cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Howard Robert Horvitz
Leven un Wark
De Grootöllern vun Horvitz weer jöödsch Inwannerer ut Russland un Galizien. Sien Vader, tonächst enfack Verwaltensangestellter, fung en Abendstudium vun de Chemie an, dat he aber ut finanziellen Grünnen afbreeken dee. Later wurr he Stüerberader. Sien Moder weer Meestersche. Horvitz erinnert sück an en Familie, in de de Erwerb vun Bildung un wetenschaplich Neegier hooch acht wurrn.
Wetenschaplich Arbeiten
Van 1974 bit 1978 hett Horvitz an an Laboratory of Molecular Biology (LMB) in Cambridge, UK arbeit. An dit Institut harr John Edward Sulston tosommen mit Sydney Brenner de embryonale Zellentwicklung vun den Würm Caenorhabditis elegans sowiet upklärt, dat dat Entstahn vun all 959 Zellen bekannt weer. Dorbi harr sück wiest, dat 131 Zellen woll wiels de embryonale Zellentwicklung bild wurrn, later in den lateren Würm nich mehr vörhannen weern, wiel se en „genetisch programmeerten Zelldood“ (Apoptose) ünnerleegen weern.
Beebe
Beebe is de Familiennaam von
Hamer (Mehrdüdig Begreep)
Hamer betekent
Beebe
Beebe betekent
Hamer (Mehrdüdig Begreep)
Hamer is de Familiennaam von
,,.
Kiek ok bi: Hamar, Hammer.
Beebe
Kiek ok bi: Beebe Island, Beebe Lake.
Ağaoğlu
Ağaoğlu is en törkschen Familiennaam. Dat is en Vadersnaam, de „Söhn (-oğlu) von’n Ağa“ bedüüdt. Ağa is dorbi en törkschen Titel, de je na Kuntext verscheden Saken bedüden kann, sik aver groff mit Herr oder Grundbesitter weddergeven lett.
Brendan Perry
duum|Hochkant|Brendan Perry, 2010 Brendan Michael Perry (* 30. Juni 1959 in Whitechapel, London) is en britischen Musiker, Singer un Multi-Instrumentalist. Tosamen mit Lisa Gerrard billt he dat Duo Dead Can Dance.
Loopbahn
In’t Johr 1979 is de hele Grupp na Melbourne togen un hett sik mit The Marching Girls en ne’en Naam geven. Twee Johren later is Perry sülvst ut de Grupp rutgahn, üm mit Lisa Gerrard, Simon Monroe un Paul Erikson de Grupp Dead Can Dance to grünnen. Man een Johr nadem se na London ümtogen sünd, weern blots noch Perry un Gerrard över. Op dat Label „4AD“ vun Ivo Watts hebbt de beiden Musikers mit wesseln Kollegen bit to’t Enn vun jemehr Tosamenarbeit in’t Johr 1998 alltohopen acht Albums opnahmen.
Een Johr later hett Perry sien Solo-Album Eye of the Hunter rutbröcht, dat blangen egene Leder ok en Coverfaten vun Tim Buckley sien Stück I Must Have Been Blind bargt. Mit de Tiet hett Perry ok an en reeg vun Kompilatschonen mitarbeit, för de he ünner annern ok wietere Stücken vun Buckley covert hett, as Happy Time un Dream Letter.
Vundaag leevt Perry in Irland, woneem he Baas vun en Samba-School (Quivvy School of Samba) is un af un to Workshop för Percussions in’t olle Studio vun Dead Can Dance. 2005 hebbt sik Perry und Gerard noch mol tosamen doon för twee Tourneen dör Europa un Noordamerika. Ok 2013 gaht se wedder tosamen op Tour un speelt denn ok in Düütschland.
2008 hett sik Perry vun dat Label 4AD afwennt. 2010 güng he op en Tour dör Europa un – tosamen mit Peter Murphy – Süüdamerika. Dat glieke Johr noch keem sien tweet Solo-Album Ark op’n Markt.
Indersdorf
Indersdorf betekent
Kiek ok bi: Johannes von Indersdorf.
Schuur (Mehrdüdig Begreep)
Schuur betekent
Schuur is de Familiennaam von
Hodiș
Hodiș betekent
Bradford (Mehrdüdig Begreep)
Bradford betekent
Bradford is de Familiennaam von
,, ,.
Kiek ok bi: Bradford Center, Bradford County, Bradford Island, Bradford Lake, Bradford Township.
Arvanitis
Arvanitis is de Familiennaam von
Talagi
Talagi betekent
Talagi is de Familiennaam von
Mount Royal
Mount Royal betekent
Kiek ok bi: Mont Royal, Mount-Royal-Natschonaalpark.
Ruta Nacional 9
Ruta Nacional 9 betekent
* Ruta Nacional 9, Straat in Argentinien,
Indermühle
Indermühle is de Familiennaam von
Poienari
Poienari betekent
Louis Jäger
Louis Jäger (* 30. April 1930 in Mauren; † 21. Oktober 2018 ) weer en Grafiker un Maler, Teekner un Cartoonist ut Liechtensteen. He hett över 130 Breefmarken för sien Land entworfen.
Leven
Louis Jäger weer nah de Grundschool ünner annern as Keramikmaler in Nendeln un as Dekoratschoonsmaler in Mauren tätig. Van 1957 bit 1961 hett he en Lehre as Grafiker maakt un hett 1957/58 de Blocherer Schule für freie und angewandte Kunst in München besöcht. Dornah studeer he van 1958 bit 1961 an de Akademie der Bildenden Künste München un van 1961 bit 1962 an de Hoochschool för Bildende Künste Berlin. 1962 hett he in Vaduz een eegen Atelier för Grafik un Utstellungsgestaltung apen maakt.
Bekannt wurr he mit sien Liechtensteener Breefmarken. 1960 hett he all en mehrfarvig Europa-Mark mit dat streng geometrische Wabenmuster entworfen. Dorneben hett he tallriek Postkoorten, Sonderstempel un Eerstdagskuverts gestalt.
Bruno Duge
Bruno Duge (* 12. Oktober 1884 in Willemshoben; † 3. Februar 1970 in Cuxhoben) weer en düütschen Politiker.
Doisy
Doisy is de Familiennaam von
Bruno Duge
Duge is 1884 as Söhn von Caroline Sophie Adelheid, borene Ahrens, un den Loots Friedrich Wilhelm Johann Duge in Willemshoben boren. Na de School in Geestmünn un dat Abitur 1904 an dat Realgymnasium Vesack hett Duge 1904 anfungen, Juristeree an de Universität Kiel to studeren. He hett dat Studium denn aver afbraken un lever Medizin an de Universitäten Heidelberg, Berlin, Rostock (inschreven an’n 5. Mai 1909; bet 29. Oktober 1910 ) un Bonn studeert. 1912 is he Assistent bi Max Nonne an dat Krankenhuus Eppendörp worrn un hett dor ok sien Dr. med. maakt.
Rietsluter
duum|En Rietsluter
James Bradford
James Bradford is de Naam von
John Bradford
John Bradford is de Naam von
James Bradford
* James Bradford (1928–2013), US-amerikaanschen Gewichthever,
Rietsluter
En Rietsluter, Trecksluter of Rietversluss – körtweg seggt de Lüüd ok Sipper (vgl. hoochdüütsch  Zipp(er) ) – is en Reedschopp üm twee Ecken van Stoff tohooptodoon. Bruukt warrt dat bi Kledaasch (to’n Bispeel Jacken oder Jeans), bi Bagaasch un annere Taschen, Reedschoppen för’t Campen (to’n Bispeel Telten, Slaapsäck) en mennig anner Saken.
En Rietsluter besteiht ut twee Striepen, de tohoopföögt warrn schöölt. Elk Striep hett en Reeg van Tähnen (ut Metal ooder Plastik). Dör en Schuver warrt de Tähnen tohoopföögt oder wedder vaneen scheedt.
Utklamüstert hett sik den Rietversluss Whitcomb Judson in’t Johr 1893. De Vörlaag kümmt avers al van sien Swiegersöhn Gideon Sundback.
Indermaur
Indermaur, Indermauer oder In der Maur is de Familiennaam von
John Bradford
* John Bradford (1510–1555), engelschen Reformater,
Doisy
Doisy betekent
Bruno Duge
An’n 2. Januar 1914 hett Duge sik as Dokter in Cuxhoben dallaten. Sien Vader is dor 1907 Fischereeinspekter worrn. In’n Eersten Weltkrieg weer he von’n 1. August 1914 bet 18. Juni 1919 Soldaat un Militärdokter bi dat 76. Infanterie-Regiment. 1919/1920 is he dat eerste Maal Maat von de Börgervertredung von de Stadt Cuxhoben worrn. Duge weer 1945 Mitgrünner von de Cuxhobener FDP un von’n 27. November 1952 bet 31. Oktober 1966 Maat von’n Stadtraad. 1966 is he dor ut Öllersgrünn rutgahn. He weer Vörsitter von’n Sozialutschuss un Maat von’n Finanz- un Kulturutschuss.
Nadem Böverbörgermeester Heinz Wachtendorf an’n 5. Juni 1956 as Böverstadtdirekter wählt worrn is, is Duge sien Nafolger as Böverbörgermeester worrn. Bi de Kommunalwahlen in Neddersassen 1956 is de SPD denn aver stärkste Partei worrn un Karl Olfers hett Duge to’n 27. November 1956 aflööst. Duge is denn an’n 18. April 1961 Börgermeester un Olfers sien Vertreder worrn. Dat Amt harr he bet to’n 29. Oktober 1964.
An’n 4. Februar 1964 hett he dat Verdeenstkrüüz von’n Neddersassischen Verdeenstorden kregen.
Jakes
Jakes oder Jakeš is de Familiennaam von
Thomas Völsch
Thomas Völsch (* 9. Februar 1958 in Hamborg; † 28. November 2017 ok dor ) weer en düütschen Politiker von de SPD. He weer von 2008 bet 2011 Maat von de Hambörgsche Börgerschop un von Anfang 2012 bet to sien Dood in’n November 2017 Bezirksamtsbaas von’n Hambörger Bezirk Horborg.
Leven
Völsch is 1958 in Hamborg boren un weer op dat Gymnasium Eppendörp. Na de School hett he an de Fachhoochschool för öffentliche Verwaltung in Hamborg studeert un dat Studium as Diplom-Verwaltungswirt afslaten. Na dat Studium güng he in’n öffentlichen Deenst. He hett toeerst in’t Bezirksamt arbeidt un denn in’n Rekenhoff von de Fre’e un Hansestadt Hamborg. Von dor is he 2007 na de Behörde för Bildung un Sport wesselt. Von 1994 bet 2004 weer he hauptamtlichen Geschäftsföhrer von de SPD-Frakschoon in de Börgerschop un weer in düsse Tied von’n öffentlichen Deenst freestellt.
Völsch weer verheiraadt un harr twee Söhns. He is an’n 28. November 2017 doodbleven, nadem he al en ganze Tied Kreeft harr.
Politik
Völsch is 1990 in de SPD rin. He weer von 1996 bet 1998 Vörsitter von’n Oortsvereen Fischbeek, von 2003 bet 2011 Vörsitter von’n Oortsvereen Neegraven-Fischbeek un siet 2011 Bisitter. Tosätzlich weer he siet 2006 ok Viez-Kreisvörsitter in Horborg. In’n Februar 2008 is he bi de Börgerschopswahl in’n Wahlkreis Süderelv as Afornten in’e Hambörgsche Börgerschop intagen.
An’n 7. Oktober 2010 is Völsch von’n Kreisvörstand un de Bezirksfrakschoon von de Horbörger SPD as Kannedaat för dat Amt as Bezirksamtsbaas von’n Bezirk Horborg nomineert worrn, de an’n 26. Oktober wählt worrn is. De swart-gröne Mehrheit in’t Horbörger Raadhuus hett aver Torsten Meinberg von de CDU ünnerstütt. Bi de Börgerschopswahl 2011 hett he dat beste Resultaat von de Direktkannedaten in’n Wahlkreis Süderelv hatt un töög wedder in de Hambörgsche Börgerschop in. He is as Viez-Frakschoonsvörsitter von de SPD-Frakschoon wählt worrn. To Anfang 2012 hett he sien Mandaat daalleggt un is Bezirksamtsbaas von’n Bezirk Horborg worrn. In’n September 2017 is Völsch von de Horbörger Bezirksversammlung wedderwählt worrn un in’n November mit Wirkung to’n 1. Januar 2018 von’n Hambörger Senaat för nochmaal söss Johr in’t Amt bestätigt worrn. En poor Daag later hett he den Senaat beden, dat wedder trüggtonehmen un em vör de Tied in’n Rohstand to versetten, denn he harr Kreeft.
Figueiredo
Figueiredo is de Familiennaam von
,
Figueiredo betekent
Ruta Nacional 10
Ruta Nacional 10 betekent
John Atherton
John Atherton is de Naam von
* John Atherton (1598–1640), engelschen Geistlichen,
Hüber
Hüber is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Huber, Hübner, Hübener, Hueber.
La Salle Parish
Historie
De Kreis is 1908 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 14.282 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 5.676 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.033 US-Dollar. 6.318 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.031 Minschen maakt. 17,41 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,94 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,64 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Schuer
Schuer betekent
Schuer is de Familiennaam von
Victor Fontan
rechts|duum|Victor Fontan in dat Johr 1929 Victor Fontan (* 18. Juni 1892 in Pau; † 2. Januar 1982 in Saint-Vincent) weer en franzöösch Radrennfohrer.
Karriere
Fontan wurr eerst 1923 in dat Öller vun 31 Johren Profi. Glieks in dat eerste Profi-Johr kunn he dat Rennen Tour du Sud-Ouest winnen, dem 1924 en tweet Platz un 1925 en dart Platz folgen deen. 1926 un 1927 kunn he de Katalonien-Rundfohrt för sück entscheeden un 1927 wunn he ok noch de Baskenland-Rundfohrt vör André Leducq un Lucien Buysse.
Bi de Tour de France kunn he dorto 1928 noch twee Deelstrecken up sien Naam schrieven un wunn buterdem 1928 un 1929 de Bargwertung. 1930 hett Fontan sien Loopbahn afslooten.
James Atherton
James Atherton is de Naam von
Bossong
Bossong is de Familiennaam von
James Atherton
* James Atherton (1872–?), engelschen Footballspeler,
Indergand
Indergand is de Familiennaam von
Bredenfellermoor
Bredenfellermoor is en lütten Oort in de Gemeen Hellweeg (Samtgemeen Söttmer) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Hellweeg mit bi.
Duve
Duve betekent
Duve is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Duwe.
Bredenfellermoor
Geografie
De Naveröörd sünd Ahusen un Bokel in’n Noordoosten, Ebersen in’n Oosten, Spang un Heidkroog in’n Süüdoosten, Völkersen in’n Süüdwesten, Hoberloo un Allerdörp in’n Westen un Stell in’n Noordwesten.
Historie
Bredenfellermoor is 1848 von Hellweeg ut grünnt worrn.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.
Religion
Bredenfellermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marien-Kark in Ahusen.
För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.
Verkehr
Bredenfellermoor is över lüttjere Straten anbunnen an de Kreisstraten K 24 in Hoberloo in’n Westen, an de K 205 in Hellweeg in’n Noorden un an de K 31 bi Heidkroog in’n Süüdoosten. De K 31 wedder föhrt na de Bundsstraat 215, de in’n Noordoosten över Ebersen na Rodenborg geiht un in’n Süüdwesten na Veern. De K 24 löppt in’n Süden na Völkersen an de Landsstraat 155 un de K 205 in’n Oosten na Ahusen un in’n Noorden na Söttmer an de B 75. Von Hellweeg geiht de K 234 in’n Westen an de L 155 ran.
De nächsten Autobahnen sünd de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra) un de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 51 Posthusen op de A 1 liggt so ölven Kilometer in’n Noordwesten von Bredenfellermoor an de L 155 un de Opfohrt 24b Langwedel op de A 27 13 Kilometer in’n Süüdwesten.
De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Langwedel an de Bahnlien Wunsdörp–Bremen. Disse Bahnhoff is ok inbunnen in dat Nett von de Regio-S-Bahn Bremen/Neddersassen. De Bahnhoff Söttmer an de Bahnlien Hamborg–Bremen liggt teihn Kilometer in’n Noorden.
Ruta Nacional 11
Ruta Nacional 11 betekent
Petreni
Petreni betekent
Kiek ok bi: Pietreni.
Ruta Nacional 11
* Ruta Nacional 11, Straat in Argentinien,
Joseph Bradford
Joseph Bradford is de Naam von
Mount Franklin
Mount Franklin betekent
OHB Technology
thumb|OHB Huus 1 De OHB Technology AG (Orbitale Hochtechnologie Bremen) is en Holding, de sik mit Ruum- un Luftfohrt befaten deit. Se sitt in Bremen un is an de Börse noteert. Geschäftstwiege sünd Telematik & Satellit, Ruumfohrt & Sekerheit, Lasten un Wetenschop, Internatschonale Ruumfohrt un Ruumtransport, dorto Aerospace Strukturen. För de enkelten Geschäftstwiege hett OHB en Reeg vun Dochterunnernehmen. . An meisten bekannt vun düsse is woll de „OHB-System“, de Satelliten un annere Saken för de Ruumfohrt herstellen deit. . OHB kann so bi den Bo vun Satelliten de ganze Keed anbeden, wo Geld mit verdeent warrt: De Satelliten weert in den Bedriev plaant, vöranbröcht, boot un unnerholen. Ok de Daten weert lever un verarbeit’. Up den Markt för Lüttsatelliten is dat Unnernehmen mit siene Dochterunnernehmen ganz vörnweg in Europa. Up düt Feld is dat Unnernehmen al sinds 1985 togange. Dormols hett dat noch „Otto Hydraulik Bremen GmbH“ heten.
Wat dat Unnernehmen herstellen deit
Mit de gröttsten Saken, de bi OHB maakt weert, sünd de Kommuniukatschoonssatelliten-Plattform Small Geo un de eersten 14 Galileo-Satelliten. Annere Saken, wo de Bedriev sik mit befaat un wo he bi mitmaakt, sünd:
Ruumfohrt un Sekerheit
In den Geschäftstwieg Ruumfohrt un Sekerheit befaat sik dat Unnernehmen dor mit, Lüttsatelliten vöran to bringen un ok in de bemannte Ruumfohrt un bi de Technologien för Sekerheit un Upklärung wieter to kamen. In düsse Feller sünd de Twiege OHB-System un OHB Electro Optics togange. Se hoolt Andeele an MT Aerospace AG, COSMOS International, ELTA, EOS, STS un ATB.
Satellitendeenste
OHB bedrifft nich bloß Satelliten, man bringt de ehre Deenste in Europa ok up’n Markt. Dor maakt OHB bi de Sellschoppen mit, de dat Orbcomm-Satellitennett bedrievt.
Lasten un Wetenschop
OHB hett de Kayser-Threde GmbH dorto köfft un is so in düt Feld instegen.
Wolfgang Hübener
Wolfgang Hübener is de Naam von
OHB Technology
Geschichte
2005 hett OHB de Dochter MAN Technology AG vun den MAN-Konzern köfft (hüdigendags MT Aerospace AG) un in dat Johr 2007 is de Firma Kayser-Threde dorto kamen. In’n März 2008 hett de OHB oder beter de ehre Dochter MT Aerospace vergeevs versöcht, de dree düütschen Airbus-Warke in Nordenham, Varel un Augsborg to övernehmen. Afsicht weer ween, en Luftfohrtunnernehmen up to boen, de later an de Börse gahn scholl. De Airbus-Warke schollen dor bi in en düütschen Tolever-Bedriev för de Luftfohrt inboot weern. So hett de OHB-Grupp vörharrt, de Tögel in’e Hand to hebben bi en Unnernehmen mit 6.700 beschäftigten un bi eene Milliarde Euro Umsatz. In’n Summer 2009 hett OHB Technology denn avers dat italieensche Ruumfohrtunnernehmen Carlo Gavazzi Space S.p.A. köfft. In’n Januar 2010 hett dat Unnernehmen en Updrag an Land trocken över den Bo vun 14 Satelliten för dat Galileo-System. De Weert vun den Updrag liggt bi 566 Millionen Euro. Dor hett OHB dat Unnernehmen EADS Astrium den Updrag afjaagt. De weern dor ok böös achterher ween.
Wolfgang Hübener
* Wolfgang Hübener (1924–2015), düütschen Prähistoriker,
Kiek ok bi: Wolfgang Hübner.
Enrico Letta
mini|Enrico Letta (2013) Enrico Letta (* 20. August 1966 in Pisa) is en italieensch Politiker vun de Partito Democratico. He weer van'n 28. April 2013 bt to'n 22. Februar 2014 Ministerpräsident vun Italien. Siet den 14. März 2021 is Letta Vörsitter vun de Partito Democratico.
Familie un Utbillen
Letta is de Söhn vun de Mathematiker Giorgio Letta (* 1936), Perfesser an de Universität Pisa, un sien Ehefru Anna. De Vader stamm (as sien Onkel, de Politiker Gianni Letta) ut Avezzano, Provinz L’Aquila. Nah den Afsluss vun sien Politikwetenschpstudium an de Universität Pisa kreeg Enrico Letta mit en Forschensarbeit to dat Europarecht an de Scuola Superiore Sant’Anna in Pisa sien Doktertitel
He is in tweet Ehe mit de Journalistin vun dat Daagblatt Corriere della Sera Gianna Fregonara verheiraadt. Dat Paar hett dree Kinner.
Politisch Loopbahn
Van 1991 bit 1995 weer Letta Vörsitter vun de Jöögdorganiisatschoon vun de Europääsch Volkspartei un dornah Generalsekretär vun den Euro-Utschuss in dat italeensch Huushollensministerium (1996–1997), stellvertreden Vöörsitter vun de Partito Popolare Italiano (1997–1998), italieensch Europaminister (1998–1999), Industrieminister (1999–2001) un wertschapspolitisch Spreker vun La Margherita – Democrazia è Libertà (2001–2007).
Bi de Europawahlen 2004 wurr Letta up de Midden-links-List L’Ulivo in dat Europääsch Parlament wählt.
Nah den Sieg vun dat Midden-links-Bündniss L’Unione bi de italieensch Parlamentswahlen 2006 truck he as Liddmaat vun sien Partei (La Margherita) in de Afordnetenkamer in un wurr in Romano Prodi sien tweet Kabinett to'n Staatssekretär bi den Ministerpräsidenten nömmt. He hett in disse Funktschoon sien Unkel Gianni Letta aflööst, de to dat gegnerisch Midden-rechts-Lager um Silvio Berlusconi anhörrn deiht.
Sully Prudhomme
miniatur|Sully Prudhomme Sully Prudhomme (eegentlich René François Armand Prudhomme; * 16. März 1839 in Paris; † 7. September 1907 in Châtenay-Malabry) weer en franzöösch Schriever. He weer de eerste Nobelpriesdräger för Literatur. Sien bekanntst Gedicht is Le Vase brisé (1865).
Leven
Prudhomme is in Paris in en börgerlich kathoolsch Familie upwussen un hett an dat Lycée Bonaparte de Riepprüfung tonächst in' naturwetenschaplichen Twieg (baccalauréat scientifique) un denn in' oltspraaklich-literarisch Twieg (baccalauréat de lettres) maakt. Nah en körten Tätigkeit bi de upstreven Firma Schneider (de „franzöösch Krupp“) in Le Creusot geev he de Afsicht Ingenieur to wurrn up un hett en Jurastudium maakt. Dornah hett he, weer blots för en körten Tiet, as Afkaat in Paris arbeit.
Wiel he all siet völ Johren Gedichte verfaaten dee, hett he sück mit Midden 20 ganz de Literatur un Philosophie widmet, wobi he de Welt vun de Technik un de Wetenschap mit de vun Geist un de Schönheit to verbinnen versöch. To pass keem hüm dorbi, dat he good wat an Vermögen arvt harr.
Tonächst schreev Sully Prudhomme, as he sück nu as Schriever nömmen dee, kunstvull ziseleerte Gedichte in de ehrder köhlen Manier vun de Parnassiens, de he as begäng in Tietschriften drucken dee un vun Tiet to Tiet sammelt in Bookform herutbroch (Titel kiek ünnern).
Sien Deelnahm an den düütsch-franzööschen Krieg 1870/71, de he mit stark gesundheitlichen Problemen afsluuten dee, hett he in Impressions de la guerre (1872) un La France (1874) verarbeit.
Dornah wessel he sien Stil up en «poésie personnelle», dat heet Gedichte, de formale Eleganz mit mui Biller, mui Gedanken un mui Geföhlen gefällig vereenen deen un de vun de Lesern ut de Tiet ebenso nahfraagt wurrn as de gefälligen philosophischen Essays över völ verscheeden Themen, de he to schrieven verstunn un in groot Antall produzeeren dee.
1881 funn he sien Anerkennung as Literat dör de Upnahm in de Académie française. Anerkennung ok as moralische Autorität funn he 1895 dör de Ernennung to'n Chevalier de la Légion d’honneur (Ridder vun de Ehrenlegion). As 1901 de eerste Nobelpries för Literatur vergeven wurr, gung de an Sully Prudhomme.
Hüüd is he ok in Frankriek aber meest nicht mehr bekannt.
Sully Prudhomme funn sien letzte Ruhestäe up den Cimetière du Père-Lachaise in Paris.
Indlekofer
Indlekofer is de Familiennaam von
Yothu Yindi
Achtergrund vun de Grupp
De Liddmaten vun de Grupp sünd to’n Deel Aborigines un to’n Deel Australier mit europääsche Afstammen. De Aborigines höört to den Stamm vun de Yolŋu, de op dat Gove-Halfeiland in’t Arnhem Land in’n Northern Territory tohuus is. De Grupp versöcht, de beiden musikaalschen Kulturen mit’nanner to verknütten. So warrt to’n Deel traditschonelle Musik vun de Aborigines speelt, de deelwies dusende Johren oolt is, wiel op de annern Siet normale Pop- un Rockmusik dorbi is. Faken warrt de beiden Musikrichten vermischt, wat sik dorin wiest, dat in meist all Leder moderne Musikinstrumenten as Gitarrn un Slagtüüch tosamen mit traditschonelle Instrumenten as dat Didgeridoo un de so nöömten Clapsticks insett warrt. Ok de traditschonelle Dans is anpasst worrn, üm dormit jemehr Musik ünnermolen to künnen.
Butendem sett sik de Grupp ok för gegensietigen Respekt un för dat Mit’nanner vun de ünnerscheedlichen Kulturen in. In Düütschland is de Grupp sünners wegen jemehr Tosamenarbeit mit Peter Maffay op sien Album Begegnungen vun 1998 bekannt worrn.
Peredwischniki
duum|250px|Bispill van een Peredwischniki-Schillerie: [[Grigori Grigorjewitsch Mjassojedow|Grigori Mjassojedow, «Косцы» (De Maihers), 1887]]
De Peredwischniki ( russ'sch: Передвижники dat is in Platt soveel as Wannerers of Swarvers of Swalkers) weren een Grupp van russ'sche Kunstschillerers uut dat laat 19st Johrhünnert en dat fröh 20st Johrhünnert. Hehr Kunst warrt to de Stil van de Realismus rekent. Hehr Teel weer, de Kunst dicht bi de Minschen hen to brinen. Derwegen bürgen hehr Schilleriien faken Sozialkritik.
Later würr hehr Kunst een Vörbild van de sowjetsch Kunst.
Wichtig Leden van de Peredwischniki weren:
Jobst Fiedler
Jobst Fiedler (* 7. Februar 1944 in Deppelt) is en düütschen Verwaltungsfachmann. Fiedler lehrt Public Management an de Hertie School of Governance.
Gomringer
Gomringer is de Familiennaam von
Jobst Fiedler
Leven
Fiedler is 1944 in Deppelt boren un in Hannover opwussen. Later weer sien Vader Chirurg an dat Krankenhuus Zeven. Fiedler hett dorüm sien Abitur an dat St.-Viti-Gymnasium Zeven maakt. 1957 hett he en Lehr as Chemielaborant anfungen. Later hett he an de Universitäten Berlin, London, Göttingen, Genf un Berkeley Juristeree, Politik- un Weertschopswetenschoppen studeert. Na dat Studium hett he sien Referendariat in Hamborg maakt un weer en Tied bi dat Wetenschopszentrum Berlin för Sozialforschung. Von 1980 af an weer he bi de Stadt Hamborg un weer dor ünner annern von 1984 bet 1990 Baas von dat Bezirksamt von’n Bezirk Horborg. He weer ok Maat von’n Beraderstaff von de OECD un de EU. Von 1990 bet 1996 weer Fiedler Böverstadtdirekter von Hannover. He hett an de Universität Hannover promoveert.
Von 1996 af an weer he as strategischen Berader bi de Ünnernehmensberadung Roland Berger Strategy Consultants anstellt un hett 2002 as Maat von de Hartz-Kummission dat Hartz-Kunzept mit utwickelt. Twüschen 2003 un 2004 hett he ünner annern Ünnerricht geven an de Universität Potsdam un de Weertschopsuniversität Luigi Bocconi in Mailand. Von Januar 2005 bet 2013 weer Fiedler Associate Dean an de Hertie School of Governance. Nadem he 2013 emeriteert worrn is, is he sietdem Resident Senior Fellow von de Hertie School of Governance. In siene Tied bi de Hertie School weer he ok as Gastperfesser an de Columbia University in New York un an de Escola de Administração de Empresas in São Paulo.
Fiedler is Maat von de SPD.
Charles Atherton
Charles Atherton is de Naam von
* Charles G. Atherton (1804–1853), US-amerikaanschen Politiker,
Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt, Jr. [] (* 27. Oktober 1858 in New York City, New York; † 6. Januar 1919 in Oyster Bay, New York) weer en US-amerikaansch Politiker, de van 1901 bit 1909 de 26. Präsident vun de USA weer.
Ünner William McKinley weer he af den 4. März 1901 för etwa söss Maand Viezpräsident, bit he nah den Anslag up McKinley an‘ 14. September 1901, bi den de to Dood keem, in dat Öller 42 Johren to‘n Präsidenten ünner Eed nommen wurr. Dormit is Roosevelt – betrucken up sien Levensloop bi de Amtsinführen – de bitlang jüngste Staatspräsident in de Historie vun de USA.
As Kandidat vun de Republikaansch Partei wurr he 1904 weer wählt, bevör he 1908 vöreerst up de Kandidatur för en wiedere Amtstiet verzichten dee. Sien Nahfolger wurr William Howard Taft, de ok de Republikaansch Partein anhörrn dee. Mit de sien Politik untofräe un nahdem de Republikaner 1912 nich hüm, sonnern weer den Amtsinhebber nomineert harrn, kandideer Roosevelt för de, up sien Initiative nee grünnd Progressive Partei neben Taft för dat US-Präsidentenamt. He, as ok Taft, weern aber bi de Wahl in‘ November 1912 Thomas Woodrow Wilson, den Kandidaten vun de Demokraatsch Partei ünnerleegen.
Up internatschonaler Ebene weer Roosevelt 1906 as eersten Amerikaner de Freedensnobelpries tospraaken wurrn, nahdem he in dat Vörjohr mit sien diplomatischen Initiative maatgeevend to dat Enn‘ vun den Russisch-Japaanschen Krieg bidraagen harr.
Fröh Johren un Utbillen
Theodore Roosevelt wurr 1858 in New York City as Söhn vun Theodore Roosevelt (* 22. September 1831; † 9. Februar 1878) un de sien Frau Martha „Mittie“ Bulloch (* 8. Juli 1835; † 14. Februar 1884) in en bannig vermögende un sellschopplich ansehn Familie boren. Sien Vader, vun nedderlannsch Afstammen, weer en spoodriek un international tätiger Geschäftsmann, den Roosevelt in sien Jöögd up völ Reisen nah Europa un Ägypten begleiten dee. So weer he ok eenige Maand in Düütschland un kunn ok en beten Düütsch snacken (ebenso as Franzöösch un Italieensch). Van 1876 bit 1880 studeer he an de Harvard University, wobi hüm besünners de Natuurgeschichte interesseeren dee. 1882 keem ünner den Titel „The Naval War of 1812“ sien bit in de modern Tiet hen gültig Book över den Seekrieg tüschen England un den USA herut, in dat he sien Interesse an de Uprüsten un Bedüüden vun de Flotte eerstmals wies.
In dat sülvig Johr fung ok de politische Karriere vun Roosevelt an. He leet sück as unafhängig Kandidat bi de Republikaansch Partei för dat Afordnetenhuus vun New York upstellen un wurr wählt. He hett sück massiv för Reformen insett, wordör anner Afordnete up hüm upmarksom wurrn. 1884 truck he sück aber weer torüch un bleev för twee Johr up sien Ranch in North Dakota, um an sien Book „Die Eroberung des Westens“ to arbeiten. 1886 kandideer he, upstellt vun de Republikanern, för dat Amt vun den Börgermeester vun New York City. He kreeg offiziell 27 Perzent vun de Stimmen un verlor somit bi de Wahl, de aber ünner den Schadden vun stark Fälschungsvorwürfen stunn. Dat ünner Kontroll vun Tammany Hall stahn New York Police Department harr den Roop vun en vun de korruptesten in Amerika to ween. Roosevelt wurr 1895 för twee Johr to’n Baas vun de New Yorker Polizeibehörde nömmt un hett de Polizei radikal reformeert. Mit sien rigiden Alkoholverboten an Sönndaag hett he sück woll völ Feinde maakt, he hull aber sien konsequent Lien bi. Twee Johr later keem he in dat Kabinett vun Präsident William McKinley as Stellvertreeden Marineminister. In disse Positschoon hett he de Forderung nah en Krieg gegen Spanien, de sück den Unafhängigkeitsbestreeven vun Kuba weddersetten dee, ünnerstütt. An‘ 25. April 1898 fung de Spaansch-Amerikaansch Krieg an un Roosevelt hett sien Amt as Stellvertreeden Marineminister daalleggt, um en Kavallerieeenheit to grünnen, de he as Oberst vörstunn. Mit sien „Rough Riders“, de sück ut verwegen Cowboys, aber ok ut Sportriedern ut de Ostküsten-Böverschicht tosommensetten deen, wies he groot Waagmoot un Führungskraft; de Insatz up Kuba, wo he ok en Spanier dood maakt hett, hett hüm den Roop vun en Kriegshelden inbrocht. 1898 kandideer he för dat Amt vun den Gouverneur vun den Staat New York un wunn disse Wahl. Sien nee Amt hett he to’n 1. Januar 1899 antreeden. As Gouverneur hett he sück för Reformen vun de Arbeitsbedingungen in de Bedrieven insett un hett dat Versörgens- un Verkehrssystem verbeetert. Roosevelt harr tietwies en Privatvermögen, umreekent up 2010, vun 125 Millionen Dollar, dat he aber gröttstendeels ok weer verloren hett.
Sien anwassen Popularität leet hüm in dat Johr 1900 as idealen Kandidaten för dat Amt vun den Viezpräsidenten utsehn, ofschons vör allen de konservative Parteiflögel nich vull för hüm weer un Roosevelt dat tonächst vörtrecken dee, wegen de gröttere Gestaltensmögelkkeiten Gouverneur to blieven. Sluutend hett Roosevelt in‘ Sömmer 1900 denn doch de Nomineeren as Running Mate vun Präsident William McKinley annommen, de in‘ November 1900 för en tweete Amtstiet weer wählt wurr. Roosevelt wurr an‘ 4. März 1901 as Viezpräsident ünner Eid nommen. In dat glieker Johr hett he ut den Grund ok nich mehr för en wiedere Amtstiet as Gouverneur kandideert; sien Amtsperiood gung turnusgemäß to’n Johreswessel up 1901 to‘ Enn (dormals weer de Gouverneur vun New York anners as hüüd up twee – un nich veer – Johren wählt).
Präsidentschap (1901–1909)
An‘ 14. September 1901 is William McKinley an de Folgen vun en acht Daag vörher in Buffalo veröövt Anslag storven. Dör den Dood vun den Präsidenten is Roosevelt automatisch för den Rest vun de Amtstiet in dat hööchste Staatsamt uprückt. Mit 42 Jahren weer he dormit, betrucken up sien Levensöller bi de Amtsinführen, de bither jüngste amerikaansch Präsident. John F. Kennedy weer bi sien Amtsanträe 1961 een Johr öller.
Kört Tiet nah sien Amtsanträe leet he den Amtssitt vun den Präsidenten, dat Witt Huus, umfaaten restaureeren. In‘ Rahmen vun de Renoveerungen wurr de oorsprüngliche Schlichtheit vun den Bau weer herstellt, to glieker Tiet mit den West Wing en Siedenflögel hentofüügt. Mit den tosätzlichen Flachen hett man ok de wussen Grött vun den Präsidentenstaff Reeknung draagen. 1904 weern de Umbauarbeiten afslooten.
Lincoln Parish
Lincoln Parish is en Kreis (Parish) in’n US-Bundsstaat Louisiana. He hett 46.735 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.220 km². De Sitt vun de Verwalten is in Ruston.
Theodore Roosevelt
Präsidentschap (1901–1909)
As 1904 weer Präsidentschapswahlen anstunnen, wurr Roosevelt eenstimmig to’n Präsidentschapskandidaten vun de Republikaner nomineert. Tonächst wurr en parteiinterne Gegenkandidatur vun den konservativen Senator Mark Hanna verwacht, de is aber in‘ Februar vun dat Johr storven, womit Roosevelt sien Führungsrull in de Partei nun unumstreeden weer. Demokratischer Gegenkandidat wurr Alton Brooks Parker, de den konservativen Flögel vun sien Partei anhörrn dee. Bi de Präsidentschapswahl an‘ 8. November 1904 hett Roosevelt sien Herutforderer mit 56,7 Perzent vun de Stimmen düülich. In dat Wahlmännergremium kreeg he 336 Stimmen, Parker 140. Sien nochmalige Vereidigung to’n Präsidenten funn an‘ 4. März 1905 vör dat Kapitol in Washington statt. Dör de vorangegahn wurr ok mit Charles Warren Fairbanks eerstmals siet Roosevelt sien Uprücken to’n Präsidenten dat siet 1901 vakante Amt vun den Viezpräsidenten weer besett. Ofschons Roosevelt de Wahl vun Fairbanks up den Nomineerenskonvent tonächst nich toseggen dee, hett he dat denn doch akzepteert, um den konservativen Parteiflögel tofräe to stellen. Roosevelt weer mit sien Wahlsieg de eerste Präsident, den nah dat Uprücken ut dat Amt vun den Viezpräsidenten de Wedderwahl gelung. 1924, 1948 un 1964 geev dat dissen Umstand denn noch mal.
Noch an‘ Wahlavend 1904 hett Roosevelt ankünnigt, de eersten dreeeenhalf Johren in dat Witt Huus as kumplette Amtstiet to werten un sück dormit 1908 nich noch mal wählen to laaten. Wenig later hett he disse Utsaag all bereut, hull sück aber an sien Ankünnigen.
Lincoln Parish
Historie
De Kreis is 1873 grünnt worrn.
Theodore Roosevelt
Sozial- un Wertschapspolitik
Roosevelt fung gau an, sien Ideen in dat Land to verwirklichen. Binnenpolitisch hett he de Arbeitnehmer stärkt un sück massiv för de Monopolkontrolle tegenöver Wertschapsünnernehmen (Trusts) insett; gegen den Iesenbahntrust ünner Führung vun John Pierpont Morgan leet he sogor Staatsklaag inleggen. Sien Reformen hemm de Verwaltungsstrukturen (to’n Bispeel den Versöök vun en unafhängig Beamtendom fasttosetten), de Wertschap as ok de Umweltpolitik bedraapen. Dorbi hett he de wat up de Fööt paast, de up Kösten vun de Arbeitnehmer riek wurrn, un gung dormit ok up Konfrontatschoonskurs mit de meesten Angehörigen vun sien eegen Partei. As eerst Präsident hett Roosevelt in‘ Oktober 1901 en Afroamerikaner, nämlich Booker Taliaferro Washington, to en offiziell Draapen in dat Witt Huus empfangen. Insbesünnere mit konservativ Politikern ut den Süüdstaaten führ dat aber do temelk Verstimmungen. Roosevelt hett dorup hen dorup acht, dat he kien Inlaaden an Afroamerikaner schicken dee.
Roosevelt weer de eerste Präsident, de sück in en Streik inmischen dee. As 1902 bi den so nömmten Anthrazit-Streik etwa 150.000 Barglüüd in Pennsylvania de Arbeit daalleggt hemm, hett he sück en Verbeetern vun hör Arbeitsbedingungen, en regelten Achtstünnendag as ok betere Arbeitsschuulbedingungen insett un sück för en Schlichtung tüschen Arbeitgevern un den Arbeitern stark maakt.
Umweltpolitik
Wiels sien Amtstiet hett Roosevelt buterdem en Reeg vun Natschonalparks in den USA grünnd un gellt dorher as n fröh Verfechter vun den Naturschuul. To sien Ehren wurr sien Porträtkopp as een vun de veer Präsidenten in den Granit vun den Mount Rushmore, South Dakota, hauen un dat wurr sluutend 1978 de Theodore-Roosevelt-Nationalpark in North Dakota inricht. Nah North Dakota harr hüm dat as jung Mann faken dreeven, he harr Gefallen an dat hart Leven an de Western Frontier un insbesünnere de extremen Natuurerlevnisse funnen. Eenig Johren lang harr he dor ok en Ranch, de aber ut wertschaplich Grünnen nich to hollen weer. Een vun sien tallriek Böker hett sück mit dat Dorween as Cowboy in North Dakota befaat, wo he ok as Hülps-Sheriff Deenst maakt hett.
Lincoln Parish
Demografie
5,24 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,12 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 57,42 % vun de Minschen Witte, 39,84 % Swarte, 1,28 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,18 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,52 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,75 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,16 % vun de Lüüd ansehn.
Theodore Roosevelt
Uptreckens- un Sportpolitik
So as he sück mit den Rough Riders för en natuurnah, anstrengend Uptrecken insetten dee, so hett he sück ok in de Utnannersetten um de Utgestaltung vun den American Football inmischt, de ut sien Sicht nah eenig Doodsfällen Gefohr leep, to week to wurrn. 1908 misch he sück in Regelstriedigkeiten bi de Olympisch Spelen 1908 in, weil he de amerikaansch Sportregeln för genauso richtig hull as de britischen. Dör sien Engagement wurrn de Olympisch Spelen wieder politiseert. He korrespondeer todem mit Pierre de Coubertin un hett hüm ok för den 1. Olympischen Kongress 1913 in Lausanne en Referat tostüert.
Butenpolitik
De Butenpolitik vun Roosevelt wurrd faken mit dat Slagwoort vun den Big Stick beschreeven. Dormit is en Utspröök ut en vun sien Reden ut dat Johr 1901 meent, in de he en afrikansch Spreekwoort ziteeren dee:
Zitat: Speak softly and carry a big stick; you will go far.|Översetten: Snack sinnig un draag en grooten Knüppel, [denn] sallst Du wiet kommen.
Dit Diktum hemm verscheeden Karikaturisten upgreepen, de Roosevelt mit en grooten Knüppel dorstellen deen.
An‘ 6. Dezember 1904 legg he in de jährlich Reed vör den Kongress mit de Roosevelt-Corollary, sien Tosatz to de Monroe-Doktrin, den Grundsteen för en expansionistischere Butenpolitik binnerhalv vun de westlich Hemisphäre, wo de Vereenigten Staaten sien Meenen nah as Polizeigewalt uptreeden sullen. Dat weer en Reaktschoon dorup, dat mehrere europääsch Mächte anfungen harrn, militärischen Druck up latienamerikaansch Staaten uttoööven, de de Geld schulden deen. So wurr to’n Bispeel dat Düütsch Riek dör Upbau vun en stark amerikaansch Drohkulisse vun en Militärinsatz gegen Venezuela afschreckt, wo man sück wegen utblieven Schuldenbetallen schadlos hollen wull.
Mit de Dörsetten vun de Route vun den Panamakanal dör Panama, gegen de in den USA bevörtoogt Route dör Nicaragua, den Afkoop vun de scheitert Panamakanal-Sellschopp vun Frankriek (bit dato düerst Land-Deal vun de Geschichte) un de mehr oder weniger apen Ünnerstütten vun de panamaisch Unafhängigkeitsbewegen gegen Kolumbien hett he to glieker Tiet de militärischen un wertschaplich Mögelkkeiten vun sien Land in den atlantischen un pazifischen Ruum stärkt. As he 1906 de Baustäe vun den Kanal besöcht hett, weer he de eerste amteeren Präsident, de de USA verlaaten hett.
1905 hett he as Ünnerhändler de Freedensverhanneln an dat Enn‘ vun den Russisch-Japaanschen Krieg in den Ostküsten-Badeoort Portsmouth leit. De mehrmals vör dat Scheitern stahn Verhanneln hemm inbesünnere wegen sien diplomatisch Geschick letztlich to’n Verdrag vun Portsmouth führt. 1906 kreeg Roosevelt in Anerkennung vun sien Bidrag to de Beendigung vun dissen Krieg as eerst Amerikaner den Freedensnobelpries. 1906 hett he in de eerst Marokkokrise ingreepen un wies ok dor düütlich, wu he de tokünftig Rull vun de USA in de Welt seech.
Richter an den Supreme Court
Roosevelt hett wiels sien Präsidentschap dree Richter an den Supreme Court beropen:
Ok an leegere Bundesgerichte hett he Richter nömmt.
Indongo
Indongo is de Familiennaam von
Theodore Roosevelt
Upnommen Bundsstaaten
Blots Oklahoma kreeg de Status vun en Bundsstaat wiels sien Amtstiet in dat Witt Huus. De formale Upnahm vun Oklahoma als 46. US-Bundsstaat passeer an‘ 16. November 1907.
Indongo
Indongo betekent ok
Theodore Roosevelt
Enn‘ vun sien Präsidentschap
Bit 1909 wurr de interne Striet vun de Republikaansch Partei tüschen progressiven Befürwortern vun sien Politik un konservativen Stimmen in de Partei scharper. Roosevelt hett as ankünnigt bi de Präsidentschapswahl 1908 up en dart Amtsperiood verzicht un glööv, in sien lateren Nahfolger William Howard Taft (den he sülvst eenig Johren tovör as Kriegsminister in‘t Kabinett haalt harr) en würdigen Nahfolger funnen to hemm. De övernehm an‘ 4. März 1909 dat Amt vun den Präsidenten.
Politisch Wirken nah de Präsidentschap
Nah sien Entscheeden gegen en wiedere Präsidentschapskandidatur truck sück Roosevelt för eenige Johre in dat Privatleven torüch un ünnernehm ünner annern 1909 ünner de Führung vun Frederick Courteney Selous, tosommen mit sien Söhn Kermit, en utdehnt Grootwildjagd nah Afrika, över de he weer en Book schreev.
Kermit hett den Ex-Präsidenten ok nah Europa begleit, wo de beid in‘ April 1910 in Wien weern. Dorbi harr Roosevelt en een Stünn düern Audienz bi Kaiser Franz Joseph I. Bi disse faken upführt Audienz in de Wiener Hoffborg hett Roosevelt den Kaiser fraagt, wat nu in dat 20. Johrhunnert eegentlich de Zweck vun de sien Amt bzw. de sien Upgaav weer, worup sück Franz Joseph as letzten Monarkn vun de old School beteeken dee un to sien Amtsverständnis seggt hett: Der Sinn meines Amtes ist es, meine Völker vor ihren Politikern zu schützen!.
In‘ Mai 1910 weern de Expräsident Roosevelt un sien Söhn bi en lütt militärischen Übung in Döberitz bi Berlin wo se mit den düütschen Kaiser Wilhelm II. tosommendraapen sünd. An‘ 12. Mai 1910 kreeg Theodore Roosevelt vun de philosophischen Fakultät vun de Berliner Universität de Ehrendokterwürde verleeht. In dat sülvig Johr erreeg he Upsehn dör sien Pariser Reed Citizenship in a Republic.
Wiel Roosevelt mit de Politik vun sien Nahfolgers Taft nich tofräe weer, streev he för de Präsidentschapswahl 1912 weer en republikaansch Spitzenkandidatur an. Up de Republican National Convention wurr aber Amtsinhebber Taft weer to’n Kandidaten kürt. Folgend hett he sück as Kandidat för de Progressive Partei („Bull Moose Party“) bewurben. Dat führ dorto dat Deelen vun de Bevölkerung untofräe weern u nto en Anslag up hüm an‘ 14. Oktober 1912. Ofschons de Schööt vun dicht bi afgeven wurr, hett Roosevelt blots en Fleeschwunn dorvandragen un hull noch en över 60 Minüüt lang Reed, bevör he in dat Krankenhuus brocht wurr.
De dör dat nee Antreeden as Kandidat vun en nee Partei passeert Updeelen vun de republikaansch Stimmen up twee Kandidaten hett den Demokraten Thomas Woodrow Wilson, in en Tiet, in de de Republikaner meest dörgahn den Präsidenten stellen deen, sien eersten Wahlsieg mögelk maakt. Roosevelt kunn aber gemeensam mit sien Viezpräsidentschapskandidaten, den kalifoornschen Gouverneur Hiram Warren Johnson, mit 27 Perzent mehr Stimmen as Taft (23 Perzent) up sück vereenen. Ofschons he sogor den Stimmenmehrheit in Kalifornien harr, wunn Wilson mit 41 Perzent un 435 vun 531 Elektoren mit düütlichen Afstand.
Mit Utnahm vun Roosevelt hett blots sien Verwandter Franklin Delano Roosevelt för mehr as twee Amtsperioden (1940 för en darte und 1944 för en veerte) – de eerste Präsident George Washington harr sien Nahfolgern raaden, nich länger as twee Perioden in‘t Amt to blieven. 1951 wurr dör den 22. Tosatzartikel to de Verfaaten vun de Vereenigte Staaten de Amtsdüer vun den Präsidenten up twee Wahlperioden beschränkt.
Theodore Roosevelt weer all 1914 nah Anfang vun den Eersten Weltkrieg un de sien Eskalatschoon för en Bedeeligen vun de USA an den Konflikt in Europa. He hett Präsident Wilson bit to’n Kriegsinträe vun de USA 1917 för de sien Butenpolitik vun de Neutralität kritiseert. Ofschons ok Wilson, as Roosevelt, binnenpolitisch för an‘ Progressivismus orienteert Reformen intreeden dee, trenn beid Politiker en gegensiedig Afneegen. 1918 stimm he för en Interventschoon in Russland as Reaktschoon up de Oktoberrevolutschoon. Buterdem forder he en Fortführen vun den Krieg bit to de bedingungsloos Kapitulatschoon vun de Mittelmächte. Den vun Wilson vörleggt Veerteihn-Punkte-Plaan hett Roosevelt entscheeden aflehnt.
Dood
Um 1918 gull Roosevelt weer as mögelk Anwärter för de republikaansch Präsidentschapskandidatur för dat Johr 1920. Sien Gesundheit hett aber sückse Plaans en Enn‘ sett: As Laatfolge vun de Besehren, de he sück bi sien Expeditschoon in dat Amazonasbecken totrucken harr, muss de ehmalige Präsident opereert wurrn, wat he blots knapp överleevt hett. De Dood vun sien jüngsten Söhn Quentin, de 1918 in Europa fallen weer, hett hüm psychisch swoor tosett. An‘ 6. Januar 1919 is Theodore Roosevelt 60-johrig in‘ Slaap up sien Anwesen Sagamore Hill in Oyster Bay up Long Island storven.
Politische Nahwirken
Theodore Roosevelt gellt ünner Historikern as eerst modern US-Präsident uni s ok hüüd noch in de amerikaansch Bevölkerung beleevt. Dör den politischen Upstieg vun de USA to en Weltmacht Anfang vun dat 20. Johrhunnert gelung hüm dat, dat Präsidentenamt nahhollen Gewicht to verleehn. Insbesünnere hett he sück spoodriek dat Recht vun den Präsidenten, de immer wichtiger wurrn Butenpolitik to formuleeren infordert. Ofschons sien Butenpolitik nah Meenen vun völ Historiker mehr de weltpolitisch Rull vun de Vereenigt Staaten gerecht to wurrn schien, wurrd se aber ok as kritisch ansehn. All wiels sien Amtstiet seech sück Roosevelt immer weer mit den Vörwurf vun den Imperialismus konfronteert, ofschons sien Butenpolitik mehr sekerheits- as wertschapspolitische Aspekte umfaaten dee. Ok binnenpolitisch verhull he sück ok nich passiv, Reformen ünner dat Slagwoort Square Deal in de Sozial- un Wertschaftspolitik sünd in‘ historschen Kontext vun nich minn Bedüüden. Se ünnerstrieken vör allen de Expansion vun präsidialer Macht tegenöver den Kongress, nahdem in de torüchliggen Johrteihnten gesettgeverisch Impulse mehr vun de Legislative utgungen. Vun de meest Historikern wurrd ok de Umweltpolitik vun Roosevelt as bedüüdend ansehn, wiel se in‘ Wesentlichen hör Tiet wiet vörut weer (Umweltschuul speel to de Tiet praktisch kien politisch Rull). Dör sien Binnenpolitik wurrd Roosevelt faken as eerst progressiver US-Präsident ansehn, worto man later insbesünnere Thomas Woodrow Wilson (New Freedom), Franklin Delano Roosevelt (New Deal) un Lyndon Baines Johnson (Great Society) tellen dee.
Familie
Theodore Roosevelt hett 1880 in eerst Ehe Alice Hathaway Lee (1861–1884) heiraadt, mit de he en Dochter harr:
1886 hett he in tweet Ehe Edith Kermit Carow (1861–1948). Ut de Ehe gungen fiev Kinner hervör:
Theodore Roosevelt weer mit den lateren, den Demokraten anhörrn, US-Präsidenten Franklin Delano Roosevelt entfernt verwandt; de beid weern Cousins in‘ fievten Grad.
De Teddybär
De Teddybär, plattdüütsch Teddyboor, wurr nah hüm nömmt. Wiels en daaglang düern spoodlosen Jagdtrip in Mississippi, bi den sück Roosevelt vörnommen harr, en Boor to scheeten, weer kien Boor uptodrieven; as denn en vun sien Jagdhülpers doch noch up en ehrder lütt Booren stött is (235 Pund, en beten mehr as twee Zentner), bunn he de an en Boom un geev hüm Roosevelt to’n Afscheeten free. Roosevelt allerdings hett sück wiegert, so to en Jagdbeute to kommen un hett up den Afschööt verzicht (den Boor hett en Hülper denn afstaaken).