cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vikings
Eande van de vikingtyd
An et eande van den 11. eywe warren der köäninglike femilys an de macht dee as goodköäring hadden van de Roomskkatholike Karke, en dee regearden med al starkeren hand. De dree köäningryken Dänemarken, Noorweagen en Sweyden warren ontstån. Geystelike, ekonomiske en administrative middenpunten stünden up. En nå eywen van handel in den förm van uuttuusken küm der voordan vaker geld an te passe, når britsk en düütsk model. Teagen disse tyd was der al meyr as en eywe gin silver meyr uut de islamitiske landen kümmen, en silver uut Engeland köm vanaf et midden van den 11. eywe ouk nit meyr. Et kristendom had in Dänemarken en Noorweagen vasten grund kreagen med de stichting van de eyrste diocessen, en in Sweyden begünde et nye gelöyv sik ouk te organiseren en an te dringen. Butenlandske karkenlüde en inheymsken adel hadden belang by de wydere uutwyding van et kristendom, wat in Skandinavie nit alleane meyr up sendingswark baseerd was. Olde denkwysen en leavensstylen warren an et veranderen. Et duurden skounwal noch töt 1103 at et eyrste årtsbisskopryk stichted wör in Lund, in den südeliken tip van Sweyden. thumb|[[Kilmuir, Skye|Blar a' Bhuailte, Leste Vikingplek in Skye]] De vrogere Skandinaviske köäningryken güngen up in de groute kulturele ströyming van et europeeske kristendom. Skandinaviske heyrskers en seyvårders kreagen andere belangen en güngen anders med öäre nåbers ümme. Eyne van de vöärnaamste brunnen van inkumsten van de vikingen was slavendryven. De middeleywske karke nöm de stelling dat kristenen nooit andere kristenen as slave kunden hebben. Lyveigenskap wör minder in Noordeuropa. Oavervallen leyverden minder up. Mär heyl af en to wörden der in den 11. eywe noch slaven evüngen. Uuteindelik wör rechte slavendryverye verböäden, en vervöngen döär deenstknechtskap as laegste klasse in de middeleywske måtskoppye. Skandinaviske plündering in Kristelike gebeden rundüm de Noordsey en Yrske sey wör bedüdend minder.
Uganda
Uganda is nu ne republik med 77 distrikten oaver veer landsstreaken. Den hüdigen president is Yoweri Kaguta Museveni, den as nå nen sesjårigen bosoorlog in 1986 an de macht köäm. De officiele språken sint engelsk en swahili. Et luganda is ne språke wat döär et heyle land küürd wördet. Dårnöäst gevt et noch et runyoro, royankole, rukiga en et luo.
Trekker Trek
De trekkers dee't metdoot könt normale landbouwtrekkers wean, moar et spektakulearst bunt de klassen met spesjale trekkers. Disse trekkers könt meer as enen motor hebben, spesjale braandstoffen gebroeken, en zelfs stroalmotoren komt veur. De starkste trekkers hebt dan ok doezenden pk's.
Waopenvelde-Noord
Waopenvelde-Noord (Nederlands: Wapenveld-Noord) is n buurtschap in de gemeente Heerde, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt twee kilometer ten noorden van Waopenvelde.
Trekker Trek
Noast de motoren en ne starke konstruktie, bunt de (achter)baanden alderbastend belangriek, um genog grip te hebben um de koare nog wieter te trekken.
Vikings
Eande van de vikingtyd
De noordske köäningen bleaven öaren macht döärdryven in deylen van Noordbrittanie en Yrland. Oavervallen bleaven döärgån töt in den 12. eywe. Mär de skandinaviske hearskers hadden vanaf dee tyd andere plannen. In 1107 seilden Sigurd I van Noorweagen når et middenousten üm te vechten vöär et nye köäningryk Jerusalem, en de dänen en sweyden deaden fanatik med an de Baltiske Kruustochten in de 12. en 13. eywen.
Wåpens en oorlogsvoring
Der sint mär weinig wåpens en lyfsbeskarming evünden uut de vikingtyd. Dårdöär is der weinig oaver bekend. Deyls müt de geleyrden afgån up verhalen en olde teykeningen uut de noordske sagen en wetten dee as wörden upeskreaven in den 13. eywe.
Når gebruuk warren alle vrye noordske kearls verplicht woapens te hebn, en möägen se aaltyd by sik dreagen. De woapens gavn ouk nen Viking's sosjale stoatus an: nen ryken Viking had ne kumplete uutrösting van helm, skeeld, maliënkolder en sweard. nen typysen bóndi (vryen man) vöchten earder med nen spear en skeeld, en völle hadden ouk meestal nen saks by sik as hulpmes. Boagen wörden vake bruukt an et begin van landgevechten en up see, mär wörden vake seen as minder earvol as handwoapns. Vikingen warren bysünder in öaren tyd, umdat se aksen gebröäken as höyvdwoapen. De Húscarls (huuskearls), de elitelyfwacht van köäning Knuut (en later köäning Harold II), hadden tweehandige aksen wårmed se med gemak skeelden en metaallene helme konn döärhouwen.
Middeleywsk denken oaver vikingen
In Engeland begünde de Vikingtyd up den 8. juni 793, do as vikingen et klouster van et eiland Lindisfarne vernetigden. De verwöösting van et noordumbriske Heilige Eiland deed de köäninklike höve in heel Europa upskrikken. "Nooit eyrder wör sou ne gruweldoad seen," seade den noordumbriaansken geleyrden Alkwin van Jork. Dissen oaverval bepålden vöär et meyrendeyl wo as der in Europa oaver de Vikingen dacht wör. Pas vanaf 1890 güngen gelearden öär beald oaver de Vikingen bystellen, en saggen öar vakmanskap, technologiske veardigheiden en seymanskap.
An de hande van verhalen oaver mytologiske helden geavt noordske mytology, sages en oldnoorske literatuur nen indruk van woas de skandinaviske kultuur en et gelöyv in mekander stöäken. Disse verhalen wörden oorsprungelik mundelik döäregeaven. Latere -kristelike- gelearden as de yslanders Snorri Sturluson en Sæmundur fróði skreaven se up, wårdöär de wårheid der van twyfelachtig is. De meyste van disse sagen wörden in Ysland upskreaven en dår bleaven de meysten ook, ümdat de yslanders voordan interesseerd bleaven in noordske literatuur en wetten.
De 200-jöarige vikingtyd wör vöär Europa vöäral kenmarked döär plünder en kolonisaty. Et grötste deyl van de beskryvings oaver de vikingen kümmen van europeeske getügen en öäre afstammelingen. Minder gebrukelik, mär eavengood van topassing sint de Vikingkroniken dee as uut et ousten kümmen: de Kroniken van Nestor, Novogorod, Ibben Fadlan, Ibben Rusta en vöäle korte beskryvingen van den Fosio-bisskop, oaver den eyrsten grouten anval up et Bysantynske Ryk.
Andere skryvers oaver Vikingen warren under meyr Adam van Bremen, den as skreav in et veerde deyl van syne Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum: "Der is hyr völle goold (in seyland), vergård döär piraterye. Disse piraten, dee as döär öar eygene volk wichingi nöömd wordet, en Ascomanni döär uns volk, sint undergeskikt an den däänsken köäning."
Nåmiddeleywsk denken oaver Vikingen
right|thumb|n nåspöld vikinggevecht
Vroomoderne uutgaves oaver vikingkultuur verskeynen in den 16. eywe, sou as de Historia de gentibus septemtrionalibus (van Olaus Magnus, in 1555) en de eyrste edity van den 13.-eywsken Gesta Danorum van Saxo Grammaticus in 1514. Ny materiaal wör voordan rapper uutegeaven vanaf den 17. eywe, med latynske oaversettings van de Edda (med name Peder Resen sin Edda Islandorum uut 1665).
In Skandinavie warren de 17.-eywske däänske gelearden Thomas Bartholin en Ole Worm, en den sweydsken Olof Rudbeck de eyrsten dee as runes en yslandske sagen as historiske brunnen gebröäken. Durende de Verlichting en de Noordske Rennaissance wör historiske geleardheid in Skandinavie meyr rationeel en erichted up resultaat. Dat blikt under meyr uut et wark van den däänsken geskeedkündigen Lodewyk Holberg en den sweydsken Olof von Dalin. Ne belangryke vroo-britske bydrage an vikingstudys was de ''Linguarum vett. septentrionalium thesaurus'' van George Hicke uut 1703 töt 1705. Durende den 18. eywe rakeden onmündig vöäle lüde uut Groutbrittanie interesseerd in Ysland en skandinaviske kultuur. Vöäle oldnoorske tekste en olde gedichten dee as de sogeneumde vikingdöägden bejübelden, wörden oaversat in et engelsk.
Et woord "viking" wör pas vanaf et begin van den 19. eywe populäär maked döär Erik Gustaf Geijer in syn gedicht The Viking. Geijer syn gedicht, wat froai weinig up geskeedkündige feiten baseerd was, heamelden de vikingen flink up. De vernyde interesse vanuut de romantik vöär et Olde Noorden had dootyds politike uutwarking. De Geatish Society, wåras Geijer lid van was, mölk de mytes flink uut. Nen anderen sweydsken skryver den as nen grouten invlood had up et beald van de vikingen was Esaias Tegnér (ouk by Geatish Society). Den skreav ne moderne versy van Friðþjófs saga ins frœkna, wat onmündig populear wör in de Noordse landen, et Verenigd Köäningryk en Düütskland.
De fascinaty vöär Vikingen küm an et höygdepünt tydens de sounöömde vikingupleaving an et eande van den 18. en begin 19.eywe. In Groutbrittanie küm dit når buten as septentrionalisme, in Düütskland as Wagneriaansk denken, of selvs Düütske Mystik, en in de Skandinaviske landen as romantisk nationalisme of skandinavisme. 19.-eywske studys oaver de vikingtyd kreagen nen leaserskring in Groutbrittanie, archeologen begünden et britske vikingverleaden up te graeven, en språkundersökers söchten spoars van vikingspråke in (streakgebünden varianten van) et engelsk. Nye wöördeböke vöär et oldnoorsk löät lüde uut de viktoriaanske tyd knoien med (vöärnamelik) de yslandske sages.
Töt vöär korten tyd was de geskedenisse van de vikingtyd vöäral baseerd up de yslandske sages, de däänske geskedenisse van Saxo Grammaticus, den russisken eyrsten kronik en den Oorlog van de Yren med de Vrömden. Noch mär weinig geleyrden seet disse tekste as betrouwbår. De meyste geskeedkündigen verlåtet sik up archeology en numismatik, wat waerdevolle bydreages hebbet eleyverd an begrip oaver dee tyd.
Et beald van de viking in 20.-eywske politik
Et verromantiseerde beald van de vikingen wör in den 19. en 20. eywe voordan herhaald. Et vikingfiguur wör en bekend en bruukbår symbool in verskillende politike ideologien. In Normandie, wat döär de vikingen was koloniseerd, wör et vikingskip en völgebruukt regionaal symbool. In düütskland kreag de vikinggeskedenisse weader meyr andacht by en 19.-eywsk grensverskel med Dänemarken oaver Sleeswyk-Holsteyn en et gebruuk van skandinaviske mytology döär Richard Wagner. Et uphemmelde beald van krachtige germaanske krygers stünd anhangers van germaanse oaverheyrsking wal an. See makeden der van dat vikingen vöärbealden warren van en germaansk upperras. Döär de språke en kulturele oavereynkumste tüsken noordsk-spreakende skandinaviers en andere germaanske grupen wörden skandinaviske vikingen in Nazidüütskland afbealded as et puurste germaansk. De vikingtyd en byhöyrende uutbreidingsdrang wör gebruked as propaganda üm et unmündig militante nationalisme van et Darde Ryk te understöänen. Andere politike organisatys med et selfde gedachtegood, sou as de vrogere Noorske Fascistiske Partye, Nasjonal Samling, gebröäken up ne selvde wyse elementen van de Moderne Vikingmyhe in öare symbolik en propaganda. In kommunistisk Rusland leiden de ideology van slaviske raspuurheid töt et kumpleet untkennen van et skandinavisken andeyl in et ontstån van de Rusleu. Bewyse vöär et teagendeyl wörden töt 1990 underdrükked en achterhölden. De stad Novgorod löpt rechtevoort te koup med öäre vikingsgeskedenisse en hevt en vikingskip in et stadswåpen up låten neamen.
Vikingen in de moderne musik, skryverye en popkultuur
Döär de upera's van den Duutsen musikskryver Richard Wagner, sou as Der Ring des Nibelungen, kümmen döär de Vikingen en de Romantike Vikingopleawing völle kreatyve warken up de wearld. Doarunder vaalt böke dee as rechtstreeks baseerd sint up historiske gebuurtenisse, sou as Frans Gunnar Bengtsson's De Langskepe (den as in 1963 verfilmd wör), en historiske fantasyvoarke sou as de film The Vikings uut 1958, Michael Crichton sin Eaters of the Dead (Doodenetters), den as verfilmd wör as The 13th Warrior en de kumedyfilm Erik The Viking. den Vampyr Eric Northman in de HBO Tv-sery True Blood was nen Vikingpreens vöär at he in vampyr wör veranderd. Vikingen kumt vöär in verskeidene böke van de däänsk-Amerikanse skryver Poul Anderson, en den britsken verkenner, geskeedkündigen en skryver Tim Severin skreef ne trilogy in 2005 oaver nen jungen Viking Thorgils Leifsson, den as üm de wearld reisden.
Sind de jåren '60 is der nen upkumst van historys nåspöllen. Skoonwal de eyrste grupen weinig te doon hadden med historiske getrouwheid, is dår in latere jåren aal meyr andacht vöär kümmen. De grötste nåspölgrupen sint The Vikings en Regia Anglorum, mär der bestoat heel völle kleindere grupen in Europa, Noord-Amerika, Ny seeland en Australië. Völle van disse grupen doot med in leavensechte gevechtn, en wat hebt der selfs Vikingskepe of -bootn.
Moderne rekonstruksys van Vikingmytology hebt voordan invlood had in de latere 20ste en vroge 21ste-eywese popkultuur in wat landen, sou as in strips, rollenspölle, kumpjuterspölle en musik, wårunder Viking Metal, wat ne undersoort is van Heavy Metalmusik.
In 2013 wör der ne tellevisyryge uut egeeven, den as Vikings het. et Verhaal geyt oaver et leaven van Viking-legende Ragnar Loðbrók, den as as eyrste plundertochten når de britske eilanden underneamp.
Helms med hoarns
Med uutsündering van twey of dree ofbealdings van (rituele) helms - med uutsteaksels dee as stileerde raven, slangen of hoarns mut vöärstellen - sint der nooit (ofbealdings van) oorlogshelme med hoarns uut de Vikingtyd weadervünden. Starker noch, ümdat vikingen meysttyds van man töt man vöchten, in skildwallen of up "skipeilanden", solden helms med hoarns ungemakkelik en selvs gevöarlik weasen vöär den dreager.
Dårümme meynet geskeedkündigen at vikingkrygers nooit hoarnde helms hadden, mär uut te sluten is et ouk neet ümdat der nooit vöärbealde van vünden sint. De misvatting van de hoarnde helms küm deyls döär anhangers van et 19de-eywske Göätiske Verbund, wat in 1811 in et sweydske Stockholm wör uprichted. Sey breidden et gebruuk van noordske mytology in höygere künsten en etniske utingen uut.
In de Nasjonale Romantik mengden lüde de vikingtyd med underdeylen uut de noordske bronstyd van 2000 jår doarvöär. Hoarnde helms kümmen vöär in rotsteykenings en in archeologiske vündste (Bohuslän- en Viksohelms). Disse wörden wårskynlik bruked in rituelen.
Strips as Hägar the Horrible, Wikki de Viking, en sportkleyder van amerikaanske vootbalklubs as de Minnesota Vikings en australiske Canberra Raiders hebbet as logo de hoornde helms upnöämen.
Drinken uut skedels
Et beald at Vikingen uut skedels van mensken drünken kloppet neet. Disse misvatting is weaderümme te leiden når ne verkeyrde ümsatting in Ole Worm's Runer seu Danica Literatura antiquissima (1636). Dårin stünd dat däänske krygers drünken ór bjúgviðum hausa (uut de bügede täkke van skedels, med andere wöörde, uut hoarns), mär dat wör ümmesat as ex craniis eorum quos ceciderunt (uut de skedels van dee wat se verslån hadden). De skedelkummenverwysing kan ouk verband holden med gebruken van andere germaanske stammen en Eurasiatiske nomaden, sou as de Skytiers, Avanen en de Pechenegs. Ne andere verklåring is te söken in een populäär volksverhaal oaver den lombardisken köäning Albowyn: den had syn skounvader låten ümmebrengen en van synen skedel ne kumme emaked. Dit wör officieel daleskreaven döär geskeedskryver Paul den Dekaan in syne Historia Langobardorum.
Barbaars
De dänen dee as in Engeland woanden wörden oaverdreaven skoune nöömd döär öare angelsassiske nåbers. See hadden de gewoande üm alle såterdage in bad te gån en de höäre vake te kammen. In alle noordgermaanske språken is et woord vöär Såterdag noch laugardagur/laurdag /lørdag/lördag ("waskedag"). Yslanders stünden der üm bekend dat se warmwaterbrunnen as bad gebröäken. Töt den dag van vandage is der ne groute sauna/badkultuur in Skandinavië.
Vöär de oustelike vikingen geldet at Ibben Rustah upmarkeden at se skoune warren en skoune kleydere anhadden, terwyl as Ibben Fadlan gruselt van de gewoande dat elken morgen alle kearls denselvden emmer water brukeden üm et gesichte te wasken en de nöäse med te snuten. Ibben Fadlan's afkeyr is te verklåren döär de teagenstelling med de moslimvöärskriften vöär persöönlike versörging, wat vöärskrivt dat der skoune watervaten en ströymend water bruked worden mut. Hee skreav der dan wal med afgrysen oaver, mär feit is dat de vikingen sik alle morgens wasken deaden.
Genetiske nålåtenskop
Den oorsprung en verbreiding van vikingvolker is good med genundersöök te wysen. De Haplogruup I1 (herkenbår an bepålde genetiske markerings up et Y-chromosoom) wördt mangs ouk wal de "Vikinghaplogruup" nöömd. Disse verförming kümt et meyste vöär under skandinaviske manslüde: 35 percent in Noorweagen, Dänemarken en Sweyden, en nen pyk van 40 percent in Westfinland. Et kümt ouk vöäle vöär rund de Süüdbaltiske en Noordseekuste, en wördt up et süden an händigan minder.
Genundersöken når de Y-denA Haplogruup R1a1 up de britske eilanden, en gen wat ouk vöäle in Skandinavië vöärkümt, wyset uut dat de vikingen sik västigden in Brittanie en Yrland, nöast at se der plünderen deaden. Beide mannelike as vrouwelike ofstammingsstudys wyset noordske afstamming uut in gebeden dee as et dichtste by Skandinavië ligget, sou as de Shetland- en Orkney-eilanden. Inwoaners van landen wyderup låtet meyr noorske afstamming seen in mannelike Y chromosoomlynen.
Ne achternaamstudy in Liverpool löät vöäle noorske afstamming seen. Souwat 50 percent van de kearls van familys dee as der al vöär de industrialisaty woanden, warren van noorske afkumst. Houge percentages van noorske afstamming (vünden döär r1a1 haplotype markerings) wörden ouk vünden under manlüde uut Wirral en West-Lancashire. Dit was te vergelyken med et percentage noorske afstamming under manslüde up de Orkney-eilanden.
Plattmakers
thumb|Logo van Plattmakers.de thumb|Veurbeeld van et woord Schruuv ([[schroef)]] Plattmakers is een Nedersaksisch woordeboek op internet. Et woordeboek, dat al sund 2009 bestaot, had in febrewaori 2014 meer as 18.500 begrippen in de databaank. Een woord kan in verschillende variaanten van et Nedersaksisch invoerd wodden, et is daormee et briedvoerigste Nedersaksische woordeboek op internet.
Et biezundere an Plattmakers is dat de woorden in een biezundere schriefwieze weergeven wodden, krek zoas in de ooldste spellingvorm van veur et Ooldsaksisch (omenbi'j et jaor 700). Disse schriefwieze is now ommezet in een mederne spelling, waorin alle opienvolgende klaankverschoevings, die d'r sund die tied west hebben, opneumen bin. Op disse menier wodt de mederne vorm van et woord saemensteld zonder dat d'r verschillen in schriefwieze ontstaon. Dislange is dit umzettingsperces beschikber veur zes verschillende dialekten. In totaol wodt et Nedersaksische taelgebied van de webstee in 128 dialektgebieden indield. In de toekomst zal et woordeboek et umzettingsperces in alle 128 dialekten ondersteunen. De webstee is beschikber in et Nedersaksisch, Duuts, Nederlaans en Engels en bödt naost woordverklaorings in et Nedersaksisch ok vertaelings in et Duuts, Nederlaans en Engels an. In de toekomst zullen d'r ok nog aandere taelen bi'j kommen.
Allemannen (volk)
thumb|Naederzettingen en uutbreiding van de Allemannen De Allemannen (ok Alamannen, Alemannen) vormden n verbond van Germaanse volken, beheurende tot den trop van de Sueven, met as machtigsten stamme de Semnonen. Eure name wis op ne verzameling van volken: "alle mensen". In et joar 360 hadden zi-j nog 14 verskillende hartoagen. Zi-j wonden eursprönkelek tussen den Rien en de Donau, in et Zwaben van vandage, vanwoar zi-j vanof 212 raegelmoatig plundertochten ondernamen op Romeins gebeed.
Eure name laeft wieter in de namen veur de dialecten van t Zwitsers Duuts en de name dee-t de Spanjoarden en Fransen veur Duutsland hebt:
Navajo
Navajo kin verwiezen noar:
Suðurland
Suðurland (Zuudlaand) is eann van de acht regioonn van Ieslaand. t Hef 22.917 inwönnern (2006) en ne öppervlokte van 24.690 km². De heufdstad van n regioo is Selfoss in de gemeante Árborg.
Gemeantn
Suðurland is önnerverdeild in 14 gemeantn.
Donald Trump
Donald John Trump (Niej-York, 14 juni 1946) is nen Amerikaansen zakenman, tellevisiekearl, skriewer en veurmoalig republikeins presideant van Amerika. Hee volgen in 2017 de demokraat Barack Obama op en maken ene ambtstermien vol; in 2021 wör de demokraat Joe Biden n niejen presideant.
Trump is vuurzitter en oprichter van de Trump Organization, de holding vuur zinne vastgoodbedriewe. Hee bouwen kantoor-torens, hotels, gokhuuze, golfbanen en een stadsopbouwprojekt in Manhattan. Doarnöast bouwen hee verskeaidene aandere oonderkommens oawer de hele wearld.
Op egröaid in de wieke Queens van Niej-York, halen Trump zinne bachelorgroad in ekonomie an de Wharton-skole van de Universiteat van Pennsylvanië in 1968. Terwiel as hee doar nog noar de skole gung, woarken hee bie zin vaar's bouw- en vastgoodbedrief. Det nöm hee in 1971 oawer en herneumen et de Trump Organization.
Trump verskeen verskeadene moalen in films en tellevisieseries. Bie de Miss USA skoonheadswedstrieden, woervan as hee van 1996 töt 2015 eigenaar van was, treud hee ook verskeadene moalen op. Hee wol zik loaten nomineren vuur de Reform Party's presideantsverkiezingen in et joar 2000, mer treuk zik terugge toen as et echte kiezen anvung. Hee dreeien en hulp bie et maken van de realityserie The Apprentice op den Amerikaansen zeander NBC tusken 2004 en 2015. Trump en zinne oondernemmingen konnen aait op völle media-andacht rekkenen. In oktober 2016 steund hee 496sten op de lieste van riekste leu van de wearld.
In juni 2015 kondigen Trump an at hee met zol doon an de presideantsverkiezingen van de Republikeinse kaante. Hee leut rap zinne republikeinse tegenstaanders achter zik en wör formeel oet erop as de presideantskandidoat tiedens de Republikeinse Nasjonalle Gaddering van 2016. Trump zinne missie krig internasjonaal breden andacht. Völle van zinne oetsproaken in interviews, op Twitter en op biejeenkomsten stott leu vuur de skennen of bliekt neet te kloppen. Bie verskeadene biejeenkomsten leup et op houwerieje oet. Tiedens de vuurroondes deuk der ne opname van Trump up oet 2005, woerin as hee hoog opgavven oawer zinne seksuele vergriepen op vrouwleu. Verskeadene vrouwleu hebt um an eklaagd vuur verskillende groaden van vergriep. Trump sprung hoge en lege um et te oontkennen en deed et of as ne poging um zin kandidoatskop en anzeen nen slechten naam te gewen.
Trump voort verskillende peunten dee hee as presideant wil anpakken: de VS mut vanniejs met Sjina um toafel um oawer haandelsofspraken te kuiern, hee is tegen haandelsofspraken zo as NAFTA en de Trans-Pacific Partnership (Oawerzeese Samenwoarking), der mut strakkere immigrasiewetten kommen, hee wil ne mure tusken de VS en Mexiko bouwen, veteranenzorg mut better, vervanging vuur de Affordable Care Act en meender belasting. Noa de Anslagen van Paries in 2015 wol Trump een tiedelik verbod op invlocht van Moslims in de VS. Later dreeien hee et zo det et verbod eankel zol geelden vuur leu oet laanden met een bewezen verleden in terrorisme. Pas as der ne gode moatstaf oontwikkeld was um der meugelike terroristen tuskenoet te halen, zol et verbod der achterhen goan.
Tegen völle verwochtingen in wun Trump in november 2016 de verkiezingen van zinne demokratiese tegenstaandster Hillary Clinton. Hee wör hiermet de 45e presideant van Amerika.
Ankum
Ankum kan wiezen op:
Markluden
Markluden (Nederlands: Markluiden) is n buurtschap in de gemeente Heerde, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt ten zujen van Heerde an t Apeldoorns Kanaal.
Navajo (toal)
t Navajo (eigennoam: Diné bizaad) is n Na-Denétoal, dij deur t gelieknoamege volk ien t zuden van Verainde Stoaten sproken wordt. Der binnen ongeveer 178.000 doezend sprekers ien stoaten Arizona, Nij-Mexiko, Utah en Kolorado. t Is woarschienelk de ainegste ienheemse toal ien VS en Kanada dij nait mit oetstaarven bedraaigd wordt.
t Navajo is n zeer iengewikkelde toal mit veule teunen, nominoale klassen, pre- en suffixen, stoere waarkwoordstieden en veul onbekende klanken veur westerse toalen. Dit moakt t Navajo n stoere toal om te leren. Ien Twijde Wereldkraig wer t broekt as basis veur n kodetoal bie t Amerikoanse leger, dij Japanners nooit kinnen kroaken hebben.
Symfony
thumb|200px|Et Kölner Filharmonisk Orkest by et uutvoren van [[Gustav Mahler syn Achtste Symfony]]
De meyste symfonyen sint skreaven vöär en orkest wat besteyt uut strykers (viole, viola, cello en kontrabas), koaperblåsers, holtblåsers en slagwark, by mekander tüsken de 30 en 100 man. Symfonyen wordet eskreaven in musiknouten, med alle instrumenten up nen afsünderliken noutenbalken. By wat symfonyen, sou as den Neagenden van Ludwig van Beethoven, sittet ouk sangpartyen by in.
Et woord symfony kümt van et greekske συμφωνία (symphonia), wat 'oavereynstemmend gelüüd' bedüüdt.
Motorcross
Motorcross, of op zien Engels motocross of moto-x (x = cross) is nen vorm van motorsport woar met motoren wedstrieden op of-eslotten, onverharde banen eholden wodt. Et is ontstoan oet trials in et Vereanegd Könninkriek in et begin van de veurege eeuwe. Doar wodden et eerst nog scrambles eneumd. Later veranderen den name noar motocross, ne saamntrekking van et Fraanse moto met cross-country (deur et laand).
Kompetities
In Europa is et weeldkampioenskop van de FIM et meest bekend, met Grand Prix in verskeidene laanden ovver de weeld, veurnamelek in Europa.
In Amerika is et laandelek kampioenskop van de AMA belangriek.
Verskeidene laanden hebt ok nationale kompetities, in Nederlaand onder de vlagge van de KNMV.
Noast de individuele kompetities besteet der ok ne landenwedstried, de Motocross des Nations, woar dree rieders veur eur laand oetkomt. Et weeldkampionskop doarveur wöd op enen dag oet evochten, met verskeidene wedstrieden, woarbi-j de punten van de rieders veur n laand bi-j mekare eteld wodt.
Hoornerveane
Hoornerveane (Nederlands: Hoornerveen) is een buurtschap in de gemeente Heerde, in de Nederlandse provincie Gelderland. Et ligt ten noorden van de plaatse Heerde.
Archimedes
Archimedes (Grieks: Ἀρχιμήδης; 287 veur Christus – 212 veur Christus) was nen Grieksen wiskundegen, natuurkundegen, ingenieur, oetvinder en steernskundegen. Der is neet völle ovver zien laeven bekend, toch wöd e ezene as ene van de belangriekste wettenskoppers in de klassieke oldheid. In de natuurkunde hef e de grondvesten elegd veur ondermeer de hydrostatika en de warking van den hefboom. Hee hef, volgens de ovverlaevering, völle verni-jende machines ontworpen, woaronder kriegswarktugen as den katapult, en ne riege van spegels woarmet e skaepen in braand kon zetten. Moar hee dee ok oetvindingen veur et börgerlaeven, zoas ne waterpompe op grond van n soort wormrad, wat nog altied de skroeve van Archimes eneumd wödt, en katrollen en hefbeume.
Den wet van Archimedes (de opweertse kracht op n veurwarp is geliek an et gewicht van de hoovölheid verplaatste vleujstof) hef e volgens sommege verhalen oetevonden toon at e in et bad zat, woarnoa hee in de blote konte de stroate opleep, en "Eureka!" (ik heb et evonden) reerden.
Ok in de wiskunde hef e ziene spoorn verdeend: hee hef ne alderbastend sekure benoadering van et getal pi egovven, en met et berekkenen van sommen van on-endege riegen en den inhold van oppervlaktes dee um ne asse edraejd wodt was e de tied veuroet.
Vorchten
thumb|Karke Vorchten Vorchten is n darp in de gemeente Heerde in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Darp ligt net achter de Iesseldiek en hef n veerpontverbinding mit t darp Wieje dat an de andere kante van de Iessel ligt.
Sentraal in t darp stiet n olde, deels turfstenen karke, waorvan de romaanse toorne mit n zadeldak edekt is. t eenbeukige schip dat waorschienlik uut de vrogge 13e eeuw stamt, wordt of-esleuten mit n veul hoger priesterkoor uut de 15e eeuw. De karke was vrogger ewied an Johannes de Deuper, mar is sinds de Reformasie in gebruuk as protestants godshuus. Iets ten noorden van de karke lag vrogger t kasteel Zwänebörg.
In Vorchten he'j ok t Poppenspe(e)lmuseum zitten.
Grunnegs (Westerwoolds)
right|250px|thumb|Lokaotsie vun t Westerwoolds in Nederlaand Dizze ziede kin zain worden as de Westerwôldse toalwiezer (Westerwooldse taolwiezer), de ziede dij t Westerwôldse dialekt beschrieft, môr staait binnen de Grönnegse toalwiezer om de staarke noudoagse (ondergeschikte) reloatsie mit t Grönnegs dudelk tou moaken en omreden der nait genog informoatsie over t Westerwôlds beschikboar is om n haile apaarte toalwiezer der veur aan tou moaken.
Van noe of an wodt tr up dis ziede up zin Westerwoolds schreven.
Obwool t Westerwoolds binao nich meer snakt wodt, zint verscheidene kenmaarken van de olle taol overleverd wodden en hierunder beschreven. t Grönnegs is n Friso-Saksische taol. t Westerwoolds is anners n meer Saksische spraoke en heft dan ok meer gemein mit t Westveels, as mit t Freis. Woorden as nich veur t Grönnegse "nait" (Twènts: nich) en schoof veur n pak stro (Twènts: schoof) verdudelkt de relaosie mit t Westveels. n Kenmaark dat t Westerwoolds dudelk Grönnegs maokt, is t aksent, dat nich up dei van t Westfeels liekt, man meer up dei van de anner Grönnegse dialekten.
Schriefwies
Ein offisjele schriefwies veur t Westerwoolds is tr nich, ok gein veurkeursschriefwies. Daorum wodt vaok de teksten van schrievers as J.H. Neuteboom volgd um de schriefwies dudelk tou maoken. In dizze schriefwies zint Grönnegse, Drèntse on Hoogduutse invlouden to vinden.
oa of ao
In t Westerwoolds wodden beide vörms gebroekt. De veurkeur gung in t verleden naor ao, man is in de loop van de jaoren naor de oa gungen, veuraal unner invloud van t Grönnegs.
g of ch
In underzuiken en breiven wodt beide up oeteinlopende steden gebroekt. Man zugt dus zowel 'nich' as 'nig'. Neuteboom gebroekte veural g, man wen t Duuts -ch gebroekt, zo as in 'nich' en 'noch', gebroekt t hi t ok.
i of ie
t Westerwoolds gebroekt meisttieds bloot i, in stee van ie, umreden de Westerwooldse ie-klank körter is as de Grönnegse. Doch wodt ok wol -ie schreven.
ei
Deurdat t Westerwoolds veul verschillen kende, waar der ok veul verscheidene oetspraoken. Daor waor as t Grönnegs ai of aai schrift, schrift t Westerwoolds ei, um tusken de verscheidene oetspraoken tou vermiddeln. Dizze ken up drei wiezen oetsproken worden. t Woord 'heide' ken oetsproken wodden as 'hijde' ([ɦæidə]), 'hèjde' ([ɦeːɪdə]), en 'haide' ([ɦɒɪdə]).
-en
Woorden dei èndegt up -en, man waorvan de -e inslikt wodt, wodt net as in t Grönnegs voloet schreven.
Waarkwoordvervougen
t Westerwoolds krigt, net as t Drents, n -t bie de meervoldsvörms. Ok dit benaodrokt t Saksische/Westveelse karakter van t Westerwoolds.
Verklainwoorden
t Westerwoolds kent twei verkleinvörms, naomelk -ken en -ien. Daor waor as t Oldambtsters -ke gebroekt, heft t Westerwoolds -ken en daor waor as t Oldambtsters -(t)je gebroekt, heft t Westerwoolds -ien. In tegenzats tou t Emslaands, waor man ok de verkleinvörm -ken heft, kumpt der in t Westerwoolds gein umlaut bi.
Oetspraok
Over t aalgemein wordt de meiste klanken oetsproken zo as up zien Grönnegs. Der zunt n paor oetzunderns.
Woordenliest
Der zint n heile bult woorden dei of up zin Westerwoolds aans zint as up anner Grönnegse dialekten. Dizze zint meisttieds verloren gungen deurdat de Wolgens nich meer echt t olle Westerwoolds praot. Hierunder steit n lieste up alfabet van dei typisch Westerwooldse woorden mit daorachter t Oldambtster woord.
Bakhuusbos
thumb|Bakhuusbos in 2015 Bakhuusbos (Nederlands: Bakhuisbos) is n buurtschap in de gemeente Heerde, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt twee kilometer ten westen van Heerde, an de westkante van de snelweg A50 en ten zujen van Heerderstrand. De bebouwing van Bakhuusbos bestiet benaam uut villa's.
Nedersaksische films en tillevisieseries
Nedersaksische films en tillevisieseries beduudt hier: films en series waorin íen of meer variaanten van 't Nedersaksisch epraot wördt, hetzij uutslutend, hetzij veur een belangriek part.
Tillevisieseries
thumb|250px|Jan Krol en Jantje Weurding as Bartje en zien moe in de serie [[Bartje (serie)|Bartje (1972)]]
Zwöpslag in n nekke
duum thumb|right Nen zwöpslag (mangs ook t Engelse whiplash, oet esprökn as ) is nen klacht an n nekke en de rugge duur n oongelukke met voortuuge, of van ne aandere plötslinge gebuurtenisse woerbie't t heuwd met nen zwieperd hen en wier eskudt wörd, net t oeteande van ne zwöppe. Wat leu deankt at nen zwöpslag eankelt met (t beweagn van) n nekke te maakn hef. Vake wörd dr dan vergetn det an n nekke ook nog t heuwd vaste zit, det inweandig ook nen bestn plear krig. Duur dit te vergetn keump dr ook verskil in wodöanig at aandere klachten nóa nen zwöpslag verkloard wordt. Preuwe met deers hebt vake oetweezn det nen zwöpslag harsenskade en harsenfaaln töt gevolg hef, zoonder at t heuwd wat raakt, of duur t een of t aander eraakt wörd. Disse harsenskade, wat ontsteet duur versnellingskrachten, neumt de gelearde leu diffuse axonale skade. Nen zwöpslag is dus ook te zeen as de beweaging van n nekke met doar nog bie alle skade dee'j kriegn köant an n nekke en t zinnuwstelsel.
De meeste zwöpslaage komt van kop-start botsings met autoos. Hiervan kö'j skade an zachte weefsels en struktuurn in n nekke kriegn, woer a'j last met kriegnt. De meeste leu hebt al noa n poar wekke gin last mear. Van de boetnkaante is nen zwöpslag vake nit te zeen, ook nit duur n dokter, terwiel at nen pasjeant dr slim last met kan hebn.
Teekns
Verskilnde teekns köant angeewn de'j nen zwöpslag in n nekke hebt, beaide in t lief en vuur t geveul.
Klachten in t lief noa nen zwöpslag köant wean:
Geveulsklachten:
Herstel
Nen zwöpslag kan mangs eakelig troag bettern, of egee nit wier vort goan. Bie ongevear vieftig perseant van de leu is t met dree moand wier vuurbie, en viewntachtig töt neegntig perseant is dr binn t joar of. Vuur de aandere tien perseant kan t naar zoer wordn.
Nen nekkraagn wil nog wal es helpn um n nekke te oonderstönn, mer iej mut nooit länger as 4 töt 6 wekke met zo'n dinge loopn, umdet doarvan de spiern in n nekke dan "lui" köant wordn, en de klachten op n doer allene mer slimmer maakt.
A'j länger as zes moand last bliewt hooldn, neumt ze det ook wal 'laat zwöpslag syndroom', 'postkommosjoneel syndroom', 'posttraumaties syndroom', ezw. Dr wörd al mear as aanderhalven eeuw edisterd of dit syndroom echt van n zwöpslag keump, of gewoon bie de leu tusken de oorn zit.
Behaandelings
Wo good of behaandelingn zo as fysiotherapie, oefentherapie en gedragstherapie ansloat is nog nit good bekekn. Iej mut oew nit duur nen buttekraker loatn kraakn as t nog nit helemoal dudelik is wa'j precies hebt. Bie leu bie wee't de klachten dudelik tusken de oorn zitt verlöp t herstel vake meender vlot as aandern, umdet ze öare klachten nit nuchter bekiekt.
De klachten wordt eerst nit aait duur dokters herkend. Vuural nit as ze nen pasjeant direks noa t ongeluk oonderzeukt. Zo kan dr nog wal es oawer ne harsenskudding hen wordn ekekn; duur t ongeluk hef n pasjeant mangs tevölle adrenaline in t lief, woerduur't de harsenskudding verdoezeld wörd.
Nen CT-scan of ne mear gebroelikere NMR gef gin dudelikheaid. bie Gradiënt-Echo opnames (GRE) köant bie wat pasjeantn wal punktiforme bolvörmige letsels eveundn wordn dee't duudt op bloodingn.
Vuurkomn
Um nen zwöpslag te vuurkomn zeent verskeaidene zaakn test, mer t blif aait lastig, umdet t nog nit helemoal precies dudelik is wat non n feaiteliken oorzaak van n zwöpslag is. n Meestn andacht is töt vandeage n dag oet egoan noar t ontwoarp van autosteule, met as bekeandste anpassing t toovoogn van nen heuwdsteun. t Is skoonwal nog nit dudelik of dit helpet, want wat leu meant at nen zwöpslag ne aandere oorzaak hef. Oet tests bleek det nen heuwdsteun t verwoondingseffekt mer 5-10% meender maakt, umdet fabrikaantn de steule zelf stiewer hebt emaakt. Dit zol better wean in botsings op hoge snelheaid, mer dr wörd ook edacht det dr doarduur juust mear kaans is op nen zwöpslag as dr ne laankzame botsing is. Verbetterings an wodöanig at n auto in mekoar stekt duur better ontwoarp en krachtsopname zoln doar nog n hoop an könn biedreagn. Dan zeent dr ook nog aktieve in-ebouwde apparaatn dee't t lief in beweaging brengt bie ne botsing, um t gewicht op n stool te verplaatsn.
Fuut
thumb|n Fuut en zien jong thumb|t Jong van n fuut thumb|n Fuut thumb|Baltsende futen thumb|Verspreiding van de fuut De fuut (Podiceps cristatus) is n waotervoegel, en in Europa t grootste lid van de futen (Podicipedidae).
Kenmarken
Zo as alle lejen van disse familie is de fuut n typiese waotervoegel van plassen en meren. Zien donkere oorplumen geven hum n karakteristiek uterlik. Hij hef n wit gezichte mit n roodbrune en zwarte krage derumheer die umhoge steet bie t baltsritueel. Zien onderkaante is wit, van boven is e donker dat overgeet in roestbruun. Tussen de ogen en snavel löp n zwarte streep. De poten hebben gien zwemvliezen. De jongen bin zwart-wit estreept en vake maken ze n ritjen achterop de rogge van de ouwers. t Ouwerpaortjen begroet mekaar mit n uutgebreid baltsritueel.
Umdat de poten aordig vere naor achteren op t lief staon, kan de fuut zien eigen niet zo gemakkelik lopend over t laand verplaotsen. Nesten wörden daorumme t liefst kort bie de waoterkaante ebouwd. n Arg kenmarkende eigenschap is dat as ze onder waoter zwemmen ze redelik lange aofstaanden kunnen aoflegen. Dit doon ze um vis te eten, of um te vlochten bie gevaor.
n Fuut wördt gemiddeld 46 tot 51 sm lank.
Nest
Futen staon bekend um der baltsgedrag. Dan zwemmen ze naor mekaar toe, mit de hals estrekt, en zwemmen tegen mekaar op, waorbie de borst uut t waoter stik. Slentes bouwt n futepaortjen n speulnest op t waoter um verliefd op te vriejen. Al gauw bouwen ze langes de waoterkaante n steviger nest, waorin 3 tot 4 bleek blauwgreune eiers eleegd wörden, disse eiers verkleuren laoter tot geel en bruun. Beie ouwers breujen de eiers umste beurten uut, hoewel t nest soms veur kortere tied verlaoten wördt. As ze t nest verlaoten dan wörden de eiers mit plaanteresten aofedekt, um t te kamoefleren. In de breuitied, die 23 tot 25 dagen duurt, kan de fuut minder goed vliegen, waordeur e kwetsbaorder wördt veur verstoringen in zien leefgebied.
De kukens hebben zwart-wit estreepten liefjes, waoran de ouwers ze kunnen herkennen. n Paor dagen naodat ze uut t ei koemen kunnen de kukens al zwemmen. Toch zie'j vake dat de ouwers de jongen op de rogge meenemen, zelfs as ze gaon duken. Op de rogge bin de kukens beter bescharmp tegen roofvissen en reigers. Nao n weke of tiene bin de jongen zelfstaandig.
Verspreiding
De soort hef 3 ondersoorten:
Klavinet
thumb|right|300px|Hohner Klavinet D6
Nen Klavinet is ne oard elektromechanies toetsinstrumeant, bouwd duur t bedrief Hohner oet Trossingn in Duutslaand, tusken 1964 en t begin van de tachtiger joarn. Feaitelik is t nen ellektries verstoarkten klavesimbel, te vergeliekn met nen ellektriesen gitaar. Dr wördn verskeaidene modeln van maakt: de I, II, L, C, D6, E7 en Duo.
t Instrumeant hef n kenmoarkend kortangebeundn en kroakerig geluud, en is völle gebroekt in funk, disko, rock en reggae. t Bekeandste nommer is woarskienlik wal Stevie Wonder's Supersticion.
Beskriewing
n Klavinet is ne ellektromechaniese piano, den't verstoarking neudig hef um hard genog eheurd te wordn. De meeste modeln hebt 60 toetsn en n toonbereik van F1 töt E6 (frekweansies tusken 43.6Hz en 1318.5 Hz). det is n bereik van vief oktaawn, wat t ongevear t zelfde is as ne ellektriese gitaar en nen ellektriesen basgitaar met veer snoarn. t Geluud wörd emaakt duur ne harp van 60 stoalne snoarn dee't skuuns oonder de toetsen duurloopt. De woarking van de toetsn is froai seempel. Elken toets is n soort hefboom wat an de achterkaante op n wigken wippet, met ne veare um de toets wier op de röstposisie te kriegn. Oonder elken toets zit nen metaalnen hoolder vuur n kleain heamerken met stukn rubber as tip. Duur nen toets in te drukn slöt t rubber op ne snoare. Hierduur keump de snoare an t triln. Disse trilling wörd in ne ellektriese puls umme zat duur ellektromagnetiese oontvangers. Duurdet dit stukn rubber de snoare teegn n ambeelt drukt, gef nen klavinet n biezeunder spölgeveul.
t Oeteande van elke snoare wat t vearste van de oontvangers of lig, löp duur nen goarnwikkel. As n toets wier lös eloatn wörd, wörd de snoare deampt duur t goarn. Elke snoare wörd estemd met spanners, dee't an de vuurkaante van n harp zitt. Dit harpmechaniek is totaal aanders as de aandere ellektriese toetsinstrumeantn van Hohner (de Cembalet en Pianet), dee't plektrums gebroekt, of klewerige plaatjes dee't langs metaalne reedn plukt en dee't n gebroeker nit zelf hoof te stemn.
t Instrumeant wör oorsproonkelik bedacht vuur in hoes, um vroo-Europese klassieke muziek en volksmuziek op te spöln. n Klavinet L, den't in 1968 wör ebouwd, was n model vuur in hoes met ne fineerhooltne dreeheukige kaste en hooltne peute, toetsn met de kluurn aandersumme, en nen muziekstandaard van plexiglas. De oeteandeliken E7 en Duo-modeln warn völle mear an epast vuur rechtstreeks verstoarkt gebroek in rockmuziek, woerin't t instrumeant gewoon was ewördn. t Klavinet Duo-model voogn n Klavinet saamn met de Hohner Pianet T töt een instrumeant, wat skoonwal froai zwoar was.
Oonderhooldsprobleemn
In de joarn '80 en '90 wör t aal lastiger vervangnde oonderdeeln te veendn vuur Klavinetn, umdet Hohner dee nit mear maakn. De grötste probleemn gavn de hamertipkes en snoarn. De hamertipkes wördn emaakt van n saamnstelling van polymeer, wat ontbeund noa n antal joar, woerduur't ze in t begin pikkerig wördn, en oeteandelik vlöaibaar wördn töt n soort liemachtig spulleken. Hohner wol de tipkes n soort standaard vervangboar oonderdeel maakn, umdet ze normaalgesprökn groown kreegn of spleetn. Bouwers en spöllers dee't öarn klavinet woln bliewn gebroekn mossen zelf stuks rubber sniedn. De snoarn van de Klavinet warn länger as gewone gitaarsnoarn, woerduur't dr nit makkelik an te komn was. Vanof 2000 zeent n antal bedriewe begunn met t maakn en onderhooldn van oolde toetsinstrumeantn, woerduur't de hamertipkes en snoarn rechtevoort wier te kriegn zeent.
Ealsgreawn
Dr zit völle vis in n Ealsgreawn, zo as bears, voorn en snook, meer ook völle veugelsoortn, zo as de weelde eande, waterhoon, mearkoet en de reaiger.
Horsthoek
Horsthoek is n buurtschap in de gemeente Heerde, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt tussen Heerde en Epe an de oprit van de A50.
De openbaore vervoersmaotschappieje Syntus hef bie Horsthoek veur heur konsessie Veluwe in 2010 n transferium ebouwd. Dit Transferium Horsthoek wordt gebruukt deur de lienden 90 en 294 van de Veluweliende, Apeldoorne - Zwolle vv.
Afrikaanse Unie
thumb|250px|Vlagge van de Afrikaanse Unie De Afrikaanse Unie (AU) is een politiek samenwarkingsverbaand van 55 lidstaoten in Afrika (staand in 2021). 't Idee veur de AU wördden bekend emeuken mit de Sirte-verklaoring, die op 9 september 1999 etiekend wördden in de Libische stad Sirte. Op 9 juli 2002 vund in Durban, Zuud-Afrika, de oprichtingsbijienkomst plaatse. Dizzend wördden veurezeten deur de Zuud-Afrikaanse president Thabo Mbeki, de eerste veurzitter van de AU. Op de bijienkomst wördden een veurgaond verbaand, de Organisaotie van Afrikaanse Ienheid, opeheven.
De belangriekste beslissings van de AU wördt eneumen deur de halfjaorlijkse Vergadering van de Afrikaanse Unie, waorop de staotsheufden en regerings van de lidstaoten bij menare koomt. 't Secretariaot van de AU, de Commissie van de Afrikaanse Unie, zit in de Ethiopische heufdstad Addis Abeba. Ok hef de AU ofdielings zoas de Raod veur Vrede en Veiligheid en 't Pan-Afrikaans Parlement. De belangriekste warktalen bint Arabisch, Engels, Fraans, Portugees, Spaans en Swahili.
De AU stiet veur een hiele bulte uutdagings, waoronder gezondheidsvraogstokken zoas 't tegengaon van malaria en de Aidsepidemie, politieke vraogstokken zoas 't anpakken van ondemocratische regerings en bemiddeling in börgeroorlogen, economische vraogstokken zoas 't verbetern van de lèefumstaandigheden van miljoenen arme, onopeleide Afrikanen, en ecologische vraogstokken zoas 't anpakken van hongersneud, woestijnvörming en gebrek an ecologische duurzemheid.
Op 1 jannewaori 2021 gunk de Vrije Handelszone van 't Afrikaanse Continent lös, waor 54 van de 55 lidstaoten an mit doet. Dizze handelszone wil ansturen op iene vrije mark veur 't continent. Wieder hef de AU 't in 't zin um hen een douane-unie, een centraole baanke en een mandielige munt te gaon.
In 't Afrikaans het 't verbaand de "Afrika-unie", zodej 't niet in de wiere haalt mit 't volk de Afrikaners.
Barghuzen
Barghuzen kan verwiezen naor:
Jachthaven
Liggeld
Een jachthaven kan ligplekken hebben veur langdurige huur of die deur booteigenaren ekocht bint. Van gasten die iene nacht of wat nachten blieft, wördt miest liggeld per nacht eheven, ofhaankelk van de lengte van de boot. De kosten loopt van onder een tientien töt meer as 150 euro per nacht veur een boot van twalef meter. Veur slim kört verblief kuj mangs per dag(diel) betalen.
Leiding
Een jachthaven wördt bestierd deur de havenmeister. Dizzend holdt hum aover 't algemien bezig mit de veiligheid, bevaarberheid en technische staot van de haven, en riegelt 't gebruuk dervan deur de vaartugen. Wieder zöt e derop toe det de vaargröppe diep genogt is, det de ka best ofewarkt is en det schippers kaant ofmeert.
Veurzienings
Bij een jachthaven hej vake veurzienings zoas douches en toiletten. Der mag ok nog wal ies een winkeltien wezen mit scheepvaartgerei en/of eterije. Aandere veurzienings die der kunt wezen, bint onder meer electriciteit, drinkwater, wasmesienes, parkeerplekken, internetansluting en ofvalophaling.
Jachthavens die voldoet an bepaolde criteria veur milieu en veiligheid kunt een Blauwe Vlagge hebben, een waormark det alle jaoren nao een keuring ofegeven wördt deur de Foundation for Environment Education.
Norðurland vestra
Gemeantn
Norðurland vestra wör önnerverdeild in 8 gemeantn.
Erik Hulzebosch
Erik Hulzebosch (Anervenne, 17 juni 1970) is nen Sallaandsen zänger en presentator den't vroger profesjoneel skaatsenriedn deed. In 1997 wör he zeen as grötsten kaanshebber bie n Elfsteadntocht, mer doar wör he oeteandelik tweedes. Tien joar doarnoa wun he de finale van So You Wanna Be a Popstar? Rechtevoort dut he zingn en is he in te huurn as sprekker.
Leawn
Hulzebosch is viefde keend oet n gezin van zesse. Umdet he as kleainn slim stottern deed, haaln he op skole ginne hoge siefers. Hierumme gung he met 14 joar van skole, woernoa't he kraanmasjinist wör. Vuur at he met skaatsen begun, wun he al mear as 300 wedstriedn fietskrosn. 1985 deed he, oonder zin breur's naam, met an n darteenden Elfsteadntocht. Hiernoa gung he aal mear richtn op Marathonskaatsn, woermet he in 1987 vuur t eerst Neerlaands Kampioen wör, en in 1990 nog es.
Elfsteadntocht 1997
t Volk zaggen Hulzebosch gearne winn, mer klook spöln kon he neet best. In 1997 was he favoriet um te winn, noadet he al twee grote klassieke ritn ewunn har. Op n lestn knieperd wör he krap an versloan duur Henk Angenent. 's Aanderndeagns vreug um Willibrord Frequin Angenent toch nog te versloan op de Bonkevoart. Doar deed Angenent roeien. Hulzebosch haaln um doar in met nen speedboot. Ondaanks at Hulzebosch tweedes wör, wus hee dr toch wat oet te haaln. Detzelfde joar har he nen karnavalsnommer op enömn, wat ne hit wör.