cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ri'jgieshuus
thumb|right|220px|Ri'jgieshuzen Een ri'jgieshuus of een ri'jgieswoning, is een huus dat in een ri'jgien staot. Et wodt van beide kaanten insleuten deur een aander, meerstal identiek huus. Vaeke staon d'r 4 of meer huzen in een ri'jgien, mit op 'e hoeken een hoekhuus dat meerstal meer grond het, en soms een gerage. Over et algemien hebben ri'jgieshuzen een veur- en een aachtertuun. As et om twie huzen gaot, dan wodt et gien ri'jgieshuus nuumd mar een twie-onder-ien-kapwoning. Disse stiel van wonen is introduceerd an et aende van de 17e ieuw.
Regen
Regen in Nederlaand
Gemiddeld vuilt der per jaor 690 tot ruum 900 millimeter an neerslag in Nederlaand. De dreugste plaosen koemen veur in 't zuudosen van 't laand (midden-Limburg), de natste op de Veluwe. 's Zoemers vuilt der meestentieds meer regen as 's wienters. Deur de warmte kunnen fikse bujen ontstaon, waordeur dan in een korte tied meer regen vuilt as in de kouwe periodes van 't jaor. In de naozoemer en 's harres vallen de zwaorste bujen vake in de kusprevinsies, umdat 't warme zeewaoter de bujen dan activeert.
Regencyclus
Regen speult een belangrieke rolle bie de waotercyclus op eerde: waoter uut de oceanen verdamp, condenseert in de vorm van wolken, vuilt op 't eerdoppervlak neer in één van de vormen van neerslag, en kump uuteindelijk weerumme in de oceaan via streumen en revieren um opniej an de cyclus te beginnen.
1999
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 1999
Regen
Symbolen
De volgende symbolen wonnen gebruuk op weerkaortn:
Tirool
Tirool kan verwiezen noar:
Regen
Nedersaksisch
Noot: regen spreek ie ien de meeste dialecten uut as reekhn. In 't Veluws as rìgn, ri'jagn, rìgge, règn en gao zo mar deur.
Martijn Wieling
Enkele waarken van hum of waoras hi'j an met ewärkt hef:
Onna (Oaveriessel)
Onna is een dörpien in de Overiesselse gemiente Stienwiekerlaand. Et lig net ten zuudoosten van de stad Stienwiek en is d'r-mit verbunnen deur onder meer de Onnaweg. In 2008 woonden d'r 120 mèensen.
Veurzienings
Onna hef een eigen kapel, Eben-Haëzer, in gebruuk bi'j de PKN veur de zundese erediensten. Ok hef Onna een dörpshuus en een fanfare. Töt begun jaoren tachtig van de twintigste ieuw haj d'r een openbaore legere schoele.
Geschiedenis
Onna bestund al in 1313, toen et as Unne enuumd wodden in een dokement over een geschil tussen de bisschop van Utrecht en de Stellingwarven. In 1441 viej' de naeme terogge as Unninghe. Vuuf jaor laeter wodt de schriefwieze Vnna gebruukt.
Veur de naeme bin verschillende betekenissen op-ewurpen: et zol 'weide' kunnen betekenen, of 'gien waeter' (on-a), wat slaon zol op de heugte en dreugte van de plaetse. Een aandere verklaoring is dat et 'golvend laandschop' zol betekenen, van et Latiense unda.
Beats per minute
Beats per minute (BPM) of slaagn per minuut is nen term in de muziek den at angef wo vlot (of laankzaam) n muziekstuk espöld mut wordn. Dit steet meesstieds boawnan op t muziekstuk.
Te mear slaagn a'j in de minute hebt, des te sneller a'j t spöln mutn. Op 60 BPM is dus iedere sekonde nen tel (froai laankzaam). Op 120 BPM mu'j vuur iedere sekonde twee slaagn teln. 120BPM wörd bie muziekkorpsen ook wal marstempo eneumd.
6 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 6 april
Noord Leegsaksisch
right|thumb|Toalkundege iendailen van t Noord Leegsaksisch: Gron. (Grunnegs en Westerkertiers), Ofr. (Oostfrais Leegsaksisch), N. Old. (Noord Oldenbörgs), S. Old. (Zuud Oldenbörgs), Un.Elb. (Onderelvisch, Heidjers en Hambörgs), Holst. (Holstains en Ditmaarsers), Slesw. (Sleeswieks en Aiderstees) Noord Leegsaksisch of Noordsaksisch is ain van de dialektgroepen van t Leegsaksisch. t Noord Leegsaksisch wordt ien Nedersaksen en aandere dailstoaten van Duutslaand proat en is ain van de bekìndste Nederduutse dialektgroupen. t Wordt dan ook zain as Standerd Leegsaksisch ien Duutslaand, omdat t ien n groot en zìntroal dail van Noord-Duutslaand sproken wordt en t makkelkst oet tou spreken is veur de rest van Duutslaand. Mit de oetbraaiden van de Leegsaksische toal op de radio en wiedkieker het t Noord Leegsaksisch n staark standerdiseerde funksie veur t Platduuts overnomen.
Bie oetbraaiden kin man t noordelkste Leegsaksisch ien Nederlaand (Grunnegs, Westerkertaaiers en Noordenvelds) ook zain as Noord Leegsaksisch, mor de Grunnegs-Oostfraise dialekten worden voak ook as apaarte groep zain, los van t Noord Leegsaksisch.
Hollaand (duurverwiesziede)
Hollaand kan verwiezen naor:
Deure
thumb|180px|n Klassieke deure thumb|180px|n Terrasdeure mit daorin n hondenluuk n Deure is n beweegbaor element in n mure of n hekke die t meugelik maakt um van de ene kaante naor de aandere kaante te gaon en die oek aofesleuten kan wörden.
De deurtype die t meest veurkömp besteet uut n houten schot, dat langes één vertikale kaante n dreipunt of hengsel hef waorlanges de deure naor binnen of naor buten dreit, en an de aandere kaante n slot um te veurkoemen dat de deure per ongelok deur bieveurbeeld de wiend los geet. Um de deure los en toe te kunnen doon zit der n klinke of n haandvat op.
n Deure wördt oek wel es n planke in t gat eneumd.
Deurtypen
Typen deuren naor der funksies:
Soesie
thumb|Verschaaidene oarden soesies: nigiri en ain temaki (haandrol) thumb|Sake maki mit [[solm, de populeerste soesie]] thumb|Ikura gunkan maki mit solm aaier Soesie (Japans: 寿司, Engels: sushi) is n veul eten gerècht oet Japan. t Bestaait oet n hapke ries van n poar sìntimeter ien verschaaidene vörms, mit doarop of doartuzzen de overge toudounens. Dizzent kinnen wezen: raauwe visk, raauwe genoat, raauwe inkvisk, môr ook kloarmôkte visk of oal, bakken tudeaaier of gruinten. As visk wordt allìnd zeevisk broekt, omrezen zuitwoatervisk sumtieds parasieten hebben kin en doarom nait raauw eten worden kin. De ries is hail pikkereg, zodat t ain hail blift. De ries smôkt licht zoer deur riesedik, môr der wordt ook wat zuite rieswien, mirin, en wat solt aan de riest touvougd. De ries kin hailmoal kold wezen, môr is sumtieds ook nog n bitke laauw. De ries wordt noa t koken noamelk direkt ôfkoeld mit n waaier.
Bie de maiste oarden soesie wordt zeewier broekt, dij nori nuimd wordt, dij ien dunne velletjes verwaarkt wordt. t Wör oorspronkelk wonnen deur zeewier van de koades ien de hoaven ôf te krabben en t doarnoa ien zun dreugen te lôten. Tegenswoordeg wordt de plaant kweekt en ien dunne plakken dreugd, voak op moat sneden.
As vörms van soesie worden onderschaaiden: maki, nigiri, oshi, en temaki. Veur maki wordt ries en n loagke aander toudounens op n velletje zeewier lègd. t Hail wordt stief oprold mit n matke en van de silinder dij zo ontstaait worden plakjes sneden. Nigiri is n mit de haand vörmd klompke ries woar of n stukje visk (of wat aans) bovenop drokt wordt; sumtieds bie nkander holden deur n dun strookje zeewier. Tegenswoordeg wordt ook wel n vörm van holt of plestiek broekt om de ries te vast te drokken. Oshi is n aander vörm van drokte soesie. Hierbie worden ries en visk ien loagkes ien n vörm lègd en drokt. t Resultoat wordt ien lutje stukskes sneden en as zodounde opdaind. Dizze tekniek is ôfkomstig oet Osaka. Veur temaki wordt de ries mit de overge toudounens ien n lutje rolletje van zeewier stopt, dij de vörm het van n hoorn.
De soesie kin noar smôk doopt worden ien sojasaus dij ien Japan bie sikkom elk gerècht serveerd wordt. As biegerècht wordt maisttieds Gari serveerd, dunne plakjes ienmôkte ingever. De ingever is voak rôs of bèzje van kleur en daint om t bred en dien vrettert schoon te môken zodat man de volgende soesie weer goud pruiven kin. Wieders kin man voak Daikon op bred vinden, n gruinte dij verwant is aan de radies en steekruif. De daikon is maisttieds ienmôkt en het den n glìn gele kleur.
De soesie wordt maisttieds op smôk brocht mit wasabipasta, n haile schaarpe, op mierikswörrel liekende gruine mostert-achtege pasta. Ien Japan vroagt man sums aan boetenlaanders of zai (veul) wasabi broeken willen, om heur veur de guchel te holden. n Populeer broeken is ook om wasabi deur de sojasaus hìn te ruiren.
Soesie is pas soesie as t kombineerd is mit ries. As t allìnd de visk is, hait t sasimie, of sashimi.
Soesie eten
Veur eten van soesie bestoan ien Japan bepoalde gedragsregels. Man begunt voak mit t eten van sashimi, lösse raauwe visk. Dit eet man mit eetstokjes. As man ien n ristorant eet, krigt man voak stokjes dij aanmekoar vast zitten. Dizzent hoalt man lös en schroapt man even n poar moal tegen mekoar aan, zodat der gain splinters meer aanzitten. Dit zol nait hail openboar doan worden, omrezen t onbeleefd wezen kin tegenover de gastheer/-vraaw. Den dut man ain tot drij stokken sashimo op bred en begunt man te eten.
Borklo
Borklo (Nederlands: Borculo) is ne stad in de gemeente Berkelland in de previnsie Gelderland in Nederland. Dwars deur de stad streumt t riviertjen de Berkel, woar de gemeente noar enuumd is.
Soesie
Soesie eten
t Is de bedoulen dat man de soesie ien ain moal opeet. t Zol nooit truglègd worden op bred. Doarnoast zol der ook nooit wat op bred achterlôten worden. Dit is hail onbeleefd. As man wel wat over het, kin man dat trugdoun op de schoal. Ries achterlôten op bred of ien sojasausbakje is veuraal beledegend; dit het te môken mit de goden. Tuzzendeur en aan t ìnde kin man noast de gari ook sake (rieswien) of gruine tee nemen.
Borklo
Tot 1 januari 2005 was Borklo een zelfstandige gemeente. Op 1 januari van dat joar ging Borklo met de vroggere gemeentes Eibergen, Nee en Reurle samen in de ni-je gemeente Berkelland. Noast Borklo heurden ok Geesteren, Gelster, Haarlo en Leo-Stichting bi-j de vroggere gemeente Borklo.
Soesie
Soesie eten
Ien Japan is t tot slot hail onbeleefd om n aander n stuk soesie ien mond te doun mit dien aaigen stokjes. Dit is noamelk onderdail van t Japanse begravvenisrituweel en heurt doarom nait zo. As man toch romantisch mekoar vouern wil, zol man dit mit de haand doun.
Borklo
Borklo besteet al sinds de 12e eeuw. Het heuren toen toe an de Heren van Borklo. De nederzetting bi-j t kasteel Borklo kreeg in 1375 stadsrechten. Disse rechten bunt allene bekend van een document uut 1590, umdat t originele document bi-j de grote stadsbrand op 5 september van dat joar verloren was egoan. In 1777 kocht Prins Willem V stad en heerlekheid Borklo. Vandoar, dat Koningin Beatrix nog eengaals de titel van "Vrouwe van Borculo" hef. In 1795 onstond tegeliek met de gemeente Geesteren de gemeente Borklo. In 1817 bunt de twee gemeentes samen-evoegd tot de gemeente Borklo. Op 10 augustus 1925 wodden Borklo etroffen deur een tornado, dèn een groot deel van de stad verwoest hef. In Borklo is nog altied een museum ter noagedachtenis an dissen ramp. thumb|300px|left|Kristalmuseum, Borklo
Tirool (deelstaat)
thumb|right|250px|Vlagge van Tirool Tirool is ne deelstaat van de federale republiek Oostnriek. t Is t Oostnriekse deel van Tirool. De heufdstad is Innsbruck. Tirool greanst in t westn an Vorarlberg en Zwitserlaand (kanton Graubünden), in t noordn an t Duutse Beiern, in t oostn an Salzburg en Karinthiën en in t zuudn an de Italiaanske proveensies Zuud-Tirool en Belluno.
In 2003 har Tirool 686.809 inwonners en ne bevolkingsdichtheid van 53 inwonners/km². Doarmet is t de viefde van de neegn deelstaatn van Oostnriek. t Laand hef ne öppervlakte van 12.648 km². t Wördt oonderverdeeld in een zölfstaandige stad (Statutarstadt) en acht politieke distriktn.
7 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 7 april
Zeeuws-Vlaoms volkslied
't Zeeuws-Vlaoms volkslied is eschreven in 1917 deur ds. J.N. Pattist en J. Vreeken. De meziek is van A. Lijssen.
't Lied is gelieke as 't Zeeuws volkslied een reactie op de Belgische annexaotieplannen naor anleiding van de Eerste Wereldoorlog. Nederlaand was daorin neutraol ebleven, mer de Belgen vunnen dat Nederlaand zich deur die neutraliteit pro-Duuts had op-esteld en eisen daorum Zeeuws-Vlaonderen en Limburg op. In Zeelaand wönnen woes op de Belgische eisen ereageerd. In Zeeuws-Vlaonderen wönnen een striedlied eschreven dat de band tussen 't 'laandjen' en Nederlaand benaodrokken. Laoter greuide 't lied uut tot 't Zeeuws-Vlaoms volkslied.
Kniepertie
thumb|left|250px|Knieperties thumb|right|260px|Kniepertiesiezer
Knieperties of iezerkoekies bint zute, dunne, haarde waofels dei traditioneel umendebie de jaorwisseling bakken wordt. Ze wordt eten in Drenthe, Overiessel, Grunning (Veenkelonies en Westerwôlde) en Gelderlaand (de Achterhoek).
Knieperties wordt bakken in speciaole waofeliezers. Vrogger waren dit geeitiezeren kniepiezers dei boven het heerdvuur holden werden. Nou wordt elektrische waofeliezers gebruukt.
2000
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose in 2000:
Geboren
...
Kniepertie
Prissentaosie
Volgens de traditie heurt de waofelties in december plat, as kniepertie, prissenteerd te worden en vanof neeijaorsdag as neeijaorsrollechie. De gedachte hierachter is dat in december het olde jaor zuk glad en al ontvouwen hef. Op neijaorsdag symboliseert het rollechie het onbekende neie jaor. De platte versie wordt veural in Drenthe en Overiessel eten; de oprolde versie, de rullekes, meer in Grunning en de Achterhoek.
In Koevern weuren in vroggere tieden de iezerkoekies oetdeeld an de armen. In 1770 weur een poging daon dit gebruuk te verbieden, zönder succes.
Citaot
En 't olde mèense, ze dacht niet an knieperties bakken veur neijaorsdag en mèe te maken, det ze aanders nog nooit aover-eslagen had, zo laank as ze etrouwd was ewest.
Uut Harm: boerenlèven an de Riest, roman deur Lucas Jonker (1928, herdrokt in 1988, Zuudwolde: Het Drentse Boek)
Europeesk handväst vöär streaktalen of minderheidstalen
Et europeesk handväst vöär streaktalen of minderheidstalen of et europeesk handväst vöär streakspråken of minderheidsspråken (Engels: European Charter for Regional or Minority Languages) is en verdrag dat up 25 juni 1992 döär et Komitee van Ministers van de Råd van Europa vastesteld wördden en up 1 määrt 1998 in warking is etreaden. Et dool van et handväst is an de eyne kante de beskarming en bevordering van streaktalen en minderheidstalen as bedreigd underdeyl van et europeesk kultureel arvgood en an de andere kante spreakers van streaktalen of minderheidstalen de möägelikheid te beden disse talen in souwel et oapenbåre as persoonlike leaven te gebrüken.
Erkenning van streaktalen in Neaderland
In 1996 hevt de neaderlandske oaverheid et neadersassisk upegeaven under deyl II van et handväst. Ouk binnnen et jiddisj en romani as neet-territoriale talen erkend. Et freesk wördden erkend volgens deyl III, wårdöär et byvöärbeald in oaverheidsgeskrivten gebrüked wörden mag. Et limbörgsk wördden in 1997 asnoch erkend as streaktaal.
En versöök üm et seywsk erkend te krygen as neaderlands veerde streaktaal hevt minister van Binnenlandske Saken Johan Remkes in 2004 afeweasen, ümdat et seywsk historisk eseen en dialekt van et neaderlandsk is. Et neadersassisk hevt dårinteagen, undanks groute invlöden up en van et hollandsk/neaderlandsk, syn eigen untstånsgeskydenisse.
Hougere erkenning van et neadersassisk
De Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied (SONT) hevt in september 2006 namens de provinsys mid neadersassisktalige inwunners en petity by de landelike oaverheid ineleaverd üm deyl III van et handväst ouk up et neadersassisk van topassinge te maken.
In 2012 hevt de minister van Binnenlandske Saken Liesbeth Spies anegeaven dat et neadersassisk neet erkend solde wörden under deyl III van et handväst, üm readen dat et te düür solde wörden üm et under dit deyl erkend te krygen. De provinyes gavven an hyr geen genoggen mead te neamen en döär te blyven stryden.
Up 10 oktober 2018 underteykende de noordoustelike provinsys van Neaderland et 'konvenant neadersassisk', dat as anvülling deent up et europeesk handväst vöär streaktalen en minderheidstalen, de gedachte derachter is et bevorderen van et gebrüük van de taal. Et konvenant specificeert en antal saken wat düdeliker, mär der künnen geen bykummende rechten an untleynd wörden, wat inhöldt dat et noch altyd erkend is under deyl II van et europeesk handväst vöär streaktalen en minderheidstalen.
8 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 8 april
Duutslaand
Duutslaand, officieel: Bondsrippebliek Duutslaand, (Duuts: Bundesrepublik Deutschland) is een West-Europees laand en wonnen evormd deur een federasie van 16 deelstaoten, in 't Duuts Bundesländer of Länder eneumd.
Duutslaand lig in Midden-Europa, en grens in 't noorden an de Oostzee, de Noordzee en Denemarken, in 't osen an Polen en Tsjechië, in 't zujen an Oostenriek en Zwitserlaand en in 't wessen an Frankriek, 't Groothertogdom Luxemburg, België en Nederlaand.
Slik
t Woord slik is oflaaid van t waarkwoord slikken, dat tegenswoorden ook as betaikenis snoepen hebben ken. Ook t eten van kouk, chips en slagroom vaalt onder 'slikken'.
Duutslaand
Duutsland hef mit ongeveer 82,4 miljoen inwoeners nao Ruslaand de grootste bevolking van alle Europese lanen. 't Is een belangriek lid van de Europese Unie en de ekenomische, poletieke en militaire organisasies in Europa.
Slik
Drop is in Nederlaand t maist eten slik. In Nederlaand wordt zo ain 32 miljoen kilo drop per joar slikt. In Belgie is dit middelkerwies sukkeloa.
Duutslaand
Geschiedenis
't Heilige Roomse Riek was 't eerste Reich (of koninkriek). 't Begun mit Karel de Grote, hij was de eerste Heilige Roomse Keizer rond 't jaor 800, 't riek bleef bestaon tot de tied van Napoleon Bonaparte in 1806.
Slik
Smoak- en kleurstoffen kennen touvougd wezen aan slik om dizze produkten beter te smoaken lôten of om n bepoalde kleur aan t slik te geven.
Duutslaand
Geschiedenis
't Tweede Reich begun mit een verdrag in 1871 in Versailles. 't Duutse Riek kwam tot stand, en Prusen vormen de baosis van dit riek. Oostenriek maken gien deel uut van 't Duutse Riek. Duutslaand bleef een riek mit verschillende volken veur nog zo'n vuuftig jaor.
Slik
Zukerversieren wordt bruukt om desserts te verfraaien, n veurbeeld hiervan binnen de spikkels op softies.
Duutslaand
Geschiedenis
Nao de oorlog wanen der grote ekenomische preblemen in Duutslaand deur 't Verdrag van Versailles en de Grote Depressie dee over de hele wereld veulbaor was.
't "Darde Riek" was Nazi-Duutslaand; van 1933 tot en mit 1945. Adolf Hitler was de leier van de regering, en mit de goedkeuring van 't parlement kreeg e op 23 meert 1933 de volle mach over 't laand, de striedkrachen en de regering.
Hitler annexeren Oostenriek en Tsjechië, mar nao de annexering van Polen breuk op 1 september 1939 de Tweede Wereldoorlog uut. An 't begin was de oorlog een groot succes veur Duutslaand, Nazi-Duutslaand veroveren een groot deel van Europa en de Sovjet-Unie. Nao de Slag bie Stalingrad was 't min esteld mit 't Duutse oostfront, en staorigan trökken de Duutsers zich striejend weerumme uut 't osen. Nao de inval bie Normandië is der op dreje fronten oorlog evoerd mit Duutslaand (west, zuud en oost). Op 30 april 1945 maken Hitler humzelf van kaant en de Duutse kappetulasie is 8 mei 1945 etekend. 't Einde van de oorlog betekenen een verlies van grondgebied veur Duutslaand, en in de 45 jaoren dee daornao kwammen was Duutslaand op-edeeld in twee parten, West-Duutslaand en Oost-Duutslaand.
9 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 9 april
Duutslaand
Geschiedenis
Nao 't einde van 't communisme in Europa in 1990, is Duutslaand herenig; 't nieje Duutslaand en Frankriek vormen noen een groot part van de Europese Unie, dee deur middel van betere samenwarking op 't gebied van poletiek, milieu en ekenomie naor een beter ekenomisch Europa toe willen warken.
Deelstaoten
Duutslaand besteet uut 16 deelstaoten:
Hunerbroek
Hunerbroek (Nederlands: Huinerbroek) is n buurtschap in de gemeente Putten, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Leit n kilometer ten westen van Hunerwal. Beie buurtschappen liggen ten zuudoosten van t sentrum van Putten.
Grunnegs G
Grunnegse woorden dij begunnen mit G oet t Grunnegs woordenbouk.
Ankleedtafel
Een ankleedtafel is een soort kaste waor de spullen van baby's in-edaon wonnen zoas poeiers en luuiers en zo wat meer. De ankleedtafel hef een blad waor 't kiend op-eleg kan wonnen um te verschonen of aandere kleren an te doon. 't Syneniem veur de ankleedtafel - de commode - kump uut 't Frans, waor 't steet veur een lege kaste op poten mit twee of meer laojen.
Drempt
Drempt is ne plaatse in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland en besteet uut twee darpen: Veur-Drempt en Achter-Drempt.
10 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 10 april
Gerard Vloedbeld
Gerard B. Vloedbeld, ok wa op zien Tweants: Vloodbeld (Ambt Almelo, 9 meert 1884 - Almelo, 17 november 1961) was nen skriewer den at drok was vuur de Tweantse sproake. Hee skreef nen machtigen hoop oawer geskiedenisse, tradisies en gebroekn van Tweante.
Leawnsbeskriewige
Meesttieds wör'e an esprökn as "meaister Vloedbeld", umdet det zien feaitelike woark was; hee was veertig joar laank boawnmeaister in Almelo. Vanof 1907 skreef'e vuur de Twentsche Courant. Doew at dee kraante verkocht wör noar Oldnzel, har Roomsk Almelo ginne kraante mear. Doarumme begun Vloedbeld met drukkerieje Lulof in 1921 de Nieuwe Twentsche en Almelosche Courant, woervan at de bladziedes vuural duur umzelf evuld wördn. Hee har doew al wat könnigheaid met t verleedn van Tweante, en wördn laankzaam-an ne anpriezer van t de Tweantse sproake en gebroekn, en vlot skriewer van t Tweants.
In de joarn '30 skreef'e stoark teegn t Nazisme, woerdoer at de kraante tiedns de bezettige verböadn wör. In dee tied begun'e literair (skriefkeunstig) woark umme te zetn op Tweants, um an te teunn det Tweants ne "volle sproake" is, woerin at dr ruumte is vuur skriefkeunst. Doarumme wörd'e wal ezeen as n eerstn den at t Tweants op n heugerder plan probeerdn te kriegn. Ene van zinne bekeanste woarkn is t komiese Mans Kapbaarg, 'n grootsten leugenbuul van 't Tukkerlaand, wat verskeaidene moaln vanniesn herdrokt is. Mans Kapbaarg wör as n soortemeant van stripverhaal verwoarket in n 150 meter laank mozaïek an nen tunnelwaand an de Wierdnsestroate in Almelo.
Hee har völle bestuurlike funksies en was n oprichter en eerstn vuurzitter van n Tweantsen Skrieverskreenk, en redakteur van Twenterlaand, en -Leu en -Spraoke.
Bekveld
Bekveld is een buurtschap in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland. Bekveld hef een eigen christeleke basisschole.
Grunnegs H
Grunnegse woorden dij begunnen mit H oet t Grunnegs woordenbouk.
Grunnegs I
Grunnegse woorden dij begunnen mit I oet t Grunnegs woordenbouk.
Boavengraofschop
thumb|De Boavengraofschop; de rest van de Graofschop Benthem in 't wit Mit de Boavengraofschop (Graofschopper plat: Bowengraafschop en spellingvariaanten) wördt 't zudelijke diel van de Landkreis Graofschop Benthem in de Duutse dielstaot Nedersaksen bedoeld. De westelijke grèenze is mit de regio Twente in de Nederlaandse previncie Oaveriessel, de oostelijke mit de Landkreis Emsland en de zudelijke mit de Kreis Stemmert en de Kreis Buorken, beide in Noordrien-Westfaolen.
As onofficiële heufdstad geldt Bad Benthem, wat ok de heufdplaatse was van de historische Graofschop Benthem. Verkeersaders bint de Bundesstraße 403, de Bundesstraße 65, de Bundesautobahn 31, de Bundesautobahn 30; de goederenspeurliende van de Bentheimer Eisenbahn en de west-oost-liende van de Deutsche Bahn.
Hunerwal
Hunerwal (Nederlands: Huinerwal) is n buurtschap in de gemeente Putten, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Leit n kilometer ten westen van Hunerbroek. Beie buurtschappen liggen ten zuudoosten van t sentrum van Putten.
Boavengraofschop
Andere regio's van de Graofschop Benthem bint de Nedergraofschop en Nordhorn.
Nederlaand
Nederlaand is n West-Europees laand dat an de Noordzee ligt en hef n totale kustliende van 451 kilometer. De buurlaanden van Nederlaand bin Duutslaand en België. De heufstad van t laand is Amsterdam, de regeringszetel is Den Haag. Aandere belangrieke stejen bin: Rötterdaam, mit één van de grootste havens van de wereld, Utrecht, t verkeersknooppunt van t laand, Groningen (veural veur t noorden), en Eindhoven in de provinsie Noord-Braobaant is de vuufde stad van t laand. De Karibiese eilaanden Bonaere, Sunte-Eustasius en Saba maken as biezundere gemeenten deel uut van t laand.
Nederlaand, inklusief de Karibiese eilaanden Bonaere, Sunte-Eustasius en Saba, vormen samen mit Aruba, Curaçao, Sunte-Marten t Koninkriek der Nederlaanden. De verhoudingen bin bepaold in t Statuut veur t Koninkriek der Nederlaanden van 1954. Nederlaand hef in totaal twaolf provinsies en 342 gemeenten (2023).
De twee offisiële talen van Nederlaand bin t Nederlaands en t Fries. t Nedersaksies en t Limburgs hebben as streektaal n legere staotus as t Fries, zo as vermeld steet in t statuut veur de minderheidstalen. De twee aandere niet-Germaanse streektalen bin t Jiddisj en Romani. Aandere talen die vake espreuken wörden bin van allochtone aofkomst; namelik: t Turks, Berbers, Arabies (Marokkaans dialekt), Papiaments, Sranantongo en Chinees.
Bert van de Bunte
thumb|250px|Boekwarkjen mit al zien columns Bert van de Bunte is een schriever uut Nunspeet in de previnsie Gelderlaand, dee onder de naam Lammertnôom alle weken een Nunspeetse column schrif in de plaoselijke uutgave van de kraante Veluweland (vrogger: Nunspeter Post).
Nederlaand
t Nederlaandse staotsheufd is Willem-Alexander. De premier is noen Mark Rutte.
Bert van de Bunte
Hij schrif over alledase dingen, plaoselijke umstaandigheen en zoas 't vrogger was en zoas 't noen is. 't Dialek waor e in zien columns in schrif, lik een bietjen op een mengelmoes van Nunspeets en Doospieks.
Bert van de Bunte hef as Lammertnôom een boekjen uut-ebröch mit de naam Neum 't mer Nunspeets - zo as wie proaten.
Nederlaand
Geschiedenisse
t Grondgebied van Nederlaand, België en Luxemburg wördden offisieel an t Koninkriek toe-ewezen, allewel Luxemburg as deel van de toemaolige Duutse Bond mit Nederlaand verenigd wördden deur middel van n personele unie.
Bert van de Bunte
Hij hef vijfendartig jaor ewörken as fotegraaf en is noen akkepuncturis.
Nederlaand
Geschiedenisse
In 1830 wördden België onaofhankelik van Nederlaand en wördden n zelfstandig koninkriek. De "Belgiese" provinsies Limburg en Luxemburg wördden bie disse splitsing op-edeeld.
Luxemburg wördden laoter (in 1890) n zelfstandig groothartogdom, toe mit de dood van koning Willem III de Ottoonse takke van de Nassaus uutstörf in de mannelike liende. De Nederlaandse krone gung over op de vrouwelike arfgenaam, koneginne Wilhelmina, mer Luxemburg gung over op de Walramse takke van t huus Nassau, umdat ze daor de Saliese opvolgingswet (allinnig manluui op de trone) hadden.
In de Eerste Wereldoorlog bleef Nederlaand neutraal, mer in de Tweede Wereldoorlog leed t onder vuuf jaor Duutse bezetting. Mit de Duutse anval op Nederlaand wördden Rotterdam ebombardeerd, waorbie t sentrum zwat helemaole verrineweerd wördden. Ruum 100.000 Nederlaandse jodemeensen wördden deur t regime vermeurd.
Nao de oorlog begun, mit behulp van t Marshallplan uut de Amerika, de heropbouwing, die tot grote welvaort leien en waordeur Nederlaand n moedern, industrieel laand wördden. Tegeliekertied dung Nederlaand zeutjes an aofstaand van zien posisie as koloniale macht.
In 1951 was Nederlaand medeoprichter van de Europese Gemeenschap veur Kolen en Staol, die uuteindelik uutgreuiden tot de Europese Unie.
In 1953 wördden Nederlaand etröffen deur n waotersnoodramp. As reaksie hierop wördden de Deltawarken (voltooid in 1986) en de Maeslantkering (voltooid in 1997) ebouwd.
In 2002 vervöng Nederlaand de eigen munt, de Nederlaandse gulden, samen mit de meeste aandere EU-laanden deur de Europese munt, de euro.
In 2010 bin de eilaanden Curaçao en Sunte-Marten amparte laanden ewörden binnen t koninkriek, net as Aruba dat t al was sinds 1986. t Veurmaolige laand de Nederlaandse Antillen wördden aofeschaft en de overige eilaanden (Bonaere, Sunte-Eutstasius en Saba) bin deel ewörden van t Europese Nederlaand as biezundere gemeente.
Beschrieving van de vlagge
thumb|150px|Nederlaandse vlagge De Nederlaandse vlagge besteet uut dree horizontale baonen van gelieke heugte in de kleuren rood, wit en blauw. De vlagge stamp uut 1579, toe de onaofhankelikheid van Nederlaand uutereupen en offisieel goedekeurd wördden in 1796. In 1937 wördden t bevestigd as nasionaal embleem deur koneginne Wilhelmina.
t Wit en blauw bin de livreikleuren van t Franse vorstendom Orange, waor t koningshuus van aofstamp. t Rood was oorspronkelik oranje, naor de naam van t vorstendom, mer wördden in de loop van de 17e eeuw vervöngen deur vermiljoenrood, dat bie zeeslagen makkeliker te herkennen was. Op feestdagen die van doon hebben mit t koningshuus of bie diplomatieke reizen naor t butenlaand wörden oek wel n oranje wimpel boven de vlagge ehöngen. Veerder wörden t oranje gebruukt as nasionale herkenningskleur.
Over de aofmetingen van de vlagge bin gien veurschriften. In t algemeen mut de lengte in verhouding ween mit de breedte (dreje tot tweje). Op de Nederlaandse vlagge ma'j (behalven a'j der toestemming veur hebben) gien enkele versiering of aandere toevoeging anbrengen. Oek t gebruuk van n vlagge zonder versiering beheurt nao-eleefd te wörden. (n Vlaggedoek veur versiering mag wel, bieveurbeeld in de vorm van draperieën.)
Kaorte
De kaorte van Nederlaand
11 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 11 april
Oost Leegduuts
Duutslaand eerkent t Oost-Nederduuts officieel as streektoal en sègt der steun aan tou, zo as dat t formuleerd is in t Europees Haandvest veur regionoale toalen of toalen van minderheden. Bepaarkte steun noar dail II van t Haandvest het de dailstoat Braandenbörg; roemere steun noar dail III het Meckelnbörg-Veurpommern. In baaide stoaten proaten ze t Oost Leegduuts.
De toalkode (ISO 639-2) van t Oost Leegduuts is nds. Der binnen artikels in t Oost-Nederduuts in de Platduutse Wikipedie.
Gemeenschappelijke regeling
Een gemeenschappelijke regeling is een samenwarkingsverband van deurgaons provincies, gemeenten en/of waterschappen waorbi-j bepaalde taken en bevoegdheden wodt overedaone an een daorveur op erichte gemeenschappelijke regeling. Dat kan een lichte regeling wean, waorbi-j wat afspraken bunt emaakt. Maor 't kan ok een zwaordere regeling wean.
Gemeenschappelijke regelingen könt wodden inesteld op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De meeste gemeenschappelijke regelingen bunt an egaon deur gemeenten onder mekare. Gemeenten könt bi-jveurbeeld de afgifte van bepaalde vergunningen aoverdaon an zo'n regeling. Of ze könt een gemeenschappelijke regeling angaon waorbi-j ze gezamenlijk een recreatiegebeed exploiteert, of samen een milieudienst hebben. As een gemeente of een waterschap taken en bevoegdheden aoverdraegt aan een gemeenschappelijke regeling, könt ze dee taken en bevoegdheden neet zelf meer doon.
Lichte gemeenschappelijke regelingen
De wet gemeenschappelijke regelingen maakt 't meugelijk um lichte gemeenschappelijke regelingen an te gaon. In een lichte regeling kan bi-jveurbeeld wodden bepaald dat bevoegdheden van het gemeentebestuur of van ambtenaren van de ene gemeente wodt verricht deur het gemeentebestuur of deur ambtenaren van ne andere gemeente. 't Kan wean dat bepaolde warkzaamheden, veural in kleine gemeenten, zo weinig veurkomt dat 't neet de meuite is um daorveur zelf gespecialiseerd personeel in deenst te nemmen. Op disse maneere kan zo'n kleine gemeente dan 't wark uutbesteden an een grotere buurgemeente.
Een minder lichte regeling is een regeling waorbi-j een gemeenschappelijk orgaan wödt in esteld. De deelnemende gemeentebesturen draegt dan bevoegdheden aover an dat gemeenschappelijk orgaan. Maor disse variant kömt neet völ veur. Meestal wödt d'r in dat soort gevallen een openbaor lichaam in esteld.
Grunnegs J
Grunnegse woorden dij begunnen mit J oet t Grunnegs woordenbouk.
Gemeenschappelijke regeling
Openbaor lichaam
De zwaorste gemeenschappelijke regeling is de regeling waorbi-j 'n openbaor lichaam wödt inesteld. Een openbaor lichaam hef rechtspersoonlijkheid. Dat wil zeggen dat het een eigen vermeugen hef, dat het eigendom en schulden kan hemmen. En een openbaor lichaam is in principe ook bevoegd verordeningen te maken, waarin veurschriften steet waoran een ieder zich hef te hollen.
Een openbaor lichaam hef een bestuur, dat op dezelfde maneere is eregeld as 'n gemeentebestuur. D'r mot een veurzitter wean, vergeliekbaor met 'n börgemeister, een dagelijks bestuur, vergeliekbaor met een college van börgemeister en wetholders, en een algemeen bestuur, vergeliekbaor met een gemeenteraod.
Het is dus neet zo dat de börgers de bestuurders van zo'n openbaor lichaam de bestuurders magt kezen. D'r is alleen sprake van indirecte democratie.
Gemeenschappelijke regelingen met een bedrief
Sommige gemeenschappelijke regelingen bunt op ericht um een bedrief te exploiteren. 't Geet daorbi-j altied um openbare lichamen, want um 'n bedrief te können exploiteren mo'j eigendom können hemmen en verplichtingen können angaon.
Gemeenten bunt daor dan ooit met begonnn umdat het bedriefsleaven in dee activiteiten van zo'n bedrief (toen nog) gin winst zag. Bi-jveurbeeld een afvalverwarkingsbedrief. Een ander veurbeeld is het Openbaar Lichaam Crematoria Twente dat Twentse en Achterhookse gemeenten ooit samen hebt opgericht in een tied dat cremeren in plaats van begraven nog niet zo gebroekelijk was. De sociale warkveurziening is ok zo'n veurbeeld.
Vandaag de dag gebeurt 't eenga vaker dat zo'n bedrief wödt umezet in een vennootschap met een eigen directie. Zo kan zo'n bedrief dan slagvaardiger warken. 't Openbaor lichaam draeg dan alle bezittingen aover an de vennootschap en wödt zelf de enige andeelholder. Zo könt de gezamenlijke gemeenten as andeelholder via de andeelholdersvergadering een vinger an de pols blieven hollen en dividenduutkeringen blieven ontvangen. Maor 't besturen van het bedrief kan wodden aover elaoten an professionele bestuurders in plaats van an gemeenteraodsleden uut verschillende gemeenten dee allene af en too 's bi-j mekare komt.
Regio's
Aoveral in 't land bunt gemeenschappelijke regelingen waorbi-j een openbaor lichaam deur gemeenten is ingesteld um meerdere taken uut te voeren. Vaak steet in de naam van zulke regelingen het woord “regio”. Alle gemeenten uut de streek bunt dan daorbi-j an eslotten. Zo'n regio is dan veur uuteenlopende dingen verantwoordelijk, zaols veur brandweer, de gezondheidsdienst (GGD), openbaor vervoer, anleg van toeristische fietspaden, afvalverwarking, exploitatie van grote industrieterreinen en wat de gemeenten wieters nog maor gezamenlijk wilt doon. Veurbeelden bunt de Regio Achterhoek in Deutekem en de Regio Twente in Enschede.
Soms bunt gemeenten wettelijk verplicht um regionaal samen te warken. Gemeenten mot bi-jveurbeeld zorgen dat er een regionale brandweer is met een centrale meldpost en dat soort dingen. Dan kö'j 'n apart openbaor lichaam regionale brandweer oprichten, maor 't is dan wal zo praktisch um zo'n regionale brandweer bi-j de regio onder te brengen.
Soms hebt dee regio's zo'n grote invlood dat het haost liekt as of ze een aparte bestuurslaag bunt onder de provincie maor baoven de gemeenten. Dat wödt ezeen as ongewenst. Want de börgers in de regio kunt het bestuur neet zelf keezen. En dat is neet echt democratisch. Wee völle te zeggen hef, heurt eigenlijk ok um de paar jaor rechtstreeks an de börgers verantwoording af te leggen.
Plusregio's
Sinds 1 januari 2006 besteet d'r een bi-jzonder soort regio's, de zogenaamde plusregio's. In het Nedersaksische deel van Nederland is d'r maor ene, de Regio Twente.
Een plusregio is bezunder, umdat een plusregio nog minder vri-jblievend is dan een gewone regio en meer bevoegdheden hef dan andere regio's. In artikel 104 van de Wet gemeenschappelijke regelingen steet dat ne plusregio een regionaal openbaor lichaam is met wettelijke taken, dat deur de gemeentebesturen op uutneudiging van gedeputeerde staten in een gebeed met stedelijke kenmarken is in'esteld met het oog op de oplossing van de regionale afstemmingsproblematiek. Daorbi-j geet 't dan veural um wonen, warken, verkeer en vervoer. Tot 1 januari 2006 waren deze regio's kaderwetgebied op grond van de Kaderwet bestuur in verandering. D'r waren op 1 januari 2006 zeuven kaderwetgebieden die toen automatisch Wgr-plusregio's werden: Stadsregio Rotterdam, Stadsgewest Haaglanden, Regionaal Orgaan Amsterdam (Rao), Bestuur Regio Utrecht (BRU), Knooppunt Arnhem-Nijmegen (KAN), Samenwerking Regio Eindhoven (SRE) en Regio Twente. Een achtste plusregio is d'r later in 2006 bi-j ekommen: de Parkstad Limburg rond Heerlen, Karkraode en Landgraaf.
In artikel 120 van dee wet steet nog dat het algemeen bestuur van een plusregio veurschriften kan aover deur de gemeenten in die regio an te kopen en uut te geven grond, de anleg van veurzieningen van openbaor nut, het kosten verhaal daorvan en in hoo wiet de financiële gevolgen wordt verdeeld over de gemeenten in de regio Het algemeen bestuur kan ook gebeden anwiezen in de regio waor dat soort zaken alleen deur de plusregio zelf mag wodden edaone. En het bestuur van een plusregio kan veurschriften geven aover ‘t onderhold en ‘t beheer van dee grond.
Horre
thumb|250px|Een vliege op de horre Een horre of een vliegehorre is een stuk textielweefsel of metaaldraod dat insekken butenhuilt, mar de (frisse) luch kan gewoon in- of uutstreumen. 't Weefsel besteet meestentieds uut strage vezels (nylon) dee in een kaoder espannen bin, dee op of in 't raamkezien of de deurposte vastemaak wonnen.
Een horre is veural iezelig hendig in de zoemer, zo rond de avend he-j vake las van insekken, waordeur meensen vake uut der slaap ehuilen wonnen. Een umliesting van de horre wonnen meestentieds emaak van metaal, hout of van plastic. Der bin oek een antal hordeuren dee vanzelf dichtevallen.
Baok
Baok is rond 1190 onstaon as buurtschap. Rond de, naor t antal inwoners ezene grote, kattelieke karke greujden et buurtschap later uut tot een klein darp. Buten t darp, onderweg noar Wichmond steet Huus Baok. Dit is één van de völle kastelen, dee-t der in den Achterhook staot. As t van te veuren af-esprokken is, is Huus Baok te bezichtigen, maor ok vanaf de weg is t kasteel te bewonderen.
Sney
250px|thumb|Sney in een weiland 250px|thumb|Sney in de boumen thumb|right|255px|Sneysküver Sney is een form van neaderslag dat besteyt uut yskristallen. Sney kümt in Neaderland neet so heyl vake vöär. Der völt gemiddeld up ungeväär dartig dagen in et jår sney, mär heyl wat jåren gån vöärby sunder dat der vöäle sney völt. In Noordeuropa völt der altyd vöäl meyr sney en oaver een langere tyd.
Untstån
As et wait, klitten de sneystearns up weg nå de aerde samen en formen een vlokke, so'n vlokke besteyt üüt wat ys en een bült lucht tüsken de ysnåldjes. Et is wår te neamen as een küssen vul veaderen mid lucht dertüsken. Vlokken binnen unregelmåtig, klein of grout, mär as et windstille is, dwarrelen se söötjens an ümmeneader.
Oaverlast
Sney kan vöär heyl wat oaverlast sörgen neet alleynig döär gladheid mär vöäral by natte sney kan et ouk vöär vermindering van et sicht sörgen. By swåre sneyval is et sicht minder as 500 meter, vergelykbår mid mist. Vöäral de eyrste sney van et seisoon of blotse sneybüjen leaveren problemen up. By periodes mid herhaaldelike sney en winterske büjen is de weggebrüker der gewoan an eraked en past et verkeyr sik an.
Sney veroorsaakt de groutste problemen as de neaderslag vöt by vorst, vöäral by måtige töt strenge vorst. As et dan ouk hard geyt waien, stövt de sney up en untstån der sneydünen. As der sney verwachted wördt by windkracht sesse of söävene givt et KNMI een weaderalarm af vöär sneyjacht. By windkracht achte of meyr en sney geldt een weaderalarm vöär een sneystörm. Ouk by anholdende swåre sneyval mid up groute skåle meyr as vyv centimeter in et üre en een varske sneylåge van te minsten vyv en een halve centimeter wördt een weaderalarm üütegeaven. Dit is gevaarlik vöär et verkeyr en is tot groute oaverlast. Sney selv is neet glad, mär wördt döär et verkeyr töt glad ys ereaden. Sney kan vordehaald wörden mid een sneysküppe of up groute skåle mid een sneysküver of döär et stroien van solt.
Gedien
Een gedien (oek wel: kleed of glaozekleed) is een lap stof dat gebruuk wonnen um iets of te scharmen. 't Meest wonnen gedienen gebruuk as ofscharming veur een butenraam.
Een gedien veur een raam kan verschillende doelen hem: um te veurkoemen dat der ene van buten naor binnen kiek, of um 't binnen duuster te maken, mar oek veur isolasie, of um 't binnen gezellig te maken as 't buten duuster is.
't Woord glaozekleed is een typisch West-Veluws woord, 't woord gedien of aandere vormen van dit woord bin ofkomstig vanuut 't Nederduuts en 't Nederlaans en kump in de 15e eeuw of 16e eeuw in zwang, in 't begin as benaming veur de greuntjes (gedien veur de besstee). 't Woord glaozekleed wonnen noen oek wel gebruuk as andujing veur een overgedien.
Over 't algemeen bin gedienen van textiel emaak. Vake wonnen een gedien gebruuk in kombinasie mit glaozeklejen (vitrages). Op de Veluwe hannen de meeste meensen gien overgedienen umdat de luken veur 't vienster disse functie overnammen. Binnen hannen de meensen vake glaozeklejen hangen.
12 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 12 april
Senryu
Senryu (川柳) is nen vörm van Japansen dichtkeunst oawer de onvolkomnheaid van leu, eskreewn in dree regels van 5, 7, en wier 5 lettergreepn. Doarmet is t wat vörm angeet t zelfde as n haiku, mer den geet juust oawer de volkomnheaid van de wearld.
Oorsproonk
n Senryu is eneumd noar n dichter Karai Hachiemon (1718-1790) den't as skriewersnaam Senryu gebreuk, wat Waterwilg beteekn. n Naam wörd as toopasselik ezeen, umdet n senryu net is as n wilg: buugzaam, toa en zachte.
t Gewone Japanse volk kon zik nit herkenn in de haiku van de oadel en geestelikheaid, dee't vuur öar geveul n te roosklurig beeld van de wearld en de natuur gavven. Senryu goat oawer de gewoonheaid en onvolmaaktheaid van leu, zo as det in hokku en haiku nit vuurkeump.
Inhoold
捕えてみれば toraete mireba 我が子なり wagako nari Met a'k um oawermeester he'k min zönne vast.
n Boawnstoanden senryu is vriej oawerzat. Bie senryu is rellativeernden humor n good oetgangspeunt; de Japanse meaisters van vroger gebreukn zelfs skunnige of onfatsoenlike wöarde. In senryu geet t um t meanske, met al zinne eegnzinnigheedn en oontwikkelingn. Geleuf, politiek, zeedn en gewoontes kriegnt t vuur de bokse met skoarpe opmoarkingn en vernemstige inzichtn. Ne haiku is vake n wat intellektueeln en zweawerigen vorm, terwiel't n senryu wat mear bie de groond blif. t Meanske wörd open en bloot esteeld. Hierduur keump erotiek ook regelmoatig vuur, en zelfkennis en sarkasme zeent belangrieke ellemeantn. t Oonderwoarp kan mangs froai doonker en zwartgallig wean, mer nen senryu oordeelt niks. Senryu zeent nooit cynies.
Delden (Bronckhorst)
Delden is een klein buurtschap in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland.
Senryu
Vörm
Nen Senryu hef gin slöttelwoard zo as n haiku det hef, met de seizoenswöarde. De dree regels van senryu hebt 5-7-5 klaankeenheedn (moru). Disse regel wörd skoonwal duur mekoar nit heel vaste heuldn. De meestegbroekte ofspraak vuur vorm is: dree regels met in totaal 17 moru, of lettergreepn. Bie senryu wörd meestal n skriewer nit vermeeld.
Oonderskeaid met haiku
Senryu bekriewt de onvolmaakte meanskelikheaid. Haiku beskriewt ne woarnemming van volmaakte natuur vanoet de oogne van n meanske. De weanding (of oonthulling), as dr den al is, is ne herkenning van de zwakheaid van n meanske, in teegnstelling töt de perfektheaid en skoonheaid van de natuur. Wieders zeent beaide soortn gedicht geliek.
In t Westn is dr meender oonderskeaid tusken de beaide dichtvörme, umdet ze in t Westn ne aandere kiek op de wearld hebt. Toch is t verskil dudelik te maakn met oonderstoande vergelieking
De deage lengt zik Ik zee de eerste zwaalwe Vanoet minnen hof De deage lengt zik Ik zee de eerste zwaalwe Vuur tellevisie
13 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 13 april
14 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 14 april
30 Seconds to Mars
thumb|30 Seconds to Mars 30 Seconds to Mars is n Amerikoanse rockband dij sunt 1998 bestaait, mit as bandleden Jared Leto (heufdvokoalen), Tomo Milicevic (gitoarist), Shannon Leto (drummer) en Tim Kelleher (bassist). De band is opricht ien Los Angeles.
Loenen (vroggere gemeente)
Loenen is ne veurmaolige gemeente in de Vechtstraeke in de Nederlandse provinsie Utrecht en had ne oppervlakte van 27,32 km² (waorvan 8,70 km² water). De heufdplaatse is Loenen an den Vecht. Sinds 1 januari 2011 is de gemeente Loenen op-egaon in de ni'je gemeente Stichtse Vecht.
Name
Den name Loenen kump of van den olde benaming Lona. Dizzen name is trög te vinden op ne olde schenkingsakte van 21 april 953. Den name Lona is op verskedene wiezen uutelegd ewest, maor den meest geleufweerdigen is dat Loenen ofkump van et Duutse Lo (lucus) wat wold betekkent, mit de tovoging na, zo as ok veurkump in Hattna (Houten) en Marsna (Meerssen). In de löppe van de tied wördden Lona verbasterd tot Loenen. Loenen hef zienen name dus te danken an de bosrieke umgaeving. Deur de veraandering van den waterstaand en verskillende grote störmen is daor neet völle van aover.
Gait van de Renderklippen
Gait van de Renderklippen is een schriever uut Epe in de previnsie Gelderland, die alle wèken een column in 't Eper dialect schrif veur de plaselijke uutgave van de krante Veluweland.
Hee schrif aover alledäse dingen, plaselijke umstaandigheden en van alles en nog wat.
15 april
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 15 april
2008
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 2008
Bloeme
thumb|250px|Verschillende bloemen thumb|250px|Bloeme thumb|250px|Bloeme De bloeme brengt de voortplaantingsorganen bie mekaar van een plaante, of krekter: bloemen bin kenmarkend veur plaanten dee tot de stamme Angiospermae of Magnoliophyta beheuren. Tot disse plaantegroep beheuren iezelig uuteenlopende plaanten, van 't nederige straotgres tot de umhoogriezende peerdekestanjes.
Bloemen kunnen verschillende vormen en kleuren hemmen en bin daorumme houwen meensen vake van bloemen as dekorasie in huus en in de tune. Bloemen vormen oek een belangriek middel um plaantesoorten te herkennen.
Plaanten dee neet in de grond staon wonnen meestentieds in een overpot edaon.
Algemene opbouw
De bloeme is eigenlijks een scheut op-ebouwd uut een stengelstuk mit blaojen. De lejen van 't stengelstuk greuien neet uut en vormen de bloembojem. De bloembojem is dus een neet estrekken stengelstuk.
Bie de eerdbeze is de bloembojem vleizig en vormp de uuteindelijke vruch, eigenlijks een schienvruch.
In een bloemknoppe bin de onderdelen op dezelfde wieze an-eleg as in een bladknoppe. De bloemdelen staon in kransen, dee op de bloembojem in-eplaant bin. De bloemdelen kunnen gewoon of spiraalsgewies in-eplaant staon.