cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ron Howard
Leven un Wark
En Johr later hett sien Loopbahn as Speelobaas anfungen, as he an den Low-Budget-Film Grand Theft Auto arbeit hett. Eenige Johren hett he dorna as Speelbaas bi Feernsehregen arbeit, bit Anfang vun de 1980er Johren sien Dörbrook in Hollywood keem. Siet de Tiet hett he an vele bekannte Produkschonen mitarbeit. Vundaaggellt he as een vun de groten Hollywood-Speelbasen. De Hööchpunkt vun sien Loopbahn bit hüüt weer 2002 de Utteken mit twee Oscars in de Kategorien Best Speelbaas un Best Film för A Beautiful Mind. 2008 weer he nochmol wedder för den Oscar nomineert, ditmol för den Film Frost/Nixon
In sien Filmen is faken sien Broder Clint Howard in Nevenrullen to sehn. Siet den Film Night Shift 1982 arbeit he jümmers mit de beiden Filmeditoren Mike Hill un Daniel P. Hanley tosamen. Howard is siet 1975 mit de Schrieversche Cheryl Howard verheiraat, mit de he veer Kinner hett. Sien Dochter Bryce Dallas is ok Schauspelersche bi’n Film worrn.
Utteken
Bit hüüt (Stand Oktober 2010) weer Howard al meist söventig mol för Filmpriesen nomineert. Wunnen hett he 28 dorvun, as to’n Bispeel:
Michael Kopf
Michael Kopf is de Naam von
* Michael Kopf (* 1948), öösterriekschen Autorennfohrer,
Robert Becker
Robert Becker is de Naam von
Lawrence County (Kentucky)
Lawrence County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Kentucky. He hett 15.860 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.085 km². De Sitt vun de Verwalten is in Louisa.
Historie
De Kreis is an’n 14. Dezember 1821 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 15.569 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 5.658 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 12.008 US-Dollar. 5.966 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 680 Minschen maakt. 30,64 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,36 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,15 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Landkreis Groafschup Bentem
De Landkreis Groafschup Bentem is en Landkreis in Neddersassen. He hett.
Geografie
De Landkreise un Städer ümto sünd Kreis Steinfurt, Landkreis Emsland, Drenthe, Oaveriessel un Kreis Borken.
Historie
De Landkreis is an’n 1. April 1885 ut de vörherigen Ämter Bentem un Neenhuus billt worrn.
Landrääd
De Landraad is Repräsentant von’n Landkreis un Vörsitter von’n Kreisdag.
Städer un Gemenen
Inwahnertallen.
Eenheitsgemenen
Schirren
Schirren is de Familiennaam von
Landkreis Groafschup Bentem
Städer un Gemenen
Samtgemenen un jemehr Maten
Schirren
,
Landkreis Groafschup Bentem
Städer un Gemenen
* Seet von de Samtgemeenverwaltung
Obad
Obad is de Familiennaam von
Obad betekent
Colasanti
Colasanti is de Familiennaam von
Jagdgeschwader 71
Dat Jagdgeschwader 71 „Richthofen“ ( kört JG 71) is en vun de veer Traditschoonsgeschwader vun de düütsche Luftwapen. Statschoneert is dat JG 71 "R" up den Flegerhorst Wittmundhaben un stellt de Alarmrott för den noorddüütschen Ruum. Dat bit verwendt Flegermuster is de McDonnell Douglas F-4F "Phantom" II, af 2016 sünd dor bit to 21 Eurofighter Typhoon stationeert.
Historie
Dat Geschwader hörrt to de 4. Luftwapendivision. Af den 1. Oktober 2013 heet dat denn ehmalge Geschwader Taktische Luftwaffengruppe "Richthofen" (TaktLwGrp"R"). 2016 wurr dat weer to'n Geschwader.
Kiek ok
De anner dree Traditschoonsgeschwader sünd:
Campeche
Campeche betekent
Huut
duum|Opnahm von de Huut von en Minsch Huut (f., pl.: Hüüt, latiensch Cutis) is de büterste Laag vun den Liev bi Minsch un Deert. Se tellt as Organ un hett dorvon de miersten Opgoben an den Liev:
Campeche
Campeche is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Campecheboom.
Huut
De minschlich Huut is üm un bi 1,5 bet 4 mm dick un se wicht bi’n utwussen Minschen 10 bet 14 kg.
Dat wat latiensch Cutis nöömt ward, besteiht ut twee Schicht: De Epidermis is de Butenhuut un de Dermis is de dorünner lingende Ledderhuut. Dorto koomt denn noch de Subcutis, wat de Ünnerhuut is.
Moffat
Moffat is de Familiennaam von
Moffat betekent
Kiek ok bi: Moffatt, Muffat.
Schlettwein
Schlettwein betekent
Schlettwein is de Familiennaam von
, ,
Mühlpfordt
Kiek ok bi: Mühlenpfordt.
Arama
Arama oder Aramă is de Familiennaam von
Colautti
Colautti is de Familiennaam von
Jaguari
Jaguari betekent
.
Muhly
Muhly is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Mulli.
Landkreis Cuxhoben
De Landkreis Cuxhoben is en Landkreis in Neddersassen. He hett.
Soars
Soars is de Familiennaam von
Landkreis Cuxhoben
Geografie
De Landkreis Cuxhoben liggt twüschen de Münnen von Elv un Werser in’n Noordwesten von dat Elv-Werser-Dreeeck.
Soars
Soars betekent
Landkreis Cuxhoben
Geografie
Na Oosten to grenzt de Kreis an’n Landkreis Stood, in’n Süüdoosten an’n Landkreis Rodenborg un in’n Süden an’n Landkreis Oosterholt. In’n Westen liggt de Stadt Bremerhoben, de to dat Bundsland Bremen tohöört, un de Landkreis Wersermasch güntsied de Werser. In’n Noordoosten op dat annere Över von de Elv liggt de Kreis Dithmarschen in Sleswig-Holsteen.
Historie
De Landkreis is an’n 1. August 1977 grünnt worrn, as de Kreise Wersermünn un Hadeln mit de Stadt Cuxhoben to en ne’en Kreis tohoopslaten worrn sünd.
Kort na de Fusion hett de Kreisdag beslaten, en neet Kreishuus in de Vincent-Lübeck-Straat to boon. De Boarbeiden hebbt 1981 anfungen un 1984 is dat Kreishuus trech worrn. 500 Lüüd doot in dat Gebüüd arbeiden.
Wapen un Flagg
Dat Wapen wiest op gollen Grund den Hilligen Bischop Nikolaus, in gröön Ornat mit sülvern Rannen, sülvern Schoh un sülvern Krummstaff, den sien Krümm in en gröön Roos mit veer Bläder ennt. De Hillige hett de rechte Hand to’n Segen böhrt, hett sülvern Hoor un Gesicht un Hannen in de Klöör von Fleesch. De Schildfoot ünnen is wellenförmig deelt baven rood un ünnen sülver.
Colazo
Colazo betekent
Landkreis Cuxhoben
Wapen un Flagg
De Schildfoot stammt ut dat Wapen von’n olen Kreis Wersermünn, de Hillige Nikolaus ut dat Wapen von Hadeln. Dat Wapen is an’n 29. März 1979 von’n Kreisdag beslaten worrn.
Colazo
Colazo is de Familiennaam von
Landkreis Cuxhoben
Wapen un Flagg
De Flagg wiest dat Wapen in de Midd op en baven grönen un ünnen witten Grund.
Kultur
1977 hett de Landkreis Cuxhoben de Patenschop von’n Landkreis Land Hadeln för den Kreis Labiau in Oostprüßen övernahmen. Dat heet, dat de Landkreis sik insett för dat Wohren von de Kultur un Geschicht von de Lüüd, de na’n Tweten Weltkrieg ut’n Kreis Labiau flücht un verdreven worrn sünd un sik in de Kreisgemeenschop Labiau tohoopslaten hebbt. De Landkreis Land Hadeln harr disse Patenschop 1952 övernahmen.
Winfried Becker
Winfried Becker is de Naam von
* Winfried Becker (* 1941), düütschen Historiker,
Chiapas
Chiapas betekent
Chiapas is de Familiennaam von
Landkreis Cuxhoben
Verkehr
Dör den Landkreis Cuxhoben geiht de Autobahn 27, de in’n Süden na’n Landkreis Oosterholt un na Bremen geiht un in’n Noorden bi Cuxhoben ennt. Annere wichtige Straten sünd de Bundsstraat 437, de in’n Westen von de A27 dör den Wersertunnel na’n Landkreis Wersermasch geiht, de Bundsstraat 73, de bi Cuxhoben anfangt un dör den Noordoosten von’n Landkreis na’n Landkreis Stood un na Hamborg hen löppt, de Bundsstraat 495, de den Noordoosten von’n Landkreis Cuxhoben mit Bremervöör un de Elvfähr Wischhoben-Glückstadt verbinnt, un de Bundsstraat 71, de den Süden von’n Landkreis Cuxhoben üm Beverst rüm mit Bremerhoben, Bremervöör un Oosterholt-Scharmbeek verbinnt.
De Landkreis Cuxhoben is as Dreger tostännig för üm un bi 456 Kilometer Kreisstraten un 133 Kilometer Radweeg (Kreisstraten in’n Landkreis Cuxhoben).
Polizei
De Landkreis Cuxhoben billt binnen de Polizeidirekschoon Ollnborg von de Polizei Neddersassen de Polizeiinspekschoon Cuxhoben. De Polizeiinspekschoon in Cuxhoben, dat Polizeikommissariat Hemmoor, dat Polizeikommissariat Langen in Debst un dat Polizeikommissariat Schippdörp sünd 24 Stünnen an’n Dag besett. De annern Polizeistatschonen hebbt blots in de Week to normale Warktieden apen. Polizeistatschonen gifft dat in: Olenwoold, Helmworth, Noordholt, Oterndörp, Kumbarg, Loomst, Dorum, Langen, Beers, Lox, Beverst un Hagen.
De Noodrööp ünner de Telefonnummer 110 kaamt in de Insatzleidstell in Cuxhoben an un warrt von dor an de tostännigen Deenststellen wiedergeven.
Dat Polizeikommissariat Langen is för de Autobahn 27 in’n Landkreis Cuxhoben tostännig.
Bi de Polizeireform 2004 hett de Polizeiinspekschoon Cuxhoben ok noch dat Polizeikommissariat Braak (Landkreis Wersermasch) biornt kregen. De Polizeiinspekschoon hett denn Cuxhoben/Wersermasch heten. Dat is to’n 1. Januar 2014 aver wedder trüggännert worrn. De Wersermasch höört nu bi de Polizeiinspekschoon Demost/Ollnborg-Land/Wersermasch.
Robinson
Robinson betekent
Kiek ok bi: Robinson Creek, Mount Robinson, Robinson Peak, Lake Robinson, Robinsohn, Robison, Robeson, Robson.
Mehmstood
Mehmstood is en Oort in de Gemeen Helmworth (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.
Wolfgang Becker
Wolfgang Becker is de Naam von
* Wolfgang Becker (1910–2005), düütschen Speelbaas un Produzent,
Mehmstood
Geografie
De Oort liggt in dat Siedland von Hadeln. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Mehmstoder Wettern na de Au/Mehm hen af. In’n Süüdwesten liggt dat Naturschuulrebeed Ahlen-Falkenbarger Moor, Haalmer/Dahlmer See.
Joseph Kopf
Joseph Kopf is de Naam von
Mehmstood
Geografie
De Naveröörd sünd Veerhusendörp un de Helmworther Middeldeel in’n Noorden, Helmworth in’n Noordoosten, Stroodiek in’n Oosten, dat Noorderenn von Steenau in’n Süüdoosten, Steenau in’n Süden, de Steenauer Westersied in’n Süüdwesten, Suurlee in’n Westen un dat Helmworther Westerenn in’n Noordwesten.
Joseph Kopf
* Joseph von Kopf (1827–1903), düütschen Bildhauer ,
Kiek ok bi: Josef Kopf.
Mehmstood
Historie
In de Tied von’n Groten Noorschen Krieg (mit de Belagerung von Stood 1712) is in’n Harvst 1713 de Pest in Hadeln utbraken. In Mehmstood un Stroodiek sünd 250 Minschen doodbleven.
John Robison
John Robison is de Naam von
Mehmstood
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1852 to dat Kaspelsgericht Wester-Helmworth in dat Land Hadeln tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Oterndörp. Na 1885 weer dat in’n Kreis Hadeln. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Josef Kopf
Josef Kopf is de Naam von
Mehmstood
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett bet to’n 1. Oktober 1937 to de Gemeen Wester-Helmworth tohöört, de sik denn mit Ooster-Helmworth to een Gemeen tohoopslaten hett.
Religion
Mehmstood is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Wilhadi-Kark in Helmworth.
John Robison
* John Robison (1739–1805), schottschen Physiker un Mathematiker,
Josef Kopf
* Josef Kopf (1829–1895), öösterriekschen Bomeester un Politiker,
Mehmstood
Religion
För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.
Satank
thumb|Satank. Satank (* üm 1810; † 1871) weer en Kiowa-Ünnerhööftling, de eerstmals bi de Freedensverhandlungen tüschen Kiowa un Comanchen up de een un Southern Arapaho un Southern Cheyenne up de anner Siet, as klüftig Verhandlungsstratege in de Vördergrund treden is. As Liddmaat in de Bund vun de tein tapferst Kiowa-Krieger hett he tüschen 1835 un 1871 männig Överfälle in Texas un Mexiko anföhrt. Nahdem he 1871 mit Satanta un Big Tree verhaft wurr, kunn he sück up de Transport in’t Staatsgefängnis vun Huntsville befree’n wurr aber bi sien Flucht vun en US-Suldat doodschaaten.
Basarabi
Basarabi betekent
John Robison
Kiek ok bi: John Robinson.
Mehmstood
Weertschop un Infrastruktur
För Mehmstood is de freewillige Füürwehr Helmworth mit tostännig.
Verkehr
Dör Mehmstood löppt de Landsstraat 117, de in’n Noorden över Helmworth na Neenkarken an de L 118 un wieder na Oterndörp geiht un in’n Süüdwesten över de Steenauer Westersied na Beers.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 4 Niewohl liggt so 20 Kilometer in’n Süüdwesten von Mehmstood an de K 14.
De nächste Bahnhoff is so bi twölv Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Oterndörp an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.
Scholen
De Kinner ut Mehmstood gaht na de Grundschool Helmworth. Ok fröher sünd se al jümmer in Helmworth na Volksschool gahn.
Mühlleithen
Mühlleithen betekent
Kiek ok bi: Mühlleiten.
Josef Kopf
Kiek ok bi: Joseph Kopf.
Colard
Colard is de Familiennaam von
Honey Camp
Honey Camp is en Oort in’n Distrikt Orange Walk von dat Land Belize, de rund üm de Honey Camp Lagoon liggt.
Geografie
Ut de Honey Camp Laguun flütt dat Water na’n Freshwater Creek hen af. Na Süüdoosten to liggt de Waterscheed to’n Lopez Creek. Dat Rebeed in’n Noordoosten is as Honey-Camp-Natschonaalpark schullt un dat in’n Oosten as Freshwater Creek Forest Reserve.
Historie
An dat Över von de Laguun sünd en Reeg Funnen ut de Maya-Tied maakt worrn.
Verkehr
Von Honey Camp föhrt Straten in’n Süden na’n Old Northern Highway un in’n Westen na Orange Walk an’n Philip Goldson Highway. Von dor löppt de Philip Goldson Highway in’n Noordoosten na Corozal un in’n Süüdoosten na Belize-Stadt.
De nächste Flegerplatz is de Orange Walk Airport bi Chan Pine Ridge.
August Schlettwein
August Schlettwein is de Naam von
Boboc
Boboc is de Familiennaam von
Boboc betekent
Colares
Colares betekent
Tabacco
Tabacco is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Tabaco, Tobacco.
Lee County (Kentucky)
Historie
De Kreis is an’n 29. Januar 1870 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 7.916 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 2.503 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 13.325 US-Dollar. 2.741 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 337 Minschen maakt. 27,61 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,79 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,20 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,10 % vun de Minschen Witte, 3,79 % Swarte, 0,10 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,28 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,06 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,66 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,37 % vun de Lüüd ansehn.
Schinn
Schinn (m., pl. Schinnen, latiensch Pityriasis simplex capillitii) is de Naam dorför, wenn up den Kopp vun de Minschen mehr as normaal Huutschinn to sehen is. Dat fallt öfter mal up, wenn bi’n Kopp schüddeln oder bi’n Hoor kämmen de Schinn daal fallt. Eerst mal stöört dat de Lüüd, denn jöökt dat veelfach un denn kratzt’n sik de Steed noch wund.
Ünnerscheidt ward twee Oorten vun Schinn: a) Drögen Schinn, de gern so loos rümflüggt un bi dröge Kopphuut entsteiht; b) Fettig oder smerig Schinn, de geern op de Kledage kleven blifft un bi Minschen entsteiht, de mehr so fettig Kopphuut hefft.
Tomás Garrido
Tomás Garrido betekent
Tomás Garrido is de Naam von
Schlüter
Schlüter betekent
Kiek ok bi: Schlütter, Schlyter, Schluter.
Reith
Reith betekent
Kiek ok bi: Raith, Reit, Reidt.
Mummendey
Mummendey is de Familiennaam von
Bixad
Bixad betekent
Moffatt
Moffatt is de Familiennaam von
Moffatt betekent
Kiek ok bi: Moffat, Moffett, The Moffatts.
Colaneri
Colaneri is de Familiennaam von
Colangeli
Colangeli is de Familiennaam von
Saturn (Planet)
duum|hochkant=1.2|Saturn in natürliche Klören, opnahmen vun de Ruumsond Cassini vun 2004 duum|Saturn-Opnahm vun [[Voyager 2 vun 1981]] De Saturn (Symbol: ) is en Planet, de mit en Äquaterdörmeter vun üm un bi 120.500 km achter den Jupiter de tweetgröttste vun’t Sünnsystem is. Saturn tellt to de Gasplaneten. Vun de Planeten, de een mit bloot Oog sehn kann, is de Saturn de butenste. He weer al Johrdusende lang vör’t Utfinnen vun’t Feernrohr bekannt.
Mairie Addelborg
De Mairie Addelborg weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de fiev Mairien, in de de Kanton Bewick indeelt weer. De Seet weer in Addelborg. Se harr 2143 Inwahners.
Saturn (Planet)
Översicht
Saturn hett to de Sünn en dörsnittlichen Afstand vun 1,43 Milliarden Kilometer un is dormit de sösste Planet vun de Sünn ut tellt. Sien Bahn liggt also twüschen de vun’n Jupiter un de Bahn vun’n Uranus. De Planet besteiht to 97 % ut Waterstoff. Vun all Planeten in’t Sünnsystem wiest he de lüttste Dicht op (ruchweg 0,7 kg/l). En sünner’t Markmol vun’n Saturn is de stark utprägte Ring üm den Planeten, de ok in lütte Feernrohren al to sehn is un to grote Delen ut Wateries un ut lütte Steenbrockens besteiht.
Mairie Addelborg
Historie
De Ümgegend von Addelborg hett vör de Franzosentied to’n Deel to de Elvmaschvaagdie von dat Amt Loonborg in dat Hartogdom Sassen-Loonborg höört. To’n annern Deel to de Huus- un Maschvaagdie von dat Amt Bleikd in dat Förstendom Lümborg, wat in dat Kurförstendom Hannover leeg. Dat Kurförstendom Hannover weer in de Tied von de Koalitschoonskriege siet 1801 von Franzosen un Prüßen besett. To’n 1. März 1810 is dat Rebeed denn Deel von dat Königriek Westfalen worrn, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer.
Saturn (Planet)
Översicht
Afhangig vun den Afstand bedriggt de schienbore Winkeldörmeter vun’n Saturn twüschen 15 un 20’’; de vun de Ringen liggt twüschen 37 un 46’’. De so nöömten Äquaterstriepens vun de Wulkenschichten vun’n Saturn sünd nich so düütlich as bi’n Jupiter. Dat hangt wohrschienlich tohopen mit en hoochlagern Dunstschicht.
Mairie Addelborg
Historie
Binnen Westfalen weer de Mairie Addelborg een von de twölv Mairien in’n Kanton Addelborg von’n Distrikt Lümborg, Departement von de Nedderelv. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Addelborg weer nu een von de fiev Mairien in’n Kanton Bewick, Distrikt Lümborg, Departement von de Nedderelv. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to fiev Mairien höört harrn: de Mairien Addelborg, Haunstörp, Tesp un Hittbargen ut’n Kanton Addelborg un de Mairie Garlstörp ut’n Kanton Bleikd. Von de Mairie Tesp is aver blots Abendörp an de Mairie Addelborg gahn. Tesp sülvs is in de Mairie Övermeschacht wesselt.
Tippin
Tippin is de Familiennaam von
Roaring Creek (Belize River)
De Roaring Creek is en üm un bi 57 Kilometer langen Stroom in’n Distrikt Cayo von Belize, de in’n Belize River münnt.
Saturn (Planet)
Översicht
Bit in’t Johr 2007 sünd sösstig Maanden üm Saturn rüm opdeckt worrn, vun de Titan de gröttste is mit en Dörmeter vun 5.150 km.
Willy Becker
Willy Becker is de Naam von
Saturn (Planet)
Översicht
Dat astronoomsche Teken för den Planeten is en stiliseerte Sichel: ♄
Haulover Creek
duum|Haulover Creek mit Fischerbööd duum|Dreihbrüüg över’n Haulover Creek duum|Haulover Creek 1975 De Haulover Creek is en üm un bi teihn Kilometer langen Waterloop in Belize-Stadt, de in de Karibische See münnt. Dat is en Siedenarm von’n Belize River. De Belize-Stroom hett sien Münn vondaag in’n Noordwesten von Belize-Stadt.
Saturn (Planet)
Ümloopbahn
De Saturn löpt op en meist kreisrunne Ümloopbahn mit en Exzentrizität vun 0,054 üm de Sünn. Sien Perihel liggt in en Afstand vun 9,02 AE vun de Sünn, un sien Aphel bi 10,05 AE. De grote Halfass is dormit 9,582. De Ümloopban is mit 2,48° licht gegen de Ekliptik neegt. Wieteren Bahnelementen vun’n Saturn sünd de Läng vun’n opstiegen Knütten mit 113,72°, de Läng vun’t Perihel mit 92,43° un de middlere Anomalie mit 49,94° to de Epoch J2000.0. För een Ümloop üm de Sünn bruukt Saturn ruchweg 29 Johren un 166 Daag.
Willy Becker
Kiek ok bi: Willi Becker.
Saturn (Planet)
Rotatschoon
De Rotatschoonsass is bi’n Saturn üm 26,73° gegen de Even vun sien Ümloopbahn kippt. He roteert nich as en Sturen Körper, man wiest as Gasplanet en differentielle Rotatschoon. Dat heet, de Äquaterrebeden dreiht sik gauer üm de Ass (in 10 Stünnen, 13 Minuuten un 59 Sekunnen), as de Poolrebeden (in 10 Stünnen, 39 Minuuten un 22 Sekunnen. To de Äquatorrebden warrt faken „System I“ seggt un de Poolrebeden as „System II“ betekent. Ut Meten vun’t Magnetfeld vun’n Saturn an Ooort un Steed dör Ruumsonden is för dat Binnere vun Saturn en noch’n beten langsomere Rotatschoon vun 10 Stünnen, 47 Minuuten un 6 Sekunnen afleit worrn.
Dör ne’e kombineerte Utwerten vun Meetdaten, de vun de Ruumsonden Pioneer 11, Voyager 1, Voyager 2 un Cassini-Huygens vun de Sworkraft, vun de Windsnelligekeiten un dör de Radio-Okkultatschonen bröcht hebbt, sünd 2007 twee US-amerikaansche Wetenschopplers to dat Resultat kamen, dat de Saturnkarn sik eenmol in 10 Stünnen, 32 Minuuten un 35 Sekunnen üm de Ass dreiht un he dormit söven Minuuten gauer is, as man dat annahmen harr. Dorna to sluten müss de Karn lütter wesen, as vermoodt weer. In Hensicht op dat Tostanenkamen vun den Gasplanet künn dat en Henwies op de Schieven-Instabilitäts-Hypothees wesen. Dorna schall de Saturn ut en tosamenfallen Verdichten vun de Protoplanetaren Schiev entstahn wesen, un nich, as dat bit hüüt na de Karn-Aggregatschoons-Hypothees glöövt worrn is, vör allen ut en Karn vun mehr as teihn Eerdmassen, de sik toeerst ut de fasten Bestanddelen vun de Gas- un Stoffschiev sammelt hett, un denn eerst groot noog weer, dat Gas ut sien Ümgegend antotehn.
Roaring Creek (Belize River)
De Stroom hett sien Born an de Noordsied von’n Baldy Beacon un an’n Rand von de Mountain Pine Ridge Forest Reserve in de Maya-Bargen. Von dor flütt he na Noorden un nimmt von rechts den 14 Kilometer langen Boomsma Creek op. De Roaring Creek löppt vörbi an de Tapir Mountain Nature Reserve un de Öörd Springfield un Agua Viva op dat rechte Över un Lower Barton Creek, Arizona, Teakettle un Camalote op dat linke Över. Twüschen de Hööftstadt Belmopan un den Oort Roaring Creek münnt de Roaring Creek in’n Belize River, de later in de Karibische See flütt. Kort vör de Münn geiht de George Price Highway mit en Brügg över den Stroom röver un an de Münn liggt de Guanacaste-Natschonaalpark.
Haulover Creek
De Haulover Creek deelt de Stadt in twee Delen, de Northside in’n Noorden un de Southside in’n Süden.
Över’n Burdon Canal is de Haulover Creek mit de Lagunen Fabers Lagoon, Jones Lagoon un Northern Lagoon un mit’n Sibun River verbunnen.
An’n Haulover Creek bi de Chetumal Bridge sünd de Neeborebeden Belama Phase I-IV anleggt worrn.
De Münn von’n Haulover Creek warrt as Anleggplatz von Fischerslüüd bruukt. Ok de Watertaxi na Caye Caulker, San Pedro un Ambergris Caye leggt hier an.
Mühlleiten
Mühlleiten betekent
Haulover Creek
Brüggen
Över den Creek gaht veer Brüggen:
Roaring Creek (Belize River)
An en Beek, de in’n Stroom münnt, doot ok de Thousand Foot Falls liggen.
Mühlleiten
Kiek ok bi: Mühlleithen.
Mairie Addelborg
Historie
1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn. De Rebeden, de vörher to dat Hartogdom Sassen-Loonborg höört harrn, sünd mit’n Wiener Kungress as Amt Addelborg an dat Königriek Hannover fullen.
Tobacco
Tobacco betekent
Tippin
Kiek ok bi: Tippins.
Tobacco
Tobacco is de Familiennaam von
Saturn (Planet)
Rotatschoon
De Präzesschoonsperiood vun de Saturnass liggt na en Modellreken un na Beobachten vun Dweeren vun de Ringeven in en Gröttenornen vun twee Millionen Johren.
Wohlers (Familiennaam)
Wohlers is de Familiennaam von
Mairie Addelborg
Öörd
Dor hebbt düsse Öörd tohöört:
Wohlers (Familiennaam)
Kiek ok bi: Wohlert.
Mairie Addelborg
Öörd
Vondaag sünd düsse Öörd Deel von de Samtgemenen Scharnbeek un Elvmasch un de Gemeen Bleikd.
Saturn (Planet)
Physikaalsche Egenschoppen
De Saturn is een vun de so nöömten Gasresen. Mit en Dörmeter vun goot 120.000 km is he na Jupiter de tweetgröttste Planet vun’t Sünnsystem. Ofschoonst sien Volumen 58 % vun’n Jupiter bedriggt, wiggt he aver weniger as’n Drüddel vun em, wat ruchweg 95 Eerdmassen entspreken deit. Dat bedüüt also, dat de Saturn en lütte middlere Dichte opwiest vun blots 0,687 g/cm³. Somit is dat Material vun’n Saturn in’n Dörsnitt ünner Normalbedingen lichter as Water, wat op keen annern Planeten in uns Sünnsystem todrapen deit.
Haulover Creek
Brüggen
De Haulover Bridge liggt dor, wo de Haulover Creek mit’n Belize River verbunnen is, geiht aver blots över’n Belize River röver un nich över’n Haulover Creek.
Saturn (Planet)
Physikaalsche Egenschoppen
De Temperatur bedriggt bi 1 Bar – dat is bi Gasplaneten as de „Böverflach“ defineert – 134 K (-139 °C) un bi 0,1 Bar Druck 84 K (-189 °C).
Tobacco
Kiek ok bi: Tabacco.
Saturn (Planet)
Bövere Schichten
Wiel de Atmosphäär vun’n Jupiter de Elementen Waterstoff un Helium in de glieke Proportschoon bargt as de Sünn, is de Heliumandeel bi Saturn düütlich sieter. Dat kummt vun de sieteren Temperatur vun’n Saturn, dör de de Helium to’n groten Deel kondenseeren künn.
Weder
duum|upright=0.9|[[Sössseck|Hexagon an’n Noordpool (5-µm-Infrarootopnahm wiel de Polarnacht)]] De Wulkendeek hett en geel-brune Klöör un wiest nich vele Enkeltheiten. Se besteiht vör allen ut froren Ammoniakkristallen. De Planet hett tomindst twee Wulkenschichten. De bövere Schicht verdeckt de ünnere, de blots in’t infrarode Rebeet to sehn is, vun wegen dat Saturn Warms vun binnen utstrahlt. De bövere Wulkenschicht reflekteert dat Licht vun de Sünn un kann dormit goot to beobchten is. De bövere Schicht wiest gravere Strukturen op as de ünnere.
Wind
De Noordpool is de Middelpunkt vun en polaren Warvel un en bestännige Struktur in de Form vun en meist regelmatig Sösseck mit en Dörmeter vun ruchweg 25.000 Kilometer. Dat schienbor mehrere hunnert Kilometer depe Hexagon is al 1980 un 1981 vun de beiden Voyager-Sonden opnahmen worrn. Ok op de Biller, de de Ruumsond Cassini-Huygens 2006 sennt hett,is de Struktur wedder to sehn. Dat Sösseck roteert eenmol all 10 Stünnen, 39 Minuuten un 24 Sekunnen, de glieke Tiet also, de ok de Radioemisschonen vun Saturn för een vullstännige Rotatschoon bruukt. Woans dat to dissen Effekt kummt, is noch nich klor.
duum|upright=0.9|Dat Oog an’t Süüdpool (752-nm-Infrarotopnahm) An’n Süüdpool gifft dat en oortsfasten Storm as’n Hurrikan, de en Dörmeter vun ruchweg 8.000 km opwiest. Op den Planet sünd noch wietere Störm opdeckt worrn, as to’n Bispeel de „Grote Witte Plack“. Disse Effekt is all 29 Johren op de nöördlichen Hälft vun’n Saturn to sehn un kann vergleken warrn mit den Groten Roden Plack op’n Jupiter.
Wetenschopplers hebbt 2005 bi Beobachten mit dat Teleskop an de Keck-Steernwacht op Hawai’i en „Hot Spot“ an’n Süüdpool vun’n Saturn funnen, also en Steed, de in’n Vergliek to de Ümgegend warmer is. Dat is anners as bi all annern Planeten, bi de jümmer de köllsten Rebeden an de Polen leegt. Mit Help vun den Orbiter Cassini hebbt Astronomen in’n Januar 2008 ok an’n Noordpool so en „Hot Spot“ opdeckt, ofschoonst dat dor al siet Johren düster is. Tostannen kamt disse „Hot Spots“ dör Atmosphärengas, dat sik in Richt vun de Polen bewegt. Dorbi warrt dat tohopendrückt un hitt sik dorbi op. An’n Pool sackt dat denn in Form vun en Warvel af in de deepere Saturnatmosphäär. Bi beide Warvels schient sik dat üm bestännige Warvels to hanneln, de jemehr Existenz nich vun de Instrahlen vun de Sünn afhangt.
Binnere Opbo
duum|upright=1.1|Schemaatsch Opbo vun’n Saturn mit molekularen Waterstoff ganz buten, metallschen Waterstoff wieter binnen un en Karn ut Silikatsteen un Ies. De Atmosphäär, de as bi’n Jupiter to’n gröttsten Deel ut Waterstoff besteiht, geiht, wenn een deeper kummt, wegen den hogen Druck na un na vun’n gasförmigen in’n fletigen Tostand över. En klor defineerte Böverflach gifft dat in den Sinn aver nich, vun wegen dat de Druck in de Deep över den kritischen Punkt anstiggt un ünner de Bedingen keen Ünnerscheed twüschen Gas un Fletigkeit mehr geven deit. Noch deeper rünner geiht de Waterstoff denn in siene metallsche Form över. De Schichten hebbt aver in’n Vergliek to’n Jupiter annere Dicken, vun wegen de lüttere Masse vun’n Saturn. Bi Saturn fangt de metallsche Schicht eerst bi 0,47 Saturnradien an, wie dat bi Jupiter al bi 0,77 Jupiterradien so wiet is. Ünner disse Schicht bargt Saturn en Steenkarn, oder nipp un nau: en Karn ut Ies un Silikat, de na’n Modellreken üm un bi sössteihn Eerdmassen hett. De Saturn karn hett dormit en Massenandeel vun 25 %, wiel dat in’n Vergliek bi Jupiter blots ruchweg 4 % sünd. Dat Binnere vun den Steenkarn is düchtig hitt mit en Temperatur vun 12.000 K. De Grund dorför warrt in den Kelvin-Helmholtz-Mechanismus vermoodt, also en langsome Kompresschoon dör de Gravitatschoon.
Magnetfeld
De Planet hett en egen Magnetfeld, dat de eenfache symmetrische Form vun en magneetschen Dipool opweist. De Feldstärk bedriggt anvn Äquater üm un bi 20 µT. Dormit is dat Feld 20-mol weniger stark as dat Magnetfeld vun’n Jupiter (420 µT) un ’n beten swacher as dat Eerdmagnetfeld an’n Äquater (~30 µT). Dat magneetsche Dipoolmoment, wat’n Maat is för de Stärk vun’t Magnetfeld bi’n vörgeven Afstand vun’n Middelpunkt vun’n Planeten, is mit4,6 · 1018 Tm3 580-mol starker as sat Magnetfeld vun de Eer(7,9 · 1015 Tm3). Dat Dipoolmoment vun’n Jupiter is aver mit 1,55 · 1020 Tm3 ruchweg 34-mol so groot. Dorüm is de Magnetosphäär vun’n Saturn düütlich lütter as de vun’n Jupiter un reckt blots tietwies bit knapp över de Ümloopbahn vun’n Maand Titan.
Eenzigoordig in’t Sünnsystem is bi Saturn de meist nipp un nau parallele Utrichten vun de Magnetfeldass un de Rotatschoonsass. Bi de Eer un bi Jupiter sünd de beiden Assen ruchweg üm 10° gegenenanner verkippt, wiel de Afwieken bi Saturn weniger as een Grad bedriggt. duum|Rebeden in de Magnetosphäär vun’n Saturn Teemlich wohrschienlich warrt dat Magnetfeld dör en Mechanismus tüügt, de mit den Dynamo in’t Binnere vun’n Jupiter to verglieken is un villicht vun Strömen in’n metallschen Waterstoff andreven warrt. Man dat gifft ok noch annere Theorien, de de Oorsaak vun’t Magnetfeld in annere Materialen un Schichten vun’n Saturn söökt.
De grote Maan Titan liggt mit sien Ümoloopbahn noch binnen de Magnetosphäär un driggt mit sien ioniseerten böveren Atmopshärenschichten (Ionosphäär) to dat Plasma vun de Magnetosphäär bi. De naue Struktur vun de Magnetosphäär is bannig kumplex, as de Ringen vun’n Saturn un jüst so ok de grötteren binneren Maanden mit dat Plasma wesselwirkt.
Irish Creek (New River)
De Irish Creek is en üm un bi 72 Kilometer langen Stroom in’n Distrikt Orange Walk von Belize, de in’n New River münnt.
Saturn (Planet)
Ringsystem
duum|Sichtborkeit vun de Saturnringen bit 2029 Saturn is bekannt dorför, dat he in sien Äquatereven vun en opfallig Ringsystem ümgeven is, dat ok in lütte Teleskopen al goot to sehn is. Dat ring system is al 1610 vun Galileo Galilei opdeckt, de sien Beobachten aver as „Öhren“ düüt hett. Christiaan Huygens hett de Ringen fiefunveertig Johren Johren denn richtig as en Ringsystem beschreven. As eerster hett Giovanni Cassini vermoodt, dat de Ringen ut lütte Partikels bestaht. He hett 1675 de Cassinische Deelen opdeeckt.
Irish Creek (New River)
Verloop
De Stroom hett sien Born in’n Oorwoold üm un bi acht Kilometer in’n Noorden von La Gracia (Waterscheed to’n Labouring Creek). Von dor flütt de Stroom na Noordoosten dör en Rebeed, dat nich von Minschen bewahnt is. Blots de Oort Hill Bank liggt twee Kilometer von’n Stroom af un de Feller von de Kolonie Indian Creek reckt bet dicht an’n Irish Creek. Söss Kilometer in’n Süden von San Marcos münnt de Stroom in de Laguun, de de New River hier billt.
Sixtus III.
mini|Sixtus III. Sixtus III. (Xystus; * in dat 4. Johrhunnert oder 5. Johrhunnert; † 18. oder 19. August 440) weer Bischop von Rom van’ 31. Juli 432 bit to sien Dood. Sien Naam bedüüd: Sixtus = de Sösste (latiensch) bzw. Xystus = de Glaatmakte (greeksch).
Sixtus wurrd faken mit de Errichtung vun wichtig Karken in Rom in Verbindung brocht: Santa Sabina up den Aventin, Santa Maria Maggiore, deren Widmung an Maria, de Moder Goddes, sien Anerkennung vun dat Konzil von Ephesos (431) wedderspeegelt. Up dit Konzil dreih sück de Debatte um de minschliche un göttliche Natuur vun Christus as ok um de Fraag, of Maria as Moder vun Jesu as en Minsch oder as Moder vun Christus as en Gott ankeeken wurrn kann. Dat Konzil geev hör den greekschen Titel „Theotokos“ (Goddes-Gebärerin, Moder vun Gott), un de Widmung vun de groot Kark in Rom is en Antwoort dorup. Sixtus III. sall St. Patrick nah Irland schickt hemm. He sall acht Breefen verfaat hemm. All in sien Pontifikat harr sien Diakon un latere Nahfolger Leo I. grooten Infloot.
Saturn (Planet)
Ringsystem
duum|Opnahm vun de Ringen vun Cassini ut’n Winkel vun 60° to’t Ringsystem De Lücken mang de Ringen kamt dör gravitative Wesselwirken mit de tallrieken Maanden vun’n Saturn as ok twüschen de Ringen ünnerenanner tostannen. Dorbi hebbt ok Bahnresonanz-Effekten jemehrn Andeel, de vörkamt, wenn de Ümlooptieten in Proportschoon staht to lüttere hele Tallen. De Cassinische Deelen warrt to’n Bispeel dör den Maand Mimas utlöst. Enige lüttere Maanden, de ok as Harder- oder Scheperhundmaanden betekent warrt, kreist nipp un nau in de Lücken an an de Ränner vunvt Ringsystem un stabiliseert dormit sien Struktur. Ne’e Meten un Opnahmen vun de Ruumsond Cassini-Huygens hebbt wiest, dat de Ränner vun de Ringen un de Lücken noch scharper afgrenzt sünd, as man glöövt harr. Man weer dorvun utgahn, dat sik ok in de Lücken noch een poor Iesbrockens ophollen deen, man dat is woll nich so.
De Deelken vun’n Ring kreist rechtlöpig in de Äquatereven üm den Saturn. Dormit is dat Ringsystem jüst so üm 27° gegen de Bahneven neegt as de Planet sülvst. All veertehin Johren liggt dat System in de so nöömten „Kantenpositschoon“, in de de dünne Rand vun de Ringen nipp un nau na de Eer wiest. Dat Ringsystem is in den Fall so as gor nicht mehr to sehn. 2009 is dat dormit wedder so wiet.
duum|Spekenordige Strukturen, beobacht vun Voyager 2 En wieter’t Phänomen sünd de radialen spekenordigen Strukturen, de sik vun binnen na buten över de Ringen utwiet un dorbi gresige Utmaten annehmt. Bi en Breed vun üm un bi 100 km künnt se bit to 20.000 km lang warrn. Disse „Speken“ sünd to’n eersten mol vun de Ruumsond Voager 2 opdeckt worrn, as se 1981 an den Saturn vörbiflagen is. Later künn disse Beobachten ünner annern vun dat Weltruumteleskop Hubble ünnermuert warrn. Komischerwies sünd de Strukturen af 1998 langsom verswunnen un künnen dorna eerst wedder af September 2005 op de Biller vun de Cassini-Ruumsond nawiest warrn. As Oorsaak för’t Utbilln vun disse Striepens is toeerst en kortlevige Wesselwirken mit dat Magnetfeld vun’n Saturn vermoodt worrn.
John Robinson
John Robinson is de Naam von
Saturn (Planet)
Ringsystem
En annere Theorie beseggt, dat de Ringen tosamen mit den Saturn ut de glieken Materiewulk tostannen kamen is. Man, disse Ansicht warrt vundaag kuum noch acht, vun wegen dat antonehmen is, dat de Ringen en för astronoomsche Tieten eher kortlevig Phänomen vun höchstens ’n poor 100 Millionen Johren is. In’n September 2008 hett sik dat aver relativeert. Larry Esposito, de US-Astronom, de Anfang vun de 1980er Johren dat Öller un dat Gewicht vun de Saturnringen vermeten hett, hett sien Afschätzen vun dormols korrigeert. Na ne’ere Forschensresultaten künn dat Öller vun’t Ringsystem mehrere Milliarden Johren wesen. Vun en kortfrisig Phänomen kann denn nich mehr snackt warrn. Bit hüüt is dat Weten över dat Öller vun de Ringen ut de Mengde an Steernlicht wunnen worrn, dat dör de Ringen dörgeiht. Esposito un sien Kollegen hebbt aver nu dat Verhollen vun mehr as 100.000 Deelken in de Saturnringen simuleert, wat dör de ne’en Daten vun de Ruumsond Cassini mööglich worrn is, de 2004 bi’n Planeten weer. Disse Daten sünd nauer as de vun de Sonden ut de 1970er- un 1980er Johren. Ne’e Bereken wiest nu dorop hen, dat binnen den Ring dynaamsche Vörgäng afloopt, de en Afschätzen vun de Masse ut dat infallen Steernlicht veel sworer maakt, as dat vörher annahmen weer. Dorna künnen de Saturnringen mehr as dreemol so swor wesen.
John Robinson
* John Robinson (üm 1575–1625), engelschen Theoloog,
Kiek ok bi: Johnny Robinson, Jack Robinson, John Robison.
Saturn (Planet)
Maanden
duum|Veer Saturn-Maanden: Titan (achtern), Dione (dorvör), Prometheus (in de Mitt, ünner de Ringen) un Telesto (baven) mit de Ringen in de Mitt; Opnahm vun de Sond Cassini Bit vundaag sünd tweeunsösstig Maanden vun den Saturn bekannt, de gröttste dorvun is Titan mit en Dörmeter vun 5.150 km. De veer Maanden Rhea, Dione, Tethys und Iapetus hebbt Dörmeters twüschen 1.050 un 1.530 km. De Maanden Telesto, Thethy un Calypso bewegt sik op de glieken Bahn üm den Saturn elk mit 60° Versatz. En tweete Koppel vun Trojaner-Maanden sünd Helene un Polydeuces, de sik mit elk 60° Versatz en Bahn mit Dione deelt.
Wilhelm Becker
Wilhelm Becker is de Naam von
Knees
Knees is de Familiennaam von
Kopf
Kopf betekent
Wilhelm Becker
* Wilhelm von Becker (1835–1924), düütschen Politiker,
Saturn (Planet)
Maanden
En wietere Sünnerheit stellt de beiden Maanden Janus un Epimetheus dor, de op twee meist glieke Ümloopbahnen üm Saturn loopt. All veer Johren kamt se dicht bienanner un tuuscht vun wegen jemehr gegensietigen Gravitatschoon jemehr Ümloopbahnen üm den Saturn.
Kopf
Kopf is de Familiennaam von
Saturn (Planet)
Maanden
1905 hett William Henry Pickering publiek maakt, dat he en ne’en Maand opdeckt harr. Den Dörmeter hett he op 61 km schätzt. Disse Maand hett den Naam Themis kregen, is dorna aver nie wedder sehn worrn. Man geiht dorüm vundaag dorvun ut, dat dat den Maand gor nich gifft.
Kopf
,, ,
Yaphet Kotto
Yaphet Frederick Kotto (* 15. November 1937 in New York City; † 15. März 2021 dicht bi Manila, Philippinen) weer en US-amerikaanschen Schauspeler.
Kopf
Kiek ok bi: Kopff, Kopp.
Yaphet Kotto
Leven un Wark
Yaphet Kotto sien Vadder stammt ut Kamerun. Bekannt worrn is he vör allen dör sien Hööftrull in den James-Bond-Film Live and Let Die (dt.: Leben und sterben lassen) vun 1973 and de Siet vun Roger Moore un Jane Seymour. Wieter hett he 1977 in de Feernsehreeg Roots mitspeelt un 1979 in den Science-Fiction-Film Alien.
Saturn (Planet)
Maanden
In’n Juni 2006 sünd mit dat Teleskop op’n Mauna Kea op Hawaii negen wietere Maanden opdeckt worrn, de op düchtig elliptische Bahnen twüschen 17,5 un 23 Millionen Kilometer vüm den Saturn gegen sien Dreihsinn kreist. Dorut lett sik sluten, dat disse Maanden in infungen Överresten vun Kometen oder Asteroiden wesen mööt. De Mitt vun 2007 vun’t Cassini Imaging Science Team opdeckte Maand Anthe is mit en Radius vun ungefähr 2 km de opstunns lüttste vun de Maanden, de üm Saturn opdeckt worrn sünd.
To de Tiet, as de Cassini-Ruumsond in den Saturnorbit inswenkt is sünd lüttere Körpers funnen mit Dörmeters vun blots 100 m, de wohrschienlich Överresten vun en vörmols grötteren Körpers sünd, de lütte Maandken oder beter den Saturnring billt. De Forschers schätzt en Tall vun 10 Millionen vun Körpers vun disse Ooert in de Ringen. Se hapt nu, dat se mit de Help vun disse Överresten eendüdige Henwiesen dorop finnt, woans de Saturnringen tostannen kamen sünd.
Yaphet Kotto
Leven un Wark
Siet 1998 weer Kotto in drüdde Eh mit Tessie Sinahon verheiraat. Ut sien fröheren Ehn hett he fief Kinner.
Saturn (Planet)
Vör de Ruumfohrt
duum|Galilei künn de Form vun’n Ring mit sien Feernrohr nich düütlich sehn. De Planet Saturn is hell noog, dat he blots mit dat Oog sehn warrn kann. He is dorüm al siet Öllers her bekannt. In’t Öllerdom weer dat de butenste Planet vun dat Sünnsystem.
Yaphet Kotto
Utteken
Kotto is för sien Filmdorstellen söss mol (Stand Juni 2016) för Filmpriesen vörslahn worrn, dorünner veer mol för sien Rull in de Krimireeg Homicide. 1977 weer he för den Primetime Emmy as Best Nevendorsteller in den Film Raid on Entebbe nomineert wesen. Wunnen hett he eerst een Pries. Dat weer 1969 de Bronze Wrangler för de Episood The Buffalo Soldiers ut de Feernsehreeg The High Chaparall.
Saturn (Planet)
Vör de Ruumfohrt
In dat Johr 1610 hett de italieensche Mathematiker, Physiker un Astronom Galileo Galilei dat Anagramm Smaismrmilmepoetaleumibunenvgttavrias an Johannes Kepler schickt, üm sik dat Anrecht op en Opdecken to sekern, ahn dat he dorvun al wat vertellen müss. As Galilei sik seker weer, wat he sehn harr, hett he ok de Oplösen verraat : Kort vörher harr Galilei to’n eersten mol dör sien Feernrohr keken un meen, to beide Sieten vun’n Saturn runnliche Utbuchten to sehn. 1612 künn he aver blots noch de Saturnschiev sülvst sehn un dacht, dat he sik bi sien fröhrere Beobachten verdoon harr. Dorüm hett he dat nich wieter verfolgt. In dat Johr stünn de Ring in Kantenpositschoon un künn dör de Feernrohren ut de Tiet nich sehn warrn.
Gist
duum|Gist ünner’t Mikroskop Gist (f., pl. Gissen, latiensch: Saccharomyces cerevisiae) oder ok Barm höört to de eenzellig Poggenstöhl un ward in Kööken un Backstuven as Drievmittel bi’n Broot backen bruukt. Annere Gistoorten find’n bi’n Geren vun Beer, Wien un Etig.
Saturn (Planet)
Vör de Ruumfohrt
Ok annere Astronomen as Fontana, Gassendi, Hevelius, Riccioli oder Grimaldi hebbt in de nafolgen Johrteihnten nich mehr maken künnt, as to sehn, dat dor wat an de Sieten vun’n Saturn hangen dee, ahn dat se to verkloren wüssen, wat dat is un worüm dat af un an wedder verswinnen de. Eerst as Christiaan Huygens an’n 25. März 1655 mit Help vun betere sülvstboete Feernrohren den Maand Titan opdeckt un över mehrere Maanden verfolgt hett, hett em de systemaatsche Beobachten, de dormit verbunnen weer, övertüügt, dat Saturn vun en free sweven Ring ümgeven weer. 1659 hett he publizeert, dat de verännerliche Gestalt mit de ünnerscheedlichen Negen verklort warrn künnen, mit de sik de Ring wiel een Saturnümloop wiest. Huygens hett de Negen vun den Ring gegen de Ekliptik op 31° un de Knüttenläng op 169½° bestimmt.
List vun de Asteroiden/1501–2000
De nafolgend Tabell is en Deel vun de List vun de Asteroiden. De Ziffern bi’n Naam geevt de Folg vun jemehr endgelltig Katalogiseeren an. Se deent togliek as Nummern to’n Identifizeeren un sünd Bestanddeel vun’n Naam vun elk Asteroid.
Asteroiden vun Nr. 1501 bit 2000
1501-1600   1601-1700    1701-1800    1801-1900    1901-2000
Saturn (Planet)
Vör de Ruumfohrt
De düütliche Afplatten vun’n Saturn is al vun Grimaldi as 1/12 meten worrn, aver eerst Wilhelm Herschel hett dat 1790 henkregen, de Rotatschoonsduer to bestimmen. He keem dorbi op 10h 16min, wat mit de Afplatten goot överinstimmen de.
Herschel harr 1789 ok de beiden Maanden Mimas un Enceladus opdeckt. De achte Maand, Hyperion, is 1848 ungefähr to glieken Tiet vun Bond un Lassell opdeckt.
De Maanden as ok de vun Saturn op annere Planeten utöövten Stören geven Verlööf, de Masse vun den Planeten to bestimmen. Newton hett 1726 ut de Ümlooptiet vun Titan 1/3021 Sünnmassen afleidt, Bouvard 1/3512 keem ut de Stören 1821 op 1/3512, Leverrier 1876 ut Bahnstören op 1/3530 un Hall 1889 op 1/3500 ut de Ümlooptiet vun Titan.
William Henry Pickering hett 1898 den Maand Phoebe wiet buten vun’n Saturn opdeckt.
Pioneer 11
duum|Opnahm vun’n Saturn un sien Maand Titan vun [[Pioneer 11]] De eerste Ruumsond, de överhaupt an’n Saturn vörbiflagen is, weer an’n 1. September 1979 Pioneer 11, de in en Afstand vun 21.000 km an Saturn vörbiflöög. Se flöög dorbi twüschen den A- un den F-Ring dör, de dör de Sond överhaupt eerst opdeckt worrn is. 17 Stünnen vör den Vörbiflaag is de Maand Epimetheus funnen worrn, an den de Sond in en Afstand vun 2.500 km vörbi flöög. 220 Biller vun Saturn un een Bild vun Titan sünd dorbi rümkamen, man se harrn keen Enkeltheiten mit en Oplösen ünner 500 km. De Wetenschop hett rutfunnen, dat de swarten Lücken in dat Ringsystem hell weern, wenn man jem in Richt na de Sünn beoabchten de. Dat hett heten, dat se nich free vun Materie weern. Bito is dat Magnetfeld vun’n Saturn ünnersöcht worrn, över dat man vörher noch nix wüst hett. Wietere Resultaten weern, dat Saturn Energie afgifft, dat de Waterstoffandeel grötter is as bi’n Jupiter un dat Titan en dichte Wulkendeek opwiest.
Cassini-Huygens
duum|Saturn verdeckt de Sünn; vun Cassini opnahmen. Links vun de hellen Ringen is de Eer as Lichtpunkt to sehn. De Ruumsond Cassini-Huygens hett den Saturnmaand Phoebe na söven Johren Flaag an’n 11. Juni 2004 in en Afstand vun blots 2.068 km passeert un em ut de Neeg ünnersöcht.
An’n 1. Juli 2004 is de Sond denn in en Ümloopbahn üm den Saturn inswenkt. Siez Anfang 2005 beoabcht Wetenschopplers mit Help vun Cassini Gewidders op’n Saturn. De Blitzen hebbt mööglicherwies dusendmol mehr Energie as op de Eer. De Astronomen glöövt, dat de Storm de dullste weer, de je beobacht worrn is.
An’n 20. September 2006 is op en Opnahm vun Cassini en bit dorhen nich bekannten planetaarschen Ring opdeckt worrn, de sik buten vun de helleren Hööftringen, aver noch binnen den G- un den E-Ring befinnt. Wohrschienlich stammt dat Material vun dissen Ring vun Tosamenstöten vun Meteoriten mit twee Saturnmaanden.
In’n Oktober 2006 hett de Sond denn en Hurrikan mit’n Dörmeter vun 8.000 km opfunnen, den sien Oog an’n Süüdpool liggt.
De Orbiter „Cassini“ weer tosätzlich bestückt mit den Lander „Huygens“, de an’n 14. Januar 2005 op den Maand Titan lannt is un dorbi Biller vun Methanseen op’n Maand maakt hett. Dör en Bedeenfehler an Cassini, de as Relaisstatschoon för de Kommunikatschoon mit de Eer insett weer, weer aver blots jeed tweete Bild vun de Sond torüch na de Eer överdragen. Cassini hett butendem an’n 26. Oktober 2004 Radarbiller vun de Böverflach vun Titan ut en Hööch vun 1.200 km maakt.
An’n 10. März 2006 hett de NASA bericht, dat Cassini Waterlagersteden dicht ünner de Böverflach vun den Maand Enceladus funnen hett. De Ruumsond hett butendem noch mol veer ne’e Maanden opdeckt.
To Tiet is Cassini noch jümmer in’n Orbit vun’n Saturn un maakt dor wietere Meten un Ünnersöken.
Kulturhistorie
duum|[[Allegorie|Allegoorsche Dorstellen vun Saturn as Herrscher vun de Deerkreisteken Steenbuck un Watermann; vun Sebald Beham, 16. Jahrhundert.]] As de Saturn al blots mit dat Oog to sehn is un as Wannelsteern opfallt, is he al in’t Öllerdom mit mytholoogsche Bedüden beleggt worrn. De Sumerer hebbt em Lubat-saguš („Steern vun de Sünn“) nöömt, wiel de Babylonier em vun wegen sien lütte Ümloopsnelligkeit Kajamanu („de Bestännige“) nöömt hebbt. De Römers hebbt in em den Planet vun den Gott Saturn sehn, wiel he in’t antike Grekenland as de Planet vun den Gott Kronos gellen de. In de hinduistischen Astrologie weer he vun Navagraha as Shani betekent. In de Astrologie vun’t Middelöller stünn Saturn för Unglück, Melancholie, Sorgen, Krankheiten un harde Arbeit, aver ok för Ornen un Maat. Sien Dorstellen weer traditschonell mit en Sichel oder Seßel.
In de chinees’schen un japaanschen Kultur stünn Saturn för de Eer. Dat baseer op de Fief-Elementen-Lehr. De osmaansche un indoneesche Spraak betekent Saturn as Zuhal, afleidt vun’t araabsche زحل. In’t Hebrääsche warrt de Planet as Shabbathai betekent.
Butendem hett Konradin Ferrari d’Occhieppo al 1965 vermoodt, dat de Steern vun Bethlehem en teemlich rore un drange dreefache Saturn-Jupiter-Konjunkschoon in’t Steernbild Fisch weer. Dorbi hebbt sik de beiden Gasresen in’t Johr 7 v. Chr. dreemol drapen, an’n 27. Mai, 6. Oktober un an’n 1. Dezember. Dat Johr schient goot in den ungefähren Tietruum vun de Geboort vun Jesus to passen. Babyloonsche Astronomen künnen dat Openeendrapen vun de Planeten Saturn un Jupiter as wichtigen Henwies düüt hebben.