cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gravimetrie (Eerdphysik)
Wi dull dat Swoorfeld an en Oort is, hengt dorvon af, woveel Masse sik binnen in de Eer befinnt. Aver ok de Massen in de Ümgeven, so as to’n Bispeel Bargens öövt Influss ut un künnt dat Meten stüürn. Vör dat Ünnersöken bruuks deswegen ganz akraate Instrumente, de Gravimeters schimpt warrt. Wat dorbi meten warrt is an Enn de Swoorversnellen, de von de Swoorkraft utlöst warrt. De Eenheit dorvon nöömt sik Gal. Dat is en Grött ut dat olle cgs-System, wat hüütodaag an sik nich mehr bruukt warrt, man in die Gravimetrie het dat jümmers noch sien Richtigkeit.
De Gravimetrie is en teemlich upwännig Saak, as man dor nich blos de Ümgebung ganz akraat kenn mutt (weswegen sik dat in de Bargens ok nich rech lohnt), sonnern ok de Hööch, wo man meet, en Rull speelt un ok de Temperatur und de Gravitatschoon von den Maand un de Sünn. Disse Saken verännert sik lopend. Üm dat in’n Griff to kriegen wat sik jümmers een Basispunkt socht, wo man no en sünnere Tiet wedderholt meten deit. As de Masse an den Oort jo glieks blifft, sünd de Ännern wegen de optellten Inflüss. Wenn dat faken maakst, kannst dorut den Gang interpoleeren und dormit de annern Meten korrigeeren.
Wenn nu allns wegkorrigeert is, wat dat Meten stüürt, kann man sehn, woveel sik de Swoorversnellen ännern deit in dat ünnersochte Rebeet, un üm woveel de Meetweert afwicht von de Theorie (dat schimpt sik denn Anomalie). Disse Anomalien sünd een Teken dorför, dat wat in de Eer is, dat en annere Dicht hett. Op disse Wies kann man to’n Bispeel Rohstoffen söken, as Ierz jümmers en gröttere Dichte heft. Man wenn dor en Hollruum in de Eer is, sütt een dat ok, as denn jo bannig Masse fehlt.
Sleepy Hollow
Sleepy Hollow betekent
Behrn
Verkehr
Dör Behrn löppt de Landsstraat 211, de in’n Noordwesten över Habenbeck na Wintemaur an de Chaussee an de Bundsstraat 3 ran geiht un in’n Süüdoosten na Bissen un denn wieder na de Bundsstraten B 209 un B 71. Von de L 211 geiht na Süüdwesten de L 170 af, de na Tütsbarg an de B 3 föhrt. In’n Noordoosten löppt de Kreisstraat 34 bi Volgern an de L 212 ran. De Kreisstraat 51 föhrt as Ümtostraat von de K 34 in’n Noordoosten üm Behrn rüm na de L 170 in’n Süüdwesten.
De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrt 43 Bissen liggt knapp twee Kilometer in’n Süüdoosten von Behrn an de L 211. In’n Oosten von Behrn an de Autobahn liggt de Rastplatz Lümbörger Heid West.
David Jones
David Jones is de Naam von
Behrn
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi 14 Kilometer wied weg de Bahnhoff Snevern an de Heidbahn in’n Oosten. Von 1913 bet 1975 hett dat op de Bahnlien Lümborg–Soltau Personenverkehr geven. De Bahnhoff Bissen weer in disse Tied üm un bi veer Kilometer in’n Süüdoosten.
David Jones
* David Jones (1895–1974), engelschen Dichter un Maler,
.om
.om is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Oman. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1996 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .om warrt vun dat Oman Network Information Center vergeven. Sponser vun de Domään is de Oman Telecommunications Company.
Behrn
Scholen
De Oort hett en egen Kinnergoorn. De egene Volksschool, de dat Dörp fröher harr, besteiht vondaag nich mehr.
Johann Weber
Kiek ok bi: Johannes Weber, Hans Weber.
Snaak
Snaak betekent
David Jones
Kiek ok bi: Dave Jones, Davey Jones, Davy Jones.
Linwood Township
Linwood Township betekent
Hildegard von Bingen
thumb|right|Hildegard op en Miniatur ut’n Rupertsberger Codex ([[Liber Scivias)]]
Hildegard von Bingen (* 1098; † 17. September 1179) weer ene rhienhessische Benediktinerin un Mystikerin. Se worr wegens ehr Book Scivias to Theologie un anner Saken beröhmt. Hildegard von Bingen weer ok för de Medizin wichtig. Se harr Kontakt to de ok vun de röömsch-kathoolsche Kark as hillig gellen laten Bernard de Clairvaux. Hildegard weer lang een vun de Vörnamen mit de gröttste Tall vun Lüüd, de de hebbt in Düütschland.
Gerteis
Gerteis is de Familiennaam von
Snak
Snak betekent
Essen (Mehrdüdig Begreep)
Essen betekent
Essen is de Familiennaam von
,
Jones
Jones betekent
Kiek ok bi: Jones County, Jones Township, Jones River, Jones Valley, Jons.
.pa
.pa is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Panama. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1994 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .pa warrt vun Nic Panama vergeven. Sponser vun de Domään is PANNET.
Klooster Himmelpoorten
Dat Klooster Himmelpoorten (latiensch Porta Coeli) weer en Klooster in Himmelpoorten.
Historie
En Tied vör 1255 hett Freerk II. von Haseldörp in Rahden en Klooster för Zisterzienser-Nunnen grünnt. 1255 is dat aver al na dat Dörp Eulsete ümtrocken. Dit Dörp Eulsete hett later na dat Klooster den ne’en Naam Himmelpoorten kregen.
Mount Nestor
Mount Nestor is en (na brietsche Angaven ) hogen un versneeten Barg op dat Anvers-Eiland in’n Palmer-Archipel westen de Antarktische Halvinsel. He markeert dat Noordenn von de Achaean Range. Siene Oostsied is kenntekent dör en grote Tall von Gletscherspalten un Felsvörsprüng.
Klooster Himmelpoorten
Historie
Dat Klooster harr veel Besitt in Keden, in de Böörd Loomst, de Böörd Mulsen, dat Amt Neehuus, in Oolland un in Stood, dat to’n Deel von de Familien von Haseldörp, von Brobargen un Marschalck von Bachtenbrock stift worrn is.
Mount Nestor
Meetarbeiden an’n Barg hett de Falkland Islands Dependencies Survey 1955 dörföhrt. Dat UK Antarctic Place-Names Committee hett em 1957 na’n greekschen Heerföhrer Nestor ut Homer sien Ilias nöömt.
Semiramis
Semiramis (babyloonsch: Schammuramat) weer de Königin vun Assyrien in Mesopotamien vun 810 bet 782 v. Chr.. Dat is wahrschienlich, dat se ene Babylonierin weer. In de Legende heet dat, dat se de Stadt Van, wat et vandage noch gifft, gründ't hett. Semiramis harr Orlogen gegen de Meder un Chaldäer.
Klooster Himmelpoorten
Historie
1580 is dat Klooster luthersch worrn.
As dat Klooster 1647 in’n Dörtigjohrigen Krieg ünner Propst Detlev von de Kuhla säkulariseert worrn is, weren to de Tied noch 14 Nunnen in dat Klooster. Dat Klooster is denn in Besitt von Gustav Adolf Löwenhaupt gahn, denn aver 1681 trügg an de Kroon kamen. Ut den Besitt von dat Klooster is dat Amt Himmelpoorten billt worrn.
Les Cabannes
Les Cabannes betekent
Bardstown
Bardstown betekent
.pe
.pe is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Peru. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1991 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .pe warrt vun NIC PE vergeven. Sponser vun de Domään is dat Peruaansche Wetenschopsnett.
Mount Achilles (Admiralitätsbargen)
Mount Achilles is en markanten, pyramidenförmigen un versneeten Barg mit en Höögd von, de in de Admiralitätsbargen in Viktorialand, Oostantarktika, un an de Waterscheed twüschen Fitch-Gletscher un Man-o-War-Gletscher liggt.
Deelnehmers von de New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (1957–1958) hebbt em na dat neeseelandsche Kriegsschipp HMNZS Achilles nöömt.
Kommun Nærøy
De Kommun Nærøy is ene Gemeend in dat Amt Noord-Trøndelag in Norwegen. Se hett 5.154 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 1.064,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Kolvereid. De Kommun bruukt offiziell de Schrievnorm Bokmål för dat Norweegsche.
De Kommun grenzt in’n Noordwesten an Leka un in’n Noorden an Bindal in’t Amt Nordland, in’n Oosten an Høylandet, in’n Süden an Fosnes un in’n Westen an Vikna.
Demografie
2004 weren 1,4 % vun de Inwahners buten Norwegen boren.
Venus (Planet)
thumb|De Venus mit ehr dichte Wulkendeek in echte Klören. De Venus (Symbol: ) is vun de Sünn ut rekent de tweete Planet un togliek de sösstgröttste in uns Sünnsystem. He steiht dichter an de Sünn as de Eer un tellt to de veer terrestrischen Planeten, de ok eerdlieke oder Steenplaneten nöömt warrt.
Venus kummt op sien Ümloopbahn de Eerdbahn an neegsten. Se hett ok meist de glieke Grött as de Eer, wiest aver düütlich Ünerscheeden op, wat de Geologie un vör allen ok de Atmosphäär angeiht. Vun wegen ehr Neeg is se na den Maand dat hellste natürliche Objekt an’n Nachthimmel oder in de Schummerstünn. Wieldat de Venus sik op en enger Bahn üm de Sünn dreiht as de Eer, is se an’n Besten morgens oder avends to sehn, aver nienich midden in de Nacht. Dorüm hett se ok den Binaam Morgen- oder Avendsteern. Wenn se nich to dicht bi de Sünn steiht, kann se ok dagsöver al mit lütte Feernrohren bekeken warrn, mitünner sogor ok blots mit dat Oog.
Dat astronoomsch Teken vun de Venus is dat stiliseert Afbild vun den Handspegel vun de naamgeven röömsche Leevgöddin Venus: ♀.
Opbo
Dat gifft in’t Sünnsystem keen twee anneren Planeten, de sik so gliek sünd, as de Eer un de Venus. Venus hett mit 12.103,6 km t. B. meist den glieken Dörmeter as de Eer un faken snackt man ok vun Planetensüstern. Man, ok wenn se in Masse un cheemsch Tohopensetten teemlich gliek sünd, gifft dat doch gewaltige Ünnerscheeden bi de Böverflachen un de Atmosphären.
Atmosphäär
De Atmosphäär vun de Venus besteiht to’n gröttsten Deel ut Kohlenstoffdioxid. Stickstoff hett en Andeel vun üm un bi 3,5 % un de annern Gasen kamt blots in Sporen vör: Sweveldioxid mit 150 ppm, Argon mit 70 ppm un Water mit 20 ppm. Vun wegen de groten Gesamtmasse vun de Atmosphäär is de afsluut Mengde vun’n Stickstoff ruchweg dat fieffacke vun dat in de Eerdatmosphäär. De Gesamtmasse is negentig mol so groot as op de Eerd un sorgt dordör fören bannig hogen Druck an de Böverflach vun 92 bar – dat is so veel as in’n knappen Kilometer ünner’n Seespegel. De Atmosphärendicht is an de Böverflach in’n Middel ruchweg föfftig mol so hooch as op de Eer.
De Hööftmasse mit ruchweg 90 % vun de Atmosphäär reckt vun de Böverflach bit in 28 km Hööch un is meist so groot as’n Drüddel vun de Masse vun de helen Ozeanen op de Eer tohopen. De elektromagneetschen Signalen, de vun Sonden optekent worrn un en Teken för fakene Blitzentladen sünd, sünd wohrschienlich disse dichten Dunstschicht totoorden, de wiet ünner de Wulkendeek liggt. Binnen de Wulken harrn Gewidders mit jemehr oplüchten Blitzen bi Nacht opfallen müsst, man op de Nachtsiet sünd solke Lüchten nich beobacht worrn. Baven vun de Wulken reckt de Dunst bit in en Hööch vun ruchweg 90 km un üm un bi 10 km höger ennt de Troposphäär. Doröver liggt de Mesosphäär, mit deepste Temperaturen vun ruchweg -100 °C. Noch höger stiggt de Temperatur in de Thermosphäär wedder an vun wegen de Absorpschoon vun de Sünnstrahlen. De butenste Atmosphärenschicht is de Exosphäär vun 220 bit 250 km Hööch.
Vun buten kann een dör de Venusatmosphäär nich dörkieken, wat vör allen an de Wulkendeek liggt, de jümmer slaten is. De is ruchweg 20 km dick un reckt rünner bit ungefähr 50 km. To’n gröttsten Deel (75 % vun de Masse) besteiht se ut Drapens vun Swevelsüür, dorblangen gifft dat Aerosolen, de Chlor un Phosphor bargt. Dat gifft tosamen dree Wulkenschichten, wovun de ünnere wohrschienlich ok lütte Mengden vun elementaren Swevel bargt. Gröttere Swevelsüürdrapens regent af, kamt aver nich wieter as bit to de Ünnersiet vun de Wulkendeek, woneem se vunwegen de hogen Temperaturen foorts wedder verdampt un sik denn in Sweveldioxid, Waterdamp un Suerstoff splitt. Disse Gasen stiegt wedder hooch bit in de böverste Wulkendeek un reageert un kon denseert dor wedder to Swevelsüür. De Swevel kummt vun Vulkanen, de dat in Form vun Sweveldioxid freesett hebbt.
thumb|left|En Fotoopnahm vun de Venus vun’n Orbiter vun [[Pioneer-Venus|Pioneer-Venus 1 in’t ultravigelett Licht (Falschfarven) wiest de Y-förmig Wulkenstruktur]] Meist de hele Gashüll vun de Venus billt grote Konvekschoons- oder Hadley-Zellen. De Äquaterzoon warrt an’n dullsten bestrahlt, dorüm stiegt dor de Gasmassen op un ströömt in de Polarebeden, woneem se in deepere Lagen afsackt. in de ünneren Schichten geiht de Stroom wedder torüch na’n Äquater. In’t Ultravigelette Licht künnt dorüm Strukturen sehn warrn as en liggen Y utricht na de Rotatschoonsricht.
In Boddenneeg sünd bit hüüt blots lütte Windsnelligkeiten vun 0,5 bit 2 m/s meten worrn. Vun wegen de hoge Gasdicht is dat aver jümmerhen as de Windstärk 4 op de Eer, kann also as en lichte Bries ansehn warrn. Vun dat infallen Sünnlicht kamt blots üm un bi 2 % op de Böverflach an un gifft en Belüchtstärk vun ruchweg 5.000 Lux. As an en munkeligen Namiddag, kann een dor üm un dree Kilometer wiet kieken.
De Sünnstrahlen, de nich vun de Wulken reflekteert oder absorbeert warrt, warrt vör allen vun de ünneren, bannig dichten Atmosphäär absorbeert un in thermische Strahlen in’t infrarode Rebeet vun’t Spektrum ümwannelt. In dit Rebeet vun de Bülgenlängen absorbeert Kohlenstodffdioxid sünners goot, so dat de Warmsstrahlen so gott as vullstännig vun de ünneren Atmosphäär opnahmen warrt. De starke Drievhuuseffekt kummt vun allen dör de grote Massen vun Kohlenstoffdioxid aver ok de lütten Sporen Waterdamp un Sweveldioxid hebbt Andeel doran. De middlere Temperatur an de Böverflach is dorüm mit 464 °C gresig hooch. Dat is veel höger as de ahn Drievhuuseffekt berekente Gliekgewichtstemperatur vun -41 °C (232 K) un liggt sogor noch höger as de Smöltpunkten vun Tinn un Blie. De Opwarmen vun de Böverflach is dordör teemlich gliekmatig, unafhangig vun Dag- un Nachtsiet oder Pool- un Äquaterrebeet. In Boddenneeg geiht de Temperatur nienich ünner ruchweg 400 °C rünner. Blots in de Barglannen, op de hööchsten Tippen gaht de Temperaturen op 380 °C un de Druck op 45 bar rünner. An de deepsten Öörd gifft dat dorgegen bit 493 °C un 119 bar. Ahn de Wulkendeek mit ehr hoge Albedo weer dat an de Böverflach noch düütlich hitter.
Böverflach
De Venusbodden gleiht stännig düsterroot, wat aver för Minschen kuum wohrnehmbor is. Waterflachen oder Strööm gifft dat op de Böverflach nich vun wegen de hogen Temperaturen. Dat Relief warrt beherrscht vun sacht bultige Evens. Se wiest teemlich lütte Högenünnerscheeden mit weniger as Dusend Meter op un geevt dormit ruchweg den globalen Dörsnitt vun de Venus wedder. Jüst as de Seespegel op de Eer, billt disse Even för all Högenangaven en Oort Referenzhööch. Dit Nullniveau gifft en Kugelradius vun 6.051,84 km wedder.
De Evens nehmt ruchweg 60 % vun de Venusböverflach in. Üm un bi 20 % vun de Böverflach stellt Sietlannen dor, de bit to 2 km deeper sünd as de Referenzevens. De annern 20 % leegt höger as de Betogseven, aver blots 8 % künnt as utspraken Hoochlänners betekent warrn, de mehr as 1,5 km över dat Nullniveau recken doot. De hypsograafsche Kurv vun de Högenverdelen op de Venus wiest also keen tweet Hööftniveau as dat op de Eer is. De Differenz twüschen den sietsten un den hööchsten Punkt op de Venus liggt bi ruchweg 12.200 Meter. De nauen Högenangaven sünd aver faken teemlich ünnerscheedlich op de Venus.
All geoloogschen Formatschonen op de Venus hebbt na en Konventschoon vun de IAU Fronsnaams (Tabell op de rechten Siet) mit Utnahm vun Alpha Regio un Beta Regio – de beiden af 1963 vun de Eer ut toeerst opdeckten Rebeden – as ok Maxwell Montes, de na James Clerk Maxwell nöömt sünd. Maxwell hett mit sien Glieken för de elektromagneetschen Bülgen een vun de Grundlagen för de Radarutforschen sett hett.
Aktuelle Dorstellen oder Korten vun dat Venus-Relief baseert vör allen op de Radarmeten vun den Venus-Orbiter Magellan, de 98 % vun de Böverflach mit en waagrechten Oplösen vun 120 bit 200 m un en piel Oplösen vun 30 m vermeten hett. Af un an is ok noch de globale Kort vun de Pioneer-Venus 1 in Bruuk, de en Oplösen hett as en Weltatlas vun de Eer.
Hoochlannen
De hogen Lagen verdeelt sik hööftsächlich op twee gröttere Strukturen. De wietere dorvun is Aphrodite Terra mit en Utdehnen meist so groot as Süüdamerika, de sik in de Form as en Skorpion över meist en Drüddel vun’n Äquater utbreedt. In sien westlichen Deel liggt dat Plateau Ovda Regio, in’t nöördliche Zentrum Thetis Regio un in’n Oosten Atla Regio. De Formatschoon höört to den Äquater-Hoochlandgördel, de sik mit enkelte gröttere Eilannen bit ruchweg 45° nöördliche un süüdliche Breed utdehnt.
En goot Stück wieter na Noordwesten vun Aphrodite Terra liggt twüschen den 45. un den 80. Bredengrad Ishtar Terra, dat an ehsten an een Kontinent na’t Vörbild vun de Eer denken lett. Ishtar Terra is ungefähr so groot as Australien, man dorop leegt ünner annern de Maxwell-Bargen mit en Tipphöch vun bit to 10.800 Meter. In disse Bargen finnt sik op de Inslag-Krater Cleopatra, de mit 104 km Dörmeter de achtgröttste Impaktstruktur vun de Venus is. Toeerst harr man dacht, dat dat en Vulkankrater wesen künn.
Den Karn vun Ishtar Terra billt in’n Westdeel de op de Venus eenmolige, relativ flache Hoocheven Lakshmi Planum, de ruchweg veer Kilometer över de Dörsnittshööch liggt un vun de hööchsten Kedenbargens vun’n Planeten begrenzt warrt. In’n Oosten sünd dat de Maxwell Montes. De Bargens sünd to verglieken mit Faltenbargens op de Eer as de Anden oder dat Himalaya un seht ut, as wenn se ok dör sietlich wirken Kompresschoon opfalt worrn sünd. Bargtöög as disse gifft wieter op keen Planeten, man en Platentektonik as op de Eer is för de Venusköst nich nawiesbor.
thumb|left|Alpha Regio Op vele Bargtöög sünd mit Radarmeten helle „Sneekappen“ faststellt worrn. Ünner de vörherrschen Bedingen sünd dat teemlich wohrschienlich Nedderslagschichten vun de Metallsolten Bliesulfid un Wismutsulfid.
En Sünnerform vun dat Venus-Relief stellt de Hoochlagen vun de Tesserae (vun’t gr. tessera „Mosaik“ oder „Flies“). Se bestaht ut parkettordig tweibroken Steenblöck mit elk mehr as 20 km Breed, de dör tektonisch Spannungen verformt worrn sünd, as dat utsütt. Prägt sünd se dör parallele, lienenordige Stören de sik in tomindst twee Grundrichten ruchweg pielliek snieden doot, un dorüm as en Fliesenmuster utseht. Mitünner warrt se ok Wörpellänner nöömt. Mehrere Tesserae staht as Eilannen ut de Sietlannen rut, as de dree grötteren Eenheiten Alpha Regio (mit 1.300 km Dörmeter), Phoebe Regio un Tellus Tessera, de all to’n Äquater-Hoochlandgördel tellt.
Klickitat County
Klickitat County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Washington. He hett 20.318 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 4.848 km². De Sitt vun de Verwalten is in Goldendale.
Venus (Planet)
Hoochlannen
Dicht an’n westlichen Süüdrand vun Alpha Regio liggt Eve Corona. Man hett toeerst dacht, dat disse 330 km grote Struktur en Impaktkrater weer. Ehr middlere helle Plack deen as Betogpunkt förvt Fastleggen vun’n Nullmeridian.
Klickitat County
Historie
De Kreis is 1859 grünnt worrn.
Venus (Planet)
Inslagkraters
Op de Venusböverflach sünd 963 Inslagkraters tellt worrn – över veermol so veel as op de Landflach vun de Eer nawiest worrn sünd. Se hebbt Dörmeters twüschen 1,5 un 280 km. In disse Grööten gifft dat in’n Vergliek op’n Maand allen op de Vördersiet al ruchweg hunnert mol so vele Kraters, ofschoonst dör Lava in de Marebeckens veel wedder glatt maakt weer.
Klickitat County
Demografie
Vun de 19.161 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.763 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.502 US-Dollar. 10.459 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.095 Minschen maakt. 16,89 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Venus (Planet)
Inslagkraters
thumb|right|De Krater Danilova Vör jemehr lütte Tall sünd Venuskraters bannig gliekmatig över de Böverflach verdeelt. Wieldat blots gröttere Meteoroiden dör de Atmosphäär dörkamt un in de Laag sünd, Impaktstrukturen vun disse Oort to maken, gifft dat keen Kraters, de lütter sünd as 1,5 km. De lütteren Kraters sünd faken vun en radardüster’t, also glatt, Rebeet ümgeven, dat wohrschienlich dör de Druckbülg vun’n Inslag entsteiht. In eenige vun disse kringförmige Flachen is aver keen zentralen Kreater to sehn.
Klickitat County
Demografie
10,63 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 6,04 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Venus (Planet)
Inslagkraters
De mit Afstand gröttste Venuskrater Mead hett en Dörmeter vun 280 km. Wieter söven Kraters hebbt Dörmeters över 100 km as in de Tabell tosamenstellt. Gröttere Dörmeters gifft dat op de Venus nich, anners as op’n Maand, den Mars oder ok op Merkur. Dat kann to’n Deel ok wedder op de hoge Atmosphärendicht torüchtföhrt warrn, man dat gifft bito ok de Ansicht, dat de hüütige Venusböverflach villicht noch teemlich jung is, so dat se villicht keen Sporen mehr opwiest vun dat starke Bombardeeren, wat dat hele binnere Planetensystem in sien Fröhtiet drapen hebben schall. Dat Relief is bi all Impaktkraters op de Venus teemlich flach.
Klickitat County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 87,56 % vun de Minschen Witte, 0,27 % Swarte, 0,73 % stammt ut Asien un 0,21 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 3,47 % sünd Nakamen vun Indianers. 5,02 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,75 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 7,81 % vun de Lüüd ansehn.
Venus (Planet)
Inslagkraters
Ruchweg 85 % vun de Venusböverflach wiest düütliche Sporen vun grootflachig Magmaföddern, wovun de meisten Kraters aver nich stört warrt – dat heet, dat se eerst later tostannen kamen sünd. Dorut is slaten worrn, dat bi de gliekmatigen Verdelen vun Kraters de Venusböverflach eerst ruchweg 500 bit 800 Millionen Johr oolt wesen kann un ut bannig grote un gaue Lavaströöm entstahn is, de dat öllere Relief mit en een bit dree Kilometer dicke Schicht övertogen hebbt. De Wetenschopplers Gerald G. Schaber un Robert G. Strom hebbt dorut afleidt, dat bi de Venus – anners as op de Eer – de vulkaansch Warmsfreesetten nich bestännig aflööpt, man in perioodsch Schuven. Dat bedüüdt, dat de Lithosphäär vun de Venus düütlich dicker is as op de vun de Eer un de Warms över längere Tiet opstaut, bit se sik mit Gewalt en Weg söcht in Form vun tektoonsch Begeevnissen un Vulkanismus.
En annere Theorie geiht dorvun ut, dat de vulkaansch Aktivität de Böverflach bit vör 750 MIllionen Johren jümmer wedder neemaakt un eerst dorna nalaten hett, so dat sik de Impaktkraters dorna eerst sammeln künnen. En Koppel vun Wetenschopplers hett dorto de Even, de mit Lava överfloodt worrn sünd, ünnersöcht un ut de Flanken den ehmoligen Verloop vun de Dalen torüchrekent. Dorna sünd de Dalen afhangig vun jemehr Hööch to ünnerscheedlich Tieten floodt worrn un de Lavaschicht kann nich dicker as bit to een Kilometer wesen. För de Bargtöög, de nicht bedrapen weern, is en Öller vun tomindst een Millarde Johren utrekent worrn. Dat snackt denn gegen en globale Vulkankatastrooph, man eher för en langsom Afklingen vun de vulkaansch Aktivität.
Coronae un Arachnoiden
thumb|left|Radarbild vun’n Arachnoid op de Venus As sünnere Anteken vun dissen Ümbrook gellt de eenzigordigen Coronae (latiensch „Kronen“) un Arachnoiden (latiensch „Spinnen“), de op de Venus de charakteristischsten Strukturen sünd. De gifft dat to Hunnerten in de Sietlannen, hüüpt sik in de Äquatereven un prägt dor ok wiete Delen vun’t Aphrodite Terra. Vun wegen jemehr Utsehn, dat an ehsten den Indruck vun en insackt un verformten Vulkan maakt, warrt se mitünner ok as Inbrookkraters betekent. Na en annere Verkloren künn sik dat dorbi ok im Inslagstrukturen hanneln. De kringförmigen un ovalen rebeden bargt en flach bülgig Becken, dat ’n beten deeper liggt as de Ümgeven, mit en sieten, breden un licht opwölvten Rand, de wedder ümgeven is vun en breden Graven mit konzentrisch Bröök un Bargkämm.
De lüttsten hebbt Dörmeters üm 40 km. Den mit Afstand gröttsten Dörmeter vun ruchweg 2.600 km hett Artemis Corona mit dat ringförmig Gravensystem Artemis Chasma. Disse Resenstruktur liggt in’t Aphrodite Terra, in’n Süüden vun’t Zentralrebeet. In de meisten Fäll leegt de Dörmeters aver twüschen 100 un 400 km. De Arachnoiden sünd tyypscherwies ’n beten lütter as de Coronae un wiest tosätzlich radial Splitten op, de vunvt Utsehn an en langbeente Spinn denken lett, de in ehr Nett sitt.
En poor Geologen glöövt, dat de Arachnoiden en Vörstoop sünd vun de Coronae. De Grud vun disse Strukturen warrt diskuteert. De an’n wietsten verbreedte Ansicht is, dat sik dat üm stecken bleven Mantelplumes hannelt. Jüst as Blasen sünd dorna grote Mengden vun Magma ut’n Venusmantel na de Böverflach opstegen, de aver al afköhlt sünd, as de Köst jüst anböhrt un opbroken worrn is. Vun wegen de Kontrakschoon dör dat Afköhlen is de anbroken Köst nasackt un en richtigen Schildvulkan künn nich tostannen kamen. In de Vermoden vun Plumes un to’n Ünnerscheden vun de Platentektonik op de Eer warrt disse globaltektonische Vörgang as Drapentektonik betekent.
Vulkanen
thumb|right|De [[Maat Mons is mit 8 km de hööchste Vulkan op de Venus]] Vulkanen gifft dat op de Venus jüst so veel as op de Eer, wenn nich sogor mehr. Dat gifft dor richtige Feller vun Schildvulkanen und Feller mit Hunnerte lütte Vulkankuppen un -kegels. De Tall vun de lütteren vulkaanschen Bulten överstiggt de 50.000, un Vulkanen mit en Basis vun tomindst 100 km Dörmeter gifft dat 167 Stück.
thumb|left|De [[Seoritsu Farra as Bispeel för en Koppel vun Pannkokenkuppeln]] To de prominentsten Lavabargens tellt de Schildvulkanen Sif Mons un Gula Mons in Eistla Regio mit Högen vun 2 und 3 km un Basisdörmeters vun 300 und 250 km. Ok in Beta Region gifft dat hoge Vulkanen, t.B. den Theia Mons, de ruchweg 4,5 km mitt un’n gewaltigen Basisdörmeter vun 700 km opwiest. Dat sünd ruchweg 100 km mehr as Olympus Mons op’n Mars, wat de hööchste Barg in’t bekannte Sünnsystem is. De hööchsten Vulkanen vun de Venus sünd in Atla Regio in’n Oosten vun Aphrodite Terra to finnen, dorünner ok de Maat Mons, de hööchset vun all Vulkanen vun de Venus. De Resenvulkanen höört all to’n Hoochlandgrödel vun Äquater. Man kann seggen, se sünd üm so höger, je dichter se anvn Äquater leegt. De Maat Mons liggt meist nipp un nau dorop. Allgemeen hebbt de Vulkanen op de Venus aver en flach Relief. De Hangnegen liggt op de Venus tomeist bi 1 bit 2°.
En sünnere Vulkanform op de Venus hatt den Ökelnaam „Tick“ (engelsch för „Teek“), vun wegen dat se meist so utsütt as een. Op de Eer gifft dat Vulkanen vun disse Oort op’n Seebodden.
To de eenmoligen vulkanschen Strukturen op de Venus tellt de regelmatig opbooten, runnen Quellkuppen, de vun wegen jemehr Utsehn Pancake Domes, op platt so veel as Pannkokenkuppeln, nöömt warrt. Tyypsch Dörmeters sünd tomeist üm un bi 25 km un de Hööch liggt tomeist üm un bi 700 m, kann aver ok bit över een Kilometer wesen. Se kamt ok in Koppels vör un künnt dorbi överlappen. Jemehr Böverflach warrt blangen en Lock in de Mitt vun krinkförmige un radiala Reten bestimmt. So as dat utsütt, sünd disse Strukturen dör en Lava entstahn, de bannig taach weer. De Wetenschoppler sünd sik doröver noch nich klor, woans dat angahn kann, dat de Lava so gliekmatig över de Even quellen künn. Ok op de Eerd hüpt sik viskose Lava to Kuppel op, man de sünd veel lütter un lang nich so symmetrisch.
Lavaströöm
duum|Mylitta Fluctus as Bispeel för en tagen Lavastroom op de Venus Den fakensten Landtyyp op de Venus stellt de vulkaansch Even dor, de vun grote Mengden Lava överspöölt worrn sünd. Blangen de verklamten Lavaströöm, de Fluctus, de in enkelte Fäll as den Mylitta Fluctus en Breed vun mehrere hunnert Kilometer opwiesen un bit över 1000 Kilometer lang wesen künnt, düüdt annere Strukturen op Strööm vun bannig dünnfletige Lava hen. So gifft dat intressante Erosionsdalen. Eenige dorvun hebbt jemehrn Anfang bi grote Impaktkraters un sünd as Strukturen to düden, woneem Lava utlopen is. Se hebbt Längden vun bit to 150 km un wiest op’n Bodden Strukturen op, de utseht as Eilannen. Se loopt eenfack in de Evens ut ahn wieteren Sporen. Jemehr Wannen sünd bit to 100 m hooch un hebbt en swungen Form. Dorüm warrt se ok as Unda (latiensch „Bülg“) betekent.
Gewaltig sünd ok de langen un düütlich wunnen Rinnen, de tomeist blots üm un bi 1,5 km breed sünd un ok nich sünnerlich deep. De opfalligste dorvun hett en Läng vun ruchweg 6800 km un is dormit sogor 100 km länger as de Nil as längste Stroom vun de Eer. Disse Struktur mit den Naam Hildr Fossa slängelt sik vun Atla Regio bit in dat grote nöördliche Sietland Atalanta Planitia, in de mit 1400 m ünner de Referenzhöch de deepste Steed op de Venus meten worrn is. De kringförmige Lunk is meist so groot as de Gulf vun Mexiko. Vun wegen de Böverflachtemperatur kummt Water as Oorsaak vun disse „Kanals“ nich in Fraag. Man, Laverinnen teht sik op de Eer bestenfalls en poor Dutzen Kilometers hen. Mag wesen, dat sik dat op de Venus üm bannig dünnfletige, soltrieke Lava hannelt hett, de en teemlich sieten Smöltpunkt harr, un to en Tiet de Venus formt hebbt, as de Böverflachtemperatur op de hele Venus noch höger weer as vundaag. Diskuteert warrt aver ok över pyroklastisch Strööm ut hitt Gas un Stoff.
Een vun de groten Radels vun de Venus is, dat se, liekers dat se all disse velen un verschedenen vulkaanschen Strukturen opwiest, geoloogsch vundaag kumplett inslapen to wesen schient. Man, op de Eer weer man ok nich dwangslöpig en Vulkanutbrook to sehn kriegen, wenn man blots eenmol en globale Utkunnen maken de. In de Venusatmosphäär sünd aver tatsächlich Sweveldioxid-Konzentratschonen faststellt worrn, de sik över de Tiet ännert hebbt, wat denn doch op Aktivität henwiesen künn. Ünner Verdacht staht dorbi vör allen twee grote Schildvulkanen in Beta Regio un de Maat Mons. Delen vun de Vulkanflanken sünd düster för’t Radar, dat heet, se reflekteert de Radarstrahlen blots wenig un sünd also düchtig glatt. Dat künn en Teken wesen för junge, frsiceh Lavaströöm, man direkte Bewiesen för hüüdigen Vulkanismus sünd noch nicht opdeckt worrn.
Gravens
Teemlich piele Dalen, de vegliekbor sünd mit’n Canyon op de Eer, warrt as Chasma betekent. De beindruckenste dorvun is op de Venus de Diana Chasma, de op Aphrodite Terra liggt un dat dicht bi Artemis Corona, wat mit Afstand de gröttste Corona-Struktur op de Venus is. Diana Chasma is ruchweg 280 km breed un fallt an’n Foot vun’n hööchsten infaten Bargrüch üm un bi veer Kilometer deep op en Deep vun mehr as een Kilometer ünner dat Referenzniveau. Vermoodt warrt, dat disse Strukturen dör tektoonsch Aktivität tostannen kamen sünd.
Windstrukturen
thumb|En Vulkan vun 5 km mit’n 35 km langen Windstriepen An’n Bodden sünd blots lütte Windsnelligkeiten meten worrn, liekers sünd in eenige Rebeden radarhelle striepen- un fächerförmige Strukturen as en Oort Rookfahn to kennen, de vun enkelte Vulkanen utgaht. Jemehr Verloop wiest de Windricht, de vörherrscht hett, as de Kraters oder Kegels tostannen kamen sünd. De meisten dorvun teht en Richt vör, as de globalen atmosphäärschen Strömen, gaht also in westliche, äquatoriale Richt. Man nich jümmer is klor, of de hellen Striepens dat verweihte Material sülvst dorstellt oder Lockermaterial, wat ümto afdragen is un blots in’n Windschadden vun den Vulkan liggen bleven is.
Binnere Opbo
Dat Binnere vun de Venus is ünner de Lithosphäär wohrschienlich jüst so as bi de Eer. As se ruchweg de lieke Masse hett un ok en lieke middlere Dicht, un se na de Kosmogenie in’t lieke Rebeet vun’t Sünsystem entstahn is, müss de Venus ok en lieken schalenordigen Opbo hebben. Dat de Dicht vun de Eer ’n beten grötter is,is nich alleen en Folg vun ünnerscheedliche cheemsche Tohopensetten, man is to’n Deel ok de rein physikaalsche Utwirken vun de grötteren Masse, de en gröttere Sworkraft mit sik bringt un dordör de Materie dör dat egene Gewicht starker tosamendrückt. De Venus hett aver ok en gröttere Andeel an lichtere Elementen, wat för en Planet binnen de Eerdbahn nich sülvstverständlich is. Na de Theorie vun’t Tostannenkamen vun’t Sünnsystem, müss de Proportschoon vun lichte to swore Elementen bi de Venus twüschen de vun de Eer un den Merkur liggen. Sünners de lichteren Elementen sünd in de stöörmschen Phaas vun de sik billn Süün na buten in’t System dreven worrn.
thumb|left|Snitt dör den Mantel vun de Venus De teemlich grote un swore metallsche Karn vun de Eer warrt mit de Theia-Theorie versocht to verkloren. Dorna is de junge Eer mit en Planeten tohopenstött, de Theia nöömt warrt. De Karns vun beide Planeten sünd tohopensmölt, de Steenandeel vun Theia is verdampt un hett dat Material för den Maand levert, de dorüm ok blots en bannig lütten Karn hett.
Ünner de Vörgaav vun’t Schalenmodell vun de Eer, dröff man bi de Venus also dorvun utgahn, dat sien Iesen-Nickel-Karn wat lütter is un dorför de Mantel wat grötter. Sünners bi’n böveren Mantel geiht man dorvun ut, dat de dicker is. Ok de Lithosphäär künn veel dicker wesen, as de op de Eer, wat Meten vun’t Gravitatschoonsfeld dör de Ruumsond Magellan wiest. Ut dissen Grund warr vermoodt, dat de Venus keen Platentektonik as op de Eer hett, man sik de Böverflach dör langperioodsche Vörgäng jümmer wedder dör Vulkanismus nee formt.
Ofschoonst de Venus en ruchweg gliek groten Karn hebben schull as de Eer, wiest se keen binnert Magnetfeld op. Dat kann vun de bannig langsome Rotatschoon kamen, de nich reckt, üm dör den Dynamo-Effekt en Magnetfeld to tügen. Dat Feld, wat op de Venus meten worrn is, is düchtig swack. Utlöst warrt dat dör elektrische Strööm, de in de Ionosphäär induzeert warrt dör Wesselwirken mit de elektrischen Deelken in’n Sünnwind. In disse Magnetosphäär gifft dat aver keen Gördel vun infungen Sünnendeelken, as de Van-Allen-Gördel vun de Eer oder de Strahlengördels vun de Gasresen Jupiter, Saturn un Uranus. An de Böverflach is de magneetsche Feldstärk blots en Teihndusendstel vun de Eer.
Ümloopbahn
De Venusbahn hett en Grote Halfass vun 108.208.930 km. Disse Afstand is jüst so veel as 72,3 % vun’n middleren Radius vun de Eerdbahn, also 0,723 Astronoomsche Eenheiten (AE). Dat Perihel vun de Venus liggt bi 0,718 AE und ehr Aphel bi ruchweg 0,728 AE, wat op en middleren Afstand twüschen de Venus un de Eerd vun ruchweg 41 Millionen km föhrt. Dormit sünd de beiden de Planeten mit den lüttsten Afstand vun’nanner. An neegsten kamt sik de beiden, wenn de Venus in ehr ünnere Konjunkschoon mööglichst in’t Aphel un de Eer mööglichst in’t Perihel steiht. Siet 1800 weer dat dichteste Drapen an’n 16. Dezember 1850 mit 39.514.827 Kilometern. Eerst an’n 16. Dezember 2101 kummt de Eer mit 39.541.578 Kilometern wedder meist jüst so dicht an de Venus ran.
Ünner all Planetenbahnen hett de Venus ok de lüttste Exzentrizität vun blots 0,0068, man dorför is de Bahnnegen gegen de Ekliptik mit 3,39471° teemlich groot. De siderische Ümlooptiet vun de Venus un dormit de Läng vun een Venusjohr, is 224,701 Daag.
thumb|left|Dat Venus-Pentagramm. Positschonen vun de ünneren [[Konjunkschoon (Astronomie)|Konjunkschonen vun 2020 bit 2028. Anfang un Enn sluut nich nipp un nau tosamen.]]
Mit de Bahnperiood vun de Eer vun 365,256 Daag gifft sik as Tietduer twüschen twee openanner folgen Tietpunkten, wo sik de beiden Planeten an’n neegsten kamt, en Periood vun 583,92 Daag, wat ok as gegensietige Bahnstörensperiood opfaat warrn kann. Vun de Eer ut sehn is dat gliektietig ok de synoodsche Ümlooptiet un de Venus. De Ümlooptieten vun Eer un Venus staht toenanner in de Kommensurabilität 8:13. Ut de Differenz vun beid Tallen (also fief), kann een in’n Fall vun’n glieken Dreihsinn aflesen, dat sik de dichtesten Tohopendrapen in’n idealen Fall vun en Kringbahn gliekmatig op fief Steden verdelen deen. Dat is nich nipp un nau so, as de Bahnen jo en Exzentrizität hebbt. Dör den Resonanzeffekt föhrt Kommensurabilitäten to starke Bahnstören. All Planeten, de elk blangenenanner staht bewegt sik in kommensurable ümloopproportschonen.
De middlere Afstand to’n Merkur liggt bi ruchweg 50,3 km oder 0,336 AE. Dat is blots en beten weniger as de grote Halfass vun’n Merkur. De middlere Bahnstörensperiood twüschen Venus un Merkur bedirggt 144,565 Daag. Se hebbt dorut de Kommensurabilität 5:2.
Rotatschoon
In’n Gegensatz to den allgemeen vörherrschen Dreihsinn vun Ümlööp un Rotatschonen, wiest de Rotatschoon vun de Venus en torüchlöpigen Dreihsinn op. Dat heet de Planet roteert gegen de Ümloopricht, wat dorto föhrt, dat de Sünn op de Venus in’n Westen op- un in’n Oosten wedder ünnergeiht. De Rotatschoonsass warrt dorüm mit en Negen vun 177,36° angeven. De eenzige annere Planet, de ok en retrograden Dreihsinn hett, is de Uranus, man ok de Dwargplanet Pluto roteert retrograad. Vun wegen de lütte Negen vun’n Äquater gegen de Bahneven gifft dat op Venus keen Johrestieten.
Butendem is de torüchlöpige Rotatschoon ungewöhnlich langsom: En siderische Rotatschoonsperiood (d. h. betogen op de Fixsteerns) duert 243,019 Daag un is somit sogor länger as de Ümlooptiet, man dör de torüchlöpige Bewegen, is de Rotatschoon betogen op de Sünn – also en Venusdag – „blots“ 116,751 irdische Daag lang. Wodör de retrograde un düchtig langsome Rotatschoon utlöst worrn is, is nich bekannt. En Hypothees dorto is, dat de Venus mit en groten Asteroiden tohopenstött is. Man, afsluut tofallig wirkt de Rotatschoonsduer ok wedder nich, as se meist nipp un nau in en 2:3-Proportschoon to de Bahnperiood vun de Eer steiht.
De Rotatschoonstiet in Betog op de Eer (synoodsch Rotatschoonsduer) liggt in’n Middel bi 145,92 Daag. Nipp un nau nahmen is dat de Periood mit de en Venusmeridian parallel liggt to de heliozentrischen Läng vun de Eer. En direkte Utrichten to de Eer liggt blots an, wenn de Venus in bövere un ünnere Konjunkschoon, d. h. mit de Eer un de Sünn op een Lien steiht. As sik dat bi de 2:3-Proportschoon in dissen Fall üm gegenlöpige Dreihsinnen hannelt, gellt hier fört rüümlich Verdelen nich de Differenz, man de Summ vun de Proportschoonstallen. Dat heet, wi hebbt dat hier wedder mit en pentagrammordige Verdelen op fief ruchweg gliekmatige Bahnpositschonen to doon.
De tweejohrige Gesamtperiood vun’t Tosamenspeel vun Venusrotatschoon un Eerdbewegen steiht mit 729,64 Daag in en Proportschoon vun 4:5 to de synoodschen Ümlooptiet vun de Venus. Dat synoosche Venusjohr bargt mit 583,92 Daag veer middlere synoodsche Rotatschonen. En Tokieker op de Venus künn bi klore Sicht all 146 Eerddaag (oder all 1,25 Venusdaag) de Eer wedder an de glieken Positschoon sehn.
Maanden
De Venus hett keen Maand. De franzöösch-italieensche Astronom Giovanni Domenico Cassini meen in’t Johr 1672, dat he een opdeckt harr un nööm den Neith na de ooltägyptische Göddin Neith. Bit 1892 weer de Gloov an dissen Venusmaand verbreedt, bevör sik denn aver rutstellt hett, dat wohrschienlich Steerns ut Versehn för en Maand hollen worrn sünd.
In’t Johr 2006 hebbt Alex Alemi un David Stevenson vun’t Caltech jemehr Theorie publiek maakt, wona en fröheren Maand vun de Venus vun wegen ehr torüchlöpige Rotatschoon afstört weer. De Maand weer dorna jüst so as de Maand vun de Eer dör en Binah-Tosamenstöten tostannen kamen. En verbreedte Ansicht is, dat en groten Inslag in de Fröhtiet vun de Venus för de Ümkehr vun den Rotatschoonssinn sorgt hett. Alemi un Stevenson glöövt, dat dat de tweete grote Kollision wesen is, na’t Entstahn vun’n Venusmaand, man dathe denn dör de Ümkehr vun de Tiedenwirken nich mehr – as de Maand vun de Eer – langsom ’n grötteren Afstand to’n Planeten innöhm, man jümmer dichter an em ran güng, bit he een Daag afstört ist un sik wedder mit de Venus vereenigt hett. Bewiesen kann een disse Theorie aver woll nich, wieldat de vulkaansch Wirken op de Böverflach in de Twüschentiet all Sporen vun so een Begeevnis wedder tonichten maakt hebben müss.
Utforschen
Vun wegen de dichten Wulkendeek, is dat Utfroschen vun de Venusböverflach eerst möglich worrn mit Opkamen vun de radioastronoomschen Verfohren und dör de Venus-Ruumsonden. Fröhe Beobachten mit bloot Oog oder mit Teleskopen künnen blots de Geometrie vun de Bahn un de Strukturen vun de Wulkendeek ünnersöken.
Vun de Eer ut
thumb|right|De Venusphasen Bi de eersten Ünnersöken vun de Venus in’t Johr 1610 mit Feernrohren un Teleskopen dör Galileo Galilei un Tietgenossen hett sik wiest, dat de Venus Phasen opwiest, jüst so as bi’n Maand. Dat kummt dorvun, dat de Venusbahn binnen de Eerdbahn liggt – man seggt ok, dat de Venus vun de Eer ut en „ünneren“ Planet is. To de dormoligen Tiet weer dat en groten Bewies dorför, dat de Venus sik üm de Sünn dreiht un nich üm de Eer, as dat dormols noch glöövt worrn is. Nikolaus Kopernikus harr de Venusphasen as en mööglichen Bewies för’t Heliozentrische Weltbild vörutseggt. Man, al Herakleides Pontikos – en Schöler vun Platon – schall vermoodt hebben, dat Merkur un Venus üm de Sünn lopen deen. Dorför gifft dat aver keen eendüdige Borns.
Man, sülvst mit dat Geozentrische Weltbild vun Ptolemäus weer dat mööglich, de Phasen vun de beiden Planeten to verkloren. Aver mit dat Weltbild vun Ptolemäus sünd Vullschieven nich to verkloren. En Ünnerscheeden twüschen dat geo-heliozentrische Modell vun Tycho Brahe, wat en Kompromiss twüschen Ptolemäus un de Idee vun Pontikos weer, un dat heliozentrische Weltbild vun Kopernikus güng blots mit dat Beobachten vun’n Verloop vun de Phasen mit de Tiet. Man dat ptolemäische Weltbild weer wedderleggt, as Vullschieven beobacht worrn sünd.
thumb|left|De Venustransit an’n 6. Dezember 1882 op wohrschienlich een vun de öllsten Fotos vun de Venus. Siet Johannes Kepler den Venustransit vun 1631 vörutseggt hett, warrt dit rore Begeevnis, bi de de Venus as lütte düstere Schiev vör de Sünn to sehn is, jümmers geern vun de Forschers ünnersöcht. Dat kummt vör, wenn de ünnere Konjunkschoon mit den Knuttenpunkt (en Snittsteed mit de Ekliptik) vun de Venusbahn tosamenfallt. De letzte Venusdörgang oder -transit weer an’n 8. Juni 2004 un künn vun ganz Europa ut sehn warrn. Dörgäng sünd jümmer afwesseln in’n Juni oder in’n Dezember, wieldat de Eer jüst to de Tiet an de Knuttens vun de Venusbahn vörbilöpt. De Periood vun de Venustransits liggt bi 243 Johren, wobi veer Dörgäng in’n Afstand vun 8 Johren, 121,5 Johren, wedder 8 Johren un denn na 105,5 Johren stattfinnt.
thumb|Venustransit an’n 8. Juni 2004 Mit Help vun disse Venusdörgäng vun verscheden Positschonen op de Eer ut kann man mit dat Meten vun de Horizontalparallaxe den Afstand vun Eer un Sünn (de Astronoomsch Eenheit) afleiden. De Afstandskala invt Sünnsystem künn dordör düütlich verbetert warrn. Wiel en Venusdörgang is 1761 dör Georg Christoph Silberschlag de Venusatmosphäär opdeckt worrn, de sik as en helle Aura üm den Planeten wiesen de.
An’t Enn vun’t 18. Johrhunnert hett de Lelendaaler Astronom Johann Hieronymus Schröter nauere Ünnersöken vun de Venusphasen maakt. Dorbi hett he markt, dat dat en systemaatschen Ünnerscheed geev twüschen de geometrisch berekent un de wohrhaftig beobachte Phaas vun de Venus. Toeerst dacht Schröter, dat disse Unregelmatigkeiten, so as bi’n Eerdmaand, op Bargtög oder annere Böverflachstrukturen torüchgüngen. In en Arbeit vun 1803 över de Venusphasen to de Tiet vun de Dichotomie („Halfvenus“) hett he denn aver richtigerwies slaten, dat sik dat dorbi üm Effekten vun’t Schummern in de Atmosphäär hanneln künn. Allgemeen warrt dit Begeevnis vundaag na de vun Patrick Moore inföhrten Beteken Schröter-Effekt nöömt.
1932 is mit de Spektralanalyys to’n eersten mol Kohlenstoffdioxid as Hööftbestanddeel vun de Atmosphäär nawiest worrn.
Ne’e Methoden to’n Beobachten kemen Mitt vun’t 20. Johrhunnert op mit Utfinnen vun’t Radar un de Radioastronomie. Beobachten vun Mikrobülgen, de 1956 vun C. Mayer un Kollegen dörföhrt weern, hebbt to’n eersten mol andüüdt, dat de Venus en bannig hogen Böverflachtemperatur vun tomindst 600 K hebben müss.
De franzöösche Amateurstronom Charles Boyer, Magistratsliddmaat un Präsident vun’t Beropensgericht vun Brazzaville, hett 1957 markt, dat sien UV-Opnahmen vun de Venus en düstere waagrechte Y-Struktur opwiesen de. Na veer Daag weer de Struktur wedder to sehn, worut eh slaten hett, dat de Atmosphäär in veer Daag rechtlöpig zirkuleeren deit. Buten vun Frankriek weer disse Beobachten aver toeerst mit Argdenkern opnahmen.
De Rotatschoonsperiood vun de Venus sülvst künn to’n eersten mol wiel ehr ünneren Konjunkschoon 1961 meten warrn. Dat güng mit Help vun en Radarstrahl vun de 26-Meter-Antenn in Goldstone, Kalifornien, de Jodrell-Bank-Radiosteernwacht in Grootbritannien un dat sowjetsch Radioteleskop in Yevpatoria op de Krim. De torüchlöpige Dreihsinn künn aver eerst 1964 nawiest warrn.
Dör Meten vun de Looptiet vun de Radarstrahlen künn butendem ok de nipp un naue Afstand vun Eer un Venus bestimmt warrn. In’n Rahmen vun disse Looptietmeten künn de Physiker Irwin I. Shapiro 1968 experimentell de vun em veer Johr vörher vörutseggte Shapiro-Hentrecken nawiest warrn, de na em nöömt worrn is. Na de Allgemenen Relativitätstheorie schüll de Looptiet vun en Radarsignal bi’t Dörlopen vun’t Gravitatschoonsfeld vun de Sünn ’n beten grötter wesen as na de klassischen Theorie. Disse Effekt schüll bi de böveren Konjunkschoon vun de Venus ruchweg 200 μs utmaken. Siet de eersten Meten is disse Weert mit jümmer gröttere Nauigkeit nawiest worrn.
De Böverflachutforschen över de eerdbunnen Radarvermeten weer aver vun wegen de dör Resonanz indirekt an de Eerbewegen bunnen Rotatschoon vun de Venus wiel de ünneren Konjunkschoon jümmer blots op de Halfkugel vun Alpha Region, mit Beta Regio in’n Westen un Ishtar Terra in’n Noorden beschränkt. De middlere Nullmeridian vun disse „Vördersiet“ verlöpt dorna dör alpha Regio, in’n Noorden över de Maxwell Montes. Vun wegen de lütte Afwieken vun en echte Resonanz mit blots ruchweg een hlaf Längdengrad, müssen 347 synoodsche Venusjohren vergahn (~554,7 Eerdjohren), bevör ok de Rüchsiet vnu de Venus op disse Oort faten to kriegen weer. Dör Help vun Ruumsonden güng dat nu gauer.
Mit Ruumsonden
Dat geev en grote Tall vun Venus-Misschonen ahn Besatten. En poor dorvun hebbt ok en weke Lannen op de Venus-Böverflach mitinslaten mit Kommunikatschoonstieten vun bit to 110 min, aver all ahn Proven mit torüch to bringen.
As de Venusbahn dichter an de Sünn liggt as de Eerdbahn, bruukt en Ruumsond dorhen en lüttere Startsnelligkeit as to Planeten, de wieter weg sünd. De Venusafstand vun de Sünn is blots 72 % vun’n Eerdafstand, so dat en Ruumsond mehr as 41 Millionen Kilometer in dat Gravitatschoonspotential vun de Sünn rinflüggt, wat de kinetsche Energie grötter warrn lett. Tosamen mit de Sworkraft vun de Venus föhrt dat to en Anstiegen vun de Snelligkeit vun de Sond, so dat ehr Snelligkeit un Bewegensricht starker korigeert warrn mutt, as bi’n Mars, üm ut en Bahn vörbi an’n Planeten en Ümloopbahn to maken.
Fröhe Misschonen
De eerste Ruumsond na en frömden Planeten weer an’n 12. Februar 1961 vun de Sowjetunion losschaten. Dat weer de Sond Venera 1, de to’n eersten mol all Bodelen dorbi harr, de vör en interplanetaren Flaag bruukt warrt: Solarpanelen, paraboolsche Antennen för de Kommunikatschoon, 3-Assen-Stabiliseeren, Drievwark to’n Kurskorrigeeren usw. Man, de Sond harr en Funkschoonsstören. So flöög se an de Venus in 100.000 km Afstand vörbi, ahn beobachten oder mit de Eer kommunizeeren to künnen.
De eerste Venus-Ruumsond mit Spood weer de US-amerikaansche Mariner 2, de 1962 an de Venus vörbiflagen is un dorbi rutfünn, dat de Venus keen Magnetfeld hett. Se hett ok de thermische Mikrobülgenstrahlen meten. An’n 2. April 1964 hett de Sowjetunion de Zond 1 op’n Weg bröcht, de aver kort dorna ok nich mehr kommunizeeren de.