cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Christian Schwarz-Schilling
Apenlich Ämter
An‘ 4. Oktober 1982 wurr he as Bundsminister för dat Post- un Feernmeldewesen in de vun Bundskanzler Helmut Kohl führt Bundsregeeren beropen. Af den 1. Juli 1989 wurr dat vun hüm leit Bundsministerium Bundesministerium für Post und Telekommunikation nömmt. Ünner sien Leitung wurr in Düütschland dat Kabelfeernsehn inführt, dat Privatfeernsehn tolaaten un de  Mobilfunk nah den Standard GSM inführt.
An 14. Dezember 1992 is he vun sien Amt ut Protest gegen de Hollen vun de Bundsregeeren in‘ Bosnien-Krieg torüchtreeden. Dat „Desinteresse seiner Generation“ weer en vun de „bedrückendsten Erfahrungen überhaupt“, un eegentlich weer dat dat, wat he bit hüüd nich begriepen kunn.
Mingels
Mingels is de Familiennaam von
Friedrich Struve
Friedrich Struve is de Naam von
Christian Schwarz-Schilling
Kritik
Um dat Kabelprojekt vörantobringen, hett Schwarz-Schilling dorup sett, Privatfirmen an de Kabelverleggen to bedeeligen. An de Projektgesellschaft für Kabel-Kommunikation mbH weer mit de Sonnenschein KG ok de Firma vun sien Fru bedeeligt, in de he de Johren tovör as Geschäftsführer tätig weer. Sien Andeelen an de Sonnenschein KG hett he eerst wenig Stünnen vör de Ernennung to‘ Postminister afgeven. Köper vun disse Andeelen weer Nixdorf-Konzern. Ok sien Entscheeden, Kopper to bruuken, is in dat In-as ok in dat Utland up Verwunnern stött: Es war bereits Anfang der 80er Jahre abzusehen, dass Glasfaserkabel die „Technologie der Zukunft“ sind.
Peter O’Donnell
* Peter O’Donnell (1920–2010), brietschen Schriever,
Friedrich Struve
* Friedrich Adolph August Struve (1781–1840), düütschen Dokter un Aftheker,
John Bertrand
John Bertrand is de Naam von
Peter O’Donnell
Kiek ok bi: Peadar O’Donnell.
Gerhard Cordes
* Gerhard Cordes (1908–1985), düütschen Philoloog,
Smalley
Smalley is de Familiennaam von
Sloof
Sloof is de Familiennaam von
Christian Schwarz-Schilling
Engagement
Schwarz-Schilling hett sück alltiet un bit hüüd för Börgerkriegsflüchtlinge ut de Jugoslawien-Nahfolgestaaten insett. Schwarz-Schilling tell to de Mitbegrünner vun de Aktschoon „Hessen hilft“ un fördert in völ Fällen de Anliegen vun „Pro Asyl“ un de „Gesellschaft für bedrohte Völker“ (Chöttingen, GfbV).
Am 30. Juli 2007 nehm he sien Strietschlichtertätigkeit in‘ Rahmen vun den vun hüm grünnten CSSP – Verein für Integrative Mediation e.V. in‘ Kosovo, in Mazedonien un Südserbien weer up. 2005 wurr dat CSSProjekt för Integrative Mediation (CSSP) up Anfraag vun den Düütschen Bundsdag as "Lessons learned"-Projekt mit Konzentratschoon up Südosteuropa in‘t Leven ropen, wobi CSS för sien Initialen steiht. Siet 2006 is CSSP as indraagen Vereen mit Sitt Berlin registreert. Af dat Wintersemester 2007/2008 hett he en Professur för Politische Wetenschapen an de „Sarajevo School of Science and Technology“ in Sarajewo övernommen. Siet Harvst 2011 is Schwarz-Schilling Liddmat in dat Kuratorium vun de Stiftung Schüler Helfen Leben.
Kandelaki
Kandelaki is de Familiennaam von
John Bertrand
* John Bertrand (* 1946), austraalschen Seiler,
Rafael Trujillo
Rafael Trujillo is de Naam von
Stephen Smith
Stephen Smith is de Naam von
Kiek ok bi: Steven Smith.
Halvard Hanevold
Halvard Hanevold (* 3. Dezember 1969 in Askim, Norwegen; † 3. September 2019 in Asker) weer en norweegsch Biathlet un Olympiasieger in’ Biathlon.
Ernst Gotthold Struve
Ernst Gotthold Struve is de Naam von
Arnheim
Arnheim betekent
Noguer
Noguer is de Familiennaam von
Ernst Gotthold Struve
* Ernst Gotthold Struve (1679–1758), düütschen Mediziner,
Arnheim
Arnheim is de Familiennaam von
Möhl (Mehrdüdig Begreep)
Möhl betekent
Hanna
, ,
Möhl (Mehrdüdig Begreep)
Möhl is de Familiennaam von
Halvard Hanevold
Anfang 1998 fier he in Antholz sien eersten Weltcupsieg (vun 33, dorvan 9 Eenzelssiege), twee Maan later wunn Hanevold unverwacht in Nagano de olympisch Goldmedaille in’ Eenzel över 20 km vör Pieralberto Carrara un Oleksij Ajdarow. Een Week later wunn he noch de Sülvermedaille mit de Staffel. De spoodriek Saison wurr för hüm kumplett mit den Weltmeestertitel in’ Mannschapswettbewarf. Van 1998 bit 2000 hett Hanevold fiev wiedere Weltcupsiege haalt. 2002 wunn he mit de Staffel weer de Goldmedaille, sien nächst Eenzelsieg gelung hüm aber eerst bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2003 in Chanty-Mansijsk, wo he in’ Eenzel över 20 km Gold vör Vesa Hietalahti un Ricco Groß wunn.
Hanna
Hanna betekent
North Port
North Port betekent
Jonathan Chu
Jonathan Chu is de Naam von
Halvard Hanevold
In de dorupfolgen Saison hett he in twee upnannerfolgen Rennen wunnen, reck fiev Podestplätze un wunn todem bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2004 Sülver mit de Staffel. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2005 in dat öösterrieksch Hochfilzen wurr he weer Weltmeester mit de Staffel (tosammen mit Ole Einar Bjørndalen, Stian Eckhoff un Egil Gjelland). Bi de Olympisch Spelen 2006 in Turin wunn he de Bronzemedaille in’ Eenzel 20 km (achter Michael Greis un Ole Einar Bjørndalen) un Sülver in’ Sprint över 10 km (achter Sven Fischer aber vör Frode Andresen).
North Port
Kiek ok bi: Northport.
Halvard Hanevold
Bi de WM 2008 in Östersund (SWE) kunn he över 10 km de Sülvermedaille haalen. He wurr Viezweltmeester achter den Russen Maxim Tschudow un vör sien Mannschapskolleeg Ole Einar Bjørndalen. Dorto wunn he mit de norweegsch Staffel noch de Sülvermedaille. Ok bi de Weltmeesterschap 2009 in Pyeongchang keem he weer up dat Podest, mit de Staffel wunn he sien 5. Weltmeestertitel, in’ Sprint keem he up den Bronzeplatz achter Bjørndalen un Lars Berger. To’n Afsluss vun sien Loopbahn wunn Halvard Hanevold weer Olympia-Gold mit de norweegsch Staffel bi de Olympisch Winterspelen 2010.
Hanevold is mehrfack norweegsch Meester wurrn un wunn buterdem mit de Staffel vun Oslo&Akershus sössmal de natschonalen Meesterschapen.
De studeert Diplom-Maschinenbauer Halvard Hanevold leev bit 2005 mit de düütsch Biathletin Sabrina Buchholz tosommen, later mit de Kanadierin Sandra Keith. He weer Athletenbotschoper vun de Entwicklungshülporganisatschoon Right to Play.
Struve
Struve betekent
Jonathan Chu
* Jonathan Chu (* 1983), chineesch-US-amerikaanschen Tennisspeler,
Hanna
Kiek ok bi: Hanna Township, Hannah, Hana, Haná, Hanah.
Möhl (Mehrdüdig Begreep)
Kiek ok bi: Meul, Mähl, Möhle, Mölle.
Spencer Smith
Spencer Smith is de Naam von
* Spencer Smith (* 1973), brietschen Triathlet,
Kiek ok bi: Spencer-Smith.
Michael Seresin
Michael Seresin (* 17. Juli 1942 in Neeseeland) is en neeseelännschen Kameramann.
Tasker
Tasker betekent
Nordenskiöld
Nordenskiöld is de Familiennaam von
Walter Polkehn
Walter Polkehn (* 24. Juli 1921 in Ortelsburg; † 16. August 1985 in Ollnborg) weer en düütsch Politiker (SPD).
Nordenskiöld
Nordenskiöld betekent ok
Kiek ok bi: Nordenskjöld.
Tasker
Tasker is de Familiennaam von
Walter Polkehn
Polkehn weer vun Beroop Polsterer un later Bankbeamter. 1939 wurr he to den Rieksarbeitsdeenst intrucken un weer anslutend bit 1945 Suldat. He keem in Kriegsfangenschap, ut de he eerst 1949 entlaaten wurr.
He weer för de SPD van 1972 bit to sien Dood 1985 Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag un wurr immer direkt in’ Wahlkreis Ollnborg wählt.
He weer verheiraadt un harr twee Kinner un siet 1963 Liddmaat vun de SPD.
Michael Seresin
Leven un Wark
In’t Johr 1988 weer Seresin eenmol Speelbaas bi den Film Homeboy, 2006 stünn he ok mol as Dorsteller in den Dansfilm Step Up vör de Kamera.
See (Binnenland)
duum|De [[Llangorse Lake in Wales]] duum|[[Kratersee von’n Kirishima in Japan]] duum|[[Faaker See in Ööstriek]] En See oder ok Meer is en Waterflach in dat Binnenland, de kumplett von Land ümgeven is.
De Utdruck Meer warrt vör allen in de Nedderlannen un in de Rebeden dicht bi de Nedderlannen bruukt. De Rest von Plattdüütschland bruukt den Utdruck See.
Slotemaker
Slotemaker is de Familiennaam von
Johann Georg Fischer
Johann Georg Fischer is de Naam von
See (Binnenland)
Dat Formen von Seen
Seen köönt sik dör geoloogsche Prozesse oder dör Minschenhand (to’n Bispeel Baggerseen un Stauseen oder dat Iesselmeer as indiekt Seebucht) billen.
Natürliche Seen köönt sik ünner annern op düsse Wiesen billen:
Johann Georg Fischer
* Johann Georg Fischer (1673–1747), düütschen Bomeester,
See (Binnenland)
Rekorde un Daten
Op de Welt gifft dat 1,4 Milljonen Seen, de grötter as teihn Hektar sünd. Dat Land mit de gröttste Tall Seen is Kanada mit över 900.000 Seen. Finnland hett 187.888 Seen. Dat kumplette Water ut all Seen op de Welt dee dat Landrebeed von de Welt 1,30 Meter hoog bedecken. In’n Dörsnidd tuuscht sik dat Water von en See all fiev Johr kumplett ut. In de teihn gröttsten Seen op de Welt is 85 Prozent von dat Water von all Seen to finnen. In’n Baikalsee alleen is een Föfftel von dat Söötwater op de Eer to finnen.
Meul
Meul is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Möhl.
See (Binnenland)
Höögst legen See
De Lhagba Pool in Tibet leeg 6.368 m hoog. Dat weer aver nich kloor, wat he as See oder man as Smöltwaterpohl antosehn is. De See is nu aver verswunnen. Dorüm gellt de Kratersee von’n 5920 m hogen Vulkan Licancabur an de Grenz twüschen Bolivien un Chile as höögsten See op de Eer.
Smallman
Smallman betekent
See (Binnenland)
Höögst legen See
De Titicaca-See liggt 3810 m över de See un is dat höögste Rebeed, op dat kummerziell Schipperee bedreven warrt.
See mit dat kloorste Water
De Blue Lake in de neeseelandsche Region Tasman hett mit 70–80 Meter de höögste Sichtwiedt von all natürliche Söötwaterrebeden.
Smallman
Smallman is de Familiennaam von
Johann Friedrich Fischer
Johann Friedrich Fischer is de Naam von
* Johann Friedrich Fischer (1726–1799), düütschen Philoloog,
Stowell
Stowell is de Familiennaam von
Stowell betekent
Möhle
Möhle is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Möhl.
Slotnick
Slotnick is de Familiennaam von
Nordenskjöld
Nordenskjöld is de Familiennaam von
Nordenskjöld betekent
Kiek ok bi: Nordenskiöld, Nordenskjöld-Gletscher.
Ingolf Mork
Bemarkenswert sünd vör allen sein relativ kurioos Ergevnisse bi de Veerschanzentournee. 1970/71 wunn he dree Eenzelspringen, keem aber in Innsbruck blots up Platz 16 un verpass dordör den Gesamtsieg. Een Johr later wurr he Gesamtmsieger, ahn en vun de veer Wettkampen wunnen to hemm. Dorbi profiteer Mork vun de Afreis vör de Tiet vun den japaanschen Skispringer un dreefack Dagsieger Yukio Kasaya, de sück in sien Heimat up de Olympisch Winterspelen vun Sapporo vörbereiten wull.
Bi de Olympisch Winterspelen 1972 belegg Mork bi dat Springen vun de Lütt Schanze Platz 4 un weer dormit de best Nicht-Japaner. 1973 wurr Mork mit de Holmenkollen-Medaille ehrt.
Bax
Bax oder BAX betekent
Bax is de Familiennaam von
bax is afkört för
Kiek ok bi: Backs.
Abascal
Abascal is de Familiennaam von
Hawthorne
Hawthorne betekent
Debehogne
Debehogne betekent
Hawthorne
Hawthorne is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hawthorne Township, Hawthorn.
Edith River
Edith River betekent
Johann Karl Christian Fischer
Johann Karl Christian Fischer is de Naam von
* Johann Karl Christian Fischer (1752–1807), düütschen Kumponist, Musiker, Musikpädagoog un Schauspeler,
Chu
Chu betekent
Chu is de Familiennaam von
,
Scott Smith
Scott Smith is de Naam von
* Scott Smith (* 1956), US-amerikaanschen Politiker,
Struve
Kiek ok bi: Struwe, Strube.
(770) Bali
(770) Bali is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 31. Oktober 1913 vun den düütschen Astronom Adam Massinger in Heidelbarg opdeckt worrn is.
De Asteroid hett sien Naam vun dat indoneesche Eiland Bali.
Struwe
Struwe is de Familiennaam von
Loewen
Loewen is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Löwen.
Struwe
Struwe betekent ok
Kiek ok bi: Strube, Struve.
Johann Karl Fischer
Johann Karl Fischer is de Naam von
* Johann Karl Fischer (1760–1833), düütschen Mathematiker, .
Sidney Smith
Sidney Smith is de Naam von
Spontini
Spontini is de Familiennaam von
Spontini betekent
Sidney Smith
* Sidney Smith (William Sidney Smith; 1764–1840), brietschen Admiraal,
Kiek ok bi: Sydney Smith, Sid Smith.
László Fekete
* László Fekete (* 1950), ungaarschen Footballspeler,
Noma
Noma oder NOMA betekent
Noma is de Familiennaam von
Cheboygan County
Cheboygan County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Michigan. He hett 26.152 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.854 km². De Sitt vun de Verwalten is in Cheboygan.
Historie
De Kreis is an’n 1. April 1840 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 26.448 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.072 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.088 US-Dollar. 15.196 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.589 Minschen maakt. 12,05 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,69 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,25 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 94,80 % vun de Minschen Witte, 0,25 % Swarte, 0,20 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 2,55 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,15 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,05 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,76 % vun de Lüüd ansehn.
Anslag in Saint-Étienne-du-Rouvray
Bi den Anslag in Saint-Étienne-du-Rouvray in dat franzöösche Département Seine-Maritime an’n 26. Juli 2016 hefft twee Mannslüde den kathoolschen Preester Jacques Hamel bi de Hillge Missen an’e Siet maakt. Beide Lüde hefft bekannt maakt, se hören to de Terror-Organisatschoon Islaamschen Staat (IS) mit to.
Achtergrund
Saint-Étienne-du-Rouvray is en Middelstadt in de Normandie. Dor wahnt bi 29.000 Lüde. Dor sitt de Verwaltung vun den Kanton mit sülvigen Naam in. De Stadt liggt bi 7 km in’n Süden vun Rouen an de Seine. De Preester Jacques Hamel, de dor bi umbrocht wurrn is, höör to de Karkengemeen vun de Stadt. He weer al siet Johren in Rente, man af un an hett he, as Vertreder, Karken holen.
Wat passeert is
An’n 26. Juli 2016 gegen Klock 9.45 sünd twee Mannslüde dör en Achteringang in de Karken gahn. Dor hett de 85-Johre-ole Preester Jacques Hamel de Messe afholen. De Mannslüde hefft twee Ordenssustern un twee annere Lüde ut’e Gemeen in ehre Gewalt brocht un hefft den Preester de Kehlen dörsneden. En anner Opper is ok an’n Hals verwunnt wurrn un weer in Levensgefohr. As de beiden Mannslüde de Karken verlaten harrn, sünd se vun de Spezialeenheit Brigade de recherche et d’intervention (BRI) vun dat franzöösche Binnenministerium dootschaten wurrn.
Wat dorachter stunn
De Police nationale ehr Anti-Terror-Deenst SDAP un de Staatsanwaltschop in Paris hefft de Saak unnersocht. Een vun de beiden Terroristen weer bi de Behörden bekannt un stunn unner Terrorverdacht. He weer 19 Johre oold un woll al vördem tweemol na Syrien utreisen. Dat leste Mol hett he dat 2015 versocht, man Behörden ut de Törkei harrn em torüchstüert na Frankriek. Dor hett em denn de Polizei in’n März 2016 mit en elektroonsch Armband utstaffeert, na de Aart vun en Elektroonschen Footstropp. Over den IS-Telegrammdeenst Amaq is mitdeelt wurrn, bi de Angriepers harr sik dat um „Suldaten“ vun den Islaamschen Staat. De franzöösche Präsident Hollande hett foorts seggt, de Angriepers harrn de Saak in den Naam vun den IS unnernahmen.
Smellie
Smellie is de Familiennaam von
.
Smellie betekent ok
Slotta
Slotta is de Familiennaam von
Strube
Strube is de Familiennaam von
Macfarren
Macfarren is de Familiennaam von
Years & Years
rechts|duum|Singer Olly Alexander bi en Upträe vun de Band Years & Years is en britisch Elektropopband ut London, de insbesünnere mit de Leeder Sunlight un King ehrn internatschonalen Dörbröök fiern kunn.
Strube
, ,
Doreste
Doreste is de Familiennaam von
Years & Years
Historie vun de Band
Grünnd wurr Years & Years vun Michael Goldsworthy un Emre Turkman, de sück 2010 up de Söök nah Mitmusiker in't Internet kennen lehrt hemm. Vullstännig wurr dat Trio mit den Schauspeler Olly Alexander, up de se in hör Früendskrink drapen sünd. Dat düer bit 2013, bit se bi dat lütt Label Kitsuné Music mit Traps un Real hör eerst beid Singles rutbringen deen. Todem harrn se mit hör Liveupträen vun sück reden maakt, so dat Polydor up de Grupp upmarksom wurrn weer un se 2014 ünner Verdrag nehm.
Strube
Kiek ok bi: Struve, Struwe.
Years & Years
Historie vun de Band
In' August keem de Single Take Shelter herut, de en Achtungserfolg un in Bulgarien sogor en Nummer-een-Hit wurr. Wenig later keem de Single Sunlight herut, en Tosommenarbeit mit den belgischen DJ The Magician. Dat Leed keem nich blots in Belgien in de Top Ten sonnern keem ok in de UK up Platz 7, wat gliekbedüüdend mit den eersten UK-Hit vun den Belgier weer.
Neben eegen Upträen in ganz Europa, weern se den Sömmer över up völ Festivals vertreden un sünd ünner annern bi Mø, Clean Bandit un Sam Smith as Vörband uptreeden. Enn' November folg Desire, mit de Years & Years ehrn eersten eegen Hit in de britisch Charts harrn. Bi de BBC-Prognose för den Sound of 2015 keemen se up Platz een un ok bi MTV Brand New for 2015 hörr de Band to de Nomineerten. Bi de Critics’ Choice för de BRIT Awards hörr de Band to de Vörutwahl.
In' März 2015 folg de nächste Single King, de up Platz 1 vun de britisch Charts insteeg un en internatschonaler Erfolg wurr.
An' 12. September 2015 hemm se dat letzte Konzert vun dat SWR3 New Pop Festival 2015 speelt.
Diskografie
EPs
Leeder
Hand (Mehrdüdig Begreep)
Hand betekent
Hand is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Handt, Hant, Hande.
(772) Tanete
(772) Tanete is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 19. Dezember 1913 vun den düütschen Astronom Adam Massinger in Heidelbarg opdeckt worrn is.
De Asteroid is teemlich wohrschienlich na de Stadt Tanete op dat indoneesche Eiland Sulawesi nöömt.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
El Llano
El Llano betekent
Kiek ok bi: Municipio El Llano.
Samuel Smith
Samuel Smith is de Naam von
* Samuel Smith (1752–1839), US-amerikaanschen Politiker,
Stannard
Stannard betekent
Stannard is de Familiennaam von
Municipio El Llano
Municipio El Llano betekent
Silver Creek (Belize)
Silver Creek is en Gemeen in’n Distrikt Toledo von dat Land Belize. De Inwahners sünd vör allen Maya von de Völker von de Kekchí un Mopan.
Geografie
De Oort liggt an’n Silver Creek, de en Stück in’n Süden in’n Rio Grande flütt.
De Naveröörd sünd Golden Stream un Indian Creek in’n Noordoosten, Hicattee in’n Oosten, Pine Hill in’n Süüdoosten, Big Falls un San Marcos in’n Süden, Dump in’n Süüdwesten, San Pedro Columbia in’n Westen un San Miguel in’n Noordwesten.
Verkehr
Von Silver Creek föhrt en Straat in’n Westen na San Miguel un San Pedro Columbia un in’n Oosten na Hicatee an’n Southern Highway.
Julius Strube
* Julius Melchior Strube (1725–1777), düütschen Publizist, Jurist un Beamten,
Silver Creek (Belize)
Verkehr
De nächste Flegerplatz is de Punta Gorda Airport in Punta Gorda.
Echegoyen
Echegoyen is de Familiennaam von
Tarbell
Tarbell is de Familiennaam von
Johann Heinrich Fischer
Johann Heinrich Fischer is de Naam von
* Johann Heinrich Fischer (1735–1789), düütschen Maler,
Borbeck (Stadtdeel vun Essen)
Borbeck (hoogedütsch Essen-Borbeck-Mitte geneumt) es en Stadtdeel van Essen en Noordrhien-Westfalen. En Borbeck lewen ca. 14.000 Lüe. Et lett em Nordwesten van Essen tüschen Berge, Baukholt, Schönnebeck, Gasche on Beddingroode. Bedüent send dat Schloss Borbeck, dä St. Dionysius-Kärke on dä Dampfbeerbrauerei.
Geschichte
Dä e'eße urkonnige Nowies van Borbeck es te fännen än en Liste, wo dä Affgaven an dat Stift Essen ut dem Johr 869 dren stond. Dommols woe Borbeck eenen van nieegen Owerhöwen, dä dem ennige Johre doffö ofgestallten Stift Essen affgavenschullig wooren.
Dä Essener Fürstäbtissin Berta van Arnsberg keip 1288 dän oppenbar verpfändeten Owerhoff Borbeck, öm doe em Aanschluss dän Völöperbau van dem Schloss te maaken, wi et van Daage te seien es. Em vättienten Johrhonnert entwickeln sik Borbeck taum beleifsten Sitz van dä Essener Äbtissinen, wodörch et koom, dat dä Äbtissin dä olle romanische Kärke van Borbeck ömbauen leit, dat sö on öhr Gefolge öhrem Stand enspreckend dä Missen besäuken konnen.
Büss Enne vannet 19. Jahrhonnert, as dä Industrialisierung em Ruhrbezirk op volle Touren leip, wooren Borbeck on dä Berick rondöm Burenland. No dä Neeordnung van Europa dörch dän Wiener Kongress em Johr 1815 woe Borbeck en egene Börgemesterei. Taum e'eßen April 1915 kommen Borbeck on dä Stadtdeele drömeröm tau dä Stadt Essen.
Verkehr
Vam Bahnhof Essen-Borbeck kömmp me met dem RE14 (Essen Stadtkäen – Bottrop – Dössen – Buorken) on met dä S9-Lennige (Wuppertal – Essen Stadtkäen – Bottrop – Haltern) wech. Em Personennahverkehr Borbecks beien sik dä Strootenbahnlennigen 101, 103 on 106 as ok dä Buslennigen 140, 143, 160, 170, 185, 186, NE 11, NE 12 on NE 15 van dä Ruhrbahn aan.
Borbeck es öwer dä Aanschlussstelle Winkhausen/Borbeck em angrenzenden Möllem anne A 40, on annersiets anne A 42 em angrenzenden Bottrop on Owerhuusen aangebonnen.
Rosettennevel
De Rosettennevel is en diffusen Emisschoonsnevel de vun en apenen Steernhopen to’n Lüchten anreegt warrt. De Nevel is in’n New General Catalogue ünner de Beteken NGC 2237 list un liggt in’t Steernbild Eenhoorn.
De Nevel wiest en Samtflach vun 80' × 60' op mit en schienbore Helligkeit vun +6,0 mag. Vundaag ünnerscheedt de New General Catalogue mehrere verschedene Deelen vun den Nevel ünner de Beteken NGC 2237, NGC 2238, NGC 2239 un NGC 2246. Histoorsch weern disse Beteken för licht annere Steernansammeln un Nevels in dit Rebeet bruukt.
Anreegt warrt de Rosettenevel vun den apenen Steernhopen NGC 2244, de in de Mitt vun den Nevel steiht. De Steernhopen wiest en Dörmeter vun 24' un hett en schienbore Helligkeit vun +4,8 mag
Handt
Handt is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hand, Hant.
Curt Fischer
Curt Fischer is de Naam von
* Curt Fischer, düütschen Footballspeler,
Kiek ok bi: Kurt Fischer.
Nitro
Nitro betekent
Nitro is ok de Familiennaam von
Kiek ok bi: Nietro, Nitron.
Jorge Manrique
Jorge Manrique is de Naam von
* Jorge Manrique (üm 1440–1479), spaanschen Dichter,
Samantha Smith
* Samantha Smith (* 1969), US-amerikaansche Schauspelerin,
William Smellie
William Smellie is de Naam von
* William Smellie (1697–1763), schottschen Dokter,
Hant
Hant betekent
Hant is de Familiennaam von
Smekal
Smekal is de Familiennaam von
Hant
Kiek ok bi: Handt, Hand.
Smekal
Kiek ok bi: Smejkal.
Johann Michael Fischer
Johann Michael Fischer is de Naam von
Herbage
Herbage is de Familiennaam von
Johann Michael Fischer
* Johann Michael Fischer (1692–1766), düütschen Bomeester,
Herbage
Kiek ok bi: Herbager.
Nipigon
,
Russell Smith
Russell Smith is de Naam von
* Russell Smith (1890–1966), US-amerikaanschen Musiker,
Alfred Eder
Alfred Eder (* 28. Dezember 1953 in Piesendorf) is en öösterrieksch Biathlontrainer un ehmalger Biathlet. As aktiv Sportler harr Eder en knapp 20-jährige Karriere. He hett an söss Olympisch Winterspelen deelnommen un hörrt dormit to de Rekorddeelnehmern an Winterspelen. Mit twee Bronzemedaillen bi Weltmeesterschapen is Eder de spoodriekst öösterrieksch Biathlet vun sien aktiv Tiet.
Leven un Karriere
Alfred Eder is för den Heeressportverein Saalfelden antreeden. De Sportsuldat fung Midden vun de 1970er Johren mit den Biathlonsport an un nehm all 1976 in Antholz eerstmals an Biathlon-Weltmeesterschapen deel un keem in' Sprint up Platz 29. Een Week later is he bi dat Eenzelrennen vun de Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck upstellt wurrn un keem dorbi up Platz 21 as ok mit Franz-Josef Weber, Klaus Farbmacher un Josef Hones up Platz vun dat Staffelrennen. Bi den Biathlon-Weltmeesterschapen 1977 in Vingrom keemen de Ränge 41 in' Eenzel un 35 in' Sprint dorto. 1978 wurr he in Hochfilzen 13. vun dat Eenzel, 11. vun den Sprint un mit Josef Koll, Siegfried Dockner un Franz-Josef Weber keem he mit de Staffel up den 5. Platz. Sie bit dorhen best Ergevnis bi Weltmeesterschapen reck he 1979 in Ruhpolding mit Platz 10 in' Einzel, Rang 8 in' Sprint un mit Platz 6 mit de Staffel. 1980 nehm he to'n tweeten Mal an Olympisch Spelen deel, wo he 24. vun dat Eenzel, 23. vun den Sprint un mit Rudolf Horn, Weber un Koll Platz 8 in dat Staffelrennen wurr.
In Lahti reck Eder bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1981 mit Rang 19 in' Eenzel, 14 in' Sprint un 10 mit de Staffel weer Top-20-Resultate. Nahdem de Öösterrieker 1982 in Minsk blots in' Eenzel an den Start gung un dor 22. wurr, nehm he in dat Johr dorup an besünners spoodriek Weltmeesterschapen deel. In Antholz wurr he in' Eenzel 12 un 7. mit de Staffel, he wunn aber in dat Sprintrennen achter Eirik Kvalfoss un Peter Angerer de Bronzemedaille, wat togliek de eerste öösterrieksch Biathlonmedaille in de Weltmeesterschapshistorie weer.
Weniger spoodriek verleepen de Olympisch Winterspelen 1984 in Sarajevo. In dat Eenzel keem he blots up Rang 34 un in' Sprint up Rang 22. Tosommen mit Horn, Walter Hörl un Franz Schuler reck he, weer as vör veer Johren as Startlöper insett, mit de Staffel den 8. Platz. Sien spoodriekste Saison in' Biathlon-Weltcup wurr de Saison 1984/85. So wunn he in Antholz en Sprint un wurr tweet in' Eenzel. In de Gesamtwertung vun de Saison wurr Eder Veert in den Weltcup. Bi de Weltmeesterschapen 1985 in Ruhpolding verpass Eder as Veertplatzeerter vun den Sprint gegen Johann Passler den nochmaligen Gewinn vun en Medaille. In' Eenzel keem he up Platz 21 un mit de Staffel up Platz 10. En tweet Bronzemedaille wunn he 1986 in Oslo achter Waleri Medwedzew und André Sehmisch in' Eenzel un leep in' Sprint up Platz 10 un in dat Staffelrennen up Platz 7. In Lake Placid keemen 1987 twee 29. Plätze in' Eenzel un Sprint dorto.
Natschonal wunn Eder 1983, 1985, 1987, 1988 un 1992 de Titel in' Eenzel, 1984, 1987, 1989 un 1990 in' Sprint. Dorto keemen wiedere Medaillen in Eenzel, Sprint un Staffelwettbewarf. Nah sien aktiv Loopbahn wurr Eder Trainer, wo he ünner annern as Vereenstrainer bi den HSV Saalfelden Tobias un Julian Eberhard traineeren dee. Siet den 2000er Johren weer he ok Natschonaltrainer vun Öösterriek un dormit an den Upswung vun de öösterrieksch Biathleten stark bedeeligt. To de spoodriek Athleten vun de Tiet hörrt ok sien Söhn Simon Eder.
Af 2014 sull Eder Trainer vun de wittrussisch Damenmannschap wurrn un dormit de Nahfolge vun Klaus Siebert antreeden, de to dat Enn' vun de Saison 2013/14 sien Tosommenarbeit mit den wittrussischen Verband ut gesundheitlich Grünnen künnigt harr. In' April 2014 wurr denn aber de Witrusse Fjodar Swobada, de siet 2011 as Assistenztrainer mit Siebert arbeit harr, för dissen Posten nömmt. Siet September 2014 is Eder aber as Cheftrainer vun de wittrussisch Fruen offiziell bestätigt.
Johann Strube
Johann Strube is de Naam von
* Johann Strube (1557–1622), düütschen Geistlichen un Supperndent,
Wulfilabibel
thumb|Siete Ms16verso, mit Mk3, 26-32, ut den Codex Argenteus, en Afschrift vun de Wulfilabibel De Wulfilabibel is en Översetten vun de Bibel, besünners dat Ne'e Testament. De Wulfilabibel warrt ok Codex Argentus nöhmt. Översett worrn is düsse Bibel vun en Bischop mit de Naam Wulfila in't 4. Johrhunnert na Christus. Dit Dokument is in de Gootsche Spraak verfatt worrn, dat Alphabet hett Wulfila eegens dorför utfinnen. För de Forschen vun de Gootsche Spraak is dit Dokument dörüm bannig wichtig.
Text vun dat Vadderunser (Mt 6, 9-13) in de Wulfilabibel (þ warrt as engelsch th utsnackt): Disse Text steiht in de Codex op de Bläder Ms4verso (eerste Rieg) un Ms5recto (Rest).
Sara Botsford
Sara Botsford (* 8. April 1951 in Dobie, Ontario, Kanada) is en kanaadsche Schauspelersche.
Leven un Wark
Botsford is vör allen in Feernsehfilmen un Feernsehregen to sehn. Se hett Gastrullen in vele bedüdene Produkschonen vun Ally McBeal bit Law & Order speelt. To sehn weer se butendem in verscheden Filmen as Murder by Phone (1982), Still of the Night (1982) oder Legal Eagles (1986). Mit Michael Gross hett se tosamen in Tremors 4: The Legend Begins (2004) mitspeelt un stünn mit em ok tosamen op de Bühne.
Feiler
Kiek ok bi: Feilner.
Sara Botsford
Utteken
Sara Botsford weer bit hüüt fiefmol för naamhafte Filmpriesen vörslahn, un hett een dorvun wunnen:
(776) Berbericia
(776) Berbericia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 24. Januar 1914 vun den düütschen Astronom Adam Massinger in Heidelbarg opdeckt worrn is.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Rütter
Kiek ok bi: Rüter, Rytter.
Land (Mehrdüdig Begreep)
Land betekent
Land is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Landt, Lant, De Land.
Ross Smith
* Ross Smith (* 1938), austraalschen Politiker,
Johann Christian Fischer
Johann Christian Fischer is de Naam von
* Johann Christian Fischer (1713–1762), franzööschen Offzeer,
Henri Debehogne
Henri Debehogne (* 30. Dezember 1928 in Maillen (hüüd en Oortsdeel van Assesse); † 6. Dezember 2007 in Uccle) weer en belgisch Astronom.
Debehogne hett an de Universität van Namur studeert un an dat Königliche Steernwacht van Belgien (Royal Observatory of Belgium) in Uccle/Ukkel arbeit. Spezialiseert hett he sück up dat Rebeet van de Astrometrie van Kometen un Asteroiden.
He hett mehr as 700 Asteroiden opdeckt, dorünner ok de Trojaner (6090) 1989 DJ un (65210) Stichius (letzteren tosommen mit Eric Walter Elst). Nah hüm wurr de Asteroid (2359) Debehogne nömmt.
Vojtěch Plát
Loopbahn
Plát kreeg van de FIDE 2009 den Titel van en Internatschonalen Meester un 2017 folg de Grootmeestertitel. In’n Februar 2018 weer he up Platz 7 van de best tschechischen Speler.
Mohamed Bahari
Mohamed Bahari (* 29. Juni 1976 in Sidi Bel Abbès) is en ehmalger algerisch Boxer. He wunn 1996 bi de Olympisch Sömmerspelen vun Atlanta de Bronzemedaille in’t Middelgewicht.
In dat Johr 2003 wurr he Profi, harr aber man wenig Spood. Nah en K.-o-Nedderlaag tegen den Venezuelaner Gusmyl Perdomo, hett he 2004 sien Profiloopbahn al wedder opgeven. Söven Kämp harr he maakt, dorvan dree wunnen (een dör K.-o), twee utgleken un twee verloren.
Llanos (Mehrdüdig Begreep)
Llanos oder Los Llanos betekent
Llanos is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lanos, Llano.
Chippewa County (Michigan)
Chippewa County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Michigan. He hett 38.520 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 4.043 km². De Sitt vun de Verwalten is in Sault Sainte Marie.
Historie
De Kreis is an’n 1. Februar 1827 grünnt worrn.
Demografie
5,25 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 3,01 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 79,7 Froonslüüd.
Vun de Vöröllern her sünd 75,88 % vun de Minschen Witte, 5,52 % Swarte, 0,46 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 13,31 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,37 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 4,43 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,55 % vun de Lüüd ansehn.
Na Lum Cah
Na Lum Cah (deelwies ok Na Luum Ca schreven) is en Gemeen in’n Distrikt Toledo von dat Land Belize. De Inwahners sünd vör allen Maya von dat Volk von de Mopan.
Geografie
Dat Water ut dat Rebeed flütt na’n Blue Creek hen af.
De Naveröörd sünd Crique Jute in’n Oosten, San Antonio in’n Süüdoosten, Santa Cruz in’n Süden un San Jose un Santa Elena in’n Süüdwesten. In’n Noorden liggt Oorwoold.
Historie
De Oort is 1986 von Mopan-Familien ut San Antonio grünnt worrn. De Naam bedüüdt Moder-Eer-Dörp.
De Oort wählt en Alcalde.
Verkehr
De Straat, de an Na Lum Cah langslöppt, geiht in’n Süüdwesten na San Jose an de San Antonio Road un in’n Süüdoosten över Crique Jute ok na de San Antonio Road.
De nächste Flegerplatz is de Punta Gorda Airport in Punta Gorda.
Río Mozonte
De Río Mozonte oder ok Río Mosonte is en Beek in dat Municipio Mozonte, Departamento Nueva Segovia, Nicaragua, de von links in’n Río Coco münnt.
De Born liggt bi’n Pico Mogotón in de Cordillera Dipilto Jalapa, nich wied af von de Staatsgrenz twüschen Honduras un Nicaragua. Von dor flütt he na Süden. Op dat linke Över liggt denn de Oort Mozonte. De Straat NIC-29 geiht mit en Brügg över’n Río Mozonte röver un toletzt münnt he in de Neegd von de Stadt Ocotal in’n Río Coco. Dat Water flütt denn wieder in de Karibische See.
De Beken in dat Rebeed loopt all von de Cordillera Dipilto Jalapa na’n Río Coco, so dat de Río Mozonte groff parallel to siene Naverbeken Río Dipilto un Río Quisuli is.
Sluiter
Sluiter is de Familiennaam von
Sprengstoffanslag vun Ansbach
De Sprengstoffanslag vun Ansbach an ‘n 24. Juli 2016 weer en Sülvstmoordanslag in de Ooldstadt vun Ansbach. Dor hannelt sik dat um den eersten Sülvstmoordanslag in Düütschland bi. Dor hett de islamistische Terrorist Mohammed Daleel laat an’n Avend mit en Rucksackbombe tominnst 15 Lüde bi verwunnt un is sülms umkamen. He weer en 27-jöhrigen Flüchtling ut Syrien, de siet twee Johre in Düütschland leevt hett. Just vordem weer em kunnig maakt wurrn, datt he na Bulgarien afschaven weern scholl, vunwegen, datt he dor al mol en Andrag stellt harr un dor ok Asyl kregen harr.
Feilner
Feilner is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Feiler.
Sprengstoffanslag vun Ansbach
Wat passeert is
De Terrorist hett noog Materiol tohuse harrt, um noch dree annere Bomben to boen. Up een vun siene Mobiltelefone hett he en Video upnahmen un hett up Araabsch kunnig maakt, he wull Wraak gegen Düütsche utöven vunwegen, datt de Düütschen Muslime umbringen döen. Butendem hett he openbar en Troeed afleggt up den Baas vun de Terrormiliz  „Islaamschen Staat“ (IS), Abu Bakr al-Baghdadi, ab. De IS hett over siene Narichtenagentur kunnig maakt, datt he achter den Anslag stunn un hett den Terroristen „een vun use Suldaten“ nömmt.
HMCS Nipigon
* HMCS Nipigon (J154), Schipp von de kanaadsche Marien (1940–1945),
Dennis Lipscomb
Andrew Dennis Lipscomb (* 1. März 1942 in Westbury, New York; † 30. Juli 2014) weer en US-amerikaanschen Schauspeler in Film, Fernsehen un Theater.
Leven un Wark
Lipscomb weer de Söhn vun Marion un Andy Lipscomb. Sien Vadder weer General in de US Army. Eerst hett he de Clarkson University besöcht un dor en Afsluss as Ingenieur maakt. Dorna wull he de Schrieveree studeren, keem denn aver an de Schauspeleree. In London hett he sik to’n Shakespeare-Dorsteller utbilln laten un arbeit dorna in New York, woneem he tohopen in 33 Shakespeare-Opföhren mitspeelt hett – dorünner tweemol in de Rull as Hamlet.
Vun de 1980er Johren an hett he – tomeist as Gast- oder Nevendorsteller – ok in tallrieke US-amerikaansche Filmen un Feernsehprodukschonen mitspeelt. 1980 harr he en Hööftrull an de Siet vun Deborah Harry in Union City, wat sien eersten Speelfilm weer. Wietere bekanntere Filmen, in de he mitspeelt hett weern to’n Bispeel Sister, Sister, The Day After oder Under Siege.
Francisco Sánchez
Francisco Sánchez oder Francisco Sanchez is de Naam von
* Francisco Sánchez († 1932), Revolutschonär ut El Salvador,
Kiek ok bi: Francisco Sanches.
Niesten
Niesten betekent
(785) Zwetana
De Asteroid is na Tsvetana Popova, de Dochter vun Professer K. Pophoff in Sofia, Bulgarien, nöömt.
Niesten
Niesten is de Familiennaam von
(785) Zwetana
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Warnau
Warnau betekent
Kiek ok bi: Warnow.
Antje Radcke
Antje Radcke (* 7. Februar 1960 in München) is en düütsche Politikersche vun de Partei Bündnis 90/De Grönen un Ünnernehmersche.
Smetana
Smetana betekent
Antje Radcke
Leven
Radcke is in Langessen in’n Harz opwossen un hett in Seesen ehr Abitur maakt. Dorna hett se in Hamborg Pädagogik un Mathematik studeert.
Rüter
Rüter betekent
Antje Radcke
Leven
Se is 1990 in de SPD inpeddt, hett ehr Liddmaatschop aver 1993 wedder opgeven, vun wegen dat se den Asylkompromiss aflehnen de, den de SPD in’n Bundsdag tostimmen de.
Smetana
Smetana is de Familiennaam von
Rüter
Rüter is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Ryter, Rütter, Rüther, Ruter, Ruiter.
Antje Radcke
Leven
Vun 1996 bit 1998 weer se Landsvörstandssprekersche vun de Gröön-Alternativen List (GAL) in Hamborg un is dorna vun Dezember 1998 bit Enn Juni 2000 Bundsvörstandsprekerscher (Parteivörsittersche) vun Bündnis 90/De Grönen wesen. As se na Hamborg torüch gahn is, weer se noch mol wedder Vörstandssprekersche vun de GAL in Hamborg bit na de Börgerschopswahl 2001, ditmol tosamen mit Kurt Edler.
Wiel er Tiet as Bundsvörstandssprekersche weer se gliekberechtigt mit Gunda Röstel in’t Amt. As jemehr Nafolgers sünd op’n Parteidag in’n Juni 2000 Fritz Kuhn un Renate Künast wählt worrn.
Na ehr politischen Loopbahn hett se as Bundsgewarfsföhrersche vun’n Beroopsverband vun de Aten-, Spreek- un Stimmschoolmeesters arbeit un siet 2004 as sülvststänniige PR-Beraatersche un Kommunikatschoonstrainerin.
Lanos
Lanos betekent
Veazie
Veazie betekent
Lanos
Kiek ok bi: Llanos.
Veazie
Kiek ok bi: Veazey, Veasey.
Peiró
Peiró is de Familiennaam von
Manrique
Manrique is de Familiennaam von
,
Manrique betekent
Sylt
duum|right|Satellitenbild vun de Insel Sylt Sylt (däänsch: Sild, freesch:Söl) is de gröttste noordfreesch Insel. Se erstreckt sück in Noord-Süüdrichten vör de Noordsee-Küst vun Sleswig-Holsteen. Bekannt is de nöördlichst düütsch Insel vör allen för hör touristisch bedüüdend Kuröörd Westerland, Kampen un Wenningstedt as ok för den knapp 40 Kilometer langen Weststrand. Wegen hör exponeert Laag in de Noordsee kummt dat to stännig Landverlusten bi Stormflooten. Siet 1927 is Sylt över den Hindenburgdamm mit dat Fastland verbunnen.
Laag
De Insel erstreckt sück över 38,0 Kilometer in Noord-Süüd-Richten un is in' Noorden, an den Königshaben bi List blots etwa 320 Meter breet. An hör breedst Stäe, vun Westerland in' Westen bitto de Nössespitz bi Morsum in' Oosten, meet se 12,6 Kilometer. An de West- un Noordwestsiet vun Sylt erstreckt sück en knapp 40 km lang Sandstrand, to de Oostsiet liggt dat Wattenmeer, dat to de Natschonalpark Sleswig-Holsteensch Wattenmeer hörrt un bi leeg Water wietgahnd dröög fallt.
De Form vun dat Eiland hett sück in de Loop vun de Tiet stetig verännert, en Prozess, de hüüd noch andüert. De nöördlich un de süüdlich Nehrungshaak vun de Insel bestaht utslutend blots ut wenig fruchtbor Sandaflagerungen, wieldes de Middeldeel vun de Insel in dat Rebeet vun de ehmalg Gemeenden Westerland, Wenningstedt un Sylt-Oost up en Geestkarn ruht, de vun See ut in Form vun dat Root Kliff sichtbor is. De dat Wattenmeer towendt Deel vun den Geestkarn geiht in dat Rebeet vun ehmalg Gemeend Sylt-Oost in relativ fruchtbor Marschland över. Nah hüüd as seker ansehn Borns is Sylt siet de Tweet Marcellusfloot van 1362 en Eiland. De hööchste Tip vun de Insel is de so nömmt Uwe-Düün in Kampen mit 52,5 m över NN.
Klimatisch Verhältnisse
De Johresmiddeltemperatur liggt bi 8,5 °C. De Wind weiht in Johresdörsnitt mit 6,7 m/s vörwiegend ut westlich Richtungen. De Johresnedderslagsmenge liggt bi rund 650 mm. Aktuell Klima- un Weeerdaten leefern siet 1937 de middlerwiel automatiseert nöördlichst Weerstatschoon vun den Düütschen Weerdeenst up en Düün bi List un eenig Statschonen vun kommerziell Weerbeobachter as Meteomedia, ok in List.
Formung un Bedrohung dör dat Meer
thumb|Sylt up en Koort vun [[Johannes Mejer van 1648. Goot to erkennen sünd de Königshaben bi List un de hüüd ünnergahn dormalig Karkspelen dorünner de old Kark vun Eidum]] De Insel Sylt in hör Gestalt van vundaag gifft dat eerst siet etwa veerhunnert Johren. Se entstunn as de Fastlandgeest ut Oltmoränen un hett dorüm en Geschiebemergelkarn, de hüüd in de Midden un in‘ Westen vun de Insel mit Kliff, Dünen un Sandstrand sichtbor is.
Disse Geestkarn is so nah un nah afdragen wurrn, nahdem dat dör den Anstieg vun de Meeresspeegel vör 8000 Johren dor en starken Ströömung entlang vun de steil Inselsockel keem. Dorbi hebbt sück Sedimente süüdlich un nöördlich anlagert. De Westkant, de oorsprünglich teihn Kilometer vör de hüüdig Küst leeg, hett sück so immer mehr nah Oosten verlagert, wieldes to glieker Tiet de Insel in‘ Süüden un in‘ Noorden immer langer wurr. Um dissen Geestkarn hett sück nah de Iestieden Marschland anlagert.
Woll wurrd Sylt all 1141 as Insel betekent, doch hörr se vör de eersten Groot Mandränke 1362 to en vun Prielen dörtrucken Lanndschap un man kunn dor tominst bi Leegwater mit dröög Fööt vun dat Fastland ut henkommen. Eerst nah disse Floot entwickel sück dör de Bildung vun Nehrungshaken ut de vun den Meeresströmungen verdriften afdragen Material de gegenwärtig charakteristisch Gestalt. Dorbi weern un sünd besünners de nöördlich un süüdlich Enn‘ vun de groot Ännern ünnerwarfen. So weer Listland in dat 14. Johrhunnert för eenig vun den Rest vun dat Eiland trennt un dör dat Entstahn den vun Ellenbagen is de Königshaben bi List af de tweet Hälft vun dat 17. Johrhunnert versand.
Tosätzlich to de schliekend Landschwund hett de Inwahners in de so nömmt Lütt Iestiet de Sandfloog belast. De nah Oosten wannernd Dünen hebbt Land un Siedlungen bedroht, weshalb se af dat 18. Johrhunnert dör dat Beplanten mit Strandhafer befestigt wurrn. Dat harr aber den Nahdeel, dat afbrekend Material immer mehr afdriften dee un de Inselsubstanz wieder afnehm.
Af 1870 gifft dat Upteeken vun den jährlichen Küstenrückgang. Dornah verlor Sylt in den Johren 1870 bit 1951 jedes Johr dörsnittlich 0,4 Meter in‘ nöördlichen un 0,7 Meter in‘ süüdlichen Küstenafsnitt. 1951 bit 1984 wurr dat mehr bit up 0,9 bzw. 1,4 Meter, wieldes de Küstenlien an den Inselenn‘ bi Hörnum un List noch grööteren Ännern utsett is.
Küstenschuul
thumb|En Stahlbeton-Buhne bi Westerland As Schutzmaatnahmen tegen de stetige Erosion fung man all in dat 19. Johrhunnert mit de Errichtung vun Holtpahlbuhnen an. De wurrn rechtwinklig to de Küst in de See rin baut. Later wurrn se vun Metall- un toletzt vun Stahlbetonbuhnen aflööst. Disse Buwarken harrn aber nich den wünschten Spood, de dör Querströömungen veroorsaakt Erosion to stoppen. De „Lee-Erosion“, also de up de wind- un ströömungsafwendt Siet vun de Buhnen, hett nahhaltig Sandaflagerungen verhinnert.
In de 1960er Johren hett man versöcht dör de so nömmt Tetrapoden, de an de Fööt vun de Buhnen entlang, – ähnlich as de Buhnen – de in‘t Meer rut verleggt wurrn, de Meeresgewalten to stoppen. De tünnenswoor, in Frankriek entwickelt veerföötig Betonelemente weern aber för den Strand vun Sylt to swoor un kunnen de Erosion ok nich uphollen. Vör den Hörnumer Weststrand hett de af Mideen 2005 weer wegnommen.
Siet Anfang vun de 1970er Johren wurrd, as totiet eenzig wirksam Middel gegen de Erosion, Sand vör de Küsten vun de Insel spöölt. Baggerscheep, so nömmt Hopperbagger, nehmen ut en hör speziell towiest Rebeet, dat wiet vör de Küst liggt, Sand in hör Laderuum up. Se fohrt denn dicht an de Küst ran un spööt dör Röhrleitungen en Water-Sand-Gemisch an den Strand. Dör Planeerruupen wurr de Sand verdeelt. Dorbi sall blots dat bi Sturmflooten afdragen, vörspööt Sanddepot ersett werrn – de eegentlich natüürlich Küstenlien wurrd somit schuult un de Erosion verlangsamt. Dat köst aber. Jedes Johr bruukt man bit to 10 Million Euro, betallt wurrd dat to Tiet dör Bunds-, Lands- un EU-Middel. Siet 1972 wurr ca. 35,5 Million Kubikmeter Sand vörspöölt un upschütt. Disse Maatnahmen hebbt tosommen bither över 143 Mio. EUR köst, sallen aber nah Bereken vun Forschern recken, um mindst dree Johrteinten gröötere Landverluste to verhinnern, so dat de Nutzen in Hensicht up de Wertschapskraft vun de Insel un de Bedüüden för de strukturswaak Region grötter weer as de Kösten. In de Studie Klimafolgen für Mensch und Küste am Beispiel der Nordseeinsel Sylt van 1995 heet dat: „Hätte Sylt nicht das Image einer attraktiven Ferieninsel, gäbe es den Küstenschutz in der bestehenden Form gewiss nicht.“
As Alternative wurrd dat Verstärken vun en natüürlich Riffs vör de Küste diskuteert. En Versöök hatt man in de Johren 1996 un 2003 ünnernommen. De up däänsch Eilannen spoodriek Sanddrainage is wegen de Versteilung vun den ünnermeerschen Hang vör Sylt aber woll nich spoodriek.
thumb|Sandvörspöölen mit Tetrapoden an‘ Weststrand Parallel to de Sandvörspöölen hett man an eenig Strandafsnitten dormit anfungen, de baben erwähnt Buhnen, de sück för den Küstenschuul as wietgahnd nutzlos wiest harrn, mit grooten Upwand aftodragen. Dordör wurr denn ok de woll berühmteste Buhne vun de Insel, de BUHNE 16, Naamgeverin vun den glieknaamigen FKK-Strand wegnommen.
Eenig Experten meenen aber, dat trotz all disse Maatnahmen, Sylt bit Midden vun dat 21. Johrhunnert erheblich Landverlusten hennehmen moot. De immer wieder gahn globale Erwärmung würrd to verstärkt Stormaktivität führen, wat erhöhte Landverluste un as eerst Konsequenz den Verlust von t. B. de Versekerborkeit vun Eegendom to Folge hemm kunn. So hett man meeten, dat de Wellenenergie sück nicht mehr as fröher an‘ Vörstrand erschöpft, sonnern hör zerstörerische Wirkung ok up den Strand utwiet. Dat führt to en Sedimentverlust vun rund 1,1 Million m³ jedes Johr.
De Düünrebeden vun de staht ünner Natuurschuul un dröft blots up kenntekend Weeg betreden weern. So nömmt „wild“ Wege leisten de Erosion Vorschub un dröft nich betreden weer. Dor, wo de Vegetation kött paast wurrd un kien Wuddels den Sand fasthollen, wurd he vun Wind un Water afdragen.
Da Wattenmeer, ööstlich tüschen Sylt un dat Fastland liggend, is siet 1935 Natur- un Vagelschuulrebeet un en Deel vun den Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer. Dat Errichten vun Lahnungen in‘ Uferberiek vun dat Watts sall de Sedimentation fördern un de Landgewinnung deenen.
Ok dat Beweeden vun de Dieken un de Heideflächen dör Schaap deent letztlich den Küstenschuul, wiel de Deerten den Bewuchs kört hollen un mit hör Klauen de Grasnarbe verdichten: So fördern se de Entwicklung vun en kompakteren Diekböverflach, de bi Stormflooten den Wellen weniger Angreepsflach bütt.
Roger Smith
Roger Smith is de Naam von
Sylt
Flora un Fauna
thumb|De as Syltrose bekann [[Kantüffel-Roos]] thumb|Heidelandschap an‘ Ellenbagen in‘ Nörden De Flora vun de Insel Sylt is präägt vun de oorsprünglich Kargheit vun dat Land. Bit Midden vun dat 19. Johrhunnert weer Sylt en meest boomloos Insel, eerst dör gezielt Upforstungen un Anplantungen entstunnen lütte Wald- und Buschrebeeden. Noch hüüd erkennt man bispeelswies in de Walrebeeden „Friedrichshain“ un „Südwäldchen“ in Westerland de plaanmäßig Anlaag vun de Bewuss; de Bööm staht wietgahnd in een Reeg. Ok de hüüd wiet verbreedt Kantüffel-Roos (Rosa rugosa), up de Insel middlerwiel ok as Syltroos betekent, is eerst dör Minschenhand up de Insel kommen. Se stammt oorsprünglich ut Kamtschatka. De genügsame Roos funn up de Insel ideale Levensbedingungen un hett sück gau verbreedt, so dat se hüüd to dat typische Bild vun de Insel tellt. Ut biologisch Sicht wurrd dat Utbreden aber mit Sörg ankeken, wiel se selten un schuulwert heimisch Planten, besünners up de Heideflächen, mehr un mehr to verdrängen droht.
Roger Smith
* Roger Smith (1925–2007), US-amerikaanschen Manager,