cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerard Rutger Buisman
Vroggere wark
Naost zien muzikale bezigheden hef Buisman meer as dartig jaor aktief ewest in et onderwies.
Ein von zien bekanste nummers Steenwieker Toorn het de tekst ervon op de steenwieker maarkt staon.
Mediawark en optredens
Alle maonden warkten Buisman mit an et praot- en meziekpregramma 'Buisman en Zo' veur RTV Oost. Veur de lekaole omroep Stienwiek deu hi'j 't streektaalpregramma 'He'j 't wel 'elezen?' Hi'j speulden ok in De Keijser en Homegrown Tomatoes.
Buisman trad mit Wilma Dijksma en Stef Eijkelenkamp op as Muziekmaekeri-je Buusman en Zo. De drie warkten ok saemen mit de Overiesselse zanger Luuks Nijsingh.
Wieken (plaatse)
Wieken is een buurtschap in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.
Meurs
thumb|right|100px|Et woapen van Meurs Meurs (Nederlands: Moers) is ne stad in de Duutse deelstaat Noordrien-Westfalen. Meurs leg an de Rijn en is de grootste stad in et Kreis Wezel met zien 107.048 inwoners.
Vanof de middeleeuwen tot an de Fraanse bezetting in de 19e eeuw, was Meurs de heufdplaatse van t vorstendom Moers. In den Tachtigjoarigen Oorlog lag Meurs an de grenze van de Republiek der Nederlaanden, en is et meerdere moalen bezet en anevallen deur de Spaansen en Nederlanders, zoas in 1597 deur Maurits tiedens zienen veldtocht. thumb|right|150px|Et slot van Meurs. thumb|right|250px|Anzicht van Meurs eure binnenstad in 1899
Scheuper
't Hoeden van schaopen was van oorsprong een rendaobele meniere umme wat te doen mit weust laand, det wieder veur mèensen niet slim bruukber was. In vrogger tieden bestunden schaopskuddes uut schaopen van verscheiden eigenaren. 's Nachts verbleven de schaopen in een as potstal uutevoerde schaopskooi. Zo wördden köstbere mes verzameld, die as ze mit de tied uutstreiden aover de essen.
Vandage de dag wördt der in Nederlaand schaopskuddes ehoed um heide en aander plaantenspul te beheren. Veural in de pervincie Drenthe, waor veule heide is, bint nog scheupers te vienden. Rendaobel is 't op dizze wieze holden van schaopen niet meer; scheupers bint vake in dienst van een instelling veur laandschopsbeheer.
In de schrieverije in 't Drèents, en de beschouwing daorvan, wördt de feguur van de scheuper nog wal ies metaforisch gebruukt. In 2003 kwaamp literator Rouke Broersma mit Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003 (Het Drentse Boek). 't Aandere jaor verscheen onder redactie van Martin Koster Strèupers van de taol: 25 jaor Roet (Het Drentse Boek). Waor veur Broersma een scheuper van de (Drèentse) taal iene is die de taal hoedt, bescharmt en veuruuthelpt, gebruukt Koster de scheuper as symbool veur oldmoedse schrieverije die niks mut hebben van neie tendensen.
Kumries
thumb|Antal sprekers van t Kumries in persenten, per gebied in [[Kumrië]] t Kumries of Wels (in de taal zelf: Cymraeg, Engels: Welsh) is n Keltiese taal, die veural espreuken wörden in Kumrië deur n deel van t Kumriese volk.
t Is bekend deur glossen vanaof de 9e eeuw. De taal beheurt tot de Keltiese talen en is verwaant mit t Iers-Gaols, t Bretons, t Kornies, t Manx en t Schots-Gaols. t Wörden eschreven in de Kumriese variaant van t Latiense alfabet.
De Kumriese grammatika en uutspraak is naor sekuur. De op twee nao langste plaotsnaam ter wereld is in t Kumries: Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. t Is n samenstelling die steet veur: "De karke van de heilige Maria in de luwte van witte haozebomen bie de dreikolke bie Sunte-Tysilio's rooie grotte."
Literaere teksten in t Kumries bestaon al sinds 1100. Op hejen is der n bleuiende literatuur in t Kumries.
Nörg
An 't begun van de middelieuwen vien ie Nurch of Norche in oorkondes. De oldste essen bij 't dörp bint op 650-750 nao Chr. edateerd. 't Naobijelegen Nörgerholt is een hiele olde bos, waorschienlijk uut de 9de ieuw. Umdet Nörg een karke had, de romanogotische Sunte-Margaretakarke, wördden 't de heufdplaatse van 't gebied det eerst 't karspel Nörg hiette en later de gemiente Nörg wördden.
Sisiliaanse Wikipedie
thumb|Logo van de Sisiliaanse Wikipedie De Sisiliaanse Wikipedie (Sisiliaans: Wikipedia ’n sicilianu) is n uutgave in de Sisiliaanse taal van de digitale ensyklopedie Wikipedie. De Sisiliaanse Wikipedie gung in oktober 2004 van start.
Nörg
Töt 1 jannewaori 1998 was Nörg een eigen gemiente, mit de bijbeheurende dörpen Veenhoezen, Ein, Ein-West, Peeist, Westervèle, Langel, Zuudvèle en Hoes ter Heide. Umdet Nörg aordig wat centerije kreeg veur onder meer de gevangenissen in Veenhoezen, de gasopslag bij Langel en de verscheiden netuurgebieden, was 't een relatief rieke gemiente. Sinds de gemientelijke herindieling van Drenthe in 1998 heurt Nörg bij de gemiente Noordenveld, in de maande mit de vroggere naobergemientes Paais en Roon.
Kumries
Geschiedenisse
De oudste nog bekende bronnen van t Kumries bin uut de 6e eeuw. De taal uut disse periode wördden oek wel Vrog-Kumries eneumd. Hiervan is niet zo veule overebleven. Van de 9e eeuw tot de 11e eeuw was dat Oud-Kumries. Van de 12e tot de 14e eeuw is dat Middel-Kumries. Daornao kömp t Moedern-Kumries, dat in twee periodes verdeeld kan wörden. Van de 14e tot de 16e eeuw n Vrog-Moedern-Kumries en daornao n Laot-Moedern-Kumries dat begun bie de Biebelvertaling van William Morgan in 1588.
Sisiliaanse Wikipedie
In febrewaori 2011 had t omdebie de 16.250 artikels en hadden 9.926 gebrukers der eigen an-emeld.
Nörg
Mit name nao de herindieling hef Nörg hum ontwikkeld töt forensenplaatse. In verholding töt 't antal inwoners is der niet veule wark. De mieste inwoners hebt 't wark in grotere plaatsen in de contreien, zoas Roon, Assen, Grunning of Drachten.
Nörg hef twee olde wiendmeules en vief brinken. Netuurgebieden bij 't dörp bint onder meer 't Norgerholt en 't Fochteloërvene.
Glanerbekke
250px|thumb|right|Glanerbekke in t Amstvenne. 250px|thumb|right|Glanerbekke in De Glanerbrögge. 250px|thumb|right|Brögge oawer de Glanerbekke tuskn Neerlaand en de Pruus. De Glanerbekke öf Mulderinksbekke is nen ziejstroom van n Deenkel. De bekke öntspröng in t Duutse deal van t Oamsven, net oawer de greanze met Neerlaand in t distrikt Borken in n dealstoat Noordrien-Westföale.
De bekke ström an n Neerlaandsen kaant van de greanze deur de gemeante Eanske. In de Eanskse niejbaawwiek De Eschmarke makket de bekke deal oet van de doar an-legde ekozone. Doarnoa vörm de bekke biej t dernoar vernöamnden De Glanerbrögge oawer ne längte van önnevear 2 km ne netuurlike greanze met de Pruus. De bekke mönd biej De Glaan in n Deenkel.
t Woaterskop Woaterskop Regge en Deenkel hef n gröt deal van de bekke restaureard. Hierveur he't woaterskop twea olde meanders an-kocht en öp t woatersyteam an-slötten en öp eankele ploatsen n niej kreunkelnd bekkeberre groawen. Wieter is der ne vistrappe an-legd (disse leg biej Oikos, nen wiek in De Glanerbrögge) en öp eankele pläkke laanks de euver wälskens metseld met nestelmöglikheaden veur n iesvoggel en n gealn kwikstoart öf grötten gealn kwikstoart.
Laanks de Glanerbekkewegge hef Natuurmonumenten ne nieje, breadere bekke an-legd as de hierveur nöamde bekke. Ok bint in dit niej an-legde deal n antal ziejkaanten met keaien dich-legd öm bodemerosie te veurkömmen. Oawer de nieje bekke bint twea bröggen an-legd, woareuver de Pruus leupend öf feetesnd binnen-goan kän wörn. Dit healn stök is in 2006 an-legd veur amfibieën as kikkern en kleaine woatersalamänder, met n hoop det der meardere seurte plänte goat greuien dee der veurhenne nich öf zoowat nich greuien, zoo-as de geale lisse, t woaterdreablad öf n vennewortel.
Herkenbosch
thumb|De Sint-Sebastianuskarke in Herkenbosch. Herkenbosch (Limburgs: Hirkebósj) is een dörp in 't midden van de previncie Limburg. 't Dörp ligt in 't oosten van de rivier de Maas en in 't zuden van Roermond, in 't dal van de rivier Roer. 't Het ongeveer 4.200 inwoners en heurt bie de gemeeinte Roerdalen.
't Was tot 2007 eein van de dreei kernen van de veurmalige gemeeinte Roerdalen, nou eein van de zes van de hudige gemeeinte Roerdalen. Tot 1991 was t deel van de gemeeinte Melick en Herkenbosch.
Maagien van Ie
thumb|'t Maagien van Ie
't Maagien van Ie (Nederlaands: Meisje van Yde) is een op 12 meie 1897 bij 't Noord-Drèentse dörp Ie evunden veenliek. 't Liek is van een maagien van een jaor of zestiene uut de Nederlaandse iezertied. Ze bevindt heur nou in 't Drents Museum in Assen. 't Maagien van Ie wördden veural bekend toen in 1994 heur gezichte in was ereconstrueerd wördden.
Viendplaatse
thumb|Börd bij natuurgebied De Hondstongen Lange tied hebt ze edacht det 't liek ofkomstig was uut natuurgebied De Hondstongen, körtbij Ie. In meie 2006 wördden bekend det dit niet de oorspronkelijke viendplaatse ewest hef. De twee ontdekkers waren hen törfstikken egaone in 't Stiefvene tussen Ie en Vreeis. Umdet ze daor niet muchen warken - 't gebied beheurde ja niet töt de eigen marke - besleuten ze 't liek te verplaatsen. Naozaten van de törfstikkers hölden 't verhaal lange tied geheim umme de name van heur veurolders niet te besmeuren.
Ooggetugenverslag
In meert 2009 stund der in 't Dagblad van het Noorden een artikel aover een vermiend ooggetugenverslag. De beide veenarbeiders die 't maagien evunden hadden, Hendrik Barkhof en Willem Emmens, zolden heur verhaal verteld hebben an 't wie mar heuren wol. Daor zol de twaalfjaorige buurjonge Piet Bennink bij ewest hebben, die der veur schoele een opstel aover eschreven zol hebben. Zien zeune Piet openbaorde dit warkien in 2009.
't Opstel vertelt det 't peerd van de beide arbeiders die dag op hol sleug, heur karre in 't water terechtekwaamp, en zij 't water van een pingoruïne in mussen um heur gerak uut de karre te redden. Daor zagen ze wat wat op 't eerste gezichte een stokkien leer of een jute zak leek, mar 't econserveerde liek van 't maagien bleek te wezen.
Uut later onderzuuk bleek 't opstel een vervalsing te wezen. 't Woord 'pingoruïne' det derin gebruukt wördt, was end 19de ieuw nog niet ingebörgerd en past ok niet in 't taalgebruuk van een schoelkiend. Ok wördt der een vuilnisbelte enuumd die pas in de jaoren twintig in gebruuk eneumen is. Toch hef 't Stiefvene waorschienlijk wal de viendplaatse ewest.
Wetenschoppelijk onderzuuk
C14-datering gef an det 't maagien van Ie tussen 54 v.Chr. en 128 n.Chr. estörven is. Op det moment was ze 1,40 m groot en een jaor of zestiene. Ze had een ofwieking an de roggenwarvels (scoliose), waordeur ze waorschienlijk wat kroem was en lichtkaans ok heukelde. In 2014 hebt onderzukers uut 't Duutse Mannheim een 3D-scan van 't veenliek emeuken.
In 2019 wördden bekend det der een umgevingsanalyse uutevoerd is deur Wageningen University & Research.
Doodsoorzaak
't Heufd van 't maagien is veur de helfte kaal escheuren en ze hef een baandtien mit een schoefkneup um de haals. Dit baandtien was oorspronkelijk een taillebaand en is niet eweven, mar vervaardigd mit de sprangtechniek, een hiel olde vlechttechniek. 't Is dreimaol um de haals ewunden en de kneup is onder heur linkeroor anetrökken. Der is een opening in de hoed baoven 't linkersleutelbien die 't gevolg kan wezen van een messteek. Waorumme ze um 't leven ebracht is, is niet wisse. 't Kan een straf ewest hebben, mar 't kan ok wezen det ze heur geofferd hebt.
Kroezeboom
thumb|Den kroezeboom bie Fleringen in Tweante.|359x359px
Homsterland
right|thumb|Lokoatsie van t Homsterland ien Grunnen right|thumb|t Olde waddenailand Homsterland mit de Kliefgraft blaauw tekend t Homsterland is n (kultuur-)historisch gebied dat zok lijt ien t noordwesten van t Grunnegse Westerkertier. Oorsponkelk wer t hele Westerkertier mit n part van de noudoagse gemeentes Achtkarspelen en Kölmerland der mit meend, moar vanôf de Middelieuwen wer dizze noam allend bruukboar veur t veurmoalege Waddenailand tuzzen de Lauwers, t Reitdiep en de Kliefgraft. Dit kleine gebied wer doe nog as apart Ommeland zien.
Kroezeboom
Den Kroezeboom is nen oalden eek met nen stamumtrek van 7,25 meter bie Fleringen in Tweante. Et is een van de öaldste beum op et Nederlaandse groondgebeed. Nöast den eek steet een Rooms kapelleken veur Maria. Den boom trekt völ bezeukers, umdat he tuske de 400 en 600 joar oold is, umdet et der heel heanig is en den boom op ne mooie stea steet. Et is ne geleefde stea um te trouwen. Ook majt der jongeleu gearn op de beankskes roondhangen.
Homsterland
Etymologie
Vrogger, ien de vrogge Middelieuwen, was de noudoagse pervìnzie Grunningen verdield tuzzen drie stammen: de Friezen ien t Westerkertier, de Saksen op de Hondsrug en ien Westerwolde en de Sjouken ien alles ten oosten en noorden van t Rietdiep. Dizze lèste groep wer ook wel de Hoegen of Hummers nuumd. De oldste noamen van t Homsterland binnen den ook Hûgmerki en Hugumarchi. Hier kin man uut konkludeern dat t wat betekent as land van de Sjouken of land grìnzend aan t land van de Sjouken: Hûg- of Hugu- is de noam veur de Sjouken en merki of marchi (wat woarschienlek t zulfde uutsproken wer, was doe n gongboare noam veur "grensgebied".
Schiedenis
Homsterland beheurt tot de oldste kultuurlandschoppen van West-Uropa. t Wordt al nuumd ien 786/787 as ene Gotrikus de abdij van Echternach wat land riekt aan overkaant van de Lauwers ien de gouw Hugumarchi ien n loeg dat Chinicwirde (Kenwerd) nuumd wer. Tot de aanleg van dieken om en bie 1100 noa Kr. toe haar t zeewoater vrij spel ien t gebied van noordelk Friesland en noordelk Grunningen. Middag en Homsterland vörmden hier natuurlieke eilanden.
Kroezeboom
Gebroek
Tusken et 16de en 17de joarhonnerd stund der een Hilligenhuesken. An wel of dit kapelleken wiedet was, is nich bekeand. In de tied van de Reformasie wörden alle Rooms-Katholieke tradisies verböaden. Et kapelleken wör ook daal höwwen. Nen roondtrekkenden preester, Hendrik Smithoes, blef toch hemelik met ne wage onner den boom eucharistiedeenste opvoren. Et wör ne bedevoartsstea veur Roomsken. Roond 1730 was et aflopen met de verearingen roond den kroezeboom.
Homsterland
Schiedenis
Om en bie 800 noa Kr. was t zulfs een van de dichtstbevôlkte gebieden van Nedderland. t Is bekend dat bieveurbeeld de wierde van Nijhoof al sikkom 2200 joar onôfbroken bewoond wordt.
Kroezeboom
Gebroek
In et 20ste joarhoonderd begunnen de leu wier geleuwige wearde an den kroezeboom te hechten. In 1909 höalden ze ne mis bie den boom um te vieren dat de H. Pancratiuskeark in Tubbig 100 joar doarveur weer teruw gevven was. In dat joar wör der ok weer ne kapel bouwd, in niejgotiese stiel. Dissen was wiedt an et Healige Harte van Kristus. Pastoor Von Bönninghausen leut een beeld van 1,50 meter hoog oet steen houwen. Dit steet sind 1971 in de St. Pankratiuskeark in Tubbig. Et kapelleken wör in 1944 weer ofbrökken en vervöngen deur ne neie, hoaltene kapel met vakwerkmuren.
Leaftied
Den boom wörd wal es skatt tusken de 1000 en 700 joar oold, mer det lik meer fantasie as woarheid. Fleringen wörd al in et joar 933 neumd, mer dat wil nog nich zeggen at den boom zo oald is. Boomkenners skatt um tusken de 400 en 500 joar oold. Op foto's van net noa den oorlog is te zeen at den boom nog nich deurmiddeln spletten was. Doaran is te zeen at he nog nich zo oold as wat wal es dacht wörd.
Homsterland
Schiedenis
Noadat om 800 toe de Lauwerszee ontstoan was wer Homsterland n waddeneiland, mit as heufdplak Nijhoof dat ien dij tied ook wel Suxworth ("Zuudwerd") nuumd wer. Sikkom 400 joar loater nam t aantel störmvloeden toe, woarnoa der n ringdiek om Homsterland toe legd wer. Hierdeur wer t eilandkarakter van Homsterland nog meer verstaarkt. t Doemoalege Homsterland beston uut drij kaarspels: Nijhoof, Ollehoof en Soaxum.
Kroezeboom
Onnerhoald
Et geet nich aait evven good met den Kroezeboom. Umdat den boom begun te splitten en doardeur in et middeln begun te rotten, hebt boomchrirurgen et slechte hoalt vortskraapt en de twee delen met iezeren pennen an mekaar veraankerd. Den kroes wörd met stoalkabels bie mekaar höalden.
Umdat et völle toeristen trekt en umdat der nog regelmoatig biejeenkomste höalden wordt, blif den boom ne belangrieke stea veur de umgewing. Um der nen boomchirurg bie te halen is geald neudig. Doarum hebt ze in Fleringen zölfs ne stichting opricht veur et behoald van den boom.
Homsterland
Schiedenis
Opmaarkelieks is dat ien t Homsterland geen heufdlingen opkommen binnen, zo as wel ien de aander Ommelanden beurde. Homsterland was ook een van de eerste gebieden dij n verbond sloot mit de Stad, ien 1366. Woarschienlek was de ienvloed van de stad zo groot dat dizzent de deurgrui van n lokoal geslacht blokkeerde.
Massachusetts
Massachusetts (sprek oet: massa-sjoe-sets), offisjeel et Gemenebest Massachusetts, is nen stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika.
Homsterland
Schiedenis
t Omkriezende land is over n lange periode op de zee herwonnen deur wierdenloegsters, munneks van t klooster van Auwerd, de femilie Teenstra (uut Ruugzaand) en tegenswoordeg de zielvesten (woaterschoppen).
Middag en Homsterland hebben as "Middag-Homsterland" de stoatus Nationaal Landschap (nasjenoal landschop) en binnen veurdroagen veur de liest van wereldaarfgoed van de Unesco.
Nedersaksisch L
Hier stoat woorden die of in 't Nedersaksisch mit L begunt oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord.
Nick Muller
Nick Muller (Deutekem, 2 meert 1992) is een Achterhookse journalist en schriever.
Hee studaeren Journalistiek in Zwolle en Nederlandse Taal en Cultuur in Amsterdam. Sinds 2012 is e redacteur bi-j HP/De Tijd. Veur dat tiedschrift schrif hee interviews. Ok schrif e veur tiedschriften als Playboy, Vogue Man en De Titaan.
In 2015 verscheen zien bloemlezing Gedichten die mannen aan het huilen maken, woarin onder meer Bennie Jolink zien mooiste gedicht te kennen gaf.
Man van Loschbour
300px|thumb|Skelet van de man van Loschbour 300px|thumb|Wår et skelet evünden isse
De man van Loschbour, ouk wel man van Loschbur, is en ungevear 8000 jår old skelet van en Homo sapiens üüt et Europääsk Mesolithicum. Et skelet is in 1935 evünden in Müllerdal, in de gemeynde Waldbillig in Luxembörg.
Geskiedenisse
Et skelet, det bynå kompleet is, weer evünden up 7 oktober 1935 onder en Abri up de rivyruvers van de Swarte Ernz. De man van Loschbour weer evünden döär amatöör-archeoloug en skoolmeister Nicolas Thill. Et skelet is nu te vinden in et Nationaal Museum van Natuurhistory in Luxembörg stad.
Leaven
De man van Loschbour was en jager-versamelaar. Vüürsteynen, gerei vöär et doden van wilde deren, bint by syn lichaam evünden. Wårskynlik was hee eyn van de lätsten in syn regio dee an jagen-versamelen deed, ümdet nye volker in et gebeed kwamen dee eyrder schepers waren as jager-versamelaars.
Volgens DNA-testen dee edåne bint in 2014 was et skelet van en man, dee ümskreaven wördt as 'a light skinned (white) individual' (intermediate huudskleur med en kans van 90%) med brun of swart hår (98%) en wårskynlik blauwe ogen (56%). Terwyl now 90% van de Europeanen melk drinken kan, kon hee det neet. Tun as hee üüt de tyd kwam, was hee tüsken de 34 en 47 jår old. Hee was sou'n 1,6 meter lange en wöög tüsken de 58 en 62 kg. Det gev en BMI van 22,7 töt 24,2.
Körtby de man an Loschbour bint de wårskynlike resten van en volwassen vrouwe evünden. De vrouwe is ekremeerd. Up de botten waren bewysen te vinden det et lyk ontvleist was.
Olderdom
De man van Loschbour leavden sou'n 8000 jår eleden. Et bint de oldste resten van en means evünden in Luxembörg. Syn Y-DNA haplogrup was I2a-M423*. Üüt DNA-testen üüt twey kusen was of te leiden det Westeuropääske jager-versamelaars souas de man van Loschbour byedragen hebt an et DNA van Europeanen, maar neet an det van lüü in et Midden-Ousten.
Diekhuzen
Diekhuzen kan verwiezen naor:
MD
MD is een ofkörting van:
Codepraoter
thumb|[[Navajo (volk)|Navajo-codepraoters in Australië, juli 1943]]
Een codepraoter is iene die een al dan niet kuunstmaotige taal prat die gebruukt wördt um berichten te coderen, te versturen en te ontvangen aover de radio of tillefoon. Zokke lu wördt vake inezet deur 't leger in oorlogstied.
Eerste en Tweede Wereldoorlog
De term wördt vandage de dag veural associeerd mit verscheiden Indiaanse volken die in de Eerste en Tweede Wereldoorlog deur 't Amerikaanse leger inezet wördden um berichten te versturen in heur moedertaal. 't Bekendst bint de Navajo. Heur taal wördden onder meer gebruukt um berichten te versturen tussen Amerikaanse troepen in de Grote Oceaon, zodet de Japanse troepen die niet kunden oflustern. Codepraoters wördden ok al gebruukt in de Eerste Wereldoorlog, toen 't Amerikaanse leger Choctaw-indianen inzette veur communicatie tussen de troepen. Aandere veurbielden van Indiaanse volken waoronder codepraoters eworven wördden bint de Cherokee, Lakota, Meskwakihaki en Comanche.
De Indiaanse talen die epraot wördden deur codepraoters hadden vake gien eschreven vörmen en waren veur butenstaonders slim lastig te leren. Daordeur waren ze geschikt um geheime berichten te versturen die de vijand niet much onderscheppen en ontsleuteln. De Duutse aoverheden, die wussen van de in de Eerste Wereldoorlog inezette codepraoters, stuurden véur uutbraak van de Tweede Wereldoorlog een team van dartig antropologen naor Amerika um Indiaanse talen te leren. Det kwaamp niet terechte, umdet de talen te veule variaties kenden um ze allemaole vluuiend te leren in de betune tied die der was.
Codepraoters was 't leger drokker op as op aandere vörmen van cryptografie, zoas geheimschrift. Indianen wie heur moedertaal as codetaal fungeerde kunden vake veule rapper en nauwkeuriger as de doedertied beschikbere codeermesienes berichten coderen en weer ontciefern. Gedurende de oorlog wördden der geriegels neie termen an de codes toeëvoegd en wördden der speciaole codes ontwikkeld veur specifieke missies, umme de kaans op ontciefering minimaal te maken. Veur begrippen waor de Indiaanse talen gien woorden veur hadden, wördden beschrievende termen uuteprakkezeerd. Zo was een tank in 't Comanche een 'schildpad', veur bommenwarper gebruukten ze 'zwangere veugel', een mitrailleur nuumden ze een 'typemesiene' en Hitler nuumden ze 'gestoorde blaanke man'.
De mieste Indiaanse volken kregen nao de oorlog veureerst gien erkenning veur heur wark. Pas in 1968 wördden ze officieel erkend veur heur diensten. In 1982 kregen de codepraoters 't Certificate of Recognition van president Ronald Reagan, die wieder 14 augustus 1982 uutreup töt Navajo Code Talkers Day.
Sardiese Wikipedie
thumb|Logo van de Sardiese Wikipedie De Sardiese Wikipedie (Sardies: Bichipedia in limba sarda) is n uutgave in de Sardiese taal van de digitale ensyklopedie Wikipedie. De Sardiese Wikipedie gung in april 2004 van start.
In meert 2015 had t omdebie de 4.800 artikels en hadden 8.630 gebrukers der eigen an-emeld.
Diekhuzen (Epe)
Diekhuzen (Nederlands: Dijkhuizen) is n buurtschap in de gemeente Epe, in de Nederlandse provinsie Gelderland. De buurtschap ligt twee kilometer ten noordoosten van t darp Epe.
VK
VK kan verwiezen naor:
Drekbak
thumb|250px|Een drekbak in 't park thumb|250px|Kliko (de grote ofvalbak veur buten) Een drekbak is een bak veur 't verzamelen van ofval, zoas pepier, plastic, karton, greunte en gao zo mar deur. Een drekbak kan verschillende grotes hemmen, je hemmen ze in 't klein veur bieveurbeeld op 't ketoor of in de badkamer (een prullebak), middelmaotjes veur in de woenkamer en grote drekbakken veur buten um al 't huusvuul in te verzamelen, één veur greunte, fruit en tuunofval (gft) en één veur resofval. As disse grote drekbakken vol zitten dan mu-j ze langes de straote zetten en dan koemen ze van de gemeente um de weke of um de twee weken langes um 't lege te maken.
Oek buten he-j vake drekbakken staon in bieveurbeeld de darpsstraote of binnenstad, in 't park of argens aanders. Disse drekbakken wonnen meestentieds emaak van metaal of kunsstof.
Bie een vuulstortplekke of in 't centrum he-j verschillende soorten van dit soort ofvalbakken staon, bieveurbeeld veur glas, pepier en oud grei.
Veur chemisch ofval ku-j 't spul in de chemobox kwakken.
Kentucky Fried Chicken
thumb|right|200px|Logo van Kentucky Fried Chicken thumb|right|200px|Laanden woer as KFC zit in et rood
Kentucky Fried Chicken (meesttieds ofkortt töt KFC) is een Amerikaans fastfood-bedrief met 16.000 vestigingen in 100 laanden. Et bedrief dut met frituurde hoonderprodukte. Rechtevoort vaalt et oonder de KFC Corporation. Et is ne franchiseketten.
Et heuwdkantoor van de KFC Corporation zit in Louisville in de Amerikaanse stoat Kentucky. Et bedrief is in 1952 egroondt duur Harland Sanders, den as vuural as Colonel Sanders bekeand wör. Hee köm in 1980 oet de tied, mer et bedrief gebrok zinnen foto nog aait in et logo en reklames.
Et bedrief is oonderwiel oawerkocht duur Yum! Brands, dee as ook Pizza Hut en Taco Bell hebt. Doarmet is det et grötste fastfoodbedrief van de wearld.
Rijnbarg
thumb|right|100px|Et woapen van Rijnbarg Rijnbarg (verolderd: Rijnbark; Duuts: Rheinberg) is ne Duutse stad in de deelstoat Noordrien-Westfalen in et distrikt Wesel. De stad hef 32.000 inwonners
Tiedens den Tachtigjoarigen Oorlog was Rijnberg ne Spaanse enklave, woarumme dufteg evochten is tussen et Spaanse leager en de opstaandelingen, zoas tiedens Maurits zienen veldtocht in 1597.
Noa den Tweeden Wereldoorlog was n groot kriegsgevangenenkamp bi'j Rijnbarg op-ezet deur de Amerikanen, woar wal 200.000 man in zat op-e-slotten.
Boshoek
Boshoek kan verwiezen naor:
Man (eilaand)
thumb|Laxey-waterrad Man is n eilaand in de Ierse zee. t Eilaand is zelfstaandig net zo as de Kanaaleilaann Jersey en Guernsey, mear vaalt oonder Brits Kroonbezit. Nöast t heuwdeilaand Man beheurn ook de tiedelik bewonbare eilaann Calf of Man, Chicken Rock, St. Patrick's Isle en St. Michael's Isle dr too. t Eilaand heurt nit biej t Verenigd Keuninkriek en t is ook nit bie de EU, mear de regering van t Verenigd Keuninkriek nemt de boetnlaandse belangn van t eilaand woar en is ook verantwoordelik vuur de verdeadiging van t eilaand. Stoatsheuwd is Keunigin Elizabeth II, den at de titel Hear van Man hef. t Bestuur is ne groodwettelike demokrasie.
Beskriewing
t Eilaand is 572 km² groot. t Ligt nit wied boetn de Solway Firth, nen inham in t laandskop tusken Engelaand en Skotlaand. Engelaand, Ierlaand, Skotlaand en Kumrië lignt ongevear eawn vear vort. In 2009 wondn dr 76.512 leu op Man, en dan vuural in de steadn an de kuste. n Heuwdstad, en ook n grötsten stad is Douglas.
Op t eilaand is n zacht zeeklimoat, duur de beskutte ligging. Duur de zachte weenters köant dr pälme gröain, ondaanks det t eilaand zo noordelik ligt.
t Heugste peunt is n boarg Snaefell (snee-heuwel) en is 621 meter hoge.
Sproake
Töt an de joarn '70 van t 20ste joarhoonderd wör dr op t eilaand ne Keltiese sproake sprökn: t Manx-Goals. An t eande van t 19de joarhoonderd kreegn leu in de smiezn det öare sproake an t oetstoarvn was, en richtn doarumme de aktiegroep Yn Cheshaght Ghailckagh op, den't t learn en oonderzeukn van de sproake op n heuger plan probeerdn te kriegn.
In 1974 köm Ned Maddrell, n lestn modersprekker van disse sproake oet de tied. Van um, en wat aandere leste sprekkers zeent toertieds opnames emaakt, en doarmet wordt rechtevoort wier sproaklesn egeewn. Alwier twee perseant van de inwonners keant non Manx-Goals. t Is de ennigste Keltiese sproake den't ne Engelse skriefwieze gebrok, umdet t in t 17de joarhoonderd vuur t eerst duur Engelstaligen wör op eskreewn.
t Manx wörd non wier op de skooln egeewn, umdet t as kultureel oarfgood bekeand steet, en nöast t Engels as offisjele sproake geeldt.
Geskiedenisse
In t viefde joarhoonderd wör t eilaand koloniseerd duur Ierse Keltn, mear later treukn dr ook Skotse Keltn hen. In t neegnde joarhoonderd heurdn t eilaand an de noormänne, dee't dr ne belangrieke oetvalsbasis van maakn vuur öare bootn. Ze deedn zik rap mengn met de lokale inwonners. De eerste noormänne kömn dr vuural um te plundern. Doarumme bouwdn de monnikn dee't dr toertieds öar klooster hadn hoge roonde skuultoorns van steen, dee'j ook völle in Ierlaand treft.
Net as in t Noorweagn van dee tied, wör dr in 979 n parlemeant in-esteeld: de Tynwald. Disn besteet nog aait, en keump eens in t joar tehope. De regearige van Man zegt doarumme de euldste, nit-oonderbrökne regearige van de wearld te wean.In Ieslaand is t zelfde an de haande, en dee beweart dus t zelfde.
Töt an 1265 was Man saamn met de Hebriden n eegn keuninkriek, det oonder Noorweagn völ. Noa n Skots-Noorsen Oorlog köm t töt an 1346 oonder Skots behear, en doarnoa oonder t Engelse. Mear de keuniginne van Engelaand hef allene mear de titel Hear van Man en löt t spul behearn duur nen goeverneur.
Bestuur
Man heurt nit bie de EU en ook nit bie t Verenigd Keuninkriek. De Britse regearige regelt wal t leager en de boetnlaandse betrekkings. t Eilaand hef zin eegne sosjale stelsels. Ook hef t ne eegne meunt, postzeagels en belastingstelsel.
t Woapn van Man is ne Trinakrie, wat n teekn van onofhaankelikheaid is.
Inkomstn
t Laand mut t hebn van laandbouw en viskerieje. t Toerisme op t eilaand neamp de leste tied of, woerduur't de industrie-niever opkeump. Duur t eegne belastingstelsel komt völle Engelse bedriewe "in naam" noar t eilaand, um zo de belasting te verleegn.
Weagn
Man hef n good weagnstelsel, met spoerlienn en ne eegne vlochthaawn. Vearder zeent dr veardeensten noar Ierlaand en noar Engelaand. Van ooldsher hef Man n histories openbaar vervoerstelsel, met völle oolde stoomlienn, elektriese trems en nen peardentrem.
Seend 1873 besteet de Manx Steam Railway, den't met historiese treinen oawer n smalspoer van 25 km van Port Erin noar Douglas rid. In Port Erin zit t Spoermuseum, met informasie oawer de geskiedenisse van de Manxe spoerlienn.
Averiest
thumb|300px|De doedestiedse gemiente Averiest in 1868 Averiest (Nederlaands: Avereest) is een veurmaolige gemiente in 't noordoosten van Sallaand. De gemiente ontstund in 1818 uut de gemiente Ommen en bestund uut de plaatsen De Vaort, De Balk en Old Averiest.
Nègentiende eeuw
De buurtschop Averiest hef in 't begun van de achttiende eeuw samen mit 't ten zuudwesten d'rvan elegen Ni'jlusen iene gemiente vörmd (gemiente 'Nieuwleusen en Avereest'). Op 1 juli 1818 wördden de gemientelijke begrotingen escheiden, mar nog töt 1833 hef Averiest in een personele unie mit Ni'jlusen ezeten, mit een gedielde borgemeister.
Twintigste eeuw
Ondaanks protesten uut 't westelijke diel van de gemiente Averiest (De Balk en Old Averiest), det een veurkeur har veur 't opgaon in 't körtbi'j elegen Stappest, bint alle plaatsen in de gemiente Averiest deur de gemientelijke herindieling bi'j Keuninklijk Besluut van 29 juni 2000 bi'j de gemiente Hardenbarg edaone. De gemiente Grambargen wördden bi'j 'tzölfde Besluut bi'j Hardenbarg evoegd. Deur de herindieling kwaamp d'r een end an haoste 200 jaor zölfbeheer van Averiest.
De name Averiest kump van 't beekien de Riest, det de grèenze vörmt tussen Oaveriessel en Drenthe. Vanuut Drenthe eziene lig Averiest 'Oaver de Riest'.
Italiaonse Wikipedie
thumb|Logo van de Italiaonse Wikipedie De Italiaonse Wikipedie (Italiaons: Wikipedia in italiano) is n oetgave in de Italiaonse taol van de digitaole ensyklopedie Wikipedie. De Italiaonse Wikipedie gung in jannewaori 2002 van start. Sinds begin 2013 het de Italiaonse Wikipedie meer as n miljoen artikels.
Bremen (deurverwiespagina)
Bremen kän twea dinge wean:
Barendrecht
Barendrecht is ne plaatse en gemeente in de Nederlaandse proveensie Zuud-Hollaand. In de gemeente wont 47.442 leu op ne vlakte van 21,74 km² (met 1,34 km² water). De gemeente lig op et eilaand Iesselmoond. Et is ene van de BAR-gemeentes en heurt bie de Stadregio Rotterdam en de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag.
Wonkernen
Nöast Barendrecht zelf ligt der in de gemeente nog de wonkernen Smitshook en de boerskoppen Carnisse, Barendrechtse Veer, Koodood, Middeldiek en Noldiek.
Boshoek (Nederland)
Boshoek is n buurtschap in de gemeente Epe, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt tussen Epe en Une in.
Alphen an den Rijn (gemeente)
Alphen an den Rijn (Nederlaands: Alphen aan den Rijn) is ne gemeente in den Nederlaandsen proveensie Zuud-Hollaand. Et ligt tusken Leiden, Gouda, Bodegrawen en Ter Oar. In 2014 wonden der 107.117 leu in de gemeente, op ne vlakte van 132,49 km², met 5,91 km² water.
De leu nemt an at de naam "Alphen" keump van et Romeinse castellum Albanianae, wat "wonstea an et witte water" beduudt.
Verleden
De gemeente Alphen an den Rijn ontsteund op den eersten januwoari 1918 tien as de gemeenten Alphen, Oarlaandervenne en Ooldshoorn bie mekaar edoan wörden.
Oge
thumb|Een [[nautilus, een inktvissensoorte, mit zien gattiescamera-oge]] thumb|Een [[slekke|slakke zien ogies]] 't Oge is een waornemingsorgaan (zintuug) daor aj mit kunt zien. Ogen neemt locht waor en zet det binnen zenuwcellen umme in electrochemische prikkels. Dizze prikkels wördt hen de harsens estuurd, waor de informatie ummezet wördt in een visuele waorneming.
Alphen an den Rijn (gemeente)
Verleden
Den oolden gemeente Alphen was ne hearlikheid, woervan as de besteurlike familie De Smeth ook op Reetveeld zat. Reetveeld was ne lieknamige gemeente dee in 1964 bie Woerden köm. Doarumme wör et ook wal es Alphen en Reetveeld neumd. In 1964 köm der ook een deel van de gemeente Zwammerdam bie. De rest van dee gemeente wör bie Bodegrawen edoan.
Oge
Mèensen en wieduut de mieste diersoorten hebt ogen. Bij ienvoldige meercelligen bestiet een oge uut niet meer as lösse, lochtgevulige cellen, of uut koelties mit lochtgevulige cellen, daor as de organismes in kwestie niet of nauwelijks een bield mit kunt vörmen. Bij hogere diersoorten is 't oge een hoogontwikkeld orgaan, zoas de facetogen van insecten of de mit een lens uuteröste ogen van gewarvelden en inktvissen.
Alphen an den Rijn (gemeente)
Verleden
Op den eersten januwoari van 2014 zeent de gemeentes Alphen an den Rijn, Boskoop en Rijnwoolde samen egoan as ne nieje gemeente Alphen an den Rijn.
Wonkernen
De grötste wonplaatse in de gemeente ois de stad Alphen an den Rijn, Oarlaandervenne, Benthuzen, Hazerswoolde-Doarp, Hazerswoolde-Rijndiek, Kooldekaarke an den Rijn, Ooldshoorn en Zwammerdam.
Oge
Niet alle dieren neemt de wereld in dezölfde kleuren waor. Ie hebt dieren die ultraviolet locht kunt waornemen (wat 't mèenselijke oge niet kan); bij aandere dieren ontbreekt de cellen veur bepaolde kleuren. Veur zowied bekend bint de eerste ogen ontstaon tiedens de Cambrische uutbarsting, de "oerknal van 't lèvend". Van veur die tied bint der gien fossiele bewiezen veur ogen evunden.
Rottum
Rottum kan verwiezen naor:
Laorstraote
Laorstraote (Nederlands: Laarstraat) is n buurtschap in de gemeente Epe, in de Nederlandse provinsie Gelderlaand. t Ligt tussen Epe en Emst in.
ZO
ZO is een ofkörting van:
Ripuarisch
't Ripuarisch is de saomenvattende term veur de Middelfrankische dialecten dee veurnaomelijk in 't zujen van de Duutse staot Noordrien-Westfaolen espreuken worren, en zich kenmaarken deur bieveurbeeld de tweetonigheid, zoas 't Limburgs dat ok het. We kunnen daodeur 't Ripuarisch as 't Middelduutse breurtsie van 't Limburgs zien. 't Heufddialect van 't Ripuarisch is 't Keuls, één van de aore grote dialecten is 't Aokens. In 't uterste zuudoosten van Nederlangds Limburg, (Karkraoje, Bocholtz, Simpelveld, Lemiers en Vaols) praoten ze ok Ripuarische dialecten, en ok in 't noorden van Neubelgien (Eupen en umgeving).
De grens mit 't Limburgs wort evormd deur de Benrather Linie - dit is een staarke isoglosse. Toch bin veul Ripuarische dialecten veur Limburgers goed te verstaon. De verwantsjap tussen de twee taolen komt deur de Keulse expansie: de export van taolelementen uut 't dialect van Keulen naor 't westen, vanwege 't anzien van de stad.
Belangrieke taoleigensjappen bin 't vele gebruuk van de ng-klank, veural waor 't Hoogduuts en Nederlangds -nd hebben, dus 'vingen' en 'anger' veur t Nederlaandse 'vinden' en 'ander', en 't vertalen van de Hoogduutse en Nederlangdse g in j.
Loobrink
Loobrink is n buurtschap in de gemeente Epe, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt één kilometer ten oosten van t darp Emst, halverwegen t Apeldoorns Kanaal.
Codewisseln
thumb|300px|[[Zuud-Afrikaanse kiender. In Zuud-Afrika hej veule talen. Engels, een prestigieuze lingua franca in 't laand, is van de miesten niet de thuustaal. Codewisseln is in dizze umstaandigheden aordig gebrukelk.]] Codewisseln of codeswitchen is 't taalkundige begrip veur wanneer sprekers in de loop van een gesprek henne-weer-denne gaot tussen ien of meer talen, taalvariaanten of registers van een taal. Zok wisseln kan gebeuren van de iene op de aandere zin, binnen ien en dezölfde zin, of zölfs deur woorden te gebruken die bestaot uut elementen van meer as iene taal. Veur codewisseln kunt der een hiele bulte verschillende redens wezen, beveurbield det een bepaolde taal geschikter of makkelker evunden wördt veur een bepaold onderwarp, dej wat anhaalt in een aandere taal, dej oe wilt anpassen an mèensen um oe hen, enzowieder.
Veur eerst wördden de term code-switching in drok gebruukt in 't boek Language of the Sierra Miwok (1951) van de Amerikaanse taalkundige Lucy Shepard Freeland. Midden twintigste ieuw wördden codewisseln deur veule academici eziene as niet barre netties taalgebruuk. Sinds de jaoren tachtig is 't gebrukelker ewörden um 't te zien as een normaal, netuurlijk gevolg van meertaligheid.
Veule Nedersaksische sprekers doet an codewisseln mit det ze op idiosyncratische (veur iederiene aandere, en ok veur de spreker zölf niet hieltied gelieke) menieren henne-weer-denne schakelt tussen Nedersaksisch en Standaardnederlaands. Behalve mit ofnemende beheersing van 't Nedersaksisch kan det dermit te maken hebben det Nedersaksisch vake niet eziene wördt as een taal, mar as een dialect van de standaardtaal of, negatiever, een verbastering daorvan. Aj niet 't idee hebt dej een taal praot, is der ok gien streven umme die taal goed of verzörgd te gebruken.
Ben Feringa
thumb|Ben Feringa
Bernard Lucas (Ben) Feringa (Barger-Kompas (gemiente Emmen), 18 meie 1951) is een Drèentse scheikundege. Hi'j is hoogleraar an de Rieksuniversiteit Grunning.
In 2016 kreeg hi'j samen mit Jean-Pierre Sauvage and Fraser Stoddart de Nobelpries veur scheikunde.
Ben Feringa woont in Eel-Potterwold.
Liest van Engelse woorden mit n kontinentoale verbondschop mor n aandere betaikenis
thumb|300px|Dialekten rond de Noordzee Dit is n liest mit Engelse woorden mit n kontinentoale verbondschop, môr n aandere betaikenis. Mit kontinentoal worden de Zuud-Germoanse varianten bedould dij op t vaste laand proat worden, dus mit aander woorden, de dialekten van de Benelux, Duutslaand en de Alpenlanden. Deurdat t Engels zok op n aailaand ontwikkeld het en ienvlouden van aal kanten kwammen, het t Engels veul woorden dij vrouger n aander betaikenis haren en nou net even wat aans betaikenen as dat t oorspronkelke woord was. Op t vaste laand het man voak nog wel t oorspronkelke woord ien zien betaikenis.
Gerard Stout
Gerard Stout (Emmen, 1950) is een Drèentse schriever. Hi'j stund bekend as ien van de miest productieve Drèentstalige schrievers; sinds 2014 schrif e uutslutend in 't Nederlaands. In 2009 wun Stout de Streektaalpries van 't Dagblad van het Noorden veur zien novelle In Paradisum.
In 1985 begunden Stout vertellegies te schrieven, die mit name in Drèents literair tiedschrift Roet verschenen. Vanof 1987 besprek hi'j streektaalliteretuur veur 't Dagblad van het Noorden. In 2005 richtten hi'j een uutgeveri'je op, Ter Verpoozing, daoras boeken verschient in 't Drèents en Nederlaands.
In 1999 kreeg Gerard Stout de SNS Cultuurpries van Drenthe veur literatuur. In 2009 wördden hum de Streektaalpries van 't Dagblad van het Noorden uutelangd veur zien novelle In Paradisum, eerst in eigen beheer uutekomen (2008) en een jaor later bi'j Het Drentse Boek.
In 2011 kwaamp 't voestdikke egodocument Ningtien uut. In 't aoverzichtswark Drentse Letteren (2017) nuumde Rouke Broersma dizze roman 'het beste Drentse boek ooit. [...] De hoofdpersoon, Johannes de Mens, sleept ons fietsend, treinend, vliegend, mee van hot naar haar, vooral naar haar en dat is enerverend, hilarisch en hartverscheurend' (p. 130).
In 2014 wun Stout de Grote Culturele Prijs van Drenthe, de belangriekste culturele oeuvrepries van de pervincie. Rond dizze tied kwaamp hij in opspraok, umdet hij bij meerdere gelegenheden in 't openbaar verkondigde det 't Drèents niet meer belangriek was en niet an kiender deuregeven mus wörden. Hij zegde zien abonnement op Drèents letterkundig tiedschrift Roet op en stapte aover op 't uutslutende gebruuk van 't Nederlaands veur zien schrieverije. Zien opmarkings aover 't Drèents kwamen hum op een roppige reactie te staon van veurzitter van 't Huus van de Taol Anne Doornbos. Die nuumde 't onbegriepelijk det Stout de Culturele Pries aneneumen had, en reup hum op um uut de jury van de Streektaalpries van 't Dagblad van het Noorden te stappen.
ZW
ZW is een ofkörting van:
Rotstergaast
thumb|Ligging Rotstergaast Rotstergaast is een dörpien in et zuudoosten van de gemiente De Friese Meren in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Et leit in et oosten van et Tjeukemeer, en had in 2004 omdebi'j 200 inwoners. Et beheurde tot 2014 tot de vroggere gemiente Scharsterlaand.
In de naeme verwiest gaast naor "heugte" en verwiest Rotster naor Rottum. Vrogger woonde d'r in dit gebied vissers die op de Kuunder veerden. Now is et veural richt op de laandbouw. Et karkhof mit ien van de klokkestoelen in Frieslaand leit op een heuveltien.
D'r bin gien schoelen, de kiender gaon in Jehannesge naor schoele. In de oolde schoele van Rotstergaast woont keunstener Alard Elout.
Houtribdiek
thumb|Houtribdiek thumb|Iesselmeer mit drekt links van t midden de Houtribdiek
De Houtribdiek (oek wel bekend as: Markerweerddiek of Diek Enkhuzen-Lelystad) is n waoterkering in Nederlaand. De diek (feitelik n dam) is an-eleegd tussen 1963 en 1976 en scheit t Iesselmeer van t Markermeer. De 26 kilometer lange diek was bedoeld veur de inpoldering van t zujelike gedeelte van t Iesselmeer tot de Markerweerd, mer in 2003 hebben ze besleuten dat ze disse Flevopolder niet meer gaon anlegen.
Over de diek ligt n weg die de stejen Enkhuzen (provinsie Noord-Hollaand) en Lelystad (Flevolaand) verbient. Disse weg is onderdeel van de N302 en misschien in de toekomst van de N23. Veur de scheepvaort bin der dree sluzekomplexen: de Krabbersgatsluzen (beroepsvaort) en t Navidukt Krabbersgat (rekreasievaort) bie Enkhuzen, en de Houtribsluzen bie Lelystad. t Navidukt bie Enkhuzen is n kombinasie van n sluze mit n aquadukt en maakt t meugelik dat scheepvaort en wegverkeer mekaar kunnen krusen zonder dat ze last van mekaar hebben. Naost de Krabbersgatsluzen en de Houtribsluzen liggen spuisluzen die neudig bin veur de regeling van t waoterpeil in t Markermeer en Iesselmeer. Ongeveer halverwegen de diek ligt de uutwiekhaven Trintelhaven.
Der is n projekt Marker Wadden waorbie der n stel natuureilaanden an-eleegd wörden ten zujen van de Houtribdiek. Naor verwachting beginnen ze in 2016 mit dit projekt.
De gemeente Lelystad gaf de weg over de diek de naam Markerweerddiek. Offisieel wördt hiermee allinnig t gedeelte van Lelystad tot an de provinsiegrens an-eduud. De naam wördt liekewels oek veur de hele diek gebruukt.
Busdiensten
In 1976 wördden deur de Flevodienst voort busliende 56 over de diek in gebruuk eneumen tussen Lelystad en Enkhuzen. Disse busse ree deurdeweeks tien keer per richtige, zaoterdes negen keer en zundes en op feestdagen zeuven keer per richtige in n patroon van een keer in t ure of een keer in de twee uren. Vanaof 1981 wördden de liende as busliende 146 deur de Verenigde Autobus Diensten (VAD) erejen (de Flevodienst was in de VAD op-egaon) en had n onregelmaotige dienst, mit n amparte zoemer- en wienterdienst. Zoemers was t zelfde as veurheer mit liende 56, swienters wördden der op alle dagen zeuven keer per richtige erejen (in t weekeinde mit laotere ritten as deurdeweeks, zundes weer laoter as zaoterdes). Vanaof 1988 wördden dit liende 150 die in Lelystad vanaof t nieje treinstasion gung in de plaotse van t Noorderwagenplein. Liende 150 ree deurdeweeks tien keer per richtige in de zoemer, en swienters n keer of achte; zaoterdes negen keer respektievelik zeuven keer en zundes zeuven keer per richtige (zoemer en wienter). In 1994 wördden de VAD onderdeel van t nieje Midnet. Naodat de bevoegdheid van disse liende in 1998 overgung naor de provinsie Noord-Hollaand (de konsessie van Midnet veur Gooi en Vechtstreek), wördden der alsmer meer eschrapt in de dienstregeling. Sinds desember 2008 is der allinnig nog mer n busliende veur schoelkienders een keer per dag n rit hinneweer over de diek.
Over-Ysselsche Boere-Vryagie
right|250px|thumb|Veurziede van de Over-Ysselsche Boere-Vryagie, edrokt bi'j Joost Broersz in Amsterdam, 1641. De veurziede is in 't Nederlaands: 't stok was veur een westers publiek bedoeld. De Over-Ysselsche Boere-Vryagie is een boerenklucht uut de eerste helfte van de 17e eeuw, deur een niet enuumde schriever eschreven in Zuud-Sallaands dialect (waorschienlijk van Dèventer of umgeving). 't Is 't ienige wark in zien soort in 't Nedersaksisch van Nederlaand van veur de 19e eeuw, mit de meugelke uutzundering van de klucht Lukevent (uut de Achterhoek of 't Westfaolse grèensgebied) en de VVestphaelsche To hooupe Kallinge (Westfaals deur een (oost?-)Nederlaander eschreven, mit meugelijke Nederlaands-Nedersaksische invloed). 't Is ok de belangriekste veur-19e-eeuwse weergave van een Oaveriessels dialect.
Inhold
De klucht bieldt de grofheid en stiemsheid van 't boerenvolkien uut. De personages neemt heur gien blad veur de mond: "ze hebt sich zo besettene lief, ze zollen sich wal oete eyrze vretten." De boerse koppigheid blek as een trouweri'je haoste niet deurgiet, umdet de olders van de broed weigert um iene veerze méér as broedsschat te gèven.
Lubbert dreigt ten kriege (in 't leger) te gaon as hi'j Zwenne niet mag trouwen. De pastoor (domeneer) wördt d'rbi'j ehaald en löst mit zien netuurlijke gezag de stried op.
Taal
right|400px|thumb|Begun van de Over-Ysselsche Boere-Vryagie, uut Niederdeutsche Bauernkomödien (Jellinghaus, 1880). Titel en tenielanwiezings zoas 'Eerste bedrijf' bint in 't Nederlaands. De titel van de klucht plaatst 't wark in de pervincie Oaveriessel. De taalkundige en hooglerer Nedersaksisch Klaas Heeroma mienden (1958) det de taal die de personages gebruukt (behalve de Hollaandsig praotende pastoor), wis op Dèventer en umgeving. Dit is de ienige umgeving daoras alle taalkenmarken te plaatsen bint. Vörmen as nich en hous (uutspraoke 'hoes') in plaatse van 't tegenswoordige Sallaands niet en huus kunt wiezen op een vrogger stadium van de taal.
Heeroma besprek onder meer de veurnaamwoorden ons en u (uutspraoke 'oe'); voltooide dielwoorden mit prefix -e (eworden, eholpen), 't Saksisch ienheidsmeervold (se bint), umlaut in de verkleinvörms (eppelken, vetken), de verkleinvörm -ken, en 't woordgebruuk.