cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mure van Hadrianus
Hadrianus wol ne mear stabiele ekonomie, mear veailigheaid, en ne dudelike ofskeaidige van zin Riek. t Is de stoarkste greansliene van t Romeinse Riek. Volgens de geleardn warn de poortn bedoold as tol-postn, of as n soort douane.
Moatn
De mure is 117 kilometer laank. De heugte en breedte hef te maakn met de materiaaln dee't vuur t bouwn in de umgewing te veendn zeent. Oostelik van de Irthing-rivier wör de mure maakt van of-evlakte steender, en har ne heugte van vief töt zes meter, en ne breedte van 3 meter. Westelik van de Irthing-rivier wör de mure maakt van torf, en was'e 6 meter breed, en 3,5 meter hoge.
Lyste van landen van de wearld
Hyrunder volgt en lyste van landen van de wearld.
Lende
thumb|Lendevallei bi'j [[De Blesse.]] De Lende is 'n reviertien in de Stellingwarven. De revier stroomt zudelik van de riege dörpen Hooltpae - Wolvege - Sunnege - Ooldetriene en noordelik van de dörpenriege Buil - Noordwoolde -Vinkege - Steggerde - Peperge - Blesdieke - Ooldemark.
Lyste van landen van de wearld
Neet algemeyn erkende landen
In de lyste hyrunder steyt en oaversicht van landen dee en rüme internationale erkenning missen, mär wel de facto unafhangelik binnen en de unafhangelikheid üüteröpen hebben. In de kolom Erkenning steyt et antal internationaal erkende unafhangelike ståten dat et betreffende gebeed as unafhangelik erkent.
Lende
Veur de anleg van de Noordoostpolder monde de Lende bi'j de Kuunder uut in de Zuderzee. De Lendevallei is tegensworig een risservaot van 't Fryske Gea en hadde in 2007 een grootte van 785 bunder.
Lyste van landen van de wearld
Neet-unafhangelike gebeden
Dit is en lyste van afhangelike gebeden. Afhangelike gebeden binnen gebeden dee geen integraal underdeyl binnen van en land, mär selv ouk neet unafhangelik binnen. Allinnig de Vereynigde Ståten, et Vereynigd Koaningryk, Noorweagen en Ny-Seyland hebben gebeden ekreeerd dee an disse definity vuldoon. Dårnåst binnen der noch en antal gebeden dee officieel geen afhangelike gebeden binnen, mär vanweagen höär bysündere status toch vake sou eseen wörden. Ouk disse gebeden binnen in de lyste upenöämen. En antal landen (Argentinie, Australie, Chili, Frankryk, Ny-Seyland, Noorweagen en et Vereynigd Koaningryk) hebben en deyl van Antarktika upeised. Up basis van et Antarktisk Verdrag wörden disse anspråken internationaal neet erkend en dårümme binnen disse anspråken ouk neet in de lyste upenöämen.
Lende
Westelike van Blesdieke vormt de Lende de natuurlike greens tussen de perveensies Frieslaand en Overiessel.
Lyste van landen van de wearld
Amerikaanske neet-unafhangelike gebeden
De Amerikaanske Maagdeneilanden, Guam, de Noordelike Marianen en Puerto Rico binnen georganiseerde neet-ingelyvde territoria, wat seagen wil dat et afhangelike gebeden binnen van de Vereynigde Ståten mid en bepålde form van selvbestüür. Dårnåst binnen der noch en antal ungeorganiseerde neet-ingelyvde territoria: Baker, Howland, Jarvis, Johnston, Kingman, Midway, Navassa en Wake. Disse groutendeyls unbewunde eilandgebeden binnen ouk afhangelike gebeden van de VS, mär kennen geen form van selvbestüür. Vöär statistiske dooleinden wörden se döär ISO 3166-1 egruppeerd under de name Kleine afgeleagen eilanden van de Vereynigde Ståten. Ouk Palmyra, dat en ungeorganiseerd ingelyvd territorium is en düs wel en integraal underdeyl is van de Vereynigde Ståten, wördt hyrto ereakend. De CIA gruppeert de unbewunde eilanden (behalven Navassa en Wake) in et World Factbook under de name United States Pacific Island Wildlife Refuges. Bajo Nuevo en Serranilla wörden döär de Vereynigde Ståten ouk upeised as ungeorganiseerde neet-ingelyvde territoria, mär wörden momenteel bestüürd döär Colombia. Amerikaansk-Samoa is officieel ouk en ungeorganiseerd neet-ingelyvd territorium, mär hevt wel en bepålde form van selvbestüür.
Australiske neet-unafhangelike gebeden
Australie hevt söäven eksterne territoria. Disse territoria wörden döär de australiske oaverheid eseen as en integraal underdeyl van Australie, mär wörden vake toch eseen as afhangelike gebeden van Australie. Et Australisk Antarktisk Territorium wördt as anspråke internationaal neet erkend en is dan ouk neet in disse lyste upenöämen.
Lende
De Lendelinie was in de laete 16e ieuw en in de 17e ieuw een onderdiel van de Friese waeterlinie. In 1672 wodde de Lendelinie onder waeter zet om een mogelike anval van Bernhard van Galen tegen te holen.
Lyste van landen van de wearld
Britske neet-unafhangelike gebeden
De veerteen britske oaverseyske gebeden binnen geen integraal underdeyl van et Vereynigd Koaningryk, mär binnen hyr wel van afhangelik en vallen under de britske suvereiniteit. De anspråke van et Britsk Antarktisk Territorium wördt internationaal neet erkend en is düs neet in de lyste up-enöämen. Jersey, Guernsey en Man vallen as britske krounbesittingen neet under de suvereiniteit van et Vereynigd Koaningryk, mär under de suvereiniteit van de britske kroune en hebben dårdöär en andere relaty tot et Vereynigd Koaningryk.
Chineeske neet-unafhangelike gebeden
Hongkong en Makau maken feitelik integraal deyl üüt van China, mär hebben en speciale bestüürlike status, wårdöär se vake as afhangelike gebeden eseen wörden.
Däänske neet-unafhangelike gebeden
Färöer en Gröönland binnen autonome provinsys van et Koaningryk Dänemarken en maken feitelik integraal deyl üüt van dat land. Vake wörden se eseen as afhangelike gebeden mid en groute form van autonomy.
Finske neet-unafhangelike gebeden
Åland maakt feitelik integraal underdeyl üüt van Finland, mär hevt sinds de Vreade van Parys (1856) en internationaal erkende speciale status mid groute autonomy.
Franske neet-unafhangelike gebeden
Alle franske oaverseyske gebeden maken integraal underdeyl üüt van Frankryk en et land kent düs officieel geen afhangelike gebeden. De franske oaverseyske gebeden wörden wel vake sou eseen, al wörden sums allinnig de oaverseyske gebeden dee geen oaverseysk departement binnen, eseen as afhangelike gebeden. Vöär de vulledigheid stån hyr alle franske oaverseyske gebeden by up. Let up dat by de Franske Südelike en Antarktiske Gebeden de anspråke up en deyl van Antarktika internationaal neet erkend wördt.
Ny-Seylandske neet-unafhangelike gebeden
De Cookeilanden en Niue binnen selvbestürende gebeden in vrye associaty mid Ny-Seyland en wörden sums as unafhangelike landen eseen. Tokelau en Ross Dependency binnen beide afhangelike gebeden van Ny-Seyland, mär de (antarktiske) anspråke up Ross Dependency wördt internationaal neet erkend.
Noorske neet-unafhangelike gebeden
Spitsbargen maakt feitelik integraal underdeyl üüt van Noorweagen, mär hevt volgens et Spitsbargenverdrag en internationaal erkende speciale status mid groute autonomy. Ouk Jan Mayen maakt integraal deyl üüt van Noorweagen as underdeyl van de provinsy Nordland, mär wördt vake toch eseen as afhangelik gebeed. Vöär statistiske dooleinden wördt Jan Mayen in ISO 3166-1 samenevoogd mid Spitsbargen as Spitsbargen en Jan Mayen. Bouveteiland, Peter I-eiland en Koningin Maudland binnen wel afhangelike gebeden van Noorweagen, mär de (antarktiske) anspråke up de lätste twee wörden internationaal neet erkend.
Henk Lettink
Henk Lettink (Dale, 1936) is een Achterhookse schriever en vertaler.
Hee worden gebaorne in de buurtschap Dale bi'j Aalten. Hee laeren veur onderwiezer en warken tot an zien pensioen een groot antal jaoren as laeraar Duuts an 't Oogeveine in Drenthe. Daor wont e no nog.
Van um verschenen de gedichtenbundels Gewoon en dat is gek genog (1985) en Waterlaoge (1990). Hee warken met an verscheiden dialectbundels en an het Jaarboek Achterhoek en Liemers. In dat jaorbook publicaeren hee vanaf 1990 elk jaor een artikel met den titel Ovver den paol. Daorin bestaeden hee andacht an het wark van ne schriever uut het angrenzende Platduutse taalgebeed.
Vischpoort (Harderwiek)
thumb|250px|Vischpoort De Vischpoort is de enigste over-ebleven stadspoort in Harderwiek. De Vischpoort heette tot 1544 de Legebruggepoort (Nederlans: Lagebruggepoort). In de 14e eeuw is werschienlijk de eerste steen eleid.
De Vischpoort had zoa-w dat tegensworig zo mooi noemen een multifunctioneel kerakter. De Vischpoort hul niet allenig ongewunst volk buten, mar ok 't opdringerige waoter van de Zujerzee, in de gleuven van de poort dejen ze bie hoogwaoter dan vloedplanken.
In de Hanzetied brachten de Harderwiekers 't spul dat ze verhandelde op de vismarkt via de Vischpoort de stad in en uut. Dat daor ok varse vis toe beheurde, spreekt veur zich.
De Vischpoort werd vanof 1851 gebruukt as vuurtoren.
Ni-jegein
Ni-jegein is ne gemeente in de Nederlaandse previnsie Utrecht ten zuden van de stad Utrecht. Et is eleagen an de reviere den Lek, noabi-j de buurgemeenten Iesselstein in et westen, Vianen in et zuden (an de oaverkante van den Lek) en Holten in et oosten (an de oaverkante van de autobane A27/E311). Het is noa Utrecht zelf de grootste gemeente van de umgeaving Utrecht. Ni-jegein is ontstoan op 1 juli 1971 noa samengoan van de vröggere gemeenten Jutphoas en Vreeswiek.
Name
In et gebeed tussen Jutphoas en Vreeswiek stoand vrögger ne neaderzetting enaamd Geyne. Dizze neaderzetting hef in 1294 stadsrechten ekreggen moar wodden n hötjen later, in 1333 verwoost in nen krieg tussen den biskop van Utrecht en den graaf van Hollaand. Vandage herinnert alleneg Huus Oldegein nog an dizze tied. Noadat de besturen van Vreeswiek en Jutphoas enige tied hebt esprokken oaver den name van de ni-je stad (u.a. nen aandere noam, "'t Gein" as verwiezing noar Geyne, ging neet deur) beslotten zie de ni-je stad te neumen noar dizze olde neaderzetting.
Ni-je stad
Al vanof 1958 bestoand bi-j et previnsiebestuur van Utrecht et plan um et gebeed tussen de darpen Jutphoas en Vreeswiek völleadeg te broeken veur grootschoalegen wonningbouw woardeur, met inbegrip van dizze 2 gemeenten ne geheel ni-je stad zol ontstoan. In et noordeleke deel van et gebeed was Jutphoas al beazig mit et bouwen van den uutbreidingswiek " Wiekersloot" en Vreeswiek in et zuden mit den wiek "Zaandveld". Dizze underneamingen waren al veurboaden van de ni-je stad.
Op 12 juni 1969 beslotten de gemeenteröa van Jutphaas en Vreeswiek zichzelf op te heffen en op 30 juni 1971 wodden de olde gemeentevlaggen estrekken.
Stadshagen
thumb|300px|Kiek op Stadshagen aover 't Zwarte Water. De Twistvlietbrogge die zichtber is, is allennig veur fietsers, stadsbussen, taxi's, veurrangsvoertugen en kuiervolk. thumb|300px|Stesjon Zwolle Stadshagen, det in 2019 lös is edaone Stadshagen (Zwols: Stadsägen) is een wiek van de Aoveriesselse heufdstad Zwolle waor begun 2020 roem 26.000 lu woonden. 't Is de neiste wiek van de stad; mit de bouw bint ze in 1995 begund. Stadshagen lig in 't noordwesten van Zwolle en in 't zuudoostelijke diel van de middelieuwse polder Mastenbroek. In tegenstelling töt de mieste woonwieken van Zwolle-Noord lig Stadshagen ten westen van het Zwarte Water.
Ni-jegein
Ni-je stad
Op 1 juli 1971 was de ni'je gemeente Ni'jegein een feit.
Stadshagen
Stadshagen bestiet uut de buurten Milligen, Schoonhorst, Werkeren, Frankhuis en (in anbouw) De Tippe, Breecamp en Breezicht. Mit de wieken Westenholte en Spoolde vörmt Stadshagen sinds 2012 't Zwolse stadsdiel West.
Ni-jegein
Ni-je stad
Tot 1 januari 2001 heurden et gebeed ten noordwestelek van Ni-jegein, Rienenburg bi'j de gemeente Ni-jegein. Vanof dee tied is Rienenburg underdeel van de gemeente Utrecht.
Stadshagen
Geschiedenis
Waor now Stadshagen lig, stund tussen 100 en 500 nao Chr. een moerasbos, det daornao verdween in een zuutwatermeer. In de 14de ieuw wördden 't gebied anemeuken en inepolderd. De oorspronkelke opzet van Stadshagen is ontwörpen deur stedenbouwkundige Klaus Folmer; dizzend is wieder uutewarkt deur bureau BGSV uut Rotterdam. 't Geboorteciefer van de wiek was al in de begunjaoren 't hoogste van de gemiente Zwolle. De bedoeling um een gedifferentieerde bevolking te laoten ontstaon is niet elokt; der kwamen veural jonge gezinnen uut aandere dielen van Zwolle wonen.
Veurzienings en verkeer
't Winkelanbod van Stadshagen vien ie haoste allemaole in Winkelcentrum Stadshagen, det der in 2004 kwaamp en ok een Cultuurhuis hef. In 2009 wördden jongerncentrum Level Z dalezet mit veule inbreng van jongelu, die 't centrum ok bestiert mit hulpe van een jongernwarker. In 't noorden van de wiek lig de in de jaoren zestig ontstaone Milligerplasse, die een eigen straandtien hef.
Verkeer tussen Stadshagen en de rest van Zwolle kan gebruukmaken van de Mastenbroekerbrogge (1998) en de Twistvlietbrogge (1999, veur openbaar vervoer en langzaam verkeer) aover 't Zwarte Water en de Voorsterbrogge aover 't Zwolle-Iesselkenaol. Rond Stadshagen löp de neie rondweg de Hasselterweg. In 2019 is Stesjon Zwolle Stadshagen lös edaone, det onderdiel uutmak van de spoorlien Zwolle - Kampen ('t "Kamperlientien").
Zeldam
thumb|right|200px|Zeldam in de gemeente Hof van Tweante
Zeldam en Wiene köant nog aait good met mekaar en doot ook völle met mekaar. Beaide boerskoppen gebroekt t gemeenskopsgebouw 't Kempke en de lokale Katholieke Plattelandsjongeren Organisasie hef n namen van beade boerskoppen. Featelik wont der neet zo heel völle leu, en t is doarumme froai laandelik eblewen, met kenmaarkende Tweantse hooltwallen, busken, weades en boerenaarve.
t Grötste deel van de inwonners dut boeren. Langen tied har de boerskop rellatief de meeste vaarkens de kilometer. Noa at t slok wör in de vaarkenshaandel, beent völle boeren der met oetskeaden, en doot nau waarken in de bouw. Ze woont skoonwal nog aait op öare boerderieje.
t Zeldam hef aait al slim Rooms ewest, ook noa t 17de joarhoonderd, doo't de Reformasie in Oaweriessel köm. Zeldam heurt vuur n groot deel töt de parochie van de HH. Petrus en Paulus in Goor. Nog neet zo lange leden hef de boerskop nog nen kapel loaten bouwen vuur de H. Maagd Maria.
De Meene (Hardenbarg)
De Meene is 'n boerschop in de gemiente Hardenbarg.
Kleine Klunje
Kleine Klunje (Nederlaands: Kleine Kolonie) is n buurtschap in de Nederlaandse gemeente Nunspeet. t Ligt in de provinsie Gelderlaand, ongeveer twee kilometer in t zuudwesten van Elspeet.
De Rieverst
thumb|300px|Hervörmde karke van De Rieverst thumb|300px|Klokkenstoel op De Rieverst thumb|right|300px|Plaatsnaambörd De Rieverst, meie 2020 De Rieverst of  't Rieverst (Nederlaands: IJhorst) is een dörp in de gemiente Stappest in de Nederlaanse previncie Aoveriessel. 't Dörp lig in 't Riestdal op de grèenze van Aoveriessel en Drenthe, krek onder 't Drèentse dörp De Wiek. 't Hef 1500 inwoners (2019). Mit de dörpen Stappest en Roevène en de buurtschoppen Hamingen, Haalfweg, De Punt en Lankhorst vörmt De Rieverst de gemiente Stappest.
Ontstaon
Mit de ontginning van 't bosgebied wördden anevöngen rond 1100. 't Veurnaamste gewas det de lu bebouwden was rogge. In 1236 stichtte de bisschop van Utrecht op de plekke van 't hudige dörp de parochie Restina, een Latiense verwiezing naor 't hier stromende reviertien de Riest). De parochie mit heur karke völt onder 't Zwartewaterklooster bij Asselt.
Söökmachine
Ne söökmachine is ne komputertopassing wårmed y et internet künnet döärsöken. Der beståt meyrdere söökmachines up et werldwyde web, sou as Google, Yahoo en Bing.
De Rieverst
Ontstaon
Mit de uutbreiding van de ontgonnen gebieden wördden de parochie in tweien esplitst. Zo ontstunden Aoverriest en Ter Iewehurst (later Nederriest). Iewe is de Nedersaksische name veur de taxusboom, die hier vanolds gruide. Ter Iewehurst wördden in de volksmond De Rieverst en wördden in 't Nederlaands ummezet naor IJhorst. Ie woont in de Rieverst of an de Rieverst. Iene van de Rieverst het een Rieverster.
Söökmachine
Warking
Woneyr y ne söökterme invoret, kryg y allerlei söökresultåten. Våke bünt de söökresultåten eordend up relevanty - in wo wyd de tekst van ne websteade oavereynkümt med de söökterme -, mår sortering up båsis van dåtum kümt ouk vöär. De söökresultåten bünt et gevolg van nen sööktocht oaver et werldwyde web når passende websteades döär de söökmachine. Meystal wördet der ne vöärvertöyning van de websteades etöynd, wårmed de söökmachine en beald gevt van de evunden söökresultåten.
De Rieverst
Karke
An de Rieverst stiet een middelieuwse karke mit een lösstaonde klokkestoele. De oorspronkelijke karke stamt uut de 13de ieuw; in de loop van de tied is e meermaols verbouwd of herbouwd. In 1823 wördden de hudige, grotere karke um de muren van de olde karke hen ezet. In 1995 is dit gebouw erestaureerd.
Söökmachine
Söökupdracht en söökwoord
Ne söökterme kan underskeyden wörden in nen söökupdracht, en antal wöörden of nen heylen sin en in en söökwoord, wår slechts eyn woord of såmenvattende stekwöörden wördet inevoord.1. Gebrukers van de söökmachine måket gebruuk van sökupdrachten, online marketeers gebruket söökwöörden.
De Rieverst
Karke
De karke is in gebruuk deur de hervörmde gemiente IJhorst/De Wiek. 't Dörp wik wat karkelijkheid angiet slim of van de rest van de gemiente Stappest: 't is veule minder orthodox.
Veurzienings
De Rieverst hef een köppel campings binnen de grèenzen (onder aandere De Witte Bergen, De Vosseburcht en De Braamsluiper), mar der is haoste gien middenstaand meer. Wal is der de eerste zaoterdagmörgen van iedere maond een wied en zied bekende rommelmarkt.
Der is iene basisschoele, OBS De Iekmulder. An sportveurzienings bint der een sporthal, een voetbalveld daor as VV IJhorst speult, en volleybal-, gymnastiek- en biljartverienings (NOAD: Nooit Opgeven Altijd Doorgaan).
't Voetbalveld was in 1963 anleidige veur een slimme rel tussen de bevolking van De Rieverst en 't gemientebestuur van Stappest. De raod, die voor een groot deel uut SGP-leden bestund, verbeud VV IJhorst 't voetballen op zundag. Daor kwaamp hiel wat drokte van, waordeur De Rieverst en Stappest de wereldmedia ehaald hebt.
Kökken
thumb|right|300px|Ne kökken Ne kökken is oaver et algemeen ne ruumte binnen nen opstal woarin de leu eur aeten kokt. Als de ruumte ok wöd ebruukt um de kokte moaltied op te aeten neumt zie dat ok wal ne aetkökken. Dan is doar noast ruumte veur de kökkenkasten, et aanrecht, kökkengrei, ok ruumte veur nen toafel met steule doar umhen.
In völ ni-je huuze bunt den zithook, aethook en kökken op-egoane in ne zodoanig in-edeelde ruumte, dat de verskillende dele met mekare in vri-je verbinding stoat. Dizze bunt dus veur alle bewonners (en meugeleke gäste) van et huus vri-j toogankelek, zunder ne deure te hoven ebruuken.
De Rieverst
Citaot
<poem style="margin-left:1.5em; font-style:italic"> Langs het kronk'lende reviertien gruune weiden, 't hoge zàànd Löp het melkvee en de peerden ien 't met bos umzeumde làànd Boeren op de zelfde erven van geslachten op geslacht Hebt het mooie dorp de Rieves samen ien cultuur ebracht Doar stiet nog de olde kèrke met de klokkestoel d'r noast Röstig ligt as een oase ien een wereld die mar roast.
Uut Hendrik Sterken zien gedicht 'Drie-eenheid'. In: J.P. van den Berg c.s. (1986), ''Van Reestdal tot Beentjesgraven. Van Kievitshaar tot Kievitsnest'', Zwolle: Natuur en Milieu Federatie Overijssel, blz. 53
<poem style="margin-left:1.5em; font-style:italic"> Waor langs Drente een mooi riviertien stroomt Waor um grune weide hoge bomen zoomt Waor nog meinsen woont die tevreden bint Daor lig 't Rieverst, dorpien waor ik geboren bin
Uut 'Het Rieverst Dorpien' deur Arend Klomp
Venus
Venus ken meerdere betaikenissen hebben:
Mars
Mars ken meerdere betaikenissen hebben:
Jupiter
Jupiter ken meerdere betaikenissen hebben:
Lieste mit staandpunten van politieke partiejen over Nedersaksiese erkenning 2012
Hieronder vie'j n overzichte van de politieke partiejen die in 2012 véúr of tégen n hogere erkenning van t Nedersaksies bin.
Veur
GroenLinks vindt het belangrijk dat lokale culturen en minderheden zoveel mogelijk beschermd en bevorderd worden in hun bestaan. Minderhedenbeleid is altijd een speerpunt van GroenLinks geweest.
Zwarte Goor
Zwarte Goor is n buurtschap in de gemeente Nunspeet, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt ongeveer twee kilometer ten westen van Nunspeet.
Lieste mit staandpunten van politieke partiejen over Nedersaksiese erkenning 2012
Tegen
De bevordering van talen als Nedersaksisch is belangrijk. De koopkracht van ouderen en de werkgelegenheid voor 50-plussers vinden we op dit moment belangrijker. Wat feitelik ezeegd wörden: t Is wel belangriek mer wulen doon der niks an.
Onbekend
De SP is van mening dat regionale talen en dialecten van groot belang zijn. Wij vinden het bevorderen van minderheidstalen belangrijk. Dit geeft mensen niet alleen een groter gevoel van identiteit, ook wordt zo cultureel erfgoed behouden. Wij hebben ons verkiezingsprogramma voor Drenthe dan ook in het Drents gepresenteerd.
Ni'jbrogge (Frieslaand)
250px|thumb|Ni'jbrogge Ni'jbrogge (Nederlaans: Nieuwebrug, Fries: Nijbrêge) is een dörp in de gemiente Scharsterlaand, in de Nederlaanse perveensie Frieslaand. Et leit in et noordwesten van Et Vene, tussen de A32 en de Heeresloot, en had in 2004 omdebi'j 150 inwoners.
Ni'jbrogge vormt mit Haskerdieken een twielingdörp. 't Is in de 19e ieuw ontstaon, doe in et zuden van Haskerdieken een ni'je brogge anlegd wodde.
Tot de gemientelike herindieling in 1984 heurde et dörp bi'j de gemiente Et Vene (wielst Haskerdieken tot de gemiente Haskerlaand rekend wodde).
Geulden
De Nederlaandse geulden was van de middelaiwen tot 2002 tou de nasjonoale wettege munt van Nederlaand. Op ain jannewoari 2002 wör de munt vervongen deur de uro. Tou 2007 haar de geulden nog weerde en kon t nog omwizzeld worden veur uro's. De noam "geulden" komt van golden, wat komt van golden florain, wat weer ôfkomsteg is van de muntstandoard van Floraans, Toskane. Ien t begun haar elke provìnzie en handelsstad zien aaigense kuraans. De florijn was dijent van Hollaand. Ien tied van de kolonisoatsie en de VOK (Hollaands: VOC) kwam de florain as de offisjele munt van de verainde Nederlanden tou stoan. Dizzent is loater n aantel moal hernuimd en is oetìndelk geulden worden. De aarfenis van de florain het ook nog tot 2002 tou deurleefd deur t symbool f of fl veur de geulden, bv. f 50,- was viefteg geulden.
De geulden was ien 2002 verduild ien 6 verschillende weerdemunten, woarbie n hondertelleg systeem aanholden wör:
De bedroagen van 10 geulden, 25 geulden, 50 geulden, 100 geulden, 250 geulden en doezend geulden wazzen ien 2002 braifkes (Hollaands: biljetten. Tot 1990 tou was ook de 5 geulden n braifke.
Tegenswoordeg hebben veul luu dij de geulden nog aktief mitmoakt hebben haimwìns noar de geuldentied tou, omdat priezen sunt de ienvouern van de uro stegen binnen. Man mag den, zulfs nou nog, geern terugrekenen noar geuldenweerden. Doudestieds was 1 uro, 2,20371 geulden.
Maarten van Rossum
thumb|160px|Maarten van Rossum, [[1490-1555.]]
Maarten van Rossum (Zaltbommel, rundumme 1490 - Antwarpen, 7 juni 1555). Ziene olders, Johan van Rossum, heer van Rossum en Johanna van Hemert trouwden vermeudelek veur 1478. Zi-j beheurden tot den laegen adel in de Bommelerweerd. Maarten verweerf in zien leaven de titels van heer van Poederoijen, pandheer en drost van Breevoort vanof 1534 tot an zienen dood in 1555, heer van Kasteel De Cannenburgh, heer van Lathum en Baer, was maarschalk van Gelre en keizerlek stadholder van Luxemburg.
Begraafplaatse Bargklooster
thumb|right|200px|Monument veur Thomas a Kempis bi'j de ingaank van Bargklooster De Begraafplaatse Bargklooster (Bergklooster in 't Nederlaands) is een begraafplaatse op de Agnietenbarg in Noordoost-Zwolle die as in 1399 is in-ewi'jd.
Vesuvius
thumb|right|400px|Uutsicht up Napels, med up den achtergrund links den Somma-krater en den top van Vesuvius rechts.
Begraafplaatse Bargklooster
Geschiedenis
Oorspronkelijk maakten dit karkhof diel uut van een kloostercomplex van de Breurs van 't Gemiene Lèven, mar vandage is 't allennig nog een begraafplaatse. 't Kloostercomplex wördden maank 1581 en 1591 of-ebreuken deur 't protestantse gemientebestuur van Zwolle. De oldste grove is die van Jan Mulert (1540), die as oorspronkelijk in de kloosterkarke lag. In 1998 hebt ze de funderingsresten van 't klooster evunden.
Maarten van Rossum
Leavens-löppe
Maarten steet bekend as bekwaom leageranvuurder in deenst van hartog Karel van Gelre. Den hartog wol de Habsburgers uut Gelre holden, zodat Gelre zelfstaandig kon blieven. Ziene vermoardheid as soldaot hef hi-j te danken an eslaagde kriegshandelingen, under andere noar Den Haag in 1528. In dat joar wodden hi-j ok beneumd tot maarschalk. Mede deur zien kriegsinzicht heeld den hartog van Gelre zienen stried teggen de Habsburgers uut tot 1543. As beroopssoldaot trad Maarten loater in deenst van zienen veurmoaligen vi-jand, keizer Karel V. In keizerleken deenst wöd hi-j stadholder van Luxemburg. In et veurjoar van 1555 wodden Maarten krank, meugelek raakten hi-j besmet mit de pest of de vlektyfus. Hi-j is dan in Charlemont, in wat noe Frankriek is. Op 7 juni 1555 overlead Maarten van Rossum in Antwarpen, woar hi-j hen was ebrächt veur de beste mediese behandeling van ziene tied. Zien lichaam wodden oaverbrächt noar Rossum, woar hi-j in de karke wierd begroaven. thumb|upright|Kasteel den Cannenburgh
Begraafplaatse Bargklooster
Thomas a Kempis
Bi'j de ingaank van de begraafplaatse stiet een monument veur Thomas a Kempis, de schriever van de Naovolging van Christus, die as hier in 1406 bi'j een kloosterörde gunk. 't Is ontworpen deur de architect Pierre Cuypers. 't Monument is een rechtoaverend staonde plaot mit daorop een Keltisch kruus. Hierin bint de symbolen van de vier evangelisten verwarkt.
Vesuvius
De Vesuvius is nen aktiven vulkaan by de italiaanske stad Napels. Et is nen typisken stratovulkaan, med nen stik uploupenden barg van 1281 meter houge, upebouwd uut verskillende lågen van vrogere uutbörstingen. Hee ligt in de krater van nen ölderen en noch gröäteren vulkaan: de Summa, den as sou'n 18.300 jår terügge vöär et lätste med geweld uut mekander pleyrden. Seyd 1993 is den vulkaan en et ümliggende gebeed beskarmd as Nationaal Park Vesuvius.
Begraafplaatse Bargklooster
Thomas a Kempis
Thomas a Kempis lag vrogger ok begraven op Bargklooster, mar zien resten bint nao veul ummezwarvings as reliek terechte komen in de Basiliek van Oeze Lieve Vrouwe ten Hemelopneming in 't centrum van Zwolle.
Johan Mulert
Johan Mulert was de bezitter van de Oaveriesselse havezate Kranenbörg en de zeun van Lubbert Mulert en Johanna van den Clooster.
Vesuvius
De Vesuvius börstet regelmåtig uut, meysttyds med sou'n 50 jår dertüsken, mär vöärloupig vöär et lätst in 1944. Et bekendst is de Vesuvius skounwal vanweage den uutbörsting van et jår 79 n.K. De domålige städen Pompeii, Oplontis en Herkulaneum wör der kumpleet döär verrasked en verwoosted.
Begraafplaatse Bargklooster
Albertus van Naamen van Eemnes
Mr. Albertus van Naamen van Eemnes (Zwolle, 27 febrewaori 1828 - Den Haag, 7 meert 1902) was een Nederlaandse parlementariër. Hi'j was een emaotigd liberale politicus.
Zunnesysteem
upright=1.5|thumb|Zunnesysteem n Zunnesysteem is n groep objekten dij om n bepoalde steern hìn draaien.
Begraafplaatse Bargklooster
Cornelis Backer
Jonkheer Cornelis Backer (Grunnen, 20 november 1798 - Zwolle, 30 juni 1864) was lid van de Tweide Kamer en gouverneur van Oaveriessel van 1850 töt 1864. Hi'j was een conservatief politicus.
Amoene van Haersolte
Jonkvrouw Ernestine Amoene Sophia van Holthe tot Echten (Utrecht 23 febrewaori 1890 - Dalsen, 1 augustus 1952) was een Nederlaandse prozaschriefster en de eerste winnares van de P.C. Hooft-pries.
Klaas Voskuil
Klaas Voskuil (Zwolle 2 december 1895 - Naarden, 22 jannewaori 1975) was journalist, heufdredacteur van Het Vrije Volk en radio-columnist.
Arie Wapenaar
Arie Wapenaar (Vlaardingen, 1883 - 1967) was onderwiezer en schriever.
Flora en fauna
Op de begraafplaatse viej de zeldzame knoflookpadde. Ok viej hier de grootste gruiplaatse van 't doevekruud in Nederlaand. In augustus 2007 telden ze hier 4.000 bluiende plaanten. 't Totale antal bedreug 11.000.
Vesuvius
Ümdat Napels der sou kort upligt, wördt de Vesuvius as eyne van de gevöärlikste vulkanen van de wearld eseen. As hee uutbörstet, müttet de ungeväär 600.000 direkte ümwoanenden sou rap möägelik vord seen te kummen.
Zunnesysteem
In ons zunnesysteem draaien der 8 offisjele planeten om de Zunne:
Vesuvius
Mytology
Den Vesuvius kümt vöär in vöäle literatuur en historiske beskryvingen. Dårmed is et eyne van de bekendste en meyst beskreavene vulkanen up de wearld. In de romeinske tyd skreaven der de lüde goddelike krachten an to. Müürskilderingen van Pompeii steyt de Vesuvius ouk by up. In de romeinske mytology wör emeynd dat den god Herkules der woanden, al is et neet düdelik of dår ouk de stad Herkulaneum når enöömd is.
De Hormoonfactor
De Hormoonfactor is n boek van Ralph Moorman dat geet over t effekt van hormonen op onze gezondheid en hoe'j daor n balans in kriegen kunnen deur n gezonde levenswieze. t Boek is eschreven in t Nederlaands mer is oek ummezet naor t Engels (The Hormone Factor), Duuts (Der Hormonfaktor) en t Spaans (El Factor Hormonal). n Goeie hormoonhuushouwige zörgt veur n betere gezondheid, meer energie en n gezond gewicht.
Zunnesysteem
Tot 2006 wuir Pluto ook as planeet zain. Noa n internatsjonoale konferensie in Proag wuir Pluto onthegen van zien titel as planeet, omdat er te veul verschilt van de aander planeten en der nog n hail ìnde planeten binnen dij op Pluto lieken. Der was dus n keus of man der n hail ìnde planeten bie deden, of aine minder. Veur de lèstent is kozen.
De Hormoonfactor
Hormonen kunnen deur verschillende zaken in onbalans raken, bieveurbeeld deurda'j je eigen te drok maken um bepaolde zaken, n slicht voedingspatroon, niet genog bewegen of juust te veule bewegen, in t kort: alle lichamelike, psychiese en emosionele stress die'j mer hebben kunnen.
Zunnesysteem
Ontstoan
Over t ontstoan van t zunnesysteem bestoan verschillende theorien. De theorie mit de maiste aanhang is de spiroaltheorie:
n Andere theorie is de botsenstheorie:
De Hormoonfactor
Lichamelike stress
Lichamelike stress wil zegen alle spanning waor t lief an blootesteld wördt, zo as overbelasting, ziektes en andoeningen. Zo kan n paor uur per dag sporten t hormoon kortisol in t wiere schoppen (t wördt dan te hoge). t Hormoon kortisol gif energie bie stress, de bloedsukerspegel geet derdeur umhoge, t warkt ontstekingsremmend, stimuleert aktiviteit en draodkracht mer zörgt oek veur vetanzetting rond t lief.
In t stark bewörken eten van vandage de dag, da'w steeds vakerder binnenkriegen, zitten nogal wat stressfaktoren verbörgen, zo as:
Belangriek bie voeding is um te eten zo as de natuur t bedoeld hef, want daor is t lief van meens en dier op ebouwd, en niet op spul uut n laboratorium. Zo is komelk bedoeld veur kalvers en niet veur meensen, der is in de natuur oek gien aander dier die as e volwassen is nog melk drinkt, en zeker niet van n aandere diersoort. Gebruuk oek gien ingrediënten die geneties emanipuleerd bin (waor an eprutst is), veule meensen bin der allergies veur en t kan aandere gezondheidsrisiko's hebben.
Geestelike en geveulsmoatige stress
Psychiese en emosionele stress hef n grote invleud op de hormonen veural op de bienieren; de hormonen DHEA, kortisol, testosteron en progesteron wörden bie stress nog krap-an an-emaakt, der kunnen dan zelfs bepaolde ziektes, andoeningen of aandere lichamelike klachten ontstaon, denk bieveurbeeld an op-ebraandheid (burn-out), t meuiheidssyndroom, of bienieruutputting, bie dat leste maakt de bienier niet genog hormonen meer an (n soort sukerziekte type 2 mer dan is niet de insuline in t lief op-emaakt mer t kortisol). Je kunnen dan last hebben van de onderstaonde ongemakken:
t Is dus belangriek um disse stress zo veul meugelik uut de weg te gaon of te verminderen. Soms is dat niet altied (drekt) meugelik, mer mit ontspanningsoefeningen of deur schik te hebben mit familie en kammeraojen ku'j t vake verzachten. Deur lichamelike stress uut voeding te haolen kan t vake oek al n heel stuk schelen.
Aandere boeken
t Tweede boek van Ralph Moorman hit Het Hormoonbalansdieet, hierin wördt nog es dudelik beschreven hoe'j n gezond voedingspatroon kunnen volgen mit daorbie alderhaande resepten.
Verainde Oostindiese Komnij
100px|right|thumb|Logo van de VOC De Verainde Oostinjische Komnij, ôfkört VOK (Hollaands: Verenigde Oost-Indische Compagnie of VOC) was n Nederlaands handelsverbond dij as doul haar de handel mit Oostinje, t noudoagse Indonesie, doudestieds n kolonie van Nederlaand, tou regeln en aan tou pitjen. t Wör oprichten ien 1602 en is ien 1798 aan appelat kommen. De veurnoamste handelswoaren wazzen spaiserijen as peper, gember, kruudnoagel enzowieder. De VOK het de handeloaren, en doarmit ook Nederlaand, doudestieds veul riekdom boden en het der veur zörgd dat de Nederlanden internasjonoal mittelde, woar t laand vandoag aan dag nog aal profiet van het op ekonomisch en politiek gebied. De tied van de VOK wordt den ook wel de Golden Aiw (Hollaands: Gouden Eeuw) nuimd. left|thumb|17. aiwse koart van Oostinje
Zouk Machine
Zouk Machine is nen geheyl uut vrouwlüde bestånden kompa ov zouk müsykgroop uut Guadeloupe, den enkele internationåle hits hevt eskoord, vöärnåmelik in Frankryk. Zouk Machine is et meyst bekend van et nümmer Maldòn (la musique dans la peau) uut 1990, wat ouk de nåme van et album is. Et nümmer håleden under anderen in de franske SNEP Singles Chart de nümmer 1 positsy en wyr werldwyd meyr as 1 miljoon mål verkocht.
Geskydenis
Zouk Machine wyr in 1986 uperichted döär de leden van Experience 7, Guy Houiller en Yves Honoré, en såmenestelled uut dree vrouwlüde uut Guadeloupe: Joëlle Ursull, Christiane Obydol en Dominique Zorobabel. Et eyrsten album was Sové lanmou, eskreaven döär Guy Houiller en Yves Honoré, broder en swåger van Christiane Obydol. Joëlle Ursull verleet den groop en ging vöär ne solokarriere. Sy wyr in 1990 tweyds up et Eurovisie Songfesitival med et leed  White and Black Blues , ecomponered döär Serge Gainsbourg en Sylvain Augier.
Begin jåren '90 kwam Jane Fostin by den groop. Öär single Maldòn wyr nen werldhit en stund 9 weaken up nümmer 1 in Frankryk. Den groop toureden verskeydene målen rund de werld en bracht twey albums uut: Sa ké cho en Clin d'œil.
In 1995 kwam den groop in ne krisis terechte en plåtenmåtskappy BMG bracht Best of Zouk Machine uut. Jane Fostin verleet uutendelik den groop en begon ne solokarriere.
Lubeek
thumb|Lubeek thumb|Lubeek thumb|De zegel van Lubeek, 1280 De Hanzestad Lubeek (ok: Loek ; Platduuts: Lübeek, Duuts: Lübeck, Deens: Lybæk) is de op-een-nao grootste stad in de deelstaot Sleeswiek-Holstein in t noorden van Duutslaand. t Was meerdere eeuwen lank de sentrale stad binnen t stejenverbond de Hanze. Wegens de historiese bouwwarken in baksteengotiese stiel steet de stad op de Wereldarfgoedlieste. t Inwoenerantal stung 31 desember 2011 op 210.577.
Geografie
Lubeek ligt an de rivier de Trave en an de Oostzee (an de baai de Lubeker Bochte). t Is an disse zee de grootste Duutse haven, in disse haven wörden der veural negozie edaon mit laanden langes de Oostzee. De ouwe binnenstad is n eilaand waor as de Trave umhinne streump. Deur t Elde-Lubeek-kanaal is de Trave verbunnen mit de Elve. n Aandere belangrieke rivier kortbie de binnenstad is de Wakenitz. Deur Bundesautobahn 1 is Lubeek verbunnen mit Hamburg en Denemarken. t Sentraal stasion van Lubeek hef n antal spoorlienden, waoronder die naor Hamburg.
Vanaof t stadsdeel Travemond geet der n veerboot naor Trelleborg in Zweden.
Geschiedenisse
Rond 700 veur Christus trökken de Slaven naor de oostelike delen van Holstein waor veurheer Germaanse stammen woenden die t gebied verlaoten hebben tiedens de migrasieperiode. Toe Kaorel de Grote an de macht was in de vrogge 9e eeuw, probeerden e de Saksen te bekeren tot t christendom, de Saksen bin in die tied uut dit gebied vertrökken en de Polabiese Slaven die n goeie baand hadden mit Kaorel de Grote kwammen juust in t gebied woenen. Liubice ("schitterend") was esticht op de zaandbanken van de rivier de Trave zo'n vier kilometer ten noorden van de stadskern Lubeek van vandage de dag. In de 10e eeuw wördden t de belangriekste vestigsplaotse van de Abodriten en ze bouwden daor n kasteel. De vestigingsplaotse is in 1128 tot de grond toe aofebraand deur de heidense Ranen van Rügen.
De stad en t kasteel veraanderden van eigendom in de daorop volgende periode en maakten tot 1192 deel uut van t Hartogdom Saksen, tot 1217 van t graafschap Holstein en tot de slag bie Bornhöved in 1227 van Denemarken.
Rond t jaor 1200 wördden de haven t heufdvertrekpunt veur kolonisten die naor de Baltiese gebiejen gungen, dat veroverd was deur de Lieflaandse Orde, en laoter de Duutse Orde. In 1226 verhoogden keizer Frederik II de staotus van de stad naor n vrieje rieksstad, hierdeur wördden Lubeek de Vrieje en Hanzestad Lubeek. In de 14e eeuw wördden Lubeek de "Koneginne van t Hanzeverbond", deurdat t vereweg de grootste en t invleudriekste lid was van disse middeleeuwse haandelsorganisasie. In 1375 beneumden keizer Kaorel IV Lubeek as een van de vuuf "Heerlikhejen van t Riek", n titel die t deelden mit Venesië, Rome, Pisa en Florence. As der armoe was over de haandelsveurrechten dan wördden dat uutevochten deur Lubeek en t Hanzeverbond tegen Denemarken en Noorwegen mit n steeds verschillende uutkomst. Allewel Lubeek en t Hanzeverbond vake wunnen, verleur Lubeek in 1435 en 1512, toe t betrökken raakten in t gravenspul, n burgeroorlog die in Denemarken uutbrak van 1534 tot 1536. Lubeek sleut zien eigen oek an bie t Schmalkaldies Verbond.
Naodat t versleugen was in t gravenspul, wördden de macht die Lubeek had zeutjes an minder. De stad bleef neutraal in de Dartigjaorige oorlog, mer deur de verrinewerende gevolgen van de oorlog die dartig jaor lang evoerd wördden en de nieje transatlantiese richtige die de Europese negozie uutgung, verleur t Hanzeverbond en dus oek Lubeek an belang. Toch bleef Lubeek, naodat t Hanzeverbond in 1669 offisieel uutenevuilen was, nog n belangrieke haandelsstad an de Baltiese Zee.
Gebouwen
n Groot gedeelte van de stad is in middeleeuwse sferen ebleven, mit ouwe gebouwen en smalle straotjes. Vrogger ko'j de stad mer vanaof een kaante binnenkoemen, via een van de vier stadsmuren, waorvan der vandage de dag nog twee over bin, de welbekende Holstentor (1478) en the Burgtor (1444).
In t ouwe stadssentrum staon zeuven karktoorns. De oudste bin de Lubeker Dom (de stadskathedraol) en de Marienkirche (de Mariakarke), beie stammen uut de 13e en 14e eeuw.
Wat nog meer te zien is:
Saturnus
Saturnus ken meerdere betaikenissen hebben:
Lubeek
Gebouwen
Liekas veule aandere plaotsen in Duutslaand, hef Lubeek n lange tradisie van karstmarkten in desember, hier ku'j terechte veur t bekende haandwarkkraampjen in de Heiligen-Geist-Hospital (Ziekenhuus van de Heilige Geest), die an de noordkaante zit van de Königstrasse.
Museums
Lubeek hef veule kleine museums, zo as t St. Annen-museum, de Behnhaus en de Holstentor. t Lubeker museum van theaterpoppen is n museum dat in eigen beheer is. Beziensweerdighejen an de waoterkaante bin t lochtschip dat as Femernbelt dienden en de Lisa von Lübeck, n rekonstruksie van n Hanzekarveel uut de 15e eeuw.
Geboren
De volgende leu bunt er geboren:
Ugchelen
Ugchelen is een (veurmalig) därp in de Gelderse gemeente Apeldoorne. Ugchelen wödt vandage de dag ezien as een buurtschap van de gemeente Apeldoorne ma is nog de heeltied een ampart klein därpjen.
Ugchelen lig in 't zuudwessen van Apeldoorne hef ongeveer 7.000 inwoners. Ugchelen hef in totaal 11 watermeules en in Ugchelen lig ok een van de belangriekste ziekenhuzen uut de regio (Gelre Ziekenhuizen).
Zunne
De zunne is de steern dij zoch t dichtst bie de eerde bevindt en t helderste objekt aan de hemel is. t Vörmt t middelpunt van ons zunnesysteem. Alle planeten, astroiden en kommeten draaien om dizze steern hìn. De zunne stroalt licht en waarmte uut, woardeur wie minsken leven kennen.
Aandere minder gebruukte benoamens binnen Helios en Sol, dit binnen de noamen van de Griekse en Romeinse god van de zunne. t Steernkundege symbool is n cirkel mit n timp in t midden: 16px|☉
Uranus
Uranus ken meerdere betaikenissen hebben:
Zunne
Vrouger wuir de zunne ook voak as planeet zain, dit veural in de tied dat t geozentrisme nog as woar beschouwd wuir.
De zunne zindt elektromagnetiese stroalen oet dij wie woarnemen as waarmte en lucht. Ook UV, Infra-Rood en andere Gamma-stroalen wordt van de zunne noar de eerde stuurt, moar dat wordt grotendails tegenholden deur de atmosfeer en t magnetisch veld.
Bie n zunnewind komt der hail veul stroalen en magnetische dailtjes vanof de zunne. As dij richten de eerde goan, worden dij dailtjes en dij stroalen noar de polen tou trokken. As t den in de atmosfeer komt, krigst t vernuimde Aurora Boralis of Aurora Australis (Noorder -en zuderlucht).
Zeum (Nunspeet)
Zeum (Nederlaands: Zoom) is n buurtschap in de gemeente Nunspeet, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt in t zuudwesten van Nunspeet in de richtige van Hulshorst. De buurtschap besteet uut twee wegen: de 'Schotweg' en 'Onder de bos'.
De naam Zeum betekent de raand van n bos. Disse naam is toepasselik, want Zeum lig an de raand van de Veluwe.
Vrogger leup de zeum tot an t stasion van Nunspeet. t Gebied bestung uut zaanddunen, die lange tied t darp Nunspeet bedreigd hebben. In Nunspeet herinnert de naam Zoomweg an de plaotse waor de boszeum leup.
Reimerswaal
Reimerswaal is ne gemeente in de Nederlaandse proveensie Zeelaand. Et har op den eersten mei 2020 22.728 inwonners op ne vlakte van 242,42 km² (met 140,43 km² water). De wonkern Yerseke steet bekeand um de haandel in mossels en oesters. Kruningen was in et verleden bekeand um de veardeenst Kruningen-Perkpolder. Disse vearliene besteet neet mear. Doarvuur is rechtevoort de Westerskeldetunnel in de plaatse kömmen. Op de plek woer as et vear anlea, steet non ne nieje wonwieke, et Kruseveer.
De gemeente ontsteund in 1970 oet een samengoan van de gemeentes Krabbendiek, Kruningen, Rilland-Bath, Wearde en Yerseke. Et is eneumd noar de Middeleeuwse, verzeunkene stad Reimerswaal, dee op et noorden lea van de hudige gemeente. Et lea op et Verdreunken Laand van Zuud-Bewelaand, woer as töt den oawerstreuming van 1530 18 döarpe leaden.
Wonkernen
In de gemeente Reimerswaal wonden op den eersten januwoari 2014 et volgende antal leu in de volgende wonsteas.
Wiedters gef et der de noaberskoppen Bath, Gawege, Middenhof, Roelshook, Stationsbuurte, Vlake en Völckerdoarp. In Stationsbuurt he'j et treinstasjon Rillaand-Bath; wiedters zeent der stasjon Krabbendiek en stasjon Kruningen-Yerseke.
Muziekkorps
Met muziekkorps wördt aait n koppel leu bedoold dee at muziek maakt en doarbie met n spesjaal pak of uniform an oawer stroate goat, of op n veeld nen show van verskeaidene vörme loopt. Det gebuurt meesttieds strak in t gelid, woerbie de muzikaantn op de moate van de muziek marsjeert. n Korps besteet aait oet slagwoarkers en bloazers.
Geskiedenisse
Dit keump nog oet de tied det soldoatn van plek noar plek mosn loopn en doarbie tromn (en later flöaitn) dr bie hadn um de bene geliek te loatn goan. Slim tradisjonele korpsn heett doarumme nog aait Pieperkorpsn. Later beent hier kopperbloazers bie ekömn. Doaroet is toertieds de marsmuziek ontstoan. Rechtevoort hef t vanzelf weainig mear met soldoatn te maakn, mear t marsjeern en in t gelid loopn is aait t zelfde ebleewn, net as de päkke. Al beent dee bie sommige korpsn wal n luk moderniseerd.
De noadruk lig rechtevoort op t plezeer hebn in t muziek maakn en doarbie lid te wean van ne verenige, zo as aandern wellicht gearne bie ne voetbalverenige heurt. Ook kan t wean um de könnigheaid met muziek wat op te krikn.
Soortn
Dr beent verskilnde soortn muziekkorpsn. Det hef met de soortn instrumeantn te doon. Um n bepoald "steampel" te kriegn, mut n korps n antal soortn instrumeantn hebn. Duurdet t in Neerlaand vake neet zo nauw dr op an keump, löp t nog wal oetéén. Ook kan t wean det n korps (den at bievuurbeeld ne harmoniebezetting hef) zikzelf gearne op ne bepoalde maneere neump (biev. showfanfare), mear feailik de instrumeantn vuur den naamn neet hef, mear t toch offisjeel hef loatn registreern. Verskilnde soortn muziekkorpsn beent:
Boondn
Net as met aandere vereniges, beent meziekkorpsn vake an eslötn bie nen boond. In Neerlaand beent r neegne:
Disse vaalt allemoal wier oonder ne umvatnde organisasie, de NFCM (Nederlandse Federatie van Christelijke Muziekbonden), den at zelf wier lid is van oonder mear de European Brass Band Association (Zwitserlaand) en de Union Européenne des Musiciens (Luuksnborg.
Disse boondn doot wedstriedn en taptoos op pootn zetn en hooldt zik oonder mear bezig met de regels, examen-eeskn en liestn van juryleedn, zodet iederene geliek beoordeelt wörd.
Persepolis
Töt vöär kort meynden archeologen dat Persepolis vöäral bestemd was üm rund de vöärjårssünnewende et Nowruz, persisk nyjår, in te vyren. Dat is noch altyd nen belangryken feastdag in et hüdige Iran. In de bealdhauwwarken langs de müren van de trappen is te seen dat iraanske ädelen en underköäningen uut andere streaken van et ryk hyr kümmen med geschenken vöär den köäning.
Ouk is noch neet düdelik wat vöär bouwwarken as der buten et paleiswark stünden. Wårskynlik was et ginnen stad up sikselv. In 330 v.K. nöäm Aleksander den Grouten et in med syn laeger. Rap dårnå verwoosten nen brand al et holtwark. De geleyrden meynet dat dat upsettelik was.
De archeologisk vöärnaamste oaverblyvselen van Persepolis sint de Poarte van Alle Landen, et Apadana-paleis, de troonhalle, de Tachara en ne vöärråd münten en kleitabletten.
Name
De name Persepolis kümt uut oldgreeksk Περσέπολις, med latyn ske letters: Persepolis. Et is samenstelling van Pérsēs (Πέρσης) en pólis (πόλις), wat "persiske stad" bedüdt. De olde persen selv nöömden et Pārsa (oldpersisk: 𐎱𐎠𐎼𐎿), wat ouk de name vöär de ümliggende streake was.
In et jår 311 skreav den sasaniaansken prins Sjapur Sakansjah, söäne van Hormizd II oaver de stad as Sad-stūn, wat "hunderd puurs" bedüdt. Middeleywske persen skreaven de steade to an Djamsjid, nen köäning uut de iraanske mytology. See nöömden et Tacht-e-Djamsjid (Persisk: تخت جمشید‎; [ˌtæxtedʒæmˈʃiːd]), letterlik "de trone van Djamsjid". Ne andere name was Čehel Menār, letterlik "Veertig Minaretten".
Ligging
Persepolis ligt kort by ne kleine rivyr, de Pulvar, den as uutlöpt in de rivyr de Kur.
De steade is ebouwd up ne verhöyging van sou'n 125.000 meter in et veerkant. Dee verhöyging is deyls kunstmåtig upebouwd en deyls uut nen rots ehöwwen. De oustelike syde löänt up den barg Rahmat. De andere dree syden ligget up draegmüren van verskillende höygdes, afhangelik van de helling wårup as se röstet. Up et westen was ne dübbele trappe van 5 töt 13 meter houge, wårvanaf et händig uplöpt richting den top. Üm et terras lyk te maken, wörden gäter en kulen upevüld med aerde en groute keien, dee med metalene klammen by mekander ehölden wörden.
Geskedenisse
Uut upgraevingen blikt dat den bouw begün in 515 v.K. Den fransken undersöker André Godard meynden at Cyrus den Grouten de steade anweas, mär dat Darius I et löät bouwen. Dat lätste steyt ouk in de müren ebeiteld. Persepolis wör wårskynlik de nye höyvdstad, al lag et neet heyl makkelik. De echte höyvdstäden bleaven Babylon, Susa en Ecbatana. De stad was by de greken neet bekend, töt Aleksander den Grouten et innöäm en verwoosteden.