cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1370
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1370
29 febrewaori
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 29 febrewaori
Europa
Europa kan naor meerdere zaken verwiezen:
Ries
Ries kan verwiezen naor:
28 febrewaori
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 28 febrewaori
1369
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1369
1 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaots op 1 meert
Kluus
n Kluus kìn verwiezen noar:
Madonna
Madonna ken meerdere betaikenissen hebben:
1185
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1185.
2 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 2 meert
1371
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1371
Wierde
Wierde kin verwiezen noar:
1372
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1372
1373
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1373
1374
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1374
3 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 3 meert
1375
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1375
Riest
De benoamen riest ken verwiezen noar:
4 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 4 meert
1376
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1376
Loenen
Loenen kan verwiezen naor:
Grunnegs B
Grunnegse woorden dij begunnen mit B oet t Grunnegs woordenbouk
Grunnegs A
Grunnegse woorden dij begunnen mit A oet t Grunnegs woordenbouk.
Admis
STD
Kaste
Een kaste is een meubelstuk veur 't opslaon van gebruuksveurwarpen. De meeste kasten hem horizontaole schappen.
Der bin verschillende soorten kasten, vake eneumd naor 't soort van veurwarpen wat derin edaon wonnen, bieveurbeeld:
Een kaste kan oek een gymzaolattribuut wezen: kaste (gymmestiek)
Garven
Garven of Gaarven (Nederlands: Gerven) is n bosgebied in de gemeente Putten. t Leit in t zujen van Hunen, an de grens mit de gemeente Niekark.
Haorenkarspel
Haorenkarspel is ne veurmaolige gemeente in de regio West-Freeslaand in de Nederlaandse provinsie Noord-Hollaand, en ligt daor in et olde gewest Westflinge. De gemeente had ne oppervlakte van 54,84 km² (waorvan 9,30 km² water). De gemeente is op 1 januari 1990 ontstaon deur de vroggere gemeenten Sint Meerten, Warmenhuzen en de olde gemeente Haorenkarspel samen te vogen.
Sinds 1 januari 2013 is de gemeente Haorenkarspel op-egaon in de ni'je gemeente Schagen.
Darpen binnen de veurmaolige gemeente
(Schuun eschrevven: in de Westfrese benaming)
Haorenkarspel as plaatse
Tot in de 20ste eeuwe was Haorenkarspel ok nen plaatsname, rund 1295 wierd der nen terp an-elegd naobi'j Tuitjenhorn, t laand waorop den terp stond was in hende van de Abdi'je van Egmond maor dee gaf t in bruukleen an de Heren van Egmond, dee neet lange daornao verklaorden dat t gebeed vri'j was um in te gaon wonnen. En wierd t n hering eneumd. Daornao kwam op den terp n karkjen te staon met wat huze, maor wieter in de tied ging dee karke wier vort. De wonplaatse zelf wierd in de 20ste eeuwe um-edoopt naor Karkbuurte. De name van de gemeente kump van de herneumde wonplaatse.
Zuud-Hollaans volkslied
't Zuud-Hollaans volkslied geet as volg:
Dikmelk
thumb|Dikmelk mit stoofperen Dikmelk of hangop is n melkprodukt dat vaak as naogerecht egeten wort. t Wort emaakt mit karemelk of joggert en wort vaak ok vergeleken mit n dikke yoghurt. t Is n gerecht dat veural vrogger vaak egeten wier en veural thuus emaakt wier, tegenswoordig is t ok kommersieel te verkriegen. t Is n typies Nederlands produkt dat enigszins vergeliekbaor is mit Griekse joggert, ok n soort joggert die op-ehongen wort um in te dikken mar n hoger vetperzentasie het.
Helderbuurt
Helderbuurt (Nederlands: Hell) is n boers gebied (buurtschap) in de gemeente Putten, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Leit tussen Putten en Niekark, ten westen van Hunen.
Doarle
Doarle is n doarp in de gemeante Heldern in de Nederlaandse proveensie Oaveriessel. t Hef roem 1.400 inwonners (in 2005). Doarle lig zoowat neegn kilometer ten oostn van Heldern.
Curitiba
Curitiba is esticht in 1654 en kreeg op 29 meert 1693 de titel 'dörpsgemiente'. In die tied was Curitiba nog bekend onder de naam "Nossa Senhora da Luz dos Pinhais". In 1721 werd de naam veraanderd naor Curitiba daankzi'j de duzenden pienbomen die in 't gebied staot. In 1853 werd de staot São Paulo op-edield in twie stukken. Curitiba, dat in 1842 stadsrechten ekregen ad, werd de eufdstad van 't ni'j evormde Paraná. Veural in de leste twie eeuwen werd Curitiba overspoeld mit Europese immigranten van veural Duutse, Poolse, Italiaanse en Oekraïense oorsprong.
Onomatopee
Onomatopeejn of klaanknoabootsingn hebt n naamn van t geluud dat t ze maakt. Alle haandelinge dee geluud maakt köant oonder onomatopeejn valn. Zo he-j bevuurbeeld slurpn, slikn, klopn, enzovoort.
Oonder andere biej veugelnaamns keump dit vaake vuur. Vuurbeelde zeent n koekoek, n grutto en n tjiftjaf.
5 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 5 meert
Hoef (Putten)
Hoef is n plattelandsgebied (buurtschap) in de gemeente Putten, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Leit an de westkant van de provinsiaole weg tussen Putten en Niekark.
De Veenhuus
thumb|250px|Ligging van De Veenhuus De Veenhuus is een buurtschap in de gemeente Niekark, in de Nederlanse previnsie Gelderland. De buurtschap leit kortbie de buurtschap Holk, in 't westen van de stad Niekark, an de Bunschoterweg.
1378
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1378
Heurne (Berkelland & Bronckhorst)
Heurne is ne buurtschop dee veur een deel in de gemeente Berkelland lig en veur een ander deel in de gemeente Bronckhorst, in de Nederlandse previnsie Gelderland. Heurne had in 2005 zo'n 180 inwonners. De buurtschop Heurne heurn vrogger bi'j Reurle.
Wetenschop
Wetenschop is de benaeming veur et weten van de meenske, veur de organiseerde kennis in de saemenleving, en veur de organisaosie van de wetenschop. Kot saemenvat is wetenschop et streven van de meensken om te weten te kommen of iets waor of onwaor is en is baseerd op feiten die uut eerder onderzuuk bin votkomme.
Et begrip wetenschop stamt volgens Van Dale uut 1300, en is lichtkaans ofkomstig van et Germaans. In et Latien hiet et scientia (kennis), hiervan is de Engelse naeme science ofleided. Hiel in et algemien kan d'r ok over wetenschop spreuken wodden as 'et weten', of 'de kennis'. Meerstal wodt d'r liekewel op 'e specifieke methode doeld, om tot die kennis te kommen, zoas hierboven vermeldt staot.
Emmen (deurverwiespagina)
Emmen kan verwiezen naor:
Nachlampjen
Een nachlampjen is een lampe dee naos ene zien berre steet. Vake wonnen 't gebruuk um een boek te lezen, of veur kienders dee bange bin in 't duuster. Vrogger wönnen een blaker gebruuk as nachlampjen, umdat ze vrogger nog gien elektriciteit hannen. 't Nachlampjen is verkriegbaor in verschillende vormen en maoten. De starkte van 't lampjen in een nachlampjen is meestentieds neet zo heel stark (vake 20 watt of lochter).
Holk
thumb|250px|Ligging van Holk Holk is een gehucht in de gemeente Niekark in de Nederlanse previnsie Gelderland. Holk leit tegen Niekark an en oengeveer zeuven kilemeter in 't noorden van Amesfoort.
1379
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1379
Portugal
Portugal (in 't Portugees: República Portuguesa) is 't meeist westelijke laand van continentaol Europa. 't Beslaot zo'n 16 percent van 't Iberisch schiereilaand, dat wieder tot Spanje beheurt, Portugals eeinigste buurlaand. Portugal is een oetsproken maritiem laand, met een lange Atlantische kust.
Tot Portugal beheuren ok de eilaandengroep de Azoren en 't eilaand Madeira, met de eilaandengroep van de Ilhas Selvagens, alle legen in de Atlantische Oceaan. Sinds 1986 beheurt 't laand tot de Europese Unie. Portugal is ok 'n stark toeristisch laand.
Terwolde
In 't centrum van 't darp steet de uut de 16e eeuw stammende darpskarke, die veurzien is van muurschilderingen.
Purrik
thumb|right|150px|Frambozenpurrik Purrik of purk is een naogerech dat vake zeut van smaak is, en op baosis van melk of meelpredukken of maïzena, meestentieds in de vorm van custardpoeier of gelatine. Je kunnen purrik 't best mit een lepel eten. Pudding is voch, melk of vruchensap, dat ebunnen wonnen mit een geleermiddel. As geleermiddel wonnen een eiwit gebruuk, eventueel an-evuld mit zetmeel.
7 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 7 meert
8 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 8 meert
Kluus (woonderij)
thumb|right|250px|Kluus van Waarfhoezen Een kluus is een klooster mit môr ain monnik of zuster.
De monnik ien n kluus wordt n kluzenoar of kluusbruier nuimd. n Bekende kluus is de kluus ien Valkenbörg, dij nait meer bewoond wordt en te bezichtigen is. n Veurbeeld van n bewoonde kluus is de kluus van de Onze Laive Vraauw van de Besloten Toen ien Waarfhoezen, ien t noorden van Grunnen.
Ien vrougere tieden was veur sommege geleuvige monniken of nonnen ôfzunderen oet de wereld ien de wildernis gain meugelkhaid; zai lieten zok binnen heur gemainschop inmetseln of opsloeten. Dit soort kluzenoars en kluzenoaressen worden reklusen nuimd. Der binnen nog n poar mìnsken dij zo leven.
Aider
right|250px|thumb|Aider tuzzen Tönning en Eidersperrwerk De Aider is n revier in Sleeswiek-Holstain ìn is mit 188 kilometer de laankste revier in de noordelke dailstoat. De revier vörmde veur om en bie 1000 joar de noordgrènze van t Duutse riek mit t Heertochdom Sleeswiek. Tegenswoordeg vörmt de Aider de grènze tuzzen de regio's Ditmaarsen en Noordfraislaand. Hai begunt bie Wattenbek (bie Nèjmunster) en stroomt noordwestelk om vervolgens bie Wezzelboernekoog de Waddenzee in te stromen.
10 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 10 meert
9 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 9 meert
Trompet
thumb|400px|n trompet n Trompet is n koppern bloasinstremeant, wa'j köant bespöln duur de lipn teegn t moondstukke te zetn en ze loatn triln duur te poesn. Ofhaankelik van wovölle krach a'j zett, keump dr nen heugerden of leegerden toon oet. Dus hoe sneller at oew de lipn trilt, des te heuger t geluud. n Trompet hef n heelder en hoog geluud. Doarumme wördt'e biej t skoarpe kopper erèknd. Meestieds is n trompet in Bb estemd. n Ofstaand van t moondstukke tot an n beker is um en noabiej de 50 cm. Mear a'j n buis oetrolt, kom iej wal an n meter of aanderhalf. An n n buis zitt dree ventieln. Dee mu'j indrukn um nen aandern toon te kriegn in kombinasie met verhoging of verleging van de lipspanning.
Gebroek
n Trompet wörd in völle soortn muziek gebroekt: oonder mear in jazz, klassiek, reggae, ska. t Is n vast instrumeant in bloasorkestn, kapeln, harmoniejn en fanfares.
De Haule
De Haule kan verwiezen naor:
13 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 13 meert
12 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 12 meert
Waopenvelde
Waopenvelde (Nederlands: Wapenveld) is n darp in Gelderland op zo'n tien kilometer van Zwolle vandaon. t Darp völt onder de gemeente Heerde. t Darp had in 2004 6.080 inwoners.
t Darp ligt tussen de rivier de Iessel en bossen van de Veluwe die t darp n wisselend karakter gaeven. In t oosten he'j de weilanden en de akkers, en an de westzied de bossen waor ie kuieren en fietsen kunt. t Darp hef n groot antal winkels, terwiel der n antal nieje uutbreidingen op de stapel liggen. De bienäme van de Waopenvelders is al tieden lange De Padden. t Darp Waopenvelde bestiet uut n kern van huzen en winkels veur t grootste gedeelte ebouwd zo rond de jaoren 1960-1980. In t darp stiet ok n meule mit de näme De Vliet.
11 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 11 meert
1388
thumb|249px|Reumskönning Wenceslaus en zien vrouwe Sofie
Langs de Vecht en d'oude Rijnstroom
Teks
Langs de Vecht en d'oude Rijnstroom Strekt zich wijd het Stichtse land. Wilibrord ontstak uw fakkel, Die ons blusbaar verder brandt; Waar 's Lands Unie werd geboren, Utrecht, hart van Nederland!
Grunnegs-Oostfraise veurnoamen
Grunnegs-Oostfraise veurnoamen binnen noamen dij van oldsheer geven worden aan kinder in Grunnen en Oostfraislaand. Zai stammen al oet de Middelaiven, de tied dat Grunnen en Oostfraislaand nog Fraistoaleg waren. De Grunnegs-Oostfraise noamen binnen dus aigelks Oostlaauwers Fraise noamen. Doarom is t ook nait zo vrumd dat dizze noamen ook veurkommen in t Selterlaand. In Grunnen worden dizze noamen tegenswoordeg veuraal nog geven in t Oldambt en op t Hoogelaand.
Westlaauwers Fraise noamen binnen binoa t zulfde, môr ìndegen in stee van op n -o maisttieds op n -e. Bieveurbeeld: Anno (Grunnegs) - Anne (Frais), Fokko - Fokke, Edo - Ede, enz.
Nienoord
Nienoord is n börg in Laik.
Wiendwiezer
Een wiendwiezer is een instrement um de richting van de wiend mee te bepaolen.
Meestentieds besteet 't uut een metalen plaote dat vrie beweegbaor is um een verticale as hinne. 't Wonnen op een hoge plekke eplaos, en deur de wiend zal 't in een bepaolde richting edreid wonnen, de zogenaamde wiendrichting. Onder de wiezer is vake een liggend kruze an-ebröch, waoran of-elezen kan wonnen wat de wiendrichting is.
Nienoord
In de börg is tegenswoordeg t Natsjonoal rietuugmuseum vestigd. n Andere zainsweerdeghaid is de schelpengrot dij zoch bevindt in n gebaauw in de rozentoen.
Locht (straoling)
duum|Locht Locht is et diel van et spektrum van elektromagnetische straoling daj' mit et oge zien kunnen.
Nienoord
Bie de börg heurt n omvangriek laandgoud dat grotendails mit bos beplant is. In t bos is n familiepaark (grode speultoen) mit de grootste modeltrainboan van Europa baauwd. Doarnoast is der n subtropisch zwemkestail dat ook de noam Nienoord droagt.
Wiendwiezer
Veur verfraoiing krieg 't plaotjen vake een vorm, meestentieds is dat een haone; een soortgelieke wiendwiezer wonnen oek wel wiendhaone eneumd. Mar oek aandere ofbeeldingen koemen as wiendwiezer veur. De haone op de karktoorne is een typisch protestans symbool en steet veur de opstanding van Jezus Christus.
Langs de Vecht en d'oude Rijnstroom
Teks
Utrecht, nobel, nijver Utrecht, Middelpunt naar alle kant, Aan Uw eigen stijl en schoonheid Houd ik steeds mijn zin verpand. Blijv' in goed' en kwade dagen: Utrecht, hart van Nederland!
Wiendwiezer
Een goeie plekke veur een wiendwiezer (vake een wiendhaone) is de punt van een karktoorne - 't haontjen van de toorne.
14 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 14 meert
1389
De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in 't jaor 1389
Grunnegs-Oostfraise femilienoamen
-ma, -da
Grunnegs-Oostfraise femilienoamen worden veulaal kenmaarkt deur de aachtervougsels -ma en -da. Dit kint man soamen mit de aachtervougsels -ga en -stra ook veul in Westlaauwers Fraislaand. Dit is nait Saksisch, môr is n overbliefsel van de Fraise toal en kultuur dij ien Grunnen en Oostfraislaand ien broeken wèst het.
-ker, -tjer, -s, -huis/hoes/huus
Ien de Veenkelonien en Westerwôlde kommen veul noamen veur dij ìndegen op -ker en -tjer. Achternoamen dij ìndegen op -s kommen oorspronkelk oet de Veenkelonien en Westerwôlde. Ien provìnzie kommen ook veul noamen veur dij ìndegen op -huis. De schreven vörm is maist Hollaands/Nederlaands, môr de spreuken vörm kan -hoes of -huus wezen.
Onderbokse
thumb|200px|Onderbokse veur keerls Een onderbokse is een kledingstuk, da-j onder de bokse, rokke of jörk dragen. Een onderbokse, in de vorm zoa-w dat noe kennen, besteet nog niet zo heel lang. Vrogger hadden ze vake hemdeslippen of een échte onderbokse an, en was meestentieds van witte stof emaakt. Tegensworig he-j aorig wat verschillende soorten onderboksen, zo he-j bieveurbeeld de slip, bokser, deurtrekker (ok wel: string/tanga eneumd) en gao zo mar deur. De onderbokse is bedoeld um 't bovengoed minder gauw vuul te laten worden, mar inmiddels is 't ok een echt modestuk eworden, marken as Björn Borg laten dat goed zien. Zo zie-j ok vake jongeleu rondlopen (meestentieds keerl) waor de onderbokse boven de bokse uutstek.
Grunnegs-Oostfraise femilienoamen
-ker, -tjer, -s, -huis/hoes/huus
Let op: summege femilinoamen kommen óók oet aander gebieden as Grunnen en Oostfraislaand, noamelk oet Fraislaand, de Drìnt of t Emslaand.
Onderbokse
Bie de wintersport wordt der vake thermo-ondergoed edragen, dat is een hemde en een lange onderbokse die vake weer over de bokser of slip geet.
Gebroeders Brouwer
De gebroeders Brouwer (Henk en Rende Brouwer) waren een succesvol Nederlans trompetduo. Zie wieren ontdekt deur Pierre Kartner. Heur grootste successen hadden zie veural in de jaoren zeuventig. Toe traoden zie onder aandere op in 't tillevisiepregramma Op volle toeren.
De breurs greuiden op in 't Veluwse darp Hierden. Henk Brouwer woende veule jaoren, totdat e uut de tied kwam, in Vierhouten.
Ik houd van het groen in je wei
Ik houd van het groen in je wei (Ik hou van 't greun in joew wei) is de teks van 't Noord-Hollaands volkslied. 't Is eschreven deur P.J. Ferdinant en S. de Vries.
Teks
<poem style="margin-left:2em; font-style:italic"> Noord-Holland, ik houd van het groen in je wei, Het zwart-wit en rood van je koeien. Je velden vol molens versieren de Mei Wanneer alle bollen gaan bloeien. Het zilveren licht kleurt de lucht op het land. En zilt komt de zeelucht gewaaid aan je strand Om't wit van de wolken aan 't hemelse blauw: Noord-Holland, mijn Holland, hoe houd ik van jou!
Noord-Holland, ik houd van je heerlijke Gooi, je prachtige Kennemerdreven. Je meren en brede kanalen zo mooi, zijn spiegels van waterrijk leven En zie ik je polders, ontworsteld aan zee, daar wuift nu het goudgele graan met ons mee. Het fluitekruid siert met zijn sluier je dijk. Noord-Holland, mijn Holland, wat ben je toch rijk!
Noord-Holland, ik zie je historische pracht, bewaard in je talloze steden. Je huizen getuigen van stoerheid en kracht, en rijk is je grote verleden. Een volk waar de één op de ander vertrouwt en dat aan zijn toekomst nog dagelijks bouwt, met ieder die aan jou zijn hart heeft verpand. Daarom ben jij Holland, mijn Holland, mijn land!
Vuurplaksel
Vuurbeeld: Onmeugelik
Bekeande Hollaandse prefixen zeent:
Aandere soortn anplaksels zeent:
Kakou
Kakou kin verwiezen noar:
30 febrewaori
De maond febrewaori hef volgens de gregoriaanse kelender 28 dagen, en in een schrikkeljaor 29 dagen, mar 't is dreje keer in de geschiedenis veur-ekoemen dat de maond 30 dagen had. In 1712 had de kelender van 't Zweedse Riek een tweede schrikkeldag, 30 febrewaori, um een fout rech te zetten mit de overschakeling van de juliaanse kelender naor de gregoriaanse kelender. Dit zol plaose vienen deur de schrikkeldagen van 40 jaor, vanof 't jaor 1700 vort te laoten, mar in 1704 en 1708 bin de schrikkeldagen wel in-esleuten.
In 1930 en 1931 hef de Sovjet-Unie 30 dagen ehad in febrewaori, as gevolg van d'r revolusionaire kelender. Volgens disse kelender hef elke maond 30 dagen, mit 5 of 6 maondloze vekansiedagen. De oorspronkelijke maondlengtes bin in 1932 hersteld.
Blauwe Bos
De Blauwe Bos is een groot netuurgebied in de driehoeke Haulerwiek, Haule en Waskemeer. Et wodt beheerd deur Staotsbosbeheer.
De Blauwe Bos daankt zien naeme an de blauwachtige kleur die de bos kriegt deur de bomen die d'r gruuien.
De begruuiing bestaot veurnaemelik uut naoldbomen ofwisseld mit heideterreinen.
Hegge
thumb|300px|Heggen rond [[veurtune|veurtuuntjes]] Een hegge is meestentieds een liendevormige anplaanting van struken en bomen mit as doel 't scheien van ruumtes. Een hegge wonnen deur regelmaotig bieknippen in vorm ehuilen.
Houtkaante
Een houtkaante of houtsingel is een stroke begreuid mit bomen, struken en krujen, dee eens in de 3 tot 20 jaor tot de grond toe of-ezet wonnen.
Houtwalle
Oorspronkelijk is een houtwalle een scheiding tussen twee akkers. Een houtwalle is oek een houtkaante op een verhogen plaotse, een lientbegreuiing van heesters en struken. Veur een houtwalle wonnen bosplaansoen gebruuk, inheems plaantmateriaal as de meidoorne, kardinaalsmutse, kornoelje, vuulboom en haozenoeteboom. Een houtwalle is oek een hegge van evlochen dooie takken tussen paolen. Oek bin der vlechheggen dee bestaon uut levende takken.
Kiek in de Kök
thumb|160px|Kiek in de Kök
Kiek in de Kök (Platduuts veur Kiek in de kökken) is den Platduutsen name veur runde kanöntoorns dee in de late middeleeuwn dele uutmaakten van de verdaedigingswarken van met name de Hanzestaedn. Den name verwis noar de plaatse dee de soldoaten hadden dee den toorn bemanden. Vanof den toorn konden zie dreks in de kökkens van den laeger elegen wonhuze kieken.
In et hele gebeed van de Hanze en de Duutse orde wierd in de late middeleeuwn et Nederduutse dialekt esprokken, dat zo deenst deed as gemeenschoppeleke toal. Zodoonde stoat verskillende kanontoorns in bi-jveurbeeld Tallinn in Estlaand en Gdansk (Danzig) in Polen vandage den dag nog bekand onder den name Kiek in de Kök.
Den toorn in Tallinn is éne van den best bewoarden en mek vandage den dag deel uut van et stadsmuseum (Linnamuuseum) van de Estse heufdstad.
Ems (revier)
right|thumb|Stul van de Ems De Ems of Eemse is n revier in t noordwesten van Duutslaand. Hai ontspringt bie Senne in t Teutobörgerwold (Noordrhain-Westfele) en mondt bie Pogum uut in de Dollart. In de Dollart gaait e wieder laanks t Oostfraise kust en gaait via Emden en Delfziel de Noordzee in mit as noam Westerems. Vandoar de noam Emsmond veur de noordelijkste gemainte van Grunnen en t Nederlaandse vastelaand.
Steden aan de Ems binnen: Telgte, Greven, Emsdetten, Rhaine, Lingen, Meppen, Hoaren, Lathen, Poapenbörg, Leer, Emden en Delfziel.
Veur de lèste iestied stulde vrouger deur Westerwolde. t Meanderrevierke de Ruten Oa is hier n overbliefsel van.
15 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 15 meert
Afrika
thumb|right|250px|Afrika geografies thumb|right|250px|Satellietfoto van Afrika Afrika is nao Azië t grootste kontinent ter wereld, in oppervlakte mar oek in bevolking. t Beslaot zo'n 30.244.050 vierkante kilometer (vasteland en eilanden samen), wat 20,3% van de totaole landoppervlakte van de eerde is. Der woenen meer n miljard minsen - oengeveer één zeuvende van de wereldbevolking.
Zwat heel Afrika beheurt tot de Darde Wereld. Partie minsen rekenen t hele kontinent hiertoe, are luui alleen de landen ten zujen van de Sahara, behalve Zuud-Afrika.
Naamsherkomst
De naam Africa was in de Oudheid eerst veurbehouwen an t gebied waor noen Tunesië leit. Laoter worde de hele kuststrook Africa eneumd en in de tied van de ontdekkingsreizen worde t hele kontinent hiermee an-eduud.
De naam Afrika zou Berberse of Fenisiese ofkomst wezen. In de oudheid woenden verschillende Noord-Afrikaanse stammen in grotten, t zogenaamde 'Afer'-volk. Volgens de meeste geschiedkundigen het disse bevolkingsgroep zien naam egeuven an t werelddeel. De meest aksepteerde theorie is dat de naam van t Berberse ifri (meervoud: ifran, "grotten") komt en verlatienst is naor afri. De term is in verschillende Berberse plaots- en stamnamen weer te vienen. n Are meugelikheid is dat de naam komt van t Fenisiese afar, wat stof betekent.
Staoten
Afrika bestaot uut 54 onofhankelike staoten en n paor niet-onofhankelike gebiejen.
1 Hoewel disse eilanden niet op de Afrikaanse kontinentaole plaot liggen, worren ze gewoonlik toch tot Afrika erekend.
Opmarking:
Spekdik
thumb|right|Spekdikken met droge worst en spek n Spekdik of spekkedik is n aord leutje pankouk, dei as lokaole spesjaoliteet in Westerwoolde (Grönnen) en in t Reiderlaand (Oostfreislaand) tuzzen karst en neijaor eten wordt.
Ries (Oryza sativa)
250px|right|thumb|n Riesveld Ries (Oryza sativa) is n gressoort dat veural teelt wordt in dailen van Zuudoost-Azie. t Is veur n groot dail van de wereldbevolken t heufdvouer. Tegenswoordeg is t via Chinezen en Japanners ook noar de westerse wereld kommen. Ries wordt teeld in zonuimde sawas. Dit binnen vlakke natte velden, oetgroaven oet n baarg/heuvel. In dit loagke woater gruit de ries. In landen as Japan wordt elk rieskörrelke mit haand ofsneden omdat zai baange binnen veur knuppen van kwaaie geesten.
In Afrika komt een aandere riessoort veur de Oryza glabberima. Dizze soort dij goud bestaand is tegen ziekten en ploagen en deur zain snelle vegetatieve ontwikkelen onkruud bestriedt wordt al aiwen laang in o.a. Guinea, Guinee-Bissau, Sierra Leone en Senegal eten.
17 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 17 meert
Ries (Oryza sativa)
In Japan wordt n apaart soort sake-ries verbaauwd veur t moaken van de hogere kwaliteiten sake. Dizze ries mit een laange korrel wordt meer as 1 meter hoog, t het een zwoar oor en wordt handmoatig oogst. De Japanse ries mit n körte korrel wordt veuraal eten as standerdries bie gerechten as teriyaki en in soesie.
Noordzee
250px|thumb|right|NASA-satellietfoto van de Noordzee De Noordzee is een zee die globaol tussen de Britse Eilaanden en Noorwegen leit.
Der wör vermoedt dat de naam Noordzee in Frieslaand is ontstaon, omdat Frieslaand drekt in 't zuden van de Noordzee lag, en Zuderzee in 't zuden van Frieslaand. De olde naam van de Noordzee is: Mare Frisicum (de Friese zee).
De Noordzee is een ondiepe zee (zowat 95 meter diep) die van zuud naor noord steeds dieper wordt. Tussen Nederlaand en Engelaand, in 't zuden van de Doggersbaank, bedraogt de diepte deurgaons minder dan 50 meter. Veur de kust van Noorwegen lopt dizze op tot wel 700 meter.
Ongeveer midden in de Noordzee leit de Doggersbaank, een grote zaandbaank met een gemiddelde diepte van 15 tot 20 meter. Deur de veule beenders van mammoeten die daor vonnen bint wör der vermoedt dat dizze dieren daor omkommen bint toen de Noordzee nao de leste iestied underleup dör 't smelten van de ieskap en de hogerkommende zeespiegel waordeur de doggersbaank een soort leste toevlöchtsoord wör. In 't zuden van de doggersbaank leit de Kleverbaank, een grindbaank die een overbliefsel is van een olde revierbedding.
De bodem van de Noordzee is riek an eerdolie en eerdgas die ok op grote schaol wonnen wordt.
Karen
Karen kan verwiezen naor:
17e eeuw
Decennia - Eeuwen - 16e eeuw - 17e eeuw - 18e eeuw
Belangrieke personen
Schrijfmeesters:
Bokse
thumb|200px|right|Spiekerbokse Een bokse is een kledingstuk, dat bestiet uut twie stoffen pupen die de benen umvatten en die uutmunden in een bovenstuk dat 't bekken umvat. Onder de bokse wördt meestentieds een onderbokse edreugen. Disse umvat alliene 't bekken en mangs een gedielte van 't bovenbene.
De bokse is een old kledingstuk, dat veural populair was bie de Galliërs. De Grieken en Romeinen mossen der niet veul van weten en vunnen 't kledingstuk barbaors. Pas op 't einde van de Romeinse tied - en parrellel mit de invallen van de Germanen - wördde de bokse populair en anvaord kledingstuk in de Romeinse wereld. In de middeleeuwen wördde 't 't kledingstuk veur de man.
't Is pas sund ± 1960 dat de bokse as kledingstuk veur de vrouw maotschappelijk anvaord is, onder invluud van de culturele en seksuele revoluties van die tied.
18 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 18 meert
Veurburcht
'n Veurburcht, veurhof of butenhof is een veuruut eschovven verdaedigink van 'n kasteel. Veul wierd dit dele bebouwd mit schöppe, spieker of een boerderi-je. De groond wierd mangs veur laandbouw ebroekt, ten behove van etten veur de kasteelbewonners. Den veurburcht was mangs van een ringmure veurzeen. Mangs hef 'n veurburcht toorns op de heuke. 'n Veurbeeld van een kasteel mit veurbucht is kasteel Doornenburg.
thumb|left|300px|Ofbeelding van 'n kastele mit veurburcht
Fraeylemabörg
right|250px|thumb|Fraeylemabörg bie winterdag De Fraeylemaborg is n Grunneger börg in t dörp Slochter.
De börg is te bezichtigen en het n ruumte woar (Grunneger) kunst tentoonsteld wordt. Ook t skathoes (skat is Oldfrais veur vai) is in gebruuk, mor den as restauraant.
De noam is ontstoan oet n soamentrekken van Ver (= vraauw, adelleke doame) en de aigennoam Ailema of Elema. De börg Verhildersum kwam op dijzulfde menaier aan zien noam.
Achter de börg bevindt zoch t Slochterbos, n verwilderde laandschopstoen. De oorspronkelke aanleg van de toenen is anders nog goud te zain. Zo het man vanoet t heufdgebaauw over de heufdloan n kilometers wied oetzicht noar baide richtens.
Mervyn Stegers
Mervyn Keith Maria (Mervyn) Stegers (Fareham, 4 mei 1951) is 'nen Nederlandsen politicus. Sinds 2001 is he börgemeister van de gemeente Tubbig. Stegers is lid van 't CDA.
Het hef de Nederlandse en de Britse nationaliteit. Zien vader was Nederlander, zie moder was Britse. De erste joaren van zien lèven hef he ewoond in Engeland. Later is de familie verhuusd noar Den Helder en doar is het wieter op-egreuid.
Mervyn Stegers is etrouwd en he hef 'ne dochter en twee zuns.
Klompehokke
Een klompehokke of een pertaoltjen is een an-ebouwd tochpertaoltjen dat an de veurkaante van 't huus steet. 't Klompehokke hef zien naam te danken an 't feit dat de luui vrogger meestentieds op klompen leupen. 't Klompehokke kan oek in de gang staon mar, steet 't meesten van de tied veur 't huus, zoda-j de klompen uut kunnen doon veurda-j naor binnen gaon, op disse meniere wonnen 't huus neet zo gauw vuul, en wee-j altied waor je schoon, klompen en leerzen staon.
Kakoupouder
Wat kinst moaken mit kakoupouder?
Wat t maist moakt van kakoupouder is sokkeloatmelk. Wieder wordt t ook veul gebroekt as ôfwaarken op waarme en kolde draanken of noagerechten mit sokkeloa.
Dubbeld Hemsing van der Scheer
D.H. (Dubbeld Hemsing) van der Scheer (Koevern, 30 jannewaori 1791 - Koevern, 12 februwaori 1859) was een Drèentse uutgever en boekhandelaar.
Mit Napoleon
Ien 1813 gunk-e vri'jwillig bi'j 't leger van Napoleon (zien va had patriot ewest). Toen as de Fraansen bint verslagen, volgen hi'j zien va op as boekhandelaar-uutgever ien Koevern. Ien 1816 trouwden hi'j mit Sophia Speckman uut Eel.
Darp
thumb|Uutspraak van t woord darp in t Nedersaksies thumb|Darp duum|Darp n Darp is n kleine woenplek. De grootte van n darp, wat t antal woeningen angaot, is niet krek vasteleid. n Darp is groter as n gehucht, mar kleinder as n vlek en n stad. n Meugelik verschil tussen n gehucht en n darp kan wezen dat n darp n kark het. Dit wort oek wel n karkdarp eneumd.
Dubbeld Hemsing van der Scheer
Waark as uutgever
thumb|left|180px|Staandbeeld ien [[Koevern van "de Drie Podagristen", zoas heur Van der Scheer en zien mede-schrievers Boom en Lesturgeon nuumden.]]
Darp
n Vlek en n stad hen daorentegen n mart, die'j over t algemeen in n darp niet zien.
Dubbeld Hemsing van der Scheer
Waark as uutgever
Ien van de eerste schoeleboekies aover Drenthe, J.A. Oostkamp zien Aardrijkskundig schoolboek van de provincie Drenthe, in leeslessen voor de jeugd, Met een in het koper gebragt Landkaartje, kwaamp ien 1822 op initiatief van Van der Scheer uut.
Darp
In t oosten van t land laggen naost hoger elegen akkercomplexen, die essen eneumd worren, de esdarpen.
Dubbeld Hemsing van der Scheer
Waark as uutgever
Tussen 1837 en 1851 gaf Van der Scheer de Drenthsche Volksalmanak (DVA) uut, daoras alderhaand schrievers stokkies in plaatsten oaver Drèentse taal, geschiedenis en volkskunde en ok literaire stokkies, zoas zien eing kluchtige anekdote Ho baos Julfring meende den Duvel in hoes te hebben (1851). Daorien staot waarkwoordsvörms zoas hest veur he'j/bi'j en sind veur bint.
Ien 't eerste nommer van de DVA stund de eerste volledige tekst ien 't Drèents; de 'Zaomensproak over 't Broabands opreur, tussen Baerent, Greet en Harrem', ondertekend mit 'Een Drenther'. Ien de redactie van de almanak ha'j Van der Scheer, Harm Boom en A.L. Lesturgeon.
Darp
Darpen vie'j in landelike gebiejen. Darpen waren tot de industriële revolusie, en de verstejeliking die daordeur ontstung, de meest veurkommende woenvorm.
Dubbeld Hemsing van der Scheer
Waark as uutgever
Mit Boom en Lesturgeon verzörgden Van der Scheer 't reisboek Drenthe in vlugtige en losse omtrekken geschetst, door drie Podagristen (1842-1847) (podagristen bint mèensen mit jicht an de tonen). Dit boek hölp 't literaire niveau ien Drenthe te verhogen.
Wieder waark
Van der Scheer höld hom veural bezig mit historische, prehistorische en volkskundige onderwarpen. Ien 1843 zocht hi'j tussen Eksel en Vaalt naor de legendarische middelieuwse, verwoeste stad Hunsow daoras Picardt aover schrif.
Hi'j hölp mit um 't Provinciaal Museum ien Assen, de veurloper van 't Drents Museum op te richten.
Naor Van der Scheer wördden de 'Drentsche Studiekring D.H. van der Scheer' enuumd, det de veurloper was van Het Drents Genootschap, Culturele Raad voor Drenthe.
Bolwark
thumb|250px|De Chinese moere, wereldwied een van de oldste bolwarken Een bolwark is iets dat ebouwd is, dit kan bieveurbeeld een huus, een moere of een ketoorgebouw ween, mar 't kan oek een kunsveurwarp of een oldheidkundig veurwarp ween, zoas de Chinese moere of een piramide. Een bolwark is dus eigenlijks een tasbaor iets dat deur meinsenhanen in mekaar-ezet is. Bouwkunde is een studie dee ericht is op 't technische aspect van 't ontwarpen van bolwarken. Architectuur is ericht op 't ekenomische en culturele aspect van bolwarken.
Garnizoonsstad
Ne garnizoonsstad was ne stad van kriegsbelang, woar ne laegerofdaeling evestigd was. Mangs bunt der in ne garnizoonsstad nog arsenoalen, kazernes en vestingwarken te vinden.
De Kuunder (Stienwiekerlaand)
thumb|Woapen van De Kuunder De Kuunder (Nederlaans: Kuinre) is een plak in Overiessel in de gemiente Stienwiekerlaand. De ooldste notities waorin spraoke is van Cuinder bin vanof omdebi'j et jaor 1100.
De inwoners wodden Kuundersen nuumd. De bi'jnaeme veur de inwoners van De Kuunder is Kuunderse krongen.
De Verleuren Haeven van De Kuunder
De Kuunder was een vissers- en haevenplakkien, mar kwam bi'j anleg van de Noordoostpoolder op et dreuge te liggen. De Noordoostpoolder wodde veur een groot part, in stried mit de Zuderzeewet, dreks an et bestaonde laand (Overiessel) vaastelegd. Zo kon et gebeuren dat De Kuunder 'as een vis op et dreuge' vongen in et laand kwam te liggen. De haeven en anlegsteigers liggen sund die tied op et laand. De steiger leit in Overiessel, et gröslaand d'r veur leit in Flevolaand.
Kasteel Doornenburg
thumb|Den veurburcht, uutzicht op het kasteel Kasteel Doornenburg is een kasteel uut de 13e eeuwe.
'Kasteel Doornenburg' blef tot in de 19de eeuwe bewond. Daornao raakten 't in verval. In 1936 wierd de Stichting tot Behoud van den Doornenburg op ericht, dee 't kasteel vanof 1937 leet restaureren. In 1941 was de restaurasie klaor. An et ende van den Tweeden Waeldkriege wierd et kasteel vri-jwal helemaol verwoost. Lange tied dachten zi-j dat et was op eblaozen deur de Duutsers, maor blek in meert 1945 etroffen te waen, deur 'n Brits bombardement. Van 1947 tot 1968 wodden 't kasteel wier helemaol in olden staot ebracht.
In 1968 wierd onder andere op et kasteel de tillevisieriege 'Floris' efilmd.
Eiffeltoorne
thumb|250px|Eiffeltoorne duum De Eiffeltoorne is 't meest opmarkelijke monement van Paries en een van de meest bezöchen bezienswaordigheden van Frankriek. De Eiffeltoorne steet an de kaode van de Seine in 't 7e arrondissement van Paries.
De Eiffeltoorne is wereldwied 't symbool van Frankriek. 't Wonnen deur veul luui ezien as één van de neet-klassieke wereldwonders.
De toorne is bedoch deur de architek Gustave Eiffel. Eiffel had tot an zien dood een woenige in de top van de toorne. De toorne trek jaorlijks meer as 5,5 miljoen bezeukers. Op 28 november 2002 verwelkomde de Eiffeltoorne zien 200.000.000ste gaste.
Op 't eerste platform is een uutstalling mit infermatie, foto's en schilderiejen van de Eiffeltoorne. Mit de lift is 't meugelijk naor de top van de Eiffeltoorne te gaon, mit de trappe, allinnig tot 't tweede platform.
Infermatiepenelen geven an hokke gebouwen te zien bin vanof de Eiffeltoorne. Der is een uniek uutzichte over Paries.
De Eiffeltoorne is 317 meter hoog, zonder de tillevisieantenne mee te rekenen (324 meter mit antenne). Ofhankelijk van de umgevingstemperatuur kan de toorne een paor centimeter in heugte veraanderen deur 't uutzetten of inkrimpen van 't metaal. De toorne hef vier poten; op verschillende nivo's bin der platforms. De toorne weeg 7.300 ton (totale gewich 10.100 ton).
Końskowola
Końskowola is een dörp in Zuudoost-Polen, dat tussen Puławy en Lublin, vlakbi'j Kurów, an de revier Kurówka leg. 't Is de eufdstad van een amparte gemiente (gmina) binnen Powiat Puławski en de woiwodskap Lublin. 't Dörp ad in 2004 zwat 2.188 inwoners.
Końskowola betekent letterlijk de kracht van een peerd, mär de naam kump werskienlijk van Wola - een bepaold soort dörp, en de naam van de eigenaar - Jan z Konina (Jan Koniński, Joan van Konin). De naam Konińskawola kwam veur 't eerst veur in 1442.
Kakouboom
thumb|Kakouboom
n Kakouboom (Theobroma cacao) is n lutje (4 tot 8 meter grote) gruinblievende boom in de familie van de Sterculiaceae (of Malvaceae), t komt oorspronkelk veur in daip tropische gebieden van Zuud-Amerika, t het zok woarschienlek uutbraaid vanoet t oeterste zuden van Mexico, dwarsdeur t noorden van Zuud-Amerika en deur de Amazone hìn. t Wordt tegenswoordeg kultiveerd in aal de tropen. De zoaden worden gebroekt om kakou en sokkeloa van de moaken. n Kakouboom wordt meer as 50 joar old, tot 6 meter hoog en het n moateg dikke stam. De stam vertakt zok op 1 meter van de grond in maximoal 5 wied oetstoande heufdtakken. Dizze heufdtakken vertakken zok wieder. De boom het n dichte bloaderkroon. De bloader binnen leeraachteg.
Kìrstman
right|250px|Kìrstman De Kìrstman is n figuur dij staait veur de kìrsttied en dij ien Grunnen sunt de joaren '30 bestaait. In Amerika bestaait e sunt de twijde haalve van de 19e aiw. Tegenswoordeg het hai n haile belaangrieke en wereldwiede stee innomen op kìrstkoarten, in etaloazjes, in kìrstmuziek en ander kìrstartikelen. t Figuur is baseerd op Sunterkloas, dij deur Nederlaandse kolonisten mitnomen is noar New York (Verainde Stoaten), woar zien noam verbasterd wuir tot Santa Claus. De kìrstman staait bekind om zien roupen: "Ho Ho Ho (Merry Christmas - in elke verschaaidene toal)".
Broeken in Grunnen
In Grunnen kwam in de joaren '30, noast Sunterkloas, ook elk joar de kìrstman bie kinder laangs om heur kado's te brengen. Noast kado's was t ook de kìrstman dij de kìrstboom laangsbrocht. Noa de oorlog is dizze traditsie verwotterd en is Sunterkloas de belaangriekste figuur worden dij kinder kado's brengt.
Tripklombe
Dreinse versie:
Tripklompen of trippen waren klompen (en laoter kaploze klompen met een zeel) of schoenen met een bred erunner. Meist broekt op nat veen (baggelveen) um neeit weg te zakken. Peerden har um die reden ok trippen unner de iezers. Umdat veenwarkers deur het trippen last kregen van de vreei wur een tweeide versie van de klomp maokt. In stee van een bred, wur de klomp ienvoldig breeider maokt en de kap wur vervangen deur een zeel. In Drenthe worden tripklompen (noe) neeit meer broekt. D'r bint nog wal kaploze klompen met zelen zo as op het plao'ie hierunner, maor die neuimt wij in (Noord-)Drenthe nog aaid vrouwlieklompen.
Grunningse (en Freeise) versie:
thumb|right|200px|[[Tweantse tripkloompn]] n Tripklombe of holske is n variaant van de holtklombe, môr is eerder n soort schoune. Tegenswoordeg komt dizze veuraal nog in de pervìnzie Grönnen veur, môr het vrouger n veul groter ôfzettensgebied had. t Bestaait uut n holten zole, mit over de voude hìn, n haard stukkie leer. Maisttieds zit der gain leer om de hakke hìn, woardeur man der hail makkelk mit de voude in schoeven kin. Dizzent worden veuraal bruukt as vrijetiedsschounen veur boeten en worden droagen mit dikke sokken.
Boeten Grönnen verwiest t voak noar laanke holten klompen mit n klain stukkie leer over de bovenkaande van de voude hìn. De dingen dij ien Grönnen ook wel as tripsklompen aanduud worden haiten in t Nederlaands ook wel "strovels". De noam tripklombe komt van de femilie Trip. t Woapen van dizze femilie lôt den ook drij tripklompies zain en is zichtboar op de veurgevel van t Trippenhuis in Amsterdaam.
Eek (boom)
thumb|250px|Nen eeke in [[Karspel Goor]] Eek of ekenbomen (Quercus) is een geslachte van loofbomen.
A-w 't over de eek hemmen, dan bedoelen we daor meestentieds de zoemereek mee.
Giftigheid
De blaojen en de ekels van de eek bevatten tannines. Disse tannines kunnen op zich 't maagdarmstelsel irriteren. In 't lief wonnen 't dan ummezet tot pyrogallol, een stark bloedgif, dat hemolyse verwek. Varkens bin 't minst geveulig veur disse gif en kunnen ekels goed verdragen. Peerden, schapen en koon bin der arg geveulig veur. Harten bin der gek op.
Geschiedenisse
De eek wönnen regelmaotig deur de veur-christelijke veurvaders in West-Europa gebruuk as boomheiligdom. De Heilige Eek van Den Hout (bie Oosterhout) is hier nog een bewies van.
Parresieten
De eekgalwespe (Cynips queercusfolii) leeg op de onderkaante van eekblaojen dree centimeter grote gele tot rooie galappels. Der bin vuuftig verschillende galwespen dee op de eek leven.
Hallozie
thumb|250px|Een zakhallozie Een hallozie is een kleine, draagbaore klokke. Naost de tied teunen sommigen hallozies ook de dag, daotum, maond en jaor. Veur de 20e eeuw waren de meeste hallozies zogenaamde (vest)zakhallozies of savonette (zakhallozies mit springdeksel), dee zoas de naam angeef in een (vest)zak edragen wieren. Meestentieds wanen ze veurzien van een ketten. 't Hallozie mit een baand, zoda-j 't um de polze kon dragen, maken zien opmars vanof 't begin van de 20e eeuw. De naam hallozie is ofkomstig uut 't Frans; mar in 't Frans betekent hallozie gewoon een "klokke", terwiel een hallozie in 't Frans "montre" heet.
Eek (boom)
Parresieten
De basterdsetienvlinder leeg in augustus heur eitjes op 't blad bovenin de boom. De larven eten een paor weken van 't greun van de eek en maken dan een gemeenschappelijk nes van spindraojen in de takken. Hierin overwienteren de larven. As de eek weer blad krieg, vreten ze zich dik totdat ze volgreuid bin. Dit kan een beheurlijke anslag betekenen veur de eek. De eek overleef dit deur in juli alle slapende knoppen uut te laoten koemen.
Nefertiti
Nefertiti staait bekend as de schierste vraauw van Egypte. Gain wonder dat heur noam betaikent de schiere is kommen. Noastdat zai der schier oet zag, was zai ook nog ais hail machteg wèst worden. Oet onderzuik bleek dat zai de vraauw achter Akhenaten was. Akhenaten deed alles, zo laank Nefertiti t der mit ais was.
Rond de helft van zien regeernsperiode verdween Nefertiti oet de geschriften. n Meugelke verkloarn hierveur is dat zai t der tou deed deur de pestploag van dat moment.
Doch het Joann Fletcher, de archeologe dij t meugelke lichoam van Nefertiti vonden het, n andere theorie. Op t moment dat Nefertiti verdween oet de geschriften, verscheen der n ander figuur dat Semenkhare Ankhepreroere nuimd wordt. Dizze Semenkhare wuir de mede-regent van Akhenaten en regeerde Zuudegypte, in tieds dat Akhenaten Noordegypte regeerde. Joann Fletcher maint dat Semenkhare en Nefertiti ain en dezölfde persoon binnen.
250px|left|thumb|Beeld van Nefertiti en Akhenaten in t [[Louvre.]] Dou t liek van Nefertiti vonden wuir, lag zai in dezölfde holden as n farao. Ook har heur haand de positsie van t vastholden van n scepter. Dit wiest erop dat Nefertiti farao wèst het. Doarnoast was zai begroaven in t Dal van de Keunengen. Dit verwiest ernoar dat Nefertiti farao wèst het, moar ook dat zai Semenkare west zoll hebben mouten. Den der is gain andere periode dat Nefertiti de kaans har om farao te wezen dan in dezölfde periode dat Semenkhare farao was. Semenkhare regeerde noa de dood van Akhenaten nog n aantel joarn wieder, woarnoa ook zai oet de geschriften verswint.
Zahi Hawass is t anders nait mit dizze theorie ais. Hai maint dat der nait genog bewies is dat t liek dat Fletcher vonden het, ook doadwaarkelk dat van Nefertiti is. Hai beweert zölfs dat de mummie wel ais mannelk wezen ken. Ook beweern summege egyptologen dat Semenkhare n man was.
Welke theorie nau de juuste is, is nait zeker. Wel is zeker dat heur schierhaid is veur aait vaastlegd in de buste van Toetmozes dij tegenswoordeg in t Oldhaidsmuseum van Berlien staait.
Boek
Boek kan verwiezen naor:
Kloomp
thumb|300px|Blaanke kloompn van willingnhoolt thumb|300px|Kloompn met nen learn baand thumb|300px|N grötsten kloomp van de wearld n Kloomp is n heultn skoon wat al völle honderden joarn besteet en in de middeleeuwn duur heel Europa völle duur boern en woarkleu wör edreagn. Aandere Hollaandse naamn oet dee tied zeent: clomp en holleblock. Rechtevoort wordt kloompn nog aait van pöppel-, willingnhoolt, mear ook van lear emaakt. T soort kloompn wat van pöppelhoolt wördt emaakt, wördt in Tweante pöppeln eneumd. Rechtevoort wördt dit ook vaake as benaming vuur alle kloompn gebroekt.
n Kloomp is duur de EU etest en voldut an alle vuurweardn um offisjeel erkend te wordn as volweardigen woarkskoon.
Op kloompn loopn geet nit vanzelf. Eenn den nog nooit op kloompn hef elop verlös noa n poar stapn de kloompn en krig ne zeare wrieje. A-j de beene optilt mu-j de teene iets krommn. Doarduur blif n kloomp oe an de teene hangn. T kan vuurkommn dèt ene ne te hooge wrieje hef. N kloompnmaker kan dan de wrieje van n t stel kloompn iets oetsliepn. As t dan nog nit geet, sliept ze de heele wrieje dr oet en maakt ze dr nen learn baand oawerhen.
Vrooger had iedere strekke wier zin eegn kloompmodel. De leu konn doarduur an t soort kloomp zeen woer of dr ene vort kwam.
Waddenzee
De Waddenzee is n binnenzee dai aan aine kaande grìnst aan de Waddenailanden en de Noordzee en aan de ander kaande begrìnzd wordt deur t vastelaand van Nederlaand, Duutslaand en Denmaark.
Europa (werelddeel)
In termen van oppervlakte is Europa 't op-ien-nao kleinste continent van de wereld. Totaol bestriekt 't een gebied van 10.400.000 km². 't Is slechts een fractie groter dan 't continent Australië. Horizontaol binnen de utersten Ieslaand en Nova Zembla, verticaol binnen dat Frans Jozeflaand en Kreta. Feitelijk bestiet 't werelddiel uut twie grote schiereilaanden: Scandinavië en Europa (mangs anduud as 't "Europese Schiereilaand") en 't Russische diel dat op het continent zölf ligt. 't Schiereilaand Europa is iets groter as 't Arabisch schiereilaand en vertakt op zien beurt weer in kleinere schiereilaanden zoas Iberië (Spanje en Portugal), 't Apenijns (de 'leers' van Italië), de Balkan (Griekenlaand) en Jutlaand (Denemarken).
Onderverdieling
Europa wördt meestal opdield in:
Kloomp
Oetgoande verbeending
Zelf n stel kloompn maakn?
Kakouboon
260px|right|thumb|Verse cacaobonen in hun peul De kakouboon is dé smoakbepoalende stof veur sokkeloa. De boon is de vrucht van de kakouboom. Herman Cortez bracht de eerste kakoubonen mit noar Spanje vanoet Mexico. t Recept veur sokkeloatmelk is doar meer as 100 joar geheim holden. De kakoubonen wuiren eerst roosterd, tot n dikke massa vermoalen en aanlengd mit woater. Veur de smoak wuir hunneg en sokker touvougd.
In 1825 ontdekte de Nederlaander Coenraad Johannes van Houten de boasis veur de beraaiden van kakoupouder, kakoubutter en sokkeloa. Hai ontdekte hou kakoubutter oet de bonen perst kon worden. Ook ontdekte Van Houten t alkaliseern: n methode om de aanwezege zoeren in de kakou te neutraliseern. Dit kwam de smoak ten goede.
Blaauwestad
thumb|300px|De kanohoaven van Blaauwestad zoas hai d'r in 2022 bielaag. De Blaauwestad of Blaauwe Stad is n perjekt om in t oosten van provìnzie Grunnen in t Oldambt boven Winschoot en Scheemde n hail gedailte onner wotter lopen te loaten om doar den hoezen omhin te baauwen om zo de ekonomie van t gebied te stimuleren. De eerste stukken laand binnen in 2007 onner wotter zet.
In 2021 haar Blaauwestad zo'n doezend inwoner.
Hengel
Hengel kan verwiezn noar:
19 meert
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 19 meert