cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Merkur (Planet)
Ümloop un Rotatschoon
As de Planet, de an’n dichsten an de Sünn steiht, hett Merkur mit 87,969 Daag ok de körtste Ümlooptiet üm de Sünn. Vergleken mit de annern Planeten is de Bahn vun’n Merkur düchtig elliptisch. De Merkurbahn hett ünner de Planeten de gröttste numeersche Exzentrizität vun 0,2056. Sien Perihel (Punkt an neegsten to de Sünn) bi 0,307 AE un sien Aphel (de wietste Punkt vun de Sünn) liggt bi 0,467 AE. De Grote Halfass liggt dorna bi 0,3871. Ok de Bahnnegen gegen de Ekliptik is mit ruchweg 7,00° grötter as bi de annern Planeten. So hoge Weerten sünd tyypsch för Dwargplaneten as Pluto oder Eris
Periheldreihn
Dör dat Inwirken vun de Gravitatschoon vun de annern Planeten, man ok vun wegen den Influss vun en Aflenken vun de Sünn an’n gemeensomen Sworpunkt vun’t hele System, maakt de Grote Bahnass en langsome rechtlöpige Bewegen in de Bahneven. Streng nahmen dörlöpt de Merkur also keen Ellipsenbahn, man en Rosettenbahn. In de tweeten Hälft vun’t 19. Johrhunnert weern de Astronomen in de Laag, disse Ännern, vör allen vun’t Merkur-Perihel, nipp un nau to meten. Urbain Le Verrier, de to de Tiet dat Regeer vun de Pariseer Steernwacht harr, hett faststellt, dat de Präzession (Dreihn) vun’t Perihel för den Merkur 5,74 Bagensekunnen in’t Johr bedriggt. Disse Weert künn aver nich vullstännig mit de klassischen Mechanik vun Isaac Newton verklort warrn. Na de newtonschen Himmelsmechanik is de Weert 0,43" to groot. De dröff in hunnert Johren blots 532,08" groot wesen. Blangen en Afplaten vun de Sünn, de dorför verantwoortlich wesen schüll is dorüm tosätzlich noch en Asteroidengördel twüschen Merkur un de Sünn vermoodt worrn oder ok’n wieteren Planet, de de Grund för disse Stören wesen schüll. Ofschoonst för dissen hypotheetschen Planeten sogor al’n Naam (Vulkan (Planet)|Vulkan) wählt weer, künn aver keen wieteren Planeten binnen de Merkurbahn funnen warrn. Dat Problem hett aver nich sünners intresseert, vun wegen dat en Planet binnen de Merkurbahn so dicht an de Sünn stahn müss, dat he liecht vun ehr överstrahlt warrn künn. Albert Einstein hett mit sien allgemenen Relativitätstheorie aver en Verkloren bröcht vun de lütten Ünnerscheden twüschen de Theorie un de Beobachten. De relativistisch utrekente Överschuss vun 43,03" in’t Johrhunnert pass goot to de beobachten 43,11". För en vullstännig Periheldreihn üm 360° bruukt Merkur üm un bi 225.000 Johren oder ruchweg 930.000 Ümlööp.
Rotatschoon
De Rotatschoon vun Merkur is rechtlöpig, geiht also in den glieken Dreihsinn as de Rotatschoon vun’t hele Sünnsystem. De Rotatschoonsass steiht ruchweg pielliek op de Bahneven. Dat as ok de Ümstand, dat Merkur keen richtige Atmosphäär opwiest geevt Utslag dorför, dat dat op Merkur keen Johrestieten gifft as op de Eer oder op’n Mars.
thumb|Schema vun de Resonanz vun dree Rotatschonen to twee Umlööp vun Merkur.
Radarünnersöken hebbt 1965 wiest, dat de Planet nicht, as dat 1889 anfangs vun Giovanni Schiaparelli annahmen weer, en eenfache bunnene Rotatschoon hett. He harr denn jümmer mit de glieke Siet na de Sünn wiest, jüst so as bi den Maand un de Eer is. Man, bi Merkur is dat en Sünnerfall vun de broken bunnen Rotatschoon, de dorför sorgt, dat de Planet sik bi twee Ümlööp nipp un nau dreemol üm sien egene Ass dreiht. Sien sideersche Rotatschoonsperiood liggt bi 58,646 Daag, man vun wegen de 2:3-Koppeln an de gaue Ümloopbewegen mit glieken Dreihsinn is de Afstand vun twee Sünnenopgäng an een un de sülve Steed op Merkur mit 175,938 Daag jüst so groot as de Duer för twee Sünnümlööp. To’n Verkloren vun de Koppeln vun Rotatschoon un Ümloop warrt ünner Caloris Planitia (de „hitte Deepeven“) en Massenkonzentratschoon as de so nöömten Mascons vun de groten, meist kreisrunnen Maria vun’n Maand annahmen, an de de Tiedenkräft vun de Sünn de wohrschienlich inst gauere Egendreihbewegen vun Merkur op disse ungewöhnliche Bahnresonsanz rünnerbremst hebbt. In’t Perihelrebeet, wenn de Planet sien höchste Bahnsnelligkeit hett, is de Rotatschoonssnelligkeit so groot as bi’n bunnen Rostatschoon.
Möögliche Ännern in tokamen Tiet
Konstantin Batygin un Gregory Laughlin vun de University of California in Santa Cruz, as ok unafhangig dorvun Jacques Laskar vun de Pariser Steernwachthebbt mit Help vun Reeknersimulatschonen faststellt, dat dat Binnere vun’t Sünnsystem op lange Sicht nich bestännig blieven mutt. De Bahn vun Merkur hett vun all Planeten de gröttste Exzentrizität un is vundaag al meist so exzentrisch as de Bahn vun den Dwargplanet Pluto. In de tokamen Tiet, villicht in een Milliarde Johren oder mehr, künn dat angahn, dat Merkur vun de Sworkraft vun’n Jupiter ut sien hüütige Ümloopbahn ruttogen warrt, dordör dat he de Exzentrizität vun de Merkurbahn langsom jümmer grötter maakt – solang bit de Planet in sien Aphel de Ümloopbahn vun de Venus krüüzt.
Thomas Johann Heinrich Mann
Thomas Johann Heinrich Mann (* 22. August 1840 in Lübeck; † 13. Oktober 1891 in Lübeck ) weer en Koopmann un Senator in Lübeck. De beiden beröhmten Schrieverlüde Thomas un Heinrich Mann sünd siene Söhns.
Merkur (Planet)
Möögliche Ännern in tokamen Tiet
Dat künn denn veer verschedene Aflööp geven: Merkur künn in de Sünn störten, ut at Sünnsystem rutsleudert warrn, mit de Venus tosamenstöten oder sogor mit de Eer. Man, de Wohrschienlichkeit, dat een vun disse Mööglichkeiten tostannen kummt, liegt blots bi ruchweg 1 %. Eher wannelt sik de Sünn vörher in een Roden Rees un bläht sik op.
Thomas Johann Heinrich Mann
He is boren as dat tweede Kind vun Johann Siegmund Mann jr.( 1797-1863) un den sien Fro Elisabeth Marty (1811-1890). He hett veer Geswister harrt: Elisabeth, Johannes, Olga Maria un Friedrich.
Albert Gallatin
thumb|Albert Gallatin Abraham Alfonse Albert Gallatin (* 29. Januar 1761 in Genf; † 12. August 1849 in Astoria, New York) weer een Politiker und Diplomat, de in de Swiez geboren, aber nahst US-Amerikaaner wurrn is.
Thomas Johann Heinrich Mann
In dat Johr 1862 hett he de Firma Joh.Siegm.Mann, Commissions- und Speditionsgeschäfte öbernahmen. Sien Grootvadder harr düsse Firma 1790 upmaakt. Dat duur man bloß een Monaat, denn is sien Vadder sturben un he dreeg de Last vun dat Geschäft alleen up sien Schullern. He weer denn ok tostännig dorför, wie dat mit de Familie fuddergahn scholl.
Merkur (Planet)
Planet ahn Maand
Merkur hett keen natürlichen Maand. De Wetenschopplers hebbt ok nienich annahmen, dat Merkur een Maan dhebben künn. Man, siet Mitt vun de 1960er Johren gifft dat de Hypothees, dat Merkur sülvst mol en Maand wesen hebben künn, de inst vun de Venus utneiht is. De Grund för disse Annahm is de langsome Rotatschoon vun Merkur un de grote Exzentrizität vun sien Bahn as ok de Gestalt vun de Böverflach, de teemlich gliek utsütt as de vun’n Maand vun de Eer. Mit disse Hypothees künn man verkloren, worüm disse beiden Planeten as eenzige in’t Sünnsystem keen Maand opwiest.
Albert Gallatin
He is 1780 nah de USA henn emigreet un hett sük erstmal in Massachusetts ansiedelt. 1784 is he nah Pennsylvania umtrucken. 1793 jebbt se hüm in de US-Senat wählt, dor he aber noch nich lang genog de Staatsbörgerschopp harr (Negen Johr), kunn he dat Amt nich antreden.
Kommun Vårgårda
De Kommun Vårgårda is ene Gemeend in dat Lehn Westgötland in Sweden. Dat höört to de Landschop Westgötland un den Gerichtsbezirk Alingså. Se hett 10.869 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 428,74 km². De Sitt vun de Verwalten is in Vårgårda.
Thomas Johann Heinrich Mann
1869 hett he Julia da Silva-Bruhns (1851- 1923) heiraat. Ehr Vadder weer de Koopmann Johann Hermann Ludwig Bruhns (1821-1893), de vun Lübeck ut na Brasilien utwannert weer. Ehr Mudder weer Maria Luiza da Silva. Se stamm ut en rieke Planter-Familie, de ut Portugal kamen weer. De beiden hefft fiev Kinner mit'nanner harrt. Dat weern de beiden latern Schriever Thomas un Heinrich Mann, un denn noch Julia, Carla un Viktor.
Kommun Vårgårda
Demografie
2006 weren 8,00 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Thomas Johann Heinrich Mann
Vun 1864 af an weer he Königlich Nedderlannschen Konsul. 1877 is he vun den Senat vun de Free Rieksstadt Lübeck to'n Senator för Weertschup un Finanzen wählt wurrn. Na den Börgermeester weer he dor de wichtigst Politiker in Lübeck mit.
Kommun Vårgårda
Scholen
De Kommun hett 8 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt. De Scholen hebbt alltohoop 1357 Schölers.
Geografie
In de Kommun gifft dat 176 Eilannen, de alltohoop 20 Hektar groot sünd.
Arius
Wat de Lehr öber Christus (de Christologie) angeiht, hett Arius so seggt:
Albert Gallatin
He weer denn aber ünner Thomas Jefferson Finanzminister van de USA. He hett dat ok schafft in sien Tiet as Finanzminister (1801 - 1814) de Staatshuushalt uttoglieken, war gar nich so eenfach weer, denn se harrn domols ördentlich Schulden. Se kunnen domols sogor Louisiana koopen, ohn dat se dorför Stüern treken oder hohger maken deen.
Arius
Arius hett ok lehrt, datt gifft bloß eenen worraftigen Gott un Jesus is man bloß vun em maakt wurrn. Wat Gott an un for sik is, kann een in Jesus nich finnen. Man Jesus is een besunner Wark vun Gott.
Thomas Johann Heinrich Mann
An'n 13. Oktober 1891 is he sturben, vunwegen dat he krank weer un Blasenkrebs harrt hett. Ünner de Eer bröcht hefft se em up den Karkhoff bi'n Borgdoor in Lübeck. De speel later ok bi Thomas Mann sien Buddenbrooks en Rull.
Arius
Üm dat Johr 318 rüm geev dat een Striet in Alexandria mank den Bischop Alexander vun Alexandria (313-328) un Arius. Dor hett Arius den Bischop anschulligt, he weer een Fründ vun den Ketter Sabellius sien Lehr. As Alexander denn een Konzil tohopen ropen hett, is Arius vun düt Konzil verordeelt wurrn. He möß de Stadt verlaten.
Thomas Johann Heinrich Mann
In sien Testament hett he verföögt, dat de Firma uplööst weern scholl un dat sien Wohnhuus verköfft weern möss. As Grund hett he angeven, sien Söhns weern „nich so, as he sik dat vörstellt harr“. He hett en groot Vermögen torüchlaten, man dor sünd jümmers bloß de Tinsen vun utbetahlt wurrn. So kunn dat nich verkleiht weern.
Arius
Man Arius harr veel Frünnen un Anhängers un de Striet breet sik öber den ganzen Oosten vun dat röömsche Riek ut. In düsse Tiet is Arius bi Eusebius vun Caesarea ünnerkrapen.
De Kaiser Konstantin de Grote woll nich, datt de Christen vunwegen düssen Fragen ut'neen güngen un he hett een Konzil nah Nicäa beropen, dat weer dat Eerst Konzil vun Nicäa in dat Johr 325. Dor hefft de Bischöpp den Arius sien Lehr verordeelt un seggt, dat weer nich de reine Lehr.
Arius möß buten Lands, man al in dat Johr 328 dröff he wedder torüch. Dat weer in dat sülbige Johr, as Athanasius de Grote Bischop vun Alexandria wurrn is. 335 scholl Arius wedder to sien Amt tolaten weern, vunwegen dat de Kaiser dat geern woll. He weer ok inverstahn un woll denn dat Bekenntnis vun Nicäa ünnerschrieven, wat he dortiets partout nich woll. Man ehr datt he denn in Konstantinopel de Kommunion kriegen konn, is he miteens sturben. Dat warrt seggt, he harr vun sien Fienden Gift kregen. De christlich Karkenhistoriker Sokrates Scholastikus (314-337) schrifft in sien Karkengeschicht (Bd.I,XXXVIII), de Metropolit Alexander vun Konstantinopel weer vunwegen den Befehl vun den Kaiser in Striet mit sien Geweten kamen un harr to Gott beedt, he müch em oder Arius ut de Welt wegnehmen, ehr dat Arius dat Abendmahl kriegen konn.
Later is de Lehr vun Arius vun de röömsch-kathoolsche Kark jümmers as Ketteree ankeken wurrn. Een groot Problem weer denn, dat de meisten Stämm vun de Germanen dat mit Arius sien Lehr holen döen. As se denn in de late Antike de Macht in dat röömsche Riek an sik rieten konnen, geev dat allerhand Striet mit de röömsche Kark.
Thomas Johann Heinrich Mann
Sien Fro is denn ut Lübeck wegtagen un mit de dree jüngsten Kinner na München gahn. 1923 is se in Weßling sturben.
Merkur (Planet)
Utforschen
thumb|Merkurkoort vun Schiaparelli. thumb|Merkurkoort vun Lowell vun 1896. Bekannt is Merkur tomindst al siet de Tiet vun de Sumerer in’t 3. Johrdusend v. Chr. De Greken hebbt em in de Antike twee Naams geven: Apollo, wenn he an’n Morgenhimmel to sehn weer, un Hermes, wenn he an’n Avendhimmel stünn. De greekschen Astronomen weern sik doröver klor, dat sik dat dorbi üm den sülven Himmelskörper hanneln de. Dat gifft Borns, de nich recht klor sünd, aver beseggt, dat Herakleides Pontikos mööglicherwies sogor al glöövt hett, dat de Merkur un de Venus üm de Sünn kreisen doot un nich üm de Eer. De Römers hebbt den Planet denn vun wegen sien gaue Bewegen an’n Himmel, na den flögelten Gödderbaden Merkur nöömt.
Mount Olympus (Antarktika)
Mount Olympus is en rechteckigen, afplatt’ten un veriesten Barg von Höögd, de 8 km oosten von’n Mount Henderson in de Britannia Range liggt.
Merkur (Planet)
Utforschen vun de Eer ut
Na’t Utfinnen vun’t Feernrohr hett Giovanni Battista Zupi in’t Johr 1639 opdeckt, dat de Merkur Phasen wiest jüst as de Maand. Dormit hett he den Ümloop üm de Sünn nawiest.
De eersten Merkurkorten, de noch teemlich wenig nau weern, sünd vun Johann Hieronymus Schröter tekent worrn. De eersten Korten mit mehr Enkeltheiten geev dat in’t late 19. Johrhunnert un weern ruchweg 1881 vun Giovanni Schiaparelli un dorna vun Percival Lowell maakt. Lowell meen, dat he jüst so as Schiaparelli bi sien Marsbeobachten, Kanals op’n Merkursehn harr. Beter, liekers jümmers noch teemlich wenig nau, weer de Merkurkoort vun Eugenios Antoniadi vun 1934. Antoniadi güng as vele annere bi de Koort vun de verkehrten Aanahm ut, dat Merkur en bunnen Rotatschoon harr. För sien Nomenklatur vun de Albedo-Egenschoppen hett he sik op de Hermes betogen. Audouin Dollfus hett ehr för sien nauere Koort vun 1972 to’n groten Deel övernahmen. För de aktuellen Merkurkorten, de op Grundlaag vun de Nahutkunnschapen baseert, hett de Internatschonale Astronoomsche Union disse Nomenklatur för goot acht. För de topograafschen Strukturen is’n annert Schema nahmen worrn. So hebbt de Deepeven, de so utseht as de Maria op’n Maand, Naams vun den Gott Merkur in verscheden Spraken. De Kraters sünd vör allen na beropen dood bleven Komponisten, Dichters, Malers un annere Künstlers nöömt.
Mount Olympus (Antarktika)
Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em 1965 na de USS Mount Olympus nöömt, de den US-amerikaanschen Polarforscher Richard Evelyn Byrd as Insatzschipp bi de Operation Highjump (1946–1947) deent harr.
Merkur (Planet)
Utforschen vun de Eer ut
In’t Koordinatensystem vun’n Merkur warrt de Längengraden vun Oost na West twüschen 0° un 360 meten. De Nullmeridian warrt dör de Steed fastleggt, de an’t eersten Merkurperihel na’n 1. Januar 1959de Sünn in’n Zenit harr. De Bredengradenwarrt twüschen 0° un 90° positiv na Noord un negativ na Süüd tellt.
Houston County (Texas)
Houston County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Texas. He hett 23.732 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 3.188 km². De Sitt vun de Verwalten is in Crockett.
Merkur (Planet)
Utforschen mit Ruumsonden
Ünner de Planeten vun’t Sünnsystem tellt Merkur mitto de, de an’n wenigsten utforscht sünd. Dat kummt vör allen vun de Bedingen in de Neeg vun de Sünn, de för Ruumsonden sünnere Lasten bringt, vun wegen de hogen Temperaturen un de dulle Strahlen. Man dat gifft noch mehr technische Hinnern, de överwunnen warrn mööt.Sülvst vun en Eerdümloopbahn ut sünd de Bedingen to’n Bekieken mit Teleskopen nich goot. De Spegel vun’t Hubble-Teleskop harr dör de Deelken vun’n Sünnwind Schaden afkregen, wenn man jem op so en sünnneeg Rebeet utricht harr. Kort vördem Hubble aver ut’n Deenst geiht, bevör dat Teleskop kontrolleert to’n Afstörten un to’n Vergleihn in de Eerdatmosphäär bröcht warrt, weer dat as en letzte Opgaav för dat Teleskop to maken. De Oplösen vun’t Bild weer dorbi jümmerhen 37 km op’n Bildpunkt.
Houston County (Texas)
Demografie
Vun de 23.185 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.478 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.525 US-Dollar. 11.368 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.989 Minschen maakt. 18,20 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
7,50 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 3,03 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 68,57 % vun de Minschen Witte, 27,93 % Swarte, 0,25 % stammt ut Asien un 0,06 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,26 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,17 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,76 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 7,50 % vun de Lüüd ansehn.
Merkur (Planet)
Mariner 10
thumb|De NASA-Sond Mariner 10. De Flaagbahn vun Mariner 10 is so wählt worrn, dat de Ruumsond toeerst na de Venus flagen is un dör en Swing-By-Manöver in ehr Gravitatschoonsrebeet op Kurs na Merkur bröcht worrn is. Op disse Wies is se op en Ümloopbahn üm de Sünn bröcht worrn, de dicht an’n Merkur vörbiföhrt hett. Disse Bahn harr op keen annern Weg mit de Atlas-Centaur-Drägerrakete henkregen warrn künnt. Utklamüstert harr disse Bahn mit dat Swing-By-Manöver de Mathematiker Giuseppe Colombo, de al lang Intress harr an den binnersten Planeten. Mit disse Bahn künn Merkur gliek mehrfach passeert warrn, un dat jümmer an de Steed, wenn he an’n wietsten vun de Sünn stünn un gliektietig an’n sünnneegsten Punkt vun de Sond. En Folg vun de himmelsmechaanschen Dree-Körper-Wesselwirken weer, dat de Ümloop vun Mariner 10 dubbelt so lang worrn is as den vun Merkur. Dat weer anfangs so aver nich plaant wesen. Mit disse Bahnegenschop hett de Sond bi jeed Drapen een un de sülve Hemisphäär ünner de glieken Lichtbedingen vör de Kamera kregen un künn so de 2:3-Resonanz vun de Rotatschoon vun Merkur un sien Ümloop nawiesen. Man, dordör künn de Merkurböverflach blots to 45 % karteert warrn, liekers, dat de Sond mehrmols vörbiflagen is.
Dreemol flöög de Sond in de Johren 1974 un 1975 an den Planet vörbi, un dat in Afstännen vun 705 km, 50.000 km un an’n 16. März 1975 vun 327 km. Blangen to normalen Opnahmen is de Planet ok in’t infrarode un in’t UV-Licht ünnersöcht worrn. Över de vör Sünnwind schulen Nachtsiet sünd bi twee Ümlööp Meten to dat opdeckte Magnetfeld un de elektrisch laddten Partikel maakt worrn.
MESSENGER
thumb|De kumplexe Flaagbahn vun MESSENGER. En annere Ruumsond vun de NASA weer MESSENGER, de an’n 3. August 2004 afschaten worrn is. Se schall 2011 as eerste Ruusmond in en Ümloopbahn üm Merkur inswenken un den Planet mit ehr tallriek Meetredschoppen vullstännig karteeren un nipp un nau ünnersöken. Vör allem schall de Sond de geoloogsche un tektonische Historie vun Merkur rutfinnen as ok sien Tosamensetten. En annere Opgaav is de Ünnersöken vun’t Magnetfeld un sien Oorsprung, as ok de Grött un den Tostand vun den Karn, de Poolkappen vun den Planet, de Magnetosphäär un de Exosphäär uttoforschen. Dorför flüggt de Ruumsond en teemlich kumplexe Bahn, de ehr in mehrere Swing-By-Manövers eerst wedder torüch na de Eer, denn tweemol an de Venus un dreemol an Merkur vörbi föhrt. De eerste Merkurtransit weer an’n 14. Januar 2008, de tweete an’n 6. Oktober 2008. Al dorbi sünd vele Biller vun vördem unbekannte Rebeden maakt un de Böverflach ünnersöcht worrn. De drüdde Vörbiflaag schall an’n 30. September 2009 wesen. De hele Reis duert ruchweg sössunhalf Johren. De Mischoonsduer för den Ümloop is op een Johr fastleggt.
BepiColombo
BepiColombo is de Naam vun en kombineerte Merkur-Ruumsond, mit de sik ok de Europääsche Weltruumorganisatschoon (ESA) un de Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) an’t Utforschen vun den sünnneegsten Planet bedeeligen wüllt. Dat gemeensome Projekt is na den Ökelnaam vun Giuseppe Colombo nöömt worrn, de 1984 dood bleven is. Se schall ut twee Orbiter bestahn, de an’t Teel splitt warrt. Dat een is en Feernerkunnenorbiter för en 400 × 1.500 km grote polare Ümloopbahn un dat annere is en Magnetosphärenorbiter för en polaren Ümloop vun 400 × 12.000 km. Beide Komponenten schüllt sik jeed mit de Ünnersöken vun’t Magnetfeld un de geoloogschen Tosamensetten befaten. Losgahn schall dat mit den Flaag in’t Johr 2013. De Reis schall mit Help vun Ionendrievwarken un Vörbiflagen an de binneren Planeten ümsett warrn. Se duert ruchweg veer Johren un twee Maanden. De Orbiter schüllt för en Tiet vun een Johr oder veer Merkurjohren Resultaten bringen.
Beobachten
As de binnerste Planet kann de Merkur blots bit to 28° vun de Sünn weg stahn (gröttste Elongatschoon) un is dorüm swor to bekieken. De Planet kann in de Schummerstünn morgens oder avends as orangeklöörten Steern mit en schienbore Helligkeit vun 1 mag bit höchstens -1,9 mag in de Neeg vun de Kimm wohrnahmen warrn. Bi Beobachten an’n Dag is he afhangig vun de Sicht mit Fernrohren af en Apen vun ruchweg 10 bit 20 cm goot to sehn.
Adolf Richter
Adolf Richter is de Naam von
Merkur (Planet)
Beobachten
De Weerten vun sien gröttsten Elongatschoon kann twüschen 18° un 28° liggen, vun wegen dat de Bahn vun Merkur so düchtig elliptisch is.
Adolf Richter
* Adolf Richter (1839–1914), düütschen Chemiker un Industriellen,
Merkur (Planet)
Beobachten
Bi’t Beobachten vun Merkur sünd – bi glieke geograafsche Breed – sünd de Kiekers op de Noordhalfkugel in’n Nadeel, vun wegen dat de Elongatschonen vun Merkur mit de gröttsten utlenken to Tieten stattfinnt, wenn de Ekliptik vun de Noordhalfkugel ut sehn blots flach över de Kimm to sehn is un Merkur dorüm in de hellen Summerstünn op- oder ünnergeiht. In Middeleuropa is he in de Tieten mit bloot Oog nich to sehn.
Pike County (Illinois)
Pike County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Illinois. He hett 16.430 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.150 km². De Sitt vun de Verwalten is in Pittsfield.
Merkur (Planet)
Beobachten
In grote Hööch över de Kimm kann Merkur mit bloot Oog blots wiel en vullstännigen Sünndüsternis sehn warrn.
Adolf Richter
Kiek ok bi: Adolph Richter.
Pike County (Illinois)
Historie
De Kreis is an’n 31. Januar 1821 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 17.384 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.232 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.946 US-Dollar. 9.447 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.177 Minschen maakt. 11,91 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Merkur (Planet)
Merkurtransit
thumb|Verloop vun’n Merkurtransit vun’n 8. to’n 9. November 2006 ut Sicht vun de Ruumsond [[Solar and Heliospheric Observatory|SOHO.]] De Bahnegenschoppen vun Eer un Merkur sorgt dorför, dat sik all dörteihn Johren de glieken Merkursichtborkeiten instellt. In disse Tietduer finnt normalerwies ok twee so nöömte Transits oder Dörgäng statt, bi de Merkur vun de Eer ut sehn vör de Sünnschiev steiht un as lütte swarte Schiev to sehn is. So en Merkurtransit kummt vör, wenn de he bi de ünneren Konjunkschoon in de Neeg vun een vun sien beiden Bahnknütten steiht, also de Bahneven vun de Eer krüüzt. So en Begeevnis is vun wegen de Geometrie blots twüschen den 6. un 11. Mai oder twüschen den 6. un 15. November mööglich, vun wegen dat denn de Bahnknütten vör de Sünn staht. De letzte Merkurdörgang weer an’n 8. November 2006. He weer to de Tiet aver blots vun’n pazifischen Ruum ut to sehn, as in Europa Nachttiet weer. De nächste Dörgang warrt an’n 9. Mai 2016 stattfinnen.
Pike County (Illinois)
Demografie
2,18 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,08 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,38 % vun de Minschen Witte, 1,50 % Swarte, 0,24 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,17 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,12 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,56 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,50 % vun de Lüüd ansehn.
Merkur (Planet)
Sichtborkeit
De nafolgen Tabell wiest de sünneren Konstellatschonen vun Merkur bit to’n März 2010. Elongatschonen mit en Mööglichkeit to’n Bekieken mit bloot Oog vun Europa ut sünd mit Klöör ünnerleggt (ööstliche Elongatschoon sorgt för Sichtborkeit an’n Avend, westliche an’n Morgen).
Kulturhistorie
thumb|upright|[[Allegorie|Allegoorsch Dorstellen vun Merkur as Herrscher vun de Deerkreisteken Jumfer un Tweeschen, vun Hans Sebald Beham, 16. Johrhunnert.]] In’t antike Grekenland weer de Planet mit den Gott un Gödderbaad Hermes in Tosamenhang bröcht, man ok mit de Titanen Metis un Koios. De sünners gaue Planet, de blots in de Schummerstünn un un denn blots swor to sehn weer, weer ok as Teken för Hermes as Schuulpatron för de Hännlers, Weglagerers un Deven ansehn. Bi de Römers weer Hermes latstens in de naantiken Tiet dat glieke as Mercurius, afleidt vun mercari (lat. för Hannel drieven). Vun de Römers weer en Wekendag na Merkur nöömt, neemlich de dies Mercurii, de in’t Plattdüütsche de Middeweken is. Bi’t Toorden vun de Wekendaag besteiht en Verbinnen to den Naam Merkur noch in’t Franzöösche (Mercredi), in’t Italieensche (Mercoledì), in’t Spaansche (Miércoles) un in’t Rumäänsche (Miercuri). Bi de Germanen weer den Steern de Gott Odin oder Wotan toschreven, den ok de Middeweken (in’t Engelsche Wednesday, in’t Nedderlannsche Woensdag) toordent worrn weer.
Andreas Mand
Andreas Mand (* 14. Dezember 1959 in Duisburg, Noordrhien-Westfalen) is en düütsch Schriever, Poet un Musiker in de hoochdüütsche Spraak, de mit den Candide Pries uttekend worrn is.
Leven un Wark
Andreas Mand is as Söhn von en evangeelsch Paster boren. He hett dat Gymnasium in Krefeld besöcht. An de Universität Ossenbrügge hett he denn Medien-Wetenschop studeert. Hüdigendags is he in Minden togange.
Compact Disc
Vun 1984 bis 1989 interpretierte he als Singer vun sien eegen Band Leder, de he sülvst schreven hett un bröch 2007 de Compact Disc davon rut.
Stockholm
Stockholm is de Hööftstadt van Sweden.
Stockholm is Residenz van dat Königspoor, Sitt van dat sweedsche Parlament und van de Regeeren. Dorneben hett Stockholm een Universität un een paar Hoochschoolen.
Nömmt wurrn is de Stadt eerstmals in dat 13. Johrhunnert. In histoorsch Dokumenten is se 1252 eerstmols upföhrt.
Gagel (Tähn)
Dat Gagel, ok Gägel (latiensch Gingiva) is dat Fleesch wat de Tähn mit'n Keev verbinnt.
De Föör twüschen Tähn un Gagel heet Sulcus gingivalis. Bi gesunne Minschen is de so wat twee Millimeters deep. Dat dreeeckige Stück vun'n Gagel twüschen de enkelten Tähn warrt „Interdentalpapill“ (Papilla interdentalis) nöömt.
Mahlen
Mahlen betekent
Webers
Webers is de Familiennaam von
Webers betekent ok
Trittow
Trittow is en Flecken in Sleswig-Holsteen in’n Kreis Stormarn un is 30 km ööstlich van Hamborg gelegen.
De Börgermeester van Trittow heet Oliver Mesch.
De ehmalge Ministerpräsident Theodor Steltzer weer in Trittow boren.
Piatt County
Piatt County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Illinois. He hett 16.729 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.140 km². De Sitt vun de Verwalten is in Monticello.
Historie
De Kreis is an’n 27. Januar 1841 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 16.365 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.768 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 21.075 US-Dollar. 9.858 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.340 Minschen maakt. 4,88 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,24 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,60 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,83 % vun de Minschen Witte, 0,24 % Swarte, 0,13 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,08 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,14 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,57 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,62 % vun de Lüüd ansehn.
Adolph Richter
Adolph Richter is de Naam von
* Adolph Richter (1812–1852), düütschen Maler,
Kiek ok bi: Adolf Richter.
(1210) Morosovia
(1210) Morosovia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 6. Juni 1931 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
Nöömt is de Asteroid na den russ’schen Revolutschonär Nikolai Morosow.
Nindörpermoor
Nindörpermoor betekent
11. Juli
De '''11. Juli''' is de 187. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner oder de 188. Dag, wenn wi en Schaltjohr hebbt.
Mount Paris
Toeerst karteert worrn is he von Deelnehmers von de Föffte Franzöösche Antarktisexpeditschoon (1908–1910) ünner Leid von Jean-Baptiste Charcot, de em na de franzöösche Hööftstadt Paris nöömt hett. De Barg is 1936 wedder op Sicht kamen bi en Floog in’n Rahmen von de British Graham Land Expedition (1934–1937) ünner Leid von’n austraalschen Polarforscher John Rymill. En Koort un Luftopnahmen sünd bi de Ronne Antarctic Research Expedition (1947–1948) ünner Leid von’n US-amerikaanschen Polarforscher Finn Ronne maakt worrn, dör de Rymill sien Annahm wedderleggt warrn kunn, dat sik dat üm mehr as een Barg hannelt.
Wilhelm Heinichen (1856–1911)
Wilhelm Heinichen (* 16. April 1856 in Hannover; † 18. Dezember 1911 ok dor) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Land Keden
Keden is dat Land an’e Süüdsiet vun’e Neddern Elv, vun Stood bet an dennen Hullen an de Münnen vun’e Oost.
Wilhelm Heinichen (1856–1911)
Heinichen is 1856 as Söhn von Henriette Auguste Luise Ernestine Albertine, borene Koch (2. November 1827-10. Juli 1862), un den Obergerichtsviezpräsident Franz Joseph Heinichen (26. Februar 1816-17. März 1892) in Hannover boren. Na dat Studium von de Juristeree is he in’n prüüßschen Justizdeenst gahn un weer von 1882 af an Gerichtsassesser an de Amtsgerichten Paane, Stood un Allefelle, an dat Landgericht Hannover un bi de Staatsanwaltschop Hannover. An’n 1. Januar 1884 is he Amtsrichter bi dat Neehuus un 1886 bi dat Amtsgericht Soltau worrn. He is denn von’n Justizdeenst in’n Verwaltungsdeenst wesselt un is an’n 1. Juli 1889 Landraad von’n Kreis Soltau worrn. Dat weer he bet 1901.
Land Keden
Dat mehrste is Maschland, man höört ok ’n recht groot Deel Moorland to, dat Kedener Moor.
Wilhelm Heinichen (1856–1911)
Von 1887 bet 1890 weer he Präsident von’n Land- un Forstweertschoplichen Provinzialvereen för dat Förstendom Lümborg.
Land Keden
De Ünnerdelen von Noordkeden un Süüdkeden is all von ole Tieden her ween; tau wöör Noordkeden noch’n Eiland.
Wilhelm Heinichen (1856–1911)
In dat Johr 1901 is he Landraad in’n Kreis Göttingen worrn. In’n April 1903 is he as Präsident an de Spitz von dat Kunsistorjen in Hannover wesselt un an’n 1. Januar 1911 as Nafolger von Franz Chalybaeus Präsident von dat Landskunsistorjen worrn. He weer denn ok Kurater von dat Klooster Loccum. Heinichen is in’n Dezember 1911 in Hannover doodbleven.
Land Keden
Dat lütt’ Land hett ’n bewegte Geschicht: na de Markgrafen vun Stood un jemehr Arger mit de Wikingers tümmeln sik dor de Arzbischop vun Bremen, de Sweedschen, de Däänschen, de Hannöberschen Welpen, Napoleon un denn de Preußen. Man de Kedeners leten sik ne so gau ünnerkriegen:
„§. 2. Ist demnach zu wissen/ daß die alten Kedinger Friesischer nation (…) und von den alten Sachsen herstammende (…) ihre Freyheit gleich anderen Friesen auffs äusserste verthädiget/ und so gar keines andern Oberhand oder Herrschafft haben leiden wollen/ daß sie nicht einmal das geistliche Joch ihres ordentlichen Landes=Herren ertragen könnten…“
Luneberg Mushard (Anno 1708)
Twüschendör harrn’s jümmer weller grote Stormfloten; in Sünnerheit de so benoomte „Wiehnachtsfloot vun 1717“ un de Februarfloot vun 1825. Opletzt güng bi de Stormfloot von 1962 dat Water över de Dieken.
Albert Richter
Albert Richter is de Naam von
* Albert Richter (1816–1883), düütschen Afornten,
Weeber
Weeber is de Familiennaam von
Weeber betekent ok
Kiek ok bi: Weber, Wehber.
Weber
Weber betekent
Kiek ok bi: Wehber, Wäber, Waeber, Weeber, Webber, Wever, Wewer.
1918
1918 (MCMXVIII):
(1202) Marina
(1202) Marina is en Asteroid ut den buteren Hööftgördel, de an’n 13. September 1931 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
Robert Van Eenaeme
Robert Van Eenaeme (* 27. August 1916 in Wondelgem; † 8. März 1959 in Marche-en-Famenne) weer en belgisch Radrennfohrer.
Robert Van Eenaeme weer van 1939 bit 1949 mit en kriegsbedingt Ünnerbreeken van twee Johren Profi. Sien gröttste Erfolge weern dree Siege bi dat Rennen Gent–Wevelgem, 1936, 1937 – as Unafhängiger – un 1945 as Profi. Bi sien darten Sieg wurr he eerst een Week nah dat Rennen to’n Sieger verkloort, nahdem man up en Foto sehn harr, dat he un nich Maurice Van Herzele as Eerst över den Teelstreek fohren weer. Dormit hörr he gemeensam mit Rik Van Looy, Eddy Merckx, Tom Boonen un Mario Cipollini to de Rekordwinner vun dit Rennen. 1942 wunn he den Omloop van België un de Meesterschap vun Flannern. In dat sülvig Johr belegg he bi de Flannern-Rundfohrt Rang dree.
Van Eenaeme is in dat Öller vun 42 Johren an de Folgen van en Verkehrsunfall storven.
Waeber
Waeber is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Wäber, Weber, Weeber.
(1190) Pelagia
(1190) Pelagia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 20. September 1930 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
De Asteroid is na de russ’sche Astronomsche Pelageja Fjodorowna Schain nöömt. Se weer de eerste Astronoomsche, de en Asteroid opdeckt hett.
Borsla-Pries
De Borsla-Pries warrt elk Johr vun de Borsla Verenigung för nedderdüütsche Spraak un Literatur in Bösel för de beste plattdüütsche Arbeit vergeven. De Pries is mit en Geldpries vun 2000 Euro (bet 2004 4000 Euro) verbunnen.
Wäber
Wäber is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Weber, Waeber, Weeber.
Christine Richter
Christine Richter is de Naam von
Jörg Mielke
duum|Jörg Mielke 2013 Jörg Mielke (* 15. Juni 1959 in Hagen) is en düütschen Politiker.
Mielke is 1959 in Hagen in Westfalen boren un hett 1979 sien Abitur maakt. Von 1979 bet 1984 hett he denn an de Universität Göttingen Juristeree studeert un weer dor bet 1987 wetenschoplichen Assistent. 1987 bet 1990 hett he in Bremen sien Referendariat un dat twete Staatsexamen maakt. Sien Dokterarbeid hett he 1989 in Göttingen maakt. Von 1991 bet 1995 weer Mielke Baas von dat Rechtsamt bi’n Landkreis Oosterholt un is denn Dezernent för Boon, Ümwelt, Kultur un Tourismus worrn.
Bi de Wahl an’n 26. September 2004 is Mielke as parteilosen Kannedaat för de SPD mit 62,26 % de eerste hauptamtliche Landraad von’n Landkreis Oosterholt na dat Enn von de Dubbelspitz worrn. Dat Amt hett he denn offiziell an’n 1. Januar 2005 övernahmen. Bi de Wahl an’n 11. September 2011 (as parteilosen Kannedaat, de nu von SPD un CDU ünnerstütt worrn is) is he mit 85,63 % wedderwählt worrn. De Amtsperiood schull regulär bet to’n 31. Oktober 2019 lopen. An’n 19. Februar 2013 is he aver Baas von de Neddersassische Staatskanzlie worrn un hett sien Amt as Landraad afgeven.
Rohrstock
Rohrstock is en plattdüütsche Folkband ut Dithmarschen.
Ursula Richter
Ursula Richter is de Naam von
* Ursula Richter (Irma Ursula Johanna Richter; 1886–1946), düütsche Fotografin,
Wehber
Wehber is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Weber, Wäber, Waeber, Weeber.
Traute Richter
* Traute Richter (* 1922), düütsche Sängerin,
Ludwig Kleine
Carl Kleine (* 27. Juni 1866 in Kleve; † 24. Mai 1938 in Leer) weer en düütschen Verwaltungsbeamten un Politiker.
Kleine is 1866 as Söhn von Adolph Kleine (1835-1917) in Kleve boren. He hett 1884 an dat Gymnasium Wesel Abitur maakt un an de Universitäten in Jena, Bonn un Berlin Juristeree studeert. De eerste juristische Prüfung hett he in’n Juni 1887 bi dat Oberlandsgericht Köln bestahn. Von Oktober 1887 bet Oktober 1888 weer he bi’n Kommiss. In’n Februar 1891 is he in’n prüüßschen Staatsdeenst gahn un Regerungsreferendar bi de Regerung in Arensperg worrn. De Grote Staatsprüfung hett he an’n 9. Dezember 1893 bestahn un weer denn Regerungsassesser bi de Regerung in Posen (1894 bet 1899) un de Regerung in Auerk (1899 bet 1900). He weer von 1901 bet 1907 Landraad von’n Kreis Soltau un is in’n März 1907 Regerungsraad bi dat Oberpräsidium von de Provinz Hannover worrn.
Von 1910 bet 1930 weer he as Nafolger von Ferdinand Freiherr Schenck zu Schweinsberg Landraad von’n Kreis Leer. He hett in’n Januar 1916 den Rang von en Gehemen Regerungsraad kregen. In’n Winter 1916/1917 hett he in’n Eersten Weltkrieg kommissarsch de Steed von en Oberregerungsraad bi de Regerung in Auerk hatt un weer dor Viez von’n Regerungspräsident. He müss sien Amt as Landraad in’n März 1930 (een Johr bevör he dat Öller harr, in Rohstand to gahn) afgeven, nadem he in’n Provinziallanddag Hannover för en Andrag von de NSDAP stimmt harr, de dat Verbaad von de Hitlerjugend beennen schull. Sien Nafolger weer Hermann Conring. He is to’n 1. Oktober 1931 in Rohstand versett worrn.
In siene Amtstied bi dat Oberpräsidium (1907 bet 1910) weer Kleine ernannt Liddmaat von’n Provinzialraad. 1912 is he för den Wahlkreis Auerk 3 (Leer-Weener) Liddmaat von dat Prüüßsche Aforntenhuus worrn un dor bet to’n 15. November 1918 Afornten bleven. Afornten in’n Provinziallanddag Hannover weer he von 1910 bet 1933. An’n 23. Januar 1930 is he to’n Vörsitter von’n Provinzialutschuss wählt worrn. Von 1927 bet 1929 weer Kleine Maat von’n Prüüßschen Staatsraad un von 1928 bet 1930 Vörsitter von’n Hannöverschen Landkreisdag.
In siene Tied as Ladraad in Leer is in’n Harvst 1911 de Kleenbahn Ihrhove-Westrhauderfehn grünnt worrn. Kleine weer von 1911 bet 1930 Geschäftsföhrer von de Kleenbahn. Ok dat Kreiskrankenhuus Leer is 1928 in siene Tied grünnt worrn.
Von 1901 af an weer he Präsident von’n Land- un Forstweertschoplichen Provinzialvereen för dat Förstendom Lümborg.
Artikulatschoonsstied
In’r artikulatorisken Phonetik is de Artikulatschoonsstied (Artikulatschoonssteed), auk Artikulatschoonstelle, de Punkt wo de aktive Artikulater (faken de Tunge), dür dat Anrögen van’n passiven Artikulater (de Artikulatschoonstied), de Luftstroom iut den Lungen an’n Vörankumen hinnert oder auk gans up höllt, un so eun Konsonant vörbringt.
To de Artikulatschoonsstied seggt man auk dat’t eun passiven Artikulater is. Os de aktive Artikulater betekent man de Artikulatschoonsorganen
Dür de Artikulatschoonsstied, de Artikulatschoonsmaneer, de Artikulationsorgan un of dor dat Phoon niu stimmhebbend is oder nich, kann man eunen Konsonanten in eunen iutreckend Mote bestemmen un defineern.
Phone met de sülvigen Artikulatschoonsstied, os to’n Exempel [p] un [m], nöömt man homorgaansk oder homorgan.
Aktive Artikulaters
De aktiven Artikulaters sind de Deule in’n Mund un Hals, de röögsamer sind os de fasten passiven Artikulaters. Dat sind meest de Tunge un de Nebben. Anster os de passiven Artikulaters, de in eunen Kontinuum ineunanner över löppt, gifft et fiev aparte aktive Arikulaters: De Nebben (labiale Konsonanten), de röögsame Top van’r Tungen(koronale Konsonanten: laminal, apical, un subapical), de Böversiede van’r Tungen, auk de Tungenrüggen nöömt (dorsale Konsonanten), de Tungen öhre Wortel tohaupe mit de Strottklappe (pharyngeale oder radikale Konsonanten) un de Stimmritz (glottale Konsonanten). Blaut bi de Unnerdeulen van den verschlen koroanlen Artikulatschonen os laminal, apical un subapical sind de Snoten auk nich gans akroot iut tomaken, so dat auk düsse in eunnnaer över löppt.
Koartikulatschoon
In veulen Sproken gift’t Phone, wo de Luftstoom iut den Lungen toglieks an tweu Stieden an’n Vörankumen hinnert werrt. Eun Bispill dorför is dat [w], os in’n engelsken Woord water [ˈwɑɾɚ] (AE) oder [ˈwɔːtʰə] (BE) vörkümmt. Bi düssen Phoon hinnert de Nebben den Luftstrom un boven up röögt de Tuge dat Böhnsail an. Dorümme is dat eun labio-velaren Liut.
Van den koartikuleerten Konsonanten sind de labio-velaren de eunzigen, de eun recht grauten Tahl van Sproken finnt. Plosive os [k͡p], [ɡ͡b] finnt man faken in den Sproken in West- un Zentralafrika. Eun beten rarer, man liekers auk in veulen afrikaansken Sproken to finnen is dat Phoon [ŋ͡m]. Annere Kombinatschoonen sind unbannig selten un raar un extisteert blaut in eun gans poor Sproken up’r Werlt. To’n Bispill is Yele Sproke in Papua-Nüjjguinea de eunzige Sproke, wo man de labio-alveolar Plosive [t͡p], [d͡b] un den labio-aveolar Nasal n͡m], os Phoneme in gifft. In’r Somali Sproke gifft’t up to eunen raren uvular–epiglottalen Polsiv [q͡ʡ].
Elke Richter
Elke Richter is de Naam von
* Elke Richter (* 1944), düütsche Dischtennisspelerin,
De Wever
De Wever betekent
De Wever is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Wever, Dewever.
Robert Fiedler
Robert Fiedler (* 25. August 1905 in Wulsdörp; † 5. Oktober 1974 in Lox) weer en düütschen Politiker von de SPD.
Fiedler weer von’n 6. Mai 1959 bet 5. Mai 1963 (4. Wahlperiood) för den Wahlkreis Wersermünn Afornten von’n Landdag von Neddersassen.
(1189) Terentia
(1189) Terentia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 17. September 1930 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
Nöömt is de Asteroid na Lidija Iwanowna Terentiewa, en Mitarbeitersche an de russ’schen Pulkowo-Steernwacht.
Huuk
duum|Blick in den Mund up de Böhn un up de Huuk duum|De swollen Huuk bi Pharyngitis De Hiuk (Huuk), auk Zipp nöömt, is eun Deul van’n sachten Böhn un hängt in’r Medde van’n Böhnsail. Dor hengt et os eun lüttjet Anhängsel is eugens blaut to seuhen wen wer siene Sniute gans wied up maakt.
De Medinziners un de Dokters nöömt de Hiuk Uvula (lat. "uvula",Druiveken, lüttje Druve) oder auk no’n greeksken Staphyle, wat juste so lüttje Druve beduidet. To eun Sweer (Medizin) van’n Hiuk seggt man Staphylitis.
Raakt wat an de Hiuk maakt eun dat wörgen un kurkhalsen. Dat nöömt man de Wörg-Reflex.
Anatomie
De Hiuk besteuht to grauten Deul iut eunen Muskel, den Musculus uvulae. Düsse Muskel werrt van’n Nervus vagus, wat de X. Brägennerven stuirt.
De Huuk bi Apen
Blangen den Minsken hebbt auk annere Primaten, os Meerkatten, Orang-Utangs un Paviane eun Hiuk. Den öhren Hiuk is man blaut in rudmentäre Form un nich kompleet utbillet. Dat maakt de Minske eugens to de euzigst Wesen mit eune rechten Hiuk.
Sticht
Sticht is de Familiennaam von
Howard County (Texas)
Howard County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Texas. He hett 35.012 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.339 km². De Sitt vun de Verwalten is in Big Spring.
Christa Heise-Batt
Christa Heise-Batt (* 25. Januar 1937 in Wohlde) is ene plattdüütsche Schrieversche.
Howard County (Texas)
Historie
De Kreis is 1876 grünnt worrn.
Christa Heise-Batt
Heise-Batt hett in Hamborg op Spaansch, Franzöösch un Engelsch studeert un hett denn as Frömdsprakenkorrespondentin arbeidt, wo se veel bi rümkamen is, to’n Bispeel ok in Süüd- un Middelamerika. Se hett vun 1965 af an in Glashütte bi Norderstedt leevt. Siet 1985 is se ok fre’e Mitarbeiderin bi’n Heimatspiegel. Heise-Batt speelt ok plattdüütsch Theater un hett negen Johr lang Plattdüütsch an de Volkshoochschool Tangstedt ünnerricht. Ok in’n Vörstand vun’n Quickborn sitt se un hett bi Dat Blatt op Platt mitdaan.
Heise-Batt hett 1997 den 1. Borsla-Pries för nedderdüütsche Spraak un Literatur un in dat sülve Johr ok den Kulturpries vun de Stadt Norderstedt kregen. 2022 wurr se mit den Quickborn-Pries uttekent.
Howard County (Texas)
Demografie
31,13 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 5,99 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 84,7 Froonslüüd.
Vun de Vöröllern her sünd 80,14 % vun de Minschen Witte, 4,13 % Swarte, 0,59 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,59 % sünd Nakamen vun Indianers. 12,43 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,10 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 37,46 % vun de Lüüd ansehn.
Bonifatius II.
Bonifatius II. (* in Rom; † 17. Oktober 532) weer van 22. September 530 bit to sien Dood Bischop vun Rom. Sien Naam bedüüd: de Wohltäter (latiensch).
Ferdinand Richter
* Ferdinand Richter (1814–1875), düütschen Bookhändler un Verleger,
Bonifatius II.
He weer vun Gebort her en Ostgote, Söhn vun den Sigibuld. Sien Wahl verdankt he den Infloot vun den gotschen König Athalarich. He wurr wegen en öllere Geschichtsupfaaten, de traditschonellerwies Germanen allgemeen as fröhe Düütsche verstahn harrn, mitünner as de eerste Düütsche betekent, de to'n Paapst wählt wurr.
Bonifatius wurr vun sien Vörgänger Felix III. as Nahfolger designeert. Wiel de en groot Anhänger vun den Gotenkönig weer un de den Arianismus anhung, is disse Nahfolgeregelung aber nich up de nödige Anerkennen stött. Dorum hett en Deel vun den röömschen Klerus Dioskur as Gegenpaapst wählt. Dioskur is aber all nah 22 Daag storven, so dat dat drohende Schisma nicht geev. De Klerus weer dwungen, dat vun Bonifatius över Dioskur verhangt Anathema antoerkennen, dat aber nahderhen vun Agapitus I. 535 weer wedderropen wurr.
In de Tiet vun sien Pontifikat hett he de Beslüsse to de Verdammen vun den Pelagianismus un den Semipelagianismus bestätigt, de up de Synode von Arausio 529 faat wurrn weern.
531 hett ok Bonifatius versöcht, de Nahfolge togunsten vun den Vigilius fasttoleggen, muss aber disse Regelung up Druck vun den Klerus weer torüchnehmen. Vigilius wurr aber liekers eenig Johr later to'n Bischop vun Rom wählt.
Emil Otto Richter
Emil Otto Richter is de Naam von
* Emil Otto Richter (1867–1943), düütschen Bildhauer,
Rogeria
Rogeria betekent
Pope County (Illinois)
Historie
De Kreis is an’n 10. Januar 1816 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 4.413 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 2.122 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.440 US-Dollar. 2.265 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 314 Minschen maakt. 17,97 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,69 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,66 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 93,29 % vun de Minschen Witte, 3,76 % Swarte, 0,27 % stammt ut Asien un 0,79 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,45 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,43 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,91 % vun de Lüüd ansehn.
(1158) Luda
(1158) Luda is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 31. August 1929 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
De Asteroid driggt den Naam vun den Opdecker sien Süster. Luda is de korte Form vun Ludmilla. .
Toni
Toni betekent
Erich J. Fuchshuber
duum|Plakaat to de Landdagswahl in Neddersassen 1990 Erich J. Fuchshuber (* 29. April 1945 in Eislingen/Fils; † 9. September 1990 in Achem) weer en düütschen Politiker von de CDU.
Kommun Vänersborg
De Kommun Vänersborg is ene Gemeend in dat Lehn Westgötland in Sweden. Dat höört to de Landschoppen Westgötland un Dalsland un to den Gerichtsbezirk Vänersborg. Se hett 37.052 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 647,48 km². De Sitt vun de Verwalten is in Vänersborg.
Erich J. Fuchshuber
Fuchshuber is 1945 in Eislingen boren. He hett dat Abitur in Göppingen maakt un is 1966 na de Bundswehr gahn. He weer dor bi de Luftwapen un hett sik in de USA as Fleger utbillen laten. He weer denn bi de Floogafwehr.
Toni
Toni is de Familiennaam von
Kommun Vänersborg
Demografie
2006 weren 7,84 % vun de Inwahners buten Sweden boren.