cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luhmöhlen
Geografie
De Oort liggt in de Lümbörger Heid an dat linke Över von de Luh. In’n Süden von Luhmöhlen münnt de Noordbeek in de Luh.
Heredia
,, ,
Luhmöhlen
Geografie
De Naveröörd sünd Sneed un Loobk in’n Noorden, Veerhöben un Westergellsen in’n Noordoosten, Karkgellsen un Sugellsen in’n Oosten, Röndahl un Wetzen in’n Süüdoosten, Puunsen in’n Süden, Eyndörp in’n Süüdwesten un Solzhusen, Oilstörp un Gastää in’n Noordwesten.
Historie
In’n Eersten Weltkrieg sünd twee Soldaten ut Luhmöhlen fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 13.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Luhmöhlen in’n Kanton Garlstörp höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Karkgellsen in’n Kanton Garlstörp.
De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Garlstörp in dat Amt Winsen tohöört. Blots in de Johren 1852 bet 1859 hett de Oort för en Tied to dat Amt Solzhusen höört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen un 1932 is dat Deel von’n Kreis Horborg worrn.
Brăești
Brăești betekent
Luhmöhlen
Verwaltungsgeschicht
De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Solzhusen worrn is.
Religion
Luhmöhlen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Solzhusen.
För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Äästörp tostännig, de siet 1. November 2014 to de Karkengemeen St. Petrus in Bookholt tohöört.
Kultur
duum|Kriegerdenkmaal in Luhmöhlen duum|Riederdörp Luhmöhlen In Luhmöhlen steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.
De wichtigste Vereen för den Oort is de Peertucht- un Riedvereen Luhmöhlen von 1923, de ünner annern dat internatschonale Turnier CCI Luhmöhlen utricht. Dorüm warrt de Oort ok „Riederdörp“ Luhmöhlen nöömt.
Op dat Turniergelänn bi Luhmöhlen (dat Rebeed höört al to Westergellsen) gifft dat siet 2015 ok elk Johr dat Musikfestival A Summer’s Tale.
Verkehr
Dör Luhmöhlen löppt de Landsstraat 216, de in’n Westen över Solzhusen, Oilstörp, Gö’nstörp un Garlstörp na Niendörp geiht un in’n Oosten över Westergellsen, Karkgellsen un Reppenstää na Lümborg. De L 216 drippt sik in Solzhusen mit de L 234, de in’n Noorden över Gastää na Luhdörp un Winsen föhrt un in’n Süden över Puunsen un Olndörp na Amelkusen un Wriel.
De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrten 40 Garlstörp (an de L 216) un 41 Äästörp (an de K 5) doot all beid so negen Kilometer in’n Westen von Luhmöhlen liggen.
De nächste Bahnhoff is so bi 15 Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Radbrouk an de Bahnlien Hamborg–Hannover. Von 1906 bet 1970 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Winsen–Hützel geven. De Bahnhoff Solzhusen leeg in düsse Tied dree Kilometer in’n Noordwesten.
Lüüd
Uwe un Petra Nettelbeck hebbt Stücker wat Johren in Luhmöhlen leevt. Ok dat Ehpoor Carlheinz Hollmann un Gerti Daub hett in Luhmöhlen leevt.
Gilmore Township
Gilmore Township betekent
Karl VII. (HRR)
Karl Albrecht vun Bayern (* 6. August 1697 in Brüssel; † 20. Januar 1745 in München) ut dat Huus Wittelsbach, weer vun 1726 bit 1745 Kurförst un Hartog vun Bayern. Nadem de Kaiser Karl VI. in dat Johr 1740 sturven weer, meen he, em stunnen dat Hartogdom Öösterriek un dat Königriek vun Böhmen to un hett dor ok na grepen. So weer he vun 1742 bit 1745 as Karl VII. Kaiser vun dat Hillge Röömsche Riek. Dor weer he de eerste Kaiser siet 1437 mit, de nich ut dat Huus Habsborg keem. Just 400 Johre na sien Stammvadder Ludwig IV. weer he de drüdde Wittelsbacher up den Röömsch-düütschen Throon. Boren weer he in Brüssel as Söhn vun Bayern sien Kurförsten Maximilian Emanuel un den siene tweete Fro Therese Kunigunde, wat den poolschen König Jan III. Sobieski siene Dochter weer. Sien Vorweser as Röömsch-düütschen Kaiser weer Karl VI., nafolgt is em Franz Stephan vun Lothringen
Wie he Kaiser wurrn is
As Kaiser Karl VI. doot weer, hett he keen Söhns as Nafolger harrt. In de Pragmaatsche Sanktschoon vun 1713 harr he verklaart, siene Dochter Maria Theresia scholl em up’n Throon folgen. Man ok Karl Albrecht meen, he harr Anspruch up den Throon, vunwegen dat he mit Maria Amalia vun Öösterriek verheiraat weer, en Dochter vun den vörmoligen Kaiser Joseph I.. So hett he sik sülms den Titel vun en „Erzhartog vun Öösterriek“ tospraken un meen, Maria Theresia, dat weer ja man bloß de „Ehrenweerte Groothartogsche vun de Toskana“. 1740 gung dat los mit den Krieg um dat Öösterrieksche Arv. Anfungen hett em Frederik II. vun Preußen, de mit siene Truppen in Slesien inmarscheert weer. De Bayern stunnen in düssen Krieg tohopen mit Frankriek, wat de Habsborgers ehre olen Feende ween sünd. An’n 26. November is Prag innahmen wurrn un an’n 19. Dezember 1741 hett Karl Albrecht sik in Prag to’n König vun Böhmen krönen laten. Nu harr he de Habsborgers dat Kuramt wegnahmen, dat an de böhmsche Kroon hung. So is he denn an’n 24. Januar 1742 mit all Kurstimmen to’n Kaiser wählt wurrn. Over Dresden un München gung dat denn na Frankfort an’n Main, wo he an’n 12. Februar 1742 fierlich to’n Röömsch-düütschen Kaiser kröönt wurrn is. Man midderwielen harr Maria Theresia Freden slaten mit Frederik II. un al twee Dage na de Krönung marscheern ehre Truppen in München in un Karl VII. hett eerst mol all siene Länner verlaren. He leev en tiedlang machtlos in’t Exil in Frankfort. As de Tweete Slesische Krieg utbraken weer un Öösterriek wedder mit de Preußen to doon harr, konn de Kaiser an’n 23. Oktober 1744 in München intrecken. Dor is he al an’n 20. Januar 1745 an de Gicht sturven. An’n 22. April 1745 hett sien Söhn, Kurförst Maximilian III. Joseph vun Bayern, mit Maria Theresia den Frieden vun Füssen afslaten. He hett dor den Weg mit freemaakt for Maria Theresia ehren Mann Franz Stephan vun Lothringen, de denn de neegste Kaiser wurrn is un dat Huus Habsborg-Lothringen grünnt hett.
Buzancy
Buzancy betekent
La Chapelle
La Chapelle betekent
, ,
Kiek ok bi: Lachapelle, Chapelle, La Capelle.
Zemann
Zemann is de Familiennaam von
Prandl
Prandl is de Familiennaam von
Zemann
,
Kiek ok bi: Zeman, Zeeman.
Lukaschenko
Lukaschenko is de Familiennaam von
Melville
Melville is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Leslie-Melville, Melville Island, Melvill.
Albeni
Albeni betekent
Drosay
Drosay betekent
Drosay is de Familiennaam von
Good Wellen
duum|Goodshuus 2011 Dat Good Wellen is en Eddelgood in dat Dörp Wellen (Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen).
Historie
Dat Good kummt 1250 toeerst in de Oorkunnen vör. Vörher hett in de Neegd ok al de Monsilienborg stahn, de 1211 tweislahn worrn is. De ole Borgplatz höört vondaag noch to dat Land von dat Good Wellen.
De Familie von Seebecke, de op dat Good leevt hett, is 1446 utstorven. Na disse Tied weren denn de von der Pahlen Besitters von dat Good. De hüdigen Besitters, de Familie von der Hellen, hebbt dat Good in dat 18. Johrhunnert in Besitt nahmen. Ünner Diedrich von der Hellen is dat 1792 en Riddergood worrn.
Religion
Dat Good is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Fabian-un-Sebastian-Kark in Beverst.
Dat Good hett sien egen lütten Karkhoff, op den blots de Lüüd ut de Familie von der Hellen begraven warrt.
Prandtl
Prandtl is de Familiennaam von
Prandtl betekent ok
Kiek ok bi: Prandl, Prantl.
Frederik II. (Preußen)
miniatur|Dat eenzige Bild ut de lange Königstied vun Frederik, wo he persönlich Modell seten hett, [[1763 maalt vun Johann Georg Ziesenis]] Frederik II., ok Frederik de Grote oder de Ole Fritz nömmt, (* 24. Januar 1712 in dat Berliner Stadtslott; † 17. August 1786 in Potsdam) is vun 1740 af an König in un siet 1772 ok König vun Preußen un Kurförst vun Brannenborg ween. De dree Kriege, de he um Slesien gegen dat Habsborgsche Öösterriek föhrt hett, sund de Anfang ween vun den Düütschen Dualismus. Frederik hett den lesten vun düsse Kriege wunnen. Dat weer de Sevenjohrige Krieg vun 1756-1763. Achterna is Preußen endgüllig as föffte Grootmacht in Europa gellen laten wurrn. De annern Mächte weern Frankriek, Grootbritannien, Öösterriek un Russland.
Frederik warrt ankeken as en Vertreder vun den so nömmten Upklärten Absolutismus. He hett vun sik süms as vun „den Staat sien eersten Deener“ snackt.
Kinnertied un Jöögd (1712–1728)
duum|left|[[Antoine Pesne: Frederik (lunks) mit siene leefste Suster Wilhelmine]] Frederik weer een vun alltohopen 14 Kinner, de König Frederik Willem I. mit siene Fro Sophie Dorothea vun Hannober harrt hett. Dor is he de ollste Söhn vun ween, de an't Leven bleven is. Bit to sien sessten Geboortsdag leev he tosamen mit siene ollere Suster Wilhelmine unner de Ogen vun Mme. Rocoulle, de blot man Franzöösch snacken dö. Se harr al up sien Vadder passt. Achterna is he streng un autoritär uptagen wurrn, akraat na de Vorschriften vun Frederik Willem. De christliche Gloven speel dor en grote Rull bi. Allens weer nippe fastleggt, vun dat „Anbiet in seven Minuten Tied“ bit hen to de free Tied nah Klock 17.00, wo Frederik maken dröff, „wat he will, wenn dat man nich gegen Gott is“. 1716 harr de König den Hugenotten Jacques Égide Duhan de Jandun to'n Schoolmeester for sien Söhn bestellt. He weer em upfullen, as he bi de Belagerung vun Stralsund 1715 keen Bange kenn. Duhan hett Frederik bit 1727 Unnerricht geven. He hett den Schöler persönlich dune an sik to binnen wußt. Den Stunnenplaan, wo de König en scharp Oog up smeten harr, hett he wat wieter maken konnt un hett den Prinzen so ok Latiensch un Literatur bipuhlt. Amenne hett he em hulpen, stickum en Bökeree an to schaffen.
Striet mit den Vadder (1728–1733)
1728 hett de König stickum Unnerricht up de Flööt nahmen bi Johann Joachim Quantz. De Vadder harr dat mehr mit dat Militär un mit de Weertschop in dat utpoverte Land un woll vun den Prinzen siene Freid an de Musik nix weten. So geev dat noch mehr Striet twuschen jem. Frederik Willem hett sien Söhn in düsse Tied fökener mol oorig vertagelt un ok sien Seel hett he duchtig piesackt. De junge Prinz tarrde anners avers ok jummers wedder den König sien Woot dör siene upsternaatsche Aart gegen den Vadder over. 1729 soch Frederik de Frundschop vun Leutnant Hans Hermann vun Katte. Dat weer en acht Johre ollern, kloken Mann, de sik ok mit Musik befaten dö. Frederik hett Katte bewunnert, vunwegen datt he sik in de Welt so bannig goot to benehmen wuss. Beide harrn se Spaaß an Flötenspeel un an Dichtkunst. In't Vörjohr 1730 hett Frederik sien Frund vun den Plaan vertellt, na Frankriek ut to büxen. So woll he ut de Gewalt vun sien strengen Vadder wegkamen. Dormols harr August de Starke en Lager in Zeithain upboot (Lustlager vun Zeithain).
Frederik versöch in de Nacht vun'n 4. up den 5. Februar 1730 vergeevs, mit sien Jung Peter Karl Christoph vun Keith ut sien Reisequartier bi Steinfurt over Frankriek na England ut to kniepen, man he is upgrepen wurrn. Katte weer dör en Breef blotstellt. Dor stunn in, datt he vun de ganze Saak wußt harr. Dat duur nich lang, un he keem in't Kaschott.
En Tied lang is Frederik nich mehr as Prinz ankeken wurrn. Toeerst möss he insitten, man vun 1731 af an deen he in de Küstriner Krieg- un Domänenkamer, ehr he denn in'n November al wedder in de Armee upnahmen wurrn is. Vun dor af an weer he statschoneert as Baas vun dat Infanterieregiment Nr.15 in Reppin. So lehr he de Verwaltung bi dat Militär un in de Stadt mit egen Ogen kennen. As he 1732 en Hochtied mit den Hartog vun Bruunswiek-Wulfenbüttel, Hartog Ferdinand Albrecht II. siene Dochter Elisabeth Christine tostimmt harr, hett he sik mit sien Vadder wedder verdragen un hett ok as Kroonprinz wedder fast in'n Saddel seten.
De Johre in Reppin (1733–1736)
miniatur|[[Antoine Pesne: Frederik as Kroonprinz (um 1740 rüm)]] An'n 12. Juni 1733 is de Eh twuschen Frederik un Elisabeth Christine in Slott Salzdahlum slaten wurrn. Dat hett Ballett geven. Ok en Pastorale is upföhrt wurrn, wo de Kroonprinz, de ok de Hööftrull speel, Queerflööt bi speelt hett. Un Opern vun Carl Heinrich Graun un Georg Friedrich Händel sund speelt wurrn. Kinner hefft de beiden nich kregen. Verscheden Forschers meent, Frederik harr dat, just as sien Broder Hinrik mehr mit Mannslüde harrt. Ok eene Süke, de he sik bi en Besöök an den Hoff vun August den Starken weghoolt hebben schall, kann de Grund ween sien, datt dat mit Kinner nix wurrn is.
De Johre in Rhiensbarg (1736 - 1740
Mit Verlööv vun sien Vadder is de Kroonprinz 1736 mit siene Fro na Rhiensbarg umtagen. Dor hett he up Slott Rhiensbarg leevt. De Johre bit to den Dood vun sien Vadder hett he dor tobrocht mit dat Föhren vun en egen Hoff. In düsse Tied hett he sik sunnerlich mit dat Studeern vun Philosophie, Geschichte un Poesie afgeven. In düsse Rhiensbarger Tied is he frundlich mit siene Fro umsprungen, man just na den Dood vun sien Vadder hett he ehr slank vun dat Hoffleven utslaten un hett ehr dat Slott Schöönhusen as Wohnstäe geven. So harr he dat al vor de Hochtied, de sien Vadder em upnödigt harr, kunnig maakt Dor hett se eensam un mit de Tied ok gnadderig un untofräen noch mehr as 50 Johre tobrocht.
Luis Heredia
Luis Heredia is de Naam von
* Luis Heredia († 1967), spaanschen Schauspeler,
Frederik II. (Preußen)
De Johre in Rhiensbarg (1736 - 1740
1738 hett Frederik siene eerste Sinfonie komponeert. En Johr later, 1739, hett Frederik den „Antimachiavell“ schreven. Dat weer en Döögd-Katalog for den upklärten Ideal-König. Al vördem stunn Frederik in Breefkuntakt mit Voltaire.
Eerste Reformen (1740)
An'n 31. Mai 1740 is Frederik, na den Dood vun sien Vadder, König in Preußen wurrn. Ganz Europa hett de Ohren spitzt, as dat to hören kreeg, de junge Monark harr, eerst mol inoffiziell, de Folter afschafft. He harr an'n 3. Juni en Befehl an den Justizminister Samuel vun Cocceji rutgahn laten, mit de Utnahme, „bi grote Moordsaken, wo veel Lüde doot maakt wurrn sund“, dröff de Folter noch bruukt weern. Man 1754 is se denn in Preußen endgüllig un ganz afschafft wurrn.
Over siene ganze Amtstied hen is de König dor bi bleven, gegen Towannerers un Lüde mit en annern Gloven, as Hugenotten un Kathoolsche fründlich un tolerant to ween. Düsse Toleranz hett de Weertschop in Preußen up'e Been hulpen. He üter sik in en Breef so:
Mit de Joden sprung he avers nix beter um, as siene Vorwesers (kiek bi Revideert General-Privileg, 1750). As he siene Regeerung anfangen dö, hett he den Professer Formey Order geven, in Berlin en franzöösch Blatt for Literatur un Politik to grünnen. An den Minister vun Podewils hett he Befehl geven, de Zensur för den Deel vun de Tiedschriften un Blöer, de sik nich mit Politik befaten döen, up to bören. Wenn dat um Politik gung, gull de Zensur avers jummers noch. Preußen weer dor de eerste afsolute Monarkie in Europa mit, wo de Press tominnst deelwiese free weer. In Frederik II. sien Preußen weer dat for all Borgerslüde ok mööglich, sik in en Breef oder sogor persöönlich an den König to wennen.
De eersten beiden Kriege um Slesien (1740–1745)
Sess Maande seet Frederik up'n Throon, dor fung he den Eersten Krieg um Slesien an. He hett dat maakt, as de Röömsch-Düütsche Kaiser Karl VI. ut dat Huus Habsborg, miteens un unverwacht, fröh sturven weer. En männlichen Arven harr he nich torüch laten un so folg siene ollste Dochter Maria Theresia em na. So weer dat na de Pragmaatsche Sanktschoon regelt. Ok annere Nabern, de mit dat Huus Habsborg verwandt weern, wollen vun dat Arv wat afkriegen. Na den eersten Sieg vun Preußen gegen Öösterriek in de Slacht vun Mollwitz hefft ok Bayern, Sassen un Frankriek Maria Theresia angrepen. Frankriek harr sik dor Grünn for torechtleggt. De Striet um Slesien is up düsse Aart denn to'n Krieg um dat Öösterrieksche Arv wurrn. Frederik harr dat gor nich up so grote Saken afsehn un nütz düssen groten Krieg ut for siene Afsichten. He hett 1742 den Seperatfreden vun Breslau slaten un dor Slesien mit in'e Hand kregen. Achtena is he utscheedt ut de Koalitschoon gegen Maria Theresia. In dat neegste Johr wenn sik dat militäärsche Glück: Twaars hett dat Huus Habsborg den Kaiserthroon an Karl Albrecht vun Bayern verlaren, man Maria Theresia ehre Truppen geven keen Bott mehr un konnen to'n Angreep over gahn. Dor hefft engelsche Suldaten bi hulpen. Nu is Frederik bange wurrn, dat he Slesien up Duer nich beholen konn un is 1744 an de Siet vun Maria Theresia ehre Fiende wedder in'n Krieg inträen. He hett seggt, he woll den Wittelsbacher Kaiser unner siene Flunken nehmen un marscheer in Böhmen in. Dor hett he wedder en Verdrag mit braken un de Tweete Krieg um Slesien gung los. Nu harr Frederik den Roop weg, he weer en Frund, up den man sik nich verlaten konn. De Preußen ehren Angreep up Böhmen slump avers nich un Frederik möss wedder retour na Slesien. De öösterriekschen Truppen folgen em na, man se hefft de Slachten, wo dat up ankeem, all verlaren un so kreeg Frederik dat 1745 mit den Freden vun Dresden tostanne, datt he de Länner, de he in Slesien innahmen harr, beholen dröff.
Wie dat an’n Anfang stunn
Frederik hett siene Truppen Enne August 1756 in Sassen inmarscheern laten. Grund weer dat Renversement des alliances („Umdreihn vun de Allianzen“), wat bedüen dö, datt he nu nich mehr up de Sassen ehre Sieten stunn. Mit sien Inmarsch hett he den Sevenjöhrigen Krieg utlööst, man he is dor fixer mit ween, as de Allianz vun meist all Nabers vun Preußen, dormank de Grootmächte Öösterriek, Frankriek un Russland, de sik afsnackt harrn, em en poor Maande later an to griepen. Vunwegen, datt he vun Strategie wat afwüss, harr he nu endgüllig den Binaam „de Grote“ weg.
Siege un Nedderlagen
De Nedderlage vun Kolin hett Frederik kloor maakt, datt dat nu nix mehr weern konn mit en korten Feldtog ohn groot Hen un Her. Vun dor af an hett he sik up en langen Krieg instellt. Noch slechter gung em dat, as he mitkregen harr, datt siene Mudder Sophie Dorothea, de he bannig leev harrt hett, tein Dage na de Slacht in Berlin sturven weer. An’n 26. August 1757 schrifft he an den Hartog vun Bevern:
An’n Rand vun’n Unnergang (1758–1760)
Na de Katastroof in de Slacht bi Kunersdorf in’n August 1759 konn Frederik II. en tiedlang siene Armee nich mehr anföhren. An den Avend vun düsse Slacht hett he den Upperbefehl an sien Broder Henrik geven un hett denn an Staatsminister Graaf vun Finkenstein in Berlin schreven:
Nah Kunersdorf weer af to sehn, datt dat nich mehr lang duurn konn, bit Preußen heel un deel unnergahn dö. „Dat is an to nehmen“, schrifft Wolfgang Venohr, „datt Frederik in de eersten bösen Dage na Kunersdorf an den Dood dacht hett“ Man denn keem en unverwachten Slumpslag: De Russen un Öösteriekers marscheern nich slank up Berlin to, man se tögern twee ganze Weken un rücken denn, an’n 1. September, na Osten af. Frederik weer eerst mol reddt. Em is en Steen vun’t Hart fullen un he hett snackt vun dat „Mirakel vun dat Huus Brannenborg“. Ut dat Lager Waldow an de Oder hett he an’n 5. September an Prinz Henrik schreven:
Dat Land warrt wedder upboot
Preußen hett sik unner Frederik II. in den Sevenjöhrigen Krieg gegen amenne dree europääsche Grootmächte (Frankriek, Öösterriek, Russland) un twee Middelmächte (Sweden un Kursassen) dörsetten konnt. Man dör de ganze Last, de he hett wuppen mösst, weer Frederik al vor de Tied oold wurrn. Sien Intellekt stunn gegen de Welt over ok nich mehr so open, as dormols, wo he en jungen König ween weer. He is mit de Johre to en gnadderigen Zyniker wurrn. Liekers harr he dat 1763 henkregen, datt Preußen en anstännige Rull spelen dröff in dat Kunzert vun de dormoligen Mächte. Preußen stunn nu as foffte Grootmacht in Europa an de Siet vun Russland, Öösterriek, Frankriek un Grootbritannien. 1769 weer de König togange, de Eh vun de Dochter vun siene Suster, Elisabeth Christine Ulrike vun Bruunswiek-Wulfenbüttel, un den Söhn vun sien Broder, den Throonfolger Frederik Willem II. to scheden. Sunnerlich verdeent maakt hett he sik um den Utbo vun dat Recht, sunnerlich vun dat Allgemeene Landrecht. 1763 hett he in de Landweertschop de Tüffel to’n Eten anboen laten. An 24. Määrt 1756 hett he den so nömmten Tüffelbefehl rutgahn laten. Dor hett he all siene Lüde den Anbo vun Tüffeln in „begrieplich“ maakt. Na 1763 scheer he sik duchtig um den Utbo vun sien Land, sunnerlich in de Mark Brannenborg, wo he dat Oderbrook al bit 1762 harr dröögleggen laten. He hett dat wünscht un hett sik dor ok achter klemmt, de Liefegenschop vun de Buern af to schaffen, man de Landadel in Preußen hett sik dorgegen up de Achterbeene stellt. Man up de Kroondomänen sund de Buern bilüttjen doch free wurrn. In de Gemarken, de nee for de Bueree torecht maakt wurrn sund, sund Dörper boot wurrn. Dor hett de König denn free Buern ansiedelt. Wenn for staatlich Grund en Pachtverdrag nee afslaten weern möss, weer dat begäng, datt de Anstellten, Deerns un Knechten fraagt wurrn sund, wie mit jem umsprungen wurrn is. Wenn de Pächter jem slecht behanneln dö, is he uttuuscht wurrn, ok wenn he weertschopplich goot torecht kamen dö.
Dood
miniatur|Steenplate up Frederik sien Graff up de Terrass vun Slott Sanssouci in Potsdam (Mit Kortuffeln, de Verehrers dor henleggt hefft).
Frederik is an’n 17. August 1786 in Slott Sanssouci in sien Setel sturven. Ofschoonst he seggt harr, he woll in en Graff up de Terrass vun Slott Sanccouci an de Siet vun siene Hunne to Graff brocht weern, hett sien Neffe un Nafolger Frederik Willem II. em in de Potsdamer Garnisonskarken bisetten laten an de Siet vun sien Vadder Frederik Willem I. achter dat Altar. 1944 is de Sark vunwegen den Bombenkrieg na Marborg in de Elisabethkarken brocht wurrn. 1952 keem he in de Kapell vun de Hohenzollern ehr Stammslott Borg Hohenzollern.
An’n 17. August 1991 is de leste Will vun den König avers denn doch wohrmaakt wurrn. Dormols is de Sark wedder na Potsdam brocht wurrn un in dat Graff kamen, wat al to siene Leeftieden feerdig weer. Frederik harr in sien Testament schreven, vun sien Gräffnis, dor scholl nich veel vun maakt weern. Blot mit en poor Mann un in den Schien vun en Lanteern woll he unner de Eer brocht weern. Dat pass to siene Philosophie. Man nu is dor doch en Aart vun Staatsakt vun wurrn. Sietdem smückt en eenfache Steenplate sien Graff.
Kagalaska Island
right|Laag vun de Andreanof-Eilannen, Aleuten, Alaska Kagalaska Island is en lütt Eiland, dat to de Andreanof Islands hören deit, een Grupp van Eilannen in de Süüdwesten van de Aleuten.
Dat Eiland höört to de US-Bundsstaat Alaska. De unbewahnt Eiland is 164 km² groot, is 14,5 km lang un ruchweg 11 km breet. Se liggt blots een paar hunnert Meter ööstlich för Adak Island.
Girard Township
Girard Township betekent
Romiti
Romiti is de Familiennaam von
Hainhorst
Geografie
De Naveröörd sünd Wittörp in’n Noordoosten, Nindörp un Jeddingen in’n Süüdoosten, Dreßel un Odeweg in’n Süüdwesten un Wittenmoor, Lürken un Riekenbossel in’n Noordwesten.
Historie
Hainhorst is to Anfang von dat 19. Johrhunnert von Lürken ut as Anbo anleggt worrn.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Visselhöövd in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.
De Oort weer fröher Deel von de Buurschop Wittörp, hett von de Midd von dat 19. Johrhunnert af an denn aver to de Gemeen Lürken höört. Düsse Gemeen is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn. Sietdem billt Lürken binnen de Gemeen en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.
Religion
Hainhorst is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.
Bernhard Lohmüller
Bernhard Lohmüller (* 25. Oktober 1891 in Donnerschwee; † 2. März 1952 in Bremerhoben) weer en düütschen Politiker von de SPD.
Hainhorst
Religion
För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig, de siet 1. August 2004 to de Karkengemeen St. Maria von’n hilligen Rosenkranz in Wasra tohöört.
Kultur
De Oort hett keen egen Vereen. De Lüüd maakt vör allen in de Vereens von Wittörp mit.
Weertschop un Infrastruktur
För Hainhorst is de freewillige Füürwehr Wittörp mit tostännig. Fröher hett dat in Lürken en Plichtfüürwehr geven, to de ok Hainhorst höört hett. De Plichtfüürwehr hett sik na de Gemeenreform 1974 de freewillige Füürwehr in Wittörp anslaten.
Verkehr
Von Hainhorst gaht dree Straten weg. Een in’n Noordwesten na Lürken an de Kreisstraat 205, een in’n Noordoosten na Wittörp an de K 205 un een in’n Süüdwesten na Dreßel an de K 228. In Wittörp is de K 205 anslaten an de Bundsstraat 440, de in’n Noordwesten na Rodenborg löppt un in’n Süüdoosten över Visselhöövd na Derpmark.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 26 Veern-Oost liggt so 19 Kilometer in’n Süüdwesten von Hainhorst an de L 171.
De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Visselhöövd an de Bahnlien Ülzen–Langwedel.
Scholen
De Kinner ut Hainhorst gaht na de Grundschool Jeddingen. Fröher güngen se in Lürken op de Volksschool. Dat hett in Lürken in de eerste Tied keen egen Schoolhuus geven, de School weer ümschichtig bi de Schölers tohuus. Dat eerste egene Schoolhuus in Lürken is 1898 boot worrn. 1966 müss de School in Lürken dichtmaken un de Schölers kemen na de Grundschool Wittörp. As de School in Wittörp denn mit dat Enn von’n Januar 2017 dichtmaakt hett, sünd de Schölers na Jeddingen wesselt.
Hans-Heinrich Jarchow
duum|Jarchows un Pastorin Poppe Hans-Heinrich Jarchow (* 13. Juli 1955 in Plau an See; † 24. August 2020 in Rostock) weer een meckelborger Ingenieur un Politiker. Vun 2002 bet 2006 het hei in Landdag vun Meckelborg-Vörpommern seeten.
Läven
Jarchow weer de eenzig vun sin Schoolklass de nicht to de Jugendweihe hen gahn is, hei is konfermert wurn. 1979 is hei in Berlin Ingenieur för Landtechnik wurn. Achter ran weer hei de Böverst vun de Technik in de Landweertschoplich Produktionsgenossenschaft Gnevsdorf. As de beiden düütschen Staaten wedder tohoop kamen sünd, weer hei blangbi vun 1990 bit 1994 de eerst Börgermeester vun sin Dörp den de Inwahners na 1933 free wählt heft. Vun 1994 bit 2001 weer hei de Börgermeester vun Plau an See. För de SPD vun Meckelborg-Vörpommern het hei bi de Wahl to`n Lannsdag vun Meckelborg-Vörpommern 2002 för den Lanndagswahlkreis Parchim I een Sitt in Lanndag wunnen. Bi de Lanndagswahl in Mekelnborg-Vörpommern 2006 het hei em wedder verlaren. Vun 2009 bit 2017 het hei in Swerin bi de Akademie för Politik, Wirtschaft un Kultur in Mekelnborg-Vörpommern, maracht. Dort wer hei de Baas in Geschäftsbereich vun de demokratischen Initiative „WIR. Erfolg braucht Vielfalt“. Mit sin Fro Karin eene boren Blankenburger het Jarchow twee Deerns un en Enkeldochter.
Drory
Drory is de Familiennaam von
Hans-Heinrich Jarchow
Ehrenämter
Vun 1994 bit 2011 weer Jarchow Synodaler vun de Evangelsche-Luthersche Landeskark Mekelnborgs. Vun 1997 bit 2002 weer hei Liddmaat in de Karkenleid vun de Lannskark. Af 1994 is hei elk een Johr to besöök bi de Evanglsche-Luthersche Kark in de Republik Kasachstan, dat is Partnerkark vun de ehrdem Evangelsche-Luthersche Lannskark Mekelnborgs. Vun 1998 bit 2015 hett Jarchow ok plattdüütsche Morgenandachten in Verkündigungssendungen vun Nedderdüütschen Rundfunks hollen. 2008 het hei den Hölpvereen Kark Gnevsdorf grünnt, wo vun hei ok de Baas is. Hei speelt mi sin Frow in Posaunenchor vun Plau un singen deit hei in Singkreis Gnevsdörp. Teihn Johr is hei de Baas vun de Jagdhoornkoppel „Retzower Heide“. In de Gemeenvertreden vun Ganzlin is he ok.
Berry Spur
De Berry Spur is en to’n groten Deel veriesten Felssporn in Viktorialand, Oostantarktika. He liggt an de Westsied von de Royal Society Range twüschen McDermott- un Comberiate-Gletscher.
Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em 1994 na Russell D. Berry nöömt, de Kartograaf von’n United States Geological Survey un Maat von’n Satelliten-Meetteam op de Amundsen-Scott-Süüdpoolstatschoon in’n antarktischen Winter 1983 weer.
José Heredia
José Heredia is de Naam von
Bruunshusen
Bruunshusen is en Dörp in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen Beverst höört de Oort to de polietsche Oortschop Stubben.
Geografie
De Naveröörd sünd Beverstermöhlen un Beverst in’n Noorden, Taben un Stemmermöhlen in’n Noordoosten, Wellen in’n Oosten, Helljes un Ollendörp in’n Süüdoosten, Hassbüttel, Ax un Loh in’n Süüdwesten, Bokel in’n Westen un Stubben, Adelst un Huh in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Beverst in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1851 to de Huusvaagdie Bexhöv in dat Gericht Beverst tohöört un denn von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst. In de Tied von 1859 bet 1885 weer dat Deel von dat Amt Leh un na 1885 von’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
An’n 1. April 1929 hebbt sik de dree Gemenen Adelst, Bruunshusen un Huh tohoopslaten. Ok de Oort Stubben is dorbi von de Gemeen Bokel an disse ne’e Gemeen wesselt. De ne’e Gemeen hett denn den Naam Stubben kregen, von wegen den Bahnhoff. De Gemeen Stubben is an’n 1. April 1971 Deel von de Samtgemeen Beverst worrn. De bestünn bet to’n 1. November 2011. An dissen Dag is de Samtgemeen in en Eenheitsgemeen ümwannelt worrn un Stubben hett sien Status as egenstännige Gemeen verloren. Sietdem höört Bruunshusen to de Oortschop Stubben binnen de Gemeen Beverst.
Religion
Bruunshusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Fabian-un-Sebastian-Kark in Beverst.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Stubben bi’n Bahnhoff.
Verkehr
Dör Bruunshusen löppt de Kreisstraat 42, de in’n Noordwesten na Stubben an de Landsstraat 134 ran geiht un in’n Süüdoosten an de L 128. De L 128 löppt in’n Süden na Hambargen an de Bundsstraat 74. De L 134 geiht in’n Noorden na Beverst un in’n Süüdwesten över Bokel un Braamst na Hagen.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 12 Hagen liggt so 22 Kilometer in’n Westen von Bruunshusen an de K 51.
De nächste Bahnhoff is so bi 2,5 Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Stubben an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.
Gyula Tóth
Gyula Tóth is de Naam von
Melvill
Melvill is de Familiennaam von
Gyula Tóth
* Gyula Tóth (1902–?), ungaarschen Footballspeler,
Melvill
Kiek ok bi: Melville.
Mairie Otterbarg
De Mairie Otterbarg weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de veer Mairien, in de de Kanton Otterbarg indeelt weer. De Seet weer in Otterbarg. Se harr 2539 Inwahners.
Historie
De Ümgegend von Otterbarg hett vör de Franzosentied to dat Amt Otterbarg in dat Hartogdom Bremen höört, wat in dat Kurförstendom Hannover leeg. Dat Kurförstendom Hannover weer in de Tied von de Koalitschoonskriege siet 1801 von Franzosen un Prüßen besett. To’n 1. März 1810 is dat Rebeed denn Deel von dat Königriek Westfalen worrn, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer.
Binnen Westfalen weer de Mairie Otterbarg een von de 13 Mairien in’n Kanton Otterbarg von’n Distrikt Bremervöör, Departement von de Elv- un Wersermünnen. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Otterbarg weer nu een von de veer Mairien in’n Kanton Otterbarg, Distrikt Bremen, Departement von de Wersermünnen. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to veer Mairien höört harrn: de Mairien Otterbarg un Otterst ut’n Kanton Otterbarg un de Mairien Tarmst un Wilst ut’n Kanton Hanst. De Mairie Otterst is blots deelwies an de Mairie Otterbarg fullen. De annere Deel is an de Mairien Hu’e un Horß kamen.
1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn.
Öörd
Vondaag sünd düsse Öörd Deel von de Gemeen Otterbarg un de Samtgemeen Tarms.
Lazaret
Lazaret betekent
Kiek ok bi: Lazarett.
Zeeman
Zeeman betekent
Zeeman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Seeman, Seemann, Seaman, Zeemann, Zeman.
Josef Zeman
Josef Zeman is de Naam von
* Josef Zeman (1915–1999), tschechoslowaakschen Footballspeler,
Fundata
Fundata betekent
Bessinger
Bessinger is de Familiennaam von
Bessinger betekent ok
Palladio
Palladio is de Familiennaam von
Palladio betekent
Strobl
Strobl betekent
Strobl is de Familiennaam von
,, , , , , , , , ,
Kiek ok bi: Strobel.
Glenwood Township
Glenwood Township betekent
Droppa
Droppa is de Familiennaam von
Karl Strobl
Karl Strobl is de Naam von
* Karl Strobl (1844–1879), öösterriekschen Heimaatdichter un Klassischen Philoloog,
Bièvres
Bièvres betekent
Kiek ok bi: Bièvre.
Thermodynamik
De Thermodynamik (vun’t ooltgreeksch θερμός thermós „warm“ un δύναμις dýnamis „Kraft“), de mitünner ok as Warmslehr betekent warrt, is en Deelrebeet vun de klassischen Physik. Se befaat sik mit de Mööglichkeit, Arbeit in’n physikaalschen Sinn to maken dör dat Ümverdeelen vun Energie twüschen ehr ünnerscheedlichen Formen.
Inföhren
De Grötten Druck, Temperatur, Volumen, Konzentratschoon oder ok de cheemsche Tosamensetten beschrievt den Tostand vun en System. Dorüm warrt se ok Tostandsgrötten nöömt. Se sünd mit’eneen dör en Tostandsglieken verknütt as to’n Bispeel över de Gasgesetten för ideale oder reale Gasen. Wenn een de thermodynaamsche Tostandsglieken kennt, kann een ut eenige Tostandsgrötten (t. B. Druck un Volumen) annere Tostandsgrötten (t. B. Temperatur) utreken.
En cheemschen Stoff gifft dat in verschedene Phasen: fast, fletig oder gasförmig. Ok dat Phaasgliekgewicht kann över de Clausius-Clapeyron-Glieken mit de Thermodynamik utrekent warrn. Dorbi warrt twüschen apene un slatene Systemen ünnerscheedt. Bi’n apen System warrt tosätzlich de Ümgeven mit beacht (Warmsstrahlen, Materieuttuusch). Eenige Bereken beteht sik ok op en afslaten System, bi dat keen Energie- oder Materieuttuusch mit de Ümgeven stattfinnen kann. Dorbi blifft na den Satz vun’t Energiewohren de Summ vun all Energieformen (t. B. Warmsenergie, mechaansche Arbeit, cheemsche Energie, elektrische Energie) kunstant.
Mit de Thermodsynamik künnt ok Druck-, Temperatur- oder Volumenännern as ok Energie, de free warrt, utrekent warrn tosamen mit de Bereken vun de andeeligten Komponenten. Mitünner warrt dorbi dat Opstellen vun cheemsch Gliekgewichten bruukt, as to’n Bispeel bi’t Bestimmen vun Tosamensetten vun Mischen, vun osmootsche Drück, vun’n Dampdruck usw. Ok de Nernst-Glieken, mit de elektromotoorsche Kräft bi de Elektrolyys oder bi en Brennstoffzell utrekent warrn künnt, hett ehr Grundlaag in thermodynaamsche Beschrieven. So hett de Thermodynamik ok grote Bedüden bi’t Verstahn un Planen vun Vörgäng in Chemieanlagen, Warmskraftmaschienen un in de Heizungs- un Klimatechnik.
Ünnerscheedt warrt dorbi twüschen intensive Tostandsgrötten (t. B. Temperatur T, Druck p oder cheemsch Potential μ) un extensive Tostandsgrötten (t. B. Binnere Energie U, Entropie S, Volumen V oder Deelkentall N). De Arbeit W un de Warms Q gellt nich as Tostandsgrötten, vun wegen dat se nich vun’n Tostand vun en thermodynaamsch System to en vörgeven Tietpunkt afhangt, man vun de helen Historie.
Historie
Dat weer de franzöösche Physiker Nicolas Léonard Sadi Carnot, de 1824 de Warmsmengde vun en Dampmaschien ünnersöcht hett. Dorbi hett he faststellt, dat hitten Waterdamp en küller’t Waterreservoir opwarmt un dorbi mechaansche Arbeit leist. Carnot weer vermoodt, dat bi dissen Vörgang keen Warms verloren geiht. He hett de Vörgäng in de Dampmaschien as en Kreisprozess beschreven, de in latere Johren vun Benoît Pierre Émile Clapeyron in mathemaatsche Form bröcht worrn is (Carnotsch Kreisprozess).
In’t Johr 1841 hett de düütsche Dokter Julius Robert Mayer de Thees opstellt, dat Energie in en slaten System en kunstante Grött wesen müss. Energie kann nicht verloren gahn, se kann blots vun een in en annere Form ümwannelt warrn. Disse Ümstand ist vundaag ok as Satz vun’t Energiewohren bekannt. Mayer hett Bereken anstellt to’t Ümwanneln vun Warms in mechaansche Energie. He geev an, woveel Energie bruukt warrt, üm 1 Gramm Water üm 1 C warmer to maken un hett utrekent dat disse Energiemengde jüst so veel mechaansche Energie is, üm 1 Gramm Materie 367 Meter hooch to böhren (in Wohrheit sünd dat 426 Meter). Disse Bereken weer de Grundlaag för den Eersten Hööftsatz vun de Thermodynamik. James Prescott Joule hett 1844 dat mechaansche Warmsequivalent noch nauer berekent.
De düütsch-Swiezer Chemiker Hermann Heinrich Hess hett 1840 en Afhanneln ünner den Titel „Thermochemische Untersuchungen “publizeert, de op den Satz vun’t Energiewohren bi Molekülen oder Atomen vun wegen de cheemschen Reakschoonswarms baseert.
Wiel Carnot noch glöven de, dat de Warmsmengde bi en Dampmaschien vullstännig wohrt blifft, hett Mayer dat Vermögen vun’t Ümwanneln vun de Energieformen in’nanner annahmen. De düütsche Physiker Rudolf Clausius hett de Ideen vun de beiden 1854 mitenanner verknütt. He hett wiest, dat bi’t Bedrieven vun en Dampmaschien jümmer Warms vun en warmer’t Reservoir na en küller’t ströömt un de Grundthees vun Carnot richtig weer. Man, de Warmsmengde blifft nicht kunstant, as Carnot dat annahmen hett, man se warrt to’n Deel in mechaansche Energie ümwannelt. Clausius stell fast, dat de Warmsenergie vun en Dampmaschien jümmer blots to’n Deel in mechaansche Energie ümwannelt warrn kann. De annere Deel warrt an de Ümwelt afgeven. De Wirkungsgrad vun en Maschien seggt, woans de Proportschoon vun’t Ümwanneln vun mechaansche Energie in Warms is. De Kennis vun Clausius hett den Tweeten Hööftsatz vun de Thermodynamik billt: „Dat gifft keen Maschien, de perioodschen arbeit, de nix anners deit, as Warms in mechaansche Arbeit ümtowanneln.“
Warms, de nicht för de mechaansche Arbeit nütt warrn kann, warrt na buten afegven. Disse Warmsmengde, de nicht bruukt warrn kann, hett Clausius mit de tohören Temperatur to en ne’e Funkschoon verknütt, neemlich de Entropie. All natürlichen Vörgäng to’n Ümwanneln vun Energie hebbt en Entropieandeel, de nich torüchwunnen warnn kann, d. h. bi den de nich bruukte Warmsenergie an de Ümgeven verloren geiht. Entropie bedüüt en „na binnen kehrte, also nich mehr wannelbore, bruukbore Energie“. Later hett Ludwig Boltzmann goot vörstellbor de Entropie as en Maat för de Unorden vun de Bewegen in en System opfaat. Blots in en afslaten System un bi reversible (d. h. torüchwannelbore) Tostandsännern blifft de Entropiedifferenz twüschen den Tostand to Anfang un an’t Enn gliek Null.
In’t Johr 1862 hett de franzöösche Chemiker Marcelin Berthelot de Warms, de sik bi en cheemsche Reakschoon entwickelt, as Driefkraft för de Reakschoon annahmen. Hermann Helmholtz hett de elektrische Energie vun Batterien mit de cheemschen Energie un mit de Warmsenergie verknütt. In sien Afhanneln „Ueber die Erhaltung der Kraft“ hett he unafhangig vun Mayer den Satz vun’t Energiewohren entwickelt.
In de lateren Johren hett sik Helmholtz mit energeetsche Fragen bi cheemsche Reakschonen befaat. He geev Berthelot recht, dat bi vele cheemsche Reakschonen Warms freesett warrt, man dat gifft ok Reakschonen, de Küll tüügt. Helmholtz hett in sien Publikatschoon Die Thermodynamik chemischer Vorgänge de Energie bi Stoffümwannelniondeelt in en fre’e un en bunnen Energie. De binnere Energie un de Fre’e Energie hett he mit dat Produkt ut Entropie un Temperatur verknütt. Na Helmholtz sünd Stoffümwanneln blots mööglich, wenn de Fre’e Energie weniger warrt. Ok de US-amerikaansche Physikochemiker Josiah Willard Gibbs kemm meist to glieken Tiet twüschen 1875 un 1878 op den glieken Sluss.
De Betog twüschen Enthalpiedifferenz minus dat Produkt ut Entropiedifferenz un Temperatur warrt as Differenz vun de fre’en Enthalpie betekent. To Ehren vun de beiden Wetenschopplers warrt disse Betog ok Gibbs-Helmholtz-Glieken nöömt. Dormit kann de Chemiker wat över’t stoffliche Ümsetten vun Molekülen seggen un de nödigen Temperaturen un Kunzentratschonen vun cheemsche Ümsetten utreken.
Blangen de klassischen Thermodynamik is de kineetsche Gastheorie entwickelt worrn. Gasen bestaht dorna ut Deelken, neemlich Atomen oder Molekülen, de sik twüschen de relativ roren Tohopenstöten free in’n leddigen ruum bewegt. Warrt de Temperatur höger maakt, bewegt sik de Deelken gauer un stööt fakener un duller tohopen, wodör se ok en grötteren Druck op de Fattwand utöven doot. Disse Theorie weer to’n Bispeel vertreden vun August Krönig (1822-1879), Rudolf Clausius, James Clerk Maxwell un Ludwig Boltzmann. Maxwell un Boltzmann hebbt de Wohrschienlichkeitsreken bruukt, üm thermodynaamsche Grötten op molekulare Grundlaag to beschrieben.
In’t Johr 1999 is vun de Physikers Elliott Lieb un Jakob Yngvason en axiomaatsche Systematik vörstellt worrn, bi de de Definitschoon vun de Entropie op dat Kunzept vun de adiabaatschen Reckborkeit baseert un op en streng mathemaatsche Grundlaag in Form vun 15 AXiomen steiht. De Temperatur ist hier blots noch en ut de Entropie afleidte Grött. Dat Kunzept vun de adiabaatschen Reckborkeit baseert op en axiomaatsche Begrünnen vun Constantin Carathéodory vun 1909. Man, as disse Theorie keen Utwirken op de Resultaten hett, is se in de Praxis nie bruukt worrn, un warrt ok in de Lehr blots utnahmswies behannelt.
Paul Schockemöhle
Paul Schockemöhle (* 22. März 1945 in Steenfeld, Neddersassen) is en ehmalger düütsch Springrieder un jetzt Ünnernehmer.
Wat he in‘ Sport schafft hett
Paul Schockemöhle is Anfang vun de 1980er Johren sien ölleren Bröer Alwin Schockemöhle as en vun de best Springrieder vun de Welt nahfolgt. He wurr 1981, 1983 un 1985, mit sien spoodriekst Peerd Deister, dreemal nahnanner Europameester. Dat hett sonst noch nümms schafft. Ok bi Olympisch Sömmerspelen un tallriek Pries vun de Natschonen kunn he Siege fiern un Medaillen winnen.
Thermodynamik
De Hööftsätz vun de Thermodynamik
0. Hööftsatz: Wenn twee Systemen elk mit en drütt System in’t thermodynaamsch Gliekgewicht staht, staht se ok ünner’nanner in’t Gliekgewicht.
Paul Schockemöhle
Schockemöhle as Ünnernehmer
All 1966, lang Tiet bevör he as Springrieder Spood harr, fung Schockemöhle an, sien Logistikünnernehmen uptobauen, dat bit hüüd to de spoodriekst privat  Speditschoonsünnernehmen in Düütschland tellt.
Thermodynamik
De Hööftsätz vun de Thermodynamik
1. Hööftsatz: Energie kann nich tüügt un ok nich tonichten maakt, man blots vun een Form in en annere ümwannelt warrn.
Paul Schockemöhle
Schockemöhle as Ünnernehmer
1989 grünn he, gemeensam mit den dormaligen Managaer vun Boris Becker, Ion Ţiriac, en anner spoodriek Ünnernehmen: de Firma PST-Marketing to de Vermarktung vun internatschonal un natschonal Sportveranstaltungen.
Thermodynamik
De Hööftsätz vun de Thermodynamik
2. Hööftsatz: Thermische Energie kann nich in jeed Maat in annere Energieorden ümwannelt warrn.
Paul Schockemöhle
Schockemöhle as Ünnernehmer
Tosommen mit Ullrich Kasselmann veranstalt he de Performance Sale International Auktionen (P.S.I.-Auktionen); Veranstaltungen, up de hoochtalenteert jung Peer verstiegert wurrn.
Thermodynamik
De „nullte“ Hööftsatz
duum|hochkant=2|Anwennen vun’n nullten Hööftsatz bi’t Meten vun de Temperatur Wenn sik en System A mit en System B in’t thermisch Gliekgewicht befinnt, un System B ok in’t Gliekgewicht is mit en System C, denn sünd ok de Systemen A un C ünnerenanner in’t Gliekgewicht.
Paul Schockemöhle
Spood as Tüchter
Up sien Gestüt in Mühlen hett he wiedere spoodriek Springpeer formt, de Olympisch Medaillen un up internatschonal Wettstrieden mit Rieders as den Iren Eddie Macken, Otto Becker, Franke Sloothaak, Dirk Hafemeister un Olympiasieger Ludger Beerbaum Spood harrn. So stammen to’n Bispeel de Olympiasieger Orchidee, The Freak un Walzerkönig ut sien Stall.
Mit Gestüt Lewitz hett Paul Schockemöhle en vun de gröttst Zentren vun de Peertucht schafft. Up ca. 3000 Hektar wurrd all tosommen ca. 3000 Peer hollen, jedes Johr kommt etwa 500 Fohlen up de Welt. Dorbi wurrd ünner annern de umstreeden Methode vun den Embryotransfer insett.
Thermodynamik
De „nullte“ Hööftsatz
Anners utdrückt is dat Gliekgewicht transitiv: Dat gifft Verlööf, en ne’e Tostandsgrött intoföhren, neemlich de empirische Temperatur θ, so dat twee Systemen nipp un nau denn de glieke Temperatur hebbt, wenn se in en thermisch Gliekgewicht staht. Dit Gesett is eerst formuleert worrn, as dat de dree annern al geev. Man, as dat en wichtige Grundlaag dorstellt, is dat later as „nullten“ Hööftsatz betekent worrn. Dat verkloort, worüm en Thermometer, dat mit en Objekt in Kuntakt steiht, den sien Temperatur meten kann.
Paul Schockemöhle
Totilas
Enn‘ 2010 sörg Schockemöhle för Slagzeilen, a he de ünner Edward Gal so spoodrieken Hingst Totilas för en schätzten Verkoopspries van 10 bit 15 Million Euro köfft hett.
Gălășești
Gălășești betekent
Paul Schockemöhle
Kritik
In de Kritik keem Schockemöhle 1990, wiel he dör dat so nömmt Barren sien Peer to höhgere un wieder Sprünge över de Hinnernisse andreev. Dat bi Springpeer all immer praktizeert Barren wurr nah en an‘ 11. Juli 1990 in de Sendung „Stern TV“ utstrahlten Bericht allgemeen ächt un tomindst offiziell ut de Trainingsplääns vun de düütsch Rieders streeken. Man hett aber nahderhen noch faststellt, dat in den Stall vun Paul Schockemöhle wiederhenn Peer barrt wurrn sünd.
Siet Midden vun de 1990er Johren hebbt Finanzbehörden wegen Stüernachtertrecken tegen Schockemöhle ermittelt. 1996 wurr he wegen Stüernachtertrecken to elf Maand Gefängnis up Bewährung veroordeelt un muss 22,6 Million Mark Stüern nahbetahlen.
Joseph II. (HRR)
Joseph II., an un for sik Joseph Benedikt August Johann Anton Michael Adam (* 13. März 1741 in Wien; † 20. Februar 1790 ok dor), weer en Först ut dat Huus Habsborg-Lothringen. He is Erzhartog in Öösterriek ween un 1764 röömsch-düütschen König wurrn. Vun 1765 bit 1795 is he as Nafolger vun sien Vadder Franz I. Stephan ok Kaiser vun dat Hillge Röömsche Riek ween, vun 1780 af an, as siene Mudder Maria Theresia sturven weer, ok König vun Böhmen, Kroatien un Ungarn. Na sien Dood is em sien Broder Leopold II. up den Throon folgt.
Ollern
De latere Kaiser Joseph II. weer dat veerte Kind, man de eerste Söhn vun Maria Theresia un ehren Mann, Franz I. Stephan, de later Kaiser weern scholl. He is noch an'n sülvigen Avend döfft wurrn.
Heirat un Kinner
Joseph hett an'n 6. Oktober 1760 in Wien de Prinzess Isabella vun Bourbon-Parma (1741–1763) freet. Se weer Hartog Philipp vun Parma, Piacenza, Guastalla un den siene Fro Louise Elisabeth vun Frankriek ehre Dochter. De beiden hefft twee Kinner harrt, de man fröh sturven sünd:
An'n 23. Januar 1765 hett he in Wien-Schönbrunn siene Cousine in'n tweeten Graad freet, dat weer Maria Josepha vun Bayern (1739-1767). Se weer de Dochter vun Kaiser Karl VII. un den siene Fro, de Erzhartogsche Maria Amalia vun Öösterriek. Joseph hett sik um düsse Eh' nich sunnerlich scheert, un so hefft se keen Kinner mit'nanner harrt.