cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SSID
Een Service Set IDentifier (SSID) (Letterlik uut Engels: deynstenkoppelkenner) is ne rygel van karakters dey by mekander ne eynsoortige naam geyvt an een drådloos lokaal netwark (WLAN). Nen anderen naam vuur SSID is düs netwarknaam. Met dissen naam könt wifi-toostellen verbinding leggen met et wöynskete netwark, as der in dezelfvde ümgewing ook meerdere lösstånde netwarke zind.
Drådloze toostellen dey as rechtstreyks met mekander uutwesselt, wordt ne basic service set (BSS) nöymd; een basaal deynstenkoppel. Meerdere BSSen by mekander vormet eyn logys WLAN-segment, wat een extended service set (ESS) nöymd wörd, een uutbreid deynstenkoppel. Nen deynstenkoppelkenner (SSID) is niks anders as nen alfanümeryken naam vöör zonnen ESS.
Vuyrbeyld
AP's trekt meerdere målen per sekonde andacht, döör båkens uut te zenden met den ESS-naam (SSID). Tostellen pikt dan disse AP's up döör rond te lüstern of et nog båkens gef. Ze könt ook zelv pröyvbåkens met et juyste SSID uutstuyren üm AP's te zöyken. As et toostel een toogangspünt met den goden naam treft, stuyrt et een verbindingsverzöyk met et juyste SSID. Et toogangspünt gef dan een verbindingsantwoord, ook met et SSID.
Kleaine tromme
De kleaine tromme, skoarpe tromme of snoartromme (Engels: snare drum) is n slagwoarkinstrumeant wat bekeand is um zin skoarpe, ruusnde geluud. Det geluud krig he duur n mätjen van snoarn wat laanks et oondervel is espönn. Duur op de tromme te houwn wordt de snoarn an et triln ezat, woerbiej ze et vel raakt.
In Europa wörd de kleaine tromme meestal op nen standaard ezat, of an een dreagbeugel of -reem met edreagn.
Beskriewing
De kleaine tromme besteet oet nen breden reenk (n kettel) van hoolt, keunststof of metaal. An de boawn- en oonderkaante van n kettel ligt een vel oawer de geater. Det wörd an espönnen duur ringe dee as net iets roemer um n kettel vaalt. Duur dee ringe stekt lange skroewen, dee as in blukke op den kettel stekt, de spanbusn. Duur de skoewen an te dreeien, trekt de metaalne ringe et vel strak. Tegen et oondervel zit een matjen van metaalne of keunststoffen snoarn. A'j op het slagvel houwt, wörd duur de drok et oondervel tegen et snoarnmatjen edrok, dee as doarduur trilt. Doarvan krig de kleaine tromme et skoarpe geluud.
Geschiedenis
De eerste snoartrommn hadn velle dee't emaakt warn van bloazn van deers, en nen eankeln doarm as snoare. Pas vanof 1956 wordt velle van keunststof emaakt. In de late middeleewn (tusken 1600 en 1700) wör de tromme in Zwitserlaand in ezat vuur et begeleaidn van marsjeernde troepn (later wör hier meardere instremeantn an too evoogd, woerduur de militaire kapel ontsteund). De tromme wör gebroekt um verskeaidene bodskopn oawer te brengn. Zo warn der ofzeunderlike signaalstukke vuur et etn, vuur et kloarmaakn um te marsjeern, ezw. Dit gebroek wör in heel Europa oawer enömn. Vanof dee tied wördn de verskeaidene rudimeanten (bepoalde ritmiese basisfiguurn) ok noteerd en in lessen verwoarket. De leste 2 eewn hef de snoartromme völle ontwikkelingn met emaakt, zowal in slagtechniekn as in bouw.
In 1914 bedachn Robert Danly n mechaniek um de snoarn teegn, of van et vel of te dreein. Duur nen hendel oawer te haaln wordt doarmet de snoarn ongevear nen centimeter van et vel of edoan, woerduur't ze nit mear köant triln. Dit wörd doffe trom eneumd.
Met et onstoan van Jazz kwam de vroage noar kleainere tromn. Dee wördn toew zo an epast det ze in n drumstel past.
De ontdekking van keunststof hef völle veraanderd in wodöanig de snoartromme dr rechtevoort oet zut. n Kettel wördt rechtevoort van hoolt, metaal of keunststof emaakt en kan in iedern geweunsketen kluur eskilderd wordn. De velle wordt rechtevoort ook van keunststof emaakt, of mangs zelfs van kevlar. Ook de snoarn wordt rechtevoort van keunststof emaakt, of, vuur n dubbel zo skoarp geluud, van metaal.
Soortn
thumb|100px|drumstelsnoartromme right|300px|thumb|Marsjeertromme tiedns ne wachtwissel thumb|100px|Amerikaanse tromme met Evans-vel de Snoartromme is feailik in dree soortn te verdeeln.
Drumstel- of orkestsnoartromn
Dit soort wörd in orkestn en drumsteln gebroekt en is doarumme miskien rechtevoort wal et bekeandst. Ne normale moate vuur tromn is ongevear 35 cm in duursnee. Dit geeldt vuur alle soortn snoartromn. Ne normale drumstel- of orkestsnoartromme is ongevear 15 cm deepe, mear dr bestoat ook snoartromn van ongeveer 7,5 cm. Dee wordt pikkolotromme neumd, of in n volksmoond pannekookn, umdet ze zo plat zeent. Disse trumkes wordt vake duur kleaine keender in tradisjonele korpsn edreagn, umdet ze hoaste niks weagnt.
Marsjeertromn
Disse tromn wordt in tradisjonele korpsn bespöld en vuural in korpsmuziek gebroekt. t Verskil met n orkestsnoartromn is det disse dubbel zo deep zeent. Doarumme wordt disse ook wal depe tromme neumd). Hierduur kriegnt ze n voller, deper geluud, zodet t boetn wieter dreg.
n Spöller dreg t deenk an n reem oawer n rechterskoolder (woerduur't he skeef op t leenkerbeen haank) of an nen beugel oawer beaide skoolders, woerduur't he recht haank.
Skotse of Amerikaanse marsjeertromn
Skotse of Amerikaanse tromn hebt weainig verskil met de normale marsjeertromn. Toch kleenkt n Skotsen extra skoarp duur t gebroek van metaalsnaarn en extra strak op edreeide kevlarvelle. Dit kan nog verstoarkt wordn duur n ekstra snoarmatjen wat oonder t boawnste vel zit. Um de extra hoge spanning an te könn, hebt Skotse tromn rechtevoort extra dikke, verstewigde reande. Aanders kan t gebuurn det n raand duur de hoge spanning noar binn trekt en t hele instrumeant an bölle ligt. Skotse tromn wörd meesttieds bespöld met dikke, taps tooloopnde stökke met nen dikn kop. Hierduur onsteet n kort, dreug geluud.
Amerikaanse marsjeertromn kleenkt iets meender skoarp as Skotsn. Dit keump duurdet disse tromn keunststof snoarn hebt en de veln meender strak wordt op espönn. De snoartromn hoowt ja in Amerikaanse korpsn nit zo op de vuurgroond te wean. In de neegntiger joarn en was t wal ne gewoonte um ook de Amerikaanse tromme zo skoarp meugelik te loatn kleenkn. Hier komt ze noa t joar 2000 alverdan mear op terugge. De korpsn begeent öar tromngeluud op de bloazers of te stemn.
Velle
Vroger wördn velle op espönn met töwwe, dee't an edreeid mosn wordn. At ze te hoge op edreeid wördn, skuurdn de velle in. Hierduur hadn tromn vake n dof, leeg geluud en was dr neet good op te artikuleern. Rechtevoort wordt velle in t fabriek al an nen metaaln reenk emaakt. Hier vaalt n spanraand van de tromme dan wier oawerhen. Met lange droadneageln wörd disn spanraand an spanbusn op n tromkettel vaste zat en an edreeid, woerduur t vel egaal oawer n kettelraand etrökn wörd.
Stokvoering
Dr beent 2 maneern um de stökke vaste te hooldn: n Geliekn en n tradisjoneeln greep.
Geliekn greep
thumb|300px|geliekn greep n Spöller heuld n stok tusken doem en wiesvinger. Hierbie lignt de aandere vingers wal um n stok hen, mear zorgt allene det n spöller n stok nit verlös. n Stok heurt in t verlengde te wiezen van n oarm, en de haande mut met de rugge noar boawn stoan. Dissen greep wördt duur völle drummers op n drumstel an eheuldn, umde'j zo de oarme ook noar boetn köant dreein en dus mear köant raakn.
Tradisjoneeln greep
thumb|300px|tradisjoneeln greep n Tradisjoneeln greep is bedacht vuur de tradisjonele marsjeertromme. De rechterhaande heuld n stok tusken doem en wiesvinger. Hierbie lignt de aandere vingers wal um n stok hen, mear zorgt allene det n spöller n stok nit verlös. n Stok heurt in t verlengde te wiezen van n oarm, en de haande mut met de rugge noar boawn stoan. Duur n stok in de leenkerhaande met t achtereande tusken doem en wiesvinger, en met de vuurkaante tusken middelvinger en reenkvinger te legn (en n wiesvinger en middelvinger oawer n stok hen te legn) hoof n spöller n oarm mear heel weainig umhoge te buurn. Zo kan he vanoet n pools nen slag maakn.
In vroger tiedn wördn tromn an nen reem edreagn. Hierduur hungn tromn skeef op t leenkerbeen. Zo mos n spöller n leekeroarm n heeln tied in nen roarn hook umhoge hooldn um nen goodn slag te maakn. Op n doer was dit slecht vuur de skoolders.
Völle korpsen kiest vuur n tradisjoneeln greep, umdet dit meuier lik ondaanks det ze de snoartromme vake horizontaal an n beugel hebt hangn. Dr beent ook korpsn dee't de snoartromme skuuns an n beugel hangt, umdet ze meant det ze aans geluudsverlees hebt met n tradisjoneeln greep en umdet dit better vuur n leenkeroarm is.
Braziliaans
In Brazilië wörd in sambagroepen de tromme vertikaal tegen de börste heulden. De dreagende haande spölt tuskenslage duur nen stok plat op n raand te leggen en ne doar op en dale te wippen, terwiel as de vrieje haande et heuwdritme spölt.
Soortn stökke
right|thumb|300px|Spazzole-weejers Kleine tromme kö'j met alle soortn stökke bespöln, mer wat zeent dr better vuur as aandern. Iej hebt ze laank, kort, dik, dun, zwoar, lecht, met t gewich vuur of achterin n stok, met nen dikn of nen dunn, of nen hooltn of nylon kop. Ieder soort stok gef zin eegne geluud. Drumstelspöllershebt vake dunnere stökke. Disse zeent lechter engeewt doarduur n zachter geluud. Et hoof ja ook neet zo hard, umdet et vake verstöarkt wörd en umdet aanders de rest van de instrumeantn oawerstemd wörd. n Korps wat völle boetn mut spöln gebrok dikkere stökke, umdet t geluud dan vearder dreg.
Bekeande moarkn
Internasjonaal bekeande moarkn beent:
n Hollaands moark wat spesjaliseerd is in Amerikaanse tromn is Vancore.
407
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in
Hendrik van Heerde
Hendrik van Heerde (Ambt Veno, 1 oktober 1905 - Kampen, 17 oktober 1968) was chef-redacteur van 't Kamper Nieuwsblad en was de schriever (onder 't pseudoniem Havanha) van de bekende verhaelties van Garriet Jan en Annegien.
Waandel
Hendrik van Heerde wördden geboren in de Voorstad bi'j Veno (Overiessel). Hi'j warkten as ambtenaor op 't gemientehuus van De Sluus, bi'j een advertentsiebureau in Liwwadden en in een boekhaandel in Arnem. Toen dat hom allemaole niet bevöl, sleut hi'j hom an bi'j 't Fraanse Vrömdenlegioen. Daor höld hi'j 't niet lange uut, en hi'j vluchtten terogge naor Nederlaand.
Van de kraantenuutgever Boom in Möppelt kreeg Van Heerde een anstelling as verslaggever bi'j 't Nieuws- en Advertentieblad ('de Sluziger' enuumd). In 1936 trök hi'j naor Kampen om in opdracht van Boom een ni'je kraante op te richten:  't Kamper Nieuwsblad. Daor gaf hi'j sturing an töt zien dood. In 't Kamper lèven reurden hi'j hom; hi'j hef d'r naemens de CHU wetholder ewest. Ok schreef hi'j stokkies veur 't teniel veur verskillende Kamper verienigings. De mèensen waren drok op zien vaste stokkien Onder de Poort, dat hi'j onder de naeme 'Poortwachter' in de kraante schreef.
Onder eigen naam skreef Van Heerde Tusschen vuur en ijzer (1940), oaver zien ervarings as soldaot op de Grebbebarg in meie 1940 en de weken dat e in kriegsgevangenschop zat. Dit boek wördden in 2021 vanni'js uutegeven as De slag om de Grebbeberg, verslag van een ooggetuige. Over zien jachtervarings skreef Van Heerde ''Jagerslatijn. Op stap met Diana'' (1962).
Garriet Jan en Annegien
Veur 't Kamper Nieuwsblad begunden Van Heerde stokkies te schrieven over de boer Garriet Jan en zien vrouwe Annegien. De twee wonen op Venó en belèven d'r avonturen waor vaeke Garriet Jan zien knieperige neve Hendrik Jan van de Beulakker een rol in speult. Al gauw wördden dizze stokkies of-edrokt in alle kraanten van Boom. Ongebrukelk genog schreef Van Heerde de verhaelties over Garriet Jan en Annegien in 't Nedersaksisch. Hi'j haelden de meer plaetselijke eigenaorigheden uut zien dialect en skoefden de tael fonetisch wat op 't Nederlaands an, omdat hi'j berieken wol dat zovölle mèensen as meugelijk de stokkies goed begriepen zolden.
Henk van Heerde uut Venó schrif:
De stokkies wördden deur Boom bi'j mekaere voegd en as boekies uut-ebrocht. Dizze dielties bint vandaege nog aorig wat weerd. In 1982 wördden de verhaelties in twee dielen deur Boom uut-egèven (Garriet Jan Vijfling). In 2002 deu uutgeveri'je Voorkeurboek uut Kampen dit nog ies weer over.
Anhaling
Garriet Jan hef op de mark in Möppelt een paer rolschaetsen (hielemaole ni'j veur hom) ekocht, en perbeert ze 's aovends uut in de woonkeuken van zien zus Lammegien en zwaoger Derk.
<blockquote style="font-style: italic;"> Wat er toen gebeuren, speulen zich in twee minuten of, mar ik kan 't niet zo gauw beschrieven.
Net toen ik beide schaatsen vast hadde en ging staon, leek et mi'j of ik een knik in de knienen kreeg en mit mien achterwark scheut ik achteruut krek tegen de fel brandende kachel. Net mit 't vleizigste deel van oel ele lichaam tegen de roje van de kachel, 't ging mi'j dwars deur de broek van Transvaalse bevertien hen. Met een schreeuw vleug ik veuruut, mar ik had die smerege dingen an de voeten. Ik kon niet in de bienen blieven, 'k grepe 't taofelkleed vaste en 't hele kleed mit 't beste servies van Lammegien ging tegen de vloere. Mar ik rolschaatsen mar deur. Ik kreeg hoe langer hoe meer gaank. Umme de taofel hen, ik zweien mit handen en voeten, mar stille staon... ho mar. 'k Sluug mit de rolschaatsen in de gedienen veur 't raam en met roe en al kwam de boel naor beneden. Mitene zeilen ik dwars deur de kamer hen.
'Griept mi'j Derk', schreeuwen ik. Derk deed een uutval, mar mitene sluug ik achteruut en kreeg e de linker schaatse finaol midden veur de schienen. 'Lelukke karhengst', brullen Derk. Och mensen, 't was wat, een lawaai van wonder en geweld. Alleen de kleine mannen in de beddestee brulden van 't lachen. 'k Heuren nog net dat ze tegen mekare gierden: 'Wat kan ome Garriet Jan toch prachtig mit ons speulen'.
En Lammegien, zu'j vraogen? Die zat eerst verslagen tussen de scharven van 't servies, mar toen ze weer geluud had, och mensen, ik kan 't oe allemaole niet zeggen, dat mu'j oe now mar ies indenken.
Uut de Garriet Jan Vijfling
Maarkvealde
thumb|right|200px| Maarkvealde in de gemeente Hof van Tweante Maarkvealde is ne boerskop in de gemeente Hof van Tweante. t Ligt tusken de plaatsn Deepn, Hengevealde en Nee.
Maarkvealde was de ennigste Tweantse boerskop den't in de middeleewn nit oonder t bisdom van Utrecht völ, mear oonder t bisdom Meunster.
Vuur 1 januwoari 2001 heurdn t bie Deepn, den at toew bie in de gemeente Hof van Tweante köm.
In Maarkveelde he'j nen stichting Markvelds Belang. Dee organiseert völle dinge vuur de buurtbewonners. Dit hooldt ze vake in de plaatselike biejeenkomstzale t Lammershoes. Disse stichting zet ook alle joarn de Maarkvealdse vuurjoarsfeestn in touw.
De skole in Markvelde is bekend van de televisieserie De Zevensprong, den as hier in 1982 (deels) openommen is.
Antwoordapperaot
Een antwoordapperaot (soms oek wel een tillefoonbeantwoorder eneumd) is een apperaot dat een tillefoongesprek anneem, as disse nao een veurof in-estelde tied neet op-eneumen wonnen. De beller krieg dan een veurof in-espreuken tekse te heuren van de ebelde dat hij of zee neet anwezig is, en dat der meestentieds een berich achter-eleuten kan wonnen nao de piep. Disse piep geef an dat de boodschap in-espreuken kan wonnen en dat 't op-eneumen wonnen. As de beller nao de piep een berich inspreek, kan de ebelde dit op een laoter tiedstip ofluusteren en de beller meugelijkerwieze weerummebellen. Meestentieds wonnen 't berich op-eneumen op een magneetbaand, mar soms wonnen 't berich oek op-eneumen in een digitaal geheugen. Dit verschil per fabrikant, en soms zelfs per type antwoordapperaot.
Gemiente (bestuur)
Een gemiente is een groep van woongebieden (dörpen, steden) mit et bi'jbeheurende gebied die tegere bestuurd wodden deur een poletiek apperaot. De gemiente is de onderste laoge uut et poletieke bestuursstruktuur, mit daorboven in Nederlaand respektievelik de perveensie en de rieksoverhied, en in België respektievelik et arrondissement, de perveensie, et gewest en de federaole staot. Pattie gemientes in Nederlaand kennen nog dielgemientes of stadsdielen, waorin de gemiente opdield is. Dit komt veur in Amsterdam en Rotterdam.
Woordenboek van de Gelderse Dialecten
't Woordenboek van de Gelderse Dialecten (of-ekort: WGD) is een preject dat bestaot uut drie themawoordeboeken van Gelderse dialecten. Der bin twee varianten van dit preject; der is een versie veur de Veluwe en d' are is veur 't Revierenland.
't WGD bestaot uut drie delen:
't Preject is van start egaon op 1 april 2002 en de opzet is ebaseerd op de stiel die gebruukt wort in de Limburgse (WLD), Braobanse (WBD), Achterhoekse en Liemerse (WALD) en Overiesselse (WOD) dialectwoordeboeken.
Langel (Hoksebarge)
Langel (Nederlaands: Langelo) is ne boerskop in de gemeente Hoksebarge in Tweante.
Woordenboek van de Gelderse Dialecten
't Preject is efinancierd deur de Previnsie Gelderland en de Katholieke Universiteit Nijmegen. In oktober 2005 is 't eerste deel van beie versies uut-ekommen, in november 2006 't tweje deel en in november 2008 't daarde en leste deel.
Langel (Hoksebarge)
t Ligt in t zuudwestn van de gemeente, op t zuudwestn van n bebouwden kom van Hoksebarge, op t westn van Honesch, op t zuudn van Brammel en op t oostn van Reetmölle.
Vroger was Langel ne moarke in t gericht Hoksebarge.
IJ (rivier)
thumb|IJ in Amsterdam, 2020 thumb|300px|Drokte met zeilscheape op et IJ in de 17de eeuwe. Foto: bmz.amsterdam.nl thumb|300px|right|Uutzicht op et IJ vanof et strand bi-j IJburg Et IJ is ne reviere, veurhen nen zeearm, in Noord-Hollaand. Et eigenleke IJ of Binnen-IJ scheidt de Amsterdamse binnenstad van Amsterdam-Noord, en was eurspronkelek nen baai van de Zuderzee. Den name IJ is verwant an et (West)Freese Aa, Ee of Die. Dit betekkent 'revier' of 'water'.
Geskiednnis
In de Middeleeuwn wierden dieken langs et IJ elegd. An de zuudziede van de Amstel ligt in oosteleke richting den Sint Antoniesdiek (later vervaangen deur den Hoogte Kadiek, den Zeeburgerdiek en den Diemer Zeediek). Vanof den Amstel in westeleke richting ligt den Hoarlemmerdiek en Spoarndammerdiek. An de noordziede ligt den Noorder IJdijk. An et ende van de Middeleeuwn ontstonden hierlengs veer darpen, van oost noar west: Durgerdam, Schellingwolde, Ni-jendamme en Boekslote.
In et midden van de 19de eeuwene wierd beslotten et grootste deel van den zeearm, den zich westweerts uutstrekken tot an Velsen en Beverwiek, in te polderen en et ovverbliefsel van de Zuderzee of te sluutn deur middel van nen dam.
Et tegeliekertied an-elegde Noordzeekanaal (oppend in 1876) verbundt et Af-eslotten-IJ met den ok ni-j an-elegden haavn IJmuden. Et Buuten-IJ ligt an de oostziede van de Oranjesluzen en slut wear an op et IJmeer en Markermeer.
Bi-j Spoarndam ligt ten noorden van den Spaarndammerdiek ok nog een IJ, dat ok een neet-ingepolderd stuksken van den eurspronkeleken zeearm is.
Plempen van eilanden
In et oosteleke deel van et af-eslotten IJ wierd end 19e eeuwe et Oostelek Haavngebeed an-elegd met in et IJ eplempte schiereilaanden. End 20ste eeuwe wierd dit ne wonwiek, eleagen an et IJ water. In et IJmeer wöd sinds enige joaren ebouwd an de ni-jbouwwiek IJburg, ok op eplempte eilanden. Et zaand hierveur kump noe uut den umgeaving van Lelystad.
Veur den bouw van den Afrika-haven wierd nen polder an-elegd woarin dree eilaanden lagen. Dit bunt de eilaanden Ruigoord (vrögger ok Kooijen-eilaand eneumd), De Hoorn en Jan Rebellenwaard. Tot an et ende van de 20ste eeuwe waren doar grote protesten teggen et met de grond geliek maken van Ruigoord.
In et IJmeer ligt et geplempte Fort Pampus, as onderdeal van de Stelling van Amsterdam.
Et waterpeil van et Buten-IJ wöd samen met et IJmeer en et Markermeer op een winterpeil van NAP −0,40 m en een zommerpeil van NAP −0,20 m eholden, deur middel van spuien en bemoalen. Et dreg ok bi-j an de drinkwaterveurzening van meer as 1 miljoen Nederlanders, umdat et in verbinding steet met et Markermeer en deals et Iesselmeer. Et Iesselmeer is et grootsten zeutwaterbekken van Nederlaand.
Zee ok
700px|Uutzicht ovver et IJ vanof et Java eilaand
1450-1459
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose van 1450 tot 1459
Ryan Farish
thumb|250px|Ryan Farish, aofbeelding van zien album Movement in Light Ryan Farish is n Amerikaanse artiest van elektroniese muziek, n produsent en plaotjesdreier uut Virginia Beach. As n Grammy-enomineerde en 2008 Dove Award-winnende liedjesschriever/produsent/komponist/multi-instrumentalist, begun Farish zien muziekloopbaone op de eerste generasie MP3.com. Op disse webstee wördden zien liedjes 1,8 miljoen keer binnenehaold.
Hij hef onder aandere de volgende albums uutebröcht: Upon A Dream (2011), Opus-Reloaded (2011), Opus (2010), Bloom (2010), Movement in Light (2009), Wonderfall (2008), Everlasting (2006), From The Sky (2005), Beautiful (2004), Selected Works en Selected Works Xpanded (n samenstelling van zien muziek uut t begin van zien loopbaone, dat op The Weather Channel's Local on the 8s edreid wördden), Daydreamer (2002), Beyond the Horizon (2002) en In The Day (2000). Hij hef oek n karstalbum uutebröcht Christmas EP Spirit - A Ryan Farish Christmas (2009), en oek wat losse liedjes, zo as “Dancing Angel” uut 2008 (n samenwarking van Ryan Farish en Donna Lewis) en “In This Moment". Al disse albums en losse liedjes bin uutebröcht deur Ryans plaotenmark, RYTONE Entertainment.
Media
In 2004, naodat der veule vragen binnenkwammen over hokken muzieksoorte Ryan Farish maakt, kwam e mit de naam "Positive Chillout" (positieve ontspanningsmuziek) veur zien unieke muziekstiel. In november 2006 gebruukten Ryan Farish disse titel veur zien eigen Live365-internetradiostasion, "Positive Chillout", en oek RyanFarish.com en PositiveChillout.com.
t Live365-radiostasion was veur eerst an-emaakt in november 2006 as “Positive Chillout”. In 2010 zetten e t opniej op internet, mer dan op DI.FM bie t "Chillout Dreams"-kanaal as “Positive Chillout with Ryan Farish”. t Spul richtten zich veural op elektroniese chill-outmuziek, die de luusteraars over t algemeen positief en ontspannend vunnen.
In jannewaori 2011, kwam Ryan Farish mit zien progressieve-tranceradioprogramma "Elevation" op Hot 100.5.
Dublin
thumb|300px|Woapn van Dublin
Dublin is de heuwdstad van Ierlaand en de heuwdstad van county Dublin in de preveensie Leinster. De stad lig an de oostkuste van t eilaand, zowat op de helfte, en de rivier de Liffey löp der van oost noar west dwars duurhen. In t Iers wördt Dublin aneduudt met Baile Átha Cliath. Baile beteeknt "stad"; Átha is ne plaatse met ondeep water en Cliath n vlechwoark van reet woermet n rivierboam biej ne duurgoanbere plaatse versteewigd wördt. t Wördt ook oetelegd as "veer weagn", umdèt hier de veer belangriekste weagn oet Ierlaand saamnkomt (oet histories oogpeunt).
Geschiedenis
Dublin is esticht duur de Vikingn in ± 988 en is vanof toew ne metropool ewördn met mear as 1 miljoen inwonners. n Naam keump van 'Dubh Lin', wat in t Iers zwartn poel of zwart water beteeknt.
Internasjonale bekeandheaid
De helfte van alle inwonners van Ierlaand wont in Dublin en völle Iern van boetn-of verhuust noar Dublin vuur better woark en meugelikheedn. Ierlaand hef de leste joarn de hardstgreuinde ekonomie van Europa en doarumme is Dublin vuur völle internasjonale bedriewe ne interessante investerings- en vestigingsplaatse.
Hardenbarg (gemiente)
Hadnbarreg, of  'n Arnbarg, (ok wel: Haddenbarreg naor de spelling-Gallée ; Nederlaands: Hardenberg) is 'n gemiente in Noordoost-Oaveriessel, an de greanze met Duutslaand. d' Heufdstad van disse gemeente is Hadnbarg.
De gemiente Harnbarg is in 1941 ontstoane, toe as Stad Harnbarg en Ambt Harnbarg bi-j mekare bint evoegd deur de Duutsers. Et gemientehuus van disse leste gemiente stunnen in Hiemse. 't Gemientehuus van d' hudige gemiente Harnbarg stiet in de gelieknammige stad. Töt 1962 hef 't gemientehuus van Harnbarreg in Hiemse estoane. Bi-j de ni-je indelling van 2001 bint de gemientes Averiest en Grambarge bi-j Harnbarg evoegd. Op 1 jannewaori 2020 haren de gemiente 60.940 inwoners (CBS).
De gemiente greanst an de Dreantse gemientes De Wolden, Hogevenne en Coevern; de Duutse Graofschop Bentheim; en de Oaveriesselse gemientes Tweanteraand, Ommen, Dalsen en Stappest.
Plaatsen
In de gemiente lig disse plaatsen: Oane, Oanervenne, Ennevelde, De Balk, Banthum, Boalder, Bruchte, Bruchterveld, Collndern, De Kievitshaar, De Krim, De Voart, 'n Velde, Diffeln, Grambarge, D' Haandrik, 'n Arnbarg, Hiemse, Hiemservenne, Holtheme, Holthone, Hoogenweg, Kloosterhaar, Loozn, Luttn, Mainbarg, De Meene, Roke, Rheeze, Rheezervenne, Schuunesloot, Sibculo, Slaghoaren, Vennebrugge.
Kiekt ok
Sint-Lambertuskerk (Hiemse)
Amersfoort
Amersfoort (Utrechts-Alblasserweerds: Aomersfoort) is n stad en gemeente in de Nederlandse provinsie Utrecht. De gemeente had op 1 mei 2013 oengeveer 150.088 inwoeners. t Is in bevolkingsantal de tweede stad van de provinsie Utrecht en de zeuventiende van Nederland. In Amersfoort wort van oorsprong n Nedersaksies dialekt epraot, mar t is vandaag de dag vriewel uutestörven.
Vlaanderen
200px|thumb|Vlagge van Vlaanderen Vlaanderen is 't noordelijke dailstoat van België. 't Nederlaans is der de officiële taal en de inwoners worden Vlamingen enuumd.
Amersfoort
De bekendste Amersfoorter is oengetwiefeld Piet Mondriaan.
Vlaanderen
Vlaanderen van vandagededag mag niet verward worden mit 't historische graofschap Vlaanderen. Dät umvatte ongeveer de pervinsies Oost-, West-, Frans- en Zeeuws-Vlaanderen. In Frankriek wordt de term 'Flandre' ok gebruuk as 't geheul van de Fraanse departementen 'Nord' en 'Pas-de-Calais' en 't Belgische Vlaanderen.
Amersfoort
Geschiedenis
Nao de Tachtigjaorige Oorlog kwam t gebied in n isolement te liggen, daorbie kwam ok nog dat de stad verpauperde, zeker in de 19e eeuw toe ok de tabaksteelt an de Veluwerand instortte. De komst van de spoorweg brocht daor verandering in: deur zien sentraole ligging wier Amersfoort t verkeerskundige hart van Nederland. Zo greuide t in de 20e eeuw flink deur.
Geografie
Naost de stad Amersfoort bestaot de gemeente uut de darpen Hoogland en Hooglanderveen en de buurtschappen Buurtsdiek, Stoutenburg Noord en Zeldert.
Vanof 1870 breidde de stad zich stark uut deur de komst van de spoorwegen en n antal kazernes. In 1980 kreeg de stad de greuikern-staotus, waordeur umliggende gemeenten geheel of gedeeltelik bie de gemeente Amersfoort edaon wieren. Dit waren:
Afbeelding
thumb|left|250px|De Onzelievevrouwekark
George Bush
George Bush kan ween:
Tillefoon
thumb|250px|Tillefoontoetsel thumb|250px|Ouwe tillefoon uut 1896 De tillefoon (op are plekken op de Veluwe oek wel luldraod of luliezer eneumd) is een toestel waordeur je praoten kunnen mit iemands anders die oek een tillefoontoestel het. Een veurwaorde is wel da-j alletwee an-esleuten moen wezen op een tillefoonnetwaark. 't Tillefoonsysteem maakt 't meugelijk dat twee minsen een gesprek voeren, terwiel ze buten geheurbereik van mekaar bin. De tillefoon is uut-evunnen deur Alexander Graham Bell hier komt dus oek 't woord bellen vandaon.
In striktere zin wort mit tillefoon 't oenderdeel van een tillefoontoestel bedoeld dat 't ontvangen tillefoonsignaal umzet in geluud.
Belang van de tillefoon
Tegesworig kunnen de meeste minsen niet meer zoender tillefoon, 't wort namelijk dikkels gebruukt deur zakeluui en is maotschappelijk iezig belangriek eworren, zelfs zo belangriek dat der laoter mobiele tillefoons uut-evunnen bin. In 't begin waren disse tillefoons iezig groot, 't had daorum oek wel de bienaam baksteen, mar ze bin staorigan kleiner eworren.
Op straot staon vaak oek nog tillefooncellen (of in sommige gevallen tillefoonpaolen). Hier ku-j haost altied betalen mit de chipknip (een soort pasjen um kleine bedragen mee te betalen) mar oek muntstukken of bankpasjes worren meestentieds wel eaccepteerd.
Herkomst van 't woord
't Woord tillefoon is of-eleid van 't Grieks: τηλε (tèle, veer) en φωνη (phónè, geluud). In 't Putters betekent 't dus oengeveer zoks as: "veer praoten".
Klootscheetn
thumb|2 klöyte in den sney Kloutsketen (in noorddüütskland ouk wal es bosselen nöömd) is nen sport of balspel wårby as deylneamers proberet nen bal (of klout) underhandsk sou wyd möägelik te smyten. Et spel wördt spöäld döär alle leavtyden. Der beståt verskillende varianten:
Den klout hef nen döärsneyde van ungeväär 5,6 centimeter en is van vrogger uut van holt, wat an de binnenkante ingöäten is med loud of yser.
Geskedenisse
Geleyrden meynet dat kloutsketen al dusenden jåren vergelykbåre spellen spöälet oaver de heyle wearld, sou as de faraos uut et Olde Egypte en de yren. In de middeleywen wör et verböäden in gröätere europeeske städen. De klöyte kunden sorgen vöär groute vernelingen en et spel sorgden at de lüde et mangs slim med mekander in et mot hadden. Ryke lüde vünden et spel mär niks. Ouk vanuut et upkummende kalvinisme wör de stemming by wedstryden vöäls te uutbündig vünden. Et spel wör an banden legd en händigan meyr in verband bracht med laegere klassen. Vandår dat dee nu noch mangs neaderbügend klootjesvolk nöömd wordet.
Ouk in landelik Yrland is et kloutsketen noch altyd slim populäär. See nöömt et in et engelsk road bowling en in et keltisk Ból bothair. Et volksverhaal geyt dat dee upleaving te danken is an Willem van Oranje, den as noch en setken köäning oaver et Vereynigd Köäningryk was. Syne soldåten solden et spel mednoamen hebben.
In de böke
Meskeen wal et bekendste vöärbeald van kloutsketen in de böke is in Mans Kapbaargvan G.B. Vloedbeld. Dårin geyt höyvdkarakter Mans Kapbaarg in et laeger van Napoleon Bonaparte med up veldtocht. Underwyl loupet se in ne hinderlåge van de Baleåren, en volk wat öär med slingers en keie up de huud vallet. Kapbaarg verslüt eygenhandig de Baleåren döär den kapitein med eyne smette med nen klout tüsken de ougen te smyten.
Rechtevoord
thumb|Kloutsketers in Twente Döär groiende belangstelling vöär eygenen kultuur en traditys, is der voordan meyr andacht vöär kloutsketen in Twente en den Achterhook. In Twente hebbet wat vereynigingen selvs en eygen klubhuus, wåras de meyste andere kloutsketersvereynigingen en underkummen hebbet by andere sportvereynigingen of en kulturhus. Ouk wyder in Oaveryssel en Drente sint se druk up de sport.
In de Gråfskap Bentem spöälet vreandengrupen et den winterdag. Med ne kåre vul eaten en starken drank holdet se sik wårm. In städe van nen klout gebruket see ne käseförmige höltene skyve.
Neersassies
Al disse uutspråken sint afedekked med de nysassiske skryvwyse: kloutsketen.
408
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in
Banke
Banke kan verwiezen naor:
Buren (Gelderlaand)
Buren is ne gemeente en n histories Nederlaands stadjen in de streke Nederbetuwe, in de provinsie Gelderlaand. Et stadjen is centroal eleggen binnen de gelieknoamige gemeente, noabi-j de grotere plaetse Tiel en Geldermalsen. Op 1 januari 2007 telden de stad 3.460 inwonners.
Buren verkreg stadsrechten in 1395 van ridder Allard, heer van Buren en Beusichem. Den vesting van Buren is nog veur een groot deel anweazig. Der bunt nog wallen, muurn en éne stadspoorte; de Culemborgse- of Huzenpoorte. In 1572 slot Buren zich an bi-j de Unie van Dordrecht.
Band met de könninkleke familie
Buren mag zich Oranjestad neumen, vanwaege den baand met de könninkleke familie. Willem van Oranje trouwden der in 1551 mit Anna van Buren. Köneginne Beatrix en prins Willem-Alexander bunt hierdeur Gravinne en Graaf van Buren.
Bi-j den Elfstedentocht van 1986 schref prins Willem-Alexander zich in met den name W.A. van Buren. Indertied hef ok Könneginne Juliana Van Buren as schuulname broekt, onder aandere bi-j reserveringen in restaurants.
Uutgoande verwiezingen
thumb|left|300px|Buren, uutzicht vanof de mölle
18 juni
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 18 juni
Banke (meubel)
Een banke (ook wel een sofa of kannepee eneumd) is een breje stoel waor twee of meerdere meensen op kunnen zitten.
Banken wödden neet allinnig binnenshuus gebreukt, mar veural ook beutenshuus. 't Is zelfs zo dät openbaore zitplaosen beuten zwat allinnig nog mar banken bint.
Der bint een antal verschillende banken, een paor veurbeelden bint:
409
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in
Synagoge (Zwolle)
thumb|220px|right|Totaalbield van de veurgevel van de Zwolse synagoge, veur zowied aj 't deur de bebouwing rondumme kunt zien thumb|220px|right|Veurgevel van de synagoge. Links hej 't bi'jgebouw. De Zwolse synagoge (Zwols ok wal jeudenkärke) is een religieus en cultureel bouwwark van de Jeudse gemienskop in Zwolle. 't Bouwwark hef een zaal veur de dienst en een bi'jgebouw mit een woning d'rin. 't Bi'jgebouw gebruukt ze ok as wintersjoel.
Geskiedenis
Vanof 't ende van de zeuventiende ieuw begunden ze in Zwolle de Jeuden aal meer te tolereren. Heur antal gruuiden en toe as ze een orgeniseerde gemienskop kunden vörmen, hölden ze synagogediensten bi'j iene in huus. Vanof 1746 muchen ze heur godsdienst openlijk belieden. Van 1746/1747 töt 1758 had de Jeudse gemienskop heur gebedsstee in een gebouw an de Bitterstraote mit de name de Olde Munte. Naodet 't huurcontract hiervan niet kun wörden verlengd, vreug de gemienskop um bouwgrond veur een synagoge. In plaatse daorvan is heur 't gebouw De Libri'je an 't Broerenkerkplein an-ebeuden, det diel van 't Dominicanenklooster ewest had. Op 6 september 1758 wördden dizze plekke in-ewi'jd.
't Nowdaagse gebouw
An 't ende van de neengtiende ieuw wördden de an de stadsgrachte legen Libri'je eplaogd deur oaverstreumings. 't Gebouw was zo slim of-etakeld det de Jeudse gemienskop, die now uut zeshonderd mèensen bestund, opni'j op zuuk mus. De mieste Jeuden woonden toe op 't Eilaand (een binnenstadswiek). In de Schoutenstege wördden vief paanden eköcht, waornao de Zwolse architect F.C. Koch 't eclectische bouwwark ontwörp det d'r vandage nog stiet (ebouwd 1898-99). De veurgevel is 't ontwarp van de Zwollenaor J. Gosschalk. Op 21 juli 1899 wördden de ni'je synagoge in-ewi'jd. D'r heurden ok een skoellokaal bi'j; d'r wördden in Zwolle jao vanof 't begun van de neengtiende ieuw Jeuds onderwies egeven.
In en nao de oorlog
In de Tweide Wereldoorlog hebt de Duutse autoriteiten beslag elegd op de synagoge en 't gebouw gebruukt as opslagruumte veur de meubels van of-evoerde Jeuden. De Torarollen en 't ritueel gerak waren op tied vört estöpt. De of-evoerde Jeuden bint haoste allemaole in de kaampen umme komen. Van de Jeudse gemienskop in Zwolle hef tenaostenbi'j een vörrel deur onderduking de oorlog oaverleefd.
Nao de oorlog wördden 't Jeudse lèven in Zwolle hervat. De actieve gemiente kwaamp op sjabbat en Jeudse feestdagen bi'j menare in de verkleinde synagoge an de Schoutenstraote. De Stichting Voortbestaan Synagoge Zwolle beheert 't gebouw sunds heur oprichting in 1985. 't Gebouw was biester aachteruut egaone, en wördden in 1987 erestaureerd. De baovenruumte wördden in-ericht as permanente tentoonstellingsruumte. Bi'j de herinwi'jding wördden een diel van de Schoutenstraote en de Nieuwe Markt enuumd naor Samuel Hirsch, de leste opperrabbijn van Zwolle. De synagoge hef now as adres Samuel Hirschstraote 8. Dizze straote lig nog aal in 't verlengde van de Schoutenstraote.
In meert 1999 hebt ze 't honderdjaorig bestaon van de Zwolse synagoge vierd. 't Gebouw gebruukt ze slim veule veur religieuze en culturele doeleinden. De Stichting Judaica Zwolle, allewal niet statutair verbunden mit de religieuze gemienskop, organiseert heur activiteiten zoas lezings en tentoonstellings veural in de Zwolse synagoge. Dizze wördt daormit ok veule openesteld veur niet-Jeuden.
Uui
260px|thumb|Uuien De uui (Allium cepa) is een bolgewas dat tegesworig overal ter wereld egeten wort. Uut ouwe geschriften van 3000 veur Christus bliekt dat de uui veur 't eerst in delen van Azië verbouwd worde. In disse periode kwam de uui oek veur in China en laoter oek in 't ouwe India. Vanuut India is de uui naor Griekenland en Egypte ebrocht. In versieringen en hiërogliefen van piremides komt de uui vaak veur. Piremidebouwers kregen uuien as ransoen. Der worde an-eneumen dat de uui de fysieke kracht bevorderde en ziektes tegenging. Uuien worden oek in graftombes eleid veur in 't volgende leven. 't Was tegeliekertied voedsel en medesien tiejens de reis naor 't hiernaomaols. Oek zou de schel deur de structuur ezien worren as een symbool van eeuwigheid.
Inhoudsstoffen
100 gram vaarse (rauwe) uui bevat gemiddeld 10 g koolhydraoten, 1 g eiwit en 0,3 g vet. Veerder an mineraolen 30 mg calcium, 0,5 mg iesder en an vitemines 0,03 mg B1, 0,02 mg B2 en 10 mg C. De energieweerde van 100 g is 197 kilojoule.
Dedemsvaort (kenaal)
thumb|300px|De leste turf die oaver de Dedemsvaort vervoerd wördden, kwaamp uut [[Barger-Compas (ofebield is motorschip Stien uut Den Hulst)]] thumb|250px|De [[scheepsjager trök mit zien peerd de turfschepen deur 't kenaal]] De Dedemsvaort is een kenaal tussen Asselt en de Vechte bi'j Grambargen. 't Is vernuumd naor Willem Jan baron van Dedem, die 't veertig kilometer lange kenaal leut graven veur 't vervoer van törf. 't Dörp Dedemsvaort (of körtweg 'De Vaort') is ontstaon an dit kenaal.
De prakkezaosie um de uutestrekte venen ten oosten van Asselt te ontginnen kwaamp van mr. Gerrit Willem van Marle. De steden Zwolle, Kampen en Dèventer verzetten heur d'r tegen, umdet ze bange waren det 't heur haandel zol schaden. Deur dizze tegenwarking slaagden Van Marle niet in zien plan.
Zien schoonzeune Willem Jan baron Van Dedem tot Den Berg zetten nao 't overlieden van zien schoonva 't plan deur, en op 9 juli 1809 begunden ze 't kenaal de Dedemsvaort te graven. Alles wördden mit haandkracht uutegraven, zunder krulewagens of vaarplaanken. Ze begunden in de midden de grond van de ien naor de aander opzied te smieten. Naor schatting waren der zo'n 500 à 600 man bij betrökken. In 1811 gunk 't kenaal töt an De Balk.
De baron kwaamp echter in geldnood en mos daorumme zien kenaal en ontginnings verkopen an de pervincie Oaveriessel. Nao een paar jaor slaagden hi'j d'r toch weer in 't project in haanden te kriegen. Zachiesan naamp 't kenaal in lengte toe, mar de geldperblemen waren in 1845 zo slim det 't project opni'j oavereneumen wördden deur de pervincie.
In 1854 wördden de Vechte bi'j Aone beriekt, waordeur de Dedemsvaort een körtere vaorverbinding vörmden dan de Vechte tussen Grambarge en Asselt. 't Kenaal had acht sluzen en meerdere zi'jtakken. De zi'jtakke de Lutterheufdwiek takten in Lutten of en leup op Koevern an. Rond de sluzen en broggen ontstunden dörpen en buurtschoppen. An de westkaante van 't dörp De Vaort splitsten 't kenaal hum in een noordelijke takke, Lange Wiek, en een zudelijke, de Heufdvaort. An de oostkaante van 't dörp kwamen dizze takken weer bi'j menare.
Nao de Twiede Wereldoorlog verleur 't kenaal zien betekenis veur de scheepvaort. In de jaoren zestig bint grote dielen edempt en wördden daor wegen anelegd. Zo löp de N377 diels op 't traject van de vaorweg. Tussen Asselt en Ni'jlusen en bi'j De Vaort en Lutten bint dielen van de vaort open elaoten.
Vierkaante kilemeter
Een vierkaante kilemeter (km²) is een oppervlakte-ienheid. 't Is de oppervlakte van een vierkaante mit zieden van iene kilemeter lange.
Een vierkaante kilemeter is gelieke an 100 bunders, dit is 1.000.000 m². 't Kump overiene mit ongeveer 200 voetbalvelden.
De laandoppervlakte van Nederlaand is ongeveer 35.000 vierkaante kilemeter.
De oppervlakte van België is ongeveer 32.000 vierkaante kilemeter.
Honesch
Honesch is ne boerskop in de gemeente Hoksebarge in Tweante. De boerskop ligt net op t zuudn van n bebouwden kom van Hoksebarge.
Vroger was Honesch met Hoksebarge ene moarke, den't in t midln van de hudige gemeente lea, en den't van noord töt zuud oetstrektn. Disse moarke wör in 1841 op edeeld in twee aparte moarkn; ne moarke Honesch en ne moarke Hoksebarge. t Doarp Hoksebarge is ontstoan in de boerskop Honesch.
De boerskop hef zin eegne basisskole en kort bie steet de Oostndörper Watermölle oet 1584.
In de noabieheaid van Hoksebarge was roondum t joar 800 ne kleaine boerne gemeenskop ontstoan. n Naam Honesch zol van hoogn es komn.
Niekark
thumb|200px|Kark in Niekark right|200px Niekark ([nikɑrək], Nederlands: Nijkerk) is n stad en gemeente in de Nederlandse provinsie Gelderland. Niekark staot bie sommige minsen nog de altied bekend as n darp maor t het al sinds 1413 stadsrechten.
In Niekark wort oek n West-Veluws dialekt epraot (t Niekarks). t Niekarks liekt stark op t Putters, maor t is wat Nederfrankieser deur de invleud van Utrecht. Zo bin der aordig wat overeenkomsten tussen t Bunschoots, t Niekarks (en t Putters), n veurbeeld hier is t gebruuk van de sj-klank, die in t Niekarks aordig lang beweerd ebleven is (tot zeker 1950), en noen nog vaak veurkomt, bie veural de wat ouwere minsen, in Holkerveen en Niekarkerveen.
Geschiedenis
De naam Niekark stamt of van de Nieje Kark, die ebouwd wier naodat de ouwe kapel in 1221 deur n veenbrand vertestewierd was; dit was de veurloper van de Grote Kark. De Nederlandse naam Nijkerk is ontstaon deurdat der in t begin van de 19e eeuw nog gien standardspelling was, t wier op verschillende manieren eschreven bieveurbeeld Nyerkerck, Nykerck, Nieuwkirck, Nieukerken (allemaol mit n ie-klank). An t einde van de 18e eeuw schreven de meeste minsen Nykerk (uutespreuken as: Niekerk). Mit de invoering van n standardspelling veur t Nederlans is de y um-ezet naor ij (Nijkerk), hierdeur is de uutspraak "Nei-kèrk" ontstaon.
Niekark het in de geschiedenis al n paor keer te kampen ehad mit rampen. In 1421 brande de kark of. Ok ha'j vaak vleuiwaoter vanuut de Zujerzee; oender meer op 13 en 14 jannewaori 1916. Umdat Niekark sentraol lag tussen t aartsbisdom Utrecht en t hertogdom Gelre, was de stad regelmaotig striedtoneel, en in 1412 wier t darp helemaol verrinneweerd. Op 27 meert 1413 kreeg Niekark as vergoeding stadsrechten en vriestelling van tolgeld in Gelre. In 1540 brande de stad zwat helemaol of.
410
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in
Niekark
Geschiedenis
Niekark bleuide in de 18e eeuw. De stad leefde van tabaksteelt, handel, en glasblaozeriejen, en was in 1795 de grootste stad van de Veluwe. Dit is goed te marken an de architectuur. In die tied bin der veul mooie herehuzen ebouwd in t sentrum. In Gelderland was alleen Arnem groter.
n Koppel wiek- en straotnamen verwiezen naor belangrieke personen in de geschiedenis. Veurbeelden hiervan bin Corlaer, de Van Rensselaerstraot en de Slichtehorsterweg die verneumd bin naor pioeniers die vanuut Niekark naor Niej-Nederland trökken (wat noen bekend staot as: Niej-York). Veerder de Ds Kuypersstraot (verneumd naor Gerardus Kuypers (1749-1750), bekend van de Niekarkse bereuringen) en de Burgemeister Stamstraot, verneumd naor burgemeister Stam die bekend is van t verzetwark tiejens de Tweede Wereldoorlog en die ok burgemeister van Dinsper is eweest. Tenslotte de Kardinaal Alfrinklaon, verneumd naor Kardinaol Alfrink.
Arent van Corlaer uut Niekark stichtte in 1662 de Hollandse kolonie Schenectady in Niej-Nederland, wat noen de staot Niej-York is in Amerika. Niekark het nog altied n vriendschappelike band mit de stad Schenectady.
Funksies
Niekark is n forenzestad veur Amersfoort en is as greuikern an-ewezen. Mit de anleg van nieje wieken moen t antal inwoeners naor 51.000 greuien en min of meer an Amersfoort vastgreuien. Daordeur is Niekark eigenliks de enige Gelderse gemeente in de Randstad (a'j t ruum zien).
Stadsgezicht
Niekark het niet zo'n toeristies anzien as are stejen op de Veluwezoom, zo as Harderwiek en Elburg. Toch vie'j ok hier n paor herehuzen. Ok de meuite weerd is de Grote Kark.
Overige kernen
Achterhoek, Appel (deels), Doresteeg, Driedarp, Hoevelaken, Holk, Holkerveen, Kruushaor, Nekkeveld, Niekarkerveen, Palestina (deels), Prinsekamp, Slichtehorst, De Veenhuus, t Woud.
Iern
Iern is n naam van n volk dat vuural in Ierlaand wont.
Geschiedenis
Ze stamt of van de Keltn, n oold volk dat doeznden joarn terugge vanoet Oost-Europa noa völle ummezwoarvingn oeteandelik op de Britse eilaandn terechte is ekömn. Dit blik oet opgroavingn in Zwitserlaand en Italiën. Noa völle vechen met de Angel-Saksen, en later de Normandiërs, beent ze oeteandelik achter n Keltiesen Zeum terechte kömmn.
De Iern steundn, en stoat, bekeand um öare bleuinde kultuur en kunst. Ook steundn ze der um bekeand dat ze onmeundig greuts en eagnwies warn. Dit blik oet t feit dat ze, noa 800 joar vechtn teegn de Engelsn oeteandelik in 1923 wier onofhaankelik zeent ewördn.
Invlood op Europa
Groote deeln van Europa hebt öare christelike achtergroond an de Iern te daankn. In de Middeleeuwn was Ierlaand t kulturele en religieuze middelpeunt van Europa. Völle Ierse missionarisn hebt Europa ekerstend. Getuuge hiervan is t bekeande Hollaandse verhaal De Reaize Van Seent Brandaan. Brandaan was n Ier en heetn in t Engels Brendan.
Toew de rest van Europa nog nit wus wat ne penne was, konn de Ierse geleardn al leazn en schriewn. Dr beent manneskriptn bewoart ebleewn van stried-verslaagn, stambeume en aandere dokumeantn. Dr goat verhaaln dèt n antal Ierse monnikn op nen zeekern dag in n bootje beent estapt en vort evöarn beent. Noa nen langn tied voarn beent ze op n eilaand an ekömmn, woer ze toew dreks n klooster hebt ebouwt. Dit warn de eerste inwonners van Ieslaand.
Iern köant onmöhnig köjern. Biej negoosies tusken leande dee met mekoar verskel hebt of haddn, wör en wordt vaake bemiddeld duur Iern.
Verspreaiding
De Iern hebt zich de leste honderden joarn, of t non vriejwillig was of nit, oawer de hele wearld verspreaid.
Van 1845 tot 1849 mislukn n earpeloogst n poar moal. Wat volgen was n Grootn Hongersnood. Völle leu kömn oet de tied en de leu dee't oawer bleewn raakn duur skeuldn alns kwiet. De leu zochn te heupe n better bestoan in de Verennigde Stoatn, t Verennigd Keuninkriek en Australië. t Bevolkingsantal van Ierlaand daaldn in dee tied van ongevear 7 miljoen noar 3 miljoen.
Det betekendn vuur de Verenigde Stoatn en Australië det ze mear woarkvolk kreegn um an n ekonomie te bouwn, en t had ook as gevolg det de manere van köjern in dee laandn völle duur de Iern is beïnvloedt.
412
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in
411
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 411
Kiend
thumb|right|230px|Kinders uut Palestina Kiend is een woord veur 't jong van een mins. Een kiend oendergaot een oentwikkeling vanof zien geboorte totdat 't mondig wort. In 't Verdrag van de Rechten van 't Kiend wort oender een kiend verstaon, elk mins dat jonger is as 18 jaor.
Kiend is oek de geslachtsloos begrip veur een jong of een deern. Dit woord wort oek wel gebruukt as ze al volwassen bin (mien kienders woenen op derzelf). Véúr dit woord komt meestentieds nog een bezittelijk veurnaamwoord te staon (oens kind, heur kienders, en zo wat meer).
Mit 't woord kiend kan oek een baby bedoeld worren. 't Uutpersen van 't kiend wort oek wel kienen, of pesterig: waarpen eneumd. Um derveur te zurgen dat 't kiend niks overkomt en dat hie toch veilig kan speulen wort 't vaak in een looprek (of: box) edaon.