cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zahn
Zahn is de Familiennaam von
,, , , ,.
Kiek ok bi: Zan.
Assibilatschoon
Vun Assibilatschoon warrt snackt, wenn dör Luudwannel en Luud (vör allen bi /m/, /k/, un /t/ passeert dat) sik to den Zischluud /s/ wannelt.
Bispelen:
En Spezialfall vun Assibilatschoon is de Zetazismus, bi den sik /k/ oder /t/ op dat /i/ folgt na /s/ wannelt. Dat /'i/ kann dorbi wegfallen, dat Woort Assibilatschoon is dor sülms en Bispeel för.
To’n Bispeel hett sik de Naam Zeben ut kivinan billt.
Vekter (Biologie)
As Vekter (lat. vector „een, de driggt, tücht oder transporteert“) warrt in de Biologie en Deer betekent, dat Krankmakers överdrägen deit. In de Medizin is dat allgemener de Överdräger vun en Infekschoonskrankheit.
De Vekter transporteert en Krankmaker vun den Hööft- oder Reservoirweert op en annern Organismus ahn dorbi sülvst krank to warrn. Dat warrt as indirekten, horizontalen Infekschoonsweg betekent. In de Gentechnik hett de Begreep en annere Bedüden. In’n Tosamenhang mit Infekschonen warrt generell twee Oorden vun’t Överdrägen vun Krankheiten ünnerscheedt:
Bioloogsch Överdrägen
Hierbi warrt en Krankmaker vun en sünnern Vekter – dat künnt t. B. bloodsugen Insekten wesen – bi’t Opnehmen vun Nehrmiddel (t. B. dat Blood) vun den infizeerten Hööftweert opnahmen un överleeft binnen den Vekterorganismus in’n aktiven Tostand. Dorbi kann sik de Krankmaker ünner Ümstännen ok noch vermehren un/oder verännern un infizeert, wenn de Vekter dat nächste mol wedder Nohren to sik nimmt, dat nächste noch nich infizeerte Opper. In’n Grundsatz gellt för dissen Weg för’t Överdrägen, dat de Vekter blots sien sünnern Krankmaker överdrägen kann. De Vekter warrt dorbi as Twüschenweert betekent.
Mechaansch Överdrägen
Bi de annere Oort hett de Vekter blots vun buten Kontakt mit een oder mehrere Krankmakers un överdriggt disse(n) över Kontaktinfekschoon (oder ok Smerinfekschoon) op en anneern Organismus. De Vekter deent in dissen Fall as Transportweert. Bispelen dorför sünd ünner annern de Huusfleeg, de Brummer un de Kackerlaak. Över dissen Weg kann de Weert all mögliche Krankmakers överdrägen. De Transport vun den Krankmaker över längere Tiet is dorbi aver blots bi Krankmakers möglich, de nich ketelhorig op Luft reageert.
Toborg
Toborg is de Familiennaam von
Adolf Wiklund (Biathlet)
duum|Wiklund üm un bi 1960 Adolf Jakob Wiklund (* 19. Dezember 1921 in Rossön, Kommun Strömsund, Jämtlands län; † 21. September 1970 in Frösön, Östersund, Jämtlands län) weer en sweedsch Biathlet.
Wiklund fung sien Loopbahn 1948 in’n Skilangloop an, nahdem he tovör as Floogtechniker up en Militärfloogplatz arbeit harr. He wurr bi de eerst Weltmeesterschap 1958 in’n Biathlon in Saalfelden Sieger över 20 km un dormit eerst Biathlon-Weltmeester. Todem wunn he Gold mit de noch inoffiziell utdragen Staffel. Een Johr later wunn he in Courmayeur mit de immer noch inoffiziellen Staffel de Sülverrmedaille achter de Mannschap vun de Sowjetunion un keem in’n Eenzel över 20 km up den 9. Platz.
Bi de Olympisch Winterspelen 1960 in Squaw Valley keem he up den 19. Platz. In dat dorupfolgen Johr hett he sien Loopbahn afsloten.
Wiklund, de in Frösön leven dee, weer aber ok sonst sportlich aktiv. He weer ok en goot Footballspeler, as ok goot Gelände- un Hinnernislöper.
Wilhelm Zahn
Wilhelm Zahn is de Naam von
* Wilhelm Zahn (1800–1871), düütschen Maler, Architekt un Ornamentforscher,
United Black Association for Development
De United Black Association for Development (UBAD) weer en Organisatschoon un polietsche Partei in Brietsch-Honduras/Belize, de von 1969 bet 1974 bestahn hett. De Partei hett to de Black-Power-Bewegung höört.
Historie
Von 1965 bet 1968 hett Evan X Hyde op dat Dartmouth College in Hanover (USA) studeert is dor mit de Börgerrechtsbewegung un Black Power in Kuntakt kamen, de sik för de Rechten von de Swarten insett hebbt. Nadem he na Brietsch-Honduras trügg weer, hett he sik ok in sien Heimaatland för düsse Ideen insett. He hett Vörlesungen in dat Extra-Mural Department von de University of the West Indies in Belize-Stadt hollen. Na en Vörlesung in dat Bliss Institute in’n September 1968 över Black History hebbt sik Lüüd in de United Black Culture Association tohoopfunnen, de sik dor över uttuuscht hebbt. Dat hett dorto föhrt, dat düsse Lüüd an’n 9. Februar 1969 de United Black Association for Development grünnt hebbt. De eerste Präsident weer Lionel Clarke, Hyde weer Sekretär von de Organisatschoon. UBAD hett en Bäckeree bedreven, de UBAFU nöömt worrn is (in de Garifuna-Spraak dat Woord för Macht). De Bäckeree weer Deel von en Programm, bi dat Schoolkinner in Belize-Stadt en Fröhstück praatstellt worrn is.
Blangen de UBAD hett sik 1969 ok dat Peoples Action Committee (PAC) billt, bi dat Assad Shoman un Said Musa de Anföhrers weren. Wieldes sik de UBAD mehr op Kultur un Bildung hollen dee, weer dat PAC starker in de Politik ünnerwegens.
Lakota
De Lakota (oder Lakhota, Lak’ota  – Eegenbeteknung för  „Verbündete“), ok Teton,  sünd noordamerikaansch Indianer un en Volk ut de Sioux-Spraakfamilie. Se sünd eng verwandt mit de Dakota un Nakota. Tosommen sünd disse dree Gruppen ok as Sioux bekannt. To'n Midden vun dat 19. Johrhunnert leven se up en Rebeet vun de Little Missouri River in’n Noordwesten bit to’n Missouri River in’ Noordoosten un to’n Platte River in’n Süüden. Dormit hett dat wiete Rebeeden vun de hüdige US-Bundsstaaten South Dakota, North Dakota un Nebraska umfaat. Zentrum weern de Black Hills in South Dakota. Se wurrd vun de Lakota as Seet vun de Wakan, so nömmt se hör Geister, un dormit as hillig ansehn.
United Black Association for Development
Historie
In’n August 1969 hett de UBAD anfungen, dat Bladd Amandala (von amandla, dat Nguni-Woord för Macht) ruttobringen.
Lakota
Stammen vun de Lakota
To’n Anfang hebbt sück de Lakota blots in dree Stammen ünnerdeelt, den Oglala, Brulé un Saone, worbi de Oglala den westlichen Deel vun dat Lakota-Rebeet bewahnen deen, de Brulé den ööstlichen un de Saone den nöördlichen. Later henn hebbt sück de Saone wieder upspalt in Blackfeet (ok Sioux Blackfoot), Hunkpapa, Minneconjou, Sans Arc un Two Kettles, so dat de Lakota hüdtodag ut söben Stammen bild wurrdn. Elk een vun disse nomadschen Stammen ünnerdeel sück in Gruppen (engelsch:Bands), de free ümhertrucken. De Grenzen tüschen de söben Stammen weern aber nich fast, sonnern hebbt sück överlappt. De verscheeden Gruppen - ok Gruppen vun verscheeden Lakota-Stammen - dropen sück regelmatig to de gemeensam Jagd oder för Zeremonien.
United Black Association for Development
Historie
In’n Oktober 1969 hebbt sik UBAD un PAC tohoopdaan un sik Revolitical Action Movement (RAM) nöömt. Dat PAC harr sien egen Bladd, dat FIRE heten dee. Amandala un FIRE hebbt sik tohoopdaan un dat Bladd hett Amandala with FIRE heten.
Lakota
Kultur un Levenswies
Dat Leben in de Groot Evenen, de sück vun Saskatchewan in’ Noorden bit nah Texas in’ Süüden utdehnen dehn, weer hart. Dat gifft dor kien nennenswert Bargketten un so weer man de Naturgewalten meest schutzlos utlefert. In’ Winter könnt de arktisch Storms ahn jeden Wedderstand över dat Land fegen un Temperaturen vun över 30 Grad minus sünd kien Seltenheit. In de Sömmermaandten wurrd dat Rebeet regelmatig vun en grooten Hitt heimsöcht. Dorto kommt Sandstorms, swoor Gewitter un Tornados.
United Black Association for Development
Historie
Evan X Hyde weer Präsident von dat RAM, Viez-Präsident weer Assad Shoman, Schatzmeester Ismael Shabazz un Vörsitter (Chairman) Albert Faber. Dat eerste RAM-Drepen weer an’n 22. Oktober 1969.
Lakota
Kultur un Levenswies
thumb|left|Amerikanischer Bison
United Black Association for Development
Historie
Al in’n Januar 1970 sünd PAC un UBAD wedder uteneen un ok Amandala hett dat with FIRE wedder ut’n Naam streken.
Lakota
Kultur un Levenswies
De Lakota weern typisch Vertreder vun de Plains-Kultur. To'n Anfang vun dat 19. Johrhunnert leven se in kreisförmig Lagers ut Tipis, de ven Büffelhuut bedeckt weern. Se hebbt en Nomadenleven föhrt un transporteert all wat se harrn up vun Peer trucken Travois, wenn sie hör Lager verleggt hemm. Hör Levensünnerholt weer vullstännig vun de Bisonjagd afhängig. Dat Fleesch, de Innereien un dat Knakenmark vun de Deerten deen to Eeten un de Huut hebbt för Kleedasch, Schohwark un to dat Afdecken vun de Tipis bruukt. De Sehnen, de nicht kört tu kriegen weern, hett man to'd Neihen un för Bögens bruukt. Sülvst de Bisonmeess wurr in drögen Tostand in de boomlos Evenen as Brennmaterial bruukt. Bisonhöörns wurrn as Koppsmuck dragen. De Mannslüüd harrn in' Sömmer en leddern Lendenschuz un Mokassins an un in' Winter Ledderhemd, Leggings un Fellmantels. De Fruenslüüd drogen en loos Fellkleed. Büffelkalver hebbt de Kleedasch för de Kinner lefert. Dat Bearbeiten vun de Büffelhuut un de Herstellung vun Kleedasch un Tipis weer meest Fruenslüüdarbeit. Een Fru alleen kunn aber kien Tipi neihn. Se hett denn anner Fruenslüüd vun de Stamm to'd Teedrinken inladen. Wenn de anner Fruenslüüd disse Inladung annemmen deehn, mussen se automatisch ok mithelpen, dat Tipi to neihn.
United Black Association for Development
Historie
In’n Februar 1970 hebbt Hyde un Shabazz in Amandala en Artikel mit’n Naam Games Old People Play hatt, in den se de Justiz von Brietsch-Honduras angriepen deen. Dor sünd se an’n 5. März för fastnahmen worrn. Se sünd as Opröhrers anklaagt, aver an’n 7. Juli 1970 freespraken worrn.
Lakota
Mythologie
Besünners dat Rebeet um de Black Hills speel för de Mythologie vun de Lakota en bedüüdend Rull. So sall rund um de Högels en Rennen stattfunnen hemmn, dat tüschen Vagels (Twee-Beener, weker de Minschen repräsenteeren) und Deerten (Veer-Beener) utdragen wurr. De Vagels wunnen un so entstunn en natüürlich Ordnung, in de de Minschen över de Deerten domineerten un de Bison und anner Wild dood maken drüffen, um se to eeten. De Wind Cave in de Black Hills sall de Geburtsstääh vun de Minschen west wesen.
United Black Association for Development
Historie
In’n Loop von dat Johr 1970 is de UBAD von dat kulturelle Flach jümmer mehr na dat polietsche övergahn un an’n 15. Juli 1970 hett sik de UBAD bi en Drepen in de Liberty Hall (bedreven von de UNIA) to en polietsche Partei verkloort.
Lakota
De Hillig Piep
thumb|Skizzen vun indiaansch Piepen De „Hillig Piep“ (Lakota: Chanunpa Wakan) wurrd ok hüdtodag noch bi hillig Zeremonien insett. Se wurrd volkstümlich ok Fredenspiep nömmt. De Lakota vertellen, dat se de Zeremonienpiep vun en muie Geistwesen namens Whope (Witt Büffelkalvfru) kregen hebbt. De Piep wurrd immer vun en besünners Liddmaat upbewahrt.
United Black Association for Development
Historie
Bi en Parteidrepen in de Liberty Hall an’n 12. August 1970 is Hyde as Präsident wählt worrn, Galento X Neal as Viez-Präsident, Charles X Stamp as Vörsitter, Lillette Barkley as Generaalsekretär un Ismael Shabazz as Schatzmeester. In’n November 1970 hett Hyde dat Amt as Präsident opgeven un Galento X Neal is Präsident worrn. Bi’n Parteidag an’n 28. Februar 1971 is Hyde wedder Präsident worrn, Neal Viez-Präsident, Shabazz Schatzmeester, Wilton Meighan Generaalsekretär un Rufus X Schatzmeester.
Lakota
De Hillig Piep
De söben Riten vun de Hillig Piep sünd en wesentlich Bestanddeel vun dat Ritualleven bi de Lakota. Nah en Legend is dat de Minschen dör de Witt Büffelkalvfru updragen wurrn:
United Black Association for Development
Historie
Bi de Wahl to’n Stadraad von Belize-Stadt an’n 8. Dezember 1971 is de UBAD tohoop mit de National Independence Party (NIP) as Coalition 9 antreden. Von de negen Kannedaten kunn sik aver nüms dörsetten un de People’s United Party (PUP) hett all negen Seten wunnen.
Lakota
De Hillig Piep
thumb|300px|En Sioux-Grupp vun [[Charles Deas]]
United Black Association for Development
Historie
In dat Johr 1972 sünd de Aktivitäten von de UBAD wat minner worrn. An’n 1. Juni hett de Partei aver en Demonstratschoon organiseert, bi de Steen op de Baadschop von Guatemala smeten worrn sünd. Ok Regerungsgebüüd un Geschäften an de Albert un Regent Street in Belize-Stadt sünd angrepen worrn. Düsse Demo hett dorto föhrt, dat 15 Lüüd fastnahmen worrn sünd, mank jem Norman Fairweather.
Lakota
Historie
De Dakota-Sioux, de in de 17. Johrhunnert in dat Rebeet westlich vun de Groot Seen levten, wurrn vun de Algonkin, vör allen vun de Anishinabe nah Westen verdreben. Dor hebbt se sück upspalt. Während en Deel in dat Rebeet vun de hüdige Bundsstaat Minnesota bleev un Ackerbu bedreev, sünd de anner nah Westen un Süüden trucken. Hör Dialekt hett sück in de Loop vun de Johren ännert, so dat se sück nu Lakota un Nakota statt Dakota nömmen.
United Black Association for Development
Historie
Bi de Parlamentswahl in Belize an’n 30. Oktober 1974 is de UBAD antreden un Hyde weer Kannedaat in’n Wahlkreis Collet. He hett blots 4,1 % von de Stimmen haalt. Annere Kannedaten hett dat nich geven.
Lakota
Historie
De Lakota weern inst en lütt, swach Stamm, bit se binah tietgliek dör de Franzosen in’n Noorden to Gewehren un dör hör süüdlich Nahbers to Peer gelangt sünd. Dormit kunn se bedüüdend beter Bisons jagen. Nah un nah stegen de Lakota to en vun de starkste Indianernatschonen up un hebbt hör Stammesrebeet up Kösten vun hör Nahbers immer wieder utdehnt. Üm 1765 hebbt se de Black Hills erobert, de to hör hillig Bargen wurrn.
Kontakt to de Witten
1805 slooten de Lakota den eersten Verdrag mit de US-Regeeren af, in de se de USA hör Sülvstännigkeit garanteert hemm. Midden vun dat 19. Johrhunnert nehm de Stroom vun nee Siedlers in dat Land vun de Lakota immer mehr to. Dat keem to Konflikten un Verlusten vun Minschenleven up beid Sieden.
United Black Association for Development
Historie
Na de verloren Wahl hett de Partei en Statement rutgeven, in dat se seggt hebbt, dat de Politik von de UBAD op de Politik von de PUP-Regeren jüstso as op de von de UDP inwarkt harr. Dat fröhere UBAD-Maat Assad Shoman weer nu Minister för de PUP, wieldes UBAD-Sympathisanten so as Philip Goldson, Paul Guerrero, Said Musa un Teodocio Ochoa in dat Repräsentantenhuus oder in’n Senaat sitten deen. Dormit harr, so meen Hyde, UBAD doch veel reckt, ok wenn de Partei sülvs keen Mandaten harr. To’n 1. November 1974 hett sik de Partei denn oplööst. Nableven is aver dat Bladd Amandala, dat as Daagbladd bet in de Nutied rutgeven warrt.
Lakota
Kontakt to de Witten
1851 dropen sück mehr as 10.000 Lakota, Yankton, Arapaho, Cheyenne, Ööstlich Shoshone, Absarokee, Assiniboine, Arikara, Mandan un Hidatsa mit Regeerensvertreder vun de USA an de Horse Creek dicht bi Fort Laramie. Nah twee Week weer de Verdrag tüschen de Lakota un de USA in Kraft. De USA hebbt dat Territorium vun de Lakota ahn Landaftreden bestätigt un sück verplicht, de Lakota jeds Johr Geld to betallen. Up de anner Siet hebbt Vertreders vun verscheeden Lakota-Gruppen de USA erlaubt, Straaten un Militärposten up hör Land to errichten, to’n Bispeel för de Oregon Trail. Liekers geev dat dornah immer wedder Striedereen tüschen de Lakota un de Witten. De Siedlers brochen Krankheiten mit un hebbt de Bisons verdreben.
Stockleben
Stockleben is de Familiennaam von
Lakota
Kontakt to de Witten
1854 keem dat to’n eersten gröteren Konflikt, as 30 Suldaten to Dood keemen, nah en Striederee üm en Koh vun en Witten. Dornah hebbt Lakota-Krieger immer weer witt Siedler up den Oregon-Trail angrepen En Johr later wurr noch en Militärposten an de Missouri (Fort Pierre) dör General William S. Harney erricht. An’ 3. September hett he dat Brulé-Dörp vun Little Thunder angreepen. 86 Brulé keemen dorbi to Dood un 70 wurrn fangen nommen.
1856 dropen sück de Vertreder vun all Lakota-, Yankton- un Yanktonai-Gruppen bi Fort Pierre mit General Harney. De Hööftling vun de Minneconjou, One Horn, hett denn den Krieger utlefert, de de Koh dood makt harr.
Stockleben
.
Lakota
Kontakt to de Witten
thumb|Lakota-Hööftling Red Cloud, 1822–1909
Fredensverdrag vun Fort Laramie, 1868
Bi’t Torüchslahn vun de Sioux-Upstand 1862 in Minnesota wurrn ok de Lakota un de mit ehr befrüendeten Stammen, so as to’n Bispeel de Yanktonai, Santee, Cheyenne un Arapaho mit rintrucken. Af 1864 mehrten sück de Överfälle vun de Lakota as ok vun de verbünd Arapaho un Cheyenne up witt Siedler. Besünners de Oglala ünner Red Cloud deen sück dorbi hervör. De andüernd Överfälle hebbt letztlich to en Kapitulatschoon vun de USA in de Fredensverdrag vun Fort Laramie in dat Johr 1868 föhrt. De USA hebbt den Lakota en groot Rebeet tüschen dem Missouri un de Platte River tospraken. Dat Rebeet wurr as Große Sioux Reservation bekannt. De USA hebbt sämtlich Militärstatschonen in dit Rebeet bedingungslos upgeeven un kunnen as eenzigst de Erlaubnis ruthollen, de Northern Pacific Railroad ok up Lakota-Rebeet to bauen. Dorför wurr de Lakota jährlich Geld för de nächst dartig Johr toseggt. Dorto hebbt se en Agentur bi de Missouri River inricht. Later henn sünd noch mehr Agenturen dorto kommen.
De letzte Krieg
1873 weer de Bau vun de Northern Pacific Railroad fardig stellt. 1874 funn Colonel George A. Custer Gold in de Black Hills. Nahdem de US-Regeeren 1875 ahn Spood versöcht harr, de Black Hills vun de Lakota uptokopen, hett se befahlen, de Lakota in Indianerreservatschonen ümtosiedeln. In en groot anleggt Kampagne grepen US-Truppen ünner Colonel John Gibbon, General Alfred Terry und General George Crook de Lakota vun verscheeden Richtungen an. Dat keem denn to eenig heftig Gefechte. George A. Custer föhr en Deel vun Terrys Strietkräfte. De Slacht, de he un sien Lüüd sück mit de Lakota leefert hebbt un in de Custer un sien 215-Mann Regiment samt un sonners to Dood keemen, is wohl dat bekannste Gefecht tüschen US-Truppen un Indianer. De gung as Slacht an'n Little Bighorn River in de Historie in. To disse Tiet weern aber all völ Lakota in Reservatschonen.
thumb|Sitting Bull De Slacht am Little Bighorn River weer dat letzte Mal dat de free Lakota upsternaatsch weern. Nahdem man de Bisons mit Fliet nah un nah dood makt harr, harrn de Lakota kien Levensgrundlaag mehr. De leedend Hööftlinge vun de Verteedigungskamp sünd 1877 nah de Slacht nah Kanada flücht, so as Sitting Bull, oder hebbt nah mühsam Rückzugsgefechten upgrund vun Hunger kapituleert, so as Crazy Horse. An’ 5. September wurr Hööftling Crazy Horse in’t Camp Robinson umbrocht. Dormit weer de Wedderstand vun de Lakota endgültig braken. Sämtlich Lakota weern nu in Reservatschonen oder in Kanada.
Enn’n vun de 1880er Johren slooten sück völ Lakota de Geisterdanz-Bewegung an. Disse Bewegung hett vörherseggt, dat de Indianer weer starker wurrn sulln. De Witten hett dat bannig nervös makt, ofschoons de Bewegung immer blots friedlich Zeremonien makt hett. An’ 29. Dezember 1890 hett de US-Armee dicht bi Wounded Knee en Massaker an de Geisterdanzer anricht, de sück all ergeven un nu ok kien Wappen mehr harrn. Mehr as 300 Lakota keemen to Dood. Dat Massaker bi Wounded Knee beend denn ok de letzte Hopnungen vun de Lakota.
Dat Leven in Reservatschonen
De Lakota hebbt fiev Reservatschonen towiest kregen, de blots en Bröökdeel vun hör ehmalget Land umfaten deen (in Klammern de Inwahnertallen ut de Volkszählung 2000):
Unafhängigkeitserklärung
thumb|Republik Lakota
En Grupp mit de Naam Lakota Freedom Delegation ünner hör Anföhrer Russell Means hett an’ 20. Dezember 2007 in Washington de Unafhängigkeit vun de Lakota tegenöver de USA erklärt. In en an dat Butenministerium vun de USA övergeven Noot hebbt se all 33 Verdrääg, de se in de Loop vun de Johren mit de USA slooten harrn, opkündigt, wiel de vun de Kolonisten bit hüüd nich inhollen wurrn sünd. Eenig Verdrääd sünd all över 150 Johr old. Russell Means hett bi de Botschaften vun Bolivien, Venezuela, Chile un Süüdafrika üm internatschonale diplomatische Anerkennung vun Republik Lakota wurben. De Republik Lakota würd Deelen vun de US-Bundsstaaten Nebraska, Süüddakota, Noorddakota, Montana un Wyoming umfaaten. Noch is de Naam vun de Hööftstadt nicht bekannt, de Sitt vun de Separatisten is, de Adress nah to oordeelen in Porcupine, en Oort, de in de Pine-Ridge-Reservation in Süüd Dakota liggt. Of dat aber anerkannt wurrd, dröfft betwiefelt wurrn. Means hett kien politisch Amt un hett ok bi de Wahl vun den Oglala-Sioux-Präsidenten verloren. Also seggt man, dat he gar kien Legitimatschoon hett. De USA hett up de Unafhängigkeitserklärung nich reageert un ok de Indianer hollen sück deelwies bannig torüch, ofschoonst se sück vun de USA mehr Hülp bi Straafverfolgung, Gesundheitsvörsorge un anner Verplichtungen ut Verdrääg wünscht harrn.
Salzwedel
Salzwedel betekent
Dat is ok de hoochdüütsche Naam von
Salzwedel is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Saltzwedel, Soltwedel.
Sainte-Foy
Sainte-Foy oder Ste-Foy betekent
De Sainte-Foy is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Sainte-Foi.
Ina Müller
duum|Ina Müller 2007 Ina Müller (* 25. Juli 1965 in Köhlen) is en düütsche Schrieversche un Moderatorin, de ok Kabarett un Musik maakt.
Müller is as veerte vun fief Döchter in ene Buernfamilie in Köhlen boren un opwussen. Se hett en Lehr as pharmazeutsch-technische Assistentin maakt un en Tiet in ene Aftheek op Sylt arbeidt. 1994 hett se mit Edda Schnittgard dat Kabarett-Duo Queen Bee grünnt. Blangen de Optreed mit Queen Bee hett se ok veel alleen maakt, vör allen ok plattdüütsche Saken. Ok för Hör mal ’n beten to bi’n NDR hett se Texten schreven un spraken.
Queen Bee hett sik in’n Dezember 2005 oplööst. Müller maakt nu siet Februar 2006 ehr tweet Soloprogramm Ina Müller liest und singt op Platt. Bi’n NDR maakt se Moderatorin bi Land und Liebe, bi Inas Norden, bi Inas Nacht, un bi Stadt, Land, Ina. In’n Harvst 2006 güng se mit ehre Band op Tour mit dat Programm Weiblich, ledig, 40. In’n Harvst 2008 güng se mit ehre Band op Tour mit dat Programm Liebe macht taub.
Müller hett 2001 den Nedderdüütschen Literaturpries vun de Stadt Kappeln un 2006 den Heinrich-Schmidt-Barrien-Pries för ehre plattdüütschen Arbeiden kregen. Mit de Grupp Queen Bee hett se 2000 den Minnener Stichling un 2001 den Düütschen Kleenkunstpries kregen. 2008 weer se in de Kategorie Künstlerin natschonal för den Echo nomineert und kreeg den Düütsch Feernsehpries in de Kategorie "Beste Moderatschoon Late Night" för ehre Show Inas Nacht (NDR). Ina Müller hett 2010 den Grimme-Pries för Inas Nacht kregen un ok den Friedestrom-Pries.
Huppert
Huppert betekent
Huppert is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hubbert, Hupperts, Huppertz.
Anna Carin Zidek
Anna Carin Zidek (* 1. April 1973 in Sveg als Anna Carin Helena Cecilia Olofsson) is en ehmalge sweedsch Biathletin.
Loopbahn
Anna Carin Zidek keem 2003 to’n Biathlon, nahdem se tovör as Langlöperin aktiv weer un to’n Bispeel mit de sweedsch Langloopstaffel bi de Junioren-Weltmeesterschapen 1993 Viezweltmeesterin wurrn weer. De ok ünner hör Ökelnaam „Aco“ (vun hör Gebortsnaam „Olofsson“ afleit) bekannt Sportlerin kunn sück gau in de Weltspitze fastsetten. So wunn se bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2005 in Hochfilzen Sülver in’n Massenstart achter Gro Marit Istad-Kristiansen un vör Olga Pyljowa. Bi den Weltcup vun Antholz keem se tovör mit en tweeten Platz in dat Eenzelrennen eerstmals up dat Podium. In’n Gesamtweltcup keem se insgesamt up den teihnten Platz.
De Saison 2006/07 leep ähnlich goot. In den Gesamt-Weltcup keem se up den darten Platz achter Andrea Henkel un Kati Wilhelm, wunn aber den Sprintweltcup vör Wilhelm un Henkel. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2007 in Antholz hett Zidek weer Sülver achter Magdalena Neuner in’n Sprint haalt, denn Bronze in de Verfolgung un sluutend de Goldmedaille mit de sweedsch Mixed-Staffel an de Siet vun Helena Jonsson, Björn Ferry un Carl Johan Bergman.
In de Saison 2007/08 keem se in de eenzelt Rennen nie up dat Podest, reck aber Platz 12 in den Gesamt-Weltcup. Dat leeg ok dormit an, dat se en Kind kreeg un dorum blots bit to de Biathlon-Weltmeesterschapen 2008 loopen is. Dorto noch mit en Gripp gesundheitlich anslahn, wunn se mit de Mixed-Staffel kien Medaille. In Sprint un Verfolgung kreem se nich ünner de best 20.
De Saison 2008/09 sloot se in’n Gesamt-Weltcup as Teihnte af un keem bi de letzte Statschoon noch mal up dat Podest. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2009 verpass se in dat Eenzelrennen en Medaille as Veerte man knapp, reck aber mit de sweedsch Mixed-Staffel en Sülvermedaille.
In hör letzt Biathlon-Saison keem se in den Gesamtweltcup noch Mal up den 8. Platz un in all Eenzeldisziplinen immer ünner de best 10. Starten dee se glieks mit en Sieg in dat eerste Saison-Rennen, dat Eenzelrennen in Östersund, wo se vör Marie-Laure Brunet un Helena Ekholm in’t Teel kommen dee. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2011 in Chanty-Mansijsk keem se mit de sweedsch Fruen-Staffel up den 6. Platz un mit de Mixed-Staffel vun Sweden up den veerten Platz.
Midden Juli 2011 hett Zidek hör Rückträe vun den Leistungssport verkünnd.
Zidek tell to de starksten Löperinnen in‘ Weltcup. Se wurr vun den düütschen Trainer Wolfgang Pichler traineert, anfangs as „Een-Fru“-Team. Later keemen in den sweedschen Kader noch wieder Sportlerinnen as Helena Ekholm, Anna Maria Nilsson un Sofia Domeij.
Persönliches
Zidek broch an’n 28. Juni 2008 in Kanada en Söhn to Welt. Vader is Tom Zidek, Cheftechniker vun dat kanaadsch Team, den se twee Maand tovör heiraadt harr. Nah en körten Paus weer se siet November 2008 weer in’n Biathlon-Weltcup dorbi, tonächst ünner den Düppelnaam Olofsson-Zidek un in de Saison 2010/11 blots noch ünner de Naam vun hör Ehemann.
Zidek weer in de Grundschool in de sülvig Klass as de Curling-Olympiasiegerin Anna Le Moine.
Chassy
Chassy betekent
Sierks
Sierks is de Familiennaam von
Werner Zahn
Werner Zahn is de Naam von
Adolf Stockleben
Adolf Stockleben is de Naam von
Sierks
Kiek ok bi: Sirks, Sierk.
Adolf Stockleben
* Adolf Stockleben (1902–1959), düütschen Politiker (SPD), Maat von’n Neddersassischen Landdag,
Werner Zahn
* Werner Zahn (1890–1971), düütschen Bobfohrer,
Lambdazismus
Lambdazismus is en Luudwannel, bi den sik en /d/ oder /t/ to en /l/ wannelt.
En Bispeel sünd plattdüütsche Dialekten in Holsteen, bi de sik Wöör so as wedder, Ledder to weller un Leller wannelt hebbt.
De Lambdazismus kann sik faken noch in enen Rhotazismus foortsetten, bi den sik /l/ wieder to /r/ wannelt (werrer, Lerrer).
Nördliche Cheyenne
De Nördlichen Cheyenne (Eegennaam: O mi sis bzw. Ohmésêhese) sünd en Grupp vun de Cheyenne-Indianer. Siet de 30er Johren vun dat 19. Johrhunnert hemm se in dat Rebeet vun den Yellowstone River un den North Platte River leevt. Tovör weern se mit den Südlichen Cheyenne wieder in’ Süden an’ Arkansas River to Huus.
Soltwedel (Mehrdüdig Begreep)
Soltwedel betekent
Nördliche Cheyenne
Se hemm sück för Kriegstüüg af un to den Lakota un den Arapaho anslooten. Disse kampverband hett 1876 General Custer un sien Truppen an’ Little Big Horn slahn. Nah disse Slacht wurrn de Cheyenne in Reservate in Montana dwungen. Dat Utööven vun hör Religion, Sitten un Gebräuche wurr hör denn ok tietwies ünnerseggt.
Soltwedel (Mehrdüdig Begreep)
Soltwedel is de Familiennaam von
Nördliche Cheyenne
Kiek ok
List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent
Ciano
Ciano betekent
Ciano is de Familiennaam von
Ismail Omar Shabazz
Ismail Omar Shabazz (Geboortsnaam George Alexander Tucker; * 8. Dezember 1937 in Orange Walk; † 13. Juni 2014 in Belize-Stadt) weer en muslimschen un polietschen Aktivist ut Belize.
Leven
George Tucker is 1937 as Söhn von Violet Longworth Whyte († 1998) un Samuel Augustine Sr. († 1998) in Orange Walk (to de Tied Brietsch-Honduras, nu Belize) boren. De Öllern hebbt sik knapp twee Johr na de Geboort trennt un Tucker is denn bi siene Grootöllern opwussen. Na’n Dood von sien Grootvader 1946 is de Grootmoder von Orange Walk na Belize-Stadt tagen. Von 1942 bet 1952 hett he anglikaansche Grundscholen besöcht, aver keen offiziellen Afsluss maakt. In’n Oktober 1962 hett he an de National Technical School in Los Angeles (USA) en Afsluss as Mechaniker maakt. He hett in Belize-Stadt von 1953 bet 1970 för’n Malaria Education Service arbeidt un sik dorbi hoogarbeidt von en eenfachen Arbeider to en Supervisor. Na 1970 hett he as Chefmechaniker för dat Malaria Eradication Department von dat Belize City Hospital arbeidt.
Charles X Eagan harr in de USA de Nation of Islam kennenlehrt un den Islam annahmen. 1961 is he ut de USA utwiest worrn un keem na Belize trügg. Dor hett he denn Warf för de Nation of Islam maakt un Tucker weer an’n 8. Dezember 1962 de eerste Person, de Eagan to’n Islam bröcht harr. Tucker hett den en’en Naam Ismail Omar Shabazz annahmen. 1963 is he tohoop mit Eagan na More Tomorrow gahn. Von 1965 bet 1976 un von 1988 bet 2003 weer Shabazz Geschäftsleider von de Muslim Community School.
Shabazz weer an’n 9. Februar 1969 Mitgrünner von de United Black Association for Development (UBAD) un is 1969 ok as Schatzmeester von de UBAD wählt worrn. Tosätzlich weer Shabazz Drucker, Rutgever un Redaktör för Amandala, wat dat UBAD-Bladd weer. Bi Amandala is he bet 1972 bleven.
In’n Februar 1970 hebbt Evan X Hyde un Shabazz in Amandala en Artikel mit’n Naam Games Old People Play hatt, in den se de Justiz von Brietsch-Honduras angriepen deen. Dor sünd se an’n 5. März för fastnahmen worrn. Se sünd as Opröhrers anklaagt, aver an’n 7. Juli 1970 freespraken worrn. Dat Amt as Schatzmeester hett Shabazz in’n November 1972 afgeven, as de Imam von de Nation of Islam, Nuri Mohammed, em anbaden hett, Vulltied as Imam un Missionar för de Nation of Islam to arbeiden.
För de Coalition Nine (Koalitschoon von UBAD un NIP) weer he Kannedaat bi de Wahlen to’n Stadtraad von Belize-Stadt an’n 8. Dezember 1971, kunn sik aver nich dörsetten.
Von 1980 bet 1986 hett Shabazz in Los Angeles leevt un is dor von 1980 bet 1985 an dat Hy-Lond Health Care Center as Berader för psychische Gesundheit utbillt worrn. Blangenbi hett he in Los Angeles as Mechaniker arbeidt. He weer in düsse Tied Grünner von de Gruppen von de Los Angeles Muslims of Belize (LAMBS) un Belize Rural Economic Development of Agriculture through Alliance (BREDAA).
Shabazz weer dor ok an bedeligt, dat de Moslems in Belize 2008 de eerste Moschee kregen hebbt (dat hett al siet de Johren 1960 an verscheden Steden in Belize-Stadt Gebeedsplätz geven, de aver jümmer in Privaatgebüüd ünnerbröcht weren).
An’n 27. September 2003 is Shabazz as Justice of the Peace beropen worrn.
Shabazz is an’n 13. Juni 2014 in dat Huus von siene Dochter in Belize-Stadt doodbleven.
Shabazz harr veer Kinner.
Arizona
thumb|Laag vun Arizona binnen de USA thumb|Flagg vun Arizona thumb|Monument Valley. Arizona is en Bundsstaat vun de USA. De Hööftstadt is Phoenix. Arizona hett 5.743.834 Inwahners (Stand 2004) op en Rebeet vun 295.276 km². De Andeel vun Indianers liggt bi 4,5 % vun de Inwahners. In de noordööstluichen Kreisen sünd dat veel mehr, in Apache County liggt he bi 80 %. In de lesten Johren wasst de Andeel vun Inwahners mit Spaansche Muddersprake unbannig.
Inwahners
In Arizona leevt 6.166.318 Minschen (Stand: Census 1. Juli 2006), dormank 76,9% Witten, 4,5% Indianers, 3,4% Farbigen un Afroamerikaners, 2,3% Asiaten; 29,2% stammt ut Latienamerika.
Wo de Inwahners vun Arizona vun afstammen doot
De meisten Arizoners stammt ut Mexiko (21 %), ut Düütschland, Grootbritannien, ut Irland un vun Indianers af. Sunnerlich in'n Süden un in de Midden vun't Land leevt veel Mexikaners, wieldes in de nöördlichen Kreisen tomeist de Nakamen vun Briten wahnt un in den Noordosten de meisten Indianers tohuse sünd.
Robert Zahn
Robert Zahn is de Naam von
Arizona
Wo de Inwahners vun Arizona vun afstammen doot
Vun 2003 af an sütt dat so ut, dat de latienamerikaanschen Börgers vun Arizona mehr Kinner kriegt, as de annern. Nu warrt vörutseggt, dat in dat Johr 2035 de Latienamerikaners de Mehrheit vun de Inwahners utmaken weert.
Robert Zahn
* Robert Zahn (1861–1914), düütschen Inschenör un Industriellen,
Arizona
Sprache
thumb|Andeel vun de Spaansche Sprake in de verscheden Kuntreien vun Arizona
In dat Johr 2000 hefft 74,1 % vun de Inwahners vun Arizona Engelsch as Muddersprake snackt. Bi 19,5 % weer Spaansch de Mudderspraak, bi 1,9 % Navajo, bi 0,6 % annere Indianerspraken un bi 0,5 % Düütsch. Engelsch is vun 2006 af an offizielle Staatssprake.
Religion
De gröttsten Karken sünd in dat Johr 2000 de Röömsch-kathoolsche Kark mit 974.883 Liddmaten, de Mormonen mit 251.974 Liddmaten un de Southern Baptist Convention mit 138.516 Liddmaten ween.
Bi 80% vun de Inwahners geevt an, se weern Christenlüde:
Historie
Den Bundsstaat Arizona gifft dat siet den 14. Februar 1912. Dormols is Arizona de 48. Bundsstaat vun de USA wurrn. De latere Bundsstaat düker al vun'n 24. Februar 1863 af an up de Landkaart up, as dat Territorium Nee-Mexiko in de beiden Territorien Arizona un Nee-Mexiko opdeelt worrn is. Disse Rebeden weren vörher lang Spaansch wesen. Man bit 1912 is düt Terrtorium vun Washington D.C. ut regeert wurrn.
Politik
Arizona is opdeelt in 15 Kreise (Countys):
Jürgen Bauer
Jürgen Bauer is de Naam von
* Jürgen Bauer (* 1951), düütschen Weertschopswetenschopper,
Kiek ok bi: Jürgen Baur.
Carsten Jensen
Carsten Jensen (* 24. Juli 1952 in Marstal up de Insel Ærø) is en däänschen Schriever, Publizisten un studeerten Literaturwetenschoppler.
Loopbahn
Sien Afsluss in de Literaturwetenschoppen hett he 1981 up de Universität in Kopenhagen maakt. In de 1980er Johren is he en bekannten Naam in de däänschen Dagblöer ween, wo he sellschopskritische Essays, Artikels un Reportagen in schreven hett. Bavenhen hett he mitmaakt bi de Blöer Dagbladet Information, Politiken, Aktuelt, Ekstra Bladet un Morgenavisen Jyllands-Posten. Vun 1985 bit 1990 is he Redakteur ween bi de Tiedschrift Fredag. 2001 is he Perfessor för Kulturanalyse bi de humanistische Fakultät an de Süüddäänsche Universität wurrn un vun 2000 bit 2003 weer he Liddmaat vun Det Kulturelle Vismandsråd (De Raat vun wise Mannslüde, de sik mit Kultur befaten deit). Bi dat däänsche Pubklikum is he ok bekannt wurrn as en beten grantigen Richter in dat Talentprogramm "Vis Hvad Du Kan" (Wies, wat du kannst) up dat däänsche Feernsehn in dat Johr 2004,
Ernst Behrend
Ernst Behrend is de Naam von
* Ernst Behrend (1851–1912), düütschen Beamten un Schriever,
Jürgen Baur
Jürgen Baur is de Naam von
* Jürgen Baur (* 1935), düütschen Jurist un Schriever,
Kiek ok bi: Jürg Baur, Jürgen Bauer.
Henderson County (Noord-Carolina)
Henderson County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Noord-Carolina. He hett 106.740 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 969 km². De Sitt vun de Verwalten is in Hendersonville.
Historie
De Kreis is 1838 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 89.173 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 41.450 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 21.110 US-Dollar. 54.084 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 15.696 Minschen maakt. 9,56 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Vun de Vöröllern her sünd 92,52 % vun de Minschen Witte, 3,06 % Swarte, 0,61 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,27 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,51 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,01 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 5,47 % vun de Lüüd ansehn.
Max Bruch
thumb|200px|right|Max Bruch Max Bruch (* 6. Januar 1838 in Köln; † 20. Oktober 1920 in Berlin) weer en düütschen Dirigent, Chorleiter un Komponist.
Sien Vader weer de Polizeirats August Bruch un sien Moder de Sopranistin Wilhelmine (geb. Almenräder). Musikünnericht hett he vun sien Moder kregen un mit 11 Johren is he all mit gröötere Kompositschonen an de Öpenlichkeet treden. He hett eerst as Dirigent un Chorleiter in völ düütsch Städer arbeit, weer aber ok Leiter vun de Philharmie Society in Liverpool (1880 - 1883). In dat Johr 1891 wurr he Professer för Kompositschoon an der Akademie der Künste in Berlin.
To sien Tiet weer he as Komponist temelk beröhmt, wiels he Musik komponeeren de, de de Tietgeist dropen de. He weer stilistisch vun Johannes Brahms beinfloot.
Bruch hett Oratorien, Chöre, Leder, 3 Opern un 4 Violinkonzerte schreben, bekannt bleben is aber eenig blots dat Violinkonzert in g-Moll op. 26 ut dat Johr 1868. De Inschränkung blots up een Wark hett hüm ok temelk verdraten.
Weyler
Weyler is de Familiennaam von
Serrières
Serrières betekent
Sirk
Sirk betekent
Kohlenbeek
Kohlenbeek betekent
Sirk
Sirk is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Sierk, Sirks.
Hermann Krumm
Hermann Krumm (* 15. Juni 1855 in Kopenhagen; † 1915) weer en düütschen Germanist, Schriever un Rutgever.
Krumm is 1855 in Kopenhagen boren un weer in Wandsbeek, Meldörp un Flensborg op de School. He hett an de Universitäten Kiel un Göttingen studeert. Üm 1910 hett he as Perfesser in Kiel leevt. Krumm hett över Friedrich Hebbel, Klaus Groth, John Brinckman un Johann Hinrich Fehrs forscht.
Clapisson
Clapisson is de Familiennaam von
De Keunigin von Honolulu
De Keunigin von Honolulu is en plattdüütsch Volksstück von Gorch Fock ut dat Johr 1913. Dat is en Kummedie un en Singspeel.
Tippett
Tippett is de Familiennaam von
De Keunigin von Honolulu
De Keunigin von Honolulu weer en Opdragsarbeid, de Fock in’n November 1913 schreven hett. Von de eerste Version mit veer Akten sünd blots noch Fragmenten nableven. De ne’e Version von dat Stück, de Günther Siegmund schreven hett un de siet de Johren 1960 opföhrt warrt, besteiht ut dree Akten. Verdreven warrt dat Stück von’n Verlag Karl Mahnke ut Veern. Dat gifft 16 Rullen, 11 Mannslüüd un 5 Froonslüüd.
Tippett
Tippett betekent
Søndersø Sogn
Søndersø Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Bogense von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Søndersø Kirke in’n Oort Søndersø. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Søndersø Sogn also von de Kommun Noordfünen.
Tippett
Kiek ok bi: Tippet.
Søndersø Sogn
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Skovby Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Søndersø in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Noordfünen in de Region Süüddäänmark worrn.
De Keunigin von Honolulu
Wo dat üm geiht
Üm 1910 verdrievt sik söss Matrosen de Tied in de Havenbar „De Keunigin von Honolulu“ in’n Hambörger Stadtdeel St. Pauli. De Kröger Krischon, de Krischon Honolulu nöömt warrt, is fröher sülvs to See föhrt un arbeidt ok woll as Hüür- un Slaapbaas. De söss Matrosen drammt, dat de Hüürbaas jem nu bald maal wedder en ne’e Hüür vermiddeln schall, aver opstunns warrt keen Matrosen söcht. De söss Matrosen ünnerhoolt sik mit Klöönsnack, Musik oder Krischon, de Everföhrer Jonni un de nu al grootworrn Weetdeern Lieschen sorgt för gode Luun.
Lugny
Lugny betekent
De Keunigin von Honolulu
Wo dat üm geiht
Denn kummt de Matroos Scharli dorto mit de Naricht, dat in’n Haven en amerikaansche Luxusjacht inlopen is. De Jacht hett den sülven Naam as de Bar: „The Queen of Honolulu“. De Besitter, en wat spleenigen Milljonär William Thompson, söcht acht Matrosen för en Weltreis, de ok na Honolulu föhren schall. Dat is keen Fraag, dat de söss Matrosen versöökt, de Hüür to kriegen. As de Kröger mitkriggt, dat de Fohrt ok na sien leev Honolulu geiht, övergifft he de Bar an sien Fründ, den Everföhrer Jonni Wiedenbüx, un lett sik anhüern. Lieschen treckt sik Mannskledaasch an un will ok mit op grote Fohrt. Dor passt blots nich to, dat de Milljonär Froonslüüd nich utstahn kann – aver dat kunn sik ja ännern.
Opföhrungen
Dat Stück schull al 1914 opföhrt warrn, aver dor is toeerst nix na kamen, nadem de Eerste Weltkrieg utbraken weer. Eerst an’n 18. September 1916 is dat Stück denn in dat Thalia Theater dör de Sellschop för dramatische Kunst ünner Richard Ohnsorg as Speelbaas toeerst opföhrt worrn. Se weer Deel von en Gedenkfier för Gorch Fock, de en poor Maand vörher in de Slacht an’t Skagerrak op See bleven is.
Na’n Tweten Weltkrieg is De Keunigin von Honolulu in dat Ohnsorg-Theater opföhrt worrn. Dat eerste Maal in de Speeltied 1950/1951, denn 1965/1966 un 1975/1976 in de ne’e Version von Günther Siegmund mit Musik von Walther Bullerdiek. De Version von 1975/1976, bi de Günther Siegmund ok Speelbaas weer, is för dat Feernsehn opnahmen worrn un bi’n NDR lopen. Later is dat Stück op Video un DVD rutkamen. Tosätzlich is en Version op Schallplatt rutgeven worrn.
Schauspelers in de Speeltied 1965/66:
Schauspelers in de Speeltied 1975/76: Hilde Sicks, Heidi Mahler, Jens Scheiblich, Jürgen Pooch, Werner Riepel, Edgar Bessen.
Rezension
Albrecht Janssen hett 1920 in de Literaturtiedschrift Das literarische Echo schreven: «Gorch Fock wandelt in "seiner Königin von Honolulu" alte ausgetretene Wege, und obwohl sein lustiges Stück uns zum herzhaften Lachen reizt, literarische Qualitäten sucht man hier vergebens.»
Peter Zahn
Peter Zahn is de Naam von
Tippit
Kiek ok bi: Tippet.
Eerdneeg Asteroid
duum|(433) Eros weer de eerste opdeckte eerdnege Asteroid. He höört to’n Tyyp Amor I As eerdnege Asteroiden (engelsch: Near-Earth asteroid, NEA) warrt Asteroiden betekent, de dicht an de Eer ran kamen könnt. Anners as de meisten Asteroiden bewegt se sik nich in’n Asteroidengördel üm de Sünn, man mang de binneren Planeten binnen de Bahn vun’n Mars. De Tosamensetten vun de eerdnegen Asteroiden is aver de glieke as bi de vun de Hööftgördel-Asteroiden.
Laramie County
Laramie County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Wyoming. He hett 91.738 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 6.957 km². De Sitt vun de Verwalten is in Cheyenne.
Historie
De Kreis is an’n 9. Januar 1867 grünnt worrn.
Eerdneeg Asteroid
Vun disse Oort vun Asteroiden sünd intwüschen al teemlich vele bekannt, so dat ok en eernst Risiko besteiht, dat so en eerdneeg Asteroid inst op de Eer inslahn künn. Ne’e Objekten warrt tomeist dör en vun de Himmelsöökprogrammen as to’n Bispeel CSS, NEAT, LONEOS, CINEOS, Spacewatch oder LINEAR opdeckt.
Laramie County
Demografie
Vun de 81.607 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 41.881 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.634 US-Dollar. 47.275 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 12.438 Minschen maakt. 8,71 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Eerdneeg Asteroid
Typen vun eerdnege Asteroiden
duum|hochkant=1.0|Typen vun eerdnege Ümloopbahnen De eerdnegen Asteroiden warrt na de Läng vun jemehr groten Halfass un na de Perihel- un Aphelafstännen indeelt.
Laramie County
Demografie
8,05 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,94 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Eerdneeg Asteroid
Amor-Tyyp
Asteroiden vun’n Amor-Tyyp krüüzt de Eerdbahn nich, man se kamt mit Perihelafstännen 1,017–1,3 AE vun buten neeg an ehr ran. De Grenz vun 1,017 AE is en utwählte Grenz för eerdneeg un beschrifft den Aphelafstand vun de Eer. De Prototyyp vun disse Grupp is de Asteroid (1221) Amor, de 1932 opdeckt weer un sik mit Afstännen vun 1,08 bit 2,76 AE üm de Sünn bewegt. Annere fröhe Maten vun de Grupp sünd (433) Eros, (719) Albert un (887) Alinda. An’n 30. Dezember 2010 weer 2854 Asteroiden vun Amor-Tyyp bekannt.
Kohlenbach
Kohlenbach is de Familiennaam von
Eerdneeg Asteroid
Amor-Tyyp
Je na Läng vun jemehr groten Bahnhalfass warrt de Amor-Asteroiden wieter in veer Ünnergruppen ünnerscheedt:
Apollo-Tyyp
duum|Radarbild vun den Apollo-Asteroid [[(4179) Toutatis]] Asteroiden mit grote Bahnhalfass över 1 AE un Perihelafstännen ünner 1,017 AE warrt na (1862) Apollo as Apollo-Asteroiden betekent. Se künnt de Eerdbahn krüzen, wat je na Bahneven en Inslagrisiko bedüden kann.
De gröttste Apollo-Asteroid is (1866) Sisyphus mit en Dörmeter vun 8,5 km. Annere bekannte Maten vun dissen Tyyp sünd (2101) Adonis un (69230) Hermes, de 1937 in annerthalffacken Maandafstand an de Eer vörbineiht is un dorna as verschollen gellt hett, bit he 2003 wedderfunnen weer. An’n 30. Dezember 2010 weer 4111 Apollo-Asteroiden bekannt.
Aten-Tyyp
Asteroiden vun’n Aten-Tyyp hebbt grote Bahnhalfassen ünner 1 AE bi Aphelafstännen över 0,9833 AE – dat is de Perihelafstand vun de Eer. Dormit höört se ok to de Eerdbahnkrüüzers. Eenige Aten-Asteroiden hebbt en Perihel, dat binnen de Venus- oder sogor Merkurbahn liggt. Se warrt denn as Venus- oder Merkurbahnkrüüzers betekent.
Nöömt es de Tyyp na (2062) Aten, de 1976 opdeckt weer un en Dörmeter vun 0,9 km hett. Op sien Bahn (0,79–1,14 AE) kummt he all 10.000 Johren neeg an de Eer ran. Annere bekannte Aten-Asteroiden sünd (2100) Ra-Shalom, (2340) Hathor, (3753) Cruithne un (99942) Apophis. An’n 30. Dezember 2010 weer 678 Aten-Asteroiden bekannt. An’n 15. Februar 2013 is de Asteroid (367943) Duende bit op 27.599 km an de Eer rankamen. Bit dorhen weer de Asteroid as Apollo-Tyyp bekannt, hett denn aver dör de Gravitatschoon vun de Eer sien Ümlooopbahn ännert un is dormit to’n Aten-Asteroid worrn.
Atira-Tyyp
Disse Grupp is noch teemlich lütt. So ümfaat Asteroiden, de sik vullstännig binnen de Eerdbahn bewegen doot un dorüm swoor optodecken sünd. Mit een Utnahm sünd all bekannte Atira-Asteroiden grötter as 300 m (Stand 2011):
Kohlenbach
Kohlenbach is ok de hoochdüütsche Naam von
Eerdneeg Asteroid
Arjuna-Asteroiden
De Arjuna-Asteroiden stellt en rore Form vun eerdnege Asteroiden dor, de to een vun de veer beschrevenen Typen höört. Se bewegt sik op Bahnen vergliekbor mit de vun de Eer un hebbt Ümlooptieten vun ruchweg een Johr mit synoodsche Perioden vun mehr as teihn Johren.
Sünnnege Asteroiden
Eenig vun de Aten-Asteroiden hebbt jemehr Perihel binnen de Bahnen vun Benus oder Merkur. An’n 30. Dezember 2010 weern 1746 Asteroiden bekannt, de de Venusbahn krüzen doot. Dorvun hebbt 507 jemehr sünnneegsten Punkt sogor binnen de Merkurbahn. Bekannt sünd to’n Bispeel:
Vidović
Vidović oder Vidovic is de Familiennaam von
John Hodge
John Hodge (* 1964 in Glasgow, Schottland) is en britischen Dreihbookschriever un Dokter.
Leven
Hodge is as en Nakamen vun ein Familie vun Dokters in Glasgow boren un opwossen. He hett toeerst de Tradischoon wietermaakt un studeer in de Johren 1982 bit 1987 Medizin an de University of Edinburgh. He hett dorna enige Johren in Edinburgh as Dokter arbeidt. Nadem he dor 1990 op en Filmfestival den Filmproduzent Andrew Macdonald drapen het, füng he dormit an, Dreihböker to schrieven. 1993 is he denn ümtogen na London, wo he ok as Dokter arbeidt hett aver ok wieter Dreihböker schreven hett, ünner annern för Trainspotting. Sien Dreihböker sünd to’n gröttsten Deel vun Danny Boyle ümsett worrn, de för Trainspotting ok en poor Utteken kregen hett.
Utteken
John Hodge hett för sien Warken dree Filmpriesen kregen. Wietere veer Nomineeren weern em todacht, dorünner ok för den Oscar in de Kategorie Best Dreihbook na Vörlaag för den Film Trainspotting. Wunnen hett he:
Vidović
,
Eerdneeg Asteroid
Anners wat
In de Studie Near-Earth Object Human Space Flight Accessible Targets Study (NHATS) forscht de NASA siet 2010 ut, wat dat mööglich weer, eerdnege Asteroiden mit bemannte Ruumflöög besöken to künnen.
James Drury
James Child Drury (* 18. April 1934 in New York City; † 6. April 2020 in Houston, Texas ) weer en US-amerikaansch Schauspeler. In Düütschland wurr he bekannt as "Virginian" in de Feernsehreeg Die Leute von der Shiloh-Ranch.