cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taxi
thumb|right|200px|Neerlaandsen Taxi Nen taxi is n vervoorsmiddel vuur persoonn. Nen taxi wörd deur nen taxiveurder besteurd, den't zik doarveur löt betaaln. Taxi's bint vaak gewone persoonnauto's, mer ook wal autobuskes, fietsen, tuktuks of riksja's. In Neerlaand is t gebroekelik um nen taxi te beln, zodet ze oe an hoes komt ophaaln. In heel wat laandn riedt taxi's hele deage deur ne plaatse hen en weer, en kö'j ze gewoon op stroate veur oe loatn stopn deur ne haande op te stekn.
Eburonen
Cultuur
In de 19de ieuw, toen de neie Belgische staot zöcht naor holvaste veur een Belgische identiteit, wördden Ambiorix töt nationale held opesteuten vanwege zien vernemstige verzet tegen de Romeinen. In Tongern, in Belgisch Limbörg, stiet op de Grote Markt een staandbield van hum uut 1866.
Hennep
Broekboare delen
thumb|200px|Een fuske hennepvezels
Etten
Bie et kloarmaken van koold etten is hennepöllie ne beste anvulling. Op hoog veur is et neet best broekboar. Hennepzoadöllie hef 20% alfa-linoleenzoer en 60% linolzoer. Dit zeent belangrieke vetzoeren, dee as et lief zelf neet maken kan. Ze helpt et cholesterol regelen. Doarnöast is hennepmel glutenvrie, woerduur as et good is in deegmoalen vuur leu met ne glutenallergie.
In Duutslaand doot ze hennepoettreksels in beer. In wat aandere laanden maakt ze der alkoholvrieje draanken of stroop van. De rökke en smaak van hennep kan völle op hop lieken.
Hennepzoad wörd zeen as superfood, umdet et et eawenwicht van et vetzoer good heuld en umdet der gode eiwitten in zit.
Vezels
In et Grönningse Olde Pekela zitt twee bedriewe dee as met hennepdröade doot: HempFlax en Dun Agro. Disse bedriewe hebt völle boeren in deenst dee as oonder kontrakt hennep as tuskengewas kweekt. Et grötste andeel bastvezel wörd exporteerd. Et oawerbliefsel wörd verkocht as deerstreuisel.
Bouwmateriaal
Hennephoolt kan samen met kalk broekt wörden vuur wonningbouw. Et hoolt wörd dan mengd met kalk en aandere beendmiddelen. In Fraankriek en Groot-Brittanië zeent al meardere doezende huze op disse wieze bouwd. Duur de hennepdelen hef et ne gode wöarmtemassa en wöarmte-ofvoor. Meestal wörd der op disse wieze bouwd um ne lastdreagend hooltskelet. Doarnöast wordt hennepvezels broekt in isolasiematten vuur in de spouwmuren.
Geneaskeunde
Hennep as medisien broeken mag in völle laanden. Cannabis kö'j as medisien in Nederlaand en België op doktersvuurskrift kriegen bie den apotheek. Slim zeke leu magnt absoluut gin kwoalike stoffen binnenkriegen. Doarumme wörd medisinale hennep ekweekt in een laboratorium. Et ennigste bedrief wat det in Nederlaand mag is Bedrocan. Zee hebt dree soorten: Bedrobinol, Bedrocan en Bediolgranulaat. Disse hebt verskillende gradasies THC en CBD. Kannabis roken is vuur völle zeke leu onneudig gevöarlik. Doarumme wörd medisinalen kannabis meesstieds as thee dreunken of inoasemd met nen verdaamper.
Et is duur de wetenskop anteund at medisinalen kannabis helpet bie de volgende zeektes:
Skoonheadsprodukte
Umdet et ne dreuge öllie is en doarum lecht in et vel intrekt, wörd hennepöllie in völle skoonheadsprodukte broekt.
Veevoor
Hennep wörd van vroger oet broekt as voor vuur herkauwers. Ook in België zeent der een antal boeren dee as de hele plaante verhakselt en an de beeste voort, met geunstige oetkomsten. Wiedter oonderzeuk mut oetwiezen of hennep mear eiwit hef as hakselmaïs. As det zo wean zol, was et ne belangrieke verbettering vuur de groond en et groondwater.
Natuurlik bestriedingsmiddel
In de deelstoat Ontario in Kanada wörd hennep wal es kweekt as natuurlik bestriedingsmiddel. Kannabis gröait zo onmeundig rap det et neet bloots alle roed oawerwoekert, mer ook zikzelf. Dit wörd ook wal es natural outcrop neumd. In beste klimaten hooft zonne gröairoonde mer 90 deage te doeren.
De fakto
De fakto of de facto is ne latienske zegswieze wat zovölle beteeknt as "feitelik", "warkelik" of "algemeen annömn". Dr wörd met bedoold det iets in t dagelikse leawn wal zo is, mer at det nit offisjeel is vaste legd. De fakto steet teegnoaver de jure, wat "volgns de wet" beteeknt.
De fakto gef n geveul det t wal warkelik is, mer det t kan wean at nit iederene t dr met eens is. t Wörd nog wal es in politieke situasies gebroekt.
Drachten
thumb|250px|Satellietfoto van Drachten Drachten is et heufdplak van de gemiente Smallingerlaand in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Drachten het omdebi'j 44.000 inwoners, en het roem 22.000 arbeidsplakken.
Geschiedenis
Drachten ontston in de 17e ieuw uut de dörpies Noorder en Zuder Drachten an et reviertien de Drait of Dracht. Et gebied was riek an hoogvene, en veur et ofvoeren van de hieruut wonnen turf wodde de Drachtster Kompejonsveert greven. Laeter ontstonnen in et gebied ok scheepswarven.
Angrboða
Angrboða (ouk wal skreaven as Angrboda) is ne jötunn in de germaanske mytology. See is de gesellinne van den stoakegod Loki en moder van dree monsters. See wördt mär eynmål enöömd in de dichtedda (Völuspá hin skamma), as de moder van Fenrir. Et book Gylfaginning uut de verhalenedda nöömt öär as ne röäsinne in Jötunheimar. See is de moder van de wolf Fenrir, de midgårdslange Jörmungandr en Hel, de heyrseresse oaver de douden.
Drachten
Geschiedenis
Hoewel een grote plak - naor omvang meten zels de twiede van Frieslaand - beheurt Drachten niet tot de Friese elf steden; Drachten het nooit stadsrechten kregen, en is dus feitelik een zogenaemde vlek. Begin jaoren vuuftig van de 20e ieuw had Drachten tienduzend inwoners. In 1950 wodde d'r een febriek van Philips vestigd en doe nam et inwonertal stark toe.
Angrboða
Öären name kümt uut oldnoorsk en bedüdet souvöäle as 'verdreetbode' of 'Rouwbrengster'.
Dennis Schouten
Dennis Schouten (Eanske, 20 juli 1995) is een twentske verslaggeaver din sünds 2016 in warken is by de publike ümroop PowNed.
Schouten is up-ewassen in Glanerbrug en haalden syn mbo-diploma filiaalmanager op het ROC van Twente in Hengel. In mei 2014 begünnen hy filmpys te maken up syn eigen YouTube-kanaal GeenCommentaar. Begün 2016 kapten Schouten med syn hbo-upleiding media, informaty en kommunikaty an Saxion Hogescholen in Enske ümme in warken te gån vöär PowNed. Vöär disse ümroop is he te sene as verslaggeaver.
Vernis
thumb|right|300px|Vioelbouwster die een vioele vernist. Vernis is een chemische stof die aj aover een varf of materiaol henne striekt um de invloed van 't weer, locht, vocht of schimmels te vermindern. Een deklaoge van vernis is deurzichtig en van nature wat gèlig ekleurd en glaanzend, mar is verkriegber in verscheiden kleuren en mit ziedeglaans of doffe ofwarking. Vernis wördt veurnamelijk gebruukt veur holt waorvan 't de bedoeling is det de narven en kleuren zichtber blieft.
Vernis wördt onder meer emeuken van hars opelöst in alcohol of eulie. Veur 't zölfde doel wördt ok schellak gebruukt. Hars is een taoie, pikkerige substantie ofkomstig van bomen en sommige plaanten; schellak is een stof die ofkomstig is van een loezensoorte. De schellak of hars wördt opelöst in alcohol, efilterd en anemeuken mit beveurbield lienzaodeulie. Vervolgens wördt 't spul ekaokt umme de juuste viscositeit te verkriegen.
Ok vioellak maakt ze vake op basis van hars of schellak mit eulie of alcohol as oplösmiddel. Veule vioelbouwers bint drokker op vernis op basis van eulie as op vernis op basis van alcohol. Eulievernis vluit veule schierder uut en is flexibeler, mar dreugt langzamer. Ok hef 't een zölfherstellend vermogen; as der een grissien of gattien in kump, zal det mit de tied vanzölf (haoste) verdwienen.
Ie hebt ok blakvernis (van black varnish), een groep eulievernissen die donker van kleur bint. Daorin zit as uuthardende stof gien hars, mar bitumen, een mengsel van koolwaterstoffen uut roege eerdeulie.
Tjiftjaf
thumb|Tjiftjaf, op haresttrek. Foto eneumen op schip veur de kust van België. thumb|1. Breudgebied; alleen in de zoemer 2. Breudgebied; klein antal oek overwienterend 3. Breudgebied; oek vaak anwezig in de wienter 4. Overwienteringsgebied 5. Plaotselik in geschikt leefgebied (oases, bespreuid kultuurland) overwienterend. thumb|Tjitjaf (Newcastle upon Tyne, Northumberland, VK; 18 augustus 2006) De tjiftjaf (Phylloscopus collybita, ) is n kleine, dunne zangvoegel uut de familie Phylloscopidae en n veulveurkoemende breudvoegel in Nederland. De voegel het zien naam te danken an zien zang (onomatopee), wat klinkt as tjif-tjaf. De fitis en de tjiftjaf bin tweelingsoorten en beie insekteneters mit n dunne fiene sneb. Ze bin arg bewegelik en laoten wat oenrustig gedrag zien. t Uterlik van de tjiftjaf liekt arg op de fitis, mar meestentieds hen tjiftjafs donkere poten, terwiel fitissen over t algemeen lichte poten hen. An der zang ku'j de fitis en de tjiftjaf makkelik van mekaar oenderscheien.
Zang
De tjiftjaf is één van de eerste zangvoegels in de Lege Landen die terugkommen uut der wienterverblief en al in meert is der zang te heuren: 'tjiftjaf-tjiftjaf-tjiftjaf'. In t midden van de zoemer is der gien zang te heuren. In september begint de tweede zangperiode die deurloopt tot in oktober. Ter veurbereiding op de trek eten de voegels der eigen vol aa insekten in de struken, waorbie mit name de jonge tjiftjafs arg vaak n kort hoog kontaktreupjen laoten heuren. Dit reupjen klinkt as: 'hiep', 'wieHUU' of 'whiIET'
Verspreiding
De tjiftjaf komt in heel Europa veur, behalve in Noord-Schotland, Zuud-Zweden en Iesland. Veerder komt de tjiftjaf veur in Noord-Azië tot oengeveer 70° NB en der bin geïsoleerde groepen in Noordwest-Afrika en Noord- en West-Turkije en t noordwesten van Iran.
t Is n trekvoegel. De voegels die in Midden- en Noord-Europa breujen, overwienteren in Zuud-Europa en de noordelike helft van Afrika. De Noord-Aziatiese voegels overwienteren in tropies Azië. t Kaortjen geeft weer dat der gebiejen bin waorin swienters oek tjiftafs blieven. In zachte wienters bin der oek in Nederland overwienterende voegels.
Zaoterdag
Zaoterdag is ien van de zeuven dagen van de week volgens de gregoriaanse kalender. 't Is de dag nao vriedag.
Tjiftjaf
Verspreiding
In de Lege Landen is de tjiftaf n veulveurkomende soort van grote tunen, parken en bossen. t Antal breudvoegels in Nederland wort eschat op n half miljoen paor. Der bin jaor op jaor schommelingen, mar niks opvallends an t antal breudvoegels.
Taxonomie
De tjiftjaf en de fitis lieken arg op mekaar. Eerst in 1817 worde de tjiftjaf wetenschappelik beschreven, allewel veur die tied al beschrievingen bestungen over fitis en tjiftjaf as voegelsoorten mit n verschillende zang.
Zaoterdag
De naom is een verbastering van 't Latiense: dies Saturni, naor de god Saturnus, god van de laandbouw.
Tjiftjaf
Taxonomie
t Geslacht Phylloscopus het 64 soorten. Hieroender bin nog drie soorten mit de naam tjiftjaf: de Kanariese tjiftjaf (P. canariensis), de bargtjiftjaf (P. sindianus) en de Iberiese tjiftjaf P. ibericus). De Ibiersiche tjiftjaf wordde lang as n oendersoort ezien. Disse voegel komt veur in Zuudwest-Frankriek, West-Spanje en Portugal. De zang van disse tjiftjaf is aarst. Oek op de Kanariese eilanden komt n are soort veur mit n eigen geluud en veerder is der de bargtjiftaf die veurkomt in de Kaukasus en de Himalaya.
Zaoterdag
De Franse naom samedi is ofleid van Vulgair-Latien sabbati dies (dag van de sabbat).
Tjiftjaf
Taxonomie
Daornaost worren der weer verschillende oendersoorten oenderscheien. De bargtjiftjaf van de Kaukasus is n are oendersoort as die in de Himalaya. Oek van de gewone tjiftjaf bestaon verschillende oendersoorten, waoroender de Siberiese tjiftjaf P. collybita tristis, die oek wel in Nederland ezien wort.
Zaoterdag
De Duutse naom is Sonnabend (= veuraovend van de zundag) of Samstag, saomensteld oet een op 't Hebreeuwse woord sabbat of sjabbat teroggaond leenwoord, en Tag (dag). De wekelijkse rustdag wördt deur de joden en deur een antal christenen op dizze dag holden. De reden is dat de Biebel beschrieft dat God, naodat Hij de wereld in zes dagen maokt had, op de zeuvende dag, de zaoterdag of sabbatdag, rust nam.
Tjiftjaf
Trivia
In t Suske en Wiske-verhaol De toornige tjiftjaf speult de tjiftjaf de heufdrol, dit verhaol gaot over de voegelvangst in België.
Kim Jong-il
thumb|right|200px|Jong-il op n [[24 augustus|24sten augustus 2011]] Kim Jong-il, (Hangul: 김정일; Hanja: 金正日),in zinne jeugnd bekeand as Joeri Irsenovitsj Kim (Russisch: Юрий Ирсенович Ким) (Vjatskoje, n 16den februwoari 1942 (Juche 31) ) - Pyongyang n 17den dezember 2011 ) was de fakto n leader van Noord-Korea; hee nöm de taakn as stoatsheuwd van zin vaa Kim <span style="font-family:serif,serif">I l-sung oawer. Doarnöast was Kim Sekretoaris-Genneraal van de Koreaanse Arbeiderspartieje, vuurzitter van de Nasjonale Defeansiekommissie en Opperbevelhebber van de Noord-Koreaanse striedkrachtn. In al disse feunksies volgen he zin vaa op.
Jong-il wör in t laand n Geleewden Leaider of de Genneraal eneumd. Skoonwal hee in binn- en boetnlaand ezeen wör as n machtigsten kearl van t laand, was Jong-il nit t stoatsheuwd van Noord-Korea: offisjeel is nog aait Kim <span style="font-family:serif,serif">I l-sung presideant van t laand, den't in 1994 oet de tied is ekömn. Choe Yong-rim is seend 2010 premier van t laand.
Jong-il was wal n vuurzitter van de Nasjonale Defeansiekommissie, wat nen belangriekn plek was, umdet in Noord-Korea alns um t leager dreeit. Doarnöast was he sekretoaris-genneraal van de Koreaanse Arbeiderspartieje en lid van t politburo van de partieje. t Is biezeunder at Jong-il n ennigsten leaider in de hele kommunistiese wearld was den't zin vaa opvolgen.
Leawnsloop
De meeste geskiedkeundigen meant at Jong-il n joar earder in 1941 geboorn wör in n leagerkaamp noabie de stad Gabarovsk in t Russiese Verre Oostn. Zin vaa Kim <span style="font-family:serif,serif">I l-sung was nen belangriekn persoon oonder de Koraanse opstaandelingn dee't noar Ruslaand verbann of evluchet warn. De moo van Kim was Kim <span style="font-family:serif,serif">I l-sungs eerste vrouwe, Kim Jong-suk.
De Noord-Koreaann leart op skole n heel aander verhaal. Volgens de stoat wör Jong-il geboorn op 152 meter op de flaankn van Korea's heugsten boarg, de (vulkaan) Paektu. Op t oognblik at he op de wearld köm zol dr vuur de kuste bie Pyongyang n zeemoonster an de oppervlakte wean ekömn wat begun te zingn. Doarnöast zol dr ne dubbele reagnboage boawn de stad wean ekömn en gungn duur t hele laand, midln op n weenterdag, de bloomn blöain. Doarbie zol dr nen niejn stearn an n hemmel wean ekömn.
Doo't n Tweedn wearldoorlog vuurbie was in 1945, was Jong-il dree joar oold. Zin vaa köm in september van det joar noar Pyongyang wierumme en Jong-il köm wat later met de rest van t gezin wierumme. n Zetjen hebt ze in de heuwdstad ewoond, woer't in 1947 zin jungere breurkn Shura Kim verdreunk en in 1949 zin moo Jonk-suk bie ne bevalling oet de tied köm.
Ook wat zinne skoling angeet is dr wier oonderskeaid tusken t verhaal van geskiedkeundigen en t offisjele stoatsverhaal. De eerstn meant at he in Volksreppubliek Sjina oonderwies kreeg, terwiel de Noord-Koreaann zelf zegnt at he in Pyongyang noar de skole hef ewest. Doarnoa zol he an de Kim Il-sung-Universiteat pollitieke ekonomie studeerd hebn. Doo't he doar in 1964 Met Lof ofstudeern, was zin vaa al n Grootn Leader van t laand. Later zol Jong-il op Malta nog Engels hebben studeerd.
Zaoterdag
De Friese naom veur zaoterdag is sneon. Dit sneon hef as oldere vörm snjoen, wat een saomentrekking is van sunne (Oldfries veur zunne) en joen (Oldfries veur aovend, tegenswoordig speld as jûn, mar hetzölfde oetspreuken). Net as bij 't Duutse Sonnabend hiet dizze dag bie de Friezen dus letterlijk vertaold 'zunne-aovend'.
Kim Jong-il
Leawnsloop
n Jongkearl Jong-il klum rap op bie de Koreaanse arbeiderspartieje, woer't he oonder mear woarken bie t politburo van de partieje. Zin vaa was oonderwier vanniejs trouwd en har ne tweede zönne, Kim Pyong-il, kreegn. Doar kon Jong-il t nog nit heel best met veendn. Oeteandelik wun t Jong-il en Pyong-il wör "vortpromoveerd" noar ne ambassade in t boetnlaand. Seend 1998 is he ambassadeur vuur Noord-Korea in Pooln.
Vanof t begin van de joarn 1980 begun de regearing n verhearlikingsverhaal op te bouwn roond n "Geleewden Leader" en zodöanig gröaidn he verdan töt n onmeundig machtig figuur in t laand.
Skoonwal he nooit bie t leager hef ewest, beneumn ze um in 1991 as heugsten offisier. In 1992, verkloarn zin vaa at Jong-il de leaiding har oawer alle inlaandse zaakn.
n 19den Dezember 2011 maakn de Noord-Koreaanse Niejsumroop KCNA bekeand at Jong-il n 17den dezember 's morns bie ne reaize met n trein n hartinfarkt kreegn hef en doar um half achte an estörven was. De macht wör oawer edreagn an zinne jungste zönne Kim Jong-un, den't al twee joar metleup met zin vaa.
Naojem
Naojem, aojem of aosem is de lucht die deur levende wezens gebruukt wort. Dit preces wort aojemhaolen eneumd.
De Grieken en Romeinen dochten dat vissen gien naojemhaolde, mar Plinius zei dat ze wel degelijk naojem mon haolen. Hie zei dat ze kieken en heuren konnen en daor was immers lucht veur neudig. Dus stelde-n-ie, hoewel zien redenering niet klopte, dat ze wel naojem móssen haolen. Veerder maarkte-n-ie op dat vissen soms naor lucht hapten.
1198
Gebeurtenissen
Innocentius III volg Celestinus III op as paus
Ohnsorg-Theater
thumb|300px|'t Ohnsorg-Theater zit sinds 2011 in 't Bieberhoes in Hambörg. thumb|300px|Ingaank van 't Ohnsorg-Theater mit standbield van "Oens Heidi" (actrice Heidi Kabel) 't Ohnsorg-Theater is een schouwbörg en theatergezelschop in de Duutse stad Hambörg. De tenielstokken van 't gezelschop wördt opevoerd in 't Platduuts.
Stein
thumb|Topografiese kaort van Stein, juni 2015 Stein is n gemeente in Nederlands-Limburg. De heufdplaots is de gelieknamige plaots Stein, waor oek t gemeentehuus staot. De gemeente het zo'n 25.128 inwoeners (bron: CBS, 2015) en het n oppervlakte van 22,62 km² (waorvan 1,42 km² waoter). De gemeente Stein maakt samen mit de gemeente Beek en de gemeente Sittard-Geleen deel uut van de stejelike agglomerasie van de Westelike Mienstreek. De gemeente Stein leit an de rivier de Maas, dit is geliek oek de grens mit België.
Ohnsorg-Theater
Per speulseizoen wördt der töt zes stokken eproduceerd. 't Ohnsorg-Theater stiet bekend um zien komedies, waorvan der veule in Noord-Duutse milieus van boeren, vissers en koopluden speult. Ok wördt der serieuze literaire warken, musicals en Platduutse bewarkings van wark uut 't butenlaand opevoerd, van Shakespeare töt Stephen King.
Stein
Kernen
De gemeente Stein het één heufdkern (Stein), vier darpen en vier gehuchten mit n eigen plaotsnaambord. Op disse borden staon bie de heufdingangen van alle plaotsen oek de Limburgse namen, die bin deur de plaotselike bevolking ekeuzen en kunnen ofwieken van de Veldeke-spelling.
Ohnsorg-Theater
Geschiedenis
't Ohnsorg-Theater hef zien oorsprong in de Dramatische Gesellschaft Hamburg, in 1902 opericht deur de Hambörger bibliothecaris en latere theatermanager, tenielspeuler, heurspölspeuler en regisseur Richard Ohnsorg (1876-1947). In 't begun was 't nog een club van vrunden die tenielteksten an mekare veurdreugen en dreide 't niet um Platduuts. Toen Ohnsorg in 1910 veurzitter wördden, begunden der Platduutse stokken espeuld te wörden. De eerste kats Platduutse tenielaovend was in 1914. In 1936 kreeg 't gezelschop een eigen gebouw in de Grote Bleken in Hambörg. De name Richard-Ohnsorg-Theater stamt uut 1946. In 2011 verhuusde 't gezelschop naor 't Bieberhoes. Vandage de dag is de stad Hambörg eigenaar van 't Ohnsorg-Theater.
Stein
Darpen en gehuchten
Antal inwoeners per woenkern op 1 jannewaori 2005:
Ohnsorg-Theater
Radio- en tillevisiewark
Al vrog begunde 't Ohnsorg-Theater ok Platduutse heurspöllen veur de radio te maken. Stokken die ze in 't Ohnsorg-Theater speult wördt sinds 1954 ok bewarkt veur tillevisie. In de stokken veur tillevisie wördt gien Platduuts epraot, mar Missingsch: een mengelmoes van Hoogduuts mit Platduuts, oorspronkelijk ontstaon toen Platduutsers perbeerden Hoogduuts te leren. In 't bezunder deur de tillevisie-uutzendings in de jaoren zestig en zeuventig wördden 't Ohnsorg-gezelschop laandelijk bekend. De acteurs waren ok vertegenwoordigd in bioscoop- en tillevisiefilms. Heidi Kabel (1914-2010) was in die tied een bekende speulster van 't gezelschop.
In 1996 was der veur de NDR de femilie-tillevisieserie Die Ohnsorgs, waorin destiedse speulers van 't Ohnsorg-gezelschop mitspeulden.
Stein
Buurtschappen
Naost disse offisiële kernen bestaot de gemeente oek uut de volgende buurtschappen (gien wieken):
Lettele
Lettele lig tusken de doarpen Okkenbrook en Skalkhoar an den Oerdiek en Battemseweg. Oonder et doarpsgebeed vaalt ok de boerskoppen Linde, Zaandbeelt en Olde Mölle, woer as de korenmölle De Leeuw oet 1856 steet. Töt an de gemeentelike herverdeling van 1999 was Lettele een doarp in de gemeente Depenvenne.
Lettele hef ne rooms-katholieke karke, ne legere skole, een boetenzwembad en de vootbalverenige VV Lettele. Der wont oardig wat joonk volk umdet der de leste joaren regelmoatig niejbouwhuuze bouwd zeent.
Vermaak
Alle joaren doot ze in Lettele ne boake bouwen. Wiedters is der alle joaren de eerste wekke van Augustus ne karmisse. Toeristen komt der gearne waandelen en fietsen. Op et oosten van et doarp lig landgood Et Oostermoat, met verskeidene wandelpädte duur et umliggende bos. An de rand van dit bos bint nog resten van V1-platförme oet den Tweeden Wearldoorlog te veenden. Wiedters gef et een beskarmd natuurpark De Slenk van zeuwen beunder. Lettele lig an et Marskramerpad, et Europese waandelpad E11. Den keump vanof Depenvenne en löp verdan töt an Oldenzel.
In 2015 wör der ekuied oawer een niej te bouwen safaripark met den naam Arusha Wildlife, wat tusken Lettele en Skalkhoar bouwd mut worden. Dit zol Deawenter nen hoop seanten opleaweren. Et Letteler en Skalkhoarder volk was et der nog neet met eens.
Vervoor
In lettele keump meenstens eenmoal in de twee uur de buurtbusse 590: Okkenbroek - Station Deventer.
Op et noorden van Lettele keump busliene 4: Deventer NS - Heeten.
Brammershoop
De Brammershoop is een goeddiels of-egraven heugte op 't Ellertsveld bi'j 't Drèentse dörpien Eeserveen in de gemiente Börger-Oring. In 1900 lag de Brammershoop 20,4 meter boaven NAP, vandage 16,9 meter. Bi'j de bulte langes löp ok de Brammershoopstraote.
De plaatsen Ellertsveld en Brammershoop bint verbunden mit de bekende Drèentse sage van Ellert en Brammert, twei reuzen die op de heide weunden en veurbi'jgangers beroofden en zölfs vermoordden. De Encyclopedie Drenthe Online schrif det 't Ellertsveld en de Brammershoop vernuumd bint naor de rovers ; volgens de onderzuker van volksverhalen Ruben Koman bint de namen van de rovers waorschienlijk uuteprakkezeerd naor anleiding van de niet meer begrepen eerdriekskundige namen Ellertsveld en Brammershoop.
Eemnes
Eemnes is een plaots en gemeente in de Nederlangdse previnsie Utrecht. De gemeente had op 1 febrewaori 2008 zo'n 8.950 inwoeners (bron: CBS) en het een oppervlakte van 33,67 km² (waovan 2,54 km² waoter). Binnen de gemeentegrenzen liggen gien aore kernen.
Martijje Lubbers
Martijje Lubbers (ärtiestnnaam: Martijje!) is ne Dreantse zängeresse, dee't vuural Jazz zingen dut, in t Dreants. Zinne muziek hef ook völle pop-invlood, woerduur t ook good te vertearn is vuur leu dee't nit zo met Jazz oet de veute köant.
Hee hef van 2002 töt 2006 Jazz-zingen studeert an t konservatorium van Grönningn, en van 1997 töt 2003 algemene ekonomie.
Botniese Golf
thumb|Botniese Golf tussen Zweden en Finlaand De Botniese Golf (Zweeds: Bottniska viken, Fins: Pohjanlahti) is t noordelikste gedeelte van de Oostzee, t is 587 kilometer lange en umvat 116.300 km2. De zee ligt tussen de westkust van Finlaand en de oostkust van Zweden. De Botniese Golf kan vanuut t noorden as volgt onderverdeeld wörden: de Botniese Baai, Noord-Kvarken, Botniese Zee, Zuud-Kvarken, Ålandzee (bie Åland) en Scherenzee.
De Botniese Golf is interessant deurdat t zoutgehalte naor t noorden toe vlogge ummeneer geet. In t zujen is t waoter t normale brakke waoter van de Oostzee, mer in t noorden hef de golf n zoutgehalte dat zo leeg is da'j t zout in t waoter niet meer preuven kunnen en dat der veule zeutwaotervissen goed in kunnen leven.
Klemboon
thumb|250px|Klembonen De klemboon of sniejboon (Phaseolus vulgaris) is een plaantensoorte uut de femilie van de vlinderbloemigen mit breje, platte peulen, dee fien-esnejen egeten wonnen, um op disse meniere de geur op z'n volst tot zien rech te laoten koemen. Ouwe rassen vormen een draod deurdat de roggenaod van de peule verhout, mar tegensworig bin de meeste rassen draodloos. Disse ouwe rassen vormen een scharp draod as ze te laote epluk wonnen, daordeur wonnen de klembonen oek wel scheermesjes eneumd.
Der is een stamvariant, de stamklemboon en een klimmende (wiendende), de stokklemboon. De stokklemboon wonnen zowel in de vollegrond as onder glas eteeld. In Nederlaand wonnen in de prefessionele teelt allinnig stokklembonen eteeld. Allinnig de volkstuunder teelt oek stamklembonen.
Teelt
De bonen wonnn an stokken of touw eteeld. As stokke wonnen meestentieds een tonkinstokke gebruuk, mar oek wilgenstokken bin iezelig goed bruukbaor. Umdat de peulen nogal vliezig kunnen wonnen mut der minsens dree keer per twee weken eoogs wonnen. Der kan meestentieds 10 tot 12 keer per teelt eoogs wonnen.
De volgende vollegrondsteelten wonnen onderscheien:
De plaantofstand bie stokklembonen kan nogal es verschillen. Een veulgebruken plaantofstand is 120 × 50 centimeter. De plaantofstand bie stamklembonen is 50 centimeter tussen de rie en 12 centimeter in de rie.
Inhoudstoffen
De voedingsweerde van 100 gram varse klembonen is:
Ziektes
De klemboon kan an-etas wonnen deur rolmozaïekvirus, zwarte vaotziekte, scharpmozaïek, topstarfte, stippelstrepe, vlekkenziekte (Colletotrichum lindemuthianum), roes (Uromyces appendiculatus) en vetvlekkenziekte (Pseudomonas syringae pv. phaseolicola).
't Hof van Commerce
't Hof van Commerce is nen vlaamsken hiphopgruup uut Izegem, den besteyt uut Flip Kowlier (Filip Cauwelier) ouk wal 'Levrancier', Buyse (Serge Buyse) ouk wal 'Dommestik' en DJ 4T4 (Kristof Michiels). De raps bünt vöärnåmelik in et westvlamsken dialekt en bünt humoristisk, mar våke ouk politik eklöörd. Sy hebbet völle gastrappers up öäre cds uutenöydigd. Dit bünt under anderen Balo, Brahim, Riemeloare (De Nihilisten), TLP, Gabriel Rios, MCs Spok en Statiek (Indigenous), Peter Lesage en Nina Babet (u.a. Moiano). Alle leden hebbet ouk ne solokarriere uutebowd nevven dissen gruup. Flip Kowlier under deeselvde nåme, Buyse under dee nåme en 4T4 u.a. by Ultrasonic 7 en as Meneer Michiels.
Geskydenis
In 1997 untstund et Hof Van Commerce ("'t Hof Van Commerce") en in 1998 debuteerden den gruup med de cd En in Izzegem. Ouk dårnå verwesen de leden van 't Hof van Commerce in verskeydene nümmers når öären izegemsken afkumst. Al et dårupvölgenden jår verskeen öär tweyden album: Herman. In 2002 verskeen öär darden album Rocky 7. Den gruup speelden in 2003 dan ouk up de meyste festivals in Belgie en Neaderland (under meyr de Lokerse Feesten, Lowlands, Marktrock Leuven en et höyvdpodium van Rock Werchter). In 2005 verskeen öären veerden cd Ezoa en niet anders, up eyn döär öärselv uperichted label "Plasticine". Flip Kowlier vertelden up 20 december 2010 tydens en vråggesprek up de Izegemse Radio Omroep dat der in 2011 an ny materiål ewarked wordet. Dit sül motten resulteren in ne nye single in et najår van 2011. Doo Serge Buyse in 2011 et album Buyse uutbracht, wyr duudelik dat ne reunie in de måk was. De eyrste single wupperbol van et nye album wyr uutebracht in december 2011. Up 24 februari 2012 kwam öär nyen album Stuntman uut en dat håleden medeyn de eyrste plaatse in de iTunes charts.
Bruunsbarg
Bruunsbarg kan verwysen nå:
Diggelhuus
thumb|[[Stappester kiender bij een diggelhuus]] Een diggelhuus of diggelhoes was (töt) in de twintigste ieuw in verscheiden Nedersaksische contreien (Grunning, Drenthe, Stellingwarven, Aoveriessel) een plekke waor kiender, veural maagies, speulden mit schaorten (scharven, diggels) van diggelwark (diggelgoed, schaoregoed, eerdewark/porselein). Brak der een koppien, schötteltien, börd of pot, dan kregen de kiender de schaorten umme mit te speulen.
Anglo-freeske språken
[[Bestaand:Anglo-Frisian_languages_in_Europe.png|rechts|duum|De anglo-freeske språken in Europa:
Diggelhuus
"Diggelhuus(ien) speulen" of "huusien speulen" höld in det de schaorten mooi uutestald wördden en der dan een huusholden nao-espeuld wördden. Vake waren der veur de kiender buten bij 't huus wat plaanken etummerd, of hadden ze een stellage van bakstien, waor ze de schaorten op kunden zetten. Die wördden dan mooi esorteerd, kleur bij kleur.
De eerste dichtbundel in 't Drèents was 't Diggelhoes (1948) deur L.A. Roessingh.
Anglo-freeske språken
]] De anglo-freeske språken formen een subgrup van de westgermaanske språken. Anglo-freesk wördde oorsprungelik an de noordseyküst van et europeeske vasteland espröäken. De grup ümvat et oldengelsk, vasteleagd sinds de 8. eyw, en et oldfreesk, vasteleagd sinds de 12. eyw tot ungevear 1500 inklusiv syn nåkummelingen (engelsk, freesk, etc.).
Ellertsveld
't Ellertsveld is een netuurgebied bi'j 't dörp Schoonoord in de Drèentse gemiente Börger-Oring. In 't gebied lig 't hunebed de Papeloze kerk. Bi'j 't Ellertsveld lig 't openlochtmuseum Ellert en Brammert.
't Gebied is tègenswoordig nog aordig bebost, mar was in vleden eeuwen een uutestrekt heideveld.
Op 't Ellertsveld lig de bulte de Brammershoop. De plaatsen Ellertsveld en Brammershoop bint verbunden mit de bekende Drèentse sage van Ellert en Brammert, twei reuzen die op de heide weunden en veurbi'jgangers beroofden en zölfs vermoordden. De Encyclopedie Drenthe Online schrif det 't Ellertsveld en de Brammershoop vernuumd bint naor de rovers ; volgens de onderzuker van volksverhalen Ruben Koman bint de namen van de rovers waorschienlijk uuteprakkezeerd naor anleiding van de niet meer begrepen eerdriekskundige namen Ellertsveld en Brammershoop.
Eemnes
thumb|none|Jan Fabius: Kark in Eemnes-Buten, 1856
Tarnobrzeg
Zustersteden
Tarnobrzeg is een zusterstad van de volgende steden:
Modersproake
Ne sproake den't vuur ene nit as modersproake geeldt, mer den at ne toch wal keant, wörd t ne tweede sproake eneumd (T2). Kleaine wichter köant nen machtigen hoop sproaken as T1 learen, as ze der mear genog van heurt gedoerende öare kritieke periode. In völle delen van de weareld zeent t kennen van twee of meardere sproaken de norm. In China bieveurbeeld hef iedereen twee of mangs dree modersproaken: t Manderien veur skole en t woark en de lokoale sproake veur t dagelikse leaven. In t zuden van China is Kantonees voak de darde modersproake, omdat dat in t zuden ook voak as lingua franca gebruukt wörd. In Westerse laanden verdringt vake de standaardsproaken de regionale sproaken, en nig zik t volk noar eankelsproakigheaid.
t Anlearen van T2s is meesttieds nit zo makkelik as T1s, en um de behearsing op peail te hoolden mut der regelmoatig herhaald en oefend worden. De gelearde leu zeggent meesttieds det ne T1 verwörven wörd, en ne T2 eleard.
Bie T2s dee't dichte bie de modersproake stoat is t begriepen vake meender zwoar as t zelf gebroeken van de sproake. Zelfs as enen ne T2 good en zoonder möaite kan, is vake nog te vernemmen det t nit de modersproake is, duur n lecht ofwiekend akseant.
Anglo-freeske språken
Een vöärbeald van de anglo-freeske palatalisaty, is de üütspråke /ts/ wår de neadersassiske dialekten /k/ hebben, en de /j/ vöär de sassiske /x~ɣ~g/:
Modersproake
21 februwoari is de Internationale Modersproakedag.
Anglo-freeske språken
Vöärbealden van de afweasigheid van nasalen:
Een grammatikaal verskil is et untbreaken van een weaderkeyrend vöärnaamwoord. Vergelyk:
Modersproake
In t Neersassies
In t Neersassiese gebeed, en vuural Tweante wörd t woard modersproake nog wal es gebroekt um t Neersassies te beneumen, en dan vuural de stoarke geveulswearde det t vuur modersprekkers kan hebben.
Global Kryner
thumb|Global Kryner Global Kryner is nen oberkrainerband oet Oostenriek. De band besteet oet Christof Spörk (klarinette) Martin Temmel (skoeftrompet), Edi Köhldorfer (gitaar), Markus Pechmann (trompet), Anton Sauprügl (trekzak) en Sabine Stieger (zaank). Global Kryner is op erichtet in 2003 duur Christof Spörk.
Global Kryner wik of van aandere oberkrainerbands, umdet ze internasjonaal bekeande popverskes ummezetten doot noar de oberkrainerstiel. Hierduur hebt ze oberkrainer bie n grötter publiek bekeand weten te maken. Öare bekeandheaid nöm onmeundig too doo at ze vuur Oostenriek metdeden an t Eurovisie Songfestival van 2005. Ze steurden twee verskes in, Y Así en öare bewoarking van t bekeande nommer Dreaming. Duur disse tweedeling verlöaren ze stemmen en wun oeteaindelik öare tegenstaander Alf Poier. Den har skoonwal zegd det he nit met zol doon as hee zol winnen, woermet he angavven det hee feaitelik ook wol det Global Kryner zol winnen. Öare oeteaindelike inzeanding was Y Así, n versken oawer n Kubaans meaken det gek is van nen Oostenrieksen jodeler. t Versken haalden oeteaindelik de 21e plek in de halve finale met 30 peunten. n Oostenrieksen umroop was zo hellig det ze t joar doarop nit metdeden.
Öar muziekanbod, stemmingmakerieje, spölnivoo en verniejende ideeën maakt Global Kryner geleefd bie zowal volksfeeste as bie jazzfestivals. Öare muzikale beweaglikheaid blik oonder mear oet t feit det ze zelfs met n soultrio, The Rounder Girls ne CD hebt op enömmen den't good wörd oontvöngen. Ze reaizet inmiddels de hele wearld oawer.
Persvrieheaid
In laandn woer't gin persvrieheaid is, geeldt vake ne censuur.
Neerlaand
In Neerlaand is de persvrieheaid opnömn in artikel 7 van de Groondwet:
Iej magnt dus alns oetgeewn en skriewn wa'j weelt, mer iej köant wal an eklaagnd wordn as oewe tekste smadelik, lasterlik of diskrimineernd zeent, of oproopt töt haat. Det is wat dr wörd bedoold met "behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet" (oonder vuurwearde det dr gin aandere wetn oawertreadn wordt). Oewe oetgawes wordt dus nit van te vuurtn kontroleerd, mer iej zeent dr nog aait wal verantwoardelik vuur.
Indamn van de persvrieheaid
Indamn (beknotn) van de persvrieheaid kan op völle wiezen vuurkomn. Wat laandn gebroekt censuur, woerbie't kontroleurs van de regearing kraantn vuur oetgawe noakiekt en toostemming mut geewn vuurdet de pers oet mag geewn. Ne vernemstigere wieze woerop ne regearing dit kan doon, is duur de pers in eegne behear te hooldn. Dr zeent dan gin kontroleurs, mer de inhoold van de oetgawes zal aait in t belaank van de regearing wean, umdet dee aanders de knippe too doot. Ne aandere manere um de persvrieheaid in te damn is duur (te dreaigen met) mishaandeling, marteling en moard op journalistn dee't tevölle kritiek hebt.
Ne nog völle vuurkomnde wieze van vrieheaidsbeperking is t (dreaigen met) rechtszaakn teegn oetgewers of journalistn dee't dinge skriewt dee't meugelik de regearing of ambtsleu nit in t ströatje te passe komt.
Dag van de persvrieheaid
De VN hebt 3 mei in 1993 oetreupn as dag van de Internasjonaaln dag van de persvrieheaid, um zo wearldwied mear andacht te kriegn vuur de oetgaankspeuntn van dit recht.
Antarktika
thumb|300px|Waor aj Antarktika op de wereldbol vienen (orthografische projektie) Antarktika is et kontinent rond de zuudpool van de Eerde. De naeme is de romaniseerde vorm van et Griekse ἀνταρκτική (antarktiké), de vrouwelike vorm van ἀνταρκτικός (antarktikós): 'teugenover Arktika', 'teugenover et noorden'. Antarktika beslat 14 miljoen vierkaante kilometer en is kleiner as de kontinenten Eurazië, Afrika, Noord-Amerika en Zuud-Amerika, mor haoste tweemaol zo groot as et kontinent Australië.
Antarktika lig haoste kats bezuden de zuudpoolcirkel en wodt omringd deur de Zudelike Oceaan, ok wel de Antarktische Oceaan. Et laand en waeter rond Antarktika wodden tegere 'Antarktis' enuumd.
Klimaat
Antarktika is veur zo'n 98% bedekt deur een ieskappe en is gemiddeld et koldste, dreugste en wienderigste kontinent op Eerde. Et is miest een poolwoestijn, mit een jaorlikse neerslag van 200 mm bi'j de kust langes en vule minder in et binnenlaand. Toch harbargt et kontinent 80% van et zuutwaeter ter wereld, genog om et zeeniveau wereldwied mit zestig meter omhoge te stuwen as et allemaole zol smelten.
Leven
thumb|300px|[[adeliepinguïn|Adeliepinguïns op Antarktika]] Onder de organismes die op Antarktika leven valen vule soorten algen, bakteries, schimmels, plaanten (daor waor toendra veurkomp), protisten en verscheiden dieren, zoas mieten, beerdierties, rondwurmen, pinguïns en zeehonden. Grote laandroofdieren zoas de iesbeer (die allennig in et noordpoolgebied veurkomp) hej der niet. In teugenstelling tot de aandere kontinenten, wonen op Antarktika nauweliks meensen: rond de viefduzend in de zomer en een stok of duzend in de winter. Dit is wetenschoppelik passeniel dat op weerstesjons over et hiele kontinent henne verblif.
Arizona
thumb|Arizona in t rood op de kaarte van de VS Arizona is nen stoat in t zuudwesten van de Verenigde Stoaten. De heuwdstad is Phoenix en ook direks de grötste stad van den stoat. De tweede-grötste stad is Tucson.
Arizona was n achenveertigsen en lesten van de oolde stoaten den't too wör eloaten töt de Union (t verboond) in februwoari 1912.
Arizona heurt bie ene van de "Four Cornersstoaten" (Veer-Heukestoaten). t Greanzet an Niej Mexiko, Utah, Nevada en Kalifornië en ook nog iets met n tip an Kolorado, en hef op t zuden ne greanze van 626 km met Mexiko. Umdet t zo stoark verbeunden is met zuud-Kalifornië, wörd t vake wal töt de westkuste rekkend, terwiel Arizona feaitelik an gin eankele kuste ligt.
Arizona hef völle besköarmde bossen, parken, monumeanten en reservaten vuur Inheems Amerikaansen.
Castellum
thumb|275px|Rekonstruksie van een standaard castellum Een castellum, letterlek "kasteeltjen", is ne leagerplaatse veur auxilia (hulptröppe) van et Romeinse Riek; doar verbleaven rundumme 500 tot 1000 leu, mit eure peerde. Castella wödden under andere lengs den limes in Nederlaand ebouwd. Zie wödden onderscheiden van de castra, de leagerplaatsen van de legioenen, woar ruum 5000 leu konden verblieven.
Verskillende Nederlaandse steadn bunt ontstoan op de plaatse van olde castella, zoas Woerden (Nigrum Pullum) en Utrecht (Traiectum). Uns weurd kasteel is van castellum ofgeleid.
As toponiem kump et in völle plaatsnamen veur, mangs wal in nen verbasterden vörm, as Cassel, Kessel, Castricum, Castellane, ... enzowieter
Noast n castellum was mangs nen vicus (naoberschop) te vinden. De bewonners wierden an-eelokt deur et castellum.
Trivia
In Alphen an den Rien, dat op den limes ligt, herinnert den name van et moderne Castellum-theater an et olde castellum woarvan reste bunt evonden op den oover van den Olden Rien.
Meanse, dörf te leven
Menske, dürv te leaven (oorsprüngelik, neaderlandsk: Mens, durf te leven) is een neaderlandsktalig leed üüt 1917, oorsprüngelik eskreaven en ouk sülv esüngen döär Dirk Witte. In de eyrtydske neaderlandske spelling heytten et noch: "Mensch, durf te leven."
Teegenwoordig is et eyne van de klassikers üüt de neaderlandsktalige musik.
Inhold
Et leed set mensken an ümme meyr van et leaven te geneten gån en sich dår neet sovöäle vrågen by te doon; en et röpt ouk up neet ait de klåre weagen te loupen, sich neet slaavs an te passen by de meyrderheid. Tematisk esene set de tekste sich of teagen de eyrtydsk noch so invloodryke sociale kontrole, en teagen de anvearding van de autoritäre moraal.
Tekste
En als je straks anders wilt, kun je niet meer!
Mensch, durf te leven!
Vraag niet elk minuut van je korte bestaan:
Hoe hebben m'n pa en m'n opa gedaan?
En wie weet, hoe of dat nou de wereld weer vindt,
En - wat heeft 'Het Fatsoen" voorgeschreven?
De menschen bepalen de kleur van je das,
De vorm van je hoed, en de snit van je jas
En - van je leven!
Ze wijzen de paadjes, waar langs je moet gaan,
En roepen 'o foei!' als je even blijft staan, -
Ze kiezen je toekomst ze kiezen je werk,
Ze zoeken een kroeg voor je uit en een kerk,
En wat je de armen moet geven.
Mensch, is dat leven?
De menschen - ze schrijven je leefregels voor,
Zoo moet je leven!
Met die mag je omgaan, maar die is te min.
Met die moet je trouwen, - al heb je geen zin.
En daar moet je wonen, dat eischt het fatsoen -
En je wordt genegeerd als je 't anders wil doen,
Als had je iets vreeslijks misdreven,
Het leven is heerlijk, het leven is mooi.
Maar - vlieg uit in de lucht, en kruip niet in een kooi!
Mensch! durf te leven!
Je kop in de hoogte, je neus in de wind,
Hou een hart vol warmte en van liefde in je borst,
Maar wees op je vierkante meter een Vorst!
Wat je zoekt kan geen ander je geven!
Covers
T lied is sund de oorsprunklike uutvoering van Dirk Witte opni'j vertolkt deur verscheidene artiesten, woaronder Jean-Louis Pisuisse, Willy Alberti, Ramses Shaffy, The Amazing Stroopwafels en Wende Snijders. Ok zanger Tim Knol maaktn n eangn varsie van t lied. Dissnt kwaamn veur in n reklameboschop van ING.
Oberkrainer
Dit artikel geet oawer de muziekstiel Oberkrainer. t Kan ook verwiezn noar n inwoner van de Sloveense regio Oberkrain (Gorenjska)
Oberkrainer is ne stiel van muziek maken. t Is oet-eveunden duur n Slowenisen trekzakspöller Slavko Avsenik met zinnen band Die Original Oberkrainer Musikanten. Oberkrainer is te spöllen as polka en as wals.
Ne tradisjonele oberkrainerband besteet oet 5 instrumeanten: n trekzak, gitaar, bariton, trompet en klarinet. n Bariton wörd mangs ook wal vervöngen duur nen basgitaar of stoanden bas, of de beaide spölt samen. Mangs wörd der as ofwisseling ook (tweestemmig) ezungen. Disse bezetting steet skoonwal nit vaste. Der beent bands zoonder mellodiebloazers (det dut n trekzak dan), en ook wal bands met as mellodiebloazers eankelt trompetten, of nen extra klarinet.
n Bariton gef de moate an met körte stoten (stakkato). n Gitaar spölt hier in achtsten stakkato akkoorden oawerhen, woerbie elken eersten achtsten länger wörd an-eheulden as n tweeden. Hierduur ontsteet n springerig geluud. n Trekzak spölt hier dezelfde akkoorden oawerhen, vake met zesteende noten der tuskenduur. n Trompet en klarinet spölt de mellodielienen, woerbie n trompet n eersten stem hef, en de klarinet n tweeden. Mangs wörd dezelfde mellodie (of ne variasie der op) oawer enömmen duur n trekzak.
Naam
t Woard Oberkrainer löt al zeen det t n bievooglik naamwoard is. De muziekstiel is ontstoan in de regio Oberkrain (Sloweens: Gorenjska) in Slowenië. t Is dus "oberkrainer musik".
Opbouw
Oberkrainerverskes volget vake n vast mellodiepatroon. Meestal begint ze met n soort introduksie van 2 moatn, woernoa n thema begeent, wat tweemoal achter mekoar espöld wörd. Doarnoa keump n niej thema (B), of ne variasie op thema A. Vervolgens keump dr ne korte brugge van een of twee moatn, woerop Thema C begeent. Dit kan n zach en gedreagn stukn wean, woernoa D vake ne opzweepnde ofsloeting mut wean. Ze zeent hier skoonwal nit an ebeunden en köant hier van of wieken. Thema B is mangs allene mer ne variasie op A (bv duur non n trekzak t mellodiejken van A te loaten spöllen), en ook zo vuur D op C. t Komnde oawerzich löt t good zeen:
Elk thema besteet oet twee groondakkoorden; as t eerste thema in C en G is, dan is vake t tweede thema in F en C.
Beeld
Oberkrainer röp vake t beeld op van Oostenriek en skivakaansies. Dit hef dr met te maken det disse muziekstiel in Oostenriek en de aandere Duutstalige laanden der umhen onmeundig geleefd wör, en hoonderden bandjes doar ook oberkrainer gungen maken. De sproake woerin't ezungen wör (vake ook wal duur Slavko Avsenik zelf) was ook Duuts, um zo ne gröttere ofzetmoarkt an te sprekken.
t Beeld leawt ook vake det t muziek vuur oolde leu is. Um dit te duurbrekken dee in 2005 n Oostenrieksen Oberkrainerband Global Kryner met an t Nasjonale Eurovisie Songfestival. Ze haalden nipt de tweede plaatse.
bekeande nommers
Oberkrainer bands spölt vake völle verskes van Slavko Avsenik, umdet dee t meest bekeand zeent. n Groot deel van de komnde lieste is dus ook van um:
Verwaante stieln
Oberkrainer wörd vake neumd as volksmuziek, en vaalt doar saamn met aandere bloasmuziekstieln oonder, zo as Egerländer, skoonwal Egerländer mear n soort marsmuziek is. Ook wörd de Clevelandstiel polka vake as nen verwaant van Oberkrainer ezeen.
Niej-Mexiko
thumb|right|200px|Niej-Mexiko op de kaarte van de Verenigde Stoaten Niej-Mexiko (Engels: New Mexico) is nen stoat in t zuudwesten van de Verenigde Stoaten. Op t noorden van Niej-Mexiko ligt de stoat Colorado, op t noordoosten Oklahoma, op t oosten en zuudoosten ligt Texas, op t zuden greanzet t an Mexiko, op t westen ligt t an Arizona en op t noordwesten an Utah.
t Gebeed wör hoonderden joaren bewoond duur Indianen. t Hef ook al oonderdeel ewest van t Keaizerriek Spanje (Niej Spanje), deel van Mexiko en egeulden as groondbezit van de VS. Van alle Amerikaanse stoaten hef Niej-Mexiko met 45% t heugste percentage Hispanjolen as inwonners, dee't ofstamt van de vrogere Spaanse kolonisten en rechtevoort ook immigraanten vanoet Middeln-Amerika.
t Hef ook t doarde-heugste percentage Indianen noa Alaska en Oklahoma en steet met t totaal antal Indianeninwonners op de viefde plek noa Kalifornië, Oklahoma, Arizona en Texas. De twee grötste stämme zeent de Navajo en de Pueblo. Duur disse verskeaidene volken hef Niej-Mexiko ne biezeundere samenstelling en kultuur.
Vrienden van de streektaal Lochem en Umgeving
De vereaneging Vrienden van de Streektaal veur Lochem en umgeving besteet sund 1978 en höld zich bezig met de promotie van et gebroek van de Nedersaksiese sproake, in et bi-jzunder et Achterhookse dialekt. Ok holdt zee et ni-js bi-j dat in de kranten en op internet verschient over streektaal. Daarnoast beedt zee een podium an streektaalskrievers um wark te publiceren. Moandeleks steet der een nöalstukken op eure webstea.
Werlddag van de oceanen
De werlddag van de oceanen ligt up den 8. junimånd un höyrt de internationalen dage van de Voreynigden Nationen to. Boaren is de idee vöär den dag al in tosamenhang med den klimavordrag van Rio de Janeiro 1992 un officiel inkludeerd in den VN-kalender het de VN-generaalvorsammeling dissen aktioonsdag 2008. De werlddag van de oceanen is boavento direktement vorknütted med meyrdere van de 17 målen vöär duurbåre uutwikkeling van de Agenda 2030, vöäral med dat mål 14 (bewaren van de seyn un oceanen), man ouk med de målen 11–13 (duurbåre städer un selskapen, duurbår produktioon un konsumptioon un de klimavorändering un ear uutwarkings angån).
Djembee
thumb|right|200px|Djembee oet [[Gana]]
ne Djembee is ne Afrikaanse tromme den at met de haande bespöld mut wordn. n kettel is van hoolt, woeroawer n siknvel espönn is. Volgens de Bamalistam, dee at in Mali leawt, keump n naamn van t gezegde "Anke dje, anke be", wat letterlik "Leu komt es hier en mu'j es heurn" beteeknt, wat direks ook angef woervuur at'e gebroekt wörd.