cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wii
duum|Wii-Konsool in witt De Wii [] is en Videospeel-Speelkonsool, de mit en Feernseher tosamenschalt' warrt. Rutbrocht hett se de Firma Nintendo ut Japan Enn 2006. Sunnerlich Kennteken is en neen Controller, de liek utsutt, as normole Feernbedienungen. Man dor sund Sensoren inboot, de registreert de Positschoon vun den Controller un wo he sik in'n Ruum bewegen deit. Düsse Bewegen sett he denn in passliche Bewegen vun Speelfiguren un Speelelemente up'n Bildschirm um. Vördem weer dat bi Speelconsolen so, dat de Brukers Knööp an den Controller oder Analogsticks bedenen mössen. Bi de Wii geiht dat so, datt de Controller sülms beweegt warrt. Dat Speelsystem ut Hardware un Software kann denn utmeten, wo sik de Bruker in den Ruum rögen deit. Bit Enn 2007 is de Wii 25 Millionen mol verköfft wurrn. Dat weer düütlich mehr, as bi den Konkurrenten, de Xbox 360, de een Johr ehrder rutkamen weer, un mehr as dubbelt so veel, as vun de PlayStation 3, de to desülvige Tied rutkamen is.
Stadtbefestigung Stood
Soltdoor
Dat Soltdoor leeg in’n Oosten von de Stadt. Dat weer dor, woneem ok vondaag noch de Straat Bi’t Soltdoor mit en Brügg över’n Borggraven geiht. Dat Door hett över de Oollanner Straat un de hüdige L 140 na Oolland föhrt.
Dat Soltdoor is 1648 tohoop mit dat Soltdoor-Ravelin anleggt worrn un leeg an’n Utgang von de Soltstraat, is denn aver 1682 en Stück na Süden verleggt worrn.
Slott Versailles
Utbau to’n Residenzslott
De Flögel van dat Versailler Slott tun sien Nebenhüüs grupperen sück um dree in en Ass liggend Hoffplätze, de tosommen en wietgahnd tosommenhangend Flach billen un van dat Zentrum van dat Slott in Richt van de Stadt führen. Den Utgangspunkt bild de lütt Marmorhoff (Cour de Marbre) van dat umbaut Jagdslott, up dissen folgt de van den Verlängerungstrakten van dat Corps de Logis umgeeven Königshoff (Cour Royale) un sluutend de groot Platz van den Ministerhoff (Cour des Ministres) mit de freestahn Ministerflögels. Wiel Versailles nich blots königliche Residenz, sonnern ok Regeerenssitt weer, wurr mit disse Gebäude Bott för de Hoffbeamten schafft. Den Hööf stadtsiedig tegenöver staht der lütt un de groot Marstall, umfangriek Gebäude för de Peer un den Fuhrpark van de königliche Familie. Östlich, van’n Südflögel van dat Slot tun den südlichen Ministertrakt begrenzt, befind sück buterdem dat veerflögelige Grand Commun, en solitär stahn Wertschapsbau van 1682, de de Slottkööken un de Wahnungen för de Bedeensteten för över 1.000 Hoffangestellte enthull.
Stadtbefestigung Stood
Grotendoor/Hogendoor
As de Hogendoor-Bastion ünner de Sweden utboot worrn is, is dat ole Door dichtmüürt un later as Pulvermagazin bruukt worrn. Dat ne’e Hogendoor is denn 1648 tohoop mit’n Hogendoor-Ravelin anleggt worrn.
Slott Versailles
Utbau to’n Residenzslott
Nah den Umtoog van den Hoff 1682 hemm tietwies över 22.000 Minschen an un in Versailles arbeit, nah de Angaven van Lüüd ut de Tiet reck de Antall van de Arbeiter in dat Johr 1685 sogor 36.000. To dat Enn‘ van dat 18. Johrhunnert weer Versailles in sien hüüdig Dimensionen wietgahnd fardigstellt; de Gordenfassade is 570 Meter breedt.
Stadtbefestigung Stood
Bastionen
Von de Bastionen sünd veer Stück noch nableven: de Güldenstern-Bastion, de Königsmarck-Bastion, de Georg-Bastion un de Wrangel-Bastion.
Kedenerdoor-Bastion
De Kedenerdoor-Bastion hett ok Nicolai-Bastion heten, na de Nicolai-Kark, de dor fröher stünn.
Borg-Bastion
De Borg-Bastion oder Borgbarg-Bastion leeg in’n Oosten, dor, woneem vondaag de Ne’e Haven is. De Bastion is üm 1880 verswunnen, as de Ne’e Haven anleggt worrn is.
Na Noorden to leeg keen Ravelin, dor weer de Ingang na’n Olen Hansehaven. Na Süden to twüschen Borg-Bastion un Kohlpott-Bastion leeg dat Soltdoor-Ravelin.
Kohlpott-Bastion
De Kohlpott-Bastion leeg in’n Oosten twüschen Soltdoor-Ravelin un Kohlpott-Ravelin. Dat weer dor, woneem de lüttje Straat Kohlpott den Wilhadi-Karkhoff mit’n Soltdoorwall verbinnen deit. Se hett ok Cumberland-Bastion heten. De Bastion is üm 1880 verswunnen.
Slott Versailles
Stilistisch Inordnung
To Tiet van Ludwig XV. wurr en as grand dessin betekent Neegestalten van de Stadtsiet in’n Stil van den Klassizismus in‘t Oog faat. De olt Fassaden dor sullen, den Gordenfassaden ähnlich, mit Hausteen överbaut wurrn. Plaant weer ok, över dat Hööftgebäude en Kuppel to bauen. Baas van dit Projekt weer Ange-Jacques Gabriel. Wiel dat Geld nich recken dee, geev dat af 1771 blots den Umbau van en to disse Tiet baufälligen, stadtwärts richt Trakt, de siet de Tiet Gabrielflögel nömmt wurrd. De Pavillon van dat tegenöverliggend Gebäude, den Dufourflögel, wurr eerst um 1820 anpasst un de Symmetrie van de Hofffassade knapp en half Johrhunnert nahdem de Umbauarbeiten anfungen weern, halfwegs weer herstellt. De parallel tegenöverstahn Gebäudedeelen dragen noch hüüd verscheeden Fassadenstile. 1780 dör Étienne-Louis Boullée vörleggt Plääns to en vullständige Neegestalten van dat Slott in’n Sinn van de Revolutschonsarchitektur wurrn nich ümsett.
Stadtbefestigung Stood
Güldenstern-Bastion
De Güldenstern-Bastion liggt in’n Süüdoosten un weer twüschen Kohlpott-Ravelin un Adolf-Ravelin. Nöömt weer se na Nils Güldenstern. De Bastion is 1647 anleggt worrn, as dat Windmöhlen-Bullwark utboot worrn is. Ehren hüdigen Naam hett se eerst 1712 kregen. Vörher is se Möhlen-Bastion nöömt worrn.
Slott Versailles
Dat Binnere van dat Slott
In dat Corps de Logis mit dat integreert olt Slott weern de Wahnrüüms van den König in‘n Norden un de van de Königin in‘n Süden, buterdem de Appartements van de königlichen Kinner, de Mätressen, as ok de offiziellen Staatssäle. De groot Siedenflögels un de Nebengebäude van dat Slott weern för de Upnahme van den Hoffstaat vörsehn. De gordensiedige Trakt van den Südflögel wurr ok as Prinzenflögel betekent, wiel he de Wahnrüüms van den Prinzen van Gebloot enthull. De stadtsiedige Trakt van den Südflögel, as ok de gordensiedige Nordflügel hemm den Courtiers, also den övrigen Höflingen, as Wahnruum deent. Je nah Stand un Rang kreegen de Slottbewahner to’n Deel mehrere Zimmer groot Appartements mit Wahn- un Arbeitszimmern, Ankleedrüüms un Köken to Verfügung stellt oder blots lütt, to’n Deel Kamern, ahn Kamin, de blots för kört Upenhollen deenen kunnen. 1789 harr dat Slott 288 288 Wahnungen, 1.252 heizbar Rüüms un 600 Rüüms ahn Kamin. De königliche Familie hett dormals wiedere 152 Zimmer bewahnt.
In de Loop van de Johrhunnerte wurrn in dat Binnere van dat Slott immer weer Ännern und Umbauten vörnommen. Liselotte von der Pfalz bericht in en Breef över dat Slott: „Es gibt keinen Teil, der nicht zehnmal verändert worden ist.“ Dat wurrn nich blots de Säle un Salons sück den entsprekenden Tietsmack nee dekoreert (de Wandbespannungen in völ Rüüms weern mobil un wurrn in’n Sömmer un Winter mit ünnerscheedlich Stoffen un Motiven behangen) ), sonnern ganze Appartements wurrn verännert, Döören versett un Zimmer nee anordnet. So etwa is dat Slaapzimmer van Ludwig XIV., dat oorsprünglich speegelverkehrt to dat van de Königin Maria Theresa tegenöver leeg, nah deren Dood südwärts „wannert“, bit dat achter de Speegelgalerie in dat Zentrum van dat Slott nah Osten to de upgahn Sünn utricht sien Platz funn. De inst berühmte Gesandtentrapp wurr dör en nee Ruumflucht för Ludwig XV. ersett, un den Umbauarbeiten to’n Museum un de Installatschoon van de groot Utstellungsrüüms in dat 19. Johrhunnert sünd sluutend de Appartements in den Nord- un Südflögel to’n Opfer fallen.
Stadtbefestigung Stood
Gründel-Bastion
De Gründel-Bastion leeg in’n Süüdwesten twüschen Hogendoor-Ravelin un Bleker-Ravelin un is 1662 boot worrn. Se is dör den Bahnbo 1880/1881 verswunnen.
Slott Versailles
De Binnenrüüms
Van de oorsprünglich över 200 Appartements van dat Slott sünd nu blots noch de Rüüms in dat Corps de Logis erhollen, bzw. rekonstrueert. Dat hannelt sück vörweegend um de Prunkgemächer van den König un de Königin, deren jewielige Privatkabinette as ok um eenige wiedere Appartements van verscheeden Familienliddmaaten. Van de Wahnungen van den Hoffstaat in de groot Siedenflögels gifft dat kien een mehr.
Stadtbefestigung Stood
Königsmarck-Bastion
De Königsmarck-Bastion leeg in’n Westen twüschen Bleker-Ravelin un Schipperdoor-Ravelin un is 1662 boot worrn. In’n Westen von de Bastion is de Swing in’n Borggraven münnt. In düt Rebeed leeg ok de Ellerinsel, mit de de Bastion vondaag verbunnen is.
Slott Versailles
De Binnenrüüms
To de bedüüdendst Rüüms van dat Slott tellen ünner annern de as Vörzimmer van den König deenen un nah twee groot, runn Fenster nömmt Ossenoogensaal (Salon Oeil de boeuf), de Herkulessalon, de de fröhere Kapell aflööst hett oder dat Slaapzimmer van de Königin in’n Südtrakt van dat Corps de Logis. De wichtigsten Rüüms binnerhalv van den Hoffalldag weern aber de Speegelsaal un dat angrenzen Slaapzimmer van den König, as ok de Slottkapell un, as hör profaan Gegenstück, de as letzt Bauwark ünner dat Ancien Régime upricht Hoffoper.
De Speegelgalerie un dat königlich Slaapzimmer
De Mideelbau van dat Slott wurrd in dat eerste Geschoss up sien gesamte Breedt van de Ruumflucht van de meest 75 Meter lang un mehr as 10 Meter breet Versailler Speegelgalerie (Galerie des Glaces, ok Galerie de Louis XIV., Speegelsaal) un van de benahbert Salons van den Krieg un den Freeden innommen. De Salons weern inst de Övergänge to de königlich Wahnrüüms, wobi de Kriegssaal den König un de Freedenssaal de Königin widmet weer. De Speegelsaal hett de Appartements van dat Königspaar verbunnen un maakt mit sien 30 stuckgefaaten, den König verherrlichenden Deckengemälden, den insgesamt 357 Spegelflachen un marmornen Pilastern en överwältigenden Indruck. De sömteihn groot Speegel entspreeken in Grött un Gestaltung den tegenöverstahn Bagenfenster van de Gordenfassade. Se halen optisch den Park in dat Binnere van den Ruum un speegeln sowohl dat infallen Lucht dagsöver as ok den Kersenschien an’n Avend. De gesamte Längt van Saal wurrd van en Gewölbe överspannt, dat sück in de in de Fassade sichtbaren Attikageschoss befinnd.
Stadtbefestigung Stood
Wrangel-Bastion
De Wrangel-Bastion leeg in’n Noordwesten un is nöömt na Carl Gustav Wrangel. In’n Süüdwesten weer keen Ravelin, dor keem glieks de Georg-Bastion. In’n Noordoosten keem dat Kedenerdoor-Ravelin.
Slott Versailles
De Speegelgalerie un dat königlich Slaapzimmer
De Speegelgalerie wur woll ok as Festsaal bruukt, se deen aber hööftsächlich as en Aart Promenade ünner Daak, in de man sück uphollen dee, um sien Gegenwart bi Hoff to wiesen, un wo man hapen dee, den König uptofallen. Wiel dat nich erloovt weer, den König direkt antosnacken, muss man up sien Toneegen oder de Förspraak van en höhgergestellten Person hapen. Dat Utmaat van den Speegelsaal weer mit Afsicht so groot bemeeten, dat de Herrscher de nich gern sehn Bittsteller in en wiet Vörbigahn links liggen laaten oder annern dör en Gespräch sien Toneegen wiesen kunn.
Stadtbefestigung Stood
Ravelins
Von de Ravelins sünd veer Stück noch in dat Stadtbild weddertofinnen: dat Adolf-Ravelin, dat Bleker-Ravelin, dat Schipperdoor-Ravelin un dat Kedenerdoor-Ravelin. All veer hebbt sik in de Form aver temlich dull ännert.
Soltdoor-Ravelin
Dat Soltdoor-Ravelin is 1648 tohoop mit dat ne’e Soltdoor anleggt worrn un leeg twüschen Borg-Bastion un Kohlpott-Bastion. Vondaag steiht dor dat Cinestar-Kino op.
Kohlpott-Ravelin
Dat Kohlpott-Ravelin leeg twüschen Kohlpott-Bastion un Güldenstern-Bastion. Dat is üm 1880 verswunnen, as de Nee Haven anleggt worrn is.
Slott Versailles
De Slottkapell un dat Opernhuus
Bevör de Palast de hüüdige Versailler Slottkapell an‘n Nordflügel kreeg, weer de Karkensall in wesseln Rüüms ünnerbrocht, ünner annern ok in den lateren Herkulessalon. Jules Hardouin-Mansart hett oorsprünglich en kuppelöverwölbte Kapell in de Midden van den Nordflögel plaant, disse Plääns hett man aber weer fallen laaten. De Geld för en eegen Karkengebäude binnerhalv van den Slottkomplex weern eerst nah den Freeden van Rijswijk free. Mansart hett 1699 mit den Bau anfungen, kunn den aber wegen sien Dood 1708 nich afsluuten, den Updrag hett denn Robert de Cotte övernommen. De den Hilligen Ludwig weeht Kapell is tweestöckig un 25 Meter hooch. De bövere Etage weer den König un de königliche Familie vörbehollen, up de ünnere Ebene seet de Hoff. In hör Form schafft se en Verbinnen van de middelölleriche Gotik to en barock Goddeshuus. Dree Fresken van verscheeden Maler stellen de Themen Gottvader, Söhn un Hillig Geist dor. De Örgel van de Kark wurr 1711 van Robert Clicquot baut un wurr 1995 ünner den Gebruuk van 2 % Originalmaterial rekonstrueert. In de Kapell funn ünner annern de Trauung van Ludwig XVI. un Marie Antoinette statt.
Stadtbefestigung Stood
Adolf-Ravelin
Dat Adolf-Ravelin leeg twüschen Güldenstern-Bastion un Hogendoor-Bastion. Dat is 1653 anleggt worrn un hett toeerst Vosslock-Ravelin heten. Dat leeg vör de Vosslock-Potern. Den Naam Adolf-Ravelin hett dat 1823 kregen, na’n hannöverschen Prinz Adolph Friedrich.
Slott Versailles
De Slottkapell un dat Opernhuus
Dat Slott harr to Tiet van den Sünnkönig noch kien fasten Theatersaal. Schau- un Singspelen wurrn je nah Umfang in verscheeden Rüüms upführt, för Schauspeler un Musiker kunnen mobile Tribünen upbaut wurrn. Dat hüüdige Opernhuus an dat buterste Enn‘ van den Nordflögel hörr to de letzt groot Baumaatnahmen van dat Ancien Régime, dat wurr to’n Anlaat van de Hochtiet van Marie Antoinette mit den lateren Ludwig XVI. inricht. De Opernsaal deen sowohl för Bankette, Singspelen as ok Theaterupführungen. Dat ut grünnen van de Akustik vullkommen ut Holt baut Theater för 712 Tokieker wurr van Ange-Jacques Gabriel 1769 bit 1770 in‘n Nordflögel inricht. De Bühnendeept un -hööcht bedrocht 21 Meter, bi en Portalbreedt van etwa söben Meter. De königliche Loge is in’n ünneren Rang versteckt un nich dör en Balkon hervorhaben, um Ludwig XV. dat mögelk to maken, unsehn to kommen un to gahn. Dat is en Henwies up dat privatere Zeremoniell ünner de Nahfolger van den Sünnenkönig.
Stadtbefestigung Stood
Hogendoor-Ravelin
Dat Hogendoor-Ravelin is 1648 tohoop mit dat ne’e Hogendoor anleggt worrn un leeg twüschen Güldenstern-Bastion un Gründel-Bastion.
Slott Versailles
Symbolik un Kösten
Neben de klar Toschaustellung van Luxus un Riekdom deen dat Slott ok en subtileren Dorstellen van den Rum un de Macht van dat Könidgom. De ünner Ludwig XIV. anleggt Staatsrüüms un Säle verherrlichen den Sünnenkönig. De Dekoratschoon van den Stucks un de Themen van de Gemälde sünd up sien wertschaplichen un politischen Erfolge afstimmt un künnen van sien Feldtüüg un Siegen. En groot Rull hemm todem de röömsch un de greeksch Mythologie innommen, mit deren Motiven de böveren Sellschopsschichten van dat 17. Un 18. Johrhunnert vertroot weer. De Mythologie wurr as Glieknis insett un Ludwig XIV. faken as Gott Apollon dorstellt, wat de Hoffsellschopp tallriek Interpretatschonen mögelk maken dee. De Dorstellen as antiken Gott van de Sünn un dat Lucht hett Ludwig XIV. todem de Aura van en mystisch, hööchst Wesen verleeht, ahn togliek mit de Kark in Wedderspröök to geraden – denn den Rang van den König mit den christlichen Gott gliektosetten, weer ok in dat absolutistisch, aber immer noch kathoolsch präägt Frankriek unmögelk un weer en Sakrileg gliekkommen. De Vergliek mit Apollon dorgegen maak sien Roop as Sünnenkönig noch kräftiger.
Stadtbefestigung Stood
Bleker-Ravelin
Dat Bleker-Ravelin liggt twüschen Gründel-Bastion un Königsmarck-Bastion. Dat Ravelin is 1692 bet 1694 op de Börgerbleek anleggt worrn. Vondaag is dat de Standoort von dat Museum op de Insel.
Schipperdoor-Ravelin
Dat Schipperdoor-Ravelin liggt twüschen Georg-Bastion un Königsmarck-Bastion un is 1684 boot worrn.
Primär Kohlenstoffatom
duum|En primär C-Atom (root) En primär Kohlenstoffatom is en Kohlenstoffatom, dat mit blots een anner’t Kohlenstoffatom verbunnen is, also an’t Enn vun en Kohlenstoffkeed sitt.
Slott Versailles
Symbolik un Kösten
Tüschen 1661 un 1663 weern all mehr as 1.500.000 Livres för dat Slott utgeven wurrn. De eerste Bau van Ludwig XIII. harr insgesamt man jüst 300.000 Livres verbruukt, wovan 213.000 up dat Slott keemen un wiedere 82.000 för de Gordens. Van 1664 bit 1688 wurr jedes Johr een dörsnittlich Million Livres in Versailles verbaut. De franzöösch Staatshuushollen harr in den 1680er Johren en Budget van etwa 110 Millionen Livres, wovan Ludwig nah den Freeden van Nimwegen 15 Millionen för sien Bautätigkeiten genehmigt kreeg. Bit to den Dood van den Sünnenkönig söllt 300 Millionen Livres in de Versailler Slötter, den Park, de Utstattung un den Ünnerholt betallt wurrn ween. Fieftig bit sösstig Millionen alleen för dat Mobiliar un twee Millionen för den Bau van de Eure-Kanal. Düütlich minner nimmt sück dorgegen de Lievpensionen för de bi Unfällen to Dood kommen Arbeiter ut, deren Familien in‘n Snitt 40 bit 100 Livres as Achterbleevenrente kreegen.
Stadtbefestigung Stood
Kedenerdoor-Ravelin
Dat Kedenerdoor-Ravelin leeg twüschen Wrangel-Bastion un Kedenerdoor-Bastion un is 1675 anleggt worrn. Vondaag warrt dat Ravelin von de Parkstraat dörsneden.
Slott Versailles
De Gordenanlagen
De Gordenanlagen gaht up den van Jacques Boyceau de la Barauderie förr Ludwig XIII. schaffen Petit Parc torüch. Se wurrn in de hüüdig Utdehnen wietgahnd in dree Afsnitte van 1662 bit 1667, 1668 bit 1677 un 1678 bit 1689 dör André Le Nôtre schafft. De Slottpark gleedert sück in dree för all Barockgorden typisch Berieken: De dat Slott nah bi befindlichen Parterres, de ansluuten Boskette un den fernen Jagdwald. De Beriek van de Parterres, de Boskette un den grooten Kanal wurrd noch hüüd as Petit Parc betekent, de oorsprünglich mehrere duusend Hektar groot Waldberiek as Grand Parc. De ut dat Vörbild van Vaux-le-Vicomte övernommen Hööftass gleedert de Gordenanlagen un führt van de Stadt dör dat Slott, dör den Gorden un den grooten Kanal bit wiet weg. De Park wurr dör mehr as 75.000 stutzt Bööm un lütt Böömkens verziert, van de tallriek ut de Boomschoolen van Vaux-le-Vicomtes stammen dee un to Fouquet sien konfiszeert Vermögen hörrn deen. Beteekenderwies bleev de Park in sien barock Struktur bit to dat Enn‘ van dat Ancien Régime in wiet Deelen unverännert. De in dat 18. Johrhunnert van engelsch Vörbiller beinfloot Umgestaltung van völ europääsch Slottparks hett de Versailler Gordens blots in en lütt Maatstaff in den so nömmt Boskett van de Königin, in dat Boskett van dat Apollo-Bad un in’n privateren Beriek van de Trianon-Slötter bedrapen. To Tiet van Ludwig XVI. wurrn Deelen van den Park umgestalt un en Upforsten van de Boskette vörnommen. Dorför wurrn wiet Berieken rüüdt un nee beplant, en ähnliche Neebeplanten wurr in de 1990er Johren vörnommen.
Avantgarde
Avantgarde (Franzöösch) oder vanguard (Engelsch) is en Begreep ut de Militärspraak. Dor is en Vörweg-Eenheit vun en Armee mit meent, de ut en lüttjen Trupp vun sunnerlich hooch utbildte Suldaten unner en Kummando steiht, dat vun sien Saak wat afweet. Düsse Vörut-Eenheit warrt vorweg stüürt, um dat Terrein ut to kunkeluren for de Armee, de denn achterher kummt. Up düsse Aart leet sik de tokümstige Kurs oder de Militär-Strategie beter vör bereiden.
Slott Versailles
De Gordenanlagen
Den Övergang van dat Slott- to’n Gordenberiek billen de Parterres, de dör hör leeg Beplanten den Blick up dat Slott gewähren un dör hör ornamentale Gestaltung de Motive van de Baudekoratschoon weddergeven. Vör den Nord- un den Südflögel van dat Slott befinnen sück prächtige Broderieparterres, dat Parterre du Nord un dat Parterre du Midi, de mit ornamentalen Blömenplantereen, tallriek Prunkvasen un Statuen dekoreert sünd. Vör dat Corps de Logis lagern twee groot Waterbecken, de as Parterre d’Eau beteekent wurrn. In de fiefteihn Bosketten wedderhalen sück de Säle van dat Slottbinnere in’n free Gelände. Hier sünd mit görnerisch Middel Salons tüschen Heegen un Bööm inricht, de man ebenfalls mit Skulpturen, Springpütten un kunstvull besneeden Planten utstatt hett. To de bekanntsten Gordenarchitekturen van Frankriek hörrt dor de van Mansart entworfen kreisrunn, mit dutzenden Springpütten verzeerte Kolonnade, un de Salle de Bal (de Ballsaal), to sien Tiet berühmt weer ok dat groot Labyrinth van Versailles.
Avantgarde
Overdragen Bedüden
Avantgarde is denn vun dor her bruukt wurrn in overdragen Bedüden. Mit düssen Begreep sünd denn Bewegen un Aktschonen mit betekent wurrn, de nee upkamen weern oder de vun en experimentelle Aart weern. „Avantgarde“ is so to en Metapher wurrn for dat Wark vun lüttje Gruppen vun Intellektuelle oder Künstlers, de vör de grote Masse vun Lüde vorweg weern. In dat 20. Johrhunnert sünd dor all Kunstformen mit meent wurrn, de ganz vörweg lopen döen mit ehre Biller un Ideen, de denn later dör gröttere Gruppen overnahmen weern schollen.
Hüdigendags warrt düsse Begreep meist bruukt in Relatschoon to Kunst un Kultur, in de Maleree, Musik, Literatur, Poesie, Film un Theater.
Slott Versailles
De Gordenanlagen
As dat Slott, so deen ok de Park de Verherrlichung van den Sünnenkönig un is vull van apen un verstaaken Anspeelen up hüm. In de Pütte nun Skulpturengruppen wurrd de greeksch Mythologie as Glieknis up de Regeeren van Ludwig dorstellt. De Gordens stiegen, dör mehrere Terrassen gleedert, to dat Slott an, so dat man sück nich blots symbolisch hooch to’n König begeeven dee. Steernförmige Wegkrüüzungen entwickeln sück an verscheeden Punkten van den Park, aber all Hööftweeg führen to de domineeren Middelass. De führt van den Grooten Kanal to dat Slott un doröver herut dör de Stadt, en Symbol för de Weeg, de bi den König tosommendrapen. Dat Parterre d’Eau is mit Skulpturen smückt, de de groot Strööms van Frankriek versinnbildlichen un somit en Teeken van de Grött van dat Land geven.
Avantgarde
Historie
Dat Woort is in düssen Sinn toeerst for en Grupp vun Künstlers ut de Links-pazifistische Eck bruukt wurrn, de 1916 in dat Cabaret Voltaire in Zürich tohopen kamen is. De Tied bit 1940 warrt ok „histoorsche Avantgarde“ nömmt.
Slott Versailles
De Gordenanlagen
Ludwig XIV. sülvst hett den eersten Führer to sien Park verfaat, in den he en Rundgang vörslahn dee, de Bedüüden van de Statuen un Pütten beschreev un up Besünnerheiten in de Anplanten henwiesen dee:
Avantgarde
Bildkunst
Ehr dat de Begreep upkamen weer, weer doch de Utstellung, de an’n 17. Mai 1863 in den Salon des Refusés in Paris upmaakt wurrn is, en Vörbild. Düsse Kunst-Utstellung is up’e Been stellt wurrn vun Künstlers, de for de jöhrliche Utstellung in den Pariser Salon nich tolaten wurrn weern. Dor sünd denn impressionistische Warke utstellt wurrn, de later veel Nafolgers funnen hefft. De Impressionismus höör later to en vun de Hööft-Twiege vun de Maleree in dat 19. Johrhunnert. Dat gifft allerhand Vörbiller vun de Avantgarde, de laterhen in den normalen Kunstbedrief upnahmen wurrn sünd:
Slott Versailles
De Gordenanlagen
Zitat: ''Wir steigen zum Apollobrunnen hinab und machen hier einen kleinen Halt, um die Figuren und Vasen der Königlichen Allee, des Latonabrunnens und des Schlosses zu bewundern. Von hier aus erblicken wir den Großen Kanal. Wer die Menagerie und das Trianon am gleichen Tag besichtigen will, sollte dies zuerst tun und sich erst dann den übrigen Brunnen widmen.'' Ludwig XIV., Rundgang durch die Gärten von Versailles
Avantgarde
Bedüden
De Avantgardismus kann ok ankeken weern as en kritische Reaktschoon gegen de egene, westliche Kultur, de in so korte Tied twee Weltkriege tostann kregen harr. In de ganze Avantgarde-Kunst föhl man na den Tweeten Weltkrieg, wie nödig dat weer, ganz nee vun vörn an to fangen un allens, wat vordem wat gellen dö, dör to kieken un nee up to stellen.
Slott Versailles
De Orangerie un de Grööntüüchgorden
Ünnerhalv van den Südflögel steiht de van Mansart baut Orangerie, de en lütten Vörgängerbau van Le Vau aflööst hett. Dat mächtige Gebäude is in den Hang integreert – links un rechts führen de „Trappen van den hunnert Stufen“ rünner – und rocht en Deel van dat groor Parterre vör den Südflögel van dat Slott. De mittlere Galerie is 155 Meter lang. De Orangerie mit hör düchtig groot Bagenfenster is vullständig ut Hausteen upricht un gellt as hervörragend Bispeel van franzöösch Steenmetzkunst. Vör den Bau liggt en wieder Parterre, dat in’n Sömmer mit hunnerten van lütt Orangenböömken smückt wurrd, de in’n Winter binnerhalv van dat Wasshuus verbringen. Jensiets van dissen Gordenberiek befind sück en groot Waterbecken, dat as Swiezer See beteekent wurrd. De Naam kummt dorvan, wiel dat dör de in dat Slott statschoneert Swiezergarde uthaben wurrn is.
Östlich van den Swiezer See befindt sück de af 1678 anleggt Potager du roi, de Grööntüüchgorden van den König. Disse Gorden, an de de Touristenströöms meest vörbitrecken, wurr van Jean-Baptiste de La Quintinie anleggt un is trotz sien profanen Gebruuk ebenfalls künstlerisch gestalt un erinnert an de franzöösch Gordens ut de Renaissance. Hier wurrn för den Hoff Erdbeeren, Fiegen, Druuven un völ wieder Aaft- un Grööntüüchsorten trucken. La Quintinie hett in dem Grööntüüchgorden mit nee Anbaumethoden experimenteert; as to’n Bispeel beheizten Wassenhüüs oder to de Sünn utricht, schräg anleggt Beete. De Grööntüüchgorden wurrd ok hüüd noch bruukt. En besünner Oog wurrd dorbi up historsch Planten leggt, de all to de Tiet van de Bourbonen kultiveert wurrn. De Gorden bringt jedes Johr en Arnt van bit to 80 Tünnen Aaft un Grööntüüch in. De Potager du roi is hüüd Deel van de franzöösch Hoochschool för Gorden- un LandschapsbauÉcole nationale supérieure de paysage (ENSP)
De nördlichen Gordenanlagen
Dat Broderie-Parterre in‘n Parterre du Nord bildt en licht affallen Schräge, in de sien Middelass an dat Enn‘ en Affolg van Waterspelen mit eenigen van de öldsten Waterbecken un Skulpturen van den Versailler Park liggen: de so nömmt Pyramide un dat Nymphenbad. De Pyramide wurrr van 1668 bit 1672 nah Entwürfen van Le Brun van François Girardon schafft un besteiht ut veer övernanner liggen Waterbecken, de van Tritonen, Delphinen un Stroomkrebsen dragen wurrn. As völ anner Püttenfiguren van Versailles weer ok disse oorsprünglich vergoldet. Van hier utgahnd führt de Allee van de Marmousetten (ok: Allée d'eau = Waterallee) nah ünnern; dorbi hannelt sück dat um en Affolg van söben kreisrund lütt Becken rechts un links van den Wegg, in deren Midden speelend un danzend Kinner en Schaal ut rosa Marmor hollen, ut de langsam dat Water löppt. Up de ünnerste Ebene van de nördlich Anlagen wurrd för den Besöker en groot Waterparterre mit den Bassin du Dragon (Draakbecken) un den grooten halfkreisförmigen Bassin de Neptune (Neptunbecken) apen. Dat letztere wurr in dat 17. Johrhunnert van Le Nôtre anfungen, aber eerst to Tiet van Ludwig XV. in dat 18. Johrhunnert afslooten. Dat enthollt tallriek Figuren van Watergöddern, Tritonen, Seepeer, Delphinen, Seehunnen un up Draaken riedend Amouretten, van de insgesamt 99 Waterstrahlen utgahn, de „einen unvergesslichen Anblick bieten“.
De Waterversörgen
För de Bewässerung van den Park muss en System van künstlichen Seen (Étangs de Hollande), Aquädukten un Waterleitungen entwickelt wurrn. Dicht bi Marly-le-Roi wurr ünner den Insatz van Duusenden van Arbeitskräften de Maschien van Marly upricht. Dat hannelt sück um en groot Pumpvörrichtung, de de bruukt Watermassen to dat Slott transporteeren dee. De den Park versörgen Röhrsysteme harrn en Längt van över 160 Kilometern. Liekers weern Pütte nun Fontänen nich utreckend mit Water versörgt. De dormaligen technischen Mögelkeiten hemm dat nich hergeven un de Fontänen kunnen nich all to glieker Tiet bedreeven wurrn. Wenn de König spazeeren gung, wurrn immer de Waterspelen in Gang sett, wo he sück jüst uphollen dee. To dat Enn‘ van de Regeerenstiet van den Sünnenkönig is dat Water man blots twee Stünnen dörgahnd loopen. To de Glanztieden van dat Slott weern mehr as 1.400 verscheeden Fontänen in‘n Einsatz.
De Trianonslötter un de Weiler
In den Park van Versailles befinnen sück mehrere Lustslötter: dat Grand Trianon, dat Petit Trianon as ok dat Hameau de la Reine (sovöl as: Weiler der Königin).
Dat wietlüftige Gordenslott Grand Trianon (groot Trianon) oder Trianon de marbre (Marmor-Trianon) stammt noch ut de Tiet van Ludwig XIV. Dat weer oorsprünglich den König un sien Familie vörbehollen, doch in de Loop van de Johren wurr dat ok den wiedere Hoffstaat togänglich maakt. Dat benahberte Petit Trianon (lütt Trianon) is en Wark, dat Ludwig XV. för sien Mätresse Madame de Pompadour bauen leet. De is aber all storven bevör dat klassizistische Slott fardigstellt weer. Nahdem sien Nahfolger Ludwig XVI. dat Slott an Marie Antoinette schunken harr, wurr dat dör hör prunkvull utstatt un en nee Gordenberiek anleggt, in dat ok en lütt Theater sien Platz funn. De Königin leet sück hier todem, en dormalige Mood folgend, en künstlich Dörp, den so nömmten Weiler van de Königin mit oogenschienlich windscheef Hüüs uprichten, de aber in Wirklichkeit prunkvull Dekoratschoon för de Schepkerspelenl van de Herrscherin weern.
All disse Hüüs wurrn en half Footstünn weg van dat Hööftslott upricht, um de Königen Entspannung un Verhaalen afsiets van den överfüllten Palast to beeden. Versailles weer todem in en Nettwark van lütt Slötter inbunnen. Noch in den Oort sülvst befunn sück dat Slott Clagny, dat Madame de Montespan widmet wer (un all 1769 afreeten wurr), un blots en half Wegstünn to Peerd vanaf befunn sück dat Slott van Marly, dat mit sien Gordens un Waterspelen to de berühmtest Lustslötter van dat utgahnd 17. Johrhunnert hörr. Ebenfalls nich wiet weg leegen de königlichen Residenzen Saint-Germain-en-Laye un Saint-Cloud.
De Stadt
Vör dat Slott entwickel sück so nah un nah de Stadt Versailles, wat oorsprünglich en unbedüüdend Marktflecken weer. De Stadtrechte kreeg de Oort, de völlig van dat Slott afhängig weer, eerst 1787. De Ansiedlung wurr grootflachig up dat Slott utricht un in den Gesamtplaan mit inbaut. In Gestalt van dree Avenuen, de up dat Slot tun sien Vörplatz fluchten, wurr en dreestrahlig Straatenfächer plaant. Lang Alleen führen noch hüüd dör de geometrisch anleggt Stadtveertel un drapen stuuf vör dat Slott tosommen. Ludwig XIV. hett dat Bauvorhaben nah best Kräften ünnerstütt un somit hett he dat later faken nahmaakt Paradebispeel van en barocken Residenzstadt schafft. De mehr as 15.000 Personen umfaaten Hoffstaat hett de ganze Wertschap van den Oort ünnerhollen: Köök, Backer, Snieder, Dischler un Timmerlüüd hemm sück ansiedelt, un de groot Antall an Bedeensteten leev in de Stadt. Wiels disse Tiet steeg de Bevölkerung van Versailles up mehr as 100.000 Personen, is aber gau daalgahn, as de latere König Ludwig XVI. 1789 dwungenermaaten nah Paris översiedeln dee.
De Residenz van den Sünnenkönig un sien Nahfolger
Frankriek weer in dat 17. Johrhunnert de mächtigste Staat van Europa un ünner dat Wirken van den Sünnkönig to dat kulturelle, wertschapliche un politische Zentrum van den Kontinent wurrn. Dat Slott van den König weer en Utdrukc van de Leistungsfähigkeit van Frankriek un en Symbol van sien Grött un Stärke. De ordnete Natur van de Parkanlagen weer en Speegelbild van de Ordnung, de Ludwig XIV. dat Land brocht hett.
Nahdem he as Kind de Gefohr van de Fronde in Paris an sien eegen Liev beleven muss, kunn sück de König nie för de franzöösch Hööftstadt begeistern, he much dat lütt Jagdslott van sien Vader bedüüdend leever. Dor kunn he en anmeeten repräsentativen un wietlüftigen neen Palast bauen, de todem so in dat eng Paris undenkbar ween weer. De Entsluss, den Hoff 1682 ut dat Palais du Louvre un den Tuilerienpalast hierher to verleggen, sull de Geschichte van Frankriek för völ Johren präägen. Hier hett Ludwig XIV. den Regeerensstil to Enn‘ brocht, den man later as Absolutismus beteekend hett. De König wull wieder Upstände as de Fronde verhinnern, he hett de Aristokratie van hör olt Upgaav van de Provinzverwalten afsneeden un hett dorför Beamten insett, de Liddmaaten van den Adel wurrn dorgegen an den Hoff haalt. En mögelk Oppositschoon ut de Feernt gegen hüm, as dat to’n Bispeel gegen sien Vader, Ludwig XIII. geev, wurr somit swoorer. De Angehörigen van den Adel wurrn politisch entmacht un in‘n Gegentoog mit kostbar Geschenken un prunkvull Festen entschädigt. De inst mächtige Hoochadel van Frankriek hett sien Slötter in den Provinzen ok geern verlaaten, blots wenige kunnen sück nemelk leisten, düersam eegen Hoffsellschoppen to ünnerhollen. Um up de Hööcht van de Tiet to ween un den neesten Moden bi Hoff folgen to können, hemm sück de Aristokraten in Schulden schmeeten oder kreegen willkürliche Renten van den König.
En Wahnen in Versailles towiest to kriegen, weer en bedüüdend Privileg, dat todem de Illusion vermitteln dee, in dat Zentrum van de Macht an de Regeeren bedeeligt to ween. Well to de Logeants, den in dat Slott wahnen Lüdd hörr, stunn in’n Rang över de Galopins, den Kutscheerenden, de an’n Avend weer torüch in hör Stadtwahnungen nah Paris mussen. Binnerhalv van dat Hoffleven hett de Etikette en bedüüdend Rull övernommen, in’n Prinzip unbedüüdend Hoffämter stunnen symbolisch för politischen Infloot. Blots bi Hoff kunnen Posten, Titel un Ämter errungen wurrn, un well sück van den Sünnenkönig torüchtrecken dee, leep Gefohr, Vörrechte un Rang to verleeren. Ut dissen Grund hull sück de Aristokratie so goot as stännig um den König herum up un hett versöcht, hüm gefällig to ween. Dat hett dorför sörgt, dat tietwies mehrere Duusend Minschen togliek dat Slott bewahnt hemm.
För de franzöösch Sellschopp hett dat den Wannel van den Tweeten Stand van dat Land- to’n Hoffadel bedüüd, up Düer en swoor Belastung. Van hör olt Plichten un Upgaven wietgahnd entbunnen, hett de Aristokratie bald en dekadent Dorsien frist. Wiels de Darte Stand de Stüerlast un de Arbeit to dragen harr, kunn – bzw. muss – sück de Adel dem Müßiggang hengeven. Disse Umstand sull över hunnert Johren later en van de Utlöser van de Franzöösch Revolutschoon wurrn.
Leven in dat Slott
Trotz de prunkvull Utstattung weer Versailles en Slott mit ahn Komfort. De en filade reeht, treckend un hooch Rüüms leeten sück schlecht heizen, un Madame de Maintenon hett klaagt, „man erträgt lieber die Zugluft durch die Türen […], man muss in Symmetrie zugrunde gehen“. In den streng Winter 1709 sünd sogor Likörbuddels dör de Kolt platzt. De groot Speegelgalerie harr kien Kamine, un ok dat zentraal Slaapzimmer van Ludwig XIV. weer so kolt, dat Ludwig XV. en privat Slaapzimmer in’n Nordtrakt van dat Corps de Logis inrichten leet, dat he nah de Zeremonie to dat Coucher to’n Slaapen upsöken dee  um mörgens to rechter Tiet to dat Lever weer verlaaten dee.
Dat geev, as dat dormals in ganz Europa begäng weer, in dat Slott wedder fleetend Water noch fast installert Toiletten. Man hett sien „Geschäft“ in Lievstöhl un Nachtpotten verricht, deren Inholt van de Deenerschaft in bit to 29 Sickergruben in de Umgebung van dat Slott loos maakt wurrn. Ludwig XVI. leet sück dat eerst Waterklosett mit Toilettenspülung van Frankriek inbauen. Dat Slott harr mehrmals mit Rötten- un Müüsplagen to kämpen un eenmal in’t Johr begeev sück de Hoff nah Fontainebleau, dormit de Versailler Palast in disse Tiet van Grund up sauber maakt wurrn kunn. De Körperpleeg wurr in dat 17. Johrhunnert woll noch kein besünners groot Stellenwert tomeeten, aber all Ludwig XIV. leet sück in dat Ünnergeschoss van dat Corps de Logis mehrere Zimmer umfaaten Badegemächer inrichten. In den Loop van dat 18. Johrhunnert geev dat denn ok mehr Baderüüms in den Appartements van de königlich Familienliddmaaten, wiels sück de anner Slottbewahner wiederhen mit fuchtig Dööker un Waschkummen behelpen mussen.
För dat Versörgen van den Hoffstaat mit Nehrensmiddel un Drinkeree weern mehrere hunnert Angestellten befaat. De Liddmaaten van de königlich Familie un Höflinge van hooch Rang wurrn as commensaux, as Dischgenossen van den König ansehn un ut sien Köken versörgt. Verscheeden Höflinge harrn de Plicht, apen Tafeln to dat Verkösten van wiederen Slottbewahnern to hollen, anner Hoffangestellte kreegen för hör bouche geld, mussen sück um de Versörgen aber sülvst kümmern. De Mahltieden stammten to’n Deel ut de Wertshüüs in de Umgeeven van dat Slott, to’n Deel ut sülvst organiseert Kökens, van de sück in de Loop van de Tiet immer mehr in den Höfen un ünner de Daaken van dat Slott infunnen.
Dat Leven bi Hoff hett ok Verzicht up Privatsphäre bedüüd. De Königsfamilie nehm sülvst hör normal Mahltiede vör Publikum in un ok wenn de Königin Kinner kreeg, weerm dat binnerhalv van de Hoffsellschopp traditschonell apenlich Ereignisse – so düchtig, dat  Marie Antoinette wiels de Gebort van hör eerst Kind in Levensgefohr keem, as sück to völ Minschen in hör Slaapstuuv uphollen deen. Ok all ünner de Vörgang van den Sünnenkönig geev dat streng Riten to dat Verherrlichen van de franzöösch Herrscher, aber um dat Slott Versailles un Ludwig XIV. wurr en bispeelloos Affolg van Zeremonien entwickelt. De Etikette regel un beschreev jeden Vörgang, van groot Festlichkeiten un Empfängen bit he nto sückse Olldagsdinge as dat Middageeten. Ok för den Fall van Krankheit un Dood gab geev dat Vörschriften, un as Ludwig XV. 1774 in‘n Trianon an den Pocken krank wurr, wurr he sofort in dat Versailler Slott brocht, um dör ünner de Oogen van den Hoff to starven. De Bedüüden van dit System kann man hüüd nich mehr verstahn. Den König wurr en meest göttliche Verehrung todeel un hett hüm, wat ok beabsichtigt weer, van dat Volk entrückt, wat so sien överordnet Stellung ünnerstrieken dee. Den König to deene weer gliekbedüüdend mit Frankriek to deenen. Hüm bi dat Upstahn, bi’n Lever to helpen, hüm eenfack blots dat Water oder dat Hemd to recken, gull as allergröttste Ehre, de över Upstieg un Fall bi Hoff entscheeden kunn. Of man in de Gegenwart van den König, stahn, sitten oder snacken drüff un sülvst, dör welker Döör man sien Slaapzimmer betreeden dee, weer vör all Anwesenden sichtbar Teeken van den eegen Rang. Ludwig XIV. schreev in sien Memoiren „Im übrigen ist es eine der hervorragendsten Wirkungen unserer Macht, einer Sache, die an sich keinen Wert hat, einen unbezahlbaren Preis zuzuordnen.“
De Etikette gull nich blots in’n Umgang mit de König, sonnern ok för jeden Hartog, jeden Prinzen, jeden Höfling. Dat Protokoll regel den Umgang mitnanner un hett jeden Liddmaat van den Hoff en för all sichtbaren Platz binnerhalv van disse Sellschopp towiest. Dat oorolt System van de höfischen Etikette wurr ok ünner de Nahfolger van den Sünnenkönig meest nich ännert. En Bispeel för dat streng regelt Hoffzeremoniell is folgend Anekdote, de dör Madame Campan, de Kamerfru van de Königin överleefert wurr un de den Olldag ban Marie Antoinette in dat Slott beschreev: Zitat: ''Das Lever der Königin vollzog sich analog dem Lever des Königs. Die Hofdame vom Dienst hatte das Recht, der Königin beim Ankleiden das Hemd zu reichen. Die Palastdame zog ihr den Unterrock und das Kleid an. Kam aber zufällig eine Prinzessin der königlichen Familie dazu, so stand dieser das Recht zu, der Königin das Hemd überzuwerfen. Einmal also war die Königin gerade von ihren Damen ganz ausgekleidet worden. Ihre Kammerfrau hielt das Hemd und hatte es soeben der Hofdame präsentiert, als die Herzogin von Orléans eintrat. Die Hofdame gab das Hemd der Kammerfrau zurück, die es gerade der Herzogin übergeben wollte, als die ranghöhere Gräfin von Provence dazukam. Nun wanderte das Hemd wieder zu der Kammerfrau zurück, und erst aus den Händen der Gräfin von Provence empfing es endlich die Königin. Sie hatte die ganze Zeit nackt, wie Gott sie geschaffen hat, dabeistehen und zusehen müssen, wie die Damen sich mit ihrem Hemd überkomplimentierten.''(Madame Campan ref=
Hofffeste un anner Ereignisse
De wietgahnd upgavenloos Hoffadel sull ünnerhollen wurrn, u nto dat Programm van hemmt o dissen Zweck prächtige Bälle, Feste un Turniere hörrt. De König sülvst hett regelmatig Speelavende in sien Appartements veranstalt. Neben den stännigen Banketten, Maskenbällen un Opernupführungen geev dat verscheeden mehr Daag düern Feste, de dör hör Prunk un de Antall van laaden Gäste den Ruhm van den König stiegern sullen.
Besünners twee Feste hemm den Roop van Versailles nahhollend präägt: van’n 7. bit 14. Mai 1664 wurr as eerst groot Fest „Die Vergnügen der verzauberten Insel“ in den jüst vergröttert Parkanlagen van König Ludwig XIV. mit rund 600 Gästen fiert. Dat Motto van dat Fest, de Sage van Alcina un de Zauberinsel, weer en düchtigt anseggt Thema van de Barocktiet. Dat weer en Fest, to dat Jean-Baptiste Lully eegens nee Opern komponeert un Molière Theaterstücke schrieeven hett un dat wegen sien enormen Upwand neidvull Blicke van all europääsch Hööf up sück truck. 1668 wurr to’n Anlaat van den Akener Freeden „Die großen Vergnügungen des Königs“ veranstalt. Dit Fest deen nich blots de Fierlichkeiten to’n Anlaat van den Sieg van den Lönig, sonnern weer ok en Geschenk an sien Mätresse Madame de Montespan. In‘n Rahmen van de Veranstaltungen wurr en Ballett mit mehr as 1.200 bedeeligten Schauspelern, Danzern un Statisten upführt. De Musik stamm weer van den Hoffkomponisten Lully, dat Libretto van den Hoffdichter Molière. Wiedere bedüüdende Feste funnen ünner annern mit de Hochtieden van de Dauphins an‘n 23. Februar 1745 un an‘n 9. Februar 1747 statt, ebenso to’n Anlaat van de Hochtiet van den lateren König Ludwig XVI. mit Marie Antoinette in‘n Mai 1770.
Dat Slott van Versailles weer nich blots as Stäe van dat Vergnögen erdacht, sonnern stunn as politischer Middelpunkt van Frankriek mehrfack in’n Middelpunkt van de Landesgeschichte. All to Tieden van Ludwig XIII. funn mit den Dag van de Geprellten 1630 en Ereignis statt, dat langfristigen Infloot up de franzöösch Politik hemm sull. Ünner Ludwig XIV. wannel sück de instige ge Jagdsitt to de eegentliche Hööftstadt van dat Riek. Botschopper ut völ europääsch Länner un sogor Delegatschonen ut Siam, Persien as ok Indianer ut de Franzöösch Kolonien in Amerika wurrn empfangen. Van de Bedüüden van dat Slott tüügen todem ok de verscheeden Verdrääg van Versailles. 1757 hett Robert François Damiens up de so nömmt Königstrapp en Anslag up Ludwig XV veröövt. To de freedlicher Begevenheiten tellen dat Gastspeel van den jungen Mozart van‘n 18. November 1763 un 1. Januar 1764, un an‘n 19. September 1783 de Start van en mit en Hammel, en Hahn un en Aant beladen Montgolfière vör de Oogen van dat Königspaar.
De franzöösch Revolutschoon
An‘n 5. Mai 1789 sünd in’n Grande Salle des Menus Plaisirs de Generalstände tosommen treeden. Dormit fung de konstitutschonelle Phase van de Franzöösch Revolutschoon an. De König, den nah de Verfaaten dat Inberopen un dat Entlaaten van de Generalstände tostunn, leet den Saal ut politischen Grünnen sluuten. De Afordneten van den Darten Stand, de sück mittlerwiel to Natschonalversammlung verklort harrn, trucken sück dorup in dat buterhalv van dat Slottgelände liggen Ballhaus torüch. Dor hemm se an’n 20. Juni den Ballhausschwur ''„… sich niemals zu trennen, bis der Staat eine Verfassung hat …“' leist'.
Ludwig XVI. un Marie Antoinette hemm dat Slott samt hör Familie un den Hoffstaat bit to’n 5. Oktober 1789 bewahnt. An dissen Dag hemm de Poissarden dat Slott störmt un den König un sien Familie den Dag dorup dwungen, Versailles för immer to verlaaten un nah Paris in den Tuilerien-Palast to trecken. Dat Slott wurr van de Revolutschonäre in de folgen Johren to’n Deel plünnert un stunn wietgahnd loos.
Nah de Revolutschoon
Nah de Revolutschoon kunn dat Slott man so eben hollen wurrn. Napoléon hett plaant, de Palast weer as Residenz hertorichten, aber de Plääns wurrn nie umsett un de Kaiser van de Franzoosen hett sück dormit tofräe geven, dat Grand Trianon för Wahnzwecke umtogestalten. Siet de Regeeren van Ludwig Philipp dorgegen wurrn de Rüüm van dat Slott weer herstellt, as ok en historsch Natschonalmuseum inricht, dat mit Büsten, Porträts, Schlachtenbiller un anner Kunstwarken van vörweegend historsch Wert (dorünner Meesterwarken van Horace Vernet, Eugène Delacroix, Ary Scheffer, Adolphe Yvon, James Pradier) utsmückt wurr. In disse Epoche wurrn groot Verännern in den Nord- un Südflögel vörnommen, Museumsrüüm in den ehmalgen Appartements inricht un de groot Schlachtensaal un de so nömmt Krüüzfohrer- un de Afrikasäle installeert. In disse historistischen Museumsrüüm wurrn de franzöösch un de europääsche Geschichte to’n Thema maakt.
De Gordenarchitekt Gabriel Thouin hett 1820 in sien Wark Plans raisonnés de toutes les espèces de jardins en Vörslag to de deelwies Umgestalten un Inbetten van den (in‘n Karnberiek geometrisch belaten) Slottpark in en noch grötteren Landschapsgorden vörstellt, de aber nich umsett wurr. De düütsch Gordenarchitek Peter Joseph Lenné wurr bi sien Entwürfe dör den Plaan van Thouin beinfloot.
Tweet Hälft van dat 19. Johrhunnert
Dat Slott harr en groot Bedüüden in de düütsch-franzöösch Geschichte. Van’n 5. Oktober 1870 bit 13. März 1871 weer Versailles Sitt van dat groot Hööftquartier vun de düütsch Armeen. Nah den düütschen Sieg över Frankriek in‘n Düütsch-Franzööschen Krieg van 1870/1871 wurr an’n 18. Januar 1871 in den Speegelsaal van dat Slott König Wilhelm I. von Preußen to’n düütschen Kaiser Wilhelm I. proklameert. Disse Oort weer van Wilhelm I. bewusst utwählt wurrn, wiel tallriek Deckengemälde ut de Tiet van den Absolutismus van Annexionen van düütsch Länner ünner Ludwig XIV. tüügen deen, also as symbolische Weddervereenigen van düütsch Länner ünner Kaiser Wilhelm I. De ünnerleegen Franzoosen hemm dat dorgegen dat blots as en Demütigung van hör Königdom sehn. De Freedenspräliminarien wurrn an’n 26. Februar 1871 in Versailles ünnerschreeven. An’n 10. März 1871 hett de Natschonalversammlung den Regeerenssitt van Bordeaux nah Versailles verleggt; eerst 1879 wurr he weer nah Paris verleggt.
Siet de Dart Franzöösch Republiek is de Kongress van dat Parlament in Versailles tosommen treeden. To dissen Zweck wurr en Kongresssaal in den mittleren Luchthoff van den Südflögel inbaut. Van 1879 bit 1953 wurrn hier de Präsidenten van de Republiek gemeensam van Afordneten un Senatoren wählt. Ok hüüd trett de Kongress bi Verfaatenännern to dat Ünnerstrieken van deren Bedüüden hier tosommen, dat Slott sülvst deent faken as Oort van Staatsempfängen.
Van den Versailler Verdrag to de Nahkriegstiet
Nah den Eersten Weltkrieg wurr de Freedensverdrag, den dat ünnerleegen düütsch Riek 1919 ünnerschrieven muss, in dat Versailler Slott verhannelt. De Franzoosen hemm den Oort as Revanche för de Kaiserproklamatschoon van 1871 wählt. In’n Grand Trianon wurr de Verdrag van Trianon uthannelt. De Bedingungen van den Versailler Verdrag, de Düütschland en Alleenschuld an den Krieg anlasten deen, wwurrn as en van de Oorsaken för den politischen Upstieg van de Natschonalsozialisten sehn. Nah den Tweeten Weltkrieg wurr Versailles un sien Slott en Stäe van de düütsch-franzöösch Utsöhnen. Dorvan hemm ok de Fierlichkeiten to’n Anlaat van de 40. Wedderkehr van det Ünnerschrieven van den Élysée-Verdrag van’n 22. Januar 1963 (2003) in de Schlachtengalerie tüügt.
Suffolk County (Massachusetts)
Suffolk County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Massachusetts. He hett 722.023 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 150 km². De Sitt vun de Verwalten is in Boston.