cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esens
Vun der Herrschap vun de Rietberger bit to’n Enn vun de eerst Preußisch Herrschap- 1540 bis 1806
thumb|Esens in dat Johr 1714 Nahdem de old Verbindung to dat Meer dör Verlandungen un dör Indieken för groot Seeschippen nich mehr befohrbor weer, wurr in dat laat 17. Johrhunnert in Bensersiel en nee Haven för den Oort anleggt. To disse Tiet geev dat in de Stadt acht Zünfte: de Schmiedezunft, de Wull- un Lienenweberzunft, de Backerzunft, de Zunft vun de Barbiere, de Zunft vun de Schnitger, Küfer, Glaser un Timmerlüüd, de Schosterzunft, de Krämer- un Wandsniederzunft un de Zunft vun de Fuhrlüüd. Nahdem dat dat Füürstenhuus in dat Johr 1744 nich mehr geev, full deren Gesamtbesitt un dormit ok dat Harlingerland an dat Preußisch Königriek.
Eerste Preußische Herrschap (1744 bit 1806)
De Preußen hebbt denn denn Burg sleepen, wiel de nu nich mehr bruukt wurr. 1745 wurr all de Kanzlee un dormit ok dat Bövergericht in Esens slooten, un 1748 de Müntstäe nah Auerk verleggt. Esens wurr dormit to en lütt Provinzstadt in de Region.
As 1781 dat Berliner Gesangbuch in‘t Harlingerland inführt weern sull, führ dat 1782/83 to allgemeen Protesten in de Region, an de sück de Esenser Bürger mit Steinen und Knüppeln bedeeligt hebbt. Kört dorup wurr dat de Gemeenden freestellt, dat Gesangbook to nutzen.
Ünner Hollandsch, Franzöösch un Preußisch Herrschap (1806 bis 1815)
Elf Daag nah de Slacht bi Jena un Auerstedt wurrn an‘ 25. Oktober 1806 hollandnsch Truppen vun hör König Louis in Marsch sett. Se hebbt över de Eems sett un sünd eenig Daag later nah Auerk marscheert. Oostfreesland un dat Jeverland wurrn to dat Departement Oost-Vriesland. An‘ 11. März 1808 wurr dat Departement in Auerk fierlich in dat Königriek Holland integreert. Dorto hebbt in de Stadt des Karkenglocken lüüt un 21 Salutschööt wurrn affüert. An’t Slott un an’t Raathuus wurrn de königlich-hollandsch Wappen anbrocht, up dat Slotttoorn wurr de Trikolore hisst.
In de folgenden dree Johren weer Oostfreesland (mit Utnahm vun dat Rheiderland, dat de Departement Groningen angleedert wurr) as Oost-Vriesland dat elft Departement vun dat Königriek Holland. As hier to’n 1. Januar 1809 all in dat Königreich gelldend Lasten, Afgaben un Stüern inführt wurrn, keem dat in Esens to swoor Tumulten, in deren Verloop de Fenster vun de Hüüs, in de Finanzbeamte wahnen deen, insmeeten wurrn un dat Huus vun de Böveramtmann hett man sogor innahmen. De Unruhen kunnen eerst to’n Enn brocht wurrn, nahdem veer Brigaden Gendarmen nah Esens versett wurrn.
Anfang 1810 fungen franzöösch Truppen, Holland to besetten. Eenig Duusend franzöösch Suldaten sünd kört dorup in Oostfreesland inmarscheert. Oostfreesland wurr to dat Departement de l’Ems-Oriental (Osterems). Todem geev dat in de Kommunalverwaltung Verännerungen. De Börgermneester weer nu Maire. Ok dat Naamensrecht änner sück und all Oostfreesen mussen sück en eenheitlich Familiennaam geven (Dekret van‘ 18. August 1811, Inführung vun de Code Napoléon). Esens wurr to en Kanton in dat Arrondissement Jever. In‘ Gegensatz to de preußisch Tieden, in de Oostfreesland utdrücklich kien Militärdeenst aftoleisten harrn, mussen se ünner franzöösch Herrschap Suldaten stellen. Bi de eersten Militäruthevung wurrn in Esens 17 Mann to’n Deenst verplicht, wat denn abermals to Unruhen un Desertationen führen de, de aber ok gau weer afklungen. As sück nah de Russlandfeldzug de Nedderlaag vun Napoleon afteken dee un Hamborg vun russsch Truppen in‘ März 1813 vörövergahnd befreet wurr, keem dat in Oostfreesland to en Upstand, de sück vun Freebörg över Reepsholt, Leerhaaf, Burhaaf, Buttfoor, Dunum, Steesdörp bit nah Esens untbreeden. De französchen Beamten sünd flücht un hebbt in Auerk Schuul söcht. Noch weer de Macht vun de Franzoosen nich braken. De Präfekt hett den Upstand mit Verstärkung ut Groningen daalslahn. Bi Rispel (dicht bi Wittmund) sünd denn upsternaatsch un franzöösch Truppen upnanner drapen. Dat Gefecht wurr vun de Franzoosen wunnen. Dornah weer dat mit den Unruhen eerst mal daan. An de Befreeungskriegen tegen Napoleon hebbt sück Esenser Bürger mit en 1814 upstellt Landwehr bedeeligt, de 1816 ahn Verluste ut Frankriek torüchkeem. Nah de Tosommenrbröök vun de franzöösch Herrschap trucken in de Johren 1813 bit 1815 weer de Preußen in un de old Landsgrenzen wurrn weer herstellt.
Esens in dat Königriek Hannober (1815 bis 1866)
Nah den Wiener Kongress wurr Preußen in’t Fröhjohr 1813 dorto verplicht, Oostfreesland an dat an mit Grootbritannien in Personalunion verbunnen Königriek Hannober aftotreden. De Övergaav funn 1815 statt. Esens wurr to’n Seet vun twee Ämter, nämlich, Esens-Stadt un Esens-Amt (dat Ümland vun de Stadt) in de Landdrostee Auerk. Während de Hannobersch Verfatenskonflikt wurr de Börgermeester vun de Stadt, Eduard Wedekind 1841 strafversett. He harr sück tovör mit apen Protest tegen de Upheeven vun dat Staatsgrundgesett dör König Ernst August wend tun wuss dorbi de Esenser Bevölkerung achter sück.
Aber ünner de Herrschap vun Hannober gung dat mit de Infrastruktur in Oostfreesland vöran. Bit dorto weern de Straaten un Weeg in Oostfreesland in en slechten Tostand un deelwies nich mehr to bruken. Nu keem en groot anleggt Chausseebauprogramm. Esens wurr 1843 en Straat nah Ogenbargen an dat Straatennett, dat bit hüüd existeeert, anslooten.
Ünner Hannobersch Herrschap wurr 1848 de St.-Magnus-Kark nah Plääns vun de ut de Hööftstadt vun dat Königriek stammend Konsistorialbaumeester Friedrich August Ludwig Hellner nee baut, nahdem dat old Karkengebäude wegen Baufälligkeit afreeten weern muss. .
Vun de Düütsch Krieg bit to’n Enn‘ vun de Weimarer Republik (1866 bit 1933)
Nah den Düütschen Krieg van 1866 full dat Königriek Hannober un mit hüm Esens weer an Preußen. 1885 wurr in‘ Tosommenhang mit en Verwaltensreform ut de Ämter  Wittmund un Esens as ok de Stadt Esens de Landkreis Wittmund bildt. Seet vun den Landkreis wurr Wittmund un Esens dordör weer wat torüchsett. Up de anner Siet kreeg Esens aber ok dör den Ansluss an de Oostfreesch Küstenbahn 1883 un an de Lüttbahn Leer–Aurich–Wittmund (1909) en Anschuven in de Entwicklung as Marktoort för dat Versörgen vun de landwertschaplich präägt Marsch- un Geestrebeeden ümto as ok de to dat Harlingerland hörrnden Eilannen Langeoog un Spiekeroog. In de Folgeteit wurrn mehrere Firmen un Genossenschoppen grünnd, dorünner en genossenschaplich bedreeven Fleeschwarenfabrik, en Gaswark und en Genossenschapssbank. Um de Johrhunnertwennen fung dat an, dat sück de Fremdenverkehr up de Insels entwickeln dee un Esens wurr mit de Sielhabens in Bensersiel un Neeharlingersiel to’n Verkehrsknütt för dat Versörgen vun de Insels Langeoog un Spiekeroog.
To Tiet vun de Weimarer Republik bestimmen neben Handwarksbedriev un Eenzelhannelsgeschäften en grood Mulkeree un en Musselkalkmöhlen dat wertschaplich Bild. To disse Tiet gull Esens as Hoochburg vun de liberalen DDP, de bispeelswies 1920 bi de Wahlen to’n Rieksdag 43,9 % vun de Stimmen kreeg. Tegen Enn‘ vun de Weimarer Republik wurrn de rechten Parteien immer starker.
Tiet vun de Natschonalsozialismus un Tweet Weltkrieg
Bi de Rieksdagswahl van‘ 5. März 1933 wurr de NSDAP mit en Andeel vun 56,8 % vun de Stimmen de starkste Partei in Esens folgt vun de 1933 ünner de Naam Kampffront Schwarz-Weiß-Rot antredend  Deutschnationalen Volkspartei, de 21,1 % vun de Stimmen up sück vereenigen kunn. För de SPD hebbt man blots noch 13,8 %, för de KPD 2,9 % vun de Wählers stimmt.
Afsehn vun wenig Aktschonen vun de Kramergilde gegen jöödsche Konkurrenten un seltenen Övergreep vun enkeld Personen oder Gruppen gegen de jöödsche Gemeend harr dat in Esens vör 1933 meest kien nennenswert Utnannersetten tüschen Jööden und Christen geven. Noch bi de Kommunalwahlen van‘ 12. März 1933 kandideer de Jööd Simon Weintal nochmals för en Seet in‘ Stadtrat, kunn aber blots de Stimmen vun de in Esens levend Jööden up sück vereenigen, wat aber för en nochmalig Wahl nich recken dee.
Nah de Wahl wurr in de Stadt en nee Bürgervorsteherkollegium bild, dat as en vun de eerst Maßnahmen den Utsluss vun Jööden bi de Updragsvergaav för Lieferungen an de Stadt besluuten dee. De Boykott vun jöödsch Geschäfte fung in Esens an‘ 28. März 1933 an. An‘ 12. April 1933 bericht de oostfreesche Daagszeitung ut Esens: „Juden gehören nicht in deutsche Schützenvereine. In der letzten Mitgliederversammlung wurden sämtliche Ausländer einschließlich Juden von der Mitgliedschaft ausgeschlossen.“
Wertschaplich beeter sück de Laag in de eerst Johren nah de Machtövernahm dör de Natschonalsozialisten. Ut Dankbarkeit wurrn in Esens twee Straaten in Hindenburgstraße un Adolf-Hitler-Straße umnömmt. Dör Infrastrukturmaßnahmen, as etwa den Utbau vun den Haven in Bensersiel sunk de Arbeitslosenquote in de Stadt. Parallel dorto gung de Utgrenzung vun de Jööden wieder. Völ Jööden hebbt doruphenn de Stadt verlaaten. De letzt Beerdigung up den jöödschen Freedhoff funn an‘ 31. März 1938 statt. Während de Novemberpogrome 1938 wurr de Synagoog vun de Esenser SA daalbrennt un all Jööden ut de Stadt verhaft. Den Jöödschen Freedhoff hebbt se in’t Fröhjohr schänd, so dat dor blots noch wenig Graffsteen vun erhollen sünd. Mindestens 40 vun de 139 tüschen 1933 un Fröhjohr 1944 ständig oder vörövergahnd in Esens levend Jööden sünd in‘ Holocaust ümkommen. 56 sünd in’t Utland, vör allen in de USA, nah Argentinien un Israel emigreert.
1942 wurrd bi Esens en Utbillenslager för Marine- Artilleristen inricht, later ok en Kriegsgefangenenlager, de sien Insassen sowohl in gewerblich Bedriev as ok in de Landwertschap insett wurrn. Dör Bombenangreep harr Esens in de folgend Johren umfangriek Verluste an Minschen un Bausubstanz. Besünners verheerend weer de Bombenangeep vun de Allieerten an‘ 27. September 1943, as 225 Sprengbomben över Esens afsmeeten wurrn sünd. Dorbi keemen 165 Minschen to Dood und groot Deelen vun de Stadtkarn, nämlich 383 Hüüs wurrn tweibombt oder swoor beschädigt. Dat „Armen- und Arbeiterhaus“ wurr kumplett vernicht un in de Keller vun dat Bowark sünd alleen 102 School- un Landjohrskinner to Dood kommen. Esens – sülvst ahn militärische Bedüüden – wurr as so nömmt „Target of Opportunity“ (Gelegenheitsziel) vun verirrt Bombers drapen, de eegentlich Emden as Ziel harrn.
An‘ Enn vun den Tweeten Weltkrieg trucken eerst kanaadsch, later britsch Truppen in Esens in. Mit dat Eerst, wat de denn makt hemm, weer denn, all Kommunalpolitiker ut de NS-Tiet ruttosetten. An de hör Stäe wurrn vun de Militärverwalten Eberhard Buisman as Börgermeester as ok 15 unbelastete Börger as Stadträte insett.
Nahkriegsentwicklung
thumb|right|Haben Bensersiel, in‘ Achtergrund de Fähre nah Langeoog Dör den Flüchtlingsstroom in de Nahkriegstiet nehm de Bevölkerung vun Esens düchtig to. Mehr as 1500 Flüchtlinge mussen versörgt weern, wat to groot Probleme führen dee. 1946 bedroog de Andeel vun Flüchtlinge un Verdreeven an de Gesamtbevölkerung 18 %. Bis 1950 steeg he up 24%. 1949 weern vun 4.047 Inwahner vun de Stadt 698 Verdreeven un 274 Flüchtlinge, Umquarteerte un Evakueerte.
Wertschaplich gung dat langsam bargup. 1951 wurr de Bade- und Verkehrsverein Esens-Bensersiel grünnd. Af 1960 wurrd massiv in de Entwicklung vun de Fremdenverkehr investeert. 1972 wurr Esens in de Gemeendereform mit de Gemeende ümto to en Samtgemeend tosommenslooten. In dat sülvig Johr wurrn Esens un Bensersiel as Küstenbadeorte anerkannt. Nah wiederen Investitionen in de touristisch Infrastruktur wurrn beid Öörd 1990 to’n Nordseebad (Kuroort) maakt. Bensersiel is siet 1996 ok Noordseeheilbad. De Övernachtungstallen in Esens-Bensersiel steegen van 77 000 (1964) up 241 000 (1971), 1988 leegen se bi 710 000, 1990 sogor bi 777 000 Övernachtungen pro Johr.
Inwahnerentwicklung
De Stadt Esens tellt hüüd good 7.000 Inwahner un is dormit, meeten an de Inwahnertall, en vun de lüttst Städer in Oostfreesland.
St.-Magnus-Kark
De 1848 dör Friedrich August Ludwig Hellner ut Hannober erricht Bau entstunn an Stäe vun en groot dreischippig Backsteenbasilika vun dat 15. Johrhunnert, de kört vördem wegen Baufälligkeit afbraken weern muss. De jetzig Bau präsenteert sück as laatklassizistisch Backsteenbau in‘ so nömmt Rundbagenstil. De Westtoorn entstunn all 1844. In de 51 Meter hooch Toorn befind sück de Marienglock van 1475 (umgooten 1844), de St. Magnus Glock van 1482 (umgooten 1728), de Luther Glock van 1483 (umgooten 1881, 1906, 1913 un 1917 an den Staat afgeven. eerst 1975 wurr se ersett) un de Freedensglock van 1925. In de Glockentoorn befind sück hüüd buterdem en Museum. Dat Binnere vun de Kark is dorgegen as dreischippig neegootsch Hallenkark gestalt, de mit dreesiedig ümloopend Emporen versehn is. De meest Utstattungsstücken stammt noch ut den Vörgängerbau: In‘ Chor de 1714 betekend Altarupsatz mit en vun Wienranken umgevend Krüüzigungsgrupp. De 1674 stift Kanzel hett en riek smückt Schalldeckel. Dat Bronzedöffbecken vua 1474 is en Wark vun Hinrik Klinghe. Hervörtoheven is de prachtvull Sandsteentumba vun den 1473 storven Ridder Sibet Attena. Dorneben gifft dat in de Kark mehrere Epitaphien ut dat 16. bit 17. Johrhunnert. De Örgel wurr van 1848 bit 1860 vun Arnold Rohlfs baut un hett 2 Manuale, en sülvständig Pedal un 30 Register. Dormit is se de gröttste Örgel ut Oostfreesland ut dat 19. Johrhunnert.
To de nee’ere Kunstwarken hörrt en Arbeit vun den Esenser Künstler Horst Buldt ut dat Johr 1998, en Vader-Unser-Collage, de in de vördere Deel vun dat Hööftschipp vun de Kark to sehn is.
In dat Johr 854 hulp de Bröerschap vun de Freesen in Rom (Schola) den Paapst, Rom tegen de Sarazenen to verteidigen. In Veroli in Middelitalien hebbt de Freesen de Gebeine vun den Hilligen Magnus vun Trani burgen, un hebbt se in de Freesenkark St. Michaelis un St. Magnus neben den Petersplatz begraven. De Rettungstat wurr in de Kark dör en Marmortafel vermarkt. Later wurrn de Reliquien vun St. Magnus nah Freesland brocht un in en Schrein in de St. Magnuskark in Esens bestatt, was siet 1150 betüügt is.
Regelmatig Veranstaltungen
Schützenfest: Dat Esenser Schützenfest tellt to de gröttst Schützenfesten in Neddersassen un gellt dorbi as dat gröttst Schützenfest in Oostfreesland. Jedes Johr wurrd dat vun ruch weg 75.000 Minschen besöcht. Etwa 100 Schausteller beschicken dat Fest. Dann fangt meest immer Freedag vör den tweeten Sönndag in‘ Juli un geiht to Enn‘ an de folgend Middweek.
Balthasar-Fest: Dat Fest find jedes Johr Enn‘ Juli/Anfang August statt.
Museen
Dat Turm-Museum in St. Magnus wiest siet 1982 de Historie vun de bedüüdend Kark vun dat Harlingerland nah. Up fiev Etagen kann de Besööker tallriek Exponate un völ Informationen kriegen. In en futuristisch anmoodend Neebau achter de St. Magnus-Kark befind sück dat Holografiemuseum. Up dree Stockwarken kann man neben Informatschonen to optisch Täuschungen tallriek Holografien un Anleitung to deren Herstellung finnen. De Heimatverein Esens e.V. nutzt in de Peldemöhl all Etagen un dat angrenzend Müllerhuus mit Anbau as Heimatmuseum to de Darstellung vun de Siedlungshistorie vun dat Harlingerland un de Historie vun de Stadt Esens. In dat ehmalg jöödsch Schoolhuus, dat hüüdige August-Gottschalk-Haus gifft dat en Gedenkstäe mit Utstellung to de nee’ere Historie vun de oostfreesch Jööden. Dat Gebäude wurr 1985 vun de Stadt Esens köfft, um dat nah en all lang bestahnd Bebauungsplan aftobreken und an sien Stäe Parkplatzen antoleggen. Dör en Privatinitiative vun den Vereen Ökumenischer Arbeitskreis Juden und Christen in Esens e. V., kunn man aber dat Huus retten un dorin de Gedenkstäe uptobauen. Bi de Herrichtung vun dat Huus wurr vullständig erhollen Mikwe vun de jöödsch Gemeend opdeckt. An‘ 29. August 1990 wurr de Gedenkstäe denn as August-Gottschalk-Haus an de Apenlichkeit övergeven.
Verkehr
De Stadt is in‘ Momang de Endpunkt vun de Oostfreesch Küstenbahn vun Wilhelmshaven nah Esens (KBS 393), de fröher noch wieder över Dornum (af hier noch Museumsbedriev) nah Nörden gung. Plans, dat weer uptobauen scheitert to Tied doran, dat eenig Gemeenden nich tostimmen dooht. Bit to dat Johr 2010 geev dat en olden Bahnhoff mit Bahnhoffsgebäude (de aber nu en Supermarkt wieken mussen). De hüüdig Holtstäe liggt wieder ööstlich. De Züüg kommt in Stünntakt in Esens an un hörrt to de to Veolia Verkehr hörrnd NordWestBahn in Richtung Wilhelmshaven.
Fröher fung in Esens ok en Streckenast vun de Kreisbahn Auerk an, de de Städer Leer, Auerk, Esens un Wittmund up 1000 mm Spoorbreeed verbunn un besünners dör de Goodverkehr aber ok för Personenverkehr deen. Vun Esens führ buterdem en Stichbahn vun de Auerker Kreisbahn nah Bensersiel, um de Lüüd, de nah Langeoog wullen, an den Haben to bringen. Deelen vun de old un all lang afbaut Bahnstreck sünd hüüd Radweeg.
Bildung
Da Niedersächsische Internatsgymnasium (NIGE) führt as eenzig ünner de Neddersassisch Internatsgymnasien vun de 6. Klass an neben Franzöösch ok Latiensch as tweet Frömdspraak. Schöler vun tallriek Eilannen vun Neddersassen, de dat Abitur maken willt, besöökt nah de teihnt Klass dat NIGE in Esens, wo rund 1.000 Schöler ünnerricht wurrn. 90% vun de Schöler kommt vun de oostfreesch Inseln. De Carl-Gittermann-Realschule wurr nah den Schoolrektor Johann Carl Gittermann nömmt, de sück to de Revolutschoon van 1848/49 to de Frankfurter Nationalversammlung bekannt hett un den Fürsten vörhollen hett, dat se hör Verspreken, hör Länner eegen Verfaaten to geven, nich hollen harrn. Dorför wurr he to veer Week Gefängnis veroordeelt. De Realschool wurrd vun rund 450 Schöler besöcht un is Partnerschule des SV Werder Bremen. Up ruch weg 250 Schüler kummt de Herbert-Jander-Hauptschule. Naamgever is en ehmalg Schoolleiter. De Christian-Wilhelm-Schneider-Förderschule wurr nah den Pastor un Grünner vun dat ehmalg Waisenhuus to Esens nömmt. Dor sünd etwa 170 Schöler. De Grundschool Esens Noord mit hör rund 430 Schöler ünnerhollt en Butenstäe in Werdum.
Ehmalge Synagogengemeend Esens
De jöödsch Gemeend in Esens bestunn över en Tiet vun ruch weg 300 Johren vun hör Anfängen in dat 17. Johrhunnert bit to hör Enn’ an’ 31. Juli 1941. De Ansiedlung vun de eerst Jööden fallt wohrschienlich in de Tiet nah 1600. Eerstmals wurr dat up en Oorkunn 1637 erwähnt. 1827 wurr en Synagoge erricht. 1925 stellen Jööden in Esens 3,4 Perzent vun de Bevölkerung. Dat weer de veerthööchste Andeel in Oostfreesland. Nahdem de Nazis an de Macht weern, fung de Exodus vun de Esenser Jööden an. An’ 9. März 1940 hebbt sück de letzt Börger vun jöödschen Glooven bi de Stadtverwalten afmeld. Endgültig to Enn’ weer de Historie vun de Jööden in Esens mit de Uplöösen vun de jöödsch Kultusvereenigung e.V. an’ 31. Juli 1941.
Tunberg
Tunberg is de Familiennaam von
.
Kiek ok bi: Thunberg.
Classic Grand Besançon Doubs
Classic Grand Besançon Doubs is en Straatenradrennen för Mannlüüd in Frankriek.
Dat Eendagsrennen wurr eerstmals in de Saison 2021 utdragen. De Streck führt dör de Utlöper vun den franzööschen Jura um de Hööftstadt Besançon vun dat Département Doubs. Dat Rennen is Bestanddeel vun de UCI Europe Tour un in de Kategorie 1.1 instuuft.
Georg de Vries
Georg de Vries (* 18. Oktober 1898 in Emden; † 13. Juni 1960 Emden) weer en düütsch Politiker (SPD). He weer van 1951 bit 1959 Afordneter in den Landdag vun Neddersassen.
Leven
De Vries hett eerst de Volksschool besöcht un wurr denn Metallarbeiter. Van 1916 bit 1919 weer he as Suldat in’n Eersten Weltkrieg un weer dornah in’n Schippbau tätig. Siet 1913 weer he Liddmaat vun de Gewerkschap un 1919 is he de SPD bitreden.
Nah dat Enn‘ vun den Tweeten Weltkrieg wurr he 1946 Liddmaat vun den Bedrievsraat. Een Johr later wurr he in den Raat vun de Stadt Emden wählt. An’n 6. Mai 1951 truck he in de tweet Wahlperiood vun den Neddersasschen Landdag in. Nah de dart Wahlperiood is he an’n 5. Mai 1959 utscheeden.
Weickert
Weickert is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Weicker, Weikert.
Neemöhlen (bi Elm)
Neemöhlen is en lütten Oort in de Gemeen Geestland in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat höört polietsch al von öllers bi Elm mit bi un is binnen de Gemeen Deel von de Oortschop Elm.
Geografie
De Naveröörd sünd Drangst in’n Noordoosten, Elm in’n Süüdoosten, Maschkamp in’n Süden, Laven in’n Süüdwesten, Wehden in’n Westen un Hemendörp in’n Noordwesten.
Historie
In Neemöhlen hett dat fröher en Watermöhl geven.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Beers in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1859 to de Vaagdie Drangst in de Böörd Ringst, Amt Beers, tohöört un denn von 1859 bet 1885 to dat Amt Leh. Na 1885 weer dat in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Religion
Neemöhlen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Leevfroon-Kark in Elm.
Verkehr
Neemöhlen liggt an’n Brookdeelsweg, de in’n Noorden bi Drangst an de Landsstraat 120 ran geiht un in’n Süden in Elm över de Gallbargstraat an de Kreisstraat 60.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 5 Debst liggt so fiev Kilometer in’n Westen von Neemöhlen.
De nächste Bahnhoff is so bi 13 Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Leh an de Bahnlien Bremerhoben–Cuxhoben.
Davatz
Davatz is de Familiennaam von
Lockett
Lockett is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Locket, Lockette, Loket.
Quääk
duum|Bild vun een Kreip-Quäken Quääk (f., pl. Quäken, lat. Elymus) is een ganz Plantengatten in de Familie vun de Söötgräs. Jenadem een tellt, gifft dat woll mehr as 200 ünnerscheedlik Oorten op de hele Welt.
Dat Woort Quääk kummt vun dat oldnedderdüütsche Woort „queck, quick“, wat so vääl as lebennig oder kräsig heet. Kräsig is in den Sinn meent, dat sik de Plant wild un dull utbreedt, worüm se in de Bueree as een vun de groten Unkrüter ansehn ward.
William Tunberg
William Tunberg is de Naam von
* William Tunberg (* 1936), US-amerikaanschen Bildhauer,
Jacquet
Jacquet is de Familiennaam von
,
Jacquet betekent
Kiek ok bi: Jaquet.
École normale supérieure
De École normale supérieure (kört ENS) is en Universität in Paris.
De Grünnen geiht torüch up dat Johr 1794. Bi interschonalen Verglieken reckt École normale supérieure regelmatig en Spitzenplatz ünner de best Eliteuniversitäten.
Charlotte Kerr
Charlotte Kerr (* 29. Mai 1927 in Frankfort an’n Main; † 28. Dezember 2011 in Bern, Swiez ) weer en düütsche Schauspelersche, Speelbaassche un Filmproduzentin.
Leven un Wark
Dat geev Vermoden, dat Keer de Dochter vun den Berliner Theaterkritiker Alfred Kerr weer, man dat is nich wohr. Se harr 1951 ehrn eersten Optritt op de Bühne in Fritz Kortner sien Inszeneren vun dat Schiller-Stück Don Carlos. Bekanntheit hett se kregen dör ehr Rull as General Lydia van Dyke in de düütschen Feernsehreeg Raumpatrouille (1966) as ok in de kritischen Filmen vun Rainer Erler (Fleisch, 1979). Blangen ehr Arbeit as Dorstellersche hett se ok as Dreihbookschrieversche, Produzentsche un Speelbaasche an verschedene Dokumentarfilmen arbeit.
Kerr weer mit den Filmproduzent Harry R. Sokal (1898–1979) verheiraat. 1983 hett se Friedrich Dürrenmatt drapen, as se jüst en Portrait mit de greekschen Ministersche Melina Mercouri dreiht harr. Ut de Diskusschoon üm sien Stück Achterloo hett sik en drangere Verbinnen entwickelt. 1984 hett se em heiraat. Mit em tosamen is de Film Porträt eines Planeten (1984) as ok dat Theaterstück Rollenspiele. Na den Doot vun Dürrenmatt hett se sik üm sien Malerwark sorgt, dat he torüchlaten hett. In ehr Book Die Frau im roten Mantel vertell se vun ehr Leven an de Siet vun den Schriever. 2000 is in Neuchâtel dat Centre Dürrenmatt apen maakt worrn, dat se op’n Weg bröcht hett.
Utteken
Kerr hett keen Filmpriesen wunnen, weer aver 1981 tohopen mit Christian Blackwood för den Goldenen Hugo nomineert för de Beste Dokumentatschoon över de Kleedaaschmakersche Edith Head.
Weikert
Weikert is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Weickert, Weikart.
Zion Township
Zion Township betekent
Thonberg
Thonberg betekent
Kiek ok bi: Tonberg.
Gregorio Conrado Álvarez Armelino
De all siet veer Johr för 1981 in Utsicht stellt Wahlen funnen denn doch nich statt. Álvarez leet sück vun den „Raat vun de Natschoon“ as Nahfolger vun Aparicio Méndez mit Wirken van' 1. September 1981 to'n Präsidenten maaken. He gull eegentlich as (för de Verhältnisse in Uruguay to de Tiet) „liberal“ un as Marktwertschapler, führ aber de Militärdiktatur wieder. En beeten Nahgeven – as dat Weertolaaten vun Parteien 1982 – hulp nich: De wertschaplichen un sozialen Probleme vun Uruguay deen sück nich verbeetern. Dordör verlor Álvarez an Stütt, ok bi de Mehrheit vun de Militärs. Siet Midden 1983 geev dat immer weer Grootdemonstratschonen. In' Januar 1984 hebbt de Gewerkschapen to de bit dorhen gröttst Protestaktschoon gegen de Militärherrschap uproopen: en 24stündig Generalstreik. Álvarez hett tonächst mit Gewerkschapsverboten un Nahrichtenzensur reageert, stimm aber toletzt to, dat in' November 1984 to'n eersten Mal siet 1971 free Wahlen stattfinnen kunnen. Dorbi hett sück denn Julio María Sanguinetti Coirolo vun de Partido Colorado dörsett. Álvarez is an' 12. Februar 1985 torüchtreden; bit to'n Amtsanträe vun Sanguinetti an' 1. März weer de Präsident vun den Böversten Gerichtshoff, Rafael Addiego Bruno, Interimspräsident vun Uruguay. Mit de Amtsövernahm dör Sanguinetti gungen denn twalv Johr Militärdiktatur to Enn'.
In' August 2005 hebbt Afkaaten vun de uruguayisch Menschenrechtsorganisatschoonen ankünnigt, dat se versöken wullen, militärisch un zivil Verantwortliche vun de Militärdiktatur antoklagen. In' Zentrum vun den sull Ex-Präsident Álvarez stahn. De internatschonal anerkannt Straaftatbestand „Verbreken gegen de Minschlichkeit“ sull dorbi verhannelt wurrn. In' Mai 2006 weer Álvarez en vun teihn ehmalgen Generalen, de offiziell „för de Taten, de hör Ünnergeven in de Tiet vun den Kamp gegen de Subversion begahn harrn“ de Verantwortung övernehmen. In en apen Breef hebbt de teihn dorup henwiest, dat „all Militärs up ehrn Befehl hen hannelt“ harrn un hebbt dissen „Kamp“ as „Erfüllung vun de Deenstplicht“ dorstellt.
(703) Noëmi
(703) Noëmi is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 3. Oktober 1910 vun den öösterriekschen Astronom Johann Palisa in Wien opdeckt wurrn is.
De Asteroid wohrschienlich na Valentine Noëmi vun Rothschild nöömt, de 1911 Baron Sigismund von Springer heriaat hett. Baron Rothschild harr de Steernwacht in Wien to de Tiet en Zeiss-Steernkomparater stift.
Bert de Vries
Bert de Vries is de Naam von
* Bert de Vries (Berend de Vries; * 1938), nedderlandschen Politiker,
Haxhoorn
Haxhoorn is en lütten Oort in de Gemeen Geestland in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers mit bi Ringst bi.
Geografie
Dicht in’n Süden flütt de Scheebeek langs.
De Naveröörd sünd Wisswohl in’n Noorden, Langel in’n Noordoosten, Grotenhain, Krönkenhütt, Olenstöhlen un Olenkamp in’n Oosten, Drüddgeest un Drachel (Op de Hööv) in’n Süüdoosten, Köhlen in’n Süüdwesten, Ringst in’n Westen un Hainmöhlen in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Ringst in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1859 to de Huusvaagdie (Böörd Ringst) von dat Amt Beers tohöört un denn von 1859 bet 1885 to dat Amt Leh. Na 1885 weer dat in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
De Oort hett to de Gemeen Ringst tohöört, bet de to’n 1. Januar 2015 oplööst worrn is. Sietdem is dat Rebeed Deel von de Gemeen Geestland.
Religion
Haxhoorn is evangeelsch-luthersch un evangeelsch-reformeert präägt un höört to dat Kaspel von de Simultankark St. Fabian in Ringst.
Verkehr
Haxhoorn liggt an en lüttje Blangenstraat to de Landsstraat 128, de in’n Noorden över Hainmöhlen na Beers geiht un in’n Süden över Köhlen un Geestenseth na Beverst.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 5 Debst liggt so 23 Kilometer in’n Noordwesten von Haxhoorn.
Weikart
Weikart is de Familiennaam von
Haxhoorn
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Geestenseth an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.
Weikart
Kiek ok bi: Weikert, Weickert, Weikard.
Schreiner (Familiennaam)
Schreiner is en hoochdüütschen Familiennaam. Dat is en Beroopsnaam, de von’n Beroop von’n Discher (in welke plattdüütsche Dialekten ok Schriener nöömt) kummt.
A
,, ,
B
,
C
,
F
.
G
.
H
,
J
, ,
K
, ,
M
,.
P
,
T
.
W
,
Slott Chambéry
Dat Slott Chambéry is en olt Festungsanlaag un Slott vun de Hartöög vun Savoyen ut dat 11. Johrhunnert.Dat befinnd sück in de Gemeend Chambéry in dat Département Savoie in de Region Auvergne-Rhône-Alpes (Frankriek).
Geschichte
De Borg wurr in dat 11. Johrhunnert vun de Herren vun Chambéry upricht. Graf Amadeus V. hett Chambéry 1295 to de Hööftstadt vun de Grafschup Savoyen maakt, den Status se bit 1563 behull. Dat Slott wurr siet dat 13. Johrhunnert mehrmals ännert, hett aber sietdem sien administrative Funktschoon immer behollen. In de Slottkapelle Sainte-Chapelle wurr van 1502 bit 1578 dat Hillige Graffdook upbewohrt. Bi den Brand vun de Sainte-Chapelle an‘n 4. Dezember 1532 wurr dat Graffdook anschmort und rocht sietdem de hüüd sichtboren Brandlöcker. 1578 leet Herzog Emanuel Philibert von Savoyen de Reliquie vun Chambéry in sien nee Residenzstadt Turin in den Turiner Dom överführen, In sien Glockentoorn wurr vun de Geeteree Paccard in Sévrier en groot Glockenspeel, dat Glockenspeel "Saint-François de Sales", installeert, dat ut 70 Glocken besteiht. Jeden eersten un darten Saterdag in’n Maand finnd um 17.30 Ühr en Konzert statt.
Tüschen 1536 un 1713 wurrn Chambéry un dat Slott mehrfack vun de Franzosen besett. De Freeden vun Utrecht hett dat weer Savoyen tospraaken. 1730 leet sück de König Viktor Amadeus II. vun Sardinien, nahdem he de Regeeren daalleggt har, hier daal. 1742 wurr Chambéry vun en franzöösch-spaansch Armee erobert. Van 1792 bit 1814 stunn de Stadt weer ünner franzöösch Herrschap un weer Hööftoort vun dat Département Mont-Blanc. Harr de Eerst Pariser Freeden van’n 30. Mai 1814 Chambéry bi Frankriek laaten, so keem dat in’n Tweeten Pariser Freeden van’n 20. November 1815 an Sardinien torüch. 1860 wurr dat mit Savoyen endgültig an Frankriek aftreeden. In dat Slott sünd hüüd Deenststäen vun de Präfektur Savoie, vun den Departementsraat Savoie un de Academie Savoie ünnerbrocht.
Dat ehmalge Slott vun de Hartöög vun Savoyen wurr mit Besluss van’n 10. August 1881 ünner Denkmalschuul stellt, un de groot Salon mit dat Louis-seize-Dekor wurr mit Besluss van’n 20. April 1960 ünner Denkmalschuul stellt.
Anatoli Wassiljewitsch Filiptschenko
thumb|250px|Filiptschenko (links) un Rukawischnikow up en sowjeetsch Breefmark (1975)
Leven
Nah de School hett he eerst den Berop vun en Dreier lehrt. Later is he in de Root Armee intreeden un wurr an de Militärfleegerschool Tschugujew utbildt. Den Afsluss hett he mit Utteknung maakt. Af 1950 hett he Deenst bi de Luftstrietkräfte vun de UdSSR maakt. 1960 hett Filiptschenko sien Feernstudium an de Militärakademie der Luftstreitkräfte „J. A. Gagarin“ spoodriek afslooten.
Dree Johr later in’ Januar 1963 wurr Filiptschenko as Kosmonaut utwählt. Nah sien Grundutbillen wurr he in’ Juli 1965 to dat Spiral-Projekt todeelt. Hierbi sullen he un anner Kosmonauten all in en fröh Stadium an de Entwicklung vun en wedderbruukbor Ruumfähre mitwarken.
As dat all siet länger Tiet entwickelte Sojus-Ruumschipp insatzbereit weer, kreeg Filiptschenko en Utbillen as Kommandant vun dissen Typ. Sien eerste Nomineeren kreeg he as Ersatzkommandant för de Mission vun Sojus 5 in’ Januar 1969.
In’ Oktober 1969 keem Filiptschenko mit Sojus 7 to sien eerst Ruumfloog. He harr dorbi ok dat Kommando över den deenstölleren Wiktor Gorbatko, en Liddmaat vun de eerst Kosmonautengrupp vun de Sowjetunion un Wladislaw Nikolajewitsch Wolkow. Sojus 7 weer Deel vun en Verbundmission mit Sojus 6 un Sojus 8. Filiptschenko harr dorbi an Sojus 8 ankoppeln sullen, wat aber scheef gung.
För den Langtietfloog vun Sojus 9 in’ Juni 1970 weer Filiptschenko weer Ersatz-Kommandant. Hüm toordnet weer de Bordingenieur Georgi Gretschko. Filiptschenko un Gretschko weern ansluutend för en Sojus-Floog vörsehn, bi de eerstmals dat Kontakt-Kopplungssystem utprobeert wurrn sull. Nah den Dood vun de Crew vun Sojus 11 in’ Juni 1971 wurrn aber all wieder Plääns up Ies leggt.
Filiptschenko gung weer in dat Spiral-Projekt, wo he German Titow as Baas vun de Kosmonauten aflöösen dee. In’ November 1972 wurr he aber in dat Apollo-Sojus-Test-Projekt beropen, dat in Tosommenarbeit mit de amerikaansch Weltruumbehörde NASA dörführt wurr. Filiptschenko wurr as Ersatzkommandant för dissen eersten internatschonalen Gemeenschapsfloog nomineert. Dormit hörr dat ok to sien Upgaav, den Testfloog mit en besünner Sojus-Version to maaken.
Tosommen mit Nikolai Rukawischnikow is he an' 2. Dezember 1974 in Sojus 16 in’t All flaagen. In de folgen Daag wurr, bit up de Kopplung, dat kumplette Programm dörspeelt, dat later vun Sojus 19 dörführt wurr. Wiels dat Apollo-Sojus-Projekt stunn he as Ersatz för Alexei Leonow parat, keem aber nich to’n Insatz.
To'n Tietpunkt vun sien Mission weer de Oberst, Held vun de Sowjetunion un Fleegerkosmonaut vun de UdSSR verheiraadt un Vader vun twee Söhns.
Ackerwagen
duum|Lüüd bi’t Hau mit’n Ackerwagen (üm 1942) De Ackerwagen, Ledderwagen oder Oornwagen weer fröher de Wagen, mit den se op’t Feld föhrt sünd un to’n Bispeel dat Hau inhaalt hebbt. Bruukt worrn is he, bet de Treckers opkamen sünd, de denn extra Anhängers hatt hebbt. Dat güng na’n Krieg los un mit de Johren 1970 weren de Ackerwagens denn al temlich roor worrn in de Bueree.
Noordmelk
De Noordmelk verdrifft sien Melkprodukten ünner egen Markennaams (in Düütschland vör allen Milram, internatschonal Oldenburger), produzeert aver ok för Hannelsmarken un för Grootverbrukers.
Historie
De Grundsteen för dat Ünnernehmen is 1947 leggt worrn, as in Zeven de Zentraalmeieree Noordmelk grünnt worrn is. Dat weer toeerst en GmbH, is later aver in en eG ümwannelt worrn. In de Zentraalmeieree is dat Geschäft von en ganze Reeg lüttje Meiereen tohoopfaat worrn, de vörher blots stark regionaal utricht weren.
De Milcherfassung Nordmilch hett sik 1993 grünnt, as de Genossenschaft Nedderelv-Melk (Niederelbe-Milch; grünnt 1903; harr 1993 519 Maten un en Ümsatz von 47,5 Milljonen Mark) mit de Freebörger Meieree un de Melkwarken Ünnerwerser (Milchwerke Unterweser) tohoopgahn is.
1999 sünd de MZO Ollnbörger Melk eG (MZO Oldenburger Milch eG), Hansano Melkhoff Neddersassen (Hansano Milchhof Niedersachsen), Bremerland-Noordheid eG (Bremerland-Nordheide eG), NOORDMELK eG (NORDMILCH eG) un de Melkerfassung-NOORDMELK eG dör Fusion tohoopgahn un hebbt denn tohoop de Noordmelk eG billt.
2001 hett dat Ünnernehmen tosätzlich de Adelbyer Noordfreesland Melk (Adelbyer Nordfriesland Milch) övernahmen.
De Aktiensellschop Noordmelk AG as 100-%-Dochter von de Noordmelk eG is 2006 grünnt worrn. Dor is dat operative Geschäft von de eG in tohoopfaat worrn.
2010 is de Noordmelk mit de Meiereegenossenschaft Dargun eG Pommernmelk (Molkereigenossenschaft Dargun eG Pommernmilch) tohoopgahn un hett tosätzlich de Zentraalkeseree Mekelborg-Vörpommern GmbH (Zentralkäserei Mecklenburg-Vorpommern GmbH), an de de Noordmelk vörher al bedeligt weer, to 100 % övernahmen.
In’n September 2010 is bekannt worrn, dat de Noordmelk un de Humana Melkunion dör Fusion tohoopgahn wüllt un dat Bundskartellamt harr dor keen Inwänn gegen. Dorto is de Noordmelk AG toeerst in’n Februar 2011 in en GmbH ümwannelt worrn. Dat ne’e Ünnernehmen besteiht siet 1. Mai 2011 un driggt den Naam Düütsch Melkkontoor (DMK). Dat is von de Ünnernehmensform en GmbH. De Noordmelk eG is aver sülvstännig bleven un is nu blangen de Humana-Grupp de twete Besitter von de GmbH.
Normi
1955 hett de Noordmelk in Zeven anfungen, Melkpulver hertostellen, dat in de Optucht von Kalver insett warrt. Ut Nordmilch is de Markennaam Nor-Mi (later Normi) afkört worrn. Dat Geschäft mit Fodermiddels för Jungveh op Basis von Melk is 2006 von Noordmelk in dat Dochterünnernehmen Norlac GmbH utlagert worrn.
Standöörd
Dat Ünnernehmen harr toletzt alltohoop söven egen Standöörd un veer Dochterünnernehmens.
De egen Standöörd weren Zeven, Erwech, Neebörger, Noordhacksteed, Hogenwesteed, Strückhusen un Sleswig. De veer Dochterünnernehmens weren in Dargun, Meideborg, Woren un Hollrup. De Zentraal weer in Bremen.
Standöörd in Isernhagen un Beesten sünd 2008 dichtmaakt worrn.
Sport
De Noordmelk AG weer Hauptsponsor von dat Radsportteam Team Milram, dat mehrmaals bi de Tour de France mitmaakt hett. In’ Juli 2010 hett Noordmelk bekannt geven, dat dat Ünnernehmen 2011 för dat Radsportteam keen Lizenz mehr beandragt, wat dat UT för datTeam bedüden dee.
Gemeen Asendörp
Gemeen Asendörp betekent
Kompanietrupp
De Kompanietrupp is de Trupp, de den Baas vun en Kompanie helpen deit, de Kompanie to föhren. Düsse Trupp sett sik tohopen ut den Kompaniefeldwebel (Spieß), den Schriefstuvensuldaten ut den Deenst vun'n Staff, de Kraftfohrers vun dat Militär, den Kompanietruppföhrer (Hölpsmann för de Taktik för den Kompaniechef) un den Feldwebel ut den Deenst för dat Versorgen vun de Kompanie mit sien Suldaten (Wapenkamer). Fröher höör dor ok noch de Unneroffzier för Feernmellen bi de Kompanie mit to, man den sien Deenst is bi de hüdigen modernen Middels för dat Feernmellen nich mehr nödig.
Vinton County
Vinton County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 13.435 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.072 km². De Sitt vun de Verwalten is in McArthur.
Historie
De Kreis is an’n 23. März 1850 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 12.806 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 5.383 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 13.731 US-Dollar. 5.814 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 496 Minschen maakt. 19,75 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
1,89 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,30 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,08 % vun de Minschen Witte, 0,35 % Swarte, 0,09 % stammt ut Asien un 0,45 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,08 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,95 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,47 % vun de Lüüd ansehn.
Jaquet
Jaquet is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Jacquet.
Woodward Township
Woodward Township betekent
Kings County (Kalifornien)
Kings County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Kalifornien. He hett 152.982 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 3.600 km². De Sitt vun de Verwalten is in Hanford.
Camenița
Camenița betekent
Zoo an de See
duum|Ingang vun’n Zoo De Zoo an de See in Bremerhoben is en Themenzoo, de sik besünners mit Deerten ut’n Noorden un vun de See befaten deit. He liggt direktemang an’n Diek vun de Werser un is kenen Hektar groot. In de Neeg liggt de Grote Lüchttoorn an’n olen Ne’en Haven.
Kings County (Kalifornien)
Demografie
Vun de 129.461 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 49.044 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.848 US-Dollar. 53.062 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 7.994 Minschen maakt. 16,46 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Zoo an de See
Historie
Vörlöper vun den Zoo is dat Noordseeaquarium. Studienraat Heinrich Lübben harr de Idee un 1912/13 harrn se söven Aquarien in’n Keller vun de Strandhall an’n Werserdiek opboot. Baven in de Strandhall geev dat de Deerten to eten, de ünnen lebennig to sehn weren. 1960 hebbt se ne’e Rüüm anboot un kunnen nu achteihn Becken ünnerbringen. 1976 hebbt se nochmal fief Aquarien un veer Terrarien dorto kregen. Tolets weren dat denn 37 Becken.
Kings County (Kalifornien)
Demografie
36,81 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 16,03 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 74,2 Froonslüüd.
Trittin
Trittin is de Familiennaam von
Zoo an de See
Historie
An’n 24. Juni 1924 hebbt de „Tiergrotten“ apen maakt. Ok dat weer ene Idee vun Heinrich Lübben. 3500 Quadratmeter weer de Anlaag toeerst groot. Se leeg butendieks noorden de Strandhall. 1934 hebbt se dat Minschenapenhuus opmaakt, later dat Vagelwarmhuus un 1968 dat Kattenhuus. In de 1970er Johren folg dat Nachthuus.
In de 1980er Johren hebbt se denn de Aquarien un de Tiergrotten tosamenleggt.
In’t Johr 2000 hebbt se den Zoo dichtmaakt. Se wullen sik nu en nee Konzept överleggen. An’n 27. März 2004 hett de Anlaag denn wedder richtig opmaakt. De ne’e Zoo wiest de Deerten in ene Ümgebung, de jemehr Levensrüüm naempfunnen is. Wiest warrt vörnehmlich Deerten ut un vun de See. 490.000 Lüüd hebbt denn in’t Johr 2004 den Zoo besöökt.
De Zoo hett grote Gehege mit Waterbeckens. De Deerten leevt nich achter Trallen, mehrstendeels hebbt de Gehege grote Glasschieven, dör de de Besökers dat Veehtüüch ankieken köönt.
De Zoo hett üm un bi 200 Deerten vun 30 Oorden. Dorto höört Iesboren, Basstölpel, Robben un Humboldtpinguine, de vun’t Utstarven bedroht sünd. Disse Vagels will de Zoo ok natüchten. Fröher geev dat mehr as 150 Oorden, doch na dat ne’e Konzept wull de Zoo sik op weniger Oorden kunzentreren un för de denn schöne Gehege inrichten.
Dat Wapendeert is de Iesboor. Op’n Zooladen steiht de Skulptur vun de Iesborendame „Suse 1“. Mit ehr füng 1935 de Tucht vun Iesboren in’n Zoo an.
Rock Falls Township
Rock Falls Township betekent
Locket
Locket betekent
Kiek ok bi: Lockett, Lockette, Loket.
Mount Khmyznikov
Mount Khmyznikov is en  hogen Barg in Königin-Maud-Land, Oostantarktika. In de Alexander-von-Humboldt-Bargen von dat Wohlthatmassiv liggt he in’n noorden Afsnidd von de Skeidsnutane in de Betechtin-Bargen.
Opdeckt un ut de Luft fotografeert worrn is he bi de Düütsche Antarktische Expeditschoon 1938/1939 ünner Leid von’n Polarforscher Alfred Ritscher. Noorweegsche Kartografen hebbt em mit Meetarbeiden un Luftopnahmen bi de Drüdde Noorweegsche Antarktisexpeditschoon (1956–1960) karteert. Wetenschoppers von en sowjetsche Antarktisexpeditschoon von 1960 bet 1961 hebbt em noch wedder nee karteert un em na’n sowjetschen Hydrograaf Pawel Konstantinowitsch Chmisnikow (1896–1943) nöömt. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett düssen Naam in dat Johr 1970 in dat Engelsche överdragen.
Greetje de Vries
Greetje de Vries is de Naam von
* Greetje de Vries (* 1950), nedderlandsche Bildhauerin,
René Tavernier
* René Tavernier (1914–1992), belgischen Geoloog,
Kopp (Familiennaam)
Kopp is en düütschen Familiennaam.
De Naam Kopp is dat plattdüütsche Kopp in’n Sinn von „Hööft“, „Schröppkopp“ oder „Beker“. De Naam kann aver ok von’n Vörnaam Jakob afkamen. Noch en annere Mööglichkeit, wenn ok roor, is, dat dat von middelhoochdüütsch koppe „Raav“ oder „koppe“ „Kapuun“ kummt. Toletzt kann de Familiennaam ok as Herkumstnaam von’n Oortsnaam Kopp (Kopp in de Vulkaneifel oder Kopp in Bayern) herstammen. .
Varianten von’n Naam sünd Köbke, Köpke, Köpp, Köppe, Köppen, Koppe, Köppe.
C
,
E
, ,
F
,,.
G
,,.
H
,, ,
J
,, , , , ,
K
,
O
.
W
, ,
Collège de France
De Collège de France is en Universität in Paris.
Gitega
Gitega (fröher Kitega) is de tweetgröttste Stadt in Burundi un Hööftstadt van de glieknamige Provinz.
In Gitega leven ruch weg 23.200 Inwahners (över’d Duum in 2006). De Stadt liggt 60 km östlich van de Hööftstadt Bujumbura in een Höchd van 1.725 m över NN an de Floot Luvironza, wat een Quellstroom vun de Nil is. Gitega is een wichtig Hannelszentrum un en bedüüden Stratenknüttpunkt. Ok dat Natschonal-Museum kann man dor finn’.
Bit to dat Utbreken van ethnisch Konflikten in 1972 weer Gitega Residenzstadt van de Batusi-Königen.
Gitega ist uterdem Seet van een kathoolsch Arzbisdom, wat een Partnerschop mit dat düütsche Bisdom Eichstätt hett.
(710) Gertrud
(710) Gertrud is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 28. Februar 1911 vun den öösterriekschen Astronom Johann Palisa in Wien opdeckt wurrn is.
Grundschool Töst
De Grundschool Töst is en Grundschool in den Oort Töst mit üm un bi 330 Schölers un 24 Schoolmeesters. Dreger is de Samtgemeen Töst. De School hett twee Standöörd, een in de Poststraat 16b un denn en Butensteed in de Dieckhofstraat (üm un bi 75 Schölers).
Historie
De eerste Nawies för en Volksschool in Töst is ut dat 18. Johrhunnert. An’n 14. März 1811 hebbt de Franzosen Töst ansteken un dorbi is ok dat Schoolhuus mit afbrennt. Disse School weer wohrschienlich dicht bi de Kark un is na den Brand an de sülve Steed wedder opboot worrn. Üm 1850 rüm hett Heinrich Bostelmann op sien Land an de Feldstraat (vondaag Heidenauer Straat) en ne’e Volksschool boot. De School in de Dieckhofstraat is 1873 boot worrn.
Löcker
Löcker is de Familiennaam von
Löcker betekent
Kiek ok bi: Locker.
Rendulic
Rendulić oder Rendulic is de Familiennaam von
Grundschool Töst
Historie
To’n 1. August 1974 is de Middelpunktschool in en Grundschool un en Hauptschool opdeelt worrn. De Hauptschool is 1997 denn in dat Schoolzentrum an’n Düvelshöpen ümtagen.
Von dat Schooljohr 2006/2007 af an is de School en verlässliche School un von dat Schooljohr 2015/2016 af an en apene Ganzdagsschool.
De School is von 2011 bet 2014 in enkelte Schreed ümboot worrn. Welk Gebüüd sünd afreten worrn un welk nee kamen. Ok de Rüüm von de Töste-Realschool hett de Grundschool övernahmen. 2014 is en 2,4 Millionen Euro düren Neebo in de Poststraat boot worrn. Dat sünd veer Klassenrüüm, en Aula, Büros un en ne’en Fachbereich.