cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mount Everest
Siet 2000
An' 18. April 2014 keemen up nepalesisch Siet 16 Minschen (dorünner dree Vermisste) dör en Lawine in den Khumbu-Iesbröök up 5.800 Meter Hööht to Dood, dat tödlichste Unglück in de bitherigen Bestiegenshistorie. De nepalesisch Bargführer söllt doruphen all Touren in de loopen Saison afseggt hemm ; allerdings hett de Nepalesisch Bargstiegerverband een Dag later wedderspraken. Berichte över den Afbröök vun de Everest-Expeditschoonen weern dornah falsch. Wohrschienlich is dat ünner de Sherpas ok to Handgemengen kommen. De Sherpas un Hoochdräger, de de Bestiegen fortsetten wullen, wurrn bedroht. Wiel nich all Reiseveranstalter den Verzicht up de Bestiegen in de Saison verklort hemm, hett de nepalesisch Regeeren dorup hoopt, dat de Sherpas hör Arbeit nah de een Week düern Truertiet generell weer upnehmen deen, wiel de Everest Expeditschoonstourismus en wichtige Innahmborn för Nepal dorstellt. In dat Basislager funnen af den 24. April 2014 entsprekend Beraden tüschen dat Tourismusministerium un de Bargführers statt. Dat seech so ut, as wenn eenig Expeditschonen hör Bestiegensversöök afbraken harrn, wiel in dat Basislager nich mehr noog Sherpas weern, um de Route mit Leddern un Fixseilen vörtobereiten. Nah de Rückkehr vun eenig Bargsteiger nah Kathmandu hemm sück Berichte mehrt, wonah Icefall Doctors un Sherpas, de de Saison an' Barg fortsetten wullen, vun en lütt Grupp vun Sherpas, de wertschaplich un politische Interessen verfolgen deen, massiv bedroht wurrn weern. De US-Amerikanerin Cleo Weidlich un de Chinesin Wang Jing wullen sück de Entscheeden vun de Sherpas aber nich buugen. Se sünd getrennt vunnaner mit Hubschraubern to dat Lager 2 up 6400 Metern Hööcht flagen, ofschons Hubschrauberflüüg böverhalv vun dat Basislager blots in' Rahmen vun Rettungsinsatzen erloovt sünd. Wiels Weidlich en Solobestiegen vun den Lhotse planen dee, is Wang Jing mit söben Sherpas to'n Tipp vun den Mount Everest los gahn. Doruphen hemm ok anner Bargstieger överleggt, to den Everest torüchtokehren.
Kommerzielle Bestiegen
miniatur|Basislager up nepalesisch Siet vun den [[Khumbu-Gletscher|Khumbu-Iesbröök ut ankeeken.]]
Dat Expeditschoons-Bargstiegen an' Everest in de klassisch „Himalaya-Belagerungstaktik“ wurrd siet den Spood vun Messner (1978 Bestiegen mit Habeler, 1980 Alleengang, beid Malen ahn künstlichen Suerstoff) immer kritischer sehn: De Antreckenskraft vun den hööchsten Barg vun de Eer lockt to völ, de sück disse Herutfordern blots stellen könnt, wenn se sück umfangriek Hülp koopen; Dräger, de hör vun dat Schleppen vun all Lasten mit Utnahm vun de minimalen persönlichen Utrüsten entbinnen, sogor Telten un de Slaapsacken wurrn vun Sherpas dragen, domit de düer betallen Kunn sien Kräfte för den Tipp upsporen kann. Vun völ ansehn Bargstieger wurr de Mount Everest wegen den grooten Andrang intüschen meeden. miniatur|Yaks an' [[Khumbu-Gletscher up den Weg in dat Everest-BC]] De Probleme rund um den Everest keemen in de Katastrophensaison 1996 to'n Vörschien, as up beid Sieden vun den Everest twalf Minschen to Dood keemen, wiel se vun unverwacht Weerumswünge hooch baben överrascht wurrn (→ Unglück am Mount Everest 1996). Disse Ereignisse sünd in den IMAX-Film Everest – Gipfel ohne Gnade un in de Böker vun Jon Krakauer (In eisige Höhen) un Anatoli Bukrejew (Der Gipfel. Tragödie am Mount Everest) markant beschreeven. De Routen up de hooch Hängen vun den Mount Everest kann man de Lieken vun storven Bargstieger sehn: Över 200 Minschen leeten bi den Versöök vun dat Bestiegen hör Leven. To groot is ganz apenkunnig de Versöök för vör nich utreckend Erfohrene, unbedingt up den hööchsten fasten Punkt vun de Eerböverflach stahn to willen. Babendrin wurr de Entscheeden to Ümkehr bi widrigen Verhältnissen wegen de slechteren Reaktschoon un dat inschränkt Denkvermögens infolg vun Anstrengung un Suerstoffmangel erschwert. An eenig vun de jewiels ahnhen bannig wenig „Fensterdaag“ in dat Johr (in' Mai, vör dat Upkommen vun den Monsun) stauen sück an de klautertechnisch swoor, mit Fixseilen afsekert Stäen de Upstiegswilligen deels mehrere Stünn lang: De Tiet löppt en weg, man köhlt bi dat Wachten ut un de Gefohr stiggt, nich mehr Daaglucht afstiegen to können. Well hooch baben an' Everest in de tweet Nacht kummt (de Endupsptieg moot in de Nacht dorför vör Middennacht anfangen), hettt extrem slecht Utsichten, ahn swoor körperliche Schäden (affrooren Tahnen, Fööt, Finger, Nöös) weer vun den Barg rünner to kommen. Ok de Hülpsmögelkeiten vun de Bargführer sünd in de extrem Ümgeven up de letzt tweeduusend Hööchtmeter bannig begrenzt. Hülp ünnerblifft faken ok wegen dat Risiko vun eegen gesundheitlicher Schäden oder wegen dat Verhinnern vun de eegen Chancen up den spoodrieken Bestieg vun den Tipp.
Umweltverneelen dör den Bargsport
En anner Problem disse Oort vun „Tourismus“ is, dat de Umweltverneelen vun de Lager dör Müll (Telten, Suerstoffbuddels, Eetensrest, Döösen un Medikamente) gewaltig un gau tonommen hett. De Südsaddel wurr all as „höchste Müllkippe der Erde“ betekent. Mittlerwiel wurrd vun de administrativ Siet verstärkt versöcht, disse Begleiterscheinungen to minneseeren. Jede Expedischoon moot en Müllpfand achterleggen, dat blots torüchbetallt wurrd, wenn de gesamte Utrüsten un sogor de Fäkalien ut dat Basislager weer aftransporteert wurrn. Todem wurrn in regelmatig Afstännen Expeditschonen utricht, de den Müll ut de Hoochlagern vun den Barg rünnerhalen. Siet dat Fröhjohr 2014 sünd Bargstieger sogor verplicht, mindst 8 Kilogramm Oltmüll up den Afstieg intosammeln un mittobringen.
Ok private Initiativen versöken, dat Problem to mildern. De Japaner Ken Noguchi hett all fiev Schoonmaakexpeditschonen utricht un dorbi negen Tünnen Afgefall aftransporteert. 2010 fung en Initiative vun 20 Sherpas ünner de Leiden vun Namgyal Sherpa an, de dat Teel harr, den Barg vun mindst 3.000 kg Bargstieger-Müll (olt Telten, Taun, Suerstoffbuddels, Nehrensmiddelverpackungen usw.) to säubern. Blangen bi sullen ok de Lieken vun mehreren Bargstiegern (ünner annern Scott Fischer † 1996, Gianni Goltz † 2008, Rob Hall † 1996) burgen wurrn. En wiedere Herutfordern för de empfindlich Hoochgebirgsökologie un för de Inheimischen is de Bauboom an' Everest, de en nee Kapitel vun den dortigen Frömdenverkehr inleiden deiht. Hotelähnliche Komfort-Lodges setten bither nich bekannt Maatstaffen, se befinnen sück nich mehr an de traditschonell Siedlungswoorpunkten un beeden för den „Komforttrekker“ en nich an de örtlichen Verhältnisse anpassten Luxus (kiek ok  Mount Everest Trek).
Statistik
miniatur|Vör de utkeeken Tippdaag stiegen de Bargstieger an Fixseilen entlang dör de Lhotse-Wand. Baben up de Moräne is Lager II to erkennen.
Siet de Opdecken van 1852, dat de Everest de hööchste Barg vun de Eer is, mussen 21 Minschen hör Leven laaten, 15 Expeditschonen upbreeken un 101 Johren vergahn, bi de hööchste Punkt vun den Everest sluutend to'n eersten Mal betreeden wurr.
De Statistik list bit Enn' 2006 över 14.000 Bestiegensversöök, vun de 3057 spoodriek weern. Blots etwa een vun fiev Aspiranten hett dat also schafft, den Tipp to recken. Bit Enn' 2010 könnt all tosommen 5104 spoodriek Tippbestiegen tellt wurrn. Dorvan wurrn blots 173 Bestiegen ahn Tosatzsuerstoff dörführt. Demtog´folg sünd de Hälft vun all spoodriek Bestiegen bit Enn' 2010 binnerhalv vun fiev Johren (2006–2010) dörführt wurrn.
Bit Mai 2011 sünd an den Everest all tosommen 219 Menschen to Dood kommen. Faken Doodsoorsaken sünd Afstörten, Verfreeren, Erschöpfung, Hööchtkrankheit un Lawinen. De meest Bargstieger verunglücken böverhalv von 8000m wiels den Afstieg. Bestiegen ahn tosätzlichen Suerstoff sünd dörsnittlich blots half so faken spoodriek aber mit en düppelt so groot Doodsrisiko behaft as Bestiegen mit tosätzlichen Suerstoff. An' 23. Mai 2010, den bither gröttsten Anstorm, stunnen 169 Minschen up den hööchsten Barg vun de Eer.
De flinkste Bestiegen gelung den Sherpa Pemba Dorjee, de an' 21. Mai 2004 den Upstieg vun dat Basislager to'n Tipp in blots 8:10 Stünn schafft hett. Up de Nordroute hollt Christian Stangl siet dat Jahr 2006 mit 16:42 den Rekord, wobi he allerdings an den vörschaven Basislager start is. Hans Kammerlander hett för de sülvige Route teihn Johr vörher blots wenig Minüüt länger bruukt. Bi disse Flinkbestiegen is aber to beachten, dat de Startpunkt bi jeder Bestiegen anners weer un de dorum meest nich mitnanner to verglieken sünd. De meest Bestiegen hett bither de Sherpa Appa dörführt, de mittlerwiel 21 Mal (Stand: Mai 2011) up den Tipp stunn.
De jüngste Bestieger weer de US-Amerikaner Jordan Romero, de 2010 in dat Öller vun 13 Johren den Tipp recken dee. Mit en Öller vun 80 Johren weer de Japaner Yuichiro Miura an' 23. Mai 2013 de öldste Minsch up den Tipp. He weer dormit ok de öldste Minsch överhoopt, de je up en Achtduusender stunn. De bither öldste Fru, de up den Everest weer, is de Japanerin Tamae Watanabe. Se reck eerstmals an' 16. Mai 2002 as all dormals mit 63 Johren oldste Bestiegerin den Tipp över de Südostroute vun Nepal ut. Dör en wieder Begahn vun den Tipp an' 19. Mai 2012 över de Nordroute vun Tibet ut, hett se hör eegen, bit dorhen nich slahn Öllersrekord up 73 Johr erhöht.
Routen
miniatur|De beid Hööftrouten vun den Mount Everest.
An' Everest gifft dat hüüd all tosommen 20 Routen. De beid Standardrouten sünd de Südroute un de Nordroute. De wiederen Routen sünd technisch düütlich stuurder un to'n gröttsten Deel ok blots eenmal begahn wurrn.
Endpunkt vun alle Routen is en blots etwa twee Quadratmeter groot Tippplateau. De chineesch Nordroute is in' Vergliek to de nepalesisch Südroute mit etwa 40.000 US-$ (Stand 2005) för den tahlen Kunn um een Drüddel „prieswerter“, wenn man sück en vun de tallriek führt Expeditschonen anslutt. De Grund dorför sünd logistisch Vördeelen (leeger Gebühren för de staatlich Genehmigung vun en Expeditschoon, Tall vun den notwennigen Yaks un Träger, Tall vun de Suerstoffbuddels usw.). De perzentuale Spoodrate vun de Nordroute is aber wegen de bannig wiet Weeg minner as up de Südroute. In jeden Fall moot man sück de Gefohren vun den minn Suerstoffgehalt vun de Luft, unverwacht un gau Weerumswünge un düchtig, besünners kolt Winde up de Graten bewusst ween. De Upenholt in de so nömmt Doodszoon böverhalv vun 7500m is up de Nordroute um een bit twee Daag länger; dementsprekend is dat Risiko, wegen schlecht Weer baben fasttositten oder gor ünnerwegens in Nebel oder in en Schneestorm to geraden, up de Nordsiet höhger.
Südroute
miniatur|Khumbu-Iesbröök. De Tipp is ut disse Perspektive nich to sehn.
De Südroute gellt as Standardroute un wurr ok bi de Eerstbestiegen wählt. Vun dat Basislager up de nepalesisch Südsiet up etwa 5400m Hööcht führt se tonächst dör den Khumbu-Iesbröök (Khumbu Icefall): en steil Passage, in de dat Gletscheries ut dat Daal vun dat Swiegen 600 Meter affallt un in groot Blöcke – so nömmt Séracs – kört breckt, de de Upstieg bannig stuur maakt. Dor se wegen de Iesbewegen jedertiet umstörten könnt, is dat ratsam, blots an kolt Daagtieden dör dortoklautern. De Khumbu-Iesbröök wurrd jewiels to Saisonanfang vun en Team ut Sherpas mit Leddern un Fixseilen sekert. Disse sekert Route wurrd vun all Expeditschonen gemeensam bruukt.
De wiedere Verloop vun de Route führt dör dat Daal vun dat Swiegen (Western Cwm, „kuum“ utspraken, aut dat Walisischen). Dat Western Cwm is en vun Mount Everest, Lhotse un Nuptse inslooten Kar mit etwa 3 Kilometer Längt un dat hööchstliggen Kar vun de Eer. Nahdem man den Daalkeetel dörsteegen hett sett sück de Weg över de vergletscherte westliche Lhotse-Flanke fort. Se is etwa 60 Grad steil un umfaat 1000 Hööchtmeter. In den böveren Deel vun de Wand führt de Route över den Genfer Sporn to'n tüschen Lhotse un Everest liggen Südsaddel (South Col) up etwa 8000m Hööcht, wo meest all Expeditschonen dat Hoochlager för de Tippdeelstreck inrichten. Dat wurrn allerdings ok all noch höhger liggen Lager inricht. Vun' Südsaddel ut führt de Weg den Grat vun den Everest rup bit to'n Südtipp etwa 100 Hööchtmeter ünnerhalv vun den eegentlichen Tipp, denn över dat letzt groot Hinnernis, en etwa twalf Meter hooch, meest senkrechte Felskant, den Hillary Step.
Nordroute
miniatur|Rongpu-Daal un Nordwand, dorvör de [[Changtse]]
De Alternative to de Südroute is de Nordroute von de chineesch Siet ut. Se fangt in dat Rongpu-Daal mit en Basislager in etwa 5300m Hööcht an un führt in en Tweedaagtreck mit Yak-Transport in dat Daal vun den östlichen Rongpu-Gletscher, wo sück an' Foot vun de Nordsaddel-Wand dat vörschaven Basislager (ABC, advanced base camp) befind. Denn geiht de Tour den Steilhang rup up den Nordsaddel (North Col) mit etwa 7000m Hööcht, vun wo ut de utsett Tippgrate (Nordgrat un Nordostgrat) den wiederen Upstieg över weniger neegt Grate (in' Vergliek to de steilere Südroute) mögelk maken. Ernsthaft kräftetehren un klautertechnisch Hinnernis is achter dat letzt Lager in 8300m Hööcht hooch up den böveren Grat de middlere vun de dree Felsstufen (Second Step) mit en Foothööcht vun etwa 8610m. De Second Step wiest en Klauterhööcht vun etwa 40m up, de letzt 5 Meter sünd meest lotkrecht. Hier wurr vun en chineesch Expeditschoon in dat Johr 1975 en Ledder fastmaakt. Vun dor führt de tomeest up den Grat verloopen Route noch recht wiet un ok över datbit to 50 Grad steile Tippschneefeld. Bi sien Alleenbegahn vun den Mount Everest is Reinhold Messner den Second Step umto gahn un hett en Weg dör dat Norton-Couloir wählt.
Luftfohrtüüch an' Everest
An' 3. April 1933 wurr de Mount Everest eerstmals vun en Floogtüüch overflagen, en Westland PV-3 (Kennung: G-ACAZ) un en hör begleiten Westland PV-6 (G-ACBR), beid utrüst mit en Bristol-Pegasus-Motor. Ünner de Leiden vun Douglas Douglas-Hamilton, Lord Clydesdale un laterer 14. Duke of Hamilton, wurrn wiels den Floog mit apen Düppeldecker wichtig Erkenntnisse över Flüüg in groot Hööchten sammelt, de to de wiedere Entwicklung vun de Druckkabine bidragen deen.
De Franzoos Didier Delsalle is an' 14. un an' 15. Mai 2005 as eerst Minsch up den Tipp vun den Mount Everest land: mit een besünners torecht maakt Hubschrauber vun den Typ Eurocopter AS 350 B-3, mit „Hover Landings“. Dat heet bi meest vull Motorleistung blots eben upsett, um bi Gefohren oder Böen unmittelbor weer starten to können. He is up den Tipp nich utsteegen un kunn dor ok kien Lasten upnehmen.
2007 hett Bear Grylls den Mount Everest mit en Motorscherm överflagen.
Weblenken
miniatur|Everest, Lhotse und Nuptse an' Mörgen
Daniele Nardello
thumb|Daniele Nardello bei der [[Deutschland Tour 2006 in Düsseldorf]] Daniele Nardello (* 2. August 1972 in Varese, Italien) is en ehmalger italieensch Radrennfohrer.
Sportlich Loopbahn
Nardello fung sien Profi-Loopbahn 1994 bi dat Team Mapei an. Acht Johr bleev he bi dat Team un harr dormit grooten Spood. Nah sien Wessel to dat Team Telekom 2003 kunn he eerst nich an sein Erfolge anknütte, vör allen, wiel he ok faken to Fall keem. Eerst to dat Saisonenn gung dat weer bargup. 2004 hett he an de Olympisch Sömmerspelen in Athen deelnommen un keem dor in dat Straatenrennen up den 35. Platz.
Achtmal is Nardello de Tour de France fohren. Dorbi gelung hüm 1998 en Deelstreckensieg un he keem in de Gesamtwertung up den 8. Platz. Dat Johr dorup reck he sogor Platz 7 in de Gesamtwertung.
2007 is Daniele Nardello to dat Swiezer Team L.P.R. wesselt. Nah en Stört bi de Tour Down Under 2009 keem Nardello nich mehr richtig in Form un hett in’n März van dat sülvig Johr dat Enn‘ van sien Loopbahn ankünnigt. An’n 8. April gung denn sien Verdrag bi sien Arbeitgever Fuji-Servetto to Enn. Insgesamt sünd 32 Siege in sien Vita vertekent.
Berop
Nah sien Rückträe bleev Nardello as Sportlich Baas den Radsport verbunnen. Tonächst weer he för dat Team Geox-TMC tätig, för dat he toletzt fohren weer, bi he Anfang 2012 to GreenEdge wesseln dee.
PH-Weert
thumb|250px|pH-Skala (root = suer Rebeet, blau = basisch Rebeet) De pH-Weert is en Maat dorför, wo stark de sure oder basische Wirken vun en waterige Lösen is. As Logarithmische Grött is de pH-Weert dör den mit −1 muliplizeerten dekaadschen Logarithmus („Teihnerlogarithmus“) vun de Oxoniumkunzentratschoon (nauer utdrückt: vun de Oxoniumaktivität) defineert. De Begreep is afleidt vun de Afkörten för pondus Hydrogenii oder potentia Hydrogenii (vun’t lat. pondus „Gewicht“ oder potentia „Kraft“ un Hydrogenium „Waterstoff“).
Indelen
Dat Weertenrebeet warrt in Anlohnen an de Dissoziatschoonskonstant vun’t Water kDiss = c (H+) · c(OH−) = 10−14 Mol2/Liter2 för rein Water un verdünnte Lösen bi 22 °C indeelt in:
Meten vun’n pH-Weert
Dat gifft ünnerscheedliche Methoden, den pH-Weert vun en Lösen ruttofinnen:
Ionensensitive Feldeffekt-Transisters (ISFET)
Jüst so as bi de Glaselektrood boet de Waterstoffionen an de fienföhligen Gate-Membran vun’n Transister en elektrisch Potential op, wat Influss hett op de Anlaag vun’n Transister, Stroom dörtolaten. Dat kann meettechnisch utnütt warrn.
Klöörmetrik bi de Reakschoon vun Indikaterfarvstoffen
Bi de Indikaters warrt de Utwerten tomeist över Farvskalen to’n Verglieken maakt. För en teemlich begrenzt Rebeet vun de Meetweerten kann de Farvümslag vun en enkelten Farvstoff bruukt warrn, aver man kann ok Mischen vun verscheden Farvstoffen nahmen warrn, so nöömte „Universalindikaters“, de över en teemlich wiet Rebeet vun de Skala en ünnerscheedliche Folg vun Klören wiest. Faken warrt ok Meetstriepens mit mehrere Feller bruukt, de all ünnerscheedliche Farvstoffen wiest, de jede för sik in en anner’t Rebeet vun Weerten sien beste Aflesborkeit opwiest. Für sünnere Saken kann de Farv vun en Indikaterstoff ok mit en Photometer afleest un op de Oort nauer utweert warrn.
För de ünnerscheedlichen Klören vun en Universalindikater warrt verscheden Stoffen bruukt, de sik bi ünerscheedliche pH-Weerten verfarvt. Dorto tellt Lackmus (pH < 4,5 = Root; pH > 8,3 = Blau), Phenolphthalein (pH < 8,2 = ahn Klöör; pH > 10,0 = Pink), Methylorange (pH < 3,1 = Root; pH > 4,4 = Geel) un Bromthymolblau (pH < 6,0 = Geel; pH > 7,6 = Blau).
Definitschoon
För bannig starke Süren (pks-Weert<0) gellt:
De pH-Weert is de mit −1 multiplizeerte dekaadsche Logarithmus vun de Aktivität vun de Oxoniumionen a_{H_3O^+}:
De Aktivität is in dissen Fall över dat cheemsche Potential defineert un dorüm ahn Dimenschoon. Disse Definitschoon vun’n pH-Weert warrt aver bi eenfache Bereken kuum anwennt. Ut Grünnen vun’t Vereenfachen warrt tomeist blots en Annegern bruukt, dat de Oxoniumaktivität för verdünnte Lösen gliek de Konzentratschoon vun de Oxoniumionen (in ) is:
Jüst as de Aktivität is ok de pH-Weert en Grööt ahn Dimenschoon.
pOH-Weert
Jüst so as de pH-Weert kann een ok en pOH-Weert defineeren, de jüst so ut den mit −1 multiplizeerten dekaadschen Logarithmus berekent warrt. Man, in dissen Fall deent de OH−-Aktivität as Grundlaag. Dorbi is vun de OH−-Aktivität de Maattall in mol/dm³ to nehmen.
De beiden Weerten sünd över dat Autoprotolysgliekgewicht mitenanner verknütt:
De Logarithmus vun de Aktivität vun’t Water is ruchweg gliek null, vun wegen dat de Aktivität vun’t Water ruchweg gliek een is för verdünnte Lösen. De fallt dorüm weg- De Gliekgewichtskonstant is ünner normale Bedingen 10−14. De Tosamenhang twüschen den pH- un den pOH-Weert is dorna:
pH-Weert bi annere Löösmiddels
En vergliekbore Oort vun Weert gifft dat ok för annere protische Löösmiddels, also för welke, de Protonen överdrägen künnt. Ok dor is en Autoprotolyse vun’t Löösmiddel de Grundlaag. Allgemeen sütt de Reakschoon so ut:
2LH LH2+ + L− (allg. Formuleeren vun de Autoprotolys)
De Gliekgewichtskonstant K is hier in’n allgemenen lütter as bi dat Ionenprodukt vun Water.
De pH-Weert is in den Fall defineert as folgt (de Index p wiest dorop hen, dat sik dat üm en protische Lösen, man nich üm en waterige hannelt):
De opstunns sietste, natürliche pH-Weert, de jemols meten worrn is, liggt bi -3,6 in een Mischen ut Iesensulfat un Swevelsüür in een Pyritbargwark in Kalifornien.
Tosamenhang mit Süren un Basen
In de meisten waterigen Lösen leegt de pH-Weerten twüschen 0 (bannig suer) un 14 (düchtig alkalisch), ofschoonst disse Grenzen al in blots 1-molare Lösen vun starke Süren un Basen överdrapen warrt. De pH-Skala warrt blots begrenzt dör de Löslichkeit vun Süren un Basen in Water. Bi extremen pH-Weerten oder in kunzentreerte Lösen mutt na de Definitschoono vun’n pH-Weert mit Aktivität an Steed vun de Konzentratschonen rekent warrn. Disse Bereken sünd aver düchtig kumplex.
De meisten pH-Elektroden verhollt sik in’t Meetrebeet twüschen 0 un 14 ruchweg linear. Dat heet, dat gliek grode Ünnerscheden in’n pH-Weert ok ruchweg den glieken Ünnerscheed in’n meten elektrodenpotential wiest. Na de internatschonalen Konventschoon künnt pH-Weerten normalerwies blots in dit Rebeet direkt meten warrn.
En sünnere Bedüden hebbt mischte Lösen ut en swacken Süür mit een vun ehr Solten oder swacke Basen mit jemehr Solten („Pufferkomponenten“). Disse Oort vun Lösen warrt as Pufferlösen betekent. Dorin stellt sik pH-Weerten in, de dich an den negativen logarithmischen Weert vun jemehr Süürkonstanten oder Basenkonstanten leegt. Jemehr pH-Weert ännert sik bi’t Togeven vun annere starke Süren oder Basen düütlich weniger as bi’t Togeven vun disse Süren un Basen in rein („nich puffert“) Water. Dat gellt solang bit dat Puffervermögen opbruukt is, neemlich wenn de togeven Mengde den Vörraat vun de vun ehr verbruukten Pufferkomponent överstiggt.
Wenn man rein Water an de Luft stahn lett, denn nimmt dat Kohlenstoffdioxid op – afhangig vun de Temperatur twüschen 0,3 un 1 mg/l. Dorut billt sik Kohlensüür, de to Hydrogencarbonationen dissozieert: Bi cheemsch rein Water stellt sik dorbi en pH-Weert vun üm un bi 5 in. Disse starke Beinflussen vun den pH-Weert al dör lüttste Sporen vun Protonenafgevers oder Protonenannehmers is tyypsch för cheemsch rein Water. De pH-Weert seggt hier so goot as nix ut över de Wirken op cheemsch Reakschonen oder bioloogsch Leevwesens.
Bereken vun’n pH-Weert bi bekannte Konzentratschonen
Wenn de Konzentratschoon vun en Süür oder Base in en waterige lösen bekannt is, lett sik de pH-Weert ok utreken. De pH-Weert vun starke Süren is gliek den negativen dekaadschen Logarithmus vun de Süürkunzentratschoon, vun wegen dat een dorvun utgeiht, dat de Konzentratschoon vun de Süür de vun de Oxoniumionen entspreken deit un de Autoprotolys vun’t Water bi Siet laten warrt.
De pH-Weert vun swacke Süren is negernswies de Hälft vun de Differenz vun den pKS-Weert un den dekaadschen Logarithmus vun de Süürkonzentratschoon:
[S]: Konzentratschoon vun de swacken Süür in mol/l.
För’t Herstellen vun Lösen mit en sünneren pH-Weert sünd disse Bereken goot to bruken.
För Lösen vun en Süür oder Base un een von ehr Solten (Pufferlösen) lett sik de pH-Weert teemlich goot annegern över de so nöömte Henderson-Hasselbalch-Glieken.
För mehrprotonige Süren kann negernswies de Weert för de eerste Protolysstoop utrekent (sietste pKs-Weert) un bruukt warrn, vun wegen dat de tweede Stoop tomeist blots en wiet lütteren Bidrag hett. En nipp un naue Bereken is dorbi aver düchtig opwännig, vun wegen dat een dat dor mit en System ut koppelte Gliekgewichten to doon hett. De Oxoniumionen ut de eersten Protolysstoop hebbt Influss op de tweete Stoop, un anners rüm jüst so.
Jüst so komplizeert is dat ok bi Mischen ut mehrere Süren un/oder Basen. Es nipp un naue algebraasche Lösen is dor tomeist nich mööglich un mat mutt de Glieken numeersch över iterative Verfohren lösen. Butendem mutt bi bannig hoge Konzentratschonen vun Süren un Basen acht warrn, dat de Negern, dat de Aktivität vun de Oxoniumionen gliek is to jemehr Konzentratschoon in mol/dm³ nich mehr gellt.
Afhangigkeit vun de Temperatur
De pH-Weerten vun verscheden Lösen sünd afhangig vun de Temperatur. Dorto en Bispeel vun en eenmolaren Phenolllösen: Annahmen, de Temperatur vun de Lösen is 30 °C. De pKS-Weert vun Phenol (PhOH) is 10. De Lösen hett dormit en pH-Weert vun ruchweg 4,5. Wenn de Temperatur sik ännert, künnt vör allen dree Effekten − normalerwies koppelt − vörkamen, wovun de eerste de wiet bedüdenste is:
Utwirken in de Chemie
Bi vele cheemsche reakschonen hett de pH-Weert Influss op de Reakschoonssnelligkeit. Bi disse Oort vun Reakschonen hebbt de Waterstoffionen faken de Funkschoon vun en Katalysater. En Bispeel is dorför dat Utharden vun Aminoplasten.
Utwirken op dat Wassdom vun Planten
De pH-Weert hett grundsätzlich en Utwirken dorop, woans de Nehrsolten in’n Bodden praat staht (t. B. Iesenmangel bi neutralen un alkalischen pH-Weert). Extreme pH-Weerten, künnt butendem de Platenorganen schaden as ton Bispeel dör suren Regen.
För den Nehrstoffhuusholt vun Planten is, blangen Phosphor, Swevel un Kali, Stickstoff vun sünnere Bedüden. Stickstoff warrt meist jümmer in Form vun waterlöslich Ammonium (NH4+ Ionen) oder fakener Nitrat (NO3− Ionen) opnahmen. Ammonium un NItrat staht in Boddens mit en pH-Weert vun 7 in’t Gliekgewicht. Bi sure Boddens gifft dat mehr NH4+ Ionen, bi alkalische Bodden mehr NO3− Ionen.
Kann nu en Plant blots NH4+ opnehmen, vun wegen, dat de Wörtelmembranen blots dat dörlaten doot, is se an suren Boddens bunnen un warrt obligat acidophi nöömt (hett Süren geern). Kann se blots Nitrat NO3− opnehmen, dennkann se ok blots op alkalische Boddens wassen (obligat basophil). Op beide Orden vun Boddens kann se wassen, wenn de Wörtel beide Ionen-Oorden opnehmen künnt. In Mineraldüngers warrt Ammoniumnitrat bruukt, wat en Solt is, dat ut Ammonium- un Nitrat-Ionen besteiht.
De pH-Weert bi’n Minsch
Vun grode Bedüden is de pH-Weert vun’t Blood un vun de Zellfletigkeit. In’t Blood warrt de pH-Weert dör en komplex Puffersystem ut lööste Gasen, Solten un Proteinen, den so nöömten Bloodpuffer instellt. De pH-Weert hett grode Utwirken op dat Hämoglobin. Je sieter de pH-Weert is, üm so weniger Suerstoff kann dat Hämoglobin binnen (Bohr-Effekt). Wenn in’t Geweev de pH-Weert vun’t Blood dör de Kohlensüür ut de Aten sacken deit, gifft dat Hämoglobin dorüm den Suerstoff af. Anners rüm warrt in de Lung Kohlendioxid afatent. Dordör stiggt dat Opnahmvermögen vun’t Hämoglobin för den Suerstoff an.
Ok bi’t geslechtliche Vermehren spellt de pH-Weert en bedüden Rull. Bi de Fro is dat Schedenrebeet vun Natur her suer, üm Krankmakers aftowehren. Dorgegen is hett dat Sperma vun’n Mann en basischen pH-Weert. Bi’n Geslechtsakt sett en Neutralisatschoonsreakschoon in, de för en Ümfeld sorgt, wat för de Bewegen vun de Spermien jüst das Beste is.
Ok de Huut vun’n Minsch is licht suer (pH-Weert 5,5). De Funkschoon is jüst so as in de Vagina: De Süürmantel schall vör Krankmakers schulen. Fröher weern Sepen begäng, de normalerwies basisch weern. De „dröögt“ de Huut ut, vun wegen, dat se de Fettschicht wegmaakt un den Süürmantel tonichten maakt. De hüütigen Waschlotschonen bestaht ut en Mischen vun en Drägerstoff (Water, Glyzerin, Natriumchlorid, Natriumthiosulfat, Natriumhydrogencarbonat, Distearaten) un blots wenige Prozenten vun künstliche Tensiden. De pH-Weert kann so op meist jeden Weert instellt warrn. Vundaag sünd pH-Weerten üm 5 rüm begäng.
Capocci
Capocci is de Familiennaam von
PH-Weert
De pH-Weert in’t Aquarium
För de Planten un Fisch in en Aquarium mut en sünneren pH-Weert hollen warrn. De Leevwesen hebbt normalerwies en Toleranzrebeet för den pH-Weert un künnt bi annere Weerten nich överleven. De Planten hebbt dorbi tomeist en grötter’t Toleranzrebeet as de Fisch.
Richtweerten för Aquarienfisch (Söötwater):
Na de Drinkwaterverorden dröff Leidungswater to’n Drinken en pH-Weert twüschen 6,5 un 9,5 hebben. Dat kann ünner Ümstännen also beter wesen, dat Aquarium mit ordig Bornwater optofüllen an Steed vun Leidungswater. Dat Water kann ok mit Chemikalien ut’n Hannel op den richtigen pH-Weert instellt warrn.
Hank D’Amico
miniatur|rechts|240px|Hank D'Amico, ca. Mai 1947. Fotografie vun [[William P. Gottlieb.]] Henry „Hank“ D'Amico (* 21. März 1915 in Rochester (New York); † 3. Dezember 1965 in New York City) weer en US-amerikaansch Jazz-Klarinettist.
Hank D'Amico speel anfangs Vigelien, wessel denn aber to de Klarinett un harr in  Buffalo (New York) eerste Uptreden. He fung sien Musikerkarriere in Bands an, de an de Grood Seen tüschen Chicago un Buffalo uptreden sünd. 1936 speel he bi Paul Specht un wessel gliek dornah to Red Norvo. 1938 is he mit en eegen Oktett in Radiosendungen uptreden; 1939 gung he för en körten Tied to Norvos Band torüch. 1940/41 speel he in dat Orchester vun Bob Crosby un weer 1941 Baas vun en eegen Bigband. D'Amico hett denn jeweils en körten Tiet in de Bands vun Les Brown, Benny Goodman un nochmals bi Norvo arbeit, bevör he as Studiomusiker för den Radiosender ABC in New York tätig weerr. Dorneben speel he mit Miff Mole un Tommy Dorsey. Nah teihn Johren bi ABC arbeit D'Amico 1954 bi Jack Teagarden. Dornah speel he meest in lüttgere Formatschonen un hett af un an eegen Gruppen leit. 1964 is he bi de Weltutstellung in New York mit dat Trio vun Morey Feld uptreden.
In de Loop vun sien Karriere hett D'Amico an Upnahmen mit vun Louis Armstrong, Mildred Bailey, Eddie Condon, Erroll Garner, Johnny Guarnieri, Coleman Hawkins, Horace Henderson/Buck Clayton, Max Kaminsky, Carl Kress, Wingy Manone, Charlie Shavers, Maxine Sullivan, George Wettling un Lester Young (1948) mitwarkt.
Gemeen Garnich
De Gemeen Garnich (luxembörgsch Gemeng Garnech; ) is en Gemeen in’n Kanton Capellen von dat Groothartogdom Luxemborg. Seet is de Oort Garnich. Se hett op en Rebeed von 20,95 km².
Geografie
De Gemeen besteiht ut de Öörd Dahlem, Garnich, Hivingen un Kahler.
Peter Wagner
Peter Wagner is de Naam von
* Peter Wagner (Currifex de Nurenberga; vör 1460–na 1500), düütschen Bookdrucker,
Bam
thumb|Stadt Bam in'n September 2003 Bam (pers'sch بم) is ene Stadt in de Provinz Kerman in'n Süüdoosten vun den Iran. Se hett so wat 100.000 Inwahners (Stand 2004).
Historie
De vun de Sassaniden an ene Oaas grünnte Stadt besetten 642 de Arabers. Üm un bi 650 boen se de Hazrat-e-Rasul-Moschee un in't 10. Johrhunnert de Zitadell Arg-é Bam. Se is ut Lehmtegels boot un leeg an de ole Siedenstraat.
De Zitadell hett de UNESCO an'n 27. Dezember 2004 bi ene fierliche Zeremonie to'n Weltkulturarv verkloort. Dormit schall de Wedderopbo vun de Festungsanlaag sekerstellt un stütt warrn.
Eerdbeven
An’n 26. Dezember 2003 üm 1:56 UTC (5:26 Lokaltiet) sünd de Zitadell un so wat 70 Perzent vun de hüdige Stadt Bam dör en Eerdbeven tweegahn. Siene Stärk weer 6,6 op de Momentenmagnitudenskala. Offiziell sünd 30.000 Minschen dör dat Beven dood bleven, na Angaven ut de Inwahnerschop vun Bam weren dat sogor 60.000 Minschen.
An’n 21. Juli 2004 schüddel en Eerdbeven vun de Ruumbülgenmagnitude mb4,2 de Stadt op en ne’et dör. Vele Hüüs, de na dat eerste Beven nee opricht worrn sünd, sünd dorbi wedder tweegahn.
För den Wedderopbo harr de internatschonale Gemeenschop Bam 1,1 Milliarden US-Dollar toseggt, de aver ok lang na dat Beven noch nich vull utbetahlt weren.
Verkehr
De Stadt is över Feernstraten mit de Städer Kerman un Sahedan verbunnen.
Victorio
Victorio an un for sik Bidu-ya oder Beduiat (* üm 1825 in Ojo Caliente in dat hüdige New Mexico; † 14. Oktober 1880 in Tres Castillos Hills in Mexiko) weer en Chihenne-Apache. Vun de Witten wurr he Victorio nömmt, he sülvst nömm sück Bidu-ya. Victorio weer eegentlich för den Freeden, bit de US-Armee 1877 sien Stamm in de San-Carlos-Reservatschoon ümsiedelt hett. Vun dor of an wurr he to en Rebell un Anföhrer vun ruch weg 250 Kriegers.
He is an 14. Oktober 1880 in en Gefecht mit mexikaansch Truppen in den Tres Castillos Hills in de Provinz Chihuahua in Mexiko storven.
Lucas Cândido
Lucas Cândido is de Naam von
* Lucas Cândido (* 1989), brasiliaanschen Handballspeler,
Oscar/Best Kledaasch
In’n Folgenden warrt de Priesdreger na Johren oplist:
Jean Chacornac
Jean Chacornac (* 21. Juni 1823 in Lyon; † 23. September 1873 in Lyon) weer en franzöösch Astronom, de an de Observatorien vun Marseille un Paris arbeit hett.
He hett mehrere hoochweertig Steernkorten tosamenstellt un söss Asteroiden opdeckt. Dorto keem noch dat NGC-Objekt mit de Nummer 1988 in’t Steernbild Bull.
To Ehren vun Chacornac hett man de Asteroid (1622) Chacornac un en Maandkrater na hüm nömmt.
Marlboro County
Marlboro County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Süüd-Carolina. He hett 28.933 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.243 km². De Sitt vun de Verwalten is in Bennettsville.
Historie
De Kreis is 1798 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 28.818 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.044 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 13.385 US-Dollar. 11.248 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.538 Minschen maakt. 20,41 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,75 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,60 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 44,49 % vun de Minschen Witte, 50,73 % Swarte, 0,24 % stammt ut Asien un 3,36 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,24 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,95 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,71 % vun de Lüüd ansehn.
Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1954
Bi de Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1954 is an’n 28. April 1954 in 9 Wahlkreise de ne’e Legislativversammlung von Brietsch-Honduras wählt worrn. Dorbi hett de People’s United Party (PUP) 8 von de 9 Mandate wunnen, blots een Mandaat güng an de National Party (NP). De PUP weer Pro-Unafhängigkeit, de NP gegen de Unafhängigkeit. 70,41 % von de 20.801 registreerten Wählers hebbt bi de Wahl mitmaakt.
De nächste Wahl weer denn 1957.
Achtergrund
Dat weer de eerste allgemene Wahl in Brietsch-Honduras överhaupt. Vörher sünd de Maten von de Legislativversammlung all beropen worrn. Dat hett sik mit de Verfaten von Brietsch-Honduras von 1954 ännert. To de negen wählten Maten kemen aver noch dree Personen, de dör Amt Maat von de Legislativversammlung weren (Koloniaalssekretär, Generaalstaatsanwalt un Finanzsekretär) un dree Maten, de beropen worrn sünd.
Jan Tops
Johannes („Jan“) Augustinus Petrus Tops (* 5. April 1961 in Valkenswaard) is en ehmalger nedderlannsch Springrieder un Peerhännler.
Karriere
För sien Land hett Tops mehr as 50 Natschonenpries bestreden un an Europa- un Weltmeesterschapen deelnommen as ok an Olympisch Spelen.
Jan Tops gellt as en vun de mächtigst Lüüd in' internatschonalen Peerhannel. 2006 hett he de Global Champions Tour in't Leven roopen, deren Groot Pries vun de eenzelt Statschonen mit jeweils mindst 285.000 Euro doteert sünd.
De hüüdig Weltklasserieder Rolf-Göran Bengtsson un Steve Guerdat hebbt to'n Anfang vun hör Loopbahn bi Tops reeden. Aktuell is Daniel Deußer as Berieder in Valkenswaard anstellt.
Olympisch Spelen
1988, 1992, 1996 un 2000 is Tops in veer upnanner folgen Olympisch Spelen för sien Heimatland an den Start gahn. 1992 wunn he mit Top Gun gemeensam mit Jos Lansink, Piet Raijmakers un Bert Romp Team-Gold bi de Olympisch Spelen in Barcelona. Mit Emile Hendrix anstatt Bert Romp harr dat Team all Gold bi de Europameesterschapen 1991 wunnen.
In de Eenzelwertung vun de Olympisch Spelen keem he 1988 mit Doreen up den söbenten Platz, 1992 mit Top Gun up Platz 5 un 1996 nochmals mit Top Gun weer up den söbenten Platz. 2000 nehm he mit Roofs letztmals an Olympisch Spelen deel.
Kommun Hammarö
De Kommun Hammarö is ene Gemeend in dat Lehn Värmland in Sweden. Dat höört to de Landschop Värmland un den Gerichtsbezirk Värmland. Se hett 14.497 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 56,90 km². De Sitt vun de Verwalten is in Skoghall.
Scholen
De Kommun hett 7 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt. De Scholen hebbt alltohoop 1954 Schölers.
Geografie
In de Kommun gifft dat 212 Eilannen, de alltohoop 5.641 Hektar groot sünd.
Imßen (Oortschop)
To de Oortschop tellt de dree Öörd Imßen, Dingen un Weddewarderbüttel un de Hoff Barward to.
Geografie
De Oortschop grenzt in’n Noorden an de Oortschop Wreem von de Gemeen Wuster Noordseeküst, in’n Oosten an de Oortschop Langen, in’n Süüdoosten an’n Oortsdeel Speckenbüttel von de Stadt Bremerhoben un in’n Süden an’n Bremerhobener Stadtdeel Weddewarden.
Historie
De Oortschop geiht trügg op dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Imßen. Dor hebbt fröher de Öörd Imßen, Dingen, Weddewarden, Weddewarderbüttel, Brinkamahoff un Leps tohöört. Dat Kaspel weer toglieks de polietsche Gemeen. Leps is bi en Stormflood in de Noordsee ünnergahn un Weddewarden un de Brinkamahoff sünd 1927 an Bremerhoben fullen. De dree Öörd, de nableven sünd, hebbt de Gemeen Imßen billt. De Gemeen hett sik 1971 de Samtgemeen Langen anslaten.
Mit de Gemeenreform in Neddersassen to’n 1. März 1974 is de Samtgemeen wedder oplööst worrn un de Gemenen, de dor in tohoopslaten weren, sünd mit de Gemenen von de Samtgemeen Niewohl to de Gemeen Langen tohoopgahn. Binnen de Gemeen Langen hett Imßen denn en Oortschop mit egen Oortsraad mit fiev Maten un en Oortsbörgermeester billt. Ok nadem de Gemeen Langen to’n 1. Januar 2016 mit de Samtgemeen Beers tohoopgahn un Deel von de Gemeen Geestland worrn is, billt Imßen wieder en Oortschop.
Wapen
De Toorn is de Ossentoorn.
Capodaglio
Capodaglio is de Familiennaam von
Lucas Eding
Lucas Eding is de Naam von
* Lucas Eding, düütschen Schriever un Verleger,
Roland Wagner
Roland Wagner is de Naam von
* Roland Wagner (1952–2020), öösterriekschen Informatiker,
Elvstörp
Elvstörp is en Dörp in de Gemeen Draag (Samtgemeen Elvmasch) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Geografie
De Oort liggt direkt achter’n Diek von de Elv in de Elvmasch. Dat Water ut dat Rebeed flütt na Süden af na’n Ilau-Sneegraven.
De Naveröörd sünd Olengamm in’n Noorden, Borghorst un Stoov in’n Noordoosten, Swinn in’n Oosten, Krüms in’n Süüdoosten, Hunnen in’n Süden, Draag mit Uhlenbusch un Drennhusen in’n Süüdwesten un Groov in’n Westen.
Historie
In’n Eersten Weltkrieg sünd 13 Soldaten ut Elvstörp fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 14.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Elvstörp in’n Kanton Addelborg höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Övermeschacht in’n Kanton Bewick.
De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Masch in dat Amt Winsen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen. 1932 is dat Deel von’n Kreis Horborg worrn.
De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen, is aver an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Draag worrn.
Religion
Elvstörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marien-Kark in Drennhusen.
För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Winsen tostännig.
Kultur
En Denkmaal un Gedenktafeln för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ staht in Drennhusen vör un in de Kark.
Brüük
In Elvstörp warrt elk Johr Faslam fiert.
Weertschop un Infrastruktur
För Elvstörp is de freewillige Füürwehr Drennhusen/Elvstörp tostännig.
Verkehr
Dör Elvstörp löppt de Landsstraat 217, de in’n Süüdwesten över Drennhusen un Draag na Winsen geiht un in’n Süüdoosten över Stoov un Swinn na Rönn an de Bundsstraat 404 un wieder na Meschacht un Tesp. De B 404 föhrt in’n Noorden över de Elv na Geesthacht un in’n Süden na de Autobahn 39 (Afsnidd Hamborg–Lümborg).
De nächste Autobahn is de Autobahn 25 (Afsnidd Hamborg–Geesthacht). Dat Enn von düsse Autobahn liggt so acht Kilometer in’n Noordoosten von Elvstörp an de B 404 bi Geesthacht.
De nächste Bahnhoff is so bi twölv Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Winsen an de Bahnlien Hamborg–Hannover. Op de Bahnlien Winsen–Neddermeschacht hett dat von 1912 bet 1966 Personenverkehr geven. De Bahnhoff Neddermeschacht weer in düsse Tied söss Kilometer in’n Oosten.
Scholen
De Kinner ut Elvstörp gaht na’n Standoort Drennhusen von de Grundschool Draag.
Freetied
Twüschen Elvstörp un Stoov gifft dat twee Bootshavens un en groten Campingplatz. In’n Noordwesten liggt ok de Stover Strand.
Tim Ole Naske
Tim Ole „TOle“ Naske (* 26. Prillendag 1996 in Hambuorg) is enen düütsken Roderer. He wüör de düütske Mester in’n Ener in de Jaore 2017 und 2018.
Liäwen
Nasken Tim Ole fong dat Rodern an äs he 10 Jaore olt was. Sinen daomaoligen Spuortlärer Webers Christiane häw för de Roder-AG an sine Grundschool wiäwet. Naske un Syrings Philipp-André wunnen in’n Dubbeltweer bi de Junioren-Wiältmesterschup 2013 dän Juniorenwiältmester-Tiddel. In dat Jaor danao is he in’n Ener antruoten. Bi de Junioren-Wiältmesterschup 2014 wun he met üöwer 20 Sekunnen Vüörsprung. Bi de Olimpisken Jöögtspiële wun he auk. 2015 wunnen Riemekastens Stephan un Nakse dän Mestertiddel in’n Dubbeltweer bi de U23-Wiältmesterschuppen. Een Jaor läter wun he dän U23-Wiältmestertiddel in Rotterdam in’n Ener.
Gemeen Dippach
Geografie
De Gemeen besteiht ut de Öörd Bettingen, Dippach, Schouweiler un Sprinkingen.
De Gemenen ümto sünd Käerjeng, Mamer, Garnich, Sassenheim, Reckingen/Mess un Bartringen.
Tim Ole Naske
Liäwen
Dat Jaor 2017 fong he äs Winner van dat Düütske Mesterschupsrodern in’n Ener an. Bi de Europamesterschuppen raakde he dat A-Finale un wüör Füwte. Bi de Wiältmesterschuppen in dat sölwige Jaor raakde he wier dat A-Finale. Dütmaol wüör he Seste. 2018 wun he wier dat Düütske Mesterschupsrodern in’n Ener un lait Krügers Stephan un Zeidlers Oliver ächter sik. Bi dän twedden un diärden Wiältcuplaup trat he in Ener an un wüör Twedde un Seste. De Düütske Rodervöband (DRV) melde em aower nich för de Wiältmesterschuppen, dao häbt se Zeidlers Oliver in’n Ener mellet. Bi dat Düütske Mesterschupsrodern 2019 trok he sik nao dat Veerdelfinale trüg. He was seer. Dän Rest van’t Jaor roderden Krügers Stephan un he in’n Dubbeltweer. Bi de Internasjaunalen Wedau-Regatta sätteden se sik giëgen Pionteks Timo un Hartigs Lars düör. Se wollen auk för Düütskland antriäten. Bi de Europamesterschuppen 2019 häbt Krüger un Nakse dat A-Finale nich raket. Äs Winner van’t B-Finale sint se Siëmte wuorn. In’n twedden un diärden Weltcuplaup sint se Diärde un Füwte wuorn. Bi de Wiältmesterschuppen rakden se wier nich dat A-Finale. Äs Tainte kwalifiserden se dän düütsken Manslüdubbeltweer för de Olympisken Spiële 2020. 2020 sat he in’n Dubbelveerer. Wiägen de Covid-19-Pandemi sint viële Regatten uutfallen. De ensigste internasjaunale Regatta wüörn de Europamesterschuppen. De Manschup Gruhnen Hans, Schulzen Karl, Appels Max un Nasken Tim Ole is de seste van elw Metmakers wuorn.
Naske is 1,83 m graut und wög ne 87 kg. He is Let van de RG Hansa Hamburg und studeert Rechtswiëtenschup an de Haugschole Hambuorg.
Mineral
duum|En Aktinolith-Handstück. As Mineral warrt natürlich vörkamend Faststoffen betekend, de en eenheitlich cheemsch Tosamensetten opwiest un ok op mikroskopisch Even en gliekmatig Opbo hebbt. De mehrsten Mineralen sünd kristallin. Vun de opstunns bekannten ruch weg 4.000 Mineralen sünd de mehrsten anorgaansch, man dat gifft ok en poor organsche Mineralen. De Lehr vun de Mineralen is de Mineralogie.
All Stenen op de Eer un op annere Himmelskörpers sünd ut Mineralen tohopensett. Dat gifft 30 bit 40 Mineralen de an fakensten vörkamt un as so nöömte Steenbillner betekend warrt, wiel se de meisten Steen opboot. De spezifisch Mineralandeel vun en Mineral vertellt wat över dat Billn un de Historie vun dat Tostannenkommen vun een Steen. Dördor kann Weten wunnen warrn över den Oorsprung un de Entwickeln vun de Eer (kiek ok: Präsolar Mineral).
Man kann Mineralen na jemehr Tostannenkamen in Primär- un Sekundärmineralen ünenscheed warrn: De eerste Sort entsteiht do lieken Tiet as de Steen den he opboot, wieldat de tweete Grupp erst later dör Verweddern oder Metamorphoos ut de Primärmineralen billt warrt.
Struktur un Form
duum|left|Azurit-Mineral Mineralen kommt in de Natur tomeist as kristalline Faststoffen vör. En poor wenige sünd dorgegen amorph, wat sik mit Glas verglieken lett. Gediegen, also elementar, Quecksülver un Water – wat de fletig Modifikatschoon vun Ies is – sünd de beiden eenzigen Fletigkeiten, de to de Mineralen rekend warrt. Free kristalliseerte Mineralen hebbt na buten en faste geometrisch Form mit nau defineerte natürliche Flachen, de toenanner faste Winkels hebbt. Dorto seggt man ok Gesett vun de Winkelkonstanz. De symmetrisch Anorden vun de Flachen is Utdruck vun de Struktur binnenin vun ein kristallin Mineral: Dat warrt bestimmt vun en Ordent Atomstruktur, de entsteiht, wenn so nöömte Elementarzellen jümmer achterenanner weg anenannerreegt warrt. Elementarzellen sünd de lüttsten Struktureenheiten vun ein Mineral btw. vun en Kristall. Na de innere Struktur warrt na söss bit söven Kristallsystemen ünnerscheed: kuubsch, trigonal, tetragonal, hexagonal, orthorhombisch, monoklin un triklin. Manche Mineralogen faat ok dat hexagonale un dat trigonale System tosamen.
Dör unregelmatig Wassdom, wenn wat vun buten inwarkt, künnt ok Kristalltweeschen entstahn, de sik ut inenanner verwossene Kristallen tohopensett, un sik na sünnere Gesetten symmetrisch toenanner verhollt.
Kennteken un Egenschoppen vun Mineralen
duum|Stibnit-Nadeln Dat Bestimmen nu Erkennen vun en Mineral kann faken anhand vun enige wenige Egenschoppen as de Kristallform, Hard, Klöör, Brook usw. maakt warrn. Manchmol sünd aver ok wietere Ünnersöken nötig as cheemsche Analysen, optische Ünnersöken oder de Röntgenstruktur, üm mit Sekerheit seggen to künnen wat vun neral dat is. En bedüden Methood is dat Dörlüchten vun en Mineral-Dünnsnitt in en Polarisatschoonsmikroskop, wobi sik verscheden cheemsch un strukturelle egenschoppen dör dat optische Verhollen wiest.
Mineralensystem
In dat modern System warrt warrt de Mineralen na jemehr cheemsch Tosamensetten un Kristallstruktur klassifizeert un in negen Mineralklassen indeelt.
1. Elementen:  gediegen Elementen sünd Mineralen, de in der Natur in fre’e, nich bunnen Form vörleegt. Dorto tellt 23 Elementen (18 Metallen un 5 Nichmetallen), un jemehr Modifikatschonen un Legeeren.
2. Sulfiden un Sulfosolten: Sulfiden un Sulfosolten bestaht ut en Verbinnen vun Swevel, Selen, Tellur, Arsen, Antimon un Wismut. Hierto tellt ungefäähr 600 Mineralen.
3. Halogeniden: De ruchweg 140 Halogeniden bestaht ut en Verbinnen mit de Halogenen Fluor, Chlor, Brom oder Jod mit Kationen as Natrium oder Calcium.