Polaabske_Sproke
Historie
duum|De drewaanske Stamm („древане“ östlik de Elve) up de Koorte van’n polaabsken Stämmen in’n [[8. Johrhunnert|8. - 10. Joorhunnerd]] Dat Gebeud, in den in’r eursten halve van’n 18. Joorhunnerd de Dialekte van’r polaabsken Sproke bewoord weuren, lieven sinds den 6. Joorhunnerd Slaven. De eursten Slaven, deu in’r tweuden Halve van’n 1.Joorhunnerd iut’n Karpathen över de Wiesselmünne büi lütken in’t Gebeud twisken Elve un Oder tügen, keumen in dat Gebeud westlik van’r Oder in’r Midde van’n 6. Joorhunnerd un leuten sik vöör ollen in’r tweuden Halve van’n 6. Joorhunnerd un teo Beginnn van’n 7. Joorhunnerd twisken Oder un Elve (auk an’n linken Elvoiver in’n Wendland) daal. De Slaven keumen in düt Region an’n Enne van’r Völkerwannertüid, wat de lütke Taal van germaansken Inwonners door verklöörd un sülvst woist und brook Land, dän de meisten Germanen verleuten dat Gebeud in’n 5. - 6.Joorhunnerd. De Drewanen häuren den aboditsken Stammverband teo. Dat Gebeud van’n drewaansken Stamme beheersken man vil froier os dat Land van den anneren abodtirsken Stämmen duitske Landsheren. In’n 9. Joorhunnerd maken de Franken dat drewaanske Gebeud eunen Deul van üren Rüik. In’n 13. Jhd. worde dat Wendland Deul van’n Hertogdeom Bronswiek-Löönborg, dat sinds 1814 den Köningrüik Hannover teohäurt (vandeswegen auk „Hannoiversk Wendland“). De Stammlanne van’n överigen abodritsken Stämmen un den Warniers worde Deul van’n Hertogdeom Mekelborg-Swerin un de Gebeude van’n Wagrien un Polaben worden bauld Deul van’r Groovskop Holtsteun. In’n 11. - 13. Jhd. leuten sik Duitske in’n den slaavsken Gebeuden daal, seo dat de slaavsken Inwonners vaken unner Twang dat Chrsitendeom os Religeon överneumen un büi lütken “germaniseurd” worden, alseo üre Sproke un Bruike ollnogrode upgeuven. Vöör oll süid den 13. Joorhunnerd worden de slaavsken Sproken iut Scheole und Kerke verband un auk de Rechte van’n slaavske Inwonners minnerd, in dem dat se sik nich in Steden daalloten drovten, nich Liddmoot in eun Amt oder Gille weren konnen un seo auk keun Handwerk nogoon konnen. Up düsse Wüise verdrängen de Duitsken de slaavsken Sproken in düt Gebeud iut ollen offitschellen un openliken Saken. De slaavsken Sproken worden noch sömmige Joorhunnerde up’n Dörps bewoord, man auk hüir büi lütken van’n Plattduitsken oder Haugduitsken wegdrängd. In’n 15. - 16. Jhd. hadden de meisten Slaven in’n Gebeud twisken Oder un Elve üre Sproke upgieven, olleun in’n Wendlanne und in’r Lusitz büi’n Sorben vünnen sik noch Reste van’n slaavsken Sproken, de door vöörmools ollerwegens sproken woren. duum|Duitske Austkolonisatscheon van’n 7. - 14. Joorhunnerd Dat Tempo in den sik de duitsken Kolonisten daalleuten was man nich nich ollerwegens glüik snell. Ärchaoloogske man auk schrieven Borns wist Sporen van’n salavsken Inwonners auk in’n Steden bet in’t 12. un 13. Joorhunnerd. In männigen Gebeuden blieven slaavske Dialekte recht lange bestoon. 1404 (no annneren Borns 1450) starv de letste Polaabsksperkerske up Rügen. Bet teon’n Beginne van 16. Joorhunnerd polaabske Dialekte in’n Gebeude van’r Jabelheude in’n Westen van Mekelborg. Up’t längste konn dat Polaabske man in’n Wendlanne bewoord blieven. Dat mag an de Sümpen un Seppen in’n Gebuede liegen oder auk dat nenne graute Hannelroute döör dat Wendland güng, seo dat sik minner duitske Kolonisten hüir daalleuten. Biutendem worde in’n Wendland nenne Markgroveskop formd, os in anneren vöörmols slavsken Gebeuden. De poor Dörps, de duitske in’n Wenlanne grünnen, werken nich graut up de Slaven in. Generell blieven de Slaven unner sik un friggen auk nenne Duitksen. Biutendem beren sik de Drewanen friedvull un hadden nenne grauten Konflikte mie den duitsken Landsheren. Et gav nenne Wedderstand os de Duitsken Kerken biuwen, wüildes et vil meir Upstänne annerwegens in’n slaavsken Gebueden gav. Dorümme bekieken de Duitsken de Drewanen os friedvulle Biuren. De Hannoiverske Koorvörst un engelske Könning Georg Ludwig beval den Polaben seogoor üre Sproke teo spreken, üm dat’t dunteomolen prestigerüik was, Ünnerdanen teo hebben, deu unnerscheudlike Sproken spreken. Dat sind eunige van den Grünnen, dat’t Polaabske in’n Wendlanne länger bestoon bleiv; den Sprookdaud konne dat man nich uphaulen. In’n Dörps rund ümme Lüchow un Wustrow was in’n 17. Joorhunnerd Polaabsk noch jümmers de Olldagssproke. Ümme Joorhunnerdwenne van 17. no’n 18. Joorhunnerd güng et jümmers swänker bergdaal. An’n Anvange van’n 18. Joorhunnerd spreuken vöör ol de öllsten Luie in’n Dörps Küüssen, Bülitz,Tetomin, Delga, Woltersdörp,Rebensdörp, Süthen un Klennow (de Mundoorden van de beuden letsten Dörps worden upteuked) noch Polaabsk. De junge Generatscheon was et ol schenant Polaabsk teo spreken. Polaabsk verleus Prestige un Polaabsksprekers un -sprekersken versöchten üre Afkumst teo verbergen oder nich teo wüisen.