cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reenkbas
Geskiedenisse
De eerste sousafoons hadn n beker steail de loch in. Det dit nit zo handig was, blik oet n biejnaamn wat t deenk kreeg: reagnvanger. In de reagn leup dr water in, woerduur't n sous nit mear te bespöln was, of woerduur't dr hoogoet n betn gebubbel te heurn was. Doarop wördn de bekers noar vuurtn erichet, zo a'j ze nog aait treft.
Stemming en slöttel
De meeste basn stoat in bes, mear dr zeent ook es-basn, dee't wat kleainder zeent. De muziek vuur basn wörd in Neerlaand en België vake in n G-slöttel eskreewn, mear in aandere laandn gebroekt ze meesttieds n F-slöttel.
Lawine
Hoe of een sneilaoge in mekare zit, hangt of van de hoeveelheid snei die der evalen is en de kristalstructuur, die op zich weer hieltied beïnvloed wördt deur temperatuur, zunne en wiend. Daordeur kunt in de sneilaoge plekken mit een lege hechting ontstaon. Ok kan de sneilaoge as gehiel slecht mit de ondergrond verbunden wezen, beveurbield as die bestiet uut laank, ongemeid grös. Aover 't algemien is 't lawinegevaor 't grootst tiedens en kört nao dikke sneibuien, mar ok verstoevings kunt plaatselijk 't lawinegevaor slim verhogen. Vanzölf speult mit hoe steil of een helling is, mar ok mit een hellingsgraod van mar 25 graoden kuj een lawine kriegen.
Nakend wiefjen
thumb|250px|Nakend wiefjen 't Nakend wiefjen (Colchium autumnale) komt in Nederland veural veur in Zuud-Limburg, in de rest van 't land gaot de plant hard achteruut, 't staot daorum in Nederland oek op de lieste mit beschaarmde planten.
't Is een meerjaorige plant die zien eigen uutzeid as de umstandighejen goed bin.
Jan Boer
Jan Boer gunk naor de riekskweekschoele in Stad en warkte töt zien 65ste in 't onderwies. Hij was leraar an de legere schoele in Aikamp, an de ulo in Woldendörp (vanof 1921) en an de rieksleerschoele in Stad (vanof 1924). In 1946 wördden e directeur van de Möppelter riekskweekschoele veur onderwiezers.
Wat uut zien wark
<blockquote style="font-style: italic;"> Lege luchten oet n griezen, bomen dei op winter wiezen Kèlle vogels dei bandiezen tegen kolle, snei en ies, Haile slierten witte miwwen, dei doar dwirrelen en schriwwen, Of krankzinnegen ze hiwwen, wild en iezelk van de wies.
Jeruzalem
In de drei dikke Abrahamitische godsdiensten - jeudendom, christendom en islam - wördt Jeruzalem as een heilige stad eziene. In de Olde Stad, 't ummuurde harte van Jeruzalem, vien ie veule plekken die in dizze godsdiensten en heur geschiedenis een belangrieke rolle speult, zoas de Tempelbarg mit de klaagmure, de Rotskoepel, de Al-Aqsamoskee en de Heilig Grafkarke. Buten de Olde Stad is 't Goorngraf, waorvan sommige christenen mient det Jezus der is begraven en uut de dood opestaone.
Norðurland eystra
Gemeantn
Norðurland eystra wör önnerverdeild in 16 gemeantn.
Westerskellings
thumb|De lokaosie van t Westerskellinger dialekt in t [[Westlaauwers Frais|Friese taelgebied.]] thumb|Uutzicht op [[West-Terskelling, mit links de Brandaris.]] thumb|Uutzicht op [[West-Terskelling van zee of.]] thumb|250px|De haven van [[West-Terskelling.]] t Westerskellings of Westers is t Friese dialekt dat spreuken wordt op t westelike part van t Friese Waddeneilaand Terskelling. t Is nauw verwaant an t Oosterskellings, t dialekt van t oostelike part van Terskelling.
Geskiedenis
Hoewel de taelkundige G.G. Kloeke al an t begin van de 20e ieuw risseneerde dat as Westfrieslaand veurhenne Friestaelig west had, dat de Waddeneilaanden dat oorspronkelik ok hadden moeten wezen, wordde dat niet daolik anneumen. Nog in 1934 zei de Grunninger hooglerer Klaas Heeroma, die zels ofkomstig was van Terskelling, dat zien eilaand van oorsprong Frankies had moeten wezen, doe hi'j grote overienkomsten zag tussen t Midslaands en de dialekten van Vlielaand, Tessel, Wieringen, Drechterlaand (bi'j Enkhuzen) en de Zaanstreek. Naor zien idee had die dialektgroep niets mit t Fries te maeken, en zels t Stadsfries had neffens him n hiel aandere oorsprong. De beide onmiskenber Friestaelige uutaenden van Terskelling zag hi'j as vri'j jonge kolonies van Friezen die oorspronkelik uut de Zuudwesthoek ofkomstig weren.
Tegenwoordig binnen ze van miening dat de overienkomsten die Heeroma zag tussen t Midslaands en de nuumde Hollaandse dialekten wel klopte, mar dat de onderliggende oorzaeke van die overienkomsten now krek de Friese substraote is, dat t Midslaands mit de Westfriese dialekten en t Zaans dielt. Zodoende sluut de algemien anvoerde zienswieze van vandaege de dag meer an bi'j Kloeke zien rissenaosie. Terskelling moet oorspronkelik hielendal tot t Friese taelgebied heurd hebben, mar wordde onder de middelieuwse Fries-Hollaandse Oorlogen in 1396 deur Albrecht van Beieren, de graaf van Hollaand, bezet, en kwam doe onder n Hollaands bestuur te staon dat tot 1942 zol duren.
Taelgebruuk
In 1980 begon Martha van Wichen-Schol op eigen inisiatief an de saemenstelling van n woordeliest van t Westerskellings, die uutaendelik in 1986 deur de Fryske Akademy onder de titel Woddenboek fan et Westers uutgeven wordde. In t veurwoord skreef K.F. van der Veen dat de Fryske Akademy de woordeliest as veurlopige uutgifte ziet en dat t plannen het om op basis van de woordeliest nog es n echt Westerskellings woordeboek te skrieven.
Börger-Oring
thumb|250px|Börger-Oring en umgeving Börger-Oring is een gemiente in 't oosten van de Nederlaandse provincie Drenthe. De gemiente had op 1 jannewaori 2020 25.558 inwoners en hef een oppervlakte van 278 km².
Iezertied
Wat iezer lenge tied tot n weinig ebruukt metoal maakten is dat et in teggenstelling tot kopper weinig as vri-j metoal in gedegen vorm veurkump. Eursprönkelek kenden zi-j et doarumme alleneg as meteorities iezer, ne zeldzoamheid. Et duurden lang vurdat zi-j leerden et metoal uut zien erts vri-j te kriegn.
Haorlemmerliede en Spaornwolde
De vroggere gemeente Haorlemmerliede en Spaornwolde (Nederlands: Haarlemmerliede en Spaarnwoude) ligt in de Nederlandse provinsie Noord-Holland, met ne oppervlakte van 20,86 km². t Gebeed is n röstig tovlöchtsoord as plattelandsgemeente in de verstaedelikte Randstad. Den anleg van t vri'jetiedsgebeed Spaornwolde hef de gemeente van n veural boerenstraeke veranderd in ne plaatse, waor ok stadsen geerne mögt kommen om te kuiern, fietsen, vissen, scheuvelen, golfen, te geneten van de natuur en te vaoren.
Een cronike van den greven van Benthem
thumb|De Graofschop Benthem rond 1560 Een cronike van den greven van Benthem  is een laat-15e-ieuwse kroniek oaver 't lèven van de graven van de Graofschop Benthem. 't Miest van de historische graofschop lig tègenwoordig in Duutslaand. 't Haandschrift stamt vermoedelijk uut 't zuudoostelijke Oversticht ('t hudige oosten van Oaveriessel), en is esteld in Middelnederduuts mit starke Middelnederlaandse invloed. 't Taalgebruuk stiet onder invloed van 't Iessellaands (de toendertiedse schrieftaal van Iesselsteden as Zwolle en Dèventer), mar de Middelnederlaandse invloeden bint minder naodrokkelijk.
Dromedaris
thumb|Dromeraris met vul Nen dromedaris in een deer uut de Sahara. Hee hef ene bulte op de rugge, anders as den kameel den twee bulten hef.
Korea
Der wont al 100.000 joar leu op t Koreaanse skiereilaand.
Konjugaatsie
Vorm
Passief/aktief (Liedend/bedrievend)
Persoon
Eersten, tweeden, daarden persoon:
Getal
Enkelvold/Meervold
Slag op de Hardenbargerheade
Verloup
De eyrst pår jår har et sassiske deyl van wat nu Neaderland is noch niks geyn last van den Tachtigjoarigen Oorlog. De watergeuzen vöchten veer jår lange an de küste, vöärdät see pas by Den Brielle nen voot an wal kreagen.
Delaware County
Delaware County kan verwiezen noar de volgende Amerikaanse groafskoppen:
Hunnerbarg
thumb|250px|Hunnerbarg Den Hunnerbarg is n wiek en pleistocenen stuwwal an den oover van den Waal in Nimwaege. De plaatse langs den Waal mek dizze laege bulte, net as et noabi-j elaegen Kops Vlak, tot ne gans strategiese ploatse. Dit blik under andere uut de völle archeologiese vöndsten, woarunder n tweetal Romeinse castra, moar ok uut völle vöndsten uut et late neolithicum, bronstied en midden en late iezertied. In de wiek Hunnerbarg wodden stroaten verneumd noar under meer Charles Estourgie, Eugène Lücker en Claas Noorduijn.
Midden-Drenthe
Kernen
Antal inwoners per woonkern op 1 jannewaori 2004
Egede
Egede is ne boerskop in t noorden van de gemeente Healdern in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. t Ligt an t Oaweriessels Kanaal, ongevear nen kilometer van de boerskop Rhaan.
Johan Buursink
Loupbane
Vöär syne verhalen keak Buursink når de gewoane inwoaner van Eanske", mär ouk de lätste hunderd jår geskydenisse van syne stad tröäken em slim. In 1962 skreav Buursink 'Stadverbranden', oaver den grouten brand van Enskede, den as hunderd jår dårvöär huusehölden had. In 1975 löär hee en Historisch stadsalbum van Enschede uutkummen oaver et Eanske van syne junge jåren. Ouk bleak hee druk te weasen up paranormale saken. In 1948 skreav hee et böökske Hoe moeten wij leven?'' med oaverdenkingen oaver magnetisme, helderseendheid en aerdstrålen.
Buursink was man van et volk. Tüsken 1970 en 1980 deade hee breve hen en weader med leasers, oaver under andere skryvwyse en bedüding van twentske wöörde.
Austurland
Austurland (Oostlaand) öf Austfirðir (Oostfjörde) is eann van de acht regioonn van Ieslaand. t Hef 15.350 inwönnern (in 2006), ne öppervlokte van 21.986 km² en leg in t eustn van t laand. t Is n dunstnbevölktn regioo van Ieslaand. n Heufdstad is Egilsstaðir in de gemeante Fljótsdalshérað.
Florida (duurverwiesziede)
Aanders:
Piksen
Piksen is ne boerskop in de gemeente Healdern in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. t Ligt in t oostn van de gemeente, teegn de greanze met de gemeente Wierdn. t Lig 5 kilometer op t noordoosten van t doarp Healdern.
Louisiana (duurverwiesziede)
Louisiana kan verwiezen noar:
Graofschop Hollaand
Opheffing van 'e graofschop Hollaand
Mit de komst van de Fraansen wodden in 1795 alle feodaole rechten fermeel ofeschaft. In 1798 wodden de Nederlanen opedield in departementen, die ofweken van de historische greenzen van 'e gewesten. Hollaand wodden (ongeveer) verdield in et departement van Texel, et departement van de Amstel, et departement van de Delf en et departement van de Schelde en Maas.
Rio de Janeiro
De stad wör in 1556 egroondt duur et Portugese Riek. Et was doaroonder anvaankelik de heuwdstad van et Kapteinskop Rio de Janeiro. In 1763 wör et de heuwdstad van de Stoat Brazilië, nen stoat oonder et Portugese Riek. Toen as in 1808 et Portugese Hof noar Brazilië oetweek, wör Rio de wonstad van Keunigin Maria I van Portugal öar hof. Doar maakten zee met öar zönne, den preensregeant en anstoanden keunink Johan VI van Portugal van Brazilië een keuninkriek binnen et Verenigd Keuninkriek van Portugal, Brazilië en de Algarven. Rio bleef de heuwdstad van et Lusitaanse keuninkskop töt 1822, toen as den Onofhaankelikheaidskrieg anvung. Dit is ene van de weanig bekeande moalen at ne heuwdstad van een kolonistenlaand noar de kolonie verskeuf. Rio de Janeiro was töt 1889 de heuwdstad van et Keaizerriek Brazilië en doarnoa töt 1960 van de Republiek Brazilië. Doarnoa wör Brasília de heuwdstad.
Luttn
Wat eblee'm is
De vroggere eerpelmeelfebriek stietter nog, maar vandage an de dag wödt r plastik buiz'n verhaandeld. De febriek het teengwoordig "Wildkamp". In 2004 speul'n Ton Sijbrands hier t wereldkampioenschap blind-simultaandam'm. De watertoorn (gemeentelijk historisch monument) nemp n belangrieke plase in t dörpsbeeld in.
Pelmölle Ter Horst
Wieters is De Pelmölle, oonder mear duur de greune umgewing, nog aait ne geleefde lokasie vuur trouwfotoos. Ook wörd, umdet De Pelmölle an de Regge steet, nog aait gebroekt vuur t inhaaln van Sunterkloas. Den keump met n Eantersen zoomp, woervuur bie de pelmölle ne anlegsteaiger is.
Sint-Lambertuskarke (Hiemse)
Volkslegende
thumb|De swarfkeie oaf, so as anenöämen wörd, de ovvrsteyn. Wülke ligt by de karketoren.
Oalborg
Per 1 jannewoari 2019 is et samen mit de vuurmoalige gemeenten Warkendam en Woudrichem upgoan in de nieje gemeente Altena.
Veurbi'j goed en kwaod
''Aanderzieds: bint de luy now ienmaol met zien skip hier terechte kommn, noh! alloh! Noe de taandn stewig op mekare! de oong'n oopn! de haandn vaste an 't roer! - wi-j vaort rechtsreeks over 't moraal hen, wi-j verpletterd, wi-j drukt de bulte plat, en doarbi-j verbrîezelt wi-j messkien nog 'n restaant van oonsr eing'n moraal umda'w der overhen dörft te voarn, - mar wat maakt oons dat uut! Geniene hef zich veur roeklooze reizigers en avonturiers 'n diepere weerld van inzichn oopnd.''
Vene (grondsoorte)
Vene is een natte, zoerstofaarme en sponsachtige grondsoorte, die bestaot uut ehumificeerd materiaol. In op-edreugde vorm staot et bekend as turf.
Doebai
Doebai kan verwiezen naor:
Bronstied
Nederlaand
Brons was schoars in den Laege Laanden. De groandstoffen veur brons, kopper en tin-erts, komt namelek neet veur in Nederlaand. Al et brons mös dus wödden in-evoerd. Völ geschikte ruulmiddelen waren neet anwezzig. Meugelek wödden barnsteen en zalt as ruulmiddel ebruukt. Dizzen wödden dan geruuld teggen kant-en-kloare produkten of teggen bronsschrotte. Van opgebruukte veurwarpen wödden lokoal weer ni-je veurwarpen egotten. Deurdat et brons zo schoars was, hef et vuursteen nooit helemoal verdrungen. Ok toon der al Iezer was blef vuursteen nog lange tied in gebruuk. Moar vrömd genög bunt der in Zuud-Nederlaand tot nog too gin anwiezingen veur evonden.
Neolithicum
Et neolithicum zol in meerdere plaetse op de weald unofhänkelek van mekare op rundumme dezelfde tied untstoan wean en zich van doaruut oaver de hele weald verspreid hebben. Den anvang van et neolithicum en de rapheid woarmet et zich untwekkelden, verskilt van regio tot regio.
Tennessee (duurverwiesziede)
Tennessee kan verwiezen noar:
Portoal:Tweante
{| cellspacing=3 left|280px|Tweante in Oost-Nederlaand
Suðurnes
Suðurnes (Zuudlik skiereailaand) is eann van de acht regioonn van Ieslaand en nöm t grötste deil van t skiereailaand Reykjanes in. t Hef 18.880 inwönnern (in 2006) en ne öppervlokte van 818 km². De heufdstad van n regioo is Keflavík.
Snapchat
Snapchat (oetsprekn as SNÄP-tsjät) is nen app vuur op smartphones. Met dissen app köant gebroekers mekoar foto's en filmkes steuren. Eankel leu dee as ook Snapchat hebt en den gebroeker volget, köant disse beelden zeen. Den gebroeker kan ook kiezen wee van zinne volgers et wal te zeen krig en wee neet. De beelden zeent op zin längst veer sekondes te bekieken. Doarnoa zeent ze vort. Ne oetzeundering hierop is de verhaal-meugelikhead, woerin as een beeld nen helen dag te bekieken blif, in samenhaank met aandere beelden dee as den gebroeker den dag plaatset.
Den app wörd et meest gebroekt vuur selfies. Oawer de beelden kan den gebroeker verskeaidene filters en opmaakprofielen plaatsen. Ook kan den app gezichten oetwesseln as den gebroeker der met iemand aanders op geet.
Snapchat is in 2011 bedacht duur de Amerikanen Evan Spiegel, Bobby Murphy en Frank Reginald "Reggie" Brown IV. De meeste gebroekers zeent tusken de 13 en 23 joar oold.
Sanne Wevers
thumb|right|200px|Wevers bie et EK van 2015
Leaven
Op 15 augustus 2016 wun Sanne Wevers de eerste Nederlaandse goaldene turnplak op de Olympiese spöllen ooit. Zee maken met ear toer op n balken 15,466 peunten, woarmet as zee twee Amerikaansen, ne Fraanske en ne Braziljaanse achter zik leut.
Arkansas
Namenherkomst
Wat umme zat kan worden as: "Woeras, verwarring is ontstoan oawer de oetsproake van n namen van oonze stoat en t wörd belangriek eveunden det de woare oetsproake vaste mut worden esteeld vuur gebroek in moondelike offisjele gebuurtenisse." "En, woeras, den zaak groondig is oonderzocht duur de Stoatshistoriese Sosjeteit en de Eclectiese Sosjeteit van Little Rock, dee't töt oawereenstemmige zeent ekömmen oawer de juuste oetsproake of eleaidt oet de geskiedenisse, en t oolde gebroek van de Amerikaanse immigraanten." "Det t doarumme beslötten mag wean duur beaide huze van de Algemene Vergoarige, det de ennigste woare oetsproake van n Stoatsnamen, volgens dit oonderzeuksorgaan, den is zo as oontvöngen duur de Fraansken van de inheemse Indianen en an papier toovertrouwd in t Fraanse woard det t geluud wiergef. t Mut in dree (3) lettergrepen oet esprökken worden, met n lesten 's' stille, n 'a' in elken lettergreep met t Italiaanse geluud, en met noadruk op de eerste en leste lettergrepe. De oetsproake met n noadruk op n tweeden lettergreep met t geluud 'a' van 'man' en t loaten kleenken van de leste 's' is ne oontwikkeling den't oontmodigd mut worden."
Keze
Stappen bi'j 't mäken van keze
De keze is nao 't pekelbad nog slap en ef niet veule smääk. Deur de keze te laoten riepen wört 't steviger. De rieping duurt vier weken tot ien jaor. Oe langer de keze riept, oe meer smäken evormd wörren. De mieste Nederlaanders ebben een uut-espreuken veurkeur veur keze met een bepaolde riepingstied. Um de riepingstied van een keze an te geven bestaon der verskillende benämingen. Disse benämingen bin weer-egeven in de onderstaonde tebel.
Korsikaans
Verschil mit t Italiaans
Oek op t lexikaal gebied völt t op dat veule woorden die der n bietjen Italiaans uutzien in t Korsikaans n heel aandere betekenisse hebben, hierdeur kunnen meensen die gien Korsikaans praoten der vake gien sukelao van maken. Dikkels wörden der in L'Usu Corsu, t drietalige woordeboek van Pasquale Marchetti, op ewezen: bieveurbeeld: "zitella (...) [non proprio zitella, cioè "ragazza nubile" o in senso spreg. "donna attempata non ancora sposata", ma semplicemente] ragazza, fanciulla (...).
Gebruuk
Tot an 1859 was t Korsikaans op Korsika zelf n offisiële taal, daornao wördden t Frans de offisiële taal. Deur de Franse taalpolitiek en deur de instreum van Franstaligen (veural van Fransen die uut Algerije weerekeumen bin naor Frankriek) steet t Korsikaans onder grote drok: t wörden alsmer minder epraot, en wee t nog wel kan gebruukt steeds vakerder Franse woorden in t Korsikaans. Ummekeerd neigen taalpuristen dernaor um juust te kiezen veur Italiaanse niejviendingen, um al t Franse uut de weg te gaon: zo ku'j naost de Frans-Korsikaanse vorm "u purtevule" oek "u telefuninu" tegenkoemen veur n mobiele tillefoon.
Toponiemen
miniatuur|150px|rechts|Franse plaotsnamen op verkeersborden wörden vake bespeuten. De meeste toponiemen op Korsika hebben van oorsprong n n Toskaanse spelling (zo as Bastia, Calvi, Bonifacio), sommige plaotsnamen bin inmiddels verfranst (Saint-Florent, Ile-Rousse), mer de meeste toponiemen hebben oek n Korsikaanse variaant:
Virginia (duurverwiesziede)
Virginia kan verwiezen noar:
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
De VVD wil gin geld oetgevven (staandpunt 2012) um nen heugeren staotus van t Nedersaksies in t Europees Handvest van minderheidspraoken te kriegen.
Dialekt
250px|right|thumb|Dialekten ien de Benelux t Begrip dialekt is vraai stoer te verdudelken. t Liekt maisttied nait hail veul op n andere toal, moar t verschilt te waainig om van n echte toal te spreken. Roegvot zain, is elke ofwieken van n standoardtoal n dialekt. Zo binnen bieveurbeeld t Amsterdaams en t Voolndaams dialekten van t Nederlaands. t Leegsaksisch is anders as toal vaastlègd. Dizze eerkennen komt maisttied omdat t n aaigense grammatiek het en en andere woordenschat; t Leegsaksisch het ook nait biedroagen aan de vörmen van t Standoardnederlaands. n Andere reden ken wezen, dat t n apaart kluster vörmt binnen n bepoald gebied. Dit is de reden veur t Leegsaksisch en t Frais om binnen t Frankische Nederlaands de toalstoates te hebben.
Mieuw
Taxonomie
n Leest van geslachten volgens de IOC World Bird List.
Speciesisme
Y hebt racisme, wår as med bedoolt wörd dat der ediskrimineyrd wörd up uuterlik of ofkümst (rasse). En y hebt seksisme, wår as der ediskrimineyrd wörd up geslächte (kearl- vrouwe). So besteyt der ouk soortisme, wat düs betekkend dat der ediskrimineyrd wörd up soorte.
In et denken van et westen wördet mensken esene as better en grouter as andere deersoorten. De Bybel segt sülvs dat de Aerde en al et andere leaven der is ümme mensken. Dår wörd dan in et westen ouk vake når ehandeld. Wat der töt ledt dat andere deren as minder behandeld wördet:
Nedersaksisch H
Hier stoat woorden die of in 't Nedersaksisch mit H begunt oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord.
Jager-gadderaar
In et geskiedenisbook van de mensheid besloat de heufdstukken dee-t de jager-gadderaars behandelt wietweg de meeste bladzieden. Tenminste, dat zol zo motten wean a'j kiekt noar de tied dat de mensheid de eerde veurnaomelek as nomaden bevölkten. Van de 60.000 joar dat der mensen van de ni-jerwetse soort (Homo sapiens) rundlepen op dizze planeet, schat wi-j noo dat wi-j de langste tied hiervan, rundumme 50.000 joar, hebt eleafd as jager-gadderaars. En a'j de hele soort (Homo) bekiekt van de oalderwetse meanssoort noar de ni-jerwetse meanssoort (watte wi-j bunt), dan ku'j zeggen dat meansen zo um en noabi-j drie miljoen joar op disse wieze leafd hebt.
Veurlopen
Deur kultuur- en religiewaitenschoppers wordt t ook wel aanduud as "bijgeloof" en as haidens overbliefsel.
Mauritius (land)
Geschiedenisse
t Eilaand wördden vanaof 1638 as tussenstasion gebruukt, toe t fort Frederik Hendrik ebouwd was, mer echte kolonisasie van Nederlaands Mauritius wol mer niet op gang koemen. Jaorliks kwam n schip mit n aoflossing van de manschappen en nieje veurraod an. Simon van der Stel ontwikkelden mit sukses de sukerteelt; nog altied is de export van suker n arg belangrieke bron van inkomsten veur t eilaand. Veerder wördden de geite, apen, rotten, honden en harten binnenebröcht, want op t eilaand kwammen gien zoogdieren veur.
Talen
De offisiële taal is t Engels, mer t van t Frans aofeleien Mauritius Kreools wörden deur t merendeel van de bevolking espreuken. t Frans domineert de media.
Nedersaksische spöllegies
Kaaibakken
Kaaibakken is n old Grönnegs spellechie dat veuraal in de Veenkelonien speuld wuir. t Boasesidee is dat der n poaltje of n brikke (de kaai) hìnzet wordt, woarop wat sìnten lègd worden op baaide kaanten. Kop en munt worden verdaild onder baaide speulers, dus aine krig kop en aander krig munt. Doarnoa mout man mit n vlint noar t poaltje of de brikke tou goeien en as aine t poaltje ommietert krig er ale munten dij op grond liggen en op de kaande dij hom touwezen is. As aal muntjes op binnen, mag dij mit de maiste munten aal sìnten hebben. Dizze traditsie wordt in ere holden in t Veenkelonioal Museum in Veendam.
Plukhaoren
Traditioneel; name en speulwieze van Ni'jlusen Iene gooiden een tolle vört. Wel as 't eerst de tolle te pakken had, wördden in 't haor egrepen tötdet e weer lösleut. Wel as det 't langste kun verduren, much de tolle hebben.
Trolle
Kenmarken
't Begrip trolle is deur de tieden hen bried toe-epast. In de middelieuwen kun 't op netzölfde welk soort kwaod baovennetuurlijk wezen slaon. Typisch wördt trollen veuresteld as gevaorlijke, starke reuzen mit verholdingsgewies grote oren en neuzen en vier vingers an elke haand, die niet al te loek en niet best te passe bint. Ze kunt ok dwargachtig wezen, of nog aordig leep. Ok hebt ze niet altied de kop verkeerd.
Noaberpad
De route is op 20 oktober 1995 lös edaone, waorbij der 28 ieken eplaant wördden an de Bosmaotenweg bij 't Twèentse Buurse. In 't veld is 't Noaberpad anegeven mit de internationaal bekende wit-rooie marktienens van langeofstaandkuierpaden. Ok stiet 't secuur beschreven in een kuiergids die uutegeven wördt deur 't Nivon (Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk).
Waor of 't Noaberpad langes kump
thumb|left|250px|Route van 't Noaberpad 't Pad is onderverdield in zeuven stokken:
Iesselgouw
Grèenzen
Een diel lag an de westelijke oever, grèenzend an Felua (de Veluwe). In 't noorden grèensden de Iesselgouw an Salon; de grèenze leup van Rande oaver Holten en Westerflier naor Lochem. In 't oosten umvatten de gouw een diel van de latere Graofschop Zutfent. In 't zuden haj de Liemers, daoras de Iesselgouw een beste tied Hamalaand mit evörmd hef. Op 23 augustus 1046 schunk Hendrik III de IJsselgouw, of in elk geval 't diel ten noorden van de Dortherbeke (of Honepe) an 't Sticht Utrecht.
Funk
70er joaren
In de zeuwentiger joaren kree'j ne nieje streuming binnen de funk, dee't duur George Clinton en zin Parlemeant/Funkadelic-koppel p-funk eneumd wör. Oet funk ontsteund ook disco, det an t eande van de zeuwentiger joaren opköm. Oet disse tied warren de ärtieste Earth, Wind & Fire en Rick James machtig bekeand. Ook kree'j in de zeuwentiger joaren de jazzfunk met oonder mear Herbie Hancock met zin album Headhunters oet 1973.
Wulv
Kenmarken
In et wild kan een wulv so sesse töt achte jår old wörden. Een vulwassen wulv hevt de skolderhöygte up sestig töt neagentig centimeater. De rüggelängde van een vulwassen kan van eyne meater töt hunderdsestig centimeater weasen. Up syn hardsten kan een wulv wal teagen de sestig kilomeater de uur rennen. Een vulwassen mannegyn kan so een dertig töt tachtig kilo weagen. Een vrouwegyn wal yts minder, so een vyventwintig töt vyvenvyvtig kilo.
Undersoorten
Der bint meyrdere undersoorten, wårvan der en porty bint den uutstürven bint.
Geologie
De structurele geologie kik naor vörmen en structuren die ontstaot deur vervörming van de eerdkörste, veural in gebargtes. De schaole van zokke structuren löp van continenten töt ofzunderlijke vlinten en stienties. Samenhangen daormit döt de petrologie: 't classificeren en bestuderen van gestientes en hoe of ze ontstaon bint. 't Bestuderen van de vörmen van 't laandschop is de geomorfologie, en 't bestuderen van sedimenten (ofzettings) en sedimentaire percessen is de sedimentologie.
Denmaark
Keunenkriek Denmaark (Deens: Kongeriget Danmark) is n laand in t Skandinoavische dail van Europa. t Bestait uut n schierailaand (Jytlaand) en een aantal aailanden, woarvan Funnen (Fyn) en Seelaand (Sjælland) de grootste twij binnen.
Rastafarianisme
Haile Selassie
Rasta's zegnt det Haile Selassie's komst was vuurspeld van Genesis töt an t book Openbarings. Genesis, heuwdstukke 1: "God maakn t meanske noar Zin eegn beeld." Psalm 87:4-6 wörd ook vake oet elegd as ne vuurspelling van de kroning van Haile Selasse I. Bie zinne kroning kreeg Selassie verskeaidene titels met, dee't ook in n Biebel gebroekt wordt. "Keuning van alle Keunings", "Oawerwinnden Leeuw van n stam van Juda", zeent nog mear twee van de 38 titels dee't'e metkreeg. Rasta's neumt um ook vake "Zinnen Keaizerliken Hoogheaid" (His Imperial Majesty) en "Jah Rastafari".
Vuur de Rasta's blif Haile Selassie öarn God en Keuning. Ze meant det'e anbeedn mut wordn, en ze bewoondert de manere woerop at'e vuur de wearldpers hef op etreedn, en vuur de verteegnwoordigers van völle grote laandn, vuural tiedns zin oproop an de Nasiesliga in 1936, toew at hee nog aait n ennigsten zwartn keuning van Afrika was. Vanof t begin hebt de Rasta's ezegd det öarn persoonliken anhaank vuur Afrika's ennigsten zwartn keaizer was, en det zee doarumme zelf oonderdoann van Ethiopië warn.
Öarn boond met de jödn verkloart ze as volgt:
De Groote Markt 30
Umskriewing
Grotestroek hef t leewste at alns bie t oolde blif, skoonwal at he begrip at he met de tied met mut. t Leewste hef he gewoon beer met nötkes an skap, mer dr mut rechtevoort ook etn opdeend wordn. Hiervuur hef he Hanna annömn. Geert en Hanna köant nit met en nit zoonder mekaar.
Informasie
De scenario's zeent skreewn duur Ger Apeldoorn, Nathalie Baartman, André Manuel, Jasper Beerthuis en Laurens ten Den. t Ankondigingsmuzieksken is skreewn en oetvoord duur André Manuel en Daniël Lohues.
Ten Kate's Dierenpark
In 't park hej onder meer een viever van 50 bij 75 meter, een kikkerpoel, een veugelpad en een vleermoeskelder. Umme de dieren zo veule meugelk röst te gunnen, is der veur bezukers een 900 meter laank kuierpad rondum 't park anelegd, mit uutkiekposten, picknickplekkies en een informatiehoek.
Örgel
t Örgel (van t Grieks: όργανον organon, "örgel, instrumeant, tuug") is n toetseninstrumeant van één of meardere toetsenrieges, dee't mangs met de haande, mangs met de veute, of beaide tegelieke wordt bespöld. t Örgel is beheurlik oold in de Europese klassieke muziek. t Wörd an enömmen det t ofstamt van de panflute. t Instrumeant keump oet de tied van Ctesebius van Alexandrië, den't de oetveending van de hydraulis wörd too eskrewen. Tegen t 8ste joarhoonderd raken t t oolde verbaand met gladiators kwiet, en köm t örgel heanig an in de westerse kristelike koarke terechte. Later wör t ook boeten de koarke umme n geleefd instrumeant.
Blaankenbarg
thumb|250px|Blaankenbarg mit op de veurgrond de [[pier (bouwwark)|pier]] Blaankenbarg (West-Vlaams: Blanknberge; Nederlaands: Blankenberge) is een stad an de Noordzeekust in de Belgische pervincie West-Vlaandern. De gemiente had in 2019 zo'n 20.400 inwoners. Wat 't antal toeristen en hotelreserverings anbelangt, is Blaankenbarg ien van de belangriekste badplaatsen van België.
Vissersplaatse
In de 15de ieuw kwaamp der in de buurte van de vuurtoren een anlegvlonder veur de grote herinkschepen. Begun 16de ieuw scheidden ze dermit uut dit vlonder te gebruken. In 1526 wördden der een neie, stienen vuurtoren ebouwd. De Blaankenbarger visschers stapten aover op platbaomde schuten, die op 't strand anlegden. Uut de late 18de ieuw stamt een verzuukschrift an "Maria-Theresia Keyserinne en Koninginne door de Visscherye van Blankenberge om een bassin, schuylplaetse ofte mouille te accorderen voor de schuyten." 't Duurde aans töt 1871 veurdet der een havengeul egraven wördden mit een holten staketsel derlanges.
Tatoeba
Inhold
Ale toalen en dialekten mit n ISO-toalkode binnen meugelk en as dien toal der nog nait is, din kin t aanvroagd worden. Kunsttoalen zo as Esperanto, Toki Pona en Interlingua, dode toalen zo as t Latain en Oldgraiks, inheemse toalen van Amerikoa zo as t Navajo en Nahuatl, en zulfs t Leegsaksisch en t Grunneger en Drìntse dialect binnen al meugelk.
Dunen (Harderwiek)
Dunen (Nederlaands: Duinen) is n buurtschap in de Nederlaandse gemeente Harderwiek, in de provinsie Gelderlaand. t Ligt ten zujen van t darp Hierden.
Beentjesgraven
De Beentjesgraven, eerder ok d'Olde Gracht enuumd, is een middelieuws ofwateringskenaal in 't noorden van de Nederlaandse pervincie Aoveriessel.
Newton zien wetten
Ontwikkeling
Newton zien wetten bin hiel beste benaoderingen bi'j snelheden var onder de lochtsnelheid en veur systemen op makroskopisch nivo, mor niet veur systemen van elementaire dielties. Veur snelheden vergeliekber mit de lochtsnelheid gaot de relativiteitstheorie op, en veur elementaire dielties de quantummechanika.
Paries
thumb|Eiffeltoorn Paries (ok wal de Lechstad eneumd) is de heufdstad van Frankriek, en de grootste stad in et laand. Zee is zon 105 veerkante kilometer groot, en der wont rond de 2,15 miljoen leu, moar a'j de veursteaden metrekkent, bunt dat der 12 miljoen.
Haorste
Geschiedenisse
Bi'j de Bomhofsplasse in Haorste bint in 1988 en 1989 resten van Neanderthalers evunnen. Een bewärkte vuurstienen voestbiele uut et Vrog-Weichselien is er ook evunnen. Disse voestbiele is meer as 74.000 jaor old. Et blik een slim zelseme vondst te wean die bewiest dät er al meansen (gien Homo sapiens, de medärne means) waren in et Vechtdal veurdät er hier medärne meansen waren.
Eglė Jurgaitytė
Leawnsbeskriewing
Hee hef sind he veer was al mezieklesn van de beste Litouwse mezieklearaarn ekriegn. Hee is ok noch an ne mesiekskool, döt ballet en döt an tengeltangeln.
Dominikaanse Reppubliek
Drei joarhoonderte loank heurden et Spanje tau, en in körte tuskentieden ook an Froankriek en Haïti. In 1821 köm et op zikzelf te stoan, mer wör et rap innömmen duur Haïti. In 1844 wun et loand de Dominikaanse Onofhoankelikheadsoorlog, mear dau köm et vuur 72 joar wier oonder Spaans beweend, woernoa et neet heel best met de republiek gung.
Vuur de Dominikanen zeent muziek en sport onmeundig belangriek. Merengue is duur vuurmoalig diktator Trujillo oetreupen as nationalen doans en muziekstiel, en hoonkbal is de meestespölde sport.
Fred Baker (scenarist)
Fred Baker (estörven op 4 juni 2008) was een Britse stripverhalenschriever die een hiele bulte scenario's eschreven hef veur de Britse stripuutgeverije IPC. Verscheiden van zien strips hebt een sportthema. Onder zien veule strips vaalt Billy's Boots (aover een jonge die allennig goed voetbalt op de kicksen van een profvoetballer van vrogger; in Nederlaand uutegeven as De wondersloffen van Sjakie), Skid Solo (aover een Britse grand prix-racer), His Sporting Lordship en Hot Shot Hamish.
Angelsassen
Woardherkomst
De Angeln kreegn öarn naam van öar geboortelaand Jutlaand, Angul (wat rechtevoort Angeln is). Dit stuk laand hef de vörm van nen hoakn (Oold Engels: angel, angul, "vishoakn", vgl. ook t Hoogduuts: Angeln, "hengeln").
Vikings
De vikingen deaden selv nit töt nauliks skryven. De lüde dee as med öär te maken kreagen wal. Vake kümmen se der nit heyl rousklörig up. Dårümme besteyt der en unvulleydig beald van öär. Desundanks geavet archeology en skreavene brunnen uutgebreide beskryvingen. Et verromantiseerde beald van de vikingen as nobele barbaren untstünd in de 18. eywe. Dat spröäk vöäle lüde an en wör steyds vaker bruked en uutbreided in de tyd van de Vikingupleaving. Vikingen wörden vanaf et begin van de 20. eywe vake afbealded as vechtlüstige unbenüllen of unverbeaterlike avontureers. De hüdige bealdvörming is vake slim uutmölken en vikingen wordat vake as karikaturen neadersatted.
Angelsassen
Vikingtied en Normandiese Vereuwering (800–1066)
Ne belangrieke ontwikkeling was n opkomst van t keuninkriek Wessex; teegn t eande van Alfred's hearskoppieje was hee anerkeand duur völle keuninkriekn as n heugsten keunink. Æthelstan was n eerstn keunink den't hearskoppieje kreeg oawer wat later "Engelaand" wör.
Vikings
Naamoorsprung
Årtsbisskop Adam van Bremen, den as de Geskydenisse van Årtsbisskoppen van Hamburg-Bremen skreav, gebröäk de name viking üm seyröyvers en skandinaviers med an te düden. Net as in et oldnoorske gebruuk bedoolden hee der gin lüde of ne speciale kultuur med. In middelengelske tekste kümt et woord nit vöär.
Up skrivt
De meyste kennis oaver Vikingen kümt uut Skandinavie en de streaken wår as de vikingen hentrökken. Tegelyke med et kristendom wör in Skandinavie ouk et latynske alfabet invoord. Van vöär den elvden en vrog twaalvden eyw sint düs mär weinig skreavene brunnen. De skandinaviers skreaven in rune, mär wat se skreaven was vake kört en bundig. De meyste kennis oaver de vikingen kümt uut kristelike en islamitiske teksten, van gemeynskappen oaver ver. Dee hadden weinig readen üm positiv oaver de vikingen te skryven, üm de dinge dee as se öär andån hadden. De tekste sint eskreaven vanuut en vöäroordeyl, al geldet dat vöär de meyste skryverye uut de middeleywen. Archeologiske upgraevingen uut midden 20. eywe makeden et beald wat eavenwichtiger en vulleydiger. Vöäral et archeologiske materiaal is ryk en verskeiden. Et löt good seen wo as de lüde leavden up den buur en in de stad, wat vöär ambachten se hadden, wo as se skepe makeden en suldåtenuutrösting. Ouk sint der völle kristelike en heidenske artifakten evünden.
Runesteynder
Et grötste deyl van de runeskrivten uut de vikingtyd kümt uut 11.-eywsk Sweyden. Up vöäle runesteynder ståt de namen van deylneamers an vikingtochten, sou as up de steynder van Kjula en Turinge. Up disse beide ståt vöäle verwysingen når gevechten in westeuropa. Up andere steynder ståt de names van vechters dee sint ümmekümmen, sou as up de 25 steynder van Ingvar. Dårup wordat lüde herdacht dee sint ümmekümmen by ne minder good verlöäpene tocht når Rusland. De runesteynder helpet by et begrypen van de heyle vrog-middeleywske noordske samenleaving, nit enkel et vikingdeyl van de inwoaners.
Angelsassen
Recht
Dr zeent mer weainig wetn bekeand oet de Angelsassiese tied, dee't inzicht geewt in de rechtsproak boetn de romeinse wet umme. De Sassen hakn haandn en neuzn of as straf (as n oawertreader wat estöln har, of wat aanders doan har). At dr ene nen Sas har ummebracht, mos he ne wergild betaaln; ne somme geeld den't in grötte varieern noar de stoatus van t slachtoffer.
Vikings
De vikingtyd
thumb|right|180px|t [[Gokstadskip in Oslo, Noorweagn.]] De tyd tüsken de eyrstbeskreavene oavervallen in de jåren 790 töt de Normandiske Veröyvering van Engeland in 1066 wördt meysttyds de Vikingtyd nöömd. Vikingen voorden oaver de Noordske en Baltiske sey up et süden an. Normandiers stamden af van de däänske en noorske vikingen dee as in de 10. eywe feodaal heyrskrecht hadden ekreagen in et noorden van Frankryk; et gråfskop Normandie. Sou bleav de nåwas van de Vikingen belangryk in Noordeuropa. Ouk köäning Harold Godwinson, den lätsten angelsassisken köäning van Engeland, had däänske vöärolden.
De Vikingtyd göld neet alleyne vöär de skandinaviske landen, mär ouk vöär de gebeden dee as med herhaaldelike anvallen en kolonisaty te maken kreagen. Denkt doarby an de Danelaw in et hüdige Engeland, med Jork as administrativ middelpunt van et Köäningryk Noordumbrie, deylen van Mersie, en Oustanglie, Yrland, de laege landen en de heyle noordseyküste. Vikingen vünden weagen når nye landen in et noorden, ousten en westen. Hyruut ontstünden onafhangelike neadersettingen in Shetland, Orkney en de Faeröareilanden, Ysland, Gröönland, et kanadeeske L'Anse aux Meadows, en ne kortstundige neadersetting in Newfoundland rund et jår 1000. Vöäral Gröönland en Ysland künnet oorsprungelik untdekked weasen döär seelüde dee as uut kuurs ewaid warren. Ouk künnet se med upset upsöcht weasen, wellicht nå verhalen van seylüde dee as land in de verte seen hadden. De neadersetting in Gröönland störv nåderhande uut, möägelikerwys döärdat et weagens klimaatverandering neet länger bewoanbår was. Vikingen deaden ouk slaviske gebeden verkennen en oaverneamen in Ousteuropa, vöäral de Kyvan Rus. Teagen 950 nå Kristus warren disse neadersettings groutendeels döär de slavisken oavernöämen.
Värken
In de pervinsie Grunningen is een park, speciaal veur värkens, mit de naam t Swieneparredies. Dit is een soort dieretuun veur värkens.
Vikings
Helms med hoarns
De Vikingen wörden vake ofbealded med evlöägelde helms en in andere kleydere dee as anslöäten by bealde uut de Klassike Oldheid, vöäral by ofbealding van de noordske guden. Hyrmed wolden se ansluten by de lüde dee as in dee tyd noch de Klassike Ooldheid anhüngen.
Drinken uut skedels
Ne andere verklåring vöär et misverstand kan liggen in de unbekendheid van engelske skryvers med de noordsk/yslandske språke. Et noordske woord vöär 'proost' is skáll, wat slim up et engelske woord vöär skedel (skull) likt.
Barbaars
In populäre kultuur wörden Vikingen noch wal es - verkeyrd - ofbealdet as todderige, wilde barbaren. Dit kümt döärdat de meeste oaverbleavene brunnen van neet-skandinaviske kristenen kümt. Dårdöär is der grouten kans dat se vöäroordeylen hadden, up grund van öäre kristelike misvattingen oaver Heidendom. De dåden van vikingen wörden vake verkeyrd upskreaven; under meyr et wark van Adam van Bremen stünd vul twyfelachtige verhalen van blooddörstigheid en smeyrigheid van de Vikingen.
Symfony
Ne symfony is en uutgebreid musikaal stükke in westerske klassike musik, skreaven döär komponisten, meysttyds vöär orkesten. Al hevt et woord verskeidene bedüdingen had seyd den oldgreeksken oorsprung, an et ende van de 18. eywe had sik de bedüding eförmd wat et vandage noch hevt: en wark wat meysttyds uut verskillende afsünderlike beweygingen of deylen besteyt (vake vere), med ne sonate as eyrste deyl.
Zwöpslag in n nekke
Behaandelings
Chroniesen zwöpslag wörd ook wal es ezeen as modezeekte. Dr warn ook dokters dee't meandn at n postkommosjoneel syndroom tusken de oorn zit, mer doo't ze zelf nen zwöpslag kreegn, det ze meandn at nen zwöpslag harsenskade gef, woerduur't de kenmoarkn en klachten ontstoat. Doar keump nog bie det mangs de klachten wal nuchter bekekn köant wordn duur de earder eneumde GRE-opnames.
Fuut
Voeraozie
n Fuut lif van visjes (2-10 sm), die onder waoter evöngen wörden deur ze te achtervolgen. Ze duken dan onder waoter, en blieven dan zo'n halve minuut onder waoter. As t waoter arg helder is jaagt e soms vanaof de oppervlak, dan gluurt e mit de kop onder waoter. Dit dut e altied smarns en snaomes. Oek it e wel insekten, schaoldieren, weekdieren, kikkers en plaanten.
Verspreiding
De fuut kömp in heel Europa veur, behalven in n deel van Skandinavië, en hij kömp oek veur in Zuud-Afrika. t Is gedeeltelik n trekvoegel. Noordelike futen kunnen in Nederlaand overwienteren, bieveurbeeld rond t Iesselmeer en de Raandmeren. Nao de bouw van de Deltawarken kwammen grote populasies futen op in de Grevelingen. De fuut breuit in Europa, Noord-Afrika en Klein-Azië.
Klavinet
Beskriewing
De meeste klavinetn hebt twee riegen met oontvangers, dee't boawn- en oonderlangs de snoarn zitt. n Klavinet kan wisseln tusken de beaide oontvangers, en hef n gitaarachtigen oetgaank den't op nen verstoarker an eslötn kan wordn. De eerste modeln van klavinet hadn oontvangers met eenn spoel; vanof de D6 wör ne sixcore-oontvanger gebroekt.
Ealsgreawn
thumb|right|200px|Brödke an n Ealsgreawn n Ealsgreawn of Ealsgraawn is ne bekke in Oaweriessel, den't begeent in de boerskop Ealsn in de gemeente Hof van Tweante. Van doaroet löp he laanks Eanter en Wierdn, woernoa't he oetkeump in de Regge.
Jachthaven
thumb|right|450px|De Kolk, de jachthaven in 't centrum van [[Blokziel (Aoveriessel)]] Een jachthaven is een haven daor aj een pleziervaartuug veur wat centerije anleggen kunt an een steiger of een ka. In de haven ligt de vaartugen beschut tegen zeegaank (golven die veroorzaakt wördt deur wiend) en tegen 't kielzog van veurbijgaonde schepen. De toegaank töt de steigers of de ka kan ofesleuten wezen mit een hekwark, zodet niet alleman bij de anemeerde vaartugen kan.
Norðurland vestra
Norðurland vestra (Noordlaand-west) is eann van de acht regioonn van Ieslaand. t Hef 7.542 inwönnern (2006) en ne öppervlokte van 12.592 km². De heufdstad van n regioo is Sauðárkrókur in de gemeante Skagafjörður.
Dortmund
Geskiedenisse
In 1969 wör t LWL-Industriemuseum op ericht, woernoa't de stad heanig an n centrum vuur hi-techindustrie is ewördn.
Sjatten (volk)
Tacitus leavert twee bronnen veur de Sjatten:
Baiern
Bayern is verduild in de volgende Regierungsbezirke:
Natuurkeuze
Keuzesoorten
Keuze kan ook indeeld worden noar de leawensfase van nen leawensvorm. Et verskilt per oonderzeuker wulke termen of der gebroekt wordt. Sommigen hooldt twee soorten keuze an:
Germanicus
Ofkumst
Germanicus was langs vaderskante nen telg uut et Claudiese huus. Langs moderskante, deur adoptie, nen telg uut et Juliese huus. Hi-j is veural bekand as nen kundigen kriegsheer en nen biezunder geliefden politikus in de tied van Tiberius. Et was veural an um te danken dat doar noa den naederloag van Varus in et Teutenburgerwold wier orde en röste weerummekeerden an de grenze met Germanië (Tacitus, Ann. I 31.2.). Hi-j stred teggen de Chatti en Cherusken tot an de kuste met de Noordzee.
Billy's Boots
In de loop van zien aoventuren rak Billy de olde schoenen nogal ies kwiet of gaot ze kepot, en mut e ze weerummevienden of laoten oplappen. Hij les ok algedurig stokken uut een biografie aover Dead Shot Keen, waornao der vergeliekbere dingen in zien eigen leven gebeurt. Wanneer der niet evoetbald wördt, speult Billy cricket; ok dit döt e beter op een stel olde cricketschoenen van Dead Shot Keen. Allewal de strip miest um voetbal dreit, gaot sommige verhalen aover aandere aspecten van Billy zien leven, zoas wanneer zien opoe in 't ziekenhuus kump en hij naor een tehuus mut. Vake giet 't ok aover hoe 't voetbal van invloed is op Billy's vrundschoppen mit schoelkammeraoden.
De riege in aandere laanden
Ok in aandere laanden verschenen de vertaalde aoventuren van Billy's Boots, zoas in Zweden vanof 1971 in de bladen Buster en Barracuda onder de name Benny Guldfot (Benny Goldenvoete). Dead Shot Keen het in de Zweedse versie Kanon-Keen of Kanon-Kid. In Finlaand het de heufdrolspeuler Benny Dane of Benny Kultajalka (Benny Goldenvoete) en zien grote veurbield Kanuuna-Keen. In 't Ieslaands het de jonge Kalli í knattspyrnu (Kalli de voetballer). De strip wördden ok in 't Bengaals ummezet en verscheen as Billir Boot in 't maondblad Shuktaara (in de Indiase dielstaot West-Bengalen). Billy het daor Bilash, Bili of Biley. In Turkije verscheen de riege in de jaoren zeuventig as Sihirli Ayakkabılar (Magische schoenen) in 't blad Doğan Kardeş; Dead Shot Keen is daor Bombacı Ken.
Oppidum Batavorum
Vondsten
De vrogste sporen dee duudt op bewonning van Nimwaege bunt wat grofkulen uut et late neolithicum (rundumme 2000 v.Chr.) op et Köpse Vlak. Wieter bunt doar n antal grufbulten evonden uut de bronstied, woarin de verbrande resten van meerdere leu bunt evonden (rundumme 1100-500 v.Chr.). Ok bunt sporen van ne kultusplaatse evonden. In latere tieden greujden dit gebeed uut tot n echt grofveld (late bronstied, vrögge iezertied). Bi-j sommige van dee groaven uut dizze tied bunt woapens evonden zoas iezeren speren en de reste van nen striedwagen, zodat wi-j mit enige zeakerheid könt stellen dat de strategiese ligging al in de prehistorie in-ezene wodden.
Noordhoeks
thumb|left|250px|De lekaosie van et Noordhoekse dialekt in Frieslaand
Finlaand
Finlaand wordt ook wel t Laand van de doezend meren nuimd, deurdat Finlaand riek is aan meren. In waarkelkhaid binnen t der zölfs rond de 180.000. Veural in t zuudoosten is t laand bespikkeld mit ontelboare meren en meertjes (dit as gevolg van de iestied).
t Laand is een demokratische rippebliek mit n keuzen prissedent.
Oostvaardersplassen
Ontstaon
thumb|300px|'t Laandschop holdt ze open veur watervogels Toen de Zudelijke Flevopolder dreugvöl, was 't gebied daoras now de Oostvaardersplassen ligt as indestrieterrein bestemd. Umdet d'r veule zaandputten waren en 't laand vri'j leeg lag, was 't een nat gebied daoras hiel rap riet, laampepoetser en willingbomen gruiden. Al gauw vunden 't gaanzen, enten en 't toendertied zeldzaome baordmannegien. Umdet 't al gauw dudelk was det dit een belangriek netuurgebied was, mus 't tracé van de spoorliende Almere-Lelystad um-eleid wörden en in 't zogenaamde badkupe-medel uutevoerd wörden.
De Krieger
De Krieger is een buurtschop in de gemiente Steenwiekerlaand, in de Nederlaandse perveensie Overiessel. De buurtschop lig in et zuden van de gemiente, tussen Veno en Gellemuden. In et westen greenst et an et in 1956 ontstaone Zwarte Meer, een Natura 2000-gebied.
Oostvaardersplassen
Ontwikkelings in de fauna
In 2002 is veur 't eerst een nust ebouwd deur een paar juveniele visaorends. 't Wi'jden veurtiedig um de boom deel. Ze hoopt det de visaorend in 't gebied töt bruden kommen zal. Ok de zwatte eileuver en de zeeaorend bint mit wisse riegelmaot in de Oostvaardersplassen te ziene. De zeeaorend hef hum in 2006 as bruudvogel evestigd.
Abiotische ontwikkelings
De Oostvaardersplassen bint ontstaon in een ni'je polder. De klei is daorumme nog an 't beklinken, waordeur 't natte gedielte relatief aal hoger kump te liggen ten opzichte van 't gebied rondumme. Deur dit natte gebied te umdieken blieft de dreuge gedieltes dreug en de natte gedieltes nat.
Benito Mussolini
Van socialist når nationalist
Mussolini begünde as socialistisken politiker en juurnalist by de krante Avanti!. In 1912 wör hee lid by et Nationale Direktoraat van de Italiaanske Socialistiske Partye (PSI), mär dår wör hee uutesat ümdat hee vünd at Italie med must vechten in den Eyrsten Wearldoorlog terwyl as syne partye unpartydig wulde weasen. In 1914 begünde Mussolini een ny blad, Il Popolo d'Italia, en deenden in et italiaanske leyger. Do as hee in 1917 gewund rakeden, möäg hee nå huus. Mussolini spröäk oapenlik slecht van de PSI. Hee wör voordan nationalistisker en stichteden de fascistenbeweaging, dee't niks uphadden med egalitarisme en klassenstryd. See sköäven Revolutionäär Nationalisme as gedachtengood når vöären, klassensamenwarking.
Ysland-baskisk
Et ysland-baskisk was ne mengspråke in Ysland, baseerd up et baskisk. Et har baskiske, germaanske en romaanske wöörde.