cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wilson County (Noord-Carolina)
Demografie
Vun de 73.814 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 36.184 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.102 US-Dollar. 33.369 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 7.240 Minschen maakt. 18,05 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
8,11 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 4,93 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 55,83 % vun de Minschen Witte, 39,33 % Swarte, 0,42 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,27 % sünd Nakamen vun Indianers. 3,21 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,92 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 6,04 % vun de Lüüd ansehn.
Günter Blobel
Günter Klaus-Joachim Blobel (* 21. Mai 1936 in Waltersdorf, Landkreis Sprottau, Slesien; † 18. Februar 2018 in New York City) weer en US-amerikaansch Biochemiker van düütsch Afstammen.
1999 kreeg he den Nobelpries för Physiologie oder Medizin „für die Entdeckung der in Proteinen eingebauten Signale, die ihren Transport und die Lokalisierung in der Zelle steuern“. Hööftforschungsrebeet van Blobel weern besünners des Mechanismen vun de binnerzellulären Sorteeren van Proteinen un de Söök nah Mögelkeiten, hör Funktschoon optimal bitobehollen.
Besünner verdeent maakt hett he sück ok um den Wedderupbo van de Dresdner Fruenkark un van den dor ok liggen Neemarkt. He hett meest sien ganz Nobelpriesgeld för de Karkenrekonstruktschoon spennd.
Cadman
Cadman is de Familiennaam von
Meramec Township
Meramec Township betekent
Meredith Township
Meredith Township betekent
Zurmühle
Zurmühle betekent
Kiek ok bi: Zurmühl, Zurmühlen.
Sixtus I.
Sixtus I. († um 125) (lat.-griechisch Xystus) weer etwa van 115 bit to sien Dood Bischop vun Rom un wurrd as Preester un Merteler betekent.
Biografisch Daten vun hüm sünd nich överleefert. He gellt as Römer un wurrd eerstmals in de Papstlist vun den Irenäus vun Lyon erwähnt.
Ludewig
Ludewig is de Familiennaam von
, ,
Sixtus I.
Sien Name bedüüd: S(e)xtus = de Sösste (latien.) bzw. Xystos = de Glattmakt (greeksch).
Ludewig
Ludewig betekent
Kiek ok bi: Ludwig, Ludowig.
Ommelanden
thumb|right|De Flagg van de OmmelandenDe Ommelanden (tegenwoordig ok Dat Ommeland) is de olle Naam för de Kuntreien van de Provinz Grunneng, de buten de Stadt Grunneng liggen, de so as de Flagg un dat Wapen al denken doon, freesk wassen. Historisch wassen daar dree Ommelanden: Hunsego, Fivelgo un dat Westerkarteer. Dat Rheiderland un Westerwold weeren as aparte Gewesten sehn, waarbi Westerwolde ok noit en freesk Charakter hat het. Ok dat Gerecht (de Stadt Grunneng un de Streken umto) wurr neet as Ommelaand sehn. Dat Oldambt was of un to wel ok as apaart veerde Ommeland sehn. Dat Wapen van de Ommelanden verwiest anders enkeld na de dree historische Ommelanden un de in totaal 11 Unnerkarteeren. In de Tied, as de Flagge in Gebruuk kwam, harr dat Oldambt ok al sien Freeheid verloorn.
Fröh Middeloller
In dat Middeloller wassen de Ommelanden freestalig, dat Gerecht un Westerwolde harren de neddersassische Spraak. De Ommelanden nömden sük sülvst "Lüttje Freesland" (Lytsje Fryslân). Se wurren döör lokale Heeren un de Kloosters regeert. So was dat Klooster van Auwerd de machtigste van de Ommelanden. Wiederhen wassen de Ommelanners freei. Nett so as all anner Fresen in dat Middeloller stunnen se unner de Freeske Freedom.
Net so as vandag bestunnen de Ommelanden vör allens ut Burendörpen. Daar weren twee Steden (later dree), de beid vööl Infloot up de ‘bestüürlose’ Ommelanden. Dit wassen de Stadt Grunneng en Appingedaam (later ok Winschoot). Appingedaam harr de meeste Macht in de Ommelanden, man ok de Nahberske Delfziel mit sien Seehaven was en grote Konkurrent för Appingedaam.
Middel-Middeloller
De Ommelanden hebben sük in d` verleden Tied vööl tegen Grunneng wendt. Se nömden sük denn ok "freje Fresen". Se sörgten, dat de Adel up de Börgen un de groot Heeren neet to vööl Macht kregden. Ok de Stadt is al maal anfallen döör de Ommelanners (1227). Do de Stadt to vööl Macht kreeg, sloten de Ommelanden sük to de Union van Utrecht tosamen, sodat de Infloot van de Stadt minder worden sull. Later sloot sük de Stadt Grunng an de Union an. Mit de Reduktion van Grunneng (1595) wurren de Ommelanden mit de Stadt to de Provinz Stadt un Lande tosamenföögt.
Stad un Lande
right|thumb|Grenzen van de OmmelandenSiet de Stadt un de Ommelanden een Rebeed wassen, weeren na en Antahl lüttje Strieden mit enkelde Dörpen de Upstanden tegen de Stadt vörbi. Stadt un Ommelanden passden sük an enanner aan un förmden na en Eenheid. Dat Freesch van de Ommelanden wurr verdrongen dör dat Neddersassisch van de Stadt. Doch bünd d`r noch wall enkelde Freeske Woorden findbaar in de neje Grunnengse Dialekt.
In dat Jahr 1619 köfft de Stadt Grunneng de Heerlekheid Westerwolde up. Bi de Dröögleggen van 'n Deel van de Dullert wurr dat Rheiderlaand weer vergrotert, man dat hörde meest be Oostfreesland. As Oostfreesland in de Franzosentied bi de Nederlanden föögd wuur (Köninkriek Holland), sach Grunneng sien Kans um dat Rheiderlaand overtonehmen un de Eems weer as Oostgrenz fasttostellen. En groot Deel daarvan het Grunneng weer an Oostfreesland torügg geven musst. De over blevend Paart word tegenwoordig bi dat Oldambt rekend. Westerwolde un dat Rheiderlaand hebben noit offiziel de Titel van en Ommeland kregen, man worden mitunner wall as Ommeland angeven.
Tegenwoordig
De Naam Ommelanden word tegenwoordig blot noch minn bruukt. In 19. Jahrnunnert (200 Jahren na de Ofschaffen van de Ommelanden) kunnen all Grunnengers noch de Grenzen un Namen van de Ommelanden benömen. De Namen van de Ommelanden bünd to'n Bispööl nu noch in Namen van Footballclubs of Radiostationen (so Oldambster Boys un Radio Westerwolde) to finnen. Ok de Ommelanderseediek, de Seediek van Grunneng, düdt up de oll Gauen ut dat Middeloller hen.
Heekstohl
De Heekstohl (Stratiotes aloides) is ene Oort vun Waterplanten ut de Familie Hydrocharitaceae. Se is de eenzige Oort in dat Geslecht Stratiotes. Heekstöhl is faken Deel vun den Dubben op dat Water.
De Blääd wasst in halv ünnerdukerte Blattrosetten, de bet 40 Zentimeter hooch warrt. Blöhn deit he vun Mai bet Juli. De Blöten weert in'n Döörmeter bi 3 bit 4 cm groot un bestaht ut dree witte Kroonblöer un dree gröne Kelkblöer. De Midden mit Stoff- un Fruchtblöer is geel. Dat gifft Planten, de sünd vun dat Geslecht her Mann oder Fro. De Heekstöhl staht ok op de Rode List.
In’n Sommer swemmt de Planten op dat Water doch in’n Harvst sackt se op’n Grund un överwintert dor. Dör dat gaue Wassen vun de Planten sorgt se licht dorför, dat de Diek oder Graven, in den se leevt, mit de Tiet dichtwasst un dat sik düchdig Mudd billt.
Réveillon
Réveillon betekent
Cadle
Cadle is de Familiennaam von
Cadle betekent
Heekstohl
Annere plattdüütsche Naams
De Heekstöhl hett in de plattdüütschen Kuntreien ganz verschedenen Naams:
(815) Coppelia
(815) Coppelia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 2. Februar 1916 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
De Asteroid is na dat Ballett Coppélia vun den franzööschen Komponist Léo Delibes nöömt.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Rebecca Manuel
Rebecca Ellen Manuel, borene Gilmore (* 13. Juni 1979 in Sydney) is en ehmalge austraalsch Waterspringerin. Se sprung in‘n 3-m-Kunst- un 10-m-Toornspringen as ok in dat 10-m-Synchroonspringen. Hör gröttste Spood weer de Gewinn vun de Bronzemedaille bi Olympisch Spelen.
Gilmore harr bi de Swemmweltmeesterschapen 1998 in Perth ihör eerst internatschonalen Wettkamp in den Utwussenberiek. Mit Phil Tosh kemm se in dat 10-m-Synchroonspringen up den achten Platz. Bi de Commonwealth Games in dat glieker Johr verpass se in dat Toornspringen blots knapp en Medaille. In dat Johr 2000 hett se an de Olympisch Spelen in hör Heimatstadt deelnommen un wunn mit Loudy Tourky Bronze in dat 10-m-Synchroonspringen. Vun dat 3-m-Brett reck se in dat Halffinale Platz 17 un vun den 10-m-Toorn in dat Finale den elfsten Platz. Een Johr later reck dat Duo Duo Gilmore und Tourky bi de Weltmeesterschap in Barcelona Rang fiev. 2002 hett Gilmore en Wertschaps-Studium an de Universität Sydney afslooten. Se hett denn noch an de Commonwealth Games deelnommen un dornah hör Loopbahn afslooten. Siet 2005 arbeit se bi den Vereen Perfect 10 Diving as Trainerin.
Meriden Township
Meriden Township betekent
Zurmühlen
Zurmühlen is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Zurmühl, Zurmühle, Thormählen.
Santiago
Santiago (vun den Hilligen Jakobus afleddt) betekent
Santiago is de Familiennaam von
Henwiesen to de portugeesch Schrievwies
In’t olle portugeesche werr de Hillige Jakobus noch Santo Iago schreven un de Naam Santiago weer de korte Assimilatschoon mit en Apostroph Sant’ Iago. In’t 18. Johrhunnert is denn dorut dat San Tiago worrn, vör allen ok, wieldat de Inwahners tomeist nich schrieven künnen, un na’t Snacken dat ‚T‘ an dat ‚Iago‘ anslaten hebbt. Kiek ok bi: Santiago-Formatschoon, Municipio Santiago.
Hödl
Hödl is de Familiennaam von
Santiago
Henwiesen to de portugeesch Schrievwies
An sik weer aver de Regel, dat vör en Vokal Santo stahn müss un för en Konsonant São schreven weer (t. B.: Santo Antão, São Vicente), so dat de Schrievers denn en São Tiago dorut maakt hebbt. Mit Anfang vun’t 20. Johrhunnert hett sik denn Santiago as offiziell Schrievwies dörsett.
Hödl
Kiek ok bi: Hödel.
Santiago
Henwiesen to de portugeesch Schrievwies
Kiek ok bi: Santiago-Formatschoon, Municipio Santiago.
Kirow (Stadt)
thumb|120px|Flagg vun Kirow thumb|120px|Wapen vun Kirow Kirow is en Stadt wat in’n Oblast Kirow in’n europääschen Deel vun Russland an’n Stroom Wjatka liggt un 500.000 Inwahners hett. Kirow hett Universitäten un is en wichtige Statschoon för de Transsibirische Iesenbahn.
Batilly
Batilly betekent
Gilbert Scodeller
Gilbert Scodeller (* 10. Juni 1931 in Saint-Laurent-Blangy; † 13. April 1989 in Arras) weer en franzöösch Profi-Radrennfohrer.
He weer Profi van 1951 bit 1961. All in sien tweet Profi-Jahr kunn he dat Rennen Paris-Valenciennes för sück entscheeden. Dissen Sieg hett he 1854 noch mal schafft un kunn in dat Johr ok noch Paris–Tours winnen. Bi de Tour de France is he van 1954 bit 1956 antreden, kunn dat Rennen aber nie to’n Enn’ bringen.
Metz Township
Metz Township betekent
Joppich
Joppich is de Familiennaam von
Chile
Chile (Spaansch: Chile, amtlich República de Chile up Platt Republiek Chile) is een Staat in den Süüdwesten vun Süüdamerika. He löppt vun Noord na Süüd twuschen de Bredengraden 17° 3' S un 56° 30' S. Dat Land grenzt in'n Westen un Süden an den Pazifik, in'n Noorden an Peru, in'n Noordoosten an Bolivien un in'n Oosten an Argentinien. To den Staat höört ok de Oosterinseln (Rapa Nui) in den Pazifik mit to, just so, as de Insel Salas Y Gómez, de Juan-Fernández-Inseln, de Desventuradas-Inseln un in'n Süden de Ildefonso-Inseln un de Diego-Ramirez-Inseln. Bavenhen will Chile ok en Andeel vun de Antarktis för sik hebben.
Cadonau
Cadonau is de Familiennaam von
Chile
In Chile leevt 16.143.900 Inwahners (schätzt 2006) up 756.950 km². Dat sünd 21,3 Inwahners/km².
Vun de eersten Inwahners bit to de Kolonialgeschicht
duum|left|[[Santiago de Chile warrt 1541 grünnt vun Pedro de Valdivia.]]
Um 13.000 v. Chr. hefft sik de eersten Minschen in dat hüdige Chile ansiedelt. Later hett de Norden vun dat Land för en korte Tied to dat Inkariek tohöört, ehr de Spaniers dat erovert hefft. 1520 hett Fernando Magelhan ut Portugal de Magellanstraten an de süüdliche Spitz vun dat hüdige Chile funnen, as he dor bi weer, rund um de Eer to seilen. De neegsten Europäers, de in Chile ankamen döen, sünd Diego de Almagro un siene Mackers ween. Se sünd 1535 vun Peru röverkamen un hefft na Gold söcht. Man de Inwahners in de dore Gegend hefft jem fix verdreven. De eerste Wohnstäe, wo sik duerhaftig Europäers ansiedelt hefft, is 1541 inricht’ wurrn, as Pedro de Valdivia de Stadt Santiago grünnen dö. Vun 1542 af an hett Chile to dat spaansche Viezkönigriek Peru tohöört.
Zürndorfer
Zürndorfer is de Familiennaam von
Chile
Vun de eersten Inwahners bit to de Kolonialgeschicht
De Spaniers hefft avers nich veel Gold un Sülver funnen in Chile, un so is dat Land för de spaansche Kroon nich sunnerlich intressant ween, ok, vunwegen datt dat man wiet af liggen dö vun de annern Kolonien. De grote Atacamawööst hett den Weg na Peru afsparrt. Eerst later is Chile dör siene landweertschopplichen Produkte en wichtigen Partner för de Versorgung vun de annern spaanschen Länner in Süüdamerika wurrn.
In Chile sünd ganz verschedene Volksgruppen tohuse ween. Lange Tied sünd se, verkehrterwiese, unner den Naam Araukaners tohopenfaat wurrn. In’n Süden hefft de Mapuche sik in en ganze Reeg vun Kriege mit alle Macht gegen de Spaniers wehrt. Düsse Striet warrt de Arauco-Krieg (Guerra de Arauco) nömmt. He hett dor up Duer för sorgt, datt ut en Ansiedeln vun Spaniers in de süüdliche Hälft vun Chile nix wurrn is. De meisten Städer, Wahnstäen un Forts sünd vun de Indigenos ehre Truppen överrannt un in’n Dutt maakt wurrn, kort nadem se boot wurrn weern. Vun dat Johr 1602 af an hett de Bío Bío de Grenz afgeven na dat Mapucheland hen. Vunwegen den duerhaftigen Wedderstand vun de Indianers weern de Spaniers dwungen un mössen 1641 in den Verdrag vun Quillín eene unafhängige Mapuche-Natschoon gellen laten. Sowat hett dat in de Geschichte vun indigene Inwahners in Süüdamerika nich noch mol geven. Ok laterhen hett dat jummers wedder Krieg un Striet geven un is ok versöcht wurrn, datt Indianerland in to nehmen, man in’n Grunne hefft de Grenzen bestahn bit an dat Enne vun de Kolonialtied. Eerst, as de dormolige Präsident José Joaquín Pérez 1861 unner dat Motto „Freden för Auraukanien“ Truppen dorhen stüern dö, konn he dat Land mit Hölpe vun Suldaten ut Argentinien unnerkriegn. Endgüllig is dat denn 1883 an Chile toföögt wurrn.
Krieg um de Unafhängigkeit un dat Weern vun de Republiek
thumb|upright|Diego Portales Palazuelos Chile wull vun sien Mudderland Spanien unafhängig weern, as 1808 de Franzosen unner Napoleon sien Broer Joseph in Spanien regeern döen. An’n 18. September 1810 is eene Junta inricht’ wurrn. De hett verklaart, datt Chile tro to Spanien sien König Ferdinand VII. stahn dö. Düssen König harrn de Franzosen afsett’. Chile hett sik dormols to eene autonome Provinz binnen dat spaansche Königriek verklaart. Düt Datum warrt bit up den hüdigen Dag in Chile as Anfang vun de Unafhängigkeit fiert. Dornah hett dat nich lang duert un Chile hett verklaart, datt dat nu heel un deel unafhängig weer vun Spanien un vun de Monarkie. As Spanien 1814 wedder freekamen weer vun de Franzosen, hett dat Land wedder siene Hannen utreckt na Chile un woll dat torüch hebben. Toeerst hefft se dor ok de Macht övernahmen. Man in de Slacht vun Chacabuco sünd de Spaniers dör eene Armee vun Chilenen un Argentiniers unner General José de San Martín slahn wurrn. An'n 18. Februar 1818 is Chile offiziell unafhängig wurrn. Ganz tosamenbraken is de spaansche Herrschop, as de spaanschen Truppen 1818 in de Slacht vun Maipú slahn wurrn sünd. San Martín hett sik dat Präsidentenamt avers begeven un so is Bernardo O’Higgins dat eerste Staatshööft vun Chile wurrn. Man O´Higgins is nich lang up’n Präsidentenstohl bleven: 1823 möss he na Peru utkniepen. Sien Nafolger Ramón Freire y Serrano konn sik ok nich lang holen un so hett Francisco Antonio Pinto Díaz em 1828 verdreven. He hett eene liberale Verfaten inföhrt. Man dor hett he de Konservativen mit vertöörnt un al an’n 17. April 1830 hett Diego Portales Palazuelos em un siene Regeerung verjaagt, nadem he in de Slacht vun Lircay gegen siene Truppen wunnen harr. Portales hett bit August 1831 as en Diktater regeert. 1833 hett he en Verfaten rutgahn laten, wo de Präsident besunnere Rechte in tospraken kreeg. Düsse Verfaten harr dat dor up afsehn, datt Chile zentralistisch regeert wurrn is. So hett dat en lange Tied Roh un Freden geven (1833-1891).
Vun 1836-1839 hett Chile Krieg föhrt mit Peru un Bolivien un hett düssen Krieg wunnen. An’n 17. September 1865 hett Chile Spanien den Krieg verklaart, vunwegen datt Spanien versöcht harr, siene vörmolige Kolonie Peru wedder torüch to erovern. An’n 5. Dezember 1865 hefft Chile un Peru en Bund gegen de Spaniers slaten. An’n 31. März 1866 hefft de Spaniers de Stadt Valparaíso duchtig beschaten. Man im Grunne weer ehre Tied 1866 al to Enne. De Striet mit Spanien is avers denn eerst in de Verdräge vun 1871 un 1883 endgüllig bi Siet leggt wurrn.
Salpeterkrieg
thumb| [[Seegefecht vör Iquique an’n 21. Mai 1879 in’n Salpeterkrieg]] In’n Salpeterkrieg, 1879 bit 1884, hett Chile Deel vun de Atacamawööste erovert. De harr bit dorhen to Peru un Bolivien tohöört. So hett Bolivien sien freen Togang na de See verlaren. Later is in de Gemarken, de Chile erovert hett, bannig veel Kopper funnen wurrn. De Welt ehre gröttste Kopper-Dagebo-Mine, Chuquicamata, liggt in düsse Gegend.
De Grenze
thumb|right|Froenslüde in Marchihue, in’t Johr 1902. Ofschoonst dat 1881 en Grenzverdrag mit Argentinien geven hett, is vun 1893 af an jummers mehr Striet mit dat Naberland upkamen, wie de Grenz denn lopen scholl. Chile un Argentinien hefft ehre Armeen uprüst. Een woll stärker ween, as de annere. Eerst de brittsche König Edward VII. hett 1902 en Freden tostanne brocht. Patagonien un Füerland sünd dor nee bi updeelt wurrn. Dor hett Chile 54.000 km² bi afkregen un Argentinien bi 40.000 km². 1904 is ok en Grenzverdrag mit Bolivien afslaten wurrn. Düsse Verdrag gellt bit up düssen Dag.
Eerste un Tweete Weltkrieg
Al 1934 hett dat en groten Buernupstand in Ranquil geven. De Mapuche hefft dormols versöcht, en Deel vun ehren Land torüch to erovern. Mit Hölp vun de Polizei is düsse leste grote Upstand vun de Mapuche dalslahn wurrn.
Ok vunwegen de veelen Inwahners, de ut Düütschland afstammen döen, is Chile in’n Tweeten Weltkrieg lange Tied neutral bleven. Man 1944 hett Präsident Juan Antonio Ríos Morales denn doch beslaten, Düütschland den Krieg to verklaren. Man sunnerlich veel hett dat denn mit den Utgang vun’n Krieg nich to doon harrt.
Nah den Krieg
1945 is Chile een vun de Länner ween, de de Vereenten Natschonen grünnt hefft. 1948 is dat Land in de OAS inträen. Dat Wahlrecht för Froenslüde is 1949 inföhrt wurrn. thumb|Denkmal för Jorge Alessandri De Konservativen hefft mit ehrn Kannedaten Jorge Alessandri 1958 to’n lesten Mol bi de Präsidentenwahlen wunnen. Later sünd de Christdemokraten ehre groten Gegenspelers wurrn. De weern stracks gegen den Kommunismus, man in de Sozialpolitik stünnen se, vergleken mit Europa, mehr up de lunke Siete.
An’n 22. Mai 1960 hett dat dullste Eerdbeven, wat bitherto up de Eer meten wurrn is, Chile siene Küsten un sunnerlich de Habenstadt Valdivia dörrüddelt. Dat Beven hett de Stärk vun 9,5 up de Momenten-Magnituden-Skala harrt. Mehr as 2.000 Lüde sünd dor bi umkamen.
1964 hett Eduardo Frei Montalva vun de Christdemokraten de Präsidentenwahlen wunnen. Dor harr he ok Stütt un Stöhn vun de USA bi harrt. He versöch unner dat Motto „Revolutschoon in Freeheit“ allerhand soziale Reformen dör to setten. En Landreform hett mehr as 3 Mio. Hektar Grootgrundbesitt an Buern verdeelt. Amenne is Frei mit siene wichtigsten Reformen nich torecht kamen, dormank weer, dat he sik vörnahmen harr, de Kopperindustrie in de Hannen vun den Staat to kriegen. Man dor is nix vun wurrn.
Salvador Allende
thumb|left|Demonstratschoon för [[Salvador Allende]] De Linken hefft sik 1969 tohopenslaten to den Bund Unidad Popular (UP). Dor hefft nich bloß de Kommunistische un de sozialistische Partei mitmaakt, man ok noch lüttjere humanistische, wat linke christliche un marxistische Parteien sünd dor mit bi ween. De UP is för Sozialismus inträen un hett dat dor up afsehn harrt, de Industrie in de Hannen vun den Staat to kriegen un de Grootbuern dat Land weg to nehmen. Düsse Bund hett för de Präsidentenwahl 1970 Salvador Allende upstellt. De weer vördem al dree Mol Kannedaten ween.
De linke Bund Unidad Popular is denn bi de Wahlen vun 1970 mit 37% vun all Stimmen de starkste Partei wurrn, man just so even vör de Konservativen, de mit Jorge Alessandri up 35,3% kamen weern. De Christdemokraten unner Radomiro Tomic harrn dat up 28,1% brocht. So is Salvador Allende to’n Präsidenten wählt wurrn. Stichwahlen sünd in de dormolige Verfaten vun Chile nich vörsehn ween un dor hefft de Christdemokraten um Tomic rüm bi de Präsidentenwahl in dat Parlament ehre Stimmen för Allende afgeven. He möss dor avers för verspreken, he woll sik stracks an Verfaten un Recht holen, so, as dat in Chile gellen dö.
Slankweg güng Allende bi un hett de wichtigsten Twiege vun de Weertschop dör den Staat övernehmen laten. Dor güng dat um Bankwesen, Bueree, Kopperminen, Industrie un Kommunikatschoon bi. Ofschoonst dat vun de Verfaten her nich verbaden weer, kreeg Allende gau Theater mit de Oppositschoon. Bovenhen weern de USA dor överhoop nich mit inverstahn, datt Allende de Wahl wunnen harr.
Chile is dormols, as tweeten Staat in Amerika na Kuba, vun Sozialisten regeert wurrn. So harr dat ja US-Präsident Dwight D. Eisenhower al 1954  seggt, as he siene Domino-Theorie upstellt hett. He weer de Meenung, de Länner in Süüdamerika döen een na’nanner, as Dominosteene umfallen un an den Kommunismus övergahn, wenn dor eerst eenmol een Land mit anfüng. De US-Butenminister Henry Kissinger hett seggt, as dat af to sehn weer, datt de linken Kräfte de Regeerung in Chile övernehmen würrn:
As he sien Amt anträen dö, konn Allende dor also vun utgahn, datt de USA allerhand gegen em up’e Beene stellen würrn. Un so hett dat ok al 1970 en Anslag up den General René Schneider geven, de dor bi umkamen is. Bi düssen Anslag hefft de CIA un Butenminister Kissinger duchtig ehre Hannen mit in’t Speel harrt. De USA, de Länner ut Westeuropa un de internatschonalen Konzerne hefft ok en Boykott gegen Chile towege brocht. Dor is dat politische System in Chile so vun dör’nanner kamen, datt Deele vun dat Militär en Putsch plaant hefft. En eersten Putsch vun dat 2. Panzerregiment in’n Juni 1973 hett avers nich slumpt.
Pinochet as Präsident
An’n 11. September 1973 hett dat amenne noch en Militärputsch gegen Allende siene Regeerung geven. Präsident Allende schall dor in den Präsidentenpalast „La Moneda“ Sülvstmoord maakt hebben. He hett sik mit eene Kalaschnikow AKM doot schaten, de he fröher vun Fidel Castro schunken kregen harr. Dat is bi en latere Obduktschoon rutkamen un dat gifft ok en Reeg vun Tügen, de dat sehn hefft un de man dat gloven kann. En paar Hunnert vun siene Anhängers sünd an düssen Dag umkamen un Dusende sünd achter Trallen kamen. Dat duer man bloß en paar Stunnen, un all Institutschonen vun den Staat sünd in ganz Chile vun Suldaten besett’ wurrn. As Präsident an de Spitz vun eene Junta hett General Augusto Pinochet de Macht övernahmen. He weer to glieke Tied de Böverste Befehlhebber vun de Seemacht, de Luftmacht un de Natschonalpolizei. Dusende vun Lüde ut Chile sünd in de Tied utbüxt in’t Utland. Dat Militär hett dormols in dünn besiedelte Gemarken vun dat Land Konzentratschoonslagers inricht. Dor sünd Anhängers vun de Oppositschoon in foltert wurrn, faken so lang, bit se doot gahn sünd.
Dat duer nich lang, un knapp nadem Pinochet de Macht övernahmen harr, füngen de USA un de Länner in Westeuropa woller an mit ehre Weertschopshölpe för Chile. De Militärregeerung hett slank all Unnernehmen, de de Staat unner Allende övernahmen harr, wedder in private Hannen torüch geven, mit Utnahme vun de wichtige Koppermine Chuquicamata.
In Düütschland hett de Regeerung vun Pinochet sunnerlich Stütt un Stöhn kregen ut de Reegen vun de Unionsparteien, ganz besunners vun de CSU. As Franz Josef Strauß 1977 in Chile weer, meen he, in Chile harr dat to’n Glück en „unbannigen Slag gegen den internatschonalen Kommunismus“ geven. Dat weer man schier „dumm Tüüch, vun Folter un Moord in Chile to snacken“. Man in de 1980er Johre hett ok de CDU dat nich mehr hennehmen wollt, datt dat Regime in Chile de Minschenrechte nich gellen laten dö. Norbert Blüm hett dat bi sien Besöök 1987 ok Pinochet direktemang seggt.
thumb|left|Inseln in’n Beagle-Kanal In’n Dezember 1978 is de Beagle-Konflikt mit Argentinien up de Spitz dreven wurrn. Up de Inseln Lennox, Picton un Nueva in’n Beagle-Kanal leeven keene Lüde, man dat is annahmen wurrn, datt dor Eerdööl to finnen weer. An’n 22. Dezember 1978 weer de Striet up’e Hööchte, as Argentinien mit de Operatschoon Soberania versöch, de Eilannen to besetten un in Chile in to marscheern. Man de Vörmarsch is stoppt wurrn, as de Junta in Buenos Aires sik dor up inlaten hett, datt de Paavst in düsse Angelegenheit vermiddeln dö. So klemm sik de Paavst dor achter un kreeg dat, na Argentinien siene Nedderlage in’n Falkland-Krieg, ok hen, datt twuschen Argentinien un Chile 1984 en Fredensverdrag afslaten wurrn is. In düssen Verdrag is fastleggt wurrn, datt all dree Beagle-Eilannen an Chile güngen. Woans de endgüllige Grenz an de Fitz-Roy-Bargen lopen scholl, as an’n 16. Dezember 1998 afsnackt wurrn.
Bi den Falkland-Krieg vun 1982 hett Chile in’n Achtergrund gegen Argentinien up de Sieten vun dat Vereenigte Königriek stahn. So is in Chile en brittschen Heevschruver lannt, as de wat afkregen harr. Fudderhen hett Chile dat Vereenigte Königriek mit Radar-Angelegenheiten utholpen un ok mitmaakt dorbi, Argentinien ut to kunkeluren. De vörmolige Baas vun de chileensche Luftmacht, Fernado Matthei, hett later düsse geheeme Kooperatschoon bekannt maakt.
Torüch na de Demokratie
1988 hett dat Volk vun Chile afstimmt, un 55% hefft sik dorgegen utspraken, datt Pinochet noch mol en Amtstied kriegen scholl. 1989 hett dat, to’n eersten Mol na 15 Johre Diktatur, wedder eene free Wahl geven. Dormols is de Christdemokrat Patricio Aylwin Präsident wurrn. He is dor eerst mol suutje bigahn un hett de Weertschop reformeert un versöcht, de fiendlichen Lagers in de Politik to versöhnen. Fein suutje hett he sik ok de Verbreken vun de vörmolige Militärdiktatur vörnahmen: In’n November 1993 hefft to’n eersten Mol Offiziere vör Gericht stahn, wiel se de Minschenrechte mit Fööt pett’ harrn. Vun 1994 bis 2000 hett de Christdemokrat Eduardo Frei Ruiz-Tagle regeert.
Pinochet hett 1998 Bott geven as Baas vun de Landmacht. Man he is Senater bleven för sien ganzet Leven. Vundeswegen hett he Immunität genaten. In dat sülvige Johr is he in Grootbritannien vunwegen en Haftbefehl vun den spaanschen Richter Baltasar Garzón in’t Kaschott kamen, man 1999 dröff he ut gesundheitliche Grünn torüch na Chile. 2001 is he vun den chileenschen Richter Juan Guzmán Tapia anklaagt wurrn, man 2002 hefft se faststellt, datt he en lüttje Demenz harr un dorüm nich in de Lage weer, siene Sake för Gericht to verhanneln. Dornah hett sik Pinochet sien Amt as Senater begeven. Annere Mole is noch versöcht wurrn, em vör Gericht an to klagen, man dat is doch jedet Mol miss gahn. Pinochet is sturven an’n 10. Dezember 2006 un is bit dorhen nich eenmol veroordeelt wurrn.
In dat Johr 2000 is de Sozialist Ricardo Lagos neen chileenschen Präsidenten wurrn. He hett in eene Stichwahl heel knapp gegen sien konservativen Gegenspeler Joaquín Lavín wunnen. Lagos is, na Allende, de tweete Sozialist ween, de in de „Moneda“ intrecken dö. He hett sik för siene Regeerung vörnahmen, sunnerlich gegen de Arbeitslosigkeit gegenan to gahn. He hett ok de Tariefautonomie wedder inföhrt un hett dat Budget vun de Armee in den Staat sien Huushollt mit inbunnen. Lagos hett sien Amt 2006 verlaten un he hett Weertschop un Politik jedenfalls wedder up’e Been brocht. Man na de Verfaten konn he sik nich wedder wählen laten un Michelle Bachelet vun de Sozialisten is to de eerste Präsidentsche in de Geschichte vun dat Land wählt wurrn. 2010 hett Sebastián Piñera vun de Konservativen in een Stichwahl gegen Frei de Präsidentenwahl wunnen. Sien Amt hett he an’n 11. März 2010 anträen. He is, na meist 20 Johren, de eerste Präsident vun Chile, de up de rechte politische Sieten steiht.
An’n 27. Februar 2010 hett en duchtig Eerdbeven mit de Starkde vun 8,8 Mw up de Momenten-Magnituden-Skala den Süden vun Chile dörrüddelt un hett grote Deele vun de Infrastruktur dor in’n Dutt maakt. Ok in de Midden vun dat Land gung dat Eerdbeven oorntlich tokehr. In de Region VI un VII sund na um un bi 20 min. hoge Tsunami-Wellen ankamen un hefft ganze Küstenstäder twei maakt. Weken later noch hett dat veel Nabeven geven. Alltohopen weern de Regionen III bit IX bedrapen.
Politik
Chile is en präsidial Republiek. Hööft vun den Staat un Baas vun de Regeerung is de Präsident. De Hööftstadt is Santiago de Chile. duum|De 15 Regionen vun Chile
Chile is opdeelt op 15 Regionen, de mit röömsche Tallen vun Noord na Süüd dörtellt warrt, un de Hööftstadtregion.
De Regionen sünd noch wieder opdeelt in 51 Provinzen un 345 Gemenen.
Naam
Wo dat Woort „Chile“ herkümmt, kann een nich eendüdig seggen. Tomeist warrt annahmen, dat keem ut de Aymara-Spraak. Dor bedutt „chilli“: „Land, wo de Welt toenne is“. Anner seggt, de Naam keem ut de Quechua-Spraak. In düsse Indianerspraak heet „tchili“: „Snee“. Up jeden Fall hett de Naam rein gornix mit de Chili-Schoot to kriegen. Düt Woort stammt ut de mexikaansche Spraak Nahuatl af. In Chile warrt dor „ají“ to seggt.
Geographie
thumb|left|de Vulkan [[Llaima]] thumb|left|Atacama
Allgemeen
In de Gegend vun de Hööftstadt Santiago de Chile leevt bi 5,5 Mio Inwahners. Dat is de drüdde Deel vun all Inwahners in ganz Chile. 50 % vun de Chilenen sünd Mestizen, bi 40 % sünd Witte (tomeist mit Afstamm ut Europa) un bi 5 % sünd Indianers.
Indianers
De Indianers höört tomeist to dat Volk vun de Mapuche (Araukariers) hento. In de Gegend twüschen de Strööm Bío-Bío un Toltén liggt jem ehr Andeel an de Inwahners bi 23 %.
Spraak
Amtsspraak is Spaansch. Bovenhen gifft dat ok noch de Indianerspraken Mapudungun, Quechua un Aymara. Mapudungun is de Spraak vun dat Mapuche-Volk. Siet en poor Johren gifft dat tosätzlichen Ünnerricht in düsse Spraak un jeden Dag bringt de Lokalsender Canal 13 Temuco Narichten up düsse Spraak.
Donald Jackson (Ieskunstlöper)
De dreemalig kanaadsch Eenzelmeester keem bi sien eerst WM-Deelnahm 1957 up den 7. Platz. In de Johren 1959 un 1960 wurr he Viezweltmeester, 1959 achter David Jenkins un 1960 achter Alain Giletti. Bi de Olympisch Spelen 1960 in Squaw Valley wunn he de Bronzemedaille achter David Jenkins un Karol Divín.
Divín weer dat ok, de Jackson bi de Weltmeesterschap 1962 in Prag herutfordern dee. Nah dat Plichtprogramm führ Divín mit gooden Vörsprung. Um doch noch to winnen, muss Jackson in sien Kür dörgahns Hööchstnoten halen. Dat führ dorto, dat Donald Jackson an’n 15. März 1962 as eerst Ieskunstlöper en dreefack Lutz sprungen hett. So hett he sien Kür to de Musik van Carmen anfangen un kreeg ok dorüm de Hööchstnoten, de he bruuken dee, um Divín to överhalen un Weltmeester to wurrn (up den darten Platz keem de Franzoos Alain Calmat). Jackson weer de eerst kanaadsch Löper, de Weltmeester wurr.
Dornah hett he sien Amateurloopbahn afslooten un wurr Profi.
Isabel Bennett
Guadalupe Elizabeth Bennett is en Krankenswester un Politikerin (PUP) ut Belize.
Bennett stammt ut Ladyville. Se weer an de Belize School of Nursing un hett denn an de University of the West Indies in Mona (Jamaika) Pleegwetenschoppen studeert. Later weer se Präsidentin von de Nurses Association of Belize. Siet 2008 weer se ok Dozentin bi dat Department of Nursing von de Universität von Belize.
Bennett is siet 30. August 2019 för de Oppositschoonspartei PUP Maat von’n Senaat von Belize. Se hett Valerie Woods aflööst.
Jost Capell
Jost Capell (ok Jodocus; * 1593 in Lübeck; † 28. Februar 1660 in Hamborg) weer en düütschen Theoloog un Pädagoog.
Capell is 1593 as Söhn von Jos Capell (1549–1627) in Lübeck boren.
He weer von 1619 bet 1625 Rekter von dat Athenaeum in Stood. Von 1626 bet 1629 weer he denn Pastoor an de Nikolai-Kark in Billwarder un von 1629 bet to sien Dood 1660 Diaken an de St.-Katharinenkark.
He hett 20. August 1621 in Hamborg Oligarda Dedeken (9. Februar 1602–26. Juli 1624; Dochter von Georg Dedeken) freet. De beiden harrn de Döchter Anna Margaretha (27. November 1622–1657; hett Jacob Hackmann freet) un Elisabeth (* 16. Juli 1624). In twete Eh hett he 1626 in Hamborg Christina de Loose (11. November 1600–6. April 1648) freet. De beiden harrn den Söhn Rudolf (24. Januar 1635–24. April 1684; Historiker).
Yadkin County
Yadkin County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Noord-Carolina. He hett 38.406 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 870 km². De Sitt vun de Verwalten is in Yadkinville.
Historie
De Kreis is 1850 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 36.348 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 18.275 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.576 US-Dollar. 17.946 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.562 Minschen maakt. 9,86 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
7,28 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 4,37 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 92,54 % vun de Minschen Witte, 3,43 % Swarte, 0,17 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,16 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,91 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,77 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 6,48 % vun de Lüüd ansehn.
High Rock
High Rock betekent
The Namibian
The Namibian (Slogan :„Still telling it like it is“) is en Daagblatt in Namibia. De Redakschoon hett ehrn Sitt in de Hööftstadt Windhuk. Na egen Seggen is se dat gröttste Daagblatt in Namibia.
Historie
Grünnt weer The Namibian as Wekenblatt 1986, de dör Spennen finanzeert weer. Dat wichtigste Teel vun’t Blatt weer, de Emanzipatschoon vun Namibia tegenover Süüdafrika to föddern.
In 2001, to’t 15-jöhrige Bestahn vun’t Blatt loof UN-Generalsekretär Kofi Annan dat Daagblatt as wichtigen Fakter för de Freeheit vun de Presse un’t politische Stabiliseren vun Namibia.
Bailleul
Bailleul betekent
Laimer
Laimer is de Familiennaam von
Bailleul
Bailleul is de Familiennaam von
Laimer
Kiek ok bi: Leimer.
Henderson Bluff
Henderson Bluff betekent
Patrick Jason Andrews
Jason Andrews is en Politiker ut Belize (PUP).
Andrews weer von März 2014 bet März 2016 för de Oppositschoonspartei PUP Maat von’n Senaat von Belize.
Vör de Parlamentswahl in Belize 2015 hett Andrews an’n 5. November 2013 bi de PUP-Vörwahl in’n Wahlkreis Belmopan 788 Stimmen kregen un sik so gegen Amin Hegar (652 Stimmen), Oscar Mira (292 Stimmen) un Ruth Logan (245 Stimmen) dörsett.
Bi de Wahl an’n 4. November 2015 hett he denn 42,36 % von de Stimmen kregen un kunn sik dormit nich gegen John Birchman Saldivar von de UDP dörsetten.
Zützen
Zützen betekent
Zützen is de Familiennaam von
(816) Juliana
(816) Juliana is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 8. Februar 1916 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
De Asteroid is wohrschienlich na de nedderlännsche Königsche Juliana von Oranien-Nassau nöömt.
Zachary Taylor
Sien Ökelnaam weer Old Rough and Ready. Van sien Utbildung her weer he Suldat un neem ok all an de Britsch-Amerikaansch-Krieg 1812 deel. 1845, bi de Annexschoon van Texas wurr he mit een Expeditschoonskorps an de Rio Grande henschickt, de he mit een Ünnerlegenheet van 1:4 tegen de mexikaansch Armee hollen hett. Disse Tüschenfall föhr denn to de Krieg gegen Mexiko, bi de Taylor Siege in Monterrey und Buena Vista errungen hett. Präsident Polk kunn Taylor aber nich af und hett hüm den blots in'n Noorden insett, General Winfield Scott drüff dorgegen in Mexiko-Stadt inmarscheeren.
1848 wurr Taylor wegen wegen sien militärisch Erfolge van de Whig-Partei as Kandidat upstellt un kunn sük tegen de Kandidat van de Demokraten, Lewis Cass dörsetten, wiels de in de Noordstaaten van de Free-Soil-Party (Kandidat: Martin van Buren), de sük strikt tegen de Slaveree utspreken de, wichtig Stimmen aftrukken wurrn sünd. So weer he denn siet 4. März 1849 Präsident van de USA.
Ofschoon he ut de Süüdstaaten keem un ok Slaaven harr, weer he för de Eenheet van de Union. He hett sogor droht, falls dat een Sezession geev, dat he persönloch de Armee tegen de Süüdstaaten föhren wull. De Föhrers van de Süüdstaaten wull he denn as Hochverräters dotscheeten laten. Sien to fro'e Dood un de Upnahm van Kalifornien as slaavenfree Staat 1849 hebbt de Weg platt makt för de Kompromiss vun 1850, de ünner sien Viezpräsident un Nahfolger Millard Fillmore uthannelt wurrn is.
Taylor starv as tweete US-Präsident in't Amt. he harr bi een Fier to de Natschonalfierdag slecht woorn Melk un Kassen to sük nommen un is een paar Dag later an een Lebensmiddelvergiftung storben.
He weer verheiraat un harr een Söhn und fiev Dochters.
Deaflympsche Spelen
De Deaflympschen Spelen sünd Sportspelen, bi de dove Sportlers ut de ganze Welt gegenenanner antreedt. De Deaflympschen Spelen warrt jüst as de Olympschen Spelen all veer Johr afhollen. Dat gifft ok Winter- un Sommerspelen, de twee Johr versett sünd. Anners as de Olympschen Spelen sünd de Deaflympschen Spelen jümmer in unevene Johren.
Historie
De Idee bi de Spelen is, dat Dove dat in’n Sport faken sworer hebbt, vun wegen dat se ja kene Signaals höört. Ok de soziale Faktor, dat Tohoopkamen mit annere Dove is en wichtigen Aspekt. De eersten Deaflympschen Sommerspelen geev dat 1924 in Paris. Se heten dor noch de Internatschonalen Spelen för de Doven. De eerst beid Maal weren se noch in de sülven Städer as de Olympschen Spelen. 1931 hebbt se denn den Modus wesselt un hebbt ok annere Städer wählt. 1949 geev dat de eersten Winterspelen. Vun 1964 af an heten de Spelen Weltspelen för de Doven. In dat Johr 2000 hebbt se denn den Naam kregen, den se nu hebbt. Bi de Spelen 2005 in Melbourne weren mehr as 3000 Sportlers ut alle Welt dorbi.
Mitmaken köönt blots Lüüd, de op ehr good Ohr opminnst 55 dB slechter höört. Höörhelpen sünd bi de Spelen verbaden. De Scheedsrichters un Startlüüd hebbt bi de Spelen kene Piep oder Startpistolen, se hebbt lütte Flaggen un ’n Oort Startblitzlicht.
Sommerspelen
1944 sünd de Spelen utfallen, vun wegen den Tweten Weltkrieg
Middle Fork Township
Middle Fork Township betekent
Kiek ok bi: Middlefork Township.
Zutter
Zutter is de Familiennaam von
Abbott Island
Abbott Island betekent
Georg Alexander Ruperti
Alexander Ruperti (* 19. Dezember 1758 in Bremervöör; † 14. März 1839 in Stood) weer en düütschen lutherschen Theoloog.
Ruperti is 1758 as Söhn von Justina Sophia, borene Niemann (6. Oktober 1731-20. Mai 1790), un den Amtsassesser Johann Hermann Ruperti (3. Februar 1722–12. Februar 1791) in Bremervöör boren. Het hett Theologie studeert un keem na dat Studium an dat Athenaeum in Stood. Dor is he von 1784/1785 bet 1809 Rekter ween. 1809 is he Garnisonpreddiger un Kunsistorialraad von dat Kunsistorjen in Stood worrn. As disse Steed wegfullen is, nadem dat Hartogdom Bremen 1810 an dat Königriek Westfalen fullen is, keem he 1811 as eersten Pastoor na Dorum an de Urbanus-Kark. Dor is he bet 1814 bleven, as de Generalsupperndent von de Generaldiözees Bremen-Veern in Stood, Johann Caspar Velthusen, doodbleven is. Ruperti hett denn dit Amt övernahmen. Verbunnen dormit weer he ok Kunsistorialraad.
In siene Tied as Rekter in Stood hett Ruperti 1807/1808 ünner annern en mehrbännigen Liviuskommentar rutgeven.
Ruperti hett an’n 25. April 1783 in Hamelwöörden Elisabeth Maria Wickhardt (23. März 1764–11. März 1836) freet. De beiden harrn de Söhns Georg Ernst (26. Juni 1800–1. Oktober 1880) un Justus (29. Oktober 1791–3. November 1861). Sien Enkel Justus Ruperti weer Generalsupperndent för Holsteen.
Kennedy Boateng
Kennedy Boateng is de Naam von
* Kennedy Boateng (* 1988), Footballspeler ut Ghana,
Richard Hatch
* Richard Hatch (1945–2017), US-amerikaanschen Schauspeler un Schriever,
Aubusson
Aubusson betekent
Aubusson is de Familiennaam von
Jacques Fouquières
Jacques Fouquières ok Jacob Focquier (* ca. 1580 in Antwarp; † Dezember 1659 in Paris) weer en fläämsch Maler, de af 1621 vör allen in Frankriek tätig weer. He weer vör 1616 en Mitarbeiter vun Peter Paul Rubens.
Leven
Sien Utbillen as Maler kreeg he in Antwarp. Dornah weer he an verscheeden europääschen Hööf tätig. Van 1616 bis 1619 weer he an den Hoff vun Friedrich V. (Palz) in Heidelbarg as Maler tätig. Ansluutend gung he nah Brüssel. Dor weer Philippe de Champaigne en vun sien Schöler. Af 1621 bit to sien Dood leev he an’n franzööschen Hoff in Paris. He weer de Hoffmaler vun Ludwig XIII. He is in ärmlich Verhältnissen an dat Johresenn’n 1659 storven.
En anner Schöler vun hüm weer Matthieu van Plattenberg (1607–1660).
Memel (Stadt)
Memel oder litausch Klaipėda is en Hoben un Hansestadt in Litauen mit 188.800 Inwahners, an’n Övergang vun’n Kurisch Haff in de Oostsee. Dor sünd Fährverbinnen na Düütschland, Däänmark un Sweden. Memel hett en malerisch Fachwarkollstadt. In’n nabi Nidden is dat ehmolig Sommerhuus vun Thomas Mann. Memel harr en Universität. In fröhere Tiet snacken de Lüüd hier Niederpreußisch un Kurisch. Memel is de gröttste Stadt in Lütt-Litauen (op Litausch Mažoji Lietuva).
Historie
1252 hett de Sweertbröderorden de Borg Memelborg opboot. 1258 kreeg de Oort denn dat Stadtrecht na lübsch Vörbild. 1328 hett denn de Düütsche Orden de Stadt övernahmen, de 1525 Deel vun Preußen worrn is. 1475 harr Memel dat Stadtrecht na Kulmer Vörbild kregen. Mit Preußen is Memel 1871 Deel vun dat Düütsche Riek worrn. Na’n Eersten Weltkrieg wörr dat Memelland denn Völkerbundsmandat un keem so to’n 15. Februar 1920 ünner franzöösch Leid. 1923 geev dat en Opstand vun de Litauers. Se hebbt de Stadt denn Klaipeda nöömt un sik Litauen anslaten, ok wenn en ganz groot Deel vun de Inwahners lever bi Düütschland bleven wull. An’n 22. März 1939 keem dat Memelland op düütschen Druck trüch an Düütschland. In’n Tweten Weltkrieg hett Memel denn veel afkregen, ok dör Bombers un to Enn vun’n Krieg sünd vele vun de Düütschen vör de Rode Armee na Westen afhaut. Memel keem an de Litausche Sowjetrepubliek un de Düütschen dröffen nich trüchkamen un de, de noch dor weren, müssen nu ok rut. Na de meist leddige Stadt kemen nu vele Litauers un Russen. Siet 1990 is Litauen unafhängig un Memel is nu fre’e Weertschopszoon, wat en groten Opswung bedüden dee.
St. Clair County
St. Clair County betekent
Zutt
Zutt is de Familiennaam von
Avoine
Avoine betekent
Clarke (Familiennaam)
Clarke is en engelschen Familiennaam. Dat is en Beroopsnaam un bedüüdt so veel as „Schriever“ (modeern Engelsch clerk). De Varianten Clark un Clerke hebbt de sülve Herkumst.
A
,, , , , , ,.
B
, ,
C
,
D
,, , ,
E
,
Haßel (Gemeen Will)
Haßel is en lütten Oort in de Gemeen Will (Samtgemeen Töst) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Rafael Addiego Bruno
Rafael José Addiego Bruno (* 23. Februar 1923 in Salto; † 21. Februar 2014) weer en uruguayisch Afkaat un Jurist. 1985 weer he 17 Daag lang Interimspräsident vun Uruguay.
Parfondeval
Parfondeval betekent
Middlecreek Township
Middlecreek Township betekent
Clarke (Familiennaam)
F
,
Rafael Addiego Bruno
As Präsident vun den Böversten Gerichtshoff (Suprema Corte de Justicia) keem he nah den Rückträe vun Gregorio Álvarez an’ 12. Februar nah den Artikel 156 vun de uruguayisch Verfaaten to dat Amt vun de Staatsböverhoopt un Regeerenschef. He harr dat Amt bit to’n 1. März inne, as - nah twalv Johren Militärdiktatur – de free wählt Julio María Sanguinetti Präsident wurr.
Clarke (Familiennaam)
G
, ,
H
,
I
,
J
,, , , , , ,
M
,, ,.
N
,.
P
,
R
,, , ,
S
,
T
,, ,
W
,.
Haßel (Gemeen Will)
Geografie
Na Süüdwesten flütt dat Water ut Haßel över den Todtgraven na de Wümm hen un in’n Oosten över den Fuhlaubeek na de Eest. In’n Süüdwesten liggt dat Naturschuulrebeed Böver Wümmdaal.
De Naveröörd sünd Kamp in’n Noorden, Will in’n Oosten, Lütt Todtshoorn in’n Süden un Otter in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Töst in’n Kanton Töst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1852 to de Vaagdie Töst in dat Amt Horborg tohöört. 1852 is de Vaagdie Töst in dat Amt Mesborg wesselt, dat 1859 denn in dat Amt Töst ümwannelt worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Horborg. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Horborg worrn.
Bet in de Midd von dat 19. Johrhunnert hett de Oort to de Gemeen Groot Todtshoorn höört un is denn in de Gemeen Kamp wesselt. De Oort is an’n 1. Juli 1972 as Deel von de Gemeen Kamp mit de Gemeenreform in Neddersassen an de Gemeen Will kamen.
Religion
Haßel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nikodemus-Kark in Handörp. Disse Kark is 1957 bet 1959 boot worrn. Vörher hett de Oort to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Töst höört.
För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Kark in Töst tostännig, de siet 1. November 2014 to de Karkengemeen St. Petrus in Bookholt tohöört.
Verkehr
Dör Haßel löppt de Kreisstraat 65, de in’n Noorden na Kamp geiht un an de Landsstraat 141 un in’n Süden över Lütt Todtshoorn na Groot Todtshoorn. De L 141 geiht in’n Noordwesten na Töst un an de Bundsstraat 75 un in’n Oosten an de Bundsstraat 3.
De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 46 Heidenau un de Opfohrt 45 Hullnst doot all beid so 16 Kilometer in’n Noordoosten von Haßel liggen.
De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Töst an de Bahnlien Hamborg–Bremen.
Scholen
De Kinner ut Haßel gaht na de Grundschool Handörp op School. Na de Grundschool gaht de Kinner normalerwies in Töst na School, op de Hauptschool Töst, de Realschool Töst oder dat Gymnasium Töst.
Walle (Bremen)
Walle is en vun de 19 Stadtdelen vun Bremen un höört to’n Stadtbezirk West.
Blaine County
Blaine County betekent
Walle (Bremen)
Korte Historie
1139 steiht de Naam vun Walle dat eerste Mol in en Urkunn to lesen. Vun 1524 af an is dat en egen Kaspeel ween. In dat Johr 1635 hett de Ridder Christoph Ludwig Raschen Goot un Hoff Walle in Pacht nahmen. 1658 is över sien Graff de Karktoorn boot wurrn.