cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Betters
Betters is de Familiennaam von
Asteroidengördel
thumb|Objektverdelen in’n Asteroidengördel. De Planeten bit Jupiter (mit Bahnen) sünd orange dorstellt. De Asteroidengördel (ok Hööftgördel) ist dat Rebeet twüschen de Bahnen vun’n Mars un Jupiter, woneem sik de meisten Asteroiden bewegt. In dit Rebeet befinnt sik de meisten vun de Asteroiden vun uns Sünnsystem. Opstunns sünd mehr as 400.000 vun disse Objekten bekannt.
Dat Samtrebeet vun de enkelten Ümloopbahnen warrt vundaag mit ruchweg 2,0 bit 3,4 AE angeven. Al vör 100 Johren hett Johann Palisa den Hööftgördel mit 2,2 bit 3,6 AE berekent. Wenn een de Masse vun all Asteroiden in’n Hööftgördel tosamenrekent, maakt de ruchweg 5 % vun de Masse vun’n Maand ut. Dat so veel as en Drüddel vun’n Dwargplanet (134340) Pluto oder so veel as den gröttsten Maand vun’n Uranus, Titania.
Opdecken
Gegen Enn vun dat 18. Johrhunnert güng dat los mit de systemaatsche Söök na en Planet, de „fehlt“ hett. „Fehlen“ in den Sinn, dat man en empirische Formel funnen harr, de so nöömte Titius-Bode-Reeg, an de man de Orden vun de Planeten fastmaken künnen. Man twüschen Mars un Jupiter harr na de Reeg ok en Planet wesen müsst, de aver noch nich bekannt weer.
Man hett denn glöövt, dat de Planet funnen weer, as Giuseppe Piazzi an’n 1. Januar 1801 den hüdigen Dwargplanet (1) Ceres opdeckt hett. Man, mit de Tiet kemen jümmer mehr ne’e Planeten dorto, de ok in dat Rebeet passen deen.
Al in’t Johr 1802 hett Heinrich Wilhelm Olbers mit (2) Pallas en tweet Objekt funnen, dat twüschen Mars un Jupiter sien Bahn harr. Dorna kemen (3) Juno (1804), (4) Vesta (1807) un 38 Johren later (5) Astraea dorto. Dat weer gliek opfallen, dat all disse Objekten twüschen de beiden Planetenbahnen üm Gröttenorden lütter weern as de klassischen Planeten, liekers hett man jem dormols as vullweertige Planeten ansehn. So is to verkloren, dat de Planet Neptun to de Tiet, as he opdeckt weer, as de dörteihnste Planet gellt hett.
Mit Opdecken vun (6) Hebe in’t Johr 1847 hett denn aver en wohre Floot vun ne’e Funnen insett, so dat 1851 op Vörslag vun Alexander vun Humboldt hen de Tall vun de groten Planeten op acht ingrenzt worrn is. De lütteren Planeten weer in en ne’e Klass vun Objekten rinsteken, de as Asteroiden, Planetoiden oder Lüttplaneten betekent weer.
Bit 1890 weern al 300 Asteroiden binnen de „Planetenlück“ bekannt, vundaag sünd dat över 400.000, wobi in de Twüschentiet ok al eenige bekannt sünd, de en egen lütten Maand hebbt, as in’n Fall vun (243) Ida mit sien Maand Dactyl.
An’n 24. August 2006 is vun de IAU en wietere Klass vun Objekten inföhrt worrn: de Dwargplaneten. Dat is nödig worrn, vun wegen dat de gröttste Asteroid (1) Ceres ruchweg en Kugelform hett un as’n „normalen“ Planet opboet is. Dordör pass he nich so recht to de Asteroiden. Gliektietig weer de 1930 opdeckte (134340) Pluto bannig lütt för en Planeten un weer eher to verglieken mit annere Objekten in sien Ümloopbahn. So is ok Pluto in de ne’e Klass inordent worrn. Opstunns (Stand: März 2010) sünd fief Dwargplaneten bekannt.
Entstahn
Man geiht vundaag allgemeen dorvun ut, dat de Asteroidengördel to glieken Tiet as de Rest vun’t Sünnsystem ut en vörsolaren Oornevel tostannen kamen is, man dör’t Inwirken vun’n Jupiter mit sien grote Masse nich to en Planeten tosamenwassen künn. In verleden Tieden weer de Hypothees begäng, dat sik in de Lück mol en lütten Planet bewegt hett, de Phaeton nöömt weer un mit en groten Asteroiden tohopenstött is. Dorbi schüll he tweibroken wesen. Man vun disse Ansicht is man in de Wetenschop to’n gröttsten Deel af.
Objekten
thumb|Dorstellen vun de Bahnnegen gegen de Halfassen vun de Asteroidenbahnen. Die Hööftgördel is root dorstellt. Bi Asteroiden hannelt sik dat üm Objekten mit de Grött vun lütte, nich regelmatig formte Brocken bit hen to den Dwargplaneten in’n Hööftgördel, Ceres, de mit en Dörmeter vun 945 km üm un bi en Veerdel vun de Maand-Dörmeter hett, man blots 1,6 % vun siene Masse. Dat is ruchweg de glieke Proportschoon as twüschen Maand un Eer. Bit op dat hellste Objekt ut den Hööftgördel, (4) Vesta, sünd de Asteroiden vun de Eer ut nich mit bloot Oog to sehn.
De Tosamensetten vun de Asteroiden is nich överall in’n Hööftgördel de glieke. Binnen in, in’t Rebeet twüschen 2,0 bit 2,5 AE gifft dat vör allen helle Asteroiden mit de Spektralklassen E (Albedo ~0,4) un S (Albedo ~0,2). Dor is ok de V-Klass ansiedelt. Disse Objekten bargt veel Silikat un sünd in’n Verloop vun jemehr Historie deelwies oder ok vullstännig opsmölt worrn. Bi Afstännen grötter as 2,5 AE vun de Sünn gifft dat mehr düüstere Asteroiden, de Kohlenstoff bargt un to de Spektralklass C (Albedo ~0,05) tellt. Se hebbt en düütlich annere Tosamensetten as de binneren Asteroiden. Wohrschienlich sünd se ut en Mischen mit Steen un Ies tostannen kamen, de blots ’n beten ophitt’ is. In’t butere Rebeet vun’n Hööftgördel kaamt denn mehr de Objekten vun de Spektralklassen D und P vör. De sünd ’n beten to verglieken mit den C-Tyyp, sünd aver in jemehr Historie so goot as gor nich ophitt’ worrn. Op jemehr Böverflach künn dorüm noch Ies wesen. Man stellt also fast, dat de Entwickeln vun de Objekten mit tonehmen Afstand vun de Sünn afnimmt, vun Objekten mit en kumplexe geoloogsche Historie hen na primitive (wenig ännerte) Asteroiden, de noch as de hypothetischen Planetesimalen ut de Fröhtiet vun’t Sünnsystem antosehn sünd.
Verdelen
De Asteroiden twüschen Jupiter un Mars sünd nich gliekmatig verdeelt, vun wegen dat de Gravitatschoon vun’n Jupiter – de ruchweg 70 % vun de Samtplanetenmasse in’t Sünnsystem in sik bargt – de Bahnen stört. Bi heeltallige Proportoschonen vun de Ümlooptieten vun de Asteroiden un vun Jupiter kummt dat to Resonanzvörgäng, de de Utwirken vun de Gravitatschoon noch grötter maakt. In eenige vun disse Rebeden sünd bestännige Ümloopbahnen vun de Asteroiden nich mööglich, so dat hier Lücken in’n Hööftgördel vörkaamt. Disse Lücken hett 1866 al de Astronom Daniel Kirkwood faststellt. Na em warrt se nu as Kirkwoodlücken betekent.
Opfallen doot de 4:1 Resonanz bi 2,06 AE, de den Hööftgördel na binnen hen afgrenzt, de Hestia-Lück (3:1), de 5:2 Resonanz-Zoon un de Hecuba-Lück (2:1), welke de butere Grenz vun den Hööftgördel bi 3,3 AE billt. Twüschen de Rsonanzen 4:1 un 2:1 befinnt sik de grote Mehrtall vun de Hööftgördelasteroiden. Se tekent sik wieter ok dör teemlich lütte Bahnnegen ut. Lüttere Asteroidenkoppels gifft dat aver ok buten den Hööftgördel. Disse Koppels sammelt sik in Resonanzzonen an, welke de Ümloopbahnen eher bestänniger maakt.
Ümfeller vun’n Hööftgördel
De Rebeden vun de Hööftgördelasteroiden sünd in root dorstellt, de lütteren Asteroidenkoppels on blau. Afstännen sünd in Astronoomsche Eenheiten (AE) angeven.
Asteroidengruppen in Hööftgördel
thumb|Dat Diagramm wiest de Halfassen gegen de Bahnnegen. Bi de Asteroidenkoppels stellt sik düütlich Anhöpen in, dat heet de Bahnen sünd teemlich gliek. Koppels vun Asteroiden, de gemeensome Bahnelementen opwiest as de Halfass, Bahnnegen oder de Exzentrizität un togliek ok noch en teemlich glieke cheemsche Tohopensetten hebbt, warrt as Asteroidenfamilien betekent. Disse Familien sünd bi’t Tosamenstöten vun gröttere Objekten tostannen kamen un bestaht ut de Schören, de dorbi rutkamen sünd. Vele Asteroiden vun’n Hööftgördel künnt sik dordör in negen gröttere Koppels indelen laten, de elk na den Asteroiden nöömt sünd, de ut disse Grupp as eerste opdeckt worrn is:
Binnere Hööftgördel:
Butere Hööftgördel:
Fikschoon
In Science-Fiction-Filmen warrt dichte Asteroidenfeller faken as’n dramaturgsch Element insett, man de Dorstellen is normalerwies bannig överdreven. Szenen as in Star Wars, in de sik Ruumscheep in gresig dichte Asteroidenfeller verfolgt un blots dör de Flaagkunst vun de Piloten meestert warrn künnt, hebbt mit de Wirklichkeit nix to doon. En Ruumfohrt dör den Hööftgördel bargt normalerwies keen Gefohr, wat ok an de velen Ruumsonden to sehn is, de dor al dör flagen sünd. In Wohrheit mutt en Kurs teemlich opwännig utrekent warrn, wenn een op en Asteroiden drapen will, vun wegen dat sik de schienbor grote Tall vun mehr as 400.000 Objekten op en bannig groot Rebeet verdeelt.
Homann
Homann is de Familiennaam von
, ,
Homann betekent
Kiek ok bi: Hohmann, Homan.
Lavalette
Lavalette betekent
Lavalette is de Familiennaam von
Kiek ok bi: La Valette.
Fabbriche
Fabbriche betekent
Ekholm
Ekholm is de Familiennaam von
Edie McClurg
duum|hochkant|McClurg bi de 34th Annual Annie Awards Edie McClurg (* 23. Juli 1945 in Kansas City, Missouri, USA) is en US-amerikaansche Schauspelersche.
Loopbahn
McClurg, de vun de Figur ’n bteen drall is, is sünners ut Nevenrullen in Feernsehregen bekannt, man se hett ok in Kinofilmen mitspeelt. De eerste Rull in en Kinofilm hett se 1976 in Carrie vun Brian De Palma speelt. Enn vun de 1980er Johren weer se in eenige Filmen vun John Hughes to sehn, as in Planes, Trains & Automobiles an de Siet vun Steve Martin oder in Ferris Bueller’s Day Off. Vun de 1990er Johren an weer se ok in gröttere Produkschonen dorbi as t. B. in A River Runs Through It oder in de Disney-Kummedie Flubber. Wieter harr se ok Spreekrullen in verschedene Animatschoonsfilmen.
Utteken
McClurg hett keen Filmpriesen wunnen, man se weer 2003 för den DVDX Award in de Kategorie as Beste Nevendorstellersche nomineert för ehr Rull in de Video-Produkschoon Air Bud: Spikes Back.
Rudnik
Rudnik betekent
Kiek ok bi: Rudník, Rudnick, Rudnicki, Rudno, Rudnyky.
Skrøbelev Sogn
Skrøbelev Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Langeland-Ærø von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Skrøbelev Kirke in’n Oort Skrøbelev. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Skrøbelev Sogn also von de Kommun Langeland.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Langelands Nørre Herred von dat Amt Svendborg un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Rudkøbing in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Langeland in de Region Süüddäänmark worrn.
Georg Semper (Schriever)
Georg Semper (* 28. September 1880 in Hamborg; † 3. März 1951 in Vancouver) was een plattdüütsken Schriever, de na Kanada uutwannern döö.
Tardos
Tardos betekent
Tardos is de Familiennaam von
Gillet
Gillet betekent
(612) Veronika
(612) Veronika is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 8. Oktober 1906 vun den düütschen Astronom August Kopff in Heidelbarg opdeckt worrn is.
Gillet
Gillet is de Familiennaam von
(612) Veronika
De Afkumst vun den Naam för den Asteroid is nich överlevert.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Gillet
,
Kiek ok bi: Gillett, Gillette, Gilette.
Bojan Vučković
Bojan Vučković is de Naam von
* Bojan Vučković (* 1970), serbschen Footballspeler,
Leopold Kern
Leopold Kern is de Naam von
* Leopold Kern (1849–1931), öösterriekschen Politiker,
Vahlzen
Vahlzen is en lütten Oort in de Gemeen Neenkerken in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Sprengel.
Geografie
De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Jilberner Beek un Hahnenbeek na de Wiedau hen af. In’n Süüdoosten liggt dat Naturschuulrebeed Hünengräverheid bi Langloh.
De Naveröörd sünd Schüllernbrookhoff un Schüllern in’n Noorden, Wieckhost, Vorwark un Langloh in’n Noordoosten, Reimen un Wieheholt in’n Süüdoosten, Levern in’n Süden, Jilbern in’n Süüdwesten, Jillhorn in’n Westen un Sprengel un Königshoff in’n Noordwesten.
Historie
In de Neegd von Vahlzen weer an’n 28. Juni 1519 de Slacht bi Soltau, de as letzte grote Ridderslacht gellt.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Jillhorn in’n Kanton Soltau höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Neenkerken in’n Kanton Wasra.
De Oort hett vör 1852 to de Amtsvaagdie Snevern in dat Amt Rodenborg tohöört, denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Snevern un von 1859 bet 1885 to dat Amt Soltau. Na 1885 weer dat in’n Kreis Soltau. 1977 is dat Deel von’n Landkreis Soltau-Fambossel worrn, de 2011 den Naam Landkreis Heidkreis kregen hett.
De Oort hett von öllers bi de Gemeen Sprengel mit bihöört, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Neenkerken worrn is. Sietdem is Vahlzen binnen de Gemeen Deel von de Oortschop Sprengel, de en egen Oortsvörsteiher hett.
Religion
Vahlzen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Peter-un-Paul-Kark in Snevern.
För de Kathoolschen is de St.-Maria-von’n-hilligen-Rosenkranz-Kark in Soltau tostännig.
Weertschop un Infrastruktur
För Vahlzen is de freewillige Füürwehr Sprengel mit tostännig.
Verkehr
Dör Vahlzen löppt de Kreisstraat 26, de in’n Süüdwesten över Jillhorn na Delsen an de Landsstraat 171 ran geiht un in’n Noordoosten över Langloh na Hämsen. De K 26 warrt in Jillhorn von de K 23 krüüzt, de in’n Noorden na Sprengel an de L 171 geiht un in’n Süden na Jilbern an de Bundsstraat 71. De L 171 löppt in’n Noordoosten över Schüllern na Snevern un in’n Süüdwesten na Delsen bi Neenkerken an de B 71.
De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Woltern an de Heidbahn.
Mialet
Mialet betekent
Vahlzen
Scholen
De Kinner ut Vahlzen gaht na de Grundschool Neenkerken.
Julius Hübner
Julius Hübner is de Naam von
Mialet
Mialet is de Familiennaam von
Norrbottenspitz
De Norrbottenspitz is en vun de FCI (Nr. 276, Gr. 5, Sek. 2) anerkannt sweedsch Hunnenrass.
Herkamen un Historie
De Norrbottenspitz is en ollen Hund vun de Buernhoffs in Sweden, de för de Jagd up Katteker un Vagels insett wurr. He hett up Huus un Hoff uppaast un kunn ok lüttje Wagen trecken. Hüüd is de sogor in Sweden temelk selten. 1948 meen mal all, dat he all utrott weer, aber dör Bemühungen vun Tüchter beleevt he siet 1967 en Wedderboren.
Beschrievung
De Standard för den Norrbottenspitz sütt en Grött vun 43 cm vör bi en Gewicht vun 15 kg. Sien Hoor is hart, kort, liek un mehr eng anliggend, mit fien un dicht Ünnerwull, in völ Farven, meest aber Witttöne. De Ohren sünd hooch ansett, staht stief un nah vörn richt. De Steert (Rute) is ok hooch ansett, wurrd in en temelk hooch Bagen dragen un locker rullt.
Julius Hübner
* Julius Hübner (1806–1882), düütschen Maler,
Guillaume Le Rouge
Guillaume Le Rouge is de Naam von
* Guillaume Le Rouge (üm 1385–na 1465), franko-fläämschen Kumponist,
Lépinois
Lépinois is de Familiennaam von
Vučinović
Vučinović oder Vucinovic is de Familiennaam von
Ungers
Ungers betekent
Ungers is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Unger, Ungersberg.
Pope
Pope betekent
Kiek ok bi: Pope County.
Virnich
Virnich betekent
Fabbri
Fabbri is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Fabri.
Franz Jacobi
Franz Jacobi is de Naam von
* Franz Jacobi (1857–?), düütschen Kunsthistoriker,
Lepke
Lepke is de Familiennaam von
Region Sikasso
duum|Laag vun de Region Ségou binnen vun Mali
Sikasso is ene Region in’n Süüden vun Mali mit 2.625.919 Inwahners (Census 2009). Flach: 70.280 km²
Black Hawk County
Black Hawk County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Iowa. He hett 131.090 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.469 km². De Sitt vun de Verwalten is in Waterloo.
Historie
De Kreis is 1843 grünnt worrn.
Moret
Moret oder Morét is de Familiennaam von
Moret betekent
Pommiers
Pommiers betekent
Black Hawk County
Demografie
Vun de 128.012 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 67.444 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.885 US-Dollar. 67.780 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 18.018 Minschen maakt. 12,54 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Moret
Kiek ok bi: Mouret, Moré, Moreth.
Black Hawk County
Demografie
6,51 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 3,73 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Rudolf Jäger
Rudolf Jäger is de Naam von
Black Hawk County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 88,42 % vun de Minschen Witte, 7,95 % Swarte, 0,98 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,18 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,93 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,49 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,84 % vun de Lüüd ansehn.
Rudolf Jäger
* Rudolf Jäger (1875–1948), düütschen Sänger,
Vučinić
Vučinić is de Familiennaam von
Fadiman
Fadiman is de Familiennaam von
Vuerich
Vuerich is de Familiennaam von
Johann Stöger
* Johann Stöger, öösterriekschen Politiker,
(613) Ginevra
(613) Ginevra is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 11. Oktober 1906 vun den düütschen Astronom August Kopff in Heidelbarg opdeckt worrn is.
Gajan
Gajan betekent
(613) Ginevra
De Asteroid is mööglicherwies na Guinevere nöömt, de Fro vun Artus in de Artus-Saag.
Region Koulikoro
duum|Laag vun de Region Koulikoro binnen vun Mali
Gajan
Gajan is de Familiennaam von
(613) Ginevra
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Region Koulikoro
Koulikoro is ene Region in’n Süüden vun Mali mit 2.418.305 Inwahners (Census 2009). Flach: 89.833 km²
Couture
Couture oder La Couture betekent
Couture is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Coutures, La Couture.
Leopold Weber
Leopold Weber is de Naam von
* Leopold Weber (vör 1648–1674), düütschen Müntmeester,
Kiek ok bi: Leo Weber, Leonhard Weber.
Giancarlo Bercellino
Giancarlo "Berceroccia" Bercellino (* 9. Oktober 1941 in Gattinara, VC, Italien) is en ehmalger italieensch Footballspeler.
Bercellino, ok as Bercellino I bekannt, speel wiels sien aktiv Loopbahn in de Afwehr. Tosommen mit Ernesto Càstano bill he in de 1960er–Johren en legendär Binnenverteidigerduo bi Juventus Turin.
In’ Vereen
Giancarlo Bercellino fung sien Karriere in de Saison 1960/61 bi Alessandria an. 1961 wessel he to Juventus Turin, wo he bit 1969 speel un lang Tiet Stammspeler in de Afwehr weer. Bercellino hett mit „Juve“ in de Saison 1964/65 de Coppa Italia un 1966/67 de italieensch Meesterschap wunnen. Insgesamt hett he 202 Partien för Juventus maakt un dorbi 14 Doren schaaten. 1969 wessel he to Brescia Calcio, wo he bit 1970 speelt hett.
In de Natschonalmannschap
Sien Debüt in de italieensch Footballnatschonalmannschap geev Giancarlo Bercellino an’ 1. Mai 1965 bi en 4:1 in dat Speel tegen de Mannschap ut Wales. Nah dree Partien in dat Johr Jahr 1967 wurr he in de Kader vun Italien för de Football-Europameesterschap 1968 in dat eegen Land beropen. Dor keem he denn ok in dat Halffinalspeel tegen de Mannschap ut de Sowjetunion to’n Insatz un kunn so letztlich den Europameestertitel fiern. Dat weer denn aber ok dat letzte vun söss Lännerspelen för de Azzurri.
Sanborn
Sanborn is de Familiennaam von
Sanborn betekent
Vufflens
Vufflens betekent
Polarstar Peak
De Polarstar Peak is en hogen Topp in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt 5 km noorden von’n Mount Ulmer in’n noorden Deel von de Sentinel Range von de Ellsworthbargen.
Serner
Serner is de Familiennaam von
Devrient
Devrient betekent
Vugrinec
Vugrinec is de Familiennaam von
Brixey
Brixey is de Familiennaam von
Jean Bourgeois
Jean Bourgeois is de Naam von
* Jean Bourgeois (1926–1999), Swiezer Diplomaat,
Fons
Fons betekent
Fons is de Familiennaam von
Platen (Backen)
duum|Platen mit Backels En Platen is en veerkantig Stück Blick mit en höger Rand för’n Backaven. Dor kummt dat Backels op un warrt op en Scheen in’n Aven rinschaven. Normalerwies sünd en poor Schenen verscheden hoog an de Siedenwannen von’n Aven anbröcht.
Guillaume Tell
Guillaume Tell betekent
Platen (Backen)
Fröher weren Platens vör allen ut Iesen, man vondaag maakt se de mehr ut Aluminium oder Stahl, beschicht mit Emaille oder mit Polytetrafluorethylen as Anti-Anback-Laag. Hett de Platen keen Anti-Anback-Laag warrt faken Backpoppeer bruukt, dat dat Backels nich anbackt oder anbrennt. Üm den hitten Platen ut’n Aven to halen warrt Avenhanschen bruukt.
Guillaume Tell
Guillaume Tell is de Naam von
Fagnano
Fagnano is de Familiennaam von
Guillaume Tell
* Guillaume Tell (1902–1998), franzööschen Löper.
Kiek ok bi: Wilhelm Tell.
Region Kayes
duum|Laag vun de Region Kayes binnen vun Mali
Kayes is ene Region in’n Süüdwesten vun Mali mit 1.996.812 Inwahners (Census 2009). Flach: 197.760 km²
Dulgubniers
De Dulgubniers sünd en Stamm von de Germanen, de in Noorddüütschland leevt hebben schall. He kummt as Doulgoumnioi bi Ptolemäus un as Dulgubnii bi Tacitus vör, ans weet wi nich veel von em.
Borns
In Ptolemäus sien Geographike Hyphegesis, von de dat Original ut de Tied üm 150 n. Chr. is, sünd de Dulgubniers twischen Wesser un Elv intekent.
Tacitus schrifft 98 n. Chr. in sien Germania: Angrivarios et Chamavos a tergo Dulgubnii et Chasuarii cludunt, aliaeque gentes haud perinde memoratae, a fronte Frisii excipiunt. (An de Dulgubniers un Chasuaren doot sik achtern de Angrivarier un Chamaven ansluten, un annere Stämm, de jüst nich so good kennt sünd, op de Vörsied geit dat mit de Fresen wieder. [vörn un achtern steit hier för West un Oost]).
Düden
De Wetenschop geit vondaag dorvon ut, dat de Dulgubniers jichtens in de Süüdheid in dat Dreeeck twischen Hannover, Wulfsborg un Lümborg leevt hebbt. Wohrschienlich sünd se later Deel von de Chauken un Sassen worrn.
Fagius
Fagius is de Familiennaam von
Leopold Weiss
Leopold Weiss oder Leopold Weiß is de Naam von
* Leopold Weiß (1840–1923), öösterriekschen Schriftsetter,
Anatour
Anatour is de Familiennaam von
Stoense Sogn
Stoense Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Langeland-Ærø von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Stoense Kirke in’n Oort Stoense. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Stoense Sogn also von de Kommun Langeland.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Langelands Nørre Herred von dat Amt Svendborg un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Tranekær in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Langeland in de Region Süüddäänmark worrn.
Guillaume Vincent
Guillaume Vincent is de Naam von
* Guillaume Vincent (* 1989), franzööschen Curler,
Paul Arendt
Paul Arendt is de Naam von
Elin Danielson-Gambogi
miniatur|Elin Danielson-Gambogi, Sülvstporträt 1903 Elin Kleopatra Danielson-Gambogi (* 3. September 1861 in Noormarkku; † 31. Dezember 1919 in Livorno) weer en finnisch Malerin, de besünners dör hör realistisch Porträts bekannt wurr. Se hörr to de eerst Generatschoon vun finnisch Künstlerinnen, de en akademische Utbillen harrn.
Andrew Stevenson
Andrew Stevenson is de Naam von
Elin Danielson-Gambogi
Leven
Danielson-Gambogi hör Familie harr sweedsch Wuddels. Hör Öllern weern Karl Emil Danielson un Rosa Amalia Gestrin. De Vader hett sück 1871 sülvst um’t Leven brocht un hett sien Familie in finanziell Not achterlaaten. De Moder kunn blots mit Hülp vun hör Bröer de Utbillen vun hör Dochter mögelk maaken.
Andrew Stevenson
* Andrew Stevenson (1784–1857), US-amerikaanschen Politiker,
Elin Danielson-Gambogi
Leven
Af dat 15. Levensjohr studeer se billen Kunst an de Kunstakademie in Helsinki. 1883 gung se nah Paris, wo se an de Académie Colarossi ünner annern bi Raphaël Collin studeer. De Sömmermaanden hett se jewiels in de Bretagne verbrocht. Eenig Johren later kehr se nah Finnland torüch wo se mit hör Familie tosommen in Noormarkku un Pori leev. 1881 hett se in Noormarkku hör eegen Atelier apen maakt. Van 1880 bit 1890 hett se as Schoolmeestersche an verscheeden Kunstscholen in Finnland arbeit un leev tüschenin, van 1886 bit 1892, in de finnischen Künstlerkolonie Önningeby. 1895 kreeg se en Stipendium in Florenz. Se hett den italieenschen Maler Raffaello Gambogi (1874–1943) heiraadt. Dat Paar harr mehrere gemeensam Utstellungen, ünner annern bi de Pariser Weltutstellung 1900.
1919 wurr se swoor an en Lungenentzündung krank, woran se denn ok storven is. Se wurr in Livorno bisett.
Snøde Sogn
Snøde Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Langeland-Ærø von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Snøde Kirke in’n Oort Snøde. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Snøde Sogn also von de Kommun Langeland.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Langelands Nørre Herred von dat Amt Svendborg un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Tranekær in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Langeland in de Region Süüddäänmark worrn.
Marts
Marts betekent
Mårts is de Familiennaam von
Marts Peak
De Marts Peak is en hogen, lütten un scharpgradigen Topp in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt an’n süüdoosten Rand von’t Toppplateau von dat Vinson-Massiv 4,3 km oostnoordoosten von’n Mount Vinson in de Sentinel Range von de Ellsworthbargen.
Traian Vuia
Traian Vuia is de Naam von
Marts Peak
Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em 2006 na’n US-amerikaanschen Bargstieger Brian Marts nöömt, de Maat von de American Antarctic Mountaineering Expedition (1966–1967) weer, de toeerst op dat Vinson-Massiv un annere hoge Bargen in de Sentinel Range ropstegen is.
Traian Vuia
Traian Vuia betekent
Lercher
Lercher is de Familiennaam von
Guillaumin
Guillaumin is de Familiennaam von
Vuia
Vuia is de Familiennaam von
Boone County (Iowa)
Demografie
Vun de 26.224 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 14.040 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.943 US-Dollar. 15.601 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 3.293 Minschen maakt. 7,36 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,65 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,76 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Jan Dreckvagel
De Jan Dreckvagel oder Jan Dreckvögel, ok Kleinen oder Lüttjen Jager un Struntjäger (Stercorarius parasiticus), is en Seevagel ut de Familie vun de Schietjagers (Stercorariidae). Leven deit he rund um den Noordpol umto. Düsse Aart is mank de Schietjagers, de Aart, de in de Tieden vun’n Vageltreck an’n fökensten in Middeleuropa an’e Küsten to sehn is.
Kennteken
Over’t Lief is de Jan Dreckvagel 44 bit 55 cm lang, ohn de Steertfeddern, de dor in’n Sommer noch 7 bit 10 cm over rutstahn doot. De Snavel is an’n Grund wat blau un an’e Spitzen swatt.
Wo he vorkamen un wie he leven deit
Bröden deit Jan Dreckvagel in Eurasien un Noordamerika sien Norden. In Europa brott he nargens so wiet in’n Süden, as man in Schottland. De Nester liggt in en Kuhlen in’e dröge Tundra oder up’n Bargruggen, man ok up Eilannen. Towielen bruukt he Nester, de vun Möwen verlaten wurrn sünd. Dat Seken leggt veer Eier un verdeffendeert jem mit all Kraft. Ok Minschen grippt se dor nödigenfalls bi an. Flegen deit he liek as Falken mit langsame Phasen, wo he in glieden deit, de denn unnerbraken weert, wenn se in’n Nu daalscheten doot un wedder hoochstiegt. Dor jaagt Jan Dreckvagels Lemminge bi oder annere Gnaagdeerter, de in de Gemarken leevt, wo se bröden doot. Faken riet se ok de Büte an sik, de Möwen oder Kieren maakt harrn.
Stölzl
Stölzl is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Stölzel, Stöltzel.
Aranyi
Aranyi oder Arányi is de Familiennaam von
Čeferin
Čeferin is de Familiennaam von
Leukopenie
En Leukopenie, oder vullstännig Leukozytopenie, (vun gr.: λευκός leukós „witt“; κύτος kýtos „Höhl“, „Fatt“, „Hüll“ un πενία penía „Armoot“, „Mangel“) is en Tostand vun to wenig Leukozyten (witte Bloodkörpers) in’t Blood. Dat heet, dat de Tall vun Leukozyten op weniger as 4000 op’n Mikroliter Blood afsackt is. Tomeist sünd dat de neutrophilen Granulozyten, de minnert sünd. Man seggt denn ok Neutropenie dorto. En Minnern vun de Lymphozyten (also en Lymphopenie) föhrt dorgegen blots in roor Fäll to en Minnern vun de Samtleukozytentall. Dat Gegendeel vun de Leukopenie warrt as Leukozytoos betekent.
To en neutrophilen Granulozytopenie kann dat to’n Bispeel in’n Rahmen vun en Infekschoon kamen, as to’n Bispeel bi Typhus, aver ok bi en Chemotherapie oder in’n Tosamenhang mit Bloodkrankheiten (t. B. Sepsis, aplastische Anämie, Leukämie, myelodysplastisch Syndrom, Allergien). Wenn de Leukozytentallen dull minnert sünd, steiht de Patient ünner en gröttere Gefohr, sik mit en Krankheit to infizeeren.
De fehlen Granulozyten dör en Transfusion wedder to mehren, geiht blots an wenige Therapiezentren un funkschooneert nich jüst goot, vunwegen dat de transfundeerten Granulozyten blots en korte Levensduer hebbt. De Insatz vun de Granulozytentransfusion hett sik dorüm nich allgemeen dörsett. Dat is mööglich, de Leukozytentallen över Heelmiddels dör de Gaav vun hämatopoeetsche Wassdomsfakters as G-CSF stiegen to laten. Heelmiddels sünd to’n Bispeel Lenograstim (Granocyte), Filgrastim (Neupogen) oder Pegfilgrastim (Neulasta). Mitünner is en Ümkehrisoleeren nödig.
Vuillemin
Vuillemin is de Familiennaam von
Stöltzel
Stöltzel is de Familiennaam von
Region Gao
Gao is ene Region in’n Oosten vun Mali mit 544.120 Inwahners (Census 2009). Flach: 170.572 km²
Stöltzel
Kiek ok bi: Stölzel.
Scaramucci
Scaramucci is de Familiennaam von
Chasuaren
De Chasuaren sünd en Stamm von de Germanen, de in Noorddüütschland leevt hebben schall. He kummt as Kasouarioi bi Ptolemäus un as Chasuarii bi Tacitus vör, ans weet wi nix von em.
John Mars
John Mars is de Naam von
Chasuaren
Borns
In Ptolemäus sien Geographike Hyphegesis, von de dat Original ut de Tied üm 150 n. Chr. is, sünd de Chasuaren in de Gegend von dat hüdige Noord-Westfalen un Süüdwest-Neddersassen intekent.
John Mars
* John Mars (1898–1985), öösterriekschen Weertschopswetenschopper,
Chasuaren
Borns
Tacitus schrifft 98 n. Chr. in sien Germania: Angrivarios et Chamavos a tergo Dulgubnii et Chasuarii cludunt, aliaeque gentes haud perinde memoratae, a fronte Frisii excipiunt. (An de Dulgubniers un Chasuaren doot sik achtern de Angrivariers un Chamaven ansluten, un annere Stämm, de jüst nich so good kennt sünd, op de Vörsied geit dat mit de Fresen wieder. [vörn un achtern steit hier för West un Oost]).
Düden
Von de Etymologie passt de Naam Chasuaren ganz good to’n Hasego, de an de Hase legen hett. Faken warrt ok dor von utgahn, dat de Chasuaren desülve Stamm sünd as de Chattuaren, aver anners as de ähnlichen Naams gifft dat dor keen Bewies vör.
John Mars
Kiek ok bi: Johnny Mars.
Gerhard Strack
Gerhard „Gerd“ Strack (* 1. September 1955 in Kerpen; † 21. Mai 2020) weer en düütsch Footballspeler.
Gerd Strack hett sein Karriere bi SV Glückauf Habbelrath anfungen und is denn för Frechen 20 uploopen. Strack weer en koppballstarker Binnenverteidiger vun den Vereen 1. FC Köln. Tüschen 1974 un 1985 hett he för de Kölner 261 Bundsligaspelen makt. Dreemal hett he mit sien Vereen den DFB-Pokal wunnen. Dorto wurr he 1978 ok noch düütsch Meester. In de Saison 1987/88 hett he denn noch för Fortuna Düsseldörp in de Tweet Bundsliga noch en paar Spelen makt.
1982 hett he sien eerst vun teihn Lännerspelen makt un dorbi een Door schaaten, aber dat weer en ganz wichtig Door. Bi de Qualifikatschoon för de Europameesterschap 1984 hett he in de 80. Minüüt dat 1:0 Siegdoor tegen de Mannschap vun Albanien schaaten. Mit dissen Zittersieg weer de düütsch Mannschap denn ok qualifizeert. Bi de Europameesterschap keem he aber nich to'n Insatz.
He is an en Hartinfart storven.
Augustus Young
Augustus Young is de Naam von
* Augustus Young (1784–1857), US-amerikaanschen Politiker,
Francis Preston
Francis Preston is de Naam von
* Francis Preston (1765–1835), US-amerikaanschen Politiker,
Anton Amon
Anton Amon is de Naam von
Eenheidsplural
]] duum|Koort, wat för Formen woneem bruukt warrt De Eenheidsplural is en Kennteken von de neddersassische Spraak.
Dat neddersassische billt de Pluralformen von dat Verb in de Nutied op -t oder -en: wi maakt/maket, ji maakt/maket, se maakt/maket (in de olen Stammrebeden von de Sassen: Holsteen, Noordneddersassen, Oostfalen, Westfalen); wi maken, ji maken, se maken (in dat Oostnedderdüütsche, in Sleswig, de Veluwe, en deel von Salland, en Deel von Noordhessen, Oostfreesland, Stellingwarven un Grünneng). Dat maakt also keen Ünnerscheed twischen de dree Personen wi, ji un se un ünnerscheedt sik dor von dat Hoochdüütsche, dat twee Formen hett, eenmaal -t un tweemaal -en: wir machen, ihr macht, sie machen. Dat Nedderlandsche harr jüstso von öllers twee Formen: wij maken, jij maakt, zij maken. Vondaag bruukt dat Nedderlandsche de Form jij maakt aver nich mehr un hett as ne’e Höflichkeitsform jullie maken inföhrt. Dorüm lett dat nu so, as wenn dat Nedderlandsche ok en Eenheidsplural harr.
Ans kummt de Eenheidsplural blots in dat Alemannsche vör.
Bi Olpe drippt de Isogloss op de Benrather Lien. De Eenheidsplurallien is also so temlich kumplett mit de Spraakgrenzen von dat Neddersassische övereen.
Region Kidal
duum|Laag vun de Region Kidal binnen vun Mali
Kidal is ene Region in’n Noordoosten vun Mali mit 67.638 Inwahners (Census 2009). Flach: 151.450 km²
Leppersdorf
Leppersdorf betekent
Philippe de Beaumanoir
Philippe de Beaumanoir is de Naam von
* Philippe de Beaumanoir (üm 1210–üm 1265), franzööschen Dichter,
Forrest Mars
Forrest Mars is de Naam von
Jesse Wharton
Jesse Wharton is de Naam von
Forrest Mars
* Forrest Mars senior (1904–1999), US-amerikaanschen Industriellen,
Jesse Wharton
* Jesse Wharton († 1676), brietschen Koloniaalguvernör,
Anton Ascher
Anton Ascher is de Naam von
* Anton Ascher (1820–1884), düütschen Schauspeler un Theaterdirekter,
Servas
Servas betekent
Servas is de Familiennaam von
Irschick
Irschick is de Familiennaam von
Leppert
Leppert is de Familiennaam von
Vuisternens
Vuisternens betekent
Stölzel
Stölzel oder Stoelzel is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Stölzl, Stöltzel.
Grant E. Mouser
Grant E. Mouser is de Naam von
* Grant E. Mouser (1868–1949), US-amerikaanschen Politiker,
Grootmudderbloom
De Grootmudderblomen (Viola wittrockiana) sünd Blomen ut dat Plantengeslecht vun de Violen (Viola) un höört to de Familie vun de Violenplanten (Violaceae) mit to. Se sünd tostanne kamen as Kultuurplanten ut dat Krüzen un Tüchten vun verschedene Aarden vun dat Plantengeslecht.
Wie de Plant utsütt
Grootmudderblomen sünd meist tweejöhrige Planten. In dat eerste Johr wasst se ut de Saat un sünd man bloß gröön, un eerst in dat tweete Johr bleiht un vergaht se denn. Wenn se bitieds utseiht weert (bit Juli) bleiht se man ok in dat eerste Johr al duchtig. Wenn dat goot löppt, könnt se ok as mehrjöhrige Planten wassen, man de Gaarner hett dor keen Lust mehr up, vunwegen datt se nich mehr schöön utseht un en beten wat stakelig weert, wenn se öller, as twee Johre sünd. De Plant warrt bit to 20 cm hooch. Se bleiht vun April bit Oktober. De Blöten sünd 4 bit 6 cm groot un hefft fiev Kroonblöer.
Wie de Plant vermehrt warrt un wat for'n Formen dat gifft
Grootmudderblomen weert utseiht (in'n Winter för en Vörjohrs- oder Summerblome, oder in'n Summer för de Harfst- un Vörjohrsblome) oder dör Paten vermehrt. Hüdigendags gifft dat en unbannigen Barg vun Tuchtformen. Dor sünd nich bloß all Farven, man ok ganz verschedene Formen un Schaddens bi. Ok verscheden Farven up ene Blöte oder ene Plant sünd nich roor. Wenn een de Planten sülms tehn deit, is de Utwahl vun Farven veel grötter, as wenn he jem köfft. Dat swarte Ooge, wat to düsse Planten tohöörn dö, is midderwielen bi veele Sorten wedder wegtücht'.
Wie de Plant insorteert warrt
De Botaniker Veit Brecher Wittrock hett de Plant 1896 beschreven, man he hett ehr keen Aaart-Naam geven, vunwegen sik dat dor ja um en Mischling ut Krüzungen bi hanneln dö. Unner den Naam Viola wittrockiana is se to'n eersten Mol 1925 vun den öösterriekschen Botaniker Helmut Gams beschreven wurrn. Vunwegen dat datt nich kumplett ween is, wat he dor schreven hett, konn dat in de Wetenschop nich as Eerstbeschrieven gellen. Dat fehl en Dokumentatschoon, de na de Sieten vun de Wetenschop her up Schick weer. De is denn erst in dat Johr 2007 vun den Biologen Johannes D. Nauenburg vun'n Botaanschen Goorn vun de Universität Rostock, tohopen mit sien Kollegen Karl Peter Buttler ut Frankfort an'n Main afgeven un in de Tiedschrift Kochia rurbröcht wurrn Nu heet de Grootmudderbloom för de Wetenschop richtig Viola wittrockiana. De Grootmudderblomen sünd Krüzungen vun de Aarden Viola altaica, Viola lutea un Viola tricolor.
Annere plattdüütsche Naams
In plattdüütsche Gemarken is de Grottmudderbloom ok noch bekannt unner düsse Naams:
Guillemard
Guillemard is de Familiennaam von
Guillemard betekent
Beaumanoir
Beaumanoir is de Familiennaam von
Härter
Härter is de Familiennaam von
Vuitton
Vuitton betekent ok
Härter
Kiek ok bi: Herter, Härder.
Liewe
De Liew(e) (Haematopus ostralegus) en Seevagel ut de Ornen vun de Tüütvagels (Charadriiformes). Se höört to dat Geslecht vun de Strandhecksters oder Liewen un is een vun de Vagels, de an de Noordseeküst veel to finnen sünd. In Europa kummt se sunnerlich in de Waddensee un dat Binnenland an de Waterkant bi de Noordsee vor.
Region Timbuktu
duum|Laag vun de Region Timbuktu binnen vun Mali
Liewe
Annere plattdüütsche Naams
For düssen Vagel gifft dat allerhand plattdüütsche Naams: Bruunliew, Kleibick, Klipp, Kroonliewen, Liebe, Lieben, Lied, Liew, Liewe, Liw (Hermann Böning), Liwe (Hermann Böning), Pastoorke, Schlickheister, Scholekster, Seeheister, Strandhäkster, Strandlöper un Tüten (Landkreis Stood).
Kennteken
Wenn de Liewen utwussen sünd, sünd se over’t Lief bi 40 bit 45 cm lang un dor um un bi so groot mit, as en Kreih. Se könnt mit annere Vagels gor nich dör’nanner brocht weern, vunwegen ehren langen, orangeroden Snavel un dat swattbunte Fedderkleed. Rood sünd ok Been, Föte un Ogen. Heken un Seken verscheelt sik nich groot, bloß de Snavel vun dat Seken is in’n Döörsnitt en beten länger, as bi dat Heken.
Wo de Liewe vorkamen deit
De Gemarken, wo Liewen bröden doot, sünd groot un fallt ut’neen. Dree Unneraarden könnt dor faststellt weern:
De Nominatform Haematopus ostralegus ostralegus brott an meist all Küsten in Europa vun Iesland un de Küsten vun’n Arktischen Ozean bit an de Küsten vun de Middellannsche See. Sunnerlich an de Küsten vun den Noordatlantik un de Noordsee is se tohuse. In’t Binnenland brott düsse Unneraard bovendem in Deele vun Schottland un Ierland, in Sweden, de Nedderlannen, Russland un in de Törkei. An de Oostsee is de Populatschoon man lüttjet. Vun de Noordsee un ehre Waterkant kammt de Liewen ok de Däler vun de groten Ströme Rhien, Eems, Werser un Elv rup un bröödt dor ok. Sojust se flügge sünd, fleegt de Jungvagels na de Küsten hen.
De Unneraart Haematopus ostralegus osculans brott gegen ehr over in Kamtschatka, China un an de Westküst vun Korea siene Halfinsel. To’n groten Deel sünd Liewen Treckvagels, man in Westeuropa gifft dat ok Vagels, de blievt in ehre Brödelgemarken oder fleegt nich wiet weg.
Wo se leven deit
Mit ehr Freten hangt dat tosamen, datt de Liewe sik sunnerlich dor an de Küst upholen deit, wo dat Tiden gifft. An’n leevsten leevt se an siede Küsten un up Eilannen un an de Münnen vun Ströme un Flüsse. Bröden deit se up Fels-, Grand- un Sandstrand un in Dünen. In de Nedderlannen, in Düütschland sien Noordwesten un to’n Deel ok in dat Vereenigte Königriek is se in de Brödeltied ok up Feller un Wischen mit kort Gras antodrepen. In’t Binnenland is se meist bloß up natte Fennen to sehn.
Freten
An de Küst freet Liewen tomeist Musseln, Bössenwörmer, Kreefte un Insekten. In’t Binnenland versmaht se ok Mettjen nich. Lüttje Musseln kann de Liewe heel un deel daalsluken. Bi gröttere Musseln maakt se de Schillen open un hoolt sik dor dat Fleesch rut.
Swemmen un dükern
An de Küsten hangt de Liewen vun’e Tiden af un sünd vundeswegen s’nachts un ok an’n Dag unnerwegens. Wenn dat keen Tiden gifft, sünd de Deerter overdag aktiv. Liewen könnt goot swemmen un doot dat ok faken. Ok dükern könnt se. Dor kaamt se vöran bloß man dör dat Slahn vun de Flunken. 30 bit 50 cm unner Water könnt se bit hen to 15 m wiet dükern.
Piel vun Brabant
De Piel vun Brabant (ok Brabantse Pijl oder La Flèche Brabançonne) is en Eendagss-Radrennen in de belgisch Provinz Brabant. Af 2004 weer de Start in Zaventem, vörher in Sint-Genesius-Rode, mit dat Teel up den Alsemberg. Jetzt verlöppt de Streck mit 28 Anstiegen vun Leuven nah Overijse süüdöstlich vun Brüssel. Rekordwinner vun dit Rennen is de Belgier Edwig Van Hooydonck mit veer Siegen.
Liewe
Wie se sik vermehrt
De meisten Liewen bröödt to’n eersten Mol in dat veerte Johr un könnt ok mit 36 Johre noch Lüttje tügen. Liewen bröödt up’e Eer un söökt dor faken en Sandstrand for ut, de en beten wat höger liggt un wo dat Hoochwater nich ran kann. In’t Binnenland weert de Nester up Ackers boot, man ok in Sandkuhlen, up Boostellen, in’t Schotterbett bi de Iesenbahn, up flacke Däcker un in Wilgenböme. Dat Nest is meist bloß en flacke Kuhlen, de mit dat Lief in’e Eer dreiht wurrn is. Sunnerlich utstaffeert warrt dat nich. Dat Seken leggt meist dree Eier. Dor bröödt de Olen to lieke Deele 26-27 Dage up. Foort weert de Jungvagels ok vun beide Olen.
Wie oold de Vagels weern könnt
En Maand, nadem se utkrapen sünd, leevt bloß man noch 15 % vun de Jungen. In’n Döörsnitt könnt Liewen denn avers 14-15 Johre leven. In Minschenhand könnt se ok mehr, as 30 Johre oold weern. De ollste Vagel bitherto is en Deert, dat 1993 doot funnen wurrn is. Sien Ring ut dat Johr 1949 ut de Nedderlannen hett en stolt Oller vun 44 Johre wiest.
Piel vun Brabant
Siet 2016 wurrd ok en internatschonales Fruenrennen utdragen.
Liewe
De Bestand
Hüdigendags sünd Liewen de eenzige Vagel ut dat Geslecht vun de Strandhecksters de in de westliche Paläarktis leven deit. De Bestand hett sik vun de 1920er Johre af an vermünnert. Dortieds sünd se to’n eersten Mol schuult wurrn. Vun de 1930er Johre af an hefft se sik langs de Siedlänner an de Ströme utbreedt. Dat de Bestand grötter wurrn is, liggt unner annern dor an, datt mehr Gröönland-Weertschop bedreven warrt, datt dat Sammeln vun Lieweneier torüchgahn is just so, as de Jagd up de Vagels. Bovenhen gifft dat midderwielen mehr Büte vunwegen Utbrengen vun unbannig veel Nehrstoffe in de Landweertschop. Tolest is ok Buernland besiedelt wurrn un Platz free wurrn for Liewen, wo vordem Ackerbo bedreven wurrn weer. To’n Deel is de Bestand dor unbannig grötter dör wurrn. So hett dat 1955 in de Nedderlannen bi 8.000 – 12.000 Brödelpaare geven. To’n Anfang vun dat 21. Johrhunnert sünd dat 80.000 bit 130.000 Paare ween. De IUCN taxeert den Weltbestand an Liewen up 1,1 – 1,2 Mio. Deerter un meent, dor möss een sik keen Sorgen um maken (least concern).
To de europääschen Länner, wo dat mehr, as 20.000 Liewen in gifft, höört nich bloß de Nedderlannen, man ok Düütschland, Norwegen un Grootbritannien. De Winterbestand in Middeleuropa liggt twuschen 900.000 un 1,1 Mio. Vagels.
Natschonalvagel up de Färöers
Up de Färöers in’n Noordatlantik is de Liewe unner den inheemschen Naam Tjaldur ([]) de Natschonalvagel. Wenn he ut de Winterquarteere torüchkehrt, warrt dat elk Johr an’n 12. März, de Grækarismessa ehrn Dag, vun de Färingers as Vörjohrs-Anfang fiert.
In sien Leed Fuglakvæði hett de färöösche Natschonalheld Nólsoyar Páll in‘t 19. Johrhunnert düssen Vagel besungen. Vun dor af an is he dat Symbol for de Färöers ehr Streven na Unafhängigkeit wurrn. Dat is h wurrn, vunwegen, datt he bi Gefohr all annere Deerter wohrschaut.
(471) Papagena
(471) Papagena is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 7. Juni 1901 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
De Asteroid is na de Figur ut de Oper Die Zauberflöte vun Wolfgang Amadeus Mozart nöömt.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Bremer County
Bremer County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Iowa. He hett 24.276 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.134 km². De Sitt vun de Verwalten is in Waverly.
Demografie
Vun de 23.325 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.757 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.199 US-Dollar. 13.007 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 3.188 Minschen maakt. 4,76 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,77 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,24 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,22 % vun de Minschen Witte, 0,48 % Swarte, 0,52 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,06 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,10 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,60 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,56 % vun de Lüüd ansehn.
Lara-Maria Wichels
Lara-Maria Wichels (* 5. August 1992 in Stood) is en düütsche Schauspelerin.
Wichels is 1992 in Stood boren un in Harsfeld opwussen. Al as Schölerin keem se in de Schauspeel-AG in Kuntakt mit de Schauspeleree un ehre eerste Rull weer de Anna ut Blomendol ut Dietrich Alsdorf sien Romaan. 2008 weer se bi de Projektweek StageWeek von de Hambörger Speelbaasfro un Choreografin Anja Launhardt dorbi: Klinikgeflüster und mehr... keem in dat Stadeum in Stood op de Bühn. Von 2010 af an hett Wichels in en dramaturgsche Form von’n historischen Romaan Isern Hinnerk bi Lesungen von’n Schriever Dietrich Alsdorf de Ideke von Borlah speelt.
Wichels weer an de Schauspeelschool Bühnenstudio in Hamborg un hett dor en Diplom maakt.
2012 un 2013 stünn se in’n Medienbunker Hamborg ünner Speelbaas Marc Letzig in Fräulein Jolie un Alice im Wunderland op de Bühn. In Film un Feernsehn hett se in lüttjere Rullen speelt: in Lars Kokemüller sien Kortfilmen Baal.Macht.Greuel un Zombie Apokalypse oder as Barkeeperin in en Episood von dat Großstadtrevier.
2017 hett se anfungen, as Schauspelerin an dat Ohnsorg-Theater in Hamborg to spelen.
Siet 2011 leevt Wichels in Hamborg.
Strynø Sogn
Strynø Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Langeland-Ærø von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Strynø Kirke op dat Eiland Strynø. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Strynø Sogn also von de Kommun Langeland.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Sunds Herred von dat Amt Svendborg un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Rudkøbing in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Langeland in de Region Süüddäänmark worrn.
Søby Sogn (Kommun Ærø)
Søby Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Langeland-Ærø von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Søby Kirke in’n Oort Søby. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Søby Sogn also von de Kommun Ærø.