cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kievitte
Kievitte (Vanellus) sünd en Geslecht vun Vagels ut de Familie vun de Tüten (Charadriidae). In Middeleuropa leevt bloß een Aart ut düt Geslecht, dat is de europääsche Kievitt (V. vanellus). Se leevt meist in Gemarken mit open Land un hoolt sik normolerwiee an’n Rand vun Seen, Ströme, Beeken oder Sümpe up. Man ok up Kulturland, as Ackers, Fennen un Wischen sünd se to finnen. Kievitte maakt allerhand Spektokel. To de Aarden in düt Geslecht, de sunnerlich in Gefohr sünd, ut to starven, mutt de Steppenkievitt rekent weern. Dor gifft dat wohrschienlich man bloß noch bi 200 Brödelpaare vun.
Aarden
Bit in dat 14. Johrhunnert leev up Madagaskar de Madagaskarkievitt (Vanellus madagascariensis). He is bloß dör subfossile Fundstücke bekannt wurrn. Wohrschienlich is ok de Javakievitt (Vanellus macropterus) midderwielen utstorven. He is tolest 1939 betüügt wurrn.
Verwaltungsgemeenschop Wiesentheid
Seet von de Verwaltungsgemeenschop, de 1976 grünnt worrn is, is Wiesentheid.
Ian MacFarlane
Ian MacFarlane oder Ian Macfarlane is de Naam von
* Ian MacFarlane (1933–2019), schottschen Footballspeler un -trainer,
Clion
Clion betekent
Croze
Croze betekent
Croze is de Familiennaam von
Landkreis Würzburg
De Landkreis Würzburg is en Landkreis in’n Bezirk Ünnerfranken in Bayern. He hett.
Geografie
De Landkreise ümto sünd Landkreis Kitzingen, Landkreis Schweinfurt, Landkreis Main-Spessart, Main-Tauber-Kreis un Landkreis Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim. As Enklaav binnen den Landkreis liggt de Stadt Würzburg.
Nikolai Zyganow
Nikolai Zyganow is de Naam von
* Nikolai Georgijewitsch Zyganow (1909–1970), sowjetsch-russ’schen Offzeer,
Landkreis Würzburg
Politik
De Verwaltung von’n Landkreis övernimmt dat Landraadsamt Würzburg in Würzborg.
Landrääd
De Landraad is Baas von dat Landraadsamt un Repräsentant von’n Landkreis un Vörsitter von’n Kreisdag.
Städer un Gemenen
(Inwahnertallen, Stand )
Cofradia
Cofradia oder Cofradía betekent
Johannes Sievers
Johannes Sievers is de Naam von
Hans Kudlich
Hans Kudlich is de Naam von
Johannes Sievers
* Johannes Sievers (1880–1969), düütschen Kunsthistoriker,
Hans Kudlich
* Hans Kudlich (1823–1917), öösterrieksch-US-amerikaanschen Dokter un Politiker,
Johannes Sievers
Kiek ok bi: Johann Sievers.
Ian Lawson
Ian Lawson is de Naam von
* Ian Lawson (1917–1998), brietschen Offzeer,
Jano
Jano is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Yano, Janow, Jahnow, Iano.
Dmitri Zyganow
Dmitri Zyganow is de Naam von
* Dmitri Andrejewitsch Zyganow (* 1989), russ’schen Ieshockeyspeler,
Werbrouck
Werbrouck is de Familiennaam von
Werbrouck betekent
Lehnigk
Lehnigk is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lehnig, Lenig, Lenik.
Martin Oldenstädt
duum|Kannedatenplakaat von Oldenstädt to de Bundsdagswahl 1980 Martin Oldenstädt (* 27. November 1924 in Baarnstrup; † 21. November 2004 in Veern) weer en düütschen Inschenör un Politiker von de CDU.
Leven
Oldenstädt is 1924 in Baarnstrup boren. Na de School un sien Kriegsdeenst as Offzeer bi de Marien hett he 1948 en Studium in Vermessungswesen an de Technische Hoochschool Hannover anfungen, dat he 1958 mit dat twete Staatsexamen un 1960 mit de Promotschoon as Dr. ing. afslaten hett. Von 1951 af an weer he Mitarbeider in en Vermessungsbüro und is 1959 as Vermessungsinschenör tolaten worrn.
Oldenstädt weer 1960 Mitbegrünner von en Vermessungsbürogemeenschop in Wittörp, von de he later dat Leid övernahmen hett. Von 1963 bet 1987 weer he Viez-Vörsitter un von 1987 bet 1989 Geschäftsföhrer von’n BDVI. 1995 güng he in Rohstand.
Politik
Bi de Bundsdagswahl 1972 is Oldenstädt över de Landslist von de CDU Neddersassen in’n Düütschen Bundsdag wählt worrn. He weer Maat in’n Utschuss för Bildung un Wetenschop. Bi de Bundsdagswahl 1976 is he nich wedder in’n Bundsdag intagen. Eerst an’n 11. September 1979 is he över de Landslist von de CDU Neddersassen narückt, nadem de Afornte Philipp von Bismarck sien Mandaat dalleggt harr. Von 1980 bet 1987 weer Oldenstädt Maat in’n Utschuss för Verdeffenderen. Bi de Bundsdagswahl 1983 is he mit 46,6 % von de Eerststimmen as Direktkannedaat in’n Wahlkreis Veern wählt worrn. 1987 is he ut’n Bundsdag utscheden.
Bruneau
Bruneau is de Familiennaam von
Bruneau betekent
Klemensiewicz
Klemensiewicz is de Familiennaam von
.
Ian Jones
Ian Jones is de Naam von
Senat Kaisen III
De Senat Kaisen III weer in’t Amt vun’n 22. Januar 1948 bit to’n 29. November 1951 as 4. Bremer Senat un Lannsregeern vun Bremen na den Tweeten Weltkrieg.
Ian Jones
* Ian Jones (1931–2018), austraalschen Filmproduzent, Dreihbookschriever un Speelbaas,
Senat Kaisen III
Die BDV änner an’n 11. Januar 1951 ehren Naam in FDP.
Lehnig
Lehnig is de Familiennaam von
Corinto (Honduras)
Corinto is en Oort in dat Municipio Omoa, Departamento Cortés, Honduras. He liggt ünner een Kilometer af von de Grenz na Guatemala.
Lehnig
Lehnig betekent ok
Kiek ok bi: Lehnigk, Lenig, Lenik.
Corinto (Honduras)
Geografie
De Oort liggt an’n Westrand von de Sierra del Omoa.
De Öörd ümto sünd Cuyamelito un Tegucigalpita in’n Noordoosten, Champas Corrientes in’n Süüdwesten un El Cacao in’n Westen.
Weertschop un Infrastruktur
De Lüüd in Corinto leevt vör allen von de Weertschop, de de Grenzverkehr na Guatemala över de CA-13 mit sik bringt.
Verkehr
An Corinto langs föhrt de CA-13, de in’n Noordoosten över Cuyamel na Omoa un Puerto Cortés löppt un in’n Westen över de Grenz to Guatemala na Puerto Barrios un Morales.
Vanistendael
Vanistendael oder van Istendael is de Familiennaam von
Hiddenhusen
Hiddenhusen is en lütten Oort in de Gemeen Dörbern in’n Landkreis Veern, Neddersassen.
Geografie
De Oort liggt nich wied af von de Aller. Dat Water ut dat Rebeed flütt aver över de Wätern af, de eerst bi Veern in de Aller münnt.
De Naveröörd sünd Barnstäer in’n Noorden, Noke in’n Noordoosten, Wessen in’n Süüdoosten, Dienshoop in’n Süüdwesten, Dörbern in’n Westen un Städörp un Bössel in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Wessen in’n Kanton Wessen höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Wessen in’n Kanton Rethen.
De Oort hett von öllers bi de Gemeen Wessen mit bihöört, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Dörbern worrn is. Sietdem höört de Oort binnen de Gemeen to de Oortschop Wessen, de en egen Oortsvörsteiher hett.
Religion
För de Kathoolschen is de St.-Josef-Kark in Veern tostännig.
Weertschop un Infrastruktur
För Hiddenhusen is de freewillige Füürwehr Wessen mit tostännig.
Verkehr
Hiddenhusen liggt twüschen de Kreisstraten K 14 un K 15. De K 15 föhrt in’n Westen na Dörbern an de Bundsstraat 215. De K 14 geiht in’n Süüdoosten över Wessen un Hülsen na Olendiek/Wohlendörp an de Landsstraat 200 un in’n Noordwesten över Barnstäer un Wahnbargen na de B 215 bi Veern.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrten 25 Veern-Noord un 26 Veern-Oost doot all beid so 17 Kilometer in’n Noorden von Hiddenhusen liggen.
De nächste Bahnhoff is so bi dree Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Dörbern an de Bahnlien Wunsdörp–Bremen. Von 1904 bet 1966 hett dat ok Personenverkehr op de Allerdaalbahn geven. Dat hett in düsse Tied en lütten Bahnhoff in Hiddenhusen geven.
Auguste Arens
Auguste Arens is de Naam von
* Auguste Arens (1831–1888), düütsche Schauspelerin,
Lehnerdt
Lehnerdt is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lehnert, Lehnertz.
Vanackere
Vanackere is de Familiennaam von
Ian Johnson
Ian Johnson is de Naam von
* Ian Johnson (* üm 1955), kanaadschen Badmintonspeler,
Werner Arens
Werner Arens is de Naam von
Kiek ok bi: Werner Ahrens.
Ian Jenkins
Ian Jenkins is de Naam von
* Ian Jenkins (* 1941), schottschen Politiker,
Vuylsteke
Vuylsteke is de Familiennaam von
Schöttler
Schöttler is de Familiennaam von
Grzegorz Piotrowski
Grzegorz Piotrowski is de Naam von
* Grzegorz Piotrowski (1881–1935), poolschen Piloot,
Rudolf Sievers
Rudolf Sievers is de Naam von
Schöttler
Schöttler betekent ok
Rudolf Sievers
* Rudolf Sievers (1841–1921), düütschen Koopmann un Politiker,
Ian Hodgkinson
Ian Hodgkinson is de Naam von
* Ian Hodgkinson (* 1948), austraalschen Gaher,
Lehninger
Lehninger is de Familiennaam von
Verwaltungsgemeenschop Volkach
In de Verwaltungsgemeenschop Volkach in’n Landkreis Kitzingen, Ünnerfranken, Bayern, hebbt sik düsse Gemenen tohoopslaten, üm jemehr Verwaltungssaken uttoföhren:
Seet von de Verwaltungsgemeenschop, de 1978 grünnt worrn is, is Volkach.
Fosse
Fosse betekent
Carl Carls
Carl Carls (* 16. September 1880 in Varel / Ollnborg; † 11. September 1958 in Bremen) weer en düütsch Schachmeester.
Fosse
Fosse is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Fossé, Fosses, Lafosse, Delafosse, Foss.
Lehnhoff
Lehnhoff is de Familiennaam von
Carl Carls
Schachkarriere
Carls hett dat Schachspeel lernt, as he 13 Johr old weer un en Book vun Tarrasch studeert harr, de vun dor af sien Vörbild weer. Während sien beroplichen Uphollen in Hannober hett he de Schachmeester Bernstein un Fahrni kennenlernt, mit de he völ Privatpartien speelt hett.
Christian Berkel
duum|hochkant|Christian Berkel bi de [[Internatschonale Filmfestspele Berlin|Berlinale 2009]] Christian Berkel (* 28. Oktober 1957 in Berlin) is en düütschen Schauspeler. För en breed Publikum is he int Johr 2000 bekant worrn, as he den Fangenen 38 in den Kinofilm 	Das Experiment ünner Speelbaas Oliver Hirschbiegel speelt hett un sünners ok as Wehrmachts-Staffsdokter in den Kinofilm Der Untergang, de förn Oscar vörslahn weer. Berkel höört nich blots in Düütschland to na nafraagsten düütschen Schauspelers. Tweemol weer he al in de Rull vun Helmut Schmidt to sehn, neemlich in Die Sturmflut un Mogadischu.
Leven
Berkel is in Berlin boren, vun sien Mudders Siet her is he vun jöödsche Afstammen. Se is 1938 ut Nazi-Düütschland na Frankriek utwannert un 1945 vun dor wieter na Argentinien. Se is 1955 torüch na Düütschland kamen. Sien Vadder is en ehmoligen Militär-Staffsdokter. Wieter is he de Enkel vun en Kultur- un Kunsthistoriker.
Carl Carls
Schachkarriere
1898 nehm he in Köln eerstmals an en Turnier vun de Düütsch Schachbund deel. 1905 hett he in dat Meesterturnier vun Hamborg den 4. Platz belegt un kreeg ok noch den Schönheitspries för de beste Partie. 1911 kreeg he den Titel Düütsch Meister. 1912 nehm he in Breslau bi de 18. Kongress vun de Düütsch Schachbund eerstmals an en internatschonal Meesterturnier deel. Anner Erfolge weern 1922 de tweete Platz in Bad Oeynhausen un sien Afschnieden 1927 bi de Schacholympiade in London: Mit 9,5 ut 15 wee he de best düütsch Speler. Bi de Amateurweltmeesterschap in Den Haag 1928 keem he up Platz 7. In dat Johr 1930 weer he bi de Schacholympiade in Hamborg nochmols Liddmaat vun de düütsch Natschonalmannschap.
Christian Berkel
Leven
As jungen Kerl siet sien 14. Levensjohr hett Berkel in Paris leevt. De Schauspeler leevt vundaag in Berlin tosamen mit de Schauspelersche Andrea Sawatzki. Se hebbt tosamen twee Söhnen.
Carl Carls
Schachkarriere
1934 wunn he dat Turnier üm de Meesterschap vun Düütschland in Aaken un kreeg den Titel Meister von Deutschland. 1951 kreeg he vun de FIDE den Titel Internatschonaler Meister.
Christian Berkel
Loopbahn
duum|hochkant|Christian Berkel (2009) As Berkel na School güng, hett he al blangento bi Jean-Louis Barrault un Pierre Bertin in Paris Schauspeelünnerricht nahmen. Later hett he en Utbilln maakt an de Düütschen Film- un Feernsehakademie in Berlin (dffb).
Carl Carls
Anspeel
Carls hett mit de witt Stehen immer mit 1.c2-c4 anfangen. Dit Anspeel wurr dorüm ok as Carls-Anspeel oder ok Bremer Partie nömmt. Hüüd wurrd dat Anspeel as Engelsch Anspeel betekend uni s in Turnieren faken antodrapen. Mit anner Anspeelen hett sück Carls meest nich beschäftigt, wiel he wegen sien Berop to wenig Tiet harr.
Christian Berkel
Loopbahn
1998 is Berkel för sien Dorstellen as psychopathischen Vadder in de Tatort-Episood „Schwarzer Advent“ ünner Spelbaas Jobst Oetzmann uttekent worrn. In de Johren dorna speel he in verschedene Film- un Feernsehprodukschonen, dorünner bekannte Filmen as Rossini – oder die mörderische Frage, wer mit wem schlief, Lautlos, Männer wie wir oder Der Untergang.
In’t Johr 2005 hett he to’n Bispeel ünner de Regie vun Paul Verhoeven den General Käutner in de internatschonal spoodrieke Produkschoon Zwartboek speelt un weer an de Siet vun Jodie Foster ok en de Hollywood-Produkschoon Flightplan to sehn. 2006 weer he in den Feernsehfilm Die Sturmflut in de Rull vun den dormoligen Binnensenater Helmut Schmidt to sehn. De Rull hett he 2008 noch mol speelt bi de Arbeiten to den Film Mogadischu.
Carl Carls
Anspeel
En anner Anekdote wurrd ok geern vertellt: As Carls bi en Turnierpartie Witt harr, hett en Witzbold vör de Partie stiekum den Buer c2 up dat Brett fast kleevt. Carls keem an Brett, truck kraftvoll mit de fast kleevt c-Buer – un all hebbt sück bannig good amüseert, dat all Figuren wegfleegen deen.
Christian Berkel
Loopbahn
In’t Johr 2007 kreeg Berkel noch mol en Anbott ut Hollywood för den Kinofilm Valkyrie an de Siet vun Tom Cruise un Kenneth Branagh, un dat Johr dorop weer he blangen Brad Pitt in de Besetten vun Quentin Tarantino sien Film Inglourious Basterds. Bito harr Berkel vele Gastrullen in verschedene Feernsehregen as Derrick, Der Alte oder Polizeiruf 110.
Carl Carls
Anspeel
Mit Swaart speel Carls geern de Caro-Kann-Verteedigung. Mit disse Anspeel wunn he 1913 en bekannt Körtpartie tegen Schuster: 1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. Sb1-c3 d5xe4 4. Sc3xe4 Sg8-f6 5. Se4-g3 h7-h5 6. Lc1-g5 h5-h4 7. Lg5xf6 h4xg3 8. Lf6-e5 Th8xh2! 9. Th1xh2 Dd8-a5+ 10. c2-c3 Da5xe5+ 11. d4xe5 g3xh2 Witt geev up. He kann nich verhinnern, dat sück de Buer in en Daam ümwannelt un Swaart dornah över en Figur mehr verfügt.
Beroplich Loopbahn
Nah dat Enn vun de Schooltiet absolveer en koopmänisch Lehr un hett dorna as Bankangestellter bit 1906 in Hannober arbeidt. Dornah is he nah Bremen trucken. Hier hörr he to de Gründer vun de Bremer Creditbank. 1908 wurr he Direkter vun disse Bank.
Christian Berkel
Utteken
Berkel hett för sien Filmrullen al dree (Stand: 2010) kregen:
Ian Cooke
Ian Cooke is de Naam von
* Ian Cooke (* 1952), austraalschen Hockeyspeler,
Arteria angularis
duum|Gesichtsarterien bi’n Minschen. De Winkelarterie löpt an de Siet vun de Nees na baven. De Arteria angularis („(Ogen-)Winkelarterie“) is en Slagader vun’n Kopp. Se stellt den Endtwieg vun de Gesichtsarterie dor, nadem de Böverlippenarterie dorvun afgahn is.
De A. angularis tütt na’n baven na’n binneren Ogenwinkel, wobi se in den Musculus levator labii superioris inbett is. In ehrn Verlopp twiegt vun ehr in’t Rebett vun de Back lüttere Adern af, de Anastomosen billt mit de Ünnerogenarterie. De A. angularis versorgt de Strukturen in’n binneren Ogenwinkel mit Blood, as den Tranensack, Andeelen vun de Ogendeckels un vun’n Musculus orbicularis oculi.
Labrador Retriever
De Labrador Retriever (kört ok blots „Labrador“) is en vun de FCI anerkannt britisch Hunnenrass ( FCI-Gruppe 8, Sektion 1, Standard Nr. 122).
Herkunft un Historie
De Vörfohren vun den Labradors stammt ebenso as de Neefundlänner un de Landseer vun de kanaadsch Oostküst, wenn ok nicht vun de Labrador-Halfinsel, sonnern vun dat Fastland ut de Gegend vun Neefundland. Annommen wurrd, dat de so nömmt „St. John's Hund“, en swaart Waterhund mit dicht Fell, to de direkte Vörfohren vun den Labrador Retrievers hörrn deiht. Över de oorsprünglich Herkunft vun disse Hunnen besteiht weniger Klorheit, dorto gifft dat verscheeden historsche Versionen.
As „de wohre Labrador“ wurr de Labrador vun den Neefundlänner ünnerscheeden, un in‘ Verloop vun dat 19. Johrhunnert in England tücht, de Beteknung „Labrador Retriever“ wurrd toeerst 1870 bruukt, wobi sück retrieve up sien utpräägt Apporteeranlagen bi de Jagd betreckt. Beschreeven wurr de Labrador Retriever as middelgroot, kräftig Hund mit typisch breed Schädel un dicht behoort „Otterrute“.
In‘ Gegensatz to de gröttere Neefundlänner harr disse lüttgere un lichter Hund ehder de Upgaav, bi de Jagd to helpen oder afdreven Fischen un Fischernetten ut dat Water to halen. Fischer hett hüm in de Loop vun dat 19. Johrhunnert nah England hen mitbrocht, wo man hüm nah sien Herkunftsoort de Naam Labrador geev.
Mit de tüchterisch Wiederentwicklung in Grootbritannien ünner annern dör den tweeten Earl (Graf) Malmesbury (1778-1841) funn de waterfreudig Hund gau sien Weg to de jagdbegeistert Adeligen. Bi de Reintucht vun den Labrador wurr konsequent up sien jagdlich Leistungsfähigkeit hen tücht. „1870 wäre die Rasse beinahe ausgestorben.“ All hüüdig Labradors gaht wohrschiendlich up Avon torüch, boren 1885, in dat Johr, as infolg vun en kanaadsch Hunnenstüer de meest Hunnen dood makt wurrn.
De eerst geel Labrador, de nich as Fehltüchtung ansehn wurr, weer nah Överleeferungen Ben of Hyde, 1899 in de Tucht vun den Major Charles Radclyffe boren. Wiel de Farv blots rezessiv verarvt wurrd, wurr de geel Labrador eerst later as Farv neben swaart anerkannt.
As eegenstännig Hunnenrass wurr de Labrador an‘ 7. Juli 1903 vun de engelsch Kennel Club anerkannt. Dör spoodriek Utstellungen wurr sien Tucht gau populärer. In de latere Johren hebbt sück twee Lien rutbillt, de Showlien mit kompakterer Statur, un de Arbeitslinien mit en lichter Utsehn.
De bruun („chocolate/schokolaadenfarvig“ ) Labrador kunn ok all vörher vörkommen, as Tuchtfaarv anerkannt wurr he eerst dör den vun Mrs. Pauling tücht ''Ch. Cookridge Tango'' van 1961, Söhn vun Tweed of Blaircourt (* 1958) un Cookridge Gay Princess (* 1956), de 1964 as Labrador anerkannt wurr.
Hüüd is de Labrador Retriever nich blots in Grootbritannien un de USA de beliebtest un an‘ meesten verbreet Hunnenrass.
Beschrievung
Nah de gellend Rassestandard is en Labrador-Rüde 56 bis 57 cm groot (Schufthööcht), en Teev 54 bis 56 cm groot. Lütt Afwieken in de Grött wurrd över weg sehn. Labrador Retriever gifft dat in de Fellfarven eenfarvig swaart, geel oder lever/schokolaadenbruun; geel reckt vun hellcreme bit vossroot, de Fellfarven geel un bruun sünd bi de Fellverarven rezessiv tegenöver swaart.
De Labrador Retriever is en kräftig baut, good mit Muskels bestückt Hund mit breeden Schädel. Sien Utsehn wurd in de FCI/VdH-Rassestandard as „stark gebaut, breiter Schädel, breiter und tiefer Brustkorb, breit und kurz in Lendenpartie und Hinterhand“ as ok as „sehr aktiv“ beschreven. He is vun früendlich Natuur, ahn en Spoor vun Aggression oder unanbrocht Scheu. Utpräägt is sien Will to gefallen (engl. „will to please“).
Rassetypisch för den Labrador Retriever is de sück to de Spitz verjüngend, in Hööcht vun de Rügglien ansett un verloopend Otterrute. Ünner dat kört Fell vun den Labrador Retriever is de waterdicht Ünnerwull. De middelgroot Ohren wurrd dicht an de Kopp dragen un sünd wiet achtern ansett. De Fang is vun middlere Längt kräftig un nich spitz.
Ofschons dat nah den gültigen Rassestandard blots en Labrador gifft, hebbt sück in der vergangen Johrteinten nich blots in England, mehr noch in Lännern up den europäischen Kontinent „Showlinien“ mit en kompakteren Typ un licht baut „Arbeitslinien“, so nömmt „Field Trials“, utnanner entwickelt. An‘ dichtesten ran an dat Rasseideal kummt seker de klassisch „Dual Purpose“-Typ, de „work“ un „show“ ok in‘ im Typ harmonisch mitnanner verbinnen deiht.
Wesen
Labrador Retriever sünd bannig goodmödig un früendlich Hunnen. Jeder Oord vun Scharpheit, Aggressivität oder Scheu tegenöver Menschen sünd den rassetypischen Labrador feern. De Labrador Retriever verhollt sück sowohl in sien Umwelt as ok Minschen tegenöver früendlich, upslooten un neeschgierig, He föhlt sück in de Nähe vun de Minschen wohl un wiest ok kien Scheu, Angst oder Unsekerheit, wenn de hüm to nah kommt.
De Labrador Retriever is en bannig geduldiger un utgleeken Hund. Dat kummt wohrschienlich vun sien langjohrig jagdlich Gebruuk. As Apporteerhund harr de Labrador Retriever während de Jagd neben sien Herrchen oder Frauchen to liggen, bit dat Wild upstöbert un schaaten weer, um denn dat dood Wild to apporteeren. En Retriever sall en „week Muul“ hemm, he sall de Beute ahn Beschädigung to‘n Hundeführer bringen. Bleeven is den Labrador Retriever ok sien Leev to dat Water un to dat Apporteeren.
Trotz sien eegentlich bannig ruhig Oord bruukt de Labrador Retriever völ geistig un körperlich Beschäftigung. En Labrador Retriever bringt en utpräägten will to please mit. Dat heet, he hett dat stark Bedürfnis, bi sien Besitter „leev Kind to maken“. Dat makt den Labrador Retriever to en Hund, de ok bi Anfänger bannig beliebt is.
Lehoczky
Lehoczky oder Lehotzky is de Familiennaam von
Labrador Retriever
Rassespezifisch Krankheiten
As bi all groo un swoor Hunnen besteiht bi den Labrador Retriever de Gefohr vun en Hüftgelenksdysplasie (HD) as ok en Ellenbagendysplasie (ED). De Tuchthunnen vun de den VDH anslooten Vereens ünnerliggen dorum en Kontroll: Dwingend vörschreven för en Tuchttolaaten is de Röntgenupnahm vun de Hüft- un Ellenbagengelenke un deren Beoordeelen dör en vun de Vereen bestimmten Goodachter. Ergifft disse Beoordeelen en middleren (HD-D) oder en swooren (HD-E) HD-Grad, so wurrd de Hund vun de Tucht utslooten. En HD-Grad C (licht HD) bedüüd kien grundsätzlichen Utsluss vun de Tucht, aber de Hund dröfft blots mit en Hund paart wurrn, de free vun HD is (HD A1–A2). Bi de ED führt Grad II un III to’n Tuchtutsluss.
Neben de baben schillert Skeletterkrankungen könnt ok verscheeden Oogenkrankheiten verarvt wurrn. Hierbi hannelt sück dat um de Progressive Retinaatrophie (PRA), den verarvboren Katarakt (HC) un de Retinadysplasie (RD). In‘ Fall vun RD sünd blot Hunnen, de an de totale Form (komplette Blindheit) erkrankt sünd, vun de Tucht utslooten, wiel sück bi de anner Formen nich nahwiesen lett, dat dat verarvt wurrn kann. Tuchthunnen moot regelmatig up PRA, arvlich HC un RD test wurrn. En negativer Befund moot bi jeden Deckakt vörleggt wurrn. Bi de PRA is, sofern de Hund nich bekanntermaten PRA-free Öllern hett, en Gentest för de Tuchttolaaten erforderlich.
Piotrowski
Piotrowski is de Familiennaam von
Labrador Retriever
Rassespezifisch Krankheiten
En wietere rassespezifisch Krankheit is de Labrador-Myopathie. Disse arvlich Muskelerkrankung folgt en eenfak autosomal rezessiven Arvgang un is mit en Defekt in‘ cnm-Locus up Chromosom 2 vergesellschoppt. Klinisch üütert sück de Erkrankung typischerwies af dat Öller vun 3 bit 4 Maan, verlöppt bitt o dat Öller vun ca. een Johr progressiv un stabiliseert sück denn. Symptome sünd gau Ermüdung bi Belastung, Megaösophagus, Muskel-Atrophie un Verlust vun den Patellarsehnenreflexes. Histopathologisch is en Atrophie vun de Typ-II-Muskelfasern faststellbar.
De Fibrinoide Leukodystrophie (Alexander's Disease) is en bannig selten uptredend un gau verschlechternd Arvkrankheit vun den Rüüchmark mit Lähmungen un Bewegungsstörungen. Se entwickelt sück ut bitlang nich kläärt Oorsaak binnerhalv vun dat eerste Levenshalfjohr. De Axonopathie des Labradors is en Degeneration vun de witt Substanz, de bi Welpen mit Achterhandswäche anfangt un sück to översteigert Bewegungen (Hypermetrie) mit Neigung to’n Umfallen entwickelt. De Arvgang is wohrschienlich autosomal rezessiv. Beid Erkrankungen sünd nich behannelbar.
Senat Kaisen IV
De Senat Kaisen IV weer in't Amt vun'n 29. November 1951 bit to'n 28. Dezember 1955 as Bremer Senat un as 5. Lannsregeern vun Bremen na den Tweeten Weltkrieg.
Weibull
Weibull is de Familiennaam von
,
Beythien
Beythien is de Familiennaam von
Jörgen Weibull
Jörgen Weibull is de Naam von
* Jörgen Weibull (1924–1998), sweedschen Historiker un Politiker,
New Jersey
duum|Laag vun New Jersey binnen de USA duum|[[Flagg vun New Jersey]] New Jersey is en Bundsstaat vun de USA. He hett 8.414.350 Inwahners (Stand 2005) op en Rebeet vun 22.608 km². De Hööftstadt is Trenton.
Historie
In de Landstreken, de hüdigendags to New Jersey tohören doot, leven vör de Kolonisatschoon dör de Europäers Indianers, sünnerlich vun den Stamm vun de Delawaren (Leni Lenape). 1609 hefft de Nedderlannen dor de Nee-Nedderlannen grünnt, man 1664 hefft de Englänner de nedderlannsche Kolonie erovert. New Jersey weer vun’n 18. Dezember 1787 af an Deel vun de USA.
Politik
New Jersey is opdeelt in 92 Kreisen (Countys):
Pollesch
Pollesch is de Familiennaam von
Martin Lehnert
Martin Lehnert is de Naam von
* Martin Lehnert (1910–1992), düütschen Anglist un Mediävist,
Verwaltungsgemeenschop Marktbreit
In de Verwaltungsgemeenschop Marktbreit in’n Landkreis Kitzingen, Ünnerfranken, Bayern, hebbt sik düsse Gemenen tohoopslaten, üm jemehr Verwaltungssaken uttoföhren:
Seet von de Verwaltungsgemeenschop, de 1978 grünnt worrn is, is Marktbreit.
Ian Cooper
Ian Cooper is de Naam von
* Ian Cooper (* 1946), engelschen Footballspeler,
Ian Davis
Ian Davis is de Naam von
Nydahl
Nydahl is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Nydal.
Peine
Peine betekent
Peine is de Familiennaam von
,
Dat is ok de hoochdüütsche Naam von
Kiek ok bi: Peiner, Paine.
Ian Duncan
Ian Duncan is de Naam von
* Ian Duncan (* 1955), US-amerikaanschen Philoloog,
Homeier
Homeier is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Homeyer.
Ian Davidson
Ian Davidson is de Naam von
* Ian Davidson (* 1937), schottschen Footballspeler,
Hans Lehnert
Hans Lehnert is de Naam von
MacDonald Peak
De MacDonald Peak is en hogen Barg in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt twüschen Shockey Peak un Mount Crawford dicht bi dat Noordenn von’n Hööftkamm von de Sentinel Range in de Ellsworthbargen.
Damerius
Damerius is de Familiennaam von
MacDonald Peak
De US-amerikaansche Polarforscher Lincoln Ellsworth hett em bi sien Transantarktisfloog an’n 23. November 1935 opdeckt. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em 1961 na William R. MacDonald (1925–1977) von dat Afdeel för Speziaalkoorten von’n United States Geological Survey nöömt, de de 1962 von’n Survey rutgevene Landkoort von de Sentinel Range herstellt hett.
Picka
Picka betekent
Burgemeister
Burgemeister is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Burgermeister.
Homeyer
Homeyer is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Homeier, Hohmeyer.
Nisblé
Nisblé is de Familiennaam von
Halsbeek
De Halsbeek is en 9,3 Kilometer langen Beek, de von rechts in de Aller münnt.
De Born liggt in’n Süden von Holbm. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten. De Bahnlien Veern–Rodenborg geiht över den Beek weg un kort later ok de Bahnlien Ülzen–Langwedel. De Halsbeek lett Wall op dat rechte Över liggen un flütt dör Scharnhors. Na Scharnhors hebbt fröher en Reeg Watermöhlen an’n Halsbeek legen: op düsse Watermöhlen gaht de Öörd Doomöhlen, Ulemöhlen, Neemöhlen un Halsmöhlen trügg. Twüschen Doomöhlen un Ulemöhlen geiht de Autobahn 27 mit en Brügg över den Beek weg un in Ulemöhlen de Kreisstraat 28. In Ulemöhlen münnt von links de Steenbeek in’n Halsbeek, de sien Born twüschen Scharnhors un Kerklinneln hett. In Neemöhlen geiht de K 28 noch en tweet Maal mit en Brügg över’n Beek. Bi Daulsen gaht ok de Bundsstraat 215, de Bahnlienen Veern–Rodenborg un Wunsdörp–Bremen un de K 27 mit Brüggen över’n Beek.
In Halsmöhlen liggt de Sassenhain an’t linke Över von’n Halsbeek. Tosätzlich liggt in Halsmöhlen ok dat Klärwark Veern, dat sien Water in’n Halsbeek afgifft. In de Neegd von Höltenwarder un güntsied Lüttjen Huttbargen münnt de Beek denn in de Aller. Dat Water flütt denn över Aller un Werser na de Noordsee.
Dat Water hett in’n böveren Loop de Watergöödklass II–III: kritisch belast un later de Watergöödklass II: mäßig belast.
In’n Halsbeek sünd twee Oorden Waterkevers (Haliplus wehnckei un Hydroporus discretus) nawiest, de op de Rode List för dat neddersassische Deepland as „in Gefohr“ ansehn warrt.
Nowack
Nowack is de Familiennaam von
, ,
Kiek ok bi: Novac, Novak, Nowak.
Rupert Grint
thumb|Rupert Grint bi de Premiere vun Harry Potter and the Order of the Phoenix in Toronto Rupert Lloyd Alexander Grint (* 24. August 1988 in Stevenage, Hertfordshire) is en britschen Schauspeler. Bekannt worrn is he dör sie Rull in de Harry-Potter-Filmen, in de he Ron Weasley dorstellt hett.
Verwaltungsgemeenschop Kitzingen
In de Verwaltungsgemeenschop Kitzingen in’n Landkreis Kitzingen, Ünnerfranken, Bayern, hebbt sik düsse Gemenen tohoopslaten, üm jemehr Verwaltungssaken uttoföhren:
Rupert Grint
Biografie
Rupert Grint is de Söhn vun eenfache Lüüd: sien Mudder is Huusfro un sien Vadder Souvenirhännler. He hett veer jüngere Süsters un Bröder. In fröhe Johren hett he an de School al Theater speelt as ok in en öörtliche Laientheater-Grupp.
Verwaltungsgemeenschop Kitzingen
Seet, aver nich Maat, von de Verwaltungsgemeenschop, de 1978 grünnt worrn is, is Kitzingen.
Rupert Grint
Biografie
In’t Öller vu ölven Johren hett Grint, de sik sülvst as groten Fan vun de Harry-Potter-Romanen betekent, ahn Insichten in’t Filmgewarf för de Rull Ron Weasley beworven, mit en Video neemlich, in dat he en sülvst schreven Leed rappt. De grote Spood vun den eersten Potter-Film hett dorto föhrt, dat he tosamen mit sien Schauspeelkollegen weltbekannt worrn is. Över sik sülvst seggt Grint, dat he un sien Filmrull sik in vele Punkten teemlich glieken doot, so as de Band för Spinnen, de roden Hoor oder sien grote Familie.
2002 speel he denn in de britschen Kummedie Thunderpants mit, in den he en wehligen jungen Professer dorstellen de. Dorna harr he wedder noog to doen mit de wieteren Filmen ut de Harry-Potter-Reeg, in de he tosamen mit Daniel Radcliffe un Emma Watson wieter in en Hööftrull to sehn weer. Twüschendör stünn he 2006 för den Film Driving Lessons vör de Kamera. Anfang 2009 is de Film Cherrybomb mit Grint in de Hööftrull rutkamen.
Na en Angaav vun’t US-amerikaansche Forbes Magazine tellt Grint opstunns to de Jungdorstellers mit den hööchsten Verdeenst in Hollywood. In de Tiet twüschen Juni 2007 un Juni 2008 hett he Gaaschen in Hööch vun 5 Millionen US-Dollar kregen un liggt dormit tosamen mit de US-Amerikanerin Hilary Duff op’n achten Rang.
2004 hett Gringt de Richard Hale School mit dat General Certificate of Secondary Education afslaten.
Utteken
thumb|De Afdrück vun Hannen, Fööt un Töverstääv vun Emma Watson, Daniel Radcliffe un Rupert Grint vör’t [[Grauman’s Chinese Theatre in Los Angeles vun’n Juli 2007 ]] Rupert Grint weer bit hüüt (Februar 2009) söven mol för Filmpriesen vörslahn, wovun he twee wunnen hett:
Ian Fraser
Ian Fraser is de Naam von
* Ian Fraser, Baron Fraser of Lonsdale (1897–1974), brietschen Politiker,
Kiek ok bi: Iain Fraser, Ian Frazer.
Iaquinta
Iaquinta is de Familiennaam von
Senat Kaisen V
De Senat Kaisen V weer in't Amt as Bremer Senat un as Lannsregeern vun Bremen vun'n 28. Dezember 1955 bit to'n 21. Dezember 1959.
Cheemsch Binnen
De cheemsch Binnen is en physikaalsch-cheemsch Phänomen, dat dorför sorgt, dat twee Atomen oder Ionen fast anenanner bunnen sünd. Dordör billt se en cheemsch Verbinnen. De Grund dorför is de Energietostand, vun wegen dat dat för de meisten Atomen oder Ionen energeetsch günstiger is, sik an en passen Partner to binnen, as fre’e Deelken to billn.
Översicht
Grundlaag för en cheemsche Binnen is entweder elektrostaatsch Wesselwirken oder Wesselwirken vun de Elektronen vun twee oder mehrere Atomen. In vele Fälle speelt beide Mechanismen en Rull. To’n Beschrieven vun en cheemschen Binnen deent de Parameters Binnenläng as Maat för’n Afstand vun twee bunnen Atomkarns un de Binnenenergie, de de Stärk vun en Binnen angifft. Beide Parameters laat sik in Experimenten ünnersöken. Ahn cheemsche Binnen künnen sik keen Molekülen billn un dormit ok keen cheemsche Verbinnen. Se stellt dormit een vun de wichtigsten Grundlagen vun de Chemie dor.
Cheemsche Binnen warrt na jemehr Oort in verschedene Typen indeelt. In Ionengidders is de Ionenbinnen vun Bedüden, de op elektrostaatsche Wesselwirken baseert, wiel in Metallen de Metallbinnen Vörrang hett, de op free bewegliche Elektronen obboet. Dat Utbilln vun Molekülen un Komplexen dorgegen baseert op lokaliseerte Binnen, de op dat Billn vun Elektronenporen baseert. Bi de lokaliseerten Elektronenpoorbinnen warrt noch mol ünnerscheedt twüschen de kovalenten Binnen, bi de jeed Atom en Elektron to de Binnen bestüert, un de dative Binnen in Komplexen, bi de en Elektronenpoor vun een Ligand mit en leddig Orbital vun dat Middelatom wesselwirkt. In sünnere Fäll künnt ok Mehrzentrenbinnen vörkamen.
Mitünner warrt ok swacke Wesselwirken as de van-der-Waals-Kräft, Dipool-Wesselwirken oder de Waterstoffbrüchenbinnen to de cheemschen Binnen tellt. Disse sünd aver keen faste cheemsche Binnen, man swacke Kräft, de twüschen de emkelten Molekülen wirkt.
Üm Binnen in Molekülen to beschrieven to künnen, sünd in de theoreetschen Chemie verschedene Theorien opstellt worrn, de aver all blots mööglichst naue Annegern an de wohrhaftige Binnensituatschoon sünd. Dorto tellt de Valenzstrukturtheorie un de Molekülorbitaltheorie.
Dör dat Toföhren vun Energie, to’n Bispeel in Form vun Warms oder Licht, laat sik Binnen opsplitten. De enkelten Atomen oder Molekülen, de dorbi entstaht, wiest faken en starken Drang, sik wedder nee to verbinnen. Disse Neebinnen kann an de Steed passeeren, de vörher opssplitt worrn is, aver ok an annere Atomen oder Molekülen. Disse Afloop is en Grundlaag för cheemsche Reakschonen.
Historie
thumb|upright|[[Linus Pauling hett ünner annern för sien Arbeiten över cheemsche Binnen 1954 den Chemie-Nobelpries kregen.]] De Entwickeln vun de verschedenen Theorien to de cheemschenBinnen is drang verknütt mit de Entwckeln vun Theorien un Experimenten, de sik mit dat Utsehn vun’t enkelte Atom befaten deen. Eerste Theorien kemen op, nadem dat Elektron 1897 dör Joseph John Thomson opdeckt worrn is. In sien Atommodell hett Thomson sik vörstellt, dat de cheemsch Binnen op elektrostaatsche Kräft baseeren, de dör en Transfer vun een na’t annere Atom tostannen kemen. Dorut hett de Annahm afleidt, dat cheemsche Binnen jümmer polar opboet wesen müssen.
Dör de Egenschoppen vun orgaansche Verbinnen, de mit polare Binnen nich to verkloren weern, un na Versöken mit Kanalstrahlen is düütlich worrn, dat dat ok nich-polare Binnen geven müss. Gilbert Lewis hett 1916 to’n eerstmol vermoodt, dat de unpolaren Binnen op poorte elektronen baseeren. Dat weer en Theorie, de ok nich gegen de Atommodellen vun Rutherfordsch Atommodell un Bohrsch Atommodell verstöten de, de in de Twüschentiet dat Modell vun Thomson aflöst harrn.
Mit dat Utklamüstern vun de Quantenmechanik un sünners dör’t Opstellen vun de Schrödingerglieken dör Erwin Schrödinger in’t Johr 1926 sünd nauere Theorien to de Binnen mööglich worrn. De eerste quantenmechaansche Theorie is 1927 vun Walter Heitler und Fritz London mit de Valenzstrukturtheorie entwickelt worrn. Gellt hett de oorsprüngliche Theorie eerst blots för dat eenfackste Molekül, dat H2+-Ion ut twee Protonen un en Elektron. Linus Pauling hett disse Theorie dör dat Inföhren vun de Orbitalen un de Hybridiseeren bannig utwiet, womit de Theorie nu ok op kumplizeerte Molekülen anwennt waren künn.
Ok in’t Johr 1927 hebbt Friedrich Hund un Robert Mulliken de nauere Molekülorbitaltheorie opstellt, de toeerst ok blots för eenfacke Molekülen to bruken weer. Man ok disse Theorie weer na un na wieterföhrt, as to’n Bispeel 1930 vun Erich Hückel, de en nauere Verkloren vun Mehrfachbinnen geven hett mit den Ansatz vun de π-Binnen.
As de quantenmechaanschen Theorien, de as Grundlaag nödig sünd, opstellt weern, güngen nu verschedene Forschers dorbi, mit disse Theorien de beobachten Phänomenen vun de orgaanschen un anorgaanschen Chemie to verkloren. Wichtige Bispelen dorför sünd de Ligandenfeldtheorie för de Komplexen, de 1951 vun Hermann Hartmann un F.E. Ilse publizeert worrn is, as ok de Woodward-Hoffmann-Regeln, de 1968 vun Robert B. Woodward un Roald Hoffmann opstellt worrn sünd, un mit de en sünnere Oort vun orgaansche Reakschonen, de perizyklischen Reakschonen op Grundlaag vun de Molekülorbitaltheorie verstahn warrn künnen.
Mit dat Entwickeln vun Reekners af ruchweg 1950 sünd ok kumplizeerte theoretische Bereken o cheemsche Binnen mööglich worrn. En wichtigen Schritt dorför weern to’n Bispeel de Roothan-Hall-Glieken, de 1951 vun Clemens C. J. Roothaan un George G. Hall entwickelt weern un in de Hartree-Fock-Methood en wichtige rull speelt. En wietere Mööglichkeit för’t theoretische Bereken vun cheemsche Binnen is denn 1964 vun Walter Kohn mit de Dichtefunkschonaltheorie utklamüstert worrn. Dorför hett he 1998 den Chemie-Nobelpries kregen.
Ionenbinnen
thumb|Stiliseert Ionengidder ([[NaCl-Struktur)]] De ionische Binnen is en Binnen mit en grote Reckwiet ahn sünnere Richt; se wirkt in all Ruumrichten gliek dull. De Ionenbinnen kummt vör allen bi de Solten vör, also bi Verbinnen twüschen Metallen un Nichmetallen, de in perioodsche Gidders anordent sünd. Bi de Reakschoon vun Metallen un Nichmetallen kummt dat dör de grote Differenz vun de Elektronegativität to en Överdrägen vun Valenzelektronen vun’t Metall op dat Nichmetall, also to laadte Atomen, de denn as Ionen betekent warrt. Je suller de Ünnerscheed in de Elektronegativität is, üm so starker warrt de Valenzelektronen överdragen un desto ionscher is de Binnen. Man, bi all ionsche Binnen fifft dat ok’n kovalenten Andeel an de Binnen twüschen de Ionen. Is de Ünnerscheed blots swack, gifft dat blots en lütte Överdrägen. In den Fall mööt bi’t Beschrieven vun de Binnen beide Andeelen beacht warrn.
För de Binnen in Ionenkristallen sünd vör allen elektrostaatsche Wesselwirken twüschen de ünnerscheedlich laadten Ionen verantwoortlich. De energeetsche Struktur lett sik theoretisch goot mit de Gidderenergie beschrieven. Dorto warrt vör allen de antehn un afstöten Kräft twüschen de Ionen un dat Afstöten vun de sik dördringen Elektronenhüllen inbetogen. To Grunnen liggt dorbi dat Coulomb-Gesett. Ok de Oort vun’t Gidder speelt en Rull un warrt över de Madelung-Konstant inbetogen.
De Ionenbinnen is en starke Binnen. Tyypsche Weerten för de Gidderenergien vun ionische Stoffen leegt bi 787 kJ/mol (8,2 eV) för Natriumchlorid un 3850 kJ/mol (39,9 eV) för dat höger laadte Magnesiumoxid (bestimmt över den Born-Haber-Kreisprozess). Vele ionisch opboete Stoffen hebbt dorüm hoge Smölttemperaturen. Man, vun wegen dat de Ionenbinnen nich utricht is, is se liekers nich starker as de meisten kovalenten Binnen, de blots binnen en Molekül un nich twüschen de Molekülen vun en Stoff wirkt. De elektrostaatsche Natur vun de Ionenbinnen sorgt dorför, dat vele Ionenkristallen sprööd sünd, as bi’t Schuven twüschen de Ionen gau Ionen mit glieke Ladung anenannergrenzt, de sik in den Moment afstööt un so den Kristall uteneensprengt.
Kovalente Binnen
thumb|Tyypsche [[Lewis-Formel (hier: Aceton)]] De kovalente Binnen kummt vör allen in Verbinnen vun Nichtmetallen ünner sik un in de Komplexchemie vör. Inn Gegendell to de Ionenbinnen is se utricht un an en sünnere Steed twüschen twee Atomen bunnen. Utnahmen dorvun sünd de Mehrzentrenbinnen, bi de dree oder mehr Atomen kovelant bunnen sünd, un de delokaliseerten π-Binnen, bi de mehrere Binnen to een eenzige Elentronenwulk tosamensmölt.
Normalerwies aver baseert kovalente Binnen op en so nöömt Elektronenpoor, dat ut de Valenzelektronen vun de bedeeligten Atomen billt warrt. För’t Dorsellen vun en kovalente Binnen in en cheemsche Formel, warrt se in de Lewis-Formel dör en waagrechten Streek, manchmol ok dör twee Punkten andüüt. Verkloort warrt de kovalente Binnen mit twee verschedene Theorien, de Molekülorbital- un de Valenzstrukturtheorie. De Kristallfeld- un Ligandenfeldtheorie sünd öllere Theorien för de Komplexchemie, man mit de molekülorbitaltheorie laat sik de Binnenegenoorden in Komplexbinnen nauer vörutseggen.
Wo stark en kovalente Binnen is, hangt vun de Oort vun de Binnen af, as ok vun de bedeeligten Atomen un de Binnenläng. De starksten kovalenten Binnen sünd de korten Dreefachbinnen vun Elementen ut de tweeten Periood as Kohlenstoff, Stickstoff oder Suerstoff. To’n Bispeel bedriggt de Dissoziatschoonsenergie vun en Stickstoff-Stickstoff-Dreefachbinnen 941,7 kJ/mol (9,8 eV). Binnenenergien för Eenfachbinnen leegt in de Regel twüschen 150 und 500 kJ/mol (etwa 1,5–5 eV), för Dubbelbinnen tyypscherwies bi 500–800 kJ/mol (5–8 eV) för de tweete Periood (O-O-Dubbelbinnen: 493,6 kJ/mol, C-O-Dubbelbinnen: 798,9 kJ/mol) un sieter noch bi de swackeren Dubbelbinnen vun de högeren Perioden.
Valenzstrukturtheorie
thumb|[[π-Binnen bi Ethen]]
De Valenzstrukturtheorie is de Versöök, en Binnen över de Quantenmechanik to beschrieven. Se weer toeerst för dat Waterstoffmolekül mit twee Protonen un twee Elektronen mit ünnerscheedlichen Spin opstellt worrn. Dör Utwieten un Vereenfacken kann se ok op komplizeerte Molekülen anwennt warrn. Für naue Bereken mööt toeerst de Bülgenfunkschonen vun de bedeeligten Elektronen opstellt warrn. De ünnerscheedt sik je na Orbital, in dat sik dat Elektron ophollt. Anners as bi de Molekülorbitaltheorie warrt de Binnen in de Regel enkelt un nich dat hele Molekül as Eens bekeken.
In eenfackste Annegern warrt de Samtbülgenfunkschoon Ψ vun’t H2-Molekül as Produkt vun de beiden Bülgenfunkschonen vun de Elektronen ansehn.
Dor is noch keen Influss vun de Elektronen ünnerenanner mit in un gellt somit nipp un nau blots för twee isoleerte Waterstoffatomen. För nauere Resultaten für bunnen Atomen mutt vör allen de Uttuuschenergie mit inrekent warrn, de dordör tostannen kummt, dat de Elektronen nich blots bi een Atom antofinnen sünd, man en Ophollwohrschienlichkeit an beide Atomen hebbt. De Bülgenfunkschoon warrt denn as schreven. Wietere Verfeinern, as dat Inbetehn vun’t Afschirmen, kann de Theorie noch dichter an de experimentellen Weerten bröcht warrn.
thumb|De veer sp3-Hybridorbitalen vun’n Kohlenstoff En wichtig Kunzept, mit at een de Valenzstrukturtheorie op komplizeerte Molekülen utwieten kann is de Hybridiseeren. Dorbi warrt ut ünnerscheedliche Orbitalorden Hybridorbitalen billt. An’n bekannsten sünd de sp3-Hybridorbitalen, de ut een s- un dree p-Orbitalen billt warrt, un de sünners to’n Verkloren vun de Binnen in Kohlenstoffatomen bruukt warrt. Ut de dree p-Orbitalen un at 2s-Orbital, warrt veer sp3-Hybridorbitalen billt, de tetraedrisch anordent sünd un Binnen mit naverte Atomen ingaht. Kann aver ok vörkamen, at blots een oder twee vun de p-Orbitalen an’t Hybridiseeren bedeeligt sünd. Denn billt sik sp2-Hybridorbitalen.
Ian Frazer
Ian Frazer is de Naam von
Cheemsch Binnen
Valenzstrukturtheorie
Afhangig dorvun, wovun Orbitalen bedeeligt sünd, warrt verschedene Binnenorden ünnerscheedt. Sünd dormang blots s- oder sp-Hybriorbitalen, hannelt sik dat üm en σ-Binnen. De liggt nipp un nau op de Ass, de de beiden Atomen verbinnt, un bargt keen Knütteven. p-Orbitalen billt dorgegen π-Binnen, de över un ünner de Karnass leegt un en Knütteven hebbt. Se sünd to’n Beschrieven vun Dubbel- un Dreefachbinnen wichtig. Bannig roor kamt ok mol Veer- oder Fieffachbinnen vör, de blangen σ- un π-Binnen ut d-Orbitalen billte δ-Binnen opwiest.
Molekülorbitaltheorie
thumb|Molekülorbitalschema vun [[Fluor F2]]
Ian Frazer
Kiek ok bi: Iain Fraser, Ian Fraser.
Cheemsch Binnen
Molekülorbitaltheorie
So as de Valenzstrukturtheorie boet ok de Molekülorbitaltheorie op de Grundlagen vun de Quantenmechanik op. Bi dissen Ansatz warrt de Atomen aver nich enkelt bekeken, man toeerst warrt ot de Atomorbitalen en Molekülorbital billt, in dat de Elektronen na de Hundschen Regel un na’t Pauli-Prinzip inordent warrt.
Molekülorbitalen warrt dör Linearkombinatschoon vun de bedeeligten Atomorbitalen billt („LCAO-Methood“). Dör die Linearkombinatschoon warrt jümmer twee Molekülorbitalen – een binnen un en antibinnen – billt, de dör Additschoon oder Subtrakschoon vun de Bülgenfunkschonen vun de Atomorbitalen tostannen kamt.
Kristallfeld- un Ligandenfeldtheorie
thumb|Opsplitten in’t oktaedrische Ligandenfeld
De Kristallfeld- un ehr Utwieten, de Ligandenfeldtheorie, versöökt de Binnen in de Komplexchemie to verkloren, also Verbinnen mit en Metallmiddelpunkt (tyypscherwies en Övergangsmetall) un de Ligannen, Nichtmetallatomen oder lütte Molekülen (t. B. Chlorid oder Water), de dor ründrüm liggen doot.
Anners as bi de meisten Molekülen, sünd bi Komplexen de d-Orbitalen vun’t Metallatom in bedüden Maat an de Binnen bedeeligt. De Energie vun disse Binnen warrt dör elektrostaatsche Wesselwirken mit de Ligannen bestimmt. Je na Geometrie vun’n Komplex warrt de Energie vun de enkelten Orbitalen ünnerscheedlich veel höger. Dordör warrt dat ut-de-Oort-Slahn vun de verschedenen Orbitalen ophaven un dat kummt to en för jede Geometrie tyypschen Opsplitten vun de Orbitalenergien. Wo stark de Opsplitten is, hangt vun de Oort vun’t middlere Ion, sien Oxidatschoonsstoop, de Geometrie vun’t Komplex un de Oort vun’n Ligand af. De jemehr ünnerscheedlich Vermögen to’n Opsplitten vun de Energie is in de spektrocheemschen Reeg fastleggt.
Binnigkeit
De Binnigkeit is de Tall, de en Atom an Binnen ingahn kann. Se warrt vun de Orbitalen bestimmt. Na de Eddelgasregel is dat günstig, leddige oder vull besette Orbitalen to billen. Bito billt de grötteren d- un f-Orbitalen energetisch günstige halfbesette Orbitalen (d5 un f7-Konfiguratschoon) ut, bi de all Orbitalen vun en Elektron mit parallelen Spin besett sünd. En Atom nimmt dorüm normalerwies so veel Elektronen vun Naveratomen op un billt so veel Binnen, bit dat de Eddelgaskonfiguratschoon tostanen kamen is. Dorbi warrt faken ok vun de Oktettregel snackt, vun wegen dat de gröttste Tall vun Valenzelektronen, de en Atom ut de tweeten Periood hebben kann, acht is. To’n Bispeel bargt dat Suerstoffatom sülvst söss Valenzelektronen un kann noch twee wietere opnehmen. Ut den Grund billt Suerstoff tyypscherwies twee Binnen to annere Atomen ut. dat bestännige Oxid-Ion is dör’t Opnehmen vun twee tosätzliche Elektronen tweefack negativ laadt.
Metallsch Binnen
thumb|Bännermodell för Leiders, Halfleiders un Nichleiders Dat Bännermodell is en nauer’t Modell vun de metallschen Binnen, dat ut de Molekülorbitaltheorie afleidt warrn kann. Dat Bännermodell warrt vör allen to’n Beschrieven vun Metallen bruukt, kann aver ok de Egenschoppen vun Solten un Halfleiders verkloren. Dorbi warrt ut de Valenzorbitalen binn un antibinnen Molekülorbitalen billt. Vun wegen dat Pauli-Prinzip, besitt jeedeen Atomorbital en lütte beten annere Energie, so dat de Molekülorbitalen in’t Metall brede Bänner billt. De Bänner, de sik ut verschedene Molekülorbitalen billt, künnt sik överlappen oder dat gifft Bandlücken twüschen jem.