cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Trek: The Next Generation
William T. Riker
Riker kummt in de eersten Episood nee an Boord, woneem he den Posten as Eersten Offizeer bekleedt. As den Captain sien Viez warrt he vun Picard tomeist „Nummer Een“ nöömt. Een vun sien Hööftopgaven an Boord is, den Captain to schulen un em mit Raatslag un Help to Siet to stahn. Butendem föhrt he de meisten vun de Butenmisschonen an, wenn sik de Kru op frömme Planeten oder verlaten Ruumscheep ümkieken mutt. Ok Riker steiht vull achter de Grundsätz vun de Steernflott, is aver gauer as Picard ok mol praat op egen Fuust to hanneln.
Will Riker stammt ut Alaska, woneem he vun sien Vadder groottogen worrn is. He warrt in de Reeg warrt as en Sladoot dorstellt, de sik jümmers to helpen weet un in sien Freetiet geern goot leevt. Bi schöne Fronslüüd leet Riker tomeist nix anbrennen, man en sünners go’en Draht hett he jümmer noch to Deanna Troi, mit de he lang för sien Posten op de Enterprise mol en längere Tiet wat harr. Will höört geern Jazzmusik un speelt ok sülvst Posaune un he bedeeligt sik an Crusher ehr Theater-AG. Butendem speelt he mit sien Kollegen geern Poker.
Data
duum|Brent Spiner as Data Lieutenant Commander Data is en Android, en künstliche Levensform, de vun den Utfinner Dr. Noonien Soong konstrueert worrn is. He weer vun Steernflotten-Lüüd in en Kolonie funnen, de vun en Kristallinwesen angrepen worrn is. Se hebbt em na de Steernflott bröcht, woneem he en Utbilln dörlopen hett un nu wegen sien rutragen Künnen as Offizeer deent. Op de Enterprise is Data de tweete Offizeer, de dör sien utmatige Anlaag Informatschonen to verarbeiten kneepsche Situaschonen oplösen deit. Dör sien Technik un Bodeelen hett he butendem utermatige Knööv un Reakschonen un warrt dorüm faken ok in Situatschonen un an Öörd insett, de för normale Minschen to gefährlich weern.
As künstliche Levensform, de vun sien Programmeeren afhangigg is, sett de Figur Data de minschliche Egenorden en Spegel vör, vunwegen dat he vele Saken eenfack nich verstahn kann. Bit to een vun de lateren Folgen, in de he den „Emotschoonschip“ kriegen deit is he ok nich in de Laag to föhlen. Mit Verloop vun de Reeg lehrt Data veel över de Minschen dorto un is vun jem bannig andoon. So dull, dat he sülvst dorna strevt jümmer minschlicher to warrn. Bi dissen Versöök proovt he veel ut, wat en Reekner normalerwies nich kann as de Maleree oder de Dichtkunst.
Geordi LaForge
Lieutenant LaForge is de Baasingenieur op de Enterprise, de för de Funkschoonsdüchtigkeit vun’t Schipp tostännig ist un dormit in’n Maschienenruum dat Seggen hett. Vun Geboort an blind is La Forge op de Help vun sien so nöömten VISOR anwiest, en technisch Reedschop, dat elektromagneetsche Bülgen opfangen un verarbeiten un över Implantaten direkt in sien Bregen överspelen deit. Dör sien Visor is LaForge in Laag vele Saken to sehn, de för normale Ogen nich to sehn sünd. In’n Verloop vun de Reeg warrt LaForge to’n Lieutenant Commander beföddert.
Deanna Troi
Deanna Troi stammt vun den Planet Betazed, woneem de Minschen Gedankenlesen künnt. Bi Deanna is dat nich so dull utprägt, vunwegen dat ehr Vadder vun de Eer stammt. Liekers hett se empaathsche Anlagen, d. h. se kann Stimmungen un Geföhlen bi annere Lüüd wohrnehmen, waz op de Enterprise nütt warrt, üm in gefährliche Situatschonen to’n Bispeel de Gegners beter inschätzen to künnen. An Boord bekleedt se den Posten vun’n Schippscounselor, wat to verglieken is mit en Psychiater.
Troi is jüst so Liddmaat vun de Steernflott as all annern, ofschoonst se tomeist keen Uniform drägen deit. Eenige Johren fröher harr se wat mit den Eersten Offizeer Will Riker, mit den se jümmer noch en grote Fründschop verbinnt. To’n Enn vun de Reeg fangt se aver wat mit Worf, den Sekerheitsbaas, an. In mehrere Episoden kummt ehr exzentrische Mudder Lwaxana an Boord, woneem se de meisten Lüüd op’n Geist geiht. De Verbinnen to ehr Mudder is dorüm nich eenfach. Ehr gröttste Vörleef is Schokolaad in jede Form.
Tasha Yar
Lieutenant Tasha Yar is de Sekerheitsbaas’sche op de Enterprise, de al an Boord is, as Picard dat Kommando övernimmt. Se is op den Planeten Turkana IV boren un opwossen, en Planet de inst ut de Föderatschoon uttreden un dorna in Anarchie verfallen is. Tasha Yar hett dor en harde Jöögd verleevt, künn aver een Dag vun den Planeten weglopen un in de Steernflott en nee Leven opboen. Se kummt bi en Butenmissschoon in Ep. 23 to’n Enn vun de eersten Staffel üm, duukt aver in latere Episoden wedder op, in de de Tietverloop dörenanner is.
Tasha Yar hett in en fröhe Episood en intime Affär mit Data, wat ahn to wullen en faste Verbinnen to em opboet. Dör ehr Jöögd op Turkana IV hett se fröh all lehrt to överleven un wiest sik as go’e Taktikersche un spooodriek in’n Nahkamp.
Worf
De Klingoon Worf is en Weetkind, dat op de Eer vun Pleegöllern groottogen worrn is. He is de eerste Klingoon in de Steernflott un sütt sik in de Plicht gegenöver de Föderatschoon, vunwegen dat se em dat Leven reddt un em optogen hebbt. Liekers föhlt he sik na sien klingoonsche Heimatwelt hentogen, de ehr Kultur deep in em verwörtelt is. Dat Leven na den kriegerischen klingoonschen Ehrenkodex in dat diplomaatsche Ümfeld vun de Steernflott is en duersomen binneren Striet, den Worf mit sik uttodrägen hett.
Worf warrt an Boord Sekerheitsbaas, as Tasha ümkamen is. As Krieger sünd em de Ehr un de Loyalität bannig wichtig. Freetiet un Spaaß dorgegen seggt em minner to, wat em an Boord mehr oder minner isoleren deit. Worf verbinnt en sünnere Fründschop to Captain Picard, de em an de Siet steiht, as sien Vadder beschulligt warrt, de Klingonen inst an de Romulaners verraadt to hebben. Sien Ehr warrt later wedder herstellt. To’n Enn vun de Reeg kummt Worf mit Deanna Troi tosamen.
Dr. Beverly Crusher
duum|hochkant|Gates McFadden speelt in de Reeg Dr. Crusher Dokter Crusher is de medizinische Baas op de Enterprise in’n Rang vun en Commander. Se hett teemlich fröh ehrn Ehmann verloren, de bi en Misschoon ünner dat Regeer vun Captain Picard ümkamen is. De beiden kennt sik dorüm al wat länger un later warrt ok kloor, dat Picard sik al fröher in ehr verkeken harr, dorvun aver nix seggt hett, üm de Fründschop nich tonichten to maken. Se hett en Söhn, Wesley, de bit to de veerten Staffel ok an Boord is.
Beverly Crusher weet veel ok över olle Heelmethoden un is in de Laag to improviseeren, wenn dat mol nödig is. Wiel ehr Utbilln hett se veel Stepdans maakt, wat ehr den Ökelnaam „de dansen Dokter“ inbröcht hett. Se dröpt sik faken mit Picard to en gemeensom Fröhstück un föhrt an Boord vun de Enterprise en Theater-Workshop an. Na de tweeten Staffel schüll de Figur gegen en weniger fründliche Figur uttuuscht warrn, so dat Dr. Crusher offiziell en hogen Posten op de Eer övernehmen deit. Se keem in de drüdden Staffel aver wedder torüch, as sik Dr. Pulaski bi de Tokiekers nich dörsetten künn.
Dr. Katherine Pulaski
Dokter Pulaski speelt blots in de tweeten Staffel mit un schüll mit en resoluteren Charakter an de Steed vun Dr. Crusher kamen. Man de Tokiekers hebt de Figur nich annahmen, so dat se wedder rutnahmen weer. Dr. Pulaski hett en teemlich direkte Oort un Wies un eckt dorüm faken ok mit Captain Picard an. Ok fallt ehr dat swoor, den Androiden Data as en egen Persönlichkeit to achten, wat en tosätzlich Kunfliktpotential in de Reeg bröcht hett.
Dat stellt sik rut, dat Pulaski inst mol wat mit den Vadder vun Will Riker harr. En sünnere Egenoort vun ehr is, dat se sik nich geern beamen lett, vunwegen dat se bang is, se künn dorbi verschütt gahn, wenn de Maschien mol nich so arbeit, as se dat schall.
Wesley Crusher
To Captain Picard boet he mit de Tiet en faste Binnen op, ofschoonost Picard an sik nich mit Kinner ümgahn kann. Wegen Wesley sien Verdeensten üm dat Schipp maakt he em fröh al to’n Fähnrich ehrenwies un ünnerstütt em bi sien Möhen, an de Steernflottenakademie opnahmen to warrn. He geiht dorüm denn vun Boord, duukt aver in enkelte Episoden wedder op. An’t Enn vun de Reeg brikt he aver sien Loopbahn bi de Steernflott af un warrt vun en Butenirdischen op den Weg na en högeren Dorwesenseven bröcht.
Utteken
De Feernsehreeg weer utermatig spoodriek, wat sik ok in tallrieke Feernsehpriesen wiest. Alltohopen weer Star Trek:The Next Generation för mehr as achtig Utteken vörslahn un hett dörtig Priesen dorvun wunnen – alleen twölf mol weer de Reeg mit den Primetime Emmy ehrt. Wietere Priesen wern ünner annern:
Rezepschoon
To de Tiet as Star Trek: The Next Generation to’n eersten mol in’t US-amerikaansche Feernsehn lopen is, weer de Reeg een vun de bekanntsten Weken-Feernsehregen vun de USA un bito ok een vun de kommerziell spoodrieksten. Vun Sieten vun de Produkschoonsfirma Paramount weer de Feernsehreeg blots ut finanzielle Grünnen instellt. Man weer bang, dat de Produkschoonskosten na de sövten Staffel to dull anstiegen deen. Dat Budget leeg ruchweg bi 1,7 Mio US-Dollar för een Episood. De letzte Episood hett in’n Mai 1994 bi ehr Eerstutstrahlen mehr as 31 MIllionen Tokiekers hatt.
Episodenöversicht
Staffel 1
Staffel 2
Staffel 3
Staffel 4
Staffel 5
Staffel 6
Staffel 7
Rüsselsheim
thumb|right|300px|Rüsselsheim ut de Luft ut sehn Rüsselsheim (offiziell: Rüsselsheim am Main) is en Stadt in Hessen.
In Rüsselsheim leven 59.300 Minschen (31. Dez. 2007) up en Rebeet vun 58,3 km³. De Stadt is een vun söben Sünnerstatusstäder in Hessen un liggt an de Ünnerloop vun de Main. Internatschonal bekannt wurrn is Rüsselsheim as Standoort vun de Autohersteller Opel.
Historie
Dat Upfinnen vun endpaläolithisch Warktüüch Enn’n vun de 80er Johren vun dat 20. Johrhunnert düüden dorup henn, dat de Gegend all vor ruch weg 13.000 Johr besiedelt weer. Grafffunde ut dat 7. Johrhunnert beleggen de Existenz vun en fränksch Dörp Heim des Rucilin oder Rucilen.
Eerstmals oorkundlich erwähnt wurr Rucilesheim in en Bestandsupnahm königlicher Nutzungsrechte dör de Lorscher Reichsurbar (um 840 rum).
Däänmark
Dat Königriek Däänmark (däänsch Kongeriget Danmark []) is en souverän Staat in dat nördlich Europa un en parlamentarsch Monarkie. To dat Staatsrebeet hörrn Däänmark un de Färöer, de beid geographisch to Nordeuropa hörrn, as ok Gröönland, dat to Nordamerika tellt. Dat Königriek Däänmark is dormit en interkontinental Staat. Dat Moderland, de Deel tüschen de Skandinaavsch Halfinsel un Middeleuropa, umfaat en Flach vun 43.094 km², 23.872 km² höört to de Halfinsel Jütland un de Rest besteiht ut Eilannen. Hööftstadt vun dat Land is Kopenhagen.
Däänmark is en vun de twalf Grünnensliddmaaten vun de (an' 4. April 1949 grünnd) NATO un siet den 1. Januar 1973 vun de Europääsch Union bzw. hör Vörgängerin EWG). De autonomen Rebeeden Gröönland un de Färöer föhren eegen Flaggen, hemm eegen Amtsspraaken un hörrn to de NATO, man nich to de EU.
De allenige Landsgrenz hett Däänmark to Düütschland. In dat dortige, ehmals däänsch Südsleswig leevt en däänsch Minnerheit In Däänmark gifft dat in dat tüschen 1866 un 1920 preußisch respektive düütsch Nordsleswig en süütsch Minnerheit. Dor is Düütsch anerkannt regionale Minnerheitenspraak as de Europääsche Charta der Regional- oder Minderheitensprachen dat bestimmen deiht.
Politik
De Verfaten is demokraatsch. Königin is Margrethe vun Sleswig-Glücksborg.
Ólafur Ragnar Grímsson
Ólafur Ragnar Grímsson (* 14. Mai 1943 in Ísafjörður) weer von 1996 bet 2016 de foffte Präsident vun Iesland. To’n eersten Mol is he 1996 wählt wurrn. In dat Johr 2000 is he in en „stille Wahl“ wedder wählt wurrn, vunwegen dat de Oppositschoon keen Kannedaten gegen em upstellt harr. Von Juni 2012 bet 2016 weer siene foffte Amtstied. He weer de Nafolger vun Vigdís Finnbogadóttir.
Persöönlichen Achtergrund
Vun 1962 bit 1970 hett Olafur Ragnar Grimsson Weertschoppswetenschoppen un Politologie an de Universität vun Manchester studeert. He weer Perfesser for Politologie an de Universität vun Iesland un is denn Finanzminister (1988-1991) un Vorsitter vun de Ieslannsche Volksallianz wurrn (1987-1995). 1974 hett he Gudrun Katrin Thorbergsdottir heiraat. In dat neegste Johr sünd se Ollern vun Tweeschen (Deerns) wurrn. Siene Fro weer bannig populäär in Iesland un hett em in siene Wahlkampagne duchtig Stöhn geven. 1998 is se sturven vunwegen Leukämie. An’n 14. Mai 2003 hett Grimsson Dorrit Moussaieff heiraat. Mit ehr weer he vun Mai 2000 af an tosamen.
Präsidententied
Olafur Ragnar Grimsson is de eerste Präsident vun Iesland, de sien Veto-Recht bruukt hett un en Gesett, wat vun dat Althing beslaten wurrn weern, nich unnertekent hett. So is dat vorsehn in de Verfaten vun dat Land, in Artikel 26. He hett sien Veto-Recht midderwielen twee Mol bruukt.
Massenmedien
An’n 2. Juni 2004 hett he en Gesett over de Massenmedien nich unnerschreven. Over sien Besluss hefft sik Politikers un Rechtsgelehrten um in’e Haare kregen. En poor Kritikers hefft em vorsmeten, dat he dat gesett nich unnerschrieven wull, dat weer en „Angreep“ up dat Parlament un siene Unafhängigkeit. Annere Kritikers twiefeln dor an, dat Artikel 26 overhoop gellen deit.
Bi de Präsidentenwahlen vun 2004 is he mit 67,5 % vun de Stimmen wedder wählt wurrn. Man bi düssen düüdlichen Sieg weer ok en Rekordtahl vun 21,2 % ungüllig Stimmen bi. Dat geev Analysten, de hefft dat so utleggt, dat allerhand Minschen keen Vertroen mehr to em harrn, vunwegen dat he dat Gesett nich unnerschreven harr.
Icesave
Enne 2009 hett dat ieslannsche Parlament en Gesett annahmen, dat regeln dö, wie Spaargeld an Nedderlänners un Briten torüch betahlt weern scholl. Dat Geld weer vun de Icesave-Bank in’n Sand sett wurrn, man düsse Bank weer midderwielen over Kopp gahn. An’n 5. Januar 2010 hett de Präsident nich mitmaakt un dat Gesett nich unnerschreven. Dor stunn hogen Druck un Lawei vun de Inwahners vun Iesland achter. De Präsident meen, de Inwahners mössen in en Referendum fraagt weern, of se for Icesave liek stahn wollen. Dor is he, sunnerlich in dat Utland, duchtig for schullen wurrn.
Harrison County (West Virginia)
Harrison County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat West Virginia. He hett 69.099 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.077 km². De Sitt vun de Verwalten is in Clarksburg.
Historie
De Kreis is an’n 3. Mai 1784 grünnt worrn.
Demografie
3,05 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,38 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 96,55 % vun de Minschen Witte, 1,61 % Swarte, 0,59 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,15 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,21 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,86 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,96 % vun de Lüüd ansehn.
Türkis
Türkis betekent
Kiek ok bi: Turquoise.
Mount Woollard
Mount Woollaard is en isoleerten, hogen Barg in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt 240 km westen von de Heritage Range in’n süden Deel von de Ellsworthbargen. De Mount Moore liggt 13 km in’n Noorden.
Opdeckt worrn is he von de Marie Byrd Land Traverse Party, en Mannschop, de ünner Leid von Charles Bentley twüschen 1957 un 1958 Marie-Byrd-Land utkunnt hett. Düsse Mannschop hett den Barg na George Prior Woollard (1908–1979) nöömt, de Maat von’n technischen Utschuss för Seismologie un Gravitatschoonsforschung von dat natschonale Komitee von de USA to dat Internatschonale Geophysikaalsche Johr un Utbiller för en Reeg Geophysikers weer, de in de Antarktis forscht hebbt.
Burkitt
Burkitt is de Familiennaam von
Burkitt betekent ok
Cattaraugus County
Cattaraugus County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat New York. He hett 80.317 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 3.393 km². De Sitt vun de Verwalten is in Little Valley.
Historie
De Kreis is an’n 11. März 1808 grünnt worrn.
Demografie
5,13 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,41 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 94,63 % vun de Minschen Witte, 1,06 % Swarte, 0,46 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 2,60 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,23 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,01 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,94 % vun de Lüüd ansehn.
Michael Lehmann
Michael Lehmann is de Naam von
* Michael Lehmann (1827–1903), düütschen Pädagoog,
Larini
Larini is de Familiennaam von
Larini betekent ok
Municipio Colombia
Municipio Colombia betekent
Kiek ok bi: Municipio Puerto Colombia.
Utsaag
Utsaag betekent
Kommun Radøy
De Kommun Radøy is ene Gemeend in dat Amt Hordaland in Norwegen. Se hett 4.635 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 110,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Manger. De Kommun bruukt offiziell de Schrievnorm Nynorsk för dat Norweegsche.
De Kommun grenzt in’n Oosten an Lindås, an Meland in’n Süden, an Askøy, Øygarden un Fedje in’n Westen un an Austrheim in’n Noorden.
Demografie
2004 weren 2 % vun de Inwahners buten Norwegen boren.
Bürklein
Bürklein is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Bürklin.
Zollitsch
Zollitsch is de Familiennaam von
Sluss (Logik)
En Sluss oder Konklusion faat tohopen, wat in en Argumentation vorweg tosamenkamen weer. En schriftlich Nadenken, en Essay oder wetenschoppliche Literatur warrt meist afslaten mit en Sluss. Dor warrt dat, wat vordem besnackt wurrn is, in’n Karn noch mol tohopenfaat, de verscheden Argumente weert een mit dat annere vergleken un tolest warrt en Standpunkt innahmen.
Bob Whitlock
Bob Whitlock is de Naam von
Sluss (Logik)
In de wetenschoppliche Logik hett de Sluss en annern Charakter, mehr na de Form hen. Hier is de Sluss en Utsaag, de logisch afleddt is ut Prämissen un de faken mit „also“ anfungen weern kann. De Sluss vun en Syllogismus is en Bispeel vun so en Sluss:
Bob Whitlock
Kiek ok bi: Bobby Whitlock.
Fransen
Fransen is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Franse, Frandsen.
Piet Fransen
Piet Fransen is de Naam von
* Piet Fransen (1913–1983), belgischen Theoloog,
Rudolf Keller
Rudolf Keller is de Naam von
* Rudolf Keller (1875–1964), US-amerikaanschen Biochemiker, Publizist un Verleger,
Kiek ok bi: Rudi Keller.
BBC Alba
BBC Alba is en digitalen Feernsehsenner, de op Schottsch-Gäälsch sennen deit. Bedreven warrt de Senner vun de BBC un MG ALBA. Freedag, den 19. September 2008, Klock 9 avends hett BBC Alba dat Sennen anfungen. De Senner hett en Budget vun 12,4 Millionen britische Pund (2008/2009).
De Senner hett jeden Dag en Programm vun bet to söven Stünnen. He is in ganz Grootbritannien över Satellit (Sky Digital un Freesat) to kriegen. In Tokumft schall de Senner ok över dat digitale Antennenfeernsehn (Freeview) in Schottland to kriegen wesen un ok op Virgin in’t Kavelfeernsehn lopen.
Dat gäälsche Programm op BBC Two Scotland schall eerstmal wiederlopen, tominnst bet BBC Alba ok över dat digitale Antennenfeernsehn to kriegen is.
BBC Alba wiest mit An Là jeden Dag en gäälsch Narichten-Programm vun 30 Minuten. De Senner kunzentreert sik ünner annern op schottschen Sport un deit veel vun Football, Rugby un Shinty berichten. Ok dat Europa-Magazin Eòrpa un dat Kinner-Magazin Dè a-nis?, de vörher al op BBC Two Scotland lepen, warrt wiest.
Paroy
Paroy betekent
Kiek ok bi: Parroy.
Arnd von Schade
Arnd von Schade (* 1676; † 5. Dezember 1751 in Hu’e) weer en düütschen Aadligen.
Von Schade is 1676 boren un weer Arvherr von Hu’e un Feldhoff un Arvrichter von de Böörd Leessem un dat Nedderenn von Sankt Jürgen.
He weer von 1733 bet to sien Dood 1751 Präsident von de Ridderschop von dat Hertogdom Bremen.
Municipio Altamira
Municipio Altamira betekent
Arnd von Schade
He weer verheiraadt mit Adelheid Dorothea, borene von der Hude. De beiden hebbt dree Söhns un een Dochter hatt. Von Schade is an’n 23. Dezember 1751 in dat Arvgräffnis op’n Karkhoff in Lesum begraven worrn.
BBC Alba
De Senner hett veer Studios in Schottland, in Stornoway, Glasgow, Inverness un Portree.
Municipio Caimito
Municipio Caimito betekent
Deffner
Deffner is de Familiennaam von
Konstantin III. (Schottland)
thumb|right|Konstantin III. (Schottland), Porträt ut dat 17. Johrhunnert Konstantin III. (Causantín mac Cuilén; † 997) weer König vun Schottland, bit he storven is. He weer de Söhn vun König Culen un en Vedder vun Kenneth II., de vör em König weer un vun Kenneth III., de nah em König wurrn is.
Dave Heath
Dave Heath is de Naam von
Gambia (Land)
Gambia (Utsprake: [ˈgambi̯a]; engl.: The Gambia [ðə ˈgæmbɪə]) is en Staat in Westafrika. Dat liggt an de beiden Övers vun den Gambia-Stroom. Rings um dat Land umto liggt de Staat Senegal, bloß nich bi de Münnen vun den Gambia-Stroom in den Atlantik. Mit bi 11.000 km² is dat Land half so groot, as dat düütsche Bundsland Hessen. Dor is dat dat lüttjeste Land up den Kontinent mit, wat nich up Eilannen liggen deit. Gambia hett um un bi 1,5 Mio. Inwahners (Stand: 2008)
David Heath
David Heath is de Naam von
Gambia (Land)
De Naam Gambia
De Naam vun den Gambia-Stroom kümmt vun dat portugees'sche Woort câmbio vun her. Dat heet so veel, as „Tuusch“, „Wessel“ oder ok „Hannel“. Wat de Portugesen düssen Naam nu bruukt hefft, vunwegen dat se dor den inheemschen Naam vun den Stroom mit översett' hefft, oder wat se em bruukt hefft, vunwegen dat se dor just de Gegend mit benömmt hefft, wo se mit de Inheemschen Hannel dreven hefft, dat is hüdigendags nich mehr rut to finnen.
Deffner
Deffner betekent ok
Gambia (Land)
Laag
Gambia liggt an de Westküst vun Afrika. De Grenz na Senegal hen is alltohopen 740 km lang. Dat Land liggt vun de Münnen af an 480 km rop, 10 - 50 km breet, an beide Sieten vun den Gambia-Stroom. Dat Land is just so groot, as de britschen Kanonen scheten konnen, de up Schepe up den Gambia-Stroom unnerwegens weern. De Küst is um un bi 80 km lang. Bi 1.300 km² vun Gambia besteiht ut Water. Dat sünd 11,5%. Dat meiste dorvun is de Gambia-Stroom mit siene Nevenströme.
David Heath
* David Heath (* 1954), brietschen Politiker,
Kiek ok bi: Dave Heath.
Gambia (Land)
Spraken
Amtsprake is Engelsch. Veel Gambiers snackt verschedene Spraken. Man tomeist finnt sik een, de Engelsch kann, ok up dat platte Land. In dat lüttje Gambia weert mehr as 20 Spraken snackt, man sunnerlich weert 9 Spraken bruukt. Dormank is dat Mandinka ut de Grupp vun de Mande-Spraken an’n meisten begäng. Dat gifft bi 454.000 Lüde, de dat snacken doot. An de Küst um Banjul rüm un in de Kombo-St. Mary Area warrt besunners Wolof snackt. Düsse Sprake kümmt sunnerlich in Senegal vör un warrt in Gambia vun um un bi 165.000 Lüde snackt. Wolof is ok en Sprake för Hannel un Geschäften. Dat Fulfulde (oder „Fulani“) warrt snackt vun um un bi 263.000 Lüde. De Araabsche Sprake is ene ole Schriftsprake in Gambia. Al vun dat 10. Johrhunnert af an sünd Kooplüde un Hannelslüde ut Noordafrika na de Hüser vun de Herrschers in Westafrika kamen. As de Inwahners den Islam annahmen hefft, is de Araabsche Sprake noch wieter utbreedt wurrn. Hüdiigendags warrt se ankeken as Sprake vun Bildung un Religion. Vunwegen dat Senegal nich wiet weg is, könnt veel Gambiers ok Franzöösch.
Kowalki
Kowalki betekent
Gambia (Land)
Religion
thumb|[[Moschee bi Banjul]] thumb|[[Moschee in Gambia]]
Konstantin III. (Schottland)
Vunwegen dat he bloß so korte Tiet regeert hett, is man wenig över Konstantin sien Leven bekannt. Dat warrt seggt, he harr heiraat, man mehr kann een dor nich to seggen. Dat sütt ut, as wenn he keen Kinner harrt hett. Konstantin III. weer de föffte König vun Schottland achter'nanner, de an'e Siet bröcht wurrn is.
Dave Heath
* Dave Heath (David Martin Heath; 1931–2016), US-amerikaanschen Fotograaf,
Kiek ok bi: David Heath.
Janich
Janich is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Jänich.
Mellum
Mellum (ok Olt Mellum) is en relativ jung Düneninsel in de Noordsee, negen Kilometer östlich van Horumersiel in Neddersassen. Dat Eiland hett sück ut en Hoochsand entwickelt, se liggt an de Noordtipp van den Hohe-Weg-Wattrüggen, den Noordseeküstenöörd Horumersiel as ok Schillig vörlagert. Eerst in dat letzte Veertel van dat 19. Johrhunnert is se up de Watterwaterscheed tüschen Jade un Weser entstahn. Se is een van dree unbewahnt Eilannen in den Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer, de all strengen Natuurschuulbedingungen ünnerliggen. Of Mellum to de oostfreesch Inseln tellt, is umstreeden, wiel de Insel östlich van Wangeroog un de Butenjade liggt. Nah de Afgrenzen dör dat Bundsamt för Naturschutz hörrt de Mellum nich mehr to de oostfreesch Inseln, sonnern to de Watten im Elbe-Weser-Dreieck. Knapp söben Kilometer nordöstlich liggt de gelegentlich dröögfallend, rund 0,4 Quadratkilometer groot Sandplate West-Eversand. Wiedere negen Kilometer nordöstlich liggt de Hooch Knechtsand.
Geographie
De Insel hett en Südwest-Nordost-Utdehnen van etwa 3 Kilometern. In Nordwest-Südost-Richt is de Insel etwa rund 1,8 Kilometer lang. Se besteiht hüüd hööftsächlich ut Dünen un Soltwiesen. Dör Strömung un Wind ännert sück hör Form stännig. Dat Gröönland mit de Soltwies wasst un dehnt sück wieder ut. Disse Inselbereich wurrd van bit to 2 Meter deep Prielen dörsneen.
De Flach van dat Gröönland weer 1903 teihn Hektar, wasst aber sietdem an:
Gambia (Land)
Religion
Gambia siene Inwahners höört to 90 % to den Islam to. 9 % hoolt sik an en christliche Karken un bi 1% hangt an den olen heidnischen Gloven.
Mellum
Geographie
Dat dat Eiland grötter wurrd, passeert dör Riffe un Platen, de van See her kommend, mit de Insel verschmülten, aber ok de Sandverklappungen van Baggergoot in’n Riffkomplex van Mellum können in nee Tiet dorför verantwortlich ween. Dat Inselwassdom is aber nich immer so ruhig vanstatten gahn. 1937 bispeelswies wurr in dat Protokoll van den Mellumraat vermarkt, dat de Winterstorms de Insel völlig överspööt harr nun de Düün up en Längt van 50 Meter un etwa 10 Meter breet afdragen wurr.
Bürklin
Bürklin is de Familiennaam von
Jan Arnošt Smoler
duum|Jan Arnost Smoler Jan Arnošt Smoler (hoochdüütsch Naam Johann Ernst Schmaler; * 3. März 1816 in Merzdorf; † 13. Juni 1884 in Bautzen) weer en sorbschen Philoloog un Schriever.
Gambia (Land)
Religion
All Religionen verdreegt sik in Gambia in Roh un Freden. Dat hannelt sik woll um en weltlichen Staat, man de Respekt för allens, wat goot is an Religion un Traditschoon, schall dor föddert weern. Dorum gifft dat ok de Freeheit, dat jedereen siene Religion utöven draff. All offiziellen Veranstaltungen in Gambia weert mit Gebeden vun en christlichen Preester un en islaamschen Imam anfungen.
Konstantin I. (Schottland)
thumb|right|Konstantin I. Konstantin I. (Causantín mac Cináeda; * 836, † 877) weer König vun Schottland vun 863 bit 877 un folg up sien Onkel Donald I..
Bürklin
,
Gambia (Land)
Religion
De Staat höört woll to de islaamschen Länner, man he will na vörn kieken un nich torüch. He is nich gegen den Westen un ok nich gegen de Frömmen. De Gloven warkt nich sunnerlich dull up de Politik in un de Schari'a, wat dat islaamsche Recht is, warrt man selten bruukt.
Konstantin I. (Schottland)
He weer de Söhn vun König Kenneth I.. As he König weer, harr he veel mit Krieg to kriegen. De ganze Tiet möss he gegen de Wikingers gegenan gahn. He versöch ok, dat schottsche Königriek wieder nah Süden to ut to breden. 864 hefft de Wikingers vun Dublin ut angrepen. jem ehr Anföhrer weer Olaf de Witte. Konstantin hett em ünner kregen un hett ok noch gegen de Truppen vun Thorsten den Roden wunnen. 872 hett Konstantin sien Swager Rhun henrichten laten. Up düsse Aart konn he den sien Königriek Strathclyde an sik rieten.
Bürklin
Bürklin betekent
Jan Arnošt Smoler
Smoler sien Vadder weer en evangeelschen Kanter. 1823 hett he en Stell in Lohsa annahmen un dor güng Jan Arnost Smoler denn ok op Volksschool. 1827 is he denn op dat Gymnasium in Bautzen kamen. 1836 keem he an de Universität Breslau un hett op Theologie studeert. 1839 hett he sien Afsluss maakt un keem na siene Heimat trüch, woneem he anfüng de sorbschen Leder optoschrieven un in de Sammlung Die Volkslieder der Wenden in der Ober- und Nieder-Lausitz ruttogeven. 1847 hett he den Sorbschen Vereen, de Maćica Serbska, mit grünnt. He hett sik in disse Tiet vun de 1848er Revolutschoon ok för de kulturellen Rechten vun de Sorben insett. So geev dat vun 1850 af an ok Schoolünnerricht op Sorbsch. Smoler sülms is ok Schoolmeester för Sorbsch an dat Gymnasium in Bautzen worrn. 1851 hett he de Smolersche Verlagsbookhandlung grünnt un in de Johren, de nu kemen, ünner annern de Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft rutgeven. 1865 bet 1868 hett he ok dat Slawische Zentralblatt - Wochenschrift für Literatur, Kunst, Wissenschaft und nationale Interessen des Gesamtslawentums maakt. Ok för de Sorbschen Narichten, Serbske Nowiny, hett he as Redaktör arbeidt.
Konstantin I. (Schottland)
Schoonst he up dat Slachtfeld goot Bescheed wüss, hett he siene Fienden faken ok eenfach betahlt, dormit dat bi'n Freden bleev. Dat hefft em de engelschen Königen later afkeken, besunners Æthelred II. üm dat Johr 1000 rüm.
Bürklin
Kiek ok bi: Bürklein.
George Ayhsford Burchard von der Decken
Von der Decken is 1810 as Söhn von Antoinette Elisabeth, borene von Gruben (29. Oktober 1781–25. März 1855), un Johann Friedrich von der Decken (25. Mai 1769–22. Mai 1840) in London boren un weer Arvherr op Döös (Oederquart) un Deckenhusen (Krummendiek).
He weer bet 1862 Präsident von de Ridderschop von dat Hertogdom Bremen.
He hett an’n 25. Januar 1848 in Swing Lisette Wilhelmine Luise, borene von der Decken (26. Februar 1829–19. November 1896), freet. De beiden hebbt de Dochter Hedwig Cäcilie Antoinette (* 24. Dezember 1848) un de Söhns Adolf Benedix Christian Georg (1. Dezember 1850–28. April 1929) un George Wilhelm Fritz (1857–1928) hatt.
Konstantin I. (Schottland)
Amenn hefft de Wikingers em doch unnerkregen. Lüde ut Dublin weern up de Halfinsel Fife ankamen un wollen dat Land utplünnern. Jem ehr Naam weer „De swarten Frömden“. As he jem verdrieven woll, is Konstantin 877 in en Slacht bi de „Swarte Höhl“ (Inverdovat) in Forgan ümkamen. Sien Broder Aedh is sien Nahfolger wurrn.
Tom Everett Scott
Leven
Na sien Highschoolafsluss hett Scott eerst an de Syracuse University dat Fack Kommunikatschoonswetenschop studeert. As he in’t tweete Studienjohr weer hett em en Theateropföhren dorto bröcht, dat Fack to wesseln un de Schauspeleree to studeeren.
Konstantin I. (Schottland)
Konstantin hett en Söhn harrt. Sien Naam weer Donald. Nah de Johren, wo Eochaid un Giric gemeensam regeert hefft, is he as Donald II. up Schottland sien Throon stegen.
Tom Everett Scott
Leven
Na sien Afluss is he na New York City togen, woneem he sien Ünnerholt eerstmol mit Nevenjobs verdenen müss, eh he 1996 de Hööftrull in de Musikkummedie That Thing You Do! anboden kreeg. Dat weer de eerste Film, bi den de Hollywoodstar Tom Hanks Speelbaas weer. Dorna harr he Neven- un Hööftrullen in Feernsehregen un Kinofilmen as Emergency Room, An American Werewolf in Paris oder One True Thing. In de kortlevige Reeg Do Over weer he dat 34johrige Ik vun den Protagonisten Joel Larson, so dat he ok den Verteller snacken de. 2009 hett he mit Glock ok sien Instand as Speelbaas geven. An dat Dreihbook för dissen Kortfilm hett he sülvst mitschreven un he hett em ok sülvst produzeert.
Scott is siet 1997 verheiraadt un hett twee Kinner.
Kiryl Stupak
Kiryl Stupak (wittrussisch: Кірыл Сяргеевіч Ступак; russisch: Кирилл Сергеевич Ступак; Transkriptschoon Kirill Sergejewitsch Stupak; FIDE-Schrievwies Kirill Stupak; * 16. März 1990 in Minsk) is en wittrussisch Schachspeler.
Leven
Stupak hett 2006 de wittrussisch U16-Meesterschap wunnen. In‘n September 2008 wunn he in Herceg Novi de U18-Europameesterschap im Blitzschach. 2009 wurr he wittrussisch U20-Meester. För de wittrussisch Natschonalmannschap hett he an de Schacholympiaden 2010 in Chanty-Mansijsk, 2012 in Istanbul, 2014 in Tromsø un 2016 in Baku deelnommen. 2010 reck he dorbi dat dartbeste Eenzelergevnis van all Reservespeler. Bi de Mannschapseuropameesterschapen 2013 in Warschau speel he an dat Reservebrett un wunn en individuelle Bronzemedaille. In‘n Januar 2014 wunn he in Minsk, van de Settliste her an söbente Stäe, de 80. Landsmeesterschap van Wittrussland (vör Aljaksej Aljaksandrau, Sjarhej Schyhalka, Andrej Schyhalka, Vitaly Teterev, Wladislaw Kowaljou un annern).
Sien Vereen is Vesnianka-Gran Minsk, mit den he veermal an den European Club Cup deelnommen hett.
In’n Juni 2007 kreeg he van de FIDE den Titel Internatschonaler Meester verleeht. Grootmeester is he siet Februar 2011. Sien bither hööchste Elo-Tall weer 2588, de he in’n Dezember 2017 reckt hett.
Konietzka
Konietzka is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Konieczka.
James Heath
James Heath is de Naam von
* James Heath (1757–1834), engelschen Koppersteker,
Léchelle
Léchelle betekent
Presting
Presting is de Familiennaam von
Léchelle
Léchelle is de Familiennaam von
Donald I. (Schottland)
Donald I. MacAlpin (Domnall mac Ailpín; * üm 812 rüm; † 863) weer de König vun Schottland vun 858 bit 863.
Donald folg sien Broder Kenneth I.. In sien korte Tiet as König geev he en Gesettbook rut, dat ünner den Naam Laws of Aedh bekannt is. In düsse Gesetten steiht ok schreven vun den Tanistry-Bruuk. Düsse Bruuk bedutt, dat de Nahfolger vun en König vun Schottland utsöcht warrt mank de öllsten un besten Mannslüde vun sien Sipp so lang, as de König noch leevt. Na düssen Bruuk is Donald sien Brodersöhn Konstantin I. as tokümstigen König vun Schottland utsöcht wurrn.
Een kann hüdigendags nich mehr seggen, up wat vun Aart Donald 863 storven is. Dat warrt seggt, he weer ümkamen in en Slacht bi dat Dörp Scone in Perthshire. Man dat warrt ok vertellt, he weer ganz in'n Freden storven in sien Slott in Kinn Belachoir. Donald I. hett ok en Söhn harrt. Dat weer Giric, de vun 878 bit 889 tosomen mit Eochaid regeern dö. Donald I. is up dat Eiland Iona ünner de Eer bröcht.
Municipio Aguada
Municipio Aguada betekent
Kiek ok bi: Municipio Aguadas.
John Heath
John Heath is de Naam von
* John Heath († 1668), engelschen Organist un Kumponist,
Eurolang
Eurolang is ene lütte Narichtenagentur, de sik op dat Thema Spraakminnerheiten un natschonale Minnerheiten in de Europääsche Union kunzentreert hett.
Anfungen hett dat mit Eurolang in dat Johr 2000. De Idee keem vun dat Europääsche Büro för minnerbruukte Spraken.
Eurolang deit vör allen över europääsche Politik un över de Politik vun de Leedstaten vun de Europääsche Union berichten, de Inwark op de Minnerheiten hett. Eurolang will ok de Minnerheiten ünnerenanner beter vernetten un de Minnerheiten un de europääsche Administratschoon beter in Kuntakt bringen.
Albert Bürklin
Albert Bürklin is de Naam von
* Albert Bürklin (1816–1890), düütschen Schriever un Iesenbahninschenör,
Statistisch Amt
En Statistisch Amt is en Amt vun en Staat oder en anner Organisatschoon, dat zentral statistische Daten sammelt. Meist elkeen Staat op de Eer hett so’n Amt. Dat Sammeln vun statistische Daten is vör allen wichtig, dat de Staat good för de Tokumst planen kann. Wenn de Daten wiesen doot, dat jümmer mehr Kinner boren warrt, denn mutt de Staat al rechtiedig för noog Kinnergoorns un Scholen sorgen. Anners wenn dat jümmer weniger Kinner gifft, denn schall de Staat sien Geld villicht beter in gode Olenhüüs steken (oder in Kampagnen, de för mehr Kinner warven doot). Den Staat mit sone Informatschonen to versorgen is de Opgaav vun de statistischen Ämter. Blangen demograafsche Daten to de Inwahnertallen, Öllersstruktur un so wieder warrt mehrsttiets ok Daten to Weertschop, Arbeitsmarkt un all sowat sammelt.
De Daten mööt wo her kamen. Dat warrt mit’n Zensus maakt, bi den in’t ganze Land Utfragers na de Hüüs kamen doot mit’n Fraagbagen. Na Mööglichkeit schall den denn elkeen utfüllen. So’n Zensus warrt in vele Länner all teihn Johr maakt. Fakener is toveel Opwand (ofschoonst dat ok Länner mit körtere Fristen gifft) un länger, denn sünd de Daten al to oolt, dat se noch good planen köönt. Aver ok de normalen annern Ämter in dat Land doot jemehr Daten dat statistische Amt tostüürn.
För en Översicht över de statistischen Ämter vun de Länner op de Eer, kiek bi List vun statistische Ämter.
Rochelle Hudson
mini|Rochelle Hudson (1935) Rochelle Elizabeth Hudson (* 6. März 1916 in Oklahoma City, Oklahoma; † 17. Januar 1972 in Palm Desert, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Schauspelerin. Se harr tüschen 1930 un 1967 över 110 Film- un Feernsehupträen.
Leven un Karriere
In hör letzt Joren weer se en spoodriek Immobilienmarklerin, bevör se unverwacht 1972 mit blots 55 Johr an en Hartinfarkt storven is. Se weer veermal verheiradt, all Ehen wurrn schett. Bi hör Dood weer hör Moder de eenzig engere leven Verwandte.
Rochelle Hudson hett en Steern up den Hollywood Walk of Fame.
Max Marschalck von Bachtenbrock
Max Karl Gustav Detlef Freiherr Marschalck von Bachtenbrock (* 28. Januar 1877 in Heckthusen; † 24. August 1954 in Bremen) weer en düütschen Aadligen.
Marschalck von Bachtenbrock is 1877 as öllsten Söhn von Natalie, borene von Laffert (23. September 1853-24. Februar 1921), un Gustav Wilhelm Marschalck von Bachtenbrock (22. Dezember 1841-18. August 1899) op Good Hutloh boren un weer Arvherr op Lohmöhlen, Geesthoff un Hutloh.
He weer bet to sien Dood 1954 Präsident von de Ridderschop von dat Hertogdom Bremen.
He hett an’n 30. Mai 1903 in Celle Margarete von Adelebsen (22. Oktober 1877-6. Juli 1962) freet. De beiden hebbt de Kinner Jutta Wilhelmine Clara Caroline Else (19. Juli 1905-22. Dezember 1952), Emma Elisabeth Johanna (5. Juni 1907-25- Juni 1978) un Jürgen hatt.
Mount Lanning
Mount Lanning is en hogen Barg in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt an de Süüdsied von’n Newcomer-Gletscher 8 km süüdoosten von’n Mount Warren in’n noorden Deel von de Sentinel Range von de Ellsworthbargen.
Chambers
Chambers is de Familiennaam von
,, , , , , ,.
Chambers betekent
Kiek ok bi: Chambers County, Chamber.
Fluor
Fluor [ˈfluːoːr] is en cheemsch Element vun’t Periodensystem, dat to de Cheemsch Serie vun de Halogenen tellt. Dat Element hett de Atomtall ) un warrt mit dat Atomteken F afkört. Dat giftige Gas is meist ahn Klöör, man in Schichten dicker grötter as een Meter sütt man en blassgele bit geelgröne Klöör. Fluor is vun all Elementen dat, wat de hööchste Elektronegativität hett un an’n dullsten reageert.
Jackson County (West Virginia)
Jackson County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat West Virginia. He hett 29.211 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.207 km². De Sitt vun de Verwalten is in Ripley.
Fluor
De Naam kummt vun dat latiensch Woort fluor „Stroom, Fluss“. In de Mehrtall („fluores“) weer dat en Begreep för „Flussmiddel“ (in de Metallurgie, kiek bi Historie) un stünn in dissen Bruuk für Flussspat, wat dat bedüdenste natürlich vörkamend Fluormineral is.
Boitron
Boitron betekent
Fluor
Historie
Fluor weer 1530 vun Georgius Agricola in siene Form as Calciumsolt (CaF2) beschreven, wat de Flussspat is, un weer 1556 vun ehm as Helpsmiddel to’n Smölten vun Ierzen nöömt. Calciumfluorid maakt Ierzsmölten un Slacken dünnfletiger. Schwanhard maak 1670 dat Glasätzen dör süürbehannelte Flussspat. Man, all Versöken, dat fre’e Halogen to tügen güngen dorneven – mitünner ok op traagsch Wies. Eerst 1886 hett Henri Moissan dat torecht kregen, dör elektrolytsch Opsplitten vun en Lösen vun Kaliumdifluorid (KHF2) in fletig Fluorwaterstoff (HF) bi –55 °C rein Fluor to tügen. Dat weer aver blots man en Tofall, wiel dat Kaliumdifluorid blots bimischt worrn is, üm de Leddanlaag vun’n Fluorwaterstoff optobetern. Rein Fluorwaterstoff lett sik neemlich nicht elektrolytsch opsplitten.
Jackson County (West Virginia)
Historie
De Kreis is an’n 1. März 1831 grünnt worrn.
Fluor
Historie
Opschwung kreeg de Fluorherstellen in’n Tweeten Weltkrieg, to’n enen dör de Entwickeln vun de Atombomb in de USA (Manhattan-Projekt). Dat Uran-Anriekern warrt över dat gasförmig Uranhexafluorid (UF6) maakt, dat mit Help vun elementaren Fluor herstellt warrt. Op de anneren Siet hett to de Tiet de I. G. Farben in Gottow en Fluorelektrolys-Zell bedreven, de en Produkt maken de, dat angeevlich blots to’n Herstellen vun en nee Brandmiddel (Chlortrifluorid) för Brandbomben, bruukt warrn schüll. Of man mit de Fluorprodukschoon in Düütschland dormols ok URan opbereeden künn, is nich recht klor un warrt noch vundaag diskuteert. .
Jackson County (West Virginia)
Demografie
Vun de 28.000 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.214 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.205 US-Dollar. 14.758 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.367 Minschen maakt. 15,03 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,75 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,46 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Fluor
Herstellen
Elementar Fluor kann sünners op elektrocheemschen Weg ut Fluroiden dorstellt warrn. Groottechnisch warrt dat dör Elektrolys vun sietsmöltende Fluoriden as t. B. KF*xHF mit Kohlenelektroden in Iesen- oder Monel®-Zellen wunnen. Disse Elektrolysvörgang warrt industriell sotoseggen ahn Ünnerbreken dörföhrt. Dorbi warrt de komplex bunnen Fluorwaterstoff (HF) in Waterstoff (H2) un Fluor (F2) opsplitt. De HF-Verlust, de dorbi passeert, warrt in de Smölt utgleken, indem stännig HF-Gas inspiest warrt.
Dat „Reinfluor“, dat op dissen Weg wunnen warrt, bargt tomeist noch Sporen vun Fluorwaterstoff un is mehr oder minner free vun O2, Stickstoff (N2) un CF4. Dat unverdünnte Fluor warrt egentlich nich so in’n Hannel geven, wiel de Ümgang dormit bannig problemaatsch is. Begäng sünd in’n Hannel de düdlich sekereren Mischen ut Fluor und Inertgas mit ein Fluorandeel vun bit to 20%, de normalerwies in Druckgasbuddels an den Afnehmer leevert warrt un groottechnisch t. B. in de Produkschoon vun Autotanks insett warrt.
Fluor elektrocheemsch to winnen is en Vörgang, de nich ganz eenfach is. Blots mit noog technisch Weten kann en ordigen Aflopp vun den Vörgang garanteert warrn, as nich blots de düchtig aggressiven Egenschoppen vun de bedeeligten Stoffen to achten sünd, man ok de bannig komplizeerte Elektrochemie, de dorachter stickt. Siet enige Tiet is neven de traditschonelle Produkschoon vun Fluor in Grootanlagen ok de Herstellen in Systemen vun lütte bit middlere Grött opkamen.
Egenschoppen
thumb|left|De schemaatsch Opbo vun’t Fluor-Atom
Bi Normalebedingen liggt Fluor as Gas vör in Form vun F2-Molekülen. Mit vele annere Elementen billt dat Halogen spontan cheemsch Verbinnen. Ünner sünnere Bedingen kann Fluor sogor mit de Eddelgasen Krypton, Xenon un Radon reageeren. Anners as de anneren Halogenen reageert Fluor ahn Lichtaktiveeren sülvst as Faststoff bi −200 °C explosiv mit Waterstoff. Bi de Reakschoon kummt Fluorwaterstoff tostannen.
Aver ok vele annere Stoffen reageert bannig dull mit Fluor, dorünner vele Watestoffverbinnen as t. B. Water (H2O), Ammoniak (NH3), Monosilan (SiH4), Propan (C3H8) oder orgaansch Lösmiddels. Water warrt op de Oort in Suerstoff un Fluorwaterstoff opsplitt. Bito gifft dat dorbi lüttere Mengden Ozon (O3) un HOF. Wat all disse Reakschonen andrieven deit is de bannig exotherm verlopende Billn vun Fluorwaterstoff.
De Reakschoon vun Fluor mit Faststoffen löpt dorgegen veel langsomer af, vun wegen de lüttere Böverflach, wo dat angriepen kann. Man mit Akali- un Eerdalkalimetallen is de Reakschoon natürlicherwies ok bannig stark. Bi Metallen föhrt de Reakschoon mit elemantar Fluor faken to’t Billn vun en Passivschicht op de Böverflach, de dat Metall vör wietere Reakschonen schulen deit. Bi enige Metallen is de Schicht aver nich dick noog. Wenn de Fluorkonzentratschoon hooch is – bi hogen Fluordeeldruck – kann dat dorüm liekers to en starke Reakschoon kamen, wobi dat Metall ok opsmölten kann. Dorbi warrt denn jümmer nee’ Metall freeleggt, wat denn wedder för de Reakschoon mit dat Fluor praat steiht und so kann dat to en Füer kamen, dat nich to kontrolleren geiht („Fluorfüer“). Löschen kann een dat blots, wenn dat toföhren vun Fluor ünnerbrocken warrt – anners is dat kuum möglich.
Kunststoffen reageert bi Ruumtemperatur tomeist teemlich kontrollert mit Fluor. Wohrschienlich weer de Ümsetten vun Fluor mit Kunststoff sogor een vun de eersten praktischen Anwennen vun Fluor överhööft. As bi de Metallen kann de Reakschoon mit Fluor ok bi Kunststoffen to’t Billen vun en fluoreerte Schicht an de Böverflach föhren.
Vun wegen de teemlich swacke F-F-Binnen mit en Binnenenergie vun blots 38 kcal/mol lett sik Fluor thermisch licht opsplitten. Al bi teemlich moderate Temperaturen üm un bi 400 °C liggt Fluor to en düchtigen Deel as Atomen vör. Warrt de Deeldruck sieter maakt laat sik ok bi sietere Temepraturen hooge Fluoratomkonzentratschonen henkriegen, wat praktisch de Reakschoonsanlaag ropsetten deit. Maakt warrn kann de sietere Deeldruck teemlich licht dör Verdünnen mit en cheemsch inerten Drägergas. De Rekombinatschoonsproportschoon vun de reaktiven Deelken warrt ddordör rünnersett un de middlere Levenduur vun’t Atom warrt länger.
M = Inert Stötpartner vun de trimolekularen Rekombinatschoonsreaktschoon
Dat Fluor so licht to splitten geiht, maakt Fluor as en ümweltfründlich, anisotrop Ätzgas intressant. En sünneren Vördeel is dorbi, dat in dat Ätzmedium neven dat molekular un dat atomar Fluor keen wieteren Komponenten opduken doot, de ahn to wullen an den Ätzvörgang deelnehmt.
Bi Ruumtemperatur reageert Glas nich mit HF-fre’et Fluorgas. Man, bi högere Temperaturen sütt man en mehr oder minner snelle Reakschoon. Dat liggt an de Fluoratomen, de dör theermsch Dissoziatschoon vun’t molekulare Fluor, d. h. bi’t Opslitten as baven beschreven, billt warrt un dordör sünners geern reageeren doot. Produkten vun disse Reakschoon is dat gasförmig Siliziumtetrafluorid (SiF4). Sporen vun Fluorwaterstoff (HF), t. B. an nich ganz drögte Glasreedschoppen, maakt de Reakschoon gauer.
Bioloogsch un medizinsch Bedüden
Fluorid is en bedüdend Element to’n Hardmaken vun’n Tähnsmölt un ok för’t Wassdom vun de Knaken. Ne’e Studien hebbt dorbi aver verklort, dat Fluor dorbi blots de Rull vun en Katalysater innehmen deit. Levensmiddel mit en hogen Flouridandeel sünd t. B. Seefisch, swarten Tee un vele Mineralwaters. Mineralwaters, de mehr as 1,5 mg Fluor op’n Liter bargt mööt mit’n Warnhenwies uttekent warrn, dat se „fluoridollig“ sünd.
De as den „Bruuk an’n Dag“ nöömte Mengde vun ruchweg 1 Milligram Fluor (in Form vun Fluorid) kann in vele Regionen nich dör de Nohren deckt warrn. Dorüm warrt in’n Hannel fluorideert Kaaksolt un fluorideert Tähnpast anboden. Enige Länner geevt jemehr Drinkwater Fluor bi, üm för betere Tähnen to sorgen, wat ok as Fluorideeren betekent warrt.