cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geologie
thumb|200px|Geologische kaorte van Engelaand en Wales deur William Smith uut 1815. Dit was de eerste geologische kaorte die mit mederne methodes etiekend wördden. Geologie (van Oldgrieks γῆ, gē = eerde en -λoγία, -logia = studie van, vertoog) of eerdkunde is de wetenschop die gaanks is mit de Eerde, de geschiedenis dervan en de percessen die de Eerde vörmgeeft. Geologie is iene van de eerdwetenschoppen, ok wal geowetenschoppen: de netuurwetenschoppen die dizze planeet bestudeert.
Gestientes bevat informatie over de wieze waorop ze ontstaon bint en de ontwikkeling die ze deureleupen hebt. Ze kunt daorumme wat zeggen aover de geschiedenis van de eerdkörste, 't klimaot en de ontwikkeling van 't lèvent. De bestudering van de inhold en stapeling van gestientelaogen het de stratigrafie. Dizzend is nauw verknupt mit de paleontologie, die hum bezigholdt mit fossiele resten van lèvensvörmen van lange terogge. 't Samenstellen van een geologische tiedschaole nuumt ze de geochronolochie.
As scheikunde gebruukt wördt um de Eerde of percessen binnenin de Eerde en heur daampkring te bestuderen, is der spraoke van geochemie. 't Bestuderen van netuurkundige verschiensels die heur veurdoet in de Eerde het de geofysica. Een belangriek onderdiel daorvan is de platentektoniek: de theorie die 't henneweerdenschoeven van continenten, oceanen, gebargtes en aandere structuren an 't eerdoppervlak verklaort, mit bezundere andacht veur eerdbevings en vulkanen.
Geologie wördt nog wal ies in de wiere ehaald mit eerdriekskunde oftewal geografie, al kuj det begriepen: dizze vakgebieden koomt menare ja een best ende in de mute.
Koeze
Een koeze (ok wel: kieze) is vrie grote taand dee achterin de mond zit. Koezen bint de tanen dee 't eten maolen, um disse functie te vervullen hebt ze in mesiodiastale (veurweertse) richting een dubbele knobbelstructuur. Een meens hef in totaol drie soorten koezen.
Volwassenen hebt normaol 20 kiezen, as de premolaren met-erekend wörden. De verstandskoezen verschienen echter lange niet bie iederene, waordeur veul meensen mar 16 koezen hebt. Netuurlijk kan 't ok wezen dat der verschillende koezen etrökken bin; dit gebeurt onder aandere as de koeze rot is, of as der te weinig ruumte in de mond is (dit perbleem kan verholpen wörden in combinaotie mit een beugel).
Braobaans
thumb|250px|Et Braobaanse taelgebied Et Braobaans is een groep van Nederfrankische dialekten die spreuken wodden in de Nederlaanse perveensie Noord-Braobaant en in de Belgische perveensies Antwarpen en Vlaams-Braobaant, in roemere zin ok in een klein diel van Duutslaand, et Zuud-Gelders, de noordelike dialekten van Nederlaans-Limburg, et laand van Hulst en westelik Belgisch-Limburg. In et noordwesten van Noord-Braobaant bi'j Willemstad praoten ze een Hollaans dialekt en in Budel, Maarheeze en Soerendonk praoten ze Limburgse dialekten.
Braobaans is gien streektael mar een Nederlaans dialekt, dat komt deurdat et te vule bi'jdregen het an et ontstaon van et Standerdnederlaans, tegere mit et Hollaans.
In grote Nederlaanse steden, zoas Breda en Eindhoven, waor vule Hollaanders leven, wodt d'r gien Braobaans meer spreuken. In Tilburg en 's-Hertogenbosch bin d'r liekewel vule luden die nog altied Braobaans praoten. In België wodt d'r meer Braobaans spreuken. In Brussel wodt d'r niet zo vule Braobaans spreuken, hoewel et Braobaans in Brussel in vule kulturele aktiviteiten bruukt wodt en daor een hoge status het. Et Braobaans maekte in de middelieuwen diel uut van et Diets, dat een Nederfrankische dialektgroep was.
Grammatika
De belangriekste kenmarken bin et woordtien gij tegenover et Hollaanse jij, et Zeeuwse hie en et Limburgse dich; de vorming van verkleinwoorden op -(s)ke en de typische vervoeging nao gij. Et oolde Zudelike Nederlaans waart gij wodt in et Braobaans waarde (gij) (NB gij waart) - waorbi'j gij nao de persoonsvorm nogmaols toevoegd wodt aj' naodrok willen leggen (een veurbeeld van tautologie) - en hebt gij wodt in et Braobaans hedde (gij). Ten onrechte wodt de uutgang -de in hedde gij zien as een overbliefsel van et Middelnederlaanse persoonlik veurnaemwoord veur "jij", du (dat in bi'jkaans alle aandere Indo-Europese taelen tot op heden votleeft), wiels et allienig om een assimileerde vorm van et persoonlik veurnaemwoord gij gaot (taelhistorisch: [Mndl] komt ghi = [enklitisch] komdi > [N-Braob] "komde"). De verbeugen vormen van gij verschillen per dialekt, bi'jgelieks veurwarpsvormen, waoronder: Oe (o.a. Middenbraobaans), (J)ou of U.
Waor in et Standerdnederlaans et liefst dan bruukt wodt nao een vergrotende trappe, bruukt et Braobaans (net as et Duuts) as: meer as, rieker as, ... enz. Dit laeste is een bekend perbleem onder docenten Nederlaans op schoelen mit leerlingen die et Braobaanse dialekt praoten. Et woord eens wodt ok vaeke vervongen deur is, liekas langs in et plak van naost (NB gij zit langs mij).
Fonetiek
In de westelike dialekten - waor onder aandere de meerste Braobaanse dialekten die in België spreuken wodden onder valen -, wodt de h niet uutspreuken. Dit doen ze ok in et Zeeuws en et Oost- en West-Vlaams. De oostelike dialekten kennen net as et Limburgs umlaut in verkleinwoorden en de vervoeging van starke warkwoorden. Langes et zuudoosten van et dialektgebied lopt de Uerdinger Linie, die niet krekt mit de perveensiegreens saemenvaalt: in de dialekten van de streek rond Tienen wodt (onder aandere as gevolg van lenisie) ich, mich en oech zegd in et plak van ik, mi'j en ie; disse dialekten wodden daoromme soms wel es tot et Limburgs rekend.
Denmaark
De keunegin van Denmaark is Dronning Magrethe II.
Laandschop
t Laandschop van Denmaark wordt kinmaarkt deur heuvels, varieernd van leeg aan de kosten, tot hail hoog in t midden van Jytlaand en middelhoog op de ailanden.
In de buurt van Silkeborg en Skandeborg wordt t laandschop beheersd deur meren en wolden, veuraal noaldwolden. De hoogste baargen van Denmaark liggen den ook bie Silkeborg, Yding Skovhøj en Himmelbjerget.
t Noorden van Denmaark, de provìnzies Noord-Jytlaand en Vibörg worden kinmaarkt deur fjorden dij vrouger hailmoal open waren, moar tegenswoordeg binoa meren worden binnen. In de buurt van Vibörg binnen t lutje hellens, moar richten t noorden wordt t aal staailer. t Noorden van de provìnzies Vibörg en Noord-Jytlaand wordt den ook kinmaarkt deur rotswanden aan de kost.
De aailanden Funnen, Laangelaand, Seelaand en de lutjedere aailanden as Endelave en Samsø worden kinmaarkt deur lichte hoogteverschillen dij veuraal ontstoan binnen deur duunvörmen en opdrukken as stuwwaal. De aailanden Lollaand en Møn hebben aan oostziede rotswanden. De Møns Klint (Møns Klif) is de hoogste kliffenrieg van Denmaark, woarvan de Dronningestolen (o.b. 120 m) de hoogste klif van Denmaark is.
Toal
In Denmaark sprekt de haile bevolken t Deens, de eerst toal van Denmaark. Doarnoast worden de toalen Duuts, Sveeds, Noors, Fareurs en Leegsaksisch deur minderheden van de bevolken proat.
Deense provìnzies
De Fareurailanden en Gruinlaand binnen gain provìnzies, môr hebben n autonome stoates en n ploats in t Deense parlement.
De provìnzie Kopenhoaven is t gebied dat om de stad Kopenhoaven ligt, dat op zoch ook weer n apaarte provìnzie is. De provìnzie Kopenhoaven binnen de steden dij om de stad Kopenhoaven hìn liggen, vergeliekboar mit de Raandstad.
In 2007 is der n grode herinduilen kommen, woardeur der enkeld 5 regios en 100 gemaintes over blieven.
Rastafarianisme
thumb|right|200px|Vlagge van Ethiopië en de Rasta's, met in t middeln n oawerwinnden leeuw van Juda thumb|right|200px|Kearl met Dreadlokn t Rastafarianisme is ne Oabramitiese eankelgodsdienst, den't anneamp det Haile Selassie, n lestn keaizer van Ethiopië, as de belichaming van God op earde is, den't ze Jah of Jah Rastafari neumt. De Rasta's geleuwt det Haile Selassie t tastbere lief is woerduur de Dree-eenheaid zinne krachtn teunt hier op earde.
Rastafarianisme wörd ekenmoarkt duur t geestelik gebroek van wiet, verwoarping van de Westerse moatskoppieje (den't ze Babylon neumt, wat letterlik "verwarring" beteeknt), verskeaidene sosjale en politieke oogpeuntn dee't Afrika in t middelpeunt stelt, zo as dee van n Jamaikaansen skriewer en zwarte onofhaankelikheaidsvechter Marcus Garvey (den't ook vake as nen profeet ezeen wörd), en t oetroopn van Afrika, ook wal "zion" eneumd, as t gebeed woer't t eerste meanske wegköm. De beweaging wör op-erichet duur Leonard Howell. Haile Selassie zelf was juust nogal op t Westn erichet, want hee gavn Ethiopië n eerstn vlochthaawn en zeeknhoes. t Rastafarianisme köm vuural in t 20e joarhoonderd good op gang.
Naamnherkomst
n Naamn Rastafari is ne saamntrekking van "Ras" en "Tafari". "Ras" beteeknt letterlik "heuwd", en is nen Ethiopiesen titel den't te vergeliekn is met nen Europesen "groaf". Disn titel har Haile Selassie vuurdet'e keaizer wör. "Tafari" was Selassie's vrogere vuurnaam, vuurdet'e keaizer wör. Hee heetn toertieds Tafari Makonnen.
De beweaging wörd meesttieds rastafarianisme neumd, mear wat rasta's veendt det nit gepast.
God
Rasta's anbidt eenn God, den at ze Jah neumt. Jah is de dree-eenheaid zelf, dus n Vaa, de Zönne en n Heligen Geest. Rasta's meant det n Heligen Geest in iederene woont, en doarumme neumt ze zikzelf vake "I and I" (Ik en ik). Doar keump nog biej det ze det ook vake in plaatse van "vie" gebroekt, en doarmet de geliekheaid oonder alle meansken benoadrukt, umdet duurdet n Heligen Geest in iederene is, iederene geliek is.
Wat Rasta's geleuwt an de Kristelike learregel det God op de earde köm met t lief van Jezus Kristus, um de meansken te oonderwiezen. Mear ze meant vake det Zinne lessen duur babylon verdreeid wörden. n Groot antal Rasta's hebt zelfs bezwoar teegn de Engelse oetsproak van den naam (/dʒi:zəs/), en hebt lewer de Hebreeuwse vorm ('Yeshu') of n Amhariesen ('Iyesus')
n Heailigen Dree-eenheaid
n Heailigen Dree-eenheaid wörd duur Rasta's aait verbeunden an Haile Selassie, umdet den namen "Macht van de Dree-eenheaid" beteeknt. Dissen namen kreeg Ras Tafari op 2 november 1930, toew't e kroond wör duur de Ethiopiese Orthodokse Koarke.
Jezus Kristus
thumb|right|200px|ne Ethiopiese vuurstelling van Jezus oet t 18de joarhoonderd De lear det Jezus Kristus as Zönne van God op de earde köm is n kernpeunt van de Rasta-beweaging, mear doar keump direkt biej det dissen lear duur de Westerse weareld is verdreeid. Hiervuur wör in t Biebelbook Openbarings vuurzeg det Jezus wierumme zol kommen met ne nieje name den't op de plettes van alle 144.000 meest gedeenstige oonderdoan zol stoan: "En ik heurden t getal van öar det verzeageld was: en dr warn verzeageld nen hoonderd en veer en veertig doezend van alle stämme van de keender van Israël." De Rasta's geleuwt det dit gebuurden toew't Haile Selassie kroond wör, den at ze zeet as de tweede komst van Kristus of n Heailigen Geest en doarduur Jah, op disse weareld.
Rasta's meant det Jezus nen zwarten was, en det de blaanke moatskoppieje um aait as nen blaanken ofbeelden deden um de woarheaid te oonderdrukken en de hearskoppieje oawer alle volken te kriegen.
Haile Selassie
thumb|right|300px|Keaizer Haile Selassie I Haile Selassie I (1892-1975) was n keaizer van Ethiopië van 1930 töt 1974. Rasta's meant det hee was de opgestoane Jezus Kristus en doarumme de belichaming van Jah op de earde. Ze meant ook det hee de rechtveardigen zal helpn bie t maakn van de perfekte wearld, wat ze "Zion" neumt. "Zion" zol t paradies vuur de Rasta's wean. Mangs wörd Lalibela in Ethiopië an eweezn as Niej Jeruzalem, de heuwdstad van t rastaparadies, woer at n Skepper zelf wont. Van bepoalde profetiese verzn oet n Hebreeuwsen Biebel, zo as Zefanja 3:10, wordt vake ezegd det ze verdekt wiest det n Messiaansen Keuning in Ethiopië zal komn, en det vanoet Zin oogpeunt al t volk van boetn de riviern noar Um hen komn zal. Van Genesis töt Openbarings wörd Ethiopië verskeaidene moaln eneumd en is n belangriek "Biebels laand".
Rasta's köant nit geleuwn det God stoarvn kan, en toew at Selassie I oet de tied köm in 1975, geleuwdn ze det t nep was, en det'e n klooster in is egoan, en van doaroet terugge zal komn um zinne volgelingn te bevriedn en al t Kwoad oet te bann, en doarmet zinne Skepping zal hersteln.
t Wörd ezegd det in t 10de joarhoonderd vuur Kristus de Salomonitiese Liene van Ethiopië wör esticht duur Menelik I, de zönne van Salomo en Makeda, de Keuniginne van Skeba. Makeda bezoch Salomo in Israël, umdet'e har eheurd det Salomo zo onmeundig riek was. Doaroawer steet in 1 Keunings 10 vers 13: "En keuning Salomo gavn de keuniginne van Skeba al öar behaagn, wat'e begeardn; behalven wat'e öar gavn noar t vermeugn van de keuning Salomo; zo keerdn'e, en teug in öar laand, met öare knechtn." Op groond van de Kebra Nagast, n Ethiopies epies verhaal, legnt de rasta's dit Biebelse vers oet as det de keuniginne van Skeba zwanger wör van Salomo, en det doarumme Afrikaanse leu ook bie de woare keender van Israel (jödn) heurt. Beta Israel Ethiopiërs (Ethiopiese zwarte jödn) wont doar al joarhoonderte of-eslötn van de aandere jödn, en öar bestoan wörd duur de Rasta's as bewies ezeen vuur de woarheaid van t boawnstoande. Haile Selassie I was n 225sten in ne ongebrökne liene van Ethiopiese keunings dee't ofstamt van de biebelse Keuning Salomo en de Keuniginne van Skeba.
Zion teegn Babylon
Rasta's geleuwt det Zion (m.a.w. Afrika, en vuural Ethiopië) t laand tusken twee revieren is det Jah an öar beloawd hef. Um dit te haaln, munn ze de Westerse moatskoppieje ofzwearen, den at ze Babylon neumt. Ze goat dr van oet det "Babylon" op is estoan tegen de "Earde's Rechtoardige Regearder" vanof de Biebelse keuning Nimrod.
Wat Rasta's neumt zikzelf de echte keender van Israël, of keender van God. Dit idee kan komn van t Jeudse geloof det Ethiopië op n bepoald momeant wör bewoond duur ene van de verleurne stämme van Israël. Dit wörd op de Jeudse manere ook oonderstönt duur de Israëliese regearing.
Verspreaiding
Oawer de hele wearld zeent rastagemeenskopn te veendn, mer de meestn zitt in Afrika. Gröttere groepn zeent te veendn in Botswana, de Demokratiese Reppubliek Kongo, Soedan, Malawi, Ivoorkuste, Zuud-Afrika, Japan, Saoedi-Arabië, t Verenigd Keuninkriek en de Verenigde Stoaten.
Sveden
t Keunenkriek Sveden (Sveeds: Konungariket Sverige:, letterlieks vertoald: Sveedriek; Samisch: Ruoŧŧa Gonagasriika) is n laand in t Skandinoavische dail van Europa. t Is n keunenkriek mit as stoatsheufd keunen Karl XVI Gustaaf, dij keuneng is vanof 19. septìmber 1973. Sveden is t grootste laand van Skandinoavie en het 9.723.809 inwoner (2014). t Grenst in t westen aan Noorwegen, in t oosten aan de Oostzee en de Botnische golf en in t noordoosten aan Finlaand.
Provinzies van Sveden
Sveden is verduild in drij laandsdailen. Dizze laandsdailen binnen weer verduild in län (provìnzies).
De Groote Markt 30
Groote Markt 30 is ne komedieriege van RTV Oost in verskeaidene Neersassiese dialektn van de proveensie Oaweriessel, oawer n kafee in ne middelgrote stad in disse proveensie. t Spul is opnömn duur Bing Film & TV. t Wör vuurjoar 2012 elken waarkdag tweemoal oetzeundn op RTV Oost, um 19:20u en 22:20u.
Umskriewing
De Groote Markt was eerst n bekeand wielrennerskafee. De kleinzönne van n eersten oetbater, Geert Grotestroek, zit dr non op. t Kafee het nog Groote Markt, mer rechtevoort steet dr n lellik gebouw vuur, woerduur t feilik nit mear an de Groote Markt zelf lig.
t Kafee dreeinde hooldn geet nit vanzelf. Dr komt nit vulle klaantn; met n stel vaste skapzangers heuld t wal op. Hanna meant at he t wat moderner an mut pakn, mer doar wil Geert alns nog nit van weetn.
Geert Grotestroek
Grotestroek is n oetbater van de Groote Markt 30. Hee is Tukker. Hee hef trouwd west met Ellemijn, mer den gung op de löppe met nen Duutsen oondernemmer den't in de vaarknsmest is egoan en non profesjoneel korfbaltrainer is.
Dit karakter wörd spöld duur Laus Steenbeke oet Boarn.
Hanna
Hanna Tibben is de tapvrouwe van De Groote Markt 30. Hee hef ook trouwd ewest, met nen kearl den't öar min maakn, woerduur't he onzeker is wördn en doar hef he nog mangs last van.
Dit karakter wörd spöld duur Ilse Warringa oet Dalsen.
Mireille
Mireille is de dochter van Geert. Net 18 en nit heel drok met skole. Hee is drokker met kearls.
Dit karakter wörd spöld duur Karlijn Koel.
Wilco
Wilco is ene van de vaste skapzängers, mer nit umdet he nen zoepzak is. Hee dut zeepkes en haanddeuks verkoopn an bedriewe en dus ook an De Groote Markt 30. Hee is vriegezel en wont bie zin moo. Toch meant he at he mear geluk met de vröwkes hef as zin vaste moat an skap: Wesley.
Dit karakter wörd spöld duur Jan Riesewijk.
Wesley
Wesley is nen Oaweriesselsen Surinamer. Woer't he vandan keump en wat he dut wet gin meanske, mer wal at he elken dag in t kafee keump. Wesley dut gearne wies kuiern an t skap.
Dit karakter wörd spöld duur Jeffrey Spalburg.
Sjak Balvert
Sjak Tito Balvert is roadslid in de gemeente. Hee hef zik of eskeaidn en hef ne eegne fraksie opricht. Hee zeg at he in t kafee keump um te heurn wat t gewone volk te zegn hef. Feitelik keump t dr op an at t gewone volk mut heurn wat hee te zegn hef.
Dit karakter wörd spöld duur Wim Schluter.
Jeanette Balvert
Jeannette is de net wat te jonge vrouwe van roadslid Sjak Balvert. Hee har emeand at he met Sjak wat mear te pochen zol hebn, mer det vaalt teegn. Doarumme keump he zelf regelmoatig met plännekes um Sjak wat mear anzeen te geewn. Det lukket nooit heel best. t Is n klooksten ook nit.
Dit karakter wörd spöld duur Toos Ligtenberg.
Ten Kate's Dierenpark
thumb|270px|Een [[moeflon, ien van de diersoorten die in Ten Kate's Dierenpark te vienden bint. (De moeflon op de foto kump daor niet weg.)]] Ten Kate's Dierenpark is een klein dierenpark mit een kuierpad derumhenne an 't Westerveen in de Aoveriesselse plaatse Neilusen. 't Is zeuven dagen in de weke vergees te bezuken.
't Dierenpark begunde medio jaoren tachtig toen E.G. ten Kate veur de liefhebberije drei damherten op zien laand höld. Mit de tied gruide 't park uut töt zo'n vier bunder en alderhaande diersoorten. 't Beheer dervan wördden later aovereneumen deur zien zeune, Arie ten Kate.
Örgel
thumb|right|200px|Sunte Thomasörgel in [[Stroatsbörg]]
De hudige piepenörgels, ook wal koarkörgels eneumd, stamt of van n soort vroo piepenörgel, det weend duur örgelpiepen löt goan um geluud te maken. Vanof t 16de joarhoonderd gungen leu an t oetproberen met verskeaidene materialen vuur de piepen, dee't zorgen vuur n oeteenlopende wöarmte en deepte van t geluud. Disse piepen zeent oonderverdeeld in verskillende registers, dee't met verskeaidene örgelskoewen lös en dichte doan köant worden. De toetsen zeent nit geveulig, wat wil zeggen det ze aait nen eawen hartn toon teweeg brengt, wo hard of zachte a'j der ook op drukt. t Hef dus gin invlood op de dynamiek. In völle örgels zit ne treadplaanke (pedaal) woermet geluudsstoarkte veraanderd kan worden. Disse örgels bestoat in verskillende gröttes, van ongevear één kuub töt kabofn van verskeaidene verdepings hoge. Doarumme munn ze ter plekke bouwd worden, vake in koarken, synagoges, konsertgeböwwe en huze. Der bestoat ook kleaine örgels dee't te verplaatsen zeent. Der komt ook al mear hybride örgels, dee't beaide piepen en elektrise tonen hebt (det leste vake op de zwöardere bastonen, um ruumte en kösten oet te spoaren).
Der zeent ook örgels zoonder piepen, zo as t reedörgel of t harmonium. Dee gebroekt net as n trekzak of t moondörgel lochtstroom um vriestoande reedstreuke te loaten trillen.
Bie ellektriese örgels wörd t geluud ellektronies op ewekt duur één of meardere luudsprekkers. Vearder he'j nog mechanise örgels, zo as t dreeiörgel. Dee gebroekt n mechanisme det woarket duur pinnekes of beuke met geater te "leazen". Disse beuke wordt duur t örgel hen edreeid, woerbie n "örgelman" an n groot rad mut dreeien (rechtevoort wörd dit vake doan met n elektromotor). Duur disse pinnekes of geater wörd t mechanisme an of oet ezat, woerbie't de lochtstroom wörd oonderbrökken. thumb|Zuud korp in de [[duomo di Milano. De geskiedenisse van dit grote örgel (non met ongevear 16.000 piepen) geet terugge töt 1395, en t wör vuurtdoerend an epast en oet ebreaidt töt 1986 t Hudige sniejwoark is oet t zesteende joarhoonderd]]
Örgelstukke
Duur de eeuwn hen zeent dr heel wat bekeande örgelstukke skreewn. Vuural Johann Sebastian Bach hef bekeande stukke skreewn. t Meest bekeandste örgelstuk is ook van um: Toccata en Fuga in D Mineur, mer ook zin "Kleaine" Fuga in G Mineur (BMV578) en Fuga in G Majeur "Gigue" (BMV4577). n Aander bekeand stuk is Léon Boëllmann zinne Toccata oet de Suite Gothique, wat bie örgelspöllers ene van de bekeandste en meest geleewde stukke is.
Blaankenbarg
Der is een bried strand mit zeediek en boulevard. Ten oosten van de stad hej de netuurgebieden de Zeebos en De Fonteintjes; in 't zuden netuurgebied de Uutkarkse Polder. Beziens- en bezuukweerdigheden bint onder meer de Sunte-Rochuskarke, de Sunt-Antonius-Abtkarke, 't Karmelietessenklooster, 't olde stadhuus van rond 1680 in Vlaamse renaissancestiel, 't Sea Life Centre Blankenberge, 't Belle Epoque Centrum en 't Huisje van Majutte, ien van de twee aoverblievende vissershuusies.
Vissersplaatse
thumb|300px|'t Huisje van Majutte, ien van de twee aoverblievende vissershuusies, as monument bescharmd Blaankenbarg was van oorsprong een vissersgemienschop tussen de Oostdiek (de hudige Hoogstraote) en de Westdiek (de hudige Weststraote). Dizze dieken bint rond 1100 nao Chr. anelegd. In 1270 scheidde Blaankenbarg heur of van de parochie Uutkarke en kreeg stadsrechten van gravin Margareta van Constantinopel. De vloot bestund in de 13de ieuw uut meer as zestig vaartugen. Al in 1337 wördt der een vuurtoren enuumd, die oosterd op stund. Vanof 1418 haj alle jaoren de "zeezegening" deur een priester.
End 19de ieuw wördden de platte schuten vervöngen deur kielschepen, die meer diepgaank hadden. Nao de Eerste Wereldoorlog prakkezeerden ze aover een neie haven, mar daor was veureerst de centerije niet veur. Baovendien gunk de visserije in Blaankenbarg tiedens 't interbellum staorig op zien retour. Waren der in 1925 nog 51 vaartugen, in 1939 bestund de vloot uut 19 boten.
Badplaatse
thumb|300px|'t Blaankenbarger strand in 1900 Al in de eerste helfte van de 18de ieuw kwamen der toeristen hen Blaankenbarg. De Brogse stienweg wördden in 1723 anelegd en zörgde veur zowal een gruiende uutvoer van vis as een gemakkelkere verbiending veur volk uut Brogge det een daggien an zee wol verbrengen. Badtoerisme haj toen nog niet; det kwaamp op onder invloed van 't Engelse toerisme in de 19de ieuw. De eerste badcabines kooj in 1838 an 't strand treffen. Kört dernao wördden der een holten zeediek anelegd en verschenen de eerste hotels. 't indrokwekkende Casino Kursaal wördden in 1859 ebouwd.
In 1963 gunk de spoorlien Heist - Brogge lös, mit een halte in Blaankenbarg. Det maakte de stad veule beter beriekber veur toeristen, die eerder allend mit koetsen aover straoten van kienderheufies of aover zee in Blaankenbarg kunden komen. Op 't end van de 19de ieuw was de zeediek volebouwd en kwaamp der een gietiezern pier. 't Toenemende toerisme bracht wark en walvaort naor de stad en 't inwonertal gruide stark. In de jaoren dartig wördden de gietiezern pier vervöngen deur een betonnen pier en kwaamp der op de plaatse van 't olde casino een nei casino in art-decostiel.
Tweede Wereldoorlog
De Duutse bezetter brak een diel van de Blaankenbarger kustbebouwing of veur de anleg van de Atlantikwall. Der vunden geallieerde bombardementen plaatse, onder meer op de Zeediek en de Grote Mark. De villa's en hotels an de zeediek wördden in de oorlog haoste kats vernield. In 1944 wördden de haven deur de Duutsers verrineweerd, waordeur der nao de Tweede Wereldoorlog gien visserije meer was. Op 9 september 1944 wördden Blaankenbarg bevrijd deur de Manitoba Dragoons onder Eric James. Alle jaoren herdenkt ze de bevrijding op de eerstvolgende zaoterdagnommerdag mit een plechtigheid en een harmonieorkest op 't Manitobaplein.
In 1950 hebt ze de hudige vuurtoren lös edaone. Vief jaor daornao wördden de havengeul uutebaggerd en kwaamp der een jachthaven veur de pleziervaort, die meermaols vergroot is.
Nao de oorlog
thumb|300px|De jachthaven en nao-oorlogse hoogbouw Bij de heropbouw waren kwaliteit en degelijkheid belangrieker as hoe nuver of 't spul deruutzag. De toeristen kwamen al rap weerumme. Mit de democratisering van 't toerisme kwaamp der een aander pebliek. 't Dikke volk gunk meer hen Knokke en De Haan, intied det de Belgische middenklasse hen Blaankenbarg trök. Daorumme maakten elitaire hotels zoas 't Hôtel des Bains en 't Hôtel des Familles in de jaoren vieftig plaatse veur appartementsgebouwen. Nog alle zomers nemp 't antal inwoners exponentieel toe. Ok de infrastructuur umme toeristen op te vangen blif uutdijen.
't Dörp Uutkarke gunk in 1971 bestuurlijk in de maande mit Blaankenbarg, daor as 't ok an vastebouwd raakte. Vandage de dag bestiet Blaankenbarge uut de dielgemientes Blaankenbarge en Uutkarke.
Vlodrop
thumb|De [[Iezeren Rien bie Vlodrop-Station.]] Vlodrop (Limburgs: Vlórp) is een dörp in 't midden van de previncie Limburg. 't Dörp ligt in 't oosten van de rivier de Maas en in 't zuden van Roermond, aan de oevers van de rivier Roer. 't Het ongeveer 2.600 inwoners en heurt bie de gemeeinte Roerdalen.
't Was tot 2007 eein van de dreei kernen van de veurmalige gemeeinte Roerdalen, nou eein van de zes van de hudige gemeeinte Roerdalen. Veur 1991 was t een eigen gemeeinte
Tatoeba
alt=https://tatoeba.org/eng/|duum|t Logo van de webstee Tatoeba Tatoeba is n online database mit n grode collectie veurbeeldzinnen oet veule toalen. Aandere online woordenbouken richten heur op woorden, mor Tatoeba richt heur op de vertoalens van komplete zinnen. t Woord Tatoeba komt van t Japanse woord "tatoeba"(例えば), dat "bieveurbeeld" betaikent.
Inhold
Op 31 maai 2020 haar de Tatoeba Corpus meer as 8.400.000 zinnen in 365 toalen. 72% van ale vertoalens binnen van de top 10 toalen. n 104 toalen hebben meer as 1000 zinnen en 18 toalen hebben meer as 100.000 vertoalens.
De statistieken van ale toalen kinnen zain worden op.
Motte (värken)
Een motte is een vrouwelijk värken en 't wodt op de West-Veluwe ok wel zog enuumd (vergeliek mit 't Nederlaanse woord zeug). De motte voedt de keuien op en hef wieder gien weerde as melkgèver, 't melk wodt soms wel edrunken mä wodt niet in winkels verkoch. 't Woord motte kump werschienlijk van 't woord moer. De motte wodt gelieke mit de andere värkens eslach um op-egèten te wodden deur mensen. Een mannelijk värken wodt een bere enuumd.
Nedersaksiese Wikipedia
thumb|t Logo van de Nedersaksiese Wikipedia|209x209px De Nedersaksiese Wikipedia (Wikipedia in t Nedersaksies) is begunnen op 24 meert 2006. t Is bedoeld veur artikels in de Nedersaksiese dialekten die in Nederlaand en de grensstreek mit Duutslaand espreuken wörden. Op t moment hef t artikels. Der bin in-espreuken artikels, etalazie-artikels en portaolen veur onderwarpen as laandstreken, provinsies, Nedersaksiese kultuur en niejs.
De Nedersaksiese Wikipedia is an-ehaold in de Nederlaandse pers, en Nedersaksiese organisasies hebben de ensyklopedie bespreuken en deran mee-ewörken.
Kenmarken
De Nedersaksiese wiki hef n klein antal aktieve medewarkers. Veur n n antal artikels besteet op nog enkele aandere versie van Wikipedia n artikel; disse artikels gaon vake over onderwarpen die van doon hebben mit t Nedersaksies en de kultuur van de regio waor t espreuken wörden (zo as streekgebruken en schrievers). Veur artikels wörden meestentieds bestaonde aofbeeldingen van Wikimedia Commons gebruukt, mer soms wörden eigen aofbeeldingen emaakt en gebruukt. Volgens de lieste mit verschillende versies van Wikipedia hef de Nedersaksiese Wikipedia in verhouding n kwak bewarkingen, aofbeeldingen, en n goed artikeldiepte veur n uutgave tussen de 1000 en 9999 artikels.
n Aander kenmark is dat aordig wat artikels over dieren, plaanten, veurwarpen en aktiviteiten n overzichte hebben mit de verschillende Nedersaksiese benamingen derveur, die vake van darp tot darp kunnen verschillen.
Geschiedenisse
Veurdat de Nedersaksiese Wikipedia der was bestung der al n jaor of dreje n Platduutse Wikipedia. De dialekten van t Nedersaksies bin niet estandardiseerd en wörden espreuken in Noord-Duutslaand (waor ze Plattdüütsch eneumd wörden) en t noordoosten van Nederlaand. In de praktijk was de Platduutse Wikipedia n Duutse onderneming waor je je eigen an de Platduutse spelling mos houwen, die op t Duuts ebaseerd is. Veur de dialektvariaanten in Nederlaand bestung der n vakuüm vanwegen disse spelling en oek vanwegen de toenemende kloof tussen de Nedersaksiese dialekten van Nederlaand en die van Duutslaand deur de invleud van de standardtalen van beie laanden.
De uuteindelike oprichting van n uutgave van Wikipedia veur de Nedersaksiese dialekten van Nederlaand leut nao de anvraag nog maonden op zich wachten vanwegen diskussie over de vraag of disse dialecten - die deur de Nederlaandse overheid erkend en bescharmp wörden volgens t Europees Haandvest veur regionale talen of talen van minderhejen - wel n eigen uutgave verdienden. Volgens veurstaanders verschillen de dialektvariaanten in Nederlaand te veule van die in Duutslaand - of in elk geval in eschreven vorm - um onder één dak te kunnen. De enigste naodrokkelike tegenstaand richtten zich op de vraag of de uuteenlopende Nedersaksiese dialekten van Nederlaand (zo as t Gronings, Twents en Veluws) wel samen zollen kunnen gaon in één uutgave. Mer veur n zelfde laandelike groepering was al ekeuzen in t geval van de Platduutse Wikipedia.
Tiejens t bestaon van de Nedersaksiese Wikipedia hef t antal strukturele gebrukers - inhouwelike schrievers zowel as gebrukers die der eigen op onderhoud richten - klein ewest. Der bin meestentieds minder as tien personen an t wark op de wiki, waorvan de meeste beheerdersrechten hebben. t Kleine antal schrievers is kenmarkend ebleven, ondanks pogingen om meer schrievers te kriegen, bieveurbeeld via radio-uutzendingen waoran individuele gebrukers mee-ewörken hebben.
Vandalisme - t anmaken van onzinartikels, t vortdoon van inhoud, de boel bie mekaar vleuken - he'j niet zoveule as op aandere wiki's. Gewoonlik wörden vandalisme nog de zelfde dag weerummedreid, vake binnen n paor uren of minuten.
Kategoriseren van dialekten
De Nedersaksiese versie hef vanaof de eerste maonden n koppel aktieve gebrukers die verschillende dialekten praoten, die al doonde veurzieningen tröffen um de verschillende dialektgroepen en spellingrichtlienden (der bin verschillende erkende spellingsystemen ) n plaotse te geven. Elke medewerker kan in zien of heur eigen dialekt schrieven en t artikel kategoriseren naor dialectgroep. As t n beginnetjen is, kunnen aanderen t anpassen an der eigen dialekt en uutbreien. As t artikel langer is, dan wörden de tekste die der laoter bie ezet is, haost altied wel ummezet naor t oorspronkelike dialekt.
Verschillende taalkundigen gebruken verschillende onderverdelingen van t Nedersaksies. De heufdgroepen waorveur op de Nedersaksiese Wikipedia kategorieën bestaon bin:
t Is gebrukelik dat teksten in n dialekt uut de Duutse grensstreek eschreven wörden in n spelling die veur de Nedersaksiese dialekten in Nederlaand geldt.
1988
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in dit jaor
Socialistische Partij
De Socialistische Partij (SP, van 1972 - 1993 de Socialistiese Partij) is ne Nederlaandse politieke parti'je met demokraties-sosialisties oetgaangspunten, dee't sund mei 1994 as opposietsieparti'je in den Tweeden Kamer zettels hef.
Kernweerden veur de parti'je bunt "menselike weerdigheid, geliekweerdigheid en solidariteit", fundamentele kritiek op t kapitalisme en demokratisering van de maotschappi'je, de ekonomie inbegreppen.
De SP is nao de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 de 6e parti'j van Nederlaand met 14 zettels. Parti'j-anvoerder en fraksieveurzitter is Lilian Marijnissen. Parti'jveurzitter is Jan Marijnissen den veurhen ok fraksieveurzitter en parti'j-anvoerder ewest is, totdat e de leiding an Agnes Kant gaf, dee't weer de veurgangster van Emile Roemer was. Roemer weer de veurganger van Lilian Marijnissen.
Iessellaands
thumb|300px|De Dèventer geestelijke [[Geert Grote gebruukten 't Iessellaands, een schrieftaal mit Nedersaksische en Nederlaandse kenmarken, veur zien Getijdenboek]]
Iessellaands (Nederlaands: IJssellands) is een deur mederne taalkundigen gebruukte benaming veur een schrieftaal die ze in de Hanzetied (roegweg tussen de 13e en de 17e ieuw) gebruukten in de Iesselsteden Kampen, Zwolle, Dèventer, Zutfent en Doezebarg. Dizze schrieftaal kenmarkt ze ok wal as Oostmiddelnederlaands.
Ontwikkeling
In talig opzicht was noordoost-Nederlaand al vrog een oavergaanksgebied. In de schrieveri'je wördden 't zo vanof de Hoge Middelieuwen staorigan meer beïnvloed deur 't westen. Een belangrieke reden hierveur was det 't hudige Overiessel en Drenthe onder 't bisdom Utrecht vielen.
Veurdet de schrieftaal dudelijker vernederlaandsten, ontstund in de Hanzesteden an de Iessel in de Late Middelieuwen een tussenvariaant tussen 't Middelnederlaands en 't Westfaolse Middelnederduuts. Dizze schrieftaal wördden onder meer gebruukt deur de invloedrieke religieuze beweging van de Mederne devotie.
In de 17e ieuw hef de Nederlaandse schrieftaal 't Iessellaandse taaltype kats vört ejeugen.
Veurbielden
thumb|Stien mit een tekst van Geert Grote in de [[Broederenkarke in Dèventer]] Uut Geert Grote (1340-1384) zien Getijdenboek:
Mederne spelling en interpunctie:
Uut 't Rentenboek van het Olde Beghijnenhuis (Zwolle, 1368-1572):
Beentjesgraven
Ligging
De Beentjesgraven löp van ongeveer De Balk (waor 't kenaal naor 't zuden richting Vechte deurlöp as de Stouwe) in 't noordoosten töt De Meele in 't zuudwesten (waor 't uutmondt in de Dedemsvaort en de Buldersleiding). 't Kenaal lig net ten noorden van de N377, die op zich weer 't tracé volgt van de diels verdwenen Dedemsvaort. De stroomrichting is van 't oosten naor 't westen: allennig al de vroggere gemiente Neilusen hef van noordoost naor zuudwest een heugteverschil van 3,7 meter. Vrogger leup de Beentjesgraven westerd uut deur töt Asselt, waor later de Dedemsvaort zol lopen, en dan noordelijk töt bij De Sluus.
Geschiedenis
De oldste vermelding (1413) sprek van de Berendesgraven, wat döt dèenken det 't kenaal een graafwark is daor as iene Berend wat mit van doen had, en det de vörm "Beentjesgraven" een latere Hollaandse verbastering is. In det jaor, blek uut 't archief van 't Zwartewaterklooster, wezen de arfgenamen van de marke van Roevène en de marke van Dalsen 't kenaal an as markegrèenze: "Den Hoidijk up Berendesgraven daer van voirt up an des Bisschopsgraven als die langes wijze toenerwaert". Hier leup later ok de grèenze tussen de gemientes Stappest en Neilusen. Op een kaorte van tussen 1724 en 1755 deur laandmeter W. Hattinga of ien van zien zeuns, D.W.C. en A. Hattinga, stiet de "Beenties Graven" inetiekend.
Aover de Beentjesgraven en nog een aander, zudelijker kenaal, de Grote Hermel, kwamen ze in vrogger ieuwen vanuut Zwolle en Asselt in kleine booties törf halen uut 't grote vene det hum uutstrekte an weerskaanten van de Riest. De beide stroompies waren daor belangriek veur, want vervoer aover laand was nauwelijks meugelk. In de eerste helfte van de 19de ieuw is 't gebied beter ontsleuten deur de anleg van 't grotere kenaal de Dedemsvaort. De ligging van de buurtschop Den Hulst ('t latere Neilusen-Noord), die al lange veur 't uutgraven van de Dedemsvaort bestund, hangt samen mit de loop van de Beentjesgraven.
Det de Beentjesgraven een vervoersaoder ewest hef, kuj opmaken uut 't jaagpad det nog langs een diel dervan löp en det now toegaankelk is veur kuiervolk.
Weenterboarg
thumb|right|200px|Stadwoapn Weenterboarg
Weenterboarg (Duuts: Winterberg) is ne plaatse in de Duutse deelstoat Noordrijn-Westfoaln in de regio Hoogzoerlaandkreenk. n Stad hef 14.300 inwonners. plaatsn in de buurte beent Arnsberg, Brilon, en Willingn.
Weenterboarg in Zoerlaand is vuur Neerlaanders t körtste bie vuur weentersport. Met n uur of 3 kö'j dr al komn. Doarnöast kö'j in t weenter aait op snee rekn, umdet ze doar grote sneekanonn hebt. Nöast t grote skigebeed hef Weenterboarg ook 2 springskaansn en ne offisjele rodel- en bobsleebaane. t grötste skigebeed lig roondum n boarg de Kale Astn.
Newton zien wetten
thumb|300px|Titelziede van Newton zien Principia, mit wiezigings van de schriever zelf veur de tweede drok Newton zien wetten bin drie netuurkundige wetten in de klassieke of Newtoniaanse mechanika, eformuleerd deur Isaac Newton. Ze beschrieven de verholding tussen de beweging van een veurwarp en de krachten die daor invloed op uutoefenen.
Weenterboarg
Döarpkes noabie Weenterboarg
Ooldastnboarg, Ooldnveeld, Elkeringhuuzn, Greunebach, Hildveeld, Hogeleie, Langewiese, Lenneplaatse, Mollseifen, Niejastnboarg, Neersveeld, Siedlinghuuzn, Silbach, Weenterboarg en Tuuskn
Newton zien wetten
De eerste wet: de wet van de traogheid of inertie
Neffens de eerste wet blif een veurwarp ofwel in rust, ofwel rechtliendig bewegen mit aldeur dezelde snelheid, totdat d'r een resulterende kracht (de netto som van alderhaande krachten) van buten invloed op uutoefent.
De tweede wet: kracht veraandert de snelheid
Neffens de tweede wet is de maote waorin de impuls van een veurwarp veraandert recht evenredig mit de resulterende kracht die d'rop uutoefend wodt. De veraandering volgt de rechte liende waorin de kracht warkt. Veur een veurwarp mit onveraanderlike massa geldt dat de resulterende kracht die derop uutoefend wodt geliek is an de massa vermenigvuldigd mit de versnelling.
De darde wet: aktie ↔ reaktie
Neffens de darde wet is et zo dat as et iene veurwarp kracht uutoefent op et aandere, dat aandere veurwarp een kracht van gelieke starkte in teugenestelde richting uutoefent op et eerste veurwarp.
Newton zien gravitatiewet
Ie hebben ok nog Newton zien gravitatiewet, die soms aneduud wodt as Newton zien vierde wet. Neffens disse wet oefent elke puntmassa een kracht uut op elke aandere puntmassa. Disse kracht is ericht langs de liende die de beide punten verbiendt en is evenredig mit et produkt van de massa's, en omgekeerd evenredig mit et kwadraot van de ofstaand tussen de beide massa's.
As allennig de eerste drie wetten bedoeld wodden, wodden die ok wal naoder aneduud as Newton zien bewegingswetten.
Ontwikkeling
Disse drie bewegingswetten, krek as de gravitatiewet, bracht de Engelse wetenschopskerel Isaac Newton veur et eerst bi'j mekaer in zien Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (De wiskundige begunsels van de netuurfilosofie) uut 1687, kotweg de Principia enuumd. Mit de wetten verklaorde en onderzocht Newton de beweging van vule fysieke veurwarpen en systemen, waormit e de grondslag verschafte veur de klassieke mechanika. De eerste wet is een herformulering van Galileo Galilei zien traogheidswet.
Paries
left|100px
thumb|250px|Paries
De Seine-reviere streumt deur et oldste stuk van Paries, woardeur de stad in tweejen edeeld wörd. Et noordoosteleke deel is umsgeveer tweemoal zo groot as et zuudoosteleke deel. Rond de reviere stoat verskeidene bossen.
Paries is et harte van de Fraanse ekenemie, politiek en kultuur. Der bunt völle kunstmusea en historiese bouwwarken te vinden. Paries is ok ne knuppe in et Fraanse verkeer, met ne oetebreide metro, vleegvelden en stations. De Metro is ebouwd in 1900 en de totale metrolienen bunt meer as 200 km lang.
De stad hef ne multikulturele oetstroaling, onder meer umdat meer as 20% van de leu neet oet Frankriek kump. Doardeur hef Paries n varieerd anbod van restaurants, met kökkens oet alle deeln van de weald.
Et bekendste bouwwark in Paries is den Eiffeltoorn, fealek n tiedelek gebouw veur de wearldoetstalling van 1889, en ontworpen deur Gustave Eiffel. Et is met 327 meter ok et hoogste gebouw in de stad, en trök völle toeristen.
De breedste, duurste en bekendste stroate van Paries is de Champs-Élysées, die niet allenig in Paries bekend is moar ok wearldwied.
Eeln
Kattegerie:Plaatse in Oaveriessel
Eelen
Haorste
Haorste (Zwols: Öörst, [œː ʀ st]) is een buurtschop en buurt in de gemiente Zwolle. Haorste lig in de wiek Vechtlaanden en maakt daor samen met Brinkers-oeke en Langen-olte diel vanuut. In 2017 ad Haorste 265 inwoners op een gebied van 13,10 veerkante kilometer. De buurt Haorste is met een bevölkingsdichtheid van 20,2 dunbevolkt. In Haorste woont veural boeren. Ten oosten van de A28 lig de polder Haorstermärkte. Töt 1 augustus 1967 beheurden Haorste töt de gemiente Zwollerkärspel. Zo midden in de buurt lig de egräven Bomhofsplasse. In et westen löp de Vechte.
Geschiedenisse
In 1381-1388 kump de näme Haorste veur as Haerste en in 1665 as Haerst. De näme wördt ouk wel upevat as haar-sete, en nederzetting bi'j en haar, maar is eigenlik een variaant van hörst. Een haar is een 'zandige rugge', een hörst is een begruuide heugte.
Vrogger was Haorste zompig. In de winter stund het gebied nog wel iens onder wäter, maar in de zommer ko-j er onder aandere koeën vinden. In de jaoren twintig en därtig is het moerassige laandschop verdwenen deurdät de Ofsluutdiek en et gemaal Streukelerziel ebouwd wieren. Nao de Twiede Wereldoorlog bint er tal van boederi'jen ebouwd in Haorste umdet et gebied now dreuger was.
Op de olde zaandrugge (de Doornweg volgt disse zaandrugge) bi'j Haorste ku-j olde Saksische boerderi'jen vinden. Disse zaandrugge is ok de ontginningsas ewest van et gebied. Het gebied tussen de A28, de zuudelike Roetenweg en de Stienwetterink is as veldontginning ontstaone.
Baodem
Vrogger toen as de Ofsluutdiek en et gemaol Streukelerziel nog niet bestunden, was Haorste een zompig gebied (broeklaand). Er was hier vrogger ok een broekbos te vinden. De grond is in dielen van Haorste moerig, zo umsgelieks ten noorden van de Bomhofsplasse. Ten zuden van de Bomhofsplasse ku-j eerdgrond vinden, ten westen vaaggrond (kalkloos). Körtbi'j de ofslag Ommen he-j nog een klein stokkien podzolgrond. In het noorden he-j ok nog (eerd)veanegrond. Aandere gronden die a-j in Haorste vinden kunt bint rauwveanegrond en humuspodzolgrond.
De Roeten bint een kwel gebied.
François Hollande
duum|François Hollande in 2015 François Hollande (Roeaan, 12 augustus 1954) was den 24sten president van Frankriek, dee at deende van 2012 tot 2017.
Leer (Oostfraislaand)
Leer is n stad in de Duutske bondesland Nedersaksen in Oostfraislaand un het 34.226  inwoners (2017). Se is nah Emden un Aauwerk de dartgröttste stad in Oostfraislaand.
Zaand
thumb|300px|'t [[Kootwiekerzaand, een zaandverstoeving op de Veluwe]] Zaand is korrelig spul wat miest bestiet uut kleine dielties stien en mineraolen. 't Kan verscheiden samenstellings hebben; vake bestiet 't uut siliciumdioxide in de vörm van kwarts. Behalve uut ofbraakmateriaol van gestientes kunt de körrels van organische ofkomst wezen, zoas van nunen of koraal.
Zaand wördt eklassificeerd naor de grootte van de körrels, die varieert van 63 micrometer töt 2 millimeter. Groffere körrels wördt grind enuumd; fienere körrels nuumt ze silt. De term zaand kan ok verwiezen naor een grondsoorte waorvan de massa uut meer as 85 percent dielties van zaandkörrelgrootte bestiet.
Haoste aoveral kun ie zaand vienden. 't Vörmt dunen en straanden langs de kust. Ok kump 't veur langs en in revieren en stroompies, in en um meren, in grotten, mienen en zaandofgravings, op bargwaanden en heuvels, bij gletsjers, in de woestijn en as sediment in de zeeën. 't Kump bename veur as sediment, det wil zeggen det 't zaand miteneumen is deur water of wiend.
Zaand daor aj cement van kunt maken bint mèensen barre drok op. Ok is zaand niet duur, umdet 't op veule plaatsen riekelk anwezig is. Ie kunt 't op verschillende menieren winnen: dreuge uut groeves of ofgravings, of nat onder de waterspiegel. Veur det leste wördt hydraulische "winzoegers" gebruukt.
Eglė Jurgaitytė
Eglė Jurgaitytė (Vilnius, 24 jannewaori 1998) is ne Litouwse zangres. In Litouwen is hee bekant van leedjes als Angelas, Strazdas en Ela ir Bela. Hee hef n beatje internasjonale bekandheid deur zinne deelname an t Junior Eurovisiesongfestival 2008 met zin versken Laiminga Diena woarmet he met 103 puntn ne derde plaatse kreegn, wat dus ok t heugste is wat Litouwen ooit op t Junior Eurovisiesongfestival ekriegn hef.
Leawnsbeskriewing
Sind he veer joar old was hef Jurgaitytė an meerdere meziekwedstriedn met edoan in Litouwen. Hier wör ok de biezeundere kenmarken van zinne stemme ontdekt - de meeste verskes dee he zung warn emaakt veur volwassenen. Dit zorgen det he he op ne junge leaftied al meerdere stemmetechniekn vuur volgöaiden hef eleard. Hee is dan ok de winneres van völle meziekwedstriedn oaver t hele Europa, onder mear in Duutslaand, Pooln, Bulgerieje, Spanje en Oekraïne.
Heezelf zegt at hee de meeste wille hef as he kan dansn, zingn, toneelspöln en optreedn vuur völle leu. In zinne vrieje tied skrif he gedichen en de tekstn veur zinne leedjes.
Berlien
thumb|Brandenburger Tor Berlien is de heufdstad van Duutslaand, en ene van de zestien deelstoaten in et laand. Der wont 3,4 miljoen leu en is doarmet Duutslaands grootste stad. De stad zelf is de tweede stad van Europa noa Londen. Met de veursteaden meterekkend is et et achtste versteadelekt gebeed van de Europese Unie. Zee ligt in et noordoosten van Duutslaand, en is et middelpunt van de Berlien/Brandenburg regio, met meer as 4,4 miljoen leu oet ovver 190 laanden.
Berlien hef n emoategd klimaat deur eure ligging. Een daarde van de stad besteet oet bossen, parken, revieren en meern.
Dominikaanse Reppubliek
De Dominikaanse Republiek (Spaans: República Dominica, oetsprökken as [reˈpuβlika ðominiˈkana]) Is nen stoat op et eiloand Hispaniolia, deel van de eiloandengroep de Grote Antillen in et Karibisch gebeed. 'n Daarde deel van et eiloand heurt an 'n stoat Haïti, woerduur at Hispanjolia ene van de twei Karibische eiloanden is woer at twei stoaten op lignt. Op Kuba noa is de Dominikaanse Republiek 'n grötsten Karibischen stoat met 48.442 kilometers in et veerkoant an loand en ongevear 10 miljoen leu.
Berlien
As eerste eneumd in de 13e eeuw, Berlien was op de riege de heufdstad van et Prusiese Könninkriek (1701–1918), et Duutse Riek (1871–1918), de Weimar Republiek (1919–1933) en et Daarde Riek (1933–1945). Noa den tweeden wealdoorlog was de stad in tweejen verdeald. Oostberlien wodden de heufdstad van Oostduutslaand, Westberlien wodden ne Westduutse eksklave, umgevven deur de Berliense mure (1961–1989). Noa de hereaneging van de beide Duutslaanden in 1990 wodde de stad weer de heufdstad van Duutslaand.