cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aage Niels Bohr
Leven
Mit sien langjohrig Kollegen Ben Mottelson hett he en Modell kollektiver Anregungen in Atomkarns as gemeensam (faken deformeert, dat heet nich mehr sphärisch symmetrisches) Potential vun de Nukleonen mit eegen Rotatschoons- un Vibratschoonstostännen entwickelt. Se hebbt u. a. de Wesselwirkung vun kollektiven un Einteilchen-Anregungen z. B. in swoor Bleekarns (dicht bi de stabil magisch Tallen vun dat Schalenmodell) ünnersöcht un hebbt as en vun de Eersten de BCS Theorie vun de Supraleitung in de Karnphysik anwendt (as ok de Russen Arkadi Migdal, Spartak Beljajew).
Neben den Nobelpries kreeg he 1970 de Örsted Medaille un 1976 de Ole Römer Medaille un de Dannie-Heineman-Pries 1960.
Bohr weer siet 1950 verheiraadt un harr 3 Kinner.
Noordisch Gold
Noordisch Gold is en Legeren ut 89 % Kopper, 5 % Aluminium, 5 % Zink un 1 % Tinn, dor is also nich dat Metall Gold in. Se tellt wegen de Hööftbestandeelen Kopper un Zink to de Missing-Legeren un is nich magnetiseerbor.
Disse Legeren wurrd to de Herstellung vun Euromünten mit de Nominalen 50, 20 un 10 Eurocent bruukt un weer vördem all in eenig Länner as Müntlegeren (engelsch nordic gold) in Gebruuk. Se wurr oorsprünglich för de sweedsch 10-Kronen-Münt entwickelt, vun de ok de Naam stammt (swedisch: nordic guld).
Franklin Pierce
right|200px|thumb|Franklin Pierce Franklin Pierce (* 23. November 1804 in Hillsboro, New Hampshire; † 8. Oktober 1869 in Concord, N. H.) weer de 14. Präsident van de USA van 4. März 1853 bit 4. März 1857.
Franklin Pierce hett eerst Juristeree studeert un denn af 1827 as Afkaat in Hillsboro (oder Hillsborough) arbeit. Van 1829 bit 1833 weer he Liddmaat van de "State general court" (Staatsgerichtshof) un 1832/33 ok Sprecher. Dornah gung he in de Politik un weer 1833 bit 1837 för de Demokraatsche Partei Demokraten Limat van dat Repräsentantenhuus un van 1837 bit 1842 Senator för de Bundsstaat New Hampshire. He weer dor ok Vörsitter van de Utschuss för Pengschoonen.
Nah sien Senatorposten is he weer as Afkaat anfungen, he weer aber jetzt in Concord. He wuur denn Staatsanwalt in New Hampshire, hett aber dat Angebot van Präsident James Knox Polk afschlaan, Generalstaatsanwalt van de USA to wurrn. Pierve hett denn sogor in de Mexikaansch-Amerikaansch Krieg van 1846/48 deent un as Colonel (Oberst) bzw. Brigadegeneral. 1850 weer he Präsident van de Verfatenskonvent van New Hampshire.
1852 hett he för de Demokraatsche Partei as Präsident kandideert un is wählt wurrn. Twee Maand, bevör he 1853 sien Amt antreden hett, överleev he man knapp een swoor Iesenbahnunglück, sien elf Johr old Söhn keem dorbi aber to Dood. Sein Fru, de dat Unglück ok överleevt harr, sall över dit Unglück ehr Verstand verloren hebben. Ok hüm sülvst gung dat nervlich mehr as schlecht, as he sien Amt antreden hett. Pierce harr Depressionen un weer ok as Alkoholiker bekannt. Sien Viezpräsident weer William R. King.
In sien Antrittsreed hett he een Tiet van Freeden un Wohlstand för sien Land un een stark Uptreden in de Bezug up anner Natschoonen. Dat kunn ok wesen, dat de USA noch mehr an Land för ehr eegen Sekerheit koopen mussen. He weer de eerste Präsident, de nicht de Präsidenteneid schwört hett, sondern de an Eides statt bekräftigt hett.
Pierce harr zwar blots Andüüdungen makt van Expansion, aber dat lang ut, üm de Politikers ut’ Nörden van de USA tegen sük uptobringen. Se schmeeten hüm för, een Handlanger van de Süüdstaaten to wesen, de blots de Slaavere in anner Rebeeten bringen wullen.
He hett denn ok för 10 Million Dollar dat süüdliche Arizona un een Deel van dat süüdliche New Mexiko köfft, dormit dor een Iesenbahnstreck baut wurrn kunn. Dat hett he mit dat Kansas-Nebraska-Gesetz dörkregen, aber he hett ok fix Wind van vörn kregen. Dat för to’n Ennen dorto, dat se sük in Kansas all gegensietig beschooten hebbt, een Vörboot van de Börgerkrieg.
In sien Regeerenstiet hett he aber ok versöcht, mit Japan Hannelsbeziehungen uptonemmen.
Kasser
Kasser is de Familiennaam von
Franklin Pierce
Storven is he 1869 an en Leberzirrhose.
Dove Lake
Dove Lake betekent
Klaus Johann Jacobs
Klaus Johann Jacobs (* 3. Dezember 1936 in Bremen; † 11. September 2008 in Küsnacht) weer en Koopmann un weer fröher düütschen Vörstand un gröttsten Inhebber vun Aktien vun den Swiezer Lebensmiddelkonzern Jacobs Suchard AG.
Vun’n Bremer Koffihannel to’n Swiezer Lebensmiddelkonzern
1970 hett Klaus J. Jacobs dat Föhren vun de Geschäften vun dat Koffi-Hannelshuus Johann Jacobs & Co. öbernahmen. Sien Grootunkel Johann Jacobs harr düsse Firma in de Bremer Ooltstadt grünnt. Hüdigendags höört se to Kraft Foods, wat wedder een Dochter vun Altria is, de fröher Philip Morris heten dö. 1973 hett he den Setel vun dat Hannelshuus nah Zürich leggt un 1982 öbernehm he de Swiezer Interfood mit de Firmen Tobler un Suchard. Klaus Johann Jacob is Wahl-Swiezer wurrn un hett bi dat Dressurrieden ok in de Nationalmannschup vun de Swiez mitmaakt. Sien Ökelnaam is „KJJ“.
Verkoop un wat denn keem
1990 verköff Klaus Jacobs de Jacobs Suchard AG an Altria. He seggt, dat weer, vunwegen datt he siene Sustern un Bröder utbetahlen möss. Denn waag he aber een neen Anfang mit Firmen, de he ut de Konkursmass vun Werner K. Rey köfft hett. Ut een Tosamensluss vun sien Firma Adia Interim mit de franzöösche Ecco (Philippe Foriel-Destezet) is de Firma Adecco SA (Tietarbeit) vun wurrn. As een Rest ut den Verkoop vun Jacobs Suchard is ok noch de Firma Barry Callebaut (Roh-Schokolaad) bi em bleben. De verscheden Andelen, de he höllt, weert midderwielen vun de Jakobs AG in Zürich verwalt’. Anunforsik woll sik Klaus Jacobs an sienen 65. Gebortsdag to Roh setten un in Newsells Park Stud bi Oxford in England up eenen Peerhoff leben. Man denn geev dat in’n Raat vun de Verwalten vun Adecco Striet mit sienen Geschäftspartner Philippe Foriel-Destezet un he stünn för een bestimmte Tiet wedder an de Spitz vun düsse Firma.
Privaat
Klaus Jacobs hett ut sien eerste Eh twee Söhns (Dr. Christian Jacobs un Dr. Andreas Jacobs). Ut sien tweede Eh hett he twee Söhns un twee Döchter. He sett sik för soziale Saken in un hett in dat Johr 1995 den „Chairman’s Award“ in’t Leben ropen.
De Jacobs Foundation
1988 hett Klaus Jacobs in Zürich de Jacobs Foundation grünnt. De hett een Stammkapital, wat nah Milliarden tellen deit. Düsse Stiftung schall hölpen, Projekten in de Forschung nah vörn to bringen un de Tostänn, in de Jugendlichen leben mütt, verbetern. An’n 1. November 2006 hett de Stiftung kunnig maakt, datt se eenen Toschuss vun 200Mio. Euro an de „International University Bremen“ geben will. Dor sünd all Sorgen vun düsse private Universität mit wegnahmen, datt se vunwegen dat Fehlen vun Geld ehr Porten tosluten mutt. För düssen Toschuss ännert de International University Bremen ehren Naam un heet vun nu af an Jacobs University Bremen. Dat Geld warrt so geven, datt dat toeerst mal fiev Johr lang jedet Johr 15 Mio. Euro gifft un denn to’n Sluss in dat Johr 2011 noch mal 125 Mio. up eenen Bulten.
Pleasants County
Pleasants County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat West Virginia. He hett 7.605 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 339 km². De Sitt vun de Verwalten is in Saint Marys.
Historie
De Kreis is an’n 29. März 1851 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 7.514 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 3.194 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.920 US-Dollar. 4.064 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 495 Minschen maakt. 13,20 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,39 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,47 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,30 % vun de Minschen Witte, 0,48 % Swarte, 0,20 % stammt ut Asien un 0,47 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,07 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,49 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,37 % vun de Lüüd ansehn.
Plattfoss
Plattfoss weer en Vereen in Ossenbrügge, de dat Plattdüütsche bewohren helpen schall. He is 1989 vun’n Heimatbund Ossenbrügger Land grünnt worrn un hett bet 2019 bestahn. Baas weer Elisabeth Benne.
Twee Moal in’ Fröihjoahr un tweemoal in’ Harvst hett de Plattfoss fo den „Plattdütsken Fröihschoppen“ suorgt. Von 1989 bet 2019 326 Maal.
Tweemoal in ’t Joahr weer Schrieverwarkstiäe in Wallenhorst, in Dullingshof, wo Schrievers Hülpe kregen fo dat Schrieven.
De Plattfoss hett auk jedeen Joahr een Schriever-Wettstriet utschreven.
In dat Medienzentrum Ossenbrügge harr Plattfoss siet 1993 een plattdüütsche Bibliothek inricht.
An’t Johrsenn 2019 hett sik de Vereen oplööst.
Pedro Mena
Pedro Mena is de Naam von
* Pedro Mena, kubaanschen Judoka,
Djulic
Djulic oder Đulić is de Familiennaam von
Mackellar
Mackellar betekent
Mackellar oder MacKellar is de Familiennaam von
Kiek ok bi: McKellar.
Abraham Darby
Abraham Darby is de Naam von
* Abraham Darby I (1676–1717), engelschen Fabrikant,
Abraham Darby betekent
Minerve
Minerve betekent
Minerve is de Familiennaam von
Kiek ok bi: La Minerve, Minerva.
Parham
Parham is de Familiennaam von
Parham betekent
Norma Koch
Norma Koch (* 27. März 1898; † 29. Juli 1979 in Jamaica, Queens, New York City) weer en US-amerikaansche Kledaaschmakersche, de för ehr Arbeit in’t Filmgewarf dreemol för den Oscar nomineert weer un een dorvun wunnen hett.
Carl Sieber
Carl Sieber is de Naam von
Norma Koch
Leven un Wark
Norma Koch hett ehr Loopbahn as Kledaaschmakersche in de Filmweertschop vun Hollywood anfungen. Ehr eerste Film weer 1946 A Scandal in Paris. Bit 1972 is se aktiv wesen un hett in disse Tiet an de Kledaasch vun meist veertig Filmen mitarbeit. För den Film What Ever Happened to Baby Jane? is se 1963 mit den Oscar uttekent worrn. Dorna weer se noch tweemol vörslahn wesen: 1965 för den Film Hush…Hush, Sweet Charlotte un 1973 för den Film Lady Sings the Blues. Ünner de Filmen, an de se bedeeligt weer, weern vele, de laterhen bannig bekannt worrn sünd.
Carl Sieber
* Carl Sieber (Caspar Sieber; 1795/1796–1829), Swiezer Opernsänger,
Kiek ok bi: Karl Sieber, Carl Siber.
Georg Lehmann
Georg Lehmann is de Naam von
Norma Koch
Utteken
Norma Koch is för ehr Wark dreemol för den Oscar vörslahn wesen un eenmol dormit uttekent worrn:
Georg Lehmann
* Georg Lehmann (1616–1699), düütschen Theoloog,
Kaster
Kaster betekent
Kaster is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Caster.
Fulton County (New York)
Fulton County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat New York. He hett 55.531 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.285 km². De Sitt vun de Verwalten is in Johnstown.
Historie
De Kreis is an’n 18. April 1838 grünnt worrn.
La Minerve
La Minerve betekent
Fulton County (New York)
Demografie
4,63 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,94 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,99 % vun de Minschen Witte, 1,80 % Swarte, 0,53 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,19 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,56 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,91 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,61 % vun de Lüüd ansehn.
Heinrich Wilhelm Dove
* Heinrich Wilhelm Dove (1803–1879), düütschen Physiker un Meteoroloog,
La Minerve
Kiek ok bi: Minerve.
Europa (Mehrdüdig Begreep)
Europa betekent
Kiek ok bi: Europe, Evropa.
John Darby
John Darby is de Naam von
* John Darby (1828–1895), US-amerikaanschen Chirurg un Philosoof,
Karl Sieber
Karl Sieber is de Naam von
* Karl Sieber (1905–1983), düütschen Inschenör un Ünnernehmer,
Kiek ok bi: Carl Sieber, Carl Siber.
Lüder-Udo I.
Leven
Lüder-Udo weer de eenzige Söhn von Graaf Siegfried II. von Stood, ut dat Huus von de Udonen un von Adela von Alsleben, Dochter von Graaf Gero von Alsleben. Na’n Dood von sien Vader 1037 is he Graaf von Stood un in’n Largo, Steiringgo, Swabengo un Hochseego worrn un Vaagd von Heeßel un Alsleben. Dat ole Rebeed von de Grafen von Stood leeg an de neddern Elv üm Harsfeld un Stood. Se harrn aver dör en Eh, de in dat 1. Drüddel von dat 11. Johrhunnert slaten worrn is, ok in’n Oosten von dat Sassenland Göder un Rechten.
Lüder-Udo stünn vonwegen Voaagdie- un Grafenrechten in Kunflikt mit de Bremer Arzbischöp Adalbrand un Adalbert. He hett 1052/1053 sien Vedder Ekbert von Elsdörp-Stood doodslahn un von em arvt. 1044 is Willem, Söhn von Graaf Berend II. von Halslä, ne’en Markgraaf von de Noordmarkworrn. 1056 is dat sassische Heer von de slaavschen Lutizen in de Slacht bi Pritzlawa (Havelberg) slahn worrn. Willem is doodbleven un Kaiser Hinnerk III. hett Lüder-Udo I. de Noordmark as Lehn geven. Tosätzlich hett he ok de Komitaten un Vaagdien von dat Huus Halslä arvt. Dit Riekslehn in de sassische Noordmark hett de Udonen hulpen, in dissen Ruum noch starker to warrn. Berend II. sien Söhn Otto, de sik dor gegen oplehnt hett, is von de Brunonen an’n 26. Juni 1057 bi Hausneindorf an de Selke doodslahn worrn. Lüder-Udo hett 1057 noch en Feldtog gegen de Liutizen föhrt.
Familie
Lüder-Udo weer verheiraadt mit Adelheid, wat wohrschienlich en Grevin von Oeningen weer un Dochter von Graaf Kuno von Oeningen. De beiden hebbt wohrschienlich man een Kind hatt, Lüder-Udo II.
Hermann Rose
Hermann Rose is de Naam von
* Hermann Rose (1879–1943), düütschen Jurist, Verwaltungsbeamten un Politiker,
Flagg vun New Jersey
thumb|300px| Flagg vun New Jersey thumb|[[Segel vun New Jersey]] De Flagg vun den US-Bundsstaat New Jersey stammt ut dat Johr 1896.
Historie
De Flagg besteiht ut dat Emblem vun dat Segel vun New Jersey up geel-bruun Grund. Luut dat Protokoll vun de New Jersey Generalversammeln van' 11. März 1896, geiht de Farv up George Washington torüch, de an' 2. Oktober 1779 befahlen harr, dat de Uniformsmantel vun de New Jersey Continental Line dunkelblau ween, mit geel-bruun Belegstriepen. Geel-bruun Belegstriepen weern bit to dissen Tietpunkt blots sien eegen Uniform vörbehollen un de vun de anner Generäle vun de Kontinentalarmee un hör Berader. An' 28. Februar 1780 hemm de Offiziere in Philadelphia sluutend verfüügt, dat de Belegstriepen vun de Uniformsmantel vun all Regimenter desülvige ween sall as de Achergrundfarv vun de Bundsstaatsflaggen.
Symbolik
Dat Segel wiest dree Plöög as Symbole för de Landwertschap vun New Jersey, en Ridderhelm, en Peerkopp as Helmkleinod, de röömsch Göddinnen Libertas (mit Phrygisch Mütz) un Ceres (mit Füllhorn).
Dat Banner an' Foot vun dat Emblem enthollt dat Motto vun den Bundsstaat: De Johrestall 1776 verwiest up dat Johr, in dat New Jersey to'n Staat wurr.
Bundsautobahn 992
duum|Bundsdüütsche Autobahntall 992 De Bundsautobahn 992 weer as en kort Autobahnstück in München plaant.
Se schüll de de ööstliche Stadtinfohrt na München rin dorstellen. Op en Streck vun ruchweg teihn Kilometer schüll se an’t Autobahnkrüüz München-Oost (mit den Münchner Stadtring A 99) anfangen un bit na München-Steinhausen föhren. De Autobahn A 992 is denn later as Afsnitt vun de hüütige A 94 ümsett worrn, so dat en egene Beteken nich mehr nödig weer.
Sieberer
Sieberer is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Sieber.
Mena
Mena betekent
Mena is de Familiennaam von
,, , ,
Kiek ok bi: Abu Mena, Menna.
Markham
Markham betekent
Markham is de Familiennaam von
Sipos
Sipos is de Familiennaam von
Markham
,.
Fetzner
Fetzner is de Familiennaam von
Siber
Siber is de Familiennaam von
Eresborg
De Eresborg weer een vun de wichtigsten Borgen vun de Sassen. Kaiser Karl de Grote harr se jümmer un jümmer wedder einnehmen mööten. Bi de Eresborg weer ok de Irminsul, en hilligen Eekboom un en vun de gröttsten Hilligdömer vun de Sassen.
Siber
Kiek ok bi: Sieber.
Eresborg
De Eresborg leeg dor, wo hüüt Stadtbjerge liggt, in Westfalen, süden vun Patterbuorn.
František Kunzo
František Kunzo is de Naam von
* František Kunzo (* 1954), slowaakschen Footballspeler,
Metsola
Metsola is de Familiennaam von
Richard Dove
Richard Dove is de Naam von
* Richard Dove (* 1938), brietschen Literaturwetenschopper,
Darby
Darby is de Familiennaam von
,,.
Kuster
Kuster betekent
Darby
Darby betekent
Kuster
Kuster is de Familiennaam von
Darby
Kiek ok bi: Darby Township.
Kuster
Kiek ok bi: Custer.
Gatien
Gatien is de Familiennaam von
Adrian Sieber
Adrian Sieber is de Naam von
Kuß
Kuß is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Kuss.
Adrian Sieber
* Adrian Sieber (* 1972), Swiezer Musiker,
Bahnhoff Himmelpoorten
duum|Dat ole Bahnhoffsgebüüd duum|Stellwark Ho an de Eck K62/K 68 (na [[Engelschopp un Hammah rut)]] De Bahnhoff Himmelpoorten is en Bahnhoff mit de Bahnhoffskategorie 6 un twee Gleise in dat Dörp Himmelpoorten. De Bahnhoff liggt an de Nedderelvbahn, de ut Hamborg kummt un na Cuxhoben geiht. De Bahnhoff höört as letzten Bahnhoff an de Nedderelvbahn noch to’n HVV.
He liggt in’n Noorden von dat Dörp an de Landsstraat 113.
Historie
1881 hett de Nedderelvbahn apenmaakt, de von Horborg na Cuxhoben geiht. Dor is denn ok de eerste Bahnhoff mit Bahnhoffsgebüüd boot worrn. De Bahnverkehr in Himmelpoorten hett an’n 1. Juli 1881 anfungen. De Stoder Saattucht hett ehr Gelänn glieks bi’n Bahnhoff un fröher hett dat dor ok veel Göderverkehr geven. Dat is nu aver ganz vörbi.
Nadem de Iesenbahnbrügg Heckthusen 1945 von de düütschen Truppen sprengt worrn is, hebbt britsche Pioneers en Behülpsbrügg mit man een Gleis nee boot. Disse Behülpsbrügg is bet vondaag bleven un dorüm hett de Nedderelvbahn, de ans twee Gleise hett, twüschen Himmelpoorten un Heckthusen man een.
Dat Bahnhoffsgebüüd is in de Johren 1980 dichtmaakt worrn. In’n Juli 1994 is en Pavillion boot worrn, dat de Lüüd dröög op’n Tog töven köönt. De is aver von wegen Vandalismus 2001 al wedder dichtmaakt worrn. Enn Juni 2014 hebbt se em afreten.
Dat Stellwark (mit Fohrdeenstleider) an de Bahnhoffsstraat is 1917 boot worrn un dat an de Kreisstraat 62 (Forth) 1918. Dat sünd all beid mechanische Stellwarken von’n Typ Jüdel. För dat Johr 2014 plaant de Düütsche Bahn, de Stellwarken in Himmelpoorten, Heckthusen un Dorum (an de Bahnlien Bremerhoben-Cuxhoben) dichttomaken. Se wüllt 16 Milljonen Euro investeren un dor en neet elektroonsch Stellwark in Heckthusen boon.
De Afkörten in dat Bahnamtliche Betriebsstellenverzeichnis is AHPF un de Internatschonale Bahnhoffsnummer 618377.
Carnahan
Carnahan is de Familiennaam von
Ingo Buding
Ingo Buding hörr to de Volksgrupp vun de Banater Schwaben. Nah den tweeten Weltkrieg wurr he as Volksdüütsch ut Rumänien nah Düütschland verdreben. Hier fung denn en spoodriek Tenniskarriere an.
1970 föhr he as Kaptein un Speler eerstmals en düütsch Daviscup-Team in en Finale. In Cleveland, wo dat utdragen wurr, verloren de Düütschen aber klor mit 0:5. Insgesamt hett he tüschen 1961 un 1970 51 Spelen in’ Daviscup maakt.
För sien Erfolge wurr he vun de Düütsch Tennis Bund (DTB) mit de Ehrennadel in Gold un an’ 23. November 1970 mit sien Davis-Cup Kollegen Wilhelm Bungert un Hans-Christian Kuhnke mit dat „Sülvern Lorbeerblatt des DTB“ ehrt. Dat „Sülvern Lorbeerblatt“ wurr bit dato blots söeben Mal an Fruen un fief Mal an Mannlüüd (dorvan twee Mal an en Davis-Cup-Team) vergeven.
Ingo Buding weer en Bröer vun Edda Buding, de ok en bannig gooden Tennisspelerin weer un ok dat Sülvern Lorbeerblatt vun de DTB kregen hett.
Ingelore Rosenkötter
duum|hochkant|Ingelore Rosenkötter 2014 Ingelore Rosenkötter (* 24. Juli 1953 in Bremen) is en Politikersch van de SPD un van den 2. November 2006 bet 30. Juni 2011 Senatorin för Arbeid, Fruen, Gesundheid, Jöögd un Soziales in dat Bundsland Bremen.
Levensloop
Ingelore Rosenkötter is 1953 in Bremen boren un in Worpswede opwussen. Se hett Bankkoopfru lehrt un weer siet 1978 in Landssportbund Bremen un siet 1989 in’d Landsverbund van Düütsch Root Krüüz togange. Mit ehren Ehmann leevt se ut’neen. Kinner hefft de beiden nich. An'n 30. Juni 2011 is se ut den Senat utscheeden. Sietdem weer se bit 2019 Liddmaat van de Bremisch Börgerschop.
Kunzo
Kunzo is de Familiennaam von
Christoph Sieber
Christoph Sieber is de Naam von
Kunzo
,
Christoph Sieber
* Christoph Sieber (* 1970), düütschen Kabarettist,
Radcliffe
Radcliffe is de Familiennaam von
1993
(MCMXCIII)
Radcliffe
Radcliffe betekent
Kiek ok bi: Radcliff, Radclyffe, Ratcliffe, Ratcliff.
Flach
Mit Flach is en begrenzt Rebeet meent as sünnerlich Figuren in de Mathematik oder afgrenzt Rebeten op’t Land. Faken warrt dormit aver ok de Grött vun en Flach meent. Dorto seggt man nipp un nau ok Flachinholt. In Formeln warrt för de Flach tomeist dat Teken A bruukt.
Meten warrt de Flach normalerwies in Quadratmeter (m²) oder Eenheiten, de en Deel oder veelfakes dorvun sünd. Aver dat gifft en ganze Reeg vun Maateenheiten für de Flach, de deelwies vun de Buern utdacht worrn sünd un in de Bueree ok noch bruukt warrt.
De Tabell gifft an, woans de Flachen vun ünnerscheedlich geometrisch Figuren berekend warrt:
Unregelmatig Flachen warrt mit de Planimetrie bestimmt. Wenn enn nu de Flach ünner en mathematische Kurve f(x) utreken will, denn bruukt man dorto de Integralreken.
Siegfried II.
Siegfried II. (* wohrschienlich 965; † 6. Januar oder 1. Mai 1037) weer von 1016 bet to sien Dood Graaf von Stood.
Charles Metcalfe
Charles Metcalfe is de Naam von
Siegfried II.
Siegfried is wohrschienlich 965 as Söhn von Hinnerk den Kahlen un siene Fro Judith (ut dat Geslecht von de Konradiners) boren. 994 hett he Adele von Alsleben freet. De beiden hebbt de Kinner Lüder-Udo (* 994), Irmgard un Bertha hatt.
Charles Metcalfe
* Charles Metcalfe, 1. Baron Metcalfe (1785–1846), brietschen Koloniaalbeamten,
Siegfried II.
Siegfried II. weer Graaf in’n Swabengo un in’n Noorddöringengo un Vaagd in Alsleben. As sien Vader doodblifft, warrt toeerst sien Broder Hinnerk de Gode Graaf von Stood. As Hinnerk 1016 denn ok doodblifft, is Siegfried an’e Reeg.
William Sears
William Sears is de Naam von
* William Sears (1911–1992), US-amerikaanschen Schriever un Bahai,
Bundsautobahn 991
duum|Bundsdüütsche Autobahntall 991 De Bundsautobahn 991 weer as en kort Autobahnstück in München plaant.
De Autobahn schüll inst vun den Autobahnring (A 99) ut op en Streck vun ruchweg 6 Kilometer vun Noorden na München rinföhren as Verlängerung vun de A 92. Se schüll vun’t hüütige Autobahndreeeck München-Feldmoching bit an de Landshuter Allee rangahn, woneem denn en Verbinnen na de Stadtautobahn A 999 mööglich wesen weer. De Plaan is later aver torüchstellt un opletzt fallen laten worrn.
Rasinger
Rasinger is de Familiennaam von
Sears
Sears is de Familiennaam von
,, ,
Kiek ok bi: Seares.
Kommun Rissa
De Kommun Rissa is ene Gemeend in dat Amt Süüd-Trøndelag in Norwegen. Se hett 6.417 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 621,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Rissa Sentrum. De Kommun is bi de Fraag Bokmål-Nynorsk neetral.
In’n April 1978 geef dat in de Gemeen en Eerdrutsch, de ruchweg 330.000 m² bedrapen hett un 6 Millionen m³ Toonsediment in den Botnen-See rutschen laten. De Eerdrutsch is teemlich bekannt, wiel en Deel dorvun dormols vun twee Amateurfotografen opnahmen worrn is.
thumb|left|170px|De Rissa Kark, opboot 1888.
Naam
De norweegsch Form vun den Naam weer Rissi. Dat weer mööglicherwies de olle Naam vun de See Botnen („de Bodden“). Ofschonst dat en See is, warrt annahmen, dat de vun den Trondheimsfjord torüch bleven is un dat fröhger mol en Deel dorvun weer. Vundaag liggt de See twee Meter över Normalnull. De Naam kummt villicht von dat Verb rísa („opstiegen“).
Wapen
Dat Wapen is ut modernere Tiet vun 1987, hett aver olle Wörteln: Wiest warrt de Kroon vun Skule Bårdsson, as se op’n ollen Graffsteen in’n Nidarosdoom to sehn is. Skule weer de Grünner vun dat Rein Klooster, dat in de Gemeen liggt.
Demografie
2004 weren 2,2 % vun de Inwahners buten Norwegen boren.
Kanada (Mehrdüdig Begreep)
Kanada betekent
Kanada is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Canada, Cañada, Kannada.
Burkina Faso
Burkina Faso is een Land in West-Afrika, in dat Knee vun den Nigerstroom. Fröher hett dat Land mol "Obervolta" heten. Burkina Faso grenz an Mali, Niger, Benin, Togo un de Elfenbeenküst. Dat Land höört to de ärmsten Länner vun de Welt. Dat Land is indeelt in 45 Provinzen. De Hööftstadt is Ouagadougou un hett ruch weg 1 Million Inwahners.
Naam
De Naam sett sik tohopen ut Wöör ut twee Spraken. Burkina is Mòoré un bedutt „Person, de wat gellen deit.“ Faso kümmt ut de Dioula-Sprake un heet „Vaderland“. Burkina-Faso schall denn so veel heten, as „Vaderland vun de Lüde, de wat gellen doot“.
Inwahners
In Burkina Faso leevt bi 13.730.000 Inwahners up 274.000 km². Allerhand Völker sünd hier tohuse. Dat gröttste sünd de Mossi (40% vun de Inwahners). De ehre Vöröllern sünd in dat 15. Johrhunnert vun'n Süden her inwannert. In'n Oosten leevt de Gulmancena (mit bi 8%). Denn gifft dat noch de Fulbe (5%), hooch in'n Noorden de Tuareg (7%), de Bissa un de Sanan. Ok de Bobo (14%), Senufo (9%), Lobi (6%) un Buraba finnt sik dor an de Siete vun noch lüttjere Völker. Bi 23.000 Franzosen leevt in Burkina Faso, dormank 3.200 up Duer.
Spraken
Amtssprake is Franzöösch. In't Land weert avers ok Mòoré, Dioula, Fulfulde, Araabsch, Tamascheq un de velen Niger-Kongo-Spraken snackt.
Religion
Bi 40% vun de Inwahners hangt an de heidnischen Naturreligionen, bi 50% sünd Muslimen un bi 10% sünd Christen.
Historie
An'n 5. August 1960 is dat Land unner den Naam vun Obervolta unafhängig wurrn vun Frankriek.
Ralph Fonseca
Leven
Fonseca is 1949 boren. David Fonseca weer sien Broder un Francis Fonseca is sien Vedder. Fonseca weer op dat St. John’s College un hett denn Informatschoonstechnologie in Kanada studeert.
He is verheiraadt un hett dree Kinner. Sien eenzigen Söhn, Ralph Jr., is an’n 11. September 2007 bi en Verkehrsunfall doodbleven.
Politik
Fonseca is Maat von de People’s United Party (PUP).
Smack
Smack betekent
Ralph Fonseca
Politik
Bi de Parlamentswahl in Belize 1984 weer he Kannedaat för de PUP in’n Wahlkreis Queen’s Square un hett de Wahl mit 32,3 % von de Stimmen gegen Dean Barrow von de UDP verloren. Bi de Wahl 1989 is Fonseca nich wedder antreden, is aver von Premierminister George Cadle Price in’n Senaat beropen worrn. He is bet 1993 in’n Senaat bleven.
As Senater weer he von 1989 bet 1993 Staatsminister in dat Ministerium för Finanzen ünner Finanzminister George Cadle Price.
Bi de Wahl 1993 is Fonseca denn in’n Wahlkreis Belize-Land Zentraal antreden un hett de Wahl mit 72,9 % von de Stimmen gegen Lloyd Gillett von de UDP wunnen. Ok bi de Wahl 1998 (72,55 % gegen Louis Sylvestre, UDP, un Gloria Marie Bowen, PDP) un de Wahl 2003 (66,50 % gegen Colin Gillett, UDP) kunn he sik in’n sülven Wahlkreis wedder dörsetten. Bi de Wahl 2008 dorgegen hett he blots noch 46,62 % von de Stimmen haalt un kunn sik nich gegen Michael Hutchinson von de UDP dörsetten.
Dormit weer he von’n 30. Juni 1993 bet 7. Februar 2008 Afornten von dat Repräsentantenhuus von Belize.
In dat Kabinett Musa II hett Fonseca 2003 dat Amt as Minister för Finanzen övernahmen un dat Binnenministerium behollen.
In’n August 2004 keem dat to ene Regerungskries, as rutkamen is, dat Fonseca as Finanzminister Geller ut’n Soziaalversekerungsfonds bruukt hett, üm Kredite von private Ünnernehmens aftosekern. Söven Ministers hebbt Musa opfeddert, Fonseca ut dat Kabinett ruttosmieten. As Musa dat nich daan hett, wullen de söven Ministers (de Grupp is von de Medien in Belize „G7“ döfft worrn) all gemeensaam jemehr Ämter afgeven. Ofschoonst Musa Fonseca nich rutsmeten hett, kunn he den Rüggtridd afwennen un hett dat Kabinett ümbillt.
An’n 14. Juli 2005 müss Fonseca dat Amt as Minister för Investment afgeven, hett aver dat Ministerium för Apentliche Versorgung to sien Portfolio tokregen.
2006 müss he sien Posten as Minister för Finanzen afgeven un weer denn blots noch Binnenminister un Minister för Apentliche Versorgung. An’n 5. Juni 2007 hett he tosätzlich dat Ministerium för Huusbo von Cordel Hyde övernahmen.
Kommun Risør
De Kommun Risør is ene Gemeend in dat Amt Oost-Agder in Norwegen. Se hett 6.863 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 191,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Risør. De Kommun is bi de Fraag Bokmål-Nynorsk neetral.
Ernst Sieber
Ernst Sieber is de Naam von
* Ernst Sieber (1916–1994), düütschen Wedderständler,
John Radcliffe
Kiek ok bi: John Radcliff.
Lümbörger Dodenbook
Dat Lümbörger Dodenbook is en Dodenbook dat in dat 13. Johrhunnert in Lümborg an dat Michaelis-Klooster Lümborg anleggt worrn is.
Dat Dodenbook is to Anfang von dat 13. Johrhunnert anleggt worrn, hett aver deelwies öllere Vörlagen. Later is dat Book jümmer wiederföhrt worrn un dor sünd noch bet 1458 Saken nadragen worrn. De öllste Indrag is to dat Johr 901 un de jüngste von 1458.
Dat Dodenbook is in’n Tweten Weltkrieg bi de Luftangreep op Hannover verbrennt, bi de dat Hauptstaatsarchiv Hannover an’n 8./9. Oktober 1943 drapen worrn is.
Dat Book is en wichtigen Born för de sassische Naamkunn för de Tied.
Sepp Mayerl
Sepp Mayerl (* 14. April 1937 in Göriach bi Dölsach, Osttirol; † 28. Juli 2012 in de Lienzer Dolomiten) weer en öösterrieksch Bargstieger.
Sepp Mayerl, nah de Naam vun den Hoff vun sien Öllern in Bargstiegerkrinken as „Blasl-Sepp“ bekannt, gelung 1970 de Eerstbestiegen vun den 8.386 m hooch Lhotse Shar, en Nebentipp vun den Lhotse. He is bi den Upstieg in de Noordwand vun de Adlerwand in de Dolomiten ut nich klärt Orsaak afstört un to Dood kommen.
Nedderbayern
duum|Wapen von Nedderbayern duum|Flagg von Nedderbayern Nedderbayern is en Bezirk un gliektiedig en Regerungsbezirk von dat düütsche Bundsland Bayern. Seet is de Stadt Landshut. De Bezirk hett op en Rebeed von 10.329,91 km².
Geografie
Nedderbayern liggt in’n Oosten von Bayern un grenzt in’n Noorden an de Böverpalz, in’n Noordoosten an Tschechien, in’n Süüdoosten an Öösterriek un in’n Süüdwesten an Böverbayern.
Nedderbayern besteiht ut dree kreisfre’e Städer un negen Landkreise:
Kreisfre’e Städer
Landkreise
Politik
De Verwaltung von’n Regerungsbezirk warrt von de Regerung von Nedderbayern daan.
De Bezirk wählt en Bezirksdag ünner Vörsitt von en Bezirksdagspräsident.
Friedrich Sieber
Friedrich Sieber is de Naam von
Francis Sears
Francis Sears is de Naam von
* Francis Sears (1873–1933), brietschen Maler,
Richard Bergmann
Richard Bergmann is de Naam von
* Richard von Bergmann (1819–1877), düütschen Generaalleutnant,
Abeler
Abeler is de Familiennaam von
Conrad-Borchling-Pries
De Conrad-Borchling-Pries weer en Pries för wetenschopliche Leistungen to dat Thema Plattdüütsch. He is vun 1964 af an vun de Alfred-Toepfer-Stiftung in Hamborg vergeven worrn. 1986 hebbt se em tolest vergeven, denn hett de Alfred-Toepfer-Stiftung beslaten, dat de Joost-van-den-Vondel-Pries dat Thema wetenschopliche Leistungen to dat Thema Plattdüütsch mit afdecken schull. Nöömt weer he na Conrad Borchling.
Tuck
Tuck betekent
Tuck is de Familiennaam von
Eurasien
right|300px Eurasien is de tosammfatende Wort för Europa un Asien, wat in'n geographischen Sinne een Eerddeel is.
Genesee County (New York)
Genesee County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat New York. He hett 60.079 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.279 km². De Sitt vun de Verwalten is in Batavia.
Historie
De Kreis is an’n 30. März 1802 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 60.370 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 31.084 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.498 US-Dollar. 33.881 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 6.533 Minschen maakt. 7,45 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Johann Sieber
Johann Sieber is de Naam von
Genesee County (New York)
Demografie
4,04 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,16 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Johann Sieber
* Johann Sieber, düütschen Postbeamten,
Pocahontas County (West Virginia)
Pocahontas County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat West Virginia. He hett 8.719 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.435 km². De Sitt vun de Verwalten is in Marlinton.
Historie
De Kreis is an’n 21. Dezember 1821 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 9.131 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 3.884 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.384 US-Dollar. 4.646 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 775 Minschen maakt. 16,52 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,89 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,61 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,38 % vun de Minschen Witte, 0,78 % Swarte, 0,14 % stammt ut Asien un 0,07 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,05 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,58 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,43 % vun de Lüüd ansehn.
John Metcalfe
John Metcalfe is de Naam von
* John Metcalfe (1891–1965), brietsch-US-amerikaanschen Schriever,
Kiek ok bi: John Metcalf.
Fenton
Fenton betekent
John Radcliff
John Radcliff is de Naam von
Fenton
Fenton is de Familiennaam von
(2) Pallas
(2) Pallas is mit den middleren Dörmeter vun 546 km de gröttste Asteroid un de tweetgröttste Himmelskörper ut de Hööftgördel, de an’n 28. März 1802 vun de düütsch Astronom Heinrich Wilhelm Olbers opdeckt wurrn is.
Fenton
,, ,
Kiek ok bi: Fenton Township.
John Radcliff
* John Radcliff (1848–1911), US-amerikaanschen Baseballspeler ,
(2) Pallas
Opdecken
Ebenso as Ceres wurr ok Pallas glieks nah dat Opdecken as vullwertig Planet ansehn. Dormit gell’n 1802 negen Himmelskörper as Planeten. Nahdem man denn ok noch (3) Juno in dat Johr 1804 un (4) Vesta 1807 opdeckt harr, geev dat 11 Planeten. Dat bleev denn ok so bit 1845. Denn wurr mit (5) Astraea de fievte Asteroid opdeckt un ok as Planet föhrt. Nah dat Opdecken vun den „echten“ Planeten Neptun in dat Johr 1846 harr man denn sogor 13 Planeten. Af 1847 funn man aber immer mehr Asteroiden un man fung an, de vun de Planaten to ünnerscheeden. De Tall vun vullwertig Planeten sunk dormit op acht.
John Radcliff
Kiek ok bi: John Radcliffe.
Simbabwe
Simbabwe (engelsch: Zimbabwe; översett’: „Steenhüser“ in de Shona-Spraak), dat vörmolige Süüdrhodesien, is en Binnenstaat in dat süüdliche Afrika. De Naam „Simbabwe“ geiht torüch up de Stäe, de hüdigendags „Great Zimbabwe“ heten deit. Dat is en Stadt, de al lang in Dutt gahn is un wo dat de gröttsten Bowarken ut Steen ut de Tied vör den europääschen Kolonialismus in dat süüdliche Afrika gifft.
John Bunyan
duum|John Bunyan John Bunyan (* 30. November 1628 in Harrowden; † 31. August 1688 in London) weer en engelschen Prediger vun de Baptisten un Schriever.
Bunyan weer de Söhn vun den Ketelflicker Thomas Bunyan un den sien Fro Margaret. He güng blot kort na School un hett denn sien Vadder sien Beroop lehrt. 1644 weer he Suldot bi de Parlamentsarmee in’n engelschen Börgerkrieg un weer in disse tweeunhalf Johr de mehrste Tiet in Newport Pagnell statschoneert. Dor hett he denn woll toeerst Kuntakt to puritaansche Predigers hatt. Nadem he 1647 nahuus trüchkamen weer un wedder as Ketelflicker arbeiden dee, harr he en depe geistliche Kries, wo he later vun in sien Wark Grace Abounding schreven hett.
1648 hett he heiradt un mit de Tiet twee Döchter (Mary un Elizabeth) un twee Söhn (John un Thomas) kregen. De Naam vun siene Fro is nich seker bekannt, se hett wohrschienlich aver mit Vörnaam Mary heten.
Üm 1653 hett Bunyan sik in’n Stroom Ouse wedderdöpen laten un hett sik de Baptistengemeend in Bedford anslaten. He weer nu ok bald sülvs Prediger.
Wohrschienlich 1655 is siene eerste Fro doodbleven un Bunyan hett 1659 Elisabeth heiraadt, vun de he noch twee Kinner kregen hett, Sarah un Joseph.
Vun wegen dat Bunyan mit de anglikaansche Staatskark nix to doon hebben wull, is he 1660 bi Harlington bi en Goddsdeenst fastnahmen worrn un seet twölf Johr in’t Gefängnis. Dor hett he, dat siene Familie en beten Geld harr, Strump- un Schohbänner weevt un blangen dat welk Böker schreven.
De Bischop vun Lincoln, William Fuller, hett em 1672 freelaten, doch 1675 müss Bunyan noch wedder för söss Maand in Haft. He harr sik nich an sien Predigtverbaad hollen. In disse Tiet hett he denn wohrschienlich en groten Deel vun sien Hööftwark The pilgrim’s progress schreven, ene Allegorie op den christlichen Glövensweg, de to en wichtig Wark vun de Weltliteratur worrn is un in bannig vele Spraken översett worrn is.
1688 is Bunyan doodbleven un hett sien Graff op de Bunhill Fields funnen.
Simbabwe
De Naam „Rhodesien“ kümmt vun den engelschen Politiker un Kolonialisten Cecil Rhodes vun her. Natschonalfierdag in Simbabwe is de 18. April. Regeern deit in dat Land Robert Mugabe as en Diktater. He is an’n 4. März 1980 to’n eersten Mol to’n Premierminister un 1987 to’n Präsidenten wählt wurrn.
De Lage
Simbabwe liggt twuschen de Breeden 16° un 22° Süüd un twuschen de Längden 26° un 33° Oost. As en schieren Binnenstaat hett Simbabwe keen egen Togang na de See hen. Grenzen deit dat Land an Süüdafrika (225 km), Botswana (831 km), Sambia (797 km, vörmols Noordrhodesien) un Mosambik (1231 km). De Sambesi-Stroom is de Grenz na Sambia hen. Simbabwe is um un bi 390.757 km² groot. Dor sünd 3.910 km² vun Water. Alltohopen is dat um un bi so groot, as Düütschland un de Nedderlannen tohopen nahmen. De hööchste Barg is de Inyangani mit 2.592 m. He liggt in dat ööstliche Hoochland in’n Norden vun Mutare in’n Nyanga-Natschonalpark.
Städer
As dat Volk 2002 tellt wurrn is, is rutkamen, dat düt de gröttsten Städer sünd (mit Inwahners):
Harare 1.444.534 Inwahners, Bulawayo 676.787 Inwahners, Chitungwiza 321.782 Inwahners, Mutare 170.106 Inwahners, Gweru 141.260 Inwahners un Epworth 113.884 Inwahners.
Klima
In Simbabwe is dat Klima subtropisch bit tropisch. De Summer is natt, to’n Deel luurig un heet (bit över 35° C). In Winter gifft dat en Dröögtied, dor is dat kommodig warm bi (um un bi 25° C). In de Landstreken, de wat höger liggen doot, un dat sünd de meisten, is dat in’n Summer nich so unbannig heet (25 bit 30° C) un in’n Winter kann dat dor ok hen un wenn över Nacht mol matigen Frost geven (bit –5° C). De Regentied duert vun November bit Märt. Dor fallt denn bi 90 % vun de jöhrlichen Neddersläge, de in’n Döörsnitt bi 1.000 mm liggen doot. In de Hööftstadt Harare liggt de Temperatuur in’n Döörsnitt bi 20° C, annerwegens sünd dat bi 19 – 22° C.
Deerter un Planten
Meist dat ganze Land besteiht ut Dröögsavannen, man dat gifft ok en paar Dröögwolden. Dor staht de Bööme aver nich to dicht in. Bööme, de in de Dröögsavannen wassen doot, sünd de Apenbrootbööm un de Schirmakazien. Dat Gras in de Savannen is in de dröge Tied bruun un soor, man bit an dat Enne vun de Regentied hen wasst dat wedder bit twee Meter hooch. Dat is de Grundlaag för dat Freten vun en ganze Reeg vun wille Deerter.
Inwahners
Mit bi 70 % vun de Inwahners sünd de Shona dat gröttste Volk in Simbabwe. An ehre Sieten speelt ok noch de Ndebele en Rull (13 %). Bavenhen gifft dat noch de Chewa (6 %). Dat warrt taxeert, dat man minner, as 50.000 Europäers hüdigendags noch in dat Land leven doot. Vun den Dag af an, as Cecil Rhodes in dat 19. Johrhunnert de britsche Kolonie Rhodesien grünnt harr, weern dor witte Farmers un Kooplüde ut Europa un Süüdafrika inwannert. Üm de Midden vun dat 20. Johrhunnert rüm, möken se bi 5 % vun de Inwahners ut. Man na de Unafhängigkeit vun Simbabwe duer dat nich lang, un dat sünd düütlich minner wurrn. Vunwegen, dat de witten Inwahners en wichtige Rull spelen döen in de Weertschop vun dat Land, hett ehre Afwannerung vun de 1980er Johre af an dorto föhrt, dat dat mit Simbabwe siene Weertschop nich beter wurrn is.
Tahl vun Inwahners
Fröher is de Tahl vun de Inwahners in Simbabwe jummers duchtig bargrop kladdert. Man vunwegen de weertschopplichen Problemen vun dat Land un ok vunwegen de Aids-Epidemie wasst de Tahl vun de Simbabwers hüdigendags praktisch nich mehr. In jüngste Tied (2005) schöllt dat sogor minner Inwahners wurrn ween. Dor speelt avers ok en Rull bi, dat veel Simbabwers utwannert doot, ok vunwegen de Terrorherrschop vun Robert Mugabe. Bit hen to 3 Mio. Simbabwers schöllt illegal na Süüdafrika utwannert ween.
Aids in Simbabwe
Simbawe is en vun de Länner up de Welt, wo sik de hööchste Andeel vun de Inwahners mit HIV ansteken hefft. Twuschen 24 un 35 % vun de 12,7 Mio. Inwahners sünd HIV-positiv. Dat gifft keen Land up de Welt, wo binnen so korte Tied de döörsnittliche Levenstied vun de Inwahners so unbannig dull afsackt is: in minner, as tein Johren vun 55 up 44 Johre. Hüdigendags (Stand: 2006) höört de döörsnittliche Levenstied to de ringsten up de ganze Welt. Up den Human Development Index vun dat Johr 2007/2008 is Simbabwe midderwielen afsackt up Platz 151 (vun 177Länner, de vergleken wurrn sünd).
Vör de Kolonialtied
miniatur|Dat natschonale Symbool, de [[Simbabwe-Vagel, so, as he in Great Zimbabwe funnen wurrn is.]] Vör um un bi 2000 Johren (in de Iesentied) hefft Bantu-Völker anfungen un sünd na dat hüdige Simbabwe inwannert. Dor hören ok de Vöröllern vun de hüdigen Shona mit to, de hüdigendags en groten Deel vun de Inwahners utmaakt (70 – 80 %). In dat Middelöller hefft düsse Bantu en Zivilisatschoon upboot, vun de hüüttodaag de Ruinen vun Great Zimbabwe Tüügnis afleegt. Wichtigen Born vun ehren Riekdom weer de Hannel mit de Küst vun Oostafrika. Dor weern vun dat 10. Johrhunnert af an al musliemsche Kooplüde unnerwegens un hefft sik dor bold ok dallaten. Dat hett avers en groten Unnerscheed bestahn twuschen de ehre Swahili-Kultur un de Kultur vun Simbabwe. In de Midden vun dat 15. Johrhunnert is de Simbabwe-Kultur avers an annere Stäen ümtagen un de Swahili-Kooplüde an de Küsten sünd jummers mehr vun de Portugesen an’e Siet schaven wurrn. De Portugesen hefft ok en Versöök unnernahmen, en Deel vun dat Land to erovern, man vergeevs. 1837 sünd de Shona-Staten vun de Ndebele unnerkregen wurrn. De Ndebele weern vunwegen de Mfecane ut dat hüdigen Süüdafrika na Norden hen utwannert.
Kolonie
In dat Johr 1893 hett C. J. Rhodes dat Ndebeleland köfft. Dat Afboen vun de Rohstoffen, dat fruchtbore Land un ok de Arbeitskraft vun de Inwahners hett he de Lüde överlaten, de dor ut Europa hen inwannert weern. In dat Binnenland vun dat süüdliche Afrika is denn de Kolonie Rhodesien tostanne kamen, de ehrn Naam vun em kregen hett. In dat Johr 1911 is de Kolonie updeelt wurrn in de beiden Delen Noordrhodesien (hüdigendags Sambia) un Süüdrhodesien, wat vundagen Simbabwe is. In den süüdlichen Deel sünd, vunwegen sien günstig Klima, allerhand Lüde hentagen. 1922 is dat en Siedlungskolonie wurrn. De Witten hefft dor de Verwaltung süms in’e Hand nahmen un 1930 dat Landgesett rutbröcht. De fruchtborsten Kuntreien dröffen na düt Gesett bloß de Witten to’n Egendom kriegen. Wenn de swarten Afrikaners Bueree bedrieven wollen, mössen se in sore un unfruchtbore Gegenden hen utwieken.
De Unafhängigkeit warrt eensiedig verklaart
In de Tied, as in Noordrhodesien un dat Njassaland in’e Naberschop de Regeerungen vun de swarten Mehrheiten na de Macht grepen hefft, hett in Simbabwe en Regeerung vun de witte Minnerheit unner Ian Smith an’n 11. November 1965 eensiedig de Unafhängigkeit verklaart. Dat Land heet nu „Rhodesien“ un is en Monarkie unner de Kroon vun England bleven. Dat weer de Regeerung vun Süüdafrika, de jem dat ansnackt harr, vunwegen dat se in Rhodesien ok en Apartheid-Regeerung hebben woll.
Jüngere Geschicht
miniatur|300px|Shona-Höve bi Murewa De Regeerung vun Simbabwe hett en ganzen Barg vun Problemen upboot. To’n groten Deel hett he mit Robert Mugabe siene Politik in de lesten Johren to kriegen. As dat mit de Herrschop vun de Witten toenn weer, hefft de meisten Lüde up en Landreform luert. Man eerst is dor johrelang nix kamen, un denn hett dat groot Dör’nanner geven, as dat mit Gewalt passeern dö. De witten Farmers is dat Egendom wegnahmen wurrn, man just dor dör sünd de Landarbeiders, de bavenhen nix to bieten hefft, nich Landbesitter wurrn, man arbeitslos. Nu hefft se noch minner un leevt eerst Recht in’n Elenn.
De Liddmaten vun de Oppositschoon (sunnerlich Anhängers vun dat Movement for Democratic Change MDC) un annere Lüde, de de Regeerung kritisch ankieken döen, sund jummers mehr bange maakt wurrn, mitunner sund se ok an’e Sieten bröcht wurrn. Vunwegen dat de MDC jummers mehr Frunnen funnen hett, hett de Regeerung unner Mugabe slankweg en Diktatur inföhrt. Mit de Tied sünd de Justiz un de Medien övereen schalt’, de Freeheit vun Meenung un Versammeln tohopenstuukt un is ok allerhand unnernahmen wurrn gegen Lüde, de politisch anners denken doot.
To de lesten Wahlen in Simbabwe sund man bloß en paar internatschonale Tokiekers inlaadt wurrn. De sünd all övereen kamen, dat an de beiden lesten Wahlen to dat Parlament vun Simbabwe un ok an de Präsidentenwahlen 2002 aarig rumfummelt wurrn is. Noch in datsülvige Johr 2002 is Simbabwe vunwegen düsse Wahlen ut den Commonwealth of Nations utslaten wurrn. Vunwegen dat Mugabe sik dor nich um scheren dö, wat de Lüde in annere Länner över sien Land menen doot, steiht sien Regime midderwielen ganz alleen dor. Tohopen mit Untofredenheit vun de Inwahners vun Simbabwe hett dat dor to föhrt, dat de Weertschop vun dat Land allmeist ganz tosamensackt is.
Mugabe siene Amtstied weer 2008 to Enn. Dormols is de Präsident 84 Johre oolt ween. Mit de Partei ZANU-PF in’n Ruggen hett he sik avers sülms noch mol upstellt un woll to’n sessten Mol Präsident vun dat Land weern. An’n 5. Februar 2008 hett de vörmolige Finanzminister Simba Makoni verklaart, he woll as unafhängigen Kannedaten ok antreden bi de Wahlen. As drüdden hett Morgan Tsavangirai vun de MDC mitmaakt. Bi de Wahlen sünd bloß man en paar Tokiekers ut dat Utland tolaten wurrn. Keen vun de Kannedaten hett dat schafft un kreeg en afsolute Mehrheit tostanne. An un for sik woll Tsvangirai Enne Juni 2008 noch mol in en Wahl gegen Mugabe antreden, man as jummers mehr Anhängers vun de MDC bange maakt un slahn wurrn sünd, hett he Bott geven. In’n September 2008 sünd de beiden Fienden avers övereen kamen, de Macht in dat Land twuschen jem up to delen. Mugabe bleev Präsident un Tsvangirai is as Ministerpräsident Baas vun de Regeerung wurrn. An’n 11. Februar 2009 hett he sien Eed afleggt. 2017 wurr Mugabe denn doch dwungen, aftotreeden. Sien Nahfolger wurr denn Emmerson Mnangagwa.
Cholera
Vun August 2008 af an hett sik in Simbabwe de Cholera utbreedt. An’n 4. Dezember 2008 is vundeswegen de natschonale Nootstand utropen wurrn. Bit to’n 16. März 2009 hett dat mehr as 90.000 Kranke un üm un bi 4.030 Dode geven.