cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thailaand
Volk
n Kenmoark van de Thaise leu is det ze stiel zwart hoar hebt en ne lechbroene hoedskluur. Wieters skrif öare kultuur vuur det ze zik vreandelik en netjes gedreagnt teegnoawer aandere leu. "Mangs mutten wy oons inhooldn dat wy nit glimlachet", is ne Thaise sprökke.
Sproake
Ongevear 90% van t volk hef Thais as modersproake. Thais is ne toonsproake met vief toonheugtes: hoog, middel (normale stemheugte) lege, dalegoans en opgoans. Vroger wör völle an enömn det t nog wal völle met Chinees zol inhebn, mear det blik nit zo te wean.
Dr zeent vief dialektn:
t Thais hef n eegn skrift, det volgens de verhaaln duur köning Ramkhamhaeng in 1283 wör oet edacht. t Hedendågse skrift hef 45 kleenkers en 44 metkleenkers.
River Meavy
250px|thumb|right|Oetzich van n River Meavy öp [[Sharpitor.]] n Meavy is nen stroom öp Dartmoor in Devon, Englaand. t Is n oetstroom van Burrator Reservoir en ström grötndeils zuudwestwöarst laanks t dörpskn Meavy en dan noar t zuudn woar t samnkömp met n River Plym an t end van Bickleigh Vale.
Bukel (gemeynde)
Bukel (Neaderlandske skryvwyse: Boekel) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et lyknamige dorp Bukel. Der woanet 10.872 lüde up ne uppervlakde van 34,52 km².
Brian O'Nolan
Brian O'Nolan (yrsk: Brian Ó Nualláin; 5 oktober 1911 – 1 april 1966), ouk bekend under syne skuulnaams Flann O'Brien en Myles na gCopaleen, was nen yrsken skryver, toneelskryver en satirist. Hee wördt algemeyn eseen as een vöäranstånd figuur in postmodernistiske literatuur. Syne engelske böke, so as At Swim-Two-Birds en den Darden Polityman, skreyv hee under synen skryversname Flann O'Brien. Syne lange ryge satiriske nöälstükkes in de Irish Times en een keltisktalig book An Béal Bocht skreyv hee under de name Myles na gCopaleen.
O'Nolan syne böke hebbet een breyd antal leevhebbers anetrökken üm öäre bizarre humor en modernistiske metafikty. As skryver hüng O'Nolan slim up James Joyce. Toch keyk hee med een skel gesichte når Joyce syne verheyrliking, dee vöäle uut de yrske skryvtradity oaverskaduwt. Dårvan seade hee es: "Ik sweare by God, as ik den name Joyce noch eyn mål höyre kryg ik wisse den bruus üm den bek."
O'Nolan was et grötste deyl van syn leaven alkoholist en knoiden up latere leavtyd med syne gesundheid. Hee kreyg halskanker en störv an nen härtanval up 1 april 1966.
Skooltyd
O'Nolan güng når Blackrock College wår hee engelsk leyrden van de höyvdmeister en tokumstige aartsbiskop John Charles McQuaid.
Mooring
thumb|180px|Een kaortien van de Noord-Friese dialekten, et Mooring/Böökinghiirder in et midden van et vastelaand. Et Mooring is ien van de vastelaanddialekten van et Noordfries.
Brian O'Nolan
Skooltyd
Farragher en Wyer skryvet et volgende:
Mooring
Naeme
Et Mooring wodt in et Duuts ok wel Bökingharder Friesisch nuumd, Böökinghiirder Frasch in et Mooring. De sprekers van et Mooring numen heur eigen tael ok wel Mååring, of Frasch as ze et over et Fries hebben.
Brian O'Nolan
Skooltyd
Dr McQuaid stünd bekend as een uutsteakend engelskleyraar. Do as hee een mål nit in de klasse was, deade eyne van syne leyrlingen, Brian O'Nolan, rechtevoord bekend as Myles na gCopaleen, groutspreaken teagen de rest van de klasse dat der mär twey lüde in de skole warren dee fatsoonlik engelsk kunden skryven, namelik Dr. McQuaid en heeselv. Se warren et unmiddellik med em eyns. En Dr. McQuaid beweys Myles de eyre dat hee een klein gedicht van em upnöäm in de eyrste uutgave van de vernyde College Annual (1930) - dit was Myles' eyrste uutegeaven stükke.
Mooring
Naeme
In et oostelike gebied van et Böökinghiirder bin twie subdialekten die ofwieken, et West-Mooringer en et Oost-Mooringer, die traditioneel niet mitteld wodden as zelsstaandige dialekten. De naemen Böökinghiirder en Mooring wodden in de regel as synoniem veur mekeer gebruukt.
Brian O'Nolan
Skooltyd
et värsken selv, "Ad Astra", geyt so: Ah! When the skies at night Are damascened with gold, Methinks the endless sight Eternity unrolled.
In oaversetting is dat: Ach! As de nachtelucht is damaskeerd med gold, Den endelousen blik my ducht de Eywigheid untruld.
Mooring
Geschiedenis tot an vandaege
De uut Klookris stammende Nis Albrecht Johannsen sen. (1855–1935) schreef in et Mooring. In zien wark is de invloed van de Romantiek dudelik te zien. Albrecht Johannsen de jongere was zien zeun en meest produktieve Mooringer schriever. Albrecht de jongere was schoelmeester en begon in de twintiger jaoren van de 20e iew mit een Fries woordenboek. thumb|180px|Een bottien in et Duuts/Noord-Fries in et pelisiebureau van Hüsem buten et Mooringer dialektgebied, mar wel schreven in et Mooring. De tegenstelling tussen nationaole Friezen en Duutszinnige Friezen was deur et Deens-Duutse grenskonflikt groot. De nationaole Friezen verenigden heur in de 'Foriining for nationale Friiske', de Duutszinnige Friezen verenigden heur in de 'Friesischer Verein'. Veur en tiedens de Twiede Wereldoorlog wodden de tegenstellingen groter. Leden van de nationaole Friezen kregen een schriefverbod of weren zoas dichter Jens Emil Mungard om heur Fries-wezen doodmaekt. Johannes Oldsen uut et Mooringer taelbolwark Risem-Lonham stuurde twie daegen nao de Twiede Wereldoorlog al een verzuuk naor de Deense regering om Noord-Frieslaand op te nemen in Deens staotsverbaand. Veur de Twiede Wereldoorlog weren d'r ongeveer 15.000 spekers van et Noord-Fries. In de Bökingharde hadden vule dörpen een taelmeerderhied. De tegenstellingen binnen de kleine groep Friestaeligen was niet bevodderlik veur de ontwikkeling van et Mooring.
Brian O'Nolan
Skooltyd
O'Nolan spandeerden syne skooljåren ouk deyls an de Synge Street Christian Brothers School. Syn book The Hard Life is ne halv-autobiografiske beskryving van syne beleaving van de christenbröders.
Mooring
Geschiedenis tot an vandaege
Nao de Twiede Wereldoorlog wodde op schoelen weer lesgeven in et Mooring. Dit was tiedens de Twiede Wereldoorlog verboden wodden deur de Duutsers. In Risem-Lonham wodde in 1946 de Risem Schölj opricht. Disse schoele staot ok wel bekend as de Deens-Friese schoele. Nao de oorlog kwammen de Foriining for nationale Friiske en de Friesischer Verein mekeer een betien tegemoet. Beide verenigingen wodden mitoprichter van et Nordfriisk Instituut in Bredstedt. Et taelinstituut wodt deurgaans domineert deur sprekers van et Mooring. De spekers van de eilaandialekten bin over et algemien meer op heurzels en hebben heur eigen verenigingen.
Brian O'Nolan
Studentenjåren
O'Nolan was een druk baasman in syne studententyd an University College, Dublin (UCD). Dår was hee een aktiv en vöälbespröäken lid van de in dee tyd bekende Literary and Historical Society. Hee deade skryven vöär et studentenblad Comhthrom Féinne (Earlik Spöl) under verskeidene skuulnaams, mär vöäral as Brother Barnabas. Upmarkelikerwys skreyv hee domåls een verhaal med de name "Scènes in een roman van Brother Barnabas (miskyn wal nå synen doud)", wårin vöäle van syne ideen en temas når vöärden kummet dee as hee later ouk in syn book At Swim-Two-Birds gebruket. In et verhaal wördt den sogenaamden autöör van et verhaal stöädig teagenwarked döär syne eygene karakters. Dee keset vastbeslöäten öär eygene weg, wo houge of laege den skryver ouk springt. Den bandit van et verhaal, eyne Carruthers McDaid, den as den skryver bedoold had as et laegste van et laegste soort misdådiger, "den as geleidelik most afsakken töt et butenste uutende van de menskelike rottigheid," vindt in steade dårvan een modaal inkoamen med de verkoup van katten an öldere vrouwlüde en wördt nen heymeliken karkenganger, sunder tostemming van de skryver. Underwyl keest Shaun Svoolish, den beougden held van et verhaal, vöär een händig en gemakkelik leaven sunder romantik en heldendåden:
Mooring
Geschiedenis tot an vandaege
Bi'j de Friisk Foriining gelt et Mooring as meest gebruukte dialekt. In et blattien 'Nordfriesland' van et Friisk Instituut wodt ok vule Mooring schreven. Op internet wodt relatief veul Mooring schreven. Et anbod an taelkursussen is vri'j breed. Deur een aktieve inzet van bi'jgelieks de Friisk Foriining wodt et Mooring meer spreuken deur de jeugd.
Lingua franca
Et Mooring is een betien et lingua franca wodden van et Noord-Fries. As et Noord-Fries in de media of in de politiek gebruukt wodt, dan is et vaeke et Mooringer dialekt. Ondaanks de lingua franca status is et Mooring niet et grootste dialekt van et Noord-Fries. Et dialekt van de eilaanden Föhr en Amrum het 3.500 sprekers. Eksakte ciefers veur et Mooring bin d'r niet, mar et antal sprekers van et Mooring wodt op een paor duzend schat. Et Fering-Öömrang blieft in elk geval et grootste dialekt van et Noord-Fries. Wel is et Mooringer et grootste Noord-Friese dialekt van et vastelaand, en is et twiede grootste dialekt van et Noord-Fries.
Joop Munsterman
thumb|right|200px|Joop Meunsterman
Johan Valentijn (Joop) Munsterman (Eanske, n 28sten meart 1951) is nen Tweantsen sportbesteursman en topman. Seet 2004 is he veurzitter bie FC Tweante. Meunsterman begun in de kraantnwearld en was van juli 2008 töt oktober 2010 veurzitter van de besteursroad van Könninklike Wegener NV.
Wegener
Meunsterman begun in 1967 as skoonmaker bie De Twentsche Courant Tubantia. Hee wearken zik op as direkteur van Tubantia en de Oostelijke weekbladpers. Dee beaide oetgeavers heurn toe al bie Wegener. Hee maakn van Tubantia ne moarnkraante en zatn de organisasie van t bedrief vanniejs op. Later köm he bie Wegener as direkteur van de hoes-an-hoesbladofdeling. Mei 2008 wör Meunsterman woarnemnd Algemeen Direkteur van Wegener. De Britse investeringsmoatskoppieje Mecom, dee Wegener in t behear hef, leut op n 27sten juni 2008 wetn at Meunsterman as Algemeen Direkteur en veurzitter van de besteursroad was keuzn. Um disse beneuming stapn de kommissoarissen Han Noten en Jaap vink op, umdat ze meann at Meunsterman de leu nich achter zik kon kriegn. Op 5 oktober 2010 mealdn TC Tubantia at Meunsterman vortgung bie Wegener.
FC Tweante
Seet 2004 is Meunsterman veurzitter bie voetbalklub FC Tweante. Doarmet volgen he Herman Wessels op. De veurgoande joarn was he al bie t besteur van de klub. Hee maakn ok met dat FC Tweante hoaste oaver n kop gung. Meunsterman har de verantwoardelikheid veur "FC Twente in de steigers", n opbouwplan wat de klub mos helpn t spul wat geeld en sportieve kwaliteat betreft wier op de rieg te kriegn. Toe at um dat lukt was, köm he met t plan "FC Twente, meer dan een passend (t)huis", woermet de oetbouw van de Grolsch Veste woarheid wör. t Vervolg op dat plan köm in 2010: "Working on a dream". Hee haaln ook de trainers Fred Rutten (in 2006) en Steve McClaren (in 2008) an, wat oeteindelik zorgen at Tweante op 2 mei 2010, veur t eerst in de geskiedenis van FC Tweante, de laandstitel wun.
Nöast FC Tweante is Meunsterman ook nog veurzitter bie amateurklub vv ATC '65 oet Hengel.
Brian O'Nolan
Studentenjåren
O'Nolan, den as düütsk in Dublin studeerden, kan tenminsten deylen van 1933 en 1934 in Düütskland eweasd hebben, vöärnamelik in Köln en Bonn, mär details sint unseaker en vöälbespröäken. In 1965 bewäärden hee selv dat hee "vöäle månden in et Rynland en Bonn döärbrachten, sikselv afdryvend van de strikte nåjacht van study." töt vandage is der gin unafhankelik bewys vöär dissen uutvlucht (of vöär syn selvverklårde hüwelik med eyne 'Clara Ungerland' uut Köln). In öäre biografy van O'Nolan bespreaket Costello en Van de Kamp et halvslachtige bewys. See segt "...dat et in afweasigheid van slutend bewys een mystery ümgeaven döär giswark sal blyven, up sikselv representativ vöär de andere mysterys in et leaven van Brian O'Nolan dee den undersöker noch altyd uutdaagt."
Ambtenarye
Een vöärnaam deyl van O'Nolans persöönlike ümstandigheiden was syn anseen as ambtenaar van et yrske ryk. Döärdat syn vader al vro uut de tyd köäm, most hee tyn bröders en süsters in leaven holden, med inbegrip van een öldere bröder, den as nen skryver was sunder vöäle sukses. Yrland was in armode dumpeld tüsken 1930 en 1960. Ne bane as ambtenaar stünd dårümme houg in anseen, want et böäd vast inkoamen in ne samenleaving dee noch groutendeyls van buren afhüng. De yrske ambtenarye hevt sead de yrske börgeroorlog altyd slim apolitik eweasd. Et was ambtenarenbeleid en dårnöäst ungebrukelik vöär rangen boaven 'kantoorklerk' üm politike seenswysen uut te spreaken. Dat bedüüdden vöär O'Nolan dat hee sunder tostemming van syne höygeren nit in kranten mocht skryven. Dårümme köäm hee med een antal pseudonymen, ofskouns hee dat dårvöär ouk al wal es deade. O'Nolan deade et bysünder good. Hee wüst sik up te warken töt persöönlik sekretaris van Seán T. O'Kelly (domåls minister en later President van Yrland) en Seán McEntee, nen invloodryken figuur den as håste wal weaten müt hebben dat O'Nolan skreyv as Na gCopaleen
Et was een publik geheim dat O'Nolan beide Flann O'Brien en Myles na gCopaleen was. Syne kollegas kunden wal lachen üm syne skryvsels. De yrske ambtenarye sat in dee tyd readelik intellektueel en liberaal in mekander. Van de andere kante most O'Nolan et ouk nit te gek maken. As hee der politici te slim solde döärhalen, wör hee der achterhen edån. Dat geböärden ouk in 1953. "Syn vöördan slimmer wördende superye en syne gewoande üm neaderbügende upmarkingen oaver höygere politici te maken in syne krantenkolumns leidden derto dat hee in 1953 uut de ambtenarye satted wördt. (Hee güng, herinnert sik nen kollega, "in a final fanfare of f***s". )
Persöönlik leaven
O'Nolan was een bekend figuur in Dublin. Toch is der mär weinig bekend oaver syn persöönlike leaven. Hee güng by de yrske oaverheid warken in 1935, by de afdeyling lokaal bestüür. Vanaf dat syn vader uut de tyd köäm in 1937 underhöäld hee syne elv bröders en süsters van syn inkoamen. Up den tweyden december 1948 trouwden hee med Evelyn McDonnell, ne typiste van de afdeyling. By et trouwen verhüüsden hee van syn oldershuus in Blackrock når et körtby liggende Merrion Avenue. Töt syn doud woanden hee up noch verskillende andere steades in Süüddublin. Se hadden gin kinder.
Gesundheid en doud
O'Nolan was et gröytste deyl van syn leaven alkoholist. In latere jåren had hee vake problemen med de gesundheid. Hee kreyg halskanker en störv an nen hartanval up 1 april 1966. Syn bröder Micheál skreyv dåroaver et volgende: "In 1966 wör Brian bestråld vöär halskanker. Hee wör spaard van nen pynliken doud döär nen groten hartanval. Hee störv up dee vroge morgen van 1 april (syn lätsten grap)."
Jurnalistik
Under de name Myles na gCopaleen (of Myles na Gopaleen) skreyv O'Nolan körte stükkes vöär de Irish Times. Meysttyds in et engelsk, mär ouk regelmåtig in et keltisk. Syn krantenstükken "Cruiskeen Lawn" (ne verengelsking van de yrske name Crúiscín lán, wat "oaverströymend krüükske" bedüüdt) begün as ne ryge breven an de Irish Times. Oorsprungelik warren se bedoold üm een gedicht wat in deeselvde krante stünd der döär te halen: "Spraying the Potatoes", döär skryver Patrick Kavanagh:
"Ik sin ginnen dichtkenner - Et eynigste gedicht wat ik ooit skreyv köäm voord do as ik med lyv en sele in et güldene harnas van Dame Laudanum verbleyv - mär ik denke dat meneyr Kavanaugh [sic] up de gode weg is. Meskeen wil de Irish Times, tydlousen kampioon van uns burenvolk, uns temöte koamen med ne ryge oaver sodöänige burene ingewikkeldheiden as untstöäkene sikken-üjers, horselpokte korthoornründer, besmettelike abortus, neet-eiförmige eileiders en seanuwstöyringen by heyren dee de hüür betalet."
Den eyrsten kolumn köäm uut up 4 oktober 1940, under de skuulnaam "An Broc" ("De Dasse"). In alle volgende kolumns gebröäk hee de name Myles na gCopaleen ("Myles van de kleine paerdkes" of "Myles van de Ponys"). Den name had he van The Collegians, een book van Gerald Griffin. In et begin was den kolumn in et yrsk, mär al gauw was et höyvdsakelik engelsk, med mangs düütsk, fransk of latyn derdöär. Mangs warren de kolumns slim satirisk van toon, richted an de literäre elite van Dublin, lüde dee de yrske språke probeerden up te wekken, de yrske regering en de "gewoane lüde van Yrland". Et volgende stükke, wårin as den skryver droovgeystig weaderümme dächt an een kort verblyv in Düütskland as student, is een vöärbeald van de bytende humor wår de Cruiskeen Lawn üm bekend stünd:
"'Et valt my up dat et Gröne Eiland alvöördan gröner wördt. Heyrlike swearachtigen dee up knöppe lyket nöstelt sik in de täkke van unse böyme, stummelige narcissen köänet seen worden up et houge grösland. Lente is underweagens en yder hövvelik meydken dächt an dat nye vöärjårskleyd. De tyd sal sachter loupen töt Favonius oaver de weide verske kleyder uutspreidt, de lely en de rose dee nit enaid hebbet of spünnen. Vervlöked, myne gedachten gåt weaderümme når myne dage in Heidelberg. Sonya en Lili. En Magda. En Ernst Schmutz, Georg Geier, Theodor Winkleman, Efrem zimbalist, Otto Grün. En den akkordeonist Kurt Schachmann. En Doktor Oreille, afstammeling van yrske prinsen. Ich hab' mein Herz/ in Heidelberg verloren/ in einer lauen/ Sommernacht/ Ich war verliebt/ bis über beide/ Ohren/ und wie ein Röslein/hatt'/ Ihr Mund gelächt of so yts humpa humpa humpa humpa humpa mein Herz it schlägt am Neckarstrand. Ne seyr mooie studentenmelody. Beer en musik en middernachtelike swempartyen in de Neckar. Gespreaken in et yrsk med Kun O'Meyer en John Marquess ... Helaas, sükke tingelende gelüden. Und als wir nahmen/ Abschied vor den Toren/ beim letzten Küss, da hab' Ich Klar erkannt/ dass Ich mein Herz/ in Heidelberg verloren/ MEIN HERZ/ es schlägt am Neck-ar-strand! Humpa dumpa dum."
Hee dröög flink wat by an Envoy, A Review of Literature and Art en was eyreredaktöör van ne speciale edity rund James Joyce. ) Hee was ouk vake by de Envoy/McDaid pubkring van artistike en literäre figuren so as Patrick Kavanagh, Anthony Cronin, Brendan Behan, John Jordan, Pearse Hutchinson, J.P. Donleavy en künstenaar Desmond MacNamara den, up versöök van den skryveer, de bookümslag makeden vöär de eyrste uutgave van The Dalkey Archive. O'Nolan skreyv wyders vöär et tydskrivt The Bell en underhöld nen kolumn under de titel Bones of Contention vöär de Nationalist and Leinster Times under synen skuulnaam George Knowall.
Et meyste van syn latere wark was lösstånde skryvsels in tydskrivten. Vandår dat syn wark når verholding pas late up groute skåle untdekked wör döär literatuurkenners. O'Nolan was berücht üm syn uutvorige gebruuk en bedenken van pseudonymen vöär een grout deyl van syn wark, dat korte verhalen, verhandelingen en breve an redaktören ümvatteden. Een vulleadig oaversicht van syn skryvwark maken is dårdöär håste unmöägelik. Volgens bronnen skreyv hee breve når de Irish Times üm te klagen oaver syne eygene artikels, byvöärbeald syne vaste Cruiskeen Lawn-kolumn. En dår skreyv hee dan ouk weader lecht verbolgene, bysündere of selvs lecht gestoorde antwöörde up under andere skuulnaams. Dat spoorden wild giswark an oaver et echt bestån van nen breevskryver of nit. Et sal nit verrassen dat der mär weinig van O'Nolans pseudonyme wark bekend is.
Naamsverklåring
O'Nolans jurnalistike pseudonym kümt van een personage (Myles-na-Coppaleen) in Dion Boucicault syn teaterstük The Colleen Bawn (wat selv weader ne oavername is van Gerald Griffin's The Collegians). Et personage is nen kenmarkenden sjarmanten yrsken bandit. Up een seaker pünt in et stük, singt hee et olde leed van de Yrske Brigades up et vasteland: "An Crúiscín Lán". Dat is dan weader de name van synen kolumn in de Irish Times.
Capall is et yrske woord vöär "paerd" (afleided van et latynske caballus) med et verkleinwoord 'een' derachter (ín up syn yrsk). Et vöärvoogsel na gCapaillín is et genitive meyrvold in ulster-yrsk. Standaardyrsk solde hebben "Myles na gCapaillíní". Mär Capaillín is ouk yrsk vöär "pony", so as in et olde yrske paerderas de Connemarapony. Myles na gCopaleen is düs "Myles van de kleine paerdkes" of "Myles van de Ponys".
At Swim-Two-Birds
At Swim-Two-Birds warkt uutslutend med eleynde (en estöllene) karakters uut andere skryvwarken en legendes, med as argument dat der al vöäls te vöäle fiktive karakters beståt.
Den britsken skryver Anthony Burgess seade, "as wy et wark van Flann O'Brien nit kuusterd sint wy dumme klöyte, dee et nit verdenet üm groute lüde te kennen. Flann O'Brien is nen heylen grouten." Burgess had At Swim-Two-Birds by up syne lyste van Neagenenneagentig Böke: et Beste in et engelsk sead 1939.
The Third Policeman en The Dalkey Archive
De afwysing van The Third Policeman (Den Darden Polityman) döär uutgeavers had by leaven een deepgånd effekt up O'Nolan. Dat is möägelik te seen in The Dalkey Archive, wårin as hee heyle stükke van Den Darden Polityman woord vöär woord herbruukt, med name de atomiske teory en et karakter De Selby.
The Third Policeman hevt een fantasyryk plot, wårin et höyvdkarakter ymand vermoordt en terechte kümt in ne vrömde wearld med dikke politykearls. Underwyl wordet akademiske debatten up de hakke nöämen, med anteakeningen wårin verweasen wördt når eyne De Selby, nen bysünderen filosoof. Sergeant Pluck kümt med de atomiske teory van de fytse.
In The Dalkey Archive sit een karakter den as nen berouwvullen, ölderen en skynbår uneavenwichtigen James Joyce teagenkümt. Den döt in et book syn eygen wark af as 'ik hebbe weinig uut egeaven' en likt nit te weaten dat hee Finnegans Wake skreaven en uut egeaven hevt. Joyce warkt as nen hülpbarman of kurator - ne humoristiske verwysing når Joyce syne vermode preesterlike ambitys. Underwyl probeert den weatenskapper De Selby alle lucht uut de wearld te sugen, terwyl Sergeant Pluck van Sergeant Fottrell höyret oaver de mollekül-teory. The Dalkey Archive wör ümmeskreaven vöär teater in september 1965 döär Hugh Leonard, under den titel The Saints Go Cycling In.
Andere warken
Andere böke van O'Nolan sint under meyr An Béal bocht, oaversatted van yrsk når engelsk as The Poor Mouth (Den årmen mund). Et was ne parody up Tomás Ó Criomhthains autobiografiske wark An t-Oileánach (den Eilander). Et was ne fiktive autobiografy den as hee as syn 'mis-terwark' emeynd had.
In et teater har O'Nolan nit vöäle sukses. Faustus Kelly, een stük oaver nen lokalen wetholder den as syne sele an den düvel verkocht vöär ne seatel in de Dáil (et yrske parlement), draiden mär 11 mål in 1943. Een tweyde stük, Rhapsody in Stephen's Green, ouk wal The Insect Play enöömd, was ne bewarking van de Čapek-bröders öär lyknamige toneelstük, wårin menskachtige insekten de samenleaving up de hakke neamt. Ouk den köäm uut in 1943, mär wör al gauw stopped, möägelik ümdat et verskillende gruppen vöär de skeanen stouteden, so as katoliken, ulsterske protestanten, yrske ambtenaren, inwoaners van Cork, en de Fianna Fáil-partye. Et stükke wör lange tyd as verlöären beskouwd, mär döyk weader up in 1994, in de archiven van Northwestern University.
In 1956 was O'Nolan medprogrammamaker vöär RTÉ, de yrske nationale sender. Dårvöär warkeden hee med an 3 Radio Ballets; ne dansuutvoring in dree deylen, bedacht en bedoold vöär uutvoring up de radio.
4 febrewaori
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 4 febrewaori
Kizomba
thumb|300px|Een stel daanst kizomba. Kizomba is ene van meest geleefde daans- en muziekstielen oet Angola. Et ne ofleiding van tradisjonele Angolese semba, emengd met zouk en compas-muziek van de Fraanse Karaïben.
Kizomba is ne moderne, zinnelike muziekstreuming op een Afrikaans ritme. Kizomba verskilt met semba duurdet et laankzamer is en zinneliker. Et wörd heuwdzakelik zungen in Portugees.
Kizomba is et meest geleefd in Angola, Guinee-Bissau, Kaapverdië, Portugal, Mozambiek, Ekwatoriaal Guinea, São Tomé en Príncipe, Oost-Timor, Brazilië en Macau.
Bekeande Angolese kizombazängers zeent Bonga, André Mingas, Liceu Vieira Dias, Neide Van-Dúnem, Don Kikas, Calo Pascoal, Heavy C., Puto Portugues, Maya Cool, Matias Damasio, Rei Helder en Irmãos Verdades.
Oorsproonk Kizombamuziek
Kizomba is ontstoan in Luanda, Angola in de joaren '80 van et 20ste joarhoonderd. Et mengt tradisjonele semba met zouk en compas oet Fraans West-Indië. Angola is ne oolde Portugese kolonie, woerduur as Portugees de heuwdsproake is doar. Doarumme zeent de meeste Kizomba-nommers in dee sproake. De euldere Kizomba-nommers zeent ook wal es in et Kimboendoe en aandere nasjonale sproaken van Angola.
Rechtevoort hebt völle Kaapverdiese zängers naam maakt met Kizomba (zo as Suzanna Lubrano, Johnny Ramos en Nelson Freitas), woerduur as völle leu meant at Kizomba doar weg keump. Tradisjonele Kaapverdiese muziek is Funana, Morna, Coladeira en Batuque. Duur de compasmuziek oet de Fraanske Antillen hef det slim invlood op Angolese Kizomba. Kaapverdiese zängers maakten wier öare egene versie van zouk (duur et te mengen met coladeira). Det neumden ze cabo love, cola-dance, cola-zouk, cabo-swing of ghettozouk.
Elk laand woer as Portugees (ene van) de heuwdsproake(n) is, hef ne egene soort Kizomba.
Oonderskeid tusken Zouk en Kizomba
thumb|right|300px|Ritmies model van de cola-zouk, 90~120 [[Beats per minute|bpm.]] In de joaren '80 van et 20ste joarhoonderd treuken völle Kaapverdiërs noar Fraankriek, woer as ze de compasmuziek oet de Fraanske Antillen heurden. Dit deden ze mengen met de coladeira, de tradisjonele Kaapverdiese muziek. Hierduur ontsteund de cola-zouk of de "cabo love". Dit is froai liek an Kizomba en wörd meestal in et Kaapverdies ezungen. Umdet et ritme feaitelik etzelfde is, wörd et met Kizomba verwesseld.
Umdet et zo lastig is um oonderskeid te heuren tusken de verskillende stielen, wordt ze vake op enen hoop esmetten en allemoal Kizomba neumd. Et vaalt te bewearen det Zouk in et Fraansk ezungen wörd, cabo love in Kaapverdies en Kizomba in Portugees of Kimboendoe.
Kizombafestivals
Der wordt hele festivals vuur kizombaleefhebbers organiseerd, zo as Afrofever, Africadancar, Budapest Kizomba Connection, Batuke!, Estonia Tallinn Salsa Congress, Austria Vienna Sexy & Sensual Latin Festival, ezw.
1562
Oaverleaden
7 - Adriaan Willaert (~72), Vlaamsen komponist, dirigent, muziekleraar en kapelmeister
5 febrewaori
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 5 febrewaori
Licentie
thumb|250px|Een soortement licentie: een octrooi Een licentie (van Latien licēre, toestemming hebben) is 't formele of wettelijke goedvienden umme wat te doen, of 't document det zok goedvienden uutdrokt. Licenties hebt betrekking op zaken die verbeuden bint veur wie as gien licentie ekregen hef. Ze kunt beveurbield uuteveerdigd wörden um een medisch beroep uut te oefen, um draank te schenken, umme te vissen, um een zendfrequentie te gebruken of um radio- of tillevisie-uutzendings te verzörgen.
Aoverienkomst
In de simpelste vörm bestiet een licentie uut een verklaoring van de licentiegever det de licentienemer de umschreven activiteit uutvoeren mag. In meer formele contexten wördt der een aoverienkomst oftewal contract ofesleuten, daor as de veurweerden veur exploitatie in te vienden bint.
Octrooi
Een specifieke vörm van licentie is 't octrooi of (onofficiële term) patent: 't exclusieve recht um een product te maken of verkopen, of op een nog aandere meniere een uutviending te exploiteren.
Galgen
Galgen bestond uit elastische banden die over de schoer lopen en met klemmetjes aan een broek of een rok vast-gemaakt worden. Ze kunnen ook met knoopsgatten aan knopen op de broekband vast-gemaakt worden. Dit is een are meugelijkheid in de plaots van een riem. In 't vlejen han veural waarkluui galgen um, diede galgen waren zwaor en saai uut-evoerd. Tegesworig he-j medernere galgen veur mannen as frullie.
Deurdat een frommes vaak brejere heupen het as een man het ze eigenlijks gien galgen neudig veur 't ophouwen van der rok of broek.
Joppe (Gelderlaand)
Joppe is n karkdarp in de gemaente Lochem in Gelderlaand. Der wont 436 leu (1 januari 2006), der steet ne Rooms-Kattelieke karke en ne Rooms-Kattelieke laegere skole. Naost Bosrestaurant 't Joppe bunt der gin veurzeningen. Joppe ligt an de spoorliene Zutfent - Daeventer.
Brammelerbrook
Brammelerbrook (of Brookn, nl: Brammelerbroek (raak neet in de biester met Broke (nl:Broeke), dat der kortbi'j ligt)) is n boerskop in de Achterhookse gemeente Berkelland in Gelderlaand.
Veur de gemeentelike herindaeling van 1 januari 2005 heurden t bi'j de gemaente Nee, dee too is op egaone in de gemaente Berkelland.
t Ligt an de noordziede van de Reetmölle, langs de grenze met de Aoveriesselse gemeente Hoksebarge. Faeilik kan t gebied noordelik van de Skipbekke Brammelerbrook eneumd worden.
Vrogger vormen Brookn samen met den boerskop Brammel ne marke. Brookn veel onder de Heerlikheid Borklo. Maor den heer van Borklo was neet den erfmarkerichter in Brammelerbrook.
Hans Heyting
thumb|Hans Heyting (1918-1992),  'Schriever, dichter, bewaorder van de Drèentse taol.' Hans Heyting, geboren as Johannes Heijting (Beilervaort, 13 augustus 1918 - Assen, 9 juni 1992) was een Drèentse dichter, teniel-, radio- en kienderboekenskriever en skilder. Behalve zien Nederlaandstalige kienderboeken en een antal gedichten skreef hi'j zien wark in 't Drèents; hi'j beheurt töt de eerste Drèentstalige skrievers die persoonlijke motieven uutdrokten en wördt eziene as  ' de eerste echte, moderne Drèentse dichter die aolde vörms verneide en neie wegen wees ' .
Jongesjaoren
De literatuurhistoricus Henk Nijkeuter, die as een biografische skets van Heyting meuk, markt op det Heyting beskeiden en niet bewaorderig was, waordeur 't ontrafelen van zien persoonlijke leven gien ienvoudig waarkien is.
Hans Heyting is geboren an de Beilervaort, niet wied van 't dörp Beilen. Hi'j greuiden op ien een aarm, geriffemeerd gezin mit drei maagies. Zien va was klompenmaker en streupten um wat bi'j te verdienen. Ien zien vri'je tied skilderden en tiekenden hi'j. Hans Heyting zee hieroaver: "Hij schilderde hiel primitief laandschappies mit penselen, emaokt van zien eigen haor. As hij van de kapper kwam, naamp hij fossies haor mit. Ja! Dat wark is niks van bewaard bleven".
Toe as Hans um-en-bi'j tien jaor was, störf zien va, wie zien lichem deur Hans en een zussien is evunden. Hiernao vervrömdden Hans - die een ofkeer had van de verstikkende sfeer op de geriffemeerde skoele - van zien nöst. Oaver 't geleuf det hum wördden bi'jebracht hef e ezegd: "ik had het gevuul, dat God de hiele dag op mij loerde. 's Nachts vuulde ik een engel bij mij naost het bed staon. Ik was doodsbenauwd, want ik vuulde de wiend van zien vleugelslag." Al in dizze tied kreeg e kunnigheid an zien latere collega, de Beilense dichter Roel Reijntjes.
Hi'j mös van de ambachtsskoele op 't Oveine of naodet hi'j 't fietsenhok op-ebleuzen had mit een zölf emeuken bom. Deur allerhaand contacten buten 't gezin naamp e ofstaand van zien achtergrond, daor as e later radicaal mit brak. Hi'j was een toertien elektriciensknecht en kraantenbezörger.
An 't skildern
Deur een vergreuiing an de rogge - dinkelk wegens rachitis - kun Heyting gien zwaor lichamelijk waark doen. Bi'j de kunstenaor en tekenmeister Louis Kortenhorst ien Assen wördden hi'j op-eleid töt kunstskilder. Hi'j skildern veural kienderpertretten. De Beilense journalist-godsdienstleraar G.A. de Ridder, wie zien kiender hi'j skildern, bracht hum töt de literatuur. Heyting zien belangstelling veur kunst en literatuur greuiden wieder toe as e kunnigheid kreeg an de letterkundige Hendrik Fernhout, die as ien de psychiatrische inrichting Beileroord verpleegd wördden. Dizze bracht hum veural mit Rilke ien de kunde. Ok Heyting zien huusarts Meijering had veule ienvloed op zien gedachteleben.
Heyting raakten bevrund mit, en verliefd op, de zestien jaor jongere Ina Konings, een buurmaagien van de Heytings. Hi'j skildern en tekenden heur, en ien zien latere waark, jeugdboeken en gedichten hef zie een veurname stee. 't Estörven wichien is een slim belangriek thema ien Heyting zien waark. Heyting hef van Ina Konings ezegd: "Zij is mien drijfveer worden. In mien wark komp zij altied terug. (...) Umdat zij störven is, is zij veur mij blieven leven." Ien 't oaverzichtswaark Drèentse schrieverij (kiekt onder "Bronnen") lees ie: "['t Dochterie Konings] is 't vro störven wichie daor de dichter over schrif. Vaoder en kinder Konings kwamen te starven an 'n doetiends nog ongeneeslijke vörm van tbc." Nijkeuter hef echter ien 2005 vastesteld det 't maagien nog leefden en niet, zoas Heyting had laten denken, op heur dartiende estörven was.
Hen Börger
Ien 1946 woonden hi'j een toertien ien 't Gruune Kruusgebouw mit de skilder Anton Heyboer, die zien belangstelling veur Drenthe was an-efieterd deur de brieven van Vincent van Gogh an zien breur Theo. Ien 't zölfde jaor kwaamp Heyting bi'j de veriening De Drentse Schilders (ien 1946 op-ericht; ien 1954 ontbunden) en exposeerden hi'j ien Assen en Em. Veural nao dizze exposities kreeg hi'j veule pertretopdrachten. Mar hi'j vund staorigan det hi'j veur 't skilderen niet genog talent had. Hi'j dichtten hieroaver: "Is 't nutteloos? Een schim, dit muizem knooien? / Is alles wat e döt, niet beter daon?" De Drentse Schilders völ wegens drokte tussen een paar leden uut mekaar; Heyting had al ies mit twee aandere leden de ienhold van de verieningskas verzeupen.
Heyting zien skilderi'jen bint verspreid oaver particulier bezit (pertretopdrachten). Een bulte gung verleuren toe as de Museumboerderij daor hi'j ien woonden ien 1967 ofbraandden. Een enkel stilleven det oaverebleven is, lat zien det Heyting verwant was mit 't magisch realisme. Nao dizze braand legden Heyting hum nog meer op 't skrieven toe, en "staodigiesan kreeg zien wark literaire inhold".
Hi'j trouwden ien 1954 mit Wilhelmina Carolina Hilverink ("Wil") uut Hengel.
Bi'j de radio
Heyting was regisseur van de Börger rederijkerskamer. Op besleuten feesies nao ofloop van de veurstellings dreug hi'j vake veur, bespeulden de luit en zung zien eing liedties. Ien 1950 sprung hi'j van 't podium en blesseerden hum slim: haoste een jaor mös hi'j ien 't ziekenhuus blieben. Daornao skreef e onder meer 't tenielstok De vrömde vögel, oaver een kunstskilder die op een Drèents dörp komt skildern. 't Wördden ien 1951 onder zien eing regie op-evoerd deur de Börger rederijkerskamer.
Veur de Regionale Omroep Noord (RON), een veurloper van Radio TV Drenthe, gunk e skrieven en optreden: sketsen, heurspullen, cultureel-informatieve programma's en liedteksten (veur De Thrianta's). Zien eerste programma was 't twiewekelijkse Te ku(u)nst en te keur, waorien hi'j oaver 't kunstleven ien de pervincie berichtten. Ien zien heurspul Schuppen is troef speulden hi'j zölf mit. Hi'j wördden ien Drenthe een populaire radiospreker. De directeur van de RON, Tonny van der Veen, hef hum onderricht ien 't veur de radio lezen van teksten. Ien zien radiosketsen tekenden Heyting mit ironische pen een bulte dörpsfiguren ien heur mèenselijke groot- mar veural kleinhied. De Drèentstalige programma's van de regionale omroep hebt de belangstelling veur de streektaal sterk an-efieterd. Heyting skeidden op zien 62ste uut mit 't radiowaark, umdet 't veur zien lief te zwaor wördden.
Dichtwaark
Heyting publiceerden vier bundels van zien gedichten: Tweetalig (1973, mit gedichten ien 't Nederlaands deur Harm Werners), Spiegelschrift (1977), Toegift (1983) en ''Dubbelfocus. Een cyclus gedichten'' (1986). Oaver de reden det 't pas late töt bundeling kwaamp, verklaord'e det e d'r 't type niet naor was um mit zien wark te venten.
Ien de jaoren vieftig was Heyting lid van de Drentse Schrieverskring. Zien eerste gedichten stunden ien 't Maondblad in de Drentse Taol Oeze Volk, det hi'j ok mit oprichtten en daoras e een hiele zet redacteur van was. Vanof 1966 deu hi'j 't redactiewaark een jaor lang allennig; ien 1967 hef hum Bart Veenstra ofelost. Vanof 1980 publiceerden hi'j onder verskeiden skoelnamen ien 't Drents Letterkundig Tiedschrift Roet. Zien gevuul veur satire pasten wal bi'j 't ni'jmoodse blad. Van dit blad was hi'j ook een paar jaor 'mitwarker'; zo verbund e de Drèentse literetuur van de jaoren vieftig mit de ni'je ginneratie van de jaoren tachtig.
Ien 't begun stun Heyting onder de ienvloed van dichters as L.A. Roessingh en Jan Naarding en schreef anekdotische varzen ien een archaïsch Drèents. Later hef hi'j as ien van de eerste Drèentse dichters ofstaand eneumen van de wetten van de tradtionele varsleer. De Drèentse dichter Gerard Nijenhuis, een vrund van Heyting, hef oaver dizze veraandering eskreben: "Een gedachte wordt niet langer breed uitgemeten, maar slechts even aangestipt. (...) Bovendien ontstaat er wat de inhoud betreft een 'verdichting'."
Ien Heyting zien gedichten onderskeidt Marga Kool, ok een Drèentse collega-dichter, twee heufdthema's: "het veilige huis, tegenover de domme, beangstigende buitenwereld" en "het gestorven meisje". Van 't eerste thema is 't gedicht Spiegelschrift een goed veurbeeld:
't Aandere belangrieke underwarp, 't estörven wichien (kiekt ok onder "An 't skildern"), döt oe denken an de thematiek van de dichter Gerrit Achterberg. Mit Achterberg hef Heyting ok 't gebruuk van technische, niet-poëtische woorden in de titels van sommige gedichten gemeen (Optiek, Dubbelfocus, Concaaf).
Heyting zien gedichten drokt vake hiel persoonlijke gevulens uut, wat aj toendertied ien de Drèentse poëzie niet vake zag. Roel Reijntjes zag as 't leidmotief van Heyting zien dichtwaark de piene van 't allennig weden; de vrömde veugel te weden, aans as aandern - ok fysiek, een huusvrund van veule luu en toch ienzaam.
Onder 't pseudoniem Hans Heideknupper skreef Heyting nonsens-poëzie die verspreid epubliceerd wördden. Een bundel gniezerties, Het malle vel, had e as manuscript klaorliggen mar is nooit uutegeben.
Wiedere skrieveri'je
Zien kienderboeken skreef e ien 't Nederlaands. Heyting vuulden hum machtig betrökken bi'j kiender. Zien huusvrund G. de Jonge markten hieroaver op: "Hans hield van kinderen en dit komt in zijn dicht- en schrijfkunst duidelijk naar voren. Kinderen hielden ook van hem. Dat bleek duidelijk wanneer op de bewuste zaterdagen onze kleinkinderen vergezeld van hun ouders op bezoek kwamen. (...) Er werd geen woord gesproken, gebaren en blikken van verstandhouding zeiden voldoende. Hans begon te lezen en de duimen van de kinderen gingen in de mond."
Heyting was an de skrieveri'je van jeugdboeken egaon op anraoden van Gerard Nijenhuis en Anne de Vries. Zien boek Om je dood te schamen wördden deur kiender ejureerd en ekeuzen töt 't beste kienderboek van 1979; een jaor later kreeg Eva en Bert alleen dezölfde onderskeiding. Van zien eerste kienderboeken hef Heyting later ofstaand eneumen: hi'j vund det de uutgevers hum te veule beparkings hadden op-elegd. 't Mus zuter as Heyting zölf wol, en uut zien eerste kienderboek mossen ok een köppel dialectpassages vot. Hi'j kreeg veule fanmail, veural van brilledraagsters van 12 töt 15 jaor, en veule hebt hum ok bezöcht.
Ien 1974 kreeg Heyting de Culturele Prijs van Drenthe, en ien 1979 kreeg e de golden eremedaille, verbunden an de orde van Oranje Nassau. Ien de leste jaoren van zien leven trök Heyting hum terogge. Lichamelijk wördden hi'j aal minder en had e veule piene. Toe as hi'j niet meer fietsen kon, gunk e op een elektrische scooter deur 't dörp. Hi'j wördden nog weengs kanker eopereerd. Teeng Gerard Nijenhuis zee e: "Ik gao niet geern dood, ik hol veul van 't leven. Ik denk da'k er heel snel vrede met hebben zal. Alleen, alleen, ik wil nog geern wat bij mien vrouw blieven." Hans Heyting störf ien juni 1992 ien 't Wilhelmina Ziekenhuus ien Assen.
Nao zien hengaon
Een paar maond nao zien dood wi'jdden 't tiedskrift Roet een themanommer an Heyting.
Ien 't centrum van Börger stiet sund 1996 een börstbeeld van Heyting deur Bert Kiewiet. Daorop stiet oaver hum: "Schriever, dichter, bewaorder van de Drèentse taol. Medeoprichter van het Drèentse maondblad OEZE VOLK. De stichting Oeze Volk hef dit gedenkteken hier deelzet bij heur 40 jarig bestaon. Um Hans te eren veur zien dèeinsten an Drenthe en zien taol bewezen."
Ien 2004 meuk de producent en streektaalanfieteraor Albert Haar ien opdracht van 't Centrum veur Taol en Letterkunde Drentse Taol een skrieverspetret op video van Heyting, Een kapotte bril. 't Petret, det deur Drentse Taol verspreid wördt, is onderdiel van een riege videopetretten van bekende Drèentse skrievers.
De uutgeveri'je Het Drentse Boek publiceerden ien 2005 De dichter en de wichter: verzamelde gedichten van Hans Heyting, bi'j mekaar ezöcht en veurzien van een ienleiding, een lebensbeskrieving en een bibliografie deur Henk Nijkeuter. Hierin wördden ok ongepubliceerd waark op-eneumen.
Ien 2006 hebt een köppel Drèentse organisaties een luuster-cd emeuken waorop de Drèentse skrievers Jannie Boerema, Marga Kool, Lukas Koops, Martin Koster, Gerard Nijenhuis, Suze Sanders en Rieks Siebering elk een paar gedichten van Heyting veurleest. De cd Drentse dichters lezen: Hans Heyting is mit Roet verspreid en wördt deur Het Drentse Boek verköcht.
Betiekenisse
Heyting zien vrogge tenielwaark wördden al goed ontvangen: 't maondblad Drenthe skreef oaver zien stok De vrömde vögel det 't "ver uitsteekt boven wat tot nu toe op dit gebied (en ook in dit fonds) is verschenen."
't Lectuur-repertorium kensketsten Heyting zien kienderboeken as "vlotte, pretentieloze ontspanningslectuur voor jongeren". 't Oaverzichtswaark Drèentse schrieverij stelt det Heyting ien zien kienderboek Esther en het geheim van opa (1983) "as kinderschriever op het niveau van Guus Kuijer" kump.
Mit betrekking töt Heyting zien skilderwaark skrif Stichting Drentse Taol van zien "kunstzinnige tekörtkommings", mar oaver zien dichteri'je luudt 't oordiel: "Zien Drèentstaolige gedichten heuren tot ’t beste dat er in ’t Drèents schreven is."
Drèentse schrieverij slöt hier op an: "De stee van Hans Heyting zien wark, speciaol zien gedichten, is ien van groot gezag. Kommend oet de beparkte traditie van de streektaolschrieverij, hef e die verneid en van 't algemiene van beschrievings van natuur en dörp gung e naor 't weergeven van wat zo eigen was as 't verdreet um 't störven kind, het verlangen naor de verloren geleefde, het tegen beter weten in perberen 't van de dood te winnen. [...] Feilijk is Heyting de eerste echte, moderne Drèentse dichter die aolde vörms verneide en neie wegen wees." Heyting zölf leek niet merakel onder de iendrok van zien talent en nuumden hum ien íén van zien gedichten een "halfsleten dichter".
India
India is een laand in 't zuden van Azië dät op 't Indische subcontinent ligt. Nao China hef 't van alle laanden ter wereld de meeste inwoners, zowat 1 miljard. India is een schiereilaand dat in 't westen en zuden grèenst an de Indische Oceaan en in 't oosten an de Golf van Bengalen. In 't noorden grèenst 't laand (van west naor oost) an Pakistan, China (Tibet), Nepal, Bhutan, Myanmar en Bangladesh. In 't zuudoosten van India in de Indische Oceaan ligt de eilaandstaot Sri Lanka en in 't zuudwesten ligt de Malediven. 't Schiereilaand wordt ok wel 't Indiase subcontinent enuumd. De grootste stad van India is Mumbai (ok wel Bombay enuumd) en de heufdstad is Niej-Delhi.
De Ekonomie van India is 's wèrelds negende-greutste ekonomie wat Nominaal GDP angiet en vierde-greutste wat koopkracht angiet. Nao markt-erelateerde hervörmings in 1991 is India ene van de snelstgruuiende ekonomies ewörden, en wörd eziene as een nieuw industrialiseerd laand. Daor stiet tegenoaver dat zaken as armoede, ongeletterdheid, korruptie en onvoldoende medische hulp nog aait ne uutdaging bint. 't Laand heeft nucleare waopens, heeft t darde-greutste lèger van de wèreld en stiet op de tiende plaatse wat militaire uutgaves angiet.
India is ne federaal konstitusjonele reppubliek wat regierd wörd onder een parlementair systeem wat bestiet uut 28 staoten en zeum unieterritoriën. India hef vrieheid van godsdienst, is meertalig en multi-etnisch. Der lèeft ok veul verschillende wilde diers in een antal bescharmde gebieden en reservaten.
Bevolking
thumb|rechts|240px|Bevolkingsdichtheid
India is, op de Volksrippebliek China nao, 't laand met 't miest antal inweuners van de wèreld. Bie t begin van de 20e eeuw had India 250 miljoen inweuners. Dat antal is noe verviervoaldigd. Volgens de leste volkstelling had India 1.028.610.328 (2001) inweuners, en volgens niet-officiële schattings hef het laand in 2011 umdebiej 1.190.000.000 inweuners.
Bevolkingsgroepen
India hef n greut antal verschillende volker. In roegweg Noord- en Centraol-India woont de Indo-Ariërs, die a'j kunt kennen deur heur lichtere vel. In 't zuden van India woont de donkerdere Dravidiërs. Dizze groepen verschilt ook wat talen angiet. Daornaost bint dr nog kleindere groepen die zich niet loat indielen bie dizze twie heufdgroepen.
Geleuf en 't Kastenstelsel speult ook een belangrieke rolle um iemand's positie in de maotschoppieje te bepaolen.
Geleuf
thumb|rechts|240px|Ganesh in Aurangabad thumb|rechts|240px|Straotbeweuners van Bombay Uut India stamt verschillende geleum, zo as 't hindoeïsme, boeddhisme en 't sikhisme. Ook de islam hef 'n belangrieke invloed op de Indiase geschiedenisse en India heurt met Indonesië en Pakistan tot de top drie van laanden met 't greutste antal moslims. India hef gin staotsgodsdienst en is officieel 'n sekulier laand.
Antal anhangers van de geleum volgens de leste telling van 2001:
Onder de aoverige geleum valt onder meer de anhangers van 't zoroastrisme, 't bahá'í-geleuf en 't jeudendom. Der wordt eschat dat der nog ongeveer viefduzend jeuden in India woont, de mieste in en roond Bombay.
Ton Peters
Ton Peters (Dieren, 1952) is een dichter, schriever en redacteur die hum reurt in de Drèentse literaire wereld. Hij schref in 't Nederlaands en Drèents.
India
Geleuf
De Indiase Katholieke Karke hef 160 bisdommen, waorvan 128 Latiense, 6 Syro-Malankaarse en 26 Syro-Malabaarse.
Talen
In India wordt lokaal veul verschillende talen espreuken. De aoverwègend omvangriekste taalgroepen bint de Indo-Arische talen in Noord- en Centraol-India en de Dravidische talen in Zuud-India.