cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reykjavik
Reykjavik ligt in t zuudwesten van Ieslaand in de gemeente reykjavíkurborg an t fjord Kollafjörður, nen inham van n groten baai Faxaflói. In t fjord liggent zes kleaine eaileandkes: Viðey, Engey, Þerney, Akurey, Lundey ("papegaaidukereilaand") en Grotta. t Skiereailaand geldinganes is met nen helen smallen streppel laand an t vastelaand verbeunden. De vuursteaden liggent vuural op t zuden en t oosten doarvan en de stad zelf ligt vuur t grote deel op t skiereailaand Seltjarnarnes.
Reykjavik beslöt n groot gebeed. Der is wal hoogbouw, mer leegbouw en wiede wonwieken komt t meeste vuur, en der zeent ook plekken vriej eheulden vuur vriejetiedsbesteding. De grötste rivier den't duur de stad löp is de Elliðaá. Disse rivier steet bekeand as ne gode zalmrivier, en der köant gin boten op kommen. Op t noorden van Reykjavik ligt n Esjaboarg, den't de stad beskut tegen de koolde noorderweend. Inwonners van Reykjavik woarket völle in de viskerieje en fabrieken, nöast haandel en diensten, wat in de meeste heuwdsteaden vuurkeump. Vearder is der nog völle lichte industrie. Reykjavik is t laandelike centrum vuur haandel en vervoor, oawerheaidszaken, oonderwies, sosjale en gezoondheaidsdiensten, en t is ook ene van de belangriekste viskershawens van Ieslaand.
Reyjavik is n anvang en t end van de Hringvegur, Ieslaands reengwegge.
Boerengolf
thumb|300px|Boerengolf spöllen in de weide. Boerengolf is ne spölse oetvoering van den klassieken golfsport.
Naamn
Andere namen veur boerengolf, mangs met iets andere spölregels, bunt klompgolf, boerenklompgolf, plattelandsgolf, boerderijgolf of agrogolf. Den name "Boerengolf®" is op 14 juni 2007 registreerd as Europees woordmark deur t bedrief Farmersgolf Int. Doarumme wodt de andere naamn gebroekt door de meeste andere aanbeders van t spel. Et spel wöd op meer as 350 lokaties in Nederland espöld, meest boerderi-jen.
Spölruumte
Den green is gin vlak grösveld moar besteet meesttieds oet een of meerdere weiden. Den klub is ne holten stelle met nen massieven klomp van zo'n achttien centimeter der-an vast-emaakt. Den hole is nen in-egraven emmer met doarbi'j ne vlagge met n nummer. Den spölbal is umsgeveer 16 cm in deursnae. Bezundere klaere bunt neet neudeg, stiefel of olde skone um met deur et weiland te lopen is genog. Et spel wödt normalerwieze veur de gemeudelekheid espöld, moar der besteet ok n kampioenskap.
Nederland
Noar eigen zeggen is et spel oet-evonden in 1991 deur Peter Weenink oet Leeuweld, anderen zegt dat et al sunds de joaren zesteg in den Achterhook besteet. Boerengolf wöd vake spölt deur toeristen of bi-j n bedriefsoetstäpken, bi-j n bezeuk an ne (kamping)-boerderi-je woar t spel an-eboaden wöd. In 2004 wodden veur t eerst n "Open Nederlands Kampioenskap Boerengolf" organiseerd in Leeuweld. In België wöd t spel espöld suns 2003, en ok in Duutslaand en Oostenriek hef et zienen intree emaakt.
1492
thumb|right|262px|Christoffel Columbus
Lepeldiefjen
thumb|t Lepeldiefjen of harderstasjen thumb|De bloeme van t lepeldiefjen thumb|Overzichte t Lepeldiefjen (oek wel lepeltjen, harderstasjen of herderstasjen eneumd; Capsella bursa-pastoris) is n plaante uut de kruusbloemenfamilie (Brassicaceae).
De plaante wördt ezien as ruut as e veurkömp in siertunen, in moestunen, in greslaand en op akkers. De benaming harder- of herderstasjen (of variaanten daorvan) kömp deur de hartvormige, 6–9 mm lange zaoddeusjes, die t model hebben van de tasse die vrogger deur schepers (herders) en boeren gebruukt wördden. n Aandere benaming is lepeltjesdief, dit kömp deur t lepelvormige blad.
Beschrieving
thumb|Wortelrozet De rechtopstaonde, tot 60 sm hoge plaante is een- of tweejaorig. t Lepeldiefjen is wienterhard. De penvormige wortel is vake verhout. Rondumme de speulvormige wortel staon de bochtig etaanden blaojen in n wortelrozet.
De plaante bleuit van meert tot september mit witte bloemen, die egroepeerd staon in n trosse. De bloemen hebben vier tot 9 mm lange, witte kroonblaodjes. De kelkblaojen bin tot half zo lank as de kroonblaojen.
Veurkoemen
De plaante kömp over de hele wereld veur behalven op Polynesië, van Ieslaand in t noorden tot in de Alpen en de Pyreneeën op 3000 meter heugte. Hoewel de plaante deur veule insekten bezöcht wördt, kömp mer min kruusbestuving veur. Wel is der vake sprake van zelfbestuving.
Staandplaotse
De soort verlangt n goed waoterdeurlaotende, wat zaanderige, stikstofhouwende grond in zunne of halfschaoduw.
Ekologie
thumb|Witte roest t Lepeldiefjen wördt dikkels an-etast deur witte roest (Albugo candida). Utingen hiervan bin onder meer plaotselike verdikkingen en n witte anslag.
Gebruken
De plaante wördt in verschillende haandelsprodukten edaon. In de volksgeneeskunde wörden aoftreksels gebruukt tegen bloeiingen, ontstekingen van de urinewegen, en as kompres op open bloeiende wonden. Oek wördt t samen mit maretakke en meidoorne gebruukt tegen hoge bloeddrok. Jonge rozetblaodjes kunnen gebruukt wörden in de slaot, of esmoord in soepen.
Nedersaksies
De naam lepeldiefjen, en variaanten op disse vorm, kömp van t spelletjen waorbie kienders de lepelvormige blaojen van de plaanten aofhaolen, en dus 'lepeldieven' bin. Disse benaming is overesprungen van 'daoder' op 'slachtoffer'.
Bogotá
Bogotá is de oofdstad van Colombia.
2015
t Jaor 2015 is n jaortal volgens de christelike jaortelling.
Universidade do Estado de Minas Gerais
De Universiteat Minas Gerais (Portugeesk: Universidade do Estado de Minas Gerais - UEMG) is ne Braziljaansen universiteat in de Belo Horizonte. Hee is op erichtet in 1989. Der stoat non 23.008 studeanten in eskrewen.
Blikfluite
thumb|250px|right|n Antal Blikfluitn De blikfluite (Engels: tin whistle) is n fluitjen van metaal met zes geater, dee't dree an dree stoat. t Is n diachronies instrumeant. Doarumme bestoat dr vuur elken toonsoort wier aandere blikfluitn.
Iej köant wal probeern meardere toonsoortn te spöln, mear det gef probleemn as n toonsoort van de fluite te völle ofwik van n toonsoort wa'j weelt spöln. Dan mu'j sommige geater half ofdekn, woerduur at t n ingewikkeld verhaal wörd.
Heidevolk
thumb|Heidevolk live op t Rockblock-festival Heidevolk is ne Folk Metalband oet Geeldern. Zee doot vuural zingen oawer Germaanse Headense goodn en gebroekn, zo as Donar, Deenksel, Friejer en Frieja en Woden. Ze zingt heuwdzakelik in t Hollaands. Een nommer, Vulgaris Magistralis, hebt ze in t Achterhooks ezungn, wat oarsproonkelik n nommer van Normaal is.
Heidevolk besteet seend 2002 en geet t hele Europa duur, um te spöln op Folk Metal festivals. Ze hebt ook zelf al dree toers emaakt. Heidevolk besteet oet de volgende leedn, dee't allemoal nen bienaam hebt:
In 2012 wör dr n niej album oet ebracht met as titel Batavi. t Album geet oawer t leawn van de Bataviern vuur, tiedns en noa de Romeinen. Mei 2013 skeaidn dr zänger Joris Boghtdrincker met oet. De tied doarop wör dr ezöcht noar nen vervanger. Den wör november van det joar eveundn in Lars.
Johan Rudolph Thorbecke
thumb|300px|Thorbecke op een schilderije van Johan Heinrich Neuman (1852) Johan Rudolph Thorbecke (Zwolle, 14 jannewaori 1798 – Den Haag, 4 juni 1872) was een Nederlaands staotsman van liberaole (op börger-emancipatie erichte) snit. In 1848 was e veurzitter van de Grondwetscommissie die een neie grondwet ontwörp.
Grondwet van 1848
Deur de invoering van de neie grondwet, waor Thorbecke een zwaore stempel op drokte, kwamen der rechtstreekse verkiezings en ministeriële verantwoordelijkheid, wördden de parlementaire rechten verroemd en wördden de meugelijkheid van Kamerontbiending inevoerd. De macht van de keunink wördden beparkt en der wördden verscheiden grondrechten inevoerd, zoas van onderwies, verieniging en vergadering, mieningsuting en drokpars.
De grondwet, detzölfde jaor inevoerd, was de blauwprint veur Nederlaand as mederne staot. Thorbecke wördt daorumme eziene as grondlegger van de Nederlaandse parlementaire democratie.
Femilie
Thorbecke stamde uut een lutherse femilie en gruide op in zien geboortestad Zwolle en in Amsterdam. Zien geboortehuus het now 't Thorbeckehuus en stiet an de Thorbeckegrachte numero 11.
Thorbecke zien volk waren Friedrich Wilhelm Thorbecke en Christina Regina Thorbecke. Zie va kwaamp uut Zwolle, zien moe uut Ossenbrogge. Zien grofva van vaders kaante was vanuut Borgholthoezen, Westfalen, in Zwolle neerestreken. De Nedersaksische achtername beduudt tho der becke, bij de beke. Allewal in Nederlaand de name uutespreuken wördt mit de klemtoon op 'Thor', völt de klemtoon dus oorspronkelijk op 'becke'.
Thorbecke trouwde in 1836 mit Adelheid Ernestine Caroline Henriette Solger (1817-1870). Der wördden zes kiender uut 't hielijk geboren, waorvan 't naogeslacht anno 2020 in de Verienigde Staoten woont.
Woapen van Loster
t Woapen van Loster is t woapen van de Oaweriesselse gemeante Loster. t Woapen wörn deur n Köninklik Besloet öp 1 noveamber 1898 an de gemeante geawen.
Blazoenerige
De ömskriewige van t woapen is (in t Neerlaands):
"Gedeeld : I in azuur een kruis van goud, vergezeld in het eerste kwartier van een ten halve lijve uit den rechter-kruisarm opkomenden omgewenden bisschop, met aangezicht en handen van natuurlijke kleur, mijter en gewaad van goud en zilver en een kromstaf van goud, II in keel drie schietspoelen van goud, geplaatst 2 en 1".
In de heraldiek mö'j leenks en rechts as van achter t skild bekieken. Van veurne is leenks veur de kieker dus rechts, en rechts leenks. Met "omgewend" bedoolt zee de't stuk heraldiesk noar leenks kiekt.
De heraldieske kleurn bint gold (geel), azuur (blaauw), zilver (wit), en keel (rood).
Skiednisse
De baauw van de Stoatenzoale van t verleantiedse gouvernementsgebaauw van de Proveensie Oaweriessel in Zwol was veur Loster en ok völle oare Oaweriesselse gemeanten de reden öm n gemeantewoapen an te vroagen. In dee zoale is der n veanster met alle gemeantewoapens van de proveensie.
In 1811 skeed Loster zich as gemeante of van t richtersambt van Oldnzel. n Olden baand met Oldnzel kö'j nög immer zeen öp de rechterhelfte van t skild (leenks veur de kieker), woarin t woapen van Oldnzel öp-nömn is (t zölfde kö'j zeen in vb. t woapen van Weersel). De skietspeule bint ne herinnerige an de wichtigste bronne van Losters bestoan doe.
Glieksoartige woapens
Kattegerie:Tweants artikel Kattegerie:Woapen van Oaveriesselse gemeente
Gilze en Rijen
Gilze (en) Rijen (neadersassisk: Gilse Ryen) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is Rijen. Der woanet 26.551 lüde up ne uppervlakde van 65,66 km².
Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Molenschot en Hulten.
Gmail
Gmail, voloet Google Mail, is ne gratis e-maildeenst van et Amerikaanse internetbedrief Google. Et nöm in 2009 nen onmeundigen vuursproonk op aandere gratis e-maildeenste, duur 1 gigabyte (1000 megabyte) an mailopslag te beden. In dee tied was ongevear 20 megabyte nog gewoon. Seend dee tied maakt Google de opslagruumte verdan grötter. Oonderwiel krig alleman met een Google-profiel rechtevoort 15 GB an ruumte. Dit böd zovölle ruumte det völle leu der neet meer umhen köant.
Chatten
Vanof mei 2006 gef et ook ne meugelikheid um te chatten in Gmail. Det kan binnen Gmail in den webkieker of met ne spesjale oetbouw Google Talk. Met det leste kön iej ook gewoon kuieren. Um met mekoar te können chatten mut iej beaide een Gmail-profiel hebben, of lid wean bie Jabber. Chatten kön iej pas as der ne neudiging versteurd wörd en dissen wörd an enömmen. Vanof 2008 kön iej der ook ne webcam bie anzetten. Doarvuur mut iej wal ne spesjale oetbouw installeren.
Opmoat noar aandere deenste
Google beud zovölle opslag det der hele nieje programma's volledig op de komputers van Google dreeien konden. Vanzelfs ontwikkelden Google dee ook zelf, zo as Google Docs.
Borsla-Pries
De Borsla-Pries is een Nedersaksische literatuurpries die sinds 1997 ienmaol in 't jaor uutereikt wördt. In anmerking koomt anoniem mitdingende, niet eplubliceerde körte verhalen, novellen, gedichten, heurspeulen, ienakters en jeugdspeulen. An de pries, uuteloofd deur de Borsla Vereinigung für niederdeutsche Sprache und Literatur e.V. in Bösel (Nedersaksen), zit een bedrag van 3000 euro vaste.
In 2014 wördden de pries uuteloofd an de Grunninger dichter Willem Tjebbe Oostenbrink.
Kulturhus De Spil
Ontstaon
Al in 2006 wolden ze op Neilusen een kulturhus hebben, mar det kwaamp der veureest niet van. De boel kwaamp in beweging mit de ankoop van 't nog aordig neie gebouw van de Rabobank, leug sins 2014. Der wördden een plan emeuken veur een centraole plekke in 't dörp veur verscheiden functies. Naor 't samendoen van die functies verwis ok de name, De Spil.
In tien maonden tien wördden 't kulturhus neerezet. Op 3 november 2018 wördden 't lösedaone in de anwezigheid van onder aandern minister veur Basis- en Voortgezet Onderwies en Media Arie Slob en old-volleybalster Manon Flier.
Henk Lamm
Heinrich Ignatz Antonius (Henk) Lamm (Hengel, den 17. januari 1908 - Hengel, den 28. juli 1957) was nen twentsken bealdend kunstener, bekend üm syne afbealdingen van twentske landskappen.
Hee was nen neave en eavenolder van den twentsken dichter Arend Lamm, wårvan as nen dichtbündel Twentsche Bleujsels verskeyn med de teykeningen van syn neave as illustratys.
Leaven en kunststylen
Ouk al had Lamm by syne upleiding töt leyrer wal teykenlessen ehad, hee wördt seen as eyne den as et allemåle selv untdekked hevt. Hee haalden gode cyfers up de upleiding, mär kreag gin diploma. De docenten vünden em neet geskikt as leyrer. Hee kun neet an wark kummen, syn selvvertrouwen had nen knauw ehad en do küm syn moder ouk noch es uut de tyd. Hee störtten in en wör upenöämen in de St. Jozefstichting in Apeldoorn.
Do as hee dår uutküm, must hee vöär de terapy swår wark doon by de warkverskaffing. Ouk kun hee mangs wat byverdenen by ne kwekerye. Teykenen en skilderen was synen uutvlucht. Up lösse stükkes papyr en kartun begünde hee te teykenen. Mangs med potlöde, klöörpotlöde en later ouk med öälyvarve.
Den sociaal ambtenaar Gerrit ter Wee untdekkeden syn talent en weys der in 1937 Riemko Holtrop up. Dårdöär unstünd al gauw ne uutwesseling, al küm dår noch den Tweyden Wearldoorlog tüsken. In december van 1945 wör de Nieuwe Groep uperichted, en verbund van künsteners wåras ouk Ben Akkerman, Jan Broeze, Folkert Haanstra sr. en Folkert Haanstra jr,, Johan Haanstra en Riemko Holtrop by warren. Do as dee ne uutstalling hadden was der Henk Lamm rap by üm et wark te bekyken. Et was mär eaven of hee hadde ne uutnöädiging üm der ouk by te kummen.
Seyd dee tyd wördt syn wark bekender, want de Nieuwe Groep sorgden at Lamm ouk buten Twente in Oaveryssel en Amsterdam tentounstellingen geaven möäg. Syn echten döärbraak küm skounwal pas nå synen doud, in 1969. Riemko Holtrop satten allens up allens üm em ne kleine katalogus in et Stedelik Museum van Amsterdam te besorgen.
Nen kenner, Johan Wesselink, skreav dåroaver up den 23. december van dat jår in de Nieuwe Apeldoornse Courant: 'Henk Lamm uut Hengel hevt up eygene wyse de mystike en lecht melancholiske sfeer van et twentske landskap med syn olde buurderyen, waterpütten, rivyrkes en höävels döärvööld en weadergeaven.' In syn wark düt hee ne naturalistiske en symboliske bealdspråke by mekander.
Syn wark is lecht naivistisk te nömen, med heldere klöären en stark versimpelde förme, al kan der segd worden dat hee ouk elementen van andere ströymingen in syne warken verwarkeden.
Aerdbeie
Aerdbeie kan verwysen nå:
Mook en Middelaor
Mook en Middelaor (Nederlaands: Mook en Middelaar; Limburgs: Mook en Middelar) is ne gemeente in t uterste noorden van Limburg (Nederlaand). De gemeente hef ne oppervlakte van 18,81 km² (waorvan 1,42 km² water). De gemeente Mook en Middelaor mek deel uut van de Stadsregio Arnem-Nimwaege. In t westen grenst de gemeente an Noord-Braobant, in t noorden an Gelderlaand. De gemeente Mook en Middelaor wörd wal de brugge tussen Maas en heuvellaand eneumd. Dee bulten, bos en heide maakt de gemeente veur n groot dele tot n biezunder natuurgebeed. Kiekleu en vri'jetied bunt de belangrieke uutgängspunten van t gemeentelik beleid.
Romeinse tied
Reste van ne villa in Plasmölle en van ne brugge aover de Maas tussen Middelaor en Cuijk wis op t Romeinse verlaeden. Op t landgood Sint Jansbarg in Plasmölle bunt in de baodem reste van ne Romeinse villa uut de 2de eeuwe nao Chr. In de jaoren dartig dee den Leidsen archeoloog Braat n uutgebreid onderzeuk naor de villareste. Volgens informasie van de Rieksdienst veur t Oldheidkundig Baodemonderzeuk (ROB) geet t hier um reste van t grootste tot now toe bekende Romeinse heufdgebouw in Nederlaand. De ofmetingen bunt rondumme 85 x 24 meter. Disse aoverbliefselen bunt in 1978 an-ewezen as wettelik bescharmd archeologies rieksmonument. In 2001 hef den gemeenteraod beslotten de reste van de Romeinse villa te bewaoren en zichtbaor te maken. Deur middel van n infomasiebröd en n staolbouwwark wörd den umvang van disse Romeinsen villa dudelik emaakt.
An den oever van de Maas naobi'j de Cuijksestegge bunt de reste van ne Romeinse brugge. Disse reste komt uut rondumme de 4de eeuwe. De brugge had ne lengte van 450 meter. De Romeinse brugge is now deur den Staotssekretares an-ewezzen as bescharmd archeologies monument.
Verdaedigingswarken
Den Mookerschans en Heumensen schans bunt verdaedigingswarken op den Mookerheed vermeudelik uut den 17den eeuwe. Vanof disse schansen hadden zi'j nen vri'jen uutzicht op t laeger elaegen Maasdelle met den noord-zuudwegge aover laand en water. Den historiesen Mookerheedschans (verdaedigingswark) is restaurierd en gof nen mooi uutzicht aover t Maasdelle. t Gebeed ligt noordoostelik van Mook en ten noordelik van den Groesbaeksenwegge. t Gebeed is eigendom van de gemeente Mook en Middelaor. In t gebeed is rondsjoksen meugelik, daornaost is t meugelik um nen plattegrond of kaarte van t gebeed te verkriegen. Den Heumensen schans is nen soortgeliek veldwark en is eigendom van Natuurmonumenten.
Hartogdommen
De plaatsen tussen den Maas en de Duutse grenze waren in bezit van grootgrondbezitters. t Ganse gebeed dat now de provinsie Limburg is bestaond uut nen groten trop hartogdommen en heerlikheden. t Puntjen van Noord-Limburg was in dee tied nog Prusies grondgebeed. Mook lag in t hartogdom Kleef en Middelaor in t hartogdom Gelre. Tiedens den Fransen bezetting wordden op 23 oktober 1800 de gemeente Mook en Middelaor evörmd. Nen olden grenssteen an den Katerbosseweg herinnert an de veurmaolige hartogdommen.
Ne eeuwe Duuts
Middelaor beheurden bi'j t aoverkwarteer van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tiedens den Spaansen Suksessieoorlog wordden t deur Prusiese tröppen bezet, en zo blef t as deel van Prusies Opper-Gelre rondumme ne eeuwe lange Duuts (tot 1814).
Bezeensweerdeg
In de gemeente Mook en Middelaor ku'j onder andere bekieken: de Mookerheed, den Maas, Mookerschans, Heumense schans, verskillende karken; der bunt ook verskillende kafees zo as: De Poorte, Kiste Trui en De Weeken. t Gemeentehuus van Mook harbargt ne grote verzameling kunst.
Boston
Boston kan verwiezen naor:
Hierdense Beke
350px|thumb|De Hierdense Beke vanof t [[Uddelermeer en Bleeke Meer naor t Veluwemeer]] De Hierdense Beke stroomt van t Uddelermeer en Bleeke Meer in Uddel naor t Veluwemeer in Hierden over n lengte van ongeveer 25 kilometer. De beke stroomt in n kleine dalvlakte, die'j goed zien kunnen. De beke wördt in elk darp weer aanders eneumd, zo heet t bie Leuvenum de Leuvenumse Beke en bie Staverden de Staverdense Beke.
De Hierdense Beke is n ekologiese verbiendingszaone tussen t open gebied langes de raandmeren en de Veluwe. De beke schakelt zo natuurgebiejen an-ene, waordeur dieren n groter leefgebied kriegen.
Ontstaon
Ruum 100.000 jaor elejen wier der n dik pak keileem evormp onder n honderd meter dikke iestonge van emaolen griend, klei en keien. Ongeveer 10.000 jaor elejen was der gien iestonge in Nederlaand, mer t was wel alderbarstens koud. De bojem had n permafrost onderlage. De Noordzee was zo dreuge as gorte. De wiend lei n zaanddeken op t laand, de zogeneumde dekzaanden. Toe t warmer wier, kwam der meer bos op de Veluwe. Eerst kree'j groffe dennen, toe birken en laoter oek eken en beuken.
Der kwam gien waoter deur de keileemlage hinne, en deur regenval boven disse lage kree'j beken. Disse beken wieren leeglaandbeken eneumd. Op de plekke waor vrogger de Zaandmeule I stung, hout de keileemlage op en verdwient t waoter onder de grond naor n dieper elegen lage waor wel waoter deur kan kommen. Kort bie van t Veluwemeer, kwelt t waoter uut de diepere lage weer naor t oppervlakte.
Vrogger kwam der in de beke snoek en forel veur. Deur lozingen wier t waoter zuurstofarm en störven der veule vissen.
De Leuvenumse Beke
230px|thumb|Leuvenumse Beke bie de Zwolse Brogge (Ouwe Zwolseweg) in [[Leuvenum]] De Leuvenumse Beke stroomt op de grens van t Leuvenumse Bos en Leuvenhorst. De Leuvenumse Beke is vrogger op sommige plaotsen rechtetrökken, um t waoter der vlogger deur te laoten stromen. Dit was neudig vanwegen de waotermeules die der stungen. Tegenswoordig laoten ze de beke weer kronkelen en stroomt t waoter weer langzamer. As t veule regent overstroomt de beke nog wel es.
Bie n waotervalletjen langes de Leuvenumse Beke steet n huus (in t noorden van Leuvenum, an de Poolseweg) mit op de gevel de naam De Zandmolen. De waotermeule wier ebouwd in 1692 en in 1865 weer of-ebreuken. In de 18e eeuw dreef de beke nog negen meules an, de Wasmeule/Staverdense meule, de Zaandmeule I en II, t Heilige Huus I en II, t Gellegat, de Hessenmeule, de Westelike Ottermeule en de Oostelike Ottermeule (van zuud naor noord). Alle meules waren eigendom van de Heer van Essenburgh.
Ze gebruukten de meules veur t maken van papier. De bovenbeke wier (gedeeltelik) of-edamd en eleid in de onderbeke. t Vallende waoter kon zo t waoterrad n dreiende beweging geven. Zokke papiermeules ha'j op meerdere plaotsen an de raand van de Veluwe. t Heldere waoter van de Leuvenumse Beke kwam goed te passe. t Veluwse papier stung bekend um zien witheid. Op n egeven moment kleurden de Leuvenumse Beke rood van t iezer. De beke wördt hier oek wel de rooie beke eneumd. t Rooie waoter mocht niet naor de papiermeules en de beke wier dus ummeleid. Aanders zou t papier bruun wörden.
Dieren en plaanten
De beke is n breuiplaotse veur insektenlarven en het n rieke variasie van biezundere waoterplaanten. Der breujen oek verschillende (zang)voegels langes de beke, veurbeelden daorvan bin de iesvoegel die'j langes de Hierdense Beke zien kunnen. Veerder kommen der veule soorten zoogdieren veur en n paor soorten vissen. Vrogger kwam der oek beekforel, snoek en beekprik veur. Disse dieren zie'j soms nog wel es.
De bos rondumme de beke besteet veural uut eken en beuken, mer der greuien onder aandere oek bosanemonen, witte kleverzuring, dalkruud en salomonszegel.
Goirle (gemeynde)
Goirle (Spreak uut: GOOR-le) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is Goirle. Der woanet 23.823 lüde up ne uppervlakde van 43,38 km². Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Riel en Breehees.
Stadsumroper
Nen stadsumroper verköndegden vrögger et ni-js in de stad, toon doar nog ginne krante bestoand. Hi-j brach de bevölking op de heugte van ni-js van et stadsbestuur en van anbedingen van middenstaanders.
Nederlaand
Der bunt in Nederlaand rundumme 26 stadsumropers en darpsumropers dee bunt an-eslotten bi-j et umropersgilde "Eerste Vereaneging Stads- en Darpsumropers Nederlaand"
Een deel van dizze umropers kump mekare reagelmoatig teggen op wedstrieden in et land. Den umroper den eersten is ewödden krig 1 punte, nummer twee krig doar 2 punten veur enzowieter. De punten van alle wedstrieden wodt an et ende van n seizoen bi-j mekare eteld. Wee noa et seizoen de minste punten hef, mag zich Nederlaands Kampioen neumen. Nederlaands Kampioen van 2007 is Hein den Rooper (Henk van den Nieuwenhuizen) uut Oosterwiek. In 2008 wodden den Nederlaandsen Kampioen op 13 december op de mirrewinterfeesten in Den Riep bekend emaakt.
In de Grunniger stad Winschoot is der et hele joar nen stadsumroper anwezzig, Geert Veen. Bi-j under anderen de Greunmarkt in et Rosarium en bi-j Open Monumentendag is hi-j van de parti-j.
In et Drentse Möppelt is, tiedens de 6 Donderdag Meppeldage in de zommervakantie, stadsumroper Egon Zwikker in de binnenstad beazig.
In de Twentse stad Oatmörsken is tweemoal in et joar nog nen stadsumroper gangs. Op Poaszoaterdag, as den stadsumroper et halen van et poasholt veur et poasvuur anköndegt, en in Oldjoarsnachte, as den stadsumrooper zingend mit nen trop inwonners de leu völle heil en zeagen wunst.
Ok et Braobantse Ravenstein hef zienen eigen stadsumroper, Gerard van Gelder. Bi-j verskillenden geleagenheden en feesten vervult hi-j ne rolle. Joarleks is in Ravenstein tiedens de broaderie "Samen op de koffie" nen groten stadsumroperswedstried woaran ne meerderheid van de Nederlandse umropers an metdoot. Ook de lokale krante "den Omroper" is verneumd noar de boodschappers van vrögger.
In Alphen an den Maas (Gemeente West Maas en Waal) is Peer Witzel den darpsumroper. Geregeld geet hi-j op tocht um feesten, verjoardage of andere tiedingen in et darp bekend te maken.
Andiek
thumb|275px|Anzicht op Andiek Andiek (Nederlaands: Andijk, Westfrees: Andoik) is n darp en veurmaolige gemeente in den hook West-Freeslaand in de Nederlaandse provinsie Noord-Hollaand, en ligt daor in t olde gewest Westflinge. Andiek leg an t Iesselmeer, de veurmaolige gemeente had n oppervlakte van 47,70 km² (waorvan 26,71 km² water).
Sinds 1 januari 2011 is Andiek op-egaon in de gemeente Medemblik.
Geskiedenisse
De name Andiek kump van an den diek, waor ene buurte was dee bestuurlik onder nen tröp darpen mit stadsrechten heurden (Stede Broek). Andiek beheurden veur n tiedjen bi'j dizze darpenstad. In 1667 wierd daor n karkjen ('Buurtjeskerk') ebouwd. Tiedens t Franse beleg wierd Andiek bi'j keizerlik dekreet van 21 oktober 1811 ne zelfstaandige gemeente vanof 1 januari 1812.
Umgaeving
Andiek hef ne vruchtbaore kleigroond met laandbouw: bloomkool-, bloombollen- en aerpelteelt en der bunt daor meerdere grote bollenverwarkingsbedrieve. Den belangrieksten bron van inkomsten is t toerisme. Dat kump deur de völle watersportmeugelikheden, kampeerplaatsen en bungalowpark "Het Grootslag". Andiek is ok nen belangrieken laeveransier van drinkwater veur de regio deur het anwaezige gemaol.
Proofpolder
De 40 bunder groten Proofpolder Andiek wierd in 1926-1927 an-elegd in de Zuderzee, as proof veur t inpolderen en bewarken van de ni'jere Iesselmeerpolders. Now wördt den proofpolder ebroekt veur verbliefsrekreaatsie.
Dat dizzen polder een belangriek kenmark is van Andiek, blik uut t opnemmen van den proofpolder in het Andieker volksleed. De proofpolder is in 1929 oppend deur könnegin Wilhelmina.
Verbond van Nedersaksische Dialektkringen
Et Verbond van Nedersaksische Dialektkringen is n samenwarkingsverband tussen Dialektkring Achterhook en Liemers, de Vereniging Vrienden van de Streektaal veur Lochem en umgeving, en de Dialektkringe Salland en OostVeluwe. Et besteet sunds 2003, en wöd ok wal kortweg t Verbond eneumd. Et hef as doel et gebroek van et Nedersaksies te bevordern. Van t Verbond zölf kö'j gin lid worden; i-j mot lid waen van ien van de an-eslotten verenigingen.
Oetgaven
Et Verbond gif veer keer in 't jaor t tiedschrift De Moespot oet.
Nuth (gemeente)
Nuth is ne vroggere gemeente in de Nederlandse previnsie Limburg. De heufdplaatse is et geliek-eneumde karkdarp Nuth. De gemeente hef ne oppervlakte van 32,63 km² (woarvan 4 km² water).
Kernen
De gemeente Nuth hef 5 darpen en 24 buurtschoppen en gehuchten.
Darpen en gehuchten
Antal inwonners won-kern op 1 januari 2005:
* Deels in de gemeente Schinnen.
Geogroafie
De gemeente Nuth ligt in n vri-j laandelek en bargachteg gebeed in et midden van Zuud-Limburg. Veur de gemeenteleke herindealing in 1982 was Nuth ne völ kleinere gemeente, woar Voasroade al vanof 1821 too beheurden. Hulsbarg, Schimmert en Wienandsroade waren ok kleinere zelfstandege gemeenten.
Janny Alberts-Hofman
Janny Alberts-Hofman (Noord-Slien, 1929 - Slien, febrewaori 2008) was een schriefster van Nederlaands- en Drèentstalige varzen en verhalen.
Nao de huusholdschoele hef ze talencursussen en een dreijaorige cursus publiciteit evolgd.
Ze was bestuurslid van de Drentse Schrieverskring en van ’t maondblad Oeze Volk. Mit nog aandern hef ze ’t Biebelboek Jacobus, psalms en gezangen in ’t Drèents ummezet. Heur wark is in Oeze Volk en in verscheiden verzamelbundels verschenen. Heur Nederlaandstalige varzen, verschenen in vier bundels, bint religieus van kerakter.
Ze hef actief ewest in de Nedersaksische taalorgenisatie SONT en was presidente van de Nederlandse Christen Vrouwen Bond.
In Drenthe bint veulen mit heur in de kunde komen deur heur veurlezeri’je op literaire aovenden. Stichting Drentse Taol, de veurloper van ’t Huus van de Taol, hef in 2007 een videopetret van heur emeuken.
Oesterbaai
thumb|De oostkaante van de baai Oesterbaai (Afrikaans: Oesterbaai; Engels: Oyster Bay) is n nederzetting in de Oost-Kaap in Zuud-Afrika an de Indiese Oseaan, en is heufdzakelik n vakansiedarpjen. t Ligt ten westen van Kaap St Francis en ten zujen van Humansdarp. t Darpjen is allinnig te bereiken via n zaandweg.
Grave (gemeynde)
Grave  is ne vöärmålige gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant, sy is sinds 1 januari 2022 deyl van de gemeynde Land van Cuijk. De höyvdsteade van de gemeynde was et lyknamige Grave. Der woanden 12.452 lüde up ne uppervlakde van 28,03 km². Andere dörpe en kernen in de gemeynde waren Velp, Escharen en Gassel.
Bolstoen
thumb|De Boston Stump Bolstoen (Engels: Boston) is n kleine havenstad en n distrikt in t Engelse graafschap Lincolnshire. t Distrikt had in 2011 oengeveer 64.637 inwoeners, en het n oppervlakte van 361,5 km².
De stad leit an de rivier de Witham, zo'n zes kilometer vanof de plek waor de Witham in t estuarium The Wash stroomt. De plaots leit in t vlakke, moerasachtige en butengebied The Fens. t Meest opvallende gebouw van Bolstoen is de St Botolph's-kark (The Stump), ebouwd van 1309 tot 1460; t is de grootste parish-kark in Engeland mit een van de hoogste torens van t land.
Bolstoen is waorschienlik esticht in de elfde eeuw, hoewel 'Bolstoen' niet in t Domesday Book van 1086 vermeld staot, as deel van t toe belangriekere Skirbeck. De stad gaf zien naam an oender meer de Amerikaanse stad Boston.
Urker taolwezer
Info veurof
Et Urkers wort espruken op et vuurmaolige eilaand Urk. Et beoort mit et Eemlaands in et West-Veluws tot et overgangsgebied tussen et Nedersaksisch in et Nederfrankisch, maar wort over et algemien erekend tot et Nedersaksisch. Ok et Fries, et Fraans in et Amsterdams (Joos) eawen et dialect direct of indirect beïnvloed. Et dialect is ondanks disse verwaantskappen uniek van karakter, voral vanwege de isolatie as vuurmaolig eilaand. Sinds de laote niegentiende ieuw eawen vuul taolwietenskappers eurlui ermie biezigouwen.
Kontaktleans
thumb|Kontaktleans n Kontaktleans is ne kiekhulpe van plastik wat op t oge dreagn wörd. Duur automatiseerde haandelings wörd t stukn plastik op moate maakt. t Drif op n löagke troanvocht, zoonder at t hoornvlees raakt. De ruumte tusken n leans en t hoornvlees heurt noar n raand hen grötter te wordn.
Nen goodn kontaktleans zorget at:
Nöast kontaktleanzn kan iemand den't kiekhulpe neudig hef ook vuur nen bril kiezn. thumb|Oge met kontaktleans
Soortn leanzn
Bie kontaktleanzn is dr oonderskeid tusken harte en zachte leanzn.
Harte leanzn
Harte of vörmvaste leanzn goat lange met en loatt völle zoerstof duur. Dit leste is gezoond vuur t oge. Ook zorget harte leanzn at t oge meender rap meender skarp geet zeen. t Noadeel van harte leanzn is det ze mangs nit fein zitt; ze buugnt nit zo makkelik met. Harte leanzn goat duur mekaar n antal joar met en zeent goodkoop te onderhooldn.
Doarnöast bestoat dr nog nachtleanzn. Disse doo'j op t oge vuur a'j goat sloapn en doo'j oet a'j wier wakker wordt. Iej mut ze tenmeenste vief uur achter mekaar inhebn. Nachtleanzn trekt de oppervlaktekromming van t hoornvlees in de gode vorm. Dit is noa ongevear aanderhalven dag wier oet ewarkt. Disse leanzn warkt töt ne starkte van -5,5 dioptrie. t Vuurdeel van dit soort leanzn is de'j oawerdag niks op t oge hoowt te hebn.
Fritz Reuter
thumb|right|200px|Fritz Reuter Heinrich Ludwig Christian Friedrich (Fritz) Reuter (Stavenhagen, 7 november 1810 - Eisenach, 12 juli 1874) is ien van de belangriekste Nedersaksische schrievers. Hi'j schöpten de beroemde romanfeguur 'Onkel Bräsig'.
Kontaktleans
Zachte leanzn
Dr zeent zachte leanzn dee't mer eenn dag edreagn köant wordn, leanzn dee't nen moand metgoat, en leanzn dee't n half joar metgoat.
Fritz Reuter
Leben
Fritz Reuter kwaamp uut Stavenhagen in Mekelnbörg-Schwerin, daoras zie va börgemeister, schout (Stadtrichter) en boer was. Fritz studeerden rechten an de Universiteit van Rostrock, daornao an de Universiteit van Jena. In 1833 arresteerden hum de Prusische oaverheid umdet hi'j lid was van de antimonarchistische studentenveriening, de Burschenschaft. Hi'j wördden ter dood veroordield, mar dit oordiel wördden um-ezet in dartig jaor. In 1840 kwaamp e bi'j een amnestie in vri'jheid.
Reuter hervatten zien rechtenstudie an de Universiteit van Heidelberg, mar mus al rap terog hen Stavenhagen um zien va op de boerderi'je te helpen. Nao 't hengaon van zien va wördden hi'j privélerer in 't plaatsien Treptow in Pommern. Daor trouwden e mit Luise Kunze.
Schrieveri'je
Reuter zien eerste uutgaove was de bundel Läuschen un Riemels (anekdotes en riemen, 1853), evolgd deur een twiede verzameling in 1858. De bundel wördden aordig positief ontvangen en op-evolgd deur Polterabendgedichte (1855) en De Reis nach Belligen (1855). Dit leste wark is een humoristisch gedicht oaver de aventuren van een köppel Mekelnbörger boeren die hen België wilt um achter de geheimen van een hoogontwikkelde beschaving te kommen, mar die nooit ankoomt.
right|thumb|220px|Fritz-Reuter-Literaturmuseum, Stavenhagen In 1856 kreeg e 't in 't zin um voltiedschriever te wörden en verhuusden e naor Neubrandenburg. In Kein Hüsung (dörpsepos, 1858) beschrif e oavertugend en lebentig een köppel minder antrekkelijke kaanten van 't dörpsleben in Mekelnbörg. Daornao verscheen Hanne Nüte un de lütte Pudel (1860), een verhaal in riemend proza. In 1861 wördden Reuter aordig populair umme de vertellegiesbundel Schurr-Murr, die ok een paar Hoogduutse vertellegies bevat. Belangrieker is de riege vertellegies Olle Kamellen ('vertellegies van vrogger'). 't Eerste diel, uutekeumen in 1860, bevat Woans ick tau 'ne Fru kamm en ''Ut de Franzosentid. Ut mine Festungstid (1861) vörmden 't twiede diel; Ut mine Stromtid (1864) 't darde, vierde en viefde; en Dörchläuchting'' (1866) 't zesde.
Woans ick tau 'ne Fru kamm is een lebentig verhaaltien daorin Reuter half-serieus en half-plaogerig vertelt hoe hi'j 't maagien det zien vrouwe wördden 't hof maakten. Ut de Franzosentid speult in en bi'j Stavenhagen in 't jaor 1813, en de verhaalfeguren bint verbunden mit de grote gebeurtenissen die 't laand toendertied diep angrepen. Ut mine Festungstid is van minder algemien belang as Ut de Franzosentid, een beschrieving van zien lieden in de gevangenis, mar is niet minder krachtig van opzet en stiel.
Ut mine Stromtid is dudelijk 't beste wat Reuter eschreben hef. Hi'j beschrif de manlu en vrouwlu die as e ekend hef in de dörpen en op de boerderi'jen van Mekelnbörg, in de umstandigheden daorin ze ok leefden. Daor e in Ut de Franzosentid schrif oaver de diepe nationaole impuls töt geheurzemheid daormit 't laand opstund teeng Napoleon, daor beschrif e in Ut mine Stromtid veule kaanten van de revolutionaire beweging van 1848.
In 1863 verhuusden Reuter naor Eisenach. De warken die e daor schreef, bint niet van 't zölfde hoge gehalte as zien eerdere schrieveri'je.
Stee in de Nedersaksische schrieveri'je
Vanof de twiede helfte van de neengtiende ieuw maakten de Nedersaksische schrieveri'je een belangrieke opleving mit. Reuter heurt mit Klaus Groth (1819-1899) en John Brinckman (1814-1870) töt de vrogste en belangriekste exponenten van dizze opleving. Reuter zien schrieveri'je waren de mèensen, ok buten 't Nedersaksische taalgebied, besunder drok op. Zo populair hef nog niet weer iene ewest wel Nedersaksisch schrif. De hooglerer Duuts Wolfgang Stammler hef eschreven:  ' 't Personage van inspecteur Bräsig (in de Stromtid) is in de eretempel van de wereldliteretur op-eneumen, daoras de staandbeelden van Don Quichote en Dr. Faust naost Reinke de Vos en Tiel Oelenspiegel staot.'
Saksenros
right|thumb|300px|'t Saksenros (3 moal) op 't woapen van de olde Prusiese provincie [[Hannover (provincie)|Hannover.]] 't Saksenros, Saksenpeerd, Witte Peerd, (Engels: White Horse of Kent, Saxon Steed, Duuts: Sachsenross) is 'n heraldisch motief vaan meestal 'n staigerend wit en soms zwart peerd dat veural bie de continentoale Saksen moar ook bie de Angel-Saksen veur komt.
In t woapen van Twìnte, t woapen van Leegsaksen, Wesfelen en de heraldiek van veule aandere Saksische gebieden, zölfs in't logo van baandefebriek Continental, is n staigerend peerd zichtboar. t Verhoal gaait dat de Saksische vorst Widukind veur zien kirstenen aait op n swaart peerd zat. As belonen veur zien bekeern kreeg hai van Koarel de Grode n wit peerd.
D'r bun ook oale sages vaan 'n wit peerd dat ezeen wurd veurdat d'r aarge dingen zoas oorlog en aandere ellende gebeuren sol, zo woaren d'r bie Ogeveine umtrent 1940 nog vienarbeiders die 'm ezeene hebt kort veur 't begin van de oorlog. Moar ook tot ien 't oosten vaan Leegsaksen kent ze sages zoas "Det witte Peerd bi Woosmer", doar wurd ook mermoals 'n wit peerd ezene ien't veen. Verkloarings bunt dat 't mit de Walkuren/witte wieven te moaken hef as die ok reden op witte peerden. Moar ok vrogger kaam Wittekind op zien peerd laangs de dorpen om leu op te hoalen um te kommen metvechten.
t Swaarte peerd is nog aait te zain ien t woapen van de regio Herford ien Noordrhain-Westfele. t Widde peerd is, zo as al eerder vermèld, te zain ien t woapen van de dailstoaten Noordrhain-Westfele en Leegsaksen, ien de regio Verden ien Leegsaksen, ien t woapen van t Engelse greefschop Kent en ien t woapen en de vlaag van Twìnte.
n Aander theorie is dat t Sleipnir, t peerd van Woden is, de belaangriekste god van de maiste Germoanse stammen. Van dit peerd zol ook t witte peerd van Sunterkloas ôfstammen.
Ook bun d'r op veul oale (Saksische) boerderij'n gieveltekens te vin'n mit 2 peerdekoppen, in Tweante moar ook tot in Mekelnborg-Vörpommern. Die peerdekoppen vind men ook weer ien 't dorpswoapen vaan 't Leegsaksische Weste, moar ook in 't logo van de Raiffeisen baank. In sommige sages zegt de leu dat 't Hengis en Horsa bunt, de Saksen die as Engelaand erovert hebt. Moar 't kan ook 'n mythologische eursprong hebb'n.
Stad Veno
thumb|140px|Waopen van Stad Veno thumb|140px|Waopen van Stad Veno op een zegeltien Stad Veno (Nederlaands: Stad Vollenhove) was een gemiente in 't noordwesten van de pervincie Aoveriessel. De gemiente ontstund toen in 1818 de gemiente Veno esplitst wördden in de gemientes Stad Veno (de stad) en Ambt Veno ('t laand der umme toe). In 1942 wördden de beide gemientes deur de Duutse autoriteiten weer bij mekare edaone in de gemiente Veno. Vandage de dag vaalt dit alles onder de gemiente Stienwiekerlaand.
Cornelis Lely
thumb|Lely in 1913 Cornelis Lely (Amsterdam, 23 september 1854 – Den Haag, 22 januari 1929) was nen Nederlaandsen ingenieur, waterbouwkundegen, minister, gouverneur en politieker. Lely ontweerp in 1891 een plan veur de ofsloeting van de Zuderzee, waarop disse in 1932 deur den Ofsloetdiek ofeslotten wodden en et Iesselmeer ontstoan is.
Laevenslöppe
Lely wodden in 1854 geboren as de zeuvende zönne van Jan Lely en Adriana van Houten an de Leidsegrachte in Amsterdam en bracht hier ok een groot deel van ziene jonkheid deur. Hee kwamp oet n deupsgezind gezin. In 1875 halen e et diploma van civiel-ingenieur an de TH in Delft. Hij is september 1886 bi-j de Zuderzeeveraeneging an et wark ekommen, ne veraeneging dee de afsloeting en inpoldering van de Zuderzee veur ogen had. In 1891 volteujen e zien plan, dat e völle joaren later, noa den watersnood van 1916 as minister bi-j wet leet oetvoeren. Doarnoast zetten hee den eersten trad um de Bergsche Maas te graven, en fietern hi-j de spoorwaege an.
Wielrennen
Meesttieds wörd met et woard wielrennen et wegwielrennen bedoold. Aandere soorten wielrennen zeent baanwielrennen, BMX en mountainbike. Wielrennen kö'j allene doon of met nen groep. Der zeent ook wielrenvereniges, dee as zik meestal op ene van de twee wielerstreumingen richtet: toeren of wedstrieden. Toerklubs goat regelmoatig lange tochten fietsen. Wedstriedvereniges doot vuural trainen op (amateur)wedstrieden.
Jan Manschot
thumb|Jan Manschot Jan Manschot (Lechtenvoorde, 21 september 1947 – Deutekem, 20 jannewaori 2014), ok Brekken Jan Schampschot eneumd, is belangriek in de geskiedenisse van de popgroep Normaal.
Wielrennen
De sport wörd wearldwied ansteurd en regeld duur de Internasjonale Wielerunie, de UCI.
Jan Manschot
Samen met Bennie Jolink hef e in 1975 den anzet egevven tot t oprichten van de groep. Manschot ging drummen, hoowal e der op dat moment nog neet völle van kon.
Wielrennen
Bekeande wedstrieden
Wellicht de bekeandste wielrenwedstried is de Roonde van Fraankriek. Ne tweede bekeande wedstried is de Giro d'Italia (de Roonde van Italië). Mer ook de wearldkampioenskoppen trekt aait völle andacht. Doarnöast zeent der in Europa een antal wedstrieden oawer ne vaste roonde (mangs in nen binnenstad of duur ne proveensie of laandstrekke). Dit wordt klassiekers eneumd. Bekeande klassiekers zeent Luik-Bastenaken-Luik, de Amstel Gold Race, Paries-Roubaix en Milaan-San Remo. Doarnöast gef et zowat in elke gemeente in Nederlaand wal ne lokale wielerroonde, dee as vuural vuur promosie van bedriewe en de sport geeldt.
Internasjonaal bekeande fietsers
De lieste hieroonder löt willekurig een antal bekeande fietsers zeen:
Jan Manschot
Van t begin af an, op t popfestival van Lochem, had de groep völle sukses en ze wodden oaver t hele land bekend met t oetbrengen van eur eerste plaetjen Oerend Hard.
Midden joaren tachtig verleet Manschot de groep.
Ne andere bezetting woar-t e in spöllen was Bakkerij Manschot.
In t veurjaor van 2013 worden der tumors bi'j um konstateerd, en begin 2014 is e oet de tied ekommen.
Internetbankieren
350px|right|pas en reader van Fortis Internetbankieren is een term dee gebreukt wördt um an te geven dat een klaant zien bankzaken mit een banke via 't internet kan regelen. Zwat alle grote banken in Nederlaand biejen der klaanten een vorm van internetbankieren an. Veurdeel veur de banke is onder aandere de ofname van 't antal ofschriffen dee verstuurd mutten wörden. Veurdeel veur de klaante is de meugelijkheid um 24 uur per dag de bankzaken te regelen of te bekieken.
De toegaang tot de eigen bankzaken via 't internet verschilt per banke. Zo gebreukt de ABN AMRO-banke een e.dentifier um veilig an te melden. De Postbank gebreukt formelieren mit TAN-codes, dee per 100 op een lieste staon, of te ontvangen bin via een gratis sms. De SNS Bank gebreukt een Digipass um veilig an te melden. De Rabobank gebreukt 't Digipass-systeem mar ook 't Random Readers-systeem. De e.dentifier, de digipass én de random reader bin predukken van 't beveiligingsbedrief Vasco.
An 't einde 2005 is een nieje, deur ING Bank, ABN AMRO, Rabobank en Postbank ontwikkelde, betaolstandard veur drekte betaolingen op 't internet in-evoerd, iDEAL.
Pieter Jonker
Pieter Jonker (De Haule) is een Stellingwarver taelveurvechter en iene van de oprichters van de Stellingwarver Schrieversronte.
As mitwarker hef hi’j veertig jaor verbonden ewest an de Schrieversronte. In 2007 volgden hom Sietske Bloemhoff op as directeur.
Jonker zien Stellingwarver vertaeling van Dikke Doezerd, een kienderboek van Dolf Verroen, wodden in 1986 bekroond mit de H.J. Bergveld-pries. Disse pries wodt deur de gemientes Weststellingwarf en Ooststellingwarf uutereikt veur Stellingwarfs van literaire of taelkundige aord.
Mit Henk Bloemhoff schreef Jonker de bi'jdraege over Stellingwarfse literatuur veur et Handboek Nedersaksische taal- en letterkunde.
Anna Paulowna
Anna Paulowna is n darp en ne veurmaolige gemeente in de Nederlaandse provinsie Noord-Hollaand. De plaatse Anna Paulowna ligt sentraol in de Anna Paulownapolder. Zi'j vormt nen eenheid met de Kleinen Sluus. Sinds 1 jannewaori 2012 is Anna Paulowna op-egaon in de gemeente Hollaands Krone.
Geskiednis
t Gebeed beheurden in de middeleeuwen bi'j den Gouw. t Leep meermaols onder water, tot t in zien geheel deur t water verzwölgen wierd.
Den Anna Paulownapolder is den letsten met partikulier geld an-elegden polder in Nederlaand. Den ni'jen polder veel toen onder de gemeente Ziepe, pas op 1 augustus 1870 wierd den polder ne eign gemeente. In 1990 verkreggen zi'j ok t grondgebeed van de Wieringerweerd en de Weerdpolder en sindsdien bestond de gemeente uut meer dan allenig de Anna Paulownapolder. Anna Paulowna mek deel uut van de samenwarkingsregio Noordkop, ok wal Kop van Noord-Hollaand eneumd.
Den polder is verneumd naor könnegin Anna Paulowna, de vrouwe van Willem II en moder van könning Willem III.
Den zaandgrond van den Westpolder, waor't zee veur den komst van kunstmest (rond 1890) en veur de verbetterde waterhuusholding maor ene koo op vief bunder konnen holden, blek in 1912 alderbastend good veur bloombollenteelt. Nao 1920 kwam nen tweeden trop van ni'jkommers op gang, dee Breezand emaakt hef tot het dichtstbevolkte stuk van den polder. De gemeente Anna Paulowna is uutegreuid tot het grootste anèn-eslotten bollengebied van de waeld.
De gemeente Anna Paulowna is op 1 jannewaori 2012 efuseerd met de gemeenten Niedarp, Wieringen en Wieringermeer tot de gemeente Hollaands Krone.
thumb|left|Karke in Anna Paulowna
Augustin Wibbelt
thumb|170px|Augustin Wibbelt in 1884 Augustin Wibbelt (Vüerremm, 19 september 1862 - ok daor, 14 september 1947) was een Westfaalse giestelijke en dichter in de Westfaalse variaant van 't Platduuts. Hij is de bekendste schriever in 't Westfaals.
Schoeling en wark
Wibbelt is geboren op de Wibbelthoff in 't dörp Vüerremm (Standaardduuts: Vorhelm), tegenwoordig diel van de stad Aulen (Ahlen), in 't Munsterlaand. Hij was de zeuvende van tien kiender. Toen e twaalf was, stuurde zien va hum naor de Latiense schoele in 't naoberdörp Enniger. In 1878 gunk e naor 't Gymnasium Carolinum in Ossenbrogge. Van een veurdracht die hij bij de examens gaf, stund in de kraante: Wibbelt mut zien uutspraok verbetern; 't Mönsterlaandse is hum nog te slim an te heuren.