cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ramßel
Historie
Dat Klooster in Ramßel weer keen riek Klooster. De Innahmen hebbt jüst reckt, de Stiftsherrn un de Kark to ünnerholen. 1596 is dat Karkenschipp tohoopfullen. Eerst 1601 kunn dör Spennen en ne’e Kark boot warrn. Disse Kark is denn 1887 bet 1889 afreten un deelwies nee boot worrn.
De Kloosterbuurn müssen elk Johr to’n 1. September den Koorntins bi dat Klooster aflevern. Mit de Tied hett sik dat inbörgert, dat bi disse Gelegenheit gliektiedig Markt is. De Markt is Ägidiusmarkt nöömt worrn (na’n Hilligen Ägidius, den sien Gedenkdag de 1. September is). Nadem in’n November 1831 dat Aflösegesett in dat Königriek Hannover in Kraft gahn is, harrn de Buurn dat Recht, sik von de olen Afgaven freetoköpen. Mit de Tied geev dat jümmer weniger Buurn, de noch Koorn bi dat Klooster aflevern müssen, un so is de Markt 1846 dat letzte Maal fiert worrn.
Dat Stift hett bet 1863 bestahn. In dat Johr is dat Stift in’n Besitt von de Kloosterkamer Hannover övergahn.
An’n 29. April 1865 hett dat in Ramßel en groten Brand geven, bi den 29 Hüüs afbrennt sünd.
1892 is de Spoor- un Dorlehnskass Ramßel grünnt worrn. De Bank hett bet 1970 bestahn, as se mit de Volksbank Noordheid tohoopgahn is. Siet 2011 is de Bank Deel von de Volksbank Lümborger Heid.
In’n Eersten Weltkrieg sünd 32 Soldaten ut Ramßel fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 72.
De twete Weltkrieg weer in Ramßel toenn, as an’n 20. April 1945 brietsche Truppen von Harmsdörp ut dat Dörp innahmen hebbt.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Parrns in’n Kanton Winsen höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Parrns in dat Amt Winsen tohöört. Blots in de Tied von 1852 bet 1859 weer de Oort kort in dat Amt Parrns. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Horborg worrn.
De Oort is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Seevdaal worrn. Vondaag billt de Oort binnen de Gemeen Seevdaal tohoop mit Holtörp un Ohlendörp de Oortschop Ramßel/Ohlendörp/Holtörp mit egen Oortsraad un Oortsbörgermeester.
Religion
duum|Kark in Ramßel Ramßel is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Sixtus-un-Sinnitius-Kark en egen Kaspel. Bet 1684 hebbt de Lüüd ut dat Dörp noch to dat Kaspel von de Gertrud-Kark in Parrns höört, de Kark in Ramßel weer vörher blots för de Kloosterlüüd.
Wapen
Dat Wapen von Ramßel wiest baven op blauen Grund en sülvern Bischopsmütz mit gollen Ränner un ünnen op swarten Grund en sülvern Hahn von de Raaß Ramßler Blaubeen mit roden Kamm un blauen Snavel un blaue Fööt.
De Gemeenraad von Ramßel hett dat Wapen 1956 beslaten. Utklamüsert harr dat Rolf Sander ut Jesborg.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Ramßel vör de Kark. Dat Denkmaal lett ok an de Fullenen ut Oost- un Westprüßen denken, de ehr Familien in Ramßel ünnerkamen sünd.
Dat Denkmaal för de Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg is an’n 15. Mai 1927 inwieht worrn.
Verenen
In Ramßel gifft dat en Schüttenvereen, de an’n 18. März 1950 grünnt worrn is. Vörgänger von’n Schüttenvereen weer de Kriegervereen, de an’n 22. März 1898 grünnt worrn is. De Sportvereen MTV Ramßel is von 1914.
Weertschop un Infrastruktur
Ramßel hett en egene freewillige Füürwehr, de an’n 11. November 1920 grünnt worrn is. Vörher hett dat en Plichtfüürwehr geven.
Dat Dörp hett en Filiaal von de Volksbank Lümborger Heid un von de Spoorkass Horborg-Buxthu.
Dat Ramßler Blaubeen is en ole Tuchtform von dat Huushohn, de ut Ramßel stammt.
Pomona Valley
Pomona Valley betekent
Ramßel
Weertschop un Infrastruktur
Elektrischen Stroom hett de Oort 1911 kregen, nadem an de Seev en Elektrizitätswark boot worrn is.
Dat 15,9 Hektar grote Gewarvrebeed Ramßel-Noord is in de Johren 1990 opstellt worrn.
Siet 2013 löppt de Eerdgas-Pieplien NEL in’n Westen twüschen Ramßel un Harmsdörp langs.
Verkehr
Dör Ramßel löppt de Kreisstraat 9, de in’n Westen na Harmsdörp an de Landsstraat 213 ran geiht un in’n Oosten na Ohlendörp un in’n Noorden von Holtörp an de K 22 ran. Tosätzlich föhrt de K 10 dör dat Dörp, de in’n Noorden na Maschen geiht un in’n Süden na Marxen un Smafelln.
De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrt 38 Ramßel liggt direkt an’n Oostrand von Ramßel an de K 9.
De nächsten Bahnhööv sünd so bi negen Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Stell an de Bahnlien Hamborg–Hannover un negen Kilometer in’n Noordwesten de Bahnhoff Hittfeld an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Von 1874 bet 1981 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Wittenbarg–Bookholt geven. De nächste Bahnhoff weer veer Kilometer in’n Süden in Marxen.
Siet 1977 löppt an’n Westrand von Ramßel tosätzlich de Bahnlien von de Bahnlien Bookholt–Wittenbarg in Jesborg na’n Rangeerbahnhoff Maschen langs. Dat is en reine Göderbahn (Göderümgehungsbahn Hamborg).
Scholen
Dat Dörp hett mit de Grundschool Ramßel en egen School. Disse School is 1964 as Middelpunktschool inricht worrn un liggt direkt an de Autobahn. Na de Grundschool mööt de Kinner ut Ramßel in Hittfeld na School.
Hans Gärtner
Hans Gärtner oder Hans Gaertner is de Naam von
* Hans Gärtner (1881–1972), düütschen Verwaltungsjurist,
Lunka
Lunka betekent
Joseph Edward Murray
Leven
Murray studeer an dat Holy Cross College (Bachelor 1940) un de Harvard Medical School (Afsluss 1943). He hett sück plastische Chirurgie spezialiseert un weer – nah Wehrdeenst in' Tweeten Weltkrieg, wo he völ Verbrennungen behannelt hett – an dat Peter Bent Brigham Hospital (later Brigham and Women's Hospital) in Boston, wo he van 1964 bit 1986 de plastische Chirurgie leiten dee. Van 1955 bit 1966 weer he Baas vun dat Labor för chirurgische Forschung an de Harvard University un dat Peter Bent Brigham Hospital. Buterdem weer he van 1972 bit 1985 Leit vun de plastisch Chirurgie an dat Children’s Hospital Medical Center in Boston. Van 1970 bit 1986 weer he Perfesser för Chirurgie an de Harvard Medical School.
An Nierentransplantatschonen wurr an dat Peter Bent Brigham Hospital all länger forscht, man harr aber immer weer Gegenstötten harrt. De Baas vun de Chirurgie Francis Daniels Moore, de Murray as plastischen Chirurgen instellt harr, hett hüm denn de wiedere Entwicklung överdragen. An' 23. Dezember 1954 gelung hüm de eerste spoodoriek Nierentransplantatschoon tüschen twee eeneiig Twillings. De Patient Richard Herrick, dormals 23 Jahre olt, harr Glomerulonephritis in' Endstadium. Nah de Operatschoon hett he sück weer verhaalt, is aber en poor Johr later weer doran erkrankt un 1963 an en Lungenentzündung storven. 1956 transplanteer he de dormals 21-johrigen Edith Helm en Niere vun hör Twillingssüster. Edith Helm hett sück good nah de Operatschoon verhaalt, broch een Johr later en Kind up de Welt un is eerst 2011 mit 76 Johren storven.
1962 gelung Murray de Transplantatschoon dör Immunsuppression ok bi genetisch nich identen Personen. Dorto muss de Immunafwehr vun den Patienten gegen dat Spenderorgan ünnerdrückt wurrn, wat Murray tonächst mit massiv Röntgenbestrahlen versöcht hett (womit hüm 1959 de spoodriek Nierentransplantatschoon tüschen twee genetisch nich identischen Bröers gelung, wobi de Empfänger 29 Johr överleeven dee) un dornah mit Azathioprin, dessen Insatz he in Tosommenarbeit mit den in Boston to Gast uphollen Roy Yorke Calne utprobeert hett.
Van 1963 bit 1971 weer he Mitherutgever vun dat Journal of Transplantation.
An 26. November 2012 is Murray an de Folgen vun en Slaganfall in dat Bostoner Brigham and Women’s Hospital storven.
Ehrungen
1964–65 weer Murray Präsident vun de American Association of Plastic Surgeons. He weer Liddmaat vun dat Institute of Medicine der National Academy of Sciences. 1983 weer he Viezpräsident vun de American Cancer Society un 1983–84 Viezpräsident vun dat American College of Surgeons. He weer Fellow vun dat Royal College of Surgeons of England un de American Academy of Arts and Sciences.
Priesen
1962 kreeg he den Francis Amory Pries vun de American Association for the Advancement of Science, 1963 de Goldmedaille vun de International Association of Surgeons un 1990 den Lifetime Achievement Award vun de National Kidney Foundation. 1991 kreeg he de Medaille vun American Surgical Association.
Carl Bischoff
Carl Bischoff is de Naam von
Kiek ok bi: Karl Bischoff, Carl Bischof.
Hindi
Hindi (हिन्दी, hindī) is en Indische Spraak. Se warrt in de meisten Länner vun Noord- un Zentralindien snackt. Hindi höört to de Familie vun de Indoeuropääschen Spraken to. An’t Enne vun’t Middelöller is dat ut de Wuddeln vun de Pakrit-Spraken rutwussen. An’n 26. Januar 1965 is Hindi an de Siet vun Engelsch Amtsspraak in Indien wurrn. Man nich bloß in Indien warrt dat snackt, man ok up Mauritius un Fidschi, wo en beten mehr as de Hälft vun de Inwahners Hindi snackt. Spraak vun en Minnerheit is Hindi in Guayana un Surinam in Süüdamerika. In Guayana warrt dat mit dat Snacken vun Hindi avers minner. Dat Sarnami Hindi vun Suriname warrt hen un wenn ok as en egen Spraak ankeken.
Hindi un Urdu
Hindi is en Susterspraak vun Urdu. De beiden stimmt so wiet övereen, dat se tohopen faken as een Spraak ankeken weert. Mahatma Gandhi weer dor ok för, de beiden tohopentofaten to en Gemeenspraak mit Naam Hindustani, de denn meist up denn ganzen Subkontinent vun Indien to verstahn weer (Kiek bi Hindi-Urdu). Lüde ut de Spraakwetenschop meent, dat Hindi un Urdu ut en gemeensame Wuddel rutwussen sünd. Se kiekt de beiden Spraken ok as Soziolekten an, vunwegen dat dat verscheden Gruppen ween sünd, de jem snackt hefft. Vunwegen de Ünnerscheden vun de Sprekers sünd de Spraken denn ut’neen gahn. Hindi is de Spraak vun de Inders ween, de bi den Gloven vun den Hinduismus bleven weern. Urdu is de Spraak vun de Inders ween, de den Gloven vun den Islam övernahmen harrn, as islaamsche Herrschers mit Gewalt in verscheden indische Länner inbraken weern. So kümmt dat, dat Hindi in de Devanagari-Schrift schreven warrt un veel Bookwöör ut dat Sanskrit övernahmen hett. Man Urdu warrt in Araabsche Schrift schreven un hett veel Wöör ut de persische un Araabsche Spraak övernahmen.
Vunwegen düssen Achtergrund geev dat ok polietschen Lawei. Natschonalisten vun de Hindus güngen dor bi un smeten de araabschen Lehnwöör en na’n annern ut de Spraak rut un nehmen an jem ehr Steed denn Wöör, de vun dat Sanskrit herkemen. Dor wollen se mit kloor maken, dat se up egen Grund stahn konnen un nich up Grund vun de Araabsche Spraak oder annere frömde Spraken.
In de düütsche un plattdüütsche Spraak gifft dat allerhand Lehn- un Frömdwöör: Bhagwan, Chutney, Guru, Kuli, Punsch, Shampoo, Kummerbund, Dschungel, Kajal, Monsun (dat Hindi-Woort Mausam is süms en Lehnwoort ut dat Araabsche). Vun dat Hindi gifft dat allerhand lokale Dialekten.
Johann Peter Grünenberg
duum|Johann Peter Grünenberg Johann Peter Grünenberg (* 27. Januar 1668 in Horborg; † 5. Januar 1712 in Rostock) weer en düütschen Theoloog.
Grünenberg is 1668 as Söhn von en Böverbomeester in Horborg boren. He weer söss Johr in Horborg op School, is denn mit 16 na de School in Celle gahn un een Johr later na Oosterbrook un hett bi Bernhard Sievers Homiletik un Philosophie lehrt. 1686 htt he en Studium an de Universität Helmstidde anfungen. Na Statschonen in Hamborg un Celle keem he 1689 an de Universität Kiel üm sik in’t Dispeteren to öven un den Magister to maken. Nadem he Magister weer, hett he en Studienreis dör Holland un England maakt.
He weer von 1691 bet 1694 Rekter von de Latienschool Oterndörp. 1694 hett he den Posten as Rekter von de Latienschool in Horborg annahmen. 1695 hett Hartog Georg Willem von Bruunswiek-Lümborg in’n Pälzer Arvfolgkrieg Grünenberg as Feldpreddiger för dat Brabanter Lager beropen.
Nadem 1697 de Freden von Rijswijk slaten worrn is, is Grünenberg na Rostock gahn un hett an de Universität Rostock sien Inauguraldisputatschoon hollen. He hett dor denn an’n 20. Januar 1698 den akadeemschen Graad von en Baccalaureus kregen un is an’n 14. Juli 1698 Perfesser för Theologie un Supperndent von’n mekelbörgschen Kreis worrn. In de Sommersemesters 1700 un 1706 weer he Rekter von de Universität Rostock.
Grünenberg hett 1691 Anna Maria Köpke (Dochter von David Heinrich Köpke) freet.
Dickson County
Dickson County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Tennessee. He hett 49.666 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.269 km². De Sitt vun de Verwalten is in Charlotte.
Historie
De Kreis is an’n 25. Oktober 1803 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 43.156 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 21.657 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.043 US-Dollar. 20.417 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 3.186 Minschen maakt. 10,04 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,53 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,74 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 93,25 % vun de Minschen Witte, 4,58 % Swarte, 0,27 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,40 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,47 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,01 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,12 % vun de Lüüd ansehn.
Friedrich Gärtner
Friedrich Gärtner oder Friedrich Gaertner is de Naam von
* Friedrich von Gärtner (1791–1847), düütschen Architekt,
Jesús Angulo
Jesús Angulo is de Naam von
* Jesús Angulo (* 1997), mexikaanschen Footballspeler,
Carl Blum
Carl Blum is de Naam von
* Carl Blum (Carl Wilhelm August Blum; 1786–1844), düütschen Sänger, Schauspeler, Speelbaas, Librettist un Kumponist,
Kiek ok bi: Karl Blum.
Leiva
Leiva betekent
Leiva is de Familiennaam von
Davinde Sogn
Davinde Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Hjallese von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Davinde Kirke in’n Oort Davinde. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Davinde Sogn also von de Kommun Odense.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Åsum Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Odense in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Odense in de Region Süüddäänmark worrn.
Kommun Lilla Edet
De Kommun Lilla Edet is ene Gemeend in dat Lehn Westgötland in Sweden. Dat höört to de Landschoppen Westgötland un Bohuslän un to den Gerichtsbezirk Vänersborg. Se hett 12.854 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 317,93 km². De Sitt vun de Verwalten is in Lilla Edet.
Demografie
2006 weren 12,49 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 7 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt. De Scholen hebbt alltohoop 1565 Schölers.
Donald Edward Williams
rechts|duum|NASA-Foto vun Donald E. Williams Donald Edward Williams (* 13. Februar 1942 in Lafayette, Indiana; † 23. Februar 2016) weer en US-amerikaansch Astronaut.
Pilotentätigkeit
Williams hett 1964 en Bachelor in Maschinenbau an de Purdue University maakt. 1966 hett he de Utbillen to’n Strahlflugtüüchführer bi de United States Navy afslooten. He weer an Bord vun den Floogtüüchdräger USS Enterprise stationeert un is in’ Vietnamkrieg insgesamt 330 Kampinsätze flaagen. 1973 hett he dat Armed Forces Staff College besöcht un 1974 de U.S. Naval Test Pilot School. Bit 1977 weer he denn Testpilot.
Astronautentätigkeit
In’ Januar 1978 wurr Williams vun de NASA as Astronautenanwärter utwählt. Nah sien Utbillen to’n Shuttlepiloten wurr he an verscheeden Stäen sowohl an dat Kennedy Space Center as ok an dat Johnson Space Center (JSC) insett. Af Juli 1985 weer he stellvertreden Baas vun den Beriek Aircraft Operations an dat JSC; van September 1986 bit Dezember 1988 weer he Baas vun de Afdeelen Mission Support in dat Astronautenbüro.
STS-41-F
De Mission weer för August 1984 mit de Ruumfähre Discovery plaant. Dat weer de eerste Insatz vun de Discovery ween. De Mission muss aber wegen Verspätungen vun de Bruuklast afseggt wurrn. De Mission wurr denn as STS-51-E plaant. As Crew vörsehn weern Karol Bobko, Donald Williams, Rhea Seddon, David Griggs un Jeff Hoffman.
STS-51-E
Disse Floog vun de Challenger wurr wegen Problemen vun de IUS-Böverstuuf afseggt. Plaant weer, dat en TDRS-Satellit utsett wurr. De Mannschap sull ut Karol Bobko, Donald Williams, Rhea Seddon, David Griggs, Jeffrey Hoffman, den franzöösch Bruuklastspezialisten Patrick Baudry un de Politiker Jake Garn bestahn.
STS-51-D
An’ 12. April 1985 is Williams as Pilot vun de Ruumfähre Discovery ünner dat Kommando vun Karol Bobkoto’n eersten Mal in’t All start. Bruuklast weern de beid Satelliten TELESAT-9 und LEASAT-3. Bi den letzteren funktschoneer aber de de automatische Inbedrievnahm vun de Antenn un vun dat Drievwark nich. Trotz en Weltruumutstieg dör de Missionsspezialisten Jeffrey Hoffman un David Griggs kunn de Defekt nich besiedigt wurrn. Rhea Seddon weer de darte Missionsspezialist. Dorto keemen de Politiker Jake Garn und de Bruuklastspezialist Charles David Walker.
STS-34
An’ 18. Oktober 1989 weer Williams Kommandant vun de Ruumfähre Atlantis up de Mission STS-34. Pilot bi disse Mission weer Michael James McCulley. Dorto keemen de Missionsspezialisten Franklin Ramon Chang-Diaz, Shannon Lucid un Ellen Baker.
De Hööftbruuklast weer de Jupitersonde Galileo. Se wurr tosommen mit de Raketenböverstuuf Inertial Upper Stage (IUS) in den Weltruum utsett. Wiederhen wurrn Experimente to Eererkunnen, Umweltforschung, Materialtechnologie, Astronomie un Medizin dörführt un an Bord befunn sück ok en IMAX-Kamera.
Nach der NASA
In’ März 1990 is Williams ut de Navy un de NASA utscheeden un wurr Division Manager bi de Science Applications International Corporation. He weer Programm-Manager för dat National Data Buoy Center Technical Services Contract am Stennis Space Center. In’ April 2006 is he dor utscheeden.
Privates
Donald E. Williams weer verheiraadt un harr twee Kinner.
Wierer
Wierer is de Familiennaam von
Grundschool Ramßel
De Grundschool Ramßel is en Grundschool in Ramßel (Ohlendörper Straat 36). Schooldreger is de Gemeen Seevdaal. De School hett opstunns (Stand 2015) 143 Schölers, twölv Schoolmeesters un dree pädagoogsche Mitarbeiders. Dat gifft acht Klassen in de veer Johrgäng.
Historie
Vör 1964 hett dat Volksscholen in de Dörper Ramßel, Ohlendörp, Holtörp un Marxen geven, in de verscheden Johrgäng tosamen Ünnerricht harrn.
De School in Ramßel is 1964 as Middelpunktschool (Grund- un Hauptschool) boot worrn. Inwieht hebbt se ehr an’n 15. Oktober 1964. Toeerst sünd tosätzlich to de Kinner ut Ramßel, Ohlendörp un Holtörp ok de Kinner ut Marxen dor na School gahn un de School harr üm un bi 400 Schölers. Dat hett sik 1975 ännert, as de Schölers ut Marxen an de Grundschool Braackel wesselt sünd. De School harr denn noch 300 Schölers.
An’n 1. August 1977 sünd de Hauptschölers all na de Hauptschool Hittfeld wesselt un de School harr man noch en beten mehr as 200 Schölers.
Jura (Geologie)
De Jura is en geochronoloogsche Periood oder System vun de Eerdhistorie. Dormit warrt de middlere Periood vun dat Mesozoikum betekent, dat na’t Öllere hen vun de Trias un na’t Jüngere hen vun de Kried begrenzt warrt. De Jura hett vör ruchweg 199,6 Millionen Johren anfungen. To Enn weer se vör ruchweg 145,5 Millionen Johren.
Definitschoon
De Anfang vun’n Jura is opstunns blots provisoorsch defineert worrn mit dat eerste Opduken vun dat Ammoniten-Geslecht Psiloceras. Dat GSSP (ungefäähr so veel as en Tyypprofil un en Tyyplokalität) is bit hüüt noch nich afsluut fastleggt worrn. Ok de Bövergrenz vun’n Jura, oder gliekbedüden de Ünnergrenz vun de Kried is noch nich afsluten kloor. Wohrschienlich warrt se to de Tiet liggen, as de Ammoniten-Oort Berriasella jacobi to’n eersten mol vörkamen is.
Ünnerdelen
De Kried warrt hüüt in dree Serien (Epochen) un ölven Stopen (Öller) ünnerdeelt:
Dat gifft dorblangen noch de Begreepen „Swart Jura“, „Bruun Jura“ un „Witt Jura“ as ok „Lias“, „Dogger“ un „Malm“, de as chronostratigraafsche Serien vun’n Jura nich mehr bruukt warrn schüllt. Man, bruukt warrt se as lithostratigraafsche Eenheiten in’n Süüddüütschen Jura (Swarten, Brunen un Witten Jura) oder in’n Noorddüütschen Jura (Lias, Dogger, Malm; provisoorsche Beteken). De Grenzen vun disse Eenheiten sünd rein lithostratigraafsch, d. h. blots över den Wessel vun Steenegenschoppen defineert. Se sünd dorüm blots ungefäähr gliek to de chronostratigraafschen Eenheiten, vun wegen dat Grenzen vun de Lithostratigrafie nich jümmers nipp un nau mit de System- oder Serien-grenzen tosamen fallt.
De wichtigsten Leddfossilen vun’n Jura sünd de Ammoniten, de blots marin vörkamen sünd. Se sünd wiete Verwandte mit de hüütigen Dintenfisch un weern dormols de Warvellosen Deerten, de an’n fakensten vörkamen deen. To finnen sünd se to’n Bispeel in Süüddüütschland in’n Posidonienschiver vun de Swäbschen Alb un de Fränkschen Alb tosamen mit de to de Dintenfisch rekenten Belemniten.
Paläogeografie
thumb|Szeen ut en maalt Bild: De [[Europasaurus holgeri hett in’n Böverjura ünner annern ok in Neddersassen leevt]] In’n fröhen Jura is de Supereerddeel Pangäa wieter uteneen broken, wat sik al in’n Bövertrias mit de Billn vun Gravensystemen andüüt hett. De Schören hebbt Noordamerika, Eurasien un den süüdlichen Grooteerddeel Gondwana billt. De fröhe Atlantik un de Tethyssee weern noch small. Gondwana füng denn in’n laten Jura ok an, tweitobreken.
Klima
Dat Klima in’n Jura weer warm, Henwiesen op Ies in’t Binnenland sünd ut disse Tiet keen funnen. Fastland in de Neeg vun de Polen hett dat in’n Jura, jüst as ok schon in’n Trias, nich geven.
Entwickeln vun de Deeren
thumb|Warvellose Fossilen ut jurassische Seeaflagern (ut Meyers’ Lexikon 1885-90) De Jura is de eerste Hoochtiet vun de Dinosauriers wesen. In Middeleuropa sünd Footsporen (Bakussen, Mündkehagen) un Skelettresten vun Dinosauriers ut de Juratiet (Ohmdenosaurus, Compsognathus) opdeckt worrn. De Compsognathus vun Jachenhausen bi Riedenborg wer so groot as’n hüütige Katt un gell lange Tiet as de lüttste Dinosaurier.
De „Oorvagel“ Archaeopteryx is in Steenschichten vun’n Böverjura (Malm) funnen worrn, bit hüüt blots in de Fränkschen Alb, sünners bi Solnhofen un Eichstätt.
Ut den Ünnerjura vun China stammt de fund vun en Söögdeert-Fossil (Hadrocodium wui) dat as öllst Söögdeert in’n binnern Sinn gellt. Ne’e Funnen ut den Middeljura in de noordchinees’schen Jiulongshan-Bargen (Binnere Mongolei, Provinz Ningcheng, Daohugou) hebbt de fröheren Ansichten öber de Welt vun de Söögdeerten vun’t Mesozoikum bannig ännert. Dat Geslecht Castorocauda lutrasimilis (Docodonta), de vör 164 Millionen Johren leevt hebbt, wiest sik gliek as de Bever un wiest al op de Wieterentwickeln vun de Söögdeerten.
Bekannte „fossile Bowarken“ ut’n Jura sünd de Schwammstotzen-Riffen vun de Swäbschen Alb. Riffbilln in’n lütteren Rahmen geev dat aver ok in Noorddüütschland.
De Jura in Middeleuropa
To Anfang vun’n Jura is de See vun’n Noorden her toeerst över en teemlich small Rebeet vun Noord- un Westdüütschland bit na Süüddüütschland vördrungen. In Noordoost- un Oostdüütschland sünd kontinentale Aflagern sedimenteert worrn. Invn Middeljura breed sik de See wieter na Oosten ut. Meist de hele oosteuropääsche Plattform is överspöölt worrn. Man, wiete Deelen vun Skandinavien un Deelen vun Böhmen un dat Rhiensche Eiland sünd meist wiel den helen Jura över Fastland bleven. Dat Böhmische Eiland un de Rhiensche Masse weern al wiel en Regresschoon in’n böveren Middeljura to en Eiland un scheden den Noorddütschen un den Süüddüütschen Jura. An’t Enn vun’n Jura is Süüddüütschland toVn gröttsten Deel verlannt. Noorddüütschland bleev aver wieter en marin oder bracksch Rebeet mit Bedingen to’n Aflagern.
Jurassic Park
De engelsche Naam för den Jura - Jurassic - is dör den Film Jurassic Park un sien Nafolgers teemlich bekannt maakt worrn. Man, vele vun de Dinosauriers, de in’n Film dorstellt warrt, so ok de Tyrannosaurus rex un de Velociraptor, stammt ut de Tiet vun de Kried.
Jesús Corona
Jesús Corona is de Naam von
* Jesús Corona (José de Jesús Corona Rodríguez; * 1981), mexikaanschen Footballspeler,
Romani
Romani is en indoeuropääsche Spraak oder Grupp vun Spraken vun de Roma in Europa un anneren Eerddelen. Se höört to de indoarische Spraken. Gröttere Minnerheiten, de disse Spraak snackt, sünd in Bulgarien, Jugoslawien, Rumänien, de Slowakei un Ungarn. Romani is in Düütschland anerkannte Minnerheiten-Spraak.
De Dialektgruppen sün, mit Länners (unvullstännig):
Santa Rosa (Stann Creek)
Santa Rosa is en Gemeen in’n Distrikt Stann Creek von dat Land Belize.
Down Beat Jazz Hall of Fame
Siet 1936 hett de Tietschrift Down Beat Umfragen ünner hör Leser över de beleevtesten Jazzmusiker nah Sparten verapenlicht, de Down Beat Reader Poll´s, as ok later anner Jazz-Tietschriften (as Metronome van 1939 bit 1961 oder dat Swing Journal). Se weern un sünd vun groot Bedüüden för de Jazzszene besünners in den USA. Af 1953 keemen Down Beat Critics Polls dorto, bi de de Utwahl to’n Bispeel Midden vun de 1970er Johren vun rund 50 Kritikern weltwiet drapen wurr un 2010 vun 84. Se hemm in de Kategorien Etableert Talent (Established Talent) un New Star (af 1963 Talent deserving wider recognition).
Santa Rosa (Stann Creek)
Geografie
Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Silver Creek af. In’n Noordwesten liggt de Mango Creek Forest Reserve un de Maya-Bargen.
Down Beat Jazz Hall of Fame
Dat weer en Publikumswahl falls nich anner angeven De Kritiker Wahl gevv dat eerst af 1961. Af 2010 hett en Veteran Committee wiedere Musiker ergänzt (separat gelistet). Offizielle Heimstatt is de City Jazz Club vun Universal Studios in Orlando (Florida).
Veteran Committee Wahl:
Santa Rosa (Stann Creek)
Geografie
De Naveröörd sünd Santa Cruz un Mayan King in’n Noordoosten, Riversdale in’n Oosten, Maya Beach, Seine Bight un Independence in’n Süüdoosten un San Juan, Cowpen, San Roman, Georgetown un Maya Mopan in’n Süüdwesten.
Weertschop un Infrastruktur
De Minschen in Santa Rosa sünd vör allen Plantaaschenarbeiders in de Bananenplantaaschen ümto (Banana Growers Association).
Verkehr
De Oort liggt an’n Southern Highway, de in’n Noordoosten na Dangriga un an’n Hummingbird Highway löppt un in’n Süüdwesten an Independence langs över Dump na Punta Gorda.
Lunin
Lunin is de Familiennaam von
Cockscomb
Cockscomb betekent
Kiek ok bi: Coxcomb, Cockscomb Branch.
Harold Sakata
Toshiyuki „Harold“ Sakata (* 1. Juli 1920 in Holualoa; Hawaii; † 29. Juli 1982 in Honolulu, Hawaii) weer en US-amerikaansch Schauspeler vun japaansch Afstammen, de vör allen wegen sien Rull as Bösewicht Oddjob („Gelegenheitsarbeit“) in de James-Bond-Film Goldfinger bekannt wurr.
De Bond-Produzenten Albert R. Broccoli un Harry Saltzman hebbt Sakata vör allen wegen sien swoor Körperbau halt – he weer 1,85 Meter groot und woog 130 kg. De Rull vun Oddjob weer vör Sakata genau passend. Schauspelern harr he gar nich lehrt, aber dat bruuk he ok meest nich und Oddjob weer ok kien Rull, wo he snacken muss.
Sakata wurr wegen disse Rull so bekannt, dat he ünner de Naam as Wrestler uptreden is un Oddjob to sien darten Vörnaam makt hett. Nah den Bond-Film keem he up den Smack un speel in tallriek anner Films Nevenrullen. Dat weern denn immer Militärtypen, muskelbepackt Släger un stumm Lievwachten. Sakata is mit 62 Johren an Kreeft storven.
Halle
Halle betekent
Kiek ok bi: Hallé.
Bloodfatt
duum|Dat arteriell Bloodfattsystem As en Bloodfatt (lat. medizinsch Fachbegreep: Vas sanguineum) oder en Ader warrt in’n minschlichen oder deertisch Lief en röhrenförmige Struktur betekent, wo binnen dat Blood transporteert warrt. All Bloodfatten tohopen billt den Bloodkreisloop.
Hele Bloodfatten sünd de Vörrutsetten för den ordigen Transport vun’t Blood bit in de achtersten Ecken vun’n Lief un den störfre’en Torüchloop na’t Hart.
Indelen
In’n minschlichen Lief warrt de Bloodfatten as nafolgend ünnerdeelt:
Anatoomsch Opbo
duum|Opbo vun en Fattwand an’t Bispeel Aorta: 1 Adventitia - 2 Media - 3 Intima Allgemeen besteiht de Wand vun en grötteret Bloodfatt ut dree verscheeden Schichten:
Intima
De Intima is de binnerste Schicht vun de Fattwand bi Arterien, Venen un Lymphfatten. Se besteiht ut en enkelte Laag vun Endothelzellen, de in de Längsass vun’t Fatt utricht sünd. Se deent to’n Uttuusch vun Gas, Fletigkeit un Stoffen twüschen Blood un dat Geweev ümto. Se is tosamensett ut en Basalmembran, en subendothelialen Schicht ut Binngeweevszellen un faken ok een Membrana elastica interna, welke de Intima vun de Media scheedt.
Franz Xaver Gärtner
Franz Xaver Gärtner is de Naam von
Bloodfatt
Media
De Media besteiht afhangig vun de Fattoort ut en mehr oder minner dull utprägte Muskelschicht, de na beide Sieten vun en Faserlamell ut elastisch Binngeweev begrenzt warrt. Man ünnerscheedt t. B. de Arterien vun’n elastischen Tyyp neeg an’t Hart (kiek ok Windketelfunkschoon) un de Arterien vun’n muskulären Tyyp wieter weg vun’t Hart. Doröver liggt de Membrana elastica externa, de ehr vun de Adventitia scheedt.
Franz Xaver Gärtner
* Franz Xaver Gärtner (1925–1989), düütschen Architekt,
Bloodfatt
Adventitia
De Adventitia is dat ümgeevend lockere Binngeweev, wat dat Bloodfatt in sien Ümgeven Inbetten un Verankern deit. Bi gröttere Fatten bargt de Adventitia Vasa vasorum, dat sünd fiene Adern, welke de Fattwand versorgen doot. Bi lüttere Faten findt de Versorgen ut dat Fatt sülvst statt.
Aftheker
En Aftheker is en Studeerten, de Pharmazie studeert hett. He mutt weten, woans de Medizin tosomenröhrt warrt un wat se wirkt. De meesten Aftheker arbeit in en Aftheken.
Historie
Bi de Römers un later weern dat de medizinschen Dokters, de de Medizin tosomenröhrt harrn. Mit de Afthekers güng dat denn in dat Middelöller los.
Fröher weer de Aftheker mehr Koopmann un Chemiker, hüüt is he mehr Koopmann un Raatgever, vun wegen dat de meesten Pillen fardig ut de Fabrik kamt.
Schanzendörp
Schanzendörp is en Dörp in de Gemeen Otterbarg in’n Landkreis Veern, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Posthusen.
Schanzendörp billt en Gemeenschop mit Giersdörp (Giersdörp-Schanzendörp). Schanzendörp liggt op de Noordsied von de gemeensame Dörpstraat un Giersdörp op de Süüdsied.
Geografie
De Naveröörd sünd Tüchten in’n Noorden, Rootlook, Middeldörp un Postdörp in’n Noordoosten, Hintzendörp/Stellsfellen in’n Oosten, Giersdörp in’n Süden, Bauermoor, Üsermoor un Üserdicken in’n Süüdwesten un Lüttjen Hollen, Petershollen, Groten Hollen un Bassen in’n Noordwesten.
Historie
Schanzendörp is 1794 as Moorkolonie in dat Hellweger Moor op de Noordsied von de Straat grünnt worrn, de vondaag de Kreisstraat 5 billt, un Giersdörp in dat sülve Johr op de Süüdsied.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Grasdörp in’n Kanton Achem höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Bauen in’n Kanton Achem.
De Oort hett vör 1852 to de Oostvaagdie von dat Gogericht Achem tohöört, dat 1852 denn to dat Amt Achem worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Achem. 1932 is de Kreis Achem mit’n Kreis Veern tohoopgahn un hett den ne’en un grötteren Kreis Veern billt.
Giersdörp un Schanzendörp hebbt tohoop en Buurschop billt, de later as Gemeen Giersdörp-Schanzendörp bestahn hett. De Gemeen harr bet to’n 1. Juli 1968 Bestand, as sik de Gemeen mit de dree Gemenen Grasdörp, Hintzendörp-Stellsfellen un Wümmingen to de ne’e Gemeen Posthusen tohoopslaten hett. De Gemeen Posthusen hett ok blots veer Johr bestahn un is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 oplööst un Deel von de Gemeen Otterbarg worrn.
Religion
Schanzendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lukas-Kark in Postdörp. Düsse Kark is 1852 nee boot worrn. Vörher hett de Oort to dat Kaspel von de Sigismund-Kark in Dauben tohöört.
Slaapmüüs
De Slaapmüüs (Gliridae) sünd ene Familie vun Myomorpha.
Coxcomb
Coxcomb betekent
Slaapmüüs
De Slaapmüüs hebbt en Körperläng twischen 6 un 19 Zentimeter un en Steert vun twischen 4 un 16 Zentimeter. En Kennteken is de lange buschige Steert. De Ogen sünd temlich groot, de Uhren lütt un rund.
Schanzendörp
Weertschop un Infrastruktur
För Schanzendörp is de freewillige Füürwehr Posthusen mit tostännig.
Slaapmüüs
Slaapmüüs leevt in Europa, Asien un Afrika in Bööm un Büsch. Je na ehr Levensruum slaapt se in’n Winter oder in de Dröögtiet. In’e Nacht gaht se op Söök na Nohren. In ehr Verhalten un ok Utsehn ähnelt se de Ekers. Lieks as de freet se Nööt, Frücht un Insekten, aver ok mal Vageleier un Jungvagels.
Coxcomb
Kiek ok bi: Cockscomb.
Schanzendörp
Verkehr
Dör Schanzendörp löppt de Kreisstraat 5, de in’n Noordwesten bi Bassen an de Landsstraat 156 ran geiht un in’n Noordoosten na Middeldörp un Postdörp an de L 155. Von de K 5 geiht na Süüdwesten de K 6 af, de över Bauermoor na Bauen an de L 158 föhrt. In’n Süüdoosten geiht von de K 5 de K 9 af, de över Grasdörp un Langwedelermoor na Dauben an de L 158 löppt.
Slaapmüüs
Bi den wetenschoplichen Naam vun de Familie geev dat en beten Dörenanner, denn blangen den Naam Gliridae weer ok Myoxidae in Bruuk. Dat keem vun den Naam vun den Sövensläper. Den sien Gattungsnaam warrt mal mit Glis un denn mit Myoxus angeven. Glis is de öllere Naam un gellt dormit na ICZN-Richtlienen. Wilson un Reeder argumenteert aver, dat de Naam in en Wark mit nich binominale Nomenklatur bruukt worrn is un gellt dormit gor nich; de mehrsten Warken harrn sik disse Argumentatschoon anslaten, as de ICZN 1998 mit en Scheedssprook den Striet en Enn setten dei. In Fall 1894 hett se fastsett, dat Glis de rechte Naam is, un dormit ok Gliridae för de Familie. De Namen Myoxus und Myoxidae warrt nu gor nich mehr bruukt.
Schanzendörp
Verkehr
De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 51 Posthusen liggt so fiev Kilometer in’n Noordoosten von Schanzendörp an de L 155.
Slaapmüüs
Wilson un Reeder ünnerscheedt dree Ünnerfamilien. En fröher bruukte veerte Ünnerfamilie, de Platacanthomyinae, warrt nu bi de Langsteertmüüs inornt.
Schanzendörp
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi söven Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Ädelsen an de Bahnlien Wunsdörp–Bremen. De Bahnhoff Otterbarg an de Bahnlien Hamborg–Bremen liggt so acht Kilometer in’n Noorden.
Lunardi
Lunardi is de Familiennaam von
Carl Bock
Carl Bock is de Naam von
* Carl Bock (?–1931), düütschen Politiker,
Lunardon
Lunardon is de Familiennaam von
Bautista
Bautista betekent
Bautista is de Familiennaam von
, ,
Lupinacci
Lupinacci is de Familiennaam von
Carl Böhm
Carl Böhm oder Carl Boehm is de Naam von
* Carl Böhm (1877–1928), düütschen Karkenmusiker,
Pföhler
Pföhler is de Familiennaam von
Weier
Weier betekent
Weier is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Weiher, Waier, Weyer, Weir.
José Bautista
José Bautista oder Jose Bautista is de Naam von
* José Bautista (* 1964), dominikaanschen Baseballspeler,
Halfeiland
thumb|right|Bispeel för en Halfeiland in Kroatien En Halfeiland is en Landmasse, de to’n gröttsten Deel vun Water ümgeven is, aver an een Steed – ok bi Flood – noch op natürlichen Weg mit dat Fastland verbunnen is. Liggt dat Halfeiland in en Binnensee, snackt man ok vun en Binnenhalfeiland. Langtogen Formen vun Halfeilannen warrt faken ok as Landtung betekent. En sünneren Fall is de opspölte un sünners smalle Nehrung.
Carl Boldt
Carl Boldt is de Naam von
* Carl Boldt (1811–1878), düütschen Bookdrucker un Verleger,
Herbert Clark Hoover
mini|Herbert Hoover (1928) [[Bild:Herbert Hoover Signature.svg|rahmenlos|rechts|Ünnerschrift vun Herbert Clark Hoover]] Herbert Clark Hoover (* 10. August 1874 in West Branch, Cedar County, Iowa; † 20. Oktober 1964 in New York City) weer en US-amerikaansch Politiker un van 1929 bit 1933 de 31. Präsident vun de USA. Tovör weer he siet 1921 ünner de Präsidenten Warren Gamaliel Harding un Calvin Coolidge Hannelsminister ween.
Sien Vader Jessie Clark Hoover, en Quäker, stamm ut den Miami County, Ohio, un harr swiezer Vörfohren, de den oorsprünglichen Naam Huber dragen harrn. De Moder, borene Huldah Randall Minthorn, keem ut en Quäker-Siedlung in de Provinz Kanada un harr engelsch Vörfohren. Herbert Hoover harr en ölleren Bröer, Theodor, un en jüngere Süster, Mary. Herbert weer vun Berop oorsprünglich Ingenieur.
Hoover sien Präsidentschap weer mit optimistisch Verwachten verbunnen ween, de aber dör de Weltweertschapskrise un de spraakwörtlichen Hoovervilles en Enn' funnen. He kunn mit sien Politik de Great Depression nichts tomöötstellen. As he ut dat Amt utscheeden dee, weer he en vun de an' wenigsten beleevt Präsidenten in de amerikaansch Historie. Hoover hett sück tietlevens karitativ betätigt un hett sück wiels un nah de beid Weltkriegen spoodriek för de millionenfack Levensmiddelversörgen för de notlieden europääschen Bevölkerung insett, wat hüm weltwiet Ansehn inbroch.
Vuillermoz
Vuillermoz is de Familiennaam von
Kinnerdag
För de meesten Länner is dat de eerste Juni, de ok Internatschionaler Kinnerdag heet.
Lupien
Lupien is de Familiennaam von
Lupien betekent
Kiek ok bi: Lupin.
Norbert Callens
Norbert Callens (* 22. Juni 1924 in Wakken; † 12. März 2005 in Loppem) weer en belgisch Radrennfohrer.
Loopbahn
Callens weer Profi-Radrennfohrer van 1945 bit 1952 un hett in sien Karriere 7 mal wunnen. All in sien eerst Profi-Saison wunn he de Belgien-Rundfohrt vör Sylvain Grysolle un Désiré Keteleer.
Sien gröttste Erfolg aber weer woll de Sieg up de 3. Deelstreck bi de Tour de France 1949, wat hüm ok för een Dag dat geel Trikot inbroch.
Forsyth County (Georgia)
Forsyth County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Georgia. He hett 175.511 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 585 km². De Sitt vun de Verwalten is in Cumming.
Carl Bolle
Carl Bolle is de Naam von
Forsyth County (Georgia)
Demografie
Vun de 98.407 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 52.904 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 29.114 US-Dollar. 55.741 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 22.490 Minschen maakt. 5,47 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Carl Bolle
* Carl Bolle (1893–1955), düütschen Ünnernehmer un Jagdfleger,
Forsyth County (Georgia)
Demografie
8,62 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 5,98 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,05 % vun de Minschen Witte, 0,70 % Swarte, 0,80 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,25 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,27 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,93 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 5,57 % vun de Lüüd ansehn.
Linux
duum|Dat Linux-[[Maskottchen is de Pinguin Tux]] Linux (ook GNU/Linux) is een Bedriefssystem för Reekners.
Dat is een Oort vun Unix, un Linus Torvalds hett sik dat infallen laten. Dat besünnere doran is, dat dat frie is un ünner GNU-Lizenz steiht. Dat heet, dat jedeneen dat bruken, ännern oder in sien egen Bedriefssystem bruken kann, wenn dat ok ünner GNU-Lizenz steiht.
Linux steiht toerst maal för den Kernel, wat de ünnerste Laag vun dat System is. Denn warrt dat obers ok för dat kumplette Bedriefssystem bruukt, wo een ganzen Slag Programmen tohöört.
Un denn warrt dat mit anner friee Software tosamenpackt un gifft denn en Linux-Distributschoon, to’n Bispeel Mandrake, Red Hat, SUSE Linux, Debian GNU/Linux, Knoppix oder Ubuntu. Bi so een Distributschoon is denn ok to’n Bispeel GNOME un KDE (Desktopböverflach, mit Biller, Finster un so) dorbi un OpenOffice.org un anners. Un mit KDE kriggt een denn ok en Linux op Platt hen.
GNU
Richard Stallmann hett 1983 dat GNU-Projekt erfunn, dormit wull he een friee UNIX-ähnliche, POSIX-kompatible System mooken. In de 90er hem de man al een ganze Masse Programme för dat System schreeven, man de eegentliche Kernel (de Kern vun een System) weer noch nicht uutriebt un woor uk bloos langsam wiederentwickelt. De frie Berkeley Software Distribution, wat ruugweg to de selbe Tied wer, ha een Probleme mit Gesetz, wer also ook keen Alternative för de Entwickler.
Linux
thumb|right|Linus Torvalds, 2004 Linus Torvalds ha 1991 mit een Terminal-Emulator anfung, allerdings woor dat immer mehr to een Bedriefssystem. Also het he sien System in de Usenet-Grupp comp.os.minix ankünnigt und in de September in't sülvige Johr publiziert. Dat sull eegentlich "Freax" heeten, aber die Administrator vun de Server wer mit de Noom nicht inverstoohn und het dat denn ünner de Noom "Linux" afspeekert. Torvalds het de Noom erst nicht gefulln, aber denn seer he in, dat de Noom "Linux" eenfach beder wer.
Wienkoop
Wienkoop weer en Oort Arvpacht speziell in Oostfreesland.
Daf afleid Ünnereegendom weer aber all so en fast Eegendömerpositschoon (to verglieken mit dat hüdige Arvpacht), dat de Bövereegendömer, blots en Grundhüür, de sogenannt Wienkoop (düütsch: Weinkauf) fordern kunnen. Anner Rechten harr he nich mehr. Man kann also seggen, dat disse Hüürlüüd de tatsächlich Eegendömer weern.
De Wienkoop sülvst stell dorbi so een Ooort Afgaav an den Landsherrn dor, dat dat bestahn Hüürverhältnis mit den Huusmann dör Dood oder Verkoop ennen see. De Naam röhrt dorher, dat de Köper den Verköper ut dissen Anlass to en Umdrunk inladen muss.
För de Tiet van 1550 bit etwa 1810 bestaht dör de Wienkoopprotokolle good Kenntnisse över de Eegendomsverhältnisse, wat ok hüdtodag wichtig för de Ahnenforschung is.
Dyrup Sogn
Dyrup Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Hjallese von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Dyrup Kirke in’n Oort Dyrup. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Dyrup Sogn also von de Kommun Odense.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Odense Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Odense in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Odense in de Region Süüddäänmark worrn.
Daniel Bautista
Daniel Bautista is de Naam von
* Daniel Bautista (* 1952), mexikaanschen Lichtathlet,
Rex Hartwig
thumb|250px|Rex Hartwig Rex Noel Hartwig (* 2. September 1929 in Culcairn, New South Wales; † 30. Dezember 2022 ) weer en austraalsch Tennisspeler.
Sien spoodriekst Johren weern 1953 bit 1955. In dat Johr 1953 kunn he mit sien Düppelpartner Mervyn Rose dat Düppel vun de Amerikaansch Tennismeesterschapen gegen de US-Amerikaner Gardnar Mulloy un Bill Talbert in veer Sätzen mit 6:4, 4:6, 6:2 un 6:4 winnen, nahdem he tovör all mit de US-Amerikanerin Julie Sampson gegen Maureen Connolly un Hamilton Richardson in twee Satzen mit 6:4 und 6:3 dat mischt Düppel bi de Austraalsch Tennismeesterschapen wunnen harr. 1954 belegg Hartwig Platz 2 bi de Austraalsch Tennismeesterschapen gegen sien Düppelpartner Mervyn Rose in veer Satzen mit 2:6, 6:0, 4:6 un 2:6. In de Düppelkonkurrenz wunnen Rex Hartwig un Mervyn Rose dat Endspiel gegen Neale Fraser un Clive Wilderspin, beid ebenfalls ut Australien, in dree Satzen mit 6:3, 6:4 un 6:2. Dorto kunn he mit sien Partnerin  Thelma Coyne Long ok noch dat Mixed-Finale gegen Beryl Penrose un John Bromwich in dree Sätzen mit 4:6, 6:1 un 6:2 winnen. Bi de Franzöösch Tennismeesterschapen in dat sülvig Johr verlor he tosommen mit Jacqueline Patorni den Mixed-Wettbewarf gegen Doppel Maureen Connolly un Lew Hoad in twee Satzen mit 6:4 un 6:3. Dat Düppelfinale vun Wimbledon 1954 gegen de US-Amerikaner Vic Seixas un Tony Trabert hebbt Hartwig un Rose in veer Satzen mit 6:4, 6:4, 3:6 un 6:4 wunnen, in't Eenzel vun de Amerikaansch Tennismeesterschapen in dat glieker Johr verlor he aber dat Endspeel gegen Vic Seixas in veer Satzen mit 6:3, 2:6, 4:6 un 4:6.
1955 kunnen Hartwig un Rose nochmals den Düppeltitel in Wimbledon mit en 3-Satz-Sieg (7:5, 6:4 un 6:3) gegen hör Landslüüd Neale Fraser un Ken Rosewall halen.
Lupnitz
Lupnitz betekent
Andrijan Grigorjewitsch Nikolajew
rechts|duum|Andrijan Nikolajew in dat Johr 1976
Andrijan Grigorjewitsch Nikolajew (tschuwaschisch un russisch: Андриян Григорьевич Николаев, wetenschaplich Transliteratschoon Andrijan Grigorjevič Nikolaev; * 5. September 1929 in Schorschely, Tschuwaschische ASSR; † 3. Juli 2004 in Tscheboksary, Tschuwaschien) weer en sowjeetsch Kosmonaut.
Leven
Nikolajew hett en medizinische Lehranstalt besöcht, hett denn aber Forstwertschap in Karelien lehrt un 1947 en Prüfung as Forstmeester bestahn. 1950 wurr he in de Root Armee inberopen un bit 1954 as Jagdfleger utbildt. He hett de Luftwappen-Hoochschool un de Luftwappen-Ingenieur-Akademie mit Afsluss besöcht. Van 1955 bit 1960 deen he in Eenheiten vun de Luftstrietkräfte.
In‘n März 1960 wurr he för de Ruumfohrt utsöcht. He weer mit de Mission Wostok 3 van‘ 11. August 1962 bit 14. August 1962 nah Juri Alexejewitsch Gagarin un German Stepanowitsch Titow de dart sowjeetsch Kosmonaut, de in den Weltruum flaagen is. Mit Wostok 3 hett he de Eer 64 mal umkreist und orbi 4 Daag bruukt. Wat he dorbi beleevt hett, hett he in Moskau vör 5000 Journalisten mit sien Kollegen Pawel Romanowitsch Popowitsch, de een Dag later mit Wostok 4 start weer, vertellt. As Ruumschippkommandant führ he dat Roopteeken Sokol (russisch: Сокол) för Falke).
Van 1966 an traineer he för bemannt Maandflüüg. 1970 floog he tosommen mit Witali Iwanowitsch Sewastjanow an Bord vun Sojus 9 un stellt mit över 17 Daag en nee Langtietrekord för den Upenholt in de Swoorlosigkeit up.
Nah hör Rückkehr to de Eer hett man bi de Kosmonauten en düchtigen Swaakheitstostand faststellt, en Phänomen, dat later as Nikolajew-Effekt bekannt wurr. Dormit stunn fast, dat man in en latere Ruumstatschoon en körperlich Training dörführen muss, um dissen Effekt tegentowarken.
Nah de Kosmonautenloopbahn
Nikolajew hett 1963 Walentina Tereschkowa (* 1937) heiraadt, de as eerste Fru an‘n 16. Juni 1963 in den Weltruum floog un later Liddmaat van den Böversten Sowjet weer. De Ehe hull bit 1982, weer aber en Idee vun Chruschtschow as Propagandaaktschoon. Heiraadt wurr in Moskau. Ansluutend drüff dat Paar in en Nobelapartment an‘n Kutusowski-Prospekt trecken. Mit hör harr he de Dochter Elena (* 1964).