cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slott Versailles
Dat Slott hüüd
Dat Slott mit sien Gordenanlagen, Museen un Parkslötter is för Besöker apen un togliek dat meestbesöchte Slott in Frankriek. Dat tellt dormit to de gröttst Touristenmagneten van dat Land. Rund um den Palast, sien Pleeg un sien Verwalten sünd rund 800 Personen beschäftigt. Versailles samt sien Museen wurrd van en staatlich Bedrieversellschopp führt. Van 2002 bit 2007 wer de latere franzöösch Kulturministerin Christine Albanel Geschäftsführerin van dat Établissement public de Versailles, hör Amtstiet stunn in de Kritik, wiel Albanel kien kunstwetenschaplich Erfohrung harr un hör tietwies en Utverkoop van dat franzöösch Natschonaldenkmal vörsmeeten wurr. To Tiet is Jean-Jacques Aillagon Geschäftsführer.
Suffolk County (Massachusetts)
Historie
De Kreis is an’n 10. Mai 1643 grünnt worrn.
Slott Versailles
Dat Slott hüüd
För dat Ankieken van de verscheeden Museen, de Sünnerutstellungen un de Gordenanlagen moot man Inträe betallen. Wegen de weltwiet Bekanntheit van Versailles hörrt dat Slott för völ Frankriek- un Paris-Touristen to dat Plichtprogramm. Jedes Johr wurrn dörsnittlich drei Millionen Besöker tellt. Gäste mooten ünner Umständen mit lang Töövschlangen an den Kassen, besünner in’n Sömmer un an de Weekenenn‘, reeken.
Suffolk County (Massachusetts)
Demografie
Vun de 689.807 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 355.108 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 22.766 US-Dollar. 348.894 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 144.910 Minschen maakt. 18,11 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Slott Versailles
Dat Slott hüüd
In de Slottanlaag un de Gordens finnen to Tiet umfangriek Restaureerensarbeiten statt, de bit 2017 andüern sullen. För dat Projekt hett de Regeeren ünner Jacques Chirac 2003 rund 390 Millionen Euro to Verfügung stellt. In en eersten Afsnitt wurr de restaureerte Speegelsaal in‘n Juni 2007 fardig stellt un de Apenlichkeit övergeven.
Suffolk County (Massachusetts)
Demografie
33,82 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 25,52 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Slott Versailles
Personen
Dat Slott Versailles weer de Gebortsoort van folgen Persönlichkeiten:
Suffolk County (Massachusetts)
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 57,76 % vun de Minschen Witte, 22,24 % Swarte, 7,00 % stammt ut Asien un 0,06 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,39 % sünd Nakamen vun Indianers. 8,17 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 4,38 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 15,52 % vun de Lüüd ansehn.
Slott Versailles
Personen
Hier sünd ünner annern storven:
Versailles as Vörbild
Völ Slötter un Residenzen van dat 17. un 18. Johrhunnert harrn dat Slott, den Park un de Stadt Versailles as Vörbild. Dorbi wurrn faken – aber nich immer – de Architektur, besünners aber de Levensaart van de franzöösch Könige un dat Konzentreeren van den Hoffstaat an een Oort nahtomaken versöcht. Faken wurr dat Vörbild in nee Formenspraak interpreteert un nee groot Kunstwarken schafft. Bispelen sünd ünner annern:
En Besünnerheit stellt dat Nee Slott Herrenchiemsee dor. Dat kopeert wietgahnd nipp un nau de Middelpartie van de Gordenfront van Versailles, mit de Gesandtentrapp van dat Grand Appartements un de Spegelgalerie in dat Binnere. Herrenchiemsee wurr nich as absolutistische Residenz plaant, sonnern in dat 19. Johrhunnert dör Ludwig II. van Bayern as Hommage an sien Vörbild Ludwig XIV. upricht. In’n Gegensatz to de baben nömmt Bispelen sull dit Slott nich as politisch Middelpunkt van en Herrschapsrebeet, sonnern as privaat Refugium deenen.
Viktor Kortschnoi
Viktor Kortschnoi (in dat Düütsche vun Kortschnoi bruukt Naamsform, bzw. Wiktor Lwowitsch Kortschnoi, russisch Виктор Львович Корчной, wetenschaplich Transliteratschoon Viktor L'vovič Korčnoj, engelsch un FIDE-Schrievwies Viktor Korchnoi; * 23. März 1931 in Leningrad ; † 6. Juni 2016 in Wohlen AG ) weer en swiezer Schach-Großmeester vun russisch Herkunft. Nah sien Emigratschoon ut de Sowjetunion (1976) hett he 1978 un 1981 in twee Wettkämpe um de Weltmeesterschap gegen Anatoli Karpow verloren.
Kortschnoi wurr 2006 Seniorenweltmeester un belegg noch in' Januar 2007 Rang 85 vun de Weltranglist. Dormit weer he siet deren Inführen de öldste Speler in de Top 100.
Biographie
Viktor Kortschnoi hett in Leningrad de Grundschool besöcht, studeer söss Johr lang un hett 1954 mit en Diplom den Utbillen afslooten. All mit söben Johr hett he dat Schachspeel vun sien Vader bibrocht kreegen. 1943 wurr he Liddmaat in den Schachklub vun den Leningrader Pionierpalast. Hier wurr he traineert von Abram Modelj, Andrej Batujew un Wladimir Sak. 1947 un 1948 wurr he Jöögdmeester vun de UdSSR. 1951 kreeg he den sowjeetschen Titel „Meister des Sports“, een Jahr later hett he sück eerstmals för de UdSSR-Meisterschaft qualifizeert. 1954 kreeg he vun den Weltschachbund FIDE den Titel Internatschonaler Meester, twee Johr later den Titel vun en Grootmeester.
Sien eersten grötteren Erfolg reck Kortschnoi 1962 bi dat Zonenturnier in Moskau, wo he sück för dat Interzonenturnier in Stockholm qualifizeeren kunn, nahdem he bi den eersten Anloop veer Johr tovör noch scheitert weer. In de sweedsch Landshööftstadt keem he denn up Platz 4, wat hüm en Startplatz bi dat Kandidatenturnier in Curaçao – den Utscheedenswettkamp för de Weltmeesterschap – inbroch. Dor reck Kortschnoi bi den Sieg vun den lateren Weltmeester un Landsmann Tigran Petrosjan den fievten Platz.
Nahdem he de Deelnahm an dat nächst Interzonenturnier 1964 in Amsterdam un dormit vör de Tiet de mögelke WM-Utscheeden för de 1966 verpasst harr, hett sük Kortschnoi 1967 in Tiflis för dat Interzonenturnier in Sousse qualifizeert. In de tuneesche Habenstadt hett he mit Rang twee sien Deelnahm an dat Kandidatenturnier 1968 perfekt maakt, bi dat he bit in dat Finale kommen dee. Dor is he dann aber an sien Landsmann un ünnerleegen WM-Herutforderer van 1966, Boris Spasski scheitert, de sück ansluutend gegen den Weltmeester Petrosjan spoodriek revancheeren sull.
Dordör, dat he dat Finale dree Johr tovör reckt harr, weer Kortschnoi för dat ansluuten Kandidatenturnier 1971 sett, floog aberditmal all in't Halffinale gegen den entthronten Weltmeester Petrosjan rut. 1973 wunn Kortschnoi dat Interzonenturnier 1973 in Leningrad knapp vör sien Landsmann Anatoli Karpow. Bi dat Kandidatenturnier in dat folgend Johr stunnen sück de beid Speler in dat Finale wedder tegenöver. Ditmal wunn de 20 Johr jüngere Kontrahent, de denn 1975 kamplos to'n Weltmeester verkloort wurr.
As sett Deelnehmer bi de folgen WM-Ausscheeden 1977 kreeg Kortschnoi nah Siege över Petrosjan, Lew Polugajewski un Spasski (all UdSSR) eerstmals de Gelegenheit boden, um de Weltmeesterschap to spelen. Disse Wettkamp, de in Baguio (Philippinen) speelt wurr, funn in en politisch uphitt Klima statt: Kortschnoi hett Titelverteediger Karpow, de as „linientrüe“ gull, för de politischen Verhältnisse in de UdSSR mitverantwortlich maakt. Dat WM-Duell – Sieger sull de Speler wurrn, de as eerst söss Siege schaffen dee – verlor Kortschnoi knapp mit fiev to söss  Siegen bi 21 Unentscheeden (15½ – 16½), nahdem he tovör en Dree-Punkte-Rückstand binnerhalv vun veer Partien uphaalt harr.
Kotschnoi wunn veermal den Titel vun den UdSSR-Meester (1960, 1962, 1964, 1970). Söss mal weer he mit de sowjeetsch Mannschap bi Schacholympiaden (1960, 1966, 1968, 1970, 1972 un 1974) de Goldmedaillenwinner.
To'n Anlaat vun en Turnier in Amsterdam is Viktor Kortschnoi 1976 in den Westen emigreert. In de Sowjetunion hett he sien Frau un sien Söhn torüchlaaten. Mit Hülp vun de FIDE hett he dornah versöcht, för sien Familie en Utreisegenehmigung to kriegen. Tonächst hull he sück in den Nedderlannen, dann – af 1978 – in de Swiez up, för de he sietdem bi Turnieren antreden deiht.
miniatur|left|Viktor Kortschnoi (rechts) mit [[Max Euwe (1978)]] thumb|right|Viktor Kortschnoi (1993) As letzt WM-Deelnehmer för dat Kandidatenturnier 1980 automatisch qualifizeert, dwung Kortschnoi as all dree Johr tovör Petrosjan un Polugajewski as ok in dat Finale den Westdüütschen Robert Hübner un seker sück so dat Herutforderungsrecht gegen den Weltmeester Karpow. Ok de WM-Neeuplaag – in' Harvst 1981 in Meran utdragen – verlor Kortschnoi, as he sück ditmal nah 18 Partien sössmal slahn geven muss (bi twee eegen Siege).
Ok för dat nächste Kandidatenturnier 1983 weer Kortschnoi sett. As he in' August 1983 in dat Halffinale gegen Garri Kasparow (UdSSR) antreden sull, keem dat to'n Striet tüschen den Weltschachbund FIDE un de sowjeetsch Schachföderatschoon över den plaanten Utdragensoort Pasadena in den USA. De FIDE hett Kortschnoi en kamplosen Sieg tospraaken, de he aber nich annehmen wull. Toletzt funn de Wettkamp dree Maand later in London statt, Kortschnoi verlor gegen Kasparow mit een to veer Siegen (4–7).
In' Toog vun de Qualifikatschoon för de dree Johr later stattfinnen Weltmeesterschap 1990 – Titeldräger weer mittlerwiel Kasparow – wunn Kortschnoi in Zagreb een vun dree ansett Interzonenturniere. Bi de ansluutend Kandidatenturnier verlor he to Anfang vun dat Johr 1988 in' Achtelfinale gegen den Isländer Jóhann Hjartarson. Bi de Qualifikatschoon för de Weltmeesterschap 1993 reck Kortschnoi in' Sömmer 1990 mit Rang söss bi dat Interzonenturnier in Manila wedder en Startplatz för dat Kandidatenturnier. Dor verlor he in' August 1991 in't Veertelfinale gegen den nedderlannsch Speler Jan Timman mit 2½–4½. thumb|left|Viktor Kortschnoi in Zürich, August 2009 Bi sien wiederen Deelnahmen an diversen WM-Vörutscheeden keem Kortschnoi nich mehr över de eersten Qualifikatschoonsrunnen herut. Aber he nehm trotz sien fortschreeden Öller wiederhen spoodriek an hoochklassig Schachturnieren deel. Nahdem he sück lang wiegert harr, in speziellen Seniorenwettbewarfen antotreden, wurr he bi sien eerst Deelnahm in dat Johr 2006 glieks Seniorenweltmeester. In dat italieensch Arvier wunn he mit negen Punkten ut 11 Partien vör den tschechischen Grootmeester Vlastimil Jansa (8,5/11). In de Saison 2006/07 speel Kortschnoi todem in de Zweiten Bundsliga en Partie för den SV Glück auf Rüdersdorf an' Spitzenbrett. In de Saison 2011/2012 hett he in' Mannschaftspokal en Partie in de eerst Mannschap des SV Lingen, tosommen mit sien ehmalgen Sekundanten Lev Gutman. In de Swiezer Natschonalliga A speelt he för de Schachgesellschaft Zürich. De Swiezer Landsmeesterschap hett he fiev Mal wunnen: 1982, 1984, 1985, 2009 un 2011.
Sien kompromissloser Stil broch Kortschnoi den Öklenaam Viktor der Schreckliche in. Luut den US-amerikaansch Mathematiker Jeff Sonas harr he tüschen September un Dezember 1965 de hööchst Historisch Elo-Tall vun all to dissen Tietpunkt aktiv Schachspieler. Sien best in en List stahn Historisch Elo-Tall bedroog 2814, womit he 1978 tweetbest aktiv Speler achter Weltmeester Karpow weer. Vun dat wunnen Interzonenturnier 1973 in Leningrad stamm Kortschnoi sien hööchste je reckt Historisch Elo-Tall mit 2825. Kortschnoi sien beste FIDE-Elo-Tall bedroog 2695 (tüschen 1979 un 1981).
Enn' Dezember 2012 wurr bekannt, dat Viktor Kortschnoi tovör en Slaganfall erleeden harr un dorum wohrschienlich sien lang Loopbahn afsluuten moot. .
Wolfgang Lindow
Wolfgang Lindow (* 20. Dezember 1932 in Griepenbarg an de Reej; † 30. März 2020 in Bremen ) weer en düütschen Germanisten un Volkskunnigen.
Leven un Wark
Lindow is in Achterpommern boren. 1938 is he mit siene Ollern umtagen na Vörpommern. Vun 1939 bet 1945 hett he Scholen in Barth un Griepswoold besöcht. 1945 is he mit siene Familie na Mölln flücht. Bet 1954 hett he denn de Loonbörgsche Gelehrtenschool in Ratzborg besöcht un dor dat Abitur maakt. 1954 bet 1960 studeer he Historie, Volkskunn un Germanistik (dor speel Plattdüütsch en grode Rull bi). 1960 hett he an de Universität Kiel över dat Thema Volkstümliches Sprachgut in der neuniederdeutschen Dialektdichtung sien Dokter maakt. 1961 keem denn dat Staatsexamen in Düütsch, Nedderdüütsch un Volkskunn. 1957 bet 1975 hett he as wetenschoplichen Mitarbeider bi de Nedderdüütsche Afdelen vun de Universität Kiel mitmaakt. Dor weer he tomeist mit dat Middelnedderdüütsche Wöörbook togange. 1974 bet 1997 hett he de Geschäften vun dat INS in Bremen föhrt. He hettv al 1975 de Baasdörper Krönk vun Friedrich Ernst Peters rutgahn laten. Ok mit dat „Plattdüütsch-Hoochdüütsche Wöörbook“ hett he sik befaat. Tohopen mit Claus Schuppenhauer hett he de Plattdüütschen Narichten vun Radio Bremen up’n Weg bröcht. Lindow hett toletzt in Bremen leevt.
Paul Sylbert
Paul Sylbert (* 16. April 1928 in Brooklyn, New York City, USA; † 19. November 2016 in Jenkintown, Pennsylvania ) weer en US-amerikaanschen Artdirector un Szenenbillner.
Leven un Wark
Paul Sylbert is de Tweeschen to Richard Sylbert, de sülvst ok as Szenenbillner arbeiten deit. Na sien Besöök an de Tyler School of Art vun de Temple University, hett he 1951 sien Loopbahn as Artdirector un Szenenbillner anfungen mit den Feernsehfilm Premiere. BIt in Johr 2008 hett he an de Produkschoon vun ruchweg föfftig Filmen mitarbeit. Ünnerbroken weer sien Arbeit, as he wiel den Koreakrieg sien Militärdeenst bi de US Army afleisten müss.
1964 hett he ok as Speelbaas arbeit un weer verantwoortlich för eenige Episoden vun verschedene Feernsehregen as The Defenders, The Nurses oder The Broadway. As Dreihbookschriever weer he verantwoortlich för de Böker to The Steagle (1971), bi den he ok sülvst Speelbaas weer, un Nighthawks (1981).
Utteken
Sylbert weer tweemol för den Oscar in de Kategorie Best Szenenbild nomineert: 1992 för den Film The Prince of Tides un 1979 för den Film Heaven Can Wait, för den he ok wohrhaftig uttekent worrn is. Butendem weer Sylbert 2009 mit den Lifetime Achievement Award vun de Art Directors Guild ehrt.
Sterkobilin
Sterkobilin (faken ok Stercobilin ut dat Engelsche övernahmen) höört vun wegen sien Molekülstruktur to de Tetrapyrrolen un is en Afboprodukt vun’t Hämoglobin. Sterkobilin kummt dör Derivatiseeren vun Bilirubin tostannen un is verantwoortlich för de brune Farv vun de Schiet bi Minschen. De Verbinnen weer 1932 toeerst ut Fäkalien isoleert.
Stoffwessel
Sterkobilin is dat Produkt vun’n Verfall vun’t Häm in de Erythrozyten. Wenn de roden Bloodkörpers öller warrt, warrt se vun de Makrophagen opsplitt in Biliverdin, dat gau in free Bilirubin ümsett warrt. Bilirubin binnt sik fast an Proteinen in’t Bloodplasma (sünners an’t Albumin) un warrt in de Lebber transporteert, woneem dat mit een oder twee Glukuronsüür-Resten to Bilirubinglukuronid konjugeert un as Gall in’n Dünndarm afgeven warrt. In’n Darm warrt’n Deel vun’t Bilirubinglukoronid dör bakterielle Enzymen in Bilirubin torüchbillt, wat wieter in Urobilinogen, dat ahn Klöör is, ümwannelt warrt. Dat Urobilinogen oder ok Urobilin warrt över’n Urin utscheedt, man dat Urobilinogen, dat in’n Grimmdarm blifft, warrt in Sterkobilinogen ümwannelt un opletzt to Sterkobilin oxideert un denn bi’n Stohlgang ut’n Lief utscheedt.
Bedüden bi Krankheiten
Bi en Ikterus (Geelsucht) kummt dat Bilirubin nich in’n Dünndarm an, so dat ok keen Urobilinogen produzeert warrt. Dat heet, dat ok keen Sterkobilin tostannen kummt. Dat Fehlen vun’t Sterkobilin un annere Gallen-Pigmenten föhrt dorto, dat de Schiet de Klöör vun Eer oder Toon annimmt.
Bi en Ünnersöken vun Kinner, de an Gallensteen lieden deen is faststellt worrn, dat en gröttere Mengde Sterkobilin as bruun Pigment in de brunen Gallstenen to finnen weer. Dorut is afleidt worrn, dat brune Gallenstenen bi Kinner tostannen kamen künnt, de en bakterielle Infekschoon vun de Gallenweeg hebbt.
En Ünnersöken vun 1996 düüt dorop hen, dat Sterkobilin un annere pyrrolische Pigmenten as ü. a. Urobilin, Biliverdin, Dimethylester mööglicherwies as en ne’e Klass vun HIV-1-Protease-Inhibitors wirken doot, wenn se in siete mikromolare Mengden geven warrt. Wo goot de Wirken is, mutt aver noch in wietere Forschen utklamüstert warrn.
Jaurena
Jaurena is de Familiennaam von
Cappelloni
Kiek ok bi: Cappellini.
(398) Admete
(398) Admete is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 28. Dezember 1894 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is.
Nöömt is de Asteroid na Admete, en Figur ut de greekschen Mythologie.
Rushton
Rushton betekent
Rushton is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Rushden.
Licini
Licini is de Familiennaam von
Johan Rudolph Thorbecke
thumb|upright|Johan Rudolph Thorbecke Johan Rudolph Thorbecke (* 14. Januar 1798 in Zwolle; † 4. Juni 1872 in Den Haag) is en liberalen Politiker un Staatstheoretiker in de Nedderlannen ween. Thorbecke warrt as Vadder vun de nedderlannsche Parlamentaarsche Demokratie ankeken un gellt as dat Land sien wichtigsten Staatsmann in dat 19. Johrhunnert.
Sien Weg in de Wetenschop
Ehr he in de Politik gung, hett Thornbecke sien Weg maakt as Mann vun de Wetenschop. Eerst besöch he de Latienschool in Zwolle un gung up dat Gymnasium an’t Atheneum Illustre in Amsterdam. An de Universität Leiden studeer he Ole Philologie un promoveer dor ok to’n Dokter. 1822 habiliteer he sik as Dozenten an de Universität Gießen. Achterna hett he in Chöttingen siene Arbeit „Über das Wesen und den organischen Charakter der Geschichte“ rutbröcht, de sik mit Geschichtsphilosophie befaten dö. 1825 is he Perfesser wurrn an de Universität in Gent in Belgien. 1830 möss he dor wegen de Belgische Revolutschoon Bott geven un is na Leiden gahn. Dor weer he denn as Perfesser för Rechtswetenschop togange.
Sien Weg as Politiker
thumb|upright|Johan Rudolph Thorbecke thumb|upright|Denkmal in Amsterdam 1840 is Thorbecke in de Tweete Kamer vun de Generalstaten beropen wurrn. Dor hett he sik dorför insett’, dat de Verfaten heel un deel nee up Schick brocht wurrn is. Dat weer he al vördem in siene Schriften Aanteekening op de grondwet („Wat over dat Grundwett to seggen is“) un Proeve van herziene grondwet („Proov vun en dörkeken Grundwett“) verlangen ween. 1845 hett he de Vörlaag vun en Reform vun de Verfaten vörleggt, man de is mit 21 gegen 35 Stimmen in dat Parlament nich annahmen wurrn. Unner den Indruck vun de 1848er Revolutschoon hett König Willem II. em den Updrag geven, he scholl, as Vörsitter vun en Kommischoon, dat Grundwett heel un deel nee utarbeiden. In de Midden vun düsse Reform stunn, datt nu blot noch de Ministers de Politik vun de Regeerung bestimmen döen un datt de König dor nu nix mehr to seggen harr. Bovento hett he dor för sorgt, datt de Tweete Kamer vun dat Volk direkt wählt wurrn is. So konn dat en gröttere Rull spelen. Man bit to’n Eersten Weltkrieg hett dat noch keen allgemeen un free Wahlrecht geven. An’n 3. November 1848 hett dat Parlament düsse nee Verfaten annahmen. De „sinnige Revolutschoon“ is dor to’n goden Afsluss mit kamen. En grote Rull hett dor König Willem II. bi speelt. He harr nich blot de Reform-Kommischoon insett, man ok noch bannig inwarkt up konservative Afordente, sunnerlich ut de Eerste Kamer, datt se de Reform blot man annehmen schollen. He hett sülms seggt, he weer „binnen eene Nacht vun en Konservativen to en Liberalen wurrn“.
thumb|upright|left|[[Familienwapen Thorbecke]] In de Johren achterna weer Thorbecke dreemol Vörsitter vun den Ministerraat un, to de glieke Tied, Binnenminister: 1849–1853, 1862–1866 un 1871–1872. 1866 hett he den Ehrentitel vun en „Staatsminister“ kregen. Thorbecke warrt beschreven as en strengen, butten Minschen, sunner Bedacht up annere Lüde. He hett Striet kregen mit Willem II. un noch mehr mit Willem III.. De Protestanten müchen em nich lieden, wiel he kathoolsche Bisdömer tolaten hett un ok Lüde, de eerst up siene Sieten stahn hefft, hefft sik mit em vertöörnt. Man doch hett em dat slumpt, de Nedderlannen ganz nee up’e Been to stellen un dor en modernen, liberalen Staat vun to maken. In siene Amtstied is ok 1863 en Enn maakt wurrn mit de Slaveree in Nedderlannsch-Westindien.
Literatur
Thorbecke siene lüttjern Schriften, tohopensammelt as Historische schetsen, Haag 18722, all siene Breefe, siene Reden, Deventer 1856–70, 6 Bänn, un Groningen 1900–1910, 6 Bänn. Sehr wichtig weer siene Arbeit Aanteekening op de Grondwet, 1839. Vgl. J. Drentje: Thorbecke, een filosoof in de Politiek; Amsterdam 2004
Heinz Otten
Heinz Otten is de Naam von
Bob Gordon
Bob Gordon is de Naam von
Heinz Otten
* Heinz Otten (* 1919), düütschen Footballspeler,
Bob Gordon
* Bob Gordon (Robert Gordon; 1928–1955), US-amerikaanschen Saxofoonspeler un Klarinettspeler,
Kiek ok bi: Robert Gordon, Bobby Gordon.
Finkenriek
Finkenriek is en Oort in de Gemeen Vosshusen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen Vosshusen höört de Oort to de polietsche Oortschop Rübk.
Finkenriek weer bet in dat 20. Johrhunnert separat von Rübk, warrt vondaag aver mehrstendeels as Deel von Rübk ansehn.
Geografie
De Oort liggt an’n Süüdrand von de Masch von Oolland hen na dat Moor, dat Oolland von de Geest trennt. Dat Water ut dat Rebeed warrt över de Landwettern na de Eest hen afföhrt.
De Naveröörd sünd Hoov in’n Noorden, Rübk in’n Oosten, Vosshusen in’n Süüdoosten, Buxthu mit Hogendannen un Weid in’n Süüdwesten, Neeland in’n Westen un Moorenn in’n Noordwesten.
Historie
In en Oorkunn von 1469 steiht, dat de Hoff Finkenriek mit 11 Morgen Land an en ne’en Pächter vergeven warrt, nadem he 60 Johr lang wööst legen hett.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Eestbrügg in’n Kanton Buxthu höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1823 to dat Amt Oold- un Neeklooster tohöört, von 1823 bet 1852 to de Vaagdie Ooldkloostergericht in dat Grevengericht Oolland un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Jörk. Na 1885 weer dat in’n Kreis Jörk. 1932 is dat Deel von’n Kreis Horborg worrn.
In dat 19. Johrhunnert hett de Oort to de Gemeen Ooldkloostergericht höört, is denn aver in de twete Hälft von dat 19. Johrhunnert Deel von de Gemeen Moorenn worrn. In de eerste Hälft von dat 20. Johrhunnert is Finkenriek von de Gemeen Moorenn in de Gemeen Rübk wesselt. De Gemeen Rübk is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Vosshusen worrn.
Religion
Finkenriek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martini-Kark in Eestbrügg.
För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.
Verkehr
Finkenriek liggt an de Kreisstraat 19, de in’n Süüdwesten in de K 40 övergeiht un na Buxthu löppt. In’n Oosten löppt de K 19 bi Nincoperdiek an de L 235 ran, de in’n Noorden na Neefeld löppt un in’n Süden na Vosshusen.
De plaante Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg) schall so bi 200 Meter süüdwarts von Rübk langslopen. De Opfohrt 8 Vosshusen liggt denn glieks bi Rübk an de L 235.
De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Buxthu an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Horborg un liggt bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdwesten. Mit veer Kilometer noch dichter bi is de Bahnhoff Vosshusen, an den de Lien S3 von de S-Bahn Hamborg höllt.
Donald Trump
Donald John Trump [Utspraak: dɒnəld d͡ʒɒn trʌmp] (* 14. Juni 1946 in Queens, New York City) is en US-amerikaanschen Unnernehmer un Politiker. He weer Kannedat vun de Republikaners bi de Wahlen to'n US-Präsidenten 2016. Dor hett he, vun de meisten Umfragen unverwacht, gegen Hillary Clinton vun de Demokraten bi wunnen un wurr an'n 20. Januar 2017 in sien neet Amt as de 45. Präsident vun de USA inföhrt.
Vun 1971 af an weer he CEO vun de Trump Organization. Dor hannelt sik dat um en Mischkonzern mit en poor Dusend Anstellte bi. As en Tycoon in de Immobilien- un Unnerholensbranche is de Milliardär upfullen, wiel he sik fökener afsunnerlich upföhrt hett un jummerlos in'n Middelpunkt stahn wull. Sien Naam is amangs en Mark wurrn, as bi de Trump Towers, de Hooghüüs, de sien Naam dreegt. Noch bekannter wurrn is he, as he in't Feernsehn in de Sennen The Apprentice mitmaakt hett. Vör de Wahlen weer he een vun de bekanntesten Geschäftslüüd in de USA.
In'n Juni 2015 harr he künnig maakt, he wull sik bi de Wahl to'n Präsidenten vun de USA an'n 8. November 2016 vun de Republikaansche Partei upstellen laten. Dor möss he sik eerst mol to bi de Vorwahlen dörsetten. In'n Wahlkamp, de denn losgung, hett he sik ütert over illegal Inwannern in de USA, un hett vorslahn, eerst mol keen Muslime in de USA inreisen to laten. Dor hett dat bannig Thater um geven, un in de heelen Welt is dor over snackt wurrn. Toeerst harrn de mesten Politik-Facklüde em dat nich totroot, man he hett sik vun Enne Juli 2015 gegen sien parteiinternen Mitbewarvers dörsetten konnt un hett de meisten Vorwahlen twuschen Februar un Juni 2016 wunnen. Vun Enne Mai 2016 af an harr Trump de afsolute Mehrheit vun de Deligeerten achter sik un weer an'n 19. Juli 2016 up den Parteidag vun de Republikaners in Cleveland/Ohio to'n offiziellen Kannedaten köört wurrn.
Sien Afkummst, wat he studeert hett un wat over sien Privatleven to seggen is
Donald Trump is dat veerte vun fiev Kinner vun den Immobilienunnernehmer Frederick Trump Jr. (1905–1999) un den sien Fro  Mary Anne MacLeod (1912–2000). Sien Mudder weer de Dochter vun en Fischer un stamm ut dat Dorp Tong up de Isle of Lewis, de to Schottland tohören deit]. Na sien Vadder hen weern sien Grootöllern Friedrich Trump un Elisabeth Christ ut Kallstadt in de Palz (de höör dormols to dat Königriek Bayern to). De beiden weern na de USA hen utwannert. Friedrich Trump weer en Cousin in’n tweeden Grad vun den Ketchup-Unnernehmer Henry John Heinz, den sien Grootmudder Charlotta Louisa en boren Trump weer. In en Interview hett Trump seggt, he weer stolt up „düt düütsche Bloot“. 1987 harr he in sien Book The Art of the Deal noch seggt, sien Grootvadder keem ut Sweden. Dor hett he mit füdder vertellt, wat sien Vadder sik in de Tieden vun’n Tweeden Weltkrieg utdacht harr.
Vun 1956 bit 1959 besoch Trump de Kew-Forest School in New York. 1959 gung he dor af un keem an de New York Military Academy in Cornwall-on-Hudson. Dor hannel sik dat um en privat Internat bi, wo de Jugendlichen as Suldaten uptagen wurrn sünd. De Schoolmesters in Kew Forest harrn sik over em utlaten un sien Vadder meen, he konn sien Söhn nich mehr stüern. Up dat Internat weer Trump unbannig good in’n Sport un hett 1964 sien Highschool-Afsluss maakt. Achternah hett he Weertschopswetenschoppen studeert. Vun 1964 bit 1966 weer he an de Fordham-University in New York un 1966 is he denn an de renommeerte Wharton School in Philadelphia annahmen wurrn. As Studenten is Trump nich füdder upfullen. He hett ok nich gegen den Vietnamkrieg demonstreert, as annere Studenten. As he noch studeer, geev sien Vadder em as Startkapital 2 Mio. Dollar un he gung bi, un köff ole boofällige Hüser, maak de wedder torecht un verköff de denn mit groten Gewinn Dat Studium hett he 1968 as Bachelor afslaten. Achterna hett he en Attest vun’n Dokter kregen un möss nich to’n Wehrdeenst. Dor harrn se em unner Umstänn na Vietnam henstüert. Trump hett sülms seggt, he harr dor Maleschen harrt mit een oder mit beide Hacken: Dor weer an de Knaken en Buul wussen, de harr sik avers later torüch billt.
Sien Weg in de Politik
Vun de 1980er Johre af an hett sik Trump jummer wedder mol ütert to de Politik. 1987 hett he sik as Liddmaat vun de Republikaners inschrieven laten. 1999 gung he rover na de Independence Party. Dat weer en Paten vun Ross Perot sien Reform Party. 2001 gung he na de Demokraten, un 2009 is he wedder Liddmaat wurrn bi de Republikaners. Bit 2012 hen hett he sien Parteispennen meist to lieke Deele an de beiden groten Parteien verdeelt. Bovento hett he 100.000 US-Dollar an de Clinton Foundation geven, un hett sik lang Tied goot verstahn mit Hillary Clinton.
Al 1988, 2000 (for de Reform Party) un 2004 (for de Demokraten) hett he simmelert, of he sik for de Wahlen to’n US-Präsidenten upstellen laten schall. 2006 (for de Demokraten) un 2014 (for de Republikaners) speel he mit den Gedanken, bi de Wahlen to’n Gouverneur vun New York an to treden. Ok bi de Präsidentenwahlen vun 2012 hett he seggt, he konn sik dat woll vörstellen, an to treden, man in’n Mai 2011 hett he denn doch afseggt. En paar Weken vordem harr he vun Präsident Barack Obama verlangt, he schall sien Bortsorkunn opentlich utstellen. Dor hett he mit betwiefelt, ob Obama overhoop Präsident ween dröff In’n September 2016 hett he de Theorie, Obama weer nich in de USA up‘ Welt kamen, torüchnahmen.
„Trump sien Sommer”
Mit sien butte Rhetorik hett Trump in dat Establishment vun sien egen Partei allerhand Lüüd gegen sik upbrocht. So weer de Senater John McCain bang, wat Trump segg, datt konn den rechten Flunken stark maken (de so nömmten „Mallbüdels“, up Engelsch de „crazies“), wieldes annere Politikers, de gode Arbeit maakt harrn, an’e Siet schaven weert. Bit Enn Juli hett Trump sik in Umfragen an de Top sett. An’n 30. Juli 2015 stunn he bi knapp 20 Perzent un harr dor Jeb Bush mit 13 un Scott Walker mit 12 Perzent al achter sik laten. Lüüd, de up sien Siet stunnen, geev dat in meist all Deelen vun de Partei. In de Sozialen Medien hefft mehr Lüüd na em keken, as na all annere Kannedaten in beide Parteien. Vunwegen, datt he over den heelen Sommer hen jummerweg to sehn un to hören weer, hefft allerhand amerikaansche Medien vun „Trump sien Sommer“ (engelsch: „Summer of Trump“) snackt.
Wo dat fudder gung
Fudderhen stunn Trump in Umfragen an’e Top. In den Prognosenmarkt Pivit kladdern sien Chancen, datt he  republikaanschen Kannedaten weern schall, vun 1 up 19 Perzent. De New York Times meen, datt he so good in de Umfragen stunn, dat bedüüd noch heel un dall nix, vunwegen sunnerlich veel vun sien Anhängers noch gor nich wüssen, of se overhoop na de Wahl hengahn wollen. In de drüdde Weeken vun’n Oktober is fökener bekannt maakt wurrn, datt midderwielen Deele vun dat Partei-Establishment dormit reken döen, Trump konn de Vörwahlen winnen. Dor höör u. a. Alex Castellanos to. Bi en Umfraag menen mehr as 40 Perzent un dor de düütliche Mehrheit vun de republikaanschen Wählers mit, Trump schall de Nomineern woll winnen. En halv Johr vordem harr dat noch nüms seggt.
An’n 26. Mai 2016 harr Trump bi de Vorwahlen 1.239 Delegeerte hoolt un dor de nödige Tall mit, datt he up den Parteikongress in Cleveland in’n Juli 2016 dör de Republikaansche Partei to’n Kannedaten for de Präsidentenwahlen upstellt weern schall.
Republikaanschen Parteidag
De Parteidag weer vun’n 18. bit to’n 21. Juli un hett stattfunnen in de Quicken Loans Arena in Cleveland in den US-Bundsstaat Ohio. De tokamen Kannedat möss vun de 2.472 Afordenten mit eenfacke Mehrheit wählt weern un bruuk also opminnst 1.237 Stimmen. Trump is dor denn an’n 19. Juli mit 1.725 Stimmen to’n Präsidenten-Kannedaten nomineert wurrn. 721 Lüüd stimmen dor gegen em, dat weer de hööchste Tall vun Gegenstimmen bi en Convention siet 1976. Trump hett dor den Gouverneur vun den Bundsstaat Indiana, Mike Pence as Running Mate, also as Viez-Präsidenten-Kannedaten, vörslahn.
As Trump nomineert wurrn is, weer he siet Dwight David Eisenhower in’t Johr 1952 de eerste Mann, de Präsident weern woll, un vordem nie nich en Amt in de Politik harrt hett. Bovento is he siet den Afkaaten un Geschäftsmann Wendell Willkie in’t Johr 1940 de eerste Mann ween, de Präsident weern woll un vordem keen Mandat in de Politik un ok keen hogen Rang bi dat Militär harrt hett.
Wahlkamp
Na denn republikaanschen Parteidag hett Trump bannig Achterwind kregen un konn sik hen un wenn in de Umfragen vör sien Gegenspelersche Hillary Clinton schuven.
Wahlsieg
An’n Wahldag, dat weer de 8. November 2016, konn Trump sik, anners, as de meisten Umfragen un Wahlprognosen vörutseggt harrn, gegen Clinton dörsetten. Den Grundsteen for sien Sieg hett he in den so nömmten Rust Belt in den Middelwesten leggt. Dor konn he in de Bundsstaten Michigan, Wisconsin un Pennsylvania, de mehrsttieds de Demokraten kört, en Mehrheit winnen. Bovento hett he in de so nömmten Swing States as Florida, Ohio un Iowa, wo dat bi de Wahlen jummers hen un her geiht un mol de Republikaners, mol de Demokraten winnt, ok en Mehrheit up sik vereenen. In Ohio un Iowa hett he, gegen fröhere Wahlen over, en bannig düütlichen Vörsprung harrt.
An’n lieken Avend hett Trump in New York en Rede to sien Sieg holen un sunnerlich rutstellt, he woll „de Präsident vun all Amerikaners“ ween. So, as dat de US-Verfaten vörsehn deit, hett he den Eed as US-Präsident an’n 20. Januar 2017 afleggt.
Externstenen
De Externstenen, up Lippsch Platt Externsteune, sünd en markant Sandsteen-Felsformatschoon in den Teutoburger Woold un en herutragend Natuursehenswürdigkeit vun Düütschland. Binnerhalv von Noordrhien-Westfalen liggend, hörrt se to Horn-Bad Meinberg, in den Landkreis Lippe un sünd vun en parkähnlich Anlaag ümgeven. duum|hochkant=2|Externsteen, 2007 (vun Süüdwesten)
Etymologie
duum|Externstenen, um 1900 (vun Noordoosten) De Naamensherkunft vun de Felsen is nich eendüüdig klärt, dat gifft mehrere verscheeden Düüden. De hüdig Schrievwies is woll aber eerst tegen Enn’ vun dat 19. Johrhunnert upkommen. För dat 18. un 19. Johrhunnert sünd vörwiegend Formen as Eggster-, Eggerster- un Egistersteine beleggt. Demnah wuurd allgemeen de Wöör Egge un Heckster, düütsch: Elster as de twee wohrschienlichst Oorsprungsmögelkeiten ansehn. En Verwandtschap mit dat latiensch externus (= buten, buterhalv befindlich) kann dorgegen utslooten wurrn.
Geographisch Laag un Geologie
duum|[[Wullsackverweddern an de Externstenen]] In‘ Noordoostdeel vun Nordrhien-Westfalen, in‘ Süüddeel vun den Kreis Lippe bzw. in‘ Teutoburger Wald liggend hörrt de Externstenen to de Horn-Bad Meinberger Stadtdeel Holzhausen-Externstenen, de rund 1,1 km (Luftlien) noordwestlich liggt.
De Felsen sünd en Dell vun de middlere Gebirgskeed vun den Teutoburger Woold, se liggen nipp un nau in‘ Süüdoosten vun dit Middelgebirge angrenzend an dat Eggegebirge. In Richtung Noordwesten gaht de Exterstenen direkt in de anstiegend waldriek Hänge vun den Borensteen un nah Süüdoosten unmittelbar in de vun de Knickenhagen över. Direkt vörbi an de Felsengrupp floot in dat Inttogsrebeet vun de Werser de Wiembecke, de an‘ Foot vun de Felsen to dat „Wiembeckediek“ upstaut wurrd.
In‘ Toog vun de Bargenbilln, de so nömmt saxonisch Rahmenfaltung vör etwa 70 Million Johren wurrn de ehemals waagerecht liggend Gesteensschichten denn lokal genau senkrecht stellt. Dör de hier good to erkennend, eegentlich för Granit, aber ok för besünners massiv Sandsteen typisch Wullsackverweddern as ok ansluutend Erosion an de Böverflach kreegen de Felsen hör jetzige, wat bizarr anmootend Förm.
De Felsgrupp reckt in de sonst wietgahnd steenfree Ümgegend maximal 47,7 m över de Böverflach vun de „Wiembeckediek“ in de Hööcht un erstreckt sück linienförmig över mehrere Hunnert Meter Längt. Se fang en beten versteckt in de Wald an, mit enkelt lütt Felsen un treckt sück hen bit to de good sichtbar, 13 relativ freestahend Eenzelfelsen. Disse Felsenborg besteiht ut relativ hart un dorüm temelk verwedderbestännigen Osning-Sandsteen. De wurr in de Ünnere Kriedtiet vor etwa 120 Million Johren an‘ Rand vun en groot Meer bild, dat damals en grooten Deel vun dat nöördlich Middeleuropa bedecken dee.
De geologisch Bedüüden vun de Externstenen wurr an‘ 12. Mai 2006 mit de Utteknung as „Natschonal Geotop“ dör de Akademie för Eerdwetenschoppen to Hannober würdigt.
Natuurschuul
duum|Blick vun de Felsen över den „[[Wiembecke diek“]] Al 1926 wurrn de Externstenen as „eeen vun de öllsten un bedüdensten Naturschuulrebeden in‘n Kreis Lippe“ ünner Schuul stellt. Hüür wurrd dat noch etwa 127 ha groot „Naturschutzgebiet Externsteine“ vun de Landsverband Lippe ünnerhollen, de ok Eegendömer vun de Felsen is. De Felsen sülvst staht to glieker Tiet ünner Kultur- un Natuurdenkmal-Schuul. Dat Rebeet is vun europäisch Bedüüden, wat ok dör de Natura-2000-Schuulstellung in‘ Rahmen vun de europäisch Fauna-Flora-Habitat-Richtlinie dokumenteert is. Insgesamt meest 10 km lang Wannerweeg ersluuten dat up Grund „seiner Geologie und kulturhistorischen Bedeutung landesweit einmalige Gebiet“, dat „eins der größten Vorkommen von Silikatfelsen und trockenen Heiden in NRW“ upwiest
Ut Natuurschutzsicht besünners wertvoll sünd nicht blot de Felsen sülvst mit hör selten Vegetation (vör allen Farne, Moose un Flechten), sonnern ok de up de Bargkammen Knickhagen un Borensteen ut de Nahberschop vörhannen Bargheid mit lüttflächig vörhannen Hangmooren. Dor wassen ünner annern Wacholder, Moor- un Sandbarken, Bickbeern, Seggen, Besen, Borstgras, Piepengras, Bessenheid un Törfmoose.
Neben de in dat Rebeet vörrangig to schuulen Ellern-Eschenwoolden sünd todem as Kulturlandschapselemente eenig Oldeekenbestände vun ehmalig Hutewälder bedüüdend, de dör de middelöllerich Berghude nömmt Beweeden entstahn sünd. Wiederhenn sünd gröttere Vörkommen vun de Ilex in de oortriek Woold vun de NSG erwähnenswert. Relevant för de Ünnerschutzstellung vun dat Rebeet sünd inbesünnere de (Brut-)Vörkommen vun folgend schullt Deertenoorten: Mittelspecht (Dendrocopos medius), Schwarzspecht (Dryocopos martius), Grauspecht (Picus canus), Nördlicher Kammmolch (Triturus cristatus) un Eremit (Osmoderma eremita). Historisch interessant is da ehmalige Vörkommen vun dat selten Lebermoose Harpanthus scutatus an de Felsen. Dat wurr dor toletzt 1947 nahwiest. Domols gull de Standoort as dat letzt Vörkommen in Noordrhien-Westfalen; eerst siet de 1990er Johren sünd weer eenig wenig Stäen in dat Eggegebirge as Standoorten bekannt.
De Flachen wurrd hüüd mit Naturschuul-Middel ünner annern dör de „Biologische Statschoon Lippe“ pleegt.
Beschrieven vun de Felsen
miniatur|Externstenen mit de [[Wiembeckediek in‘ Vördergrund, 2009]] Tüschen de vun Woold bedeckten Högen Borensteen und Knickenhagen befinnen sück de Externstenen up en Linie, de groff sehn vun Süüdoosten nah Noordwesten verlöppt. Hör eenzeln Felsen wurrd vun Noordwesten nah Süüdoosten tellt. De an‘ wietesten noordwestlich, direkt in dat Daal vun de Wiembecke upragend Fels wurrd Felsen 1 nömmt. Geiht man denn vun dor wieter nah Süüdoosten, slutt sück de markant Felsen 2 an, de wegen sien Gestalt von jeher as Turmfels anspraaken wurrn is. Tüschen de beid befind sück en lüttgere Fels, dicht över den Boden mit Fels 1 verbunnen, so dat de groode Fels 1a, de lütt Fels 1b nömmt wurrd. Man nömmt den grooten Felsen 1a ok nah en in hüm liggend Grotte den Grottenfels. Up den Toornfels (Nr.2) folgt weer en leeger, de wiel de Trapp to de Hööcht vun den Turmfelsen sück an beid Sieden nah baben winden deiht, as Treppenfels betekent wurrd. duum|left|Wackelsteen Nahansicht En mächtige Kluft, dör de siet etwa 200 Johren en Straat führen deiht, trennt de Treppenfels vun Fels 4, up de en mächtiger Brocken loos liggt, de so utsücht, as wenn he glieks afstörrten will. Nah dissen wackligen Steen snackt man vun den Wackelsteenfels. He wurrd överraagt vun den Felsen 5, de nah en an den Tipp sichtbor, nah Süüdoosten kiekend Manlüüdkopp Ruferfelsen nömmt wurrd. Etwa acht wiedere Felsen folgen in süüdööstlich Richt, de noch wenig ünnersöcht wurrn sünd.
De beid Sieden vun den Felsenreeg ünnerscheeden sück grundsätzlich. Up de Noordoostsiet vun de Felsen kann man mennig Bearbeitungssporen sehn. Up de nah Süüdwestend kiekend Sieden sünd man blots wenig Sporen to finnen. De Indruck vun de mächtig ut den Grund anstiegend Felsen hett sein Oorsprünglichkeit hier noch bewohrt, währen de Noordoostsiet derart vun Minschenhand överformt is, dat de Indruck vun en Ruine entsteiht. Man hett doher de Noordoostsiet de Vördersiet nömmt, de anner dorgegen de Rücksiet. De Beschrieven konzentreert sück nahfolgend natuurgemäß up de Vördersiet (NO). De wichtigst Spooren an de Grottenfels (Nr. 1a) sünd de Höhlen, de Trappanlaag, dat Gipfelplateau un dat berühmt Felsenrelief vun den Krüüzafnahm. De Gipfel is plateauoordig inebnet wurrn, so dat sück över de vun Klüften reeten Böversiet vun den Grottenfelsen en gliek hooch Flach erstreckt. Etwa 2 m ünnerhalv vun den Gipfel is up de Süüdwestsiet de Grundflach vun en winkelförmig um den Gipfel lagert Ruum to sehn. De Fels drocht spätestens siet 1663, wohrschienlich aber all länger, en Trappupgang. Tüschen Toornfels un Grottenfels fangt de Trapp an, de anfangs up den Tipp vun den Felsen 1b führt un denn vun dor up den Tipp vun den Grottenfelsen (1a). Spooren vun öllere Trappenanlaag sünd vorhanden. Tüschen den Grottenfelsen un Fels 1b is en Spalt mannshooch to en Gang verbreedert wurrn, de to de Rücksiet vun de Felsen führt.
duum|Grundreet vun de Grotten in Felsen 1 De Grotte sülvst umfaat dree Rüüms, de längs de Noordsiet liggen un ünnernanner verbunnen sünd. An de süüdööstlich Schmaalsiet vun de Felsen is de Ingang to de oordömlich anmoodend Kuppelgrotte. Neben de Ingang steiht de undüütlich ut de Felsen rutarbeit Gestalt mit en Slötel, de faken as Petrus verstahn wurrd. De Kuppelgrotte is ünnern schmaal un wiet sück nah baben to en Kuppel. Hör unregelmaatig Förm, de blots an wenig Stäen Meißelspooren hett, hett de etwa 4 Meter lang Grotte dör Füerinwurkung erhollen. Dör en schmaal Korridor kummt man in de rechteckig sück nah NW henn erstreckend Hööftgrotte. Se hett as all Wannen betüügen hör Kastenförm mit Hülp vun Hammer un Meißel erhollen. Hör upfallenst Inrichtung is en halfkugelförmig Becken vun ca. 1,25 Meter Dörmeter, dat an de Süüdwestwand in den Boden insenkt is. Twee Döröffnungen, de en schmaal un rechteckig, de anner breet un dorbagenförmig, geevt de Ruum Lucht. Neben de rechteckig Dör find man en middelöllerich Inschrift un en Fratze.
duum|left|En Ingang to de "Grotte" De darte ebenfalls kastenförmig Ruum, de Nebengrotte, slutt an dat Noordwestenn‘ vun de Hööftgrotte an un erstrecket sück in‘ rechten Winkel to de Hööftgrotte in Richt Noordoosten. Hör Wannen sünd ok bearbeit.
De Süüdoostsiet vun de Ruum bargt twee rechteckig Vertiefungen, een dorvan mannshooch, de anner en Quadrat in Harthööcht. An de tegenöverliggend Wand is an de Rand vun en Füerstäe en groot Teken etwa een Zentimeter deep inmeißelt wurrn. Dit Zeichen in der Nebengrotte wurrr 1881 dör Carl Dewitz eerstmals beschreven. Dat weer domals man blots half sichtbor, Dewitz hett de sichtbor Hälft as „Runenzeichen“ betekent. 1929 wurr de tweet Hälft vun dat Teken ünner en Verputzschicht opdeckt un ünner mattgeevend Bedeeligung vun Wilhelm Teudt freeleggt. Dat nu vullständig sichtbor Teken wurr vun Eenig as „Binderune“ (Wilhelm Teudt 1934) oder „Julsymbol“ (Herman Wirth 1933) düüd. Annern hebbt dat anhand vun vergliekbar Inschriften up Richtschwerter as fröhneetietlich Dorstellung vun en Galgen identifizeert (Kurt Tackenberg 1933, Alois Fuchs 1934 , Friedrich Focke 1943 ) und dormit in Tosammenhang brocht, dat de Ruum in de fröh Neetiet as Gefängnis vun de Stadt Horn bruukt wurr. Letzteres is hüüd de herrschend Meenung. De Buterwand vun de Nebengrotte is dör en groot Fenster dörbraken, ünner de de Sargsteen liggt. Vun disse Ruum führt en dör den Felsen dreven, etwa 4 m lang Röhr schräg rünner un trett in de Hööcht vun den Sarg an de Koppenn‘ vun disse weer in’t Free. In de Grotte liggt de Öffnung neben dat Fenster in de Footböön, allerdings dör Zement slooten.
Horbörger Stadtpark
De Horbörger Stadtpark is en 90 Hektar groten Volkspark in Hamborg. De Park liggt in’n Stadtdeel Wilsdörp, Bezirk Horborg.
Externstenen
Beschrieven vun de Felsen
De Sargsteen an de Foot vun de Grottenfelsen is an all Sieden bearbeit. In sien Noordwestsiet is en Oord vun Arcosolgraff mit en minschenförmig Utspaaren för den uptonehmend Liev inhauen. Up de Hööcht vun den Sargsteen is en lütt Podest uthauen wurrn, to dat vun twee Sieden Trappenanlagen rupführen dooht. De sünd woll massiv beschädigt wurrn, deren Reste kann man aber noch good erkennen.
Horbörger Stadtpark
Historie
De Park is rund üm’n Butenmöhlendiek anleggt worrn, de in dat 16. Johrhunnert för en Watermöhl anstaut worrn is. Siet 1890 is de Diek as Baadanstalt bruukt worrn. Von 1913 af an sünd op dat Gelänn eerste Boarbeiden vörnahmen worrn, de de Baadanstalt in dat Kunzept von’n Volkspark inbunnen hebbt. De Park sülvs hett in’n Mai 1926 apenmaakt. De Stadt Horborg wull dor in de Stadt en Ruum to’n Verhalen schaffen. Dorto sünd ünner annern en Amphitheater, Flächen to’n Liggen un för Gymnastik un 1931 op üm un bi acht Hektar en Schoolgoorn inricht worrn. Dat Kunzept to disse Anlagen keem von’n prüüßschen Goornbodirekter Georg Hölscher. Siene Plaans sünd na sien Dood 1932 von sien Söhn Ferdinand foortsett worrn.
Externstenen
Beschrieven vun de Felsen
An de Buterwand vun de Höhle, direkt vör de Kuppelgrotte, is dat fievunhalv Meter hooch middelöllerich Krüüzafnahmrelief inslahn. Över de rechteckig Döör kann man en Vertiefung sehn, en Hohlförm, de an de Benen, den Körper un Flüögel vun en Vagel erinnern.
Horbörger Stadtpark
Historie
De Bo von’n Horbörger Stadtpark hett to en Beschäftigungsprogramm för Noodstandsarbeiders höört, dat Walter Dudek vöranbröcht hett.
Later is noch Land för den Park toköfft worrn. 1950 is en ehmalig Fabrikgelänn un en Privatgelänn an’n Park anslaten worrn. Dormit verbunnen weren Ümboarbeiden, de trech weren, kort bevör de Internatschonale Goornschau 1953 apenmaakt hett. 1985 bet 1987 sünd dor noch mehr Flächen süden den Butenmöhlendiek tokamen. Dor is nu en Vagelschuul- un Broodrebeed in’e „Langenbeekschen Wischen“.
Externstenen
Beschrieven vun de Felsen
duum|Grundreet vun de Högenkamer in den Toornfels. De Toornfels heet sien Naam doorher, datt he vun Süüdwesten ut sehn as en quadratisch Toorn utsücht. In de Hööcht is en Ruum utslahn, de sien Längsass ungefähr in Richtung Noordoost verlööpt, de so nömmt Höhenkammer. De beid Schmaalsieden hebbt jeweils en Nische kreegen. Dejenige in‘ Süüdwesten is rechteckig un wurr vun twee Rundpielers flankeert. De anner in‘ Noordoosten, in de en Podest mit en schlanken Ständer - eventuell en Altar – utslahn is, wurrd vun en Rundbagen överwölbt. Över den „Ständer“ befindt sück en rund Fenster, dat gelegentlich as Henwies up de vörchristlich Gebruuk vun den dorachter liggend Ruum för astronoomsch Himmelsbeobachtungen bewert wurrd, wiel man rutfunnen hett, dat sich de Middelass up den Upgangstietpunkt vun de Sünn to de Sömmersünnwenn um de Tiedenwenn betreckt. För en anner Fenster is de Noordwestwand genau in Ass mit de Felsen, etwa up den Ünnergangspunkt vun de Sünn to de Sömmersünnwenn utricht, twee Meter deep dörbraken wurrn. An dat ööstlich Enn‘ vun de Noordwestwand befind sück in Hüfthööcht en utdrucksvull Mannlüüdkopp mit apen Mund. De Deck vun de Höhenkammer is gewaltsam afsprengt wurrn. Up den swoor togänglichen Tipp, de de Ruum deelwies noch överwölbt, befind sück en lütt Erhöhung, de Kroon, in de en runn Vertiefung inslahn is. To Footenn‘ vun den Toornfelsen steiht up de Noordoostsiet en Podest, de so nömmt Kanzel. Reste vun söben Trappenstuufen trecken sück um de Vördersiet un en Längssiet. Up de Böversiet is en etwa 35x 30 cm groot Standflach utarbeit.
duum|left|De Brügg tüschen Toorn- un Trappenfelsen