cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dammhusen
Ver- un Entsorgung
För dat Afwater is de Stadtentwässerung Buxthu tostännig.
Hiroo Shima
Bi de Verschanzentournee 1986/87 keem aber blots up achtere Platzen un bleev somit ahn Spood. In den eersten Weltcup nah de Tournee kunn he aber in Sapporo mit Platz 3 to'n eersten un eenzigen Mal in sien Loopbahn up dat Podium springen. Nahdem he ok bi dat tweete Springen mit Platz 6 wiedere Punkte winnen kunn, keem he in de Weltcup-Saison 1986/87 an' Enn' up Platz 29 in de Gesamtwertung.
Ottens
Ottens is en Dörp in de Gemeen Buxthu in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Binnen de Gemeen Buxthu billt Ottens en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.
Geografie
De Naveröörd sünd Buxthu in’n Noorden, Heimbrook in’n Süüdoosten un Obbens in’n Süüdwesten.
Historie
Ottens kummt 1197 toeerst in de Oorkunnen vör.
In’n Eersten Weltkrieg sünd söven Soldaten ut Ottens fullen oder vermisst un in’n Tweten 15.
Verwaltungsgeschicht
Vör 1852 hett dat Dörp to dat Gericht Delm höört un weer denn von 1852 bet 1859 in dat Amt Hornborg. Denn is dat Deel von dat Amt Harsfeld worrn. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood.
Ottens is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Buxthu tohoopleggt worrn.
Religion
Ottens is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Obbens.
För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.
Wapen
Dat Wapen wiest op sülvern Grund söven blaue Dreeecken.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in’e Midd von’n Oort.
Weertschop un Infrastruktur
De Freewillige Füürwehr is 1943 grünnt worrn.
Verkehr
Ottens liggt an de Kreisstraat 52, de in’n Noorden na Buxthu ringeiht un in’n Süden na Nindörp löppt. Na Noordwesten lööpt de K 60 von Ottens an de Landsstraat 127 ran.
Scholen
De eerste Nawies för en Volksschool in Ottens is von 1743. Vondaag is de School en Deel von de Grundschool Stieglitzweg in Buxthu. Dat Schoolhuus is 2000 boot worrn un in dat ole Schoolhuus is nu de Kinnergoorn in.
Ver- un Entsorgung
För dat Afwater is de Stadtentwässerung Buxthu tostännig.
Lüüd
De Politiker Heinrich Augustin is 1937 in Ottens boren.
Otto Thorbeck
Otto Thorbeck (* 26. August 1912 in Brieg, Schlesien; † 10. Oktober 1976 in Stein bi Nürnbarg) weer en düütsch Jurist un SS-Richter.
Tätigkeit as SS-Richter
Siet 1941 harr Thorbeck de Chefrichterstäe bi dat SS- un Polizeigericht in München inne. As SS-Richter hett he völ Verfohren leit, in de SS-Standartenführer Walter Huppenkothen as Ankläger tätig weer.
In SS-Prozessen wurrn tallriek bekannt Wedderstandskämper bekannte to’n Dood veroordeelt. För de in den folgenden Afsnitt upführt Veroordeelten, weer dat SS-Standgericht nich tostännig, wiel de Angeklagten nich Liddmaat vun de SS weern; nah de Kriegsstrafverfahrensordnung (KStVO) weer eegentlich en Kriegsgericht tostännig.
De Verfohren weern rein Scheinprozesse, bi de dat Ergebnis – en Schuldspröök – vörher all faststunn; verfohrensrechtlich weern se sülvst nah de Gesetten vun den NS-Staat rechtswidrig. Insgesamt wurrn mit de Verfohren blots politisch Morde as legal „verköfft“. De den Angeklagten vörsmeeten Taten leegen deels all mehrere Johren torüch.
Nah de Krieg
Nah de Krieg hett Thorbeck as Rechtsanwalt in Nürnbarg arbeit. 1955 wurr he vun en Schwurgericht in Augsborg wegen Beihilfe to‘n Mord to veer Johren Tuchthuus veroordeelt. An‘ 19. Juni 1956 hett hüm de Bundesgerichtshoff in en Revisionsoordeel vun de Vörwurf vun de Beihilfe to‘n Mord freespraken.
Uttoog ut de Begründung vun den Freespröök: „Einem Richter, der damals einen Widerstandskämpfer wegen seiner Tätigkeit in der Widerstandsbewegung abzuurteilen hatte und ihn in einem einwandfreien Verfahren für überführt erachtete, kann heute in strafrechtlicher Hinsicht kein Vorwurf gemacht werden, wenn er angesichts seiner Unterworfenheit unter die damaligen Gesetze [...] glaubte, ihn des Hoch- und Landesverrats bzw. des Kriegsverrats (§ 57 Militärstrafgesetzbuch) schuldig erkennen und deswegen zum Tode verurteilen zu müssen.“
In‘ Gegensatz to dit BGH-Oordeel harr de Vörinstanz, dat Landgericht Augsborg, de Angeklagten Huppenkothen un Thorbeck wegen Beihilfe to‘n Mord in 6 bzw. 5 Fällen veroordeelt un in sien Begründung vun dat Oordeel u. a. erklärt: "Die führenden Männer des nationalsozialistischen Regimes, Hitler, Himmler, Kaltenbrunner, haben ... die Hinrichtung der genannten Männer (gemeint sind: die ermordeten Widerstandskämpfer von Dohnanyi, Oster, Dr.Sack) aus niedrigem Beweggrund herbeigeführt. Sie waren in ihrer Handlungsweise auf die tiefste Stufe verantwortungslosen menschlichen Handelns herabgesunken. Hierzu haben die Angeklagten Dr.Thorbeck in 5 Fällen und der Angeklagte Huppenkothen in 6 Fällen Beihilfe geleistet."
Douglas (Belize)
Douglas is en Gemeen in’n Distrikt Orange Walk von dat Land Belize. De Oort liggt direkt an de Grenz na Mexiko.
Geografie
De Oort liggt op dat Oostöver von’n Hondo River. Wenn de Hondo River Hoogwater föhrt, to’n Bispeel bi Hurrikans, denn warrt de Oort fakener överswemmt.
Historie
In’n Süüdoosten von’n Oort doot de Maya-Ruinen von Nohmul liggen.
Weertschop un Infrastruktur
De Lüüd in dat Dörp leevt deelwies von’n Anbo von Zuckerrohr, dat von Belize Sugar Industries verarbeidt warrt.
Verkehr
De eenzige Straat ut Douglas rut föhrt in’n Süüdoosten över San Juan na San Pablo an’n Philip Goldson Highway, de in’n Noordoosten över Buena Vista na Corozal un de Grenz von Mexiko föhrt un in’n Süüdoosten över San Jose, Trial Farm un Orange Walk na Belize-Stadt.
De nächste Flegerplatz is de Orange Walk Airport bi Chan Pine Ridge.
Vörwark
Vörwark betekent
Kiek ok bi: Vorwark, Logumer Vörwark.
San Lorenzo (Belize)
San Lorenzo is en Gemeen in’n Distrikt Orange Walk von dat Land Belize.
Geografie
De Oort liggt twüschen Hondo River un New River.
De Naveröörd sünd San Luis un San Jose in’n Noordoosten, San Estevan in’n Oosten, Trial Farm un Orange Walk in’n Süüdoosten, Yo Creek in’n Süden, San Antonio in’n Süüdwesten un Cocoyol (Mexiko) un San Roman in’n Noordwesten.
Verkehr
Von San Lorenzo loopt Straten in’n Süden na Yo Creek, in’n Süüdwesten na San Antonio, in’n Noordwesten na San Roman, in’n Noorden na San Luis, in’n Oosten na’n Philip Goldson Highway un in’n Süüdoosten na Orange Walk un dor ok an’n Philip Goldson Highway. De Highway föhrt in’n Noordoosten na Corozal un an de Grenz to Mexiko un in’n Süüdoosten von Orange Walk na Belize-Stadt.
Big Sandy River
Big Sandy River betekent
Calley
Calley is de Familiennaam von
Panopaea
Panopaea betekent
Mairie Oolwarder
De Mairie Oolwarder weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de dree Mairien, in de de Kanton Willemsborg indeelt weer. De Seet weer in Oolwarder. Se harr 2759 Inwahners.
Historie
De Ümgegend von Oolwarder hett vör de Franzosentied to de Vaagdie Oolwarder von dat Amt Horborg un de Vaagdie Neehoff von dat Amt Willemsborg in dat Förstendom Lümborg höört, wat in dat Kurförstendom Hannover leeg. Dat Kurförstendom Hannover weer in de Tied von de Koalitschoonskriege siet 1801 von Franzosen un Prüßen besett. To’n 1. März 1810 is dat Rebeed denn Deel von dat Königriek Westfalen worrn, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer.
Binnen Westfalen weer de Mairie Oolwarder een von de veer Mairien in’n Kanton Willemsborg von’n Distrikt Horborg, Departement von de Nedderelv. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Oolwarder weer nu een von de dree Mairien in’n Kanton Willemsborg, Distrikt Hamborg, Departement von de Elvmünnen. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to de dree Mairien Oolwarder, Neehoff un Finkwarder (all dree in’n Kanton Willemsborg) höört harrn un tosätzlich en Reeg von Elvwarders, de vörher to de Stadt Hamborg höört harrn.
1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn.
Lidegaard
Lidegaard is de Familiennaam von
Mairie Oolwarder
Öörd
Dor hebbt düsse Öörd tohöört:
Vondaag sünd düsse Öörd all Deel von de Stadt Hamborg.
Aebi
Aebi betekent
Aebi is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Aeby.
James Hayman
* James Hayman (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Schriever,
Andrea Germer
Andrea Germer is de Naam von
Hölldobler
Hölldobler is de Familiennaam von
Andrea Germer
* Andrea Germer, düütsche Historikerin un Rutgeverin,
Andover
Andover betekent
Canevari
Canevari is de Familiennaam von
Gonzenbach
Gonzenbach betekent
Gonzenbach is de Familiennaam von
Liddy
Liddy is de Familiennaam von
Thorbecke
Thorbecke is de Familiennaam von
,
Bretel
Bretel betekent
Bretel is de Familiennaam von
Liddle
Liddle is de Familiennaam von
Bobby Evans
Bobby Evans is de Naam von
* Bobby Evans (Robert Ernest Evans; 1885–1965), engelschen Footballspeler,
Kiek ok bi: Bob Evans, Robert Evans.
John Bower
John Bower is de Naam von
* John Bower (* 1940), US-amerikaanschen Nordischen Kombinerer un Skilanglöper,
(395) Delia
(395) Delia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 30. November 1894 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is.
Sekundär Kohlenstoffatom
duum|En sekundär C-Atom (root) En sekundär Kohlenstoffatom is en Kohlenstoffatom, an dat twee annere Kohlenstoffatomen bunnen sünd. Dat Bispeel wiest de eenfachste un all mööglichen sekundären Kohlenstoffgruppen: de Methylgrupp.
Sekundäre Kohlenstoffatome sünd in all Kohlenwaterstoffen antofinnen, de tomindst dree Kohlenstoffatome bargt. An Steed vun en Waterstoffatom kann an’t Atom ok en Hydroxyl-Grupp sitten, de funkschonelle Grupp vun de Alkanolen. Denn snackt een vun en sekundären Alkohol.
Elmer Merrill
Elmer Merrill is de Naam von
* Elmer Drew Merrill (1876–1956), US-amerikaanschen Botaniker,
Tom Bower
Tom Bower is de Naam von
* Tom Bower (* 1938), US-amerikaanschen Schauspeler un Produzent,
Bob Merrill
Bob Merrill is de Naam von
* Bob Merrill (* üm 1920), US-amerikaanschen Trumpeter un Sänger,
Echte Flegen
De Echten Flegen (Muscidae) sünd en Familie mank de Flegen (Brachycera). Se weert to de Tweeflunken (Diptera) mit torekent. Up de ganze Eer gifft dat bi 4.000 Aarden. Ut Europa sünd bi 600 Aarden bekannt, 500 vun jem kaamt ok in Middeleuropa vor.
Kennteken
Dat Lief vun de Echten Flegen is 2 bit 18 Millimeters lang un stevig boot. Meist sünd se grau, stahlblau, wat gröön, geel oder rood farvt. De wecken laat na de Brummers (Calliphoridae). De Föhlspriete sünd dreedeelt, kort un eenfach. Blangen de Facettenogen hefft de Deerter ok dree Punktogen (Occelli). Dat Mundwarktüüch is goot utbillt un se könnt dor mit lecken oder ok steken.
Wie se leven doot
Dat Lven vun de Echten Flegen verscheelt sik je na Aart. Dat gifft Aarden, de leevt as Parasiten un suugt Blood, man ok Rövers, Blötenbesökers un Flegen, de an allerhand Fleetstoffe suugt, as u. a. an Schiete. Bi de Budden gifft dat de wecken, de leevt in Affall un Stoffe, de ut’neenfallt un vergammelt un nehrt sik dor vun, un annere, de freet Swämme, de dor in wassen doot oder ok de wecken, de freet Schiete. Dat gift ok Aarden, de ehre Budden freet Plantendeele. De Budden leevt meist up’e Eer oder in dat oder, dat se an’n leevsten freet, man bi en Reeg vun Aarden wasst de Budden ok in’t Water.
Wie se wassen un groot weern doot
De Budden sünd bannig gau utwussen un bruukt dor towielen nich mehr, as man acht Dage to. In Europa duert dat bi de meisten Aarden man denn doch twee bit dree Weken. So könnt in een Johr bit hen to acht Generatschonen vun Flegen utriepen. De Budden mütt dör dree Phasen dörgahn.
Feende
Vunwegen, datt se sik so unbannig vermehrt, weer de Tahl an Nakamen an sik nich to tellen, man de gröttste Deel warrt dör Rövers, de jem freten doot un sunnerlich dör Parasitoide dootmaakt.
Flegen dreegt Krankheiten over
En Reeg vun Aarden sünd Vekters for allerhand Krankheiten un Süken, as Rode Loop, Cholera, Geelsücht, Kinnerlahmte, Rüggblood, Slaapsüke un Typhus. De Gefohr, sik dör Flegen antosteken, besteiht avers man bloß in de Tropen un warme Gemarken vun’e Eer.
Wehnsen
Wehnsen betekent
Davisson
Davisson is de Familiennaam von
Hayman
Hayman betekent
Hayman is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Heyman, Haymann.
Stockbridge
Stockbridge betekent
Stockbridge is de Familiennaam von
Liddie
Kiek ok bi: Liddy.
Borgwall
Borgwall betekent
Twistetal
Zentrum vun de Gemeend un Sitt vun de Verwaltung is Twiste.
Geografie
De Gemeend Twistetal liggt bi söss Kilometer süüdwesten Orolsen. Dör de Gemeen flütt de Twiste.
Oortsdelen
De Gemeend Twistetal besteiht ut söven Oortsdelen:
Navergemeenden
Navergemeenden sünd (optellt mit de Klock): In’n Noorden un Oosten de Stadt Orolsen, in’n Süüdoüsten de Stadt Waldeck, in’n Süüdwesten de Stadt Körbach un in’n Westen de Gemeend Diemelsee.
Gemeindevertretung
Bi de letzten Kommunalwahlen is dit rutkamen:
Verkehr
Dör Twistetal geiht en Afsnitt vun de Bundsstraat 252 vun Körbach na Orolsen. Twiste is denn ok Haltepunkt op de RE-Streek vun Kassel na Körbach.
Campanella
Campanella is de Familiennaam von
Myon
Dat Myon is en Elementardeelken vun de Physik, dat vergliekbor mit dat Elektron is, aver en düütlich gröttere Masse (105,6 MeV/c2 an Steed vun 0,511 MeV/c2) opwiest.
So as dat Elektron is dat Myon mit en Elementarladung negativ laadt un hett en halftalligen Spin. Beide Deelken sünd vun de Swacken Wesselwirken bedrapen, nich aver vun de Starken. Se sünd na’t Standardmodell vun de Elementardeelkenphysik verwandt un höört to de Klass vun de Leptonen un dormit to de Fermionen. De Ünnerscheed is, dat de Elektronen to de eersten Familie vun de Leptonen tellt, wiel de Myonen de tweeten Familie anhöört. Dat entspreken Deelken vun de drüdden Familie is dat so nöömte Tau-Lepton, dat ok al nawiest worrn is. Dat Antideelken vun’t Myon is dat positiv laadte Myon, dat as Antimyon \mu^+ betekent warrt. Myonen weern 1936 vun Carl D. Anderson bi’t Ünnersöken vun kosmische Strahlen opdeckt. Künstlich kann een jem in Hoochenergie-Gaumakers tügen.
Kosmische Strahlen
Myonen höört to de Hööftbestanddeelen vun de sekundären kosmisch Strahlen. Dat bedüüt, dat se in 9 km bit 12 km Hööch (sünners in ruchweg 10 km ) dör Reakschonen vun de egentlichen (primären) kosmisch Strahlen mit Atomkarns (sünners Protonen) un Molekülen vun de Atmosphäär. Dorbi warrt toeerst Pionen un to’n lütteren Deel Kaonen tüügt. Bi’n Verfall vun disse kortlevigen Deelken dör de swacke Wesselwirken entstaht ünner annern Myonen un Myonneutrinos. Wegen de relativistischen Tietverlängern künnt se bit na de Eerdböverflach kamen, liekers dat se blots ein korte Halfsweertstiet hebbt. Ahn dissen relativitischen Effekt harrn de Deelken en Reckwiet vun blots 600 m.
In en Experiment vun Bruno Rossi un D. B. Hall is de Tall vun de Myonen, de in verschedene Hööch ankamt, meten worrn. Dör en sünnere Anorden vun Filters kann een disse Meten op Myonen beschränken, de sik mit 99,94 % vun de Lichtsnelligkeit bewegt. De Vergliek vun de Tallen kann dortu bruukt warrn, de Halfweertstiet vun de gau bewegten Myonen aftoleiden. De is mit 1,3 · 10−5 s veel höger as de Halfweertstiet vun Myonen, de in Roh sünd (1,5 · 10−6 s). De gau bewegten Myonen verfallt also langsomer as de nich bewegten. Dat gellt as Nawies för de Tietverlängern (kiek ok bi Lorentzkuntrakschoon).
De Flaatdicht vun kosmische Myonen bedriggt op Seehööch üm un bi 0,01 cm−2·s−1, wobi de Proportschoon vun µ+/µ− bi ruchweg 1,2 liggt.
Myonverfall
thumb|[[Feynman-Diagramm vun’n Myonenverfall ]] Dat fre’e Myon verfallt na dat Feymann-Diagramm in de Afbilln rechts in en Myonneutrino, en Antielektronneutrino un en Elektron. . Dat Antimyon verfallt analog, blots dat dorbi jümmers de Antideelken dorto entstahht. Na’t Standarmodell warrt de Myonverfall över en W-Boson vermiddelt.
Butendem kann bi’n Verfall noch Gammastrahlen (Photonen) tüügt warrn (Wohrschienlichkeit: 1,4±0,4 %), oder en Elektron-Positron-Poor (Wohrschienlichkeit: 3,4±0,4·10-5) :
Ut Experimenten is de middlere Levensduer vun’t positive Myon bestimmt worrn. Se bedriggt dorna 2,19703 ± 0,00004 µs. Dat negative Myonhett in Materie en tosätzlichen Verfallskanaal jüst so as de K-Infang dör en Proton, wodör dat to en Neutron un en Myonneutrino reageert. Dorüm is de experimentell bestimmbore middlere Levensduer vun’t negative Myon ruchweg een Promill lütter as de vun’t positive Myon.
Magneetsch Anomalie
Myonen sünd sünners goot dorför egent, fundamentale Kräft in de Physik mit gröttste Nauigkeit to ünnersöken. Na’t Hüütige Standardmodell warrt Leptonen as punktförmig ansehn. Dormit künnt jemehr Egenschoppen bannig nau inn Rahmen vun de Quantenelektrodynamik utrekent warrn. Dat Inwirken vun annere Kräft as de elektromagneetsche is lütt, aver as virtuelle Deelken to sehn, de üm dat Myon rüm sünd. Dat föhrt to en Afwieken vun de magneetschen egenschoppen vun’t Myon.
En Präzisionsmeten vun disse magneetschen Anomalie is an’t Brookhaven National Laboratory vun en internatschonalen Arbeitsgrupp üm dat Johr 2000 rüm maakt worrn. Schüll dat noch annere Deelken geven, de opstunns noch nich bekannt sünd un de bito keen all to grote Massen hebbt, denn müss man jem in de magneetschen Anomalie vun’t Myon marken künnen. Dat Experiment hett aver keen grote Afwieken geven, so dat dormit dat Standardmodell vun de Deelkenphysik bestätigt worrn is. De magneetsche Anomalie vun’t Myon warrt ok g-2-Weert nöömt un is en Weert, an den sik all Theorien to de Deelken meten laten mööt.
Myonsche Atomen
Myonen – anners as Antimyonen – künnt vun wegen jemehr Ladung as Elektronen an’n Atomkarn bunnen warrn. De Bohrsche Radius to de „Myonbahn“ üm den Atomkarn is aver in Proportschoon to de Masse vun Elektron un Myon veel lütter. De Folg dorvun is, dat Myonen veel starker bunnen warrn künnt as de Elektronen. Normalerwies geht de Myonen aver al kort na’n Infang in en 1s-Tostand över. Bi swore Atomkarns liggt en groten Deel vun de Myon-Opentholtswohrschienlichkeit in’n Atomkarn, vun wegen dat de Bahnradius so lütt is. Dor kann dat denn to’n inversen Betaverfall kamen, bi den dat Myon absorbeert warrt un en Proton in en Neutron ümwannelt warrt. Tosätzlich entsteiht dorbi en Neutrino un mööglicherwies ok en oder mehrere Gammaquanten. De Atomkarn, de dorbi tostannen kummt is in vele Fäll radioaktiv. Wenn de Karn dorna wedder en normalen Betaverfall dörlöppt, warrt dorbi de Originalkarn wedder herstellt.
En bunnen Myon hett wegen sien tostäzlichen Reakschoonswohrschienlichkeit en düütlich lüttere Levensduer, as t. B. 0,163 µs in Kopper. Dat warrt ok för de Myonen-Spin-Analyys nütt. As dat bunnen Myon en Deel vun de Karnladung afschirmt, verschuuvt sik ok de Energieniveaus vun de bunnen Elektronen. In en myonsch Atom künnt sik aver ok en Myon un twee Elektronen – also beide to glieken Tiet – in een 1s-Tostand ophollen. Dat Verbott na dat Pauli-Prinzip, dat sik nich twee Fermionen in een un dat sülve System in’n glieken Tostand ophollen künnt, gellt nich för verschedene Deelken as Elektronen un Myonen.
Dat bunnen Myon steiht as eenzigen tosätzlichen Verfallsweg – also blangen all de annern de annern Verfallskanaals, dat ok dat fre’e Myon hett – de Karninfang apen. För swore Karns is Karninfang de bestimmen Vörgang. Na wietere Verfallsorden warrt to Tiet söcht, as to’n Bispeel de so nöömte Myon-Elektron-Ümwanneln:. Dat weern eendüdige Teken vun de so nöömten Ne’en Physik, wat so veel heet as, dat disse Vörgang in’t Standardmodell vun de Deelkenphysik nich vörsehn is.
Antimyonen künnt mit jemehr positiven Ladung dorgegen sülvst en Elektron infangen, jüst so as de Protonen un de Positronen. Dorbi entsteiht en exotisch Atom, dat Myonium nöömt warrt
Myonen-katalyseerte Fusion
Üm mit disse myonsch katalyseerten Karnfusion Nüttenergie to maken, müss man ut de ruchweg 100 enkelten Fusionen mehr Energie winnen künnen, as to’n Tügen vun’t Myon nödig is. De Wirkungsgraden, de bit hüüt in Gaumakeranlagen tostannen kamt, de ok in de Laag sünd, Myonen to tügen, reckt dorför aver nich ut.
De Myonen-katalyseerte Fusion is ok ünner den Begreep Kole Fusion bekannt. Se is to’n eersten mol vun Andrei Sacharow vörslahn worrn.
Anwennen
Mit Help vun Myonen is dat mööglich, gröttere Objekten to dörlüchten. Bruukt warrt dorför de Myonen ut de kosmischen Strahlen, de jemehr Absorptschoon meten warrt. So is in de 1960er Johren de Chephren-Pyramid vun Luis Alvarez dörlücht worrn. In jüngerer Tiet is de Iwodake-Vulkan dörlücht worrn, womit de Vedeelen vun de Dicht in’n Vulkan afleidt warrn künn.
Cruse
Cruse is de Familiennaam von
(580) Selene
(580) Selene is en Asteroid ut den buteren Hööftgördel, de an’n 17. Dezember 1905 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
Nöömt is de Asteroid na Selene, de Maandgöddin ut de greekschen Mythologie.
Carmody
Carmody is de Familiennaam von
Rondeau
Rondeau betekent
(580) Selene
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Rondeau
Rondeau is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Rondo, Rondeaux.
San Antonio (Orange Walk)
San Antonio oder San Antonio Rio Hondo is en Gemeen in’n Distrikt Orange Walk von dat Land Belize.
Geografie
De Oort liggt op Albion Island, en Warder, de von de twee Arms von’n Hondo River billt warrt.
De Naveröörd sünd San Roman un San Luis in’n Noordoosten, San Lorenzo in’n Oosten, Yo Creek in’n Süüdoosten, San Lazaro un Trinidad in’n Süden, Santa Cruz un San Francisco Botes (Mexiko) in’n Süüdwesten un Cocoyol (Mexiko) un Cacao (Mexiko) in’n Noordwesten.
Verkehr
Von San Antonio loopt Straten in’n Süüdwesten na Santa Cruz, in’n Noordoosten na San Roman un in’n Süüdoosten na Yo Creek un wieder na Orange Walk an’n Philip Goldson Highway. De Highway föhrt in’n Noordoosten na Corozal un an de Grenz to Mexiko un in’n Süüdoosten na Belize-Stadt.
De nächste Flegerplatz is de Orange Walk Airport bi Chan Pine Ridge.
Scholen
De Oort hett mit de San Antonio R.C. School en egen Grundschool, de von de röömsch-kathoolsche Kark bedreven warrt.
Lidderdale
Lidderdale is de Familiennaam von
(396) Aeolia
(396) Aeolia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 1. Dezember 1894 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is.
De Naam is afleidt vun dat antike Land Äolien. Aiolia is bito en mythologisch Eiland, dat swemmt un Wahnsitt vun den Windgott Aiolos weer. Mööglich weer ok, dat de Naam op de Äoolschen Eilannen in’n Noordoosten vun Sizilien anspeelt.
Canaris
Canaris is de Familiennaam von
Canaris betekent
Lidberg
Lidberg is de Familiennaam von
Heyman
Heyman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Heymann, Heiman, Heimann, Hayman, Haymann.
John Pyle
John Pyle is de Naam von
* John A. Pyle (* 1951), brietschen Atmosphärenwetenschopper,
Broglie
Broglie betekent
Merrill
Merrill is de Familiennaam von
, ,
Broglie
Kiek ok bi: Brogli.
Merrill
Kiek ok bi: Merrill Township, Meryl, Méril.
Rushden
Rushden is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Rushton.
Miguel Bover
Miguel Bover is de Naam von
* Miguel Bover Pons (1928–1966), spaanschen Radrennfohrer,
Licola
Licola betekent
Bower
Bower is de Familiennaam von
, ,
Bower betekent
Kiek ok bi: Bauer, Bover, Bower Lake.
Lehrde
De Born von de Lehrde liggt twüschen Visselhöövd un Oddingen. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten vörbi an Limmerbarg un Kedenborg (mit Griemen un Fahlbeek). Von links doot Fahlbeek un Hilligensehler Graven in de Lehrde münnen. De Fahlbeek hett den Born in dat Naturschuulrebeed Oddinger Ossenmoor. De Beek geiht denn an Stellich langs. Dor nimmt se von rechts den Wehnser Beek un den Bleckwedeler Graven op. Stück wieder liggt an dat rechte Över de Oort Lehrden. De Lehrde flütt twüschen de Öörd Groten Heinz un Idsen dör un nimmt bi Hamwie’e von links den Idsener Beek op. Bi Ihlden un Owe geiht de Bundsautobahn 27 över den Beek weg. De Lehrde flütt in en Bagen üm Lehrn rüm, an Grafel, Stemmen un an Wittloh vörbi un nimmt von links den Vethbeek op. In’n Süüdwesten von Hogenabargen güntsied von Barnstäer münnt de Lehrde in de Aller.
Dat Water in de Aller flütt denn över de Werser in de Noordsee.
Rondeaux
Rondeaux is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Rondeau, Rondo.
(578) Happelia
(578) Happelia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 1. November 1905 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
De Asteroid is na den Maler Carl Happel nöömt, de de Steernwacht in Heidelbarg mit veel Geld ünner de Arms grepen hett. .
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Pyle
Pyle is de Familiennaam von
Biddhaupeer
De Biddhaupeer oder Fanghaupeer (Mantodea) sünd en Ornen mank de Insekten. Dor höört se to de Fleeginsekten (Pterygota) mit to.
Kennteken
Biddhaupeer könnt sik bannig good tarnen, sunnerlich, wiel se denn ok noch lang stillsitten könnt. Dat Lief is bi de meisten Aarden twuschen 40 un 80 Millimeters lang. De lüttjesten Biddhaupeer sünd de ollerhaftigen Aarden ut dat Geslecht Mantoida ut Süüdamerika, den siene lüttjeste Aart Mantoida tenuis bloß man 12 Millimeters meten deit. De gröttsten Aarden finnt sik mank de Geslechter Toxodera un Ischnomantis mit meist 160 Millimeters.
Pyle
,
Biddhaupeer
Kennteken
De Biddhaupeer ehre Fangbeen weert ut Unner- un Böverschenkel billt. An den Unnerschenkel sitt allerhand Doorns un en grode Endklaue. He kann gegen den Böverschenkel over inklappt weern, as en Taschenmesst. An den Böverschenkel sitt ok Doorns an. De Hüftle’e (Coxa) sünd ok wat länger un könnt sik free bewegen. Mit düsse Fangbeen kann dat Biddhaupeer binnen 0,1 Sekunnen toslahn un siene Büte griepen. Allerhand Aarden schafft dat mit düssen präzisen Fangappraat ok un könnt Flegen ut de Luft fangen. Wenn se up’e Luer liggt, weert de Fangbeen hoochböört un an dat Lief anleggt. Dat sütt denn ut, as wenn se beden döen. Dor hefft de Biddhaupeer ehren Naam vun weg.
Pyle
Pyle betekent
Biddhaupeer
Kennteken
De groten Facettenogen staht wiet ut’nanner. So könnt de Deerter rund umto good sehn. Vunwegen, datt se to’n Upspören un Verfolgen vun de Büte just so bruukt weert, as bi de Paarung to’n Finnen vun en Partner, sünd se dat wichtigst Sinnorgan vun de Deerter. En anner Sinnorgan ia dat Höörorgan bi de wecken Aarden. Dat sitt dor twuschen de Achterhüften. Dor könnt se Töön twuschen 25 un 130 Kilohertz mit hören. Wohrschienlich bruukt se dat, um bi’t Flegen Fladdermüse to hören. De so nömmte Höörspleet liggt twuschen dat 2. un 3. Beenpaar un is man bloß 0,2 Millimeters breed. Seken könnt nich so good hören, as Heken. De wecken Aarden hefft ok twee Höörorgane unner’nanner. Dor könnt se denn verscheden Frequenzen mit hören. Annere Aarden hefft gor keen Höörorgan.
Edward Rushton
* Edward Rushton (1756–1814), engelschen Dichter, Schriever un Bookhändler,
Pyle
Kiek ok bi: Pile, Pyl, Peil, Pijl.
Biddhaupeer
Wie se leven un wat se freten doot
Annere Aarden, as u. a. Popa spurca, Eremiaphila un Heteronutarsus leevt in Wösten un Halfwösten vun Noordafrika bit na Indien hen un könnt bannig gau un veel lopen un jachtert achter ehre Büte ran. De meisten Aarden freet Insekten un Spinnen, man dat gifft ok gröttere Aarden, de vertehrt ok noch Skorpionen un sogor lüttje Warveldeerter, as junge Slangen, Eerdkrupers, Kolibris un lüttje Söögdeerter. In’n Juli 2017 is bekannt maakt wurrn, datt Biddhaupeer in 13 Länner up all Kontinente ok lüttjere Vagels nich versmaht. Bi de Bütevagels hannelt sik dat um 24 Aarden ut 14 Vagelfamilien. Vundeswegen kann dat angahn, wenn Biddhaupeer starker gegen Untüüch insett weert, datt se denn de wecken Vagelaarden in Gefohr bringt. De Eier weert in grote Eibulten afleggt. En poor Aarden vermehrt sik ok dör Parthenogenese.
Capuano
Capuano is de Familiennaam von
,
Biddhaupeer
Wo se vorkamen doot
Vun de mehr as 2.400 bekannten Aarden leevt in Europa 36 Aarden. Bloß man een Aart is in Middeleuropa tohuse, dat is dat Europääsche Biddhaupeerd, all annern Aarden finnt sik in de Subtropen un in de Tropen. In de Gemarken um de Middellannsche See umto leevt, blangen Mantis religiosa, ok noch Iris oratoria, Geomantis larvoides, Apteromantes aptera, Perlamantis alliberti, Bolivaria brachyptera, un en Reeg vun Aarden ut dat Geslecht  Ameles (u. a.. Lütt Biddhaupeerd), Rivetina, Pseudoyersinia un Empusa (u. a.. Empusa pennata oder Empusa fasicata). In’n Süüdosten vun de Ukraine gifft dat ok noch Iris polystictica.
Fossil sünd Biddhaupeer in allerhand Barnsteen, sunnerlich ut dat Baltikum, ut de Tied vun dat Eozän funnen wurrn. De ollste Barnsteen mit en Biddhaupeerd dor in, stammt ut den so nömmten New Jersey Barnsteen (USA) ut de bövere Kried, Turonium).
Ütere Systematik
Biddhaupeer sünd eng verwandt mit de Kakerlaken (Blattodea) un mit de Termiten (Isoptera). De wecken Forschers faat Biddhaupeer, Kakerlaken, Termiten un Eerdlüse tohopen in dat Taxon Oothecariformia. Annere stellt Kakerlaken un Biddhaupeer tosamen in de Ornen Dictyoptera (ok Oothecaria).
Binnere Systematik
De Biddhaupeer weert in verscheden Familien insorteert. Unnerornens weert bitherto noch nich bruukt. Hier stellt wi de binnere Systematik vor bit hen to de Unnerfamilien. En poor bekannte Aarden sünd dor mit upföhrt:
Albion Island
Albion Island is en üm un bi 48 km² groot Warder in’n Distrikt Orange Walk von Belize, dat von twee Arms von’n Hondo River billt warrt. De linke Arm von’n Hondo River billt dorbi de Staatsgrenz twüschen Belize un Mexiko.
Lickskillet
Lickskillet betekent
Plymouth County (Massachusetts)
duum|De Mayflower II in Plymouth Harbor
Albion Island
Dat Eiland is 20 Kilometer lang un twüschen een un veer Kilometer breed. Op dat Eiland doot de dree Dörper Santa Cruz, San Antonio un San Roman liggen. In San Antonio un San Roman gifft dat Brüggen över’n rechten Arm, över den linken Arm gifft dat narms en Verkehrsweg. Inoffiziellen Grenzverkehr gifft dat per Boot, de nächste offizielle Grenzövergang na Mexiko liggt 60 Kilometer in’n Noordoosten in Santa Elena.
Von geoloogsch Intress is de Fakt, dat op Albion Island de Kried-Paläogen-Grenz sichtbor opslaten is. Düsse Grenzlien wiest den Övergang von de Kried to dat Paläogen vör 65 Milljonen Johren, as en Meteorit den Chicxulub-Krater billt hett un de Dinosauriers utstorven sünd. Albion Island is üm un bi 365 Kilometer von de Steed weg, an de de Meteorit inslahn is.
Heiman
Heiman is de Familiennaam von
Plymouth County (Massachusetts)
Plymouth County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Massachusetts. He hett 494.919 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.712 km². De Sitt vun de Verwalten is in Plymouth.
Heiman
Kiek ok bi: Heimann, Heyman.
Plymouth County (Massachusetts)
Historie
De Kreis is an’n 2. Juni 1685 grünnt worrn.
(397) Vienna
(397) Vienna is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 19. Dezember 1894 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is.
Robert De Niro
thumb|upright|Robert De Niro bi’t Karlovy Vary International Film Festival (2008) Robert Mario De Niro Jr. (* 17. August 1943 in New York) is en US-amerikaanschen Schauspeler, Speelbaas un Filmproduzent mit irisch-italieensche Afstammen. He hett al tweemol den Oscar wunnen un gellt as een vun de rutragensten Charakterdorstellers vun’n hüütigen US-amerikaanschen Film.
Stadtbefestigung Stood
duum|Stood mit siene Befestigung üm 1640 (fasthollen von [[Matthäus Merian)]] duum|Plaan von Stood bi de Belagerung 1712 ([[Otto Vaupell)]] De Stadtbefestigung Stood weer von dat 12. bet 19. Johrhunnert en System von Anlagen, üm de Stadt Stood to verdeffenderen, de över längere Tied Höövdstadt von dat Territorium Bremen-Veern weer. De Borggraven, de Deel von de Anlagen weer, dee sien Water ut de Swing tehn.
(397) Vienna
De Naam is teemlich wohrschienlich vun de öösterriekschen Stadt Wien afleidt.
Robert De Niro
Leven
Robert De Niro is de Söhn vun en New Yorker Künstlerfamilie. Sien Mudder Virginia Admiral weer Malersche, sien Vadder Robert weer Maler, Bildhauer un Dichter. Opwassen is he in’n Stadtdeel Little Italy in Manhattan. Al mit teihn Johren stünn he as de bange Lööw in The Wonderful Wizard of Oz op de Bühne. Mit sössteihn hett he bi en Tourneetheater sien eerst Geld mit de Schauspeleree verdeent.
Plymouth County (Massachusetts)
Demografie
Vun de 472.822 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 246.330 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 24.789 US-Dollar. 274.037 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 86.780 Minschen maakt. 6,48 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Robert De Niro
Leven
De eerste Film vun De Niro weer The Wedding Party, den Brian De Palma 1963 dreiht hett, aver eerst 1969 wiest worrn is. Internatschonal bekannt worrn is he 1973 mit sien Portrait vun de starven Baseballspeler Bruce Person in Bang the Drum Slowly. för dat he uttekent worrn is. In’t glieke Johr speel he in Mean Streets dat eerste mol ünner de Regie vun Martin Scorsese. Alltosamen hett he in acht vun Scorseses Filmen mitspeelt, so ok in Klassikers as Taxi Driver, Goodfellas oder Casino. Sien eersten Oscar as best Nevendorsteller hett De Niro 1974 för sien Rull as Vito Corleone in Francis Ford Coppolas Film The Godfather, Part II kregen, wodör he to’n Star in Hollywood worrn is.
Es Oscar as besten Hööftdorsteller geev dat för Raging Bull – ok för en Film vun Scorsese. För de Rull vun de öllern warrn Boxer Jake LaMotta hett he 27 Kilogramm Gewicht toleggt, wat bit vundaag as Hööchpunkt vunvt Method Acting. In’t Johr 1999 hett he denn tosamen mit Billy Crystal de Mafie-Kummedie Analyze This dreiht, de weltwiet en groten Kinospood worrn is. De nächste grote Hit keem al in’t foolgen Johr mit Meet the Parents, de veer Johr later mit Meet the Fockers teemlich spoodriek wieterföhrt worrn is.
Plymouth County (Massachusetts)
Demografie
10,12 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 6,26 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Stadtbefestigung Stood
De Stadt Stood harr fiev Stadtdoren, negen Bastionen un söven Ravelins. Tosätzlich hett dat en Butenwark mit Lünetten geven.
Robert De Niro
Leven
As Speelbaas hett De Niro al 1993 mit A Bronx Tale to’n eersten mol arbeit. Sien tweete film as Speelbaas weer 2006 The Good Shepherd, för den he Matt Damon un Angelina Jolie för de Hööftrullen utsöcht hett. Bi den Film hett he ok de Produkschoon övernahmen un weer ok as Schauspeler mit dorbi. Weltwiet hett de Film 100 Millionen US-Dollar inspeelt, wo vun alleen 60 Millionen in de USA tosamenkemen. Vör allen aver hett he veel in Gangsterfilmen mitspeelt.
Plymouth County (Massachusetts)
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 88,70 % vun de Minschen Witte, 4,56 % Swarte, 0,92 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,21 % sünd Nakamen vun Indianers. 3,06 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,52 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 2,44 % vun de Lüüd ansehn.
Lickl
Lickl is de Familiennaam von
Stadtbefestigung Stood
Historie
Nadem de Greven von Stood (Udonen) utstorven weren, is Stood an Hinnerk de Lööw fullen. Ünner em is de Stadt üm 1170 rüm mit Wall un Graven befestigt worrn. Haschenfleth is dorbi aver buten den Wall bleven. In dat 13. Johrhunnert is en Stadtmüür mit Toorns un Doren boot worrn.
Robert De Niro
Leven
thumb|Robert De Niro mit sien Fro Grace Hightower in 2008 Blangen Schauspelerkollegen as Al Pacino, Dustin Hoffman, Robert Redford un Jack Nicholson gellt Robert De Niro as een vun de besten amerikaanschen Charakterdorstellers vun de hüütigen Tiet. För allen sien Rullen ut de 1970er un 1980er Johren warrt ünner de Filmkritikers as de intressantesten ansehn. He hett mit vele naamhafte Speelbasen tosamenarbeit as Scorsese oder ok Francis Ford Coppola, Bernardo Bertolucci, Sergio Leone, Terry Gilliam, Michael Cimino oder Martin Ritt.
Seeberger
Seeberger is de Familiennaam von
Seehoff (Oolland)
Seehoff is en Hoff, de to Hoov in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen, höört un en Wahnsiedlung op de anner Sied von de Landsgrenz na Hamborg. De Wahnsiedlung liggt in’n Stadtdeel Neefeld (Bezirk Horborg).
Seeberger
Seeberger betekent
Seehoff (Oolland)
Geografie
De Oort liggt in de Masch von de Elv in Oolland. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Wettern af na de Eest.
Robert De Niro
Leven
De Niro höört ok de New Yorker Produkschoonsfirma Tribeca. In de letzten Johren hett he de Filmutwahl mehr un mehr an den Mainstream anpasst, üm de Firma finanziell to stütten. He hett opketzt meist blots noch Krimis un Kummedien dreiht, in de he sien Rullen faken as Parodien op sien fröheren Rullen anleggt hett. Mag wesen, dat dorüm sien letzte Oscar-Nomineeren al 1991 weer.
Seehoff (Oolland)
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Hasselwarder in’n Kanton Buxthu höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
Robert De Niro
Leven
Een vun sien beropensten Zitaten is: „Ik künn ok’n Schnitzel spelen!
Seehoff (Oolland)
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett von öllers bi Hasselwarder mit bihöört. De Gemeen Hasselwarder is 1929 mit Nincop to de Gemeen Neefeld tohoopgahn. As dat Groot-Hamborg-Gesett an’n 1. April 1937 in Kraft treden is, keem Neefeld an de Stadt Hamborg. De Seehoff aver is von Neefeld aftrennt worrn un keem an de Gemeen Hoov in’n Kreis Horborg, de mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 Deel von de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood worrn is.
Robert De Niro
Utteken
De Niros Wirken in’n Filmgewarf is utermatig spoodriek. He hett bit hüüt (Juni 2014) 46 Filmpriesen wunnen un weer noch mol för mehr as dat nomineert. En Utwahl vun sien wunnen Priesen:
Seehoff (Oolland)
Religion
För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Neegraven tostännig.
Stadtbefestigung Stood
Historie
In dat late Middelöller un de Fröhe Neetied harr de Stadt de Kriegsherrlichkeit (dat Recht, över Kriegssaken to reselveren) un müss dormit ok de Befestigungsanlagen ünnerhollen. Eerst nadem Sweden 1645 in’n Dörtigjohrigen Krieg Bremen-Veern innahmen hett, is de Kriegsherrlichkeit an’n Landsherrn övergahn. De Sweden hebbt dorüm de Anlagen ünnerhollen un sietdem hett dat ok jümmer en landsherrliche Garnison in Stood geven. De Vörstadt Haschenfleth is afbrennt, as de Sweden de Stadt 1645 innahmen hebbt.
Seehoff (Oolland)
Weertschop un Infrastruktur
För Seehoff is de freewillige Füürwehr Neefeld-Noord tostännig.
Stadtbefestigung Stood
Historie
Bi’n Stoder Stadtbrand an’n 26. Mai 1659 sünd grote Delen von de Stadt afbrennt. De Sweden hebbt de Stadt wedder opboot un ok ne’e Befestigungsanlagen anleggen laten. De Anlagen ut düsse Tied sünd groff de, de ok vondaag noch vörhannen sünd.
Seehoff (Oolland)
Weertschop un Infrastruktur
In Seehoff gifft dat en Filiaal von de Spoorkass Stood-Oolland.
Stadtbefestigung Stood
Historie
In’n Bremen-Veerner Feldtog (Deel von’n Brannenbörgsch-Sweedschen Krieg) is Stood von Anfang April 1676 bet to’n 13. August 1676 belagert un innahmen worrn. Bet to’n Freden von Saint-Germain 1679 is de Stadt besett bleven.
Fert
Fert betekent
Bover
Bover is de Familiennaam von
Stadtbefestigung Stood
Historie
De Swedentied is 1712 toenn gahn. In’n Groten Noordschen Krieg hett Däänmark de Stadt von’n 29. August bet to’n 7. September 1712 beschaten un denn innahmen (Belagerung von Stood 1712). Dorbi sünd 152 Wahnhüüs tweischaten worrn. De Dänen sünd bet 1715 bleven, as se mit’n Allianzverdrag von Berlin dat Territorium von Bremen-Veern an dat Kurförstendom Bruunswiek-Lümborg (Kurförstendom Hannover) afgeven hebbt.
Bover
Kiek ok bi: Bower.
Kanté
Kanté is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Kante.
Fert
Fert is de Familiennaam von
Stadtbefestigung Stood
Historie
In de hannöversche Tied sünd siet 1728 de Befestigungsanlagen nee herstellt worrn. Von 1736 af an sünd de Baracken an’n Sand anleggt worrn, in de 1738 de eersten Truppen intagen sünd. Dat weer mööglich, von wegen dat de Gebüüd an’n Sand na dat Bumbardement von 1712 noch jümmer nich wedder opboot weren.
De Anlagen in’n Oosten sünd to’n groten Deel verswunnen, as 1880 de ne’e Haven von Stood anleggt worrn is, un de in’n Süden, as dor 1880/1881 de Nedderelvbahn un de Bahnhoff Stood boot worrn sünd.
Doren
Von de olen Stadtdoren is nix nableven as de Naams, de deelwies ok vondaag noch för de Rebeden bruukt warrt, in de de Doren fröher weren.
Kedenerdoor
Dat Kedenerdoor leeg in’n Noorden von de Stadt un weer de Weg in dat Land Keden. Von dor güng de Freebörger Straat na Hörn un von dor eenmaal na Brunshusen an de Elv un eenmaal na Bützfleet, Drochters un Freeborg.
Haschenfletherdoor
Dat Haschenfletherdoor leeg in’n Noordoosten un hett in de Vörstadt Haschenfleth föhrt. Dat weer in de Neegd von de hüdige Straat Bi’t Haschenflether Door, nich wied von Swedenspieker un Boomhuus weg. Haschenfleth leeg buten de Stadtbefestigung, weer aver tominnst dör en egen Door schuult, dat Stegerdoor an de Swing.
Slott Versailles
Dat Slott Versailles (franzöösch château de Versailles) in de glieknamig Nahberstadt van Paris is en van de gröttsten Palastanlagen in Europa un weer van de Midden van dat 17. Johrhunnert bit to’n Utbröök van de Franzöösch Revolutschoon de Hööftresidenz van de franzöösch Könige. De Barockbau, de sien gröttste Utdehnen mehr as en half Kilometer bedrocht, gellt as en Hööchtpunkt van de europääsch Palastarchitektur un deen van dat 17. Bit to dat 19. Johrhunnert as Vörbild för tallriek wiedere Slottbauten.
Stadtbefestigung Stood
Schipperdoor
Dat Schipperdoor leeg in’n Westen. De Straat von dat Schipperdoor ut hett dör de Schipperdoorsvörstadt an Hogenwedel un an’n Swarten Barg langs föhrt.
Slott Versailles
Oosprünglich van Philibert Le Roy as Jagdslott för König Ludwig XIII. upricht, wurr de Anlaag af 1661 ünner Ludwig XIV. dör Louis Le Vau, François II d’Orbay, Jules Hardouin-Mansart un Robert de Cotte in mehreren Phasen um- un utbaut. De Binnenutstattung hett Charles Lebrun maakt, de berühmten Gordenanlagen stammen van André Le Nôtre. In sien Tiet as Residenz weer de Palast meest dörgahnd van en mehrere duusend Personen umfaaten Hoffstaat bewahnt un bill dat kulturelle un politische Zentrum van Frankriek.
Siet dat 19. Johrhunnert wurrd dat Slott as Museum bruukt. Dat is hüüd för Besöker apen, ebenso as de wietlüftigen Gordenanlagen un as de dree wiederen in den Park befindlichen Lustslötter Grand Trianon, Petit Trianon un Hameau de la Reine. Wiels de Middelbau mit de Staatssälen ut dat 17. un 18. Johrhunnert in de oorsprünglich Form to sehn is, sünd in de groot Siedenflögels dat in dat 19. Johrhunnert inricht Museum van de Geschichte van Frankriek to sehn. 1979 wurr Slott Versailles in de List van dat UNESCO-Weltkulturarv upnommen.
De Oorsprung: En lütt Jagdslott
De Oort Versailles vör de Dooren van de Hööftstadt Paris düük 1038 eerstmals in en Oorkunn up. De Woortstamm – versare, d. h. umgraven, umwennen – lett sien oorsprünglich Bedüüden noch erkennen un verwiest up dat lütt Buerndörp un sien Ackers, de hier inst leegen. In dat Dörp Versailles befunnen sück in dat 17. Jorhunnert en verfallen lütt Slott un en Möhlen. De Ländereen un dat Anwesen hemm dormals to’n gröttsten Deel de dor ansässig Familie Gondi hörrt, en lüttgere Deel weer in königlichen Besitt. Ludwig XIII., de dat wildriek Rebeet van de Galie faken bi Jagdutflüüg besöken dee, hett af un to in dat middelöllerich Versailler Slott un sogor in de Möhlen övernacht.
1623 leet sück de König anstäe van de Möhlen en lütt Jagdhuus uprichten, in dat he 1624 dat eerste Mal över Nacht bleev. Dt gelegentlich as Kortenslott verspott Bauwark weer so lütt, dat dor nich mal Rüümlichkeiten för de Königin vörhannen weern. François de Bassompierre hett dat Jagdhuus as „ein armseliges Schloss, bei dem nicht mal ein einfacher Edelmann Neid empfindet“. betekent. Nahdem de König Ländereen van de Gondi in Versailles dorto köfft harr, leet he dat Gebäude van 1631 bit 1634 dör Philibert Le Roy to en dreeflögelig Jagdslott grötter maaken. Dat verfallen olt Slott wurr later afdragen.
Dat van en Schloot umgeven, ut Backsteen baut un mit Sandsteenelementen gleedert nee Versailler Slott wurr in’n Stil van den fröhen franzööschen Barock upricht. Dit Jagdslott bild hüüd den Karn van de Anlaag, dat umschluut den Marmorhoff, den letzten un lüttsten van de dree Ehrenhööf, de de Stadtsiet van den Palast vörgelagert sünd. Nah den Dood van Ludwig XIII. gung dat Gebäude as Deel van de Arv an sien Söhn un Nahfolger Ludwig XIV. över. De jung König resideer nah sien Regeerensövernahm 1661 regelmatig in Versailles, dat hüm tonächst vör allen as Lustslott un Sommerseet deenen dee un in dat he groot Hofffeste utrichten leet.
Utbau to’n Residenzslott
Entgegen den Raatslag van den Finanzminister Jean-Baptiste Colbert, de ut Kösten- un Prestigegründen en neebau vörslahn harr, hett sück Ludwig XIV. wiegert, för de Versailler Residenz dat olt Jagdslott uptogeven un so wurr dat den lateren Marmorhoff umsluuten Gebäude in de Loop van de Tiet umbaut un in mehreren Afsnitten in den Neebau integreert. De König hett in sien Memoiren sogor schreeven, „selbst wenn das alte Schloss hätte abgerissen werden müssen, so hätte er es ganz genauso wieder errichten lassen, wie es war“. Nahdem man dat anfangs af 1661 blots immer en beten umbaut hett, bill de Akener Freeden van 1668 den Uptakt to en eerst Vergröttern van dat Slott. De U-förmige Middelbau van Ludwig XIII., Karn van dat hüüdige Corps de Logis, kreeg van 1668 bit 1671 dör Le Vau de enveloppé. Dorbi hannel sück dat um en bauliche, so nömmt Ummantelung van dat olt Slott dör twee nee, butere Trakte. De südliche Flögel van de Ummantelung hemm de Paradezimmer van de Königin upnommen, wiels in den nördlichen Trakt de van den König weern. Disse Bau harr anstäe van de latere Speegelgalerie noch en groot Terrasse över de gordensiedigen Arkaden van dat Eerdgeschoss.
1677 hett de König ankünndigt, Versailles to’n künftigen Regeerensseet to bestimmen. De dormit verbunnen Utbau van den Palast fung in’n Toog van den Freeden van Nimwegen an, de Umtoog van den Hoffstaat weer af den 5. Mai 1682. Van 1678 bit 1684 wurr de Terrasse van dat Corps de Logis samt den hör benahberten Salons dör Jules Hardouin-Mansart över- un umbaut un de Speegelgalerie, as ok de van den Krieg un den Freeden installeert. De oorsprünglich waagrechten Fensterafslüsse van dat eerste Stockwark wurrn dör Rundbagenfenster ersett, de mit de Speegeln van de groot Galerie tosommen passen deen. Mit disse Baumaatnahmen kreeg de Gordenfassade van dat Hööftgebäude hör hüüdige Gestalt.
Pietro Capuano
Pietro Capuano is de Naam von
Stadtbefestigung Stood
Schipperdoor
Vörgänger weer dat Schipsiker Door (nöömt na’n Oort Schipsik, de siet dat 15. Johrhunnert verlaten weer un in kene Oorkunnen mehr vörkeem). Dat leeg an’n Utgang von de Bungenstraat. Von dor is dat as Schipperdoor toeerst an’n Utgang von de Bäckerstraat verleggt worrn. 1684 bi’n Bo von’n Schipperdoor-Ravelin is dat Door dorhen verleggt worrn.