cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oscars 1961
Best Kamera (Swartwitt)
Freddie Francis för Sons and Lovers (dt.: Söhne und Liebhaber)
Best Kamera (Farv)
Russel Metty för Spartacus
Best Szenenbild (Swartwitt)
Alexandre Trauner un Edward G. Boyle för The Apartment (dt.: Das Appartement)
Best Szenenbild (Farv)
Alexander Golitzen, Eric Orbom, Russell A. Gausman un Julia Heron för Spartacus
Best Kledaasch (Swartwitt)
Edith Head un Edward Stevenson för The Facts of Life (dt.: So eine Affäre)
Best Kledaasch (Farv)
Arlington Valles un Bill Thomas för Spartacus
Best Toon
Gordon Sawyer un Fred Hynes för The Alamo (dt.: Alamo)
Rittmeyer
Rittmeyer is de Familiennaam von
Oscars 1961
Best Snitt
Daniel Mandell för The Apartment (dt.: Das Appartement)
Markusevangelium
Dat Evangelium nah Markus (ok Markus sien Evangelium oder Markusevangelium, afkört MkEv oder Mk.) is dat tweete Book vun dat Niege Testament in de Bibel. Ok wenn dat in de kanoonsche Reeg vun de Texte up Matthäus sien Evangelium folgt, warrt hüdigendags meist annahmen, dor hannel sik dat um dat oldste vun de veer kanoonschen Evangelien bi. De so nömmte Tweeborntheorie geiht dor vun ut, dat Markus sien Evangelium tosommen mit den Born Q for Matthäus (Mt) und Lukas (Lk) as Grundlaag deent hett. Up jeden Fall is Markus sien Evangelium dat körtste vun de veer.
Oscars 1961
Best Trickeffekt
Gene Warren un Tim Baar för The Time Machine (dt.: Die Zeitmaschine)
Markusevangelium
In't Greeksch heet dat εὐαγγέλιον κατὰ Μᾶρκον (tosommensett ut εὖ = good un ἡ ἀγγελία = de Nahricht, κατὰ bedüüd "nah, paß").
Schriever
Papias sülms meent avers, dat wüss he vun Johannes den Presbyter oder vun den sien Schöler. Düsse Markus, vun den Papias schrifft, warrt meist overeen sett mit Johannes Markus (vgl.Apg.12,12), de ut Jerusalem stammen dö un de mit den Apostel Paulus unnerwegens ween is (Apg.13,5;13,13 u.f.) Vunwegen dat in 1. Petrus5,13 wat vun „mien Söhn Markus“ steiht, warrt annahmen, düsse Johannes Markus weer later en Schöler vun Petrus wurrn. So sütt dat ok de Bischop vun Hierapolis. Man histoorsch un wetenschopplich lett sik düsse Meenung nich griepen.
All, de sik later over den Schriever vun düt Evangelium ütert hefft, beroopt sik dor up Papias bi. So hefft dat u. a. Tertullian, Hieronymus un Clemens vun Alexandria maakt. Se scheedt vundeswegen as sülvstännige Tügen ut.
Bovenhen bringt de Bibelwetenschop en Reeg vun Argumente dor gegen up, dat Markus mit Paulus un mit Petrus tohopen ween weer. Toeerst mol mutt seggt weern, dat in Markus sien Evangelium rein gor nix vun den Apostel Paulus siene Theologie to finnen is, up de annere Siet is dat eher unwohrschienlich, dat de Evangelist ut de Gemarken vun Palästina stammen deit. Vundeswegen kann he keen Jödenchristen ut Jerusalem ween. Bovento hett he ok verkehrte Johrtahlen angeven.
In de Wetenschop vun de Theologie meent de meisten Forschers vundeswegen, dat Papias mit Afsicht en verkehrten Naam for den Schriever angeven harr. Em gung dat, so meent se, dor um, dat he dat Evangelienbook mit de ganze Autorität vun en Mitarbeider vun twee grote Apostels stütten un stöhnen wull. Achter den Naam „Markus“ stunn also den Papias siene apologeetsche Afsicht. Man ok dat is en Theorie. Vunwegen, dat de Naam „Markus“ al in Tosamenhang mit düt Evangelium stunn, as Papias dat ut den Krink vun Johannes den Presbyter höört hett, kann ok mööglich ween, dat de Schriever vun dat Evangelium würklich so heten hett. Dormols weer Markus aver allens annere, as en rooren Naam un so kann dor numms wieter wat to seggen.
In de Wetenschop vun dat Nee Testament hefft sik de Forschers dor noch over in'e Plünnen, of Markus en Heidenchristen ween weer, oder of he ut jöödschen Stamm keem. Sien Koine-Greeksch wiest keen Infloot vun hebrääsche oder Aramääsche Spraaken. Vundeswegen warrt annahmen, he höör to de Kultur vun den Hellenismus. Up de annere Siete oversett he tahlrieke aramääsche Utdrücke akraat (t.B. Hephata in Mk.7,34) un mutt vundeswegen de Aramääsche Spraken snackt hebben. Lüde, de meent, he weer en Heidenchristen ween, wiest dor up hen, dat he fökener keen goot Woort for de Jöden over hett. De ehre Gegners twiefelt dor an, dat en Christen ut dat Heidendom al so fröh in de christliche Geschicht so en groden Infloot harr utöven konnt.
Oscars 1961
Best Filmmusik (Drama/Kummedie)
Ernerst Gold för Exodus
Best Filmmusik (Musikfilm)
Morris Stoloff un Harry Sukman för Song Without End (dt.: Nur wenige sind auserwählt)
Best Leed
„Ta Paidia Tou Piraia“ (Manos Hadjidakis) ut Pote tin Kyriaki (Ποτέ Την Κυριακή; dt.: Sonntags… nie!)
Best Cartoon
William L. Snyder för Munro
Ernestina
Ernestina betekent
Kiek ok bi: Ernestinum.
Oscars 1961
Best Dokumentarfilm (Kortfilm)
James Hill för Giuseppina
Rittmeyer
Kiek ok bi: Rittmayer, Riedmeier, Rittelmeyer.
Kommun Bollebygd
De Kommun Bollebygd is ene Gemeend in dat Lehn Westgötland in Sweden. Dat höört to de Landschop Westgötland un den Gerichtsbezirk Borå. Se hett 8.147 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 264,92 km². De Sitt vun de Verwalten is in Bollebygd.
Oscars 1961
Best frömdsprakig Film
Ingmar Bergman för Jungfrukällan (Sweden; dt.: De Jungfrauenquelle)
Reinick
Reinick is de Familiennaam von
Kommun Bollebygd
Demografie
2006 weren 6,87 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 3 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt, un ene private Grundschool. De kommunalen Scholen hebbt alltohoop 868 Schölers un de privaten 131.
Geografie
In de Kommun gifft dat 124 Eilannen, de alltohoop 49 Hektar groot sünd.
Paul Guerrero
Paul „Pags“ Guerrero (* 29. Juni 1916; †) weer en Politiker ut Belize (NIP, UDP).
Leven
Guerrero is 1916 as jüngst von negen Kinner von Felicita un Bentio Guerrero boren. He weer op de Sacred Heart School un denn op de Holy Redeemer School in Belize-Stadt. Na de School hett he as Leverjung för en Geschäft in Belize-Stadt arbeidt. He is 1935 na Honduras gahn un hett dor för de United Fruit Company arbeidt. He keem 1937 trügg na Belize un weer denn bi de Citrus Company of Belize. 1941 is he na Panama gahn, üm dor to arbeiden.
He hett 1943 Margaret „Din Din“ Guerrero († 26. Dezember 1983) freet. De beiden harrn twee Döchter un hebbt en Club in Stann Creek Town/Dangriga bedreven, de Eden Rose heten hett.
1947 is he Generaalsekretär von de General Workers’ Union in’n Distrikt Stann Creek worrn.
Guerrero weer ok Judicial Commissioner of the Supreme Court un Justice of the Peace.
Politik
Guerrero is 1947 Maat von de Progressive Party worrn. He weer för düsse Partei von 1947 bet 1953 in’n Stadtraad von Stann Creek Town un von 1966 bet 1969 noch en tweet Maal. De Progressive Party is in de Twüschentied in de National Independence Party (NIP) opgahn.
Bi de Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1961 weer he Kannedaat för de NIP in’n Wahlkreis Stann Creek Stadt un hett de Wahl mit 44,2 % von de Stimmen gegen Allan Arthurs von de PUP verloren.
1973 is de NIP in de United Democratic Party (UDP) opgahn.
Bi de Wahl in Belize 1974 weer he in’n Wahlkreis Wahlkreis Stann Creek Stadt Kannedaat för de UDP un hett de Wahl mit 54,8 % von de Stimmen gegen Allan Arthurs von de PUP wunnen.
Dormit weer he von 1974 bet 1979 Afornten von dat Repräsentantenhuus von Belize. Bi de Wahl 1979 is he nich wedder antreden, üm Platz to maken för Theodore Aranda as UDP-Kannedaat.
Wignall Peak
De Wignall Peak is en hogen Barg in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. In de oosten Porthos Range von de Prince Charles Mountains liggt he stracks westen von’n Mount McCarthy.
He is na Luftopnahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions ut de Johren von 1956 un 1965 karteert worrn. Dat Antarctic Names Committee of Australia hett em na R. Michael Wignall nöömt, de in dat Johr 1964 Wederbeobachter op de Davis-Statschoon weer.
Loridan
Loridan is de Familiennaam von
Reiner Keller
Reiner Keller is de Naam von
* Reiner Keller (1921–1995), düütschen Hydroloog un Geograaf,
Kiek ok bi: Rainer Keller.
Gemeen Duhrn
Duhrn is en Gemeen in de Samtgemeen Töst in’n Landkreis Horborg in Neddersassen mit.
Blangen den Hauptoord Duhrn höört ok de Oord Hääg mit to de Gemeen.
Geografie
De Navergemenen sünd Hullnst in’n Noorden, Kakenstörp in’n Oosten, Töst in’n Süden un Heidenau in’n Westen.
Historie
Bi de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 is de Gemeen unverännert bleven, aver Maat von de Samtgemeen Töst worrn.
Wapen un Flagg
Dat Wapen von de Gemeen wiest op grönen Grund twee kunzentrische, sülverne Krinks. Binnen de Krinks is en sülvern Doornbusch to sehn.
De Busch is as redend Wapen Symbol för den Naam von’n Oort.
Teller County
Teller County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Colorado. He hett 23.350 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.443 km². De Sitt vun de Verwalten is in Cripple Creek.
Historie
De Kreis is an’n 23. März 1899 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 20.555 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 11.493 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 23.412 US-Dollar. 13.388 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 4.507 Minschen maakt. 5,33 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
4,00 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,80 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 94,92 % vun de Minschen Witte, 0,55 % Swarte, 0,58 % stammt ut Asien un 0,08 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,97 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,90 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,00 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 3,49 % vun de Lüüd ansehn.
Corteggiani
Corteggiani is de Familiennaam von
Rüder
Rüder is de Familiennaam von
Lorenzo González
* Lorenzo González (Lorenzo Fernando González; * 1995), argentienschen Footballspeler,
Whelan-Nunatak
De Whelan-Nunatak is en isoleerten Nunatak in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt in de Athos Range von de Prince Charles Mountains 8 km noordwesten von’n Mount Starlight.
He is na Luftopnahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions ut dat Johr 1965 karteert worrn. Dat Antarctic Names Committee of Australia hett em na Ronald F. Whelan nöömt, de in dat Johr 1964 Funker op de Davis-Statschoon weer.
Clermont
Clermont betekent
Clermont is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Clairmont, Claremont, Clermont-Tonnerre, Clermont County.
Pelagius II.
Pelagius II. († 7. Februar 590) weer Bischop vun Rom (Paapst) van‘ 26. November 579 bit to’n 7. Februar 590. Pelagius II. weer vun Gebort Römer, sien Vader weer man Gote.
Sien Pontifikat full in de Tiet vun de Bedrohung vun Rom dör de Langobarden. Nahdem he sück vun dat Byzantiensch Riek nich ureckend ünnerstütt seech, hett he as eerst Bischop vun Rom de Franken um Hülp beden, aber ahn Spood.
He is an en „Pest“ nömmt Süük storven.
Fayette County (Pennsylvania)
Fayette County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Pennsylvania. He hett 136.606 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.046 km². De Sitt vun de Verwalten is in Uniontown.
Historie
De Kreis is an’n 26. September 1783 grünnt worrn.
Oriola
Oriola betekent
Fayette County (Pennsylvania)
Demografie
Vun de 148.644 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 64.371 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.274 US-Dollar. 78.486 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 11.828 Minschen maakt. 17,78 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Oriola
Oriola oder d’Oriola is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Oriolus.
Fayette County (Pennsylvania)
Demografie
3,09 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,56 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Ramos
Ramos betekent
Kiek ok bi: Ramosch, Ramos Mexía.
Kraut
,, ,.
Kraut betekent
Kiek ok bi: Krauth.
Benedikt I.
duum|rechts|Benedikt I., Phantasiedorgestellen in de Basilika [[Sankt Paul vor den Mauern]] Benedikt I. († 30. Juli 579) weer van‘ 2. Juni 575 bit to sien Dood Paapst.
Sien Pontifikat full in de Tiet vun de Invasion vun de Langobarden, in deren Folg Krankheiten un Hunger de verwüst Länner erschütterten.
Blots wenige vun de Schriften ut disse Tiet sünd erhollen, so dat man meest nichts över Benedikt I. weet. Vör sien Amtsanträe bestunn över teihn Maand Sedisvakanz.
Courtefontaine
Courtefontaine betekent
Nördernee
duum|Oortsschild von Nördernee mit hoochdüütschen un plattdüütschen Naam Nördernee   is een vun de oostfreesch Inseln in de Noordwesten vun Düütschland.
Mit en Rebeet vun 26,29 Quadratkilometern is Nördernee nah Borkum de tweetgröttst Eiland vun de Inselgrupp. Insgesamt 85 Prozent vun de Inselflach gehört to de Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer.
De Stadt Nördernee, en Eenheitsgemeende, umfaat de gesamte Insel. Se gehört nah de Gebietsreform to de Landkreis Auerk. Mit 5.981 Inwahner (Stand: 31.12.2016) hett se de meest Inwahner vun all oostfreesch Inseln. 1948 kreeg Nördernee dat Stadtrecht. Bekannt is de Lüchttoorn vun Nörderneei.
Verkehr
De Autoverkehr mit’n fasten Wall löppt över de Autofähren von de Reederee Nörden-Frisia, de von’n Haven Nördernee bet Nörddiek knapp 50 Minuten bruukt.
Op’n Flegerplatz Nördernee köönt ok Flegers op de Insel lannen.
Oortsschiller
Nördernee höört to de Öörd mit tweesprakige Oortsschiller Plattdüütsch/Hoochdüütsch. De tweesprakigen Schiller sünd 2009 opstellt worrn. Dor stünn toeerst as plattdüütschen Naam Nörderneei op. Dat weer von wegen dat dat Binnenministerium verlangen dee, dat plattdüütsche Naams op Oortsschiller von dat Institut för nedderdüütsche Spraak oder de Oostfreesch Landschap för good befunnen warrn mööt. De Oostfreesch Landschap hett sik na ehre Rechtschrievregeln för Nörderneei utspraken. Dat fünnen de Lüüd op Nördernee aver nich good, denn de Naam is vörher al jümmer Nördernee schreven worrn. Dorüm is de Schrievwies 2012 von Nörderneei op Nördernee ännert worrn.
Weyermoor
Weyermoor is en lütt Dörp in de Gemeen Worpsweed in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Worpsweed.
Geografie
De Oort liggt in dat Düvelsmoor in’n Westen von’n Weyerbarg. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens na de Hamm hen af. En Stück in’n Westen münnt de Semkenfohrt in de Hamm.
De Naveröörd sünd dat Dörp Düvelsmoor in’n Noorden, Weyerdelen un Worpsweed in’n Noordoosten, Wörpdaal in’n Süüdoosten, Waakhusen in’n Süüdwesten un Neenfeld un Olenbrügg in’n Noordwesten.
Historie
Weyermoor is in dat 18. Johrhunnert as Moorkolonie anleggt worrn. De Oort is toeerst ok Worpswedermoor nöömt worrn.
In’n Eersten Weltkrieg sünd veer Soldaten ut Weyermoor fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg dree.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Worpsweed in’n Kanton Leendaal höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor ok wedder to de Mairie Worpsweed in’n Kanton Leendaal.
De Oort hett vör 1852 to de Vaagdie Worpsweed von dat Amt Oosterholt tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Leendaal. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.
De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen. Düsse Gemeen is an’n 1. April 1929 mit Wörpdaal, Noordweed, Süüdweed un Worpheim to de ne’e Gemeen Worpheim tohoopleggt worrn. Düsse Gemeen hett denn blots bet to’n 1. Oktober 1936 bestahn, as de Gemeen Worpheim Deel von de Gemeen Worpsweed worrn is. De Gemeen Worpsweed is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 noch wedder grötter worrn. Siet 1974 is Weyermoor binnen de Gemeen Worpsweed Deel von de Oortschop Worpsweed, de en egen Oortsvörsteiher hett.
Religion
För de Kathoolschen gifft dat in Worpsweed de Maria-Freden-Kapell, de to de Goden-Hirt-Kark in Leendaal höört. De Goden-Hirt-Kark höört siet 1. September 2012 to de Karkengemeen von de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek.
Kultur
Gedenktafeln för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ hängt in Worpsweed in de Kark.
Verkehr
Nich wied af von Weyermoor langs löppt de Kreisstraat 11, de in’n Noordoosten in Worpsweed in de Landsstraat 153 münnt un in’n Süüdwesten över Waakhusen un Viehland na de K 9 bi Oosterholt-Scharmbeek un Hu’e löppt. De L 153 föhrt von Worpsweed in’n Noorden na Huttenbusch un in’n Süden na Leendaal.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremerhoben–Bremen). De Opfohrt 17 Bremen-Industriehavens liggt so 16 Kilometer in’n Süüdwesten von Weyermoor an de Hu’er Heerstraat.
De nächste Bahnhoff is so bi ölven Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Von 1911 bet 1978 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Stood–Oosterholt-Scharmbeek geven. De Oort harr in disse Tied en egen Bahnhoff.
Scholen
Bet 1853 harr Weyermoor en egen lüttje Volksschool. In dat Johr hett Weyermoor mit Noordweed, Wörpdaal un Delen von Waakhusen un Worpsweed en Schoolverband grünnt. De ne’e School stünn denn in Wörpdaal. Düsse School hett bet Oostern 1956 bestahn.
Noah Gordon
Leven
Noah Gordon wurr as tweet Kind vun Robert un Rose Gordon in Worcester, Massachusetts, USA boren. Sien Vörnaam wurr nah sien Grootvader Noah Melnikoff wählt. 1945 hett he Highschool afslooten. Trotz Brill un Farvenblindheit is he in de Armee intreeden, later in de Navy. Nah den Tweeten Weltkrieg hett he eerst Medizin studeert, denn hett he aber doch Gefallen an dat Schrieven funnen un Journalismus studeert. 1950 kreeg he sien Bachelor in Journalismus un later sien Master in Engelsch un Creative Writing an de Boston University.
He hett Lorraine Seay heiraadt un mit hör in New York wahnt. Nah hör eerst Kind sünd se nah Boston trucken. Dornah hett he völ Johren bi den Boston Herald arbeit. Nahdem he all mehrere Vertellsels herutbrocht harr, gelung hüm all mit sien eerst Roman Der Rabbi de Dörbröök.
Besünners spoodriek weern sien Romane rund um de fiktive Mediziner-Dynastie vun de Familie Cole (Der Medicus, Der Schamane, Die Erben des Medicus). För den tweeten Roman Der Schamane ut de Medicus-Reeg kreeg he in dat Fröhjohr 1993 den James Fenimore Cooper Prize for Historical Fiction.
Sien letzt Warken hemm sück mit de Inquisitschoon un de jöödsch Kulturgeschichte befaat. He weer aber ok as Wetenschapsjournalist tätig, ünner annern as Chefredakteur vun "Science" arbeit.
Gordon harr dree Kinner. He leev mit sien Fru in en Öllersheim un hett dor de Bibliothek betrüet, de he dat Öllersheim schunken harr.
Böker
„Familie Cole“-Zyklus
anner Romane
Kinner un Jöödbook
Verfilmungen
Der Medicus vun den Speelbaas Philipp Stölzl 2013
Meineking
Meineking is de Familiennaam von
Lorenzo Williams
* Lorenzo Williams (* 1969), US-amerikaanschen Basketballspeler,
Champagney
Champagney betekent
Whelan
Whelan is de Familiennaam von
,, ,.
Whelan betekent ok
Kiek ok bi: Welan, Wehlan.
Lorenzo Piani
Lorenzo Piani is de Naam von
* Lorenzo Piani (* 1944), italieenschen Schauspeler,
Alfredo Ramos
Alfredo Ramos is de Naam von
* Alfredo Ramos (1906–?), portugeeschen Footballspeler,
Schuchard
Kiek ok bi: Schuchardt, Schuchart, Schuchhardt.
William Whelan
William Whelan is de Naam von
* William Whelan (1808–1865), US-amerikaanschen Mediziner ,
Cláudio Ramos
Cláudio Ramos is de Naam von
Montrond
Montrond betekent
Washington County (Colorado)
Washington County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Colorado. He hett 4.814 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 6.529 km². De Sitt vun de Verwalten is in Akron.
James Whelan
* James Whelan (1823–1878), eirschen Ordensgeistlichen,
Washington County (Colorado)
Historie
De Kreis is an’n 9. Februar 1887 grünnt worrn.
Andreas Maurer (Tennisspeler)
Andreas Maurer (* 8. März 1958 in Gelsenkiärken-Buer) is en ehmalger düütsch Tennisspeler.
Washington County (Colorado)
Demografie
Vun de 4.926 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 2.400 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.788 US-Dollar. 2.708 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 474 Minschen maakt. 11,27 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Andreas Maurer (Tennisspeler)
Leven
Maurer sien eerst Profisaison weer 1978. He hörr Enn‘ vun de 1970er bit Midden vun de 1980er Johren to de best düütsch Tennisspelern. In de Tennis-Bundsliga weer he van 1980 bit to sien Rückträe 1990 för den TC Blau-Weiß Neuss aktiv. 1985 de Rechtshänder ok in dat düütsch Daviscup-Team, dat dat Endspeel tegen Sweden recken dee, aber trotz Heimvördeel verloren hett.
Washington County (Colorado)
Demografie
5,24 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,52 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Andreas Maurer (Tennisspeler)
Leven
Nach sien aktiven Karriere weer de 1,75 m groot Maurer tonächst as Tennistrainer in‘ Profitennis tätig. Bit 2009 bedreev Andreas Maurer en Tennisschool (New Tennis Generation) tosommen mit Marc-Kevin Goellner. 2009 hett he de Tennisbase und Akademie Andreas Maurer grünnd, de he sietdem bedrifft.
Washington County (Colorado)
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 96,39 % vun de Minschen Witte, 0,04 % Swarte, 0,10 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,57 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,03 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,85 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 6,29 % vun de Lüüd ansehn.
Andreas Maurer (Tennisspeler)
Leven
In de Tennis-Weltranglist weer sein best Platzeeren in‘ Eenzel Rang 24, de he an‘ 5. Mai 1986 recken dee. In‘ Düppel weer sein best Platzeeren Rang 53 an‘ 18. März 1985.
Lorenzo Penna
Lorenzo Penna is de Naam von
* Lorenzo Penna (1613–1693), italieenschen Kumponist un Musiktheoretiker,
Krauth
Krauth betekent
Kiek ok bi: Kraut.
Michelangelo
duum|Kriedporträt vun Michelangelo, maalt vun [[Daniele da Volterra]] Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (* 6. März 1475 in Caprese; † 18. Februar 1564 in Rom) weer en italieenschen Maler, Bildhauer, Architekt un Dichter vun de Renaissance.
To siene bedüdensten Warken höört de Fresken op de Deek un op de Altarmuur vun de Sixtiensche Kapell in Rom un de Skulpturen vun de Pietà un sien David.
Herkunft un Kindheit
miniatur|hochkant|Michelangelo-Denkmal in Florenz Michelangelo weer de tweete Söhn vun den Stadtvogt Lodovico di Leonardo Buonarroti Simoni un de Francesca di Neri. He wurr an' 6. März 1475 in Caprese in de hüüdig Provinz Arezzo boren; dornah truck sien Familie nah Florenz. Dat Kind wurr de Fru vun en Marmorarbeiter in Settignano to Pleeg geven. En paar Johr later is sien Moder storven, nahdem se dree wiedere Söhn boren harr.
Schuchart
Schuchart is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Schuchard, Schuchardt, Schuchhardt, Schuchert.
Namatjira
Namatjira betekent
Namatjira is de Familiennaam von
Westmönsterlänner Platt
In het Westmönsterland gift et hel mal voelle Dörper en ok Städde, de oal een bikten anners praaten. De grotste Staad is aver Bokelt, en de Lüt in de andere Städde en Dörper de praaten fast all het Bokelts Platt. Het Bokelts Platt is wall de grotste Grupp in de westliche Region van het Mönsterland en het en Eenfluss van de neederlanse Spraak hat.
Eduardo Ramos
Eduardo Ramos is de Naam von
* Eduardo Ramos (* 1946), kubaanschen Musiker,
Lorenzoni
Lorenzoni is de Familiennaam von
Cize
Cize betekent
Ivan Ramos
Michael „Maca“ Ramos is en Politiker ut Belize (PUP).
Münchmeyer
Münchmeyer betekent
Ivan Ramos
Ramos sien Grootvader weer de Garifuna-Börgerrechtsaktivist Thomas Vincent Ramos. Ramos hett as Schoolmeester an de Ecumenical High School arbeidt.
Münchmeyer
Münchmeyer is de Familiennaam von
Ivan Ramos
Bi de Parlamentswahl in Belize 2012 weer he Kannedaat för de PUP in’n Wahlkreis Dangriga un hett de Wahl mit 53,19 % von de Stimmen gegen Arthur William Roches von de UDP wunnen.
Münchmeyer
,, ,
Ivan Ramos
Dormit weer he von’n 7. März 2012 bet 8. Juni 2015 Afornten von dat Repräsentantenhuus von Belize.
In’n Mai 2015 is bekannt worrn, dat Ramos bi de Wahl 2015 nich wedder Kannedaat för de PUP in’n Wahlkreis Dangriga ween schull. De PUP wull lever Anthony Sabal opstellen. En Tied later, an’n 8. Juni 2015, hett Ramos sien Mandaat dalleggt. Dorüm hett dat in’n Wahlkreis Dangriga an’n 8. Juli 2015 en Nawahl geven, in de Frank Mena von de UDP sien Nafolger in’t Repräsentantenhuus worrn is.
Molain
Molain betekent
Schuckert
Schuckert is de Familiennaam von
Schuckert betekent
Langenstraat
Geografie
Langenstraat liggt an’n Noordrand von de Wingst hen na de Maschen von de Au un de Oost. Dichtbi löppt de Neehuus-Bülkauer Kanaal langs.
Guillon
Guillon betekent
Langenstraat
Geografie
De Naveröörd sünd Westercaadwisch in’n Noorden, Möhlenreeg, Müggenbarg un Klotzen in’n Noordoosten, Olenfloot in’n Oosten, Fievhusendörp in’n Süden, Spleth un Ooldkeden in’n Süüdwesten un Westermoor in’n Westen.
Guillon
Guillon is de Familiennaam von
Langenstraat
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to dat Amt Neehuus tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Religion
Langenstraat is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Kumbarg.
För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.
Verenen
De Schüttenvereen Kumbarg-Langenstraat is 1889 grünnt worrn. Dat Schüttenfest warrt an dat eerste Wekenenn in’n September fiert.
Verkehr
Dör Langenstraat löppt de Kreisstraat 22, de in’n Süüdwesten över Ooldkeden na Tollboom un an de K 21 ran geiht un in’n Noorden an de Bundsstraat 73. De B 73 geiht denn in’n Noordwesten över Neehuus un Oterndörp na Cuxhoben un in’n Süüdoosten över Hemmoor/Warstood/Basbeek un Himmelpoorten na Stood.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 26 Kilometer in’n Noordwesten von Langenstraat.
De nächste Bahnhoff is so bi een Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn.
Michael Whelan
Michael Whelan is de Naam von
* Michael Whelan (1858–1937), kanaadschen Schriever un Dichter,
Grupen
Grupen is de Familiennaam von
Candy
Candy is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Candi, Kandy.
Hela
Kiek ok bi: Helas, Hella.
Schuchert
Schuchert is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Schuckert, Schuchart, Schuchardt, Schuchhardt, Schuchard.
Felipe Ramos
* Felipe Ramos (* 1963), mexikaanschen Footballscheedsrichter,
Schuchhardt
Schuchhardt is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Schuchardt, Schuchard.
Bierbach
Bierbach betekent
Bierbach is de Familiennaam von
Héctor Ramos
Héctor Ramos is de Naam von
* Héctor Omar Ramos (Héctor Omar Ramos Delgado; * 1936), uruguayschen Footballspeler,
Alföldi
Alföldi oder Alföldy is de Familiennaam von
Beryll
Beryll is en faken vörkamend Silikat-Mineral ut de Mineralklass vun de Ringsilikaten (Cyclosilikaten), dat in ä.t hexagonale Kristallsystem kristaliseert. Sien cheemsch Tosamensetten is Be3Al2[Si6O18], de Dicht liggt twüschen 2,6 un 2,9 g/cm³ bi en Mohshard vun 7,5 bit 8. Beryll entwickelt vör allen lange, prismaatsche, sülige oder tafelige Kristallen, aver ok körnige oder massige Aggregaten, de licht mit Quarz to verwesseln sünd. De Klöör kann dorbi teemlich ünnerscheedlich wesen, ünner annern blau, gröön, geel, witt oder ahn Klöör.
Historie un Naam
Dat latiensche beryllus weer in’t Middelöller as Böverbegreep för all kloren Kristallen bruukt. Dorvun kummt t. B. de Begreep Brill („Ogenglääs“), wieldat de eersten Linsen ut Kristallen slepen worrn sünd. De Afleiden kummt vun parill to prill un brill.
Ut dat latiensche berillus is ok dat italieensche brillare „blank, strahlend sien; schienen“ un dat franzöösche briller „blank, strahlend sien; schienen“ afleidt, wovun dat Partizip brillant ok den Oorsprung för dat hoochdüütsche Brillant dorstellt, wat en Slieptyyp is un för en dormit slepenen Demanten steiht.
De Afbo vun de Beryll-Varietät Smaragd lett sik bit in’t 13. Johrhunnert v. Chr. na Ägypten torüchverfolgen. Aver ok in’t präkolumbische Süüdamerika is de Smucksteen wiet verbredt hannelt worrn.
Varietäten un Modifikatschonen
thumb|left|200px|Dree Varietäten vun’n Beryll: Morganit, Aquamarin un Heliodor Von grote Bedüden as Smucksteen-Varietäten vun den Beryll sünd de gröne Smaragd, de blaue Aquamarin, de gele Helidor oder Goldberyll un de rosafarven Morganit.
Baning roor is de rode Varietät Root Beryll, de fröher ok as Bixbit betekent weer. Man, dör den ollen Naam bestünn de Gefahr, dat de Beryll licht mit dat Mineral Bixbyit verwesselt warrn künn.
Entstahn un Vörkamen
Beryll billt sik to’n een magmaatsch in Pegmatit un Granit oder hydrothermal in Griesen oder Quarz-Gäng. Aver funnen weern ok Beryllen, de metamorph tostannen kamen sünd, ünner annern in Gneis. Butendem billt sik dat Mineral as Mineralseep in Stroomsedimenten.
Ünner de velen Fundsteden vun Beryll sünd t. B. Minas Gerais un Pici in Brasilien, Coscuez un Muzo in Kolumbien, Antsirabé op Madagaskar, Spitzkopje in Namibia, Iveland in Norwegen, Habachtal in Öösterriek, Gilgit in Pakistan, Malyshevo un Murzinka in’n Ural in Russland, Adun Chilon in Sibirien as ok Keystone un Pala in de USA.
Beryll-Kristallen künnt ungewöhnlich groot warrn. In’n US-amerikaanschen Bundsstaat Maine sünd al söss Meter lange un annerthalf Tunnen swore Mineralen funnen worrn. Kristallen bit to 177 Tunnen weern in Navimo/Alto Ligonha in Mosambik opdeckt.
Verwennen
Beryllen, de dorto egent sünd, warrt as Smuckstenen hannelt, man bito deent Beryll as Hööftborn för dat Lichtmetall Beryllium, dat ünner annern in de Ruumfohrttechnik as Bestanddeel vun sünnere Legeren oder för stark beanspruchte Bodelen un sünneret Warktüüch insett warrt. Mehr as 80 % vun de Weltjohresprodukschoon kamt ut de USA. In fröhere Tieten weer Beryllen as Material för Linsen bruukt, de slepen weern un as een Oort „Brill“ verwennt weern.
Losnjaki
Losnjaki betekent
José Ramos
José Ramos is de Naam von
* José Ramos († 1969), argentienschen Footballspeler un -trainer,
Hokusai
duum|Sülvstporträt vun Hokusai Katsushika Hokusai (japaansch 葛飾北斎; * Oktober/November 1760 in Edo; † 18. April 1849 in Edo) weer en japaanschen Maler un Drucker.
duum|links|[[De grote Wagg bi Kanagawa]] To siene bedüdensten Warken höört de 36 Ansichten vun’n Barg Fuji to de ok de bekannte grote Wagg bi Kanagawa höört.
Baffoe
Baffoe is de Familiennaam von
Düvelsdreck
Düvelsdreck (Ferula asafoetida) is en Kruut, dat ut Indien stammt. De Plant warrt bet veer Meter hooch. Wenn de Wuddeln, de so bi 15 Zentimeter dick warrn köönt, ansneden warrt, denn kummt dor en Sapp rut, wat opdröögt warrt un in Indien, Afghanistan un in’n Iran veel in de Köök bruukt warrt. Vun’n Gesmack is Düvelsdreck to verglieken mit Knooflook oder Zippeln.
Fröher hebbt de Lüüd ok glöövt, dat de Düvelsdreck dat Veeh vör Krankheit bewohren kann oder ’n Wickersch anlocken kann.
Losnitz
Losnitz betekent
Baffo
Baffo is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Baffoe, BAFO.
Beryllium
Beryllium is en cheemsch Element ut dat Periodensystem mit dat Atomteken Be un de Atomtall 4. De Naam is afleddt vun dat Mineral Beryll. Dat Element tellt to de Eerdalkalimetallen un steiht in de tweete Periood. In Verbinnen is dat stahlgraue Lichtmetall tweeweertig. As Element is dat hart un sprööd un warrt tomeist as Legeerentosatz verwennt.
Historie
Beryllium (gr.: βηρυλλος „Beryll“, en beryllholltig Smucksteen) weer 1798 vun Louis-Nicolas Vauquelin in Form vun sien Oxid ut de Eddelsteen Beryll un Smaragd isoleert. Man, eerst 1828 hebbt Friedrich Wöhler un Antoine Bussy dat Dorstellen vun’t reine Metall henkregen dör Redukschoon vun Berylliumchlorid mit Kalium. Vun wegen den söten Smack vun de Berylliumsolten weer in Frankriek bit 1957 för dat Element de Beteken Glucinium begäng.
In’n Öllerdom un in’t Middelöller weern dörsichtige Beryllsschören faken as Töverglas bruukt. Vun dat Woort Beryll leddt sik ok de Beteken Brill af, wat anfänglich en Oogenglas ut Beryll wesen is. 1945 weer Beryllium tohopen mit Polonium as Born för Neutronen för de Atombomb bruukt, de op Hiroshima afsmeten worrn is.
Herstellen
Elementar Beryllium lett sik dör Redukschoon von Berylliumfluorid mit Magnesium bi 900 °C herstellen.
De Herstellen vun hoochrein, metallisch Beryllium geiht över Smöltfletenelektrolyys vun Berylliumchlorid btw. -fluorid: De Weltjohresprodukschoon an Beryllium-Metall leeg 2004 bi üm un bi 100 t.
Egenschoppen
thumb|left|220px|En Stück Berylliumierz För en Lichtmetall hett Beryllium en ungewöhnlich hogen Smöltpunkt Dat liggt doran, dat Beryllium nich mehr de klassischen Egenschoppen vun Metallen opwiest, man mehr en Övergang to dat hoochsmöltenden Bor un Kohlenstoff dorstellt. Neven de bannig hoge Warmskapazität hett dat elementar Beryllium en 33 % högeren Elastizitätmodul as Stahl. De Dämpen vun Swingen is ok düchtig hooch. Butendem lett Beryllium Röntgenstrahlen goot dör. Alphadeelken sett ut Beryllium Neutronen free:
Bi Ruumtemperatur is dat Element an dröge Luft bestännig, billt aver en passiveerende Oxidhuut, de ok gegen kole konzentreerte Salpetersüür bestahn blifft. In Soltsüür warrt dat aver gau angrepen. An fuchtige Luft övertütt sik dat Metall mit en Schicht ut Hydroxid, de sik ok bi’n Kontakt mit Water billt. Bi högere Temperaturen is de Korrosionsbestännigkeit in Water afhangig vun de Reinheit btw. de Verunreinigen vun’t Metall un vun’t Korrisionsmedium. Tosätzlich besteiht de Gefohr vun Lockfreetkorrosion. Alkalilaugen griept Beryllium an ünner Billn vun Beryllaten. In hitte Gasen as Luft, Suerstoff, Stickstoff un Kohlenstoffdioxid kummt en sichtbor Korrosion eerst baven vun 600 °C tostannen.
Isotopen
thumb|upright=0.9|Elementar Beryllium (Reinheit >99 %) Vun Beryllium gifft dat nipp un nau en bestännig Isotop, neemlich dat 9Be. De radioaktiven Isotopen 7Be un 10Be kamt kosmogen op de Eer vör, se sünd blots in Sporen vörhannen.
De Nawies vun10Be warrt in de Wetenschap anwennt, so in de Geologie un in de Klimaforschen. En wichtige Anwennen in de Geologie is de Dateeren vun’t Freeleggen vun Stenen. Dormit lett sik t. B. dat Torüchtehn vun Gletschers ünnersöken.
Guyon
Guyon is de Familiennaam von
Beryllium
Verwennen
Liekers de rutragenden Egenschoppen vun’t Beryllium is dat vun wegen sien hogen Pries un de Giftigkeit blots för en poor Anwennen egent:
Guyon
Guyon betekent
Kiek ok bi: Roche-Guyon, Guillon.
Beryllium
Verwennen
Wietere Anwennen:
Sekerheitshenwiesen
Beryllium, Berylliumoxid un annere Solten dünd giftig un künnt Krebs tügen. Beryllium kann butendem de Huut, de Lungen, de Milt un de Lebber schaden.
Beryllium riekert sik in Tabakplanten an un künnt bi’t Smöken denn in de Lung un in de Luft freesett warrn (Tofallsünnersöken in’t Max-Planck-Institut för Metallforschen in Stuttgart). As in Tabak is Beryllium ok in Tomatenplanten nawiest worrn. Man en grote Överraschen is dat ok wedder nich, as Beryllium överall Bestanddeel vun de Eerdkrust is.
Sylvia Flores
Sarita Flores (* in Stann Creek Town) is en Politikerin ut Belize (PUP).
Leven
Flores is as eenzig Kind von Evelyn Avila un Santos Flores in Stann Creek Town (nu Dangriga) boren. Se weer op de Sacred Heart Primary School un denn bet 1971 op de Stann Creek High School. Na de School wull se Juristeree studeren, harr dor aver nich dat Geld för. Dorüm hett se fiev Johr lang Spaansch-Ünnerricht an de Stann Creek High School geven un is denn in de USA tagen. Se hett an dat Hunter College (City University of New York) en Bachelor of Arts in Weertschop un Politikwetenschoppen maakt. Nadem se na Belize trügg is, is se 1983 Justice of the Peace worrn un hett Spaansch-Ünnerricht an dat Stann Creek Ecumenical College geven.
Politik
Flores weer von 1988 bet 1994 twee Wahlperioden lang Börgermeesterin von Dangriga.
Bi de Parlamentswahl in Belize 2003 weer se Kannedatin för de PUP in’n Wahlkreis Dangriga un hett de Wahl mit 52,40 % von de Stimmen gegen Russell Garcia von de UDP wunnen.
Dormit weer se von 2003 bet 2008 Afornte von dat Repräsentantenhuus von Belize. Ünner Premierminister Said Musa weer se in dat Kabinett Musa II toeerst von’n 7. März 2003 bet 5. Januar 2004 Ministerin för Verdeffenderen un Katastrofenmanagement un denn von’n 5. Januar 2004 bet 8. Februar 2008 Ministerin för Minschliche Entwicklung un Froonslüüd. In de Tied von’n 14. Juli 2005 bet 3. November 2005 hett se tosätzlich den Posten as Ministerin för Huusbo övernahmen.
Weld County
Weld County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Colorado. He hett 252.825 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 10.342 km². De Sitt vun de Verwalten is in Greeley.
Historie
De Kreis is an’n 1. November 1861 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 180.936 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 92.841 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.957 US-Dollar. 84.612 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 22.997 Minschen maakt. 12,17 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
20,26 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 9,26 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 81,71 % vun de Minschen Witte, 0,56 % Swarte, 0,83 % stammt ut Asien un 0,08 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,87 % sünd Nakamen vun Indianers. 13,29 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,65 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 27,05 % vun de Lüüd ansehn.
Slott Azay-le-Rideau
Dat Slott Azay-le-Rideau liggt in de Gemeend Azay-le-Rideau in Frankriek. De tweeflögelige Renaissancebau hörrt to de bekannst Slötter in de Loire-Region.
De geschichtlichen Wuddels van dat Waterslott liggen in en hoochmiddelöllerich Borg van den Ridder Ridel d’Azay, de to Anfang van dat 15. Johrhunnert dör den lateren franzööschen König Karl VII. schliept wurr. Rund een Johrhunnert later leet Gilles Berthelot tüschen 1518 un 1527 an de Stäe van de olt Borg den hüüdigen Slottbau uprichten. Över deFamilie Raffin keem he 1791 an den Marquis Charles de Biencourt. De sien Nahfahren hemm dat Anwesen 1906 an den franzööschen Staat verköfft, de sietdem Eegendömer is.
De Gemeend
De Oortschap Azay-le-Rideau liggt in de franzöösch Region Centre-Val de Loire un dor in dat Département Indre-et-Loire up en Hööcht van 45 Metern över NN an de Indre.
Wohrschienlich ut gallo-röömsch Tiet stammend wurr de Oort in dat 10. Johrhunnert mit Aziacus eerstmals nömmt. Gegen Enn‘ van dat 11. Oder to Anfang van dat 12. Johrhunnert entstunn dor ünner den Ridder Ridel d’Azay, en Feudalherren, de wegen sien Gruufelligkeit kien gooden Roop harr, en Festung. Disse Seigneur weer de Naamgaver van de Oortschap, de siet sien Herrschap Azium Ridelli (1118) heeten dee.
Neben Tourismus, vör allen wegen dat Slott, dat as architektonische Parl gellt, domineert dor Landwertschap, dorünner ok de Anbau van Wien ünner de Appellatschoon Touraine Azay le Rideau.
De Verdrag van Azay le Rideau
An‘n 4. Juli 1189 wurr in de Borg van Azay engelsch-franzöösch Natschonalgeschichte schreven. De Verdrag van Azay hett den Krieg tüschen König Heinrich II. van England un König Philippe-Auguste van Frankriek, de mit Heinrich sien Söhn Richard Löwenherz verbünnd weer, to’n Afsluss brocht. De vernichtend slahn Heinrich muss all sien Besit un Göder in de Auvergne, in‘n Berry un de Städte Issoudun, Graçay un Châteauroux an den franzööschen König aftreeden. Doröver herut hett sück de engelsch König verplicht, sien Söhn mit de Süster van Philipp II. to verheiraten, hooch Reparatschonskösten an de franzööösch Kroon to leisten un Richard, den de Barone den Lehnseid swöören mussen, sien Eroberungen to överlaaten. Naben dat vörövergahnd Enn’n van den Krieg tüschen England un Frankriek wurr in Azay ok över en gemeensam Krüüztoog verhannelt un de Upbröök up Mittfasten 1190 van Vézelay ut fastleggt. Twee Daag nah de Verhandlungen is König Heinrich II. aber doodbleeven.
De Slottherren
1417 leet Hartog Johann Ohnefurcht en burgundsche Garnison in de Borg upstellen. Een Johr later hemm eenig Suldaten den dormaligen Dauphin (later König Karl VII.) beleidigt, de jüst up den Weg van Chinon nah Tours weer. De Straaf leet nich lang up sück wachten un Karl leet de gesamte Mannschap van de Garnison (etwa 350 Mannlüüd) henrichten, as ok de Borg un den Ooort schliepen. Bit in dat 16. Johrhunnert droog Azay den Binaam le Brûlé („dat verbreent Azay“).
Gegen Enn‘ van dat 15. Johrhunnert hett Martin Berthelot, Vörsteher van den königlichen Rechnungshoff ünner Karl VII un Ludwig XII., de Herrschap Azay erwurben. Sien Söhn Gilles Berthelot hett in’n Februar 1515 arvt. As Börgermeester van Tours un Schatzmeester vun König Franz I. wurr hüm dör königlichen Besluss van’n 4. April 1515 erloovt, de Borg weer instand to setten. Dree Johr later fungen Berthelot un sien Ehefru Philippa Lesbahy mit den Bau van dat hüüdige Slott an. Up en künstlich Eiland ut duusenden Eekenpahlen in de Indre gelegen, entstunn tüschen 1518 un 1527 dat hüüdige Renaissanceslott. Sien Stellung as Schatzmeester hett Berthelot bald to en van de rieksten Mannlüüd in Frankriek maakt; dat Slott sull sien Riekdom un sien Macht demonstreeren. Doch ofschons Berthelot siet sien Arv en echten Seigneur weer, wurr he vun de olt Adelsfamilien scheef ankeeken, wiel he van börgerlich Afstammen weer. De Hoff leet Gelegenheit ut, hüm sien leegere Herkunft vörtohollen. 1527 hemm hüm eenige Adelige bi Franz I. wegen Ünnerslahn anklaagt. De ständig bankrotte König hett den Anschuldigungen glöövt, hett aber dorvan afsehn, sien Schatzmeester ahn Bewiesen den Perzess to maaken. Dennoch wurr för Berthelot de Situatschoon bald immer kritischer: Noch in dat glieker Johr wurr de Böverintendant van de Finanzen, Jacques de Beaune-Semblançay, en Cousin van den Herren van Azay, wegen Ünnerslahn verhaft, veroordeelt un uphangen. Berthelot hett de Gefohr nu klar sehn un is 1528 tosommen mit sien Fru nah Cambrai flücht, dat dormals to dat Hillig Röömsch Riek hörrn dee. In Cambrai is he eenige Johren later denn ok storven.
De König hett doruphen Azay sien johrelangen Wappengefährten Antoine Raffin schenkt. De Nahfahren van Raffin weern bit to hör Utstarven 1791 de nee Seigneurs. In‘n Gegensatz to völ Loire-Slötter wurr Azay in de Franzöösch Revolutschoon nich verwöst oder verneelt. Dat leeg gröttstendeels an de Besitter, de immer en goot Verhältnis to de eenfack Bevölkerung harrn.
Twee Johr nah den Storm up de Bastille hett de Marquis Charles de Biencourt 1791 dat Slott köfft. In den Düütsch-Franzööschen Krieg wurr Azay 1871 van den preußischen Prinzen Friedrich Karl besett, is aber heel bleeven. 1905 hett Charles Marie Christian de Biencourt dat Slott för 200.000 Francs an de franzööschen Staat verköfft.
Dat Bauwark
De oorsprüngliche Festung hett över Johrhunnerte as Schuul för de Stroomdörfohrt deent. Mit en van sien fulminanten sozialen Upswung draagen Begeisterung leet Berthelot to beid Sieden van de olt Umfaatensmüer twee rechtwinklige Wahnhüüs uprichten, deren lütt Ecktoorns den Stroom överragen deen. In den achteren Deel van den Hoff steiht en gewaltige Freetrapp in’n Middelpunkt. In de Midden van den rückwärtigen Flögel geiht nah dat Övertreeden van en Toogbrügg, de över den ehmalgen Watergraben führt, en Dörgang to den Gorden apen.
All nee Fassaden sünd symmetrisch gleedert, wiels de Vertikalen up de Hoff- un Butensiet dör de Anordnung van de Fensterfront un de doröver liggen Daakfenster verstärkt wurrd. De Fensteröffnungen van de verscheeden Etagen wurrn van Pilastern umrahmt, de de horizontal umloopen Simsbänder ünnerbreeken un so en dekorativ Raster billen. Den böveren Afsluss bildt en Wehrgang in Form van en Kranzgesims, de sowohl smückende as ok funktionelle Zwecke erfüllen dee. De Trapp in dat Hööfthuus hett liek Geländer un en Kassettendeck. Hör hoffsiedige Fassade is mit völ plastischer Verzierungen smückt. Böverhalv van dat en Triumphbagen billend Düppelportal befinnen sück de Loggien.
In dat 19. Johrhunnert hemm sück de nee Eegendömer bemöht den Baustil eenheitlich to maaken. De Ecktoorns wurrn umbaut, so dat se den Hoff in den Stil van de Renaissance infaaten deen. Buterdem leeten se eenige olt, un nich mehr so goot utsehn Gebäude afrieten, so dat dat Bauwark hüüd den Indruck van en „aus dem Fluss aufsteigenden Kleinods“ vermiddelt.
In dat Binnere van dat Slott hemm blots dat Trappenhuus un de Köken hör oorsprünglich Utsehn behollen. De Trapp wurr ähnlich as in Slott Chenonceau nich as Spindeltrapp, sonnern in för dat 16. Johrhunnert architektonisch neeardig Wies liek mit Umkehrpodesten anordnet. Se is van Kassetten in Verbinnen mit hangend Baldachinen överdeckt, wobi de Kassetten deels mit Rosetten, deels mit ut dat 19. Johrhunnert stammen Koppprofilen van franzöösch Königen un Königinnen smückt sünd.
De överg Rüüm sünd nah historischen Smack mit nee anschafft, to’n Deel kostbaren Möbeln, Gemälden un Wandteppichen van dat 16. un 17. Johrhunnert inricht. De för Bälle un Festmahle bruukt Groot Saal wiest över den Kamin en in den Stil van en Trompe-l’œil gestalt Salamander. Ansonsten is de Ruum nah den Smack van dat 16. Johrhunnert mit Wandteppichen utkleedt, deren öldste noch den gotischen Stil van de Brüsseler Teppichwever um 1500 wiest. De an dat buterst Enn’n van dat Wahnhuus liggend Salon Biencourt mit Kamin in‘n Renaissancestil un riesigen Salamander wurr an dat 19. Johrhunnert nah dat Vörbild van Fontainebleau restaureert.
Dat Anwesen
Bit to dat 19. Johrhunnert wurr de Stroom neben dat Slott blots van de Müern van den an de Westsiet liggen Gorden un den Stallungen van den tüschen Strppm un Dörp liggen Geflögelhoff överragt. Utgang van dat 17. Johrhunnert wurrn twee symmetrische Wertschapsgebäude upricht, de en Ehrenpoort flankeeren deen. Dorvör leeg en halfrund Platz, to den en lang Linnenallee führen dee.
Af 1810 leet de Familie Biencourt de Stroomwiesen dröögleggen un en Park in‘n engelschen Stil anleggen. Van de sien konzentrisch anordneten Alleen ut sullen de Besöker dat Slott van all Sieden bewunnern können. De tallriek Arms van de Indre un de mit Bööm bestahn Ufer leeten den Park düchtig oorsprünglich utsehn. Platenaarten van wiet hier wurrn dor heimisch maakt: Atlas-Zeder, noordamerikaansch Kahlzypresse, Mammutboom un de asiaatsch Ginkgo.