cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elvis Presley
Hee wör geboorn in Tupelo, Mississippi, mer hee verhuuzn met t gezin noar Memphis in Tennessee doo't he 13 joar was. Hee begun met zinne zaankloopbane in 1954 doo't he strikt wör duur Sam Phillips, n baas van Sun Records, um t Afrikaans-Amerikaanse muziekgeluud bie n grötter publiek geleefd te kriegn. Presley wör biej estoan duur Scotty Moore op gitaar en Bill Black op basgitaar, en met mekaander veundn ze de muziekstiel rockabilly oet. Dit is ne saamnvlöaiige van countrymuziek en Rhythm en Blues. Duur Dries van Kuijk, better bekeand as Colonel Tom Parker, den't Presley zin optreadns regeln, kreeg Presley n kontrakt bie RCA Records. Presley zinne eerste plaat vuur dee moatskoppieje was "Heartbreak Hotel"; den köm oet in januwoari 1956, en wör nen grootn hit. Doarnöast wör he onmeundig bekeand duur zinne völle -en vuur dee tied oetbeundige- tellevisieoptreadns met zin nieje rock en rollgeluud. Hee wör doarduur onmeundig geleefd bie t grote publiek, mer kreeg ook nen kladn an t gat van det he zon lösbaandig figuur was. November 1956 dee hee met in zin eersten film Love Me Tender.
Salacious Gods
Salacious Gods is ne Dreantse Metalband uut Weitevenne. Se maakt black metal met teksten in et Dreants en Engels. Öare teksten gåt heuvdzakelik oaver Babelse goden en antikristendom.
The Bruurkes
Een antal grote muziekfestivals hebt ze ook al op naam, zo as Siepelrock, Huntenpop, de Zwarte Cross en Mañana Mañana.
Ho Chi Minh-stad
thumb|Basiliek de Notre-Dame in Ho Chi Minh-stad Ho Chi Minh-stad (Viëtnamees: Thành phố Hồ Chí Minh; stung eertieds bekend as Saigon en daorveur as Prey Nokor) is de grootste stad in Viëtnam. Ho Chi Minh-stad is de grootste stad van t laand wat t inwoenertal angeet, en steet mit n oppervlakte van 2.095,5 km² op n tweede plekke (allinnig de stad Hanoi is nog groter).
Grunnegs (grammoatiek)
Heufdzinnen en biezinnen
As der n heufdzin en n biezin is en t woord dat wordt broekt as koppelwoord, wordt de biezin as lösse zin broekt. Veur mìnsken dij dit nait gewoon binnen liekt t sums as of aine nait goud proaten kin. Dit verschiensel kint man ook ien t Frais. Veurbeeld:
Spreektoal
"Ik wait der niks van, wat je aal zèggen"
Soamentrekkens
Ien t Nederlaands worden soamentrekkens maisttieds môkt deur -s der tuzzen te doun, bieveurbeeld goudsbloem of kaasjeskruid. Ien t Grunnegs wordt hail voak de -s vertoald mit -je of -ke (zo as ien t Frais): goldjeblom (Fy: goudsjeblom) en keeskeblom (Fy: tsiiskeblom). Bie de lèste blift de -s vot, dus gais keeskesbom.
Lidwoord
Hoogelandsters: Kraant vaalt op mat.
Veenkoloniaals: De kraande vaalt op de madde.
Nederlands: De krant valt op de mat.
Deurdat op t Hoogelaand normoalerwies gain lidwoorden bruukt worden, hebben luu dij ien t doagelks leven Hoogelaandsters proaten, voak muite mit de lidwoorden as man Nederlaands proat. Veuraal ollere mìnzen van t Hoogelaand hoalen "de" en "het" geregeld deur mekoar.
Moate (muziek)
thumb|right|200px|Verskeaidene moatsoortn nöast mekoar
Armenië
De Reppubliek Armenië rekkent de Armeense Apostoliese Koarke as et stoatsgeleuf, mer heuld stoatszaken wal lös van koarkenzaken< De Armeense sproake wörd in een uniek Armeens skrift daleskrewen. Et wör bedacht duur Mesrop Mashtots in 405.
Vootbal
As an et eande van de spöältyd beide beide partyen een lyk antal pünten hevt, wördt espröäken van een lykspel. In so een geval kan de wedstryd worden verlängd med meyr spöälminuten (de so nöymde blessuretyd) of med ne strafsküppenryge.
Veld
Een officieel wedstrydveld is een rechthökig grösveld van 90 x 120 meter. An weaderskanten steyt een dool med een vangnet der in. Um den rand van et veld is ne lyne trökken, de sydlyne. Oaver et midden van et veld löpt langs de korte kante de middenlyne, den as et veld in twey spöälsyden updeylt. In et midden van disse lyne, et absolute midden van et veld, ligt nen kring med in et midden dårvan nen middenstippe. Um de beide dolen hen löpt ouk ne lyne in nen rechthook. Dit nöömt se et 16-metergebeed. Dårbinnen löpt noch weader nen rechthook üm et dool hen.
Gällemuden
Gällemuden ef vuuf Protestantse kärkgenootskoppen en be-eurt tot de biebelgördel.
Geldrop-Mierlo
Geldrop-Mierlo is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et dorp Geldrop. Der woanet 39.997 lüde up ne uppervlakde van 31,39 km².
Bi'j de grote watertoren
De tekst
Oostert, Westert, Baoven en Buten, 't heurt er allemaole bi'j, bi'j 't land van 't old Rovene: daor allent veule wi'j oos vri'j.
Platduuts
thumb|250px|Platduuts in Duutslaand en Nederlaand t Platduuts is de noam veur n groep dialekten dij ien Nederlaand bekend stoan as Leegsaksisch. t Platduuts is aal dialekten dij boven de Benrather linie liggen, behaalve t Leegfrankisch. Soamen mit t Leegfrankisch vörmt t Platduuts weer t Leegduuts.
Santiago (Chili)
200px|right|thumb|Santiago de chile Santiago, offisjeel in t Spaons Santiago de Chile, is de heufdstad van Sjili, on de grootste stad van t laand, mit ungeveer 6.158.080 iwoner in 2015. De stad rekt zuk oet over n oppervlak van 641,4 km². t Is legen in de zentraole vallaei up n höchte van 520 m boven zeespeigel. Ofwool Santiago de heufdstad is, zit t parlemaent in de stad Valparaíso even zudelker. De Sjileense president zit wol in Santiago. De stad is legen an de Río Mapocho dei naor t westen strult en waor de oorspronkelke vaolken van Sjili naor vernuimt zunt.
Iesselmuden
n Inwoner van Iesselmuden wort n Iesselmudeniger enuumd.
Stemmert
Geskiednis
In 1588 stichtten graaf Arnold ne theologiese hogeskole dee uutgreujden tot universiteit. Dit zogeneumde Arnoldinum untwekkelt zich tot ene van de belangriekste internationoale leerskolen veur de calvinistiese theologie en trök völle studenten uut Nederlaand.
Tiedens den Tweeden wealdkrieg wodden de stad zwaor beschadegd deur kriegsshandelingen. Noa den krieg wödden de meeste beschadigde historiese huze restaurierd.
Amstelvene
thumb|275px|Cobra museum in Amstelvene Amstelvene is ne stad en gemeente in de Nederlaandse previnsie Noord-Hollaand. De huze grenst in het noorden aan de stad Amsterdam en et lig kort bi-j lochhaven Schiphol.
Wals (muziek)
thumb|right|300px|De Vlearmoeswals van Johan Strauss De Wals is ne muzieksoorte wat in 3/4-moate espöld wörd. Dit hoold in dat elke moate in dree teln van geliekn doer is verdeeld. Hierbie ligt t zwoartepeunt aait op n eersten tel, en de aandere twee zeent pikkenootn, woerduur t bekeande HOEM-pa-pa-geluud ontsteet. Walsen hebt aait mear 1 akkoord per moate.
Nederweert
Oaverige karnen
Budschop, Leveroij, Nederweert-End, Ospel, Ospeldiek en Schoor.
Tweantse skeeldnaamns
Nut
Völle jongens en meakens oet dezelfde families trouwden met mekoar, zodet ook et antal families met denzelfden achternaam aal mear grötter wör. In Riessen wont onmeundig völle families Baan, Voortman en Wessels, Eanter hef n groot antal van Pluimers en Velten en et Vjenne steet bekeand um de völle femilies Dekker, Fokker en Holland. Skeeldnaams brachen oetkomst.
Nedersaksiese humor
Jonker
Uut: Lucas Jonker (1988), Harm: boerenlèven an de Riest. Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 60-61). Eerste drok 1928
Meen'n
"Van meen'n is de kat van de bakker ook dood egoane. Iedereen meende dat ie eet'n had hadde."
Giet
Raodsels van Neilusen:
Galilea
Een geleuwig man wil vuur zinne geleufsbeleawing es een moal in Israël kieken en bookt doar ne roondreaize. Jeruzalem, Bethlehem, oaweral woer as Jezus was, gung den kearl ook hen. Op een gegewen ogenblik keump he bie de vearboot oawer et Mear van Galilea. Hee noar den vearskipper:
1492
Gebeurtenissen
Zunder doatum:
Lepeldiefjen
Veurkoemen
De plaante kömp waorschienlik oorspronkelik uut t Middellaandse Zeegebied.
Nuth
Nuth kan verwiezen naor:
Blikfluite
t Deenk wördt ook wal Ierse fluite neumd, umdet t offisjeel oet Ierlaand keump. Doar steet t ook bekeand as pennywhistle, umdet t n goodkoop instrumeant is. Doarduur wörd t völle duur zwoarvers en biddemann gebroekt (vergeliekboar met t Nederlaandse fluitje van een cent).
Johan Rudolph Thorbecke
Kabinetten-Thorbecke
Thorbecke was dreimaol minister van Binnenlaandse Zaken (1849-1853, 1862-1866 en 1871-1872, töt an zien wegraken). Deur zien leidende pesisie wördt der espreuken van de kabinetten-Thorbecke; 't ambt van minister-president bestund nog niet.
Kulturhus De Spil
right|thumb|300px|Kulturhus De Spil, eziene vanof de heufdstraote van Neilusen, de Burg. J.P. Backxlaan Kulturhus De Spil is een in 2018 geopend kulturhus veur welzijn, sport, onderwies en keunst en cultuur in de Aoveriesselse plaatse Neilusen. In 't paand viej onder meer een middelbare schoele, een bieb, een meziekschoele, twee sporthallen, welzijnsorganisaties en een grand café. De Spil hef gien winstoogmark. Der bint elf part-time mitwarkers.
Mook en Middelaor
Slag op de Mookerheide
thumb|right|220px|De Mookerheide en t Maasdal waor den Slag op de Mookerheide was Mook is veural bekand van den Slag op de Mookerheide op 14 april 1574, nen veldslag tussen de Oranjes en de Spanjaorden tiedens den Tachtigjaorigen Oorlog. In dee tied strekten de Mookerheide zich nog uut tot an de stadswallen van Nimwaege. Ene van de bekendste verhalen rondumme den Slag op de Mookerheide geet aover Kiste Trui. Disse vrouwe laefden wat eeuwen elaeden in de buurtschop 'den Riethorst' bi'j Middelaor. Trui was bezaeten van de gedachte ne schatkiste te vinden van Lodewiek en Hendrik van Nassau, dee bi'j den krieg in 1574 starfden. Disse kiste, met daorin den kriegskas van de Nassaus, zol in t brook an den voot van de bulten verborgen waen. Trui hef heur ganse laeven naor de kiste ezocht, vandaor heuren bi'jname. Dag nao dag groof zi'j met heure skuppe de grond um, tot zie der krank van wordden. De kiste met geld is nooit evonden. t Bronzen standbeeld van Peter Roovers op t Raodhuusplein en t kapelleken van Onze Lieve Vrouwe van de Dwaollechtskes an den Mortel in Mook herinnert an disse geskiedenis.
Stadsumroper
Nederlaand
Darja van Caluwé uut Dordrecht is de enige vrouweleke stadsumroper van Nederlaand.
Nuth (gemeente)
Geskiedenis
Miel Bruls, nen gepensioneerden geskiedenisleraar volteujden in 2008 et book 'Börgemeisters van Nuth'. In dit book wodt de börgemeisters vanof 1800 beskreaven.
Urker taolwezer
Dit is de Urker taolwezer van Wikipedie. Et is bedoeld om et Nedersaksische dialect van Urk te beskreven in zo sprekers in niet-sprekers van et Urkers te laoten zien in et ze eventueel te laren. Dingen die je ier venen kunen binnen woordenliesten, grammatica, eutspraak, spelling in eutdrokkingen.
Kontaktleans
Zachte leanzn
Zachte leanzn wordt emaakt van n soort polymear wat op perspex lik, en wat boegzaam wörd as t nattig wörd. Disse leanzn zeent grötter en boegzamer as harte leanzn. Dr zeent ok meender soortn moatn as bie harte leanzn, umdet n leans zikzelf better anpast an de vorm van t oge. Duurdet t materiaal vochtduurloatnd is, zog t zik vaste an t oge, woerduur t makkelik zit. Disse leanzn wordt gaauwer troebelig, umdet dr oet t troanvocht völle stöfkes in de leanzn achterbliewt. Dit soort leanzn mut aait vochtig bliewn, umdet ze aanders verdreugnt en köant brekn. Beaide harte en zachte leanzn kö'j better 's nachtes oetdoon, en t is verstaandig um de oogne regelmoatig noa te loatn kiekn bie nen kontaktleansverkoper of nen optometrist.
Wielrennen
Wielrennen is nen sport woerbie as leu met ne fietse zo hard of wied meugelik fietsen doot. Hiervuur broekt ze spesiale fietsen, met een dun, lecht frame en dunne beandkes, um zo min meugelik locht- en wegwierstaand te hebben. De meeste leu doot wielrennen vuur de wille, mer et gef ook wedstrieden en hele wearldkampioenskoppen. Topwielrenners köant op zin härdst roond de 60 km/u fietsen. Van den bult of keump de snelhead mangs boawen de 120 km/u.
Jan Manschot
Later (1989) vormen e met onder andere Ferdy Jolij de Achterhookstalige muziekgroep Boh Foi Toch.
Sesamstraat
Sesamstraat (Sesamstraote) is een Nederlaanse bewerking van de Amerikaanse kinderserie Sesame Street.
Niejenhoes
Geskiedenisse
Niejenhoes is esticht duur groaf Johannes II van Beantem in 1317. In det joar bouwden n groaf ne borg an de haandelsweg tusken Meunster en Amsterdam, um den weg te verdeadigen. In 1369 kreeg Niejenhoes stadsrechten. De hudige gemeente Niejenhoes in 1970 duurdet de oolde gemeentes Niejenhoes, Grasdorf, Hilten en Veeldhuzen bie mekoar wörden edoan in ne gemeentelike herindelige.
Sleipnir
Sleipnir is et kind van Loki en Svadilfari.
Groessen
Evenementen
Tydens karnaval organiseert karnavalsvereyniging De Deurdreiers såterdag, sundag en måndag et karnavalsfeest med up sundag de karnavalsuptocht. In januåry wördet der up twey åvenden nen pronksitting ehölden.
Halderbarge
Halderbarge is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is Oudenbosch. Der woanet 30.314 lüde up ne uppervlakde van 75,21 km².
Drost
Den drost van Muden bieveurbeeld wodden deur de börgemeisters van Amsterdam an-esteld en had as taak den toogang tot den Vecht en den weg noar Amsterdam vanuut Het Gooi te bewaken. Et was n eervol beroop, met völle tied veur leefhebberi-jen as skrieven, dichten en muziek maken. P.C. Hooft is den meest bekanden drost ewest.
River Dart
n River Dart is nen stroom in Devon, Englaand woarvan de kwelle öp Dartmoor leg en geet biej Dartmouth n zea in.
Loop
n Ingang in n stroom vanof zea is an beaide kaantn met klifn bedekt. An n eustkaant leg Kingswear Castle gansk dich laanks n woaterraand en an n westkaant leg Dartmouth Castle öp zeanivoo. Vreuger harn de twea kastealn ne kettige oawer de breadte van t estuoarium dee zee biej zönsönnergang oetdöa zoodet viejaandlike skeepn nich n haawn anvaln könn.
Byzantiense Riek
In de letste joarhonnerde van t Byzantiense Riek was dr nich völ mear oaver as n kleen gebeed in West-Anatolië en Griekenlaand, veural deurdat t Ottomaanse Riek opköm en völ van t Byzantiense Riek innöm. 1453 was t ofleupn met t Byzantiense Riek. Doo wör Konstantinopel innömn deur sultan Mehmet II va de Ottomaann.
Duuts
Taelgebiet
In Polen het et Duuts in de Woiwodskip Opole (Duuts: Oppeln) een erkende staotus. In hiel Polen bin d'r zowat 145.000 Duutstaeligen, waorvan ongeveer 75.000 in Oppeln wonen (7,5% van de bevolking). In Denemaarken wodt deur ongeveer 15.000 tot 20.000 Duuts praot en is hier een erkende minderhiedstael, haost iederiene woont hier in et zuden van Jutlaand. Pas op 8 april 2021 wodden de minderheidstaelen in Frankriek as zodaenig erkend. Hierdeur het et Duuts in de Elzas en Lotharingen ok erkenning kregen. Hoe veul meensken daor nog Duuts praoten kunnen is onbekend.
In Namibië is et Duuts ien van de nationale taelen, mar wodt deur ongeveer 20.000 meensken praot. Dat is minder as ien procent van de Namibische bevolking. In Brazilië wodt deur ongeveer 600.000 meensken Duuts praot. In een peer gemienten is et Duuts daor een verplichte tael op de schoelen, mar de meerste Duutstaeligen bin meertaelig Duuts-Portegees en et bin veural oolderen. Pomerode is de ienige kleine stad waor et Duuts de daegelikse omgaangstael is.
Grotere Duutstaelige gemeenschoppen zunder erkenning
Ere grote Duutstaelige minderheden wonen in Ruslaand (600.000) en Kazachstan (358.000). Hier wodt et Duuts veural deur de ooldere generaosie praot. Ok in Roemenië, Slowaki'je, Hongari'je, Tsjechië en Kirgizië wodt deur enkele tienduzenden veural ooldere meensken Duuts praot.
Heek (Duutslaand)
Stadtgliederung
Bie et gemeentedeel Heek heurt de noaberskoppen Oale en Averbekke en bie et gemeentedeel Niejenborg heurt Ammert, Kallenbekke, Wext en Wichum.
Onderbanken
De gemeente Onderbanken is deur ne gemeenteleke herindealing ontstoan deur de samenveuging van de veurmaolege gemeenten Bingelrpade, Joabekke, Merkelbekke en Schinveld op 1 januari 1982. Anvankelek neumden zi-j de gemeente Schinveld, noar et darp woar et gemeentehuus steet, moar in 1983 wodden den name wiezegd in Onderbanken. In de Middeleeuwn waren de 'onderbanken' n rechtspreakend kollege, dee velen onder de rechtbanke van Heerlen, en later woarschienlek Brunssum.
Kraantje Pappie
duum|Kraantje Pappie up Påspop Alex van der Zouwen (Rozenborg, Zuud-Hollaand, 1 july 1986), bekend under syne artystennåme Kraantje Pappie, is nen neaderlandsken hiphopartist en televisypresentator. Hee steyt vöärnåmelik bekend üm syn uniken, vake off-beat en oaverdreaven maneer van rappen. Van der Zouwen hevt en kontrakt by et hiphoplabel Noah's Ark en hevt dår töt nu to seaven albüms en verskillende eps en singles uutebracht.
Musik
Van der Zouwen bracht in 2012 en 2014 de eyrste twey deylen van et dreeluuk Crane uut. Op 28 oktober 2016 kwam et darde deyl van et dreeluuk uut, dat in september 2017 sölvs med gold beloand is.
Unico Wilhelm van Wassenaer Obdam
Algemeyn
Nå at syn bröder Johan Hendrik in 1745 uut de tyd köäm, güngen under meyr Paleis Knöäterdyk en Huus Süüdwyk an em oaver.
Van Wassenaer tröäk verskeidene målen as ambassadöör en "minister" van de Republik van de Vereynigde Provinsys up den trad, under meyr når Köälen en Frankryk. Dår skreyv he et motet Nunc dimittis. Vanaf 1753 was he koadjutor van den Düütsken Örder in de kalvinistiske Balye van Utrecht.
Landkommandöör Balye Utrecht
De anstelde warkgrup köm by et volgende kapitteloaverleg in 1756 med een vöärstel üm et beheyr vanuut de landkommanderye in Utrecht te låten verloupen, de besittingen beater te onderholden, verleesdraiende deylen af te stouten en nen rentmeister-generaal an te stellen üm de böärse te beheyren. Dat lätste geböärden in 1762. Den rentmeister-generaal en synen sekretaris güngen oaver den dageliksen gang van saken in oaverleg med den landkommandöör. Alle jåren güngen een antal leaden van de warkgrup de stükken nå. Kommandöörs kreagen gin geld meyr uut de kommanderye, mär een vast traktement. Den upvolging van den koadjutor wör automatiseerd, sodat de macht van den landskommandöör starker wör. De macht van de Ståten van Utrecht wör minder. Ouk kreyg de Balye meyr segge in wee as der wal en nit by mocht. Der wör strakker kontroleerd of nye anmeldingen wal good van adel en karkelik reformeerd warrren.
Van Wassenaer as musikskryver
Van Wassenaer syne dree sonates vöär blokfloite en basso continuo wördden pas in de neagentiger jåren untdekked. Döär et olde handskrivt was de name Wassenaer jårenlange as Wallenaer leasen.
Middelburg (gemeente)
thumb|Gemeente Middelburg op de kaarte van Zeelaand Middelburg is ne gemeente op et skiereilaand Walcheren in de Nederlaandse proveensie Zeelaand. Op 1 jannewoari 2020 har et 48.810 inwonners. Et is doarmet de kleanste proveensieheuwdstad van Nederlaand. Et greanzet in et westen an de gemeente Veere, in et oosten an Goes en in et zuden an Vlissingen.
Sikkenperbleem
Oplössing en uutleg
't Antwoord is dej 't beste van deure kunt wisseln, dan hej een kaans van tweedarde um in de neie wagen naor huus te varen. Aj bij oen eerste keuze blieft, is die kaans mar iendarde.
Loes Gunnewijk
Zee is sund 2002 prof, op de weg, op de bane en in t veldrieden. Eure spesialiteit is t tiedrieden.
Verskeidene maolen hef Gunnewijk bi'j NKs op t podium estaone. In 2006 worden ze Nederlaands kampioen en studenten-weerldkampioen in t tiedrieden. In 2010 behaalden ze den nationalen titel veur t wegwielrennen. Ok in 2010 won zee de Ronde van Drenthe.
Brussel (stad)
thumb|300px|'t Zuudpaleis uut 1880 an de Maurice Lemonnierlane in Brussel thumb|300px|Gravure van Brussel van rond 1610 thumb|300px|Brussel hef een hiele batse 'stripmuren' Brussel (Fraans: (Ville de) Bruxelles) is een gemiente in België en de heufdstad van det laand. 't Mak diel uut en is de heufdplaatse van 't Brussels Heufdstedelijk Gewest, waor as nog achttien wiedere gemientes onder vaalt. 't Is mitiene ok de heufdstad van de Vlaamse Gemienschop en van de Fraanse Gemienschop.
T Hoogelaand
Ontstoansgeschiednis
De gemaintebesturen van de vaaier gemainten hebben ale tougelieks, op 13 oktober 2016, t soamvougensplan aan gemainteroaden veurlegd. Oetkomst was dat ale gemainteroaden ienstemden mit t soamvougen.
Noam
Noam komt van t historische distrikt Hoogelaand. Ienwoners konden ien 2017 stemmen veur n nije noam. Meugelkheden waren T Hoogelaand, t Marenlaand of Hunzego. 75% koos veur T Hoogelaand.
Oldgotlandsk
Kenmarken
3. Verskillende klinkers wörden meyr achterin de mund üütespröäken: dyma (veroordeylen) etc.
5. Oustnoordske sj- untbrikt. Singa (singen; olddäänsk = siunga), sinka (sinken; olddäänsk = siunka).
Showband
Instrumeantn
Showkorpsn bestoat oet n bloazers- en slagwoarkersgedeelte. De bloazers beent wier ooderverdeeld in kopper- en hooltbloazers. De kopperbloazers loopt met trompetn, bugels, Fraanske hoorns, skoeftrompetn, baritons en/of eufoniums en sousafoons. De hooltbloazers bestoat oet flöaitn, saxofoons en mangs klarinetn. t Slagwoark hef vake ne amerikaanse instrumeantnverzameling: skoarpe tromn, tenoortromn, bekns en grote tromn.
Taptoos, Optochtn en Wedstriedn
Showbands doot völle optreedn op taptoos, in optochtn en wedstriedn. In Neerlaand beent völle (meesttieds kleaine) evenementn te veendn. Ook loopt de korpsn vake met in stroatoptreedns zo as Bloomnkorso's en volksfeestoptochtn. Mangs wordt optreedns of taptoos organiseerd duur n showkorps zelf, mear t kan ook ne gröttere organisasie wean. n Bekeandstn wedstried in Neerlaand is t Wearld Muziek Wedstried in Koarkroa.
Raandstadproveensie
Siefers
As de Raandstadproveensie dr kömp dan he'w doar ne laandöppervlakte van 8293 kwadroatkilometer en ne wateröppervlakte van 3702 kwadroatkilometer. t Inwonnertal is dan ongevear 7,6 miljoon, per 2005. Dit is bienoa de helfte van t Neerlaandse tal van inwonners.
Höygedrökgebeed
Up de aerde is der en vaste verdeyling van höyge- en laegedruk. Dit wördt de atmosferiske circulaty enöömd. Een vöärbeyld is et Azorenhöyg. Dit is een semi-vast höygedrukgebeed rond de Azoren.
Klaas Hanzen Heeroma
Opleiding en vrog letterkundig wark
As student maekte Heeroma naeme as kritikus, dichter en stokkiesschriever in protestaanse letterkundige kringen. In 1932 wodden e openeumen in de redaktie van protestaans literair tiedschrift Opwaartsche Wegen. In 1936 was e iene van de oprichters van christelijk letterkundig moandblad De Werkplaats. Nog véur zien ofstuderen schreef e een haandleiding veur de neie officiële schriefwieze veur et Nederlaans, de Marchant-schriefwieze: Niet zóó, maar zó (1934). Van dizze haandleiding verschenen negentien drokken en Heeroma kon mit de centeri'je een jaor verdan. Ok in 1934 kwaamp e mit een bloemlezing, Het derde réveil, mit een inleiding waorin e betoogde dat der een verni'jingsperses in 't protestaanse kulturele leven an 'e gaank was.
Hilbert zien hotel
Een eindig antal neie gasten
Deur dizze warkwieze te herhalen, kuj plekke maken veur elk eindig antal neie gasten. Neemt an det k gasten een kamer wilt. Ie kunt dan alle gasten van kamer n naor kamer n + k verhuzen. Op dezölfde meniere kunt, as k gasten 't hotel wilt verlaoten, alle gasten verhuzen van kamer n naor kamer n − k.
Seggae
Kenmoarken
Reggae wörd eteeld as één-en-twee-en-dree-en-veer-en (woerbie t bekeande reggae-noapikken op iederen "en" keump, en t akseant met kleaine tromme en grote tromme ligt op n tweeden en n veerden tel). Seggae wörd zo eteeld: één-ne-me-twee-ne-me-dree-je-me-veer-em-me, ook met slag van de kleaine tromme op elken tweeden en veerden tel. Ne variasie hierop keump ook vuur: de kleaine tromme gef n slag op de twee-JE en de veer-RE. Dit kan der vuur zorgen det n meender muzikaal persoon tooverdan nen achtsten tel nöast de moate zit.
Dörpsbreenk
250px|thumb|right|Dörpsbreenk van [[Orvelte woaroawer steann lean bint.]] 250px|thumb|right|De Brink in [[Sint-Anthonis.]] n Breenk is n los stök laand in n dorp öp de zaandgreunde van Neerlaand en doarboetn. Noe-an-n-dag bint völle breenke öm-vörmd tot pliene in n dorp, det mangs besteet oet gras en beume.
Öntwikkelige
n Breenk is van eurspröng de broeksploatse van boern woar t vea verzammeld wörn, öm van doar as kudde noar de gemeanskoplike weaiegreunde te goan. n Breenk lea dan ok aajt an n raand van t dorp (vergeliek t me't Engelse brink = raand). D'r bint zoowa gemeanskoplike breenke as breenke dee alleannig biej eane boerderiej hörn. In n nieje tied wörn d'r mear hoeze baawd reund n breenk woardeur de breenke steads manger in de dörpe lea. Öp völle breenke leg d'r teagnweurdig stean in ploatse van gras en wör n breenk mangs as dörpsplien met vea- en geudrenmärkte broekt.
Kuuroord
thumb|right|Baders in de minerale warmwaterbronnen van [[Vučkovec, Kroatië]] thumb|right|De krukkenbrekerd, symbool van therapeutisch baden in 't kuuroord van de [[Slowakije|Slowaakse stad Piešťany]] Een kuuroord is een plekke mit thermale of minerale waterbronnen die geneeskrachtig mut wezen. Mèensen trekt der henne veur de gezondheid, ontspanning en/of dieverdaotsie. Verblieven in een kuuroord veur lichamelijk en giestelijk welzijn wördt kuren enuumd. Mangs lig een kuuroord an zee of in de bargen en wördt ok de gezonde locht op pries esteld.
Klaas Hanzen Heeroma
Studie van Oost-Nederlaanse veur- en achternaemen
Veur de riege Nederlands repertorium van familienamen schreef Heeroma mit zien mitwarker R.A. Ebeling de inleidingen tot de dielen Overijsel (1968) en Gelderland (1971). Artikels van zien haand op dit gebied bin beveurbield 'Familienamen in Drente' (1964), 'Die friesische Familiennamen auf -a' (1965), 'Familiennamengeographie im Osten der Niederlande' (1968), 'Mensen en namen in Genemuiden volgens de volkstelling van 1795' (1969), 'Die Drenter Herkunftnamen' (1970), 'Oostnederlandse herkomstnamen in Utrecht' (1970) en 'Familienamen in Overijsel' (1972-1973).
Aander taelkundig wark
Wieder huld hi'j hom bezig mit briedere taelvraogstokken as taelwetenschoppelike of taelgeografische, wat bliekt uut stokken as 'Gevoelswoorden' (1947); 'De erfenis van het Latijn' (1956) en 'Taalgebruik, taalgedrag, taalbestaan' (1964). Sommige van zien stokken kwamen in zien bundel Der Mensch in seiner Sprache (1963) terechte.
Letterkundig wark
In 1939 kwaamp Heeroma mit Reünie, een bloemlezing uut et wark van jonge dichters van die stempel. Wiedere bloemlezings die as e verzörgde, bin Pro patria (1941, mit G. Kamphuis) en Protestantse poëzie der 16de en 17de eeuw (1940, tweede diel 1950). Ok schreef e literair-historische studies, Het probleem Beets (1947) Camphuysen (1950) en Sluiters Buitenleven (1959).
Oelebred
Type-indieling in Frieslaand
thumb|300px|Boerderi'je uut 1758 in Heeg ([[Wymbritserediel (gemiente)|Wymbritserediel) mit oelebredden]] 't Oelebred kump deur hiel Frieslaand veur, behalve op de waddeneilaanden. In de jaoren dartig verzamelden de underzoeker Klaas Sierksma honderdvieftig verschillende typen, die as e indielden in vier heufdgroepen. Hi'j schatten det d'r tussen de dreihonderd en vierhonderd soorten waren. In de jaoren zestig meuk G.J.A. Bouma een indieling in zes heufdgroepen. Dit is een aordig schematische indieling: in de Friese Wolden beveurbield hej in Weststellingwarf zowal 't type van de Wolden as det van Midden-Frieslaand, al oaverheerst 't type van de Wolden (kiekt hierunder).
Gewelteekn
pearde
In t boernleawn van hoonderden joarn terugge warn pearde onmisber. Ze steundn ook symbool vuur vruchtberheaid en kracht. Vearder is t bekeand det in t vuurkristelike geleuf peardeköppe gebroekt wördn as ofwearing teegn t kwoad.
Aanker
t Aanker is t algemeen bekeande teekn van de hoppe. Vake wörd'e saamn gebroekt met t kruus (geloof) en t harte (leefde). t Gleaske hierin köm wal es vuur in t gewelteken van n kafee.
Rokoko
Versiering
Kenmarkend veur et Rokokko is de eneumde asymmetrie, den noadrök op angenoam andoond deur fiene vörmgeaving en de leefleke en luchtege uutstroaling. Et kleurgebruuk kenmarkt zich deur zachte tinten, mit völle gebruuk van zachte, gedekte kleuren.
Kreta
Geografie
thumb|250px|De kaorte van Kreta Kreta is ruum 8300 vierkaante kilemeter groot, 't lig in 't zujen van de Egeïsche Zee en is gelieke de grens mit de Libische Zee. 't Eilaand is 260 kilemeter lange en de breedte verschil van twaolf kilemeter (bie Ierapetra) tot zestig kilemeter (tussen Dion en Lithinon). 't Eilaand het een umtrek van zo'n 1050 kilemeter.
Stejen
thumb|250px|Knossos De grootste stad van Kreta is Iraklion (Heraklion) mit ongeveer 175.000 inwoeners. Heraklion is de vierde stad van Griekenlaand nao Athene, Thessaloniki en Patras. Aandere belangrieke stejen bin Chania (± 65.000 inw.) in 't noord-wessen, Rethimnon (± 32.000 inwoeners) dat krek tussen Iraklion en Chania in lig en Agios Nikolaos (± 15.000 inwoeners) in 't noord-osen. In 't zuud-osen (op 't smalste gedeelte van 't eilaand is 't twaolf kilemeter) lig Ierapetra mit ± 13.000 inwoeners. 't Antal inwoeners verschilt nogal es umdat der nao 't toeristische seizoen weer een kwak meensen naor 't vastelaand gaon.
Kaspische Zee
Et hef ne oppervlakte van 371.000 km². Doarmet is et et grötste mear van de wearld. Umdet et zo groot is en zoolt, wörd et ook wal as binnenzee ezeen. Vroggere umwonners meanden at et ne oceaan was, umdet et zoolt was en zo groot leek. Et hef ne zooltinhoold van 1,2%, wat ongevear eendaarde is van wat der normaal in zeewater zit (3,5%). De Kaspische Zee wörd alverdan zeulter, umdet der gin water oetstreumt, mer wal völle verdaampt. De vuurnaamste rivieren woer as de Kaspische Zee water van krig, zeent de Wolga, Oeral, Terek en de Koera.
Nedersaksische invloed op de Scandinavische talen
De Hanze
Veural tussen 1300-1400, mar ok nog een beste tied daornao, hef de Middelnederduutse woordenschat de Noord-Germaanse talen ingriepend beïnvloed. Rond 1325-1425 dreigden 't Deens zölfs as schrieftaal veur brieven en officiële dokementen te wörden vervangen deur 't Middelnederduuts. In veul gevallen verdrungen de ni'je woorden bestaonde Scandinavische woorden, of wördden daor synoniemen van. Mar ok wördden d'r woorden oavereneumen veur beroepen, veurwarpen en ideeën daoras gien eigen begrippen veur in ummeloop waren.
Bargen (Noord-Hollaand)
Geskiednis
De Ruïnekarke wierd in de 15e eeuwe ebouwd op de plaatse van ne oldere karke. In de Middeleeuwn was et de grootste karke van Noord-Hollaand. In 1574, tiedens den tachtigjarigen oorlog, wierd de karke plunderd en of-ebrend. De karke wierd in latere tied veur een deel opni-j ebouwd.
Jeffreysbaai
Zeuventig persent van de bevolking is Afrikaanstalig, behalven de krottenwieken waor t merendeel Xhosa as moerstaal hef, en Afrikaans as tweede taal.
Roerdalen
Darpen
Antal inwonners woonkern op 1 januari 2006:
Thincso
thumb|300px|Thincso/Týr afebealded in de [[Edda]] Thincso of Thincsus was den name vöär nen gud uut de germaanske mytology. Hee wördt vake lykesteld an den skandinavisken gud Týr, wåras hee den söäne was van Woden en Freya. Den name kümt vöär up en paar altaarsteynder dee vünden sint in de olde romeinske upgraevingssteade Vercovicium by et britske Housestead, by de Müre van Hadrianus. De romeinen tröäken den gud lyk med öären eygenen oorlogsgud Mars, want up de steynder steyt Mars Thincsus (Mars van et Ding). Ouk steyt hyrup de eyrste vermelding van de Tvihanti, nen germaansken stam wårvan as geleyrden meynet dat se uut et nudaagse Twente kümmen.
Thincso was når alle wårskynlikheid den gud van et ding, den rechtdag/de rechtspreakerye. Hee wördt ouk wal es vereynselvigd med Saxnot, den gud van de Sassen.
Eigenschappen
Thincso is ouk den heamelvader en ne verpersöönliking van de sünne. As gud van et swaerd en de speare is hee ouk oorlogsgud. Thincso gevt recht, eyre, mood en wysheid in de stryd. Dårmed is hee tegelyke god van et ding (de germaanske volksvergådering).
Waddenhoeke
Waddenhoeke (officiele naeme: Waadhoeke; Fries: De Waadhoeke; Bildts/Nederlaands: Waddenhoek) is een gemiente in de Nederlaandse perveensie Frieslaand. De gemiente ligt in et noordwesten van de perveensie bi'j de Waddenzee.
De gemiente is op 1 jannewaori 2018 ontstaon uut de vroggere gemienten Franekerediel, Et Bildt, Menaldumediel en uut vier dörpen van de veurmaolige gemiente Littenserediel.
Naeme
Eerder bruukten de ambtelike organisaosies de warknaeme Westergo, mar nao de twiede stemronde wordde de naeme Waadhoeke verkeuzen boven Franeker en Ni'j-Westergo.
Geografie
De gemiente Waddenhoeke bestaot uut 41 officiële kernen, mit Franeker as heufdplak. In niet elke veurmaolige gemiente weren de Friese plaknaemen de officiële, zo weren de officiële plaknaemen in Et Bildt en Franekerediel de Nederlaandse en in Littenserediel en Menaldumediel de Friese.
Angreenzende gemienten
Waddenhoeke greenst an de volgende gemienten:
Mineraalwaeter
Mineraalwaeter as drinkwaeter en om te baden
Van mineraalwaeter wodt vanolds emiend dat et geneeskrachtige eigenschoppen hef. Vrogger reisden meensen naor bronnen toe om et veur de gezondheid te drinken. Bi'j de bronnen ontstunden vaeke kuuroorden, mor daor gonk et meer om baden as om drinken. Joe in mineraalwaeter baden om therapeutische redens wodt balneologie enuumd.
Franco-Belgische strip
thumb|250px|'t Eerste album (uut 1990) van de stripriege Largo Winch Franco-Belgische strips (Fraans: bandes dessinées franco-belges) bint stripverhalen die in de treditie staot van de Fraanse en Belgische stripmakerije. In Fraankriek en België stiet 't bieldverhaal in hoog anzien en wördt 't, krek as in Italië en Spanje, eziene as 'de negende keunstvörm'.
Stellingwarf
Eerste bewoners
Waor de eerste bewoners van de Stellingwarven oorspronkelik wegkommen is niet hielendal wisse. D'r bestaot een verhael, dat ze rond 840 veur ien van de kleinzeunen van Karel de Grote naor disse streek vlucht bin vanuut een streek in et zuden van Hannover in Duutslaand. Van de periode veur et jaor 1000 bin gien schreven bronnen overleverd. Bi'j de Hooltpae is een voestbiele vunnen van omdebi'j 70.000 jaor veur Chr. Disse voestbiele is meugelik een anduding veur anwezegens van Neanderthalers in et gebied. Omdebi'j 10.000 v.Chr. leefden jagers en verzamelders van de zogenaemde Tsjongerkultuur in et gebied, mar vaaste bewoning was d'r in disse tied niet.
Kultuur
Klokkestoelen bin te vienden in Appelsche, Buil, De Fochtel, Donkerbroek, Else, Langedieke, Ni'jberkoop, Ni'jhooltwoolde, Ni'jlaemer, Oosterwoolde en Spange. Vreuger stonnen d'r ok klokkestoelen in De Haule, Hooltwoolde, Noordwoolde, Oosterzee en Steggerde.
Bevolking
Binnen de gemienten Oost- en Weststellingwarf wonen 51.850 meensken (1 jannewaori 2011). In de Stellingwarven was 3% van de bevolking in 2010 van niet-westerse komof. De historische bevolkingsontwikkeling van de Stellingwarven is as volgt:
Persoonlikheden
thumb|150px|Pieter Stuyvesant In de Stellingwarven bin meerdere bekende personen geboren. An de iene kaant bin et meensken die bepalend west bin veur Stellingwarf of zien kultuur, an de aand're kaant bin et meensken die internationaole betekenisse had hebb'n.
Grietje Clewits
Grietje Clewits (Nietap, 24 september 1883 - Grunning, jannewaori 1962) was een Drèentse onderwiezeres, dichteres en verhalenschriefster.
Schrieveri'je
In Roon is een Juff. Clewitsstraat.
Soedan
Naam
De naam Sudan is egewen an de strekke zudelik van de Sahara, dee löp van West- töt Midden-Afrika. De naam keump van et Arabiese bilād as-sūdān (بلاد السودان), wat "de laanden van de zwarte leu" beduudt. Dit slöt op West- en Noord-Midden-Afrika.
Zeist
Kernen
Antal inwonners wonkern of kearngebeed op 1 januari 2006: Bronne: Gemeente Zeist
Geskiedenisse
De karn van de neaderzetting bevond zich bi-j de (1ste en 2de) Darpsstroate van vandage. Hier wodden an et ende van de 12de eeuwe ne karke ebouwd, woarvan den toorn noe deel is van de wieter 19de-eeuwse Hervormde Karke. Vlak langs de Darpsstroate zol tot in de middeleeuwen nen zi-jarm van wat noe den Krommen Rien is estreumd hebben, dee uutendelek dichtslibden. Bi-j et darp wödden ok 3 ridderhofsteadn ebouwd, te wetten et Huus te Zeist, Karsbargen en Blikkenburg.
Wieken en buurschoppen
De gemeente Zeist besteet uut vief wieken, te wetten: Zeist-Noord, Zeist-Oost, Zeist-West, Zeist-Centrum en Den Dolder. Zeist-Zuud besteet neet.
Universiteat
Ne universiteat (mangs of ekörtt töt uni) is ne instelling van et heuger oonderwies woar as leu wetenskoppelik les kriegt en oonderzeuk doot. Ne universiteat gef wetenskoppelike groaden en böd wetenskoppelike opleadingen.
Noord-Europese Leeglaand
thumb|250px|'t Noord-Europese Leeglaand 't Noord-Europese Leeglaand is een geomorfologische streek in Europa, die bestiet uut de lege vlaktes die heur uutstrekt van de Centraol-Europese Hooglaanden in 't zuden töt de Noordzee en de Oostzee in 't noorden. Dizze zeeën bint van menaar escheiden deur 't schiereilaand Jutlaand. De streek is verbunden mit 't Oost-Europese (of Russische) Leeglaand; mit mekare vörmt ze de Europese Vlakte.
Gebied
't Noord-Europese Leeglaand, det tussen de 0 en 200 mèter boaven de zeespiegel lig, umvat België (Vlaandern), Nederlaand, Noord-Duutslaand, Denemarken en 't mieste van Polen. Ok rak 't an Tsjechië en zuudwestelk Zweden. Dielen van Oost-Engelaand kuj ok bi'j 't gebied rèken vanwege heur lege ligging en umdet ze in de leste iestied diel uutmaakten van 't continent. Dielen van East Anglia, The Fens en Lincolnshire liekt biester veule op 't Nederlaandse laandschop.
Kenmarken
't Poolse leeglaand nuumt ze de Poolse Vlakte (Nizina Polska), die heur uutstrekt van de Oostzee in 't noorden töt de Sudeten en de Karpaten in 't zuden. In Polen en Tsjechië hej ok de Silezische Leeglaanden.
Rohel (Scharsterlaand)
thumb|De ligging van Rohel Rohel (Fries: Reahel) is een dörp in de gemiente De Friese Meren in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Et leit in et noordoosten van et Tjeukemeer en had in 2004 omdebi'j de 230 inwoners. Et beheurde tot 2014 tot de vroggere gemiente Scharsterlaand.
Nao de oorlog wodde d'r een voetbalverieniging opricht en d'r wodde speuld kotbi'j et kamp, d'r wodden ok vule bewoners van et "Ambonezen-kamp" lid van disse voetbalverieniging. De naeme van disse voetbalverieniging is nog altied "De Wite Peal" (de witte paol), mar zit inmiddels in Sunt-Jehannesge.
Gerd Spiekermann
In 't eerste nummer van Nedersaksisch tiedschrift De Pennevogel, det in Grunning uutegeven wördden, stund van Spiekermann 't gedicht 'Vorfilmbeleven'. Grunningstalig tiedschrift Krödde (1982-2015) wördden de eerste jaoren in Hambörg edrokt onder 't toeziend oge van Spiekermann.
Wilmesauers
Geschiedenisse
An t einde van de Tweede Wereldoorlog was t Wilmesauers in Wilmesau de gewone spreektaal. Nao de oorlog wördden zwat alle Duutsers verdreven uut Polen en de gebiejen die Duutslaand toe an Polen aof mos staon (Silezië, Posen, Pommeren en West- en Oost-Prusen). De inwoeners van Wilmesau mochten blieven, mer de plaotselike kommunistiese autoriteiten verbeujen al dalik in 1945 t gebruuk van de Wilmesauer taal. Allewel t verbod in 1956 aofeschaft wördden, hef t Wilmesauers nooit meer de posisie weerekregen die t veurheen innam. Sinds de vuuftiger jaoren is it allinnig mer veerder in verval eraakt en de jongere generaosies praoten tegenswoordig van huus uut Pools.
Sauna
thumb|right|350px|Typisch sauna-interieur, mit haanddoeken um op te zitten of liggen veur de hygiëne en een ummertien um water op de verhitte stienen te gieten veur stoom. Op de hogere baanken kriej 't hieter. Een sauna is een hoog opestaokt huttien of kamertien (of een uutbating mit ien of meer van zokke ruumtes) doar aj in gaot zitten um veur de gezondheid en/of ontspanning dreuge of natte hitte te ondergaon. Stoom in een sauna wördt vake opewekt deur water op hiete stienen te gieten. Daordeur verspreidt hiete waterdielties heur rap en slaot dale op de hoed van de anwezigen. Deur de stoom en de hitte van tussen de zeuventig en honderd graoden koomt de bloedvaten en hoedporiën wieder lös te staon en gaoj slim zwieten. Zokse temperaturen bint te verdragen as de lochtvochtigheid aordig lege blif.
Diggelwark
Verschillende vormen van diggelwark
thumb|200px|Een kruukjen van diggelwark bedoeld um [[wijwaoter mee naor huus te nemen en te bewaoren. 't Kruukjen kan esleuten wonnen mit een kurken dop.]]
Þjóðvegur 1
Karäkteristiekn
De maximumvlöksheaid öp t grötste deil van de wegge is 90 km/u.
Verkear
Verkear öp de wegge verskilt per lokoasie: in en biej Reykjavík is t antal voortuugn öp de wegge önnevear 5.000-10.000 per dag, moar öp de stökke dee't wiedst van de gröttere städskns leg kö'j meender as 100 voortuugn per dag zeen.
Seksies
300px|thumb|right|Hringvegur in Oost-Ieslaand. De wegge hef völle verskilnde nöame deur t laand henne. In t tabel hierönner zee'j de nöame van de wegn met de klokke met vanoet Reykjavík.
Nisse
Nisse kan wezen:
Beef
Beef
Op 11 oktober 2006 leut Beef op öare webstea weetn det Hans van Deijnen oetskeaidn met spöln bie Beef. Zinnen vervanger was Jonas Filtenborg. Van Deijnen is non chef bie ne tattoeazieweenkel in Eandhoown.
Randstad (gebeed)
thumb|right|450px|Koart van de Raandstad. thumb|right|450px|Bubbeldiagromme det t tal van inwönnern in de greute en midlgreute steedn zeen loatt.
Städen
thumb|right|200px|[[Amsterdam.]] thumb|right|200px|[[Rötterdaam (stad)|Rötterdam.]] thumb|right|200px|[[N Heeg.]] thumb|right|200px|[[Utrecht (stad)|Utrech.]] De belangrykste städen in de Randstad sint ouk de veer grötste städen van Nederland. As gemeynde hebbet see allemåle meyr as 300.000 inwoaners. Dårby hevt de Randstad ouk nog acht gemeynden med meyr as 100.000 inwoaners. Hyronder dårvan en oaversicht:
·       Den Haeg in Süüdholland med 494.898 inwoaners.
·       Hårlem in Noordholland med 150.611 inwoaners.
Beverwiek
Geskiednis
De name Beverwiek hef niks met de knaagdiern van doon, moar is een verbasterink van "Bedevoartswiek". Het plaetsken Sint Aagtenkarke (waor Beverwiek uut ontstoan is) was in de middeleeuwen nen trekpliester veur de pelgrims, umdat de heilige Agatha zich hier hef loaten zeen aan een maagde uut Velsen, dee op de vlög was veur Rorik: nen Noorman en hertog van Kennemerland). Beverwiek kreg in 1276 marktrechten, verleend deur Graaf Floris V, en stadsrechten in 1298, verleend deur Graaf Jan I van Hollaand.
Randstad (gebeed)
Städen
·       Delft in Süüdholland med 97.588 inwoaners.
Laandskop
·       Et Küstgebeed, med name et Nationaal Park Süüd-Kennemerland.
Waarkwoord
Onovergankelke waarkwoorden
Der binnen ok waarkwoorden dij zowel met as zunder objekt kinnen veurkommen:
Randstad (gebeed)
Nationale en internationale rulle
Landelik is de Randstad belangryk ümdat de neaderlandske regeyring tehoupe kümt in Den Haeg, landelike radio- en televisykanalen in Hilversum sittet en Utrecht et grötste treinstation van Neaderland hevt.
Wim Plekkenpol
Voetbaltrainer
In 1975, hi'j was 27 jaor toendertied, wod hi'j trainer bi'j Olyphia, de voetbalclub in Noordwoolde. Hi'j nam de boel over van Koene Koopman uut Wolvege. Nao ien jaor pakten hi'j zien spullegies en wodde journalist bi'j 't radiopregramme Langs de Lijn, maar van 1980 tot 1982 was hi'j opni'j trainer van de gruun-witten. Hi'j wodde in 1982 opvolgd deur Hille Boonstra, die in 1998 wegraekt is.
Hankey
thumb|n Monument ter naogedachtenis an William Alers Hankey. Hankey is n landelik darp in t westelike gedeelte van de Oost-Kaap in Zuud-Afrika. t Darp leit in de Gamtoosvallei kort bie de Gamtoosrivier en valt oender de plaotselike gemeente Kouga. t Darp had volgens n volkstelling in 2011 zo'n 12.000 inwoeners.
Nedersaksische literatuur in de 21e ieuw
Gedichten en körte verhalen
Sommige lu die al (roem) langer in 't Grunnings schrieft, bint in dizze ieuw nog altied actief. Veurbielden daorvan bint dichter, toniel- en liedtekstschriever Jan Siebo Uffen (1942), die der in de jaoren zestig al bij was; Henk Puister (1953), die sinds de jaoren tachtig een hoge productie an gedichten, verhalen en liedteksten hef; en Tonko Ufkes (1958), wie zien verhalen ok in Drèentstalige kringen bekendheid geniet.
Wiedere genres
Van Jan de Jong (1951) verscheen in 2017 de roman Stilte van wind, ekenmarkt "door een scherpe kijk een een strakke registratie. In dit geval van wat er gebeurt in een gemeenschap als voor- en tegenstanders van de bouw van twee rijen grote windmolens tegenover elkaar komen te staan." Van Fieke Gosselaar (1982) wördden onder de titel t Leven as olifantspuzzel (2018) de columns ebundeld die ze veur Radio Noord veurdreug. Ok Kees Visscher (1930-2007) zien vertelstertjes veur Radio Noord wördden bij menare bracht (Twinteg joar zo dag en deur, 2006). Van schriefster en dichteres Gré van der Veen (1936), die al sinds de jaoren tachtig Grunningstalige kienderboeken schref, verscheen in 2003 't kienderboek Abbedoedas.
Olst
Verleden
Olst is noe een forensendörp. An de diek staot twee möllens, de Bökkers Mölle en de Mölle van Boks. An de Veerweg stiet et kunstwärk "Baken van Oaveriessel".
Germanen
Ni-je heersers noord-west Europa
Dit ging vri-j makkelek umdat inmiddels et Romeinse Riek splitst was in n West-Romeins en Oost-Romeins deel. Bi-j et westeleke deel verzwakten de verdeadeging anzeenlek. Deur nen toonemmenden drök op de grenze had de West-Romeinse regiering meer soldoaten neudeg en dus meer belastingen um euren soldi-j te betoalen. Moar hier res nen groot vroagstuk: der was ne bevolkingsvermindering onstoan deur woarschienlek ene of andere epidemie. Rome had dus n tekort an belastingbetalers.
Hella
t Leg 94 km ten eustn van Reykjavík laanks n Hringvegur tuskn Selfoss en Hvolsvöllur.
Kroasië
Bevolkingsgroepen
Kroatiese Serviërs: thumb|right|t Prosentuele antal Serviërs in Kroatiese gemeenten. De Serviërs leven veurnamelik in de Krajina, t grensgebied mit Bosnië en Herzegovina en delen van Baranja en oostelik Slavonië. Dit waren veurmaolige militaere grensdistrikten waor ze al eeuwen woenden. In 1991 wördden meer as 400.000 Kroaten en aandere niet-Serviërs uut de overwegend Serviese gebiejen van t laand verdreven deur Kroaties-Servies krachten of vluchtten veur t dreigende geweld. Operasie Störm bröcht daor in 1995 n veraandering in de bevolkingssamenstelling. Tiejens disse offensieven vluchtten meer as 120.000 Kroatiese Serviërs naor Servië en de Serviese Republiek in Bosnië en Herzegovina. Disse darpen wördden vervolgens evuld mit Kroatiese vluchtelingen uut Bosnië en Herzegovina, mit name uut de Serviese Republiek. Der woenen in t gebied nog altied aordig wat Serviërs en sommigen gungen weer naor der geboortestreek. In 2001 was 4,54% (201.631) van de bevolking Servies, in 1991 (veur de oorlog) was dit 12,6% (581.663) en veur de Tweede Wereldoorlog 18,45% (633.000).
Ansluting bie de EU
Op 13 meert 2008 sprak de veurzitter van de Europese Kommissie, José Manuel Barroso, t vertrouwen uut dat Kroasië an t einde van 2009 klaor zol ween mit t voldoon an de kriteria veur toetrejing en zich op 1 jannewaori 2011 zol kunnen ansluten bie de Europese Unie. Op 9 desember 2011 wördden tiejens n EU-top in Brussel t toetrejingsverdrag etekend, en op 1 juli 2013 is Kroasië an-esleuten.
NAVO
Sinds 1 april 2009 is Kroasië lid van de NAVO.
Bekende Kroaten
Wetenschap
Blaricum
In et röstege darpscentrum steet ne monumentale karke, doarnoast nen bi-j de bewonners hoog ewaardeerden iessalon. In de gemeente hebt zi-j ok het streekzeekenhoes Gooi-Noord (vanof 15 oktober 2006 um-edoopt tot 'Tergooizeekenhuuzen'). Deur dit zeekenhoes hef de gemeente een hoog antal ni-j geborenen (met moders vanuut omleggende gemeenten), moar blif et inwonnertal noagenög geliek.
Grunnegs (biezundere woorden)
Betaikenis 1: jij
Ien t Nederlaands betaikent "doe", "jij". Mit t woord 'doe' is der wat vrumdst aan haand. Aachter elk woord woar 'doe' aachteraan komt, worden de letters –st ploatst. Woorden dij al op –st ìndegen kriegen gain extroa –st der bie. Doe wordt (net zo as in t Frais) maistied votloaten omdat man deur de –st oetgong aal wait dat t om doe gaait.
Betaikenis 2: hé
Doe kin ook hé betaikenen. Dit wordt den broekt as aine aan t vertèllen is en de aander de aandocht der nait bie het. t Kin ook broekt worden om de noadruk op de gebeurtenis te leggen. Zai de veurbeelddialogen hieronder:
Mie
t Woord mie betaikent mij en wordt broekt bie zok-waarkwoorden, môr kin ien t Grunnegs bie binoa elk aander waarkwoord zet worden. t Wordt op dizze menaaier broekt as der aine zien mainen of zin oetdrokt wordt. Mie wordt ien t Nederlaands den nait vertoald. Veurbeeld: