cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Witting
Witting hett 1876 sien Abitur an dat Franzöösche Gymnasium maakt. In disse Tied is Witting denn von dat Jodendom kunverteert un evangeelsch worrn. Dorbi hett he ok sien Naam von Witkowski op Witting ännert. Witting hett Juristeree an de Universität Göttingen studeert un weer dor Maat von de Burschenschaft Hannovera. Later weer he an de Universität Berlin. 1879 is he in’n Staatsdeenst rin un hett as Referendar anfungen. 1884 is he Gerichtsassesser worrn. Siet 1886 hett he denn as Magistratsassesser in de Kommunalverwaltung von Berlin arbeidt un weer von Juni 1889 bet Juni 1891 Stadtraad in Danzig.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Knill is en Oort in de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers to dat Steenauer Veerdel von dat Kaspel Spiek to un is vondaag binnen de Gemeen Deel von de Oortschop Noordholt.
Buttrose
Buttrose is de Familiennaam von
Ibsen
Kiek ok bi: Ipsen.
Labonte
Labonte is de Familiennaam von
Elv
De Elv is mit 1.091 km de tweedlängste Stroom vun Düütschland. De Borns sünd in Tschechien, in dat Riesengebirge. Bi Mělník stött de Moldau dorto. Bi Cuxhoben geiht de Elv in de Noordsee. Op Latiensch heet se Albis, op Hoochdüütsch Elbe.
Labonte
Kiek ok bi: Labonté.
Elv
thumb|Elv bi [[Königstein in’t Bundsland Sassen]]
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Geografie
Knill liggt op’n Rand von de Geest von de Hoge Lieth na de Masch von Land Wusten. Dat Water flütt af över den Wallsgroov, de in’n Westen von’n Oort langsgeiht.
Süüdafrika
Nedderlänners un Xhosas an dat Kap
Vunwegen dat dat an dat Kap to wenig Arbeitsskräfte geev, hett de nedderlannsche Overheid Slaven ut Indonesien, Madagaskar un Indien inföhrt. De Nakamen vun düsse Slaven hefft normolerwiese nedderlannsche Siedlers heiraat. Tosamen mit de Resten vun de Khoikhoi, de toeerst in düsse Gemarken leevt hefft, sünd se later as Kapsche Klöörlingen un „Kapsche Maleien“ betekent wurrn. Düsse beiden Gruppen maakt sowat bi 50 % vun de Inwahners vun de Provinz Westkap ut. De Immigranten ut de Nedderlannen sünd un ner annern anfüllt wurrn dör Düütsche un dör franzöös’sche Hugenotten.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Geografie
De Naveröörd sünd Noordholt in’n Noorden, Wusterheid in’n Noordoosten, Wanhöden in’n Oosten, Scharnst in’n Süüdoosten, Hartingspecken, Northum un Millm in’n Süden, de Spieker Südermarren, Spiek un Steenau in’n Süüdwesten un de Spieker Noordermarren un Dieksenn in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1852 to dat Vaagdiegericht Land Wusten tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Dorum. Na 1885 weer dat in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
De Oort is as Deel von de Gemeen Spiek an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen an de Gemeen Noordholt kamen. To’n 1. Januar 2015 is de Gemeen Noordholt oplööst un Deel von de ne’e Gemeen Wuster Noordseeküst worrn.
Religion
duum|De Karkhoff Knill is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Georg-Kark in Spiek.
Süüdafrika
Britische Kolonie
1797 hett Grootbritannien dat Kap vun de Gode Hoop bi den Veerden Engelsch-nedderlannschen Krieg to’n eersten Mol in Besitt nahmen. Dormols möss Holland up de Siet vun Napoleon gegen de Englänner Krieg föhren. De Nedderlannen sünd 1795 dör Napoleon siene Armeen innahmen wurrn. Britannien woll dor nu gegenan, dat dat Kap in de Franzosen ehre Hannen fallen dö un de brittsche Flott unner General Sir James Henry Craig föhr na Kapstadt un nehm de Kolonie in den Naam vun Statthöller Prinz Willem V. in Schutz. Eerst woll de Gouverneur up en paar vun den Prinzen siene Orders nich hören, man as de Briten drauht harrn, anners wollen se Gewalt bruken, dor stimm he to. In’n Februar 1803 hett de Freden vun Amiens regelt, dat de Kolonie wedder unner nedderlannsch Regeern keem un so keem se in de hannen vun de Bataavsche Republiek. As de krieg wedder utbraken weer, hefft de Briten wedder en Armee na dat Kap henstüert. Na de Slacht an’n Strand vun de Tafelbaai hefft de Briten unner Sir David Baird de festung innahmen un de Briten hefft de Kapkolonie in dat Johr 1805 dalslaken.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Religion
De Oort hett en egen Karkhoff.
Kattwiek
duum|Koort von’n westen Deel von dat Binnendelta von de Elv mit Groot un Lütt Kattwiek, herstellt 1789 bet 1796 ünner [[Gustav Adolf von Varendorf]] duum|Blick över de Raffinerie in Kattwiek Kattwiek weer en Warder in dat Binnendelta von de Elv twüschen Süderelv un Noorderelv. Vondaag billt dat Rebeed en Deel von’n Hambörger Haven un liggt in’n Stadtdeel Willemsborg, Bezirk Hamborg-Midd, Hamborg.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Knill op’n Karkhoff.
Kattwiek
Geografie
De Warders un Öörd ümto weren Neehoff in’n Noorden, de Reiherstieg in’n Noordoosten, Willemsborg in’n Oosten, de Hoge Schaar un Lauenbrook in’n Süden, Moorborg in’n Süüdwesten un Oolwarder, Krusenbusch un Rugenbargen/Waltershoff in’n Noordwesten.
Historie
Kattwiek bestünn fröher ut Groot Kattwiek un Lütt Kattwiek. Lütt Kattwiek leeg twüschen Ole Süderelv un Süderelv (Köhlbrand) un Groot Kattwiek twüschen Süderelv un Reth. Lütt Kattwiek is denn Deel von Ellerholt worrn.
Bet in dat 20. Johrhunnert weer Kattwiek bewahnt un dor is Bueree dreven worrn. Denn sünd dor aver Havenanlagen anleggt worrn un all Inwahners hebbt Kattwiek verlaten.
Von 1958 bet 1960 is in Kattwiek op 34 Hektar en Gaswark boot worrn. De Kokeree hett ganz Hamborg mit Stadtgas versorgt. Nadem Hamborg mit Eerdgas versorgt worrn is, is dat Wark 1981 stillegt un bet 1982 afreten worrn.
In Kattwiek bestaht vondaag noch de Havenanlagen von’n Blomensandhaven un von’n Kattwiekhaven (Deel von de Rethhavens), de üm 1930 rüm anleggt worrn sünd.
Elv
In de Elv münnen vun links Moldau, Eger, Mulde, Saale un von rechts de Havel, de Alster un de Bill.
Richard Witting
1891 güng he as Böverbörgermeester na Posen un hett dat Amt bet 1902 behollen. He is denn Ehrenbörger von Posen worrn un ok en Straat in Posen hett sien Naam kregen. 1902 schull he Präsident von de Behöörd för de Ansiedlung (von Düütsche) in de Provinzen Westprüßen un Posen warrn, hett dat Amt aver aflehnt. Sien Verscheel weer, dat mehr daan warrn schull, dat de Lüüd in de beiden Provinzen, de poolsch snacken deen, an dat Düütsche Riek to binnen. Dat düch em beter, as dor Düütsche antosiedeln un de Polen so to germaniseren.
Süüdafrika
Britische Kolonie
De Briten möken nu eerst mol wieder mit den Krieg gegen de Xhosas. Dor hefft se de ööstliche Grenz wieter rutschaven bit to en Linie vun Forts, de langs den Visrevier boot wurrn sünd. Afsekert hefft se düsse Kuntreien mit Siedlers ut Grootbritannien, de se nödigt hefft, sik dor dal to laten.
Maya-Tallen
duum|Maya-Tallen De Maya-Tallen sünd en Tallsystem, dat in de Maya-Spraak bruukt worrn is. Dat Tallsystem baseert op de Basis 20.
Kattwiek
Historie
Ünnernehmens in Kattwiek sünd ünner annern de Oiltanking Deutschland, DHL Freight un G.T.H. Getreide Terminal Hamburg. Na Süden to op de Hoge Schaar liggt de Raffinerie von Nynas (fröher Shell).
Richard Witting
Witting is denn Gehemen Regerungsraad un Baas von de Natschonalbank för Düütschland worrn.
Kattwiek
Historie
1953 is dat eerste Schipp von de Schippsklass Typ I von de HADAG na Kattwiek nöömt worrn.
Elv
Grote Sted an de Elv sünd
Kattwiek
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Horborg in’n Kanton Horborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
Richard Witting
He is an’n 15. November 1907 na’n Dood von Ludwig Brandt as Afornten för den Wahlkreis Stood 4 (Leh-Geestmünn) in dat Prüüßsche Aforntenhuus nawählt worrn. An dat Enn von de Wahlperiood in’n April 1908 is he aver al wedder ut dat Aforntenhuus rut.
Süüdafrika
Britische Kolonie
In Grootbritannien hefft dormols Verenen för dat Afschaffen vun Slaveree Druck utöövt un dor hett dat engelsche Parlament 1806 den weltwieten Slavenhannel verbaden un denn later (1833) ok de Slaveree in all siene Kolonien verbaden.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Verkehr
Dör Knill löppt de Kreisstraat 14, de in’n Oosten de Landsstraat 135 krüüzt un na Wanhöden geiht un in’n Süüdwesten na Spiek. In’n Noordwesten geiht de K 74 na Dieksenn un an de K 68 ran. De L 135 löppt in’n Noorden na Olenwoold un Cuxhoben un in’n Süden över Millm, Holsseln, Sievern un Langen na Bremerhoben. En lüttjere Straat geiht na dat Zentrum von Noordholt.
Richard Witting
1910 is he Opsichtsraadsvörsitter von de Natschonalbank worrn. As Opsichtsraadsvörsitter hett he 1922 ok de Fusion mit de Darmstädter Bank to de Darmstädter un Natschonalbank mit vörbereiden hulpen.
In’n Eersten Weltkrieg weer Witting Baas von dat Rode Krüüz in Berlin. In disse Rull hett he in’n Oktober 1914 de Washington Post en Interview geven un dor von snackt, dat twüschen Düütschland un England en Vernichtungskrieg fuchten warrt. He hett dor ok von snackt, dat sien Land bet to’n letzten Düütschen kämpfen wull un hett de Englänners en Volk von Schienhillige un Kriminelle schullen. Fiev Daag, nadem dat Interview rutkamen is, an’n 5. November 1914, is sien Söhn an de Westfront fullen.
Süüdafrika
Britische Kolonie
Vunwegen dat de Grenzkrieg jummers noch fudder güng, man ok ut Untofredenheit över de Wiese, wie de Slaveree afschafft wurrn weer, un noch ut annere Grünn hett sik en Deel vun de Inwahners, de Nedderlannsch snacken döen, mit den Groten Treck upmaakt wieter in dat Binnenland un weg vun de britsche Overheid. Dusse Lüde, de eerst as Vortreckers un later as Buren bekannt wurrn sünd, sünd denn tosamenstött’ mit swarte Stämm, as de Zulus. Se hefft en Reeg vun Burenrepublieken grünnt. Mank düsse sünd Transvaal un de Oranje-Freestaat de wichtigsten.
Jupp Hussels
As Rundfunk-Ünnerholler stünn he in de Nafolg von Ludwig Manfred Lommel un weer en Vörgänger von Heinz Erhardt.
Süüdafrika
Eerste un Tweede Freeheitskrieg
thumb|left|Buren bi Spioenkop üm 1900 In de Burenstaten sünd 1867 Demanten un 1886 Gold funnen wurrn. Dor is dat mit de Weertschop na boven gahn un so sünd jummers mehr Lüde inwannert. Dat bedüüd, dat de oorsprünglichen Inwahners noch mehr unnerdrückt wurrn sünd.
Karen Bodden
Karen Bodden is en Politikerin ut Belize (PUP).
Maya-Tallen
De Mayas hebbt de Null kennt (dorstellt as leddige Muschel) un de Tallen bet 20 in veer Blöck to fief opdeelt. Vulle fief warrts as Streek schreven, Eeners warrt as Punkt schreven. Wohrschienlich baseert disse Tellwies op den Gedanken an twee Hannen un twee Fööt mit je fief Fingers/Tehn.
Süüdafrika
Eerste un Tweede Freeheitskrieg
In den Eersten Freeheitskrieg (1880-1881) hefft de Buren en britschen Inmarsch torüchslahn konnt. Dor hefft se en Taktik bi bruukt, de veel beter to de Ümstänn un Egenorden in dat Land passen dö. So hefft de Buren to’n Bispeel Khakifarven dragen, wat desülvige Farv weer, as in Feld un Land. Anners de Briten: Se hefft hellrode Uniformen anharrt. Dor sünd se slank en Büüt vun de Buren ehre Scharpschütten mit wurrn.
Karen Bodden
Bodden weer Schoolmeestersche an dat Wesley College un an dat University College of Belize, hett för dat National Drug Abuse Control Council un dat Rehabilitaschoons- un Bildungsprogramm von dat Belize Central Prison arbeidt un weer toletzt Schoolmeestersche un Vertroonslehrerin an de Sadie Vernon Technical High School in Belize-Stadt.
Jupp Hussels
Leven
In de Wochenschau-Reeg Tran und Helle ut de NS-Tied (1939/1940) hett Hussels den linientreuen Volksgenossen Helle speelt un Ludwig Schmitz dat Gegenbild von’n unangepasst dummschlauen Egenbrötler Tran.
Montana
duum|Laag vun Montana binnen de USA duum|[[Flagg vun Montana]] Montana is en Bundsstaat van de USA. De Hööftstadt is Helena.
Kattwiek
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Lauenbrook in dat Amt Horborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Horborg. An’n 1. Juli 1927 is de Goodsbezirk Kattwiek dör dat Ünnerelvgesett denn mit Horborg un Willemsborg to de ne’e Stadt Horborg-Willemsborg tohoopslaten worrn un weer dormit ok nich mehr in’n Kreis Horborg. Mit dat Groot-Hamborg-Gesett 1937 is Horborg-Willemsborg Deel von de Stadt Hamborg worrn.
Karen Bodden
2011 is se von de PUP as Börgermeester-Kannedatin för de Wahl to’n Stadtraad von Belize-Stadt nomineert worrn, kunn sik bi de Wahl an’n 7. März 2012 mit 36,6 % von de Stimmen denn aver nich gegen Darrell Bradley von de UDP dörsetten.
Richard Witting
Ofschoonst Witting to Anfang von’n Krieg so snackt hett, hett he sik mit de Tied to en Kriegsgegner wannelt. He hett schreven, dat
Montana
Mit 380.700 km² is Montana der veertgröttste Bundstaat un sogor ’n beten grötter as Düütschland, aber veel Lüüd leven dor nich; 2002 harrn se man ruch weg 909.453 Inwahners.
Jupp Hussels
Leven
In de Johren na’n Krieg harr Hussels dat toeerst swoor as Schauspeler un harr blots lüttjere Rullen. In de Johren 1950 weer he as Clever in de Verkehrserziehungs-Reeg Clever und Schussel to sehn (mit Walter Gross as Schussel). In de Johren 1960 un 1970 weer he blangen Willy Millowitsch, Lucy Millowitsch, Elsa Scholten un Lotti Krekel fakener in Feernsehfilmen ut dat Kölner Millowitsch-Theater to sehn.
Montana
Montana höört to de Bargstaaten (Montain States), wat man so seggen deit, wiel dat Rebeeten van de Rocky Montains dörqueert wurd. De Staat wurd ok Schatzstaat (Treasure State) nömmt, wiel dor temek veel Bodenschätze sünd, so as Eerdööl, Köhlen, Kopper, Sülver un Gold.
Süüdafrika
Eerste un Tweede Freeheitskrieg
Ofschoonst de Liberale Partei dor in dat Parlament vun Grootbritannien gegen weer, sünd de Briten in den Tweeten Freeheitskrieg (1899- 1902) in en grode Masse trüchkehrt. Dat nütz nix, dat de Buren toeerst bovenup weern un beetschen Wedderstand towege bröcht hefft, amenne weern de Briten jem doch över, sunnerlich vunwegen ehre Masse un ehre betern Nachschublinien. Nun sünd de Buren övergahn to ene Guerilla-Taktik. Man dat slump de Briten, jem to de Övergave to dwingen, as se en Politik vun verbrennte Eer anwennen un Konzentratschoonslagers inrichten döen. De Freden vun Vereeniging hett de vulle Herrschop över de süüdafrikaanschen Republieken an Grootbritannien geven.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Verkehr
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremerhoben–Cuxhoben). De Opfohrt 3 Noordholt liggt so fiev Kilometer in’n Süüdoosten von Knill an de K 14.
Clemson
Clemson is de Familiennaam von
Süüdafrika
Eerste un Tweede Freeheitskrieg
De britsche Regeerung is övereen kamen, dat se de Kriegsschuld vun de Burenregeeren övernehmen dö. En vun de Hööftpunkten in den Verdrag, de en Enne maakt hett mit den Krieg, weer, dat swarte Minschen keen Stimmrecht hebben schollen, as man bloß in de Kapkolonie.
Richard Witting
In’n Krieg hett he sik von de Natschonalliberalen afwennt un sik mehr to linke Partein henwennt, de för Freden weren. Sien Swiegersöhn Hans Paasche hett in disse Tied radikalpazifistische Ansichten vertreden, de Witting aver as to radikal aflehnt hett. In de Tied 1917/1918 hett he sik ünner annern dor mit befaat, en ne’e demokraatsche Verfaten uttoklamüsern un hett sik in sien Huus in’n Tiergarten in Berlin mit Lüüd drapen, de sik dor ok för insett hebbt, dat sik dat System ännern schull. Bi de Drapens weren ünner annern Hellmut von Gerlach, Hans Paasche, Eduard Bernstein, Kurt Eisner un Walther Rathenau mit dorbi.
Knill (Landkreis Cuxhoben)
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi dree Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Noordholt an de Bahnlien Bremerhoben–Cuxhoben.
Möhring
,
Kattwiek
Religion
Kattwiek weer evangeelsch-luthersch präägt un hett to dat Kaspel von de Gertrud-Kark in Oolwarder höört.
Montana
Historie
Montana is den 8. November 1889 in de USA as 41. Staat intreden.
Richard Witting
Witting is 1923 in Berlin doodbleven. He harr dat mit’n Harten.
Clemson
Clemson betekent
Möhring
Kiek ok bi: Möring, Moering, Mohring, Möhringen, Möhrig.
Ludescher
Ludescher is de Familiennaam von
Graukopp-Kapgoos
De Graukopp-Kapgoos (Tadorna cana) is en Vagel, de to de Halfgöse rekent warrt. Dor höört se to de Echten Halfgöse, un dor wedder to de Buntgöse to. Verwannt is se mit de Rostgoos un mit de Bargaante.De wetenschoppliche Naam vun düsse Aart is to'n eersten Mol 1789 rutgahn laten vun Gmelin.
Karen Bodden
Se weer von 2012 bet März 2014 för de Oppositschoonspartei PUP Maat von’n Senaat von Belize. Se müss ehren Seet in’n Senaat afgeven, as de PUP ehr un Collet Montejo gegen Anthony Sylvestre Jr. un Patrick Andrews uttuuscht hett.
Jupp Hussels
Leven
Hussels weer verheiraadt mit Marianne, borene Bick (13. Juni 1905–4. Juli 1974). Hussels is 1986 in sien Huus in Olenkamp doodbleven un liggt op’n Karkhoff Ohlsdörp begraven.
Butorac
Butorac is de Familiennaam von
Montana
Inwahners
To 90,6 % besteiht de Bevölkerung ut „Witte“, mit en wiet Afstand folgt denn de Indianers (6,2 %) un Latiensch-Amerikaaners (2 %). De bedüüdenst Indianerstammen sünd de Assiniboine, Blackfoot, Cheyenne, Absarokee, Flathead und Anishinabe. Ruch weg twee Drittel dorvan leevt hüttodag in Reservatschonen.
Maya-Tallen
Tallen grötter as 20 sünd in Regen överenanner schreven worrn. 429 weer to’n Bispeel een Punkt in de eerste Reeg, een Punkt in de twete Reeg un veer Punkte un een Streek in de drüdde Reeg (1 × 20² + 1 × 201 + (1 × 5 + 4 × 1)).
Montana
Städer
De gröttste Städer van Montana sünd (Stand: 2004):
Attrakschonen
Besünners to erwänen sünd de beid Natschonalparks, nämlich de Glacier-Natschonalpark in’n Noorden un de Yellowstone-Natschonalpark in’n Süden. Ok de Slacht an’n Little Bighorn River weer in Montana. Ok disse Platz kiekt sük veel Lüüd an.
Schwenzfeier
Schwenzfeier is de Familiennaam von
Montana
Wichtig Lüüd
Wichtig Lüüd, de ut Montana stammen sünd:
Süüdafrika
Union vun Süüdafrika
Na veer Johre Verhanneln is an’n 31. Mai 1910 de Union vun Süüdafrika schapen wurrn ut de Kap- un de Natalkolonie, dorto den Oranje-Freestaat un de Republiek Transvaal. Dat weer just acht Johre na dat Enne vun den Tweeden Freeheitskrieg. Düsse nee Union vun Süüdafrika is en britisch „Dominium“ ween. 1934 sünd de Süüdafrikaansche Partei un de Nasionale Party tohopengahn un hefft de Verenigde Party formt. Düsse Partei streev dat an, Afrikaners un Witte, de Engelsch snacken döen, to versöhnen. Se is avers 1939 ut’neen reten, as de Union an die Siet vun Grootbritannien in den Tweeten Weltkrieg intreden is. De Nasionale Partei stünn wieter rechts un hett dat mit Düütschland holen. Bovenhen harr se dat dor up afsehn, de Rassen stärker ut’neen to holen.
Håfström
Håfström oder Hafström is de Familiennaam von
Montana
Politik
Montana is opdeelt in 56 Kreisen (Countys):
Maya-Tallen
Blangen disse Talltekens geev dat ok noch en tweet System mit Maya-Hieroglyphen, de de Köpp vun Goddheiten as Talltekens wiest hebbt. Dit twete System is aver nich so faken bruukt worrn un weer ok keen System, dat veel to’n Reken bruukt worrn is, man mehr in’n religiösen Kontext.
Süüdafrika
Apartheid un dat nee Süüdafrika
thumb|Schild för Apartheid in Engelsch un Afrikaans 1948 hett de Nasionale Party de allgemenen Wahlen wunnen. Foorts is en Reeg vun strickte Scheedgesetten upstellt wurrn. Dor scholl de Apartheid mit inföhrt weern. Unner de Apartheid sünd de Minschen vun verscheden Rassen vun’anner scheedt wurrn un de Swarten hefft binnen dat „Witte Süüdafrika“ keen Stimmrechten harrt. Dat Inföhren vun düsse Politik hett unbannig Leed mitbröcht för Millionen Süüdafrikaners. Se sünd mit Gewalt verdreven wurrn, dröffen sik nich free rögen, sünd to Arbeiden dwungen wurrn un ehr Striet gegen de Apartheid is mit Gewalt unnerdrückt wurrn.
Kattwiek
Religion
För de Kathoolschen is de St.-Bonifatius-Kark in Willemsborg tostännig.
Süüdafrika
Apartheid un dat nee Süüdafrika
Apartheid hett ok dorför sorgt, dat dat mit de Weertschop nich vörutgahn is, sunnerlich för de swarten Süüdafrikaners. Wieldes de witte Minnerheid en vun de hööchsten Levensstandards vun ganz Afrika genaten hett, meist just so, as in de „Eerste Welt“, hefft se de swarte Mehrheit achtern anstahn laten in meist all möglichen Hensichten, as ok Inkamen, Eten un Drinken, Wohnsteden un Levenstied.
Graukopp-Kapgoos
Kennteken
Düsse Halfgoos sleiht na de gewöhnliche Rostgoos, mit ehr Längde vun bi 64 cm un datsülvige kaneelbruune Fedderkleed. Wenn se fleegt, laat de Vagels up de Flunken en Muster in'n Wessel vun witt, swatt un gröön sehn. Upfallen deit de griese Kopp un Nacken bi en utwussen Ganner. De Goos hett en witten Kopp um de Ogen rum, man boven up un an'n Nacken is se gries.
Kattwiek
Verkehr
In’n Süden von Kattwiek löppt de Kattwiekdamm langs, de mit de Kattwiekbrügg över de Süderelv rövergeiht un na Moorboorg un bi Bosselbeek an de Bundsstraat 73 löppt. Bi Moorborg besteiht ok Ansluss an de Autobahn 7 över de Opfohrt 31 Moorborg. In’n Oosten geiht de Kattwiekdamm an de Hoge-Schaar-Straat ran. De Kattwiekbrügg is 1973 boot worrn. De Hoge-Schaar-Straat geiht in’n Noorden över de Reth-Brügg na Neehoff un in’n Süüdoosten mit en Brügg över’n Reiherstieg un in Willemsborg an de Opfohrt 3 Willemsborg-Süüd op de Autobahn 253 ran. In’n Noordwesten löppt de Kattwiekstraat na Krusenbusch mit dat Autoterminal Hamborg.
Graukopp-Kapgoos
Wo se vörkamen un leven deit
Düsse Aart leevt in den Süden vun Afrika, sunnerlich in Süüdafrika un Namibia. Dor leevt se up open Landschop in de Gemarken vun Meere un Ströme. In de Tied vun November bit Dezember fluggt se in korten Afstand na Rebeeden mit deep Water, wo se in Gruppen vun 400 bit 5.000 Vagels tohopenkaamt, um to ruden.
IUCN-Status
Up de Rode List vun den IUCN steiht de Kapgoos unner den Status vun „gor keen Sorgen“. Vunwegen, datt se in en groot Rebeed vörkamen deit, is de Chance to'n Utstarven buten de Maten ring. Dat warrt sogor annahmen, datt de Tahl vun de Kapgöse grötter warrt.
Kattwiek
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Horborg. De Industrieanlagen in Kattwiek hebbt aver en egen Gleisansluss.
Kattwiek weer fröher een von de Statschonen von de HADAG-Fährlien von de Lannungsbrüggen na Horborg. Von 1970 af an weer Kattwiek de Ennstatschoon un von 1983 af an sünd de Fähren blots noch na Neehoff föhrt un nich mehr na Kattwiek.
30. März
De '''30. März''' is de 89. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner. In en Schaltjohr is dat de 90. Dag.
Süüdafrika
Apartheid un dat nee Süüdafrika
Mit de Tied hett dat in de internatschonale Arena jummers mehr Striet geven vunwegen de Apartheid. So hett dat Sanktschonen geven un Geld is vun Süüdafrika aftagen wurrn. Dat bröch mit sik, dat de Lage in dat Land noch leger wurrn is. Meist nich ut to holen weer dat in de Johren 1984 un 85, as de Regeern versöch, sik mit harte Regels dör to setten. Dat hett nu wedder mit sik bröcht, dat de Anti-Apartheidsbewegen noch duchtiger Wedderstand leist’ hett (sunnerlich de ANC). Dat Land is up de Knee dwungen wurrn dör en Kombinatschoon vun internatschonale Boykotten un weertschoppliche Sanktschonen, Streiks, Upmärsch, Diskuschonen un Sabotagen.
Babyloonsche Tallen
De babyloonschen Tallen sünd en Tallsystem in Kielschrift, dat vun de olen Babyloniers bruukt worrn is. Dat Talltekensystem baseert op de Basis 10, dat Stellenweertsystem op de Basis 60. De Basis 60 hett sik wohrschienlich dörsett, vunwegen dat dat en dull tohoopsett Tall is.
Dat Tallsystem weer en Stellenweertsystem, dat heet, dat de Tall in Gruppen blangenenanner stellt worrn is. De Tall 1982 to’n Bispeel is as 33-2 schreven worrn (33 × 60 + 2 = 1982). Dat Tallsystem hett kene Null kennt. Wenn een vun de Gruppen leddig weer (120 to’n Bispeel is 2-0), denn kunn dat nich op eenfache Wies opschreven warrn. De Leser kunn dat denn licht as en 2 lesen. De Leser müss denn ut’n Kontext rutkennen, dat dat 2-0 un nich 2 weer, oder de Schriever müss en beten Platz leddig laten, wat aver ok swoor ruttokennen wesen kunn.
De babyloonschen Tallen sünd so bi 3100 v. Chr. opkamen.
Süüdafrika
Apartheid un dat nee Süüdafrika
1990 is de Regeern vun de Nasionale Party unner Frederik Willem de Klerck bigahn un hett en eersten Schritt maakt un mit den ANC un annere Organisatschonen verhannelt. Ok is de ANC-Baas Nelson Mandela na 27 Johren achter Trallen freelaten wurrn. De Apartheidsgesetten sünd lütt bi lütt upgeven wurrn un 1994 geev dat to’n eersten Mol free un allgemeene Wahlen för Minschen vun all Rassen. De ANC hett en unbannige Mehrheit hoolt un is noch up düssen Dag (April 2009) mit över 60 % vun de Stimmen an de Regeern.
Spraken
Süüdafrika hett 11 Amtspraken. Dat hannelt sik dor bi um Afrikaans, Engelsch, Ndebele, Noord-Sotho, Sotho, Swasi, Tsonga, Tswana, Venda, Xhosa un Zulu. Bloß in Indien gifft dat noch mehr. Dor kümmt dat vun, dat dat so veel amtliche Naams för dat Land gifft. Bavenhen weert ok noch acht Nich-amtliche Spraken gellen laten: Fanagalo, Lobedu, Noord-Ndebele, Phuthi, Gebaretaal, Khoe, Nama en San.
Politik
Süüdafrika hett en Tweekamerparlament. De ene Kamer is de „Natschonale Raat vun de Provinzen“ (dat Böverhuus). Dor höört 90 Liddmaten to. Dat annere is de „Natschonalversammeln“ (dat Unnerhuus) mit 400 Liddmaten. De Liddmaten vun dat Unnerhuus weert wählt na de proportschonale Representatschoon. De Hälft warrt direktemang wählt up Grund vun natschonale Listen un de annere Hälft warrt wählt ut Listen vun de Provinzen. Bi dat Böverhuus is dat anners: Dor stüert jede Provinz 10 wählte Liddmaten hen, egolweg, wie groot de enkelte Provinz is un wie veel Inwahners dor leven doot. Wahlen to beide Kamern weert all fiev Johren afholen.
De Regeern warrt in dat Unnerhuus tosamenstellt. De Baas vun de Mehrheitspartei in de Natschonalversammeln is de Präsident.
Tancred Ibsen
Tancred Ibsen is de Naam von
* Tancred Ibsen (1893–1978), noorweegschen Offzeer, Speelbaas un Dreihbookschriever,
Butry
Butry is de Familiennaam von
Swinnbeek
De Swinnbeek is en 4,8 Kilometer langen Beek in Neddersassen, de von links in de Luh münnt.
Butry
Butry betekent
Swinnbeek
De Born von’n Swinnbeek liggt in’n Süüdoosten von Ebendörp. An’n Born kaamt so 60 Liter pro Sekunn Water vördaag. Dat is een von de stärksten Borns in Neddersassen. Von dor flütt de Beek na Süüdoosten, nimmt von links den Hambeek op un münnt in’n Oort Swinnbeek in de Luh. Kort vör de Münn geiht de Bahnlien Soltau-Lümborg noch mit en Brügg över den Beek.
Godshem
Geografie
Von Godshem na Oosten to liggt de Balksee.
Swinnbeek
Dat Water in de Luh flütt denn wieder in de Ilmenau, denn in de Elv un toletzt in de Noordsee.
Crafton
Crafton betekent
Swinnbeek
De Hambeek hett sien Born in’n Westen von Raben. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten, vörbi an Rulfsen un Soosdörp. De Beek münnt denn in’n Noorden von den Oort Swinnbeek in’n Swinnbeek.
Godshem
Geografie
De Naveröörd sünd dat Süderenn von Bülkau, Oppeln un Boomoor in’n Noordoosten, Eekhoffsbarg, Sankt Joost un Stinst in’n Süüdoosten, Ooldbachenbrook in’n Süden, dat Süderenn von Steenau in’n Süüdwesten, dat Noorderenn von Steenau un Mehmstood in’n Westen un Mislag un Helmworth in’n Noordwesten.
Crafton
Crafton is de Familiennaam von
Godshem
Geografie
Navergemenen sünd Bülkau in’n Noordoosten, Stinst in’n Süüdoosten, Steenau in’n Süüdwesten un Helmworth in’n Noordwesten.
Historie
Godshem kummt 1325 toeerst in de Oorkunnen vör.
De Oort weer vör 1885 Deel von dat Amt Oterndörp un weer denn in’n Kreis Hadeln. 1932 is dat an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 denn Deel von’n Landkreis Cuxhoben worrn.
In’n Eersten Weltkrieg sünd 29 Soldaten ut Godshem fullen oder vermisst un in’n Tweten 83.
Religion
duum|Joost-Kark Godshem is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Joost-Kark en egen Kaspel.
För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.
Wapen
Dat Wapen von Godshem wiest baven op blauen Grund twee sülvern Pielkruudbläder un ünnen op sülvern Grund een blau Pielkruudbladd. De twee Feller sünd dör en Band von twee Regen ümschichtig blau un sülvern Rechtecken deelt.
Kultur
In Godshem steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.
Verenen
Godshem hett en Schützenvereen, de 1906 grünnt worrn is, un en egen Freewillige Füürwehr. De Turn- un Sportvereen is von 1957.
Verkehr
De Oort liggt an de Landsstraat 144, de in’n Noordoosten na Bülkau, Kedenbrook un in Neehuus an de Bundsstraat 73 ran löppt. In’n Süüdwesten geiht de L 144 na Steenau un an de L 117 ran. In’n Noordwesten geiht de K 20 över Mislag na Helmworth an de L 117 un na Süüdoosten löppt de K 34 över Sankt Joost, Stinst un Mittelsnohn na de L 116.
Dör de Gemeen löppt ok de Haadler Kanaal.
De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn.
Lüüd
De Schriever Helmut Salzinger hett in de letzen Johren von sien Leven op en Hoff in Godshem leevt, den he Head Farm nömen dee. De Ünnernehmer Georg Rieper liggt in Godshem begraven.
Walter Groß
Walter Groß oder Walter Gross is de Naam von
* Walter Groß (1878–1933), düütschen Patholoog,
Kiek ok bi: Walther Gross.
Bessenrodt
Bessenrodt is de Familiennaam von
Cavani
Cavani is de Familiennaam von
Christian Morgenstern
* Christian Morgenstern (1805–1867), düütschen Maler,
John Young
* John Young († 1526), Geistlichen, ,
Moering
Moering is de Familiennaam von
John Young
Kiek ok bi: Johnny Young.
Pierce County (Wisconsin)
Pierce County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Wisconsin. He hett 41.019 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.492 km². De Sitt vun de Verwalten is in Ellsworth.
Moering
Kiek ok bi: Möhring, Möring.
Pierce County (Wisconsin)
Historie
De Kreis is 1853 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 36.804 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 22.165 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 20.172 US-Dollar. 19.304 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 5.307 Minschen maakt. 7,21 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,46 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,98 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,01 % vun de Minschen Witte, 0,25 % Swarte, 0,43 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,29 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,28 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,72 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,82 % vun de Lüüd ansehn.
Ludwig Schmitz
Ludwig Schmitz is de Naam von
* Ludwig Schmitz (1845–1917), düütschen Jurist,
Samtgemeen Hambargen
De Samtgemeen Hambargen is en Samtgemeen in’n Landkreis Oosterholt, in de sik fiev Gemenen för dat Afwickeln von de Verwaltenssaken tohoopslaten hebbt. Se hett.
Geografie
De Samtgemeen Hambargen grenzt in’n Noordwesten an de Gemeen Braamst, in’n Noorden an de Gemeen Beverst (de beiden in’n Landkreis Cuxhoben), in’n Noordoosten an de Gemeen Gnarrenborg (in’n Landkreis Rodenborg), in’n Süüdoosten an de Gemeen Worpsweed un in’n Süden un Süüdwesten an de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek.
Politik
To de Samtgemeen höört de fiev Gemenen:
Samtgemeenraat
De Samtgemeenraat von de Gemeen besteiht vondaag blangen den Samtgemeenbörgermeester ut 26 wählte Raatsliddmaten. De letzte Kommunalwahl weer 2021 :
Wapen
Dat Wapen wiest op sülvern Grund över en grönen Schildfoot as Dreebarg mit en sülvern Wellenlien dor op fiev rode Ruten.
Beaufort County (Noord-Carolina)
Beaufort County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Noord-Carolina. He hett 47.759 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.145 km². De Sitt vun de Verwalten is in Washington.
Historie
De Kreis is an’n 3. Dezember 1705 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 44.958 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 20.211 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.722 US-Dollar. 23.163 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 4.943 Minschen maakt. 19,22 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
4,71 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,65 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 68,44 % vun de Minschen Witte, 29,03 % Swarte, 0,22 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,16 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,42 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,71 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 3,24 % vun de Lüüd ansehn.
Vi Hilbert
Vi Hilbert (boorne Anderson, Lushootseed: Taqʷšəblu; * 24. Juli 1918 bi Lyman, Washington; † 19. Dezember 2008) weer ’n Stamms-Öldste vun de Upper-Skagit-Indianers. Dat is een vun de Puget-Salish-Stämmen in’n amerikaanschen Staat Washington.
Ehr Öllern weern Charlie un Louise Anderson. Charlie was ’n Fischer, Hultarbeider un Kanuboer. Sien Kanu mit Naam „Question Mark“ (Fraagteken) findt sik nu in’t Archiv vun’t Smithsonian Museum in de amerikaansche Bundshööftstadt Washington.
1989 wöör Vi Hilbert as Washington State Living Treasure („lävener Schatt“ vun’n Staat Washington) nöömt, un se kreeg ’n National Heritage Fellowship vun’t National Endowment of the Arts, ’n Pries, den ehr Präsident Bill Clinton 1994 övergeev.
Vörhofffladdern
Bi dat Vörhofffladdern, in'e Fackspraken ok afsolute Arrhythmie nömmt, hannelt sik dat um en Hartrhythmusstören, de vörbi geiht (paroxysmal Fladdern) oder de duerhaftig blifft (permanent Fladdern). Dor sünd de Vörhöve vun dat Hart bi dör'nanner kamen un slaht nich so, as se dat schollen. Vörhofffladdern speelt mank de eernsthaftigen Hartrhythmusstörens en bannige Rull, vunwegen datt se faken vörkamen deit. Alleen in Düütschland gifft dat bi 300.000 Minschen, de dor an lieden doot. Vun bi 70 Perzent vun de Vörhofffladder-Anfäll kriegt de Patienten nix mit. Wenn se wat mitkriegt, klaagt se meist over ganz allgemeen Beweer, as dat se miteens mööd weert un ganz af sünd, Hartpuckern hefft un datt se nich slapen könnt. 70-80 % vun de Patienten, de Symptome wiesen doot, spöört Hartjachtern.
Wo Vörhofladdern vörkamen deit
Vörhofffladdern gifft dat bi 1-2 % vun all Lüde. Dat bedutt, datt sik in ganz Europa bi 6 Mio. Lüde finnt, de dor an lieden doot. Bi Lüde unner 40 Johre sünd bloß 0,5 % bedrapen. Bi Lüde over 80 kladdert de Andeel up mehr as 15 %. Mannslüde kriegt dat fökener, as Froenslüde, dat Leevtiedrisiko bi Personen over 40 Johre liggt bi 25 %. Wenn en Hartsüke bestahn deit, liggt dat Risiko for Vörhofffladdern höger, je nadem, wie dull düsse Krankheit is. Bi en Hartslappde finnt sik in 30-40 % vun all Fäll en Vörhofffladdern.
Hartslappde
Vun Hartslappde oder in'e Fackspraak Hartinsuffizienz warrt snackt, wenn dat Hart nich richtig arbeiden deit un dat nich schafft, dat Blood, wat dat Lief bruken deit, dorhen to pumpen, wo dat henmutt, ohn, datt de Druck in de Vörhöve hooch geiht.
De Naam
De Begreep Hartslappde passt nich ganz akraat to dat, wat hier vörliggen deit. Denn bi Hartslappde hannelt sik dat nich bloß dor um, datt dat Hart vunwegen sien Krankheit nich mehr richtig pumpen kann (systoolsche Hartinsuffizienz) oder datt de Hartmuskel man af is. Nee, dat kann ok angahn, datt dat Hart woll good pumpen kann, un de Hartkamer warrt leifig leddig pumpt, man achternah klappt dat mit dat Upfüllen nich, vunwegen dat de Hartmuskeln nich loslaat un Bott geevt (Diastoolsche Hartinsuffienz).
Hartverseggen
En akute, swaare Hartslappde warrt towielen Hartverseggen nömmt. Sunnerlich up Dodenschiene bi de Liekenschau warrt düsse Begreep faken bruukt, ofschoonst nich kloor fastleggt is, wat he akraat bedüden deit. Kritikers meent, Hartverseggen stunn sunnerlich vundeswegen faken as Grund up'n Dodenschien, wiel amenn bi jedeen Doden dat Hart mol uphöört hett, to slahn. De Krankheit, de den Dood würklich brocht hett, warrt avers faken gor nich groot unnersocht.
Buwalda
Buwalda is de Familiennaam von
Moring
Moring is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Mohring.
Kear
Kear is de Familiennaam von
John Russell Young
John Russell Young is de Naam von
* John Russell Young (1840–1899), US-amerikaanschen Journalist, Schriever un Diplomaat,
Ruwenzori-Bargen
De Ruwenzori-Bargen sünd en Grupp vun Bargen in de afrikaanschen Länner Uganda un de Demokraatsche Republiek Kongo. De hööchst Punkt is de Margherita-Topp op’n Stanley mit 5.109 Meter.
Geografie
De Ruwenzori-Bargen, de to’n Deel to’n Natschonalpark Ruwenzori-Bargen höört, liggt so wat 40 Kilometers noorden den Äquater un direkt oosten dat Oostafrikaansche Gravensystem twischen Albertsee in’n Noorden un Eduardsee in’n Süden. Dör dat Daal vun’t Gravensystem löppt de Stroom Semliki, de vun’n Eduard- to’n Albertsee fleet. Wat wieder in’n Westen op de annere Siet vun’n Graven liggt de Blagen Bargen un de Tshiaberimu. In’n Oosten liggt de Georgsee. De hogen Toppen liggt tomehrst in den Distrikt Kasese in Uganda, to den de Süüdoosten vun de Bargen höört. De Noordoosten höört to’n Distrikt Kabarole un de Noorden un Noordoosten to’n Distrikt Bundibugyo. De Westen höört to Noordkivu in’n Kongo.
De Ruwenzori-Bargen hebbt en temlich fuchtig Klima mit grote Mengen Regen. An rund 300 Daag in’t Johr regent dat un dör den Dunst liggt de Bargen faken in’n Nevel. Baven op de Toppen warrt dat temlich köhl un Snee un Gletschers herrscht vör.
Historie
De greeksche Geograf Ptolemäus schreev in’t 2. Johrhunnert över de Maandbargen, in de de Borns vun’n Nil liggen schullen un op de merrn in Afrika Snee to finnen wesen schull. Bet in’t 19. Johrhunnert weren disse Bargen faken op Koorten vun Afrika op. Ok Äschylos harr al in’t 5. Johrhunnert v. Chr. vun Ägypten snackt, dat vun Snee nehrt warrt. Nich kloor is, wat de Ruwenzori-Bargen würklich vun Ptolemäus meent weren. Dat gifft hüüt dree Bargen in Afrika, op de jümmer Snee liggt, de Ruwenzori-Bargen, den Keniabarg un den Kilimandscharo. Dat Water vun de Ruwenzori-Bargen fleet, anners as bi de annern beiden, to’n Nil, aver de Born is annerwegens.
Clauson
Clauson is de Familiennaam von
Hubert Ferdinand Kufferath
miniatur|Hubert Ferdinand Kufferath Hubert Ferdinand Kufferath (* 10. Juni 1818 in Mülheim an der Ruhr; † 23. Juni 1896 in Brüssel) weer en düütsch Komponist.
Clauson
Kiek ok bi: Clausen.
Hubert Ferdinand Kufferath
Leven
Kufferath wurr as jüngst Kind vun den Klockmaker Carl Kufferath un sien Frau Catharina borene Horst in Mülheim an der Ruhr boren. Wiel he un söss vun sien Bröers en besünners goot musikaalsch Talent harrn, wurrn se vun de Lüüd to hör Tiet ok as dat musikalische Siebengestirn betekent. De jung Hubert Ferdinand wurr vun sien öllere Bröers Louis un Johann Hermann ünnerricht. Ansluutend hett he tonächst in Dessau bi Friedrich Schneider studeert, dornah in Leipzig bi Ferdinand David un af 1839 bi Felix Mendelssohn Bartholdy. Van 1841 bit 1844 weer he Dirigent vun den Männergesangsvereen in Köln. 1844 leet he sück as Klavier- un Kompositschoonslehrer in Brüssel daal, wo he 1872 as Perfesser för Kontrapunkt un Fuge an dat Königlich Konservatorium beropen wurr.
Ruwenzori-Bargen
Historie
Romolo Gessi hett in Breven schreven, dat he in’t Johr 1876 bi’t Utforschen vun de Övers vun’n Albertsee vun feern Bargen, op de Snee leeg, sehn harr. He weer aver so wiet weg, dat he nich seker weer, wat he würklich wat sehn harr, oder wat he sik wat tosamentüdelt harr.
Hubert Ferdinand Kufferath
Leven
Kufferath hett Instrumental- un Vokalwarken komponeert. An' bekanntesten wurr aber sien „Praktische Choralschule“, de vör allen bi Musikstudenten in Belgien un Frankriek to en verbreedt Standardwark wurr.
Ruwenzori-Bargen
Historie
För den Westen denn würklich de Ruwenzori-Bargen opdeckt, hett Stanley, as he 1887 na’n Albertsee keem Emin Pascha weddertofinnen. An’n 24. Mai 1888 schrifft he dat eerste Maal, dat he de Bargen vun feern sehn hett. Eerst in’n Mai 1889 keem he wedder un nu wull he sik de Bargen mit siene Expeditschoon vun mehr as 1000 Minschen nauer ankieken. W. G. Stairs, de to de Expeditschoon tohöör, keem in en Daal in’n Noordwesten bet op ene Hööch vun 3254 Meter un taxeer de Hööch vun de Bargen op 5080 Meter, wat temlich good to de 5109 Meter passt, de de Bargen, as wi hüüt weet, hooch sünd. Stanley wähl den Naam Ruwenzori, de na sien Menen vun de velen Namen, de he höört harr, de mehrst bruukte weer. Ok de Italiener Gaetano Casati harr de Bargen luut sienen Reisbericht twee Weken vörher an’n 30. April 1889 sehn, he snack vun de Bargen as de Wirica oder Ruwenzori.
Hubert Ferdinand Kufferath
Familie
Kufferath weer mit de Köln stammen Christine Dumont (1819–1905) verheiraadt. Hör Söhn Maurice (1852–1919) studeer tonächst Jura un weer denn as  Musikschriftsteller un Cellist tätig. Hör Dochter Antonia (1857–1939) studeer Gesang un weer in de 1880er Johren en fraagt Sopranistin.
Ruwenzori-Bargen
Historie
1890 keem Emin Pascha mit en düütsche Expeditschoon wedder in de Gegend. Mit em keem Franz Stuhlmann, de in’n Juni 1891 vun’n Westen ut in’t Butagudaal versöök, an de Sneegrenz antolangen. He keem bet in ene Hööch vun 4063 Meter, knapp ünner de Grenz, müss denn aver opgeven. He nööm de Bargen Runssóro. Stuhlmann weer ok de eerste, de de Planten in de verschedenen Högen beschreven hett un faststell, dat de Ruwenzori keen enkelt Barg is, nee, en ganze Keed. He deel de Keed in veer Gruppen, de he Kraepelin, Moebius (oder Kanjangungwe bi de Inheemschen), Semper (oder Ngenwimbi) un Weismann nööm.
C. S. Moore keem in’t Vörjohr 1900 dör dat Mobukudaal op ene Hööch vun 4541 Meter un weer de erste, de bewiesen kunn, dat de Keed echte Gletschers bargt. Dree Weken na Moore keem Ferguson, de to Moore sien Expeditschoon höör un toeerst wegen Fever in Fort Gerry trüchbleven weer, över dat Mobukudaal bet op ene Hööch vun 4450 Meter. Wedder en beten later möök Stephen Bagge, en Amtsmann ut’n Distrikt Toro, en Reis dör’t Nyamwambadaal bet in de Bambuszoon. He hett de Inwahners vun’t Mobukudaal opföddert, en Padd dat Daal hooch antoleggen, de later vele Reisgruppen en Help weer.
In’n September 1900 möök Harry Johnston, de Baas vun dat nu britische Rebeet Uganda, en Expeditschoon op’n Gletscher, de em dör’t Mobukudaal bet op 4520 Meter föhr. He wull de Bargen op de regionalen inheemsche Namen döpen, Stuhlmann sien Semper schull Kiyanja heten un en annern Barg, de vun’t Mobukudaal to sehn weer, nööm he Duwoni.
In’n August 1901 kemen W. H. Wylde un Ward in’t Mobukudaal bet op 4550 Meter. In’n Januar 1903 keem A. B. Fisher mit siene Fro tohoop bet to den Punkt, an den ok Johnston keem. J. J. David will in’n April 1904 op 5000 Meter wesen hebben. He keem dör’t Butagudaal. In’t sülvige Johr möök M. T. Dawe en botaansche Exkursion na’t Mobukudaal.
In’n Oktober 1905 harr dat Britische Museum A. B. Woosnam, G. Legge, R. E. Dent, M. Carruthers un A. F. R. Wollaston utsannt, Planten un Deerter in de Bargen to studeren.
In’n November 1905 kemen Douglas, W. Freshfield, A. L. Mumm un Moritz Inderbinnen dat Mobukudaal hooch. Dör slecht Weder kunnen se aver blots ene Exkursion maken, bi de Mumm bet an’n Gletscher keem. In’n Januar 1906 kemen Fisher un siene Fro nochmal un stegen wedder över dat Mobukudaal op den Gletscher. Ok R. Grauer, H. E. Maddox un H. W. Tegart kemen 1906 op den Kamm un Grauer steeg op de Eduardspitz.
In’n Februar 1906 kemen ok Wollaston un Woosnam to disse Spitz un se kladdern wieder op den Kiyanja, wo se bet 4915 Meter kemen, knapp ünner den Topp.
Carpentier
Carpentier is de Familiennaam von
Buurman
Buurman is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Buurmann, Boerman, Burman.
Albert Bodmer
Albert Bodmer is de Naam von
* Albert Bodmer (1893–1990), Swiezer Stadtplaner,
Joe Young
Joe Young is de Naam von
* Joe Young (1889–1939), US-amerikaanschen Leedtexter,
Bondurant
Bondurant betekent
Gerhard Buurman
* Gerhard Hermann Buurman (1904–1987), düütschen Pädagoog,
Bondurant
Bondurant is de Familiennaam von
Süderelv
duum|Koort von de [[Nedderelv von 1650]] De Süderelv is een von de twee groten Strööm von dat Binnendelta von de Elv bi Hamborg. De twete Stroom is de Noorderelv. Dör Waterboarbeiden hett de Süderelv sik temlich dull verännert. Vondaag reckt se von de Stroomkilometers 609 bet 626. Jüst as de ganze Nedderelv warkt sik ok in de Süderelv de Tieden ut. De Süderelv is en Bundswaterstraat, för de de Stadt Hamborg tostännig is.
Blangen de Hambörger Süderelv gifft dat ok noch annere Elvarms, de Süderelv nöömt warrt: Bützfleter Süderelv, Barnkroger Süderelv un Wischhobener Süderelv. De Ole Süderelv weer fröher Deel von de Hambörger Süderelv.
Verloop
Bi Stroomkilometer 609 an de Bunthüser Spitz deelt sik de Elv in Süderelv un Noorderelv. De Noorderelv knickt na Noorden af un de Süderelv geiht na Noordwesten. Dat Land twüschen de beiden Arms billt dat Eiland Willemsborg (Moorwarder). Bet Stroomkilometer 611 is de Süderelv ok noch de Landsgrenz von Hamborg na Neddersassen. Bi Stroomkilometer 613 geiht de Autobahn 1 mit de Autobahnbrügg Moorwarder över de Süderelv. Bi Stroomkilometer 615 gaht denn de Brüggen von de Bahnlien Hannover-Hamborg, de Europabrügg (Deel von de A 253), de Brügg von’n 17. Juni (de de Hannöversche Straat in Horborg mit’n König-Georg-Diek in Willemsborg verbinnen deit) un de ole Horborger Elvbrügg (blots för Lüüd to Foot oder op’t Fohrrad, von de Nartenstraat na’n König-Georg-Diek) över de Süderelv. Na’n Ingang na’n Reiherstieg knickt de Stroom nu bilütten na Noorden af. Bi Stroomkilometer 618 löppt de Kattwyk-Brügg över de Süderelv, de von Moorborg na Willemsborg geiht. Nu geiht de Süderelv bi Stroomkilometer 621 in’n Köhlbrand över, de stracks na Noorden löppt un na 4,5 km in de Noorderelv münnt. An dat linke Över liggt dat Containerterminal Oolwarder.
Historie
Fröher weer de Verloop von de Süderelv von de Bunthüser Spitz bet op de Höögd von de hüdige Kattwykbrügg groff desülve as vondaag. Von dor güng de Süderelv aver na Westen twüschen Moorborg un Oolwarder langs. Bi Francop (op dat linke Över) möök se en Bagen na Noorden un denn wedder na Westen un güng denn in’n Süden von Finkwarder langs. De Münn in de Noorderelv weer dor, wo nu dat Möhlenbarger Lock is.
Dör dat Indieken von de Veerlannen un Maschlannen, dör dat Begradigen von de Elv 1570 bi Spadenland un dat Dörsteken von’n Grasbrook 1604 hett Hamborg wieder versöcht, dat mehr Water över de Noorderelv flütt. 1878 hett Hamborg de Noorderelv noch wedder begradigt, as se Kaltehofe von de Peut aftrennt hebbt.
Eerst mit de Köhlbrandverdrääg un besünners den drüdden Köhlbrandverdrag von’n 14. November 1908 hebbt sik Prüßen un Hamborg dor op eenigt, dat in Tokumst dat Water jümmer 50:50 dör Süderelv un Noorderelv flütt. Dorto schull ünner annern de Bunthüser Spitz 400 m länger maakt warrn. Liekers flütt bet vondaag de gröttere Deel Water (55:45) dör de Süderelv.
Kjær
Kjær is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Kjer.
Bowyer
Bowyer is de Familiennaam von
Thomas Bodmer
Thomas Bodmer is de Naam von
* Thomas Bodmer (* 1951), Swiezer Rutgever, Schriever un Översetter,
Jimmy Young
Jimmy Young is de Naam von
* Jimmy Young (1921–2016), brietschen DJ, Moderator un Sänger,
Kerber
Kerber betekent
Kiek ok bi: Kerbr, Körber.
Boerman
Kiek ok bi: Buurman, Burman, Boorman.
Mašek
Mašek oder Masek is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Maschek.
Nimmervoll
Nimmervoll is de Familiennaam von
Jason Young
Jason Young is de Naam von
* Jason Young (* 1972), düütsch-kanaadschen Ieshockeyspeler,
Walter Bodmer
Walter Bodmer is de Naam von
* Walter Bodmer (1896–1989), Swiezer Industriellen un Weertschopshistoriker,
Kemer
Kemer betekent
Engelsche Spraak
Engelsch is een Süsterspraak to dat Plattdüütsche. Engelsch is een Weltspraak. Kümmt ut England, wat hüüt to Grootbritannien to heurt.