cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chlor
Bioloogsch Bedüden
Physioloogsch hett Chlor en grote Bedüden in sien ionische Form Chlorid as Mineralstoff. Opnahmen warrt dat över dat Eten, tomeist in Form vun Kaaksolt (Natriumchlorid). An’n Dag nimmt de Minsch twüschen 3 un 12 g Chlorid to sik. Dat Utscheeden geiht över de Neren un över den Sweet.
Chlorid is nödig, üm Magensüür to produzeeren un üm de Osmoos in’n Lief oprecht to hollen. Unbedingt bruukt warrt Chlor ok för’t Wieterleiden un Impulsen in de Nervenfasern. Veele orgaansche, also nicht-ionische Verbinnen mit Chlor sünd dorgegen slecht för de Gesundheit oder sogor richtig giftig, sünners för Insekten. Se warrt dorüm faken ok as Insektiziden insett.
Nawies
Chlor lett sik na Inleiden in Natriumiodid- oder -bromidlösen nawiesen. Dat Iodid warrt to Jod oxideert, wat den mit Hexan extraheert warrn kann (Redoxreakschoon).
Chlorid (Cl-) lett sik in en Nawiesreakschoon ut waterige Lösen na’t Ansüern mit Salpetersüür mit Sülvernitrat utfällen. Dorbi entsteiht en witten Nedderslag ut Sülverchlorid. Mit dissen Versöök kann man ok Iodiden un Bromiden nawiesen. In verdünnt Ammoniakwater löst sik de Nedderslag wedder op (Komplexbillnsreakschoon):
Gesundheitsgefohren
Mit Chlor sünd gefährliche Reakschonen ü.a. mit Ammoniak, Bromwaterstoff, Butan, Butadien, Ether, Kohlenmonoxid, Methan, Propan un annere Stoffen mööglich.
Mit de Fuchtigkeit vun de Sliemhüüt billt sik Soltsüür un hypochlorig Süür, de dat Geweev angriepen doot. Je na Konzentratschoon kann dat Inaten vun Chlor de Sliemhüüt inböten, to Hoosten föhren un bi längeret inwirken sogor to Bloodhoosten un Atennoot bit hen to Stickenanfäll. Wenn grote Mengden inatent warrt, besteiht Levensgefohr. Chlor grippt ok de Ogen, de Huut un de Verdauensweeg an. Lungenschadens sünd bi Inaten mööglich, bi chroonsch Inwirken kann dat ok to Hart- un Kreisloopstören föhren, sülvst wenn toeerst keen Lasten to marken sünd.
Fletig Chlor wirkt düchtig ätzend op de Huut. Chlorwater grippt ok de Huut an un kann langwierige Ekzemen utlösen (Perna-Krankheit bit hen to Chlor-Akne).
Na en Studie vun’t Institute for Medical Research in Barcelona böhrt chloreert Water dat Risiko för Blasenkrebs an. Dorna hebbt Minschen, de chloreert Water drunken hebbt, en üm 35% högeret Risiko, an Blasenkrebs krank to warrn. Swimmen in Chlorwater schall dorna dat Risiko sogor üm 57% anböhren.
Verhollen un Schuul (bi’t Chloreeren)
De Fatten, worin dat Chlor opbewahrt warrt mött dicht wesen un an en goot lüften Oort lagert warrn. Geiht man in den Ruum rin, schall man jümmer en Fluchtfilter dorbi hebben. Buddels un Deelen vun de Anlaag mööt vör apen Flammen, Warms un Sünninstrahlen schuult warrn un sünners ok vör Fuchtigkeit. Verklemmte Deelen nich mit Gewalt un blots ahn Hülpmiddel apen maken. Rohren dröft ok nih över 50 °C hitt maakt warrn. Bi Chlorgasalarm nich mehr in den Ruum oder in dat Rebeet gahn. In’n Twiefel dröff blots noch mit Atenschuulredschap un en dicht afslutend Chemieschuulantog in dat Gefohrenrebeet ringahn warrn (Füerwehr). Chlorbuddelwessel schall ok blots mit Atenschuul un mit Schuulhandschoh maakt warrn.
Bi’t Utbreken vun Chlorgas is de Filter na dörtig Sekunnen opbruukt, de schall blots to’n Weglopen bruukt warrn. Dat de Armaturen dichthollt, schall elk Week mit en Proovreagenz (Ammoniak) patrollert warrn. Billt sik en witten Nevel, is wat undicht.
Verbinnen
Chlor kummt mit de Oxidatschoonstallen -1 bit +7 vör. Mit de Oxidatschoonstoop -1 kummt Chlor as Chlorid-Anion in veele Solten vör, sünners mit Alkalimetallen. Dat sünd to’n Bispeel Natriumchlorid, Kaliumchlorid oder Lithiumchlorid. De bedüdenste Cl-1-Verbinnen is aver de Chlorwaterstoff HCl un de waterige Lösen dorvun. De Soltsüür is een vun de wichtigsten Süüren.
Verbinnen in de Oxidatschoonsstopen +1, +3, +5 un +7 gifft dat vör allen as Chlorsuerstoffsüüren. Dat sünd mit de Stoop +1 de hypochlorig Süür HClO mit Solten as Natriumhypochlorid. Mit stiegend Oxidatschoonstall folgt de chlorig Süür HClO2, de Chlorsüür HClO3 un de Perchlorsüür HClO4 op. De letzte is de starkste vun disse Süüren un as eenzige Chlorwaterstoffsüür ok rein bestännig, aver jümmer noch explosiv. De annern Süüren sünd blots as Lösen oder as Solt bestännig.
Chlor speelt ok en grote Rull in de orgaanschen Chemie. Bispelen för orgaansche Verbinnen sünd:
Ouachita County
Ouachita County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Arkansas. He hett 26.120 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.896 km². De Sitt vun de Verwalten is in Camden.
Historie
De Kreis is an’n 29. November 1842 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 28.790 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.442 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.118 US-Dollar. 13.943 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.415 Minschen maakt. 19,32 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Herreid
Herreid is de Familiennaam von
Ouachita County
Demografie
2,27 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,67 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 59,74 % vun de Minschen Witte, 38,64 % Swarte, 0,24 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,25 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,26 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,83 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,73 % vun de Lüüd ansehn.
Herreid
Herreid betekent
Pius II.
thumb|upright|[[Pinturicchio: Paapst Pius II.]] Pius II. (eegentlich Enea Silvio de' Piccolomini, lat. Aeneas - ok: Eneas - Sylvius; * 18. Oktober 1405 in Corsignano, nah ihm Pienza nömmt, bi Siena; † 14. August 1464 in Ancona) weer van 1458 bit 1464 Paapst un dormit Nahfolger vun Kalixt III.
He weer en bedüüdend Humanist, Schriever, Historiker, Poet un Gelehrter, Verehrer Boccaccios un begeistert vun de latiensch Klassiker.
Werdegang
Vör sien karklich Loopbahn hett Enea Silvio de' Piccolomini en Leben as Dichter un Lebemann führt un weer in sien Wirken widersprüchlich, ok as Paapst. thumb|left|Paapst Pius II. Up dat Konzil von Basel, an dat Enea af 1432 as Begleiter vun Kardinal Domenico Capranica deelnahm, hörr he to de Partei vun de Konziliaristen un weer af 1440 Sekretär vun de Gegenpaapst Felix V. 1442 weer he Gesandter vun dat Konzil an de Frankforter Rieksdag. Anfang 1443 is he in Deenst vun Friedrich III. treden, de wiederhenn Paapst Eugen IV. ünnerstööten de. Enea nehm nu en neutraal Positschoon in. De Tiet bit 1455 hett he vörnehmlich an den Hoff vun de Kaiser in de Wiener Neestadt un Graz verbrocht, ünner annern as kaiserlich Sekretär. König Friedrich III. hett sien Deensten schätzt as ok sien lockere Verse un hett hüm to’n „poeta laureatus“ kröönt. An de Universität Wien hull he während disse Tiet Vörlesungen över de Dichter vun de Antike un hett dormit en bedüüdend Infloot up den düütschen Humanismus utöövt.
thumb|Büst vun Papst Pius II. an de [[Kathedrale vun Triest]]
Pius II. is an’ 15. August 1464 in Ancona storven. Bisett wurrn is he toeerst in de Petersdom. 1614 wurrn de starvlich Överrest in de röömsch Kark Sant'Andrea della Valle överführt. De Fresken vun Pinturicchio, eegentlich Bernardino di Betto di Biagio (* um 1454 in Perugia; † 11. Dezember 1513 in Siena) in de Piccolomini-Bibliothek in de Dom vun Siena wiesen bedüüdend Statschonen vun sien Lebensweg. Paapst Paul II. is hüm denn upfolgt.
Wark
De humanistisch bildt Jurist un Poet Enea hett vun 1432 bi 1439 als Verteidiger vun dat Basler Konzil arbeidt un wurr 1440 Sekretär vun de Gegenpaapst Felix V.. Dorneben weer he en vun de elegansten un flietigsten Schriever vun sien Tiet. 1448 kunn he bi de Verhandlungen mitwarken, de to dat Wiener Konkordat föhren dee. Ok, bevör he Paapst wurr, hett he de Gefahr vun en törkischen islamischen Expansion erkennt. Dör sien Hööftwarken „Asien“ un „Europa“, de en umfaatend Kosmographie beinhollen de, kunn he sien umfangriek Weeten verarbeiten. Sien Hööftwark Asien hett he to’n Enn’ brocht, as he all Paapst weer un sien tweet Hööftwark Europa fehl blots noch de letzte Dörsicht. Beid Warken beinhollen de Geographie, de Sitten vun de Völker, de weltliche un de Karkenhistorie, as ok de wertschaplichen un sozialen Besünnerheiten. He betruck ok dat byzantinische Riek in sien Europa mit in. Dormit harr Enea as eerster den Kontinent Europa mit inhaltlich utführlich Dorstellungen beschreven. De klassisch kosmographisch stütt Warken hebbt Kolumbus bi de Planung vun sien Reisen deent. Eneas Warken wurrn bald druckt un in völ Utgaaven utgeven.
He reep all vör sien Tiet as Paapst to de Afwehr vun de Törken up, de an’ 23. Mai 1453 Konstantinopel erobert un Greekenland besett harrn. Up den Frankforter Rieksdag, de he as kaiserlich Kommissar leit hett, beswor Enea in en Reed över dree Stünn an’ 15. Oktober 1454, en Oord Europa-Armee uptobauen un föhr afsichtlich den Begreep „Europa“ siet de Karolinger Tiet weer in, wobi he tosätzlich de Christenheit un Vaterland mit upföhrt hett.
Nah 10 Johren in Deensten bi Kaiser Friedrich III, hett he in dat Johr 1455 endgültig den Wiener Hoff verlaaten üm de Kurie to deen’n. In sien Memoiren hett sück Pius II. mit Abscheu an dat afkoort Speel ut dat Johr 1458 erinnert, wo he Paapst wurrr. He hett sien Geburtsstadt Corsignano to en idealen Renaissancestadt umbaut, de nah hüm Pienza heet. He weer ok de Stifter vun de Universität Basel, de 1460 grünnd wurr. Dör sien Verwicklung in de „Brixner Striet“ vun de Philosoph un Kardinal Nikolaus von Kues hett he sück aber vun de Apenlichkeit Düütschlands entfernt.
Bither harr man blots de Macht vun dat Christendom in Europa in den Vördergrund stellt un nu bahn sück de Säkularisierung an, wat Enea natüürlich all lang bekannt weer, bevör he Paapst wurr. Aber dat weer sien Problem, denn he wull unbedingt de olde pääpstlich Machtfülle weer herstellen. Deswegen harr he ok en Utnannersetten mit Georg von Podiebrad, den König vun Böhmen, de hüm wegen de vörslahn Staatenbund-Plan un de Verwiegerung, den Obedienzeid to leisten, en grooden Striet bescheren de. .
Bouvron
Bouvron betekent
Straaten
Straaten is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Straten.
Whitehorne
Whitehorne is de Familiennaam von
Whitehorne betekent
Janklow
Janklow is de Familiennaam von
Whitehorne
Kiek ok bi: Whitehorn.
Woodfull
Woodfull is de Familiennaam von
Yalınlı
Yalınlı betekent
Yalınlı is de Familiennaam von
Franklin County (Ohio)
Franklin County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 1.163.414 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.399 km². De Sitt vun de Verwalten is in Columbus.
Historie
De Kreis is an’n 30. März 1803 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 1.068.978 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 584.391 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 23.059 US-Dollar. 579.896 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 215.180 Minschen maakt. 11,40 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
9,00 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 6,03 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 75,48 % vun de Minschen Witte, 17,89 % Swarte, 3,07 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,27 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,03 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,23 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 2,27 % vun de Lüüd ansehn.
Wollman
Wollman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Wolman, Volman.
Anatoli Wolkow
Anatoli Wolkow is de Naam von
Gertrud Cornelius
Gertrud Cornelius (borene Schwarting; * 26. August 1893 in Sengwarden; † 27. Januar 1987 in Lümborg) weer en plattdüütsche Schrieversche.
Schwarting is 1893 as Dochter von en Pastoor in Sengwarden boren. Se weer op de Volksschool in Atens, von 1905 af an op de Realschool in Nordenham un von 1908 af an op en Privatschool in Ellerwürden. Von 1909 bet 1913 weer se op de Böverrealschool in Bremerhoben. Na de School hett se bet 1919 an de Universität Göttingen Düütsch, Engelsch un Franzöösch studeert un dat Staatsexamen för dat Högere Lehramt maakt. Later hett se in Adendörp leevt.
Joseph Gray (Politiker)
Cuthbert Gray (* 12. Februar 1939 in Belize-Stadt; †) weer en Avkaat un Politiker (PUP) ut Belize.
Gertrud Cornelius
Se weer verheiraadt mit den Studienraad Paul Cornelius.
Joseph Gray (Politiker)
Gray is 1939 as Söhn von Carrie Noncrieff, borene Leslie, un den Inschenör Hildebrant Edwin Gray in Belize-Stadt boren. He weer in Belize-Stadt op dat St. Michael’s College un op dat St. John’s College.
Gray weer von Januar 1959 bet August 1959 Schoolmeester an dat St. Michael’s College un is denn as Beamten in de Tollverwaltung wesselt. In’n September 1960 is he an de London School of Economics gahn un hett Juristeree studeert. He is Maat von Lincoln’s Inn worrn un hett dat Studium in’n Mai 1964 afslaten. Na dat Studium weer he von Mai 1964 bet Februar 1965 Magistraat un is denn Avkaat worrn. He harr in Belize-Stadt en Kanzlie tohoop mit Dean Lindo un later en egen Kanzlie.
Bi de Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1969 weer he Kannedaat för de PUP in’n Wahlkreis Albert. He hett 41,9 % von de Stimmen kregen un kunn sik dormit nich gegen Philip Goldson von de NIP dörsetten. Ok bi de Wahl 1974 weer he in’n sülven Wahlkreis nochmaal Kannedaat, hett mit 39,5 % aver wedder gegen Goldson (nu UDP) verloren.
Twüschen 1969 un 1979 weer he för de Regerungspartei PUP Maat von’n Senaat von Belize. He weer in düsse Tied ok Minister ahn Portfolio in dat Kabinett Price III un IV.
Gray hett an’n 20. Juli 1960 Eleanor Dixon freet. De beiden harrn dree Söhns.
Matras
,
Kiek ok bi: Madras.
List vun de Städer in Georgien
duum|Städer in Georgien Dit is en List vun de Städer in Georgien
Mit Afstand de gröttste Stadt is Tiflis. Dor wahnt so üm un bi 1.258.000 Lüde (An'n 1.Januar 2005. Dat sünd bi 30% vun de Inwahners vun dat ganze Land.
Marion Holsten
Marion Holsten (borene Haubold; * 20. März 1936 in Bremerhoben; † 29. November 2021) weer en plattdüütsche Schrieversche.
Haubold is 1936 in Bremerhoben boren. Later is se Schoolmeestersche worrn. Se weer verheiraadt mit’n plattdüütschen Schriever Krischan Holschen. Mit em tohoop hett se 1991 den Krimi De Bregendöscher rutbröcht. De beiden hebbt dree Kinner.
Oversticht
Dat Oversticht (up Platt: Överstift) weer de nöördliche Deel vun dat Stift Utrecht. Grotendeels is dat övereen mit de hüdigen nedderlannschen Provinzen Oaveriessel un Drenthe. Ok dat Gorecht, dat is de Gegend üm de Stadt Grunneng ümto, höör för en bestimmte Tied na dat Oversticht to. Üm de Stadt Grunneng süms is dormols streden wurrn. Bit 1309 weern ok de Stellingwarven Deel vun dat Oversticht. Vollenhove mit sien Borg weer dat wichtigste Zentrum för’t Regeern vun dat Land. In Drenthe harr de Bischop vun Utrecht nich veel to seggen.
Haraucourt
Haraucourt betekent
Haraucourt is de Familiennaam von
Jákupsson
Jákupsson is de Familiennaam von
Fahrenheit
Fahrenheit betekent
Fahrenheit is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Fahrenhaidt.
Yallop
Yallop is de Familiennaam von
Andrei Wolkow
Andrei Wolkow is de Naam von
Augustin Wibbelt
Augustin Wibbelt (* 19. September 1862 in Vüerremm; † 14. September 1947 ok dor) weer en westfäälschen Dichter. Boren weer he up den Wibbelthoff in Vüerremm. Dormals weer dat en Buurndörp in’n Oosten vun Aulen, hüdigendags höört dat to de Stadt Aulen hento. He weer dat 7. vun 10 Kinner vun de Familie Wibbelt. As he 12 Johr oolt weer, stüür em sien Vadder na de Latienschool in dat Nahberdörp Enniger. 1878 treed he in dat Gymnasium Carolinum in Ossenbrügge in. Vunwegen sien allerbest Abiturarbeit möss he keen mündlich Abitur maken un he dröff ok de Reed bi de Fierstunn holen. In dat Blatt stunn later to lesen: Wibbelt scholl sien Utspraak verbetern, vunwegen en noch allto düütlich hören kann, dat he ut dat Mönsterland kümmt. Augustin Wibbelt wörr 1888 kathoolschen Preester. Vun 1888 bet 1890 weer he Kaplan in Meurs in’t rhiensche Ruhrrebeet. Vun 1890 bet 1896 weer he Vikar in Mönster un denn Preester an’n Nedderrhien. Augustin Wibbelt is de bekanntste Schriever op Westfäälsch Platt.
Wat he schreven hett
Dat meist bekannte Gedicht vun Augustin Wibbelt is düt:
Dat Pöggsken
Kommun Vang (Valdres)
De Kommun Vang is ene Gemeend in dat Amt Oppland in Norwegen. Se hett 1.624 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 1.503,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Vang. De Kommun bruukt offiziell de Schrievnorm Nynorsk för dat Norweegsche.
De Kommun grenzt in’n Noorden an Luster, Lom un Vågå, in’n Oosten an Øystre Slidre, in’n Süüdoosten an Vestre Slidre, in’n Süden an Hemsedal, un in’n Westen an Lærdal un Årdal.
Demografie
2004 weren 5,5 % vun de Inwahners buten Norwegen boren.
Wolman
Wolman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Woolman, Wollman.
Knubbel-Glanzgoos
De Knubbel-Glanzgoos (Sarkidiornis melanotos), hen un wenn ok Glanzaante oder Glimmeraante nömmt, is de eenzigste Aart ut dat Geslecht vun de Knubbel-Glanzgöse. Se warrt to de Halfgöse mit torekent un höört dor to de Aantenvagels mit to. Bovendem warrt se, tohopen mit de Sporngoos, to den Tribus vun de Plectropterini tellt.
Utsehn
Knubbel-Glanzgöse hefft an’n Hals, an’n Kopp un an de Bost witte Feddern. An’n de annern Stäen glimmert de Vagel in blauswatte Feddern. An’n Kopp is he swatt-bunt. De Heken dreegt up’n Snavel en dannigen Knubbel. De warrt wedder torüch billt, wenn se nich bigaht un sik mit de Seken inlaat.
Unnerarden
Dat gifft twee Unnerarden:
De Seken seht bi beide Unnerarden overeen ut. Dör dat Holen vun düsse Goos as Ziervagel, sünd beide Unnerarden dör’nanner smeten wurrn.
Wo de Knubbel-Glanzgoos vörkummt un wo se leven deit
De Knubbel-Glanzgöse sünd nich in Gefohr, ut to starven. De Unneraart vun de Ole-Welt-Knubbel-Glanzgoos kummt in Afrika un in Süüdoostasien vör. Sunnerlich faken leevt se in dat Delta vun den Senegal- un den Nigerstroom. Buten de Brödeltied kann een dor bit hen to 40.000 vun düsse Vagels finnen. In Afrika leevt se in dat Siedland an Ströme un Bröke un in Gemarken, de overswemmt wurrn sünd. Faken is se to sehn tohopen mit Sporngöse, Piepgöse un Nilgöse. In Asien hollt se sik butendem faken up Riesfeller up.
Wat roorer is de Nee-Welt-Knubbel-Glanzgoos. Se is tohuse in Süüdamerika. In enkelte Gegenden in Venezuela un Argentinien sünd Jägers bannig achter ehr ran. Vundeswegen loppt de Bestand achterut.
Na de Rode List vun den IUCN gifft dat up de ganze Welt bi 190.000-730.000 Deerter. Dor gellt de Aart mit as „nich in Gefohr“.
Wat se freten deit
Knubel-Glanzgöse freet tomeist Sump- un Waterplanten. In Riesfeller könnt se de Buern duchtig schaden. Vundeswegen weert se faken jaagt.
Wie se sik vermehren deit
De Knubbel-Glanzgöse höört to de Aantenvagels mit to, de polygam leven doot. Normolerwiese höört dree bit veer Göse to en Ganner to. Bi de Balz maakt ok de Seken oorntlich mit: Se loopt dor faken in Krink bi um den Ganner to un he antert normolerwiese mit deep Bögen vun Kopp un Hals. De Nester weert nich wiet af vun dat Water in Büsch oder Sumpplanten anleggt. Ok Buumhöhlen weert bruukt. Bit hen to dree Seken leggt Eier in en Nest. En enkelten Vagel kann dor bit hen to 8 bit 12 Eier leggen. röden doot bloß man de Seken. Na 30 Dage kruupt de Küken ut.
Knubbel-Glanzgöse in Europa
Düsse Aart warrt nich faken in Zoos wiest oder vun Privotlüde as Ziervagels holen. Dat liggt dor an, datt se koold Weer nich afkönnt. Tücht wurrn is de Vagel to’n eersten Mol 1931 in England. De süüdamerikaansche Unneraard is in Frankriek ok al in de 1930er Johre holen wurrn.
Lipper
Lipper is de Familiennaam von
Michael Schwarz
Michael Schwarz is de Naam von
* Michael Schwarz (1940–2021), düütschen Kunsthistoriker,
Kiek ok bi: Michael Schwartz, Michl Schwarz.
Heinesen
Heinesen is de Familiennaam von
Amance
Amance betekent
Felix Rötger
Felix Rötger (* 1861 in Wittenberg; † 11. Dezember 1924 in Horborg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Bernhard von Goeschen
Bernhard von Goeschen (* 4. März 1833 in Celle; † 13. April 1923 in Wolfspoint) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Felix Rötger
Rötger is 1861 as Söhn von Max Rötger, later Präsident von de Prüüßsche Staatsbank, in Wittenberg boren. Sien Broder weer Max Rötger. He hett Juristeree studeert. He hett an’n 27. Oktober 1890 dat twete Staatsexamen kregen un weer denn as Regerungsassesser bi dat Landraadsamt von’n Kreis Königsbarg. Von dor is he 1891 an dat Polizeipräsidium in Berlin versett worrn.
Bernhard von Goeschen
Goeschen is 1833 in Celle as Söhn von’n Pastoor Adolf Goeschen boren. He weer von’n 1. Mai 1848 bet 10. September 1852 op de Kloosterschool Ilfeld un hett an de Universitäten Halle un Berlin Juristeree studeert. 1853 is he Maat von dat Corps Palaiomarchia Halle worrn un 1854 von dat Corps Vandalia Berlin. Na dat Studium güng he in’n hannöverschen Staatsdeenst. He weer Auditer in Horborg, Assesser in Läernstäine un Posen un Regerungsraad in Aken.
Felix Rötger
He is 1902 as Nafolger von Carl Freiherr von Wangenheim Landraad von’n Kreis Deefholt worrn un dor bet 1909 bleven. Sien Nafolger weer William Louis Eduard Quassowski.
Bernhard von Goeschen
He is 1878 kommissarsch Amtmann von dat Amt Heien un Kreishauptmann von’n Kreis Heien worrn un hett dat Amt 1879 denn ganz övernahmen. Dat is he bet 1884 bleven. In dat Johr hett he Ernst von der Osten as Amtmann von dat Amt Horborg un Kreishauptmann von’n Kreis Horborg aflööst. Dat is he bleven, bet an’n 1. April 1885 de Ämter un Stüürkreise in de Provinz Hannover oplööst worrn sünd. An den Dag is he de eerste Landraad von’n ne’en Kreis Horborg worrn un is dat bet 1909 bleven. Sien Nafolger weer Felix Rötger.
Felix Rötger
Rötger is denn 1909 as Nafolger von Bernhard von Goeschen Landraad von’n Kreis Horborg worrn. He is dat bet to sien Dood 1924 bleven. Sien Nafolger weer Hans Helferich.
Bernhard von Goeschen
Von Goeschen un sien Fro sünd in sien Rohstand in’t Allgäu trocken un later na ehren Söhn na Wolfspoint in Oberbayern.
Von Goeschen hett Clara Strube († 15. April 1923) ut Horborg freet. De beiden hebbt een Söhn hatt.
Dat Adelsprädikat von hett he an’n 1. Januar 1900 tokennt kregen. De noorden Deel von’n Rotenhüser Damm in Willemsborg hett fröher na em Goeschenstraat heten. Vondaag gifft dat noch en Goeschenstraat in Horborg.
Verona Township
Verona Township betekent
Jürgen Kropp
duum|Jürgen Kropp, 2013 Jürgen Kropp (* 8. Mai 1955 in Büdelsdörp) is en plattdüütschen Schriever.
Kropp is 1955 in Büdelsdörp boren un hett 1974 in Rendsborg dat Abitur maakt. He hett an de Universität Kiel Literaturwetenschoppen, Philosophie un Kunstgeschicht studeert un weer von 1985 bet 1988 Dramaturg bi dat Waldau-Theater in Bremen. Von 1990 af an weer he Chefredaktör von de Bremer Kulturtiedschrift Zett. 1994 hett he anfungen, as fre’en Autor un Dramaturg to arbeiden. He is 1998 wedder na Sleswig-Holsteen tagen un leevt vondaag in Blickstedt.
Woolman
Woolman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Wolman.
Jekaterina Wolkowa
Jekaterina Wolkowa is de Naam von
* Jekaterina Gennadjewna Wolkowa (* 1978), russ’sche Lichtathletin,
Stellingwarven
De Stellingwarven (ok Stellingwarf, up nedderl.: Stellingwerven), sünd en Landstreek in den Süüdoosten vun de Provinz Freesland in de Nedderlannen. Se liggt in'n Süden vun de Tjonger Beeke un ünnerscheedt sik vun den Rest vun de Provinz, vunwegen dat dor to'n gröttsten Deel nich Freesch snackt warrt, man en nedderlandsch-neddersassischen Dialekt, dat Stellingwarfs.
Vunwegen Regeern un Verwalten sünd de Stellingwarven updeelt in de beiden Gemeenden Ooststellingwarf un Weststellingwarf. Mit de Gegenden dor ümto höört se to de Freeschen Woolden. In dat Grenzgebiet vun Drenthe un Freesland liggt hier de Nationaal Park Drents-Friese Wold.
Wat de Politik angeiht, wennt sik de Landstreken mehr na links un na de PvdA as de Dörsnitt vun de Provinz. Vun hier stammt ok de Politiker Jeltje van Nieuwenhoven vun de PvdA. De erste Politiker ut de Stellingwarven, de in de ganzen Nedderlannen en Rull speelt hett, weer Anne Vondeling ut Appelscha.
De wichtigsten Öörd in de Stellingwarven sünd Wolvege, Oosterwoolde, Appelscha, Noordwoolde un Stienwiek.
Historie
Wo de Stellinwarvers an un for sik herkaamt, is nich mit Sekerheit to seggen. Dat gifft en Geschicht, dat se üm 840 rüm vör en vun de Enkelsöhns vun Karl den Groten ut de Gegend in'n Süden vun Hannober hierher utknepen sünd.
De Naam Stellingwarf is to'n eersten Mol in dat Johr 1309 to hören. Warf betekent: „Platz, wo Recht spraken warrt“ un stelling betekent: „Regent“. Stellingwarf is vun dree Stellingen regeert wurrn, de jedet Johr wählt wurrn sünd. Vun 1309 bit 1504 weern de Stellingwarven an un for sik en unafhängige Buernrepublik, de Vrije Republik der Stellingwerven. Vördem hören se na dat Oversticht (hüdigendags Drenthe un Oaveriessel) to un harrn to hören up den Bischop vun Utrecht. Dat is hüdigendags nich mehr bekannt, worüm sik de Stellingwarven vun Drenthe losmaakt hefft un up wat vun Oort dat passeert is. Up jeden Fall föhren Drenthe un Freesland in de doren Tieden faken Krieg gegen'nanner. In dat Johr 1504 sünd de Stellinwarven Deel vun Freesland wurrn. 1517 sünd se denn in twee Delen updeelt wurrn: Ooststellingwarf en Weststellingwarf.
Yalman
Yalman is de Familiennaam von
Antonius Tunnicius
Antonius Tunnicius († na 1544) weer Schoolmeester an de Domschool in Mönster un en plattdüütschen Schriever, de 1514 mit Proverbia Germanorum Monosticha en Seggwiesenwöörbook mit alltohoop 1362 middelsassische Seggwiesen un latiensch Översetten rutbröcht hett.
Leuzinger
Leuzinger is de Familiennaam von
Antonius Tunnicius
Tunnicius harr bi Alexander Hegius in Deventer studeert. En ganze Reeg vun de Seggwiesen in Tunnicius sien Book (so üm un bi de halve Deel) is utlehnt ut de Proverbia communia de 1486 in de Nedderlannen rutkamen weren.
Réunion-Goos
De Réunion-Goos (Alopochen kervazoi) is en Vagel ut de Unnerfamilie vun de Halfgöse. Düsse Aart hett fröher bloß man up dat Eiland Réunion leevt un is midderwielen al utstorven. Ehren wetenschopplichen Naam hett se na den Paläontologen Bertrand Kervazo kregen. He hett 1974 de Overreste in de Grotte des Premiers Français up Réunion funnen. Later sünd dor noch Reste ut annere Stäen to kamen: Ut de Grotte de l’Autel, Grotte au “sable” un Marais de l’Ermitage. Wetenschopplich beschreven wurrn is de Aart denn 1994 dör Graham S. Cowles.
Utstarven
1619 hett de nedderlannsche Schriever Willem Ysbrandsz. Bontekoe to’n eersten Mol vun Göse up Réunion vertellt. To’n eenzigsten Mol sünd se akraat beschreven wurrn vun den Franzosen, Dubois, de up grote Reis ween is. He hett 1674 seggt, düsse Goos weer wat lüttjer as de Göse, de he vun Europa kennen dö. Se schall utsehn hebben, as de Nilgoos, man de Beenknaken weern wat stebiger un se hett en korten, starken Snavel harrt. Föte un Snavel weern root. Utstorven is se, vunwegen datt se to veel jaagt wurrn is. Dat Fleesch hett lecker smeckt. 1665 meen de Franzoos François Martin, in de Laguun vun Saint Gilles geev dat bannig veel vun düsse Göse un se weern so mack, datt man se mit Hannen griepen konn. Twee Johre later hett he de Laguun vun Saint Paul besöcht un meen, de Stäen, wo se leeft harr, weern in Dutt un de Göse weern verswunnen. 1710 hett de Gouverneur vun de Eilannen, Antoine Desforges-Boucher (1681–1725), schreven: „Hoochwerte Herren. Nix is mehr to finnen vun düsse Deerter, bloß man noch de schragen Reste vun dat, wat se in ehren unbannigen Jieper nich upfreten hefft“.
Hans von Hoffmann
Karl Hans von Hoffmann (* 28. Juli 1876 in Berlin; † 25. Juni 1945 in Potsdam) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Von Hoffmann is 1876 in Berlin boren un hett Juristeree studeert. He is 1898 Gerichtsreferendar worrn, 1900 Regerungsreferendar un 1903 Regerungsassesser bi dat Landraadsamt von’n Landkreis Oppeln.
He hett an’n 8. Oktober 1910 in Meideborg Amelie Wolff (* 20. März 1881; † 30. Januar 1955) freet. Jemehr Söhn weer Traugott Siegmar Hugo Olivier von Hoffmann (* 1. November 1917).
Atomteken
Dat Atomteken is de korte Schrievwies för de Naams vun de cheemsch Elementen, as de in Formeln un Tabellen (t. B. dat Periodensystem) bruukt warrt. Disse Teken sünd von de IUPAC fastleggt worrn, gellt internatschoonal un warrt ok in Länner bruukt, de an sik ganz annere Bookstaven verwennt.
Bispelen för Atomteken sünd:
Dorbi mutt’n aver op grote oder lütte Bookstaven acht geven, as t. B. mit dat C un dat O:
Kropp
Kropp betekent
Kropp is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Krop, Cropp, Crop.
William McMaster
William McMaster is de Naam von
* William McMaster (1811–1887), kanaadschen Händler, Bankmanager un Politiker,
Alexander Wladimirowitsch Wolkow
Alexander Wladimirowitsch Wolkow is de Naam von
* Alexander Wladimirowitsch Wolkow (1967–2019), russ’schen Tennisspeler,
Gallia County
Gallia County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 30.934 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.215 km². De Sitt vun de Verwalten is in Gallipolis.
Historie
De Kreis is an’n 25. März 1803 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 31.069 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 13.416 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.183 US-Dollar. 14.901 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.352 Minschen maakt. 17,55 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,04 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,80 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,26 % vun de Minschen Witte, 2,70 % Swarte, 0,35 % stammt ut Asien un 0,43 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,15 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,11 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,61 % vun de Lüüd ansehn.
Macario Coy
Coy is en Maya. He hett en Bachelor in Education an de Universität Havanna in Kuba maakt un denn en Master an de University of the West Indies in Mona (Jamaika). He is Schoolmeester för Sport an de Georgetown Technical High School in Georgetown.
Coy is vör de Parlamentswahl in Belize 2015 bi de Vörwahl för’n UDP-Kannedaat in’n Wahlkreis Toledo West antreden, hett aver gegen Juan Coy verloren.
Coy is siet 2015 för de Regerungspartei UDP Maat von’n Senaat von Belize.
Ok to de Parlamentswahl 2020 stünn he an’n 18. November 2018 wedder bi de UDP-Vörwahlen in Toledo West to Wahl, hett aver dütmaal gegen Simeon Coc verloren.
Perry County (Arkansas)
Perry County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Arkansas. He hett 10.445 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.427 km². De Sitt vun de Verwalten is in Perryville.
Historie
De Kreis is an’n 18. Dezember 1840 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 10.209 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 4.661 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.216 US-Dollar. 5.063 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 760 Minschen maakt. 13,79 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Kommun Bornholm
De Kommun Bornholm is ene Gemeend in de Hööftstadt-Region in Däänmark. Se hett 43.040 Inwahners (Stand 2007) op en Rebeet vun 588,53 km². De Sitt vun de Verwalten is in Rønne.
Historie
De Kommun is mit de Kommunalreform in Däänmark an’n 1. Januar 2007 nich ännert worrn, hett blots ehren Status vun ene Regionskommun to ene normale Kommun ännert. Den Status as Regionskommun harr Bornholm den 1. Januar 2003 kregen un weer vördem en Amt.
Perry County (Arkansas)
Demografie
2,89 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,78 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,62 % vun de Minschen Witte, 1,73 % Swarte, 0,15 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,98 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,39 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,11 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,18 % vun de Lüüd ansehn.
Deborah Nadoolman
Deborah Nadoolman (* 26. Mai 1952) is en US-amerikaansche Kledaaschmakersche an’t Theater un bi’n Film, de för de Kledaaschen in vele bekannte Filmen tostännig weer as to’n Bispeel Animal House, The Three Amigos oder Raiders of the Lost Ark. Se hett för korte Tiet ehr tweete Amtstiet as Präsidentin vun de Costume Designers Guild to Enn bröcht, bi de se al siet mehr as dörtig Johren Liddmaat is.
Biografie
Nadoolman is eerst in New York City opwassen un hett later an de UCLA in Los Angeles studeert. 1975 hett se mit den Master of Fine Arts in’t Fack Costume Design afslaten. Dorna güng se na’t Royal College of Art in London, woneem se ehrn Dokter maakt heet in’t Fackrebeet Historie vun’t Design. In ehr Loopbahn hett Nadoolman ’n Hopen bekannte Kledaaschen utklamküstert as to’n Bispeel dat Tüüch vun Indiana Jones (Harrison Ford) oder de rode Jack vun Michael Jackson ut sien Video-Clip Thriller. Blangen en grode Tall vun Utteken för ehr Theater-Arbeiten weer se ok för Filmpriesen nomineert.
As se ehrn Dokter harr hett se en Reeg vun Böker schreven un rutbröcht, as to’n Bispeel Dressed: A Century of Hollywood Costume Design (Harper Collins, 2007), Screencraft/Costume Design (Focal Press, 2003) un 50 Costumes/50 Designers: Concept to Character (University of California Press. 2004). Se hett ok Ünnericht gegven över de Kledaaschmakeree un Vörlesen hollen, ü. a. an de University of Southern California, dat American Film Institute un hett bito en Professer-Tittel an de University of the Arts in London.
Se is siet den 27. Juli 1980 mit den US-amerikaanschen Speelbaas, Dreihbookschriever un Filmproduzent John Landis verheiraadt. Se hebbt tosamen twee Kinner.
Filmografie (Utwahl)
Blangen ehr Warken för’t Theater hett se de Kledaasch för en grode Reeg Filmen utklamüstert:
Utteken
Deborah Nadoolman hett tallrieke Priesen wunnen för ehr Arbeiten an’t Theater. För ehr Filmkledaaschen is se tweemol för Filmpriesen vörslahn wesen. Dat weer 1982 för den Saturn-Pries för de beste Kledaasch vörslahn för Raiders of the Lost Ark un 1989 för den Oscar in de Kategorie Best Kledaasch för Coming to America''.
Mesozoikum
Dat Mesozoikum (vun’t gr.: mesos „Mitt“ un zoon „Leevwesen“) oder ok dat Eerdmiddelöller is en geoloogsch Ära, de för ruchweg 251 Millionen Johr anfüng un för ungefähr 65,5 Millionen Johr wedder to End weer. Dormit liggt dat Mesozoikum twüschen dat Paläozoikum un dat Känozoikum. Ünnerdeelt warrt dat Mesozoikum in de Epochen Trias, Jura un Kried.
Indelen vun de Eerdtietöller
De wietere Indelen vun de Epochen staht in de Tabell baven rechts.
Dat Leven in’t Mesozoikum
Dat Mesozoikum füng na en Katastroph an’t End vun’t Perm (Paläozoikum) an, bi de 90% vun all Planten un Deerten utstorven sünd. Man, wat dat vun Katastroph weer, dat weet keeneen. Dat Utstarven hett dortö föhrt, dat en völlig ne’e Evolutschoon vun de Planten un Deerten keem. In’t Mesozoikum füng de Welt an, sik dorhen to entwickeln, as wi ehr vundaag kennt:
De Dinosauriers keemen togang, hebbt de Eer beherrscht und sünd wedder utstorven. Jemehr neegsten Verwandten vundaag sünd de Vagels un de Krokodilen. Ok de Pterosauriers un en ganze Reeg vun Waterreptilien sünd entstahn un an’n End vun’t Mesozoikum wedder utstorven.
An’n End vun dat Mesozoikum sünd noch mol wedder veele Oorden utstorven, ruchweg 45% vun all Deerten- un Plantenoorden. Dortö hebbt ok all de Dinosauriers tellt, Flaagsauriers, Ammoniten, Belemniten as ok de meisten Seereptilien un Vagels. Dat gifft vundaag Henwiesen dorop, dat de Grund dorför en Meteoroid weer, de in de Neeg vun dat Halfeiland Yucatán (Mexiko) inslahn is. Disse Katastrophe warrt ok as KT-Impakt betekent.
Geologie
To Anfang vun’t Mesozoikum weern all Kontinenten to een eenzigen „Superkontinent“ vereent, de vundaag ünner den Naam Pangäa bekannt is. De is aver langsom wedder tweibroken. An’t End vun de Kriedtiet hebbt sik al de hüütigen Kontinenten aftekent, de den uteneen drift sünd.
Klima
Dat Klima hett sik in dat Mesozoikum dör dat Opdelen vun den vörmoligen Superkontinent Pangäa stännig ännert.
Eerst mit dat Entstahn vun den Atlantik un dat afslutend Uteneenrieten vun de Kontinenten in’t Jura sünd de weltwieten Meeresströmen ünnerbroken worrn, so dat sik de weltwieten Klimazonen nich mehr utglieken künnen. An’n End vun de Kried hett dat dör dat Fehlen vun den globalen Temperaturutgliek to’n eersten mol in de Historie vun de Eerd Johrestieten geven, de sik in Kolttieten in böversten Noorden un Süüden vun de Eer wiest hebbt. Dat lett sik vundaag an de Johreskrinken vun versteenert Holt faststellen.
Victor Township
Victor Township betekent
Konstantin Wolkow
Konstantin Wolkow is de Naam von
* Konstantin Jurjewitsch Wolkow (* 1960), sowjetschen Staffhoochspringer un Politiker,
Patursson
Patursson is de Familiennaam von
Kripp
Kripp betekent
Kripp is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Große Kripp, Cribb.
Yalow
Yalow is de Familiennaam von
Yalow betekent
McMaster
McMaster is de Familiennaam von
.
McMaster betekent
Kiek ok bi: MacMaster.
Stormfloot vun’n 10. Februar 1625
De '''Stormfloot vun’n 10. Februar 1625''' weer en swore Stormfloot, bi de an’n 10. Februar 1625 vele Lüüd an de Oostsee doodbleven sünd.
An de Oostsee, so warrt överlevert, sünd üm un bi 9100 Lüüd doodbleven. De Pegelstand in Kühlungsborn leeg dorbi 2,80 m över NN. De Kolberger Heid güng mit ehre Dörper in de Oostsee ünner.
MacMaster
MacMaster is de Familiennaam von
Kiek ok bi: McMaster.
Ernst Drewes
Ernst Drewes (* 21. März 1903 in Kumbarg; † 28. April 1991 in Mascheroe) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Sergei Wolkow
Sergei Wolkow oder Sergej Wolkow is de Naam von
Ernst Drewes
Drewes is 1903 as Söhn von’n Pastoor Wilhelm Ernst Drewes in Kumbarg boren. He hett toeerst Privaatünnerricht tohuus kregen un is von 1918 bet 1920 op dat Martino-Katharineum in Bruunswiek gahn. He hett toeerst Theologie studeert, denn aver Juristeree an de Universitäten Erlangen, Göttingen un München. An’n 8. Februar 1926 füng he as Gerichtsreferendar bi dat Amtsgericht Hannover an.
Sergei Wolkow
* Sergej Wolkow (* 1988), kasachschen Footballspeler,
Ernst Drewes
Twüschen 1926 un 1935 weer he Regerungsassesser bi de Landraadsämter Genthin, Flatow un Nauen un bi dat Binnenministerium in Berlin. Toletzt weer he Regerungsassesser bi de Regerung in Merseburg. He is in’n Mai 1935 as Nafolger von Ernst Dreykluft vertredungswies Landraad von’n Mansfeller Seekreis worrn, in’n März 1936 richtigen Landraad worrn un dat bet 1939 bleven. Sien Nafolger weer Horst Hacker. He is denn 1939 as Landkommissar in’n Kreis Rybnik kamen. De Kreis Rybnik weer jüt nee billt worrn, nadem dat Düütsche Riek in’n Tweten Weltkrieg Polen innahmen harr. Drewes is an’n 2. September 1939 vertredungswies Landraad von dissen Kreis worrn. An’n 30. Juni 1940 hett he dat Amt wedder afgeven un em hett Wilhelm Dübner aflööst. Drewes müss denn Deenst bi de Wehrmacht doon. He weer Leutnant. He is 1940 as Nafolger von Armin von Lossow Landraad von’n Landkreis Rodenborg worrn. Dat weer aver en rein formale Saak, denn Drewes weer wieder bi de Wehrmacht. He schull to’n 1. Juni 1943 in’n Landkreis Gifhorn versett warrn, aver dor is denn doch nix von worrn un he is formal bet 1945 Landraad in Rodenborg bleven.
Barry Bowen
Mansfield Bowen (* 19. September 1945 in Belize-Stadt; † 26. Februar 2010 bi San Pedro Town) weer en Ünnernehmer ut Belize.
Ernst Drewes
Drewes weer wieder Soldaat un keem in Kriegsfungenschop. Na de Fungenschop weer Drewes toeerst Hülpsarbeider op’t Land un hett denn in en Metallworenfabrik arbeidt. Later kunn he aver bi dat Regerungspräsidium Lümborg anfangen. An’n 1. April 1952 is he Oberregerungsraad worrn un twee Johr later Regerungsdirekter. He weer von’n 14. Oktober 1955 af an Regerungsviezpräsident von’n Verwaltungsbezirk Bruunswiek. Dor is he to’n 31. März 1968 in Rohstand gahn. 1968 hett he ok dat Bundsverdeenstkrüüz 1. Klass kregen.
Barry Bowen
Bowen is 1945 as Söhn von Emilie Josephine (* 1918), borene Blancaneaux, un den Ünnernehmer Eric William Mansfield Bowen (1908–?) in Belize-Stadt (to de Tied Brietsch-Honduras) boren. He hett an de Cornell University in Ithaca (New York, USA) studeert un keem denn trügg na Belize. 1968 is he Manager in dat Familienünnernehmen worrn, dat as Affüller de natschonale Lizenz för Coca Cola harr.
Ernst Drewes
Üm 1935 rüm hett Drewes Herta Forchmann freet. De beiden hebbt een Söhn (* 1941) un een Dochter (* 1949) hatt. He hett toletzt in Mascheroe leevt.
Barry Bowen
1969 hett Bowen tohoop mit sien Vader de Broeree Belikin grünnt un in de Tied von 1976 bet 1980 hett he Belize Airways bedreven. 1978 hett Bowen dat Ünnernehmen von sien Vader övernahmen.
1984 hett Bowen Gallon Jug in’n Distrikt Orange Walk köfft. En Deel von dat Land güng an dat Programme for Belize, op’n Rest warrt nu mit de Chan Chich Lodge en Ökoresort un tosätzlich de eenzige kommerzielle Koffieplantaasch in Belize bedreven.
Von 1998 bet 2008 weer he för de Regerungspartei People’s United Party (PUP) Maat von’n Senaat von Belize.
Bowen weer verheiraadt mit Dixie Summerscales (* 12. Juni 1952). De beiden weren siet 1980 tohoop un harrn ok Kinner, hebbt aver eerst 2004 freet. Bowen is an’n 26. Februar 2010 doodbleven, as he as Piloot von sien egen Fleger (en Cessna 206) bi’t Anflegen von’n Flegerplatz von San Pedro Town (Ambergris Caye) afstört is. De Fleger keem von’n Belize City Municipal Airstrip. Tohoop mit em sünd noch veer annere Lüüd doodbleven. Bowen is an’n 2. März 2010 na en Truurfier in de St. John’s Cathedral (Belize-Stadt) in San Ignacio begraven worrn.
Bitka na Neretvi
Bitka na Neretvi (Битка на Неретви; op platt so veel as „Slacht an de Neretnva“; dt. Titel: Die Schlacht an der Neretva) is de Titel vun en internatschonal produzeerten Kriegsfilm ut dat Johr 1968. De Film thematiseert de Slacht an de Neretva, de för de jugoslawischen Partisanen de Wenn in’n Tweeten Weltkrieg bedüüt hett.
Barry Bowen
Ehren
Bowen is to Neejohr 2008 Knight Commander von’n Order of St Michael and St George worrn.
Nadem de städtische Flegerplatz von Belize-Stadt von 2012 bet 2016 utboot worrn, hett he 2016 den ne’en Naam Sir Barry Bowen Municipal Airport kregen.
Alderdice
Alderdice betekent
Bitka na Neretvi
Histoorsch Achtergrund
De Assenmächt weern in’t Johr 1943 bang, dat de Allieerten op’n Balkan lannen deen. Üm jem vörut to kamen, hett Hitler Order geven, de Partinsanen tonichten to maken, de intwüschen en grötter’t Rebeet befreet harrn. In dat Johr 1943 weern de jugoslawischen Partisanen ünner dat Regeer vun Tito an den Stroom Neretva inketelt. Jemehr Gegners weern de Düütschen, de Italieners, de königstroen jugoslawischen Tschetniks un de faschistischen kroaatschen Ustascha-Verbännen. De Partisanen weern an de Neretva drammt. Hitler sien Plaan weer, jem över en Brüch över den Stroom to drieven, so dat de Partisanen twüschen de Fronten kamt, vunwegen dat vun de annern Siet de Tschetniks vörmarscheeren deen. Tito harr aver en vigelienschen Plaan, mit den he de Gegners uttricksen künn. He hett de Brüch sprengen laten. De Düütschen dachen nu, dat de Partisanen wieter na Noorden tehn deen un hebbt jemehr Truppen dorhen schickt. Man, heemlich hebbt se de Brüch wedder so wiet repareert, dat de Partisanen utneihn künnen, ahn dat de Düütschen dat markt hebbt. Op de annern Siet stünnen se denn alleen gegen de Tschetniks, de gegen de Övermacht vun de Partisanen keen Chance harrn. De düütschen un italieenschen Truppen weern ok al so swack, dat se sik man blots noch verdeffenderen künnen. För de Jugoslawen weer de Slacht an de Neretva de Wenn in’n Krieg.
De Slacht warrt vörbereidt
To’n Anfang vun den Film warrt an en Koort vun Jugoslawien opwiest woans sik de Kriegssituatschoon dorstellt. Dorna warrt dat Rebeet vun de Partisanen wiest, wo de Anhangers vun de Volksrepubliek Jugoslawien mit Transparenten ünnerwegens sünd un ünner den Bifall vun de Inwahners dör de Straten teht. An’n Rand vun den Ümtog sünd de dree Geschwister Danica, Novak un Vuko to sehn, de sik vun in Partisanen-Uniform fotografeeren laat.
To glieke Tiet finnt en Bespreken vun de Laag in’t düütsche Hööftquarteer vun General Lohring (de Naam is schienbor anlehnt an den wohren Böverbefehliger Alexander Löhr) statt. De General verkloort sien Kommandanten vun de dree Divisionen den Slachtplaan. Sünnere Acht kriggt dorbi de Divisionskummandant Krenzer, de vun’n Noorden her angriepen schall. In’n Ansluss dröpt sik Lohring mit den italieenschen General Morelli, den sien Eenheiten ok in dat Kamprebeet vörrücken deit.
As sik an en Bahnhoff de beiden Italieeners Capitano Rossi un sien Sergeant Maro över den Angreep ünnerholt, de jem bevörsteiht, lett Rossi dörhöörn, dat he den Kamp vun de Partisanen as en gerechte Saak ansehn deit, üm jemehr Land to verdeffenderen. Den egenen Angreep sütt he as Aggresschoon. De Italieners kriegt Order, sik gau na Prozor op’n Weg to maken.
De Partisanen teht sik torüch
Oberst Krenzer sien Division rück nu vör in dat jem todachte Rebeet. Togliek snackt de Senater vun de könglich-jugoslaawschen Regeeren för de Eenheiten vun de Tschetniks un pietscht jem op de Slacht in. Dat Gefecht fangt mit en gresigen düütschen Luftangreep op dat Hööftquarteer vun de Partisanen an. Dorna rückt de Krenzer sien Division vör, de sik en harden Kamp mit de Partisanen levert. Krenzer mutt Lohring mellen, dat he nich so gau vörankummt un de Partisanen starkeren Wedderstand maakt, as se dacht harrn. Op Sieten vun de Partisanen hebbt de Brigaadkummandant Ivan un de Artilleriekummandant Martin dat Seggen. Man, se kriegt Befehl sik torüchtotehn. Wiel disse eersten Gefechten blifft Vuko, een vun de dree Geschwister, in de Arms vun sien Broder Novak doot.
De Partisanen besnackt de Laag, wobi en ümfaten Plaan to’n Torüchtehn vörstellt warrt. Vör en apene Slacht reckt jemehr Kraft gegen de Övermacht vun de Angriepers nich ut. Se wüllt dat Kamprebeet un den Partisanenstaat vun Tito an’t Westöver vun de Neretva opgeven un över den Stroom na Oosten utwieken. In jemehr Regen hebbt se ok vele Besehrte un Typhuskranke, de se redden mööt. Dat schränkt natürlich jemehr Beweglichkeit in, warrt aver vun de Kummandanten gootheten. Kummandant Stole kriggt de Order, toeerst de Stadt Prozor antogriepen, woneem de Italiener Stellung betogen hebbt. In de Twüschentiet schüllt de Pioneeren ünner dat Regeer vun Kummandant Vlado de Tofohrtsweeg sprengen. Se richt Sprengfallen för de düütschen Panzers in, so dat de Panzers langsomer vörankamt. De Zivilisten maakt sik dorgegen mit Peerd- un Ossen-Spannwarken op de Flucht dweer över’t Land.