cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brinkheurne
Brinkheurne is ne buurtschop in de gemeente Wenterswiek, elaegen in den Geldersen Achterhook, in Nederlaand. Brinkheurne telden in 2003 rundumme 271 inwonners, en hef ne oppervlaakte van 4 km². Et is doarmet wat oppervlaakte betröf den kleinsten noaberschop van de gemeente.
Brinkheurne ligt oostelek van Wenterswiek in de richting van Kotten. In olde tieden was Brinkheurne nen belangrieken skakel veur de smokkelroute tussen Wenterswiek en et net oaver de grenze met Duutslaand elaegen Oeding. Veur de meeste veurzeeningen is Brinkheurne an-ewaezen op Wenterswiek, al kent et wal ne eigen supermarkte en ne horekagelegenheid. Wieters is der in den noaberschop nog nen camping elaegen.
Kaark (geleufsgemeenschap)
Der bin verschillende kaarken, de grootste kaark ter wereld is de Rooms-Katholieke Kaark en daornao de protestantse kaarken die amparte kleine verbondschappen vormen. De Oosters-Orthodoxe Kaark is de darde grootste kaark en is veural aktief in de Balkanlaanden. n Kaark hoeft niet altied christelik te wezen, zo is der ok de scientologykaark die merendeels in Amerika veurkomt.
Jodelen
Jodelen is nen zangtechniek woerbie as den zänger de stemme moodwillig löt 'oawersloan' noar kopstemme en wierumme. Op disse wieze kan den zänger dreeklaanken benöaderen en tonen oet dreeklaanken onmeundig rap achter mekoar (arpeggio) zingen. Zo wekt den zänger den indruk det he met meardere stemmen tegelieke zeenk.
Dissen zangstiel is vuural bekeand oet de Alpenlaanden: Beiern, Zwitserlaand en Oostenriek. 't Is doar een vast oonderdeel van de volksmuziek. Mer ook in aandere wearelddelen keump jodelen vuur. Bie de Pygmeeën, de Inuit, in de Kaukasus, Melanesië, China, Thailaand, Kambodja, Spanje (doar neumt ze t Alalá), Saamnlaand (Joik of Juoigan), Zweden (Kulning, Kölning, of kaukning), Polen en Roemenië.
Encyklopedie
thumb|250px|Olde [[Duutstaolige encyclopedieën]] Een encyklopedie is een struktureerd skreven verzaemeling van meenskelike kennis, vaeke mit anvullings zo as ofbeeldings, geluudsopnames en videomateriaol. Een woordeboek kan een verdudeliking of synoniem geven, mar een encyklopedie leit uut wat et begrip betekent, verklaort et belang en de ontwikkeling dervan, verwiest naor eventuele onderdielen, aandere zaeken die dervan ofleided binnen of dielgebieden.
Encyklopedieën kunnen algemien van aord wezen en artikels bevatten over verskillende onderwarpen, of ze kunnen spesiaoliseerd wezen (bi'jgelieks een mediese encyklopedie of een taelkundige encyklopedie).
Een encyklopedie wordt saemensteld deur encyklopedisten. Deurgaons is der een centraole redaksie die vakspeciaolisten inhuurt um artikels te skrieven of bi'j te warken.
Dronten
Dronten is n plaotse en gemeente in de Nederlaandse provinsie Flevolaand, in de polder Oostelik Flevolaand. Op 1 januari 2020 had de gemeente 41.569 inwoeners op n oppervlakte van 333,89 km². De plaotse zelf hef ongeveer 27.871 inwoeners (2012).
Encyklopedie
De volgende encyklopedieën bin over et algemien vri'j bekend: Wikipedie, Encarta, de Winkler Prins Encyclopedie en Britannica.
Dronten
Geschiedenisse
De plannen over de gemeente Dronten wördden vanaof t begin van de jaoren '50 emaakt. Veur de darpskoeme van Dronten begunnen de eerste konkrete plannen in 1958. De bouw van t darp begun in 1960. Van t begin aof an was der diskussie of Dronten n darp of n stad zol mutten wörden. Op 26 april 1962 kwammen de eerste bewoeners naor Dronten. In eerste instansie wördden uutegaon van hooguut 15.000 inwoeners, in laotere plannen wördden dit 30.000 inwoeners. Sinds 2012 hef de gemeente Dronten (Biddinghuzen, Dronten en Swifterbaant) meer as 40.000 inwoeners.
Encyklopedie
Etymologie
Et woord encyklopedie stamt of van et klassiek Grieks "ἐγκύκλιος παιδεία" (ommezet: "egkyklios paideia") en betekent letterlik "algemiene vorming". In partie encyklopedieën staot somtieds allienig specialistiese kennis van ien gebied. Encyklopedie wordde in 1541 veur et eerst (bi'jvoeglik) bruukt deur de Antwarpener Joachimus Fortius Ringelbergius (±1499-±1556) in zien wark Lucubrationes vel potius absolutissima kyklopaideia (Bazel, 1541). As zelsstaandig naemwoord in de titel kwam et as eerst veur in Encyclopaedia seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam prophanarum epistemon (Bazel, 1559) van de Kroatiese encyklopedist Pavao Skalić (1534-1573).
Dronten
Geschiedenisse
Op 1 jannewaori 1972 wördden de gemeente Dronten offisieel in-esteld. De naam Dronten kömp van de polder Dronthen, n polder die ontstaon is deur an-eslibd laand bie Kampen, op de grens van de provinsies Overiessel en Gelderlaand. Tot de instelling van de provinsie Flevolaand in 1986 voerden Ministerie van Binnenlaandse Zaken de meeste provinsietaken uut; sommige taken wördden deur de gemeente zelf eregeld.
Encyklopedie
Etymologie
De ordening in rubrieken is baseerd op een wetenskopssystematiek die weeromgaot op de Artes Liberales uut et hellenisties opvoedkundig model en op de moderne systematiek van de wetenskoppen zo as et ontwikkeld worde deur de filosoof sir Francis Bacon. De zogenuumde alfabetiese ordening van een encyklopedie is der laestdaegs inkommen.
Dronten
Verkeer en vervoer
Dronten ligt an de provinsiale wegen N305, N307 en N309.
As onderdeel van de Hanzeliende tussen Lelystad en Zwolle is der n stasion in Dronten ebouwd, dat op 9 desember 2012 in gebruuk eneumen is. Dronten is hierdeur beter bereikbaor ewörden, de reistied van Dronten naor Zwolle is noen zo'n twintig minuten.
Oranjewoold
thumb|Ligging van Oranjewoold thumb|Twietaelig bod van Oranjewoold Oranjewoold (Nederlaans: Oranjewoud, Fries: It Oranjewâld) is een dörp in de gemiente Et Vene, in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Oranjewoold leit in et oosten van et plak Et Vene. Oranjewoold leit an de westkaante van et bosrieke Parkgebied Oranjewoold.
Oranjewoold daankt zien naeme an de anwezighied van de Oranjes. In 1676 kocht, prinses van Oranje Albertine Agnes van Oranje-Nassau, wedevrouw van Willem Frederik van Nassau-Dietz, een laandgoed en gaf hieran de naeme Oranjewoold.
In Oranjewoold staot de Albertine Agnesschoele (basisonderwies). In de jaoren 90 wodde de woonwiek Oranjewoold-Noord bouwd. Der staot ok een fontein/zunnewiezer.
Sassiese bouwstiel
right|thumb|Vuurbeeld van ne Sassiese boerderieje De Sassiese bouwstiel is in de architektuur ne wieze van huze en boerderiejen bouwen. t Meest kenmaarkende an Sassiese geböwwe beent de in verhoolding lege muren en de hoge peuntkappe der op. De kappe kan wal 2/3 van de heugte oetmaken.
Sassiese geböwwe beent op etrökken um n ekenhoolten geraamte, wat zowal binnen als boeten in t totaalbeeld terugge is te zeene. Tusken dat geraamte beent de muren met steender dichte messeld, en vrauer wal met leem. De kappe is vake van reet, mer wörd um de kosten vake ook van pannen emaakt. Ook wörd der wal es ne reetne kappe met nen pannenraand der oonderlaanks emaakt.
De veansters beent vake veerkaant en bestoat oet verskeadene kleane ruutjes. Ze köant met luken of eslötten worden. Disse luken beent mangs eskilderd in de kluren van de hearenfemilie woer at t hoes vrauer tau heuren.
Vake zit de vuurdure ook direks an de vuurgiewel, en in de achterdure zit vake ne veerkaante of of-eroonde niejndure, ne grote dubbele dure den't direks op de delle anslot. De vuurgewel is vanof de eerste verdeping vake met heultene plaanken besloan. Mangs stekt dit beskot nog nen halven meter oawer de begoane groond.
Disse bauwstiel is direkt of-eleadt van de middeleewse Sassiese bouwstiel. Daudestieds hadden dee al de lege ziedwaanden en de grote, meesttieds reetne kappe. t Grötste verskil was dat daudestieds de fundering helemoal van hoolt was. Later maakten ze dit van kleai of semeant-achtigen briej, wat op zikzölf wier volget wör duur bakkeies. In de oorsproonkelke heultene geböwwe leawden de leu en de beeste met mekaar in ene kamer. Dau't de bakkeie mear in gebroek köm, wörren der ook verskeadene kamers emaakt.
Zuudhörn
Zuudhörn (Nederlaands: Zuidhorn) is n loug en vrougere gemainte ien provìnzie Grunneng in Nederlaand.
Arcen en Velden
thumb| Gemeentehuus Arcen en Velden is ne vroggere gemeente in Nederlaands Limburg met ne oppervlakte van 42,03 km² (woarvan 1,07 km² water). Op 13 meert 2008 waren de gemeenteroaden van Arcen en Velden en Venlo eenstimmeg oaver et soamengoan van beide gemeenten. Doardeur is de gemeente Arcen en Velden vanof 1 januari 2010 op egoane in de gemeente Venlo, dee sund dee tied een inwonnersantal van zowat 100.000 hef.
Zuudhörn
De hudege gemainte ontstond op 1 jannewoari 1990 deur t soamenvoegen van de vaaier gemaintes Auwerd, Gruupskerk, Ollehoof en Zuudhörn. Dizze vaaier gemaintes binnen nog trug te zain in de gemaintvlag, woarbie de vaaier greune 'zwoanen' stoan veur de vaaier vermoalege gemaintes. De gemainte is onderdiel van t COROP-gebied Overg Grunnen.
De gemainte moakt geogroafisch en ekonomisch diel oet van t Westerkwartaaier en was oorspronkeliek veuraal op de laandbaauw richt. Deur de aansloeteng op de wegverbindeng (N355) en trainverbindeng tuzzen t Stad en Leewerd, de tounomen automobiliteit, t oafnemen van t aantel arbaidsploatsen in de laandbaauw en t deur de provìnzie aanwiezen van t dörp Zuudhörn as gruikeern (noa 1960) wuir de gemainte aal meer n forensengemainte veural op t Stad richten. t Dörp Zuudhörn is doardeur relatief veul staarker gruid as de andere keerns binnen t gebied en de bevolkeng is der relatief zain hoger oplaaiden. Zuudhörn is n relatief welvoarende gemainte, mede deurdat der n eerdgasveld en n geschikte grondloag veur de opslag van dit gas aantroffen is ten noorden van t loug Gruupskerk, wat aanlaaideng was veur de NAM veur de exploitoatsie van dit veld en de ploatseng van n opslagstee veur t opvangen van körte pieken ien t gasverbruuk.
Binnen de hudege gemainte liggen de olle kultuurlaandskoppen Middag en Homsterlaand, ook wel soamen nuimd as Middag-Homsterlaand. Dit gebied ligt rond en boven t dörp Ollehoof en is t oldste kultuurlaandskop van West-Europa.
Arcen en Velden
Geskiedenis
De gemeenten Arcen en Velden beheurden bi-j et Oaverkwarteer van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tiedens den Spaansen Successieoorlog wodden et gebeed deur Pruuse tröppen bezet, en zo blef et as deel van Pruusies Opper-Gelre rundumme ne eeuwe lang Duuts (tot 1814).
Zuudhörn
Iendieleng
De gemainte Zuudhörn omvat ook de volgende ploatsen en stadspaarten: Aalsum, Auwerd, Balmahoezen, Barnwerd, Bril, De Kampen, De Povvert, De Roegeweerd, n Ham, n Hörn, Daipswal, Elektra, Englum, Fraansum, Frytum, Gaaikemadiek, Gaaikemaweer, Goarkeuken, Gruupskerk, Heereboeren, t Houkje, Hoogemij, Ikum, Kenwerd, Kievitsboeren, Kommerziel, Korhörn, Legemij, Lammerboeren, Laauwerziel, Nijhoof, Nijklap, Nijziel, Noorderboeren, Noordhörn, Noordhörnergo, Noordhörnertolriggel, Okswerd, Ollehoof, Pama, Paiderziel, t Roegzaand, Soaksum, Selwerd, Spanjoardsdiek, Staintil, Viskvliet, Wierumerschaauw (gedailteliek).
Loug Zuudhörn
Zuudhörn en t noordelieker legen Noordhörn binnen rond 1592 ontstoan ien n gebied woar de zee aleer oaf en toe over t laand kwam en vruchtboar slib oafzette. Van baaide lougen ligt de keern op n zaandrog van om en bie 4 kilometer, dij t leven hier meugeliek moek. t Dörp wuir geleideliek aan n vestegengsploats veur renteniernde welstelde boern. Zo wuiren ien en rond de ploats 3 börgen baauwd: de Jellemabörg, Klinkemabörg en Hanckemabörg. De letste börg dij oafbroken wuir was de Hanckemabörg om en bie 1878. Van dizze börg is allend t skathoes overbleven, wat ien 1965 herbaauwd wuir. De omtrekken van de börg binnen ien 1993 in de omgeveng aangeven deur de Historische Kring Zuudhörn. Dizze börg het laange tied t gezicht van t loug bepoald en t woapen van de femilie Hanckema was tot de gemaintelieke heriendeleng van 1990 ook t woapen van t dörp en gemainte. Dizze femilie wordt noameliek verantwoordeliek holden veur de stichteng van t loug.
Openboar vervoer
De gemainte Zuudhorn ligt sunt 1866 aan de spoorlien Grunneng-Leewerd, mit stations in Zuudhörn en Gruupskerk. Buslienen in de gemainte binnen:
Hinwiezen
Hanckemaborg
Harrebarg
Harrebargen wanen vake ebouwd op plaosen waor veule reizigers langeskwammen. Ze hannen meestentieds stallen veur de peerden van ruters en koetsen. Vake kon hier oek van peerden ewisseld wonnen. De wachtied wönnen deur de reizigers gebruuk um wat te eten en te drinken. Een stalle waor ze mit koetse en al naor binnen konnen wönnen een deurrit eneumd.
Harrebargen bestungen uut een kamer waor egeten en veural edrönken wönnen. Daornaos was der een ruumte waor esleupen kon wonnen. Meestentieds gien amparte kamers mar een gemeenschappelijke ruumte. To de meensen 't beter kregen, wönnen der wel amparte kamers in-erich, wat uuteindelijk veur veurzieningen ezörg hef dee der speciaal veur ebouwd wanen, namelijk de hotels.
Flash Nieuwleusen
Flash Nieuwleusen (volledige name Hypotheekgroep Flash Nieuwleusen) is een volleybalverieniging in de Aoveriesselse plaatse Neilusen. Mit roem 400 leden is 't iene van de grotere volleybalclubs van Nederlaand.
Der wördt op verschillende niveaus evolleybald, van recreatief spöl töt competities. Talentvolle speulers en speulsters wördt bij menare ebracht in selectieteams. 't Eerste damesteam kump uut in de Darde Divisie B en 't eerste herenteam in de Promotieklasse D. Flash-speulster Manon Flier (1984) wördden een speulster op internationaal topniveau.
Geschiedenis
Flash wördden op 20 meie 1968 opericht deur Martin Flier, gimmestiekleraar an de MULO op Neilusen, mit een antal van zien leerlingen die hadden evraogd as der ok een volleybalverieniging kun komen. In 1976 gunk de verieniging bij de Nederlandse Volleybal Bond. Trainings en wedstrieden vunden achterienvolgens plaatse in een gymlokaal an de Börgemeister van Sandickstraote, een grotere en hogere zaal an de Goldenregenstraote, sporthal De Schakel en (vandage de dag) Kulturhus De Spil. Op 13 meie 2000 deu Flash een eigen sportkantine lös, Flashpoint.
Brekebeen
thumb|250px|Brekebeen De brekebeen (Equisetum fluviatile L.) is een overblievende plant die beheurt tot de peerdestartfemilie. De plant komt van neture veur op 't noordelijk halfroend.
De plant wort daartig tot hoenderd centimeter hoog en het een heldergreune tot brune, gladde, holle en oenvertakte stengel. Laoter kunnen de stengels an de bovenkant wel vertakt wezen. De centraole holte is groot en umvat driekwart tot negentiende van de deursnee van de stengel. Op de vier tot acht milimeter dikke stengel zitten veertien tot daartig witachtige strepen. De tot twaolf milimeter lange, greune tot brune stengelschejen hen vuuftien tot daartig, smalle driehoekige tanden. De zwartachtige tanden hen een greune voet. De brekebeen vermeerdert zich heufdzakelijk vegetatief mit wortelstokken.
Van mei tot juli verschienen der vruchtbaore stengels mit vuuftien tot vuufentwintig milimeter lange spooraoren an de bovenkant. De aor het een roende bovenkant en bestaot uut sporangioforen. An de oenderkant van de schildvormige sporangiofoor zitten vuuftien tot twintig, zakvormige sporangiën.
De plant verspreit zich via sporen die uutgreuien tot een veurkiem waornao de bevruchting kan plaotsvienen. De sporen hen twee, smalle springdraojen, die in dreuge toestand um de sporen heen-ewikkeld bin, as ze nat worren strekken ze zich en duwen de sporen uut de aor.
De plant komt veur in oendiep, maotig voedselriek, zeut waoter in sloten, moerassen en moerasbossen.
Meteorologie
thumb|Weerkaorte van het [[KNMI]] thumb|Satellietbield van wolkenstructuur Meteorologie of weerkunde is de studie van het weer en de condisie van de atmosfeer. De meteorologie kek naor het weer noe, et historiese weer en de weersverwochings.
D'r bint verskillende apparaten um het weer met vast te leggen. Zo heb ie een hygrometer, loodsballon, regenmeter, thermometer, weerballon, weerhutte, weerradar en n zunneschienmeter.
Nen kunnige weerman in Nederlaand was Jan Pelleboer (1924-1992).
Allerheiligen
Up Allerheiligen en Allerselen bint et de dagen dat de katoliken de doud en et leaven nå de doud oaverdenket.
De bysantynen hadden in de 4. eywe al een gedenkdag up 13 meei vöär alle martelaren. Dit idey wördden wårskynlik in de 7. eywe döär de katoliken oaver-enöämen. So hadden sy ouk direkt yts ümme vöär et heidenske Samhain in de plaatste te doon. In 837 döäd paus Gregorius 1 november uutropen as een katolik gedenkdag.
De åvend vöär disse twey dagen wördet der vake vöärbereidingen edåne, en disse åvend nömet sy ouk wal in et ängelsk "All Hallows' eve(ning)" of Halloween.
Karkelik feest
In de karke doot se up Allerheiligen et tema van et ende van de tyd bespreaken. Uut et bybelbook Oupenbarings wörd der eleasen. Et leaven van de heiligen, dee nu in den heamel bint, wörd oaver nå edacht ümme an ear een vöärbeald te hebben.
De åvend vöär en/of de middag en åvend tydens Allerheiligen bereidet lüde sich vöär op Allerselen, de volgende dag. De begraavplaatsen wördet skoune emaakt en med vanalles versyrt.
In Ängeland is Halloween nå de Reformaty lös ekummen van de karke en een feest van et volk ewörden. En döär yrske kolonisten is dissend når Amerika up an ebrached. Én van dåruut kümt et sütys an wear -net anders uut evoort- wearümme når Europa.
De protestanten doot geyn Allerheiligen of Allerselen, want dee doot neet an heiligenverearing.
Volksfeest
1 November is töt in de 20. eywe ouk een belangryken dag up de kalender ewesd in et dagelikse leaven, vöäral vöär buren en kouplüde. Vöär de buren begünden toon de wintertyd. De ougst mosd binnen weasen en vey wörded elsachted, ümme et winter döär te kummen. De kachel wördden up-estoaked en de winterklearen wördden van solder eplükked. Up sommige steades heb y noch nåjårsmarkten, vöär et doon van winterinkoupen en as et eaven kan een pilsy te supen med måten.
Voorstonden
Boerderieje an de Voorstondensestraote|thumb Voorstonden is n buurtschap in de gemeente Brummen. t Ligt tussen t darp Oeken en de buurtschap Tonden. t Had in 2010 rond de 110 inwoners. . De buurtschap besteet veural uut boerderiejen rond de sentrale Windheuvelstraote. An de Windheuvelstraote zit ok verschillende bedrieven, zo as de 150 jaor bestaonde boomkwekerieje Wilgenhof, dat ooit behalve n bongerd ok n kafee was. In dit kafee is de voetbalklub van Oeken op-ericht.
In Voorstonden he'j ok t kasteel Huus Voorstonden. t Stamt uut de middeleeuwen mar is sinds die tied grondig verbouwd. Bie t Huus heurt n park dat ontwörpen is deur Jan David Zocher. De zudelike tuin is kortens herin-ericht naor n vrog-twintigste-eeuws ontwarp van Leonard Springer. Op t landgoed he'j ok de dikste mammoetboom van Nederland. Disse boom wier in 1865 eplant en hef n umtrek van 8,3 meter.
Sint-Truiden
Sint-Truiden (vernedersaksiest: Sunt-Trujen; Limburgs: Sintruin; Frans: Saint-Trond) is n stad en de grootste gemeente van Belgies-Limburg. t Grondgebied is zo'n 106,90 km² en op 1 jannewaori 2010 woonden der meer as 39.000 lu. Deelgemeenten bint Hasselt, Aalst, Brustem, Duras, Engelmanshoven, Gelinden, Gorsem, Groot-Gelmen, Halmaal, Kerkom-bie-Sint-Truiden, Ordingen, Runkelen, Velm, Wilderen en Zepperen. De burgemeister is Ludwig Vandenhove van de SPA. t Dialekt van Sint-Truiden (in t Sint-Truidens zelf Truiens eneumd) beheurt tot de West-Nederlimburgse dialektgroep (t zogeneumde gij-Limburgs).
Zustersteden
thumb|left|Grote Markt
Paoshaoze
thumb|250px|Een plaotjen van de paoshaoze De paoshaoze of de paoskniende is in de protestanse tredisie een verzunnen kniende waorvan der an kienders verteld wönnen dat e paoseiers brengt mit Paosen.
In kattelieke gebieden (België, Frankriek en in 't zujen van Nederlaans-Limburg) vertellen ze de kienders dat de paoseiers deur de paosklokken ebröch wönnen. De klokken bin nao 't lujen tiejens 't Gloria van de Hoogmis op Witte Donderdag naor Rome vertrökken um daor de eiers te haolen. Disse klokken hemmen de vorm van karkklokken met vleugeltjes en vliegen deur de loch.
Deurdat de feesdagen zo commercieel ewönnen bin, wönnen zowel de eiers, haozen as de klokken veural as sukelaod verkoch.
Oorsprong
Iezelig veul heidense gebruken waormee de weerummekeer van 't veurjaor evierd wönnen, bin in de gebruken van 't christelijke paosfees over-eneumen.
't Ei is 't symbool veur 't ontkiemende leven in 't vrogge veurjaor. De haoze is een van oorsprong heidens symbool en is altied een symbool van vruchbaorheid ewes.
Vrogger vunnen ze eiers in ouwe haozelegers en/of kniendeholen dee eleeg wönnen deur verschillende voegelsoorten, vandaor 't verbaand tussen paoshaoze en de eiers. Vrogger was 't de tied dat ze 't laand op gungen um te voerezeren.
Aandere veurbeelden van verzunnen feguren dee van doon hemmen mit de christelijke feesdagen bin Sunterklaos en de Karsman.
Lieste van Nederlaandse plaetse mit veurmoalige stadsrechten
An n antal plaetse in Nederlaand bunt vrogger stadsrechten too-ekend. Van sommege van dee plaetse op de lieste is neet bekend of, en zo joa, wanneer dee stadsrechten verleend bunt. Dat dee plaetse, mit name de meeste Freese steadn, Appingedam en Grunnen, wal eigen stadsrechte hadden kump doarbi-j neet ter sproake.
Den tookenning van stadsrechten hef sinds de herzeningen van de groandwet in 1848 gene betekkenis meer. Vanuut planologies gezichtspunte hebt völle van dizze plaetse neet de bevölkingsantallen dee de benaming rechtvoardigt veur wat vandage under ne stad wöd verstoan.
Verloorn stadsrechten
Ok bunt der plaetse dee wietgoande steadeleke rechten kreggen. Dizzen wödden mangs ok tot de plaetse mit stadsrechten erekkend, umdat dizzen bundel an steadeleke rechten in den praktiek bi-jnoa etzelfde gevolg had as echte stadsrechten. Et geet in dit verbaand um de plaetse Deepn, Kuinre, Linne, Obdam, Sas van Gent, Siebekarspel, en Wiedenes en Oosterleek.
Emmeloord
In 1992 kreg Emmeloord, de heufdplaatse van de gemeente Noordoostpolder in ne ludeeke ceremonie stadsrechten van den Kommissares van de Könningin van Noord-Hollaand Jos van Kemenade, den zogezegd optrad noamens de Stoaten van Hollaand. In warkelekheid kunt stadsrechten sinds 1848 neet meer verleend wodden, umdat toon et onderscheid tussen steden en darpen uut de wetgeaving vort ging. Noadeen tot stad uutegreujde plaetse kunt doardeur nooit meer stadsrechten kriegen. Andersumme hebt stadsrechten teggenwoordig ok gene praktiese betekkenis meer.
Bakworst
thumb|Plakken bakworst in de panne thumb|Bakworst Nen Bakworst is nen worst den at vuural in Tweante en t Meunsterlaand egetn en emaakt wörd. n Volledigen naamn is dan ook Tweantsen Bakleawerworst, mear iederene keant t better bie den kortn naamn. n bakworst besteet vuural oet voarknsleawer en voarknsvleais, en is echtn weenterkost.
Geskiedenisse
Bakworst keump nog oet de tied van de hoesslachteriejn, toew at nen hoesslachter (nen handigen boer of aander vakman) in de weentermoanden bie de boern angung um te slachtn, um zo n poar seant bie te verdeenn. De vrouwe dee dan zelf de wörste dreein. Töt an de 60er joarn wör dit nog edoan, mear toew gungn de boern mear automatiseern en wördn de kuringskostn völs te hoge, en gung t bakworstmaakn oawer op de echte slageriejn. Noa n Tweedn Wearldoorlog köm dr ne stoarke vroag noar bakworst. De papiern keunstdoarm vervung n natuurliken voarknsdoarm den at töt dee tied nog gebroekt wör. Töt an dee tied hadn völle Tweantse gemeentes ne eegne Bakleawer-verordening. In de 70er joarn wör de keunststof doarm oet eveundn. Hierduur bleef de Bakworst lenger good.
Etn
Bakworst is lekker op de stoete, mear kan ook lös egetn wördn. Saamn met gebakn earpel is t ne gooe anvullige van de middagmoaltied. t Wörd hoaste nooit bie t oawndetn edoan.
Inhoold
n Inhoold kan per sloager verskiln, iedern sloager hef zien eegn recept.
Jan Iden
Jan Iden (Froombos, 1930 - n Daam, 2016) was een Grunnegstoalige schriever. Veur Grunnegs literair tiedschrift Krödde schreef hai speurdersverhoalen over kommesoares Huusman, de Grunneger Maigret (detective dij oetdaacht wör deur Georges Simenon). Ien zien bouk Voarenslu vienst vief laange verhoalen: twij over de grode zaailschipperderij, drij over de kustschipperderij.
Bentemaoden
Bentemaoden (Nederlaans: Bentemaden) is een buurtschop twie kilemeter ten noorden van et dörp Oosterwoolde van de gemiente Ooststellingwarf, legen in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Et is nuumd naor een lege liggend stok laand waor as bentgrös op gruuit.
Jannie Stalknecht
Jannie Groenendal-Stalknecht (Grunnen, 16 oktober 1928 – 25 juli 2017) was n Grunneger jazzzangeres. Zai was d'eerste dij Grunnegstoalege jazz zong, onder t pseudoniem Martina.
Leven en waark
Jannie Stalknecht wer geboren in de Stad-Grunneger Oosterpoortwiek as dochter van Willem Jan Stalknecht en Jantje Buurlage. De kinder Stalknecht gruiden op mit meziek. Voader Stalknecht was noast zien waark bie de Spoorwegen trompettist in n meziekkorps. Bruier Roelof (1926-1995) wer n bekend jazzpianist. Jannie en heur jongere zuske Rieka zongen eerst benoam in femiliekring.
Echtgenoot Jan Groenendal vertoalde körte tied loater t nummer Lover come back to me in t Grunnegs. t Nummer was eerder zongen deur o.m. Billie Holiday en Ella Fitzgerald. Jannie zong t as Laiverd, kom weer bie mij in Van der Veen zien radiopergram, woarnoa ploatenmoatschoppij CNR kontakt mit heur opnam. Gaauwachteg werren nog drij nummers vertoald, woaronder Bei mir bist du schön van The Andrews Sisters en Sentimental Journey van Doris Day. t Gehail wer opnomen in de Grunneger Remonstrantse kerk en in de zummer van 1960 oetbrocht op de EP Martina zingt bie Martini, woarop ze begelaaid wer deur t Roelof Stalknecht Trio. De ploatenmoatschoppij vruig t pebliek oet te vinden wèl achter de noam 'Martina' schoel ging en loofde doar priezen veur oet. 'Martina', kreeg landelke bekendhaid mit Laiverd Kom Weer Bie Mie en Allain is moar allain. Jannie bleef der nuchter onder en nam zangles. Der wazzen plannen om onder aigen noam Engelstoalege nummers oet te brengen, mor dat is der nait van kommen. In 1974 wer n Grunnegstoaleg verzoamelalbum oetbrocht deur Philips, mit doarop twij nummers van Jannie Stalknecht, vernijs begelaaid deur t trio van heur bruier. Heur nummers worden ook wel deur aander Grunnegen artiesten vertolkt.
Jannie Stalknecht kwam oet tied in 2017, op 88-joarege leeftied. Zai is opnomen in de Groninger Vrouwengalerij, n initiatief van De Verhalen van Groningen oet 2019.
Schrappinge
Schrappinge (Nederlaans: Schrappinga) is een buurtschop in et dörp Oosterwoolde van de gemiente Ooststellingwarf, legen in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Et buurtschop is vernuumd naor een boerderi'je die hier vrogger ston.
Jaguar
Wat lief angeet lik den jaguar nog et meeste op een löjpeard. Toch is he wat grötter en stewiger, en wat leafgewoontes angeet lik he mear op den tieger. Den jaguar hef et leewste (sub-)tropies reagenwoold, mer hee redt zik ook in aandere soorten bos en zelfs in lös veeld. Net as den tieger dut den jaguar gearne zwemmen.
Den jaguar leawt vuural op zikzelf en vaank zinnen prooien duur ze heanig te achtervolgen en vanoet een buske te bespringen. Hee steet an et heuwd van de voorkettene en heuld doarmet een heel ekosysteem in eawenwicht. Hee behearst de antallen van de deers dee as he et. In vergeliek met aandere grote katten kan den jaguar onmeundig hard bieten. Zo kan he duur skeelde van kroepdeers bieten en zinne prooien op ne aparte wieze doodbieten: hee bit dwars duur de skedel tusken de oren, en verknip zo de harsens.
Den jaguar kan bedreigd raken, want der zeent der alverdan meender van. Det keump duur verlees en opsplitsing van zin leafgebeed duur ontbossing. Internasjonalen haandel in jaguars of jaguarlidmoaten is verböaden, mer et deer wörd regelmoatig duur meansken doodskötten, meestal tiedens anvoaringen met Zuud-Amerikaanse boeren. Et leafgebeed löp terugge, mer is toch nog wal oet estrekt. Vanweage zin grote leafgebeed is den jaguar nen vuuranstoanden anwezighead in de geleuwe van völle Indianen, woeroonder de Maja's en Azteken.
Naamofkomst
Et tweede deel van de Latiense name, Onca, is ne ofleading van et Portugese onça. Vuur et gemak hebt ze et eunterste höaksken (de cedilla) vortloaten van de -c. Vuur den sneelöjpeard wörd wal es ounce (Panthera uncia) broekt. Det keump van et Latien Lyncea (Lynx), woerbie as den letter L duur mekoar haald is met et Fraanske en Italjaanse bepoalde lidwoard (l'once en lonza).
Lief
thumb|Nen jaguar hef nen grovven kop en onmeundig krachtigen kennebakken. Zudelike jaguars zeent grötter as noordeliken.
Den jaguar is een krachtig deer en de grötste katte van et Amerikaanse wearlddeel. Et is et grötste vleaisettende zoogdeer van Middel- en Zuud-Amerika. Grötte en zwöarte löp slim oeteen: meestal tusken de 56 en 96 kilogram. Der zeent zwöardere männekes ewöagen (töt 158 kg, ongevear net zovölle as ne tiegerinne of leeuwinne). De kleanste vröwkes weugen 36 kg. Vröwkes zeent gewoonlikerwies 10 - 20% kleander as männekes.
Van snoeten töt startanzet mett jaguars tusken de 1,12 en 1,85 meter. Öaren start is de körtste van alle grote katten, tusken de 45 en 75 cm. Ze hebt verhooldingswies korte, krachtige en stoarke peute, vuural in vergeliek met kleane tiegers of leeuwen in dezelfde zwöarte. Jaguars zeent van den boadem töt an de skoolders tusken de 63 en 76 cm hoge. In vergeliek met den Afrikaansen löjpeard is den jaguar grötter, zwöarder en stewiger in bouw.
Van et noorden noar et zuden wordt jaguars grötter. Oet ne studie in Mexiko bleek at jaguars doar neet zwöarder wörden as 50 kilogram. Det is ongevear eawen groot as vröwkespoema's. Venezolaanse en Braziliaanse jaguars zeent völle grötter. Männekes wordt doar ongevear 95 kilogram en vröwkes tusken de 56 en 78 kilogram. In Pantanal, Brazilië wordt oolde männekes regelmoatig wal 136 kilogram. Et zwöarste männeken ooit emetten weug 148 kg. Bosjaguars zeent meestal doonkerder en fleenk wat kleaner as jaguars in lösse gebeden.
Met zin korte krachtige lief kan nen jaguar good klimmen, kroepen en zwemmen. Noa de leeuwe en den tieger kan den jaguar et härtste bieten. Nen jaguar van 100 kg kan bieten met nen kracht van 503,57 kg/f. Met disse kracht kan nen jaguar duur skeeldpeddenskeeld bieten. Der zeent verhalen det nen jaguar ne bolle van 360 kg met zinnen bek kan versleppen en duur de dikste butte bieten kan.
Jaguars hebt een doonkergel töt roodbroen vel (mangs zwart). Op zinnen boek is he wit. De katte zit oonder de zwarte reuskes, as skutkluur in et stippelige lecht van et oerwoold. Elken jaguar hef zin egene reuskespatroon. De reuskes köant oet meardere stipkes bestoan en den vörm kan verskillen. An den start vormt de reuskes meestal nen baand. De reuskes maakt ook et oonderskeaid tusken den jaguar en den löjpeard. Dee van nen jaguar zeent grötter, hee hef der meender, en ze hebt dikkere lienen en kleane stippen in et midden. Löjpearde hebt det neet.
Kluurveraandering
thumb|Nen [[Melanisme|melanistiesen jaguar is nen kluurmutasie dee as mer bie 6% van de groepen vuurkeump.]]
Et gef mangs zwarte jaguars. Ze liekt meestal zwart, mer a'j nauw kiekt, hebt ze nog wal stippen.
Den zwarten jaguar keump meender vuur as den gestippelden, mer met zowat 6% van het hele jaguarvolk lig et froai hoge boawen de normale mutasiestandaard. Et wörd duur natuurlike verkiezing ehulpen. In de wat doonkerdere woolden hebt ze ja nen besten skutkluur. Oet oonderzeuk blik at et allelemelanisme de oawerhaand neamp. Zwarte jaguars köant een vuurbeeld wean van heterozygoot vuurdeel: öare genmutasie pakt vuurdelig oet, woerduur at ze stöarker zeent as öare stippelde familie. Vuurtplaanting in gevangenskop gef hieroawer nog gin besloet.
Zwarte jaguars wordt ook wal es zwarte panters eneumd, mer ze vormt gin egenen soort. Nog zeeldzamer zeent de albino-jaguars, dee mangs witte panters eneumd wordt. Zee hebt öaren kluur neet met en zöalt doarduur neet makkelik oawerleawen in et weeld.
Vermeardering en leawenskreenk
thumb|Moor pakt welp op bie den nekke Jaguarvröwkes wordt met twee joar geslachtsriepe, männekes met dree of veer joar. Ze köant et hele joar duur beklimmen, mer et antal wörpe neamp too as der mear te etten is. Oonderzeuk noar männekesjaguars wis oet at der gin veraandering in zoadkwaliteat of skeetkracht is per seizoen. Vröwkes zeent 6 - 17 deage loops van nen 37-deagsen menstruasiekreenk. Ze geewt öare loopshead an duur stoark roekende miege te spreuien en völle geluud te maken. Beade männekes en vröwkes maakt gröttere roondes tiedens disse deage.
Köppelkes goat noa et bestiegen oet mekoar. De vröwkes zeent 93 - 105 deage drechtig en brengt de kleanen allene groot. Meestal besteet enen worp oet twee jongen, mer et köant der mangs wal vere wean. Moors hooldt alle männekes oet de buurte van de welpen, umdet dee mangs de jongen doodbiett; dit keump ook bie den tieger wal es vuur.
Jongen wordt bleend geboren en kriegnt noa twee wekken zicht. Met dree moand zeent ze van de titte of, mer ze bliewt nog töt zes moand in et geboortehol, vuur at ze met öare moor hen jagen goat. Ze bliewt vuur een töt twee joar bie öare moor, vuur at ze der allene op oet goat um öar egene groond of te bakenen. Jonge männekes trekt eerst roond en vechtet regelmoatig met euldere männekes, töt ze et vuur mekoar kriegnt um een egen jachtgebeed op te eisen.
In et weeld wordt ze 12 töt 15 joar oold en in gevangenskop töt 23 joar, woermet ze töt de langsleawende katten heurt.
Zee
250px|right|thumb|[[Lutje Belt tuzzen Funnen en Seelaand]] n Zee is n grode houveulhaid zol woater, dij in verbinden stait mit n andere zee of mit n ozeoan, dij ook as zee aanduud ken worden. n Zee het n bodem dat bie n kontinent heurt (Kontinentoal Ploat). As de verbinden tuzzen zeeen smal is en uut ain of meer zeestroaten bestait, sprekt man van n binnenzee. As n zee nait (meer) in verbinden stait mit n andere zee wordt t n meer nuimd.
Zeeen worden vouerd deur regenwoater dat deur revieren aanleverd wordt.
Gebruuk van de zee
De zee wordt voak bruukt as dieverdoatsiestee of jachtstee. As dieverdoatsie wordt t gebruukt om in de zunne te liggen bakken en te zwemmen. Dit liggen gebeurt den op t strand dat voak bie n zee te vinden is. As jachtstee wordt bruukt om viske te vangen. In summege landen is visken op bepoalde visk zölfs al verboden deur overbevisken. Ook wordt de zee bruukt as transportweg veur schepen mit loading.
Overzicht van Zeeen
Atlantische Ozeoan
Grode Ozeoan
Indische Ozeoan
Arktische Ozeoan
Zudelke Ozeoan
Volgens bovenstoande definitie binnen de volgende zeeen gain zee:
Wilde roze (Rosa eglanteria)
250px|thumb|Wilde roze De wilde roze (Nederlaans: egelantier, Rosa eglanteria syneniem Rosa rubiginosa) is een inheemse struke.
De wilde roze is een roze dee bleuit van juni tot augustus. De bloemen bin rozerood mit een wit centrum. Biezunder is dat disse plaante an de onderkaante van de blaojen klieren hef dee, naodat derover evreven is, naor appels ruken. De wilde roze hef haakvormig ummebeugen stekels an de stengels. Disse wilde roze is vrie algemeen in de dunen en in Zuud-Limburg.
Ekelogische betekenisse
De wilde roze wonnen gebruuk in heggen. De bloemen wonnen deur insekken besteuven, de vruchen (beter bekend as: rozebottels) wonnen deur verschillende dieren egeten. In een bossage mit wilde rozen nesselen meestentieds veul voegels.
YouTube
rechts|kaoderloos YouTube (sprek oet: JOEW-tsjoewb of JOEW-toewb), in Tweante vake oet esprökn as joetoep, is ne webstea woerop leu zik köant anmeeldn (nen profiel anmaakn) en filmkes köant bekiekn, oordeeln en deeln met aandern. Leu dee at gin profiel hebt köant allene mear kiekn. t Motto van de webstea is YouTube, Broadcast Yourself (YouTube, Doot Oewzelf Oetzeandn). Doarnöast kan nen gebroeker zinne filmkes trefwöarde tookenn, zodet aandern t makliker veendn köant. YouTube is in 2005 op erichet, en heurt non an Google Inc. t filmke wat er t earst op ezat is, is Me at the zoo.
In juli van 2006 wördn dr mear as 65.000 filmkes op ezat per dag, en de webstea zelf zea det per dag mear as 100 miljoen moal ekekn wör. Volgens ne Amerikaanse kraante teeldn de webstea in augustus 2006 mear as 6,1 miljoen filmkes.
Tynaorl (gemeeinte)
Tinoarlo (Drents: Tynaorl) is n gemainte in t noorden van prevìnzie t Drìnt in Nederland, en de nije noam van t gemainte Zuudloarn. Gemainte is in 1998 entstoan deur de soamenvougen van gemainten Zuudloarn, Eel, en Vrais.
In t verleden heette de gemainte Zuudloarn, moar na protessen uut de veurmoalege gemainten Vrais en Eel, werd besloten n meer neutroale noam te kiezen, noamelk die van t lutje stee dat in t midden ligt: Vrais. Gemainte herbargt 33.879 mìnsen (1 januari 2020) op n laand van 145 km² ( 1,50 km² water: paarts van t Zuudloardermeer en t Potterwoldermeer liggen in t gemainte).
Nyhampshire
New Hampshire (/nuwˈhæmpʃər/) of Nyhampshire is nen ståt in de streake Ny Engeland in de Vereynigde Ståten. Et grenset an Massachusetts in et süden, Vermont in et westen, Maine en den Atlantisken Oceaan in et ousten en de kanadeeske provincy Quebec in et noorden. Up veer ståten nå is Nyhampshire den kleinsten ståt van de VS. Up neagen nå et dünst bevolked.
Tynaorl (gemeeinte)
Op 7 maai 2004 wer t nije gemaintehuus in Vrais in bruik nomen; tot dij tied zoaten de ambtenoaren verspried over de verschiedene olde lokoaties van veur de gemaintelke herindelen.
Nyhampshire
De höyvdstad is Concord, Manchester de grötste stad. Nyhampshire heffet gin verkoupbelasting of inkomstenbelasting, behalve up rente en dividenten. In Nyhampshire begint altyd de presidentiele vöärverkesingen. De byname van den ståt, "Granytståt", verwist når de vöäle granytrotsen en -groves in Nyhampshire.
In januari 1776 was Nyhampshire den eyrsten britsken kolony in Noordamerika wat sikselv unafhangelik verklåren van et Vereynigd Köäningryk en en eygen grundwet annöäm. Ses månden later wör et eyne van de 13 anvangelike underskryvers van de Amerikaanske Unafhangelikheidsverklåring. Juni 1788 nöm et as neagenden ståt den Amerikaansken Grundwet an.
Tynaorl (gemeeinte)
Kernen
De gemainte Tinoarlo telt negentien offiesjele kernen. t Gemaintehuus stoat in Vrais.
Nyhampshire
Van oldsher was Nyhampshire belangryk vöär de produkty van linnengood, skone en papyr. Amoskeag Manufacturing Company in Manchester was dotyds eyne van de grötste katoonmakers van de wearld. Langs de verskillende rivyren in den ståt, vöäral de Merrimack en de Konnektikut stünden heyl wat möälens. Tüsken de tweyde hälvde van de 19. en begin 20. eywe tröäken vöäle franske kanadesen når Nyhampshire üm in de möälens te warken. Med 24,5% hevt Nyhampshire noch altyd eyne van de höygste percentages an lüde wat sikselv fransk-amerikaansk nömet.
Tynaorl (gemeeinte)
Kernen
Antal inwoners per woonkern op 1 jannewoari 2006:
Nyhampshire
Industriele kernen sou as Manchester, Nashua en Berlyn hadden et suur tüsken 1930 en 1950. Vöäle maakindustrien tröäken når et süden of et butenland. Vanaf de vyvtiger en sestiger jåren tröäken vöäle defencybedryve in de olde möälens. Vanaf 1980 wörden meyr autobanen anelegd, wårdöär in in de streake rund Boston vöäle forensenstäden untstünden en de bevolking groiden.
Tynaorl (gemeeinte)
Politiek
Uutslaag van de Twaide Koamerverkiezern van 2003:
Nyhampshire
An de oustküste hevt den ståt en paar houge skibargen, wårmed Nyhampshire eyne van de groute wintersportgebeden van de VS is. Lüde gåt der hen üm te skien, snowborden, wandelen en bargbeklimmen (den barg Monadnock in et süüdwesten van Nyhampshire is eyne van de meystbeklümmen bargen van de VS). Andere turistentrekkers sint de New Hampshire Motor Speedway, en de Motorcycle Week, ne jöärlikse motorgaddering in Weirs Beach, Laconia. Et Nationale Park White Mountain verbindet de in Vermont en Maine steakende deylen van de Appalachen.
Bontebrug
Bontebrug is een darp in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland
Ut darp Bontebrug ligt tussen Ulft en Sillevolde. De bewoners bunt wat winkelen en recreatie betreft op Ulft ericht, al sloat ze de Sillevoldse karmis en zommermarkt niet oaver.
De Jenaplanbasisschool in Bontebrug hef niet allene ne plaatseleke moar ok ne regionale functie.
Kaorte (cartografie)
thumb|350px|Wereldkaorte uut 't CIA World Factbook van 2016 thumb|300px|Thematische kaorte: heugteligging van 't Noordzeegebied van Nederlaand en Duutslaand thumb|300px|Schematische kaorte van de Londense Underground: de ofstaanden bint verholdingsgewies niet akkeraot weeregeven thumb|300px|Kaorte van Malta mit schaolanduding thumb|300px|Kleitablet mit kaorte van de Babelse stad Nippur (rond de 1400 veur Chr.) Een kaorte (uut Grieks χάρτης chártes, papyrusblad) is een analoog of digitaal medium veur gemodelleerde weergave van 't eerdoppervlak (laand en water), aandere hemellichamen, de steernshemel of verzunnen gebieden. De weergave is liek emeuken, verkleind en egeneraliseerd, mit verklaorende beschrievings en tiekens waor naor verwezen wördt as de legenda. Een lieke ofbielding van een stok eerdoppervlak of een bepaold aspect daorvan, beveurbield een kaort van een stad of een metronetwark, nuumt ze ok een plattegrond. De weergave van een rond oppervlak zoas 't eerdoppervlak as een lieke kaorte wördt projectie enuumd; daor bint verscheiden wiskundige methodes veur. De wetenschop en techniek van de kaortenmakerije wördt cartografie enuumd.
Topografisch en thematisch
In de cartografie maakt ze onderscheid tussen topografische en thematische kaorten. Topografische kaorten laot oe zo krek meugelk de natuurlijke en politieke toestaand zien (reliëf, bestuurlijke grèenzen, infrastructuur enzowieder). Thematische kaorten gaot in op een specifiek thema, zoas baodemgebruuk, klimaot of bevolkingsdichtheid.
Niekarkerveen
thumb|300px|Ligging van Niekarkerveen thumb|300px|Niekarkerveen Niekarkerveen ([nikɑrəkərve.n]. Nederlans: Nijkerkerveen) is een darpje in de gemeente Niekark in de Nederlanse previnsie Gelderland. 't Leit tussen de kern Niekark en Amesfoort in.
Kaorte (cartografie)
Analoog en digitaal
Vanolds wördt kaorten op pepier etiekend, eschilderd of edrokt. As analoge kaorten in een boek bij menare ebracht wördt, hej een atlas. Al hoe meer wördt kaorten digitaal verveerdigd. Det mak 't meugelk um in te zoomen, wat 't spul dan niet allennig vergroot mar ok meer details in bield brengt. Ok hej vake de keuze um verscheiden 'laogen' an of uut te zetten, waorbij aj verschillende soorten informatie te zien kriegt, zoas 't wegennetwark. Digitale kaorten hebt wieder 't veurdiel det ze bij de tied ebracht kunt wörden.
Niekarkerveen
't Is ontstaon roend 1900, umdat ze der eigen hier gingen richten op veeteelt en landbouw. 't Darp is al veul ouwer maor sting toe veural bekend as  't Veen. Nao 1900 wier Niekarkerveen de officiële naom.
't Is een kleine darpskern mit een groot butengebied dat grenst van landgoed Slichtehorst tot Hoevelaken. Westelijk grenst 't an Hooglanderveen (Amesfoort) en oostelijk an Zwartebroek (Barreveld). In 't oostelijke deel waren veengebieden die grensde an bos en heed. In disse gebieden waren kleine waoterplassen mit riet.
Kaorte (cartografie)
Schaol
De schaol van een kaorte is de verholding tussen een ofstaand op de kaorte en de aoverienkomstige ofstaand in warkelijkheid. De schaol wördt mit nummers weeregeven. Zo beduudt 1 : 25.000 det iene centimeter op de kaorte stiet veur 25.000 centimeter (een vördel kilometer) in warkelijkheid. Vier centimeter op de kaorte bint dus in warkelijkheid iene kilometer. Bij digitale kaorten veraandert dizze weerde mit 't in- en uutzoomen.
Niekarkerveen
In 't westen van 't butengebied leit Holkerveen umringd deur weilanden en greun.
Kaorte (cartografie)
Schaol
Perciese kaorten daor aj van op an kunt wördt emeuken mit behulp van lochtfoto's en gps-volgsystemen; zokke kaorten gebruukt ze onder meer in navigatiesystemen.
Geschiedenis
De vrogst bekende kaorten bint van de steerns; dizzend gaot terogge töt zo 14.500 jaor veur Chr. en bint evunden op grotwaanden in Fraankriek en Spanje. Ien van de oldste aovereleverde laandkaorten stiet op een Babylonisch kleitablet van 7,6 cm × 6,8 cm uut de 25e of 24e ieuw veur Chr. Ie ziet der een revierdal tussen twee bulten op, mit een legenda in spiekerschrift. Een belangriek waopenfeit van de cartografie in de oldheid is de Geographia van de Griekse astronoom en geograaf Ptolemaeus, een atlas en eerdriekskundige verhandeling van rond 150 nao Chr. Uut de Romeinse tied hew de Peutinger kaorte, een reiskaorte uut de 3e of 4e ieuw die in een latere kopie diels bewaord ebleven is.
Niekarkerveen
Op 't mement is Niekark een greuigemeente mit ok woeningbouwprejecten in Niekarkerveen, 't zogeneumde darpmedel.
Aai
n Aai kin verwiezen noar:
Kaorte (cartografie)
Geschiedenis
Ok in China waren ze der vrog bij; de oldste bewaord ebleven kaorten stamt daor uut de vierde ieuw veur Chr. De moslims bouwden in de middelieuwen wieder op de ptolemaeïsche methodes veur kaortenmakerije. Ze voegden daor an toe wat handels- en ontdekkingsreizigers an kennis opdeuden. Middelieuwse Europese mappae mundi waren schematische weergaves van de Eerde as iene laandschieve umringd deur een wereldoceaan. De kaortenmakerije kreeg een meer wetenschoppelijke basis mit det ze in de renaissance vanneis belangstelling kregen veur de kennis uut de klassieke wereld, en mit de Europese ontdekkingsreizen naor aandere werelddielen.
Niekarkerveen
Niekarkerveen het ok een eigen krant, de Veense Courant, die twee keer per week uutkomt.
Nederlaand (deurverwiespagina)
Nederlaand kan wezen:
Hounder
250px|right|thumb|[[Hoan ]] Hounder of honer enkelvold: hìn; ook: rèbbe, tude of tuut; Gallus gallus domesticus) binnen domesticeerde vogels uut de femilie van de fazantachtegen (Phasianidae).
Der bestoan n hail ìnde hounderrassen.
Oorsprong
Man denkt dat de hounder ofstamt van de wilde Gallus gallus, het Bankivahoen, ook wel t Rode Boshoen nuimd. t Is n schuw, wantrouweg en sluw daaier, dat net zo groot is as n krielkip. t Bankivahoen komt in India en Zuudoost Azie nog aal in t wild veur.
Gedrag en anatomie
right|250px|thumb|[[Hìn met kuukens]] n Hìn ken goud haard vouer zo as maaiskörrels eten. Wat zai oppikt komt eerst in n puut terecht (de krop). t Wordt doar mit spij weekt. Doarnoa binnen der twij moagen dij mithelpen om t vouer fien te kriegen. De kliermoag vougt moagsappen tou veur de wiedere verteern. De spiermoag kneedt t vouer en moalt t fien. Doarnoa wordt t wieder verwaarkt in de dunne daarm. De reststoffen verlôten t lichoam via de endeldaarm en de kloaka. n Hìn het twij blindedaarms. Zai helpen bie de verteern van raauwvezels en onttrekken vocht aan de vouermassa.
Hounder kinnen heur kop hail wied in alle richtens draaien. Dat komt deur t grode aantal haalswaarvels: vartien. De mìnsk het der mor zeuven. Hounder kieken nait wied. Wat wieder as viefteg meter bie heur vot gebeurt, kinnen zai nait zain.
n Hìn het gain oorschelp. Wat op meer as viefteg meter ofstand gebeurt, hoort e nait. n Hìn zugt kleurn ook aands. Veur n hìn is roodgeel de kloarste kleur. Overegens hebben hounder wel oorlelkes. Maisttied leggen hounder mit witte lelkes witte aaier en gounend mit rôze lellen broenen.
Hounder hebben de naaigen om noar rooie veurwerpen te pikken wat opmaarkelk is omdat heun kam en lellen zölf rood binnen. As n hìn ainmoal blödt deur t pikken, ken t hierdeur gebeurn dat hounder mekoar oetìndelk doodpikken.
Trivia
Lokoal in de Achterhouk leert man luu oet t westen plat proaten deur de zin: "Den tuute in den toete doon" (Grönnegs: "De tuut in de puut doun") Woarbie de luu oet t westen ongeleuveg kieken.