cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tweants
Gebroek en behoald
Et vrogere Van Deinse Instituut (rechtevoort TwentseWelle) höald zik gangs met et now en et verledden van Tweante. Dit instituut in Eanske richt zik op de strekkultuur, de volkskeunde, strektaal, kultuurgeschiedenis en et laandskop van Tweante. De Kreenk vuur de Twentse Sproak is ne verening vuur et Tweants en hef ne spelling van et Tweants. De schriefwieze van den Kreenk wik lichte of van de Standaard Schriefwieze van Goaitsen van der Vliet. Et Van Deinse Instituut hef ne adviserende rolle vuur de media, woaroonder RTV Oost. Dit televisiestation kwam in 2005 met ne suksesvolle Tweantse soapriege op televisie, Van Jonge Leu en Oale Groond. Hieran wearken oonder aandere Herman Finkers en Goaitsen van der Vliet met. Finkers vertalen twee van ziene kabaretvuurstellingen in et Tweants.
Et Tweants wördt teggenweurdig meender sprökken, umdat de oalders vandaag-an-n-dag meesttieds dervuur kiest um de keender in et Nederlaands groot te brengen, terwiel de oaldere leu oonderling wal Tweants kuiert. In de dree steden Eanske, Hengel en Almelo is de verslatering van et dialekt völle grötter as op et plattelaand. Dit betekent in de wat meender versteadelikte delen van Tweante veurnamelik dat de jongeleu tweetalig opbracht wordt. Dat wörd op verskillende wiezes dudelik. De jongere generasies dee't weark hebt in de laandbouw, bouw en vervoor en zorgsektoren doot in et dageliks leawen völle Tweants, ofwisseld met Nederlaandse zinnen of zinsdelen. Heuger opleaidde jungerden köant deur mekaar nömmen wal Tweants, mer zöalt earder veur Hollaands kiezen, vake ook in verbaand met weark wat ze doot. Bie verenigingen en klubs en bie et oetgoan is et oonder een groot deel redelik gebroekelik um Tweants te kuieren, mangs völ ofwesseld met Nederlaands.
Peter van der Velde
thumb|300px|right|Peter van der Velde Peter van der Velde (Vlagtwedde, 5 febrewaori 1918 - Rowol, 24 jannewaori 2004) was een Grunnigstaolige, Drèentse schriever, die ok wel bekend stun as de schriever van Rowol.
Leven
Van der Velde is opgruid in Roon. Daor hef e de Noord-Drèentse taol leerd die e laoter bruukt in zien waark. ’t Grootste deeil van zien loopbaon hef e onderwiezer west in Rowol. Hij schreef körte verhaolen, gedichten, cabaretteksten en liedties die e saomen met zien vrouw Alke zung. In de Tweeide Wereldoorlog hef e optreden met ’t Bonte Bitse Cabaret. Doe dizze cabaretgroep hum anmelden mus bij de Kulturkammer, binnen ze der drekt met opholden. Nao de bevrijding richtte Van der Velde ’t bekende Noorddrèentse cabaret De Bekketrekker op. Hij hef ok een maol of wat een literaire breeifwisseling holden, bijveurbeeld met Hans Heyting in Oeze Volk en met Ton Peters in Roet.
As Noordenvelder keek Van der Velde tweei kaanten op: hij publiceerde niet allén in Drèentse tiedschriften, mor ok in Krödde, de Grunninger tegenhanger van Roet. Zien waark is in 1986 bundeld onder de titel Wilwaark. Doe die bundel oetverkocht was, is der een herdruk kommen onder de titel Winter op de Paaizermao: een bloemlezing van zien beste verhaolen en host aal zien gedichten.
Peter van der Velde hef van de veurmaolige gemeeinte Roon ’t ereburgerschap kregen. De producent Albert Haar hef in 2001 veur Stichting Drentse Taol een schrieverspetret (video en dvd) van hum maokt.
Stiel
In Van der Velde zien waark vaalt op dat het Drèents en de zinsbouw zuver bruukt worden. Van der Velde zat in de jaoren ’80 in de kemissie die der veur zörgd hef dat er noe een officiële Drèentse spelling is.
Van der Velde stun bekend as een bescheiden mèens. Hij preut over zien ‘gedichies’ asof ’t niet veul veurstelden. Mor zien gedichten en verhaolen worden rekend tot ’t beste wat of der in ’t Drèents schreven is. De Drèentse dichter Gerard Nijenhuis hef zien waark wel ies umschreven as: antekenings veur de kantlien van ’n meester die over ’t levent naodenkt.
Zien verhaolen en gedichten binnen kört mor krachtig. Der steeit gien woord te veul in. Aachter zien humor geeit ok zeerte schoel. De kleine dingen van ’t leven kunnen neeit verbaargen dat ’t leven smangs ok pien döt. Maor gelukkig is der ok waarmte en ’t mooie van de natuur. Melancholie en levensvraogen binnen tweei onderwaarpen die in zien gedichten ok vaok veurkommen.
30 augustus
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 30 augustus
Locht
Locht, lucht of licht kan verwiezen naor:
Hygromeater
thumb|De Saussure-haorhygromeater thumb|Verbetterde haorhygromeater van Monnier Een Hygromeater is een apparaot um de vöchtigheid in in bi'jveurbield de lucht met of te meaten. De ienvoldigste vörm van een hygromeater besteet uut twie thermomeaters. Van iene van die twie thermomeaters wördt het böllechien van de thermomeater altied nat eholden. Disse thermomeater wördt deur het verdampen van het vocht of ekoeld töt het dauwpunt, de natteboltemperatuur. Deur de twie thermomeaters of te leazen ku-j met een tabel de vöchtigheid van de lucht ofleazen. Dit hiet ook wel een psychromeater.
Soorten
Er bint ook zat andere hygromeaters. De miest gebruukte simpele (huus-tuun en keuken) hygromeaters gebruukt een haor van een dier of means die onder spanning stiet um zo de luchtvöchtigheid te meaten. Een naodiel van het gebruuk van haor is dät de lengte van haor niet lineair toenemp bi'j een toenemmende luchtvöchtigheid. Um zo de luchtvöchtigheid te weaten is er wier een tabel neudig um de lengte van het haor um te rekkenen naor de luchtvöchtigheid die daorbi'j heurt.
Ook ni'jmoedse (medärnere) hygromeaters die elektronisch bint wördt gebruukt. Disse thermomeaters määkt gebruuk van halfgeleiderkristallen waorvan de geleiding ofhangt van de luchtvöchtigheid.
Connacht
t Umvat de groafskoppen Galway, Mayo, Sligo, Leitrim en Roscommon.
Connacht har in 2006 ongevear 503,083 inwonners, t leegste antal van de veer oorsproonkelike proveensies.
In de Ulstercyclus wörd Cruachan de heuwdstad eneumd van t doomoalige Connacht.
Hygromeater
Soorten
Hygromeaters bint belangrieke in sauna's, musea en bruuikassen. Zie bint ook belangrieke in huzen waoras een hölten vloere of een piano in een goeie conditie mut blieven. Hier is het belangrieke um de luchtvöchtigheid in de gäten te holden.
Een hygrogrääf is een hygromeater die niet allenig noe, määr ook de luchtvöchtigheid van eers kan bi'jholden, bi'jveurbield op papier.
Een weerhuusien is een slim ienvoldig soort hygromeater met mangs ook een thermomeater er bi'j in.
Stoelnmatter
Een stoelnmatter is iene die ambachtelijk matten vlecht as zitvlak in t holten freem van stoelen. Stoelnmatter is n vak dat zo'n beetien uutestörven is. Vake zie'j nog n stoelnmatter op dõrpsfeestn en zo.
Ni'je zitting
Vrogger waren veule stoeln mit biezenmattn in de mode. Op t holten freem wördden mit prepareerde biezen een mooie matte evlõchten. Van buten noar binnen wõrdden de biezen al draeiend noar mekare toe evlõchten. De stoel was zo emaakt dat de zitting der boven in völ. As de biezen mit de joaren verdreugden en kepot gungen, kun de zitting der uut eneumen wörden en wördden der een ni´je matte op evlöchten
Hiëroglief
right|thumb|200px|Egyptiese hiërogliefen Ne hiëroglief is n tekken dat n woord of n morfeem uutbeeldt en deel uutmek van ne verzameling hiërogliefen. De uutdruking verwes eurspronkelek noar de Egyptiese hiërogliefen, moar wöd ok too-epast op et Hiëroglyfenhettitisch, Maya- en Mi'kmaq-geskriften en mangsmoal ok op Chinese hanzi. Hiërogliefen wodden lange tied as 'onvertoalboare' tekkens anezeen, moar, et lukten den Fransman Jean-François Champollion toch as eersten, in 1822, met hulpe van den Steen van Rosette.
Aalterpoorte
De Aalterpoorte is ne stadspoorte an de westziede van Breevoort in den Geldersen Achterhook en is de daarde poorte op dizze lokasie.
Klompenmaker
thumb|right|Klompen maken in 1914 n Klompenmaker is iene die ambachtelik klompen maakt deur n blok holt te snieden en uut te hollen. De klompen wördt daornao vake versierd of beskilderd.
Klompenmaken is n uutstarvend beroep. t Maken van klompen, uutslutend mit de haand, wördt allenig nog edaone deur enthousiaste amateurs, miestal veur tentoonstellings en evenementen. In t Aenterse klompenmuseum Buisjan wördt al jaoren kursussen egeven veur lu die t handwark wilt leren. Tegenwoordig wördt klompen bienao uutslutend fabrieksmaotig emaakt.
Haandwark
t Haandwark was vrogger n mooi vak dat in Sallaand en Twaente veule wördden uutevoerd deur zulfstaandige klompenmakers en ok wel deur boerties die dat vak derbi'j hadden eleerd.
Holt
t Holt veur klompen is miestal popeliern- (peppel-)holt, dat vars en vochtig mut ween. De stammen wördt in blokken van zo'n veertig sentimeter ezaagd. Zo'n blok wörden twee keer ekleufd zodat der vier stukken holt van kump. Daor wörden twee paar klompen van emaakt.
n Klompe maken
Eerst wördt n kwart blok mit de biele zo behakt dat der n rauwe vörm van de klompe ontstiet. Dan wördt disse vörm mit t snie-iezer zodaonig bewarkt dat de vörm van de klompe mit de hakke zichtbaor wördt. Mit t trekmes kan nog wat fiener wörden bi'j-ewarkt. Zeg maor dat dit de rechterklompe is, dan wördt der nog iene as linkerklompe emaakt. De klompenmaker zet nou de twee vörms mit kielen vaste in de bok. Mit de booriezers giet e nou de binnenkaante uutboren um zo de voetevörm der in te kriegen. Dan wördt beide klompen mit scharpe messies nog wat gladder of-ewarkt. As leste kunnen mit t gutsmessien nog wat versierings op de klompe wörden ekarfd.
Verskillende vormen
Naost mannen en vrouwenklompen bint der ok nog vörmen as de Riessense, de Twaentse, de Münsterse en de Braobaantse.
Dimmestraosies
Vake geft de klompenmakers op feesten en tentoonstellings dimmestraosies van wat ze könt. Altied is daor grote belangstelling veur.
Heumse
thumb|250px|Een heumse 250px|thumb|Acheta domestica Heumsen beheuren tot de femilie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhaonen en heumsen). De wiefjes hemmen een lange leegbore, waormee ze de eiers in de grond legen. 't Bekende hoge geluud wonnen deur de mannetjes veroorzaak. Dit doon ze deur mit de vleugels langes mekaar te vrieven.
Leefumgeving
Heumsen koemen veural in de warmere lanen veur (ongeveer 1.100 soorten). Inheemse soorten in Nederlaand bin de bosheumse (Nemobius sylvestris) en de zwarte veldheumse (Gryllus campestris). De bosheumse kump veur op de grond onder bomen of struken, veural op plaosen waor een dikke struisellage lig. De zwarte veldheumse is (veul meuilijker) te vienen in holletjes in greslaand. In Nederlaand bin de heumsen stark in antal achteruut egaon; ze staon daorumme oek as 'zeldzaam' op de Rooie Lieste van bedreigen dieren, mar de bosheumsen koemen plaoselijk in veule bossen in 't osen van Nederlaand veur.
Deur de klimaotsveraandering is der in 2004 oek een soort bie-ekeumen: de wienheumse (Oecanthus pellucens). Disse soorte verspreit zien eigen in 't Riendal, en is bie Lobith ons laand binnen-ekeumen.
Kweek
Heumsen wonnen oek commercieel of thuus ekweek veur meensen dee reptielen en amfebieën houwen, zoas houwers van de baordagame. Ze wonnen vake as voedseldier gebruuk, mar daornaos kriegen de dieren wel extra viteminen. Heumsen bevatten wel veul eiwitten mar bin veerder neet arg voedzaam. De heumsen wonnen verkoch op maot; kleine heumsen bin mar een paor millimeters lange en wonnen maot tweje of dreje eneumd, de grootste maot is achte en disse exemplaren bin ongeveer 2 centimeter lange en evleugeld. 't Naodeel van evleugelde exemplaren is dat ze een arg veul harrie kunnen maken.
Twee soorten wonnen as voedseldier 't meest gebruuk:
Sark
thumb|De toegaang tot Sark t Eilaand Sark is ien van de Kanaoleilaanden an de Fraanse kust van Normandië, en beheurt tot t autonome baljuwskop Guernsey, n Brits Kroonbezit, mar het n eigen regeringsvorm en eigen bestuur. De Fraanse naeme veur t eilaand is Sercq, of in t oolde Sarks-Fraans Sèr.
Sark is n rustig eilaand waor gien motorvoertugen kommen maggen. De plaetselike bevolking ommezeilt t verbod deur trekkers te gebruken as vervoersmiddel. Veerder worden de fietse en peerd en waegen bruukt. Der wonen zoe'n 600 luden op Sark. De ekonomie is baseerd op t toerisme en de laandbouw.
Der is amperan verlochting op t eilaand waordeur je goed de steerns kunnen bekieken zonder da'j last hebben van lochtversmering. t Eilaand wordde in 2011 uutreupen tot de eerste Dark Sky Community, deur de International Dark-Sky Association. Sark het ok n vuurtoren Point Robert, mar die schient allienig over zee.
Sark het gien polisie, t recht wordt daor deur vri'jwilligers in de haand hoolden. As der iene oppakt wordt, dan wordt e in n sel opsleuten die der al sund 1856 staot, daornao wordt e ophaeld deur de polisie van Guernsey.
Elk jaor wordt op t eilaand t Sark Folk Festival hoolden.
Guernsey
Guernsey (Normandies/Dgèrnésiais: Guernési, Fraansk: Guernesey) is ene van de Kanaaleailaandn, dee't vuur de kuste van de Noord-Fraanske strekke Bretanje lignt. Op Jersey noa is Guernsey t grötste eailaand. Net as Jersey en t eilaand Man in de Ierse zee is Guernsey gin deel van t Verenigd Keuninkriek, mer Brits Kroonbezit. t Heurt ook nit bie de EU. Ook de kanaaleailaandn Alderney, Herm en Sark vaalt oonder t Baljuwskop Guernsey. De Heuwdstad is Saint Peter Port (St. Pietershaawn). t Hef ongevear 65.000 inwonners. t Eailaand hef twee offisjele sproakn: Engels en Fraansk.
Laom
Een laom is een jong schaop. Et verschienen van laomer in de greide is veur veul meensken een teken dat et meitied is.
Guernsey
t Eailaand is bekeand as Belastingsparadies, umdet dr gin dividend-, vermogens-, oawerdrachtsbelasting of BTW eheewn wörd. Ook wörd dr gin aarfrecht ind.
Wikipedia
right|200px|t Beelmärk van Wikipedia Wikipedia is een projekt van de Wikimedia-stichting, die as doel ef um in elke taal een volledige en rechtenvri'je encyklopedie op et internet te maken. Naost typiese encyklopedie-artikels he'j op Wikipedia ok informasie die vake in verband ebracht wordt mit almanakken, specialistiese tiedskriften en zaken die in et ni'js bint. De artikels op de wiki's worden eskreven deur verskillende vri'jwillige auteurs. De naam Wikipedia is een samentrekking van wiki (Awaïaans veur vlogge) en et Engelse encyclopedia.
Laom
Een zoeglaom is een laom dat nog bi'j zien mem drinkt. As de ooi niet genog melk het veur bi'jveurbeeld drie of vier laomer kunnen ze bi'jvoegd wodden deur middel van de flesse of de laombar.
Wikipedia
Umdät de artikels deur elke bezuker bewärkt kunnen worden, gef Wikipedia gien garansie dät de artikels ok daodwärkelik goed eskreven bint. Vandalisme is vake een probleem, veural bi'j de wat grotere Wikipedia's.
Et Wikipedia-projekt is begunnen op 15 jannewaori 2001, mär bestun toe alleend nog mär in et Engels. De eerste anderstalige versie was in et Frans, en begun op 23 meert 2001. De Nedersaksiese versie van Wikipedia is begunnen op 23 meert 2006 en ef noe artikels. Et internetadres van de Nedersaksiese Wikipedia is http://nds-nl.wikipedia.org/. De Engelse versie ef altied et grootst ewest, en ad in september 2021 roem zes miljoen artikels. In totaal waren der in 15 jannewaori 2011 meer as 17 miljoen artikels te vinden op iel Wikipedia in 278 verskillende talen en streektalen.
Laom
Laomsvleis is vleis van laomer die niet oolder bin as acht of negen maonden. Et is slim maeger vleis.
Niej-York (döärverwyssyde)
Niej-York kan verwiezen naor:
Meerveld
Meerveld in n gehucht in de gemeente Apeldoorne, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Ligt in n landbouwgebied en dat arg bosrieke is. t Gebied telt 380 inwoners, ebaseerd op de inwoners van lösse huzen (2005). Meerveld ligt kortbie Uddel en de N302 (Meervelderweg) en besteet veur t grootste gedeelte uut t Kroondomein Meervelder Bos. Kortbie Meerveld he'j n legerbasis. t Gehucht is te bereiken mit busse 104 van Syntus, die deur de waeke n halfuursdienst op dit trajekt rit tiejens de spitsuren (104: Harderwiek — Apeldoorne).
Guernsey
Laandsbeskriewing
t Laandskop geet van kenmaarkend Engels Midwest töt Fraanske wiengaardn. De Kustliene geet van straand töt krietrotsn.
De Kanaaleailaandn lignt in n gebeed met n getiednverskil van 7 töt 11 meter: n haawn in t noordn van t eailaand ligt met n eb helemoal dreuge en stekt de skepe oet t laand. n Poar uur later, as t vlood is ewördn is dr ineenn nen onmeundigen haawn.
Toerisme
Little Chapel trekt de meeste toeristn an op Guernsey. Dit is n kleain köarksken wat is op ebouwd met klurige skelpn, steender en skaarven.
Hasselt (België)
Hasselt is de heufdstad en de grootste gemeente van Belgisch-Limburg. 't Grondgebied is zo'n 102,24 km² en op 1 jannewaori 2006 woonde der meer as 70.000 luui. Deelgemeentes bint Hasselt, Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Spalbeek, Stevoort, Stokrooie en Wimmertingen. Burgemeister is Herman Reynders van de SP.A. 't Dialect van Hasselt (in 't Hasselts zelf Hessels eneumd) beheurt tot de West-Nederlimburgse dialectgroep ('t zogenaamde gij-Limburgs).
Uutgaonde verwiezingen
thumb|250px|left|Hendrik van Veldeke
Guernsey
Parochies
thumb|Little Chapel
Flamenco
thumb|De tocaor Paco de Lucía Flamenco is een Spaanse meziekstiel mit krachtige, ritmische ondertonen, bestaond uut zang (cante), haandklappen (palmas) en gitaarspul (toque), en vake uutevoerd mit daans (baile) die deur rieke naarm-, haand- en voetbewegings ekenmarkt wördt. De diepe emotionele belèving van dizze meziekstiel nuumt ze duende.
Stielen en elementen
thumb|300px|De bailaora Belén Maya (studio-foto deur Gilles Larrain, 2001) In de flamenco-zang onderskeidt ze de cante jondo (diepe zang), cante intermedio of cante flamenco, en cante chico (lichte zang). De eerste daorvan mut de oldste wèden, is technisch 't miest complex en is 't zwaorst van thema (starven, piene, twiefel). De cante intermedio hef elementen van wiedere Spaanse stielen, veural van de fandango. De cante chico hef een ienvoldiger ritme mar vrag daorumme nog wal technisch vermogen; thema's bint wille, liefde, lachen, 't laandlèven. Binnen dizze drei stielen onderskeidt ze een hiele bulte vörms, zoas de serieuze soleares, de lichte alegrías en bulerías, de alboreás veur brulften, de rumbas gitanas en colombianas mit Latiens-Amerikaanse ienvloed, de martinetes oaver 't thema van de vervolgde butenstaonder, enzowieder.
Vanof de tweide helfte van de negentiende eeuw wördden de zang miest begeleid deur gitaar, de palo seco (dreuge stok, daoras ze 't ritme mit tikten op de vloere) en daans. De zanger (cantaor) zingt oaver zien eigen gevulens, vake in de rolle van de maotskoppelijke butenstaonder. De daanser (bailaor ( a ) ) vertolkt dizze vertellige mit beweginge van de naarms (braceo), 't boavenlief, de haanden en vingers (florea), de voeten (zapateado) en de hielen (taconeo). 't Daansense manvolk dut miestentied 't fiene voetenwaark, intied det de vrouwlu - die as miestal een jurk mit plooien draagt - veural de haanden en 't boavenlief beweegt. De gitarist (tocaor) gef 't ritme an (compás).
Ontstaon
De flamenco hef een ingewikkelde muzikale en culturele treditie. Allewal de stiel wördt eziene as onderdiel van de Spaanse cultuur in 't algemien, kump e oorspronkelijk weg uut de zudelijke regio Andalusië. De meziek wördt 't miest in verbaand ebrocht mit de gitanos, de zegeuners die as daor woont. Dizze mèensen bint tussen de 9e en 14e eeuw oaver ekommen uut Rajasthan in noordwest-India en hebt instrumenten zoas de tamboerien, bellen en holten castagnetten en een bulte liederen en daansen mitebrocht.
Hoe as de flamenco krek ontstaon is, is niet dudelijk, mar oaver 't algemien bint ze 't mit menare iens det de kunst is op-ekomen uut de unieke wisselwarking van autochtoon Andalusische, islamitische, sefardische en zegeunerculturen die as in Andalusië bestunden veur en nao de Reconquista, de heroavering van 't laand deur 't christenvolk op de Moren. Ok wiedere dielen van Spanje, in 't bezunder Extremadura en Murcia hebt bi'jedreugen an de ontwikkeling van verskeiden flamencovörms.
De flamenco gruuiden in Andalusië as een apatte subcultuur, eerst econcentreerd in de pervincies Sevilla, Cádiz en een diel van Málaga; de streek die bekendstiet as Baja Andalucía (Leeg Andalusië). Al rap verspreidden hum de stiel deur de rest van de regio en verwarkten lokale volksmeziekvörms.
't Gebrek an dudelkheid oaver 't begun van de flamenco kan kommen deur 't gebrek an prestige die as dizze kunstvörm van de legere rangen van de Andalusische gemienskop indertied har. De Moren, Jeuden en zegeuners bint allemaole vervolgd. De meziek zollen ze ok mondeling hebben deuregeven, in stee van d'r oaver te skrieven. De wetenskoppelijke bestudering van de flamenco kwam pas late op gaank. Van 't woord flamenco zölf weet ze ok niet zeker waor of 't wegkump.
Popularisering
't Golden tiedpark van de flamenco ziet ze miestal as de periode zo tussen 1780 en 1845. Doendertied was de zang 't veurnaamste onderdiel van de flamenco. Vanof de tweide helfte van de 19e eeuw wördden d'r een bulte café cantante lös edaone in plaatsen as Granada, Córdoba en Sevilla, daoras de flamenco mit zien verskillende stielen eformaliseerd wördden en een grotere naodrok op de instrumenten en daans kwaamp te liggen. In de vrogge 20e eeuw propageerden intellectuelen as Federico García Lorca en Manuel de Falla 't weerummekeren naor de meer oorspronkelijke, 'primitieve' vörm van flamenco, veural naor de cante jondo (diepe zang), die as ze as de mieste serieuze vörm van flamencozang ziet. In de leste paar decennia van de 20e eeuw hebt ze de flamenco ok betrökken bi'j de algemiene trend richting 't vermengen van muzikale stielen.
Artiesten
Een köppel grote twintigste-eeuwse flamenco-artisten bint La Argentina (Antonia Mercé), Vicente Escudero, Carmen Amaya, La Argentinita (Encarnación López), José Greco en Pilar López, èvenas de groepen van Antonio en Rosario (Antonio Ruiz Soler en Rosario Florencia Pérez Podilla) en Ximénez-Vargas (Roberto Ximénez en Manolo Vargas). Een verni'jende warking harren Antonio Gades (die as in samenwarking mit regisseur Carlos Saura de flamenco an een internationaol publiek toonden), Christina Hoyos, José Greco II en Lola Greco. Een köppel kunstenaors van dizze tied bint Eva la Yerbabuena, Joaquín Cortés, Antonio Canales, Belén Maya en Juana Amaya.
Akkermannetjen
thumb|250px|'t Akkermannetjen thumb|250px|Akkermannetjen in Nederlandsche Vogelen, deel 2 (1789) 't Akkermannetjen (Motacilla alba alba) is een zangvoegel uut de femilie van de piepers en kwikstarten (Motacillidae). Ze hen een wit gezicht, zwarte bef, grieze rug en een zwarte "helm". 's Wienters slapen groepen akkermannetjes soms samen op gebouwen en in bomen. Ze kommen veur in open velden, meestentieds in de buurt van waoter, oek zie-j ze vaak op boederiejen en in daarpen. Bie de voortplanting nestelen akkermannetjes in muurnissen, tussen klimopranken, en gao zo mar deur. Akkermannetjes kommen in grote antallen veur in de hele Beneluxregio.
Noordwiekerholt
Noordwiekerholt (Nederlaands: Noordwijkerhout) is n darp en vroggere gemeente in de Nederlandse previnsie Zuud-Hollaand en hef ne oppervlakte van 23,40 km² (woarvan 0,80 km² water). Deur et darp löp den autoweg N206. Noabergemeenten bunt Lisse, Teylingen, Veurholt en Hillegom.
Woapen van Riesn-Hooltn
thumb|right|200px|t Woapen van de gemeante Riesn-Hooltn.
Et Woapen van Riessen-Hoolten is et woapen van de Oaweriesselse gemeante Riesn-Hooltn. Et woapen wörren met Köninklik Besloet öp 18 augustus 2004 an de gemeante geawen.
Blazoenering
De ömskriewing van et woapen is (in et Nederlaands):
"Gedeeld; I in azuur een rijstak van goud; II in goud drie zwijnskoppen van keel met slagtanden van zilver, boven elkaar geplaatst. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren."
De heraldieske kleuren bint gold (geel), azuur (blaauw), keel (rood), en zilver (wit).
Geskiednisse
Et woapen dut de woapens van de eermoalige gemeanten Riessen (nen goldenen tak) en Hoolten (de zwieneköppe) bie mekaar. n Riessensen tak kömp al veur op nen zeggelofdruk oet 1511. Et Riessense woapen is ok een sprekkend woapen: n "rijs" of "ries" is een old woard veur een täksken. Oawer de wegkomst van de zwieneköppen we'w niks, nich biej et archief van de Hoge Raad van Adel mer ok nich biej t gemeantearchief. Wat wal vaststeet, is dat Hoolten zik mangs ook et keunedarp neumt; ne keu is een anner woard veur 'biggen.
De Hoge Raad van Adel döa tiedens de woapenanvroage et veurstel öm et woapen van Riessen (dat in de riekskleuren oet-voord is) te veranderen. Völgens det veurstel zollen et skild greun worden, met nen tak van zilver. Tusken twee zwieneköppe zollen ne sterre of lelie kommen wat de maagd Maria mos veurstellen. Mer de gemeante vönnen de olde kleuren better en har nich zovöl met Maria. De gemeante kömn doe met et veurstel van et deelde woapen, zo as et ok an et ende an de gemeante verleand is.
Referensies
Kattegerie:Tweants artikel Kattegerie:Woapen van Oaveriesselse gemeente
Boek (literetuur)
thumb|250px|Verzaemeling boeken Een boek is een infermosiedreger die bedoeld is om lezen te wodden zunder dat d'r hulpmiddels an te pas kommen (mit uutzundering van eventueel een brille, kontaktlenzen of een loep). Et bestaot meerstal uut bunnen bladziedes pepier, waorop infermaosie weergeven wodt deur middel van kleurverschillen. In de meest veurkommende vorm bin dit letters mit zwatte inkt drokt op wit pepier. D'r is omgevingslocht neudig om een boek te kunnen lezen.
Et woord boek is lichtkaans ofkomstig van et Germaanse woord veur beuk. De omslaegen van de eerste boeken wodden naemelik maekt van een rechthoekig stok (beuke-)hoolt. Et ooldste boek ter wereld is de Biebel.
Indieling
Boeken kunnen globaol indield wodden in de volgende kategorieën:
Betuwe
De Betuwe of Rivierenland is n Nederlandse landstreek in de provinsie Gelderland, elegen tussen de rivieren de Waol in t zujen en de Nederrien en de Lek in t noorden.
De Betuwe bestaot uut de zuudwestelik elegen Tielerweerd, de noordwestelike Neder-Betuwe en de oostelike Over-Betuwe.
TikTok
TikTok (chineesk: 抖音, pinyin: Dǒuyīn) is en chineesk sociaal netwark vöär videodeylen. Et wördt beheyrd döär ByteDance, en bedryv in internettechnology, uperichted in 2012 döär Zhang Yiming. Up et netwark deylt lüde körte filmkes (tüsken de 3 en 15 sekunden) van danskes, nålippen van musikvideos, komiske filmkes en talentwark.
Vore (meteorologie)
miniatuur|Vore of convergentieliende Trog|thumb Rugge|thumb Een vore, ok wel convergentieliende is net zo as een trog önderdiel van een leegedrokgebied.
Bi'j een vore ligt de isobaren echter wieder uut mekare waordeur et verschil van luchtdrok (luchtdrokgradiënt) in het midden (de as) kleiner is as naost de vore. De snelheid van de wind is hierbi'j in vergelieking met een trog juust leege. De isobaren bint slim ekromd en zie hebt een V-vörm. Bi'j bärgruggen kan er an de lieziede een orografische depressie ontstaon met een lie-vore. An de loefziede he-j een heugedrokgebied. Disse term wördt echter wel minder gebruukt en juust vervangen deur de term trog.
Op weerkaarten in Nederlaand wördt een vore an egeaven met een dikke blauwe liende.
Stienwiek
Stienwiek of Steenwiek (Nederlaans: Steenwijk) is de grootste plaetse in de gemiente Stienwiekerlaand. Tot disse gemiente beheuren ok de plaetsen Blokziel en Veno, de dörpen De Kuunder en Gieteren en nog een paor kleinere buurtschoppen, zoas Sevene. Tot 1 jannewaori 2001 was Stienwiek een zelsstaandige gemiente.
Van oorsprong is Stienwiek een olde (vesting)stad. De grachten en stadswallen stammen uut de tied van de Tachtigjaorige Oorlog, toen Stienwiek een strategische plaetse was in de stried tussen de Rippebliek van de Zeuven Verienigde Nederlanen en Spanje. In Stienwiek en de mieste overige plaetsen in de Kop van Overiessel praoten ze Stellingwarfs, een streektaelgroep waorvan de naeme is of-eleid van de Friese Stellingwarven. De balladezanger Gerard Rutger Buisman zingt in et Stienwieks.
Mataram (Dalsen)
Mataram is een buurtschop in Oaveriessel in de gemiente Dalsen. De buurtschop lig zo'n drie kilometer ten zuudwesten van Dalsen in het zuudwesten van de gemiente.
De naeme Matarum kump weg van zowal het huus Mataram as het Laandgoed Mataram. Vrogger stund op dit laandgoed de havezathe De Dieze (ook wel Eze en t Franckeler). Teagen 1800 an wier het huus esloopt deur Anna Alide Rouse die de eigenaor van het huus was. Zie had het huus ekreagen naodet de börgemeister van Zwolle, heur breur Lucas Gijsbert Rouse, uut de tied gung en heur het huus nao leut in 1797. Zo rond 1800 wier het laandgoed nao Mataram in Indonesië enuumd deur Joannes Matthias van Rhijn die daor resident was.
Zwolle
thumb|Piramide nao inwoners ([[2007)|alt=|180x180px]] thumb|Piramide nao inwoners ([[2022)|alt=|180x180px]] Zwolle is n gemeente en de eufdstad van de provinsie Aoveriessel en ok Anzestad. Zwolle ligt an de Iessel, t Zwärte Water en an de Vechte. De gemeente ad in januari 2020 zo'n 128.831 inwoners (bron: CBS) en ef n oppervlakte van 119,28 km². De börgemeister is Peter Snijders (VVD).
De inwoners van disse stad numen ze formeel Zwollenaeren. Ze wörren ok wel blauwvingers of bri'jbekken enuumd.
Geskiedenisse
Bi'j de stadsbrand van 1324 die an esteuken was deur Zweder van Voorst branden bi'jna d'eele stad af. De kapel, et refter van de Bethlehemklooster en negen gebouwen bleaven staon umdät zie van stien ebouwd waren. De stad werd nöör 't westen hen erbouwd nao de brand.
Zie ook de pagina Zwollerkärspel
Plaatsen in Zwolle
In de gemeente Zwolle ligt t dörp Weensum, wöör ok n skoele nöör is vernuumd.
t Ef de buurtskoppen: Brinkers-oeke, Bruggen-oeke, Frank-uus, Öörst, Ärklo, Ärfte, Oog Zuttem, Kaoterveer, Langen-olte, De Lichtmis (diels), Oldeneel, Skelle, Spoelde, Veld-oeke, Wietem en Zalné.
t Ef de volgende woonwieken: Aa-landen, Assendörp, Bärkum, Diezerpoorte, Anzeland, Oltenbroek, Kamperpoorte, Märsweterinklanden, Stadsägen, Veerallee, Westen-olte, Wipstrik en Zwolle-Zuud.
Zwolle zes bedrieventerreinen: Anzeland, Essenpoorte, Märslanden, Oosterenk, Vöörst en De Vrolik-eid.
En de veurmaolige gemiente Zwollerkärspel die now diel uutmaakt van Zwolle, was vrogger n zelfstandige gemiente.
Taal
t Zwols is t Nedersaksiese stadsdialekt van Zwolle. Volgens de Taaltelling Nedersaksisch van t Nedersaksisch Instituut (2003) zegt 61% van de ondervraogde mensen in Zwolle, Daeventer en Kampen heur eigen stadsdialect te kunnen praoten. Meer informasie deraover ku'j laezen in t ärtikel Zwols.
Een feestelijk starfgeval
't Teniel van handeling is een Drèents dörp. Bouwvakker Nico Smalholt verkoopt zien rijgieshuus en zowat al zien huusraod en koopt 't bouwvallige boerderijgien van de aoverleden vrijgezel Berend Bos. Smalholt nemp genoegen mit de primitieve omstaandigheden in 't stulpien, det e begunt op te knappen. Twaalf jaor eerder hef zien vriendin Katja hum verruild veur een goeroe in 't Indiase Poona. Smalholt is niet van plan nog weer an de vrouwe te gaon. In zien monologue intérieur drokt hij hum smalend uut aover vrouwen en aover de dörpsroddels. D'r wördt ezegd det Katja's vader een NSB'er was en det zij de dochter van de domeneer ewest zol hebben. Heur moeder brocht eten naor de pastorie umdet de domeneer vermoedelijk onderdukers verbörgen höld.
De karke waor Smalholt naost woont wördt erestaureerd en in ruil veur bouwmateriaol beheert hij de sleutel van 't hekke um de karke. Lisa van Agt, een loensende architecte die 't aoverzicht aover de restauratiewarkzemheden hef, kump de sleutel bij hum halen en blif op bezuuk komen. Smalholt döt anvankelijk niet zien best um een goeie indrok te maken, mar al gauw is e onder de invloed van heur charme. Lisa betrekt hum weer meer bij 't heden, in plaatse van det e foetert op 't verleden. As hij tendentieus reageert op een ontboezeming van Lisa aover heur eigen vader, wref ze hum an det hij ofgef op de dörpspraoties mar daor zölf ok in mitgiet.
De novelle is bespreuken in Maandblad Drenthe 5, meie 1991.
Hanzekantoor
thumb|270 px|'t Hanzepakhuus in King's Lynn is 't ienige oaverebleben gebouw van de Hanze in Engelaand. Een hanzekantoor (van 't Fraanse comptoir, handelspost) was een butenlaanse handelsvestiging van de Hanze, een militair bondgenootschop van gildes die in de late middelieuwen en de vrogmoderne tied (tussen de dartiende en zeubentiende ieuw) een handelsmonopolie vestigden en in de bienen hölden in de Oostzee, een diel van de Noordzee en 't miest van Noord-Europa.
't Begrip hanzekantoor gebruukten ze veur 't eerst in de zestiende ieuw. Veur die tied harren ze 't oaver huus of hof.
De Hanze har vier hanzekantoren: de Staolhof in Londen, 't hanzekantoor in Brogge, Bryggen in Bargen en 't Peterhof in Novgorod. Daornaost har de Hanze in partie havens een verteengwoordigende koopman en een pakhuus of factori'je.
De hanzekantoren waren belangrieke enclaves. De Staolhof (uut 1320) beveurbield gruiden uut töt een gemienschop mit een mure d'r umhenne en mit zien eing pakhuzen, weeghuus, karke, kantoren en woonhuzen. Van 't begun of an harren de hanzekantoren heur eing rechtspraoke. Zo keuzen de koopluden zo-enuumde oldermannen (ok comes hansae), die as 't toezicht oaver heur hölden. Later regelden benaom de leidende Hanzestad Lübeck de statuten van de hanzekantoren.
Van alle hanzekantoren stiet d'r vandage allennig nog Bryggen in de Noorse stad Bargen. Bryggen werd as hanzekantoor esleuten in 1754 en stiet now op de Wereldarfgoedlieste van de UNESCO. Wieder is d'r nog 't Hanzepakhuus in de havenplaatse King's Lynn, Engelaand, daoras ze in 1971 mederne kantoren in hebt emeuken. De Novgoroder Schra is de ienige hielemaol bewaorde verzameling bepaolings oaver de interne reglementen van de vier hanzekantoren.
In 't Duuts wördden 't woord hanzekantoor - in stee van 't mederne Büro - in de neengtiende en twintigste ieuw nog slim vake gebruukt veur koopluden d'r kantoren. Ok vandage an de dag gebruukt treditionele bedrieben 't nog. Vake vie-j dizze bedrieben in olde Hanzesteden.
800px|thumb|Briede kiek op Bryggen
Walter Sutherland
Walter Sutherland (uut de tied c. 1850) was de lest bekende sprekker van de Noord-Germaanse tääl Norn. Vrogger wier et esprökken op de Shetlaandeilaanden, Orkney en Caithness. De Schot kwamp weg van Skaw wat op et eilaand Unst lig. Unst beheurd töt de Shetlaandeilaanden.
Meugelik waren er op et eilaand Foula ook nog Norn sprekkers wied nå et midden van de 19e eeuw. Disse onbenuumde sprekkers bint deur Jakob Jakobsen rapporteerd. Dit zol Walter Sutherland töt de leste Norn sprekker mäken op et eilaand Unst.
Oele
Oele kan verwiezen naor:
UTC
UTC staot veur Universal Time Coordinated, waorbi'j UT de eigenlike ofkotting is, mit de toevoeging dat et hier om mit de eerdrotaosie koordineerde tiedweergifte gaot. Et wodt ok "Zulu time" nuumd. Voluut wodt UTC meerstal Coordinated Universal Time nuumd. Et is bi'jkaans geliek an wat vrogger GMT (Greenwich Mean Time) nuumd wodde. UTC is liekewel een atoomtied, wielst GMT een astrenomische tied is. Om gien verschil te kriegen moeten d'r schrikkelsekondes bruukt wodden.
Bi'j greensoverschriedende toepassingen (bi'jgelieks et internet) wodden tiedstippen vaeke in UTC en op een universele meniere noteerd, o.a. mit behulpe van een 24-uursnetaosie zunder punten, am/pm enz. De netaosie 1315 UTC betekent dus kwat over 1 middags neffens de standerdkonventie (op de nulmeridiaan).
Een praktisch veurbeeld van een veulbruukte situatie waorin de verwiezing naor de UTC belangriek is, is et gebruuk bi'j de plezierveert.
Kampereilaand
t Kampereilaand (in Kampen ook wel t Binneneiland )is n Nederlaands eilaand in de monding van de Iessel bi'j Kampen, t grenst an de Iessel, t Kattendiep, t Ketelmeer, t Zwärte Meer en t Ganzediep. t Eilaand is 3.000 bunder groot en ligt in de Overiesselse gemeente Kampen.
UTC
In pilotbooks, getiedentebellen en meteo wodt vaeke verwezen naor de "UTC-tied". Et is an de gebruker van disse hulpmiddels om te weten hoe de tied in de zone waorin hi'j op dat mement is, hum verhoolt tot de "zoeloetied". Zien dat disse tied rond West-Europa tot 2 ure kan verschillen, kan bi'jgelieks bi'j getiedentebellen een grote misinterpretaosie optreden!
Kampereilaand
In de 19e eeuw beston Kampereilaand uut drie eilaanden: Kattenweerd, Raos-Pieperstärt en Binneneilaand. De drie eilaanden waren van mekare eskeiden deur t Rechterdiep en t Noorddiep. In de 20e eeuw kreeg t Kampereilaand de vörm die t now ef. t Rechterdiep wier edempt, t Noorddiep wier bi'j de Iessel of-esleuten, t Kattendiep wier egraven en der kwamen ni'je inpolderingen op de Zuderzee (Rechterveld, Willem Meijerpolder, Stikkenpolder en Zwärtemeerpolder).
UTC
In een groot diel van West-Europa, waoronder Nederlaand en België, geldt in de wienter UTC+1 en in de zoemer UTC+2 (respektievelik 1 en 2 ure laeter as de wientertied in Groot-Brittannië).
Kampereilaand
Töt veur kort a'j op t Kampereilaand alliend maar boeren (melkveeolderi'jen), maar deur alleraande ontwikkelingen is dät stärk an t veraanderen. Op t eilaand wonen ongeveer 500 mensen. Der is n buurtskap met n kärke en n basisskole. Der is n kämping en der bin wat rekreatieve avens. t Kampereilaand is verbunnen met de Ganzesluze, de Eilaandbrugge en Ramspolbrugge. n Klein gedeelte van t Kampereilaand eurt bi'j de Flevolaandse gemeente Noordoostpolder.
Grondbezit Kampen
In 1363 skönk de bisschop van Utrecht Jan van Arkel de eilaanden in de Iesselmonding an de stad Kampen in ruul veur de rechten van de stad in de polder Mastenbroek. Kampen kreeg niet alleend de eilaanden, maar ook t recht-van-anwas. Uutbreidingen van de eilaanden op de Zuderzee waren daordeur ook eigendom van de stad. Deur ofzetting en aktieve inpoldering breidde Kampen zien grondbezit in de loop van de eeuwen stärk uut. t Uuteindelike boerengrondbezit van de gemeente was 5.000 bunder. t Beston naost t Kampereilaand uut de Mändtiesweerd (600 bunder), de Pieper (200 bunder), de Melm, Butendieks en de polder Broeken en Maoten. t Ele bezit wier um t kort te olden ook wel t "Kampereilaand" enuumd. De pachtinkomsten waren zo goed dät de gemeente Kampen in de 19e eeuw gien belastingen meer oefde te effen. Ier zag t bedriefsleven wel brood in. Dit leidde onder aandere töt de vestiging van de ThuK in Kampen. In oktober 2007 droeg de gemeente Kampen t eigendom van zien ele bezit over an Kampereilaand Vastgoed NV. De gemeente is de ienigste andeelolder. t Verspreidingsgebied was deur stadsuutbreidingen inmiddels of-eneumen tot 4.000 bunder.
Laandskap
t Kampereilaand van now nemp n ampärte plaatse in in t Nasionaal Laandskap Iesseldelta. De Iesseldelta is ien van de meest unieke rivierdelta’s van Nederlaand. Typerend veur t eilaand is dät de oldere boerderi'jeen op terpen ebouwd bin. Dit was neudig umdät t eilaand véúr de ofsluting van de Zuderzee in 1932 bi'j n oge waterstaand väke overstroomde. An t Kampereilaand in t Ketelmeer en Zwärte Meer liggen rietvelden.
Zuudwolde
De körtbi'j elegen dörpies Fört en Veeningen maakten diel uut van de veurmaolige gemiente Zuudwolde.
Zuudwolde is de geboortestee van een bulte Drèentstalige publicaties en boeken oaver Drèentse onderwarpen, omdat er van 1980 töt 2008 de Stichting Het Drentse Boek evestigd was. Dizze uutgeveri'je, now onderdiel van 't Huus van de Taal in Beilen, gaf op Zuudwolde ok 't 'Drents Letterkundig Tiedschrift' Roet uut.
Zuudwolde in de Drèentstalige schrieveri'je
De Vaorter schriever Lucas Jonker (1873-1948) skreef in de jaoren twintig 't kraantefulleton Harm Boer'nlèv'n an de Riest, det in 1929 in boekvörm uutkwaamp en daormit de eerste Drèentstalige roman was. 't Wördden evolgd deur Harm, de boer van 't Hoogelaand (boekuutgave 1939). Dizze lèvensromans oaver de boer Harm Stok van 't Riestenlaand speult in de streek tussen Zuudwolde en De Vaort (grofweg de buurtskop Linde).
Krentenplassien
Beleg
De meeste mensen èten een krentenplassien 'dreuge', dus zonder wat derop, mar der bint mensen die grege wat op een krentenplassien dut. 't Favveriete beleg veur een krentenplassien is keze. Een variasie in 't westen van Nederlaand is een krentenplassien beleggen mit botter en suker.
Trivia
Van 't èten van dit luxe brotien is meugelijk 't woord krentenkakker of-eleid.
Zuudwolde
Zuudwolde in de Drèentstalige schrieveri'je
De umgeving van Fört was 't toniel in de schrieverije van Roelof Sieben (1919-2006).
Grolse Slinge
thumb|200px|right|De Grolse Slinge, ten noorden van Grolle, noa bekkeherstel in 2008 De Grolse Slinge (Nederlands: Groenlose Slinge) is ne bekke dee achter Wenterswiek ontsprunk en dan noordelek langs Grolle streumt, zodat zee dizze naam drög. De bekke mundt oet in den Berkel, tussen Lochem en Borklo.
Achter Wenterswiek kump ne andere bekke et laand binnen, dee zudelek lengs Wenterswiek streumt: de Boaven-Slinge of Slingebekke.
Mingde gevechtskeunsten
thumb|300px|Een MMA-gevecht in een kouwe Mingde gevechtskeunsten (staot ok wel bekend onder 't Ingelse akroniem: MMA - "Mixed Martial Arts" of Cage Fighting) is een vechtsport waor verschillende elementen uut aandere vechtsporten saemenvoegd bin en waor ok et antal regels aorig beparkt is. Veulal hebben de dielnemers toond dat ze de beste bin in heur eigen discipline en zien een uutdaeging in et treffen mit vechters uut aandere disciplines. Een bekende vorm van mingde gevechtskeunsten is et van oorsprong Braziliaanse vale tudo.
Grolse Slinge
Herstel van de bekke
Deur et Waterskap Rien en Iessel is de Slinge an-emarkt as Ekologiese Verbindingszone. Um de Slinge dizzen warking wier trög te geaven, en de bekke wier ne mooie en natuurleke oetstroaling te geaven, is in 1998 begonnen met bekkeherstel bi-j Grolle. De Slinge kreg wier ne meanderende uutstroaling, met brede uutstreumgebeeden. Sinds et vortgoan van de Grolsch-brouweri-je uut Grolle in 2005, is et meugelek om ok bekkeherstel noordelek van Grolle uut te warken.
Mingde gevechtskeunsten
Veeruut de meeste vechters hebben een aachtergrond in et Thai- of kickboksen, (Braziliaans) jiujitsu of Greco-Roman Wrestling. Disse stielen bin et meest effektief bleken. Karateka's of aandere beoefeners van 'tredisionele' vechtstielen bin deurgaons niet zo suksesvol vanwegen de (vaeke) te ienziedige meniere van vechten. Boksers bin deurgaons ok niet zo suksesvol, omdat et rippetoire vaeke niet varieerd genog is.
2 september
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 2 september
Nötter
Nötter kan verwiezn noar:
Heldern
Heldern of Healndoorn (in t Nederlaands: Hellendoorn) is n gemeante en n doarp in Oaveriessel op/biej de greanze van Sallaand en Tweante. De gemeante har op 1 jannewaori 2020 35.923 inwonners op n öppervlakte van 139.03km². Heldern is vuural bekend wördn duur Avonturenpark Hellendoorn. De gemeante Heldern maakt deel oet van de plusregio Regio Tweante, mer beheurt historisch zeen töt Sallaand.
Oaverige döarpe en boerskopn
Doarle, Doarserveld, Eeln en Rhaan, Egede, Hoarle, Hankate, Heksel, Hulsn, Marle, Nijverdal (gemeantehoes) en Piksen.
3 september
De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op 3 september
Pes
Pes (Nederlaands: Pesse) is een dörp in Nederlaand, in de Drèentse gemiente 't Hogevene. 't Dörp hef ongeveer 1800 inwoners. 't Lig langes de A28 en is bereikbaor via de ofrit 28.
Wanneer Pes nou krek ontstaon is, is niet zeker, maor in 1141 wordt d'r al spreuken van Petthe, nuumd naor Peth (= moeras). Warschienlijk was Pes doe een nederzetting van boeren. Rond die tied moeten d'r in Pesse zes vaelten, of grote boerenarven, staon hebben.
Pes is veural bekend vanwege de boot van Pes, de oldste boot (boomstamkano) ter wereld die in 1955 opgraven is bij de anleg van de A28. De boot is maakt tussen 8200 en 7600 veur Christus. De boot kuj bekieken in 't Drents Museum in Assen.
Naost dizze boot bint d'r in Pes nog meer sporen van vroegere bewoning vunden waoronder huusplattegronden van boerderijen uut de bronstied, de iezertied en de vroege middeleeuwen tot 't jaor 1000. De meeste van dizze vondsten bint daon in 't zuden van de hudige weg de Oostering in Pes. Bij dizze opgravingen bint ok resten naor boven kommen van een neolithisch grafveld. Van dit prehistorische vleden van Pes is buten 't dörp nog iets te zien; in 't westen van de Boerveenseplassen lig nog een grafheuvel (brandheuvel) uut de iezertied/Romeinse tied.
Niej-Milligen
Niej-Milligen (Nederlands: Nieuw-Milligen) is n bosriek gehucht in de gemeente Apeldoorne, in de Nederlandse provinsie Gelderland. t Gehucht telt ongeveer 120 inwoners, ebaseerd op de inwoners van lösse huzen in t gebied (2005). Niej-Milligen ligt bie de krusing van de provinsiale wegen N344 (Amersfoortseweg) en N302 (Meervelderweg-Kootwiekerweg).
Kortbie Niej-Milligen zit t gevechts- en verkeersleidingssentrum Air Operations and Control Station Nieuw-Milligen van de Luchtmacht, en ok t Kamp Niej-Milligen in gebruuk bie de Landmacht en de Koninklike Marechaussee. t Gehucht hef mar ene bushalte, waorop bus 102 van Syntus Gelderland één tot twee keer in t ure rit.
De oppervlakte van Niej-Milligen is 1595 bunder, waorvan 1593 bunder land en 2 bunder water.
Erebeie (geslaacht)
thumb|250px|Erebeien 250px|thumb|Erebeiebloeme Erebeie (Fragaria) is een geslaacht bluuiende plaanten uut de rozefemilie, et staot veural bekend om zien eetbere vrucht. D'r bin meer as twintig soorten.
De botanische naeme fragaria komt van et Latiense woord "fragum" (stamme frag-) veur erebeie en et achtervoegsel -aria wat -achtig betiekent: erebeiachtig. In de symboliek staot de erebeie veur kotstondig genot. Op vule oolde schilderi'jen is daoromme de erebeie ofbeeld om kotstondig genot te symboliseren. In Nederlaand kommen liekegoed de kultuur- as de boserebeie veur.
De erebeie is zelsbevruchtend, waordeur gien kruusbestoeving neudig is. Een goeie bestoeving deur wiend en/of insekten is liekewel noodzaekelik veur et verkriegen van goedvormde, volledig uutgruuide vruchten. Bi'j de deurdraegende rassen komt de hiele zoemer bloemanleg, bluui en vruchtzetting veur. Bi'j pattie rassen kan de bloemanleg in een slim waarme zoemer minder wodden. Bi'j disse riekbluuiende rassen wodden van elke bluuiwieze meerstal de eerste drie tot vuuf vruchten oogst. Daornao wodt de bloemstengel mit de hieran nog onriepe vruchten verwiederd om de vruchtgrootte op peil te holen. Veur een goeie vruchtzetting is een goeie bestoeving slim belangriek. Niet allienig de wiend, mar ok de bi'jen en hommels bin belangriek veur een goeie bestoeving.
De rooie of oranje-rooie vrucht is een opzwölde bloembodem mit daor bovenop de geelkleurde zaoties (dopvruchies) en is dus een zogenaemde schienvrucht.