cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Egbert Meyers
In de meziek
In de jaoren zeubentig speulde Meyers deur het hiele laand zien countrymeziek en bluegrass, mit as inspiraotie onder aandern Hank Williams en Jimmie Rodgers. Een plaotencontract det ze hum anbeuden sleug hi'j of, umreden det hi'j zien artistieke vri'jheid niet kwiet wol. Meyers is mit oprichter (1982) van 't jaorlijkse Big Bear Festival in Zuudlaoren, waor as ze traditionele Anglo-Amerikaanse muziek speult.
In de Hunebed-Turboshow in 1983 meuk hi'j, anefieterd deur Albert Haar en Marga Kool, zien debuut met liedties in 't Drèents. Nao mit een band te hebben espeuld gunk Meyers allennig wieder als singer/songwriter in Nederlaand en Duutslaand. Mit zien serieuze, sociaol bewogen skrieveri'je was hi'j een uutzundering binnen de Drèentstalige meziek; die was toen ja veural lichtvoetig. Hi'j warkten samen mit artiesten uut binnen- en butenlaand (Harry Muskee, Sally van Meter, Si Kahn, de Hopi drum- en zanggroep The Sacred Star Singers). Nao een bezuuk an Austin, Texas in 2004 brocht hi'j de Engelstalige plaot Bluebonnet Blues uut waorop hi'j in de maande mit Nederlaandse en Amerikaanse muzikaanten speult. Dizze Amerikaanse inspiratie lek veul op Daniël Lohues zien project Lohues & The Louisiana Blues Club.
Partie musici hebt liedties van Meyers vertaald en uutebrocht, ok in 't Platduuts.
Streektaalanfieteraor en wiedere wark
Van 1988 töt 2001 warkten Meyers as streektaalfunctionaris bi'j 't Project Culturele Educatie van de stichting Drentse Taol. Hi'j organiseert en professionaliseert streektaalactiviteiten in en buten Drenthe en fietert 't zingen in de streektaal an. Sund 2001 warkt-e as maker en prissentator van streektaalprogramma's bi'j RTV Drenthe.
Meyers zet hum ok in veur de cultuur van de Noord-Amerikaanse indiaans en is betrökken bi'j NANAI, de Netherlands Association for North American Indians. As dichter en vertaler hef hi'j in 't tiedskrift Roet epubliceerd.
2 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 2 november
Olde Karke (Amsterdam)
thumb|right|De Olde Karke thumb|right|upright|Butenkante thumb|right|Holtsni-jwark thumb|right|upright|Binnenwark De Olde Kark is et oldste nog bestoande gebouw van Amsterdam en steet an et Oldekarksplein in et stadsdeel Amsterdam-Centrum. De karke wierd (woarschienlek in 1306) ewi-jd an den heiligen Nicoloas, biskop van Myra, deur Guy van Avesnes, den biskop van Utrecht. In september 2006 wierd et 700-joarege gebruuk van dizze karke evierd. Ter geleagenheid hiervan wödden op 17 september nen noamaak van et tiedens den Beeldenstorm van 1566 vort egoane Angelusklöksken op-ehängen in et kleine toorntjen boaven op et karkdek.
13de eeuwe
Op de plaatse woar de Olde Kark steet, stoand in de 13de eeuwe ne kleine holten kapelle mit ne begraafplaatse. Bekend is dat in 1280 den pastoor van Amestelle (vandage et Olderkark) den zorg had veur twee karken. Vermeudelek was den tweeden, an Olderkark undergeschikte karke, de (Olde) Karke in Amsterdam. De karke in Olderkarke is de moderkarke, moar de dochter in Amsterdam greujden heur in korte tied boaven et heufd. In 1334 wierd Amsterdam ne zelfstandege parochie, dat wil zeggen kreg nen eigen pastoor, en wierd de Olde Karke de parochiekarke van Amsterdam. Hieran kwamen in et beginne van de 15de eeuwe n ende toon et westelek deel van de stad nen eigen parochie kreg: de Ni-je Karke. Vanof dee tied spraken zie van de Oldekarks- en Ni-jekarkskante, wat al vlot verkort wierd tot Olde- en Ni-jekante. De Olde Karke blef veurlopeg de heufdkarke van Amsterdam. De stadsbraanden van 1421 en 1452 hebt de Olde Kark neet etroffen.
Middeleeuwn
De Olde Kark hef ne rieke bouwgeskiednis. In de tweede helfte van de 13de eeuwe wödden de holten kapelle vervangen deur ne steen zaalkarke. Noa 1300 bouwden de Amsterdammers ne rume hallenkarke: n dreebeukeg gebouw mit smalle, moar eaven hoge zi-jbeuken en n klein, rechthookeg koor, woarschienlek in romaansen stiel. Veur zowiet bekend is et de eerste hallenkarke in Hollaand. Ok nen toorn wierd ebouwd, op de plaatse van den van vandage. Umstreaks 1330 wodden et kleine koor vervongen deur n rumer, éénbeukeg koor. In 1330-1350 wödden de smalle zi-jbeuken vervongen deur brede zi-jbeuken (zelfs wat breder as et middenschip) en begon de karke te lieken op de noe nog altied bestoande karke. Dizzen dreebeukege hallenkarke besteet in gewiezegden vörm nog altied.
In de doarop volgende eeuwn wodden flink ewarkt an de vergroting van de karke, dee vanof dee tied ja ne parochiekarke is. Eerst wödden dee zi-jbeuken in oosteleke richting deur-etrokken, zodat ok et koor dreebeukeg wierd, woarnoa ne viefziedegen koorumgäng wödden ebouwd. Doarnoa volgden twee kapellen dee de karke et uterlek van ne kruuskarke gaven: de Sint Joriskapelle an de noordkante, ebouwd in 1380-1412 (tiedens de restaurasie is et joar 1412 in nen balk van et gewelf evonden), en de Sint Sebastiaanskapelle an de zuudkante, ebouwd in 1450-1460. Moar, dit wödden wier teneet-edoan deur den bouw van ni-je kapellen.
16e eeuw
In de eerste helfte van de 16de eeuwe is de karke verheugd. Eerst wierd et skip verheugd mit nen lechbeuk, doarnoa, rundumme 1550, wodden ok de krusing verheugd (an de verheuging van de dwarsskeape bunt zie neet meer too-ekommen; dizze hebt nog altied nooddaeke).
Tenslotte wodden in 1558-1560 nen lechbeuk eplaatst op et koor (betaald oet ne lotteri-je in 1558) en wodden in 1564 den toren verheugd. Et leste was neudeg ewodden deur de verheuging van et schip met nen lechbeuk. In 1565 wodden den hudege Oldekarkstoorn ebouwd.
20ste eeuwe
Problemen mit de fundering hebt in 1951 eleid tot de sluting van de karke weagens instortingsgevoar, woarnoa ne 24 joar durende restaurasie ploatsvond. In 1994/1998 is de karke opni-j restaurierd en beheurt tot den Top 100 der Nederlaandsen UNESCO-monumenten.
Beeldenstorm
In den Beeldenstorm van 1566 wödden de altoaren van de Olde Karke verneeld. Noa de Alteratie van 1578 wierd de karke ontdoan van eure beelden, en wödden de karke opni-j in-ericht veur den prottestantsen eredeenst. In 1584 mochen de koopleu in de karke beurs holden. De karke is veur dit dool ebruukt tot 1611 (toon den Beurs van Hendrick de Keyser op et Rokin wödden los-edoane). Vanof 1632 vonden de vergoaderingen van den Karkeroad ofwesselend plaatse in de Olde en Ni-je Karke. Deur den bouw van et stadhoes an den Dam won de Ni-je Karke an belang en wodden de heufdkarke. Doarnoa nam et belang van de Olde Karke of.
Bronnen
Den tekst op dit blad of ne eerdere uutvoering doarvan is oaver-enommen van de webstea van et Buro Monumentenzörg Amsterdam, http://www.bmz.amsterdam.nl
Steenenkamer
Steenenkamer kan verwiezen naor:
Iron Maiden (band)
thumb|Steve Harris thumb|Iron Maiden in Fraankriek Iron Maiden is een Engelse heavy metal band die evörmd is in 1975 in Leyton in Londen deur bassist en songwriter Steve Harris. De band hef 39 albums, waoras er 16 studio albums bint, 12 live albums, 7 compilaties en 4 EP's.
De band is was ien van eersten die an new wave of British heavy metal deu. Het eerstes succes dät de band haalden, was begun jaoren 80. Nao veranderingen in de vörm van de band hef de band völle golden en platinum albums uut ebracht in het Verenigd Koninkriek en de VS: The Number of the Beast (1982), Piece of Mind (1983), Powerslave (1984), Live After Death (live, 1985), Somewhere in Time (1986) en Seventh Son of a Seventh Son (1988). In 1999 bint leadzanger Bruce Dickinson en gitaorist Adrian Smith weerumme ekommen naor de band. Sunds toen hef de band een ni'j tiedpärk van bekendheid. Dit hef eleid töt ni'je albums en tours.
Iron Maiden wördt beschouwd als ien van miest succesvölle heave metal bands ooit. Volgens The Sunday Times hef Iron Maiden in 2017 100 miljoen kopieën van hun albums verkocht wereldwied. Dit terwiel er bienao gien radio of televisie steun was.
Bandleden
Touring muzikaanten
Discografie
Allenig albums:
3 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 3 november
Šiprage
Šiprage (bosnisk, kroatisk en servisk: Šiprage; kyrillisk skrivt: Шипраге), is en gemeynskop in Bosnie-Hercegovina. De gemeynskop ligt in de gemeynde Kotor Varoš en had in 2013 788 inwoaners. In 1991 had et noch 952 inwoaners. De plaatse ligt in de Serviske Republyk.
Mark Rutte
Mark Rutte (n Heag, 14 februwoari 1967) is n Neerloands polletiekman. Seund n 14den oktober 2010 is hei minister-presideant van Neerloand en minister van Algemene Zaken van t kabnet-Rutte. Doarbie is he polletiek leader van de behooldnd-vriejdeankende VVD-partieje.
Noa t gymnasium te hebn edoane in zinne geboortestean n Heag, volgen Rutte ne geskiedenisstudie an de Rieksuniversiteat Leadn, woer't he met kloar was in 1992. Doarbie was he van 1988 töt an 1991 vuurzitter van de JOVD. Noa zinne studie waarken Rutte tien joar loank bie Unilever en zat he verskeadene joarn in t besteur van de VVD.
2002 gung Rutte oet t bedriefsleawn in de loandelike polletiek. Hee was stoatssekretaris van Sosjoale Zaakn en doarnoa van Oonderwies, Kultuur en Weetnskop in t earste en tweide kabnet-Balkenende. Tusken disse kabnetn in was he nog ne körte tied lid van de Tweide Kamer. In 2006 wör he fraksievuurzitter in de Tweide Kamer um zo as liesttrekker zinne partieje te leadn bie de verkiezeges van det joar. Doo haaldn ze genne hoge peuntn, woernoa't Rutte as fraksieleader in de Tweide Kamer bleef. Bie de verkiezeges in 2010 wun de VVD en wör de grötste partieje, met 31 zetels. Doarop köm ne kabnetssamenstellige tusken de VVD en t CDA den't tau estoane wörd duur de PVV. 14 Oktober 2010 wör t kabnet-Rutte offisjeel eteund an t volk.
14e eeuw
Decennia - Eeuwen - 13e ieuw - 14e ieuw - 15e ieuw
Maastricht
thumb|275px|Sunt Servaasbadde over de Moas thumb|275px|Vrijthof Maastricht (hail plat Grunnegs: Moasbadde, Limbörgs: Mestreech) is n stad en gemainte in de Nederlaandse provìnzie Limbörg. t Is mit 121.000 inwoner ook de heufdstad en grootste gemainte in Nederlaands Limbörg. Nevven of noa Nimweeg is t de oldste stad van Nederlaand. Welkent non de oldste is, wait man nog nait. De Haailege Servatius is de patroonhaailege van t overwegend katholieke Maastricht.
Zainsweerdegheden
Maastricht telt veul zainsweerdegheden en monumìntoale gebaauwen. Hieronder volgt n opsommen van de belaankriekste:
God
God is volgens verschillende religies een bovennatuurlijk wezen, die deur elk van dizze religies weer aans veursteld wordt. In 't christendom en 't jodendom heet God ok wal Jahweh, HEER, Elohiem, Eli, Adonai en wordt vaok anduud as de Eeuwige, de Anwezige, de Naom enzovoorts. Volgens 't christendom hef God de eerde, de mèens en alles wat der op de eerde ok maor rondleupt maokt. Sommige religies hebben ien God en worden monotheïstisch nuumd, religies mit meerdere goden worden polytheïstisch nuumd.
God in de monotheïstische religies
Moderne monotheïstische concepten kommen van de Abrahamitische traditie.
Ali Brals-Luinge
Ali Brals-Luinge (Grol, 16 meie 1920 - Assen, 13 november 2009) was een Drèentse schriefster en veurdrachtskeunstenaor.
Ze is geboren en op-egruuid in Grol. Mit heur man Albertus Brals woonden ze later in Westervelde bi'j Nörg, daoras de twei een centraole rolle in 't dörpslèven speulden. In 1946 richtten ze mit hum een tenielveriening op. Van de Plattelaandsvrouwen in Nörg wördden ze in 1957 presidente; in 1960 kwaamp ze in 't previnciaol bestuur.
In de jaoren vieftig begunden ze te schrieven in 't Drèents; ze wun een pries in een verhalenwedstried van Radio Noord. Ze schreef veur 't tiedschrift Oeze Volk en veur de rubriek 'Van de Drentse schrieftaofel' in de Drentse en Asser Courant.
Veur schoelen, gemientes en verienings hef ze een köppel revues eschreven, mar ze is boavenal bekend van meer as 3000 veurdrachten die as ze in Noord- en Oost-Nederlaand hef ehölden. Een fossien daorvan kwaamp in 1975 uut onder de titel En toen, en toen ...: gutige gezegden oet mondties van smorkies, prugelies en porkies. Daorop volgden de bundels En toen... zag ik... (1977), Kiek us mam, 't regent krummels (1981) en 't Is mor hoe je 't bekiekt: Ali Brals vertelt (1984). In heur leste bundel Allien... en toch wieder (1988) vertelt ze van de ziekte en 't oaverlieden van heur man.
Mit de schriever Roel Reijntjes meuk ze een LP daoras heur bekendste verhalen op staot. Een paar daorvan waren in 1968 al verschenen in de deur Hans Heyting samenestelde bundel Op de Gribbelgrab.
1236
thumb|262px|St. Sava
Oekraïne
Oekraïne is een land in Oost-Europa. Et grenst (met de klok met) in et noorden an Witrusland, in et oosten an Rusland, in et zuden an de Zwarte Zee en in et westen an Polen, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Moldavië. Ok de nich-erkende stoat Transnistrië, nen streppel lösbrökken land in Moldavië, hef ne grens met Oekraïne. Et is et eennoagrötste land van Europa, met ongevear 600.000 veerkante kilometer, a'j de Krim en andere betwiste strekken der bie metrekkent. Veur at Rusland et land binnenvöl, wonnen der zo'n 41 miljoen leu. Doarmet stund et achtstes op de rangliest van meestbevolkte landen van Europa. Deur denzölvden inval hef Oekraïne gen togang meer töt de Zwarte Zee en de Zee van Azov, al is dat volgens de regearing van et land mer tiedelik.
Geskiedenis
In de Middeleeuwen trökken de eerste Slavische volker et gebeed in. Et wör een veurnaam kultureel middelpunt veur de Oostslaven, met as zwoartepunt de Kievse Roes-stoat vanof et 9e joarhonderd. Kievan Rus völ oet mekaar in verskeidene kleanere machten dee onderling niks as vechten deuden, töt de Mongolen der oaverhen klappern in et 13e joarhonderd. De volgende 600 joar gung et gebeed van hand töt hand, zo as et Pools-Litouwse gemenebest, et Oostenriekse Riek, et Ottomaanse Riek en doarnoa et Tsaarskop van Rusland. In et 17e joarhonderd ontstund et Kozakken-Hetmanaat in Centraal-Oekraïne. Dat wör weer opdeeld tusken Rusland en Polen en toen weer opsloekt deur et Russische Riek. Onderwiel ontstun een Oekraïens besef van eagenheid. Noa de Russische Revolutie van 1917 reupen ze de Oekraïnse Volksrepubliek oet, al bleef den nich lang in de been. De Bolsjewieken kreggen et Russische Riek in handen en stichen de Socialistische Sovjetrepublike Oekraïne, wat onderdeel wör van de Sovjetunie in 1922. Veurin de joaren '30 van et 19e joarhonderd verkömmen miljoenen Oekraïners in de Holodomor, nen deur leu veroorzaakten hongersnood. In 'n Tweeden Wearldoorlog wör et land platpleerd onder de Duutse bezetting.
Met et oet mekaar vallen van de Sovjetunie in 1991 verkloaren Oekraïne zich onofhankelik en onpartiedig. In 1996 nömmen ze ne neje grondwet an. Noa grote volksprotesten, bekend as Euromaidan, wör ne neje regering anwezzen in 2014, in wat ze de weerdigheidsrevolutie neumt. Doarop nöm Rusland et Oekraïnse skiereiland De Krim in. Ongeveer rond deezölvde tied leupen in Oost-Oekraïne pro-Russische onlusten oet op 'n Donbasoorlog tusken regeringstroppen en ofskeidingsrebellen hulpen deur Rusland. In februari 2022 begun Rusland ne totale invasie van Oekraïne. Doardeur zöch Oekraïne voordan meer ansloeting bie de Europese Unie en de NAVO.
Stoatsinrichting
Oekraïne is nen zölfstandigen stoat met een semipresidentieel stelsel. Et is een ontwikkelingsland en steet 77e op de Ontwikkelingsindex. Et is et armste land van Europa a'j kiekt wat de leu in deursnid te besteaden hebt, en umkeuperiej blif een groot probeem. Toch was Oekraïne, deur et zovöl gode grond hef, veur 'n oorlog een van de grötste groanoetvoerders van de wearld.
Oekraïne is een van de metoprichters van de Verenigde Naties en lid van 'n Road van Europa, de Weerld Handels Organisatie en de Europese Veiligheid- en Samenwarkingsorganisatie (OSCE). Et land hef ne anvroag lopen um bie de Europese Unie te kommen en zik anmeldt um bie de NAVO te kommen.
Ni'jberkoop
thumb|300px|Liggen van Ni'jberkoop Ni'jberkoop (Nederlaans: Nijeberkoop, Fries: Nijeberkeap) is een dörp in de Friese gemiente Ooststellingwarf. Et kleinste dörp van de gemiente Ooststellingwarf. Omdebi'j 240 inwoners, een klokkestoel, een schoele die niet meer bruukt wodt en een kefé-resteraant bin et meest opvalend.
Et dörp leit an de raand van et Nationaol Park Drents-Friese Woold, een belangrieke toeristentrekker. Ni'jberkoop kreeg laandelike bekendhied deurdat de Stichting Pantera daor in 1993 heur poorten eupende as roofdierenopvangcentrum. Mit naeme et brullen van leeuwen het veul kemmosie veuroorzaekt in dit plattelaansdörp.
De bi'jnaemen veur de inwoners van Ni'jberkoop bin tobbeschieters of tonneschieters.
Zeuvenhuzen (Leek)
Zeuvenhuzen of Zeuvenhoezen is n dörp ien de vrougere gemainte Leek. Bie de noam Zeuvenhuzen denkst nait geliek aan n groot dörp, maor op 1 jannewoarie 2021 haar t dörp 2.725 ienwoner.
Ien 2011 is t as leukste dörp van Grunnen kozen.
Normandisk
Et normandisk is en romaanske taal dee espröäken wördt in Normandie en up de normandiske eilanden. Et normandisk wördt meystentyds eseen as en fransk dialekt, mär verskilt årdig van et standardfransk, dit kümt under andere döärdat et normandisk in de tyd van de Vikingen vöäle woorden van et oldnoordsk hevt oaverenöämen. De taal slüt in et noorden an up et pikardisk, in et süüdwesten up et gallo en in et süüdousten up et fransk.
Varieteiten
Et normandisk is mid de normandiske invasy meadebröcht nå de britske eilanden, wår de taal en groute üütwarking up et engelsk ehad hevt. Up de britske Kanaaleilanden wördt et noch altyd espröäken, en up elk van disse eilanden spreaken se so'n beetjen en amparte varieteit van et normandisk dat nochal es kan verskillen van et vasteland-normandisk. Weale variëteiten van et normandisk binnen inmiddels üütestörven of up starven nå doud. Up Jersey wördt der jerseysk (Jèrriais) espröäken, dit is de groutste taal van de kanaaleilanden en is en officiele taal up Jersey wårvan et gebrüük, alhowel et geen bestüürstaal is, döär de regering aneveyterd wördt. Up Guernsey wördt der guernseysk (Guernésiais of Dgèrnésiais) espröäken, en up Sark heb jy et sarksk (Sercquiais), en varieteit dat sik untwikkeld hevt vanüüt et jerseyske dialekt dat in de 15. eyw döär kolonisten is meadebröcht. Up et eiland Alderney wördden der vrogger alderneysk (Auregnais) espreuken, mär dit dialekt is vandage de dag üütestörven. Et Contenin-normandisk (Cotentinais) is de varieteit dee in et normandiske Contentin espröäken wördt en tot slot heb jy noch et cauchois dat espröäken wördt in et normandiske Pays de Caux.
Oldnoordsk in et normandisk
Vöärbealden van woorden mid en oldnoordske oorsprung:
Normandisk in et engelsk
Vöärbealden van normandiske woorden dee in et engelsk, en in en enkel geval in et neadersassisk en et neaderlandsk (hyr vetedrukked), terechteköämen binnen:
Biebel in de Twentse sproake
n Biebel in de Twentse sproake, den't ook wal in t kort Tweantsen Biebel wörd eneumd, is ne oawerzetting van n algemenen Biebel, mear in de Tweantse sproake. Hee is in t noajoar van 2009 in zien geheel ebeundeld oet ekömmen.
n Biebel is oonder toozicht van de Stichting Twentse Bijbelvertaling oet de oorspronkelijke talen oawerzat in de Tweantse sproake deur dr. Anne van der Meiden met hölp van ne begeleidingsgroep.
Disse begeleaidingsgroep besteund oet zowal protestaantn as roomsken. t Is doarumme nen eukomeniesen Biebel, wat inhoold det t van beaide kaanten good te leazen is.
n Biebel is eskrewen in t Tweants van Eanske, umdet Van Der Meiden doar zelf wegkeump. t Is volledig in de skriefwieze van de Kreenk vuur de Tweantse Sproake eskrewen.
Der bestoat twee oetvoerings van n Tweantsen Biebel: nen "kalen" met eankelt tekst, en nen "oetgebreaiden" met verskillende plaatjes dr in van geleufszaken dee't met Tweante te doon hebt, zo as bv. de Plechelmus-basiliek oet Oldenzel.
Sunterkloas
Sunterkloas is t heufdfiguur van n kinderfeest dat op 5 dezember in Nederlaand en op 6 dezember in Belgie en in enkelde (veurmoaleg-)Nederlaandse kelonies vaaierd wordt. Sunterkloas wordt ook op lutje schoal vaaierd in Luxembörg (Kleeschen), Oosterriek, Svitzerlaand, Fraankriek, Duutslaand, Pooln, Slovenie (Miklavž) en Tzjechie (Mikuláš).
Biebel in de Twentse sproake
Vrogere Tweantse vertalings
Der hadden al wal earder leu, zo as Joh. Buursink, W.J.C. van Wiengoardn en Koarel van n Notoaris, probeerd um n Biebel op Tweants oawer te zetten, mear vearder as n kleain stukken warren ze nog nit ekömmen. n Eersten den at echt woark van zinne oawerzettings maken, was 'meaister' G.B. Vloedbeld oet Boarne, met zinne 'De veer Eawengellies' oet 1984, wat vanoet de Canisiusbiebel van 1940 was oawer ezat.
Sunterkloas
Mit Sunterkloas worden voak peperneuten, toai-toai en spekuloas eten. In Drenthe kennen ze wat schiere oetdrukkings over die olle grieze man: "Die koouk is zo dreug as Sunnerklaos zien gat." of: "I'J bint zo mal as Sunnerklaos zien peerd."
Sunterkloas het nait aaltied zo populair west as dat er loater in de 20ste aive wordden. De schriever Jan Poortman (1897-1984) oet De Wiek ien zuudwest-Drìnt schreef over zien jonkhaid:
Sunterkloas in Duutslaand
In en rond Bremen vaaiern ze t feest van Sünnerklaas of de Hillige Nikolaus. Op Sunterkloasoavend (6 dezìmber) goan de lutje kinder deur de stroaten van deur tot deur om laidjes te zingen en riempjes op te zeggen. Doar kriegen ze dan kadootjes veur. Vrouger zongen ze in t Leegsaksisch, môr vanôf de joaren zestig van de twintigste aiw is t Hoogduuts dit goan verdringen. Ook gongen ze traditioneel as Sunterkloas verkleed; vandoag de dag goan ze ook as cowboys of indioanen of gewoon mit n puut in de haand.
Biebel in de Twentse sproake
Stukken
Hier is n stukken oet Exodus 20, de tien geboden: 12 Hoaldt diene vaar en moder in ere, want dan leaf iej langer in ’t laand dat HEE owwen God, ow geaven zal. 13 Doodsloan, dat doo’j nich. 14 ’n Echt brekken, dat doo-j nich. 15 Stellen, dat doo-j nich. 16 Valse verkloaring ofleggen teagenoawer wel ow ’t nöagste is, dat doo-j nich. 17 Iej mot nich zitten te speensen op ’t hoes van owwen noaber en ok nich op ziene vrouw, zienen knecht of ziene meide, zienen os of zienen ezzel, op niks wat van owwen noaber heurt.
Sunterkloas
Sunterkloas in Duutslaand
t Bekendste Bremer Sunterkloaslaidtje is (in Nederlaands-Leegsaksische spèllen):
Doar kwam dizze strofe bi'j:
Biebel in de Twentse sproake
Kritiek
Toch was der nit iederene wies met det n biebel in t Tweants besteet. t Geet dan vuural um gerefformeerde leu, dee't meant det t zo verwoorden van t Healige Woord van God feaitelik spotten is, en det iederene genog Hollaands keant um n Hollaandsen Biebel te leazen. Op de webstea van de Tubantia steund oonder mear disse reaksie:
Sunterkloas
Sunterkloas in Duutslaand
Of ok wal:
Biebel in de Twentse sproake
Kritiek
"[...]Oonze sproake is good en begriepelijk, mear...oawerdriewd het neet. Zoals wiej kuiert in 't hoes, kuiert wiej neet biej de koninginne. Ofstaand mut er bliewn. Da's better... duch miej ! Anne, een mooi en priezenswearig stuk waark. Good vuur de Tweantse Sproake, mear als anvullige op 'n Biebel in 't Hollaands, wat betreft het geleuve : neet neudig ! Mear vuur 't behoolt van oonze sproake : een proonkstukke !" - Willem - 30-10-2009 | 21:11
Sunterkloas
Germoansen tradisies
(Skreaven in et Achterhooks)
Et rieden oaver den däke geet woarschienlek trög op den Germaansen oppergod Wodan, dee dizzen kunst ok beheersten. Nicolaas' uuterlek zol ok oaveren kommen mit et uuterlek van Wodan. Meer sinterkloastradisies liekt of te stammen van Germoansen tradisies. Tiedens et Germoansen zunnewendenfest vröggen jongen dearntjes an Wodan nen ofbeelding van hun nog unbekanden tookumstigen geleefde; teggenwoordig bunt dat den speculaaspüppe ('vri-jers'). Et smieten van geschenken in schoorstenen zol ofstammen van Germoanse offerploatsen (vuurploatsen). En ok Zwaarten Piet stump hiervan of: Zwaarten Piet was vrogger een name veur de duvel. Wodan was in Germoanse tieden den anvoorder van de Wilde Jacht, een leager van doden en monsters. Et zwart wat op n kop smeart wörd verwes noar een doden (dee onder den grond lig), en de asse dee et laand en de vroaluu wier vruchtbaar maken mot. In wat aan're laanden is Sunderkloas zien hölpien nog een echte monster, zo as Krampus. Den giften veur et peerd (Wodans peerd wierd Sliepnir eneumd) van Sinterkloas, dee veur den kachel wödden gezet zodat zie deur den schoorsteen metgenommen künt wödden, verwijst noar den offers dee an den god wödden egoaven. Vreugdenvuren wödden vervangen deur nen vuur open heerd en teggenwoordig wödden den giften zelfs veur den centroale verwarming ezet.
Oma
ne Oma of grotmoo (mangs oet esprökn as gropmoo en mangs as grotmoo) is ne vrouwe den at de moo is van oew vaa of moo. Zinnen kearl of leawnsgezel is oewn grotvaa. Iederene hef veer geneetise grootooldn. n Naam oma (in alle Tweantse lokale variaantn) wörd ook vake as skeeldnaam gebroekt vuur meakns of vrouweleu dee't nöalt, of dee't eulder kuiert as wat ze beent, of vuur ene den at n aander (onterecht) de wacht anzeg.
De moo van ne grotmoo wörd oawergrotmoo eneumd. Den zin moo het bet-oawergrotmoo.
Umdet iederene aait veer geneetiese grootooldn hef, krig ieder stel grootooldn vake nen naamn dr bie um ze oet mekoar te hooldn. Det kan met n vuurnaam wean (bievuurbeeld Oma Janna en Oma Mina), of n achternaamn (biev. Oma Waanders en Oma Dekker). As de grootooldn in verskilnde plaatsn wont, köant ze ook n naamn van de plaatse kriegn (biev. Oma Wierdn en Oma Eanter).
Beuningen (Gelderlaand)
Beuningen is ne gemeente en plaatse in de Nederlaandse previnsie Gelderlaand. De gemeente besteet sinds 13 februari 1980 noast Beuningen uut de karkdarpen Ewiek, Winssen en Weurt. De gemeente hef 25.332 inwonners (1 januari 2008), woarvan 17.303 in Beuningen zelf. De oppervlaakte is 47,5 km². Beuningen ligt in et Riek van Ni-jmegen in den oksel van knuppunt Ewiek mit an de zuudkaante de autobane A73 (Ni-jmegen-Reurmond) en ten westen den A50 (Zwol-Endhoven). In et noorden grenst Beuningen an riviere den Woal en an de oostkante an Nijmegen. De gemeente Beuningen mek deele uut van den Stadsregio Arnhem-Nijmegen.
Kenmarkend veur Beuningen bunt de veule ni-jbouwwieken woarin de leu wont, woarin water deur de gemeente centroal wödt esteld. Veurbeelden van dizze wieken bunt Den Heuve, Den Haaghe, Den Balmerd en de ni-jste uutbreiding den Beuningsen plas en De Rietlaanden. Binnen de gemeentegrenze ligt in Ewiek den grootn vri-jetiedsplas De Greune Bulten.
Geskiednis
Et gebeed woar Beuningen noe ligt wierd vrögger meugelek al deur de Romeinen bewond. De wodt met regelmoat Romeinse opgroavingen edoan. Tot rundum 1900 was Beuningen, net as Ewiek en Winssen, een arm boerndarp dat mangs deur ovverstreumingen etroffen wierd. Toch waren der ok een beheurlek antal zeer rieke families in Beuningen, mit name grote boern, dee veur den hoogsten belastingopbrengst in de streke zorgden.
Van 1900 tot 1970 was der n nonnenkloster gevestigd, zee wolden den armeu vermindern. End joaren '20 veraanderden dizzen armeu deur den bouw van den ni-jen Woalhaven op de grenze van Weurt en Ni-jmegen (1928) en den anleg van beatere stroaten. Ok was der den anleg van den stoomtram van Ni-jmegen noar Druten. Den stoomtram kwamen ovver den van Heemstraweg deur Beuningen. De kumste van den Van Heemstraweg (1927-1959) verbond Beuningen met Nijmegen an de oostkante en an de westkante de darpen an de Woal tot an Zaltbommel.
Noe is Beuningen uutegreujd tot nen greujkern en veurstedjen van Ni-jmegen mit veule ni-jbouwwieken.
Esther Kämink
Esther Kämink (1984) is ne Achterhookse schriefster dee't aneslötten is bi'j de Dialectkring Achterhook en Liemers.
Kämink prat van huus uut Achterhooks en leren Nederlands op de basisschole. Nao de middelbare schole warken ze wat jaor as postbode in Lechtenvoorde. In 2009 behalen ze heur master-diploma Engelse Taal en Cultuur an de Radboud Universiteit Nijmegen. Daornao worden ze postbezorger in heur wonplaats Aalten.
Oefening van Berouw
De Oefening van Berouw is 'n rooms-katteliek gebed, 't wördt gebroekt biej 't boetesakrement.
5 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 5 november
1237
thumb|259px|Maria van Montferrat en Jan van Brienne bi-j hun krönning
Kuusjen
thumb|250px|Kuusjes in de wei thumb|250px|Kuusjes op een rie Een kuusjen of een kalf is 't jong van een koe. Een kuusjen die nog mar net geboren is wort in 't Nederlans een nuchter kalf (nuka) eneumd, in 't Putters wort dit verschil meestal niet emaakt. Een vrouwelijk kuusjen wort een kuuskalf of een veers eneumd en een mannelijk kuusjen wort een bulkalf eneumd.
Een kuusjen kan oek een volwassen koe wezen, in disse betekenis is 't woord kuusjen dus een koosnaam, dit is oengeveer 'tzelfde as 't Nederlanse woord koetje.
Een kalf weegt bie de geboorte oengeveer 40 kilo. Umdat een kuusjen nog niet zoveul ofweer het, is 't belangriek dat 't de eerste paor dagen biest van zien eigen moer kriegt. Een kuusjen die bie zien moer vort-ehaold is, drinkt biest uut een nemmer, waor een speun opzit, zodat de koe makkelijker kan drinken. Naor een paor dagen biest, komt de gewone melk op gang bie de koe.
't Eerste half jaor gaot 't kuusjen nog niet naor buten toe en kriegt 't gien kuulgres um een meugelijke besmetting mit parretuberkelose te veurkommen.
In de netuur worren kuusjes tussen de zes en elf maonden espeund, ofhankelijk van 't ras. De melkpreduktie van een koe zit op 't hoogste nivo tussen de zes en acht weken naor de geboorte van heur kuusjen. Daornao neemt de preduktie langzaaman of en zal 't kuusjen meer vast voedsel gaon eten. As een kuusjen een jaor oud is, weegt 't oengeveer 350 kilo en wort 't een pink eneumd.
Makkinge
thumb|Ligging van Makkinge Makkinge (Nederlaans: Makkinga, Fries: Makkingea) is een dörp in de Friese gemiente Ooststellingwarf in Nederlaand. Et dörp het omdebi'j 1.039 inwoners (1 jannewaori 2006).
Makkinge was tot 1886 et heufddörp van de gemiente Ooststellingwarf. Hiernao is Oosterwoolde et heufddörp wodden. D'r is een museum veur oolde geriedschoppen genaemd Old Ark. Elke laeste zaoterdag van meert tot oktober wodt een grote eupenlocht-rommelmark hullen.
Live Earth
Live Earth is de noam veur n riege konserten van pop en rock muziek woarbie verschaaidene artiesten heur ienbreng hadden. Zai vonden op zoaterdag 7 juli 2007 (07-07-07) stee om aandocht te kriegen veur de opwaarmen van de eerde. De konserten waren in Johannesbörg (Zuudafrika), East Rutherford en Washington DC (VSA), Rio de Janeiro (Brazielje), Rothera Research Station (Antartika), Kyoto en Chiba (Japan), Shanghai (China), Sydney (Austroalie), Londen (Veraind Keunenkriek), Hambörg (Duutslaand) en Amsterdaam (Nederlaand).
Hoogtepunten van dizze konserten waren: Madonna (Londen), Genesis (Londen), Alicia Keys (East Rutherford), Linkin Park (Chiba), Shakira (Hambörg) en Sarah Birghtman (Shanghai).
Regio Zwolle
thumb|500px|Regio Zwolle in [[2016 en 2017]] Regio Zwolle is een lössies organiseerd bestuurlijk samenwärkingsverbaand van 22 gemientes in de Nederlaanse previncies Oaveriessel, Flevolaand, Dreanthe en Gelderlaand. Dit samenwärkingsverbaand is een verbaand van ondernemmers, onderwies, maotskappelijke örganisaties, en oaverheden. De regio nuumt zich de '4e economische topregio van het land.'
Regio Zwolle is een economisch stärke regio. Tussen 1997 en 2017 is de COROP regio Noord-Oaveriessel (niet gehiel regio Zwolle) een belangrieke gruuimotor van de economie ewörden. Het BRP van de regio was in 2018 28,2 miljard euro, 3,6% procent van de totaole Nederlaandse economie wat vergeliekbaor is met de regio Arnem-Nijmegen. Het andiel is sunds 2012 toe enömmen. In 2018 waren er 375.000 arbeidsplaatsen, waorvan 98.170 in de gemiente Zwolle. Dit is estegen nao 410.000 in 2020. In januari 2020 woonden er 779.337 mèensen in de 22 gemientes. In januari 2002 waren dät er 714.866, en in 2010 744.437 (op het zölfde grondgebied als noe). 3,3% had in 2018 gien wärk. In t hiele laand was det toen 3,8%. Een jaor later in 2019 had 2,8% gien wärk. An t ende van 2020 bedreug dit 3,2%.
De gemientes
De regio bestiet uut de volgende 22 gemientes:
6 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 6 november
Middellaanse Zee
thumb|300px|Satellietfoto thumb|300px|Middellaanse Zee thumb|300px|Lanen an de Middellaanse Zee De Middellaanse Zee is elegen tussen Zuud-Europa, West-Azië en Noord-Afrika. 't Gebied is 3.850 km lange en hef een gemiddelde breedte van 600 km, de gemiddelde diepte van de zee is ongeveer 1430 m. De totale oppervlakte van de zee is ongeveer 2 miljoen km².
Geografie
De Middellaanse Zee vormp de grens tussen Europa en Afrika en gedeeltelijk oek dee tussen Europa en Azië. 't Is via de Straote van Gibraltar (tussen Spanje en Marokko) verbunnen mit de Atlantische Oceaan en via de Bosporus mit de Zwarte Zee, dee volgens sommigen opvattingen (mar neet volgens 't dagelijkse spraakgebruuk) oek tot de Middellaanse Zee beheurt. De verbiending mit de Rooie Zee is een kunsmaotige en verloop via 't Suezkenaal in Egypte.
Harlingen
Harlingen kan verwiezen naor:
Middellaanse Zee
Eilanen
De belangriekste eilanen elegen in de Middellaanse Zee bin:
Lanen
Lanen dee an de Middellaanse Zee liggen bin:
Revieren
De Niel is vereweg de grootste revier dee uutkump in de Middellaanse Zee. Alle aandere grotere revieren (langer as 400 kilemeter) dee in de Middellaanse Zee uutkoemen, ontspringen in Europa. Van west naor oost bin dat: de Ebro, de Rhône, de Tiber, de Po, de Adige (Etsch) en de Maritsa (Evros).
Middellaanse-Zeeklimaot
't Middellaanse-Zeeklimaot wonnen oek wel Mediterraan klimaot eneumd. De term Middellaanse-Zeeklimaot verwies naor 't klimaot in lanen rond de Middellaanse Zee. De grote, rilletief warme, waotermassa is van grote invleud op de lanen rondumme de Middellaanse Zee. De noordelijk elegen lanen bin daordeur rilletief warm (Mediterraan klimaot), de zujelijke lanen rilletief koel. De zoemers bin warm en de wienters, waorin de meeste regen vuilt, bin zach. 't Mediterraan klimaot maak onderdeel uut van 't subtropische klimaotgebied.
9e eeuw v. Chr.
'''Decennia - Eeuwen - 10e eeuw v. Chr. - 9e eeuw v. Chr. - 8e eeuw v. Chr.'''
Fivel
thumb|250px|Indieking van Fivelboezem thumb|250px|Poster IJ lopt bie [[Ten Post oet in t Damsterdaip.]] Fivel was in middelaiwn n revier. t Woater kwam van t gedailte van t Boertanger Moor bie Kolham, Hoogezaand-Sapmeer en Slochter. Fivelgo het zien noam van dizze revier. Resten van dizze rivier binn overal nog te zain ient laand. Beste te zain is bie Winneweer bie ol Stadsweg langs.
Kreuze (tiedschrift)
Kreuze is n digitoal tiedschrift veur onder meer verhoalen en gedichten in t Grunnegs. Tiedschrift is in maai 2006 opricht deur Jan Blaauw (tekstredaksie) en Henk de Weerd (opmoak en websteebeheer). t Verschient t zes moal in t joar. In 2011 het Jan Blaauw zien redaksiewaark overdroagen aan Bert Wijnholds.
Kreuze is der veur elkenain dij in t Grunnegs schrift en schrieven wil. Dat huift nait op literair nivo: oardeghaid aan t schrieven staait veurop.
In Kreuze kinst voak Slim Körte Verhoaltjes lezen. Neffens Wijnholds het t Grunneger streektoalfunktionoaris (sunt 2016) Ingeborg Nienhuis west dij de Slim Körte Verhoaltjes in de Grunneger schrieveraai introduceerd het.
8 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 8 november
Tweantsen taalwiezer
Dit is den Tweantsen taalwiezer Tweants-Nederlands. Hier stoat zaken as grammatika, weurde, zegswiezen en plaatsnamen.
Zeet ok et artikel Tweants
Info in et vuurten
thumb|right|Meestgebroekte indeling van et Tweants Et Tweants is n dialekt van et Neersassies, ne West-Germaans e sproakengroep. Tweants wörd zowat in heel Tweante sprökn. 75% van de Tukkers zeg at ze et good köant, 62% zeg at ze et ook dageliks doot.
Damsterdaip
thumb|Damsterdaip t Damsterdaip is n knoal tuzzen Stad en Delfziel. t Daip is opnuimt noar n Daam. t Ìnd van Stad noar Ten Post is groaven in 1425. t Ìnd van doar Poster IJ in t daip oetkomt noar Winneweer tou is n ìndje van olle Fivel. t Ìnd van Winneweer noar Delfziel tou is ook groaven, moar veul eerder, as n stuk van olle Delf.
9 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 9 november
Zunnewende
De zunnewende (Latien: solstitium oftewal zunnestilstaand) kriej as de zunne, vanof de eerde eziene, de noordelijkste of zudelijkste pesisie bereikt. Op eerde wördt dizze pesisie emarkeerd deur de beide keerkringen.
10 november
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 10 november
Vosbergenschriefwiese
De Vosbergenschriefwiese is n schriefwieze uut 1955 die bedoeld was um n eenheidsspelling te vormen veur t Nedersaksies dat espreuken wördt in Nederlaand, Duutslaand en derbuten.
De Vosbergenschriefwiese mos de greui van t Nedersaksies as kultuurtaal n zetjen in de goeie richtige geven, mer daor bleek op t lest niet genog vraag naor te ween. Naardings dichtbundel Dååd en drööm (Doad en dreum) verscheen in 1966 in de Vosbergenschriefwiese. Hierin stung n stukjen van zien onvoltooiden Reinaert-vertaling Reiner Robaord.
Veurbeeld
Hieronder steet t Groningse gedichte Tweidonker deur Nikl. Griep (Jelle Dijkstra) in de Vosbergenschriefwiese en in de Groningse spelling. Uut  't Swieniegeltje, darde jaorgang.
De spelling
Hieronder vie'j n uutleg van de Vosbergenschriefwiese deur Jan Naarding. Uut  't Swieniegeltje, darde jaorgang.
Bronnen
* Helmut Lensing, Die Niederdeutsch-Bewegung nach 1945 in den Regionen Grafschaft Bentheim, Emsland und Ost-Niederlande, in: Osnabrücker Mitteilungen. Mitteilungen des Vereins für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück (Historischer Verein), Bd. 125, Osnabrück 2020, S. 91-116.
Ekkelbeumkes
De Ekkelbeumkes was n Tweants Zaankduo, wat besteund oet Gert en Jack Ekkelboom. Zee haaldn laandelike bekeandheaid met t leedke En dat gef allemoal niks, want wie hoald van mekaar. Dit versken begun met de walbekeande regel: "en Adam sleug Eva met ne sukerbiete veur de kont". Doarnöast deedn ze veural völle oawer t mooie Tweante zingen, zo as Mooi Twenteland, Heimwee noar Twente en  Ik hoal van Twente. Doo't Gert Ekkelboom in 2004 oet de tied köm, was t gebuurd met de Ekkelbeumkes.
Tweantsen taalwiezer
Info in et vuurten
Standaard Tweants gef et nich. Hoast ieder dörpken hef zienen eigen slag. Belangrieke herkenningspeuntn bint et gebroek van nit, nich en neet. Wo meer a'j noar et oostn goat, te meer as ze nich zegnt. Vjenne, Eanter en Riesn en wat kleanere plaatsn der umhen hebt nen helen biezeunderen slag: dee hebt de oolde Westfaalse kleenkerbuuging beheuldn in völ weur.
In de meest westelike plaatsn (Healdern, Nijverdal) lik et meer Sallaands, umdet dee um wöarde te verkleanen neet et Tweantse achterplaksel -ke gebroekt (boom - beumke), mer -ie (boom - beumpie). Ook hebt dee ne kleenkerverheuging metkreggen. Tweants zeg stool, hoes en been terwiel as de westelike plaatsen stoel, huus en bien zegt.
Dialektonderzeuker Jo Daan deelden et Tweants in twee heufdsoortn in: West-Tweants (ok wal Tweants-Groafskops neumd) en Oost-Tweants. et Vjens kreag ne aparte stea.
Sosjaal bekekken kuiert leu oet Tweante wat indirekter as aandere leu oet Neerlaand. Nen Tukker kuiert vake in understatements. As et bievuurbeeld in nen kamer slim hete is, zegt nen Tukker vake at et dr "good doo" is. et Wörd wal es ezegd at de heugste vörm van Tweantse weardering is: "Det was lang nit gek".
Skriefwieze
Der besteet ginne offisjele skriefwieze vuur et Tweants. Wal zeent der twee skriefwiezes mear of meender algemeen an enömmen; de Standaard Schriefwieze en de skriefwieze van de Kreenk vuur Tweantse Sproake (KTS). De standaard skriefwieze wil wat den oetgaank -(e)n betreft de sprektaal zo good meugelik wiergewen en biej de metkleenkers rekkenskop hoalden met etymologie en woordvörming. De KTS-skriefwieze wil meer ansloeten bie leazers dee as Hollaands leazen gewoon zeent, en bie de skriefwiezes van aandere gebeden. Vuurbeelden:
De Fikkerieën
De Fikkerieën of De Vikkerieën is n buurt in de gemeente Putten, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Het zien naam te danken an n karkelike instelling van veur de riffermaosie. De Fikkerieën leit in de buurtschap Hoef in de umgeving van de Arkemheenseweg, Vikarienweg en an de westkant van de Niekarkerstraot.
Tweantsen taalwiezer
Skriefwieze
KTS-skriefwieze: Vie gungen 'n eandken hen lopen en deden oonderweg verskillende zaken bekuieren.
Beaide skriefwiezes hebt zo vuur- en noadelen. De Standaard Schriefwieze hef as vuurdeel det et gin twiefel löt oawer de oetsproake. Een groot noadeel is det et gaaw onleasboar wörd, umdet der smangs onwies völle metkleenkers op de riege komt te stoan. De KTS-skriefwieze hef as vuurdeel det et good leasboar is vuur leu dee as met Hollaands leazen op zeent egröaid. Een groot noadeel is det et nit recht anslot op de beleawing van oetsproake, umdet der klaanken eskrewen mut worden dee as nit oet esprökken wordt. Dit keump op onervarene Platleazers vrömd en onnatuurlik oawer.
Klaankenlear
Um een dudelik oetsproakoawerzicht te gevven, maket vie oonderskead tusken kleenkers en metkleenkers. Oetsproake kan nog wal es ofwieken van den eskrewenen vorm.
Bugende kleenkers
Meesttieds wördt an et eande van een woord noa nen langen klaank de [r] neet oet-esprökken. In plaatse doarvan wördt der nen dreei emaakt noar de [ə] of [à]/[ø]:
[eeə] - dissen klaank begeent as in et Duutse geben, mear an et eande dreeit he met ne "jöh". Ofwieknde dialekten zooas et Riessens en et Eanters doot dit völle. Et Vjens steet der um bekeand det et zelfs allene den "jöh" oetsprekt, mear dan as "jèh"; Tweants breef wörd in et Riesns breeəf en in Eanters "brieəf" en in et Vjens "brjèf".
Brekking
In de dialektn dee't esprökn wordt in et Vjenne, Eanter, Riesn, en zo noe en dan ok oostelik van de liene tusn Hoksebarge-Eanske, Bokel-Hengel en Hengel-Oldnzel, kö'j mangs of bienoa aait ne klaankbrökke heurn. Ne klaankbrökke is nen klaank dee vaak veurof goan wörd deur ne zachte töt harde [j]-klaank. Disse brekking kan broekt wordn, moar et is nich n verplich deel van de Tweantse uutsproak.
Persoonlike veurnaamweurde
In völle plaatsn wördt "hee" ook vuur vrouwleu broekt. et Blik oet de rest van et verhaal wal of et um nen kearl of ne vrouwe geet.
Lidwöarde
Et ekeuzene lidwoard (en oetgaank van bievooglike naamwöarde) bie zelfstaandige naamwöarde haank of van et woardgeslacht, woervan as Tweants der dree hef: Mannelik, Vrouwelik en Onziedig. Doarbie maakt et Tweants oonderskeaid tusken bepoalden en onbepoalden vorm. Belangriek is hierbie det et grammatikale geslacht neet etzelfde as et biologiese geslacht hooft te wean. Et grammatikaal vrouwelike eande (vogel) kan biologies best een männeken wean: "doar zweamp ne mannelike eande." Et lidwoard bepoalt hier ook of et oawer den vogel geet of oawer nen ofstaand; hee zweamp nen helen eande."
Vergeliekt ook et oonderskeid tusken ne bolle (stier, een vrouwelik woard) en nen bol (stuk of ofstaand, een mannelik woard).
Männelike wöarde hebt in onbepoalden vorm et lidwoard nen. In bepoalden vorm et lidwoard ''den. ''Beropen zeent meestal männelik (behalve de vanoolds vrouwelike beropen, bv. in de zorg). In gesprökkene sproake wörd et onbeklemtoonde den vake verkortt töt  'n, zodet et verwarrend genog onziedig kan lieken.
Vrouwelike wöarde hebt in onbepoalden vorm et lidwoard ne en in bepoalden vorm et lidwoard ''de. ''Et West-Tweants hef achter vrouwelike wöarde meestal ne -e (vrouwe, kaste, katte, piepe, baanke). Wiedters zeent wöarde dee as eandigt op -is(se), -ieje, -ead/eat en -ing/-ige vrouwelik: geskiedenisse, boerderieje, universiteat, vereanige.
Onziedige wöarde hebt in onbepoalden vorm et lidwoard een. In bepoalden vorm et lidwoard et.
Alle verkleanwöarde wordt onziedig: den kearl - et kearlken. De vrouwe - et vröwken. Et keend - et keendjen.
anwieswöarde
Um dinge an te wiezen wörd oonderskeaid emaakt tusken dinge dee't kort bie en wied(ter) of zeent.
Steenenkamer (Voorst)
Steenenkamer is n buurtschap in de gemeente Voorst, in de Nederlandse provinsie Gelderland. De buurtschap hef ongeveer 300 inwoners en ligt an de rivier de Iessel kortbie de stad Daeventer en de darpen Wilp en Twelle.
Tweantsen taalwiezer
Bievooglike naamwöarde
Disse dreedeling keump in alle bievooglike naamwöarde wierumme: den Lesten -n van et mannelike lidwoard en de leste -e van et vrouwelike lidwoard wörd achter et bievooglike naamwoord eplakt um et geslacht van et bievooglike naamwoard te loaten kloppen met et geslacht van et zelfstaandige naamwoard.
Steenenkamer (Voorst)
Steenenkamer an de Iessel tegenaover Daeventer wörd in 1545 vermeld as n landgoed mit heed, weilanden en bomen. t Kwam, net as t anliggende wiek De Hoven in Daeventer, in de 18e eeuw töt ontwikkeling as tuinbouwgebied veur de kweek van alderhande varse produkten die eleverd wieren an de bevolking van de kortbie elegen stad. Steenenkamer hef nog altied n verkaveling van rechte ströötjes waortussen de tuinen liggen. n Olde Iesselarm vörmden de grens tussen Gelderland en Overiessel. Zodoende was, en is, Steenenkamer Gelders en De Hoven Aoveriessels.
Tweantsen taalwiezer
Bievooglike naamwöarde
* In Noord-Oost Tweante wördt dee leste -e- van et vrouwelik zelstaandig naamwoard nit oet esprökken: ne vrouw - ne kleaine vrouw - dee kleaine vrouw
Wearkwöarde
Tweants is oonderdeel van et West-Neersassies, wat blik oet et eenheidsmearvoold. Dit hoald in dat alle wearkwöarde in de eerste en tweede persoon mearvoold op dezelfde wieze vervoogd wordt as de tweede persoon eankelvoold. In de hudige tied kriegnt de wearkwöarde in n tweeden persoon eankelvoold en alle dree persoonn mearvoold nen -t achter n stam van et woard.
Oawer de verleedn tied en voltooiden tied is völle te doon, want dr is weainig eenheaid in. Hieroonder zee'j van et wearkwoard loopn achter mekaar de hudige, verleedn en voltooide tied in de verskilnde vörme stoan:
Regelmoatige wearkweurde
Met regelmoatige woarkwöarde wordt dee woarkwöarde bedoold woervan n stam bie elke persoon onveraanderd blif.
Onregelmoatige wearkweurde
Met onregelmoatige woarkwöarde wordt dee woarkwöarde bedoold woervan n stam in de 3de persoon in de hudige tied ne umlaut krig.
Woardgeslacht
Zelfstaandige naamwöarde köant wean männelik, vröwwelik en onziedig in et Tweants. Ofhaankelik van et woardgeslacht mut et lidwoard en n oetgaank van et bievooglike naamwoard ekeuzn wordn.
t Bievooglike naamwoard krig in onbepoalden vörm n oetgaank van et lidwoard met: nen mooien kearl, ne mooie vrouwe, n- mooi- keend. In bepoalden vörm krig et onziedige woard ne extra -e: det mooie keend.
Alle wöarde dee't eandigt op -ing of -eit/-eaid zeent vrouwelik.
Mearvoold
t Mearvoold kan op verskilnde wiezes evörmd wordn. Mannelike wöarde kriegnt vake ne klaankumbuging (umlaut): 1 hoond - 2 heunde. Vrouwelike wöarde kriegnt ne -n dr bie achter: 1 kiste - 2 kistn. Onziedige wöarde kriegnt dr -e(r) bie achter: 1 keend - 2 keender.
Onziedige wöarde met nen roondn klaank achterin n moond (oo, oe, oa) kriegnt ook ne umbuging noar vuurtn in n moond: 1 book - 2 beuke, 1 hoes - 2 huuze, 1 hoar - 2 höare. Klaankn dee't al vuurin n moond emaakt wordt, kriegnt gin klaankumbuging: 1 been - 2 bene.