cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anne Doornbos
Schrieveri'j en wieder
Mit De Paddenvanger (2018) leverde Doornbos een misdaodroman naor Scandinavisch model. De roman kreeg de Dagblad van het Noorden Streektaalpries en wördden een jaor nao verschienen opevolgd deur een fietstocht mit de schriever langs de locaties in 't boek, organiseerd deur 't Huus van de Taol. In 2021 verscheen, ok bij Het Drentse Boek, 't tweide diel van 'Het inspecteur Rossing dossier', De man die Russisch preut. Krek as in De Paddenvanger kump hierin inspecteur Freek Rossing veur, die hum ditmaol bugen mut aover de moord op een hoge mitwarker van gas- en euliewinningsbedrief de NAM. Dizze tweide scandithriller speult miest in de umgeving van Gies. 't Darde diel, Grafgift, kwaamp uut in 2023 en giet aover de vondst, onder de dikke vlinten van hunebed D26, van het lichaam van een jonge vrouw die omringd is deur diggelgoed.
Citaot
Uut Speurtocht (Een eerder laand, p.37)
Kemmissiepolle
Kemmissiepolle is een buurtschop in de Nederlaanse perveensie Frieslaand in de gemiente Lemsterlaand.
York University
thumb|right|300px|York University De Universiteat York (York University, YU) is ne universiteat in Toronto, Kannede. Hee is op erichtet in 1959.
Der stoat non 54000 studeanten in eskrewen.
Menaldum
thumb|Lekaosie Menaldum Menaldum (Fries: Menaam) is een dörp en de heufdplak van de gemiente Menaldumediel, in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Et het 2.470 inwoners (2004).
Et gemientehuus is in 1841 tot 1843 bouwd deur architekt Thomas Romein.
Menaldum was een overwegend boers dörp mit veeteelt en laandbouw. De warkgelegenhied in de laandbouw leup vanof 1960 stark terogge en daordeur verdwenen de jongeren en de middenstaand uut et dörp.
Willem Wilmink
[[Ofbeelding:Wilmink2.jpg|right|thumb|250px|Willem Wilmink (welle: www.seniorplaza.nl ]] Willem Andries Wilmink (Tweants: Willem Wilmink) (Eanske, 25 oktober 1936 - Eanske, 2 augustus 2003) was nen Tweantsen dichter, skriewer en zänger.
Jeugnd en studie
Wilmink wör in 1936 geboorn an de Javastroate in Eanske in n sosjalistiese femilie. Zie vaa was prokurasiehoolder in de textiel. In 1954 haaldn'e zin gymnasiumexaamn, woernoa at'e Neerlaands studeern dee an de Universiteit van Amsterdam. Noa at'e zin kandidoatsbewies har ekreegn gung'e ook nog Geskiedenisse studeern. Oonderwiel skreef'e zinne eerste gedichtn al. Hee bracht zin woark oet in n "Almanak van de vereniging USA" en dee tekstn skriewn vuur t studeantntoneel "La Pie Qui Chante" (n Zingden Eakster). In 1960, t leste studiejoar, wör'e leraar an t Vossius Gymnasium in Amsterdam.
Leraar en weetnskopman
Van 1961 töt 1978 deed'e les geewn in Moderne Letterkeunde an t Instituut voor Neerlandistiek van n Universiteit van Amsterdam. Hee har gedoernde zinne jeugnd trekzakles ehad, en treu doarmet op tiedns de feestoawnde van zinne vakgroep, woerbie at'e smartlapn zung, of bewoarkings van Middeleewse leedern. Hee zat "Beatries" umme van t Middel-Hollaands noar t Moderne Hollaands. In 1988 promoveerdn'e an de Kattolieke Universiteit Broabaant met n stuk oawer t dichwoark van Hendrik de Vries. Wieters steund'e bekeand um zin woark as literatuurvertaler, met oonder mear woark van Emily Dickinson en W.H. Auden. Met hulpe van aandere Neerlaands-geleardn zat'e t bekeande verhaal van n Iersn heligen Brendaan umme. Hee skreef n antal beskouwiges oawer de Middeleewn, dee at'e beundeln dee met as naamn Mijn Middeleeuwen. Ook skreef'e geskiedkeundige artikels oawer kattedroaln, en de geskiedenisse en herkomst van t Belgiese beer.
Skriefwoark
Vanof 1965 skreef'e gedichtn, opsteln, leedjes en verhaaln vuur de literatuurblaadn "Tirade", "Maatstaf" en "De Revisor". In 1966 begun zin literatuurloopbaan met "Brief van een Verkademeisje". Van 1968 töt 1970 was'e dichtkeunstkritieker vuur dagblad "De Tijd" en van 1971 töt 1977 was'e redakteur van t blad "Spektator".
Met Hans Dorrestijn, Karel Eykman, Ries Moonen, Fetze Pijlman en Jan Riem vörmdn'e in 1970 ne groep den at skreef vuur verskeaidene tellevisieprogrammaas zo as "Het Klokhuis", "De Film van Ome Willem", "Sesamstraat", "J.J. De Bom voorheen De Kindervriend" en "Kinderen voor kinderen". Ook skreef'e völle vuur musicals. In 1978 richtn'e zik volledig op t skriewn van teksn en hee gung in Kapelle an n Iessel wonn. töt an det'e oet de tied köm skreef Wilmink op ne tiepmesiene want an n komputer wol'e neet an. Vanof 1979 deed'e ook n antal joarn lesgeewn an de kleainkeunstakademie van Amsterdam
Optreadn en leedjes
Met zinne eegne begeleaidingsgroep Quasimodo deed'e in de 90er joarn völle optreedn as zänger woerbie at'e ook trekzak speuldn. Zinne leedjes beent ook völle gebroekt duur aandern, zo as Herman van Veen (Hilversum 3, De bom valt nooit), Wieteke van Dort (Arm Den Haag), Joost Prinsen (Frekie) en kabaretgroep Don Quishocking (De Oude School)". Harry Bannink en Frank Deiman hebt bie völle van zinne tekstn muziek bie bedacht.
Verskeaidnheaid
Wilmink hef völ Keenderbeuke skreewn. Earder skreef'e aait mear vuur volwasn leu, mear later richtn'e zik al mear op wichter. Hee skreef gedichtn en verhaaln vuur volwasn leu en vuur wichter, tekstn vuur kabaret en tellevisie, nen koers oawer wo a'j gedichtn skriewn munn, bewoarkings van oolde tekstn zo as De reaize van Sunte-Brendaan oet t 12de joarhonderd, en hee verkloardn t Wilhelmus. Hee zat verskeaidene tekstn, gedichtn en beuke umme oet t Duuts, Engels, Fraansk en t Zuud-Afrikaans.
Tweante
Wilmink was onmeundig wies met Tweante. Hee wör dr geboorn en is dr oet de tied ekömn. Hee woondn nen langn zet in Hollaand, mear op lateren leaftied wol'e gearne wierumme. Hee begun ook in t Tweants te skriewn. In t kupersdieks, zo as'e det zelf neumdn. Dee beundeln'e later in t woark ''Heftan tattat! (24 gedichtn in t Stadsplat)'':
Oawerzicht van zin woark
Proza
Poëzie vuur wichter
Proza vuur wichter Opsteln
Family Tree DNA
thumb|400px|Heufdgebouw in Houston Family Tree DNA (Ok wal FTDNA) is sunds de oprichting in 2000 een bedrief waoras luu heur DNA kunt laoten testen. Et bedrief zit in Houston in Texas. Et bedrief test op autosomaol DNA, Y-DNA en mitochondriaal DNA. In Europa is et et miest gebruukte bedrief um autosomaol DNA te laoten testen. In de hiele wereld stiet et bedrief op plek nummer veere. Veur Y-DNA en mitochondriaal DNA is et et miest gebruukte bedrief in de wereld. De gegeavensbank van et bedrief hef meer as twie miljoen gegeavens van klanten.
Leegfranken
right|thumb|Stee van Leegfranken in Baiern Leegfranken is ain van de 7 regierungsbezirken in Baiern en is nait te verwarren mit t gelieknoamege Bezirk Leegfranken. t Ligt in t noordwesten van de Vraaistoat en grìnst in t zuden en t westen aan de bondsstoaten Boaden-Wörttembaarg en Hezzen, in t noorden aan de Vraaistoat Thureng en in t oosten aan de Bayerse regierungsbezirken Opperfranken en Middelfranken. De heufdstad is Würzburg.
De Main strult deur Leegfranken, woardeur de regio deur de mìnsken ook wel Mainfranken nuimd word.
Buren
Buren kan verwiezen naor:
Hoaren
Hoaren ken meerdere betaikenissen hebben:
Nebraska
thumb|300px|Wöär at Nebraska ligt Nebraska (engelske uutspråke: /nəˈbræskə/, ne-BRAS-ka) is nen ståt in de Groute Vlaktenstreake in et Midwesten van de Vereynigde Ståten. Et grenset an Süüddakota in et noorden, Iowa en Missouri up et ousten en süüdousten, beide an de oaverkante van de rivyr de Missouri. Kansas up et süden, Kolorado up et süüdwesten en Wyoming up et westen. Nebraska hevt ne uppervlakte van yts meyr as 200.000 km² med ne bevolking van souwat 1,9 miljoon. De höyvdstad is Lincoln en de grötste stad is Omaha.
Dusenden jåren vöärdat de europeanen kömmen, wör et gebeed van Nebraska bewoand döär verskillende inheymske volker, sou as de Omaha, Missouria, Ponca, Pawnee, Otoe, en verskillende Lakotavolker.
Wat landskap angeyt is Nebraska updeyld in twey groute deylen: de Dissected Till Plains en de Great Plains. Dee eyrste besteyt uut sachte höävels. Hyr ligget de grötste städen van den ståt: Omaha en Lincoln. Et grötste deyl van et westen van Nebraska höyrt by de Great Plains: boumlouse prairie.
Nebraska valt under twey klimaten. Et ousten is vuchtig landklimaat. Up de südelike vlaktes besteyt een unik subklimaat wat te book steyt as "måtig-warm". Dat slüt an up et vuchtige subtropiske klimaat in Kansas en Oklahoma. Et westen van Nebraska valt under halv-dröyg klimaat. Sommer- en wintertemperaturen verskilt flink, al wördt et minder stark richting et süden. In de lente en sommer (mangs ouk in den harvst) kommet der heavige dunderskuwers en warvelwinden vöär. In et winter en vrog in et vöärjår blivt den ståt når verholding warm med ne Chinookwind.
High-Definition Multimedia Interface
thumb|HDMI type A-ingaank, t "vrouwke" thumb|HDMI type A-stekker, t "männeke" n High-Definition Multimedia Interface (HDMI) is ne ansloeting vuur beeld- en geluudsoawerdracht in nit-komprimeerde digitale vörm. HDMI gef ne verbeendingsmeugelikheaid tusken elke doarop an-epaste welle van beeld/geluud, zo as nen settopbox, nen dvd-spöller, verstoarkers, doarop bereknde sköarme zo as plasmasköarme of lcdsköarme, en (vool)kompjuters met DVI-ansloeting.
1227
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 1227
High-Definition Multimedia Interface
HDMI is de nieje verbeendingsmeugelikheaid vuur audiovisueel spul, zo as HD-tellevisie en hoesbioskoop. n Kabel besteet oet 19 dröa. De heugste oawerdrachtssnelheaid (baandbreedte) is 14,9 Gigabit per sekoonde.
HDMI is n nit-komprimeerd digitaal sinjaal, terwiel at eardere versies aait analoog warn. Op disse wieze omzeail iej analoge umzetting, en dus kwaliteitsverlees. HDMI kan maximaal acht geluudskanaaln oawerdreagn.
Sallandsk volkslyd
Et Sallandsk volkslyd is 't volkslyd van Sallaand, eskreaven en ekomponeerd döör B.H. Brouwer. Hyronder steyt de streaktaalvarsy van et Sallandlyd.
Belüüster
18px|luudspreker Beluister het Sallaandlied
Opperfranken
right|thumb|Stee van Opperfranken in Bayern 180px|thumb|Laandschop Opperfranken is ain van de 7 regierungsbezirken in Baiern en nait te verwarren mit de gelieknoamege Bezirk Oberfranken. t Ligt in t noordoosten van de Vraaistoat en grenst aan Saksen, Thureng, Leegfranken, Middelfranken, de Opperpoalts en de Tjechse Republiek. De heufdstad is Bayreuth. t Laandskop van Opperfranken wordt in t grootste dail kenmaarkt deur middelhoge heuvels mit doarop veural velden. Bossen kommen enkeld hier en doar veur, mor nait overvloudeg. De bossen kommen t maist veur aan de Tjechse grìnze, in t Baierse Wold.
AC/DC
Et achtste studioalbum, For Those About to Rock We Salute You, uut 1981, was et eyrste album wat up eyne in de Vereynigde Ståten köm. Vöäraf an de uutgave van et volgende album Flick of the Switch (1983) wör Rudd untslån van AC/DC. Simon Wright nöäm syne steade in, mär skeiden der in 1989 med uut. Chris Slade nöäm syne steade in. Ne kommerciäle upleaving köm med et twaalvde studioalbum The Razors Edge (1990). Rudd vervüng Slade weader in 1994 en nöäm de volgende veer albums med öär up. Öär vyvteende album Black Ice was et eyn-nå-best verkoupende van 2008 en öär grötste hit seyd For Those About to Rock. Uuteyndelik haalden se de höygste steade in alle hitlysten wearldwyd.
Töt 2014 bleav de besetting van AC/DC etselvde, töt Malcolm Young in 2014 med pensioon güng weagens vroge dementy (hee köm in 2017 uut de tyd) en Rudd weagens rechtsaken. In 2016 seade den dokter Johnson te stoppen med uptreaden weagens toneamende höyrskade. Den vöärman van de band Guns N' Roses, Axl Rose, völ de rest van et jår in as sanger. Bassist en achtergrundsanger Cliff Williams skeiden der med uut an et ende van de Rock or Bust World Tour in 2016. De grup is seyd dee tyd nit meyr aktiv. Toch sint se noch nit officieel uut mekander. Ouk gåt der gerüchten dat se gangs sint med 'n ny album en tour, med de noch leavende olde besetting van et Back in Black-tydperk.
AC/DC hebbet wearldwyd meyr as 200 miljoon upnames verkocht. Dårmed ståt se up nummer 14 in de lyste van bestverkoupende artisten van de wearld. Back in Black is når skatting wearldwyd meyr as 50 miljoon mål verkocht. Dårmed is et de darde-bestverkochte plate van alle artisten en et bestverkoupende album van wat vöär band dan ouk. AC/DC steyt up vere in VH1's lyste van "100 grötste hardrockartisten". MTV nöömden öär de söävende "Grötste heavymetalband van alle tyden". Ouk ståt se houge in noch heyl wat meyr lysten van "Grötste artisten".
Skipbekke
thumb|Verloop van de Oahuzer Oa, Alstätter Oa, Buursebekke en Skipbekke thumb|De [[Grevemölle bie Hoksebarge]] thumb|De Skipbekke op t zuden van [[Hoolten]] De Skipbekke is nen ziedstroom van n Iessel in Neerlaand en Duutslaand. t Is ne bekke den't duur t zuden van Tweante en Sallaand en t noorden van n Achterhook streumt. De bekke ontsteet op n poar kilometer noar t zuden van t Duutse Ahaus, in de regio Borken in de Duutse deelstoat Noordrien-Westfalen, Hier neumt ze de bekke de Oa, vanwoer at ook n namen Oahoes ("Hoes an de Oa", Ahaus) keump. Um oonderskeaid te maken met aandere streume dee't ook Oa wordt eneumd, wörd de skipbekke doar ook wal Oahuzer Oa eneumd.
Doarnoa streumt he langs Oahoes, um Graes hen, en duur Alstätte (hier neumt ze ne de Alstätter Oa), woernoa't he bie Buurse Neerlaand binnenkeump. Vanof doar wörd he Buurserbekke neumd. Doarnoa löp he oonder Hoksebarge langs en keump bie Reetmölle de greanze tusken Oaweriessel en Geelderlaand oawer. Hier keump he bie Hoksebarge duur de Grevemölle. Den stamt oet 1548, en is de euldste dubbele watermölle van Neerlaand. De hudige mölle keump vuur n groot gedeelte oet 1634, doo at ze de mölle herbouwden noa det he duur n Tachtigjoarigen Oorlog verneeld was. In 1946 gung'e nog es kapot duur hoog water, woernoa't de gemeente Hoksebarge de mölle leut opknappen. Seend 1988 woarket de mölle wier volledig.
Vanof Hoksebarge wörd de bekke Skipbekke neumd. Op t zuudoosten van Depen keump de bekke Oaweriessel wier in. Bie Maarkel geet de bekke in nen betonnen duker oonder t Tweantekanaal duur. As der tevölle of te weainig water in de Skipbekke steet, kan det met water van of noar t Tweantekanaal verhulpen worden. Doarnoa geet de bekke op t zuden bie Battem langs, en keump bie Deawenter oet in n Iessel.
Bie Battem doot ze alle joaren de Schipbeeksurvival hoolden. Det is nen tocht met obstakels met start en eandpeunt op t voetbalveeld van Battem.
Nen oolden loop van de Skipbekke tusken Hoolten, Battem en Diekerhook steet bekeand as de Oolde Skipbekke. Dissen dreeit bie Hoolten noar t noordwesten en keump op t oosten van Battem wier bie de Skipbekke.
Vanof t beginpeunt töt an de Iessel zit der n heugteverskil van van 23 meter in de Skipbekke.
Geskiedenisse
Töt ongevear 1400 streumden de Buursebekke duur Hoksebarge. Doarnoa wör de bekke verlegd noar t zuden en op de Skipbekke an eslötten. Hierduur kree'j ne direkte verbeending noar n Iessel en ko'j bie de Haanzesteaden Deawenter, Zwolle, Kaampen en Zutfen kommen. Doarumme was de bekke vuural in t 17de joarhoonderd nen belangrieken stroom. t Hoolt vuur de boten van de VOC, det vanoet t Meunsterlaand wör eleawerd, köm vanoet Alstätte met skepen noar Hollaand. Bie Alstätte hadden de hooltverkopers ne loadplaatse. Heuger n stroom op was de bekke vake nit te bevoaren. Ook vuur aandere haandelswoaren, zo as leem oet Stadlohn wör de bekke gebroekt vuur t vervoren vanoet Duutslaand noar Deawenter, of wieter, en wierumme. Woer at de Skipbekke oetkeump in n Iessel was vroger de Deawenter hawen. Noa det t Oaveriessels Kanaal egreawen wör, en nieje hawens an elegd, verlegden ze de bekke zodet he non op n Iessel oetkeump woer at dissen zik kruust met de A1 autobane.
Later gebreuken ze de Skipbekke ook vuur vervoor van textiel oet Tweante noar blekeriejen in Hoarlem. Doo at in t 19de joarhoonderd al mear oawer t spoer en weagen vervoord wör, köm t gebroek van de Skipbekke al mear stille te liggen.
Basgitaar
thumb|right|100px|Basgitaar van t moark Rickenbacker Nen basgitaar is n snoarinstrumeant (meesttieds met veer snoaren) den't wörd gebroekt in zowat alle soorten moderne muziek. t Instrumeant is standaard estemd in E-A-D-G; t zelfde as de leegste veer snoaren van nen gitaar mear dan n oktaaf leger. Meesttieds zitt der wal frets an nen basgitaar, mear der bestoat ook wal fretloze basgitaren.
De meeste basgitaren beent ellektries, mear der bestoat ook onverstoarkte basgitaren. De klaankkaste doarvan is feaitelik te kleain en dus zoonder verstoaring nit good te gebroeken. n Klaank doarvan lik wal wat op nen etokkelden kontrabas.
n Eersten ellektriesen basgitaar wör in 1936 ebouwd duur Audiovox Manufacturing Company oet Seattle en den sleug nit an. In 1951 köm Fender met de Fender Precision Bass. Dit was n eersten op groten skoal emaakten elektriesen basgitaar. Oonwoarper Leo Fender wol n kontrabas vervangen, woer at hee gin leefhebber van was, en vake spottend hoondenhok neumden. n Precision Bass wör slim geleefd. Hee wörd nog aait emaakt en is feaitelik de grotvaa van dee basgitaren en hef ne grote invlood ehad op t ontstoan van rock- en popmuziek, en vuural op de oontwikkeling van jazz.
Nöast de normale E-A-D-G-stemmige he'j ook de drop-d-stemmige, woerbie't n legen E noar beneden wörd estemd noar ne D.
Oontwikkeling en gebroek
n Basgitaar besteet nog nit zo lange, mear t oetdeanken van nieje spölmaneren geet merakels vlot en n basgitaar is in völle muziekstielen nit mear vort te deanken. De eerste basgitaren hadden frets, net as n gewonen gitaar, en iej konn n plektrum gebroeken, wat nen kontrabasspöller nit gaauw zal doon. Zo he'j Paul McCartney van The Beatles, den't n basgitaar bespölt as nen gewonen gitaar. Al rap köm der ne nieje spölmanere, met n doem en vingers. Hierduur wör der völle oetprobeerd met klaank. Ook wör t slappen bedacht duur Larry Graham, wat nen Engelsen term is vuur t houwen en plukken op de snoaren, wat n kört ritmies geluud gef, en wat völle wörd gebroekt in stielen zo as soul, funk en fusion. Bekeande slappers zeent Mark King, Victor Wooten, Marcus Miller en Flea. Victor Wooten wörd t oetveenden van n dubbelen doemtechniek too erekkend, woerbie't n doem op dezelfde wieze gebroekt wörd as n plektrum. A'j det ofwisselt met t houwen en plukken kö'j beheurlik ingewikkelde dinge doon. Vearder kö'j der nog gedeampt op spöllen duur n haandpalm bie de brugge tegen de snoaren te drukken. n Vuurbeeld hiervan is Sting. Völle bassisten maggent gearne de boawentonen (flageolet) gebroeken, duur de snoaren gedeeltelik te deampen op bepoalde plekken.
De Jazzweareld, woerin't n kontrabas joarenlaank onmisber wör edacht, begun in de joaren '60 van t 20ste joarhoonderd met oetproberen van n ellektriesen bas. Hierduur kömmen der verskeaidene verniejende, baanbrekkende opnames woerin n niej geluud ezocht wör, zo as in Miles Davis zin Bitches Brew (1970). Ene van de gevolgen was det ook kontrabassisten n ellektriesen derbie nömmen, terwiel at dee juust fretloze kontrabassen geweand zeent. Wat spöllers haalden zelf de frets oet n haals. Nen bekeanden bassist den't det dee was Jaco Pastorius, vuural bekeand umdet he in n bekeanden groep Weather Report zat. Zoonder frets krie'j t bekeande zingende geluud van basgitaren, wat Pastorius gearne har. Seend dee tied geewt fabrikaanten ook fretloze basgitaren oet (woervuur spesjale platte snoaren wordt gebroekt um t hoolt van n haals nit te beskadigen). n Noadeel hiervan is det t lastiger wörd um ze te spöllen. n Basgitaar wörd non zelfs wal es in tradisjonele groepen zo as Big Bands.
Verstoarkige
Akoestiese basgitaren köant onverstoarkt gebroekt worden op vuurwearde det de klaankkaste groot genog is, mear de meeste akoestiese basgitaren hebt wal n verstoarkingselemeant. Vuur de ellektriese basgitaren is de verstoarkige noodzaak, umdet t instrumeant zelf feailik zowat gin geluud ofgef.
n Klaank van n basgitaar wörd vuur n groot deel duur t instrumeant (hoolt, snoaren, elemeanten en ellektries), n spöller (vingers, plektrum, doem) en de spölmanere (strieken, plukken, slappen...) zelf bepoald. Doarnöast is t soort verstoarker en luudsprekker belangriek vuur n klaankkluur. Kortweg he'j dree soorten verstoarkers: met buuze in vúúr- en eandtrap, met buuze in allene de vuurtrap en transistor eandtrap, en volledige transistorverstoarkige.
Luudsprekkers he'j in moaten van 8 inch (ong. 12 cm) töt 18 inch (ong. 45 cm) en zeent met een of meardere konussen in ne kaste bouwd. Meestgebroekte samenstelliges beent 2x10, 4x10, 6x10, 8x10, 2x12, 1x15 en 1x18. De meeste kasten hebt ook nen hoge tonenluudsprekker met verstelbere verzwakkige. In wat basverstoarkers beent de luudsprekkers en vuur- en eandverstoarker in ene kaste bouwd. Det wörd ook wal ne kombo eneumd in plaatste van nen top en speaker.
Sneb
thumb|300px|De sneb van een [[brune valk]] thumb|300px|De sneb van een [[aosgier]] thumb|300px|De sneb van een [[pinguïn]] Een sneb is een de bek van een voegel. Dieren mit een sneb gebruken 't neet allinnig um te eten mar oek veur verzörging, 't verplaosen van spul, 't verscheuren van 't eten en 't voeren van der jong.
De vorm van de sneb leit an 't soort voedsel dat ie eet, as een voegel vis eet is zien sneb weer aarst as bie een voegel die zaojen eet, mit are woorden zien sneb is an-epast an 't soort eten dat ie binnenkriegt.
De sneb van een voegel bestaot uut een hoornachtig lage keretine dat rhamphotheca eneumd wort en is in de evelusie van voegels de vervanger eworren van kaken en tanden. Tanden bin aorig zwaor en a-j vliegen moen ku-j dat niet goed gebruken, voegels bin daorum oek zo licht meugelijk ebouwd. In de sneb zitten twee gaotjes, dit bin as 't waore de neusgatten.
Basgitaar
Verstoarkige
De meest aparte oontwikkeling van de leste tientallen joaren is van 2006, toew at de Line 6 Variax basgitaren oetköm. Bie disse basgitaren wörd t geluudssignaal op evöngen en met digitale techniek umme zat noar t ekeuzen model basgitaar. t Mut nog blieken of disse teckniek t op kan nemmen tegen de bestoande basgitaren.
Sneb
Oek dieren zoas pinguïns en voegelbekdieren hen een sneb.
Basgitaar
Frekweansies
Meestgebroekte stemming van de ofzeunderlike snoaren:
Moarken
thumb|right|200px|Koplozen Steinberger bas
Sneb
Anhaling
Uut 't gedich Tante Fenna van de Veluwse dichter Hermen Bomhof (1919-1988) Bron: Van weerskanten vremp, een keuze uit de gedichten van Hermen Bomhof, Iesselakkedemie, Kampen, 1987
Revierenland
De regio Revierenland, in de Nederlanse previnsie Gelderland, bestaot uut drie deelgebieden: Tielerwaard, de Bommelerwaard en 't Land van Maas en Waal. 't Gebied loopt van 't Maas-Waalkenaol in 't oosten tot de A2 in 't westen bie Waardenburg, van de Nederrijn/Lek in 't noorden tot de Maas in 't zujen.
Oaveriessels volksleed
t Oaveriessels volksleed lod:
<poem style="margin-left:1.5em; font-style:italic"> Aan de rand van Hollands gouwen Over brede IJsselstroom Ligt daar, lieflijk om t' aanschouwen Overijssel, fier en vroom. Waar de Vecht en Regge kronk'len Door de heuv'len in 't verschiet Waar de Dinkelgolfjes fonk'len Ligt het land, dat 'k stil bespied.
'k Heb u lief; g' omvat in glorie Oudheid, kunst en klederdracht. Eertijds streden om victorie Steden - ridders, burchtenmacht. D' eindeloze twisten brachten U, mijn land, geen voorspoed aan; Toch is uit uw leed en klachten Rijke stedenbloei ontstaan.
Gij bidt God, dat Hij op 't zaaien Rijpen doet 't gestrooide zaad; Dat ge dankbaar 't graan moogt maaien Als het uur van oogsten slaat. Oversticht, uw schone weiden, Horizonten, paarse hei Boeien hart en ziele beide Van uw volk, gij zijt van mij.
No More Tears (nommer van Ozzy Osbourne)
No More Tears is een nommer van de Britse zanger Ozzy Osbourne. In juni 1991 wier et nommer uut ebracht. Et is et eerste single van et gelieknaomige album, No More Tears. De radiovärsie duurt 5 minuten en 54 seconden en de albumvärsie duurt 7 minuten en 23 seconden. Et nommer beheurt töt Hard Rock/Heavy Metal.
Volgens Richard Gilliam van AllMusic hef et nommer precies et härde ritme van goede Heavy Metal meziek.
Zeuvenbuurt
Zeuvenbuurt is een buurtschop in de Nederlaanse perveensie Frieslaand, in de gemiente De Friese Meren. Zeuvenbuurt leit dichtebi'j de revier de Kuunder.
No More Tears (nommer van Ozzy Osbourne)
In de hitliesten stund et nommer in de Nederlaandse Top 40 op plek nommer 17, in de UK Singles Chart op plek nommer 32 en in de Verenigde Staoten op plek nommer 71 in de Billboard Hot 100.
Pompsters
t Pompsters is n Nedersaksisch dialekt dat proat wordt ien t loug De Pomp (Kölmerpomp), ien t midden van t Friese gemeente Kölmerlann. Der wordt vanuut goan dat t aantal dij dit dialekt nog proat om en bie de 200 minsken komt, dij t meest tot de ollern heuren. t Sprekerstal nemt dan ook of.
t Pompsters is n overgangsvörm tuzzen t Woldfries, dat ien t westen van Kölmerlann proat wordt, en t Westerkertiers, n Saksisch dialekt dat ien drij lougen ien oosteliek Kölmerlann en ien t aangrinzende part van Grunnen proat wordt. Zo het t Pompsters de Friese "g"  [kh]  beholden, in tieds dat man ien de naberske lougen Warfstermeul, Muntjeziel en Boerum de "g" op zien Grunnegs uutsprekt. Doch het t Pompsters meer gemeen mit t Nedersaksisch as mit t Fries en wordt doarom tot de Nedersaksische dialekten (Grunnegs) rekend.
Deurdat de overgong tuzzen t Westerkertiers en t Woldfries hiel stug velopt, wordt der vanuut goan dat t toalgebied van t Pompsters vrogger veul groter west was. t Is noameliek t enige overgongsdialekt tuzzen t Fries en t Grunnegs.
250px|left|thumb|Lokoatsie van t Pompsters ien Nederlaand
Warm (Gelderland)
Warm ligt an 't Waalse Water, nen zi-jtak van den Olde Iessel. Den name Veerhuus herinnert an de tied dat mit nen veerboot Wienbargen in de veurmoalege gemeente Bargh kon wödden an edoane.
Neadersassiske måten
Neadersassiske måten wörden töt an den Tweyden Wearldoorlog bruked üm inhold, swöärte, afstand en längde te meaten. Se sint vergelykbår med et Britske Kaeserlike Meatstelsel. Rechtevoord wördet et metrike stelsel bruked en sint de olde måten håste vergeaten.
De inholdsmåten wörden meysttyds enöömd når de soorten bäkke, kisten of kannen wår as et emeatene in kun. De längde wör emeaten med deylen van et lyf of vöälbrukede vöärwarpen. Disse naams warren van Grönningen töt den Achterhook dageliks in bruuk, anpassed når lokale uutspråke.
Et bysündere is dat bepålde naams vöär inhold, uppervlak en gewicht etselvde warren, so as spint en mürre.
Afskaffing
In 1820 wör in Nederland de IJkwet invoord, üm de wildgroi an måte en definitys af te skaffen. Een skeapel was by vöärbeald gröäter in twentsk as in Utrecht. Under et volk bleaven de olde måten skounwal noch meyr as hunderd jår in bruuk. Et woord mürre of müdde is in et dageliks leaven mangs noch in bruuk as et geyt oaver een müd aerpel. Ouk et timmermansgerei duumstok verwist noch når de olde duumafstand, vergelykbår med den engelsken inch.
Indeyling
Vöär insicht in den ümvang van de brukede måten sint in de understånde oaversichten de metriske måten der nöäst esat.
{| class="vatop"
Uppervlak
Ouk warren der afsünderlike måten üm stükken grunduppervlak te meaten:
Laauwers
thumb|Laauwers De Laauwers (of Laubeek) is n revier dij vuur n groot paart de grins tuzzen de Nederlaandse provìnzies Frieslaand en Grunnen vörmt.
De revier is de noamgever van de oorspronkelke Laauwerszee en t noudagse Laauwersmeer.
De revier, den nog n beek, ontspringt ten zuudoosten van t dörp Suurhoesterveen. Bie Gerkesklooster/Strobosk kruust de Laauwers t Prinses Margrietknoal/Van Staarkenbörgknoal.
Woar de Olle Voart ien de Laauwers uutmondt, bie de Schaalkendam, krigt t de bredte van n revier. Even wieder splitst de revier zok ien n Friese toek, de Olle Laauwers, en n Grunneger toek, t Zieldaip, dij even ten noorden van Paiderziel weer bie mekoar kommen.
Ten noorden van Munkeziel wordt t via de Munnekezielsterried omleid om bie Zoltkamp vuurbie t Friese ziel ien t Laauwersmeer alsnog soamen te kommen mit t Rietdaip.
Feitelk is de oafstrulln van t gedielte ten noorden van Strobosk noar t zuden richt. t Friese ziel wordt allend bie neudgevaaln bruukt.
Lieste mit Nedersaksiese exoniemen
Sommige plaotsen buten t Nedersaksiese taalgebied, en buten Nederlaand, hebben oek n Nedersaksiese variaant. Dit is veural t geval bie plaotsen die kortbie liggen. Plaotsen die wat veerder van t Nedersaksiese taalgebied aof liggen minder vake. As der dan al n Nedersaksiese plaotsnaam veur besteet dan is t vake n anpassing van n Nederlaandse of Duutse plaotsnaam (of vanuut n aandere plaotselike taal). De plaotselike naam wördt t endoniem eneumd, de Nedersaksiese naam t exoniem. Hieronder volgt n lieste mit exoniemen.
Overzichte
{| class="wikitable" ! exoniem (Nedersaksiese naam) ! endoniem (plaotselike naam)
Grunnegs Ontzet
right|thumb|250px|Vuurwaark tiedens Grunnegs Ontzet 2005 Mit t Grunnegs Ontzet (ook: Grunnens Ontzet, Achtentwintegsten of Bommen Berend nuimd) wordt vaaierd dat op 17 augustes 1672 (volgens de julioanse kalìnder) de stad Grunnen onder laaiden van Carl von Rabenhaupt bevraaid wuir van beleegroar Berend van Goalen, bisschop van Munster. t Feest wordt vanoaf 1700, noa de invouern van de gregorioanse kalìnder, op 28 augustes vaaierd.
Bisschop Berend van Goalen belegerde de Stad in t rampjoar, zo as 1672 ook wel nuimd wordt. Hai slog t beleg op veur d Stad op 21 juli van dat joar. d Stad wuir bestookt mit n grode houveulhaid bommen, wat hom zien bienoam Bommen Berend opleverde. Deur toudoun van veldheer Carl von Rabenhaupt mos hai zien belegern opbreken.
Op 17 augustes mos Van Goalen oafdroepen mit enkeld de hèlft van zien 24.000 man tellende leger. Loater dat joar mos hai de vesten Kouvort priesgeven.
De 28e augustes is (noa 1700) de ploatselke feestdag mit n groot aantel feestelkheden, woaronder n peerdenkeurn, drafwedstrieden, meziekevenement op de renboan, n kaarms en n groot vuurwaark. As 28 augustes op n zundag vaalt (zo as in 2005) wordt Grunnegs Ontzet op 27 augustes vaaierd.
Gouverneur
Nen gouverneur is et heufd van ne regering van ne kolonie, stoat of andere sub-nationoale stoatseenheid. Et kan ok et heufd van ne organisasie of instelling waen, zoas den gouverneur van de centroale bank.
Rome
Et weurd gouverneur kump van et Griekse weurd gubernator (Latien: praefect). In et olde Rome was nen gouverneur nen functionoaris belast met et bestuur van ne Romeinse previnsie. Tiedens den Romeinse Republiek waren dizze gouverneurs mangs eerst konsul of praetor ewest, woarnoa zie ne previnsie kreggen too-ewaezen woarin zie geld, roem en/of macht konden vergoaren. Tiedens et Keizerriek wödden previnsies bestuurd deur nen legatus. De belangriekste taken van nen gouverneur waren et heffen van belastingen, et toozicht holden op lokale rieksuutgaven, et leiding gaeven an de lokalen soldaoten en et uutoefenen van et Romeinse recht.
Nederlaand
Binnen et Könninkriek der Nederlaanden hebt de laanden Aruba en de Nederlandse Antillen ieder nen gouverneur as verteggenweurdiger van de könningin en zaakwoarnemmer van de Könninkrieksregiering.
De andere previnsies hadden tot an de groandwetsherzeening in 1848 nen gouverneur. Vanof dee tied neumt zi-j de toakuutvoering Commissoaris van de Könningin of van den Könning. Den Commissoaris van de Könningin van de Nederlandse previnsie Limburg is gin gouverneur moar wödt zo nog wal eneumd. Tot wiet in de 19de eeuwe was dit ok et geval veur de Nederlandse previnsie Noord-Braobant.
Butermeensken
Nedersaksisch
In de meerste Nedersaksische gebieden kennen ze ok een soortgeliek begrip:
Portaol:Nedersaksische cultuur
center|Logo
Westvoorne
In de gemeente Westvoorne lig et doarp Oostvoorne. Et doarp ligt in et westen van de gemeente. Den naam Oostvoorne keump van vroger, toen as et vrogere eilaand Goeree (non deel van et eilaand Goeree-Overflakkee), vroger Westvoorn neumd wör en et eilaand Voorne (rechtevoort deel van Voorne-Putten) doomoals Oostvoorne heten. De nondeagse gemeente Westvoorne, dee as in 1980 ontstoan is oet de oolde gemeentes Oostvoorne en Rockanje, hef zin naam van de non geeldende beskriewingen. De gemeente is deel van de Metropoolstrekke Rotterdam-Den Heag.
Gasselt
thumb|right|300px|'t Witte karkien van Gasselt Gasselt is een dörp in de gemeeinte Aa en Hunze in de Nederlaandse pervincie Drenthe. Der waren (volgens informaotie van de gemiente Aa en Hunze) op 1 jannewaori 2007 1.614 inwoners, waorvan 806 manslu en 808 vrouwlu.
Westvoorne
In de dree kernen van disse gemeente kuiert de leu van oolds Oostvoorns Zeeuws. Duurdet der völle leu vanoet Rotterdam dee kaante op goat, wörd dit rap meender.
Gasselt
Geschiedenis
Gasselt beheurde mit Börger, Geeiten, Anloo en Zuudlaoren tot 't dingspel Oostermoer. Anvankelijk was de perochie onderdeeil van de perochie van Börger. Eerst in de 13e of 14e eeuw is der spraoke van een zölfstaandige perochie.
Under de bezienswaordigheden hes de Mariakarke (13e of 14e eeuw), die in de 19e eeuw witpleisterd is. De eerste - indirecte - vermelding van de karke stamt uut 1360.
Impressionisme
Et Impressionisme is een künststroumig uut de tweyde hälvte van de 19. eywe.
Et begün
Et Impressionisme had syn begün by junge künstskilders, den neet meyr volgens de strenge reagels van de akademy wolden skilderen. In Vrankryk hevt de strouming syn oorsprüng.
Wat anders warken van dit volk was, was dat sy de varvstreaken up et dook düdelik syn löyten. Et sagen der allemåle as sketsen uut. Wår as sy up de akademy strak en nettys in wark güngen. Ouk güngen se et moderne leaven van, byvöärbeeld, Parys skilderen. So skilderden sy horen, supend volk of mensken halvnaakt an de waterkante. Wår as de akademisken underwarpen köäsen dee uut de mytology of uut de geskydenisse kwamen. Ouk was typisk impressionistisk dat se söchten når licht. Vöäle wördden der et lichtval döär ear eskildered.
Belangryke namen uut disse skilders waren Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas en Paul Cézanne.
Begünnens wördden de doken van ear döär mensken uutelachen en uutesköälden. Lüde dachtten dat so wark eksposeyrden wat algins-neet of was. Later kreagen sy dan wal steads meyr volk der by, doe ouk up disse wyse in skilderen güngen. En neet vöäl later kreagen sy net so vöäle vöär ear dokeb as skilders dee op de akademiske wyse skilderen döyden.
Dårnå
Nå de impressionisten, so in de jåren 90. van de 19. eywe, güngen andere skilders noch verder as ear. Den güngen et klöörgebruuk anders doon, de förms anders en et kwam dårvan up anderen wyses van skilderen an. So as et wark van Paul Gauguin, Paul Cezanne en Vincent van Gogh. Disse stroumings nömed se teagenwoordig et Postimpressionisme. Paul Signac en Georges Seurat güngen skilderen med püntys, ebaseyrd up ear eigen klörenleyre. Disse strouming is nu bekend as et Pointelisme.
Achter-Zuwwent
Veraenegingslaeven
Ze hebt ook enen voetbalclub enaamd: VVM (v.v. Mariënveld)
Duvelsneigaoren
Duvelsneigaoren kan verwiezen naor:
The Spitfires
The Spitfires is ene van de oldste bands oet den Achterhook. Ze bunt begonnen in 1939 as n soort van bigband, en hadden too nog den name 'Dans Orkest Brugman'. Noa den oorlog hef Gradus Brugman den name veranderd in The Spitfires. As eerbetoon an et vleegtuug, ziene ontwarpers, bouwers en vlegers. De Militaire bevri-jdingsfeesten, 'Trommelvuren' eneumd, wodden in heel Nederland evierd en deur The Spitfires oet evoerd. Ze spöllen dus heel völle veur Nederlandse en Geallieerden militairen en zelfs op oetneugen van de RAO in de Scala in Londen. Et orkest bestond in dee tied (zowat twee joor) oet zo'n 16 muzikanten en twee zangeressen.
Israël
Israël, officieel de Staot Israël, (Hebreeuws: מדינת ישראל - Medinat Jisraël; Arabisch: دولة اسرائيل - Dawlat Israïl) is een laand in Zuudwest-Azië. De heufdstad is Jeruzalem en de prissedent van de rippebliek is sund 2014 Reuven Rivlin. Israël greenst an Libanon, Syrië, Jordanië, Iegypte en de Palestiense Gebieden. Israël het een kust an de Middellaanse Zee mar ok an de Rode Zee en vormt daormit - tegere mit Iegypte - een kontinentaole brogge van Azië en Europa mit Afrika.
The Spitfires
Den meest bekenden muzikant van The Spitfires is Hein Migchelbrink, den in 1979 bi-j de band is begonnen, en noa meer as darteg joar et langst spöllende lid is. Hee is altied te kennen an zienen groten board, zienen hood, en ziene zwatte kleare.
Israël
Israël is et ienigste laand mit een Joodse bevolkingsmeerderhied. In et Midden-Oosten is Israël ok et ienigste laand zonder islamitische bevolkingsmeerderhied en - tegere mit Cyprus, Turkije en Iran - ien van de vier niet-Arabische lanen.
Vorke (bestek)
thumb|right|240px|Verskilnde soortn vorkn thumb|right|240px|Gebaksvörksken
Israël
Bestuurlike indieling
Israël het gien iendudige regionaole indieling, hoewel de zes distrikten van et ministerie van binnenlaanse zaeken biendend bin veur onder aandere plannelogie en staotestieken. Regionaole zaeken wodden regeld deur de regering en de gemienten.
The Spitfires
In de joaren 90 van de veurege eeuw bunt de bloazers deroet egoane, en vervongen deur nen gitarist.
Israël
Bestuurlike indieling
De distrikten (mechoz, meervoold: mechozot) binnen: De distrikten Noorden, Haifa, Centrum en Zuden bin onderverdield in subdistrikten (nafa, meervoold: nafot).
Der bin 70 steden, de grootsten daorvan bin Jeruzalem, Tel Aviv, Haifa, Rishon LeZion en Ashdod. Veerder bin d'r plaetselike, regionaole en industriële gemienten. Gemientebesturen beschikken over de neudige macht en ok de borgemeisters en gemienteraodsleden wodden rechtstreeks deur de registreerde inwoners keuzen, ok zi'j die gien Israëlische nationaliteit hebben (de twie industriële gemienten hebben gien bevolking en verkiezings).
Vorke (bestek)
Ne vorke heurt bie t bestek, is vake van metaal en hef n haandvat met doaran n antal taandn (meesttieds dree of veere). Ne vorke wörd vuural op twee maneern gebroekt: um n stuk etn vaste te hooldn as t met n knief esneedn mut wordn, en um etn in n moond te doon. Wieders hef t völle gemeen met n leppel. Völle etn kan net zo good met ne vorke as met nen leppel egetn wordn.
Ne vorke zorget dr vuur a'j t etn nit met de haande hoowt an te pakn. Dit leste wörd in völle kultuurn as onfatsoenlik, onsmakelik en onhygiënies ezeen.
Vörke wördn al gebroekt in de Romeinse tied, mer verdweenn noa n neargaank van det riek wier. In t Byzantiense riek wördn ze wier völle gebroekt, en Maria Agyropoulaina steund in t joar 1004 bekeand um det he ne gooldne vorke gebreuk. Eerst wör t etgerei nog ezeen as n teekn van hooghartigheid, mer t wör aal mear gebroekt, ook in t Westen.
De vorke gung pas bie t bestek heurn vanof t 16de joarhoonderd, in de heugere sosjale loagn van de bevolking. In t joarhoonderd doarvuur wör de vorke met dree taandn nog ezeen as n tuug van n duwel. Ne vorke met twee taandn wör allene gebroekt bie vleaissniedn.
De meeste vörke hebt dree of veer taandn, dee't lecht eböagn zeent. zodöanig kan dr met de vorke prikt en eskept wordn. In Groot-Brittanje mu'j nit skepn met ne vorke. Det veendt ze doar onfatsoenlik. Doar mu'j alns prikn.
Van Lodewiek XIV van Fraankriek is bekeand at hee vaste heuld an t oolde gebroek um te etn met leppel en mes. Hee wör hellig at leu bie um an toafel ne vorke gebreukn.
Duur at de leu vanof t 19de joarhoonderd mear te besteedn hadn, en de zilverproduksie aal grötter wör, wördn dr aal mear modeln leppels en vörke maakt. Nöast de gewone leppel en vorke mosn dr non ook natfruitvörke, opskepvörke, noagerechtvörke en hors d'oeuvrevörke, viskevörke enzowieder komn. Dr bestoat zelfs sardienvörke.
In Neerlaand kriegnt alle zilverne en gooldne vorkn dee't in de haandel komt n joarletter en gehalteteekn.
Haulerwiek
thumb|Haulerwiek Haulerwiek (Nederlaans: Haulerwijk, Fries: Haulerwyk) is een dörp in de gemiente Ooststellingwarf.
De bi'jnaeme van de inwoners van Haulerwiek is ok wel Haulerwieker bruuntsjes.
Laand van Maas en Waal
thumb|right|250px|Lokasie Et Laand van Maas en Waal is ne streke in de Nederlandse previnsie Gelderlaand, elaegen tussen de revieren den Maas en den Waal. Et gebeed ligt ten westen van et Riek van Nimwaege, ten zuden van de Betuwe en ten noorden van de provinsie Noord-Braobant. De regio umvat twee gemeenten West Maas en Waal en Druten mit doarin de plaetse Dreumel, Wamel, Beneden Leeuwen, Boven Leeuwen, Druten, Puiflijk, Afferden, Deest, Horssen, Alphen, Maasbommel, Appeltern en Altforst
Et belangriekste darp in et oosteleke deel van et Laand van Maas en Waal is Druten, in et westeleke deel is Beneden-Leeuwen et belangriekste darp.
Et gebeed is pas late in de twintigste eeuwe ontslotten; doarveur was et vri-j of-eslotten. Dit kump deur de natuurleke ofsluuting van in- en deurgängen van den Waal en den Maas. Wie doar neet möt waen, geet doar ok neet deurhen. De leu bunt oaverwaegend Rooms-Katteliek, howal in de tied van de Republiek tevergaefs is probierd de reformasie doar in te vuurn. Et was n arm en achter-esteld gebeed, van woaruut ok völle leu bunt weg-etrokken.
Et Maas-en-Waals dialekt lik stark op et Braobants en beheurlek kenmarkend veur et revierengebeed.
An et ende van de twintegste eeuwe raken et gebeed zeer in trek as oaverlop van de Raandstad. Historiese diekdarpen bunt ewild bi-j Nederlaanders dee röste en ruumte zeukt, moar toch vri-j rap in de Randstad wilt waen.
In 1995 - mit de bi-jnoa watersnood - wodden n deel van Maas en Waal ontruumd. Doarnoa wodden de dieken, ondanks eerder protest van natuur- en milieubewaegingen, verbreed en verheugd.
Grunneger Schrieverspries
De Grunneger Schrieverspries (veurheer: Literaire Pries) is n pries van Stichting ‘t Grunneger Bouk. Dizze pries wordt twij-joarlieks oetlangd aan n schriever van proza of poëzie in t Grunnegs. De pries bestaait oet n geldbedrag van 1000 euro en de touzeggen dat Stichting ’t Grunneger Bouk t eerstvolgende bouk van de winnoar oetgeft.
Bronckhorst
Bronckhorst is ne gemeente in den Achterhook en veur n klein deel in de Liemers, previnsie Gelderland. De gemeente Bronckhorst is bi-j de gemeenteleke herindeling ontstoan uut de vroggere gemeentes Hengel (Hengelo), Hummelo en Keppel, Steenderen, Vorden en Zellem (Zelhem). De gemeente had op 1 mei 2006 37.732 inwoners en een oppervlak van 292,47 km² (bron CBS). Bronkhorst, neumt zich ut kleinste stadjen van Nederland (howal Staverden (gemeente Armelo, +/- 50 inwoners) en Sint Anna ter Muiden (veurmalige Hanzestad, +/- 100 inwoners) bedudend minder inwonners hebt). Bronkhorst hef de oldste geschiedenis van de gemeente en is de enige plaatse met stadsrechten. Doarumme is beslotten de ni-je gemeente de historiese name Bronckhorst te geven. De ploats Bronkhorst wordt dus zonder C eschreven en de naam van de gemeente met nen C. Bi-j de gemeenteleke herindeling verloor de vroggere gemeente Zellem Het Broek an de gemeente Deutekem. Et gemeentehuus van Bronckhorst steet in Hengel.
Grunneger Schrieverspries
Literaire Pries
De Literaire Pries van Stichting ‘t Grunneger Bouk wer in 2011 veur t lest toukend aan dichteres Nina Werkman. Doarnoa is de pries tien joar laank nait oetlangd.
Grunneger Schrieverspries
In 2019 stelde Stichting ‘t Grunneger Bouk vast dat weer veul schrieverij van hoge kwaliteit in druk verschenen was. Doarom is besloten vernijs n literaire pries, onder de noam Grunneger Schrieverspries, in t leven te roupen, Vanòf 2021 wordt de pries oetlangd.
Bronckhorst
Woonkernen
De gemeente Bronckhorst besteet uut de volgende kernen:
thumb|links|Gemeente Bronckhorst
Googie
De stiel kwaamp op in Zuud-Californië en had de wörtels in de Streamline Moderne-variaant binnen de art deco, die um aerodynamische ontwarpen dreide. Zien laandelijk heugtepunt had de Googie-stiel van zo 1945 töt de vrogge jaoren zeuventig. In aandere dielen van de wereld hebt Googie-bouwsels en -ontwarpen naovolging evunden. 't Begrip Googie kump van de niet langer bestaonde Googies Coffee Shop in Hollywood, ontwörpen deur John Lautner.
De Googie-stiel was econcentreerd op motels, koffiebars en tankstesjons. Journaliste Whitney Freedlander leg 't typische verbaand tussen Googie-gebouwen en autowegen as volgt uut:
Googie raakte brieder bekend as onderdiel van de mid-century-modern-ontwarpbeweging, waorin 't gunk um slichte, moderne, estroomliende vörmen. De stiel was ok verwant an de populuxe-esthetiek (mooi ontwörpen massaproducten).
Kenmarken van Googie waren umhoge zwierende daken, geometrische vörmen mit opvalende rondingen, felle kleuren en gul gebruuk van glas, staol en neon. De stiel leut hum ok kennen uut logo's en ontwarpen die beweging angaven en an 't ruumtevaorttiedpark deuden dèenken: boemerangs, vliegende schöttels, schematische weergaves van atomen en parabolen. Krek zoas op de art deco van de jaoren tien, twintig en dartig, waren de lu mittertied minder drok op de stiel, en veule gebouwen mit Googie-architectuur bint intied alweer ofebreuken. Aandere staot nog in 't ende, zoas 't oldste McDonald's-restaurant, uut 1953, in Downey, Californië.
Nedersaksisch Vocaal Ensemble
't Nedersaksisch Vocaal Ensemble is een zangkoor det doende is mit 't maken en uutvoeren van koorwaarken in de Nedersaksische streektalen van Nederlaand en Oostfrieslaand (Duutslaand). 't Ensemble wil de beschikbaorheid en de kwaliteit van uutvoering van Nedersaksische koorarrangementen bevordern. Daorumme laot ze iederiene die mit wil doen een stemtest deurlopen. Ze rippeteert in 't Markehuus in Grol (Drenthe).
Geschiedenis
In meert 2006 wördden in Winschoot in Grunning 't Ede Staal Festival ehölden, daoras een gelegenheidskoor van 200 luu liedties van de Grunningse zanger Ede Staal hef ezungen. Wegens 't succes hiervan wolden dielnemers Trijnie Groeneveld uut Slien, Henk Kroeze uut Em en Jaap Mulder uut Westerlee op een meer structurele wieze gangs mit koorzang in de streektaal. Mit de dirigent van 't gelegenheidskoor, Herman Koster uut Winschoot, hebt ze op 30 mei 2006 een koor op-ericht det allent in 't Nedersaksisch zingt.
Uutgaonde verwiezing
Webstee van 't Nedersaksisch Vocaal Ensemble
Heimat
Heimat is een düütsk woord. Denne hevt een groute rolle espöäld in de romantik van de 19. en 20. eywe. Denne wördden ouk gebruked in de Nazi-ideology.
Betekkenisse
Mensken bint ebünden an ear heimat döär ear geboarte en höär jöägd, ear taal, ear vrogste ervårings of lyvelike anleg. Heimat as een dree-eynheid van ofstamming, de gemeynskap en tradity hevt een - so hevt undersöök under ander uutewessen - slimme invlood op de identiteit van eyne.
Heimat wördden gebruked in de tyd dat mensken sich vervrümd vöölden, tydens de industriele revoluty vertrükken een bülte lüde van et platteland vord en güngen in de gröiende städen woanen. Heimat was een reakty up et untståne van de moderniteit, verlöären gån van individualiteit en de nåbüürskap. Regionale identiteit (samen med et regionale dialekt) is een belangryke grund vöär Heimat van eyne.
Et neadersassisk gevt geyn vergelykbaar woord vöär Heimat in gebruuk, behalve de oldere dialekten wår noch 'heym' up vöärkümt. Mar et neaderlandsk kent allennig noch een porty woorden dee et woord "heim" hebbet, so as "heimwee". Heimwey (ouk wel: vroggerseyrte) betekkent dat lüde terügge willet når de eigen vertrouwde ümgeaving, lüde sol de heimat düs ouk as een eigen vertrouwde ümgeaving künnen seen. Ouk hyr is et neet möägelik een precyse steade an te wysen.