cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lehigh County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 87,02 % vun de Minschen Witte, 3,56 % Swarte, 2,10 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,18 % sünd Nakamen vun Indianers. 5,28 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,83 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 10,22 % vun de Lüüd ansehn.
Sankt Jürgen (Gemeen Leendaal)
Weertschop un Infrastruktur
De freewillige Füürwehr Sankt Jürgen is 1940 grünnt worrn un hett ehr Sprüttenhuus in Frankenborg.
Verkehr
De eenzige Straat von Sankt Jürgen is de Karkweg, de in’n Süden na Höftdiek föhrt un in’n Noorden in Nedderenn an de Kreisstraat 8. De K 8 löppt in’n Westen na Hu’e to un in’n Oosten över Veerhusen, Millbüern, Wührn un Frankenborg bi Trupermoor na de Landsstraat 133. Na Noorden geiht von de K 8 de K 9 af, de na Oosterholt-Scharmbeek föhrt.
De nächsten Bahnhööv sünd so bi söss Kilometer wied weg in’n Westen/Noordwesten de Bahnhööv Hu’e un Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.
Horne Sogn (Kommun Faaborg-Middfünen)
Horne Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Fåborg von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Horne Kirke in’n Oort Horne. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Horne Sogn also von de Kommun Faaborg-Middfünen.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Sallinge Herred von dat Amt Svendborg un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Faaborg in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Faaborg-Middfünen in de Region Süüddäänmark worrn.
Sankt Jürgen (Gemeen Leendaal)
Scholen
Bet 1931 harr Sankt Jürgen sien egen School, op dat ok de Schölers ut Moorhusen, Veerhusen un Nedderenn güngen. Nadem de ole Volksschool in dat Johr dichtmaakt hett, sünd de Kinner in Wührn na School gahn. Nadem de School in Wührn 1975 ok dichtmaakt hett, güngen de Kinner op de Grundschool Frankenborg, de 2016 slaten worrn is. Sietdem gaht se na de Grundschool Worphusen.
Werner Leimgruber
Werner Leimgruber (* 2. September 1934 in Basel) is en ehmalger Swiezer Footballspeler, de in de Afwehr speel.
Sien Stammvereen weer de FC Zürich, för den he van 1954-1970 speel, blots ünnerbraken van en Afsteker to’n FC Locarno in de Saison 1956/57. Mit den FC Zürich wurr he Swiezer Meester in de Johren 1963, 1966 un 1968.
Leimgruber hett för de Natschonalmannschap van de Swiez 10 Lännerspelen maakt (nah anner Borns 9 Lännerspelen) un hörr ok to dat Swiezer Team bi de Footballweltmeesterschap 1966.
Stuhr (Mehrdüdig Begreep)
Stuhr betekent
Stuhr is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Stur, Stuur.
Óscar Morales
Óscar Morales is de Naam von
* Óscar Morales (* 1975), uruguayschen Footballspeler,
Ellerbrock
Ellerbrock is de Familiennaam von
,
Ellerbrock is de hoochdüütsche Naam von
Spreng (Gemeen Bülkau)
duum|Luftbild von dat Noorderenn von Bülkau von Noorden ut keken, de Spreng is ganz ünnen an’n Rand von dat Bild De Spreng is en lütten Oort in de Gemeen Bülkau (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Bülkau mit bi.
Geografie
De Spreng liggt in de Masch von de Au. In’n Westen löppt de Haadler Kanaal langs.
De Naveröörd sünd Kedenbrook in’n Noorden, Diekslipp un Austood in’n Noordoosten, Au un Westercaadwisch in’n Oosten, dat Noorderenn von Bülkau in’n Süden, Ophusen in’n Süüdwesten un Oosterbrook in’n Westen.
Religion
De Spreng is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Bülkau.
För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.
Verkehr
Dör de Spreng löppt de Landsstraat 144, de in’n Noordoosten över Kedenbrook na Neehuus an de Bundsstraat 73 ran geiht un in’n Süden över Bülkau un Goddshem na Steenau. In’n Oosten geiht en lüttjere Straat över Au un Westercaadwisch na Kumbarg un in’n Westen de Kreisstraat 16 över Oosterbrook na Oterndörp.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 20 Kilometer in’n Noordwesten von’e Spreng.
De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn. Bet 1991 harr noch de Bahnhoff Neehuus apen, de blots veer Kilometer weg weer.
Canens
Canens betekent
Litchfield County
Litchfield County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Connecticut. He hett 189.927 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.383 km². De Sitt vun de Verwalten is in Litchfield.
Historie
De Kreis is an’n 14. Oktober 1751 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 182.193 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 99.482 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 28.408 US-Dollar. 109.342 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 34.965 Minschen maakt. 4,42 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
8,15 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 5,43 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,77 % vun de Minschen Witte, 1,10 % Swarte, 1,17 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,18 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,68 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,09 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 2,14 % vun de Lüüd ansehn.
Pablo Morales
Pablo Morales is de Naam von
* Pablo Morales (* 1964), US-amerikaanschen Swemmer,
Sneed
Sneed betekent
Sneed is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Snee.
Rolf Ellerbrock
Rolf Ellerbrock is de Naam von
* Rolf Ellerbrock (1925–?), düütschen Footballspeler,
Natalie Morales
Natalie Morales is de Naam von
Atlay Morales
Digby Morales († 2013) weer en Diplomaat ut Belize.
Morales is in Brietsch-Honduras (nu Belize) boren un weer toeerst in’n diplomaatschen Deenst von Grootbritannien. He weer an’t Enn von de Johren 1970 Viezkunsel un toletzt Attaché in dat Brietsche Kunselaat in Mexiko-Stadt. Nadem Belize 1983 unafhängig worrn is, is he in’n diplomaatschen Deenst von Belize wesselt.
Morales is an’n 1. November 1987 Geschäftsdreger von de nee grünnte Baadschop von Belize in Mexiko mit Seet in Mexiko-Stadt worrn un hett de Baadschop denn as richtigen Baadschopper övernahmen. Tosätzlich weer he ok as Baadschopper in Venezuela akkrediteert. Dat is he bet 1993 bleven, as Assad Shoman düt Amt för korte Tied övernahmen hett.
Morales is as Baadschopper na Guatemala versett worrn, wat he aver nich lang bleven is.
2002 weer he City Commissioner in Belmopan.
Bet to sien Dood 2013 weer Morales Honorarkunsel för de Dominikaansche Republik in Belmopan.
Ehren
Morales is to Königin Elisabeth II. ehren Geboortsdag 1979 Member of the Order of the British Empire worrn un to Neejohr 2004 Officer of the Order of the British Empire.
Heidenau
Heidenau betekent
Kiek ok bi: Heydenau.
Luis Morales
Luis Morales is de Naam von
* Luis Morales (* 1997), uruguayschen Footballspeler,
Forestocracy
Forestocracy (tohoopsett ut un ) is en Begreep, de bruukt warrt, üm de fröhere Sellschop in dat hüdige Belize (fröher Brietsch-Honduras) to beschrieven. De Begreep betekent, dat de Herrschop in dat Rebeed von en lüttje Grupp von Minschen utgüng, de in’n Holthannel aktiv weren.
Historie
In dat 17. Johrhunnert hett Spanien dat Rebeed an’n Golf von Honduras för sik reklameert. Rejell kunn Spanien dat aver kuum dörsetten. Dat hebbt de Briten utnütt un anfungen, dor Campechebööm to slahn. Dat Campecheholt is as Farvstoff bruukt worrn. Later is ok Chicle wunnen worrn un se hebbt Mahagoni-Bööm slahn. Holt un Chicle sünd na Grootbritannien bröcht worrn. De Engelschlüüd, de de Holtfälleree un den Hannel bedreven hebbt, sünd Baymen nöömt worrn.
Grootbritannien hett de Baymen ünnerstütt, hett dat Rebeed aver toeerst nich offiziell reklameert, denn de Briten wullen sik nich mit Spanien anleggen, dat dat Rebeed jümmer noch reklameren dee. Dorüm hebbt de Baymen sik deelwies sülvs verwaltet un dorbi stünnen de Intressen von de Holtfällers un Hannelslüüd in’n Vörgrund. Annerwegens in Middelamerika hett dat vergliekbore Strukturen geven, de aver von Plantaaschenbesitters domineert weren. Düsse Strukturen sünd Plantocracy nöömt worrn. De Begrepen Forestocracy un Plantocracy sünd dorüm eng verwandt.
Von 1749 bet 1862 harr en brietschen Supperndent de Opsicht över dat Rebeed. 1862 is Brietsch-Honduras en Kolonie worrn un harr denn en brietschen Guvernör.
Heliumbrennen
duum|hochkant=1.66|Heliumbrennen Dör dat Heliumbrennen (oder ok 3α-Afloop) warrt binnen Steerns dree Helium-Karns (α-Deelken) dör Karnfusionsreaktionen in Kohlenstoff ümwannelt. Dorbi warrt Gammastrahlen freesett. Na sien Opdecker Edwin Ernest Salpeter warrt de Afloop mitünner ok as Salpeter-Afloop betekent.
Vörutsetten
Dat Heliumbrennen kann blots bi Temperaturen höger as 100 Millionen Kelvin aflopen, un ok blots, wenn rieklich Helium dor is. Ut den Grund kann dat normalerwies blots in de Mitt vun Steerns aflopen, de al in en latere Phaas vun jemehr Entwickeln sünd, de in’n Vergliek to uns Sünn en högeren Druck un högeren Temperaturen opwiest un dör de Proton-Proton-Reakschoon oder den Bethe-Weizsäcker-Zyklus (CNO-Zyklus) al noog Helium produzeert hebbt. Bi de nödigen Temperaturen sünd de Atomkarns vullstännig ioniseert, dat heet, se hebbt keen Elektronenhüll mehr.
Afloop
In’n Enkelten loopt bi dat Heliumbrennen disse Reakschonen af:
Dorbi warrt en Nettoenergie vun 7,275 MeV free. De Karn vun’t Kohlenstoff 12C kann denn wieter as Utgangsstoff för dat möögliche latere Kohlenstoffbrennen denen. De Proportschoon vun’t Energiefreesetten is bi’t Heliumbrennen proportschonal to de 30. Potenz vun de Temperatur. Stiggt de Temperatur üm 5% an, stiggt de Energiefreesetten üm 332% an.
De Beryllium-Karn 8Be ut den eersten Schritt is nich bestännig (Twüschenkarn) un verfallt mit en middlere Levensduer vun blots 2,6·10−16 s wedder in twee Heliumkarns 4He. Üm Kohlestoff to tügen is dat also nödig, dat dree α-Deelkens meist gliektietig tohopenstööt. Dat is aver nich sünners wohrschienlich, sodat de Kohlenstoff dorbi bannig langsom tostannen kummt.
Dör den Oorknall is praktisch keen Kohlenstoff entstahn, vunwegen dat de Temperaturen dorbi to gau wedder lütter worrn is as för de Fusion nödig. Dat warrt ok as Beryllium-Hinnern betekent.
De siete Wohrschienlichkeit för den 3α-Afloop warrt dordör minnert, dat Beide Deelreakschonen sünd also Resonanzen mit högeren Wirkdweersnitt.
Al de eersten Steerns, de na den Oorknall entstahn sünd, weern in de Laag, dör dat Heliumbrennen 12C in groten Mengden to tügen. Dorüm warrt dit Isotop ok as dat „primäre Isotop“ vun’n Kohlenstoff betekent.
Nafolgreakschonen
En Naklapp vun’t Heliumbrennen is, dat eenige vun de Kohlenstoffkarns 12C mit wietere Heliumkarns 4He fusioneren künnt. Dorbi warrt dat bestännige Isotop 16O vun’n Suerstoff tüügt un togliek Energie freesett:
De nächste Ümwanneln, wobi Suerstoff 16O mit Helium 4He to Neon 20 Nefusioneren de, is wegen de Karnspinregels nich wohrschienlich. Dat heet, dat de stellare Nukleosynthees Kohlenstoff un Suerstoff in grote Mengden herstellt, man en Ümwanneln in Neon un sworere Elementen kuum tostannen kummt.
Suerstoff un Kohlenstoff sünd sotoseggen de »Asch« vun’t Heliumbrennen. De Karn vun en Steern is an’t Enn vun disse Fusionsphaas to’n gröttsten Deel ut dissen beiden Elementen opboet.
(860) Ursina
(860) Ursina is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 22. Januar 1917 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
Karl Brüggemann (Schrüiver)
Karl Brüggemann (* 22. Juni 1912 in Remmigsen büi Deppelt; † ?? ?? in ??) was eun lippsken plattduitksen Schriever un Timmermann in Deppelt un de Ümmegiegend. Heu was mit in’n vörstand van de Fachstelle für Mundart van’n Lippsken Heumatbund. Heu grünnde plattduitkse Gruppe in Fissenknick büi Häoern-Möomag.
Werke
Bd. 1. Deppelt: Lippsk Heumatbund (1982) Bd. 2. - Deppelt : Lippisk Heumatbund (1990)
(860) Ursina
De Afkumst vun den Naam för den Asteroid is nich överlevert.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Bröder vun de Swarten Hööften
De Bröder vun de Swarten Hööften binnen Revel weer en Sellschop vun junge düütsche Kooplüde in de Stadt Revel in Eestland. Fröher hefft sik de Bröder in dat Swartenhööften-Huus in Revel drapen. De Liddmaten dröffen noch nich verheiraat ween. Hüdigendags sünd de Bröder nich mehr in Revel, man allerwegens in Düütschland tohuse.
Wie dat losgüng
Dat warrt woll seggt, dat de Bröder sik al in de eersten Tieden vun de Mission in Ooltlivland in dat 13. Johrhunnert tohopen funnen hefft. Man kloor is bloß, dat Swarthööften in dat 14. Johrhunnert in Borgen vun den Düütschen Orden un in den Bischop siene Borgen as Wachtlüde up’n Posten weern. Wat düsse Gruppen to kriegen harrn mit de lateren Bröder vun de Swarten Hööften, de sik later in dat Land siene Städer drepen döen, is nich to seggen. De eersten schriftlichen Tüüchniss över Bröder vun de Swarten Hööften in de Städer vun Ooltlivland kaamt ut dat 15. Johrhunnert. In en Stadt kemen dormols tomeist Koopmannsgesellen ut annere Städer tohopen, de noch nich verheiraat weern. Dat weern also Lüde, de in de Stadt nich tohuse weern un de dor ok nich up Duur bleven sünd. De wichtigsten Drepen geev dat in Revel, Riga, Derpt un Pernau.
De eerste Urkunn, wo wat över de Bröder vun de Swarten Hööften to Revel insteiht, is en Verdrag vun’n 28. März 1400. För de Bröder hefft Gerd Witte un Rutger Drogen unnerschreven. In düssen Verdrag geiht dat um Reedschop för de Dominikanerkark, wat vun de Bröder an de Kark schunken wurrn is.
De Bröder vun de Swarthööften hefft verscheden Schutzhilligen harrt. De wichtigsten weern de Hillige Jumfer Maria un de Hillige Georg un de Hillige Mauritius. Mauritius warrt ja nu jummers as en Swarten afbillt un dor schall ok de Naam vun de „Swarthööften“ vun herkamen. So, as dat vertellt warrt, weer Mauritius de Baas vun de Legion vun Theben, wat en Legion vun christliche Kriegers ut de Gegend üm Theben in Ägypten rüm in dat Röömsche Riek weer. He weer, just so as siene Kamraden, vunwegen sien Gloven an’e Siet maakt wurrn. De Krüüzfohrers in dat Middelöller hefft em as Hilligen ansehn un hefft vun em den Moot kregen, gegen de Heiden to strieden. Mauritius is denn de Schutzhilligen vun Meideborg wurrn un jedenfalls is he denn ok in Livland as en Hilligen ankeken wurrn. Bi den Düütschen Orden un den sien Twieg in Livland goll he as Hilligen. Dat Wapen vun de Bröder vun de Swarten Hööften wiest denn ok den Hilligen Mauritius.
De Bröder vun de Swarten Hööften un de Dominikaners in Revel
De Huuskark vun de Reveler Swarthööften weer de St. Katharina-Kark vun de Dominikaners. Bit hen to dat Utplünnern vun de Kark bi de Reformatschoon in dat Johr 1524 weern de Bröder verbunnen mit den Konvent vun de Dominikaners. 1403 hefft de Bröder dor en Altar schunken, tohopen mit en Bild vun Maria, vun de Hillige Gertrud un vun de Hillige Dorothea. De Bröder sünd dormols alltohopen jummers to Wiehnachten, to Paaschen, an Mariä Himmelfohrt un an den Katharinadag na Kark gahn. Ok na dat grote Festeten mit Naam „Hööftdrunke“ güngen se tosamen na dat Hoochamt, just so besöchen se de Messen för de Seel vun de Liddmaten, de storven weern. In de Adventstied oder an Allerhilligen schunken de Bröder an dat Klooster en Tunn Fisch, en Tunn Arften un denn noch Geld bavenup. Vun 1524 af an seeg de Raat vun Revel to, dat he en Oog smieten dö up dat Vermögen vun de Dominikaners. Ok de Swarthööften schollen dor genau henkieken. An’n 1. August 1524 nehmen de Swarthööften jem ehr ganzet Vermögen vun de Dominikaners weg un geven ok keen Spennen un Almosen mehr. Vun dor af an harrn de Bröder vun de Swarten Hööften nix mehr mit de Dominikaners to kriegen und sünd denn en evangeelsche Broderschop wurrn. 1525 hett de Raat dat Dominikanerklooster uplööst. Vun dor af an hefft de Bröder annere Karken in Revel wat schunken. In de beiden Karken St. Nikolai un St. Olai hefft se egen Karkstöhl un ege Graffsteden harrt. As dat an’t Enne vun’t 18. Johrhunnert verbaden weer, de Doden in de Karken to begraven, dor harrn de Swarthööften en besunnere Graffsteed up den Karkhoff vun de düütschen Gemeenden noordwestlich vun de Binnenstadt up de Tegelskoppel kregen. Dor hefft se ok 1789 en Kapell boon laten.
Dat Scharmutzel achter den Jerusalemer Barg 1560
An’n 11. September 1560 hefft Rieders ut Revel bi 7 km vör de Stadt russische Suldaten angrepen, de so dicht unner de Stadt kamen weern. Mank düsse Rieders weern ok Bröder vun de swarten Hööften. Dat is hüdigendags nich ganz klaar, ob de Swarthööften an un for sik ok as Suldaten denen döen. Wool kemen se mit Peerd de hogen Gäst tomööt, de Revel besöken döen un Wapen dregen se dor ok bi. So weer dat, as de nee Meester vun den Düütschen Orden, Gotthard Kettler, an’’n 30. September 1559 na Revel keem. Dor sünd em 108 Rieders tomööt kamen. As later an’n 28. November 1562 Johann III., de König vun Sweden to Besöök keem, dor weern dat sogor 115 Swarthööften, de em in de Stadt inholen döen. So kann een woll seggen, dat de Bröder in düsse Johren bi 100 Mann mit Peerd un Wapen stellen konnen. Dormols hefft de Bröder woll twuschen 180 un 200 Liddmaten harrt. Över dat Scharmutzel steiht in de Krönk vun Johannes Renner to lesen:
Hüdigendags warrt annahmen, dat bi 60 Revelers bi den Angreep ümkamen sünd, wie veel Doden dat bi de Russen geev, is nich to seggen. De 600, vun de Renner schrifft, sünd woll overdreven. 10 vun de doden Revelers weern Bröder vun de Swarten Hööften. För jem hett Lambert Glandorp en Epitaph maalt. Düt Epitaph is in dat Huus an de Langstraat upstellt wurrn un na den lesten Krieg an dat Tallinner Stadtmuseum övergahn. Up dat Bild mit de Slacht un de tein Doden steiht düsse Text to lesen:
Dor kaamt denn up beide Sieten noch de Naams achter:
Swedentiet
Ok unner de Sweden spelen de Gillen un verscheden Korporatschonen in Revelen grode Rull, dormank de Bröder vun de Swarten Hööften. 1654 hett de Raat vun Revel en neen Schragen fastleggt. Mit dat Geld weer dat so'n Sake, vunwegen dat veel Koopgesellen tosehn, dat se nix betahlen mössen. Ok üm dat Schafferamt möken se to düsse Tiet en groden Bagen, vunwegen dat dat unbannig düür weer. De nee Schragen sett nu fast, dat een dat Schafferamt annehmen möss, wenn een dor to wählt wurrn weer. Dat scholl avers mööglich weern, sik dor vun free to kopen. Man wer sik free kopen dö, de dröff nich to'n Öllsten wählt weern. Mit de Tiet änner sik dat avers. In dat 18. Johrhunnert geev dat en ganzen Barg Öllsten, de dor för sorgt harrn, dat se nich Schaffer weern mössen. De Broderschop ehre Finanzen legen in de Hannen vun de veer utverkoren Öllsten. Düsse veer weern bavenhen Richter, wenn mank de Bröder mol wat passeert weer. De nee Schragen hett denn ok al „Supereen“ un „Gästereen“ verbaden un ok dat Scheten, Trumpetenspelen un Trummeln bi Nacht. In de Swedentied weer dat nu so, dat de meisten Liddmaten vun de Swarthööften in Revel inheemsch weern. Twuschen 1576 un 1600 sünd ok 95 Lüde vun Adel in de Bröderschop intreden. So wat harr dat vördem nich geven. Ok in dat 17. un 18. Johrhunnert weern veel vun Adel dor mit bi. Veel to seggen harrn se woll nich bi de Bröder, man se sorgen dor doch för, dat de Swartenhööften nu as ganz wat Besunners gellen döen. In't 17. Johrhunnert kemen ok Akademikers un sogor Molers to de Bröder hento. Ok Koopmannsgesellen ut Bremen, Lübeck un Hamborg weern dor bi, un sogor Lüde ut de Nedderlannen, Frankriek un England. In de Midden vun dat 17. Johrhunnert weern dor ok Russen un Armeniers mit bi. As in dat Johr 1700 13 Liddmaten nee upnahmen wurrn sünd, dor weern dor 10 Engelsche mank.
De „Klub“
Ünner de Russen weer Revel nu doch to en Provinzstadt wurrn. Man mit de olen Traditschonen vun de Gillen un vun de Korporatschonen güng dat wieder. Jummers noch weer dat so, dat bloß Kooplüde upnahmen weern dröffen, de nich verheiraat weern. Wer heiraden dö oder den Koopmannsberoop upgeven dö, de möss de Bröder verlaten. Allerdings dröff een bi de Bröder blieven, wenn he as Junggesellen Liddmaat wurrn weer un wenn he denn en Andrag stellen dö un de Bröder säen dor den Jo to. So steiht dat tominnst in de Statuten ut dat Johr 1867. Ok in düsse Johren weern nich all Liddmaten Kooplüde. In't 18. Johrhunnert keem dat nu so, dat jeden Avend in't Swartenhööftenhuus en Krink vun Lüde tohopenkeem, wo Lüde mit bi weern, de nich to de Swarthööften tohören döen. Dor güng dat um Geselligkeit bi. Fix is dor denn en Klub grünnt wurrn, de bi de Swartenhööften unnerkrapen is, man de dor denn doch en Miete betahlen möss. 1782 güng dat los, dor heet de Klub „Avendsellschop“. Vun 1792 bit 1820 kreeg he den Naam „Eenigkeit“, man 1820 is he denn to den „Swartenhööften-Klub“ ümmuddelt wurrn. Ok „Swartenhööften-Sellschop“ is he woll nömmt wurrn. In den Klub dröffen nu ok Lüde vun dat Militär, Beamten, Gelehrten un annere Lüde mit bi. Mit 300 bit 400 Liddmaten weer he de gröttste Klub in Revel un he weer nich so exklusiv ankeken, as de annern Klubs in de Stadt. Bi düssen Klub güng dat toeerst mol üm Geselligkeit. Dat hett Bäll un Kunzerten geven, Theater is upföhrt wurrn un vörleest wurrn is ok un jeden Dag geev dat Billard un Kaartspeel. Jeden Dag weer dat Huus vun Klock 10 an'n Morgen bit halvig twee in'e Nacht open. Twuschen düssen Klub un de ole Bröderschop vun de Swarthööften hett datt ok woll Striet geven. 1873 sünd dorüm ok allerhand Lüde ut den Klub uttreden un hefft en neen Klub upmaakt, dat weer de „Reveler Klub“.
De Rieders un de Füerwehr
Ok in't 18. un 19. Johrhunnert weern de Rieders vun de Swartenhööften de „Ehrenkompanie“ vun Revel. Se hett de hogen Gäst in de Stadt binnenhoolt. 1867 stünn dat in de Statuten, dat jede Broder „glieks, wenn he intreden dö, sik de Uniform vun dat Corps anschaffen“ möss. Bit he 40 Johr oolt weer, möss he allens mitmaken, wat de Uniformdregers to doon harrn. An de Spitz vun de Kompanie stünn en Rittmeester. Vun 1786 af an weer he togliek Rittmeester in den Zaren vun Russland siene Armee. Bit 1792 dregen de Rieders en blau-geele Uniform. De keem noch ut de Swedentiet. Denn kregen se en nee Uniform in de Farven vun Russland: Blau, Rot un Witt. An't Enne vun dat 18. Johrhunnert is ok en Füerwehr grünnt wurrn. Dat weer de eerste freewillige Füerwehr in dat ganze russische Riek. Düsse Füerwehr is 1936 uplööst wurrn.
In Russland vör den 1. Weltkrieg
Unner Zar Alexander I. keem dat in de baltischen Provinzen vun Russland to ene nee Politik: Düütsch dröff nich mehr as Amtsspraak un Sprake för den Unnerricht bruukt weern. Allens möss nu up Russisch ween. Gouverneur vun Eestland weer dormols Först Schachowskoi. Em harrn de Bröder an’n 8. Juni 1886 as „Ehrenbroder“ upnahmen. Man he weer ganz gegen de Bröder instellt. 1887 löös he dat militäärsche Korps vun de Swartenhööften up. Bavenhen dröffen de Bröder keene neen Liddmaten mehr upnehmen. Eerst 1895 weer dat wedder mööglich, bi de regelmatigen Drepen wedder tohopen to kamen un nee Liddmaten up to nehmen. Nu geev dat keen smucke Uniformen mehr un de Swartenhööften sünd worraftig to en Vereen wurrn, de sik mit Kultur, Geselligkeit un dat allgemeene Gode befaten dö. Dat Amt vun den Rittmeester is afschafft wurrn. Bi de Revolutschoon vun 1905 hefft de Bröder en Trupp upstellt, üm sik süms to schützen. De Füerwehr weer verschedentlich in Insatz. 1910 is dat groot fiert wurrn, dat Eestland nu al 200 Johr to Russland tohören dö. Dormols hefft de Bröder en Utstellung maakt in dat Swartenhööften-Huus. In’n Februar 1913 sünd ok welke vun de Bröder na St. Petersborg föhrt vunwegen 300 Johr Bestahn vun dat Huus Romanow. Al 1908 is dat Huus nee up Schick bröcht wurrn. Dormols is in den Keller en „Bar“ inricht wurrn. In’n April 1908 keek König Gustav V. vun Sweden up siene Reis na St. Petersborg ok kort in Revel vorbi. He besöch dat Swartenhööften-Huus un is denn ok „Ehrenbroder“ wurrn.
De 1. Weltkrieg
In’n 1. Weltkrieg weer dat för de Düütschen in Russland verbaden, Düütsch to snacken. De düütschen Vereene dröffen nich mehr tohopenkamen. Dat goll ok för de Swartenhööftenbröder un den Swartenhööfter-Klub un ok för den „Reveler Klub“. Bloß Korporatschonen, wo ok Eesten as Liddmaten mit bi weern, dröffen sik drepen. So weer dat u. a. bi de „Kanutigill“. De is as eestnische Gill ankeken wurrn. Börgers ut dat Düütsche Riek sünd utwiest wurrn. In dat Swartenhööftenhuus weer in den Ersten Weltkrieg en Lazarett. De Öllsten sünd in düsse Johren bi sik tohuse tosamenkamen. Verschedene Bröder hefft as Suldaten in den Zaren siene Armee deent. An’n 25. februar 1918 rücken düütsche Truppen in Revel in. Nu möken de düütschen Verenen un Korporatschonen wedder wieter. In’n Juni 1918 hett dat 85 Bröder geven. Dor weern to de Tied avers bloß 57 vun in Eestland. De meisten weern Kooplüde, man ok Fabrikanten weern dormank un Direktoren vun Fabriken un vun Bankhüser. 1918 wurr dat Swartenhööften-Huus denn „Kasino“ för dat Böverkummando vun de düütsche Armee. De Prinzen Heinrich un Adalbert vun Preußen sünd dormols to Ehrenbröder maakt wurrn, just so, as de Börgermeesters vun Bremen un Hamborg.
De eerste Tied in de Republik Eestland na den 1. Weltkrieg
1918 – 1920 weer bi den Eersten Eestnischen Freeheitskrieg in dat Swartenhööftenhuus de düütsche Schutztrupp ansiedelt. Düsse Trupp höör na dat freewillige Eestnische Schutzkorps (Kaitseliit). 1919 is de Bröderschop bi dat Fredensgericht Tallinn/Haapsalu unner den Naam „Tallinna Mustapea Vennaste Sels“ (Reveler Swartenhööften-Bröder Vereen) inschreven wurrn. Dat weer avers woll bloß vunwegen den offiziellen Bruuk bi de eestnischen Behörden. De Bröder hefft sik süms in düsse Johren up Düütsch „Korps der Schwarzenhäupter zu Reval“ oder „Die Bruderschaft der Schwarzenhäupter zu Reval“ nömmt. In dat Johr 1922 is Paul Riik mank de Bröder upnahmen wurrn. He weer bit up den hüdigen Dag de eerste Eeste mank de Swarthööften-Bröder. De eerste Eeste mank de Ehrenbröder weer de Komponist Konstantin Türnpu an’n 7. November 1920. An’n 8. Juni 1920 is in Eestland en Gesett beslaten wurrn, dat al Ridder-Korporatschonen un al Gillen uplööst weern mössen. Dor is denn de Grote Gill üm uplööst wurrn. In düsse Johren is dat Swartenhööftenhuus in Revel jummers mehr to’n „Düütschen Huus“ wurrn, wo de Liddmaten vun al Korporatschonen, de uplööst wurrn sünd, unnerkrupen konnen. De Swartenhööften dröffen avers wiedermaken. Dor weern de Swartenhööften-Bröder in de 20er un 30er Johren de eenzigen Vertreders vun de Traditschonen vun de olen Reveler Korporatschonen mit wurrn.
Gesellig Leven in düsse Johren
De Johreshauptversammlung weer, as dat al vun dat Middelöller af an begäng weer, jummers an den Freedag vör Laetare. In de 20er un 30er Johren goll för de Bröder, de in Revel un in Nömme wahnen döen, de Plicht, sik dor sehn to laten. Dor is denn de Anslag för den Huushollt vun dat tokamen Johr beslaten wurrn, bavenhen sünd nee Lüde in de Ämter wählt wurrn un över de Upnahmen is ok afstimmt wurrn. As Kledaasch weer vörschreven: „na Mööglichkeit“ Sniepel un swarte West. An’n neegsten Morgen hett een sik denn noch mol to’n „Katerfröhstück“ drapen. An’n 15. Januar 1531 is groot fiert wurrn, dat 400 Johr vördem dat Swartenhööftenhuus köfft wurrn weer. Sünst hett sik de Brodershop 6 – 7mol in’t Johr drapen, jummers wenn dat nödig weer. De Öllsten sünd normolerwiese eenmol in’n Maand tohopenkamen un eenmol in’n Maand hett dat ok en so nömmten „Bröderavend“ geven. Dor geev dat denn Vördrag un Diskusschoon. Achterher is Beer drunken wurrn. Ok Kegeln, Utflöög un verscheden Fiereen un Festen hett dat geven. Vun 1931 af an hett dat denn ok en „Familienfest“ geven, wo de Froenslüde mit bi weern. An’n 29. Juni 1932 is de Kronprinz vun Sweden, Gustav Adolf to’n Ehrenbroder maakt wurrn un an’n 25. Oktober 1938 denn ok de dormolige Präsident vun de Republik Eestland. Konstantin Päts
Dat Enne vun de Düütschbalten in Eestland
Gegen dat Enne vun de eestnische Republik hen hefft sik de Düütschbalten un de Eesten beter verstahn, as in de 20er un fröhen 30er Johren. Vunwegen de Landreform stünn de baltische Adel avers in Oppositschoon gegen den Staat. Anners seeg dat mit de Stadtbörgers ut. Se keken woll up jem ehre olen Traditschonen, man se stünnen doch fründlich gegen den eestnischen Staat över. Bit 1935 sünd de Düütschbalten ehre Interessen in Eestland vun de konservative „Düütschbaltische Partei“ vertreden wurrn. En Reeg vun Swartenhööftenbröder möök bi düsse Partei mit, man numms weer dor in’n Vörstand. An’n 22. Oktober 1934 is in dat Swartenhööftenhuus de „Eestlännisch-Düütsche Volksnatschonale Vereenigung“ grünnt wurrn. Se hett sik vörnahmen, mank de Düütschbalten för de eestnische Kultur un för den eestnischen Patriotismus to arbeiden. An’n 8. Oktober 1938 hett de eestnische Binennminister den neen Schragen tostimmt. Nun kreeg de Vereen den offiziellen Naam „Tallinna Mustapeade Vennaskond“ (Broderschop vun de Swarten Hööften). Ok in den neen Schragen stünn in: „Liddmaat weern kann jede anstännige düütsche Koopmann, wenn he tominnst 18 Johre oolt is“ (§3).
An’n 28. September 1939 is in Moskau dat Protokoll över dat Umsiedeln vun de Düütschbalten ut Eestland un Lettland unnertekent wurrn. An’n 6. Oktober hett Hitler in’n Rieksdag to Berlin överraschend siene Rede holen, wo he de Düütschbalten toropen hett: „Heim ins Reich!“. De Düütschbalten schollen jem ehre Heimat verlaten, weil Hitler dat Baltikum de Sowjetunion todacht harr. Se schollen al in dat Warthegau in Polen nee ansiedelt weern. To Laetare 1940 hefft sik 41 Bröder versammelt. Dütmol weer de Sniepel keen Plicht, vunwegen Situatschoon in dat Land. In’n August 1940 weern de Sowjets al in Eestland. Liekers geev dat Bröder, de in Revel wiedermaken wollen. Man an’n 14. Juni 1940 hett dat de leste Tohopenkumst vun de Bröder in Revel geven. An’n 14. August 1940 hett de Binnenminister de Bröderschop verbaden un uplööst. Dat Swartenhööftenhuus is övernahmen wurrn vun de „Kommission för dat Uplösen vun de Broderschop vun de Swarten Hööften, de dicht maakt wurrn is“.
De „Klub“ bit 1940
Blangen de Bröder geev dat den Swartenhööften-Klub. 1919 weer he bi’t Amtsgericht inschreven as „Mustpeade Selts“ (Swartenhööften-Sellschop). Düsse Klub hett sik 1920 wedder mit den „Reveler Klub“ tosamen slaten. De Bröder hefft na Uplösen vun de olen Gillen in Eestland dat Huus vun de Olai-Gill köfft. Dat lä direkt blangen dat Swartenhööften-Huus. 1921 un 1922 is düt Huus denn up Schick bröcht wurrn. De Olaisaal un verscheden Kamern ut dat Huus hefft de Bröder denn an den „Klub“ verhüürt. 1930 hett de Klub 642 Liddmaten harrt, 1931 weern dat noch 587 un 1935 weern bloß noch 368 dorbi. Vun de Swartenhööftenbröder höör nu, anners as fröher, ok ene ganze Rege to’n Klub. 1935 weern 58 Bröder togliek bi den Klub mit bi. Bit Juni 1940 weern noch 83 Lüde, de jem ehren Bidrag betahlt hefft, man denn is de Klub ok uplööst wurrn.
Kriegsenn
1941 weern meist al Swartenhööften-Bröder ümsiedelt. De grote Deel weer in den Warthegau bi Posen ünnerbrocht. Dor dröffen de Bröder avers mit jem ehr Vereensleven nich fuddermaken. Man 1940 un 1941 hett dat denn doch Drepen geven. Bi 20 Bröder kemen in Posen tohopen. Noch 1944 hett dat in Posen en Laetare-Drepen geven. Afsunnerlich lett dat ok, dat in’n März 1945 en Laetare-Drepen in Hamborg tostanne kamen is: Dor weern man dree Bröder bi!
Na den Krieg
Laetare 1946 sünd, wedder in Hamborg, 22 Bröder tohopenkamen, 1947 weern 20 dor un 1948 weern dat 27. Ok in Sweden geev dat in düsse Tied Bröder. Up Grundlaag vun den Schragen vun 1938 hefft de Sweden un de Düütschen över beide Länner hen de Bröderschop tosamen holen. Vun 1958 af an funn denn dat Laetare-Drepen bi de studentische Verbindung „Concordia Rigensis“ in Hamborg statt. 1961 is de Bröderschop unner den Naam „Bruderschaft der Schwarzenhäupter aus Reval“ bi dat Amtsgericht Hamborg inschreven wurrn. Vunwegen dat düütsche Vereensrecht weer dat nich mööglich, bi den Naam „...to Revel“ to blieven. 1961 geev dat 61 Bröder, dormank 36 in Düütschland, 8 in Sweden, 2 in Eestland, 3 in annere Länner in Europa un 12 in Översee. 1997 geev dat midderwielen 63 Bröder, dormank 43 in Düütschland un 12 in Sweden. Twuschen 1961 un 1997 sünd 61 Bröder nee upnahmen wurrn.
Mount Seddon
Mount Seddon is en hogen Barg in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt in de Prince Charles Mountains 30 km westen von’n Mount Stinear an de Noordsied von’n Fisher-Gletscher. Siene beiden Toppen sünd dör en veriesten Sadel vonenanner trennt.
Wetenschoppers von de Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) hebbt em 1957 bi en Floog opdeckt. Dat Antarctic Names Committee of Australia hett em na Norman Richard Seddon (1911–1989) nöömt, de von 1957 af an Geschäftsföhrer von dat Mineraalöölünnernehmen BP Australia weer, dat de ANARE finanziell ünnerstütt hett.
Mount Seedsman
Mount Seedsman is en hogen Barg in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt in de Athos Range von de Prince Charles Mountains 13 km oosten von’n Mount Dovers.
He is na Luftopnahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions karteert worrn. Dat Antarctic Names Committee of Australia hett em na Donald Lynton Seedsman (* 1938) nöömt, de in dat Johr 1964 Elektroinschenör op de Mawson-Statschoon weer.
Luzerne County
Luzerne County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Pennsylvania. He hett 320.918 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.308 km². De Sitt vun de Verwalten is in Wilkes.
Historie
De Kreis is an’n 25. September 1786 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 319.250 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 151.869 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.228 US-Dollar. 183.484 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 37.036 Minschen maakt. 10,69 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
5,13 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,93 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 96,63 % vun de Minschen Witte, 1,69 % Swarte, 0,58 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,09 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,43 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,57 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,16 % vun de Lüüd ansehn.
Kommun Boxholm
De Kommun Boxholm is ene Gemeend in dat Lehn Oostgötland in Sweden. Dat höört to de Landschop Oostgötland un den Gerichtsbezirk Linköping. Se hett 5.244 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 528,27 km². De Sitt vun de Verwalten is in Boxholm.
Demografie
2005 kemen op 100 Froonslüüd 106,27 Mannslüüd. 2006 weren 4,41 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 3 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt. De Scholen hebbt alltohoop 646 Schölers.
Geografie
In de Kommun gifft dat 366 Eilannen, de alltohoop 343 Hektar groot sünd.
Licence to Kill
Licence to Kill (op plattdüütsch vo veel as „Lizenz to’n Dootmaken“; dt. Titel: James Bond 007 – Lizenz zum Töten) is de Titel vun den 16. Film ut de James-Bond-Filmreeg, de vun Eon Productions Ltd. produzeert weer. De Titelrull speel to’n tweeten un letzten mol Timothy Dalton. Speelbaas weer John Glen. Dat Titelleed weer vun Narada Michael Walden komponeert un produzeert, sungen hett dat Gladys Knight.
De Weltpremiere vun den Film hett an’n 13. Juni 1989 in’t „Odeon Leicester Square“ in London in’t Biwesen vun Prinz Charles un Prinzessin Diana stattfunnen. In de bundsdüütschen Kinos lööp de Film an’n 10. August 1989 an.
Inholt
Bond un sien Kolleeg un Fründ Felix Leiter nehmt in en spektakuläre Akschoon den süüdamerikaanschen Drogenbaron Franz Sanchez fast un draapt mit Hülp vun de US-Küstenwacht jüst noch rechtietig bi de Kark in, woneem de Hochtiet stattfinnen schall. Natürlich warrt dorna eerstmol groot fiert. Man, Sanchez blifft nich lang in de Hannen vun de Polizei – he kann mit veel Geld en Polizist besteken un kummt noch den glieken Dag free. Foorts schickt he Leiter sien Lüüd op’n Hals. As Bond, de Trotüüg bi de Hochtiet weer, dorvun höört, föhrt he gau torüch na Leiter sien Huus, finnt sien Fro doot vör. Leiter sülvst is noch an’t Leven, aver vun en Hai swoor besehrt.
Bond is wegen den Vörfall füünsch, un dat üm so mehr as he ruthöört, dat de US-amerikaansche Polizei nich veel maken kann. Op egen Fuust fangt he an natoforschen un stött dorbi ok glieks op den Polizist, de vun Sanchez besteken worrn is. De kummt dorbi üm. Bond sien Baas „M“ is vun den Alleengang vun sien Agent gor nich andoon. As kloor warrt dat Bond nich ophöört, bit he Sanchez hett, nimmt he em korterhand de Lizenz to’n Dootmaken weg. Bond verlütt dormit sien Status as Dubbel-Null-Agent. Man, Bond neiht ut un maakt sik alleen op de Söök na den Verbreker. Hülp kriggt he vun de ehmolige Army-Flegersche Pam Bouvier, de över Leiter in de Operatschoon gegen Sanchez inweiht weer. Tosamen reist se na Isthmus City, vun wo ut Sanchez sien Gewarf stüern deit.
Unvermodens finnt he dor ok sien ollen Fründ un Kolleeg „Q“ vör, de na egen Utseggen jüst Urlaub hett un Bond mit enige Hülpmiddels versorgen deit. Sien eersten Anslag op Sanchez sleiht aver fehl, vunwegen dat dat Ruuschgiftafdeel vun Hongkong dortwüschen geiht. De weern ok achter Sanchez ran un seht jemehr Misschoon nu in Gefohr. Ahn Afsicht kummt Sanchez Bond to Hülp, wat de Agent utnütt, üm sik in sien Organisatschoon intoslieken. He sorgt dorför, dat Sanchez sien egen Lüüd nich mehr recht troen deit.
Sanchez tarnt sien Drogenprodukschoon un -verkoop as en religiöse Organisatschoon; de groten Labors un Anlagen, de he bruken deit, sünd en en grote Tempelanlaag ünnerbröcht. Dor löst he sien Drogen in Benzin op, so dat he jem in de hele Welt smuggeln kann, ahn dat een wat markt. As de Produkschoonssteden besichtigt warrt, flüggt Bond op, vunwegen dat Sanchez sien rechte Hand Dario, em kennen deit. Bond kann de Verbrekers aver utschalten un mit Pam ehr Hülp en groot Chaos anrichten, wat opletzt de Anlaag tonichten maakt. Sanchez hett sik intwüschen al mit sien Geld und de Tankwagens vull Kokain-Sprit afsett. Bond un Pam sett em na un steöllt em. Opletzt kann Bond den Konvoi tonichten un Sanchez an de Siet maken.
Kritik
De Kritiken weern dörmischt. De Tietschrift Variety schreev in’n Juli 1989 vun en Cocktail ut hoochprozentige Action, Spektakel un Drama un vergleek dat Speel vun timothy Dalton mit de fröheren Bond-Filmen vull mit Energie un Körperlichkeit. De New York Times fünn in den Film Action mit Stil un en poor kloke Neeheiten. Dalton weer in de Rull as füünschen Bond, in de romantsichen rull un as Action-Held meist as tohuus, man he künn nienich twee vun disse Göden mit’nanner verbinnen. De Time loov de Action in den Film, weer aver trurig, dat de Dreihbookschrievers un ok de Speelbaas för jemehr Figuren nix Klokes to Doon funnen harrn.
Utteken
De Film hett keen Utteken wunnen, weer aver 1990 för den Edgar Allan Poe Award as Best Film nomineert.
Dreihbook
Licence to Kill weer de eerste Bond-Film för den nich de Titel vun en Kortgeschicht oder en Roman vun Ian Fleming bruukt worrn is. An sik schüll de Film eerst Licence revoked („Lizenz wegnahmen“) heten, man Metro-Goldwyn-Mayer weer nich seker, wat disse Titel in de USA ok verstahn warrn de.
De Geschicht för den Film hett Richard Maibaum tosamen mit Michael G. Wilson utdacht. För Maibaum weer dat de letzte James-Bond-Film: He bleev 1991 doot. Wegn en Streik vun de Writers Guild of America künn Maibaum dat Dreihbook aver nich to Enn schrieven, so dat Wilson dat Skript alleen fardig stellt hett. He hett mööglichst veel Inholt an den Dreihoort Mexiko stattfinnen laten, de al vörgeven weer, un harr bito de Mööglichkeit, dat Dreihbook an Dalton antopassen, de as Dorsteller al faststünn.
Besetten un Kru
duum|Op de [[Seven Mile Bridge warrt Sanchez to Anfang fastnahmen un later ok wedder befreet]] Dalton harr en Verdrag över dree Filmen afslaten un stünn dormit as Hööftdorsteller fast. Sien Gegenspeler weer vun Robert Davi speelt. De Rull vun Felix Leiter is vun David Hedison speelt worrn, de disse Rull al 1973 in Live and Let Die harr. He weer dormit bit to’n 22. Bond-Film de eenzige Schauspeler, de disse Rull tweemol speelt hett.
As Bond-Girls weern Carey Lowell, de 2002 bit 2013 mit Richard Gere verheiraat weer, as Pam Bouvier un Talisa Soto as Lupe Lamora ünner Verdrag nahmen. En Sünnerheit vun dissen Film is de Rull vun Q, de to’n eersten mol Bond nich blots mit de tyypschen Gadgets utrüsten deit, man em bi sien Misschoon direkt ünnerstütten deit un dormit en sünners groten Part to spelen hett.
Dreiharbeiten
duum|hochkant=1.5|Dat [[Otomí Ceremonial Center in Temoaya deen as Kulisse vör den Tempel, de as Tarnung för den Drogeprodukschoon deent.]] De Dreiharbeiten füngen vun 19. Juli 1988 an un weern bit to’n 18. November 1988 afslaten. De Vörspann to’n Film weer to’n letzten Mol vun Maurice Binder tosamenstellt, de disse Opgaav siet Thunderball övernahmen harr. He is 1991 – jüst so as Maibaum – dootbleven.
Dreiht worrn is de Film an verschedene Öörd in de USA, Grootbritannien un Mexiko. In Key West, Florida ünner annern in’t Huus vun Ernest Hemingway un op de Seven Mile Bridge. In Mexiko weer vör allen in de Öörd Acapulco, Mexiko-Stadt un Temoaya. dreiht. De Opnahmen vun de Verfolgungsjagd mit de Tankwagens sünd op de Straat twüschen Mexicali un La Rumorosa dreiht worrn – ok in Mexiko.
Filmmusik
De Filmmusik is vun Michael Kamen komponeert worrn. John Barry harr för de Arbeit an den Film keen Tiet, also weer Kamen utsöcht, vunwegen dat de Speelbaas John Glen dorvun utgahn is, dat he mit sien Muisk an neegsten an Barry rankamen de. Kamen weer to de Tiet al as Komponist vun Filmmusik för Action-Filmen bekannt, to’n Bispeel vör Lethal Weapon oder Die Hard.
Dat Titelled Licence to Kill weer vun Gladys Knight sungen. Komponeert hebbt dat Narada Michael Walden, Jeffrey Cohen un Walter Afansieff. To Anfang vun dat Leed weern Elementen ut dat Leed Goldfinger bruukt, so dat ok de Komponisten vun dat Leed faken opföhrt warrt. De Single is in de britischen Charts bit op Platz söss kamen Vör den Afspann is de Diane-Warren-Kompositschoon If You Asked Me To nütt worrn, de vun Patti Labelle sungen weer. 1992 is vun dat Leed en Cover-Faten vun Céline Dion rutkamen, de dorvun eerst en weltwieten Hit maakt hett.
Adaptschonen
John Gardner hett op Grundlaag vun dat Dreihbook en Roman to den Film schreven. Siet 1979 weer dat de eerste Roman to en Bond-Film. 1989 is ok en Comic mit den glieken titel vun den Künstler Mike Grell rutkamen, de ok op den Inholt vun den Film baseert. Opletzt geev dat ok noch en Reeknerspeel mit den glieken Naam.
Håstrup Sogn
Håstrup Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Fåborg von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Håstrup Kirke in’n Oort Håstrup. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Håstrup Sogn also von de Kommun Faaborg-Middfünen.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Sallinge Herred von dat Amt Svendborg un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Faaborg in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Faaborg-Middfünen in de Region Süüddäänmark worrn.
Möhlendiek (Leendaal)
De Möhlendiek weer en Oort bi Leendaal. Dat Rebeed höört vondaag to de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.
De Möhlendiek hett fröher en egen Oort billt, is vondaag aver Deel von Leendaal. De Naam is noch in Form von en Stratennaam bewohrt bleven.
Geografie
De Oort leeg an dat Över von de Wörp.
De Naveröörd weren Falkenbarg in’n Noordoosten, Heidbarg un Verenmoor in’n Oosten, Timmersloh in’n Süden, Butendiek un Leendaal in’n Süüdwesten un Moorhusen in’n Noordwesten.
Barnsdorp
Barnsdorp (hochdüütsch: Barnstorf) is en lütjet, awer jeschichtlich bedütsamet Nest in’ Landkreise Wulfenbüttel in Neddersassen un jehöre tau dr Jemaine Üür un dr Samtjemaine Schöppenstidde. In düsse Gejend spräket de Lüe ostfälschet Platt. Hüte wohnt um de 320 Lüü in Barnsdorp.
Möhlendiek (Leendaal)
Historie
De Naam von’n Oort keem von de fröhere Kloostermöhl, de in Leendaal an de hüdige Kloosterstraat/An’t Holt an de Wörp stünn. De Oort Möhlendiek reckt von de Kloostermöhl dat Över von de Wörp langs bet na Falkenbarg.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Truup in’n Kanton Leendaal höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Leendaal in’n Kanton Leendaal.
Barnsdorp
Tau’n ersten mal harr en Minsche „Bernherdestorpe“ ’schreem, dat was 966 in ain' Zertefikaat und hett sauveel as „Dörp vun ain’ Bernhard“. Dat Zertefikaat sejjet, dat Otto I. den Graafen Mamaco en Gut in Barnsdorp eschenket har. Bet dahenn har et tau de Mauritzkerk in Madeborch ehöret. 1226 harrn se „Bernestorpe“ schreem.
Möhlendiek (Leendaal)
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett to dat Amt Leendaal tohöört.
Barnsdorp
Barnsdorp liggt bi de Soltau, ’n lütjen Beek, dä sien Naam von de Soltquellen bekoom har. Düsse Quellen worrn inn Jahre 1438 von Hertoog Hinrich ’n Öllern an Gerecke Pawel tau Bronswiek forkööpet. Un 1743 harrn se 't letzte Solt ut de Quellen ehault. Denne warrt de Quellen leddig. In Barnsdorp stunn um un bi 1800 unner annern et fürstliche Vorwark un de Kerk. De Parre 'höre tau düsse Tied tau Watenstidde un sau is't ook hüte noch. 1937 hebbt de Nazis et fürstliche Vorwark oppedeelt: Den Ackere bekoom Bur'n ut annere Dörper, wo de Nazis öre grooten Projekte as de Hermann-Göring-Werke (hüte Salzgitter AG) or en Middellandkanal ebuut hebben. Dä Bu'rn, dä in de „Siedlunge“ 'n betchen butten vun Dörp öre nien Hüser ebuut hebben, mutt düsse Hüser in „germanischer Langform“ buun. De Hüser sünt ne Besönnerhait, weil se so gar nich in de Gejend passen. Sei süht eher ut as in de Lüneborjer Haide.
Möhlendiek (Leendaal)
Religion
De Möhlendiek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marien-Kark in Truup.
Canepa
Canepa is de Familiennaam von