cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harderwieker ruut (Galinsoga)
Verspreiding
't Geslacht is ofkomstig uut de tropische en subtropische gebiejen van Amerika (Neotropis).
Harderwieker ruut is in Europa in-evoerd en komt noen gewoon in 't wild veur. Vrogger dochten ze op verschillende plaotsen op de Veluwe dat disse plant uut Harderwiek over was kommen weien, en umdat 't zo vaak veurkwam dochten ze dat 't een ruutsoort was. Van Putten/Niekark tot an Oldebroek heet 't dan oek harderwieker ruut.
Onderverdeling
Deurdat ze tegenoverstaonde blaojen hen, wat in de composietefemilie niet zo vaak veurkomt, denken ze an een nauwe verwantschap mit Ambrosia.
't Geslacht bevat werschienlijk tien tot dartien soorten.
Thorshoaven
thumb|De liggen van de stad Thorshoaven (ien t rood) Thorshoaven (Faeröers: Tórshavn; Deens: Thorshavn) is de heufdstad van de Faeröer. De Faeröer bestaait oet aailaanden dij veur n groot dail zölvenbesturend binnen mor nog aaltied bie de keunekriek van Denmaark heuren. De stad Thorshoaven is legen op t aailaand Streymoy en het 13.000 ienwoners (2008). As de haile metropool mitrekend wör, den binnen der ien Thorshoaven sikkom 20.000 mìnsken. De noam van de stad betaikent hoaven van Thor (Thor zien hoaven) mor de mainste lu ien Thorshoaven zölven nuimen de stad voaker Havn. De stad wör sticht ien de 10e aive en wör tiedens de Twijde Wereldkraig bezet deur t Verainegd Keunekriek.
Trekpot
Traditsjonele wordt in Oostfreislaand de trekpot op n steufke zet mit waarme kolen of n keerze rin oem de tee waarm te hollen.
Thorshoaven
Klimoat
Ien Thorshoaven binnen de zummers kòld en bie t wintern gemoategd mit tempereturen mainsttieds nait under t vraispunt. Veul wolken zörgen der veur dat der nait veul zunneschien is op t aailaand.
Edda
thumb|right|200px|Vuurkaante van t book de Edda (oet et Oold-Noors, meervoold Eddur) is nen naam den at kan duden op de oold-Noorse Dicht-Edda en de Verhaal-Edda, dee at beaide in Ieslaand wörden op eskrewen in et 13e joarhoonderd. Ze vormet de heuwdwellen van de kennis dee'w non hebt oawer Middeleewse Noorse mythologie en de tradisie van de skalds in Ieslaand. De euldere gedichten oet de Edda köant al völle eulder wean en moond op moond wean oawer edreagen vuur verskeaidene joarhoonderte, woerduur at ze de Vikingtied hebt met emaakt.
Woordherkomst
Der bestoat verskeaidene verhalen oawer de betekenis van et woord Edda. Enen doarvan is det et woord lik op et Oold-Noorske woord vuur "oawergrotmoo". Ne aandere verkloaring is det et woord of is eleaidt van óðr, wat "dichtkeunst" betekent. Ne doarde verkloaring is det et is of eleaidt van Oddi. In de tied at de Edda skrewen is, was det ne plaatse was woer at völle studeanten oonderwies kregen, woeroonder Snorri Sturluson. Wt Meest geleufweardige idee is det et is of eleidt van et Latien, as verkleainwoord "edo" (ik bedeanke [gedichten]). Dit zol ne noabootsing wean van et Oold-Ieslaandse "kredda" (biegeleuf), wat is of eleaidt van et Latiense "credo" (ik geleuwe). Et woord Edda zelf kan wal ne verbastering wean in et Proto-Germaans as nen tegenhanger van et oolde Sanskriet-woord Veda (letterlik "kennis").
Dicht-Edda
De Dicht-Edda, ook bekeand as de Sæmundar Edda of de Euldere Edda, is ne verzameling van Oold-Noorse gedichten van et Ieslaandse haandskrift Codex Regius ('et Keuningsbook'). Nöast de Verhaal-Edda (zeet hieronder) is de Dicht-Edda de belangriekste welle oawer Noorse Mythologie en Germaanse heeldenverhalen. Et eerste deel van et Keuningsbook hef gedichten oawer et opbouwen en ofbrekken van de Oold-Noorse mythologiese wearld en eankelverhalen oawer goden zo as Woden, Donar en Heemdal. De gedichten in et tweede deel verhaalt van heelden en heeldinnen zo as Sigurd den Drakenslachter, Brynhildr en Gunnar.
Bisskop Brynjólfur steurden et Keuningsbook as kado noar Keuning Frearik III van Deanemarken, vandoar den naam. Et hef hoonderden joaren in de Keuninklike Bookhalle van Kopenhagen eleagen, vuur at et in 1971 an Ieslaand wier edoan wör.
Verhaal-Edda
De Verhaal-Edda is een Ieslaands haandbook van dichtkeunst met völle mythologiese verhalen. Et steet ook bekeand as de Jungere Edda of Snorri zienen Edda (noar Snorri Sturluson, woervan as de gelearden meant at et den samensteller is). Et har as doel um Ieslaandse dichters en leazers oet te leggen wodöanig as ze kleane vernemstigheden van et alliteratieve gedicht mossen begriepen en vat mossen kriegen op de völle mythologiese verwiezings achter de völle kennings dee as in skaldiese dichtkeunst gebroekt wörden.
t Wör um en noabie 1220 eskrewen duur gelearde en geskiedkeundige Snorri Sturluson. Et besteet nog in zeuwen heuwdhaandskriften, dee as op wörden etekend tusken ongevear 1300 en 1600.
De Verhaal-Edda besteet oet een vuurwoord en dree ofzeunderlike beuke: de Gylfaginning, oawer et ontstoan en neergoan van de Goden; de Skáldskaparmál, ne tweesproak tusken Ægir, god van de zee en Bragi, god van de dichtkeunst; en de Háttatal, ne oetwoarking van dichtvörme dee as in Noorse Mythologie gebroekt wordt.
Ried fan de Fryske Beweging
De Ried fan de Fryske Beweging (RfdFB) (Nedersaksies: Road van de Friese Beweaging) is ne Friese belangenorganisatie dee-t zich inzet voor et behold van de Friese sproake en kultuur. De organisatie besteet oet vri-jwillegers en is helemoale onafhankelek. Den road is op-ezat als ne stichting en stridt veur de belangen van verskeidene Friese organisaties. De stichting draejt voornamelek op de steun van zo'n 500 donateurs.
Geschiedenis
De stichting Ried fan de Fryske Beweging is op-ericht in 1945 met as dool um as Friese beweaging ét kontaktpunt te wean noar de regering en andere ovverheden. Dit idee ontstond kort na den oorlog bi-j verskeiden organisaties as 'It Selskip foar Fryske Tael en Skriftekennisse' (et gezelskap veur Friese sproake en geskrift), et Kristlik Frysk Selskip (et Christelek Fries gezelskap), it Roomsk Frysk Boun (den Rooms-Friesen bond) en it Frysk Boun om Utens (den bond veur Friezen boeten Friesland). Deur onder énen koepel samen te warken wodden de krachten ebundeld. Et belangriekste kerndool was um et Fries vaster in de wet te verankeren. De Nederlandse regering had tot dee tied veur et Fries weinig tot niks juridies ereageld. De konstruktie van den Road gaf de leu de meugelekheid om zich direkt of indirect te organiseren. Noast de an-eslotten organisaties konden ok leu lid wodden van den Road. Oet dee leaden wodden bestuursleaden ekozzen dee-t samen met de organisaties et roadsbestuur vormden. Vanof de oprichting is et antal an-egeslotten Friese organisaties egreujd.
De organisaties
De volgende organisaties bunt op dit moment an-eslotten bi-j de RfdFB:
Aktiviteiten
In de eerste 50 joar hef den Road akties evoerd um de wetgevving te veranderen. Halverweage de joaren 90 is den road begonnen um et Fries te stimuleren in informele situaties. Dat streaven is weerumme te vinden in verskeidene aktiviteiten.
Projekten
Den RfdFB organiseert oetènlopende aktiviteiten um et Fries te promoten. De meest in et oge springende aktiviteiten bunt:
Eerdere projekten van de Ried
Vandage den dag
De Ried is rechtevoort et beste te vergelieken met ne konsumentenorganisatie veur de Friese sproake en kultuur. De Ried spant zich in veur leu dee-t meer wilt met et Fries. De Ried onderhöld kontakten met ovverheden, offisjele instanties, bedrieve, vereanegingen en partikulieren. De RfdFB warkt samen met Tûmba. Tûmba is ne organisatie dee diskriminatie teggengeet. Op de webstea van den Raad steet n antidiskriminatieformulier. Dat kan in-evuld wodden en dan wöd den klacht door-egovven aan Tûmba. Tûmba handelt in samenwerking met de Ried de klachten af.
Rifferenties
<References />
Literatuur
Sj. van der Schaaf, Skiednis fan de Fryske Beweging. Leeuwarden 1977.
Tongeren (Gelderland)
De buurtschap ligt op ongeveer vief kilometer ten westen van Epe, en ongeveer zeuven kilometer ten zuudoosten van t Harde. De buurtschap hef volgens t Sentraal Buro veur de Staotistiek (CBS) 30 inwoners, waorvan 10 vrouwlu en 20 keerls. .
Op t landgoed, zo'n viefhonderd bunder groot, he'j veural heedvelden, mit n uutgebreid fiets- en wandelnetwark. Tongeren had één basisschoele die sinds t einde van de jaoren 90 niet meer as schoele gebruukt wordt. Tegenswoordig worden in t olde schoelgebouw verschillende (kleinschaolige) evenementen eholden.
Natuur en kultuur
Vandage de dag bestiet t landgoed uut loofbos, dennenbos, heed, landbouwgronden en boerderiejen. n Deel van Tongeren is openesteld veur wandelaars, t andere deel is wildrustgebied. t Is t leefgebied van edelhart en wild varken en ok de dasse hef der n burcht. In de bos breujen havik, buizerd en katule. Op de heed kommen nachtzwalve, gaele garste, roodborsttapuit en boomleeuwerik veur. Swienters verblif der vake n klapaekster. In de heed zit ok n redelik antal adders. Ok de kleine aeverdasse, zandaeverdasse en bliende slange leven der. In de paartied, rond einde meert, bint flinke groepen heedkikkers te zien en te heuren en sinds kort ok de rugstreeppadde.
Rieksweg
thumb|[[Hectometerpaole|Hectomeaterpööltien van Riekswäterstaot]] Een rieksweg is een weg die volgens et CBS in eigendom, beheer en in onderhold bint bi'j Riekswäterstaot. In 2017 is de umschrieving van een rieksweg veraandert waordeur het antal kilometer rieksweg geliek is an het antal netwärkkilometers rieksweg. In de sprektääl wördt met snelweg väke een rieksweg bedoeld. Zie hoeft echter niet gelieke te wean umdät zowal N- als A- weagen rieksweagen kunt wean.
right|Rieksweagenkaort
Verwiezings
Veur de informatie op disse pagina is gebruuk gemaakt van wegenwiki.nl.
Wessel (Barreveld)
Wessel is n buurtschap in de gemeente Barreveld, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand.
Wessel (naam)
Den naam Wessel is ne verkleanvörm of plezerigen variaant van den Germaansen naam Werner. Den naam keump nog wal es vuur in Nederlaand, Duutslaand, Freeslaand en Zuud-Afrika. As achternaam is Wessels vuural in Tweante, mer ook in Zuud-Afrika (bv. akteur en zanger Robbie Wessels) bekeand.
Wessel (Barreveld)
De eerste verwiezingen naor de buurtschap Wessel bin van 1146 (as Wehsle) en 1183 (as Wesle). In geschriften uut de 15e eeuw wort der espreuken over de "Erve ende gued te Wassel in den kerspele van Barnevelt" (ong. 1430). Laoter kwam ok Wijssel veur, maor nao 1572 staot t bekend as Wessel.
Over de oorsprong van de naom is niet zo veul bekend. De gedachte dat de buurt (de buurtschap) van Wessel zien naom te danken het an n baron Van Wessel, n jagermeister, is niet zeker.
Achterveld (Barreveld)
t Barreveldse Achterveld is n oostelik butengebied van t daarp Achterveld. Dit deel van Achterveld leit niet in de Utertse gemeente Leusden, maor in de gemeente Barreveld. t Het zo'n 125 inwoeners.
Der staon twee gemeentelike monumenten, n schaapsschot en n boerderie.
Beune
right|250px|thumb|n Beun De beune is t bovenste dail van n gebaauw dat direkt onder dak ligt en dat maisttieds broekt wordt veur opslag van spullen. Tegenswoordeg is de zv-kettel voak op zolder te vinden.
t Bovenste dail van n gebaauw mit plat dak wordt maisttieds gain zolder nuimd.
As der n (sloap)koamer timmerd wordt binnen beune, wordt dat n beunkoamer nuimd. Mit de beunkoamer wordt ook wel ais de hazzens aanduud, dat ja ook ien bovenste dail van t lief zit.
t Woord beunhoas betaikent aine dij waarkt veur geld dat nait registreerd wordt en woar dus gain belasten over betoald wordt. Ien t Nederlaands hait dit zwartwerker, môr t Nederlaands het ook t Grunnegse woord as lainwoord overnomen ien zin van beunhaas. t Woord is ôflaaiden van t fait dat man nait zain kin wat der op de beun apmoal gebeurt.
Ien Grunnen haren hoezen van oorsprong gain beune. Hoeskes waren zo lutteg dat zai gain beun hebben konden, of de bovenverdaipen was zo groot dat t gewoon n koamer was. t Woord beune verwiest van oorsprong den ook noar n beun van n schuur. Bie Oldambtster stees wazzen de beunen voak enörm groot. Dit wör voak broekt as heuschuur woar t streu en t heu dreugd wör. Tuzzen t heu was vrouger t perfekte stee veur boerendôchters om moal wat stiekems te doun.
Kallebroek
Kallebroek (Nederlaands: Kallenbroek) is n buurtschap in de gemeente Barreveld, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt ten westen van t daarp Barreveld. Deur de kombinaosie van t bosrieke laandgoed Erika en t boeren karakter van de buurtschap staon t laandgoed en de buurtschap ok wel bekend as t Paradies.
De naom van de plaots is te verklaoren deurdat de waoterstroom, de Esvelderbeek, bie de plaots kouwer was as bie aandere plaotsen. n Letterlike vertaoling van Kallebroek zou kouwerbroek of kouwerwaoter eweest hen.
De plaots staot bekend um de wiendkorenmeul Den Olden Florus, die ok wel de Kallebroeker Meul eneumd wort. Hoe oud de meul noe krek is is niet bekend; de oudste verwiezing stamt uut 1403. De meul zo as die noe is mot veur 1584 ebouwd wezen. De meul is daornao verschillende keren op-eknapt.
Twaalfjaorig bestaand
Et Twoalfjoarig Bestaand of Treves was ne tied van 12 joar van woapenstilstaand in den Tachtigjoarigen Oorlog woarin neet of hoast neet deur de opstaandelingen in de Republiek en de Spanjoarden evochten wodden. Et bestaand duurden van 1609 tot 1621.
De eerste bespreakingen begonnen in 1606. In april 1607 wodden n staakt-et-vuurn uut-eropen, noadat Jacob van Heemskerk in den Slag bi-j Gibraltar was um-ekommen. Spanje eisten van de Republiek dat den handel op Zuud-Amerika zol wödden op-egeaven, de veurenommen West-Indiese Companjie mocht neet tot staand kommen. Bi-j et vredesoaverleg in Antwarpen wodden beslotten den stried tiedelek te staken. Et bestaand ging in op 9 april 1609. Hiermet begun de rolle van de Republiek as ne feitelek erkende unofhankeleke meugendheid; Engelaand en Frankriek kreggen Nederlaandsen verteggenweurdegers, mit Venetië (verdrag eslotten 31 december 1619), Marokko (verdrag eslotten 24 december 1610) en et Ottomoanse Riek wödden diplomateke betrekkingen an-egoane. Under vrömde vlagge is mit Zuud-Amerika handel edreaven.
In 1621 bunt de vi-jandelekheden wier begunnen en de oprichting van de WIC kump ok uut dat joar.
Politeke onröst
Tiedens dit Twoalfjoarege Bestaand kwam der n ende an de eenheid binnen de Republiek der Zeuven Veraenigde Nederlaanden. De spanningen tussen prins Maurits en Johan van Oldenbarnevelt lepen rap wieter op. Al in 1600 was prins Maurits teggen et sturen van et leager noar Duunkarken ewest; n besluut dat deur Johan van Oldenbarnevelt was deur-edrukt. Den Slag bi-j Ni-jpoort den volgden wodden zowat deur prins Maurits ewonnen, moar prins Maurits en Van Oldenbarnevelt waren veur altied teggenpolen. Van Oldenbarnevelt was ok nen warm veurstaander van et staakt-et-vuren, waor Maurits lever deur-evochten had.
thumb|400px|De zelenvisseri-je, [[Adriaen Pietersz van de Venne, 1614.
In 1619 verboad de Synode van Dordrecht de remonstrantse leer. De (remonstrantse) regenten in Hollaand hadden in tussentied de Scharpe Resolusie an-enommen. Dizze resolusie, an-enommen op 4 augustus 1617, gaf de steadn in Hollaand de meugelekheid um eigenhandeg weerdgelders (huurtröppe) an te nemmen um onlusten te veurkommen. Prins Maurits zag in dizze resolusie ne antasting van zien gezag as kriegsleider en leet Johan van Oldenbarnevelt, Hugo de Groot en twee andere medestaanders inrekkenen. Veur n biezunder tribunaal wodden Johan van Oldenbarnevelt ter dood vereurdeeld. Op 13 mei 1619 wodden hi-j op et Binnenhöf untheufd. Mit den dood van Van Oldenbarnevelt en et verbod op de remonstrantse leer was den stried in et veurdeel van Prins Maurits beslist.
In 1621 begonnen de vi-jandelekheden mit de Spanjoarden ovverni-js, noadat den laandvoogd van de Zudeleke Nederlaanden, Albertus van Oostenriek, zunder kinder oaverlead en de Zudeleke Nederlaanden doardeur wier rechtstreaks under den Spoansen könning velen.
Et Bestaand was in esteld um op blievende vrea uut le lopen. Moar waren deepgoande meaningsverskillen tussen de Nederlaandse Republiek en de Spaanse regiering, dee unoplosboar blekken te wean en dertoo leidden dat in 1621 de vi-jandegheden ovverni-js begonnen. Dizze gingen ovver den handel van Nederlaand mit Oost-Indië, den volgens de Spanjoarden vort mös goan, en de plaatse van de kattelieken in de Republiek. De Spaanse regiering vond dat de kattelieken hier volleadege godsdienstvri-jheid mössen kriegen. De leiders van de Republiek antwoordden doarop dat de protestanten in et zuden krap an et recht op oaverleaven hadden en wezzen dus dizzen eis of. Et antal kattolieken in et Noorden was namelek nog zo groot dat de prottestantse, kleine beslotten gröppe van veuraanstoande, beveurrechte leu skrik had dat bi-j volleadege godsdienstvri-jheid den oppermacht van de calvinisten in gevoar zol kommen.
Nedersaksisch S
Hier stoat woorden die of in 't Nedersaksisch mit S begunt oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord.
Garderbroek
Garderbroek is n buurtschap in de gemeente Barreveld, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. De buurtschap ligt ten zuudwesten van t daarp Stroe, waor t toe beheurt. Aandere kernen die kortbie liggen bin Voorthuzen (ten noordwesten), Barreveld (ten zuudwesten) en Kootjebroek (ten zujen van de buurtschap).
Garderbroek ligt kortbie de snelweg A1 tussen Amersfoort en Apeldoren. De buurtschap het onder aandere n eigen buurtvereniging, maor umdat Garderbroek zelf niet zoveul inwoeners het, mo'j veur de booschappen naor Barreveld of Voorthuzen.
Niersen
Niersen is n buurtschap in de gemeente Epe, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt ongeveer drie kilometer ten westen van Vaossen.
De buurtschap ligt te midden van de bossen van de Veluwe, an n olde weg, waorlanges veule grafheuvels te vienen bint. Niersen bestiet al enkele eeuwen, t wordden in 1335 al in n dokument eneumd as 'Marka niirsen'. Vanwegen de ligging van de grafheuvels an de Elburgerweg is t waorschienlik dat de umgeving van Niersen al zo'n 6000 jaor bewoond wordt. In de middeleeuwen leefden de bewoners van schaopenteelt en akkerbouw. De schaopenmest wordden as bemesting gebruukt.
In de umgeving van Niersen he'j veule sprengen, die n vrogge industrialisasie in t darp Vaossen meugelik maakten. Langes de loop van de verschillende baeken wordden papierfabrieken, wasseriejen, forellekwekeriejen en andere deur watermeules an-edreven inrichtingen esticht.
t Anwezige water maakten ok landbouw meugelik op de Niersense nenk. De bevolking wist zich in vroggere tiejen ok in leven te holden deur veeteelt. De destieds umringende heedvelden wordden mit schaopskuddes begreesd.
Niersen wordt ten zujen en westen umringd deur Kroondomein t Loo.
Internasjonaal Klaankenskrift
thumb|right|300px|Oawerzicht van t IPA Et Internasjonaal Klaankenskrift (oet t Engels: International Phonetic Alphabet), ofwal et Internasjonaal Foneties Alfabet, meesttieds an eduudt met de ofkorting IPA (nöast IPA, in et Neersassies of ekort as IKS of IFA), is ne manere van klaanken opskriewen wat egroondt is op et Latiense alfabet. Et is oetdacht duur de Internasjonale Fonetiese Assosjasie as ne standaard wiergave van et geluud van ne gesprökkene sproake. Et IPA wörd gebroekt duur vremdsproakstudeanten en -leraren, sproakonderzeukers, sproakpathologen en therapeuten, zängers, akteurs, lexikograwen en vertalers.
Et IPA is ontwörpen um eankelt de sproakgeluden dale te skriewen: fonemen, intonasie, en de skeaiding van wöarde en lettergrepen. Um biekommende sproakkenmoarken zo as taandknarsen, lispelen en kuieren met ne hazelippe wier te gewen, besteet een pakket toovogingstekens bie et IPA.
Mangs wordt tekens bie evoogd, vort edoan, of an epast duur de Internasjonale Fonetiese Assosjasie. Seend 2008 hef et IPA 107 ofzeunderlike letters, 52 toovogings en 4 prosodietekens (intonasie, klemtoon, ezw).
Geskiedenisse
In 1886 vörmden ne groep Fraanske en Engelse sproakleraars, onder leaidige van de Fraanske sproakenkeundige Paul Passy, de Internasjonale Fonetiese Assosjasie. Et eerste skrift was egroondt op ne skriefwiesanpassing van et Engels. Dit was bekeand as et Romiese Alfabet, mear um et geskikt te maken vuur aandere sproaken mochten de tekens per sproake wat verskillen. Bievuurbeeld den [ʃ]-klaank (de sh in shoe), wör oorsproonkelik an egewen met ne <c> in et Engels, mear met ne <x> in et Fraansk. In 1888 wör et alfabet an epakt en geliek etrökken vuur alle sproaken. Van doaroet wörden alle volgende anpassings emaakt.
Seend et begin hef et IPA verskeaidene anpassings duurgoan. Noa grote anpassings en oetbreaidings in 1900 en 1932 bleef et IPA etzelfde töt an de IPA Kiel Vergoaring van 1989. Et wör heel iets an epast in 1993, met toovoging van veer mid-centrale kleenkers en et vorthalen van tekens vuur stemloze implosieven. Et alfabet wör lestens an epast in mei 2005. Toew wör de labiodentale flap (liptaandflap) der bie edoan. Nöast et biedoon en vorthalen van tekens, wör et IPA vuural an epast op herneuming van tekens en kategoriejen en vörme.
Oetbreaidingspakketten van et alfabet zeent iets van de leste tied. "Toovogings an et IPA" wör in 1990 emaakt en offisjeel an enömmen duur de Internasjonale Kliniese Assosjasie vuur Fonetiek en Sproakenkeunde in 1994.
Beskriewing
De bedoling van et IPA is um per ofzeunderlik geluud of sproakgedeelte één teken te hebben. Dus gin letterkombinasies vuur eankele klaanken (Hollaands oe vuur et Duutse u), of eankele letters vuur klaankenkombinasies (x vuur [ks]).
Nedersaksisch T
Hier stoat woorden die of in 't Nedersaksisch mit T begunt oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord.
Internasjonaal Klaankenskrift
Beskriewing
Van et tekenstelsel geewt der 107 metkleenkers en kleenkers an, 31 zeent leastekens um de vuurneumde klaanken dudelijker an te gewen, en 19 wordt gebroekt um leankte, toon, klemtoon en intonasie an te gewen.
Lettervörme
Ondaanks de vuurkuur vuur letters dee as oawereenkomt met et Latiense alfabet, hef de Internasjonale Fonetiese Assosjasie mangs tekens too eloaten dee as hier nit an voldoot. Vuur 1989 har et IPA bievuurbeeld as tekens vuur klikgeluden <ʘ>, <ʇ>, <ʗ>, en <ʖ>. Disse kömmen allemoal van bestoande tekens, of van Latiense of Griekse letters. Mear behalve de <ʘ>, gebreuken de sprekkers van koisansproaken en bantoesproaken disse tekens nit. Doarumme wörden ze vervöngen duur de mear gebroekte tekens <ʘ>, <ǀ>, <ǃ>, <ǂ>, en <ǁ> op de IPA Kiel vergoaring van 1989.
Tekens en geluden
Et Internasjonale Klaankenskrift is baseerd op et Latiense skrift, woerbie zo min meugelik nit-Latiense tekens ebroekt wordt. De Assosjasie bedachten et IPA zodet de geluudsweardes van de meeste metkleenkers van et Latiense skrift "internasjonaal ebroekt" köant worden. Doarumme hebt de letters <b>, <b>, <d>, <f>, harden <ɡ>, nit-stille <h>, nit-aspireerden <k>, <l>, <m>, <n>, nit-aspireerden, stemlozen , nit-aspireerden <t>, <v>, <w>, en <z> de weardes zo as ze in et Engels vuurkomt. En de kleenkers van et Latiense skrift (<a>, <e>, <i>, <o>, ) komt oawereen met de klaanken oet et Latien: [i] is as de kleenker in diek, [u] as in boek, ezw. Aandere letters köant ofwieken van et Engels, mear komt völle vuur in aandere Europese sproaken, zo as bv. <j>, <r> en <y>.
Disse verzameling wör oet ebreaidt met heuwd- of skuungedrokte letters, leastekens en verdreeiing. Der zeent der ook wat van et Griekse skrift enömmen of of eleaidt, mear et geluud kan ofwieken. Zo is bv. de <ʋ> nen kleenker in et Grieks, mear in et IPA nen metkleenker den as der ook nog nit direkt met verbaand hef. Twee van disse (<θ> en <χ>) wordt onveraanderd gebroekt; vuur aanderen (woeroonder <β>, <ɣ>, <ɛ>, <ɸ>, en <ʋ>) zeent lecht ofwiekende tekens bedacht, dee as wal apart in Unicode (vuur n kompjuter) programmeerd stoat.
De geluudsweardes van an-epaste Latiense letters kan vake worden of eleaidt van dee van de oorsproonkelike letters. Bievuurbeeld letters met nen rechtswiezenden hoaken oonderan zeent retroflex (tongkrul) metkleenkers; kleaine heuwdletters beduudt meestentieds uvuleare metkleenkers (haalsklaanken, zo as de Neerlaandse -g, de Fraanske -r, ezw). Behalve det bepoalde anpassings an den vorm van nen letter vake oawereenkomt met bepoalde anpassings van et geluud wat bedoold wörd, kan een bedoold geluud op ginne manere ooit of eleaidt worden van een vörmken.
Boeten de letters zelf zeent der een antal oondergeskikte tekens dee as helpet bie et opskriewen (transkriberen). Leastekens köant samen edoan worden met IPA-letters um an epaste fonetiese weardes of biezeundere, ofwiekende oetsproaken wier te gewen. Der zeent ook spesjale oawerkoepelende tekens vuur kenmoarken zo as noadruk en toon.
Gebroek
Alhoowal et IPA mear as hoonderd tekens hef um kuierieje te beskriewen, is et nit neudig um alle tekens aaltied te gebroeken; iej köant ook met verskeaidene gradasies van nauwkurigheaid transkriberen. Et meest nauwkurige soort geluudsnotasie, woerin as geluden zo oetgebreaid meugelik beskrewen wordt zoonder te achten op de sproakenkeundige belangriekheaid van de verskillen dee't zo emaakt wordt, neumt ze nauwe geluudsbeskriewing. Al et aandere neumt ze brede geluudsbeskriewing, ondaanks det "breed" een rellatief begrip is. Meestentieds stoat beaide beskriewings tusken rechte höake ( [ en ] ), mear brede beskriewings stoat mangs ook tusken skune strepe.
Brede beskriewings maakt allene oonderskeaid tusken geluden dee ezeen wordt as as verskillend duur sprekkers van ne sproake. Geluden dee as aanders oet esprökken wordt tusken sprekstielen en dialekten, of dee as ofhaankelik zeent van noaburige geluden, köant as "et zelfde geluud" ezeen worden, vanoet rt oogpeunt det ze allemoal allofonen zeent van et zelfde foneem. As een woord in fonemen wörd eskrewen, steet he gewoonlik tusken skune strepe. Bievuurbeeld et Tweantse woord zee kan breed met et IPA beskrewen worden as /ze:/. Disse brede (nit-precieze) beskriewing is ne gode (juuste) wiergawe van völle (en miskien wal alle) Tweantse oetsproaken. Disse beskriewing gef allene de ofzeunderlike belangrieke geluudselemeanten wier, mear gef de variaanten van de oawereenkomstige geluden nit an. An de aandere kaante gef de nauwe beskriewing (tusken rechte höake) de oetsproake van elken ofzeunderliken klaank an. Ne nauwere beskriewing van et woord zee haank dus of van de lokale oetsproake van et woord: [zeə] (Riessens), [zɪə] (Eanters) en [se:] (Almelo), zeent eankele vuurbeelde.
Ginne van de beaide maneren van beskriewen met IPA gef ne allensdekkende beskriewing. Better ezegd, ze geewt rellatieve wiergawes van fonetiese geluden. Dit geeldt vuural vuur de IPA-kleenkers: der besteet gin absolute dudelikheaid oawer de frekweansieweardes van formaanten en öar biebeheurende IPA-tekens, en feaitelik köant een set formaantfrekweansies met twee verskillende IPA-tekens an eduudt worden, ofhaankelik van um wat vuur ne sproake as et geet. n Vuurbeeld hiervan is de Skotse oetsproake van de [ɪ]. Skotse sprekkers bedoolt ne [ɪ], mear sprekt ne oet as ne [ε]. In ne brede beskriewing zöalt ze dus ne [ɪ] transkriberen, mear in ne nauwe beskriewing ne [ε].
Paus Pius I
Pius I (Aquileia, eande 1e eewe - Rome, ca. 155/161) was paus van de jaorn '40 töt de jaorn '50 of '60 van de 2e eewe. Over hum is nie arreg völle bekend. Hi'j kwaamn uut Illyrië ('t teengnsworige Joegoslavië), men deankt uut Aquileia. Zien va was iene Rufinus. Waorvan wi'j deankt dat 't zien breur was hietn Hermas zol de herder van Hermas hemmn eskreevn. Disse Hermas nuumt zichzölf 'n slave. Dit maakt 't mooglik dat paus Pius I 'n vri'jelaotn slave waarn. Zien name is Latijn veur 'vreum' ofwel 'de vreume'.
Pius I zol deur 't zwaord dood-ekommn ween, wat hum 'n martelaar maakt. Hi'j wödt vereerd as heilige. Zien feestdag is 11 juli.
Meulunteren
Meulunteren is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt ten noordoosten van Lunteren en is veural op de laandbouw ericht.
t Ligt an de Meulunterseweg die van Lunteren naor De Valk loopt, ongeveer ter heugt van de krusing mit de Hessenweg an de voet van de Goudsbaarg.
Driesprong
Driesprong kan verwiezen naor:
Westeneng
Westeneng is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt twee kilometer ten westen van Harskamp en aanderhalve kilometer ten noorden van Wekerum. De achternaom Westerneng, die ok in de umgeving van Amsterdam veurkomt, viendt hier zien oorsprong.
Nedersaksisch U
Hier stoat woorden die of in 't Nedersaksisch mit U begunt oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord.
Nergena
Nergena kan verwiezen naor:
F35 (feetssnelweg)
De F35 is nen fietssnelweg tusken Nijverdal in Salland en Eanske in Twente, met ziedtäk noar Et Vjen en Oldenzel. Et trajekt is deel van et Hoogweardig fietsnetwark Tweante. De naam F35 is baseerd op de naam van de A35/N35-autobaan dee der eawenredig met metlöp.
Anwezigheid
200px|thumb|F35 bie Station Eanske Driene. In 2009 hebt ze de eerste stukke bie Almelo legd, as onderdeel bie et projekt Almelo Verdiept.
Tusken et FBK-Stadion in Hengel en et Station Eanske Driene is et trajekt ok a terecht. 'n Fietssnelweg lig doar op et zuden van de spoorlien. Der kömmen a rap problemen noa et lösdoon op 22 november 2011. Bie 'n oawerweg woar 'n fietssnelweg et AKZO-rakkordement kruust gungen fietsers vaak oonderoet op et spoor. Um dat teggen te goan hebt ze der extra löchten biejdoan en bint der nieje woarskouwingbrör. In 2017 hebt ze 'n oawerweg der oet doan.
Ontwearp
Tusken Nijverdal en Almelo lig de fietsweg langs de rieksweg N35. Van Almelo op Eanske an löp et langs de spoorlien. 'n Ziedtak op Oldenzel an lig langs de N342 en 'n ziedtak öp Et Vjen an wördt een vriejliggend stuk.
Deurdat de F35 veur een deel langs de spoorlien lig, kan et de ongelieke krusinge metbroeken wat der al bint.
T Laor
t Laor had vrogger n dialekt dat zich onderscheiden van t dialekt dat in de rest van Vaossen esproken wordden, dit onderscheid is inmiddels zo goed as verdwenen. Ondudelik is of t ontstaon is deur de geïsoleerden ligging, of dat der vrogger mensen uut andere delen van t land bint kommen wonen, umdat t Laor n katholieke enklave was.
F35 (feetssnelweg)
Ontwearp
Op 1 juli 2013 stemmen 'n gemeenteroad van Eanske in met onder andere "Et ontwearpen, veurbereiden en anleggen van twee fietsbruggen in 'n fietssnelweg F35 oawer de Auke Vleerstroate en et Kolosseum."
T Laor
Net iets ten westen van t Laor (Gortelseweg) bint raotakkers an-etröffen, vrogge akkerpatronen. Daornaost bint der urnenvelden, grafheuvels en n prehistoriese weg evunnen in de buurte van de Wildweg. Uut dit alles ku'w vastestellen dat de umgeving van t Laor al ruum 4000 jaor bewoond wordt.
Evenementen en aktiviteiten
De buurtschap hef n aktieve buurtvereniging die n eigen blad uutgif en n eigen buurtgebouw hef mit de name de Loarkit.
Navajo (volk)
thumb|De Navajo-komieken en -acteurs [[James and Ernie]] De Navajo (Navajo: Diné of Naabeehó) bint een inheems Amerikaans volk det vandage de dag leeft in de Amerikaanse staoten Arizona, Colorado, Nei-Mexico en Utah. Op de Cherokee nao vörmt ze de grootste inheemse groep van Noord-Amerika.
Zo'n beetien de helfte van de Navajo's woont op een groot risservaot (natie), det hum uutstrekt aover de hierveur enuumde staoten. Zowal qua oppervlak as qua inwonersantal is dit 't grootste indianenrisservaot in de Verienigde Staoten. In de natie lig 't gebied det bekend stiet as de Four Corners, waor de vier enuumde staoten bij menare koomt.
Hoekelum
Hoekelum is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt ten noorden van Bennekum, even ten zujen van de A12.
De belangriekste weg is de Hoekelumse Brinkweg. Ten noorden van de A12 ligt t gelieknaomige laandgoed en t sportpark de Hoekelumse Eng.
Navajo (volk)
Veul Navajo's praot nog 't Navajo as moedertaal. In de maande mit 't Tlingit en wat kleine talen vaalt 't onder de familie van de Na-Denétalen. Naost Navajo praot de mieste Navajo's ok Engels.
De staoten mit 't grootste antal Navajo's bint Arizona (140.000) en Nei-Mexico (110.000).
Beleg van Breevoort (1606)
thumb|Beleg van Breevoort in 1606
Et Beleg van Breevoort in 1606 was n beleg van 14 t/m 22 meert 1606 deur Frederik Hendrik in et Gelderse Breevoort wat n ende mos maken an de Spaanse oaverrompeling deur ne Spaanse bende onder leiding van bastoard Guielmo Verdugo.
Breevoort heroaverd deur nen list
14 meert 1606, Vastenoavend. Terwijl de staotse soldoatn en burgerleu vastenoavend vierden, en völle zat of an et sloapen waren, kwam vanuut Oldnzel nen spaansen trop van 500 ruters en 1400 man vootvolk onder leiding van bastoard Guielmo Verdugo noar Breevoort. Nen ofdeling ruters under leiding van Du Terrail wist tot onder 'n wal veur de Aalterpoorte te kommen. Zi-j zeiden Stoatse ruters te waen, mit nen gevängen enommen Spaansen Luutenaant, en wollen geerne den nacht deurbrengen onder bescharming van de Brevoortse stadswallen. Tiedens et raeren vanof- en noar den wal, sloapen of-estegen ruters noar de poorte en plaatsen springmienen. Noa de ontploffing drongen de ruters de stad binnen, en vermoorden iederene dee zi-j op euren weg teggenkwamen.
Kasteel brech redding
Een groot deel van burgerleu en stoatse soldoaten wissen tiedig noar et kasteel te vluchten. Predikaant Johannes Verhagen was den lesten den oaver de leste planke van de brugge den oaverkant haalden. Ziene vrouwe mos e achterloaten, zee wodden drekt slachtoffer van de Spaanse bende. Woarop den drost Goosen van Lauwick de ophaalbrugge in de grachte storten.
Ontzet
Vanuut umringende Staotsen staedn wodden dreks bereden tröppe noar Breevoort ezonden, um te veurkommen dat de Spaansen zich binnen de stad konden verstarken. Et deur Verdugo ezonden peerdevervoer vanuut Oldnzel met groan, kruut en koggels wodden deur Staotse tröppe onderschept. Noa wat dagen leed Verdugo al gebrek. Den Grolsen Ritmeister Batenborch leet ene van ziene soldoaten verkleed as nen boer mit nen mändjen eier binnen Breevoort kieken, dizzen kwam weerumme mit de tieding dat de Spanjoarden niks te aeten hadden, moar ok geen kruut en koggels, dee had dros Goosen van Lauwick vlak veur den inval noar den kruuttoorn binnen et kasteel loaten verplaatsen, dus buuten de hende van den vi-jand.
Uut Ruhrort was nog hulp veur de Spaansen onderwegge, bestoande uut 500 ruters met lastpeerde en veurroadkoaren, moar toon zi-j et Stoatse beleg rundumme de stad zaggen, maken zi-j zich raps uut de veute, en smetten kruuttoeten van de wagens um rapper vort te waen. Boern in de umgaeving zamelden de kruuttoeten in en verkochten dee veur nen billeken pries an Stoatse tröppe.
Binnen de stad wödt den toostaand veur Verdugo der neet better op. Zi-j wodden van alle kaanten beschotten, zowal vanof et kasteel as van buuten de stad, woarbi-j de burgerleu et meest te lieden hadden.
Veurweerden
Deur et "Grote Brook" wodden mit skeepskes de kasteelbezetting verstarkt mit rundumme 500 musketiers, woarop Verdugo zienen stried staken. Op 22 meert was der nen onderhandeling met den Staotsen tröppe under leiding van Frederik Hendrik. Verdugo bedwung nen vri-jen oftocht met et metnemmen van eplunderden buut. Alleneg de noar buuten ebrachten gevängenen en 3 buut-emaakte stoatse vaandels wodden mitgenommen.
Aflöp
Toon Prins Maurits en de Stoaten dit heurden waren zi-j mietereg oaver dizze veurweerden, "dit accoordt docht Prince Maurits ende de Staten veel te goet, omdat sij seer qualijk ende schandelijck met het Vrouwen-volk gheleeft hadden, daerbijden Wachtmeesters huysvrouwe vercraght totten doodt toe en de eenige andere meer, des Predikant Huysvrouwe doorsteken"
Nederwoud
Nederwoud is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt 2,5 kilometer ten noordwesten van Lunteren.
De SGP behaolt in disse buurtschap bie de verkiezingen vaok n meerderheid van de stemmen.
Nergena (Gelderlaand)
Nergena is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. Nergena en Klein Nergena bin de naomen van boerderiejen die in de buurtschap liggen. De buurtschap is verneumd naor t vroggere kasteel Nergena en ligt ten westen van Bennekum.
Eschoten
Eschoten is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt in t noorden van de gemeente tussen Wekerum en Otterlo in.
Woarskuwingsstelsel
250px|thumb|right|WAS-lochalarmsireane öp nen zo-nöamden waspoal. 250px|thumb|right|Sireane öp n flat in Neerlaand. t Woarskuwingsstelsel öf woarskuwings- en alarmearingssysteam is n netwark van 4275 sireanen in Neerlaand dee droadleus en önofhaankelik van mekoar an-zet können wörren vanoet de alarmsentroale van n regionoalen braandwier. De sireanen wört broekt öm te woarskuwen veur (ankömmend) gevoar, veural as doarbiej gevoarlike stöffe in de loch anweazig (könt) wean. t Woarskuwingsstelsel is van t Ministerie van Binnenlaandse Zoaken en Könnigrieksreloasies en is öp 3 juni 1998 in broek nömmen.
As de sireane ofgeet
De bevölkige is via pebliekskampanjes van teveuren instrueard öm in t val det de sireane geet t hoes in te goan, veansters en deure te sluten en roadio öf televisie an t doon. Öp an-wezen raampenzenders kän de oawerheid wiedere anwiezigen geffen, biejveurbeald det n gebeed evakueard wörren möt öf öm ventiloasiesysteamen oet te doon.
As de sireane geet is t NICH de bedolige de'j de politsie öf t alarmnömmer 112 geet bellen. De erwoarige hef geawen det völle mensken det töch doot woardier de tellefeunlienden oawerbeläst roakt en de alarmsentroales öar wark nich doon könt.
Bereik
t Bereik van t woarskuwingsstelsel is boaseard öp mensken dee zich boeten gebaawen beveendt. Det betekkent de't alarm binnen n gebaaw mangs wal meender good te heuren is. Det is zoo doan ömdet mensken dee zich al binnen beveendt al an de advezen öm binnen te blieven vuldoot. De sireanen könt ofzönnerlik öf as groop in-skoakeld wörren. Hiermet kän selektief alarmeard wörren zodet alleannig n tröffen gebeed bereikt wör. Hiermet wör önnödigen peniek veurkömmen en wör ok veurkömmen det mensken t alarm nich mear serieus nömmen goat.
Test
De sireanen wörren moandeliks test öp n earsten moandag van de moand öm 12.00 uur behalwe öp feastdäge, Nasionoale Deudenherdenking öf biej oare spesioale beurtenissen. n Test dör 1 minuut en 26 sekönde.
Mossel (Ee)
Mossel is n laandbouwenklaove in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt ten zujen van Otterlo.
t Ligt op t laandgoed Planken Wambuis. Mossel is umringd deur bossen, zaandverstuvingen en heedvelden. Der zit ok n theehuus dat zoemers vaok bezocht wort deur fietsers die n dagjen uut bin. t Fietspad loopt over t aarf tussen de terrassen deur.
Natura 2000
duum|Natuurgebied met Natura 2000-labelNatura 2000 is 'n Europees netwark van beskermde natuursteaden binnen de Europese Unie. Dit netwark is de kern van et beleid van de EU vöär behold en herstel van de verskydenheit van söärten. Natura 2000 is neet allenig ter beskerming van natuursteaden (biotopen), mär is der ouk vöär de beskerming van söärten (en heur habitats).
Geskydenisse van Natura 2000
De verskydenheid van söärten (biodiversiteit) in Europa gåt al lange tyd achteruut. Beskerming van planten en dieren is dårumme vöär völle Europese regeringen under de andacht. In 2001 is by 'n byeenkomst van de Europese Råd in Göteborg (Sweden) besleuten umme vöär 2010 natuurbeskerming ouk in Europees verband an te pakken. In 2004 is 'n nye lyst van natuursteaden uutebracht, wår in de volgende jåren nog völle natuursteaden by ekommen sint. Doelstelling is det den achteruutgank van söärten planten en dieren in 2020 gestopt is en er so völle mögelijk is hersteld.
De Europese Kommissie hef finansieel byedraagd an belangryke beskermingsmåtregelen van Natura 2000 döär subsidies, so as uut et LIFE+-fonds. Et EU LIFE+-fonds hef tüsken 2007 en 2013 vöär de heyle Europese Unie 'n budget van meyr as 800 miljoon euro vöär natuur- en biodiversiteitsprojekten. Döärby bint er ouk projekten med gode praktijkvöärbeylden in Natura 2000-gebeeden.
Omvang van et Natura 2000-netwark
Et Natura 2000-netwark is alle natuursteaden by mekaar dee beskermd sind döär de Vögelrichtlijn van 1979 en de Habitatrichtlijn van 1992. Et netwark is in anbouw; nog neet alle lidstaten hebt definitief alle natuursteaden aneweasen. Et Natura 2000-netwark beslög in 2010 wel alle 27 lidstaten van de Europese Unie. An et end van 2013 besteet et uut 27.308 beskermde natuursteaden med 'n totale oppervlak van 1.039.332 km², wårvan 787.767 km² land en 251.565 km² zee. Det is 23% van het totale oppervlak van de EU-landen.
Gevolgen
In de buurte van nen Natura 2000-gebeed hef et invlood up plannen en gebruuk döär verkeer, landbouw en industrie. Bepålde burenbedryven kunt neet te völle ammoniak de löchte in doon. Ouk müt der neet te völle geluudshinder weasen van wegen en bedryven. Det hangt wal af van de söärten dee beskermd bint in de natuursteaden in de buurte. Wieters bint der ouk kansen vöär rekreasie. De Europese Kommissie hef de Vögelrichtlijn van 1979 en de Habitatrichtlijn van 1992 as wettelijk middel umme te sorgen vöär de beskerming en et behold van Natura 2000-gebeeden. De Natura 2000-gebeeden wurd juridisch beskermd döär de sogenaamde habitattoets.
Natura 2000 in Neaderland
Lyst van Natura 2000-gebeeden in Neaderland
Overwoud
Overwoud is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt 2,5 kilometer ten zuudwesten van Barreveld richting Meulunteren.
De Ginkel
De Ginkel is n heedgebied mit n laandbouwenklaove umringd deur bossen op de Veluwe in de Gelderse gemeente Ee. t Gebied ligt ten oosten van Ee an weerskaanten van de N224. t Heedgebied ten zujen van de N224 wort de Ginkelse Heed eneumd en t gebied ten noorden dervan de Eese Heed. Op de Eese Heed was tiejens de Eerste Wereldoorlog n Belgies vluchtelingekamp in-ericht. t Belgemonument herinnert hier tegenswoordig nog an.
Niej-Reemst
Niej-Reemst (Nederlaands: Nieuw-Reemst) is n buurtschap en laandbouwenklaove in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt in t zuudoosten van de gemeente tussen Mossel en Oud-Reemst in t natuurgebied Planken Wambuis.
Deelen
Deelen is n buurtschap in t oosten van de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Het ongeveer vuuftig inwoeners. De postkode is 6877.
Harselaor
An t begin van de 20e eeuw was t Harselaor n kruuspunt van de spoorlien Amsterdam - Zutfen en de lokaolspoorweg Niekark - Ee. Der laggen hier twee haltes, respektievelik stasion Barreveld-Voorthuzen en stopplaots Barreveld Kruuspunt, zodat tussen de twee lienen overestapt kon worren. Sinds 1937 wort der gien gebruuk meer emaokt van t spoor tussen Barreveld-Niekark.
Deelen
Deelen ligt op de zujelike Veluwe, op n heugt van ongeveer zestig meter en wort grotendeels umringd deur bos, heed en zaandverstuvingen, in noordwestelike richting deur t Deelense Zaand (onderdeel van t Nasionaol Park De Hoge Veluwe) en in noordoostelike richting deur t Deelerwoud. Zuudwestelik ligt de vroggere Vliegbaosis Deelen en zuudoostelik t Vliegveld Terlet (bestemd veur zweefvliegen). Er ligt ook een KNMI weerstation in Deelen.
Harselaor
Nao de Tweede Wereldoorlog ontstong ten noorden van de spoorlien t bedriefsterrein Harselaor, dat tegenswoordig t overgrote deel van t daarp vormt. Maor der staot ok woenbebouwing, der woenen in Harselaor zo'n 280 minsen.
Malt
thumb|right|200px|Kristalmalt van garste
Malt of mout is oetkommend en edreugd groan. Et is nen groondstof vuur beer, sake, jeneawer en whiskey en vuur een poar aandere leawensmiddel.
Et meestbroekte groan vuur malt is garste en dan vuural brouwgarste woer as weainig eiwit in zit. Mer feaitelik kö'j alle soorten groan gebroeken en zelfs bookweat. Garste is et beste te gebroeken, umdet der de gode enzymen inzitt en umdet et kafvleesken de blad- en wörtelkiem better beskaarmet as bie aandere groansoorten.
Malten
Et maken van malt neumt ze malten. Dit doot ze in ne malterieje. Kort ezegd löt ne malterieje groankorrels oetkommen en dan dreugen. Bie et oetkommen komt enzymen vrie. In de groankorrels zit zetmel, wat duur de enzymen umme zat wörd in gistende sukers. As de neudige verhoolding van enzymen en zetmel bereikt is, wörd et oetkommen van de korrels estopt. Et wörd non greunmalt neumd. Dit greunmalt wörd edreugd, wat ze eesten neumt. Later bie et brouwen, bie et maisken, geet et ummezetten van zetmel in sukers verdan. Disse sukers wordt later (deels) alkohol.
Et gef verskeadene oarden malt. Dit haank of van de dreugwieze: wo länger en heter as et verhit wörd, des te doonkerder de malt (en doarduur ook den beer). Ze mett dit in EBC: de kluurslag van et malt wörd vergelekken met de kluur van verskillende verhooldingen van jodium en water.
Roekel
Roekel is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt tussen Ee en Otterlo in. Otterlo en Wekerum liggen op drie kilometer ofstaand naor respektievelik t noordoosten en t noordwesten.
Roekel ligt n de raand van t beboste deel van de Veluwe. In de buurt liggen de natuurgebiejen Laandgoed de Valouwe, t Roekelse Bosch en Planken Wambuis.
Krimpenerweard
thumb|Lokatie van de gemeente Krimpenerweard thumb|Gemeente Krimpenerweard
Krimpenerweard (Nederlaands: Krimpenerwaard) is ne gemeente in de Nederlaandse proveensie Zuud-Hollaand. Der wont 57.062 leu (2022) op ne vlakte van 161,31 km². De gemeente besteet seend 1 januwoari 2015, toen as de oolde gemeentes Baargambacht, Nederlek, Oolderkaarke, Skoonhoven en Vlist bie mekoar gungen. Et roadhoes steet in Stolwiek.
In de gemeente ligt de wonplaatsen Ammerstol, Baargambacht, Baarkenwoolde, Goolderak, Haastrecht, Krimpen an den Lek, Legenweg, Lekkerkaarke, Opperduit, Oolderkaarke an den Iessel, Skoonhoven, Skuwacht, Stolwiek, Vlist en Willige Langerak (deels).
Nedersaksisch V
Hier stoat woorden die of in 't Nedersaksisch mit V begunt oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord.
Vagina
In 't Nedersaksisch bin de benamingen veur de geslachsdelen vake een bietjen grof.
De Driesprong (Gelderlaand)
De Driesprong is n buurtschap en laandbouwenklaove in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand.
De buurtschap ligt an de N304 van Ee naor Otterlo op de krusing mit de Hessenweg die hier vanof de Ginkelse heed komt en vanof hier richting de Goudsbaarg loopt. Ok splitst bie De Driesprong de deurgaonde weg richting Wekerum zich of. De Jan Hilgersweg die bie De Driesprong loopt herinnert nog an t Vliegkamp Ee dat an t begin van de 20e eeuw niet veer van disse plek of zat. Kort bie De Driesprong ligt n mobilisasiekomplex van Defensie.
Oud-Reemst
Oud-Reemst is n buurtschap in de gemeente Ee, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt 2,5 kilometer ten zuudwesten van Barreveld richting Meulunteren.