लबको स्थापना कालदेखि नै लिभरपुलले एन्फिल्ड रङ्गशालामा खेल्ने गरेको छ। लिभरपुलको इतिहासमा १९७० र ८० का दशक सर्वाधिक सफल समय थिए जसमा बिल शाङ्ली र बभ पेसलीको छुट्टाछुट्टै नेत्रित्वमा लिभरपुलले ११ लिग उपाधि र सात युरोपियन उपाधि हासिल गरेको थियो। लिभरपुल फुटबल क्लबको छिमेकीको रूपमा उसको सबैभन्दा ठुलो प्रतिद्वन्दी एभर्टन फुटबल क्लब र म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब रहँदै आएको छ । क्लबले सन् १९६४ देखि रातो शर्ट र सेतो प्यान्टलाई पछि आएर बदलेको छ र पुरै रातो शर्ट, प्यान्ट र मोजा लगाउने गरेको छ। क्लबको आफ्नो गान "तपाइँ एक्लै हिड्नुस यो हुनैसक्दैन "(यु विल नेभर वाक अलोन) रहेको छ । मे २०१५ मा फोर्बसले निकालेको नयाँ सूचीमा ९८२ डलरका साथ लिभरपुल आठौँ स्थानमा रहेको छ।
इतिहास
एभर्टन कमिटी र जर्ज होल्डिङ (जो एभर्टन फुटबल क्लबका अध्यक्ष र एन्फिलडका मालिक थिए) बीच विवाद भएपछि लिभरपुल फुटबल क्लबको स्थापना भएको हो। १८९२ मा एभर्टन फुटबल क्लब ले एन्फिलड छाडेर गुडिसन पार्कमा स्थानान्तरण भएपछि एन्फिलड खालि रहन पुग्यो। तर १८९२ मा उनै होल्डिङले लिभरपुल फुटबल क्लबको स्थापना गरे। 'सुरुमा एभर्टन एफ.सी र एथलेटिक ग्राउन्ड्स लिमिटेड  नामकरण गरियो तर फुटबल संघले एभर्टन नामबाट दर्ता गर्न मानेन। तीन महिनापछि लिभरपुलले सदस्यता पायो। पहिले सिजनमा नै उसले ल्याङ्कसायर लिगको उपाधि हासिल गर्यो र १८९३-९४ सिजनका लागि फुटबल लिगको दोसो् स्रेणीमा आबद्ध भयो। पहिलो सिजनमा नै प्रथम भएपछि लिभरपुल प्रथम डिभिजनमा बढुवा भयो। सन् १९०१ र १९०६ मा उसले प्रथम स्रेणीमा उपाधि हासिल गर्यो।
मन्द्रा
मन्द्रा एक परम्परागत नेपाली बाजा हो। मन्द्र भन्नाले मादल वा मृदङ्ग हो। यसै मन्द्रबाट मन्द्रा बनेको हो। मन्द्रा थारूमा प्रचलित बाजा हो। यो बाजा मादलजस्तै हुने भएकोले यसलाई हातले हिर्काएर बजाइन्छ। मन्द्राको एकापट्टी बीच भागमा खरी दलिएको हुन्छ। यस बाजामा गीतको भाकाअनुसार तान कस्ने र खुकुलो पार्न सकिन्छ। मन्द्रा दाङ, देउखुरीदेखि सुर्खेतसम्म प्रयोग भएको पाइन्छ। थारू जातिको बड्कीमार नृत्यका साथ अन्य साङ्गीतिक पर्वहरूमा मन्द्रा बजाइन्छ।
विजयपुर राज्य
विजयपुर राज्य नेपालको एकिकरण पूर्व बिजयपुर लिम्बुवान राज्यको राजधानीको रुपमा प्रख्यात थियो। मोरङ जिल्ला  कोशी नदीको पूर्व पट्टिको खेबाङ बंशी राजा द्वारा शासित राज्य थियो। हालको सिमाना अनुरूप नेपालको कोशि र मेची अञ्चल यस राज्यमा पर्दथ्यो। लिम्बुवान को राजधानी विजयपुरलाई अहिले सुनसरी जिल्लाको  धरानलाई  चिनिन्छ। इतिहास हेर्दा यो ठाउँ लिम्बुवान राज्यको राजधानीको रूपमा अवस्थिथ थियो। यो राज्यको अन्तिम लिम्बु राजा बुद्धिकर्ण राय खेवाङ हुन। विजयपुर राज्य प्रख्यात राज्य को नाममा  चिनिन्छ किनकि प्राचिन नेपाल एकीकरण युगमा गोर्खाका राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई समेत यो राज्यलाई जित्न गारो परेको थियो।
छिन्नमस्ता भगवती
छिन्नमस्ता भगवती सप्तरी जिल्लाको राजविराजबाट दक्षिण सीमावर्ती क्षेत्र छिन्नमस्ता को सखडा गाउँमा पर्छ । छिन्नमस्ता भगवती मनोकामना पूरा गर्ने शक्तिपीठहरू मध्ये एक पीठ मानिएको हुॅदा नेपाल र भारतका आम जनमानसको ठुलो आस्था रहेको छ । यो मन्दिर सप्तरी सदरमुकाम राजविराजबाट १० किमी को दुरीमा रहेको छ । यो मन्दिर भारतीय सीमा नजिक रहेको छ । यस मन्दिरमा हिन्दुहरूको महान् चाड दशैँमा ठुलो घुइँचो लाग्ने गरेको छ र यहाँ बोकाको बलि दिने गरिन्छ । प्रायजसो हिन्दूहरू साना ठूला सवारी किन्दा चोख्याउन यहाँ आउने गरेका छन् ।
इतिहास
प्राचीन इतिहास र किम्वदन्तीका अनुसार, सन् १०९७ मा मुसलमानले आक्रमण गर्दा कर्नाटकका कर्नाटवंशी राजा नान्यदेव भागेर पाटलीपुत्र हुँदै मिथिला आई पुगेर सिम्रौनगढ (बारा)मा राजधानी कायम गरे। यिनै नान्यदेव वंशको पाँचौँ पुस्तामा शक्रसिंह देव राजा भएका थिए। उनी नाबालक छोरा हरिसिंह देवलाई राजगद्दीमा राखी निर्वासित जीवन बिताउन सप्तरी आए। त्यसबेला जङ्गलले ढाकिएको यस स्थानमा जङ्गल सफा गर्दा भेटिएको भगवती मूर्तिलाई उनले आफ्नो कुलदेवीको रूपमा स्थापना गरी आफ्नो नामबाट देवीको नाम शक्रेश्वरी राखे भन्ने भनाइ छ। देवीको शिर नभएकोले केही समयपछि छिन्नमस्ता भगवती भन्न थालिएको हो।
सिम्रौनगढका राजा शक्रसिंह देवले आफ्नो कुल देवी शुक्रेश्वरीको स्थापना गरी मन्दिर बनाएका थिए। राजा शुक्र सिंहको अपभ्रंश भएर नै उक्त गाउँ सखडा हुन गएको हो। तीन दशक पूर्वसम्म सखडा भगवतीलाई सखडेश्वरी भगवती भनेर नै पूजा गरिन्थ्यो।
मन्दिर
मन्दिरभित्र मूल देवीको रूपमा भगवतीको कालो रङको बुट्टेदार मूर्ति छ। उक्त मूर्तिको पाउतिर राँगाको काटिएको टाउको प्रस्ट रूपमा ढुङ्गामा कुँदिएको छ। मूल मूर्तिको देब्रेपट्टि दक्षिणकाली, महषमर्दिनी र दाहिनेतिर चामुण्डा भैरवी र त्यस्तै कालो रङको अर्को प्रस्तर मूर्ति स्थापित छ। ती मूर्तिहरूलाई पञ्चभगिनी पनि भनिन्छ।
पूजा समितिले वर्षका चारवटै नवरात्रमा ५६ प्रकारका परिकार बनाई मध्यरातमा पूजा गर्ने गर्दै आएको छ। पूजा गर्दा केही विघ्नबाधा उत्पन्न हुन थालेपछि भगवतीको सिंहासनमा एउटा जन्तर राखी महाअष्टमीको राति तान्त्रिक विधिद्वारा पूजा गर्ने गरिएको छ। यहाँ बलि प्रदान गर्दा निस्केको रगतमा झिङ्गा नबस्नु, रगत लुगामा लागे पनि दाग नलाग्नु, रगत पोखरीको पानीमा मिसिदा रातो नहुनु, बलि प्रदान गर्ने नाममा राखेका खसी बाख्रालाई केही नहुनु, बलिका लागि किनेका पशुलाई कुकुर र स्याल टोकेको छ भने मन्दिर नपुग्दै मर्नु आदि आश्चर्यजनक काम हुँदै आएको भनाई रहेको छ ।
महत्त्व
छिन्नमस्ता भगवती मनोकामना पूरा गर्ने शक्तिपीठहरूमध्ये एक पीठ मानिएको हुँदा यहाँ नेपाल तथा भारतका श्रद्धालु भक्तजनहरूको बोका, भेंडा, परेवा, हाँस र माछा आदि बलिदान सामग्रीसहित दिनहुँ घुइँचो लाग्ने गरेको मूल पूजारी महानन्द ठाकुर बताउनुहुन्छ। यहाँ प्रत्येक दिन ५० वटाभन्दा बढी तथा बडादसैँमा हजारौँ बोका, भेंडा, परेवा, हाँस र माछाको बलि चढाइन्छ। मनोकामना पूरा भएकाहरूले पञ्चबलिसमेत गर्छन्। यहाँ वर्षेनी ३० हजार भन्दा बढि बलि प्रदान हुने गरेको विश्वास गरिन्छ ।
छिन्नमस्ता भगवती मुसलमानहरूको पनि आस्थाको केन्द्र बनेको छ। मुसलमान समुदायका हजारौँ व्यक्ति विभिन्न मनोकामना लिएर छिन्नमस्ता भगवती मन्दिर बाहिर बसी फूल हैस गर्न आउने गरेका पूजारी ठाकुर बताउनुहुन्छ।
करिब सवासय वर्षअघि सखडाको भगवती मन्दिर एउटा गुफाको रूपमा थियो। त्यहाँ स्थानीय बासिन्दा च्याखुरी नानी र चुनीलाल ठाकुरले सफा गरी भीक्षाटनबाट सङ्कलित रकमबाट सानो मन्दिर निर्माण गरेका थिए तर सो मन्दिर वि.सं. १९९० सालको भूकम्पमा भत्किएकोले त्यस बेलाका पूजारी अनिरुद्ध ठाकुरले समाजको सहयोगमा टिनको छाना भएको मन्दिर बनाएका थिए सो पनि जीर्ण हुँदै गएकाले वि.सं. २०२८ सालमा तत्कालीन भारतीय रेल मन्त्री ललित नारायण मिश्रले पक्की मन्दिरको साथै तीन कोठे धर्मशाला पनि बनाउन लगाएका थिए। वि.सं. २०४४ सालमा तत्कालीन राजा बीरेन्द्रले मन्दिर निर्माणको लागि रु. पाँच लाख चढाएर भगवतीको प्यागोडा शैलीको भव्य मन्दिरको निर्माण गराए जुन अद्यावधि छ।
सखडा भगवतीको मूर्तिलाई सूक्ष्मरूपले हेर्दा तीनवटा टुक्रा मिलाएर स्थापित गरिएको देखिन्छ। सन् १३२८ मा गयाशुद्धिन तुगलकले तिरहुतमाथि आक्रमण गरेका थिए। जसको फलस्वरूप सिम्रोनगढ ध्वस्त भयो। सिम्रौगढका मूर्तिहरू समेत अहिले पनि फुटेकै अवस्थामा छन्। यस प्रकार सखडा भगवतीको मूर्ति पनि त्यहीबेलाको आक्रमणमा फुटेको इतिहासविद् हरिकान्तलाल दास अनुमान गर्नुहुन्छ।
मातृभाषा
यो पहिलो भाषा, जिब्रोको बोली, मूल भाषा, वा माता/पिता/ माता-पिताका जीब्रोको बोली (जसलाई आर्टेरियल भाषा वा एलवानका रूपमा पनि चिनिने गरिन्छ), एउटा भाषा हो जो कि जोसुकै व्यक्तिले जन्मबाट वा महत्वपूर्ण अवधिको भित्र नै सिक्ने गर्दछन्। केहि देशमा, मूल भाषा वा मातृभाषा शब्दको अर्थ कुनै पनि पहिलो भाषाको बाहेक कुनै जातीय समूहको भाषाबाट नै परिभाषित हुने गर्दछ।
चिरण शम्शेर थापा
चिरण शम्शेर थापा नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। पञ्चायती व्यवस्थामा उनी मन्त्री भएका थिए। २०१७ पुष १ मा राजा महेन्द्रले जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला लाई हटाई निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था लागू गरे । त्यसपश्चात डा. तुलसी गिरी, विश्वबन्धु थापा र सूर्यबहादुर थापालाई ३ शीर्षस्थ मन्त्री बनाइ सरकार चलाइएको थियो ।
मातृभाषा
कहिलेकाहीँ "मातृभाषा" वा "माताको बोली" (वा "पिताको भाषा"/"पिताको बोली") शब्दको उपयोग उक्त भाषाका लागि गर्ने गरिन्छ जसलाई व्यक्तिले बच्चाको रूपमा सिक्ने गर्दछ (साधारणतया माता-पिताबाट)। द्विभाषी घरहरुमा पालनपोषण भएको बच्चाको, यो परिभाषाको अनुसार, एकभन्दा बढी मातृभाषा वा मूल भाषा हुनसक्छ।
बच्चाको पहिलो भाषा त्यस बच्चाको व्यक्तिगत, सामाजिक र सांस्कृतिक पहिचानको अंश हो। पहिलो भाषाको अर्को प्रभाव यो पनि हो कि यो अभिनय र बोल्नको लागि सफल सामाजिक प्याटर्नको प्रतिबिम्ब र सिकाईको बारेमा ज्ञान दिने गर्दछ। यो मूल रूपले अभिनयको भाषिक क्षमतालाई छुटाउनका लागि जिम्मेवार हुने गर्दछ। जबकि केहि व्यक्तिको तर्क यो रहेको छ कि "मूल वक्ता" वा "मातृभाषा" जस्तो कुनै चीज नै हुने गर्दैन, यो महत्वपूर्ण शब्दहरुको साथ-साथ यो कुरा बुझ्नलाई पनि महत्वपूर्ण रहेको छ कि "गैर-आवासीय" वक्ता हुनेहरुसँग सम्बन्धित रहेको छ। मानवले जन्म लिएपछि सबैभन्दा पहिलो बोलिने र सिक्ने भाषालाई उसको "मातृभाषा" भनिन्छ। मातृभाषा कुनै पनि व्यक्तिको सामाजिक एवं भाषा सम्बन्धी र रिति रिवाज को पहिचान हो।
अन्तरास्टिय मातृभाषा दिबस
मातृभाषा दिबस 21 फेब्रुअरी मा मनइन्छ यो पहिलो यूनेस्को द्वारा 17 नोभेम्बर 1999 घोषणा गरेको थियो।
मातृभाषाको इतिहास
2000 देखि अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा शान्ति र बहुभाषावाद प्रचार प्रसार भइरहेको छ। मिति 1952 का दिन पारस्परिक ढाकाको जगन्नाथ विश्वविद्यालय मेडिकल कलेजबाट विद्यार्थीहरूले  पूर्व पाकिस्तान को दुई राष्ट्रिय भाषाहरूको रूपमा बङ्गाली भाषाको पहिचान को लागि प्रदर्शन गरेका थिए त्यसप्रदर्शनबाट प्रहरी ले अश्रुग्याँस र गोले चलाएका थियो साथै प्रहरीले उल्लङ्घनकारीलाई गिरफ्तारी गरेका थियो  त्यस घटनामा प्रदर्शनकरीहरु पनि मारिएका थियो।
मातृभाषामा शिक्षा
विश्वका अधिकांश मुलुकहरूले मातृभाषामा प्राथमिक शिक्षा पाउनु लाई मौलिक अधिकारको रूपमा स्वीकारेका छन्। नेपालमा मातृभाषामा शिक्षा पाउनुपर्ने मौलिक अधिकारको संविधानमा नै प्रावधान राखिएको छ।