cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soltwater
Soltwater gifft dat in Ozeane un generell in de See.
Vun 0,1 % bit 1 % Soltandeel heet dat Water Brackwater, dorünner Söötwater.
Soltwater hett en gröttere Dicht as Söötwater. Darüm mischt sik dat nich jümmers glieks ümenanner.
Wenn een in Soltwater swemmen geiht, is to marken, dat de Lief lieker baven blifft. Wo mehr Solt in dat Water is, wo mehr swemmt een baven. De dullste Effekt dorvun is bi dat Dode Meer bekannt, dat is de Binnensee mit den hööchsten Soltandeel vun de Welt.
Lotta Engberg
Mit dat Leed Boogaloo wunn se dat Melodifestivalen 1987, de Vörentscheeden to'n Eurovision Song Contest, un keem bi den Eurovision Song Contest 1987 up Platz 12. As Singersche oder Liddmaat vun en Grupp nehm se an de sweedsch Vörentscheeden söbanmal deel (1984, 1987, 1988, 1990, 1996, 2002, 2012) un eenmal an de norweegsch Vörentscheeden (2003).
Audrey Matura
Audrey Matura-Shepherd (vörmaals ok Audrey Matura-Tillet; * in Corozal) is en Avkatin, Ümweltschützerin un Politikerin (UDP) ut Belize.
Matura is in Corozal opwussen un later na Belize-Stadt tagen. Dor weer se op de Раllоttі Ніgh Ѕсhооl, op dat Ѕt. Јohn’s Сollege un op dat Unіvеrѕіtу Соllеgе von Веlіzе. Se hett an de Unіvеrѕіtу оf Тhе Wеѕt Іndіеѕ, de Unіvеrѕіtу оf Guуаnа un de Nоrmаn Маnlеу Lаw Ѕсhооl іn Kingston (Јаmаіkа) Juristeree studeert un is Avkatin in de egen Kanzlie Matura & Co. As Juristin hett se vörher toeerst in dat Büro von’n Director of Public Prosecution arbeidt un later as Direktersche von dat Legal Advice & Services Centre.
Se weer ok siet de Johren 1990 Journalistin, weer Rutgeverin bi’n Guardian un harr en Kolumne mit’n Naam Right to the Point in de Amandala.
Von 1998 bet November 2000 weer se för de Oppositschoonspartei UDP Maat von’n Senaat von Belize. Se hett ehr Amt as Senatersche an Marilyn Williams afgeven, nadem se Belize verlaten harr, üm to studeren.
Von 2009 bet August 2013 weer se Viez-Präsidentin von Oceana in Belize.
Matura hett twee Söhns un een Dochter.
Bartel
Bartel is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Bartell, Barthel, Bartl, Bartle.
Longview
Longview betekent
Kiek ok bi: Longview Township, Long View, Longview Heights.
Stephens County (Oklahoma)
Stephens County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Oklahoma. He hett 45.048 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.271 km². De Sitt vun de Verwalten is in Duncan.
Jill Johnson
duum|Jill Johnson Jill Anna Maria Johnson (* 24. Mai 1973 in Ängelholm, Sweden) is en sweedsch Singerin.
Bunger
Bunger is de Familiennaam von
Stephens County (Oklahoma)
Historie
De Kreis is 1907 grünnt worrn.
Bunger
Bunger betekent ok
Stephens County (Oklahoma)
Demografie
Vun de 43.182 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 19.058 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.357 US-Dollar. 22.407 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 4.833 Minschen maakt. 14,34 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Bunger
Kiek ok bi: Bünger, Buenger.
Christian Bartel
Christian Bartel is de Naam von
Stephens County (Oklahoma)
Demografie
4,61 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,80 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Christian Bartel
* Christian Bartel (* 1958), öösterriekschen Bildhauer,
South Township
South Township betekent
Département Corrèze
Corrèze ([], okzitaansch Corresa) is dat franzöösch Département mit de Ordnungsnummer 19. Dat liggt in de franzöösch Limousin in dat Zentrum vun dat Land un is nah den Stroom Corrèze nömmt.
Christian Bartel
Kiek ok bi: Christian Bartelt.
Département Corrèze
Geographie
Dat Département Corrèze grenzt an de Départements Creuse, Haute-Vienne, Cantal, Puy-de-Dôme, Lot un Dordogne.
Mayberry Township
Mayberry Township betekent
Stephens County (Oklahoma)
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 88,37 % vun de Minschen Witte, 2,20 % Swarte, 0,30 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 4,92 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,44 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,74 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 3,96 % vun de Lüüd ansehn.
Longuève
Longuève betekent
Polit
Pólit betekent
Polit oder Pólit is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Pohlit, Politt, Pollitt.
Castillo
Kiek ok bi: El Castillo, Castilho, Castello, Castillo-Formatschoon.
SARS
Dat Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS, up Platt: Swaar akuut Atenwegsyndrom) is een Infektionsleeden, wat dat förste mol in’n November 2002 in’e chinesisch Provinz Guangdong to sehn weer. Na dat Tropeninstitut Hamborg is de klinisch Indruck de sülm as bi een atypisch Lungensweer (Pneumonie). De Erreger vun SARS weer en bit dorhen unbekannte Version vun dat Coronavirus. Dat hett den Naam SARS-assozieert Coronavirus (SARS-CoV, ok SARS-CoV-1) kregen.
St. Margaret
St. Margaret betekent
Kiek ok bi: St. Margaret’s Church.
Baddeley
Baddeley is de Familiennaam von
Mirage Township
Mirage Township betekent
Bebhionn
Bebhionn betekent
Corse-du-Sud
Corse-du-Sud [kɔʁs.dy.ˈsyd] weer en Bezirk in de franzöösche Region Corse.
To’n 1. Januar 2018 is Corse-du-Sud mit Haute-Corse to’n ne’en Bezirk Corse tohoopleggt worrn.
Pohlit
Pohlit is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Polit, Politt, Pollitt.
Verwaltungsgemeenschop Hettstadt
In de Verwaltungsgemeenschop Hettstadt in’n Landkreis Würzburg, Ünnerfranken, Bayern, hebbt sik düsse Gemenen tohoopslaten, üm jemehr Verwaltungssaken uttoföhren:
Barthold
Barthold is de Familiennaam von
Verwaltungsgemeenschop Hettstadt
De Verwaltungsgemeenschop hett sik an’n 1. Januar 1980 billt, nadem sik de Verwaltungsgemeenschop Waldbüttelbrunn oplööst hett.
Longville
Longville betekent
Longville is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Longueville, Longeville.
El Castillo
El Castillo betekent
Melkdrüüs
thumb|1: Fett, 2: Melkkanaal/Melkdrüüs, 3: Melkdrüüs, 4: Binnegeweev, 5: Melkbucht, 6: Melkkanaal De Melkdrüsen sünd en Organ (exokrine Drüüs, ene Drüüs, de ehr Stoffen na buten afgifft) bi de Söögdeerten. Se produzeert de Melk, vun de de Jungen vun de Söögdeerten de eerste Tiet leevt. Utbillt sünd de Drüsen blots bi dat Seken, aver ok dat Heken hett Ansätz vun Melkdrüsen. De ganze Klass vun de Söögdeerten is dordör defineert, dat se Melkdrüsen hebbt.
Tracy Ann Panton
Leven
Tracy Taegar is 1969 boren. Se hett Herbert Panton freet. De beiden hebbt twee Kinner.
Panton hett von 2004 bet 2006 an de University of the West Indies in Cave Hill (Barbados) studeert un dor en Master of Science in Business Administration maakt. Tosätzlich hett se an de Florida International University en Bachelor of Science in Tourismusmanagement. 2010 bet 2012 weer se ok Präsidentin von dat Rode Krüüz Belize.
Melkdrüüs
Anlaag
Bi verschedene Deerten liggt de Melkdrüsen an verschedene Stellen an’n Lief. Minschen oder Elefanten to’n Bispeel hebbt se an’e Bost, Keih un Peer ünnern’n Buuk twischen de Achterbeen un Hunnen, Katten oder Swien hebbt en ganze Reeg vun Melkdrüsen, de vun de Bost bet twischen de Achterbeen gaht. De Büdeldeerten hebbt ehr Melkdrüsen in enen Büdel vör’n Buuk, in dat dat Junge de eerste Tiet tobringt.
Tracy Ann Panton
Leven
Panton weer von November 1998 bet Dezember 2009 Direktersche von dat Belize Tourism Board un von April 2012 bet April 2015 Geschäftsföhrerin (CEO) von dat Ministerium för Tourismus, Kultur un Zivile Luftfohrt.
Melkdrüüs
Anlaag
De Melkdrüsen geevt de Melk in de Melkkanaals af. De Melk sammelt sik in de Melkbucht un warrt dör de Titt afgeven.
Tracy Ann Panton
Politik
Panton weer bi de Parlamentswahl in Belize 2015 Kannedatin för de UDP in’n Wahlkreis Albert un hett sik mit 55,86 % von de Stimmen gegen Paul Thompson von de PUP dörsett. Dormit is se siet 2015 Afornte in dat Repräsentantenhuus von Belize.
Se is ünner Premierminister Dean Barrow an’n 9. November 2015 Staatsministerin för Investment un Hannel in dat Ministerium för Weertschopliche Entwicklung worrn.
Bergelmir
Bergelmir (nordisch Bargbölker) betekent
Santa Martha (Cayo)
Santa Martha, Santa Marta, St. Margaret oder St. Margaret’s is en Gemeen in’n Distrikt Cayo in Belize.
Geografie
In’n Süüdwesten liggt de Sibun Forest Reserve, in’n Oosten de Manatee Forest Reserve un in’n Noordoosten de Five-Blues-Lake-Natschonaalpark.
De Naveröörd sünd Frank’s Eddy in’n Noorden, Bird Walk in’n Noordoosten, Middlesex un de Hummingbird Community in’n Süüdoosten un Armenia in’n Noordoosten.
Verkehr
De Oort liggt an’n Hummingbird Highway, de in’n Noordwesten över Armenia na Belmopan an’n George Price Highway föhrt un in’n Süüdoosten na Dangriga un an’n Southern Highway.
Reddick
Reddick betekent
Kiek ok bi: Redick.
Springer Township
Springer Township betekent
Verwaltungsgemeenschop Kirchheim
Verwaltungsgemeenschop Kirchheim betekent
Longwell
Longwell is de Familiennaam von
Reddick-Nunatak
De United States Geological Survey hett em mit egen Meetarbeiden un Luftopnahmen von de United States Navy ut de Johren von 1959 bet 1965 karteert. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em in dat Johr 1970 na Warren W. Reddick Jr. nöömt, de in dat Johr 1967 Boelektriker op de Byrd-Statschoon weer.
Politt
Kiek ok bi: Pohlit, Polit, Pollitt.
Aurora (Süüdafrika)
Utgangspunkt för Aurora weer de Kark op de Farm Rietvlei, de se 1866 hier för de Lüüd ut de Ümgegend boot hebbt. Se höör eerst to de Karkengemeend vun Piketberg. Vun 1906 af an weer Aurora aver en egenstännige Karkengemeend. De Gemeend hett sik 1908 en nee Kark boot.
De eerste Preester vun de nee Kark weer Reverend C. R. Ferreira, de vördem as Buur op Ceylon Kriegsfangener weer. Siene Dochter nööm he dorvunwegen Ceylonia Aurora (Aurora vun latiensch för Morgenrööd), vun ehr hett de Oort sien Naam weg kregen.
Bi Aurora liggt dat ene vun twee letzte Rebeden, in de de rore Busch Freylinia visseri noch vörkaamt. 1954 weer de Busch hier man meist utstarven, harr Floors Visser nich en poor Planten reddt un in sien Goorn anplant, nadem en Naver de Büsch ünnerplöögt harr.
Mawson
Mawson is de Familiennaam von
Mawson betekent
Texas County (Oklahoma)
Texas County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Oklahoma. He hett 20.640 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 5.276 km². De Sitt vun de Verwalten is in Guymon.
Historie
De Kreis is 1907 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 20.107 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 10.088 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.692 US-Dollar. 8.472 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.084 Minschen maakt. 13,77 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
26,27 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 16,94 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 76,73 % vun de Minschen Witte, 0,71 % Swarte, 0,56 % stammt ut Asien un 0,10 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 1,24 % sünd Nakamen vun Indianers. 18,11 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,55 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 29,86 % vun de Lüüd ansehn.
Scranton Township
Scranton Township betekent
Redick
Redick is de Familiennaam von
Castilho
Castilho betekent
Castilho is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Castillo.
Ohrensfluchtermoor
Ohrensfluchtermoor is en Dörp in de Gemeen Öberndörp (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Öberndörp mit bi.
Geografie
De Naveröörd sünd Ohrensflucht un Ohrensfluchterdiek in’n Noordoosten, Hemm in’n Oosten, Hemmoor un Westersood in’n Süden, Wittenmoor mit Gätjensohren in’n Westen un Dobrook mit Harmsdaal un Schinkel in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to dat Amt Neehuus tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
An’n 1. Januar 1972 is en Deel von Ohrensfluchtermoor mit üm un bi 50 Inwahners von de Gemeen Öberndörp an de Gemeen Hemmoor un dor in’n Oortsdeel Ooldhemmoor wesselt.
Religion
Ohrensfluchtermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Georg-Kark in Öberndörp.
För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.
Verkehr
Dör Ohrensfluchtermoor löppt de Bundsstraat 73, de in’n Noorden över Kumbarg un Oterndörp na Cuxhoben geiht un in’n Süden över Hemmoor/Warstood/Basbeek un Himmelpoorten na Stood. In’n Noordoosten geiht de Swarte Weg na Ohrensflucht.
De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 2 Stood-Süüd liggt so 33 Kilometer in’n Süüdoosten von Ohrensfluchtermoor.
De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Wingst an de Nedderelvbahn.
Pollitt
Pollitt is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Pohlit, Politt, Polit.
Longwood
Longwood betekent
Kiek ok bi: Longwood Township.
Hektar
De Hektar (Eenheitenteken: ha) is ene Maateenheit för de Fläch. Een Hektar is 10.000 Quadratmeter groot. De Eenheit sett sik ut de Wöör hekt(o) (100) un Ar (Eenheitenteken: a) tohoop. De Eenheit Ar is hüüt aver nich mehr begäng. De Hektar warrt faken in de Land- un de Forstweertschop bruukt, aver ok annerwegens, wo vun Flächen snackt warrt, för de Quadratmetertallen to grote Tallen un Quadratkilometertallen temlich lütte Tallen sünd. Ar un Hektar höört nich to dat SI-Eenheitensystem, aver se sünd doch tolaten.
Sik utdacht hebbt de Franzosen 1793 den Ar, as se ok den Meter as den teihnmillionsten Deel vun den Eerdquadranten op den Meridian vun Paris fastsett harrn. To dat Längenmaat Meter keem dat Flächenmaat are (anlehnt an dat latiensche Woort ārea för Fläch) för ene Fläch vun 100 m². In’t Johr 1868 hebbt se de Eenheit ünner den Naam Ar ok in Düütschland amtlich inföhrt.
Haute-Corse
Haute-Corse [ot.ˈkɔʁs] weer en Bezirk in de franzöösche Region Corse un wurr in de alphabetisch Rieg vun de Départements as Nr. 20b betekent.
To’n 1. Januar 2018 is Haute-Corse mit Corse-du-Sud to’n ne’en Bezirk Corse tohoopleggt worrn.
Bambüdel
thumb|upright|Dat restaureerte Bambüdel an de Fulenstraat Bambüdel (ok Bambüddel schreven) is de Ökelnaam vun dat Koophuus vun den jöödschen Ünnernehmer Julius Bamberger, dat in'n 4. Dezember 1929 in de Fulenstraten in Bremen upmaakt wurrn is.
Al in dat Johr 1907 harr Bamberger dat „Kaufhaus Julius Bamberger“ an de Dovendoorstraten grünnt. Dor hett he toeerst Kortwaren verköfft. In de 1920er Johren hett Bamberger sien Laden na de Fulenstraten hen grötter maakt un 1929 hett he dor denn dat eerste grote, moderne Koophuus vun Bremen boen laten. Dat weer en Huus in den Stil vun den Noorddüütschen Backsteen-Expressionismus. Sien Ökelnaam „Bambüdel“ hett dat fix weg harrt. Dat Huus weer negen Stock hooch un weer dat eerste Hoochhuus in Bremen. Ok de eerste Rulltrepp weer dor to bewunnern. Baven up dat Dack weer dreemol de Naam „BAMBERGER“ mit 2,5 Meter hoge Lüchtbookstaven anbröcht.
An'n Anfang vun de 1930er Johren güng de Ümsatz duchtig torüch. Vun 1933 kemen dor noch de Oprööp vun de NSDAP to, de Lüde schollen nich bi jöödsche Geschäften inkopen. Bamberger süms is an'n 1. April 1933 achter Trallen kamen. Sien Firma wurr denn 1937 uplööst un dat Huus keem 1939 in de Dwangsaukschoon. Bamberger is toeerst na Frankriek un later na de USA utknepen. 1945 is dat Huus utbombt wurrn.
Christoph Friedrich Sarnighausen
Christoph Friedrich Sarnighausen (* 24. Oktober 1779; † 4. Juli 1834 in Mesborg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Bambüdel
In de 1950er Johren is dat Huus in en eenfache Oort wedder upboot wurrn. Verscheden Behörden sünd dor denn ünnerkamen. In dat Johr 2007 is dat denn vun den bekannten Bremer Investor Klaus Hübotter wedder herstellt wurrn. Verscheden Institutschonen un Ladens sünd dor nu ünnerbröcht, dormank de Volkshoochschool Bremen.
Christoph Friedrich Sarnighausen
Sarnighausen is 1779 as Söhn von Regine Luise, borene Claasen (27. Oktober 1759-14. Mai 1831), un von’n Amtmann Ludwig Heinrich Sarnighausen (23. Februar 1747-25. Januar 1830) boren. He hett von 1798 bet 1801 an de Universität Göttingen Juristeree studeert. He weer Auditer bi de Ämter Loonborg un Staarbarg un is dor denn Amtsschriever worrn. Denn weer he as Amtsschriever bi de Ämter Stolzenau, Pattensen, Bennigsen un Horborg.
He weer toeerst Amtsassesser un later Amtmann von dat Amt Scharnbääk un denn, nadem sien Vader, de Amtmann von dat Amt Mesborg, doodbleven is, von 1831 bet to sien Dood 1834 Amtmann in Mesborg. Sarnighausen is 1834 in Mesborg doodbleven un dor denn ok begraven worrn.
He hett an’n 27. Oktober 1811 in Bennigsen Margaretha Christiane Dorette Antoinette Coss (5. Januar 1795-3. Dezember 1842) freet. Sarnighausen harr ölven Kinner.
Campo Largo
Campo Largo betekent
Pumuckl-Museum (Uthleer)
Dat Pumuckl-Museum is en Museum in’n Oort Uthleer in de Gemeen Hagen, Landkreis Cuxhoben, Neddersassen). Dat is dat eenzige Museum in Noorddüütschland, dat sik mit Pumuckl uteneensett. Bedriever von dat private Museum mit mehr as 1000 Exponaten is Sven Coorßen.
Dat gifft ok noch en Pumuckl-Museum in de Bartlmämühle in Ohlstadt in’n Landkreis Garmisch-Partenkirchen in Oberbayern.
Campo Uno
Campo Uno betekent
Dewhurst
Dewhurst is de Familiennaam von
Dewhurst betekent
Coleman Township
Coleman Township betekent
Usa
Usa oder USA betekent
Kiek ok bi: Ussa.
Blue Township
Blue Township betekent
Kiek ok bi: Little Blue Township.
Rollingen
Rollingen betekent
Rollingen is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Rolling.
Livermorium
Livermorium (fröher ok Ununhexium oder ok Eka-Polonium) is de Naam vun dat künstlich tüügte cheemsch Element mit de Atomtall 116 un dat Atomteken Lv. Dat Element tellt to de Transactinoiden.
Historie
Forschers an dat Lawrence Berkeley National Laboratory harrn 1999 in de Fachtietschrift Physical Review Letters bericht, dat se de Elementen Ununhexium un Ununoctium opdeckt harrn. Een Johr later hebbt se de Publikatschoon torüchtogen, nadem keen annern Forscher dat fardig brocht harr, jemehr Experiment natomaken. In’n Juni 2002 is denn rutkamen, dat de Hööftschriever vun de Publikatschoon, Victor Ninov en Bedrug maakt harr mit verkehrte Ergeevnisse, de he sik denn torecht bagen hett.
Opdecken
Dat Vereenigte Institut för Karnforschen in Dubna, Russland hett in’n Dezember 2000 Resultaten publizeert, wona in’t Johr 2000 dat Isotop 292Uuh opdeckt worrn is. Tüügt worrn is dat ut de Karnreakschoon vun 248Cm mit 48Ca. Doran bedeeligt weern Forschers ut dat Institut sülvst un vun’t Lawrence Livermore National Laboratory.
Dat Lv-Isotop is dorna to 288Fl verfallen mit en Halfweertstiet vun 18 Millisekunnen. An’n 11. Mai 2001 hett dat Institut dorvun bericht, dat se een tweet Atom tostannen kregen hebbt, un dat de Egenschoppen dorvun en Rebeet vun grötterer Bestännigkeit bestätigen deit. De Synthees vun dat Element weer 2004 an’t Vereenigte Institut för Karnforschen mit en annere Methood bestätigt (över de cheemsch Identifikatschoon vun de Verfallsprodukten.)
In’n Juni 2001 hett de IUPAC bestätigt, dat dat Element opdeckt worrn is. Eerst harr dat Element den vörlöpigen Naam Ununhexium ut dat latiensche vun un „een“ un hexa „söss“. De Naam geev also de enkelten Tallen wedder. An’n 1. Dezember 2011 is de offizielle Naam Livermorium vörslahn worrn, de vun de Stadt Livermore, woneem dat bedeeligte Institut sitten deit. De Vörslag is an’n 30. Mai 2012 vun de IUPAC annahmen worrn.
Wietere Forschen
2006 is bekannt geven worrn, dat dat noch dree wietere Experimenten geven harr, bi de 249Cf mit 48Ca-ionen beschaten worrn is, üm dorut dat Element Ununoctium (Uuo) to tügen, dat denn binnen een Millisekunn to Livermorium verfallen is.
De Reakschoon, worut Livermorium tüügt worrn is geiht:
Dat Isotop vun Livermorium is 47 ms later in en Isotop vun dat Element 114 (Flerovium, Fl) verfallen:
Israelsünndag
De 9. Aw
De Israelsönndag is nich wiet af vun den 9. Dag vun den Maand Aw in den jöödschen Klenner. An düssen Dag denkt de jöödschen Gemeenden jummers an den Tempel in Jerusalem un wie de toschannen maakt wurrn is. Dat weer in de Johren 587 v. Chr. un 70 n. Chr. De 9. Aw is en trorigen Dag mit Fasten un Beden. Morgens wascht een sik nich richtig, man een maakt bloß sien Ogen en beten mit Water natt. Wenn Lüde sik up de Straat drepen doot, seggt se nich fründlich „Moin“ oder „Goden Dag“. In’n Goddesdeenst sitt de Lüde up siede Schemels un leest de trorigen Afsnitten ut de Klaagleeder.
Middelöller
Vun dat Middelöller af an sünd in den christlichen Goddesdeenst an düssen Dag de Geschichten ut de Bibel vörleest wurrn, de vun den Ünnergang vun Jerusalem vertellt un dorvun, dat de Tempel in Dutt haut wurrn is. De Kark hett dat dormols so verstahn, dat Gott de Jöden straaft hett, vunwegen dat se nich up em höört harrn. Wenn düsse Geschichten in de Karken vörleest wurrn sünd, denn scholl dat ok en Wohrschau ween, dat dat de Christenlüde nich just so geiht, as de Jöden, un dat se beter up Gott sien Woort hören schollen. Martin Luther hett dat just so predigt un he meen, de Jöden mössen jummers noch mehr lieden, wenn se sik nich amenn noch to den Gloven an Jesus Christus bekehren döen.
Hüdigendags
Vunwegen de Shoah un al de grulichen Saken, de in Düütschland vunwegen den Natschonalsozialismus gegen de Jöden in Gang sett wurrn sünd, hefft de verscheden Karken dortolehrt. Hüdigendags meent se, de Jöden, dat weern de ölleren Bröder vun de Christen. Dat Arv weer jem gor nich wegnahmen, bloß vunwegen dat nu noch lüttjere Kinner dortokamen weern. Jummers noch, so meent de Karken hüüttodaags, weern de Jöden Gott sien leve Kinner. An’n Israelsönndag scholl dorüm in de Karken över Israel predigt weern un hulpen weern, dat de Christlichen Gemeenden beter verstaht, wat dat mit dat Jödendom up sik hett.
Bujold
Bujold is de Familiennaam von
Erich Kauer
Erich Kauer (* 8. Januar 1908; † 30. Dezember 1989) weer en düütsch Footballspeler. He speel in't Middelfeld.
Campoamor
Campoamor is de Familiennaam von
Erich Kauer
In sien Vereenskarriere speel Kauer für Tennis Borussia Berlin un weer een vun de eerste Natschonalspeler vun sien Vereen. 1924 wurde er mit TeBe Berliner Meister.
Campoamor
,
Longeville
Longeville betekent
Campoamor
Campoamor betekent
Erich Kauer
1930 un 1931 hett he all tosommen fiev Lännerspelen för Düütschland maakt, vun de de eerst veer all Remis to Enn' gungen. De fievte Partie wurr in Öösterriek mit 0:5 verloren. Dornah kreeg he kien wiederen Insatz in de Düütsch Natschonalmannschap mehr.
Longeville
Kiek ok bi: Longevilles, Longevelle, Longueville, Longville.
Hamburg Township
Hamburg Township betekent
Seckendorf
Seckendorf betekent
Tillman County
Tillman County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Oklahoma. He hett 7.992 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.258 km². De Sitt vun de Verwalten is in Frederick.
Historie
De Kreis is 1907 grünnt worrn.
Seckendorf
Kiek ok bi: Seckendorff.
Tillman County
Demografie
Vun de 9.287 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 3.669 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.270 US-Dollar. 4.136 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 769 Minschen maakt. 21,01 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
13,96 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 4,25 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 74,21 % vun de Minschen Witte, 9,02 % Swarte, 0,32 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 2,68 % sünd Nakamen vun Indianers. 10,61 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 3,12 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 17,67 % vun de Lüüd ansehn.
Johnston Township
Johnston Township betekent
Kiek ok bi: Johnstown Township.
Longevelle
Longevelle betekent
Kiek ok bi: Longeville, Longville.
Capparoni
Capparoni is de Familiennaam von
Clara Campoamor
Clara Campoamor is de Naam von
* Clara Campoamor (1888–1972), spaansche Politikerin.
Clara Campoamor betekent
Campodónico
Campodónico is de Familiennaam von
Rieper
Rieper is de Familiennaam von
Giovanni Lonfernini
Giovanni Lonfernini is de Naam von
* Giovanni Lonfernini (* 1976), Politiker ut San Marino,
Adolf von Seckendorff
Adolf von Seckendorff is de Naam von
* Adolf von Seckendorff (1801–1866), düütschen Generaalmajor,
Glen Township
Glen Township betekent
Castello
Castello betekent
Castello oder Castelló is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Castelo, Monte Castello, Castellón, Castillo.
Mount Richardson
Mount Richardson betekent
* Mount Richardson, Barg in Alberta, Kanada,
Reipert
Reipert is de Familiennaam von
Campofelice
Campofelice betekent
Département Côte-d’Or
Côte-d'Or [kot.ˈdɔːʁ] is en Bezirk in de franzöösche Region Bourgogne.
Verwaltungsgemeenschop Kirchheim (Ünnerfranken)
In de Verwaltungsgemeenschop Kirchheim in’n Landkreis Würzburg, Ünnerfranken, Bayern, hebbt sik düsse Gemenen tohoopslaten, üm jemehr Verwaltungssaken uttoföhren:
De Seet von de Verwaltungsgemeenschop is in Kirchheim, Vörsitter is Björn Jungbauer (CSU), 1. Börgermeester von de Gemeen Kirchheim.
As drüdd Maat hett toeerst bet 31. Dezember 1989 ok de Gemeen Kleinrinderfeld to de Verwaltungsgemeenschop tohöört.
Jimmy Engoulvent
thumb|200px|Jimmy Engoulvent bi de Veer Daag vun Düünkarken 2009 Jimmy Engoulvent (* 7. Dezember 1979 in Le Mans) is en ehmalger franzöösch Radrennfohrer.
Jimmy Engoulvent fung sien Profikarriere 2001 bi dat franzöösch Radsport-Team Bonjour an, nahdem he dor in dat Vörjohr as Stagiaire fohren weer. 2003 wunn he een Deelstreck bi de Tour de la Somme un wessel ansluutend to Cofidis. 2004 nehm he to'n eersten Mal an de Tour de France Deel (Platz 138).
Sien gröttste Sieg weer 2012 bi de Veer Daag vun Düünkarken. Enn' 2015 hett he sien Loopbahn afslooten.
Luigi Lonfernini
* Luigi Lonfernini (* 1938), Jurist un Politiker ut San Marino,
Lanthanoid
De Lanthanoiden sünd en Cheemsch Serie, also en Grupp von cheemsch Elementen, de lieke Egenschoppen opwiest. De Naam bedüd Lanthanähnliche un kummt von dat Element Lanthan, dat in’n Periodensystem as erstet von de Serie kummt. Na de Beteken höört Lanthan sülvst nicht dorto (von wegen dat ähnlich), warrt aver ut praktisch Grünnen doch dorto rekend. Fröher hett man to disse Elementen ok Lanthaniden seggt. Na de Nomenklatur von de IUPAC is dat aver nicht richtig, warrt man aver af und an liekers noch so nöömt. Noch en annere Beteken is Elementen von de Lanthanreeg.
De Lanthanoiden sünd all Metallen, de meist sülvrig glimmert. Blangen dat Lanthan höört to disse Serie ok de in dat Periodensystem nafolgend 14 Elementen. Dat sünd: Cer, Praseodym, Neodym, Promethium, Samarium, Europium, Gadolinium, Terbium, Dysprosium, Holmium, Erbium, Thulium, Ytterbium un Lutetium.
De Lanthanoiden staht in dat Periodensysteem all in de 6. Periode un de 3. Grupp. Se künnt as Ünnergrupp dorvon ansehn warrn, wieldat sik dor na un na de 4f-Orbitalen opfüllt. Dorüm höört se, wie ok de Actinoiden to de f-Block-Elementen. De Valenzschaalen sünd ober jümmers liek, dorüm sünd sik de Elementen ok cheemsch so liek. Un twors so liek, dat man bi de Opdecken von Yttereer 1794 dacht hett, dat weer en Oxid von dat lieke Element, so ok bi de Ceriteer.
De Lanthanoiden hebbt all de Oxidatschoonstall +3. Bi en poor gifft dat aver ok de Oxidatschoonstallen +4 un +4. Se all hebbt de för Metallen tyypsch Kugelpacken. Mit tonehmend Atomtall nimmt ok de Hard to.
Vörkommen
Wegen jümmer cheemsch Liekheit kommt de Lanthanoiden in de Natur meist versellschoppt vör. Se maakt na Gewicht tohopen ungefäähr 0,02 % von de Eerdkrust ut. Veele von jüm künnt ut Monazit wunnen warrn. De fakensten un weertschopplich wichtigsten Mineralen sünd:
Ln betekend dorbi in de Formeln all Elementen von Lanthan bit Lutetium, aver ok dat teemlich lieke Yttrium. Meist all Mineralen finnt man en Hüpen von Cer oder von de sworen Lanthanoide (Yttrium verhollt sik in Mineralen ok jüst as en swor Lanthanoid). In Monazit is gröttstendeels Cer un Lanthan un von de annern mit högere Atomtall jümmer weniger (Dorüm warrt de Formel ok ümmer mit Ce schreven). In Xenotim ist dat man jüst ümgekiehrt (dorüm ok Y). Dit Fraktschooneeren liggt in de Lanthanoid-Kontrakschoon begrünnt (k. ü.) un in den vörhannen Platz in dat Kristallgidder. Gifft aver ok noch annere Mineralgruppen, de in de Laag sünd, Lanthanoide intoboen (t. B. Zirkon, Granat)
Lanthanoid-Kontrakschoon
Wegen de Lanthanoiden-Kontrakschoon warrt de Atomradius innerhalf von de Reeg von Cer (183 pm) na Lutetium (172 pm) jümmer lütter. Utnahmen dorvon sünd Europium un Ytterbium. Dat liggt doran, dat de Elementen in de beiden Gruppen vör de Lanthanoiden all de 5s- und 5p-Orbitalen opfüllt hebbt, man de 4f-Orbitalen noch nich. De warrt nu in disse Reeg mit Elektronen vull maakt. Dordör warrt nu en Elektronenschaal opfüllt, de nöger an’n Atomkarn liggt, wieldat jo ok de Protonen in’n Karn jümmer mehr warrt. Na dat Coulombsch Gesett warrt dorbi aver de elektrisch Antreckkraft jümmer grötter. Un dorüm warrt de Radius lütter, obschoon de Atomtall tonimmt.
Dumensprung
duum|right|Dumensprung De Dumensprung is eene Methode, üm den Afstand tüschken sik süms un en Objekt to schätzen. Dat kann di helpen, di to orienteren un de Wiete to metten.
Achtergrund
Du kannst düsse Schätzung up Grund van den Strahlensatz ut de Mathematik maken. De Dumen an den utgestrekten Arm, över denn du dat Objekt anpielst, is ungefähr 70 Zentimeters van´t Gesicht weg un de Ogenafstand bedräg ca. ses Zentimeters. Hierut kannst du een Verhältnis bereknen, dat sük natürlik van een to´n annnern ännern kann.
Düt Verhältnis ligg tüschken 1:7 bit 1:12, un mot för een bestet Mettergevnis van elk eenen süms utfunnen wern. Normolerwiese is 1:10 genau genoug, denn de Dumensprung is ja nur eene Fustregel. Du kannst in düssen Fall ok seggen Dumenregel. 350px|duum|Stroahlensatz a = Dumenafstand; b = Oogenafstand; c(+a) = Objektafstand; d = Objektbreite
Astronomie
Bi relativ nohe planetaorischke Nebel is de Bestimmung, wo wiet se weg bint, mit Helpe van de Parallaxe möglik. Du kannst de trigonometrischke Parallaxe ok to de Entfernungsbestimmung van Fixsterne gebruken.
Biespill
In dat Beld boven passt de Bredde van´t Hus tofällig genau tüschken Anfang Dumen "1" un Anfang Dumen "2". De Husbredde sall as 7 Meter wesen. Dann bedräg de schätzte Entfernung bis to dat Hus 70 Meter. För eene genauere Schätzung moss du immer över de glike Stee van den Dumen luren (so as immer an de linke Dumensiete vörbi or över de Dumenspitze).
Wat du kritisk sehen moss
Dat Verfoahren set de Kenntnis or Schätzung of de horizontalske Utdehnung van een Objekt or van een Gelände vörut. Du kannst di ok eene Ümkehrung van düt Verfoahren denken: bi een bekannten Afstand, kannst du ok de Bredde van een Objekt mit den Dumensprung bestimmen. De Inbetrek van de vertikale Utdehnung, to´n Bispill to de Bestimmung van de Höchde van een Boom, is nich möglik, weil dat "Mettinstrument", de Oogen, ja horizontal in Kopp sit.
Kiek ok bi
Stockpielen
Friedrich von Seckendorff
Friedrich von Seckendorff is de Naam von
Village Township
Village Township betekent
Friedrich von Seckendorff
* Friedrich Bernhard von Seckendorff (1772–1852), düütschen Politiker,
Ohrensfluchterdiek
Ohrensfluchterdiek is en Oort in de Gemeen Öberndörp (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.
Geografie
De Naveröörd sünd Braak in’n Noorden, Nedderstreek un Nedderstrekerdiek in’n Oosten, Achthöbenerdiek in’n Süüdoosten, Hemm in’n Süden un Ohrensflucht in’n Westen.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to dat Amt Neehuus tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Religion
Ohrensfluchterdiek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Georg-Kark in Öberndörp.
För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.
Verkehr
Dör Ohrensfluchterdiek löppt de Kreisstraat 25, de in’n Noorden över Braak na Öberndörp un Geversdörp geiht un in’n Süden över Hemm na Hemmoor an de Bundsstraat 73 ran. In’n Westen geiht en lüttjere Straat na Ohrensflucht un bi Schinkel/Harmsdaal an de B 73.
De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 2 Stood-Süüd liggt so 34 Kilometer in’n Süüdoosten von Ohrensfluchterdiek.
De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Wingst an de Nedderelvbahn.
Bunjes
Bunjes is de Familiennaam von
Montsoreau
Montsoreau [mɔ̃sɔʁo] is de Hööftstadt vun den franzööschen Bezirk Maine-et-Loire un de Region Pays de la Loire. Se hett üm un bi 447 Inwahners op en Flach vun 5,2 km² un liggt so wat 250 Kilometers westen vun Paris direktemang an den Stroom Loire. De Stadt liggt op en Hööch vun 28 m bet 87 m över NN bi en Dörsnittshööch vun 36 m.
Demographie
Demographie (Montsoreau)
Adams County (Colorado)
Adams County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Colorado. He hett 441.603 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 3.087 km². De Sitt vun de Verwalten is in Brighton.
Historie
De Kreis is an’n 15. April 1901 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 363.857 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 190.881 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.944 US-Dollar. 175.854 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 38.776 Minschen maakt. 8,80 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Klarinette
rechts|duum|B-Klarinetten franzöösch un düütsch Griepsystem rechts|duum|Klarinettenfamilie: [[Bassklarinette in B, Bassetthorn in F, Klarinetten in D, B, A, hooch G un Es, Bassettklarinette in A (dt. System)]] De Klarinette is en Holtblasinstrument mit deels zylindrisch un deels konisch Bohrung. Hör Mundstück is as bi dat Saxophon mit en slicht Rohrblatt utstatt. De Naam van dat Instrument (vun italieensch clarinetto : „lütt Clarino“) wurrd dorup torüchführt, dat se in dat hooch Register ähnlich klings as de hooch Clarin-Trumpeet, deren Funktschonon se in dat 18. Johrhunnert deelwies övernehm. Se hett ünner de Blasinstrumenten den bi wieden gröttsten Toonumfang mit ungefähr veer Oktaven, wat aber ok afhängig ist van de Fähigkeiten van den jewieligen Klarinettisten. Dat gifft nicht blots „de (een)“ Klarinette, sonnern en ganze Familie van ünnerscheedlich stimmt Klarinetten, van de Kontrabasslaag bit to dat Sopranino. In Betoog up de Notatschoon hannelt sück dat mit Utnahm van de seltene C-Klarinette um transponeerende Instrumente. Ünner de hett de B-Klarinette in de Praxis de gröttste Bedüüden, folgt van de Klarinette in A. Disse beid Instrumente klingen en lütt Terz bzw. en groot Sekunn deeper as in deren Notensatz noteert. Ünner de verscheeden mögelk Griepsystemen hemm hüüd blots noch twee Bedüüden: dat weltwiet führend franzöösch un dat vörweegend in den düütsch Spraakruum domineerend düütsche.
Adams County (Colorado)
Demografie
21,67 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 12,53 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Klarinette
Material un Deelen van de Klarinette
De Korpus van de Klarinette bestunn oorsprünglich ut Buchsboom; hüüd wurrd meestens Grenadillholt bruukt. Dat is wesentlich harter un dichter as Buchsboom, aber ok swoorer. Stattdessen verarbeiten eenige Klarinettenbauer ok Mopane oder Bubinga mit ähnlichen, wenn ok nich ganz so utpräägt Eegenschapen. Cocobolo un Palisander, dat deelwies ok as Rosenholt betekent wurrd, sünd för den Korpus ehrder nich to gebruuken, wiel se nich hart noog sünd. Priesgünstige Instrumente wurrn ut ABS-Kunststoff oder Ebonit maakt, selten ut Metall. 1994 hett Buffet Crampon, en franzöösch Hersteller van Blasinstrumenten, en Verbundwarkstoff entwickelt, de ut Pulver van Grenadillaffällen un Carbonfasern besteiht un hett de dorut herstellt Klarinetten mit dat Etikett „Green-Line“ versehn, wobi de Pries etwa so hooch is as van Grenadill-Klarinetten. Dat neeste un düerste Material för dat Böver- un Ünnerstück is en Carbon ummantelt Holtkarn ut Grenadill oder Cocobolo. De ünnerscheedlich Materialien hemm je en eegen Klangcharakter. De Klappenmechanik is in de Regel ut versülvert oder vergoldet Neesilber, selten ut Messing oder Nickel.
Um eenfacher herstellt, transporteert un pleegt wurrn to können, besteiht de Klarinette ut fief trennt Deelen, de mit körkbeleggt Zappen innanner staaken wurrn:
De Trichter is för den Klang van de deepst Töne utslaggevend.
In dat Böver- un Ünnerstück befinnen sück de Toonlöcker un Klappen. De Toonlöcker, de mit de Finger slooten wurrn, sünd eenfack runn Löcker. Dorgegen sünd de mit runn Klappen versloooten bzw. to sluuten Toonlöcker afsenkt un van en heruthaben scharpkantigen konischen Ring (Zwirl) umgeeven, up den bi dat Sluuten van de Klappen de in disse inkleevt Poster drapen un dat Toonlock afsolut dicht sluuten. De Polster sünd entweder ut Ledder, meest week Zeegenledder, oder ut Goretex. In‘n Gegensatz to dat zylindrisch Böverstück is dat Ünnerstück in sien ünnere Hälft licht konisch formt, also engmensureert. An sien bövere Enn’n is buterdem en lütten Greep anbrocht, mit den dat Instrument, up den rechten Duum stütt, bi dat Spelen hollen wurrd. Bi swoorer Instrumenten wurrd dor en um den Hals van den Speler verloopen Band inhaakt.
Da snabelförmige Mundstück wurrd un verhart Kautschuk, fröher ok ut Holt maakt. Modern Mundstücke sünd ut Kunststoffen as Ebonit oder Acryl, ok ut Glas, Metall oder Plastik. De eegentliche Toonmaker is dat etwa 12,5 mm breet eenfach Rohrblatt (kört „Blatt“ oder „Blättchen“ nöömt, kiek ok Tung), dat an dat Mundstück (ok Snabel nöömt) fast maakt wurrd. Dat is meest immer ut Rohrholt (Pahlrohr, Arundo donax), selten ut Kunststoff, de ok mit Kohlenstoff- oder Glasfasern verstarkt ween kann. To de Befestigung wurrn je nah wünscht Klang un nah Gewohnheit van den Klarinettisten Metallholler, Kunststoffholler (beid Blattschruuven oder Ligaturen nöömt) bruukt oder in dat Düütsch System ok ca. 50 cm lang Blattschnüre, mit de Mundstück un Rohrblatt umwickelt wurrn. Bi dat Speel wurrn de swingend Deelen vun de Blööt van de Lippen umslooten. Dör dat Ännern van de Stellung van de Lippen un dat up dat Blatt utöövt Druck sünd mehr oder minner wiet reckend Variatschonen in de Toonhööcht mögelk, worvan to’n Bispeel bi den Glissando Gebruuk maakt wurrd. Aber ok bi dat normale Spelen könnt lüttgere Modulatschonen notwennig ween to’n Utgliek van bauaartbestimmte Unstimmigkeiten. De hööchsten Töne, etwa af noteert E3, bruken in de Regel tonehmend Lippendruck, um nich to leeg uttofallen, insbesünnere bi dat franzöösch Griepsystem.
Anpassung an den jewiels gellend Stimmtoon
To dat Stimmen van dat Instrument bruuken Klarinettisten up de een Siet Birnen van ünnerscheedlich Längt, up de anner Siet kann de Birne eenige Millimeter ut dat Böverstück ruttrucken wurrn, um deeper to intoneeren. De Bonner Klarinettisten Henry Paulus un Matthias Schuler hemm 2008 en stufenlos stimmbore Klarinettenbirne entwickelt un in tallriek Länner (EU, USA, Japan un China) en Patent erwurben, dat dor noch bit wohrschienlich 2028 gültig is. Disse Klarinettenbirne moot nich mehr heruttrucken wurrn, sonnern lett sück över en riffelt Dreihring instellen, ähnlich as bi en Zoomobjektiv (deswegen hemm se hör Utfinnen „Z-Birne“ nöömt). För begäng wurr de B-Klarinette tonächst up den noteerten h1 stimmt (klingend a), gegebenenfalls wurrn h un h2 vergleeken. Ok de Överprüfen van de Ünnerquinte e oder der e-Moll-Dreeklang sünd wiedere Indizien för de Sauberkeit van de Intonatschoon. In extremen Fällen kann neben den Birnenuttoog noch dat Böverstück ut dat Ünnerstück trucken wurrn (Korrektur in de Midden), falls de Stimmung völ to hooch is. In'n Gegegnsatz to Sinfonieorchestern oder Kammermusikensembles stimmen Blasorchester (wegen de Blickbläser) faken up dat klingende b en. In den Fall spelen de Klarinettisten denn noteert c.
Allerdings sünd Klarinetten in puncto Stimmtoon düchtig empfindlich, wiel se in de Duodezim överblasen un somit ok de bevören Töne gau unrein wurrn. Dat Instrument stimmt nich mehr – as de Musiker seggt – „in sück“. (De Firma Schreiber gifft bi ehr Reform-Böhm-Klarinetten folgend Angaven: Standard-Birne 442 Hz, mit der langen 440 Hz und mit der kurzen 444 Hz.) Dat entspreekt in etwa den gängigen Stimmtönen in völ Länner, besünners in den USA. Eenig Musiker können mit Hülp van den Ansatz ok noch eenig Schwingungen höhger oder deeper spelen, aber vergleeken mit Flöten, Oboen oder Fagotten, de to Not ok wieder „uttrecken“ können – un denn mit den Ansatz licht korrigeeren – is de Speelruum up de Klarinette düchtig inschränkt.
De düütsch Bläserschool deckt bi de kritischen „kört“ Töne gern mit de rechte Hand enkelt Klappen af; so klingen de „runder“. Disse Töne sünd gern mal en beeten to hooch un wurrn so wat deeper maakt. Ok können wieder Helpsgriepen bruukt wurrn, de aber bi jedes Instrument wat anners liggen. En licht Blatt maakt de Töne wat deeper un en harter wat höhger.
Physik
Dör den Luftstroom, de van den Musiker in dat Instrument blasen wurrd, fang dat an dat Mundstück fastmaakt Rohrblatt an to vibreeren. Dordör entsteiht en Schwingung in de Luftsäule. De Klarinette verhollt sück dorbi as en eensiedig slooten zylindrisch Rohr (an’n Mundstück slooten, an’n Trichter apen). Dat heet, blots en Veertel van de Wellenlängt befinnd sück in dat Rohr. Dorher klingt de Klarinette bi glieker Rohrlängt een Oktaav deeper as de Flöte, de en beidsiedig apen Rohr is, bi de sück de half Well in dat Rohr befinnd.
De Wellenlängt un dormit ok de Frequenz van disse Schwingung hangt van de Längt van de schwingend Luftsäule af, de dör dat Apenmaaken un Sluuten van de Toonlöcker ännert wurrd. Dat Överblasen wurd dör en Överblaskapp (Duodezklapp) mögelk maakt. Doröver herut kontrolleert de Speler mit de Ünnerlipp un den Luftstroom ok de Vibratschoon van dat Rohrblatt, wodör he sowohl den Klang as ok de Intonatschon beinflooten deiht.
Wiel de Klarinette en eensiedig slooten zylindrisch Rohr is, wiest dat Spektrum van de Klarinette in dat Chalumeau-Register (s. u.) överweegend Bövertöne van geradtahlig Ordnung (= Deeltöne ungerade Ordnung) up. Darut resulteert hör ehrder dunkel Klang in de Deept, vergliekbor mit gedackten Pipenörgelregistern.
De Artikulatschoon erfolgt bi der Klarinette meestens dör en Tungenslag (ok as Tungenstööt betekent), kann aber för besünners week insetten Töne ok dör en kontrolleert ünnerbraken Luftstroom alleen erfolgen.
Klarinetten mit ünnerscheedlich Griepsystemen
Griepsysteme
De twee vörherrschend Griepsysteme sünd up de en Siet dat düütsch Griepsystem, dat vör allen in Düütschland un Öösterriek bruukt wurr, un up de anner Siet dat hüüd internatschonal wiet verbreedt franzöösch System (Böhm-System). De Fingersatz för dat Böhm-System wurrd mit en separaten Artikel beschreeven. De Ünnerscheed van de Systeme liggt aber nich blots in de Griepwies för de eenzelt Töne, sonnern ok in de Innenbohrung un de Bauart van de togehörigen Mundstücke, mit Utwirkungen up den Klang. Ahn Beachtung van de Varianten van eenzelt Hersteller liggt bi en B-Klarinette van düütsch Bauart (ok bi de Wiener Klarinette) de Ünnerscheed tüschen den engsten Binnendörmeter baven an dat Böverstück un den an’n wietsten ünnern an dat Ünnerstück (Konizität) bi 3 mm, de sück mit etwa 1 mm up dat Böverstück un mit etwa 2 mm up dat Ünnerstück verdeelen. Bi en B-Klarinette van franzöösch Bauart verlöppt de Innenbohrung van dat Böverstück un dat bövere Deel van dat Ünnerstück zylindrisch, um dornah in en relativ stark konische Bohrung över to gahn, deren Enddörmeter 7 mm größer is as de Utgangsdörmeter. Bi de wieder ünnern beschreeven Reform-Böhm-Klarinette, deren Innenbohrung mehr de van de düütsch Klarinette glieken sall, bedrocht de Differenz immerhen noch ca. 4,5 mm.
Dat düütsch Griepsystem leit sück van de historsch Griepwies af; de Grundgreepen van de modern Oehler-Klarinette glieken in’n Wesentlichen noch immer de van de 5-Klappen-Klarinette, de to de Tiet van Wolfgang Amadeus Mozart speelt wurr. In de Loop van de Tiet nehm de Tall van de Klappen (um 1760 veer, bit 1800 etwa sechs) to, tonächst bit to de van Iwan Müller Anfang van dat 19. Johrhunnert vörstellt Klarinette mit 13 Klappen un 6 Grieplöcker. Wiedere Neeerungen van de Müller-Klarinette weern de Gabelmechanismus för dat b un dat f’’, vör allen aber perfekt sluutend Ledderpolster anstäe van Filzpolstern verbunnen mit versenkt Toonlöcker mit erhaben konischen Ringen (Zwirlen) un Ersatz van de Kippmechanik van de Klappen dör Leepelklappen. Dorto keem en düütliche Verbeterung van de Intonatschoon dör de nee Mechanik un en anner Anordnen van de Toonlöcker, so dat disse Klarinette in meest jeder Toonart ahn Probleme speelt wurrn kunn. Buterdem hett he de Blattschruuv un de Duumstütten utfunnen. Letztere hett de Mögelkeit van dat Ünnersückblasen schafft an Stäe van dat Översückblasen, bi dat dat Mundstück ut hüüdig Sicht verkehrt herum upstaaken weer, also mit dat Blaat nah baben, kiek Afbillen „Fröhe Klarinette“. Oskar Oehler hett 1905 de Müller-Klarinette verbetert, de denn 22 Klappen, 5 Ringe un en Griepdeckel upwiesen un ok eleganter utsehn dee. Dat düütsch Griepsystem (in Gestalt van de Müller-Klarinette) weer vör dat Utfinnen van dat Böhm-System in all Länner verbreedt; as „düütsch“ wurrd dat eerst betekent, siet dat Böhm-System Enn’n van dat 19. Johrhunnert in Frankriek to’n Standard wurr.
Dat Böhm-System foot up de Entwicklungen för de Querflöte dör Theobald Böhm. Dat wurr aber nich van Theobald Böhm sülvst, sonnern van Hyacinthe Klosé entwickelt. De Ünnerscheed liggt in’n Wesentlichen dorin, dat de Gabelgreepen för b un f up h un fis verleggt wurrn un de Greepen van de lütt Finger konsequent redundant gestalt wurrn, so dat de Böhm-Klarinette ahn de för de düütsch Klarinette typischen Rullverbindungen tüschen de Klappen utkommen deiht. Se foot insowiet ebenfalls up de Müller-Klarinette, as se Zwirle, Ledderpolster, Leepelklappen, Duumenholler un Blattschruuv övernehm.