cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ridley Scott
Historie vun sien Warken
För den US-Feernsehsenner CBS produzeert he siet 2009 de Reeg Good Wife, de in Düütschland siet März 2010 bi ProSieben utstrahlt warrt. Ok bi disse Reeg hett he mit sien Broder Tony tosamenarbeit. Mit Robin Hood hett he 2010 wedder en Historienfilm vörleggt, de ok mit go’e Kritiken bedacht worrn is.
Projekten, an de he arbeiten deit, sünd to’n Bispeel de eerste Verfilmen vun den Roman Brave New World vun Aldous Huxley, den he tosamen mit Leonardo DiCaprio produzeert. Scott warrt dorbi wohrschienlich ok de Regie övernehmen. Aktuell arbeit he an en Prequel to sien eersten groten Film Alien. De Vörgeschicht schall in 3D dreiht warrn un twee Deelen ümfaten. De Produkschoonsfirma 20th Century Fox plaant den Kinostart för den eersten Deel Enn 2011.
Utteken
Ridley Scott is bit hüüt (Januar 2011) mit dörteihn Filmpriesen uttekent worrn un wee för 33 wietere Priesen nomineert, dorünner ok dreemol för den Oscar in de Kategorie Best Speelbaas. Wunnen hett he ünner annern:
Kroes
Kroes betekent
Arteria meningea anterior
De Arteria meningea anterior („vördere Bregenhuutslagader“, fröher ok as Ramus meningeus anterior arteriae etmoidalis anterioris betekent) is en Slagader vun’n Kopp. Se is en lütten Twieg vun de Arteria ethmoidalis anterior („vördere Seefbeenslagader“), de mit blot Oog meist nich to sehn is. Se verlöpt dör de Seefplaat (Lamina cribrosa) vun’t Seefbeen in de vördere Schädelkuhl.
De Arteria meningea anterior hett de Opgaav, de Dura mater in’t Rebeet vun de vörderen Schädelkuhl mit suerstoffriek Blood to versorgen un billt Anastomosen mit de Arteria meningea media un posterior („middlere“ un „achtere Bregenhuutslagader“).
Hire
Hire is de Familiennaam von
Pollok
Pollok betekent
Pasch
Pasch betekent
Aaslid
Aaslid oder Åslid is de Familiennaam von
Pasch
Pasch is de Familiennaam von
Pollok
Pollok is de Familiennaam von
Pasch
Kiek ok bi: Paasch, Pasche, Paschen.
Pollok
Kiek ok bi: Pollock.
Esel vun Wesel
Geschicht
De Symboldeer entstunn ut de Riem vun Esel mit de Stadtnaam Wesel en besteiht tominnst siet de frohe 19. Jahrhunnert. Domaals gaff et al de Echoroop „Wo heet de Börgermeester vun Wesel? Esel.“ De Roop is in de hele düütsche Spraakrebeet bekannt en wurr to’n Bispill in de düütsche Film Der Schuh des Manitu bruukt. Siet 2007 wurren mehr as 100 Eselskulpturen ut Plastik in de Stadt upstellt. 2008 was de Begünn vun de Musikfestival EselRock, dat Jahr för Jahr mit mehr as 10.000 Gasten in Wesel stattfindt.
William Dickson
* William Dickson (1770–1816), US-amerikaanschen Politiker,
Aalbæk Jensen
Aalbæk Jensen is de Familiennaam von
Robin Kenyatta
Robin Kenyatta (* 6. März 1942 in Moncks Corner, South Carolina as Robert Prince Haynes; † 26. Oktober 2004 in Lausanne) weer en US-amerikaansch Jazzmusiker.
Studtrucker
Studtrucker is de Familiennaam von
Robin Kenyatta
Kenyatta is in New York upwussen. Sien Musik weer vun Charlie Parker, John Coltrane un Ben Webster anreegt, sien Toongeeven weer so ähnlich as de vun Gato Barbieri. Tonächst weer he in Kuntakt mit mit Avantgardemusikern as Bill Dixon, Roswell Rudd un Alan Silva, speel mit dat Jazz Composer’s Orchestra, aber ok mit den Bop-beinflooten Sonny Stitt. 1969 gung he dat eerste Mal nah Europa, weil er sich dort besser als in den USA verwirklichen konnte, zunächst für drei Jahre nach Paris. Seit Mitte der 1970er unterrichtete er an der Ecole de Jazz Musique Actuelle in Lausanne, bevor er dort die Hello Jazz Musik School gründete.
Vernéřov
Vernéřov betekent
Robin Kenyatta
1970 speel he The Girl from Martinique mit Wolfgang Dauner, Arild Andersen un Fred Braceful in, de sück vun sien kört dornah upnommen, kommerziell wiet spoodrieker amerikaansch Platten düütlich ünnerscheeden dee; later hett he mit Grötten as Dizzy Gillespie, B. B. King, Dr. John oder George Benson tosommenarbeit, speel up dat Montreux Jazz Festival, gung aber ok mit eegen Gruppen up Europatournee. Siet 2002 weer Kenyatta weer torüch in den USA, wo he an dat Bentley College in Waltham tätig weer.
Kenyatta weer in'n Oktober 2004 för en Upträe in de Swiez kommen, is dor aber vörher storven.
Karl Rottmann
Karl Rottmann is de Naam von
Osning
duum|Barggruppen in Neddersassen, up'e lunke Siet de Osning unner den hoochdüütschen Naam Teutoburger Wald De Osning, hüdigendags up Hoochdüütsch meist Teutoburger Wald nömmt, is en Barggrupp in Neddersassen un Noordrhien-Westfalen. Dor geiht dat hooch bit to 446 m över NN. In de hoochdüütsche Umgangsspraak dor umto warrt de Osning faken kortweg de Teuto nömmt.
Bekannt wurrn is de Osning sunnerlich dör de Varusslacht twuschen Römers un Germanen in dat Johr 9 n. Chr. Stäen, wo Touristen geern henfohrt, sünd dat Hermanndenkmal, de Externsteene un de Dörenther Klippen mit dat Wief in'e Hocken.
Naam
Al in dat Johr 1616 hett de düütsche Geograph un Historiker Philipp Clüver den Osning umbenömmt. He is de Mann ween, de dor den Naam teutoburgiensis saltus för bruukt hett, wat up Hoochdüütsch Teutoburger Wald heten deit. He meen, bi den Osning hannel sik dat um de Gemarken, wo, na den Bericht vun Tacitus, de Varusslacht slahn wurrn weer (clades Variana - de „Varusnedderlage“). Unner de Cherusker ehrn Baas Arminius harr en Armee vun Germanen över röömsche Legionen wunnen. Clüver grünn siene Ansichten up de Grautenborg, de dor to finnen is. As eersten hett de Paster Johannes Piderit ut Blomberg 1627 düsse Meenung övernahmen. In de Alldagsspraak is de ne'e Naam denn avers eerst vun dat 18. Johrhunnert af an kamen, sunnerlich, wiel Ferdinand von Fürstenberg, Först un Bischop vun Patterbuorn un Mönster em in siene „Monumenta Paderborniensa“ övernahmen hett un em ok up de Landkarten drucken laten hett, de he rutbröcht hett.
Vunwegen nee Fundöört un Fundstücke, de bi de Buddeleen vun Archäologen vördaag kamen sünd, hett de Varusslacht woll nich in den Osning statt funnen, man wieter na Norden to, bi Kalkreese an de Wiehenbarge. Man seker is dat ok nich. Allerhand Wetenschopslüde meent, dor weer woll en annere Slacht in de latern Germanentöge vun dat Röömsche Riek ween.
Villefranche
Villefranche betekent
Friedrich Paschen
Friedrich Paschen is de Naam von
* Friedrich Paschen (1804–1873), düütschen Geodäät un Astronoom,
Le Hir
Le Hir is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hir.
Montgomery County (Mississippi)
Montgomery County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Mississippi. He hett 10.925 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.054 km². De Sitt vun de Verwalten is in Winona.
Historie
De Kreis is an’n 13. Mai 1871 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 12.189 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 5.093 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.040 US-Dollar. 4.863 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 859 Minschen maakt. 24,01 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,89 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,23 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 115,7 Froonslüüd.
Vun de Vöröllern her sünd 54,25 % vun de Minschen Witte, 44,95 % Swarte, 0,25 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,08 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,07 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,37 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,85 % vun de Lüüd ansehn.
Vernati
Vernati is de Familiennaam von
Bertens
Bertens is de Familiennaam von
Laing
Laing betekent
Laing is de Familiennaam von
, ,
Aadland
Aadland is de Familiennaam von
Fleetwood
Fleetwood betekent
Fleetwood is de Familiennaam von
Thury
Thury betekent
Thury is de Familiennaam von
Bartens
Bartens is de Familiennaam von
Aadahl
Aadahl is de Familiennaam von
La Hire
La Hire is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hire.
Thöle
Thöle is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Thole, Thöl.
Klemenschits
Klemenschits is de Familiennaam von
Vernate
Vernate betekent
Pfannkuch
Pfannkuch betekent
Pfannkuch is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Pfankuch, Pfannkuche, Pfannkuchen.
Samuel Laing
* Samuel Laing (1780–1868), schottschen Schriever un Politiker,
Hans Christoph von Königsmarck
Hans Christoph von Königsmarck is de Naam von
* Hans Christoph von Königsmarck (1600–1663), düütschen Heerföhrer in sweedsche Deensten,
Aabye
Aabye is de Familiennaam von
Inishmaan
duum|Inishmaan is de middlere vun de bewahnten Aran-Eilannen Inishmaan (op irisch: Inis Meáin, öllere Schrievwies: Inis Meadhóin) is en lütt Eiland vun de Republiek Irland. Se höört to de Aran-Eilannen, de in de Galway Bay leegt un to’n County Galway tellt.
Geografie
duum|Synge’s Cottage: Dat Huus, woneem de Schriever Synge wahnt hett Mit 912 ha is dat dat tweetgröttste bewahnte Eiland vun de Inselgrupp. Op Inishmaan leevt 157 Minschen mit fasten Wahnsitt (Stand 2011), se is en wichtig Rebeet vun de traditschonellen irischen Kultur. As Gaeltacht-Rebeet snackt de Lüüd op Inishmaan vör allen Irisch. Vun den Tourismus is hier weniger to marken as op de Navereilannen.
Dat Eiland is vun’t Hööfteiland Inishmore dör den Gregory’s Sound scheedt. Vun dor ut gifft dat Verbinnen na’t irische Fastland. Na Inishmaan sülvst kummt een blots mit Bööd vun de Navereilannen. De Hööftoort vun’t Eiland heet An Córa. Dor liggt ok de Haven vun Inishmaan. Allgemeen gellt Inishmaan as de sinnigste vun de Aran-Eilannen. Dat Wüss ok al de Schriever John Millington Synge, de hier en poor Sommer verbröcht hett.
Kultur un Bowarken
duum|Dat Steenfort Dún Conchuir op Inishmaan Op Inishmaan gifft dat de Resten vun dree Wedge tombs (so veel as Kielgräver). Twee dorvun leegt in de Feldmark vun Carrownlisheen, dorünner ok dat as Leaba Dhiarmada is Ghrainne bekannte Natschonalmonument. Dat annere liggt in Carrowntemple op de Westsiet vun’t Eiland.
Enno Heyken
Ferdinand Karl Heyken (* 17. Februar 1906 op Borkum; † 19. Oktober 1987 in Veern) weer en düütschen lutherschen Pastoor un Regionalhistoriker.
Heyken is 1906 as Söhn von’n Pastoor op Borkum boren. He hett 1926 sien Abitur in Cuxhoben maakt un denn evangeelsche Theologie an de Universitäten Tübingen un Göttingen studeert. 1928/1929 weer he en Tied an de Yale-Universität. 1931 hett he in Göttingen dat eerste Theoloogsche Examen afleggt un is denn Vikar an’n Doom to Veern worrn. Korte Tied hett he ok an dat Stephansstift in Hannover arbeidt. Na dat twete Theoloogsche Examen is he 1934 toeerst Hülpspreddiger un 1935 Pastoor an de Stephanikark in Gosler worrn. In’n Tweten Weltkrieg weer Heyken toeerst Flaksoldat in Frankriek. Later is he Divisionspastoor an de Oostfront ween.
Na’n Krieg weer he von 1946 bet 1949 wedder Pastoor in Gosler un is denn Pastoor an de Peter-Paul-Kark in Snevern worrn. Dat is he bet to sien Rohstand 1971 bleven. In’n Rohstand hett he in Veern leevt un hett sik dor veel mit Karken-, Kunst- un Regionalgeschicht uteneensett. He hett eng mit’n Rodenbörger Heimatbund tohooparbeidt un weer Maat in de Sellschop för neddersassische Karkengeschicht.
Saint-Privé
Saint-Privé betekent
Danville
Danville betekent
Kiek ok bi: Danville Township.
Pfankuch
Pfankuch is de Familiennaam von
Pfankuch betekent
Kiek ok bi: Pfannkuch, Pfannkuche, Pfannkuchen.
Hir
Hir oder Hír betekent
Herbert Paschen
Herbert Paschen is de Naam von
Hir
HIR is afkört för
Kiek ok bi: Le Hir, Hire, Hier.
Vernal
Vernal betekent
Ludwig Vörg
Ludwig "Wiggerl" Vörg (* 19. Oktober 1911 in München; † 22. Juni 1941 bi Siolo, Russland) weer en düütsch Bargstieger.
He hett tosommen mit Ludwig Schmaderer un Adolf Göttner in‘ Sömmer 1935 as Eerst de 2000 Meter hooch Westwand vun den Uschba in‘ Kaukasus dörsteegen un nehm an dat Eerstdörstiegen vun de Eiger-Nordwand van‘ 21. bit 24. Juli 1938 tosommen mit Anderl Heckmair, Heinrich Harrer un Fritz Kasparek deel.
All in dat Johr tovör harr he sück gemeensam mit Mathias Rebitsch an de Wand versöcht. Bei keemen bit knapp ünner den Tipp, bevör hör nah en Wettersturz un 100 Stünn ünner denkbor schlecht Bedingungen de eerste spoodriek Rücktoog ut de Wand gelung.
Hendersonville
Hendersonville betekent
Ludwig Vörg
As Gefreiter vun de düütsch Wehrmacht is Vörg an‘ 22. Juni 1941, den eersten Dag vun den Düütschen Överfall up de Sowjetunion, bi Siolo fallen. Sien Naam steiht in dat Gedenkbook vun den düütschen Soldatenkarkhoff in Przemyśl.
Robin Laing
Robin Laing is de Naam von
Aabech
Aabech is de Familiennaam von
Paschen
Paschen betekent
Peter Green
Peter Green is de Naam von
* Peter Green (1920–2011), kanaadschen Roderer,
Kiek ok bi: Peter Greene, Petey Greene.
Paschen
Paschen is de Familiennaam von
, ,
Siegemund
Siegemund is de Familiennaam von
Kellenbenz
Kellenbenz is de Familiennaam von
Gelenius
Gelenius is de Familiennaam von
Dickson
Dickson is de Familiennaam von
,, , , , ,
Ronchères
Ronchères betekent
Saint-Martin-sur-Ocre
Saint-Martin-sur-Ocre betekent
Dickson
Kiek ok bi: Dickson Township, Cabo Dickson, Dikson, Dixon, Dixson.
Königriek (Jörk)
duum|Appelbööm in Königriek Königriek is en Dörp in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen.
Collard
Collard is de Familiennaam von
Königriek (Jörk)
Geografie
De Naveröörd sünd Kohlenhusen un Achterbraak in’n Noorden, Leeswig un Cranz in’n Noordoosten, Rübk in’n Süüdoosten, Hoov un Eestbrügg in’n Süden un Jörk in’n Westen.
Collard
Collard betekent ok
Kiek ok bi: Collart.
Königriek (Jörk)
Historie
Vör 1885 weer Königriek in’t Amt Jörk, hett denn bet 1932 to’n Kreis Jörk höört un is denn Deel von’n Landkreis Stood worrn.
Königriek is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 Deel von de Gemeen Jörk worrn.
In’n Eersten Weltkrieg sünd 30 Soldaten ut Königriek fullen oder vermisst.
Religion
Königriek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martini-Kark in Eestbrügg.
För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.
Kultur
In Königriek steiht en Denkmaal för de Fullenen ut den Eersten Weltkrieg.
Verkehr
Königriek liggt an de Kreisstraat 39, de in’n Noordoosten na Cranz löppt un in’n Süüdwesten na Eestbrügg. Bi Eestbrügg drippt de K 39 op de Landsstraat 140, över de Königriek mit Jörk, Hoov un Neefeld verbunnen is. De Brügg över de Eest, de Deel von de L 140 is, is 1875 boot worrn.
De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Buxthu an de Nedderelvbahn.
Scholen
De Grundschool an de Eest is 1966 grünnt worrn un weer de eerste Tied en Grund- un Hauptschool. 1977 is de Hauptschool denn utlagert worrn. De School hett 14 Schoolmeesters (Stand 2011).
Ver- un Entsorgung
För dat Afwater is de Afwaterverband Oolland un Geestrand mit dat Klärwark Wetterndörp tostännig.
James Somerville
James Somerville is de Naam von
Meusburger
Meusburger betekent
Meusburger is de Familiennaam von
Davinópolis
Davinópolis betekent
Daniel Boone
Daniel Boone is de Naam von
Aaberg
Aaberg is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Aaberge, Aberg, Åberg.
Daniel Boone
* Daniel Boone (1734–1820), US-amerikaanschen Pioneer un Opdecker,
Perrigny
Perrigny betekent
Judy Winter
mini|Judy Winter bi en Lesung för Amnesty International (2008) Judy Winter (* 4. Januar 1944 in Friedland in Böverslesien as Beate Richard) is en düütsch Theater- un Filmschauspelerin as ok Synchroonsnackerin.
Leven un Wark
Siet völ Johren sett sück Winter för de Belange vun Minschen mit HIV un AIDS in. As Kuratorin vun de Berliner AIDS-Hilfe bemüht se sück, dat Thema AIDS nich ut den Blick vun de Apenlichkeit verschwinnen to laaten un hett mit annern de jährlich stattfinnen Gala „Künstler gegen AIDS“ grünnd.
In' März 2007 weer Winter in de Kinokummedie un Edgar-Wallace-Parodie Neues vom WiXXer to sehn.
Anfang Dezember 2008 harr he nee Chanson-Soloabend Wenn ich mir was wünschen dürfte in de Urania in Berlin hör Eerstupführen. Dorin singt se Leeder vun Bertolt Brecht över Hildegard Knef bit to Texten, de se sülvst schreeven hett.
Bollmann
Bollmann is de Familiennaam von
Michel Vermote
Michel Vermote is de Naam von
Bollmann
,
Kiek ok bi: Bolman.
Michel Vermote
* Michel Vermote (* 1957), belgischen Historiker un Archivar,
Judy Winter
Leven un Wark
Hör Adoptivsöhn Francis C. Winter is Schauspieler un Bühnenschriever. 2006 schreev he för sien Moder dat Stück Schöne Überraschung, dat in de Komödie an' Kurfürstendamm mit Judy Winter in de Hööftrull eerstmals upführt wurr.
As jung Schauspelerin weer Judy Winter söben Johr lang mit den Regisseur Peter Zadek tosommen. Later hett se den Schauspeler Joachim Regelien heiraadt. De Ehe wurr schett, ebenso as hör Ehe mit den in Düütschland un den USA fierten Jazz-Klarinettisten, Orchesterchef un Komponisten Rolf Kühn.
Wilhelm Kathol
Wilhelm Kathol is de Naam von
* Wilhelm Kathol (1854–1944), düütschen Techniker un Chemiker,
Finland
Finland betekent
Finland is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Finnland.
Aavik
Aavik is de Familiennaam von
Bedson
Bedson is de Familiennaam von
Garamszegi
Garamszegi is de Familiennaam von
Bedson
Bedson betekent ok
Kathol
Kathol is de Familiennaam von
*.
Aavik
Kiek ok bi: Åvik.
Lisicki
Lisicki is de Familiennaam von
Lisicki betekent ok
William Boone
William Boone is de Naam von
* William Boone (1920–1983), US-amerikaanschen Mathematiker, .
William Jones Boone
William Jones Boone is de Naam von
Grazer
Grazer is de Familiennaam von
Wright
Wright betekent
Kiek ok bi: Wright City, Wright County, Wright Island, Wrights.
Levesque
Levesque oder Lévesque is de Familiennaam von
Levesque betekent
Kiek ok bi: Leveque.
Bash
Bash betekent
Kiek ok bi: Bashing.
Julien Vermote
Julien Vermote is de Naam von
* Julien Vermote (* 1949), belgischen Radrennfohrer,
Aasnæs
Aasnæs is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Asnæs.
Richard Boone
Richard Boone is de Naam von
* Richard Boone (1917–1981), US-amerikaanschen Schauspeler,
Rolf Bollmann
Rolf Bollmann is de Naam von
* Rolf Bollmann, düütschen Schauspeler,
Rudolf Welskopf
August Welskopf (* 26. August 1902 in Bossel; † 17. Januar 1979 in Oost-Berlin) weer en düütschen Wedderständler gegen den Natschonalsozialismus.
Welskopf is 1902 as Söhn von en Lüttpächter un Gröönhöker in Bossel (Oolland) boren un dor ok opwussen. De Familie harr nich veel in’e Melk to krömen un dorüm müss de Jung al mit teihn Johr bi Buurn in de Ümgegend as Kohhöder arbeiden. Na de Volksschool hett he en Tied as Knecht arbeidt un 1917 en Lehr as Timmermann anfungen. Na de Gesellenprüfung güng he von 1921 bet 1924 op Wannerschop un is in disse Tied ok gewerkschaftlich aktiv worrn. 1925 is he Maat von de SPD worrn un hett in Buxthu Alma Olga Bestehorn freet, mit de he twee Kinner harr. 1929 hett he en Huus för siene Familie boot. Dör de Weltweertschopskries harr he längere Tied keen Arbeid un kunn den Kredit för dat Huus nich mehr betahlen. Dat Huus is dwangsveraukschoneert worrn un de Familie harr en Tied lang keen Dack mehr över’n Kopp.
1930 is Welskopf ut de SPD rut, von wegen dat se in’n Wedderstand gegen de Nazis nich dull noog weer, un hett sik de KPD anslaten. In’n Februar 1933 is Welskopf för twee Maand in dat Gerichtsgefängnis Stood in „Schutzhaft“ kamen.
An’n 27. Juli 1944 kunn he ut dit KZ-Butenlager mit Hülp von Liselotte Henrich flüchten. Ehr hett he 1946 freet, nadem he sik von siene eerste Fro hett scheden laten. Na’n Krieg weer he toeerst korte Tied Polizei-Reviervörsteher un Amtsbezirksleiter in Berlin-Charlottenburg. Later weer he in’n Bostoffhannel von de SBZ aktiv. 1950/1951 hett he för dat DDR-Ministerium för Swoorindustrie arbeidt un hett en Bargungsbedriev för Schrott un annere Weertstoffe opboot. Von 1951 bet 1962 weer he Verwaltungsbaas bi de Rieksbahn-Bo-Union.
David Somerville
David Somerville is de Naam von
* David Somerville (Thomas David Somerville; 1915–2011), kanaadschen Arzbischop,
Anja Knauer
Anja Knauer (* 18. März 1979 in Hamborg) is en düütsche Schauspelersche.
Leven un Wark
Knauer hett 1996 ehr eerste Rull in Martin Gies sien ZDF-Feernsehspeel Kleine Einbrecher kregen. Vun dor an is se in tallrieke düütsche Feernsehprodukschonen to sehn wesen un hett faken de Hööftrull speelt. Blangen ehr Loopbahn as Schauspelersche hett se na ehr Abitur en Studium vun de Film- un Literaturwetenschoppen an de Fre’en Universität Berlin anfungen, dat se 2008 mit’n Magister afslaten hett. To eher spoodrieksten Produkschonen tellt de Film Küss mich, Frosch.
Knauer hett en Broder, Tim Knauer, de ok as Schauspeler arbeiten deit.
Mantha
,
Perreux
Perreux betekent
Perreux is de Familiennaam von
Nicasio
Nicasio betekent
Nicasio is de Familiennaam von
Aastad
Aastad is de Familiennaam von
Vermot
Vermot is de Familiennaam von
Wozniacki
Wozniacki is de Familiennaam von
Heilmeyer
Heilmeyer is de Familiennaam von
Heilmeyer betekent
Kiek ok bi: Heilmeier.
Franzois
Franzois is de Familiennaam von
Malicorne
Malicorne betekent
Bolman
Bolman betekent
Bolman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Bollmann.
Inishmore
duum|Inishmore is de gröttste vun de bewahnten Aran-Eilannen Inishmore (op irisch: Árainn, Árainn Mhór oder Inis Mór; op plattdüütsch so veel as „Groot Eiland“) is en Eiland vun de Republiek Irland. Se höört to de Aran-Eilannen, de in de Galway Bay leegt un to’n County Galway tellt.
Geografie
duum|Pielküst bi Dun Aengus Dat Eiland is ruchweg 14 km lang un 3 km breed un liggt in’n Westen vun de bewahnten Eilannen. 2011 harr Inishmore 845 Inwahners. As den annern Aran-Eilannen ok, liggt Inishmnore in en Gaeltacht-Rebeet, d. h. de Inwahners snackt vör allen Irisch. Kulturell tekent sik dat Eiland dör verschedene vör- un fröhchristliche Steden ut.
Historie un Bowarken
duum|En Steenkrüüz ut fröhchristliche Tiet op Inishmore Op Inishmore sünd de Dichter Máirtín Ó Direáin un de Schriever Liam O’Flaherty boren. An de Küst vun Inishmore schall Sankt Brendan in’t Johr 565 sien Curragh-Schipp boet hebben, as he över’n Atlantik op Fohrt gahn is (Navigatio Sancti Brendani).
Op’t Eiland sünd hütt mehr as dörtig vör- un fröhchristliche Fundöört opdeckt. Histoorsche Bowarken un Öörd sünd to’n Bispeel:
Aatz
Aatz is de Familiennaam von
Ladyville
Ladyville is en Gemeen in’n Distrikt Belize von dat Land Belize.
De Öörd Ladyville un Lords Bank sünd deelwies tohoopwussen un billt en wichtigen Vöroort to Belize-Stadt.
Geografie
duum|Luftbild von en Deel von Ladyville (2006) De Oort liggt an dat linke Över von’n Belize River un an de Küst von de Karibische See.
De Naveröörd sünd Belize-Stadt in’n Süüdoosten, Western Paradise in’n Süden, Tropical Park in’n Süüdwesten, Lord’s Bank in’n Westen un Gentleville un Maxboro in’n Noordwesten.
Bankes
Bankes is de Familiennaam von
Allen Peak
De Allen Peak is en hogen Barg in dat Ellsworthland in Westantarktika. He stiggt 8 km westen von’n Mount Wyatt Earp op un billt dat Noordenn von de Sentinel Range in de Ellsworthbargen.
Ladyville
Historie
Bet 2007 hett in’n Noorden von Ladyville en Shrimp-Farm von de Nova Companies Belize Limited bestahn (Belize Shrimp Growers Association).
Allen Peak
De US-amerikaansche Polarforscher Lincoln Ellsworth hett den Barg bi sien Transantarktisfloog an’n 23. November 1935 opdeckt. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em denn na Robert J. Allen Jr. nöömt, de twüschen 1950 un 1979 Kartograaf mit dat Speziaalrebeed Antarktis weer. Allen weer later Berader von’n United States Geological Survey un 1962 an dat Tohoopstellen von en Landkoort von dat Rebeed üm’n Barg bedeligt.
Bankes
Kiek ok bi: Banks.
Neshoba County
Historie
De Kreis is an’n 23. Dezember 1833 grünnt worrn.
Ladyville
Weertschop un Infrastruktur
In Ladyville doot de Price Barracks liggen, in de de Belize Defence Force ehren Sitt hett.
Malcolm Campbell
Malcolm Campbell is de Naam von
Ladyville
Weertschop un Infrastruktur
De Oort liggt üm un bi twölv Kilometer von Belize-Stadt weg. Vele Inwahners sünd dorüm Pendlers in de Hööftstadt.
Malcolm Campbell
* Malcolm Campbell (1885–1948), engelsch Rennfohrer un Journalist,
Ladyville
Weertschop un Infrastruktur
An Ünnernehmens gifft dat ünner annern de Belikin Brewery un de Affüllanlagen von Bowen and Bowen, Ltd., de Affüllers för Coca Cola in Belize sünd.
Neshoba County
Demografie
Vun de 28.684 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.951 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.964 US-Dollar. 12.034 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.034 Minschen maakt. 20,46 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Ladyville
Verkehr
duum|De Flegerhaven De Oort liggt an’n Philip Goldson Highway, de in’n Noordwesten na Orange Walk un Corozal un wieder na de Grenz to Mexiko löppt un in’n Süüdoosten na Belize-Stadt.
Leugny
Leugny betekent
Ladyville
Verkehr
Twüschen Ladyville un den George Price Highway in Western Paradise in’n Süden warrt opstunns (Stand 2019) en ne’e Straat boot.
Neshoba County
Demografie
12,01 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,77 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Fagott
Dat Fagott is en Holtblasinstrument in de Tenor- un Basslaag mit Düppelrohrblatt. Eenige Komponisten as Richard Wagner oder Richard Strauss hemm in hör Partituren noch „erster oder zweiter Fagott“ schreeven, in jüngere Tiet hett sück aber de sächliche Artikel dörsett. Verwandte Musikinstrumente sünd Kontrafagott, Oboe, Fagottino (Quart-, Quint-, Oktavfagott).
Neshoba County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 65,50 % vun de Minschen Witte, 19,33 % Swarte, 0,19 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 13,80 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,34 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,81 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,16 % vun de Lüüd ansehn.
Fagott
De Korpus
De Korpus van dat Fagott besteiht ut veer Deelen: Dat An disse Deelen befinnen sück de Toonlöcker un Klappen, mit de de Längt van de swingen Luftsüül un dormit de Toonhööcht verännert wurrn kann. De Holtdeelen wurrn meest ut Ahorn herstellt, dat „franzöösch System“ (kiek ünnern) is ut Palisander. An‘n Steefel befinnd sück en Stütt (so nömmt Hand- oder Duumstütt) för de rechte Hand, de de Unafhängigkeit van all fief Finger mögelk maakt.
Finet
Finet is de Familiennaam von
Leugny
Kiek ok bi: Leugnies.
Moe Mantha
Moe Mantha is de Naam von
* Moe Mantha senior (Maurice William Mantha senior; 1933–2015), kanaadschen Ieshockeyspeler un Politiker,
Fagott
De Korpus
In den Flögel wurrd de S-Bagen (e) steckt, den sien Form de Naam gifft. Je nah Vörleev un Bedarf van den Speler kann he ut verscheeden Metallen un Legeeren bestahn (to’n Bispeel Neesülver, Missing, Sülver, Gold oder Platin). Ähnlich as bi den Vigelienbagen is de Söök nah den S-Bagen, de perfekt to dat Fagott passt, faken düchtig langwierig. Fagottisten hemm meest mehrere S-Bagen in verscheeden Längen, um dat Instrument groff to stimmen.
Prairie View
Prairie View betekent
Fagott
De Korpus
Dat Instrument is ungefähr 1,35 m hooch, de gesamte Röhrlängt bedrocht aber inklusive S-Bagen ca. 2,55 m. Dat kummt dorvan, dat se ut twee Röhren besteiht, de nebennanner liggen: In’n Steefel, de ut dissen Grund ok „Düppellock“ nömmt wurr, verloopen twee parallele Bohrungen, de an den ünneren Deel dör en U-förmig Messingröhr mitnanner verbunnen sünd. Up de Dweersnittsgrafik is in blau Farv de Luftsäule in hör gröttste Utdehnung, also bi dat Spelen van den deepsten Toon (Kontra-B), afbildt: Se fangt bi dat Röhr an, geiht denn to’n S-Bagen, dornah över den Flögel in den en Deel van den Steefel, beschrifft dor en Hoornadelkurve, um denn över de anner Hälft in de Bassstang to loopen un in dat Schallstück to Enn‘ to gahn.
Prairie View
Kiek ok bi: Prairie View Township.
Slott Pudagla
Historie
Hartog Ernst Ludwig von Pommern leet 1574 de ehmalige Abtei van dat säkulariseert Kloster Pudagla för sien Moder, de Hartogin Maria von Sachsen (1515–1583), as Wittfruensitt utbauen. Van dat Slott ut wurr dat hartoglich Amt Pudagla verwalt. Letzt hartoglich Amtshauptmann weer Christoph von Neuenkirchen.
Fagott
De Mechanik
Dat Fagott hett över 19 Toonlöcker för dat chromatsch Speel un bit to 9 tosätzliche Löcker to dat Verbetern van de Intonatschoon un Spelbarkeit. 3 Toonlöcker an‘n Flögel un 2 Toonlöcker an‘n Steefel wurrn direkt mit den Fingern afdeckt un sünd bi modern Fagotten faken mit licht överstahn Kautschuk- oder Sülberhülsen utkleedt. De restlich Toonlöcker wurrn mit Hülp van en komplizeert Klappenmechanik ut versülvert oder vernickelt Neesülver apen maakt oder slooten. De Duum van de rechte Hand is dorbi alleen för veer Klappen, de Duum van de linke Hand för bi to negen Klappen tostännig. Um de rechte Hand to entlasten, kann an den Steefel en Handstütz (Duumstütz) monteert wurrn.
Ladyville
Verkehr
In Ladyville liggt de gröttste Flegerhaven von Belize, de Philip S. W. Goldson International Airport.
Scholen
Dat gifft in Ladyville Grundscholen, de von verscheden Karken bedreven warrt: de röömsch-kathoolsche Kark, en evangelikale Kark un de Söventen-Dags-Adventisten. An Sekundärscholen gifft dat de    Ladyville Technical High School un dat Tubal Trade Institute.
Fagott
Dat Röhrblatt
De eegentliche Toonertüüger van dat Fagott is dat Düppelröhrblatt (kört „Röhr“ nömmt), dat up den S-Bagen upsteckt wurrd. Dör dat periodische Apenmaaken un Sluuten van de beid Blööt wurrd de Luftsäule in dat Instrument in Schwingung versett un dormit en Tood ertüügt. Dat besteiht ut Paallröhr (wetenschaplich Naam Arundo donax), en besünner, in den Middelmeerruum to Huus ween Schilf art un dat is begäng, dat de van den Speler sülvst baut un bearbeit wurrd. Fienste Ännern in de Wahl van dat Holt, de Wölbung un in de Verloop van de Dickt hemm hier grooten Infloot up dat Schwingverhollen un somit de Speelbarkeit un den Klang. De Herstellung van Fagottröhren is en langwierigen Perzess, de eeniges an Erfohrung vörut sett.
En goot Röhr kann, je nahdem wu faken dat bruukt wurrd, dörsnittlich etwa dree bit teihn Week speelt wurrn, bevör dat nich mehr to bruuken is. Wiels disse Tiet kann sück dat Holt immer weer verännern, so dat dat naharbeit wurrn moot.
En Röhr, dat för en Fagottisten ideal is, kann för en annern Speler oder mit en anner Instrument blots swoor to spelen ween.
Klang un Toonumfang
De Klang van dat Fagott wurrd in deep Laagen geern as sonor, in de Tenorlaag as „cantabel“ beschreeven. De Grundskala van den „leeren Toon“ (de Toon, de klingt, wenn all Toonlöcker apen sünd) afwärts bit to’n deepsten Toon, de ahn Tohülpnahm van den Duum greepen wurrn kann, is f–F (mit H statt B). So sehn wurrd dat Fagott ähnlich greepen as en Oltblockflöte oder dat deep Klarinettenregister. Noteert wurrd wegen den grooten Toonumfang in’n Bass-, Tenor- un mitünner in’n Violinslöötel, un dorbi in wirklich Toonhööcht ahn Transpositschoon.
De deepste Toon van dat Instrument is dat Kontra-B, siet Enn van dat 19. Johrhunnert schrieven Komponisten af un to ok en Kontra-A vör, dat mit en anner, vergröttert Schallstück (de so nömmt Tristan-Stürze ] speelt wurrn kann. Wiel de sien Insatz aber dat Instrument klanglich inschränkt, wurrd dat meestens nich maakt.
In de Hööcht liggt de Grenze je nah Speler, Instrument, S-Bagen un Röhr ünnerscheedlich: Dat e’’ is för öövt Speler kien Problem, as professioneller Speler kann man ok dat g’’ recken, as dat to’n Bispeel György Ligeti in sien Violinkonzert vörschrifft. De hööchste Toon van de offizielle Heckel-Greeptabell is dat as’’, theoretisch gifft dat aber kien böveres Enn‘.
Speeltechnik
De Speler hollt dat Fagott diagonal vör sien Körper. Wegen dat hooch Gewicht van dat Instrument is en Hülpsmiddel notwennig, meestens en Hals- oder Schullergurt mit Haken, de in en dorför vörsehn Öös an den böveren Rand van den Steefel inhangt wurrd. Mit en Balanceholler (Balance) kann bi disse Draagwies de Swoorpunkt van dat Instrument individuell instellt wurrn. Anner Mögelkeiten to dat Entlasten van den Speler, beeden Sittgurte (wurrn an en Öös an de Ünnersiet van den Steefel fast maakt), Beenstütten oder Speelständer. En Besünnerheit van dat Fagott sünd de bit to dree so nömmt Schliepklappen. Se wurrn bi dat nich bunnen Speel in de Middellaag bzw. bi den Sprung in de Middellaag van dat tweet Register blots kört bi dat Anblasen van den Toon apen maakt, um dat Anspreeken lichter to maken. Un denn meestens sofort weer slooten, um de Intonatschoon un den Klang van den entspreekenden Toon to verbetern.
As bi anner Holtblasinstrumenten gifft dat en Reeg van Extended techniques, dorünner Multiphonics, Flattertung, Zirkularatmung, Düppel- un Tripeltung as ok Bövertöne.
Akustik
De Hööftformant van dat Fagott liggt bi 500 Hz, Nebenformanten in de Berieken um 1150, 2000 un 3500 Hz; de Klangfarv van dat Instrument ähnelt dorum den Vokal „o“. Ünnerhalv van den Hööftformant fall dat Schallleistungsspektrum mit etwa 8 dB / Oktave af, Grundtööns sünd doher in de deep Laag entsprekend Swaak utbildt.
De Akustik van dat Fagott, insbesünnere sien Abstrahlcharakteristik, weer all Gegenstand van umfaaten wetenschaplich Ünnersöken. Hierbi wurr ünner annern mit akustischen Kameras rutfunnen, dat de Schallafgaav in de Medianebene wenig varieert, in de Horizontalen aber stark irregulär erfolgt. För deep Frequenzen gellt grundsätzlich, dat disse omnidirektschonal afstraahlt wurrn, wiels hooch Frequenzen stärker richt sünd. As richtunafhängig prominent hett sück dör Meeten van de technisch Universität Helsinki de 3. Bövertoon herutstellt, wiels dorünnerliggende ehrder nah rechts vörn afgeeven wurrn. In’n Rahmen van en Dissertatschoon van de TU Dresden dörführt Anblaasen hemm ergeven, dat sück dat Resonanzverhollen van en Instrument bi Kenntnis van sien Korpusgeometrie anhand akustische Impendanzspektren vörutbereknen lett. Bi Experimenten mit Nahbillen van den minschlichen Mund wurrn Tosommenhänge tüschen de Spannkraft van de Lippen as ok de Speeldynamik nahwiest.
Dynamik
Dat Fagott hett en Dynamikspanne van etwa 33 dB. In 10 Metern Entfernung reckt dat Instrument in’n pp etwa 50 dB, in‘n ff etwa 83 dB.
Etymologie
De Naam van dat Instrument is ut dat italieensch (fagotto) entlehnt un so siet dat fröh 16. Jorhunnert nahwiesbar (in de Form fagot eerstmals 1518), in’t Düütsche eerst rund hunnert Johr later. Unseker is, wu de Naam etymologisch to verkloren is. In dat Italieensch bedüüd fagotto ok „Reisig“, un so is de Vermooden dicht bi liggend, dat dat Instrument nah sien mehrdeelig Bauaart nömmt is, also „weil es sich in mehrere theile zerlegen und wie ein reisbündel zusammenpacken lässt“ (Friedrich Christian Diez ). Disse Verkloren finnd sück eerstmals 1636 in de Schriften van den franzööschen Musikgelehrten Marin Mersenne uni s siether faken wedderhaalt wurrn, kann aber en gelehrte Pseudoetymologie dorstellen. Dat sücht dornah ut, dat sück dat bi de Beteeken van dat Instrument un it. fagotto „Bündel“ – bzw. de gliekbedüüdend frz. fagot, wat Mersenne anführen dee – um bloße Homonyme hannelt, also um twee gliek luuten, aber grundverscheeden, also nich verwandte Wöör. Tomindst in dat Italieensche weer de Woortsinn „Reisig“ in dat 16. Johrhunnert woll noch nich begäng un schient sogor de jüngere to ween. In dat Okzitaansch is fagot in disse Bedüüden aber all in dat 13. Johrhunnert nahwiesbar, aber de Etymologie van dit Woort liggt ebenfalls in’n Dunkeln, tomal dat in de anner romaansch Spraaken (also Spaansch, Katalaansch un Portugeesch) nix derglieken befinn oder eerst laat ut dat Franzöösch entlehnt wurr. Vermoot wurr ünner annern en Afleiden van latiensch fagus „Bööken“ oder ok en germaansch Oorsprung (oltnordisch fagg „Stapel, Bündel“). Diez un Ernst Gamillscheg hemm dat dorgegen van latiensch fax „Kienspan“, bzw. van en Diminutivform (*facellus > *facottus) van dat Woort her, wat ok up düütsch Fackel ergeev. In dat Latiensch vergliekt sück buterdem woll de Beteeken van dat zeremoniell Rutenbiel van de röömsch Liktoren, dat fascis, in’t Greeksch φάκελος (phákelos) „Bündel“, togrund liggt allen woll toletzt de indogermaansch Wuddel *pak- „flechten, binnen“.
Gor nich weet man aber, wu sück dat Fagott to’n Phagotum verhollt, en Aart Miniaturörgel, die nah Utkunft van Teseo Ambrogio degli Albonesi in sien 1539 in Pavia druckt Introductio In Chaldaicam Lingua, Syriaca[m], atque Armenica[m] um 1520 van sien Onkel Afranio degli Albonesi entwickelt wurr, en ut dat hüüdige Serbien stammen, aber in dat italieensch Ferrara bepfründeten Kanonikus. Bemarkenswert is aber in jeden Fall, dat Teseo Ambrogio den Naam van disse de Nahwelt nich erhollen Apparatur rund 100 Johr vör Mersenne verklort hett und orbi nich etwa up Reisig- oder anner Bündel verwiesen dee, sonnern up latiensch fagus „Bööken“ as ok up greeksch φαγεῖν phageín „eeten“ oder völmehr de sien Partizip Perfekt Aktiv πεφαγὠς (pephagota), also „eeten hemm harrt“, wiel dat uttüftelte Windwark van dat ominöös „Phagotums“ in de Lage weer, verscheeden Töne to „eeten“ un up Knoopdruck weer van sück to geeven.
Vörlöper
Mit de Wiederentwicklung van de Mehrstimmigkeit in’n Övergang van dat Middelöller to de Renaissance wurr ok de Völfalt an Instrumenten grötter. Man hett ut eenzeln Instrumenten kumplette (Register-)Sätze van Sopran bit Bass entwickelt. Wirklich nee weern hier de verscheeden deep Düppelröhrblattinstrumente, as de Bass-Pommer un dat konische Renaissance-Rankett. Se all könnt as Ahnen van dat Fagott gellen, van de Form her wurrd aber gemeenhen de Dulzian as Vörlöper betekent. De wurr noch ut een Holtstück maakt, harr aber all en konische Bohrung.
Barock
Midden van dat 17. Johrhunnert fungen klüftig Holtblasinstrumentenbauer an, dat Instrument ut mehreren, vannanner trennt Deelen hertostellen: Dat gellt in de Musikgeschichte as de Gebortsstünn van dat Fagott, dat sück nu vör allen ut twee Grünnen gegen anner deep Röhrblattinstrumente dörsetten kunn: Eenmal steeg de Qualität van de Instrumente, wiel de Eenzeldeelen nauer drechselt un bohrt wurrn kunnen as de ganze Block, to’n annern wunn dat Fagott ok bi fohren Musikern an Beleevtheit, wiel dat handlicher to transporteeren weer as anner Bassinstrumente as Kontrabass oder Viola da gamba. Fagotte (un Dulziane) geev dat dormals noch in verscheeden Grötten un Stimmungen, de hüüd, mit Utnahm van dat een Oktave deeperen Kontrafagott, wietgahnd verschwunden sünd.
De Heckel-Reform
In de Loop van de Tiet kreeg dat Instrument, dat tonächst blots mit eenigen Toonlöcker un wenigen Klappen utstatt weer, tallriek tosätzliche Klappen, de de Chromatik un dat Spelen in höhgeren Lagen lichter maaken deen. Endgültig reformeert wurr de Bauaart denn in den 1830er Johren van Johann Adam Heckel in Wiesbaden-Biebrich, de dorför mit den Fagottisten Carl Almenräder (1786–1843) tosommenarbeit hett.
Interessanterwies nehm aber jüst to disse Tiet de solistische Insatz van dat Fagott in Orchester un Kamermusik stark af, wat mögelkerwies dorup torüchgeiht, dat de Musiker Tiet bruukt hemm, um sück up dat nee Instrument intostellen. Dat Heckel-System is hüüd up meest all modern Fagotten to finnen un wurrd ok van anner Firmen as Fox, Moosmann, Püchner, Schreiber, Mollenhauer oder Yamaha bruukt. Blots in Frankriek find man noch in eenig Orchestern dat Buffet-System („basson“), dat den klassischen Instrument ähnlicher is un wat nasaler klingt.
Wiedere Liddmaaten van de Fagottfamilie
Intüschen sünd de Quint-, Quart- un Oktavfagotte (Fagottino) weer mehr anseggt. Dat sünd in de Mechanik düütlich afspeckt un sotoseggen maatstaffgerecht lüttger maakt Fagotte, de wegen hör Bauaart transponeeren, d. h. een Quarte/Quinte/Oktav höhger klingen as noteert. Klanglich hemm se dormit weniger gemeen mit dat Bassinstrument Fagott. De Toon is aggressiver, Toonumfang un Dynamikmögelkeiten sünd düütlich inschränkt, Noten mooten ünner Umstännen umschreeven wurrn. Se wurrn wegen de minner Grött (minner Fingerlockafstände) un Gewicht as Instiegsinstrumente för Kinner bruukt. För dat Speel in deeper Toonlagen kiek dat Steekwoort Kontrafagott.
En nee Wegg, dat Fagottspeel för lütt Kinner mögelk to maaken, geiht de so nömmt „Fagonello“, en Entwicklung ut Düütschland (Fagonello). Dat Instrument speelt trotz „Kinnergrött“ un kindgerecht Mechanik in de „richtige“ Fagott-Toonlaag, meest vullchromatisch van C bit c". Dat is ut een Stück baut, so dat blots noch de S-Bagen mit Röhr upsett wurrn moot. De Eegenheit van dat Fagott, de wat komplizeerte Tosommenbau, fallt hier weg, wodör de Fagonello en gewisse intuitive Bruukbarkeit för Kinner kriggt.
Solo-Literatur
De öldsten Solowarken, de an dat Fagott speelt wurrn, sünd meestens för en deep Instrument ahn wiedere Angaav komponeert, to’n Bispeel de Canzonen för en Bassinstrument un Generalbass van Frescobaldi. In dat 17. Jorhunnert wurr ünner de Naam „Fagotto“ noch de Dulzian verlangt, immerhen tonehmend explizit. In de Spaltklang-Besetten weer de Fagott-/Dulzian-Stimm en Bestanddeel, up de man nich verzichten kunn.
Antonio Vivaldi schreev 39 Solokonzerte för dat Barockfagott. En van de eerst groot definitiv för Fagott konzipeert Warken is de Sonate in f-Moll van Georg Philipp Telemann. Anner wichtige Solosonaten ut de Barocktiet stammen van Johann Friedrich Fasch un Joseph Bodin de Boismortier.
In de Klassik un fröhen Romantik wurrn woll so goot as kien Fagottsonaten, dorför aber de bedüüdendst Konzerte komponeert, allen vöran de Warken van Wolfgang Amadeus Mozart, Carl Maria von Weber un Johann Nepomuk Hummel. Ok nich so bekannt Meester as Johann Baptist Vanhal, Carl Stamitz, Franz Danzi hemm interessante Warken schafft, un sülvst van Gioacchino Rossini gifft dat en Konzert, man weet aber noch nich seker, of he dat ok komponeert hett.
Nich toletzt dör de Reform van dat Klappensystems (kiek baben) speelt dat Fagott af Midden van dat 19. Johrhunnert tonächst kein groot Rull mehr, eerst in dat 20. Johrhunnert entstunnen weer wichtige Warken as Sonaten van Camille Saint-Saëns, Paul Hindemith, Josef Schelb, Alexandre Tansman, de Solostücke van Malcolm Arnold, Egon Wellesz un Hans Erich Apostel oder dat „Duett-Concertino“ för Klarinette, Fagott un Striekorchester van Richard Strauss.
Wichtige tietgenössische Warken sünd „Monolog“ van Isang Yun, „In Freundschaft“ van Karlheinz Stockhausen, „Klaus-ur“ van Heinz Holliger, de "Sequenza XII" för Fagott solo van Luciano Berio, "Interferences I" van Roger Boutry, as ok dat Fagottkonzert van André Jolivet. Maxwell Davies schreev sien „Strathclyde Concerto Nr. 8“ för Fagott un Orchester.
Dank de deels mysteriöös un geheimnisvull Klangfarv van dat Fagott hett dat Instrument in de letzt Johren ok immer mehr Ingang in modern alternative Musikrichten funnen, so to’n Bispeel bi Tom Waits. Sien Album „The Black Rider“, en Freeschüttengeschichte, is präägt van Fagott un Bassklarinette.
Kamermusik
In de rein Holtblaser-Kamermusik speelt dat Fagott en wichtige Rull, wiel dat meesten de Bassfunktschoon hett. In Harmoniemusiken, Blaseroktetten un -sextetten sünd meestens twee, in en Holtblaserquintett en Fagott besett. Siet dat 20. Johrhunnert gifft dat verstärkt ok free Formen as de verscheeden Duos mit anner Instrumenten van Francis Poulenc, Heitor Villa-Lobos un Sofia Gubaidulina.
Ok in de gemischt (Blaser- un Strieker-) Kamermusik hett dat Fagott völ verscheeden Upgaven, as in dat Oktett van Franz Schubert oder in Beethoven sien Septett. Duos mit Violoncello hemm Mozart, François Devienne, Georges Bizet un Bertold Hummel komponeert, erwähnenswert is buterdem dat Divertissement för Fagott un Striekquintett van Jean Françaix.
Slott Pudagla
Historie
Nah dat Utstarven van de Greifenhartöög wurr Pommern in‘n Westfälschen Freeden ünner Sweden un Brannenborg updeelt. Dat Amt Pudagla wurr en königlich sweedsch Kamergoot. Pudagla hörr, ok nah hör Afdanken, to de Tafelgöder van de Königin Christina. Up Slott Pudagla seet bit 1668 de Amtshauptmann Peter Appelmann, de tietwies den Titel van en „Gouverneur der Domainen der Königin“ droog.
Mit den offiziellen Övergang van de Insel Usedom an Preußen wurr Pudagla Eegendom van de preußisch Kroon. Van 1731 bit to de Umwanneln in en Rentamt 1824 weerr Pudagla Sitt van den Generalpächter un Amtmann.
Fagott
In‘t Orchester
In‘t Barockorchester wurrd dat Fagott meest blots as Generalbassinstrument insett, vör allen bi Warken mit hooch Blasern. Jean-Baptiste Lully bruukt in sien Orchesterwarken geern en solistisches Trio ut twee Oboen un Fagott, dat he den Striekerapparat tegenöver stellt, en Technik, de ok van Johann Sebastian Bach un anner Komponisten övernommen wurr.
Witthöft
Witthöft is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Withöft, Witthoefft, Witthoeft.
Fagott
In‘t Orchester
In de Wiener Klassik lööst sück dat Fagott as Orchesterinstrument van de rein Bass-Funktschoon un wurrd as Melodieinstrument den annner Holtblasinstrumenten meest giekstellt: Bispelen dorför finnen sück in de laat Sinfonien un vör allen in de Klaveerkonzerten van Mozart, aber ok all bi Joseph Haydn un natürlich bi Ludwig van Beethoven. He sett dat Fagott sowohl för lyrische Passagen (Coda in’n tweeten Satz van de 5. Sinfonie) as ok för flink Staccato-Stellen as in den letzten Satz van de 4. Sinfonie in. Van ähnlich Charakter is de Insatz van dat Fagott in Wolfgang Amadeus Mozart sien Ouvertüre to „Die Hochzeit des Figaro“. Erwähnung verdeent ok dat humoristische Fagott-Solo ut Antonio Salieri sien Ouvertüre to „Falstaff ossia Le tre burle“ in de Edvard Grieg sien „In der Halle des Bergkönigs“ ut de Schauspeelmusik to Peer Gynt antizipeert wurrd.
As in de anner Berieken geiht ok in dat Orchestrale de solistische Insatz van dat Fagott in’n düütschen Spraakruum um de Midden van dat 19. Jorhunnert stark torüch: Van Johannes Brahms, Anton Bruckner oder Richard Wagner wurr dat Instrument vör allen wegen sien klanglich Mischbarkeit schätzt: Bruckner sall dat Fagott sogor eenmal as de „Hure des Orchesters“ beteekent hemm, wiel sück dat mit Striekern, Holt- oder Blickblasern gliekermaaten „unupfällig“ kombineeren lett. Wagner sett dat Fagott geern för skurrile oder komische Effekte in, as bi de Beckmesser-Haueree in „Die Meistersinger von Nürnberg“. Disse Traditschoon wurrd van Gustav Mahler fortsett un finnd sück bit hüüd, vör allen in den Beriek van de Filmmusik, to’n Bispeel bi Teekentrickfilmen.
Nich fasttostellen is disse Afwertung bi de russischen Komponisten, de de tenoralen Kantilenen van dat Instrument leever hemm, de man in de Sinfonien van Pjotr Iljitsch Tschaikowski oder in de „Scheherazade“ van Nikolai Andrejewitsch Rimski-Korsakow hören kann. Ok in Italien hemm de groot Meester van de Oper dat Fagott mit dankbaren Stellen beschunken: in‘n „Liebestrank“ van Gaetano Donizetti, in Luigi Cherubini sien „Medea“ un in talllosen Opern van Giuseppe Verdi finnen sück Bispelen.
Berühmt Fagottisten
De meest Naams van fröhere Fagottisten sünd de Nahwelt blots erhollen bleeven, wiel se sülvst Komponisten oder aber Widmungsdräger van en berühmt Kompositschoon weern. Anners liggt de Fall bi Désiré-Hippolyte Dihau, den Fagottisten van de Pariser Oper, de en gooden Früend van den Maler Edgar Degas weer un up de sien Bild „L’Orchestre de l’Opéra“ (1870) in‘n Vördergrund to sehn is.