cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dat-das-Isogloss
De Isogloss fangt bi de Stadt Falkenberg in Frankriek an un löppt denn na Noordoosten noorden bi Saarbrücken vörbi merrn dör dat Saarland un dör’n Hunsrück. Se is dor denn de Grenz twischen Rhienfränksch un Moselfranksch. Bi Sankt Goar drippt se op den Rhien (dorvun warrt dor ok Sankt-Goar-Lien to seggt). Denn löppt se bi Limborg un Dillenborg bi langs. Bi Heinsberg löppt se an de Benrather Lien (de maken-machen-Isogloss) ran. Nu stimmt de dat-das-Isogloss en ganze Tied mit de Benrather Lien övereen un billt mit ehr tohoop de Grenz to dat Plattdüütsche. Se löppt dör Noordhessen, Döringen un den Harz bet na Sassen-Anhalt. Dor trennt se sik wedder vun de Benrather Lien. Toglieks is dat vun dor af an ok vör allen en histoorsche Isogloss. In Oost-Sassen-Anhalt un Brannenborg sünd de Dialekten al meist kumplett utstorven. Wat nu kummt, gifft den Stand vun 1870 wedder, as Georg Wenker sien Spraakatlas tohoopstellt hett. Calbe un Barby, Roßlau un Coswig sünd süden de Benrather Lien aver noorden de dat-das-Lien. Bi Wittenberg trennt se sik kumplett vun de Benrather Lien un löppt nu düüdlich wieder in’n Süden langs. De Isogloss maakt nu en groten Bagen över Schönewalde, Sonnewalde un Luckau un löppt denn düüdlich süden vun Berlin langs na Beeskow un Müllrose. Dor drippt se op de Oder. In Polen gifft dat sied na’n Tweten Weltkrieg gorkeen Düütsche mehr. Histoorsch is de Isogloss över Reppen na Königswalde lopen. Bi Guscht güng se denn wedder an de Benrather Lien ran un harr denn bet to’n Enn densülven Verloop as de Benrather Lien.
Rheingold (Appel)
Rheingold is en Sort vun den Kulturappel (Malus domestica). De Sömmerappel wurr in Düütschland ut de Öllernsoorten Anton Fischer un James Grieve tücht.
Up en intensiv geel Grundfarv is en licht root Deckfarv. De Appel is vergliekswies aromatisch.
De Tüchten vun de Appel funn bi Koblenz statt, anbaut wurrd he vör allen in dat Rhienland.
Kiek ok
List vun de Appelsorten
Korsløkke Sogn
Korsløkke Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Odense Sankt Knud von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Vor Frelsers Kirke in’n Stadtdeel Korsløkke von Odense. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Korsløkke Sogn also von de Kommun Odense.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Odense Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Odense in dat Amt Odense. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Odense in de Region Süüddäänmark worrn.
Simon Demetz
Simon Demetz (* 15. März 1966) is en ehmalger italieensch Biathlet.
Obergericht Leh
duum|Dat Obergericht weer in dat Gebüüd ünnerbröcht, in dat vondaag dat [[Amtsgericht Bremerhoben sitt]] Dat Obergericht Leh weer en Obergericht in dat Königriek Hannover. Dat harr sien Seet in Leh.
Simon Demetz
Simon Demetz hörr Enn‘ van de 1980er un to Anfang van de 1990er Johren to en Generatschoon van italieensch Biathleten, de de Welttipp in dissen Sport mitbestimmt hemm. Sien eerst internatschonale Meesterschap hett he bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1987 in Lake Placid bestreeden, wo he in dat Eenzel up Rang 22 keem. 1989 belegg he in Feistritz gemeensam mit Werner Kiem, Wilfried Pallhuber un Hubert Leitgeb Platz 4 in den Mannschapswettbewarf un verpass dormit de Bronzemedaille man knapp. Twee Johr later wunn he mit Hubert Leitgeb, Gottlieb Taschler un Wilfried Pallhuber in Lahti aber den Titel in dissen Wettbewarf.
Obergericht Leh
Geschicht
Mit dat hannöversche Gerichtsverfatensgesett von’n 8. November 1850, dat an’n 1. Oktober 1852 in Kraft gahn is, sünd Verwaltung un Justiz kumplett trennt worrn un de Amtsgerichten sünd as ünnerst Gerichten inricht worrn. Över de Amtsgerichten weren Obergerichten sett.
Simon Demetz
Bi de Anfangsfier to de Biathlon-Weltmeesterschapen 2007 in Antholz droog he de Fahn mit sien fröhere Mannschapskameraden Werner Kiem, Hubert Leitgeb, Wilfried Pallhuber, Johann Passler un Andreas Zingerle in dat Stadion.
Mount Bunt
Mount Bunt is en scharpgradigen, kegelförmigen un hogen Topp von de Prince Charles Mountains in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt an’t Süüdwestenn von en Grupp siede Toppen üm un bi 11 km süüdoosten von’n Mount Hollingshead in de Aramis Range.
Obergericht Leh
Geschicht
To dat Obergericht Leh hebbt de söss Amtsgerichten Beers, Beverst, Dorum, Hagen, Leh un Oterndörp tohöört.
Dat Obergericht Leh is 1859 al wedder oplööst worrn. Von 1859 af an weer dat Obergericht Veern för den Gerichtsbezirk von dat Obergericht Leh mit tostännig. Blots dat Amtsgericht Oterndörp is in’n Bezirk von dat Obergericht Stood wesselt.
Mount Bunt
Opdeckt worrn is he in’n Januar 1957 von de Süüdgrupp von de Australian National Antarctic Research Expeditions ünner Leid von’n austraalschen Bargstieger William Gordon Bewsher (1924–2012). Dat Antarctic Names Committee of Australia (ANCA) hett em an’n 22. Juli 1957 na John Stewart Bunt (* 1927) nöömt, de in dat Johr 1956 Bioloog op de Mawson-Statschoon weer.
Loughridge
Loughridge is de Familiennaam von
Lougheed
Lougheed betekent
Lougheed is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lochead, Lochhead.
Lougol
Lougol betekent
Polidori
Polidori is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Polidoro.
1998
(MCMXCVIII):
Schrieverwettstriet
De Schrieverwettstriet weer en Wettstriet för plattdüütsche Schrievers, de vun’n Vereen Plattfoss för plattdüütsche Spraakpleeg utropen weer.
De Wettstriet is instellt worrn, as sik Plattfoss 2019 oplööst hett.
Eimmart
Eimmart is de Familiennaam von
Eimmart betekent
Talk op Platt
Talk op Platt weer ene Talkshow op Plattdüütsch, de vun 1982 af an bet 2006 mit mehr as 150 Folgen bi’n Noorddüütschen Rundfunk lopen is.
In’n April 1982 hebbt de Utfragers Ewald Christophers, Dirk Römmer un Gerlind Rosenbusch in Westerloy in’t Ammerland de eerste Sendung opnahmen un utstrahlt.
Römmer höör 1991 as Moderator op. Uwe Michelsen weer in de Tiet vun 1990 bet 1992 as Moderator dorbi. Falko Weerts füng 1995 an. An’n 16. Mai 2004 keem Kerstin Kromminga dorto, as Rosenbusch utscheden is.
Ene Folg duur toeerst 90 Minuten. 2004 hebbt se de Sendung ümstellt. Se duur nu blots noch 60 Minuten, keem nich mehr Sünndag avends, man an’n Sünndag namiddag un weer ok nich mehr kumplett as Talkshow utricht. Sietdem geev dat ok Reportaasch-Elementen. 2006 is denn dat letzte Maal Talk op Platt lopen. As Ersatz is Op Platt mit Yared Dibaba un Julia Westlake in’t Programm vun’n NDR opnahmen worrn.
2003 kreeg Talk op Platt den Heinrich-Schmidt-Barrien-Pries.
Westerndörp
Westerndörp is en Oort in de Gemeen Belen (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Belen mit bi.
Geografie
Westerndörp liggt in de Masch von de Elv. In’n Westen löppt de Haadler Kanaal langs.
De Naveröörd sünd Belen un Bahrdörp in’n Oosten, Königswisch un Kedenbrook in’n Süden, dat Noorderenn von Oosterbrook in’n Süüdwesten un Mahrdörp un Nackenbüttel in’n Westen.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to dat Amt Neehuus tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Religion
Westerndörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Belen.
Verkehr
Westerndörp is an de Bundsstraat 73 anslaten, de in’n Westen na Oterndörp un Cuxhoben geiht un in’n Süüdoosten över Neehuus un Kumbarg na Hemmoor un Stood.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 20 Kilometer in’n Westen von Westerndörp.
De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Oterndörp an de Nedderelvbahn.
Marius Trésor
Marius Trésor (* 15. Januar 1950 in Sainte-Anne, Guadeloupe) is en ehmalger franzöösch Footballspeler.
He weer as Libero insett un speel van 164 bit 1969 för Juventus de Sainte-Anne un dorna bit 1972 bi AC Ajaccio. Van 1972 bit 1980 weer Olympique Marseille sien Vereen, bevör he bit 1984 för Girondins Bordeaux spelen dee.
För de franzöösch Natschonalmannschap hett he in de Johren 1971 bit 1983 insgesamt 65 Lännerspelen maakt, in de he dree Doren schaaten hett. Mit de Mannschap hett he an de Football-Weltmeesterschapen 1978 un 1982 deelnommen.
Ehrungen
1972 weer he Footballer vun dat Johr in Frankriek.
Wulfsbrokermoor
Wulfsbrokermoor is en Oort in de Gemeen Wischhoben (Samtgemeen Noordkeden) in’n Landkreis Stood, Neddersassen.
Geografie
Wulfsbrokermoor liggt in dat Kedener Moor von Keden, so bi twee Kilometer weg von de ole Wischhobener Süderelv un dör de Elvinsel Kruutsand trennt fiev Kilometer weg von de hüdige Elv. Dat Water ut dat Rebeed flütt över dat Wulfsbroker Fleet na de Wischhobener Süderelv.
Öllern
Dat Woort Öllern koomt vun "de Ölleren" un et gifft dat blots as Mehrtahlwoort.
Wulfsbrokermoor
Geografie
De Naveröörd sünd Neelannermoor in’n Noorden, Neeland in’n Noordoosten, Wulfsbrook in’n Oosten, Doornbusch in’n Süüdoosten, Doornbuschermoor in’n Süden, Olendörp in’n Süüdoosten un Schüttdamm in’n Westen.
Öllern
In Düütschland gift dat bi de Minschen dree ünnerscheedlik Oorten vun Öllernschop:
Wulfsbrokermoor
Historie
De Oort is as Moorkolonie von Wulfsbrook ut grünnt worrn.
Verwaltungsgeschicht
De Oort weer vör 1852 Deel von dat Kaspelsgericht Hamelwöörn in dat Grevengericht Bützfleet un hett von 1852 bet 1859 to dat Amt Wischhoben höört. Von 1859 bet 1885 weer de Oort in dat Amt Freeborg un denn in’n Kreis Keden. 1932 is dat an’n Kreis Stood kamen.
De Oort weer fröher Deel von de Buurschop Wulfsbrook, de later Deel von de Gemeen Hamelwöörden worrn is. Siet 1962 driggt de Gemeen Hamelwöörden den Naam Gemeen Wischhoben.
Religion
Wulfsbrokermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Dionysius-Kark in Hamelwöörden.
För de Kathoolschen is de Hillig-Geist-Kark in Stood tostännig.
Verenen
De Schüttenvereen Wulfsbrook is an’n 17. Februar 1924 grünnt worrn.
Weertschop un Infrastruktur
För Wulfsbrokermoor is de freewillige Füürwehr Wischhoben mit tostännig.
Verkehr
Wulfsbrokermoor liggt an de Kreisstraat 12, de in’n Noorden na Neelannermoor un Hamelwöördenermoor geiht un in’n Süden na Doornbuschermoor un Theisbrüggermoor löppt. De K 12 warrt von de Bundsstraat 495 krüüzt, de in’n Westen över Schüttdamm na Oosten un Hemmoor/Basbeek/Warstood löppt un in’n Oosten na Neeland an de Landsstraat 111 ran.
De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 3 Stood-Oost liggt so 27 Kilometer in’n Süüdoosten von Wulfsbrokermoor an de L 111.
Von 1899 bet 1933 hett dat dichtbi in Neeland en Bahnhoff an de Kedener Kreisbahn geven. Vondaag is de nächste Bahnhoff de Bahnhoff Hemmoor in Basbeek an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg, de so bi twölv Kilometer weg is.
Karine Ruby
Karine Ruby (* 4. Januar 1978 in Bonneville, Département Haute-Savoie; † 29. Mai 2009 an’ Mont Blanc) weer en franzöösch Snowboardfohrerin.
Tosommen mit Isabelle Blanc un Doriane Vidal (Halfpipe), beid ok ut Frankriek, domineer se af Midden vun de 1990er Johren de Snowboard-Szene. Se weer en vun de wenigen Spitzenathletinnen, de vun Anfang an blots bi Rennen vun de FIS start is un nich för de konkurreerend ISF fohren is. Noch vör de Olympisch Winterspelen 2006 hett se seggt, to dat Enn vun de Saison Bott maken to wullen un is in’ März 2006 ok torüchtreden. Dree Johr later is se in en Gletscherspalt störrt un to Dood kommen.
(992) Swasey
De Asteroid is na den US-amerikaanschen Optiker Dr. Swasey nöömt, de en Reflekter an de McDonald-Steernwacht inricht hett.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Renate Gruber
Renate Gruber is de Naam von
* Renate Gruber (1936–2022), düütsche Sammlerin,
Fogle
Fogle is de Familiennaam von
Polidoro
Polidoro is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Polidori.
Craigellachie (Brenneree)
Craigellachie is en Whisky-Brenneree in Craigellachie, Moray, Schottland.
Historie
De Brenneree weer 1891 vun de Craigellachie-Glenlivet Distillery Company boet. Besitters weern ünner annern Alexander Edward und Peter Mackie. De Architekt weer Charles Doig. De eerste Whisky weer aver eerst 1898 produzeert. 1916 is de Destille vun Mackie & Company Distillers Ltd. övernahmen worrn, de ok White Horse in Besitt harr. White Horse Distillers güng 1927 in den Besitt vun de Distillers Company Limited (DCL) över, de de Brenneree 1930 an de Scottish Malt Distillers (SMD) weitergeven hebbt.
1964 weer de Brenneree renoveert un vun twee op veer Brennblasen vergröttert. 1987 is se denn in den Besitt vun United Distillers & Vintners (UDV) gahn, de se 1998 tosamen mit Aberfeldy, Royal Brackla un Aultmore as ok de Blending Company John Dewar & Sons an Bacardi wieter verköfft hebbt.
Produkschoon
De Destille Craigellachie höört to dat schottische Whisky-Rebeet Speyside. Ehr Water kriggt se vun den Blue Hill (fröher: Little Conval Hill). Jemehr Molt beteht se vun de United Distillers-Maltings in Roseisle un Burghead. In de Brenneree gifft dat en Meeschfatt (mash tun) vun 9 t ut Eddelstahl un acht Gäärfatten (wash backs) to 45.000 l. Brennt warrt de Whisky in twee wash stills to 28.185 l un twee spirit stills to 28.185 l, de dör Damp hitt maakt warrt.
Lochead
Lochead betekent
Lochead is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lochhead, Lougheed.
Aschgabad
duum|de Stadt Aschgabad (turkmeensch: Aşgabat, Persische Spraak, عشق‌آباد, Ešqābād) is de Hööftstadt vun Turkmenistan. Mit över 1 Milion Inwahners is dat de gröttste Stadt in Turkmenistan.
(991) McDonalda
(991) McDonalda is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 24. Oktober 1922 vun den russ’sch-US-amerikaanschen Astronom Otto von Struve an de Yerkes-Steernwacht in Williams Bay opdeckt worrn is.
De Asteroid is na de McDonald-Steernwacht in Texas nöömt.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Lotrič
Lotrič is de Familiennaam von
Lotmar
Lotmar is de Familiennaam von
Ineichen
Ineichen is de Familiennaam von
Lüninghusen
Lüninghusen is en Dörp in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.
Geografie
De Oort liggt in dat Düvelsmoor in’n Süden von’n Weyerbarg. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Semkenfohrt na de Hamm hen af.
De Naveröörd sünd Westerweed un Mooringen in’n Noorden, Nee Mooringen un Moorenn in’n Oosten, Worphusen in’n Süüdoosten, Trupermoor un Lüttmoor in’n Süden, Frankenborg un Lüningsee in’n Süüdwesten un Worpheim in’n Westen.
Historie
Lüninghusen is 1764 as findörpsche Moorkolonie in dat Düvelsmoor anleggt worrn.
In’n Eersten Weltkrieg sünd teihn Soldaten ut Lüninghusen fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg ok teihn.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Worpheim in’n Kanton Leendaal höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie St. Jürgen in’n Kanton Leendaal.
De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie St. Jürgen von dat Amt Leendaal tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.
De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen. De Gemeen is an’n 1. April 1929 mit Lüningsee un Westerweed to een Gemeen tohoopleggt worrn, de den Naam Gemeen Westerweed dragen hett. Düsse Gemeen hett bet to’n 1. April 1937 bestahn, as de Gemeen Westerweed Deel von de Gemeen Worphusen worrn is. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 is ok düsse Gemeen denn oplööst worrn un an de Gemeen Leendaal kamen.
Religion
Lüninghusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Zion-Kark in Worpsweed.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg steiht in Worphusen. Tosätzlich hängt in de Zion-Kark in Worpsweed Gedenktafeln för de Fullenen ut de beiden Weltkrieg’.
Verkehr
De Dörpstraat von Lüninghusen löppt in’n Süüdwesten över Lüningsee na Frankenborg an de Kreisstraat 8 un in’n Noordoosten an de Landsstraat 153. De K 8 föhrt in’n Westen över Wührn, Millbüern, Veerhusen un Nedderenn na Hu’e un in’n Oosten bi Trupermoor na de Landsstraat 133. De L 153 löppt in’n Noorden över Worpsweed na Huttenbusch un von dor wieder na Oosterholt-Scharmbeek un in’n Süden na Leendaal.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 19 Horn-Leh liggt so 16 Kilometer in’n Süüdwesten von Lüninghusen an de Leendaler Heerstraat.
Mount Brown-Cooper
Mount Brown-Cooper is en hogen Barg in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt 1,5 km süüdwesten von’n Mount Forecast un reckt sik ut dat Süüdenn von dat Bennett Escarpment in de Prince Charles Mountains rut.
He is na Luftopnahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions ut de Johren von 1956 bet 1965 karteert worrn. Dat Antarctic Names Committee of Australia (ANCA) hett den Barg na Peter J. Brown-Cooper nöömt, de in dat Johr 1965 Geophysiker op de Wilkes-Statschoon weer.
While You Were Sleeping
While You Were Sleeping (op Platt so veel as „As du slapen hest“; dt.: Während Du schliefst) is en US-amerikaansch Filmkummedie ut dat Johr 1995 mit Sandra Bullock un Bill Pullman in de Hööftrullen un Jon Turteltaub as Speelbaas. Produzeert worrn is de Film vun Caravan Pictures un Hollywood Pictures.
Inholt
Lucy Moderatz is bi de Chicagoer U-Bahn anstellt. Se föhlt sik eensam un hett den Droom, na Europa un sünners na Italien to flegen. Heemlich hett se sik in Peter Callaghan verkeken, de jümmer an ehrn Schalter vörbikummt, wenn he mit de Bahn föhrt. Een Dag warrt he op’n Bahnstieg överfallen un fallt dorbi op de Spoor un verleert sien Sinn kort bevör en Tog kummt. Lucy kann em in’n letzten Ogenblick redden.
Vun wegen, dat sik in Krankenhuus en Süster verdeit, glöövt Peters Verwandten, dat Luya sien Bruut is. Se snackt dor ok nich gegen, wiel se bang is, dat se Arger kriggt. So lehrt se de Familie beter kennen un warrt denn ok to Wiehnachten op de Familienfier inlaadt. Peters Broder Jack is toeerst en beten argdenkern ehr gegenöver, mit de Tiet aver verkiekt he sik in ehr un se sik ok in em, wieldat aver all noch glöövt, dat se Peter verspraken is.
Peter waakt wedder ut sien Koma op un kennt Luvy natürlich nich, wiel he mit ehr nie wat to kriegen harr. De Familie schufft dat dorop, dat he sien Gedächtnis verloren hett, un denkt an Amnesie. Lucy will de Saak opkloren, aver Saul will dat för ehr klor maken. Man, he maakt dat denn doch nich. An de Steed versocht he Peter to besnacken, dat he Lucy en Andrag maken schall.
In’t Krankenhuus schall denn de Hochtiet wesen. In’n letzten Ogenblick aver kriggt Lucy dat Hartklabastern un gifft to, dat se sik de Saak utdacht harr un dat se sik egentlich in Jack verkeken hett. Se meent, dat se sik düchtig woll föhlt hett bi de Familie, as se dat lang nich mehr beleevt harr.
En beten later geiht Jack tohopen mit de Familie an’n Fohrkortenschalter, woneem Lucy Deenst hett un maakt ehr en Heiraadtsandrag. In’n Afspann bericht de Stimm vun Lucy vun jemehr Hochtietsreis na Florenz.
Kritik
De Film weer as nich sünners utermatig besnackt, weer aver as hartwarmend un lustig beschreven.
Peter Stack beteken den Film in de San Francisco Chronicle vun’n 20. Oktober 1995 as en „charmanten Nugat“ för Romantiker. De Film harr ahn Twievel bewiest, dat Sandra Bullock en Film drägen künn.
Utteken
De Film weer för söss Priesen nomineert, ünner annern för den Golden Globe för Sandra Bullock as Best Hööftdorstellerin. Wunnen hett de Film an’n End twee Priesen:
Zellkarn
En Zellkarn oder Nukleus (lat. nucleus „Karn“) is een vun de Organellen in de Zellen vun de Eukaryoten. In den Zellkarn sitt dat Genom in. He is meist rund un liggt in dat Zellplasma (Cytoplasma). Wenn in de Wetenschop vun de Biologie de Wöer „nukleär“ oder „karyo“ (vun ooldgr. κάρυον káryon „Karn“) bruukt weert, denn bedutt dat, datt de Saak, wo dat um geiht, wat mit’n Zellkarn to doon hett.
De Zellkarn is de grote Unnerscheed twuschen de Eukaryoten (Leevwesen mit en sunnerlichen Zellkarn) un de Prokaryoten (Bakterien un Archäen, de alltohopen keen Zellkarn hefft). In den Karn sitt de gröttste Deel vun dat geneetsche Materiol vun de Zellen bi de Eukaryoten in. Dat is dor tohopenfaat in Form vun en Reeg vun Chromosomen. Annere Gene gifft dat in de Mitochondern un, bi Planten, ok in de Chloroplasten. De meisten Zellen hefft just een Karn. Man dat gifft Utnahmen: „Myotuben“ kaamt tostanne dör dat Tohopengahn vun Myoblasten. Dor sitt denn en Reeg vun Karns in. Un in de Embryos vun de Fruchtflegen deelt sik de Karns so gau, datt toeerst mol de Zellmembran twuschen de Zellen noch nich mitwasst. So sitt dor ok allerhand Karns tohopen in sotoseggen een Zell. Riepe Erythrozyten vun de Söögdeerter hefft up de annere Sieten gor keen Karn mehr, vunwegen de bi dat Riepen afstott weert. Wichtige Aflöpe in en Zellkarn sünd de DNA-Replikatschoon (Dat Verdubbeln vun dat geneetsche Materiol, dat as DNA vorliggen deit) un de Transskriptschoon (dor warrt en mRNA-Kopie vun en DNA-Afsnitt maakt, de vorliggen deit. Faken, man nich jummers, hannelt sik dat dor um en Gen bi). De Wetenschop vun den Zellkarn warrt ok „Karyologie“ nömmt.
Wie de Zellkarn upboot is
Je na Zelltyp könnt de Zellkarns ganz verscheden utsehn. Meist hefft se de Form vun en Kogel oder en Ei. Bi en poor Zellen seht se avers ehrder ut, as en Geweih. Hen un wenn kann de Karn ok unnerdeelt ween in en Reeg vun Knopen, as bi de Zellkarn vun de Trumpettdeerter, wo he utsütt, as en Rosenkranz. Ok de Granolozyten vun de Söögdeerter hefft Zellkarns mit en Aart vun „Lappen“ doran.
Bi Söögdeerter hett de Karn normolerwiese en Döörmeter vun 5 bit 16 µm. Dor is he dat Organell in ene Zellen mit, de een an’n besten erkennen kann. Begrenzt warrt de Karn vun de Karnhüll. Dor hannelt sik dat um de binnere un de ütere Karnmembran bi. De sluut sik um de so nömmte „perinukleäre Zistern“ umto (de is 10-15 nm breet un warrt stabiliseert dör Mikrofilamente, de 2 – 3 nm dick sünd). All tohopen is de Karnhüll dor bi 35 nm dick mit. De ütere Karnhüll geiht leifig over in dat ruge Binnenplasma-Nett un hett up de Uppersiete Ribosomen sitten, just so, as dat Plasmanett. De binnere Karnmembran grenzt an en 20 – 100 nm breden „Filt“. Dat is de Karnlamina (Lamina fibrosa nuclei), de ut Laminen besteiht, wat en Grupp vun Intermediärfilamente is. De stütt den Zellkarn un scheedt de binnere Membran vun dat Chromatin in’n Karn. In de Karnhüll sitt ok de Karnporen. Se maakt ca. 25 % vun de Uppersiete ut. Dör düsse Poren finnt de aktive Stoffuttuusch (t.B. vun rRNA oder mRNA) twuschen den Karn un dat Zellplasma statt. Stüert warrt düsse Uttuusch vun en Karnporenkomplex. Proteine for de Regulatschoon vun de Gene kaamt dor ut dat Plasma bi in den Zellkarn un annersrum weert Stoffe for de Transkriptschoon (as mRNA) in dat Plasma rutbrocht. So kann de Proteinsynthese an de Ribosome vun dat Plasma statt finnen. De Fletigkeit in’n Karn warrt Karyoplasma nömmt. Zellkarns könnt for en Lichtmikroskop düütlich maakt weern, wenn de DNA mit Farv behannelt warrt, unner annern dör Feulgen-Inklören, dör Giemsa oder dör Fluoreszenzfarvstoffe, as DAP.
Unner dat Lichtmikroskop fallt in allerhand Zellkarns een oder ok en Reeg vun rundliche Deelken up. Dor hannelt sik dat um Lüttkarns oder Nucleoli bi. Dor sitt de Gene for de Ribosome ehre RNA in. Hier weert de Unnereenheiten vun de Ribosome billt un kaamt den dör de Karnporen rut in dat Cytoplasma. In de Lüttkarne sitt nich so veel DNA in, wenn man dat mit den Rest vun den Karn verglieken deit, man mehr RNA. Annere „Deelken“ in den Zellkarn könnt bloß man dorstellt weern, wenn sunnerliche Techniken to’n Inklören bruukt weert, as dat Antikörper-Inklören. Wat düsse Deelken to doon hefft, dat is meist noch unbekannt.
Datt dat en Karnmatrix gifft, is to’n eersten Mol in de 1970er Johre vorslahn wurrn. Man Forschers hefft sik dor noch over in’e Plünnen, ob dat so en Matrix overhaupt gifft.
Fehmarn
Fehmarn (däänsch: Femern) is de drittgröttste düütsche Insel in de Oostsee. Vun den 1. Januar 2003 af an is de ganze Insel een Stadt, freuer harr die Insel de Stadt Borg und tweeundveertig Dörper. De sünd Anfang 2003 nu all tohopenfaat wurrn. Op Fehmarn leven so 13.000 Minschen.
Zellkarn
Wie de Zellkarn upboot is
Dat Arvgoot, dat in de Zellen steken deit, sitt in de Chromosomen. Dor hannelt sik dat um DNA-Fadens bi, de to Chromatin tohopenpackt sünd. Blangen de DNA sitt in de Chromosomen ok Proteine in, as Histone wecke sünd. Blangen de Histone gift dat ok annere Proteine in’n Karn. So’n Proteine sünd DNA-Polymerasen un RNA-Polymerasen, annere Transkriptschoonsfaktoren un Ribonukleinsäuren.
Fehmarn
Geografie
Fehmarn is 185 km² grot, vun Noord na Süd sünd dat 13 Kilometer, vun West na Oost sünd dat 16 Kilometer. Wenn een üm de ganze Insel geit, denn is he 78 km unnerwegs weest. Fehmarn ward dörch den Fehmarnsund vun den fasten Wall vun Holsteen trennt. In Noorden vun Fehmarn liggt die Fehmarnbelt, een 18 km breed Waterstraat, de Fehmarn von de däänsche Insel Lolland trennt. De Waterkant vun Fehmarn is ünnerscheedlich. In Noorden hebbt wi Düün und lütte Strandseen. In Oosten hett Fehmarn een Steilküst mit grote Findlinge an Strann un in Water.
Wapen
De Stadtvertredung hett an 11. März 2004 festleggt, dat dat ole Börger Wapen nu dat Wapen vun de Stadt Fehmarn wesen schall. Dat Stadtwapen wiest een rode Borg öwer blaue un sülwern Wellen.
Zellkarn
Wie de Chromosomen in den Karn unnerbrocht sünd
Chromosomen sitt bi de Interphase in afgrenzte Gemarken in’n Zellkarn, dat sünd de Chromosomenterritorien. Datt de existeern doot, is toeerst vun Carl Rabl (1885) un Theodor Boveri (1909) vörslahn wurrn, man endgüllig kloor stellt wurrn is dat eerst 1985 mit Hölp vun de Fluorenszenz-in-situ-Hybridiseeren. Up’n eersten Blick lett dat tofällig, wie dat Chromatin, un dor de Chromosomen mit in den Zellkarn verdeelt sünd. Wie de Chromosomen in’e Reege staht, is in elkeen Karn anners. Nabers bi den een Karn könnt bi den annern wiet ut’neen liggen. Vun de 1990er Johre af an hett dat slumpt un Prinzipien sünd funnen wurrn, wie de Chromosomen up’e Reege brocht weert. De DNA-Replikatschoon passeert bi de S-Phase nich all overeen, man an de een Stäen vun de Chromosomen fröher, an de annern later. Bi all Chromosomen-Afsnitte vun en sunnerlichen Zelltyp blievt de fröhe oder de late Replikatschoon konstant. Nu hett sik rutstellt, datt de Afsnitte, de fröh replizeert weert meist in dat Binnerste vun en Karn sitten doot, un annersrum de Deele, de laat replizeert wurrn sünd, sik meist an de Karnhüll un um de Lüttkarns rüm ansiedeln doot. For den Platz vun de Chromosomenterritorien in’n Zellkarn is rutfunnen wurrn, datt Chromosomen mit en grote Gendicht an’n leevsten in de Midden vun den Karn liggt un Chromosomen mit en minnere Gendicht faken an’n Rand to finnen sünd. For en Reeg vun Zelltypen is ok beschreven wurrn, wie nu lüttje Chromosomen ehrder in’e Midden liggt un de groten buten sünd. Beide Motive passt avers to’nanner.
Karndeelen
In de Zellen vun de Eukaryoten warrt de Karn deelt bi de Mitose un de Meiose. Dor verswinnt de Zellkarn en tiedlang bi, vunwegen, datt de Karnhüll bi de Deelen uplööst warrt. In de Interphase sünd de Chromosomen jedenfalls nich sichtbor afgrenzt, man bi de Karndeelen kondenseert se to de kompakten „Metaphase-Chromosomen“ (kiek bi Mitose). In düsse „Transportform“ warrt dat Arvgoot verdeelt up de Dochterzellen. Na de Deelen billt sik de Karnhüllen um de Chromosomen in de Dochterzellen wedder rut un de Chromosomen dekondenseert wedder.
Fehmarn
Weertschop
Op Fehmarn ward dat Fehmarnsch Daagblatt rutgeven.
Bekannt Lüüd vun Fehmarn
Hier sünd Lüüd opföhrt, de op Fehmarn levt hebbt oder de dörch ehr Familie mit de Insel verbunnen weesen sünt.
Eegenort
Op Fehmarn speelt se Scharwenzel.
Franz Anton Ries
Leven
Ries gull as en „Wunnerkind“ vun de Geige un weer Konzertmeister vun dat Kurfürstlich Hofforchester in Bonn, deren Leitung he laterhenn övernehm. He hörr de Illuminaten in Bonn an un, nach de sein Uplöösen, de Bonner Lesegesellschaft. Bi dat eerste Beethovenfest van 1845 kreeg he de Ehrendokterwürde vun de Universität Bonn un wurr to sien 90. Geburtsdag mit den Root-Adler-Oorden uttekent.
Lehrer vun Ludwig van Beethoven un Johanna Kinkel
En anner prominent Schölerin vun Ries war Johanna Kinkel.
Familie
Franz Anton Ries weer de Vader vun Ferdinand un Hubert Ries, beid ok begabt Musiker.
Dat Graff vun Franz Anton Ries befind sück up den Olden Karkhoff in Bonn.
Ökelnaam
Een Ökelnaam is 'n Naam, den een nich up döfft woorn is. Op Ingelsch heet dat nickname, op hoochdüütsch Spitzname.
Ökelnaams vun anner Lüde
Dat kümmt af un an vör, dat wen sien Ökelnaam beter bekennt is as sien echten Naam. To'n Bispill "Hummel". De Waterdräger ut Hamborg weer op Johann Wilhelm Benz döfft. Man vör em weer een Georg Daniel Christian Hummel Waterdräger. Dor harrn besünners de Kinners ook to Benz "Hummel" seggt un em "Hummel, Hummel!" achteranropen. Benz harr denn jümmers "Mors, Mors!" seggt vun wegen dat se sik an'n Mors kleien schullen. Un hüüt noch snackt jedereen vun "Hummel", man blots 'n paar Minschen doot weten, dat he Benz heten dee.
Ökelnaams to'n Ut'nanner Hollen
In de Dörper Oorssen un Habenhusen bi Bremen gifft dat een ganzen Barg Lüe, de mit Nohnaamen "Stehmeier" heten doot. Kannst reinweg dör´nanner kaamen. Wenn daar nu ook noch de sülbige Vöörnaamen bi is, kannst de gar nich mehr ut´neen hollen. So gifft dat dree Ewald Stehmeiers. Ut düssen Grund weert Ökelnaams bruukt. Vundage warrt jümmers noch vertellt, dat en Ehpaar mit Naam Stehmeier mol de Ökelnaams "Jan Cognac" un "Anna Likör" harr.
Torschok
Torschok is ene Stadt in't Rebeet Twer in Russland. Dor läwen 47 664 Minschen (2008). Ehr Fläck is km². Se liggt 233 km vun Moskau, an'n Fluss Twerze. Een kann mit de Iesenbahn noh Rschew fahren. Torschok is siet 1775 ene Stadt, man dat geev Torschok al in't Medelöller. Torschok weer een Grenzoort vun de Republiek Nowgorod. Torschok gung 1478 mit de Nowgoroder Rebeden an't Grootförstendoom Moskau. Dat worr een Hannelsoort op den Waterweg twüschen Nowgorod un Moskau. In Torschok gifft dat 3 Sekundarscholen. De Stadt hett Holt- un annere Fabriken. Torschok liggt an de Fernstraat M10. Dat gifft Kunstdenkmaals ut de Nutiet in Torschok. De Partnerstäder vun Torschok sünd Melle in Düütschland un Savonlinna in Finnland. De Moler Alexej von Jawlensky weer ut Torschok. De Hööftkark is ene Kathedraal vun 1374.
Ökelnaam
Ökelnaams in de Musik-Szene
Bi de Musikers, de Hip-Hop- un Rap-Musik maken doot, sünd Ökelnaams ganz begäng. So is Jan Philipp Eißfeldt veel bekannter as „Jan Delay“, man ok as „Eizi Eiz“ un as „Boba Ffett“. De bekannte düütsche Rapper Samy Deluxe heet anunforsik Samuel Sorge. Bekannt is he man bloß ünner sien Ökelnaams, as Samy Deluxe, WickedaMC un SamSemilia.
Torschok
Born
russ'sche Artikel, hoochdüütsche Artikel, englische Artikel, ,
Poot (Deerter)
duum|Kattenpoot Poot (f., pl. Poten) heet't bi de an Land lebend Söögdeirten dat, wat bi de Minschen Hänn un Fööten sünd. De Deirten heft dorbi ganz ünnerscheedlik Forms vun Poten: Bi de Katten, Kattenoortigen, Hunnen usw. sünd de Poten in veer bet fief Töh n upspleet. Bi de Swien, Swienoortigen, Köh, Zeegen, Reh un Hirschen sütt'n poorige Hööf. duum|Hunnenpoot Bi de Minschen brukt'n den Utdruck Poten ok mennigmal, wennt üm ganz un goor tüffelig oder schietige Hänn geiht.
Lief
As Lief (m., pl. Liever) beteikend man den heelen lebennigen Minschen oder ok de Deerten. Besünners meent'n den Middeldeel dorvon, dat heet: ohn Kopp, Arms un Been. In düsse Form besteiht de Lief in'ne Hauptsaak ut Bost, dor sitt Kopp un de Arms an, Buuk un Ünnerlief, dor sitt de Been an.
Washington County (Pennsylvania)
Washington County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Pennsylvania. He hett 207.820 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.220 km². De Sitt vun de Verwalten is in Washington.
Historie
De Kreis is an’n 28. März 1781 grünnt worrn.
Demografie
3,61 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,18 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Hardee County
Hardee County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Florida. He hett 27.731 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.650 km². De Sitt vun de Verwalten is in Wauchula.
Historie
De Kreis is an’n 23. April 1921 grünnt worrn.
Demografie
32,14 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 17,45 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 83,9 Froonslüüd.
Vun de Vöröllern her sünd 70,66 % vun de Minschen Witte, 8,33 % Swarte, 0,30 % stammt ut Asien un 0,06 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,68 % sünd Nakamen vun Indianers. 17,99 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,97 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 35,68 % vun de Lüüd ansehn.
Franz Brägelmann
Franz Brägelmann (* 8. Oktober 1886 in Baukern-Oost; † 23. August 1968 ok dor) weer en plattdüütschen Schriever.
Brägelmann is 1886 in Baukern-Oost as eerst vun fief Kinner vun Henriette (boren Schwerter) un Franz Brägelmann boren. He weer vun 1907 bet 1910 Schoolmeester in Harkebrügge un denn in Liesbethfehn. 1921 is he na Südlohne kamen un 1938 nochmal na Baukern wesselt. Wie all annern Schoolmeester musst he ok Mitglied vun de NSDAP wern. In Baukern is he 1952 in Rente gahn. In sien Tied in Südlohne hett he 1928 mit Vandevörn blangenbi ok en plattdüütsch Book schreven. Dat Book is 1986 ok noch eenmaal in twete Oplaag rutkamen. He weer verheiraadt un is de Vadder vun Paul Brägelmann. He hett ok den Perfesser Marron C. Fort dat Platt vun Vechte bibröcht.
Memorial (Minschenrechtsorganisatschoon)
De Internatschonale Sellschopp för historsch Upkloren, Minschenrechte un soziale Fürsorge „Memorial“ (russisch: Международное историко-просветительское, правозащитное и благотворительное общество «Мемориал»|Meschdunarodnoje istoriko-proswetitelskoje, prawosaschtschitnoje i blagotworitelnoje obschtschestwo „Memorial“), kört Memorial International, is en internatschonale Minschenrechtsorganisatschoon. Hör Hööftsitt weer in Moskau. Hör angledert sünd över 80 dezentral ageerend regionale Minschenrechtsorganisatschonen in ganz Russland, wiederen postsowjeetsch Staaten un anner Deelen vun Europa, ok in Düütschland.
Swoorpunkte sünd de historsch Uparbeiten vun politisch Gewaltherrschap, dat Intreeden för dat Inhollen vun Minschenrechte un de soziale Fürsorge för de Överlevenden vun dat sowjeetsch Arbeitslagersystem (Gulag). De in‘n Januar 1989 grünnd Minschenrechtsorganisatschoon wurr för hör Insetten mit talllriek Utteknungen bedocht, dorünner 2004 mit den alternativen Nobelpries (Right Livelihood Award). An‘n 7. Oktober 2022 wurr Memorial de Freedensnobelpreis tospraken. An den sülvigen Dag hett en Moskauer Gericht de Beslagnahm vun Memorial-Büros anordnet.
In‘n November 2021hett de russischn Staatanwaltschap beandraagt, Memorial un hör regional in Russland aktiven Inrichtungen uptolösen. Dat Böverste Gericht hett de Uplösung sluutend an’n 28. Dezember 2021 verfügt. De unafhängigen Inrichtungen vun Memorial buterhalv vun Russland bestaht wiederhen.
Otto von Struve
duum|Otto von Struve (1949) Otto von Struve (ok: Otto Struve; * 12. August 1897 in Charkiw, Russ’sch Kaiserriek; † 6. April 1963 in Berkeley (Kalifornien), USA) weer en russ’sch-US-amerikaanschen Astronom mit düütsch-baltische Afstammen.
Mount Creighton
Karteert worrn is de Barg mit Luftopnahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions. Dat Antarctic Names Committee of Australia (ANCA) hett em na Donald Franklin Creighton (* 1940) nöömt, de in dat Johr 1963 Elektroinschenör op de Mawson-Statschoon weer.
Otto von Struve
Leven un Wark
1921 is Struve in de USA utwannert, woneem he gau al as assistant for stellar spectroscopy an de Yerkes-Steernwacht in Williams Bay, Wisconsin, anfüng. De Steernwacht höör to de University of Chicago. 1923 hett he dien Dokter maakt un steeg dat Johr dorop to’n Dozent in Yerkes op. 1925 hett he Mary Martha Lanning heiraat. De Eh bleev ahn Kinner, und so weer Otto von Struve de letzte Söhn vun de groten Astronomenfamilie Struve.
Al 1927 is Struve assistant professor worrn un hett dat sülve Johr ok de US-amerikaansche Staatsbörgerschop kregen. 1930 weer he associate professor un 1931 assistant director. Vun 1932 bit 1947 harr Struve as Direkter dat Regeer an de Yerkes-Steernwacht un arbeit togliek ok as Professer för Astrophysik an de Universität in Chicago.
In’t Johr 1939 hett de University of Texas at Austin ehr McDonald-Steernwacht in de Davis Mountains          apenmaakt. Dat Regeer weer Struve överdragen. Ut Grünnen vun de Gesundheit hett von Struve sien Opgaven in Austin un Chicago 1950 opgeven un nehm en Roop vun de University of California, Berkeley an. Dor hett he an de astronoomschen Fakultät lehrt un harr dat Seggen över de Leuschner-Steernwacht, de to de Fakultät höörn de.
1952 is Struve Präsident vun de Internatschonalen Astronoomschen Union worrn. Dat Amt harr he bit 1955. Veer Johr later is he as Direkter vun’t National Radio Astronomy Observatory beropen worrn, wat he bit an’t Enn vun sien Leven utföhrt hett.
Blangen sien Arbeit weer he Rutgever vun dat Astrophysical Journal un befaat sik mit ümfangrieke spektroskoopsche Beobachten un theoreetsche Ünnersöken vun Steerns mit utdehnte Gashüllen, ännerliche Steerns, Dubbelsteerns un interstellare Materie. Bito hett he de beiden Asteroiden (991) McDonalda un (992) Swasey opdeckt.
Maatschoppen
1937 weer Struve in de National Academy of Sciences un in de American Philosophical Society, un 1942 in de American Academy of Arts and Sciences wählt. 1954 weer he as Liddmaat („Fellow“) in de Royal Society opnahmen.
Jamie Anderson (Kameramann)
James M. „Jamie“ Anderson (* in New York City) is en US-amerikaanschen Kameramann. He is de Enkel vun den US-amerikaanschen Dramatiker Maxwell Anderson.
Hamilton County (Florida)
Hamilton County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Florida. He hett 14.799 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.334 km². De Sitt vun de Verwalten is in Jasper.
Historie
De Kreis is an’n 26. Dezember 1827 grünnt worrn.
Demografie
6,45 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,25 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 74 Froonslüüd.
Vun de Vöröllern her sünd 58,79 % vun de Minschen Witte, 37,72 % Swarte, 0,20 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,42 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,69 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,17 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 6,36 % vun de Lüüd ansehn.
Nodier
Nodier is de Familiennaam von
Francesco Camusso
Francesco Camusso, ok Camoscio di Cumiana nömmt, (* 9. März 1908 in Burdini di Cumiana; † 23. Juni 1995 in Turin) weer en italieensch Radrennfohrer.
Sien gröttste Spood weer de Gewinn vun de Gesamtwerten vun den Giro d’Italia 1931. Bi de Tour de France keem he 1932 up den darten Platz und 1937 belegg he Platz veer. In de Johren 1933 un 1935 muss he de Rundfohrt jeweils upgeven.1938 hett he sien Loopbahn beend.
Palmares
1931
1932
1933
1934
1935
1938
Wayne County (Pennsylvania)
Wayne County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Pennsylvania. He hett 52.822 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.888 km². De Sitt vun de Verwalten is in Honesdale.
Demografie
Vun de 47.722 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 21.490 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.977 US-Dollar. 26.909 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 4.852 Minschen maakt. 10,88 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
5,46 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 3,03 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 96,73 % vun de Minschen Witte, 1,59 % Swarte, 0,38 % stammt ut Asien un 0,14 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,52 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,64 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,70 % vun de Lüüd ansehn.
Munkebjerg Sogn
Munkebjerg Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Odense Sankt Knud von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Munkebjerg Kirke in’n Stadtdeel Munkebjerg von Odense. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Munkebjerg Sogn also von de Kommun Odense.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Odense Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Odense in dat Amt Odense. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Odense in de Region Süüddäänmark worrn.
Lotte Kühn
Lotte Kühn is de Naam von
Kommun Enköping
De Kommun Enköping is ene Gemeend in dat Lehn Uppsala in Sweden. Dat höört to de Landschop Uppland un den Gerichtsbezirk Uppsala. Se hett 38.441 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 1.184,05 km². De Sitt vun de Verwalten is in Enköping.
Demografie
2006 weren 9,39 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 13 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt, un 5 private Grundscholen. De kommunalen Scholen hebbt alltohoop 4184 Schölers un de privaten 433.
Lindpaintner
Lindpaintner is de Familiennaam von
De lütte Prinz
De lütte Prinz (in’t franzöösche Original Le Petit Prince) is en bebillert Vertellsel vun Antoine de Saint-Exupéry un dat beröhmtste Book vun dissen Schriever. De Biller stammt ok vun Saint-Exupéry.
De Eerstutgaav is 1943 in New York vörstellt worrn. Dat Book is sietdem in över 160 Spraken översett worrn un is mehr as 50 Millionen Maal verköfft worrn.
Dat Book warrt ut de Perspektiv vun en Verteller vertellt, de mit sien Fleger in de Sahara afstört is. He drippt dor den lütten Prinzen, de vun buten de Eer kummt. He kummt vun en lütten Asteroiden. De beiden snackt mitenanner un de Prinz vertellt sien Geschicht. Dorbi kummt veel Levensphilosofie bi rut.
Astronomie
Dat Book mit’n Prinzen, de op en lütten Asteroiden leevt, hett sik ok in de Astronomie dalslagen. 2003 hett en Asteroidenmaand den Naam Petit-Prince kregen. En annern Asteroid heet Besixdouze, wat franzöösch för B612 is, wat de Naam vun’n lütten Prinz sien Asteroid in’t Book is. De Asteroid Saint-Exupéry is na’n Schriever vun dat Book nöömt.
Lena Häcki
Lena Häcki (* 1. Juli 1995 in Engelberg) is en Swiezer Biathletin.
Karriere
Lena Häcki hör Vereen is Nordic Engelberg an. Se hett an de Biathlon-Juniorenweltmeesterschapen 2012 in Kontiolahti deelnommen un reck dor mit jewiels Platz 43 in Sprint un Verfolgung hör best Platzeerungen. 2013 weer in Oberhof Platz 44 in' Eenzel hör best Eenzelresultat. Mit Tanja Bissig un Sabine di Lallo wunn se todem in dat Staffelrennen de Bronzemedaille. 2014 reck Häcki in Presque Isle mit jewiels Platz 8 in Sprint un Verfolgung eerstmals Top-Ten-Platzeerungen in Eenzelrennen.
In Beitostølen hett Häcki to'n Uptakt vun de Saison 2014/15 hör eerste Rennen bi de Fruen in' IBU-Cup un wunn as 33. un 37. in Sprintrennen eerste Weltcuppunkte. Wiel wegen de Schwangerschaft vun Selina Gasparin en Platz in dat Weltcup-Team free wurrn weer, wurr se för de tweete Weltcup-Statschoon in Hochfilzen in dat Swiezer Weltcup-Team beropen. In hör eerst Sprintrennen verpass se as 89. sowohl Punkte as ok dat ansluuten Verfolgungsrennen wiet. Een Week later schaff se as 58. vun den Sprint in Pokljuka eerstmals de Qualifikatschoon för dat Verfolgungsrennen, in dat se 55. wurr. Bi de eerst Rennen vun dat Johr 2015 in Oberhof is Häcki as Startlöperin mit Aita Gasparin, Flurina Volken un Ladina Meier-Ruge eerstmals in en Staffelrennen in' Weltcup antreeden un wurr mit de jung Swiezer Mannschap bi nich eenfack Bedingungen 15. Bi den Sprint twee Daag later wunn se as 30. hör eerste Weltcup-Punkte. An' 23. Januar 2015 reck se bi en Sprint in Antholz mit Rang 12 dat bit dorhen best Ergevnis vun hör Loopbahn. Insgesamt keem se an dat Enn‘ vun de Saison up den 61. Platz mit 11 Punkten. In de Folgesaison weer hör best Platzeeren en 21. Platz un in de Gesamtwertung keem se up den 72. Platz.
Bedüüdend beter leep dat för hör in de Saison 2016/17. Glieks up de eerste Weltcupstatschoon in Östersund keem se in’n Sprint up den 12. Platz un in de dorupfolgen Verfolgung keem se up den 4. Platz achter Gabriela Koukalová, Laura Dahlmeier un Dorothea Wierer. Dat Niveau kunn se dornah nich ganz hollen, keem aber wiederhen mehrfack ünner de best 20 un an dat Enn‘ vun de Saison in de Gesamtwertung up den 32. Platz. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2017 bleev se aber wiet ünner hör Mögelkeiten un dormit ahn Medaille.
De Saison 2018/2019 wurr de bitlang beste för hör. In de Gesamtwertung keem se an’t Enn‘ up den 25. Platz un dorbi in eenzelt Rennen mehrfack ünner de best Teihn. Dat hett se bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2019 nich ganz schafft, aber in’t Eenzel keem se up den 11. Platz.In de Fruenstaffel leep dat nich so goot. Platz 13 weer dat Ergevnis, worto ok seker hör 7 Nahlader mit bidragen hett. Ok in de Mixed-Staffel leep dat nich völ beter. Platz 11 un 5 Nahlader vun hör hemm dorbi woll en Platz ünner de best Teihn köst.
De Saison 2019/20 weer de bit dorhen best Saison, de se up Platz 22 in den Gesamt-Weltcup afsluuten dee. Dorbi keem se in de Verfolgung vun Annecy up den darten Platz (noch vör Dorothea Wierer, Justine Braisaz un annern). Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2020 weer hör best Ergevnis Platz 5 in de Single-Mixed-Staffel (gemeensam mit Benjamin Weger).
Hör bit dorhen best Ergevnis in de Saison 2020/21 reck se in’n Sprint bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2021 mit Rang 7. In de ansluutend Verfolgung full se up den 12. Platz torüch.
Lotte Müller
Lotte Müller is de Naam von
* Lotte Müller (1834–1891), düütsche Schauspelerin,
Kiek ok bi: Charlotte Müller.
Lotsy
Lotsy is de Familiennaam von
Wolfgang Böttcher
Wolfgang Böttcher oder Wolfgang Boettcher is de Naam von
* Wolfgang Boettcher (1935–2021), düütschen Cellospeler,
John Ssebaana Kizito
John Ssebaana Kizito (* 1934 in’n Luwero) is en ugandschen Politiker.