cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vjens
Breef van nen ingezjàttenen
"Breef van nen ingezjàttenen van 't Vreizenvjenne an zienen zjunne, dei saldot is vuur de Kwennik, eerst op de Cikkedelle bi'j Antwaaipen, en now te Nimwjágen. Uit den Overysselschen almanak ao. 1842. ''Leive Vrjàrik! - Um dà 'k kwòttens gein schrieven van ów ontvungen hebbe, wa'k wal en bjettien bange, dà 'i neit goud gezond zóllen wjàzen. Ik wappe effenwal dà 'k te vergieves bange vuur ów mag ewjàst wjàzen; mi'j dunk', a'i neit gezond wazzen, dan ha'i doch ók neit ezwiiegen: dei zeik of zuchtig is, schrif toch nog wal es nô ziene òlders; en dòrumme: geine tiedinge, gouwe tiedinge, zeg et sprjàkwôrd. Wi'j zint ók allemôle nog zoo bi'j 't óle, wi'j lustet van en klàinsten tot en greútsten geerne wat jàtten. - Wat is 't van 't jôr vuurdeelig met 't verbauw: ragge, boukwàite, gaste, êerappele, - i kjunt niks bedenken, of et steit allemôle effengoud. Wat zint de luije vreulik bi'j as vlieren-jör! 't is êer an te zein in de oogen; dòr is òk vjeúlle meer ljàvendighàid onder 't volk as ter ewjàst is. Dòr is òk was wappen op sunt Jôpek edôn, mêer nów is e doch kwòtbi'j. Wi'j zint zoo dròk met 't waaik, dà'i t'ow neit begriepen kjunt; wi'j wjettet hôste neit, wa'we eerst of lest zjult doun. Het lóp ons nòw allemôle te glieke op en hoop, en nów we ów kwiet zint, möute wi'j der bi'j doun, dàt i ans deên. Nen knecht of ne màgt he we neit; dei denstbwaân he'i ók lange neit vuur niks, en daghuren kriegen dör geit ók al ne zwôre wieze op; dei kieket ów 's ôvends ók al nô de vingers. Wi'j wòsselt er, met ons eigen volk, leiver vró en làte op an, zoo goud a'we kjunt, en dà'we, dan neit doun kjunt, dàt lôt liggen; kju'we dan zoo vjeulle tjurf neit grjáven en zoo vjeúlle vjenne neit hauwen, dàt lôt hen; wi'j kjunt ók minder tou as dà'we dór zoo nen ballast van volk bi'j menkaâr jaagt, dàt wòl vjeúlle schjellen! Nen enkelden greúsmeeijer of nen plaggen-stjàkker, dàt zint alle daghuren dei wi'j nog ehàd hebbet. Ik zá mi'j wá waren, dà'k mi'j neit lôte opvrjàtten van 't vreúmde volk. Altevjíelle roet um de hakken dâ 's mi'j ók al gein dàut wêerd; dei der den pot vuur kwakken zal, dei is dan wier zoo vjeúlle te dreúkker! ów moeder is dan zoo verljàgen as Job en dàt wi'k neit hebben. - Het vrauwluijewaaik dà kju'we wa'redden: weijen, vlasbràken, bwatterkanen en zukke dinge, das mêer nen toutàst; bijzunder vuur onze Gaidine, dàt kan in en ummezéin zoo vjeúlle doun as mennigeine in nen heelen dag.Het lòp aait nô't waaik dat um de schjeútte zoo flóddert um de beine. Dàt màchien dôr he'k mennigmôl mien behàgen an...''"
Fuchsia's
Gedeeltes oet t gedicht Fuchsia's van Jo Stegeman oet 1990:
Ulft
thumb|250px|Hoogoven van de veurmalige DRU in Ulft Ulft is een darp in de Achterhoek in de gemeente Olde Iesselstreek, previnsie Gelderland in Nederland.
Met bi-jnao 10.800 inwoners is Ulft de grootste plaatse in gemeente Olde Iesselstreek. De iezerindustrie hef in Ulft ziene sporen achter-elaoten. Met het vertrek van de olde metaalindustrie bunt terreinen bi-j het centrum van het darp vri-j-ekommen die binnenkort een grote verandering ondergaot: de Hutten, met zo’n 450 woningen. De meeste grote bedrieven bunt now evestigd aan de rand van Ulft, op de bedrieventerreinen de Rieze IV en V. Ook DRU en ETNA zult naor verwachting hier een ni-je vestigingsplaatse vinden. Pelgrim en ATAG hebt - niet langer ebonden aan de grondstof iezeroer en de Olde Iessel veur transport- een ni-je vestigingsplaats evonden in Duven.
Ulft hef een uutgebreid winkelbestand en een bluujend verenigingsleaven (met onder meer het Ulfts Mannenkoor en de Ulftse Nachtegalen). Ulft hef een modern zorgcentrum, Debbeshoek, en een aoverdekt zwembad De Blenk. Völ culturele activiteiten vindt plaats in gemeenschapshuus de Smeltkroes, ok in het centrum van Ulft. In het centrum vind i-j Spaans centrum/educatief centrum de Sluseborch en het Turks-Islamities centrum. In Ulft is ok de Wesenthorst, onderdeel van het Almende College evestigd. Zaoterdags is der van 09.00 tot 14.00 uur markte in Ulft, op het Kennedyplein.
De Penne
De Penne is de Grunnegse noam veur meerdere ploatsen:
Nedersaksische kars- en niejjaorswunsen
right|200px|thumb|karstboom Hieronder vie-j een overzichte van kars- en niejjaorswunsen in 't Nedersaksisch.
Drèents
(Partie suggesties bint oavereneumen van de webstee van 't Huus van de Taol)
Marters
thumb|250px|[[Amerikaanse marter (Martes americana)]] De marters (Martes) vormen n geslacht van slanke roofdieren uut de familie van de marterachtigen (Mustelidae). Der bin acht soorten in dree ondergeslachten. Twee soorten, de boommarter en de steenmarter, koemen oek in de Benelux veur.
Marters bin slanke, middelgrote vleiseters (karnivoren) mit n lange borstelstart. Marters hebben over t algemeen n dichte, brune vacht, waorbie veule soorten oek n witte of gele keelvlekke hebben. De poten en start bin wat donkerder van kleur. De vacht wörden deur pelsjagers as weerdevol ezien, daorumme is der op n antal soorten altied veule ejeugen (bieveurbeeld de sabelmarter).
Marters uut t ondergeslacht Martes wörden 30 tot 55 sentimeter lange en 500 tot 2000 gram zwaor. De vismarter wörden daorentegen tot 5 kilogram zwaor en tot 75 sentimeter lange. De mannetjes wörden altied veul groter as de vrouwtjes.
Marters bin eenleupend en doon an veulwieverieje. Ze leven in de loof- en naoldbossen van Europa, Azië (tot Japan en Borneo) en Noord-Amerika. Marters leven veural van kleine zoogdieren en voegels, mer oek vruchten, insekten en zelfs vissen wörden egeten. t Bin goeie klimmers en springen mit gemak van takke naor takke. Sommige soorten vangen n belangriek deel van der voedsel (bieveurbeeld ekeltjes) in bomen. Alle soorten hebben n verlengde draagtied.
Deurdat marters bekend staon dat ze kippen vreten, bin ze niet geliefd bie pluumvieholders. Marters worden ook veul waorneumen in veursteden, waor ze soms oeverlast bezörgen deur onder dakpannen van huzen te krupen en in dakgeuten te rommelen. Oek bin ze de laatste jaoren bekend wörden deurdat ze de draoden van wat otomarken deurknagen, waorschienlik umdat der visolie in zit. Toch meugen lu niks doen an marters omdat ze bescharmde dieren binnen.
Bobby McFerrin
Robert "Bobby" McFerrin, Jr. (geboorn op 11 meart, 1950) is nen Amerikaansen zanger en dirigeant. Bie t grote publiek is he vuural bekeand van zin grötste hit "Don't Worry, Be Happy" oet 1988. Hee hef 10 Grammy Awards op naam stoan.
Leawn
McFerrin wör geboorn in Manhattan, Niej-York. Hee was ne zönne van bariton operazänger Robert McFerrin en zängeres Sara Cooper. Zin vaa was n eerstn Afrikaans-Amerikaansen den't vuur vaste zingen dee bie Niej Yorks Metropoolopera. Sara (Bobby zin moo) was vroger eankelzänger bie regionale opera-oetvoerings en Broadwayoetvoerings, en is non emeritusprofessor in muziek an t Fullerton College in Fullerton, Kalifornië.
Bobby McFerrins is etrouwd met Debbie Green in 1975. Ze hebt dree wichter.
In 1992 wör der beweard det McFerrin zikzelf zol hebn umme bracht. De geruchen steunn lienrecht teegnoawer zin lechthärtige värsken "Don't Worry, be Happy".
Zaankkeunst
McFerrin kan heel makkelik en vlöaindig skakeln tusken zinne normale stemme en kopstemme, woerduur't polifone effekten ontstoat. Zo zeenk he dus tegelieke de heuwdmellodie en de begeleaiding. Doarnöast dut he zikzelf op de börste houwn, en klikgeluudn met de tonge maakn, woerduur't dr ook nog n slagwoarkeffekt bie keump. Ook kan he twee toonn tegelieke maakn, wat te zeen is in zin nommer "Drive" op de 2005 DVD Live in Montreal.
n Bekeand en kenmoarkend andeankn an zinne zaankkeunsten is zin album The Voice oet 1984. Det was t eerste jazzalbum met eankelzaank zoonder begeleaiding.
Loopbaan
McFerring's leed "Don't Worry, Be Happy" köm in 1988 op nommer 1 in de Amerikaanse hitliesten en hee wun Grammy's vuur t leed en t album. Hee woarken ook saamn met muzikaantn zo as pianospöllers Chick Corea, Herbie Hancock en Joe Zawinul, drummer Toni Williams en cellospöller Yo-Yo Ma.
In 1987 zung he t openingsnommer vuur Seizoen 4 van The Cosby Show, en kort doarop zung he vuur ne sukeloatreklame.
In 1986 was he de stemme van Santa Bear in " Santa Bear's First Christmas" en in 1987 deed he de stemme van Santa Bear/Bully Bear in n opvolger "Santa Bear's High Flying Adventure".
In 1993 zung he t bekeande Roze Panternommer vuur n film Son of the Pink Panther.
Nöast zinne zaankloopbaan wör McFerrin an esteeld in 1994 as heuwd van t St. Paul Kamerorkest. Hee dut regelmoatig roondreaizen as gastdirigeant vuur verskeaidene symfonie-orkesten in de Verenigde Stoaten en Kanada en Europa. As he metdut an zon konsert, dut he nöast dirigearn ook zingen, woerin't he ook völle de tooheurders in betrekt.
McFerrin helpt ook met in verskillende muzieklesprogramma's, en dut mangs vriejwillig gastmuziekles geewn in publieke skooln duur de VS. Hee hef ook ne zönne, Taylor, woermet he al verskeaidene optreedns edoan hef. Taylor is non zelf gangs um ne eegne zaankloopbaan te startn.
Sukerjennigjen
thumb|250px|Sukerjennigjen thumb|250px|Oranje sukerjennigjen Sukerjennigjen of kamperfoelie (Lonicera) is een geslach van slingerplaanteen en struken dat in Europa, China, Noordoost-Azië en in de Amerika veurkump. 't Geslach beheurt tot de kamperfoeliefemilie (Caprifoliaceae). De plaanten greuien um aandere plaanten en bomen hinne.
De bloemen hemmen veural 's avens een starke zeute geur. Ze bin der in verschillende kleuren, de roze-rooie en geel-witte koemen 't meest veur. De plaante ku-j makkelijk vermeerderen uut zoemer- of wienterstekken.
Woordbetekenisse
De naam sukerjennigjen kump werschienlijk deurdat de geur 's avens beheurlijk zeut en stark is, en deurdat de bloemen een eetbaore zeute nectar anmaken. A-j de stengel van 't sukerjennigjen breken dan ku-j de zeute geur oek goed ruken.
't Sukerjennigjen, oek wè kamperfoelie eneumd, wönnen in sommigen dialekken oek wè geitenblad of geitenklever eneumd. Dat kump overene mit 't Franse 'chèvre-feuille', 't Duutse 'Geißblatt' en 't Italiaanse 'caprifoglio'. De naam kamperfoelie is een verbastering van de Italiaanse vorm.
De botanische naam Lonicera kump van de achternaam van de Duutse plaantkundige Adam Lonitzer.
VRT
VRT kin verwiezen noar:
Krentjebrij
Krentjebrij is n noagerecht mit veul bessensap dat maisttieds kold eten wordt. t Bessensap vörmt soamen mit t woater de boasis. In dizze boasis worden krentjen en rozinen en gört gooid en eventuweel ook andere groanen of haile stukies kanneel. Deur de rooiege kleur en de kloedjes wordt t in andere streken ook wel waotergruwel nuimd.
De ingredienten binnen:
Beesel
Oaverige kernen
De gemeente besteet uut dree kernen: Beesel, Reuver en Offenbekke. Den kern Beesel hef 2.557 inwonners, den kern Reuver 6.212 en den kern Offenbekke 4.879 inwonners (op 1 januari 2007). Et gemeentehuus bevundt zich in Reuver.
Geskiedenis
Beesel wodden veur t eerst eneumd in 1275 en vörmden samen met Belfeld eeuwnlange éne schepenbank. Lange tied heurden beide ploatsen bi-j et Oaverkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. In 1713 kwam et samen mit enkele andere gemeenten as Stoats-Opper-Gelre bi-j de Veraenigde Provinsien. Ene van de oldst bewoarde gebouwen is kasteel Ni-jenbrook.
Bezeensweerdig
Bi-j et darp steet de beltmölle Den Grauwen Beer, dee nog reagelmoatig in bedrief is.
Draaksteekn
Beesel is veural bekand deur et Draakstekken, nen openloch schouwspel oaver de legende van Sint Joris en den Draak. Ens in de 7 joar steet heel Beesel in et teekn van dizze oerolden stried tussen good en kwoad.
De Karke
De St. Gertrudiskarke kump uut 1842 en wodden ebouwd noar n ontwarp van architect Jean Dumoulin. In 1926 wodden et noordeleke deel in neogotiesen stiel uutebreid en 2 joar doarnoa wodden de hele karke in dizzen stiel verbouwd. Architect was in dee tied Caspar Franssen.
Ofsluutdiek
thumb|Ofsluutdiek thumb|Satellietfoto van de Ofsluutdiek thumb|Bouw van de Ofsluutdiek De Ofsluutdiek sluut sinds 1932 t Iesselmeer (de veurmaolige Zujerzee) of van de Waddenzee en loopt van Den Oever op t veurmaolige eiland Wieringen naor t Friese plekjen Zurich. De diek is 32 kilometer lang, en is zo'n 90 meter breed. De Ofsluutdiek is n oenderdeel van de Zujerzeewarken, die ontwörpen bin deur Cornelis Lely.
In eerste instansie zou der n treinspoor over de diek heenkommen, hier is oek rekening mee ehouwen, mar dit treinspoor is der uuteindelik niet ekommen. In plaots van dit treinspoor is der n extra breje autoweg an-eleid. Dit worde de A7 of de E22. An de noordzied, de kant van de Waddenzee, leit oek n fietspad.
Opknapbeurt
Volgens de Minister van Verkeer en Waoterstaot Karla Peijs van 2006, is de Ofsluutdiek nao 75 jaor toe an n grote opknapbeurt. De diek is eigenlik te leeg. De kroen en t binnentaloed bin niet voldoende erosiebestendig. En oek de sluzen voldoen niet meer an de normen die vandaag de dag esteld worren.
Op 24 mei 2007 maakte de regering bekend binnen 15 jaor te starten mit de opknapbeurt van de Ofsluutdiek.
Op 1 november 2007 schreef t Noordhollands Dagblad dat der op de Ofsluutdiek n proefsentraole ebouwd worde waorin blauwe energie op-ewekt wort deur zout en zeut waoter te mengen.
Lork
thumb|250px|De Europese lork thumb|250px|De rechtopstaonde balke is van lorkenhout De lork of larks (Larix) is n geslacht van koniferen. t Geslacht is in West-Europa t enigste algemeen veurkoemende geslacht dat swienters zien naolden löt vallen. De lork kömp veur in de koelere gemaotigde streken op t noordelik halfrond. De bomen wörden zo'n vuuftien tot dartig meter hoge, ze hebben n openstaonde krone en takken mit bulten derop. De kleine naoldachtige blaojen bin slentes eerst heldergreun, dan zachtgreun, en sares kleuren ze fel oranje-geel.
Beschrieving
De twiegen kunnnen twee vormen hebben: de lange loten van tien tot vuuftig sentimeter, en de dwargloten van twee tot vuuf millimeter. An de lange loten staon de blaodjes op der eigen, an de dwargloten staon ze dronge op mekaar in kransjes van tien tot twintig stuks. De mannelike bloemen verschienen net wat eerder as de blaojen en bestaon uut bundeltjes van gelige meeldraojen die dronge op mekaar staon. De vrouwelike bloemen bin schubbige rozetjes die vertikaal an de lange loten greuien. Eerst bin ze greun of rood of paors van kleur; nao bevruchting riepen ze in ongeveer n halfjaor tot grauwbrune froemelige kegeltjes van één tot vuuf sentimeter groot.
Soorten
De Europese lork (Larix decidua) kömp van nature veurnamelik veur in de Alpen en de Karpaten, kort bie de boomgrens, mer lorken wörden in oek tunen en parken an-eplaant as sierboom. De in de Nederlaandse bossen veurkoemende lork is meestentieds n krusing van disse Europese lork mit de Japanse lork (Larix kaempferi). De krusing Larix ×marschlinsii (synoniem: Larix ×eurolepis) greuit iezelig vlogge en is dus n goeie boom veur de bosbouw en as houtleveransier.
Hout
Lorkenhout is duurzaam, waotervast en stark. t Wördt vake gebruukt as rikkige, bouwhout (veur binnen en buten), en veur scheepsrompen. t Marg is donker-roodbruun en tekent zich scharp aof tegen t bleekbrune spienthout.
Ziekten
As in de umgeving van n lork peppels staon, kan e an-etast wörden deur de roest Melampsora larici-populina.
Woold
Woold kan verwiezen naor:
Jan Naarding
Jan Naarding (Noord-Slien, 1903 - Assen, 1963) was een Drèentse skriever en taalonderzuker, die benaam op 't gebied van de Drèentse taal veul wark verzet hef. Hum kenmarkten een passie veur 't lèventig holden van de treditionele, laandelijke Drèentse cultuur.
Rottige Meente
De Rottige Meente is een Nederlaans netuurrisservaot, op 'e greens van de perveensies Frieslaand en Overiessel. Et is in de 19e ieuw en 20e ieuw ontstaon deur turfwinning. De naeme betekent lichtkaans "minne gemienschoppelike greide". Et gebied maekt diel uut van de ekelogische heufdstruktuur en is habitatrichtliengebied. Et is in bezit van Staotsbosbeheer.
Jan Naarding
Opleidings
Naarding is op-egruuid op Noordseschut, daoras zien va postbode wördden. Umreden zien olders Zuudoost-Zaand-Drèents praotten en ze op Noordseschut Zuudwest-Zuud-Drèents praot, wördden de jonge Naarding al vrog een dialectvergelieker. Nao de legere skoele en de mulo deu hi'j de Riekskweekskoele in Grunning. Hi'j was onderwiezer op 't Ogeveine, in Woldendorp en in Hoogkerk, intied det hi'j ok Nederlaans studeerden. In 1939 deu hi'j zien doctoraalexamen. In Almelo en (vanof 1945) in Assen hef hi'j toe hbs-leraar ewest.
Rottige Meente
Mit de Rottige Meente wodde vrogger een veul kleiner gebied in et zuden van Ni'jtriene anduud. Et was gröslaand van een minne kwaliteit. Rond 1900 begon hier de ontginning, die tot in de jaoren vuuftig votzet wodde. Deur et votgreven van et vene kwam et gebied leger te liggen, waordeur de restaanten leegvene driegden te verdreugen.
Jan Naarding
Vrogge skrieveri'je
Vanof 1935 stunden d'r van Naarding in 't maondblad Drente stokken oaver Drèentse taal en geskiedenis, dialectvertelsels en dichtwark. Ok dreug hi'j journalistiek wark bi'j an verskeiden Drèentse kraanten. Mit H. Bos bezörgden hi'j de bloemlezing ''Wat waest hef. Schetsen in Drents dialect'' (1939), mit teksten van humzölf, Bos en J.H. Bergmans-Beins.
In zien dichtwark skreef Naarding veural oaver personen en de netuur; maanks skreef e religieuze gedichten. Zien ummezetting van 't Nederlaanse karkelied Blijf bij mij Heer - zölf een vertaling van Henry Francis Lyte zien Abide with me; fast falls the eventide - begunt zo:
<poem style="margin-left:1.5em; font-style:italic"> Blief bij mij, Heer, want d'aovend komp mij nao. 't Twiedonkert allerwegens, blief bij mij Vao! As al 't geluk bezwik, all' hulp is wied, verlats Do mij in 't dichtste duuster niet.
Waandel in de oorlog
Tiedens de Duutse bezetting publiceerden Naarding in een riege volkskundige tiedskriften. Töt 1942 bleef e endredacteur van 't maondblad Drente. Umreden hi'j gien boeken uutgaf, huufden hi'j hum niet an te melden bi'j de Kultuurkamer. Hi'j much de Kultuurkamer niet geern lieden, mar zien volkskundige skriefwark, daoras wele Blut-und-Boden-trekkies in zöt, stund de nationaol-sociaolisten wal an. Nao de oorlog wördden zien waandel in bezettingstied onderzocht, mar d'r kwammen toendertied gien consequenties van. Wal wördden in 1987 't ni'je anfieterinstituut veur de Drèentse taal, det eerst 't Naarding-Instituut zol hebben eheten, in stee daorvan Drentse Taol enuumd (rechtevoort 't Huus van de Taol).
Latere skrieveri'je en kemmissiewark
In 1947 promoveerden Naarding in de Letteren op Terreinverkenningen inzake de dialectgeografie van Drente, kritisch ontvangen deur partie academici, en in de haandel ebrocht as De Drenten en hun taal (1948). Naarding skreef en orgeniseerden merakel veul. Hi'j skreef mit an verskeiden leerboeken, wördden riddacteur van Koenens Handwoordenboek en stelden 't Drents liedtiesboekien samen (1949). Hi'j skreef boeken oaver de geskiedenis van 't Nijevene (1955), Eel (1956) en Rune (1962). Wieder zat e in de dialectencommissie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, was docent Noordelijke leergangen en was veurzitter van zowal Het Drents Genootschap as de Drentse Schrieverskring. Ok was e riddacteur van 't Nedersaksisch Tiedschrift en warkten mit an de streektaaltiedskriften Oeze Volk en 't Swieniegeltje. Zien taalkundige artikels zetten hi'j veural in de Driemaandelijkse Bladen, die as hi'j mit weeroprichtten.
Drèentse lexicografie, spelling en veldnamen
In september 1959 wördden Naarding wetenskoppelijk mitwarker an 't Nedersaksisch Instituut van de Rieksuniversiteit Grunning, daoras hi'j gaanks gung mit een Drèents woordenboek. Hi'j kwaamp te vrog uut de tied um 't of te kriegen, mar zien wark hef an de basis estaon van dr. Kocks zien Woordenboek van de Drentse dialecten (1996).
Mit de Duutse taalkundige Arnold Rakers was Naarding de heufdontwarper van de Vosbergenschriefwiese, een gedielde spelling veur 't Nedersaksisch van Nederlaand en Duutslaand. De Vosbergenschriefwiese mus de gruui van 't Nedersaksisch as cultuurtaal in de haand warken, mar d'r bleek in 't lest niet genog animo veur. Mit Rakers heurden Naarding ok bi'j de leiding van 't oaverkoepelende Verbond van Nedersaksische Schrieverskringen.
Naarding zien veldnamenarchief op 't Nedersaksisch Instituut hef Jan Wieringa mit gebruukt veur 't documenteren van de veldnamen van Drenthe.
Dichtwark
Veul van Naarding zien dichtwark bestiet uut romantische lofzangen op 't laandleven en 't dörpsgevuul, waorbi'j hi'j geern olde Drèentse woorden gebruukten. Hi'j skreef ok een paar religieuze gedichten. Maanks skrif e ontroerend, zoas in 't gedicht Vraoge, oaver de dood van zien kameraod, de Twèentse taalwetenskopper Herman Bezoen. Naarding leut hum ok inspireren deur Platduutse dichters as Klaus Groth.
Op 6 juli 1966 kreeg Naarding postuum de Culturele Prijs van Drenthe. In 1981 wördden van hum in Slien een börstbield onthuld.
Ok in 1966 verskeen, in de Vosbergenschriefwiese, Naarding zien dichtbundel Dååd en drööm. Hierin stund een fragment van zien onvoltooide Reinaert-vertaling Reiner Robaord. Krek as 'Willem die Madocke maecte', de dichter van de Middelnederfrankische berieming, in de eerste regels uutstukt det 't hum steurden det d'r nog gien 'dietsche' versie van 't verhaal bestund, wol Naarding d'r wat an doen  'Dat Reiner Robaord zien verhaol / Nog niet bestun in Drentse taol'. In 1969 verskeen ''Oet Jan Naardings Hof. Een keur oet 't wark van dr. Jan Naarding, bij 'n kanner gaard deur leden van de Drentse Schrieverskring''.
Hier volgt een fragment uut Naarding zien Reiner Robaord. Keunink Nobel hef een hofdag of-ekondigd daoras iederiene op of kump:
<poem style="margin-left:1.5em; font-style:italic"> Allèn de vos höl zuk ketùk, Want Reiner was te goed by stuk. Met mennig hadde 't lang niet liek In keunink Nobels grote riek. Wel schörft hef scheukt zuk. 't Vossien wus Dadd' zuk de pokkel waren mus, Benaam an 't hof, daor mennig was, Die hum op d'hoed wol. Stor, de das, Was van al 't volk het ienigst daer, Dat niet op Reiner gung te kaer, De rannies met het rooie haor. Ién jammern, jeuzeln was het daor, Ién schellen en schrobben, doe de paner Veur 't ding het volk ruup by 'nkaner.
Holding tègenoaver streek en streektaal
Naarding was zo wies mit de pervincie Drenthe en heur tredities det ze hum wal een 'Drenthomaan' nuumt. Van volk det niet uut Drenthe kwaamp (zoas de skriever Ben van Eysselsteijn) mienden hi'j det zi'j de waore Drèentse aord niet begriepen kunden. De Drèentse streektaal zag hi'j as zuver 'Saksisch'. Arnold Rakers zien opvattting, te vienden in die zien proefskrift, det 't Drèents sund rond de 1600 slim verhollaanst was, kenschetsten Naarding as  'gevaarlijke theorieën' . Zien eigen Drèentstalige wark wördt ekenmarkt deur een archaïserend taalgebruuk.
Rottige Meente
Et gebied leit tussen de revierties Kuunder en Lende en wodt deursneden deur de Scheene. Et wodt in et westen begreensd deur de dörpen Munnikeburen, Scharpenzeel en Spange. Midden in et gebied leit Ni'jtriene. In de jaoren vuuuftig wodde dwars deur de Rottige Meente een weg anlegd, van Wolvege naor De Kuunder en de Noordoostpoolder; de hudige N351 (Pieter Stuyvesantweg).
Tollundman
250px|right|thumb|Tollundman in t Silkeborgmuseum thumb|250px| De Tollundman (Deens: Tollundmanden) is n in 1950 bie Silkeborg (Tollund), Denmaark vonden veenliek. t Lichoam is uutzönderlk goud bewoard bleven. t Is t best bewoard bleven lichoam uut de prehistorie.
Uut C14-dateern bliekt dat de Tollundman om en bie 350 v. Kr. (iedertied) om t leven komen is. Hai was dou woarschienelk 40 joar old. Hai wuir ophongen of mit n taauw wurgd, woarschienelk as offer aan de goden. t Taauw zit tegenswoordeg nog aal om zien nek hìn.
De Tollundman ligt tegenswoordeg in t Silkeborgmuseum.
Zuud-Amerika
thumb|300px|Waor aj Zuud-Amerika op de eerdbol viendt ([[orthografische projectie)]] Zuud-Amerika is een continent det kats op 't westelk halfrond lig, en miest op 't zudelk halfrond. Der wördt ok vake naor verwezen as Latiens-Amerika, umdet wieduut de miest espreuken talen der Portugees en Spaans bint, die van 't Latien ofeleid bint.
Zuud-Amerika is ien van de miest biodiverse continenten ter wereld. Ie viendt der veule unieke diersoorten, zoas de llama, anaconda, piranha, jaguar, vicuña en tapir. 't Amazone-regenwold is slim biodivers en harbargt een groot andiel van de diersoorten in de wereld.
Ligging, oppervlak en bevolking
Ten westen van Zuud-Amerika lig de Grote Oceaan; ten oosten en an de noordkaante de Atlantische Oceaan, Noord-Amerika en de Caraïbische Zee. Mit een oppervlak van 17,840,000 vierkaante kilometer is Zuud-Amerika 't op drei nao grootste continent, nao Azië, Afrika en Noord-Amerika. De mèenselijke bevolking wördden in 2018 op meer as 423 miljoen eschat, waorvan meer as de helfte in Brazilië woont. Brazilië nemp ok de helfte van 't bruto binnenlaands product van Zuud-Amerika veur zien rekening. De mieste lu woont in de buurte van de west- of oostkust van 't continent; de binnenlaanden bint veule leuger.
Geografie
Geografisch eziene wördt de westelke helfte van Zuud-Amerika domineerd deur 't Andesgebargte. In 't oosten viej zowal hoogvlaktes as leegvlaktes, mit revieren zoas de Amazone, de Orinoco en de Paraná. 't Miest van 't continent lig in de tropen.
Cultuur
Cultureel en etnisch is Zuud-Amerika een product van de ummegaank tussen de Inheemse Amerikanen, de conquistadores van 't historische Spaanse Riek en Portugese Riek, wiedere Europese veraoveraars en immigraanten en Afrikaanse slaven. Deur de lange geschiedenis van kolonialisme pröt 't gros van de Zuud-Amerikanen Portugees of Spaans en hebt de maotschoppijen veur een groot diel westerse tredities.
Mangs miteteld
Partietoeren wördt de volgende laanden en gebieden bij Zuud-Amerika eschaard:
Dulder
thumb|right|200px|Dulder op ne kaarte van Deenkellaand Dulder is ne boerskop in de gemeente Deenkellaand in Tweante. t Ligt op t noorden van Hengel. Töt an de gemeentelike herverdelige van 2001 heurden t bie de gemeente Weersel. Per 1 jannewoari 2005 har de boerskop um de 1060 inwonners.
In de middeleewen was Dulder ne boermoarke in t kerspel Oldenzel, en wör toertieds eskrewen as dulre.
Nasionale feesdag
De meeste lanen hemmen een of meerdere nasionale feesdagen waorin de onofhankelijkheid, verjaordag van 't staotsheuf of iets soortgelieks evierd wonnen. Hieronder volg een liesjen op daotum:
Westlaauwers Frais
Verbondskop mit aandere toalen
Frais is naauw verbonden aan baaide aandere Fraise toalen, t Selterfrais en t Noordfrais. Wieder is Frais van oorsprong ook naauw verbonden aan t Oldengels, Engels en Skots. Deur aivenlaange oafzönderlke ontwikkeln - zowel dij van de Angelsaksische toalen op Britse Aailanden, as dij van Frais op kontinìnt - het t tegenswoordege Frais aigelks meer gemain mit Nederlaands as mit Engels.
Toalgebied
Frais wordt proat op vastelaand van de Nederlaandse provìnzie Fraislaand, mit oetzöndern van de Stellenwaarven in zuudoosten, oostelk Kölmerlaand in noordoosten en t Bilt (olle monden van Middelzee) in noorden. Op de Waddenaailanden wordt Frais proat op Schiermunksoog moar nait op Amelaand en Vlielaand. Op Schèlln wordt t allend proat op de oostelke en westelke oetìnden van t aailaand, moar nait in midden van Schèlln, in t gebied om Midslaand hìn. Wieder wordt t ook nog proat in n lutk paart van provìnzie Grunnen, van Fraise grèns tot de plakken Moarum, De Wilp en De Penne tou.
Aantel sprekers
Frais wordt in provìnzie Fraislaand as mouertoal proat deur 347.000 mìnsken, oftewel deur 55% van inwoner. In noaberske Grunnen wordt t proat deur sikkom 3.000 mìnsken. Boeten aaigens toalgebied wordt t proat deur sikkom 150.000 mìnsken in de rest van Nederlaand, veurnoamelk in Raandstad, in stad Grunnen en in Noordoostpolder. En den is der nog de verrazzend grode Fraistoalege groep in t boetenlaand, dij schat wordt op 80.000 tot 100.000 mìnsken tou. Dat komt den oet op minimoal 600.000 Fraistoalegen. Doarnevven wordt Frais ook nog as twijde toal proat deur sikkom 110.000 van hoes oet nait-Fraistoalege inwoner van provìnzie Fraislaand.
Toalbeheersen
Van de sikkom 630.000 inwoner van de provìnzie Fraislaand kin 94% Frais verstoan, 74% Frais proaten, 65% Frais lezen en 17% Frais schrieven.
Dialekten
Zai ook: Fraise dialekten
Der worden aacht Fraise dialekten onderschaaiden, dij onder mekoar vrij simpel verstoanboar binnen. Vijer doarvan, Klaaifrais, Woldfrais, Zuudhouks en Noordhouks hebben grode verspraaiden en worden deur hail ìnde mìnsken proat, in tieds dat de aander vijer, Oosters, Hindelopsters, Schèllngers en Aailaandsters lokoal proat worden en bekìnd binnen bie lutje gemainskoppen van hoogoet enkeld honderden mìnsken. Deur heur isoloatsie binnen t veuraal dizze vaaier minder sproken dialekten dij t maist van Standerdfrais oafwieken.
Fraise standerdtoal
In de lèste helft van 19e en eerste helt van 20e aiv is Fraise standerdtoal soamenstèld. Bie standerdisoatsie van Frais haarn Woldfrais, as grootste dialekt, en Klaaifrais, dat vanoldsheer de hoogste stoates haar, wiedvot maiste invloud had. Zuudhouks wuir vrijwel boeten beschaauwen loaten, in tieds dat de vaaier lutje dialekten hailmoal negeerd wuiren. Doch bestaait der in Frais n, veur standerdtoal, haile ongewone vraaihaid wat woordgebruuk aangaait.
Eerste offisjele spellen, de Selskipsstavering, dateert oet 1879. In 1948 wuir dij vervongen deur de Akademystavering, ook wel olle spellen nuimd. In 1980 wuir ook dij weer vervongen, deur Steatesstavering, ook wel nije spellen, dij tegenswoordeg nog in gebruuk is.
Vergeliek in onderstoande tabel de telwoorden ain tot en met tien tou in Standerdfrais en de vijer maist oafwiekende dialekten.
Fraise alfabet bestaait nait zo as Nederlaandse alfabet oet 26 letters, moar oet 23. In Frais kommen noamelk letters "q" en "x" nait veur. Bovendat wordt letter "y" zain as variant van "i" en doar ook onder alfabetiseerd, zodat woord "ympulsyf" in Frais woordbouk ook veur woord "inisjaasje" staait. Wieder komt letter "c" in Frais allend veur in kombinoatsie "ch". De letters "v", "z" en "ch" kommen noeit aan begun van woord en letter "g" noeit aan ìnd van n woord. t Karakteristieke van schreven Frais wordt vörmd deur klanken mit diakritische tekens ("â", "ê", "ô", "û" en "ú"), dij in Nederlaands nait veurkommen.
Invlouden van aandere toaln
Nevven invloud van Nederlaands het Frais deur aiwen hìn ook staarke invloud van Fraans ondergoan.
Oldste serie Fraanse lainwoorden is aiglieks allend veur toalkundegen weer te kennen. t Gaait doarbie om woorden as "bist"/"beest" (Oldfraans "beste" - Nijfraans "bête"), "duorje" ("durer"), "kâns" ("chance") en "keatse" ("chasser"). t Opnemen van Fraanse lainwoorden in Frais zol middelkerwies via Nederlaands gongen wezen (vergeliek  Nederlaandse "beest", "duren", "kans" en "kaatsen").
Moar Frais het ook wat lainwoorden oet Fraans opnomen dij in Nederlaands nait veurkommen, zo as "perfoarst" ("par force"), "argewaasje" ("arguer"), "krupsje" ("corruption") en "aljemint" ("alignement").
Lèste aiv het Frysk noast dij van Nederlaands veuraal invloud van Engels had, en den veurnoamelk van Amerikoans Engels. Dit onderandere deur media: Amerikoanse films, Engelse komputerprogrammeern, enzoveurt.
Geschiednis
Veur ontstoan van Frais mout der n aandere toal proat wezen, meugelk deur oorspronkelke bewoner van de Fraise gebieden, veur Germoanen woar Fraizen van oafstammen. Dizze toal wordt ook wel aanduud as Proto-Frais, moar toalkundegen binnen der nait over ais of der van dizze substroattoal in tegenswoordege Frais nog spoorn weer te vinden binnen.
Oldste Frais het in rune-inskripsies van veur aachtste aiw overleefd. n Betere bron lieken olle plaknoamen, dij veur eerst sunt 700 spesifieke klankverschiensels zain luiten. Der wordt doarom wel docht dat ontstoan van Frais as oafzönderlke toal, in dij tied steevonden haar.
Loatere geschiednis van Fraise toal wordt grofzain opdaild in drij tiedsflakken, noamelk dij van Oldfrais (±1150-±1550), Midfrais (±1550-±1820) en Nijfrais (±1820-non). Aantel toalkundegen zain Midfrais nait as apaarte periode moar as dail van Nijfrais.
Frais in bestuur
Inwoner van Fraislaand kinnen in Frais mit gemaintelke en provinzjoale overhaid kommuniseern en korrespondeern. De provìnzie en aantel gemaintes hebben der belaidspunt van moakt om meer Frais te bruken bie opstelln van offisjele dokumìnten. Deur aantel wetswiezegens binnen zölke Fraise stukken non vraaiwel aait rechtsgeldeg. Ain van lèste oetzönderns doarop waren de statuten veur verainen, moar sunt 2002 kinnen dij ook in Frais opsteld worden. Traauw- en geboorte-akten binnen op heden in aal Fraise gemaintes twijtoaleg.
Eerkennen in Europees verbaand
In 1996 het Nederlaandse overhaid Frais opgeven onder Aartikel III van Europees Haandvest veur regionoale toaln of toaln van minderheden, dat 48 meugelkheden veur toal-beschaarmen baaidt. As oetvouern doarvan wuir in 2001 verdrag van Fraise toal en kultuur sloten tuzzen de Nederlaandse overhaid en de provìnzie Fraislaand.
Onderwies
Houwel t in de praktijk allaank gebeurde, wuir Frais in 1937 as extra vak in onderwies toustoan, houwel t pas in 1956 stoates van volweerdeg schoulvak kreeg. In 1980 wuir t n verplicht vak op grondschouln en in 1993 in eerste joar van veurtzet onderwies. Ook mag Frais op grondschouln offisjeel bruukt worden as lestoal, zo as dat op sikkom 80% van de schouln doan wordt.
SONT (deurverwiespagina)
SONT kan verwiezen naor:
Westlaauwers Frais
Dagbloader
In media het Frais wizzelnde resultoaten boukt. In schreven zoaken wordt Frais moar in sikkom 5% van artikels in baaide provinzjoale kraanten, Ljouwerter Krante en Frysk Deiblêd, bruukt. Wel worden Fraise sitoaten in wierdere Nederlaandsktoalege artikels in Frais gebruukt, wat uniek is veur Europa.
Femilieberichten van dagbloader
In femilieberichten in baaide provinzjoale kraanten wordt binoa allend moar Frais bruukt. Volgens tellen oet begun van zeuventeger joarn was 12% familieberichten in Frais, volgens tellen oet 1991-1992 23% en volgens stekproef oet 2000 sikkom 30%.
Tiedschriften
In 1997 wuir Frysk en Frij, lèste braid-orienteerde Fraistoalege tiedschrift, opheven. As vervangen kwam der de zonuimde F-side, Fraistoaleg blad dij ain moal in week in baaide provinzjoale kraanten verscheen. Dij F-side het binoa gain daipgoande inhold en kin nait in schade van Frysk en Frij stoan.
Ainegste echte Fraisktoalege publikoatsies binnen tegenswoordeg vaaier literaire tiedschriften Trotwaer, Hjir, Kistwurk en M3. Wel binnen der nog aandere Fraistoalege oetgoaven, moar dij binnen maisttieds verbonden aan instellns, as Swingel, dan Ried fan de Fryske Beweging; It Beaken, dan Fraise akademie; Us Wurk, van Frais Instituut aan Rieksakademie Grunnen; Frijbûtser, van de FNP; en Each en Ear, van Omrop Fryslân.
Perspektivisme
Perspektivisme is de gedachtenisse dat alles van uut een bepålden hook bekekken wördt. Et woord 'perspektif' kümt van et latynske perspicere: argens döärhen kyken, yts düdelik seen of yts gewaar wörden. In de teagenwoordige filosofy hevt et woord een heyl andere byklank of gevöölswaerde.
Westlaauwers Frais
Radio
In aander media gong t Frais beter oaf. Eerste Fraistoalege radioprogramma wuir oetzonden in 1946, deur de regionoale zìnder RONO (Regionoale Omroup Noord en Oost) dij doudestieds de helft van Nederlaand beslogt. Pas in 1977 wuir de provinzjoale Radio Fryslân, loater omtaaierd tot Omrop Fryslân, opricht. Tegenswoordeg zìndt dij op radio 80 uur in week oet en is t de populairste radiozìnder van provìnzie Fraislaand.
Perspektivisme
Mensken künnet neet de dinge seen so as sy echt bint. Künt noit någån wår as et begün van alles ligt. Et eynige wat een menske seen kan is allemåle verskillende bekyks up de dinge, wat lekt dat alles mar willeköárig is en med mekandere in kryg is. Friedrich Nietzsche skrevt dan ouk dat mensken de warkelikheid noit medmaken künnet. Wy künnet alleyne mar stükkyns van de warkelikheid seen.
Westlaauwers Frais
Wiedkieker
Op laandelke wiedkieker zìndt Omrop Fryslân maiste weke programma van sikkom hail uur oet en wierder nog ais 20 menuten schoulprogramma. Mit ainander komt dat oet op 37 uur in joar. Sunt 1994 verzörgde de Omrop ook regionoale programma's, soavends ain uur, mit de rest van oavend weerhoalns.
Perspektivisme
Et begrip is döär Gottfried Wilhelm Leibniz in de filosofy ekummen.
Westlaauwers Frais
Spulfilms en series
De lèste joaren binnen der wieder ook verschaaidene Fraistoalege spulfilms moakt deur regisseurs as Paiter Verhoeff en Stevven de Jong. Zo verscheen in 1985 De Dream; in 1996 De Gouden Swipe; in 2001 Nynke; en 2002 De Fûke. Sunt 2001 is der ook Fraistoalege soap op Omrop Fryslân, mit as titel Baas Boppe Baas. Noa vaaier saaizoens wuir dat vervongen deur Dankert & Dankert, n serie over n poar avvekoaten.
Perspektivisme
Perspektivisme gevt de vråge of asset wy de warkelikheid up eyne of andere wyse weaten künnet. Is et möägelik ümme de warkelikheid te künnen seen en snappen so as hee echt is? Vöäral in de hermeneutik holdet sy sich med disse vråge drok.
Westlaauwers Frais
Internet
Op droad is groot aatel Fraistoalege webstees te vinden, dij n groot skala aan onderwaarpen behaandelt. Om in Frais makkelker tekstverwaarken te kinnen, het Amerikoanske IT-bedrief Microsoft in soamenwaarken mit Fraise Akademie Fraise spellensysteem ontwikkeld. Sunt begun 2005 is der van aantel programma's dus Fraise verzie beschikboar. Sunt 2 septìmber 2002 wordt op internet schreven aan Fraise Wikipedie, dij op momìnt meer as 2.500 zieden het.
Literatuur
Wat de literaire produksie aangaait, verschenen der joalieks binoa honderd nije Fraistoalege fiksie- en non-fiksiewaarken, wat hail wat is veur zonen lutje toal. Doarbie mout raiken holden worden mit dat de oploagen maisttieds vraai bepaarkt binnen. Maist verkochte Fraistoalege bouk is nog aal de roman De Gouden Swipe (1941), van Abe Brouwer, woarvan 30.000 exemploarn van verkocht binnen, al wordt Feroaring fan Lucht (1971), van Rink van der Velde, mit 29.900 verkochte exemploarn, ook oareg noabersk.
Meziek
Nevven Fraise bouken kommen der joarlieks ook nog zonen 20 Fraistoalege cd's oet, maisttieds mit popmuziek. Verschaaidene Fraistoalege vèrskes hebben lèste joarn in natsjonoale hitliesten stoan, bieveurbeeld Bonkefeart van Anke Douma, In nije dei van de Kast, en Wêr bisto van Twarres. Dij lèste was eerste Fraistoalege vèrske oeit op nommer ain in de Nederlaansde hitliesten.
Theoater en toneel
Op t gebied van drama bestaait der profesjoneel Fraistoaleg theoatergil, Tryater, dat vraai grode popularitaait het. Wierder het binoa elk dörp zien aaigens amateurtoneelverainen, dij deur de grode meerderhaid van verainen bij de Ried fan de Fryske Beweging aansloten Bûn fan Fryske Tonielselskippen is.
Kìrk
Ain stee woar t Frais nog nait echt deurdrongen is, is in kìrk. Grode meerderhaaid van kèrksdainsten is tot op heden in t Nederlaands. Doch binnen der elke zöndag wel aantel Fraise dainsten, maisttieds tuzzen 10 en 20, verspraaid over de haile provìnzie. Der het in verleden wel aait aandocht veur t vertoaln van gebeden en gezangen wèst. Zo het "de Yntertsjerklike Kommisje foar de Earetsjinst" (YKFE) der in 2004 veur zörgd dat t Lieteboek foar de Tsjerken non ook op kompaktformoat te kriegen is.
Kukeluusjen
thumb|275px|Kukeluusjen thumb|275px|Larve van een kukeluusjen Kukeluusjes of kukeluutjes bin lejen van de kevers, dee beheuren tot de femilie van de Coccinellidae.
De grootte van de Nederlaanse soorten lig tussen de twee en tien millimeter; in Nederlaand koemen een zestigtal soorten veur. De kevers en de larven bin meestentieds predatoren van onder aandere bladluzen, mar der bin oek kukeluusjes mit een plaantaorig dieet.
De meeste kukeluusjes leven ongeveer een jaor. 't Antal stippen zeeg dus niks over de ouwerdom van 't beesjen. De kleur en de vlekken op de dekschelden speulen wel een belangrieke rolle bie 't op naam brengen van de verschillende soorten kukeluusjes.
Chemische ofschrikking
A-j een kukeluusjen targen deur der zachjes op te drokken dan kump der geel spul uut. Dit neumen wie "reflexbloeien". 't Spul (hemolymfe), dat teveurschienkump bie 't femorotibiale gevrichte van de poten, ruuk neet al te bes en 't smaak arg bitter. Voegels dee een kukeluusjen oppakken preuven dit bloed en laoten hum dan soms gauw weer vallen. 't Rood mit zwarte kleurenpetroon ku-j dan oek zien as een waorschuwing. Dit zie-j vake bie insekken of aandere dieren dee heur giftigheid of vieze smaak laoten zien deur een felle kleur, dit neumen we aposematische kleuring.
De vieze smaak kump deur een alkeloïde dee per kukeluusjen kan verschillen. Der is an-eteund dat disse vleuistof van 't zeuvenstippelige kukeluusjen giftig is veur de kukens van biemiezen. Dat van 't tweestippelige kukeluusjen neet.
Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied
Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied (SONT) is een Nederlaanse streektäälorgenisasie die ontstaon is uut de stichting Streektaalorganisaties in het Nedersaksisch Taalgebied, op-ericht in 1984. De stichting iet now 'Stichting SONT' of kortweg SONT. SONT ef in 2000 eprebeerd ien officieel spellingsysteem veur 't Nedersaksisch deur te voeren, määr kreeg veural weerstaand uut Twente, en de onderandelingen wörren stop-ezet. De SONT-spelling lik ok aorig op de Iesselakkedemiespelling.
SONT is now veural bezig mit 't erkend kriegen van 't Nedersaksisch onder diel III van 't Europees Andvest veur regionale tälen of tälen van mindereden. In september 2007 ebben ze een petitie overandigd an de Vaste Kämercommissie veur Binnenlaandse Zaken en Koninkriekszaken.
Jan Roelof Westerhuis
Jan Roelof Westerhuis (schoelnamen: Gerriet Wilms, Gerard van Elburg) (Nei-Bunen, 7 december 1926 - De Wiek, 11 juli 1999) was ambtenaor, dichter en recensent van Drèentse skrieveri'je.
Westerhuis studeerden economie ien Grunning. Op 't Ministerie van Landbouw was hi'j verantwoordelijk veur laandbouwonderwies. Hi'j woonden ien Voorburg (Zuud-Hollaand) en nao zien pensionering ien De Wiek.
Dichter en recensent
As Gerard van Elburg skreef e Nederlaandstalige gedichten ien 't studentenblad Minerva, daoras e ok redacteur van was. Ien Oeze Volk en aandere tiedskriften publiceerden hi'j gedichten ien 't Drèents. Veural weur hi'j, ok buten Drenthe, bekend as recensent van Drèentse en wiedere Nedersaksische skrieveri'je, dit onder de name Gerriet Wilms. Veur de Regionale Omroep Noord en Oost (later Radio Noord) maakten hi'j ien de vrogge jaoren vieftig 't literaire programma De Drènse (Drentse) Parnassus. Later skreef e ok recensies van Drèentse gedichten veur de rubriek Te kust en te keur van Hans Heyting, die de teksten veurlas. Ien Maandblad Drenthe had e een vast stokkien, "Dichters en zondagsdichters bekeken door Gerriet Wilms". Deur Westerhuis zien wark gruuiden 't idee bi'j partie skrievers om een skrieversveriening op te richten. Ien 1953 hölp Westerhuis mit de Drentse Schrieverskring op te richten; hi'j weur de eerste veurzitter.
De bloemlezing Scheupers van de taol nuumt Westerhuis "de eerste echte recensent van Drentse schrieverij", mar 't overzichtswark Drèentse schrieverij skrif: "echt kritisch was e niet."
Biograaf
Literatuurhistoricus Hendrik Nijkeuter markt op det Westerhuis en Harm Werners ien biografische besprekings van Drèentse skrievers veur Maandblad Drenthe "minder fraaie zaken met de mantel der liefde" hebt bedekt (bespreuken wördt de skriever J.J. Uilenberg, die lid ewest had van de NSB en de Kultuurkamer). Nijkeuter nuumt dit een "onprofessionele aanpak", mar skrif d'rbi'j: "Hadden zij anders gewild, dan hadden zij wel tegen een bijzonder sterke stroom moeten oproeien".
Westerhuis zien Drèentstalige wark is niet ebundeld, mar stiet ien bloemlezings zoas Mandielig (1983) en Scheupers van de taol (2003), daor a'j zien gedicht Winterdag ien vienden.
Buurtschop
250px|thumb|[[Polderziel is een buurtschop in Grunnen.]] 250px|thumb|Buurtschoppen heb vaeke een klein kearkske, als deze in [[Twekkel.]] Een buurtschop is een woonplak die niet officieel anschreven is as een woonplak. Krek as gehuchten wodden buurtschoppen meerstal op laandkaorten angeven, mar ze bin in tegenstelling tot gehuchten niet in de officiële staotkundige postkodeplakken as zelsstaandige buurt of dörp opneumen. Vaeke is dat omdat straotnaemen en nommers hierveur omschrievend genog binnen.
Buurtschoppen bin vaeke in de volksmond ontstaon, as benaeming veur de lekaosie van een verzaemeling van huzen, boerderi'jen of meulens. Dit wodde ok wel een nederzetting nuumd. Vule van de oolde buurtschoppen bin ontstaon in gebieden/poolders waor ze vri'j weren om te wonen; zokke gebieden wodden ok wel een hering nuumd. Omdat et vri'j was, was d'r dan ok gien zeggenschop van of over zoe'n plak. Dit in tegenstelling tot een buurschop of een boerschop, waor een heer of boeren zeggenschop hadden van of over et plakkien. Somstieden wodde een buurschop of boerschop opheven en dan wodde et een buurtschop of gehucht as et klein genog was. Zo hiel of en toe wodden et ok dörpen of steden.
Robientjen
thumb|250px|'t Robientjen 't Robientjen (Carduelis cannabina) is een zangvoegel uut de femilie van de vinkachtigen (Fringillidae).
Robientjes koemen in Nederlaand 't hele jaor veur. Je kunnen ze over 't vienen in heel Europa, West-Azië en Noord-Afrika. Ze kunnen 14 centimeter lange wonnen. Ze bouwen der nes in de bosjes en leggen gemiddeld vier tot zeuven eiers.
Jan Jans
Jan Jans kan verwiezen naor:
Robientjen
De zang is arg mooi en ku-j behalven in de ruitied 't hele jaor deur heuren.
Robientjes eten insekken en plaanten.
Gildehoes
thumb|right|200px|Woapen van Gildehoes
Gildehoes is ne deelgemeente van de gemeente Bad Beantem in de Groafskop Beantem in de Duutse deelstoat Nedersaksen. t Ligt op ne heugte van 49 meter boawen t NAP kort bie de Duuts-Neerlaandse greanze, bie Oldenzel, en t ligt ook teegn de Duutse deelstoat Noordrijn-Westfalen an. t Hef 3980 inwonners.
t Doarp wör vuur t eerste neump in 1292, doo't nog Nyenkerken heten. Töt an 1974 was Gildehoes ne egene gemeente, doarnoa köm t bie Bad Beantem. Bie de parochie Gildehoes beheurt ook de plaatsen Achterbearg, Bardel, Hagelshook, Hoolt en Hoar, Woldziede, Westenbearg, dee't vroger op zikzelf steunden.
In Gildehoes wont redelik wat Neerlaanders, vuural oet Tweante, umdet de huzeprieze in Duutslaand wat leger zeent. In de wieke Pieper-Werning is 75% van de inwonners Neerlaands.
Verborgen Verleden
Verborgen Verleden (Nedersaksisch: Verbörgen Verleden) is een Nederlaandse televisieserie. In de documentaire giet elke ofleavering een Bekende Nederlaander opzuuk nao (een diel) een van zien stamboom en veurolders. Sinds 2019 is er een ook andere värsie hiervan, nämelik de serie Verborgen verleden van Nederland waor er ekeken wördt nao de geschiedenisse van verskillende plekken in Nederlaand. De serie wördt uut ezunden deur de NTR op NPO 2 (vrogger Nederland 2). D serie begun op 26 september 2010. Per 22 mei 2020 bint er 13 seizoenen met 97 ofleaverings. Elke ofleavering duurt zo'n 45 minuten, mangs körter of langer.
Krüüs van Bentheim
right|250px