cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulrich II. (Oostfreesland)
Leven
Liekers gifft dat in sien Regeerenstiet eenige bedüüdend Entscheeden vun Ulrich. Mit de Verpachtung vun Moorflächen bi Timmel fung 1633 de Fehnkultur an, as deren eerst Tüügnis dat ut de Verpachtung entstahn Grootfehn gellt. Ut Stiftungen vun dat Landsvermögen entstunnen 1631 in Nörden un 1646 in Auerk Gymnasien, de hüüd noch as Ulrichsgymnasium un Ulricianum sien Naam dragen.
Kommun Öckerö
Geografie
In de Kommun gifft dat 1034 Eilannen, de alltohoop 2.576 Hektar groot sünd.
Ulrich II. (Oostfreesland)
Familie
1631 hett he Juliane von Hessen-Darmstadt (* 14. April 1606; † 15. Januar 1659), Dochter vun Ludwig V. von Hessen-Darmstadt un Magdalena von Brandenburg (* 7. Januar 1582; † 4. Mai 1616) heiraadt. Dat Paar harrn folgen Kinner:
Nah sien Dood hett sien Wittfru Juliana wegen de Minnerjohrigkeit vun hör Kinner de vörmundschaplich Regeeren övernommen.
Friedrich Verholen
Friedrich Verholen (* 22. Dezember 1901 in Swonewebel; † 4. Juli 1993 in Oosterholt-Scharmbeek) weer en düütschen Politiker von de SPD.
Verholen is 1901 in Swonewebel boren. He weer op de Volksschool un is in’n Eersten Weltkrieg för den Bo von U-Bööd deenstverplicht worrn. Na’n Krieg hett he bi de Bremer Schippswarft AG Werser arbeidt. He weer dor von 1918 bet 1930 Smeedhelper. In de Johren 1929 bet 1933 weer he Afornten in’n Kreisdag von’n Kreis Oosterholt un in’n Gemeendag. He weer von 1930 bet 1933 Verwalter in en Pleegheim in Hu’e. 1933 is he dör de Natschonalsozialisten entlaten worrn. He hett denn as Hannelsvertreder arbeidt. Na’n Tweten Weltkrieg is he 1945 in Hu’e Börgermeester worrn un in’n Landkreis Oosterholt Afornten von’n Kreisdag.
Von’n 6. Mai 1959 bet 5. Juni 1967 (veerte un föffte Wahlperiood) weer he för den Wahlkreis Oosterholt-Scharmbeek Maat von’n Landdag von Neddersassen.
Richard Cumberland
Richard Cumberland is de Naam von
* Richard Cumberland (1631–1718), engelschen Philosoof un Bischop,
Kührst
duum|Luftbild von Kührst von Westen ut keken (2012) Kührst is en Dörp in de Gemeen Geestland in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de Oortschop Kührst.
Geografie
De Oort liggt op de Geest, an de sik na Süüdoosten un Süden dat siede Moorland an de Strööm von de Wittgeest un Geest anslütt. Siet dat 19. Johrhunnert löppt dör dit siede Land ok de Beers-Geest-Kanaal dör. Dat Water ut dat Rebeed flütt över den Scheebeek, den Wulfahnbeek un Gravens na’n Beers-Geest-Kanaal hen af (fröher na de Wittgeest). In’n Süüdwesten un Noordwesten wasst Holt (Löhbusch un Kührster Holt).
De Naveröörd sünd Alfst, Beers un Lintig mit de Kanaalhütt in’n Noordoosten, Hainmöhlen in’n Oosten, Ringst in’n Süüdoosten, Oolluunbarg un Wehdel in’n Süden, Sellst un Bramel in’n Süüdwesten, Maschkamp un Elm in’n Westen un Drangst in’n Noordwesten.
Grenzen
De histoorschen Grenzen von de Feldmark sünd in’n Noorden na Alfst de Scheebeek, in’n Oosten na Lintig un in’n Süüdoosten na Ringst de ole Loop von de Wittgeest un in’n Süüdwesten na Sellst de Loop von de Geest. De Grenz in’n Westen na Elm löppt von de Geest na Noorden merrn dör den Löhbusch, denn von de K 62 af an an’n Quabbenbeek langs un von dor de Westkant von’t Kührster Holt hoog.
Historie
Kührst kummt 1139 as Curstide toeerst in de Oorkunnen vör.
In’n Eersten Weltkrieg sünd 13 Soldaten ut Kührst fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 42.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Beers in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett sik 1968 mit Alfst tohoopslaten un de ne’e Gemeen Kührst billt. Disse Gemeen is 1971 Maat von de ole Samtgemeen Beers worrn un mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 Deel von de ne’e un gröttere Samtgemeen Beers. Gemeen un Samtgemeen sünd to’n 1. Januar 2015 oplööst worrn. Dat Rebeed is denn Deel von de Eenheitsgemeen Geestland worrn.
Religion
Kührst is evangeelsch-luthersch un evangeelsch-reformeert präägt un höört to dat Kaspel von de Simultankark St. Fabian in Ringst.
För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Leh tostännig, to de ok de St.-Benedikt-Kapell in Beers tohöört.
De Karkhoff Kührst liggt an de Dörpstraat.
Wapen
Dat Wapen von Kührst wiest op grönen Grund en sülvern Reiher mit gollen Snavel un Been, de na vörn kickt. Vörn blangen den Reiher is en gollen Kleverbladd to sehn.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht op’n Karkhoff.
Verenen
De Schüttenvereen Kührst is 1909 grünnt worrn un de Sportvereen TSV Kührst an’n 25. April 1912.
Weertschop un Infrastruktur
Kührst hett en egene freewillige Füürwehr.
De Filiaal von de Volksbank Bremerhoben-Cuxland in Kührst hett 2013 dichtmaakt.
Verkehr
Dör Kührst löppt de Kreisstraat 38, de in’n Noorden över Alfst na de L 119 un Beers geiht un in’n Süüdoosten na Ringst un dor an de Landsstraat 128 ran. In’n Westen geiht von de K 38 de K 62 af na Elm an de K 60. De K 60 wedder geiht in’n Süüdwesten över Maschkamp un Bramel na Schippdörp un in’n Noorden na Drangst an de L 120.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremerhoben–Cuxhoben). De Opfohrt 5 Debst liggt so 14 Kilometer in’n Noordwesten von Kührst an de L 120 un de Opfohrt 8 Geestmünn liggt 16 Kilometer in’n Süüdwesten an de Bremerhobener Poristraat.
De nächste Bahnhoff is so bi twölv Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Geestenseth an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu. Von 1896 bet 1968 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Bremerhoben–Beers geven. De Bahnhoff Beers leeg söven Kilometer in’n Noorden von’n Oort.
In’n Süden von Kührst liggt de Sünnerlannplatz Kührst, de för lütte Flegers bet 2 Tunnen MTOW tolaten is. De Lannplatz warrt von’n Flegerclub Bremerhoben bedreven.
Scholen
De Grundschool Kührst/Ringst is to’n 31. Juli 2015 dichtmaakt worrn un höört nu to de Grundschool Drangst/Elm. De School in Kührst schall as Butensteed aver noch tominnst bet 2018 wiederbedreven warrn.
Dat Schoolhuus in Kührst is 1952 boot worrn. De Sportünnerricht is in de Sporthall von’n TSV Kührst.
Lüüd
De Politiker Hinrich Schniedewind is 1928 in Kührst boren.
Carl Schramm
Carl Schramm is de Naam von
* Carl Schramm (1862–üm 1906), düütschen Inschenör, ,
Kiek ok bi: Karl Schramm.
Raymond Mastrotto
Raymond Mastrotto (* 1. November 1934 in Auch, Frankriek; † 11. März 1984 bi Labatut (Straat to’n Bèarn) weer en franzöösch Radrennfohrer.
As Amateur wunn he tweemal de Route de France. He weer Profi van 1958 bit 1968 un hett achtmal an de Tour de France deelnommen. 1968 hett he sien Karriere beend, nahdem he bi en Training vun en Auto anfohren wurr. Sien gröttste Spood weer wohl de Sieg 1962 bi dat Criterium du Dauphiné Libéré vör Hennes Junkermann, Raymond Poulidor, Federico Bahamontes un annern.
He is an en Hartinfarkt bi’t Radfohren storven.
Sibet Attena
thumb|Sarkophag vun Sibet Attena in de St. Magnus Kark in [[Esens]] Sibet Attena, latiensch ok: Sibo, (* üm un bi 1425; † 8. November 1473) weer en oostfreesch Hööftling. He weer en Söhn vun Sibet vun Dornum (olde Sibet) († 1433) un Frouwa von Manslagt, en Dochter vun Enno Cirksena.
Vun sien Vader hett he de Osterburg in Dornum arvt. Över sien eerste Frun, Onna vun Steesdörp, Dochter vun Hero Omken d.Ä., hett he todem 1447 Steesdörp arvt un kreeg 1454 as Neffe un trüe Gefolgsmann vun Ulrich Cirksena de Rechte in Esens. He hett aber dorvan afsehn, dat Arv vun sien Moder in Manslagt antonehmen. Ebenfalls in dat Johr 1454 hett he Ulrich Cirksena gegen Tanne Kankena in Wittmund ünnerstütt, hett de sien dortige Borg besett un hüm verdreeven. Söben Johr later hett he hüm mit sien Rechten in Dornum affunnen. Sibet Attena hett sück all siet 1455 Hööftling to Esens, Steesdörp un Wittmund nömmt. Dormit konkretiseer sück dat Harlingerland as Herrschapsterritorium.
Nahdem Onna vun Steedsdörp 1464 storven weer, hett he in tweet Ehe Margarethe vun Westerwolde heiraadt.
Sibet weer 1464 bi de fierlich Verleehn vun de Rieksgrafschap an Ulrich Cirksena in de Gasthuuskark to Emden dorbi un wurr bi disse Gelegenheit to'n Ridder slahn.
Nah sien Tod hett man hüm 1473 in de Kark vun Esens, de hüüdige St. Magnus-Kark, en prachtvull Sandsteensarkophag upricht. En Straat in Esens is ebenfalls nah hüm nömmt wurrn.
Kinner ut 1. Ehe:
Kinner ut 2. Ehe:
Robert Eric Betzig
Robert Eric Betzig (* 13. Januar 1960 in Ann Arbor) is en US-amerikaansch Physiker. An' 8. Oktober 2014 wurr hüm gemeensam mit Stefan W. Hell un William Esco Moerner de Nobelpries för Chemie tospraaken för de Entwicklung vun superuplösen Fluoreszenzmikroskopie.
Ehrungen
1992 kreeg he den William L. McMillan Award un den 1993 den William O. Baker Award for Initiatives in Research. 2010 wurr hüm de Max Delbruck Prize verleeht, he hett aber de Annahme vun den Pries af. 2014 wurr he tosommen mit Stefan Hell un William Esco Moerner mit den Nobelpries för Chemie för de Entwicklung vun superuplösen ("Superresolution") Fluoreszenzmikroskopie uttekent.
Thomas Dehler
thumb|right|Thomas Dehler Thomas Dehler (* 14. Dezember 1897 in Lichtenfels; † 21. Juli 1967 in Streitberg, Böverfranken) weer een düütschen Jurist und Politiker un siet 1927 Freemüerer.
Dehler weer Afkaat und an de Grünnen van de Kampverband Reichsbanner Schwarz-Rot-Gold bedeeligt. Van 1926 bit 1932 weer he Vörsitter van de Deutsche Demokratische Partei in Bamberg. He weer tegen de Natschonalsozialismus. 1944 hebbt se hüm in't Arbeitslager staken.
Nah de Tweete Weltkrieg is he in de FDP intreden und weer in dat 1. Kabinett ünner Konrad Adenauer Bundesjustizminister (van 1949 bit 1953). In disse Positschoon hett he dorför söcht, dat de Böversten Gerichte inföhrt wurrn un he hett ok dat Bundesrecht vereenheetlicht un de Strafrechtsreform inleit.
Nahdem sück de FDP wegen dat Saarstatut mit Konrad Adenauer övertört harrn un ut de Koalitschoon 1956 uttreden weer, kregen se bi de Wahl 1957 temelk wenig Stimmen. Dehler muss denn as Vörsitter van de FDP Bott maken für Reinhold Maier.
Smithfield
Smithfield betekent
Kiek ok bi: Smithfield Township, West Smithfield.
Büchel
,, , , ,
Kiek ok bi: Büchl, Büschel, Büchele.
Jim Craig
Jim Craig is de Naam von
* Jim Craig (James Hampden Craig; 1895–1959), austraalschen Rugby-League-Speler un -Trainer,
8. Januar
De '''8. Januar''' is in’n Gregoriaanschen Klenner de 8. Dag in’t Johr.
Karl Schramm
Karl Schramm is de Naam von
* Karl Schramm (1810–1888), düütschen Politiker un Schriever,
Lurup
Lurup is een Stadtdeel vun de Stadt Hamborg un is in’n Bezirk Altno.
Lüttmöhlen
duum|Ole Watermöhl in Lüttmöhlen duum|Möhlendiek duum|Fackwarkhuus in Lüttmöhlen Lüttmöhlen is en lütt Oort in de Gemeen Loomst. Dat liggt in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen.
Geografie
Lüttmöhlen liggt an’n Rand von de Masch von de Oost.
In’n Oosten doot Lohmöhlen un Seth liggen, na Süüdoosten to Nindörpermoor. In’n Süüdwesten sünd Nindörp un Hollen. In’n Noordwesten liggt Loomst, na’n Noorden to op de anner Siet vun de L 116 Hockmöhlen un in’n Noordoosten Ihlbeek.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Loomst in’n Kanton Bremervöör höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
Vör 1859 weer Lüttmöhlen in de Vaagdie Loomst von dat Amt Bremervöör un denn von 1859 bet 1885 in dat Amt Oosten. 1885 is dat an’n Kreis Neehuus gahn un 1932 an’n Kreis Land Hadeln. 1977 is dat denn Deel von’n Landkreis Cuxhoben worrn.
En egen Gemeen weer de Oort nich, dat hett jümmer bi Nindörp bitellt. De Gemeen Nindörp is denn an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Loomst worrn.
Religion
Lüttmöhlen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.
För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.
Verkehr
Von Lüttmöhlen gifft dat lüttjere Straten na Seth, Nindörp un Loomst (mit Ansluss an de Bundsstraat 495). De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer weg de Bahnhoff Heckthusen (an de Nedderelvbahn Cuxhoben-Hamborg).
Ippensen
Ippensen is de Familiennaam von
Dat is ok de hoochdüütsche Naam von
David Auburn
David Auburn (* 30. November 1969 in Chicago, Illinois ) is en US-amerikaanschen Dramatiker un Speelbaas, de 2000 för sien Theaterstück Proof den Pulitzer-Pries kregen hett.
Leven un Wark
Auburn hett na de School en Studium in’t Fack Engelsche Literatur an de University of Chicago anfungen, dat he 1991 mit den Bachelor of Arts afslaten hett. 1996 hett he dat Musical Tick, Tick… BOOM! vun den Komponist Jonathan Larson in en Dree-Personen-Stück ümarbeit.
Enn vun de 190er Johren hett he en Reeg vun Theaterstücken schreven, bit he 2000 mit dat Stück Proof sien bit dorhen gröttsten Spood harr. Dordör is he dat Johr dorop mit den Pulitzer-Pries för Theater uttekent worrn. Dat Stück is 2005 vun John Madden ünner den glieken Titel mit Gwyneth Paltrow un Anthony Hopkins verfilmt worrn. An dat Dreihbook dorto hett Auburn tosamen mit de Dreihbookschrieversche Rebecca Miller arbeit.
In’t Johr 2007 weer he Speelbaas vun den Film Girl in the Park, to den he ok sülvst dat Dreihbook schreven harr. De Hööftrullen spelen dorin Sigourney Weaver un Kate Bosworth.
Šimunović
Šimunović oder Simunovic is de Familiennaam von
Carl Schoultz von Ascheraden
Carl Schoultz von Ascheraden is de Naam von
* Carl Friedrich Schoultz von Ascheraden (1720–1782), sweedsch-baltschen Eddelmann un Politiker,
Iserbrook
In dat Fuchtland op de Scheed tüschen Iserbrook un Osdörp gifft dat de Borns vun de Düpenau.
Füerwehr
thumb|De Füerwehr vun Paris Wenn en Füer entstahn is un dat nich wullt waar, is de Füerwehr dorför tostännig, dat dat wedder löscht warrt. Füerwehren gifft dat bannig vele, un dat is kloor, denn wenn de Füerwehr nich fix kummt, denn is dat Füer veel to groot, as dat man dat fix löschen kann. De düütsche Füerwehr was entstahn vun de Wittkittels, un de Lüüd vun de Füerwehr hebbt lehrt, wat fröher de Wittkittels maakt harrn. Hüütigendoogs möten de Lüüd vun de Füerwehr ok faken bi Maleschen helpen.
thumb|200px|Dat is de wichtigste Opgaav vun de Füerwehr: Löschen vun en Füer as du dat op dit Bild ankieken kannst
De Nummer 112
Hüütigendoogs kann jedereen de Füerwehr ropen mit de Telefonnummer 112. Dat is de internatschonale Nummer för Lüüd in Noot. Dor kannst alltiet mit de Füerwehr telefoneeren, un wenn seggen kannst, denn kummt de Füerwehr bannig fix! Blief jümmers suutje un sinnig!
Freewillige Füerwehr un Beroopsfüerwehr
Wi keunt een Ünnerscheed maken twischen de friwillig Füerwehr und de Beroopsfüerwehr. De Beroopsfüerwehrlüüd makt nix anneres, as op Füer to worten. Wenn dat Füer denn losgeiht, denn kaamt de Kerls un Deerns in den blauen Rock in Nullkommanix ansuust mit dat Spritzenauto. Schläuche un Strahlrohre un Anschlußstücke för de Hydranten hebbt se bi sick. Un denn geit dat ok glieks los mit de Füerlöschen. Een Beroopsfüerwehr gifft dat blot in groten Steden, in de Dörper hebbt se de friwillig Füerwehr.
Plichtfüerwehr un Warksfüerwehr
Dat gifft uk noch twee annere Oarten vun Füerwehrn, de dat nich so oft gifft: de Plichtfüerwehr un de Warksfüerwehr. Een Plichfüerwehr gifft dat denn, wenn sick nich 'nuch Lüüd för een friwillig Füerwehr fin'n doon. Denn mött alle Minschen ut de Gemeende, ob de een bestimmtet Profil passt, to de Füerwehr gahn. De Warksfüerwehr is as een Beroopsfüerwehr, mit de Unnerscheed, dat de Warksfüerwehrn immer bloß op dat sülbige Warksgelände arbeiten doot.
Bucklick
Bucklick betekent
Gemeen Oosten
Oosten is en Gemeen in de Samtgemeen Hemmoor in'n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen mit.
Geografie
De Navergemenen sünd Öderquart in’n Noorden, Wischhoben in’n Noordoosten, Drochters in’n Süüdoosten, Grootweurn op en Stück in’n Süden (all in’n Landkreis Stood), Hemmoor in’n Süüdwesten un Öberndörp in’n Noordwesten.
Historie
De Gemeen Oosten is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 ut de olen Gemenen Oosten, Olendörp un Isensee tohoopleggt worrn.
Gemeenraat
(Stand: Kommunalwahl vun’n 11. September 2011)
Wapen
Dat Wapen von de Gemeen wiest vörn negen Wellenlien-Striepen jümmer een blau un een sülver un achtern op sülvern Grund halv en roden Aadler mit gollen Klauen.
De Aadler kummt ut dat ole Segel von dat Kaspel Oosten von 1633 un de de Wellen staht för de Oost un de annern Waterlööp in de Gemeen.
De Flagg is gröön-witt deelt mit dat Wapen in de Midd.
Partnerschoppen
De Gemeen Oosten hett en Partnerschop mit de Gemeen Osterrönfeld in Sleswig-Holsteen. In Osterrönfeld gifft dat ünner de Rendsborger Hoogbrügg de twete Sweevfähr in Düütschland blangen de Sweevfähr Oosten. De Partnerschop is an’n 28. Mai 2006 slaten worrn.
Revel
Revel (amtlich weer bit 1918 de hoochdüütsche Naam Reval, de in Düütschland ok hüdigendags noch bruukt warrt), in Eestnische Spraak Tallinn; öllere Naams : russisch Ревель = Rewel, sweedsch Lindanäs, däänsch Lyndanise) is de Hööftstadt vun Eestland. Se liggt bi 80 km in’n Süden vun Helsinki an de Oostsee.
De Naam „Revel“ kümmt vun den eestnischen Naam för de Landschop „Revele“ her. För de Borg un de Stadt Revel is düsse Naam denn later vun de Dänen un de Düütschen bruukt wurrn. De eestnische Naam „Tallinn“ schall herkamen vun „Taani-linn(a)“, wat in de Esten ehre Sprake „Däänsche Stadt“ oder „Däänsche Borg“ heten deit. Hüdigendags leevt dor bi 400.000 Inwahners. Revel is en ole Hansestadt.
Historie
De Geschicht vun Reval füng an mit en holten Borg up den hüdigen Dombarg. Dat warrt annahmen, dat sik vun de Midden vun dat 11. Johrhunnert ok en Hannelsplatz vun de Esten dor bi funnen hett. In düsse Tiet is ok de eerste Haven vun Revel anleggt wurrn.
thumb|Haven vun Revel
Dänentied
In dat Johr 1219 hett de däänsche König Waldemar II. de ole eestnische Borg up den Dombarg innahmen un hett ehr denn achterher an desülbige Steed nee upboot. He füng dor denn ok an un leet en Domkark boen för den Bischop vun Eestland. Düsse Bischop weer üm 1167 vun Däänmark insett wurrn, as de Dänen bigüngen un de Mission in Eestland bedreven. De Bischop vun Revel weer en Suffragan vun den Arzbischop vun Lund, wat in dat hüdige Sweden liggt. Däänmark konn de Borg avers nich lang verdeffendeern gegen de upsternaatschen Esten un gegen de Düütschen, de dor middewielen in dat Land streven döen. 1227 hett de Orden vun de Sweertbröder vun den Paapst Verlööv kregen, de Stadt intonehmen. Ut de Hand vun den Paapst sien Statthöller in Eestland kreeg de Orden de Borg un en groten Deel vun dat hüdige Eestland to’n Verwalten.
Later lehn de Orden dat af un woll de Borg un sien Land nich wedder an den Paapst sien Legaten torüchgeven. Dor güng denn foorts de däänsche König bi un meen, Revel un Eestland weern sien. 1236 is de Orden in en Nedderlaag gegen en Armee ut Litauen meist tonichte maakt wurrn. Dor streev he denn an, sik foorts mit den Düütschen Orden tohopen to sluten. De Paapst stimm bloß to, weil he dor Revel för kreeg. So hefft sik 1237 de Sweertbröderorden un de Düütsche Orden tohopenslaten un de Stadt Revel keem 1238 wedder an den König vun Däänmark. Dor is Revel denn to’n eersten Mol en „civitas“ (en Stadt) bi nömmt wurrn. Bit 1346 bleev Revel denn bi Däänmark un de Stadt is in düsse Tied fix grötter wurrn un mit de ganze Weertschop güng dat vöran. 1248 geev de König ehr dat Lüübsche Stadtrecht. Dat scholl denn bit 1865 gellen. Man düt Stadtrecht goll bloß in de ünnere Stadt un nich up den Dombarg. Stadt (ünner den Dombarg) un Dombarg weern al twee ünnerscheedliche Rechtskörperschaften. Mit de Tiet kreeg de Stadt allerhand Privilegen un so weer se vun den Herrn vun dat Land meist ganz unafhängig. In de Hansetieden is in Revel Middelnedderdüütsch snackt wurrn un noch hüdigendags sünd dor allerhand Denkmolen un Schriften in düsse Sprake to sehn. Bit 1889 is de Amtsspraak denn Hoochdüütsch ween. Denn treed Russ’sch an siene Steed.
Revel stünn dormols ünner den Dään, man in de Stadt hefft doch de Düütschen dat Seggen harrt. Mit de Hanse geev dat fix en goden Kuntakt. Vun 1252 af an seeg Revel dat so, dat de Stadt na de Hanse mit tohöörn dö. Vun 1285 af an gifft dat dor ok Urkunnen över. Wichtig weer, dat de däänsche König 1294 Verlööv geev, dat all düütsche Kooplüde bit na Nowgorod un Narva henreisen dröffen. Dor weer Revel denn en Knotenpunkt för de Hanse ehren Hannel an de Oostsee mit wurrn.
Revel un de Düütsche Orden
Na dat de grote Upstand vun de Eesten mit Hölp vun den Düütschen Orden dalslahn weer, hett de däänsche König 1346 siene Vasallen in Eestland free geven. He verköff siene Rechten an Noord-Eestland an den Düütschen Orden. Revel harr sik in dat Johr tovören just al de olen Rechten un en Reeg vun nee Rechten dorto vun den däänschen König toseggen laten. Nu leet ok de Orden as nee Lehnsherr al Privilegen bestahn un, wat dat Recht angüng, stünn dat mit de Stadt in düsse Tied vun’n Övergang noch beter, as vördem. Revel höör to dat „Livlannsch Drüddel“ vun de Hanse to un kreeg 1346 tohopen mit Riga un mit Pernau dat Stapelrecht. Dat bedüüd, dat al Kooplüde, de mit Russland Hannel drepen döen, en vun düsse dree Städer anlopen mössen un dor in en Tied vun dree bit acht Dage jem ehr Waren up’n Markt anbeden mössen. Mit den freen Hannel in de Stadt weer dat nu ut un de Reveler Kooplüde kregen ganz exklusive Hannelsrechten. Visby, wat bit dorhen de wichtigste Stadt för den Hannel in de Oostsee weer, konn sik nich wedder verholen, as de däänsche König ehr 1361 utplünnern dö un as dat achterher noch Krieg över en Reeg vun Johren hen geev. As ok noch de Vitalienbröder ut de Oostsee verdreven weern, dor weer Revel miteens de wichtigste Stadt vun de Hanse ehrn Hannel in de Oostsee.
Russland vör de Döör
Mit den Hannel mit Russland güngdat avers nich ummer leifig voran. De Russen ut Moskau grepen an un 1471 weer denn keen Hannel mit Nowgorod mehr mööglich. 1478 hefft de Moskauer denn ok Nowgorod innahmen, wat bit dorhen en unafhängig Förstendom weer. Dat Grootförstendom Moskau weer ok in’n Krieg mit Livland. Dor geev dat ja nu en gemeensame Grenz mit. 1481 grepen de Moskauer Livland an un de ganzen Flüchtlingen, de na Revel rinströmen döen, bröchen de Pest mit sik. Ok in de Johren 1464, 1495/96 un 1519/20 is de Pest in de Stadt utbraken. Na en korte Tiet, wo Freden weer un wo dat Kontor vun Nowgorod eerst wedder upmaakt un denn doch wedder slaten wurrn is, geev dat in de Johren 1501-1503 en Kriegstog vun den Düütschen Orden gegen Moskau. De güng goot vöran un amenne is en Freden slaten wurrn, de hett bit 1558 holen.
De Kriegen gegen de Russen ut Mopskau bröchen dat mit sik, dat dat mit de Weertschop in Livland un ok in Revel duchtig bargdal güng. Ok mit de Inwahners is dat veel weniger wurrn. 1514 keem denn avers vun’n Neen en Hannel vun Revel un Derpt mit Nowgorod tostanne un mit de Weertschop leep dat nu wedder beter. In dat 16. Johrhunnert leven in Revel bi 5.000-7.000 Inwahners.
Reformatschoon
De Reformatschoon keem al 1523/24 na Revel. In’n Juli 1524 versammeln sik Vertreder vun de Städer un de Ridders ut ganz Livland in dat Raathuus to Revel un beslaten, dat se vun nu af an bi de protestantsche Lehr blieven wullen un dat se düsse Lehr ok ünner all Ümstänn verdeffendeern wullen. In’n September vun datsülbige Johr is dat denn ok to en Billerstorm kamen. Dor is in dree Karken allens, wo se mit utstaffeert weern, bi to Dutt kamen. Man al an’n neegsten Dag konn de Stadt ehr Raat de Ordnung wedder herstellen un sorg ok dorför, dat allens, wat ut de Karken wegnahmen wurrn weer, wedder torüchbröcht weern möss.
Allens tohopen kann een seggen, dat bi de Reformatschoon in Livland un ok in Revel keen Bloot vergaten wurrn is. An’n 9. September 1525 is de nee Lehr in Revel „amtlich“ wurrn. Dormols hett de Raat, tohopen mit de Gillen, en nee, luthersche Karkenordnung rutgahn laten. 1549 kreeg de Olaikark en gootschen Toorn, de weer 159 m hooch. To düsse Tied weer dat en unbannige Hööchde. Bit he 1629 afbrennt weer, is he dat hööchste Bowark in de ganze Welt ween. In’t 19. Johrhunnert is de Toorn wedder upboot wurrn. Vun dor af an is he 123,7 m hooch.
Schutzmacht Sweden
Den Rest vun de Tiet vun den Düütschen Orden geev dat binnen ut buten allerhand Striet. In de Johren 1558 – 1568 kreeg Moskau bi siene Angreep in Livland den Düütschen Orden ünner. Vor de Doren vun Revel keem dat 1561 to dat Scharmutzel bi den Barg Jerusalem. Dor hefft de Rieders vun de „Bröder vun de Swarten Hööften“ gegen en russischen Trupp Suldaten wunnen un de Russen vun Revel wegjaagt. Man amenne weer dat mit den Düütschen Orden vorbi un Revel krööp bi Sweden unner de Flunken. Bit an dat Enne vun den Groten Nordischen Krieg in dat Johr 1710 bleven nu de Sweden de Herren in Revel. In düsse Johren weer Revel de tweetgröttste Stadt in Sweden. De Sweden hefft mit de Johren de Düütschen ehre Sunnerrechten in de Stadt to’n Deel wegnahmen, man nich so wiet, as de Esten dat woll hofft harrn. 1631 is in Revel dat eerste Gymnasium grünnt wurrn. 1684 hett dat en groten Brand up den Dombarg geven un na de grote Pest vun 1710 leven bloß noch 2.000 Inwahners in de Stadt.
Ünner de Russen
Vunwegen den Groten Nordischen krieg keem Revel 1710 na Russland. Peter de Grote hett de olen düütschen Raatsgeslechter heel un deel wedder up jem ehren Platz sett, man in de neegsten twee Johrhunnerten sünd de Rechten vun de Stadtregeern een na’n annern wegnahmen wurrn.
Bucklin
Bucklin betekent
Revel
Ünner de Russen
thumb|De Haven vun Revel 1845 up en Bild vun [[Iwan Konstantinowitsch Aiwasowski]]
Republik Estland 1918–1940
An’n 14. Februar 1918 is de sülvstännige Republik Eestland utropen wurrn. Revel kreeg nu den offiziellen Naam „Tallinn“. De Stadt is Hööftstadt vun de nee Republik wurrn. Vör de Unafhängigkeit geev dat avers eerst den Eestnischen Freeheitskrieg (1918-1920). Düsse Krieg is denn dör den Freden vun Derpt afslaten wurrn un de Sowjetunion hett Eestland sien Unafhängigkeit vun dor af an eerst mol gellen laten.
Sowjetrepublik un Tweete Weltkrieg
thumb|left|Kriegsdenkmal in Tallinn In en geheem Tosatzprotokoll to’n Düütsch-Sowjetschen Verdrag in’n August 1939 harrn Hitler un Stalin afmaakt, dat de Sowjetunion Eestland un de annern Staten in dat Baltikum innehmen scholl. Dorför scholl de Sowjetunion denn still holen, wenn Düütschland Polen angriepen dö. De düütsch-baltischen Inwahners schollen, so harr Hitler dat vörsehn, in Polen in den Warthegau ansiedelt weern. Se mössen ehre ole Heimat verlaten. Dor weer de Geschicht vun de Düütschbalten, de hunnerte vun Johren duert harr, miteens mit to Enne. In’n Juni 1940 nehm de Sowjetunion Eestland in un leet vun en nee Regeern, de se süms insett harr, de Eestnische SSR utropen. Dat bedüüd, dat dat Land sien Unafhängigkeit verlaren harr un en Deelstaat vun de USSR wurrn weer. Hööftstadt bleev avers Tallinn. Nu güng dat los mit de eersten Deportatschonen vun de eestnischen Inwahners, besunners vun de, de in de Kultur un in de Politik wat to bestellen harrn. Se kemen na Sibirien un na Noordrussland hen. De Sowjets hefft denn Terror in dat Land utöövt- toeerst 1940 un denn wedder 1944/45. Bi 6,6% vun all Esten sünd in düsse Johren an’e Kant maakt wurrn un bi 6% mössen tominnst för 10 Johr na Sibirien.
Bucklin
Bucklin is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Bucklin Township.
Revel
Sowjetrepublik un Tweete Weltkrieg
1941 hett de Düütsche Wehrmacht Revel innahmen. Hitler harr sik vörnahmen, Eestland scholl nu wedder en Deel vun dat Düütsche Riek weern. De Eesten dachen avers toeerst, nu konn Eestland woll wedder unafhängig weern un allerhand vun jem begröten de Düütschen eerst mol. Veel vun jem möken ok bi de Wehrmacht ehrn Marsch na Osten mit un ok bi dat Ümbringen vun Joden in Vernichtungslagers. De Düütschen güngen bi un bröchen meist all jöödsche Inwahners in revel un in ganz Eestland üm. An’n 9. März 1944 geev dat en swaren sowjetschen Luftangreep. 11% vun de Ooltstadt sünd dor bi in Dutt gahn un 600 Lüde sünd ümkamen. An’t Enne vun dat Johr 1944 mössen de Dütschen utbüxen un de Sowjets sünd wedder in Revel inmarscheert.
Republik Estland vun 1991 af an
Mit de Weertschop güng dat eerst mol düchtig bargdal. In Eestland sünd al de Staatsbedrieven, de nix afsmeten, dicht maakt wurrn. Man mit de Tied keem de Weertschop denn wedder in Fohrt. Hüdigendags sütt dat beter ut, as jemols vördem. De olen Hüser in de Ooltstadt sünd to’n groten Deel wedder up Schick bröcht wurrn, direktemang vör de Stadtmuern sünd grote un smucke Hoochhüser ut Glas un Beton boot wurrn un in Peetri in’n Süden vun Revel sünd in en vörmolig Moor Een- un Mehrfamilienhüser boot wurrn. De Priesen för de neen Immobilien sünd nich minner hooch, as in’n Westen vun Europa.
Krawallen
An’t Enne vun’t Johr 2007 geev dat in Revel oorntlichen Krawall. Jugendliche, de tomeist ut russische Familien afstammen döen, maken Lawei un plünnern dorbi ok Geschäften. So wat harr dat siet dat Enne vun de Sowietunion noch nich geven. Dor weer dat to kamen, as de eestnischen Behörden an’n 27. April en Denkmol för de Rode Armee vun sien Platz in’t Stadtzentrum hefft ümsetten laten up en Militär-Begräffnisplatz wieder buten.
Wo dat fröher in de Stadt togüng
Bit 1877 weern de „Dombarg“ un de „Unnerstadt“ twee sülvstännige Städer. Jede harr ehre egene Verwaltung un ehre egenen Gerichten. Up den „Dombarg“ seten fröher de Bischop, den Landsherrn sien Stellvertreder, de Vertreder vun den Düütschen Orden un de Vertreder vun de Ridders. Bit up den hüdigen Dag liggt hier de Gewalt vun den Staat. Hier sitt de Rieksdag vun Eestland un hier sitt ok de Regeerung. De Dombarg liggt 48 m över de Unnerstadt.
Wenn een dat vun de Historie bekieken deit, denn is de Unnerstadt de egentliche „Stadt Revel“. Hier leev fröher de gröttste Deel vun de Inwahners, vun Handwarkers un Kooplüde. Gegen den Landsherrn över weer de Unnerstadt unafhängig. Bloß lüttje Summen an Tins un Pacht mössen an den Düütschen Orden betahlt weern un wenn de Landsherr in de Stadt intehn wull, denn so möss de Stadt em „huldigen“. Bi Rechtsfragen wenn Revel sik an Lübeck.
Bischop
De Bischop weer bloß en Karkenherr un harr anners nix to Seggen. Em höör nich dat ganze Land to, man bloß en Reeg vun Göder. Vunwegen dat Lüübsche Recht weer he ok in sien geistlich Amt vun de Stadt Revel afhängig. He weer den Arzbischop vun Lund sien Suffragan. Dat Domkapitel weer baven alle Maten lüttsch. Bloß veer Domherren hören dor to. Dat Kapitel nömm bloß en Reeg vun Dörper üm Revel rüm sien Egen un kreeg ok noch en beten wat ut frame Stiftungen. Blangen den Dom, den Seet vun den Düütschen Orden in dat Slott un de Unnerkünft vun allerhand Ridders weern up den Dombarg bloß wenig Handwarkers un Deners to finnen.
Inwahners
De Unnerstadt weer nich besunners groot. Vun Noord na Süden to weern dat man bloß bi 1 km an de längste Steed. Dorbi weer se bloß minner, as 700 m breet. Dorför leven dor avers denn doch en ganze Masse Minschen. Ut de Tied vun den Düütschen Orden gifft dat keen Listen mit Inwahners vun de ganze Stadt, man dat finnt sik doch en Schootregister (Stüerlist) ut dat Johr 1538. Dor staht bi 800 Lüde in. Vergleken mit latere Tieden kann man denn woll annehmen, dat in düsse Johren bi 5.000 Inwahners in de ganze Stadt leevt hefft. För de Domstadt gifft dat dat „Wackenbook“ ut 1575. Mit Hölp vun düt Book kann en vermoden, dat bi 1.000 Minschen in de Domstadt leven döen. Dorto warrt annahmen, dat in de eerste Hälft vun dat 16. Johrhunnert bi 700 Lüde vör de Doren vun de Stadt leven. Alltohopen sünd dat denn bi 6.700 Inwahners.
Ut noch fröhere Tieden gifft dat en Schootlist ut dat Johr 1372 mit 650 Schootplichtigen. Wenn een dat hoochreken will, denn kümmt he up alltohopen bi 5.000 Inwahners in Domstadt un Unnerstadt. Dor weer Revel en vun de middelgroten Städer in Europa mit, ganz to verglieken mit Chöttingen, Hilmessen oder Stockholm, man lang nich so groot as Bremen, Lübeck, Nürnbarg oder Danzig, wo dormols al bi 20.000 Lüde leven döen un eerst recht nich so groot as de Grootstäder Köln, Wien oder Prag mit bi 40.000 Inwahners.
De meisten Inwahners vun Revel weern Düütsche. Wenn se nich in Revel baren weern, sünd se ut dat Riek dorhen tagen. In de Hansetieden geev dat allerhand Familien, de harrn to de glieke Tied Liddmaten in Revel, Lübeck un annere Hansestäder. As de Reveler Börgernaams ut dat 14. Johrhunnert unnersocht wurrn sünd, dor is bi rutkamen, dat en ganze Reeg vun düsse Naams ut de Gegenden an den Rhien un Westfalen herkaamt un de annere grote Grupp ut ganz Noorddüütschland.
Eugen Kohlenbach
Eugen Kohlenbach (* 15. August 1930 in Herne/Westfalen; † 17. Januar 2016) weer en neddersassischen Politiker von de CDU.
Revel
Dat soziale Leven in de Stadt
Wo dat up’n Dombarg utsehn hett, kann een nich so genau seggen. In de Swedentied weern dor allerhand Sweden bi, man dat kann angahn, dat dat Düütsche ween sünd, de unner den Sweden bloß jem ehrn Naam sweedsch schreven hefft, ok vunwegen de Karrier.
Kaspelen
thumb|right| Nikolaikark (eestn.: Niguliste kirik) De beiden Kaspelen in de Unnerstadt kaamt vun twee verscheden Ortsdelen her. De Stadtdeel in’n Süden mit den „Olen Markt“ un de Straten, de dor vun afgaht, weer woll al en eestnischen Hannelsplatz. He is later vun de 200 Kooplüde övernahmen wurrn, de in dat Land ropen wurrn sünd. De Kark, de för düssen Stadtdeel tostännig weer, weer „St. Nikolai“ (eestn. „Niguliste“). De ehr Naam is dat eerste Mol in en Urkunn ut dat Johr 1316 to lesen. Wiss is se vun düütsche Kooplüde grünnt wurrn, wohrschienlich al in de tweete Hälft vun dat 13. Johrhunnert. As dat ok in annere Hansestäder begäng weer, hett se den Naam vun den Sünnerklaas kregen, wat de Patron vun de Seefohrers weer.
thumb|left|Olaikark (eestn.: Oleviste kirik)
De nöördliche Stadtdeel, de sik lang hentrecken deit liggt langs de „Langstraten“. Dat weer de Straat vun den Dombarg na’n Haben. In düsse Gegend wahnen fröher besunners Kooplüde ut Russland un Sweden. De Kark in’n Norden vun de Stadt is „St. Olai“. De ehr Naam is dat eerste Mol to lesen in dat Johr 1267. Wannehr se grünnt wurrn is, kann een avers nich seggen. Dat warrt annahmen, dat se vun den König vun Däänmark oder vun sweedsche Kooplüde grünnt wurrn is. Ehrn Naam hett se vun den König Olav II. vun Norwegen, de later hillig spraken wurrn is. Na den groten Brand vun 1433 is de Kark an de Stadt övergahn. Nich wiet af vun St. Olai stünn ok en russische Kark, wat ok as Henwies ankeken weern kann, dat dormols allerhand Frömden in düssen Stadtdeel wahnen döen. De Königin Margarethe I. vun Däänmark hett 1265 den Befehl geven, üm beide Stadtdelen en Muer to boen un jem so tohopen to fögen.
Kloosters un Kapellen
Binnen de Stadtmuer hett dat twee Kloosters geven. Dat een höör na de Dominikaners to, dat annere na de Zisterzienserschen. Dat Dominikanerklooster weer „St. Katharina“ un stünn up den Dombarg. Dor is dat woll 1229 grünnt wurrn. De Börgers müchen dat Klooster woll lieden un hefft em jummers allerhand Schenkungen un Stiftungen tokamen laten. Eerst in de Tied vun de Reformatschoon mössen de Mönken de Stadt 1523 verlaten.
Eugen Kohlenbach
Kohlenbach is 1930 in Herne boren. He weer dor ok op School un hett 1952 de Reifeprüfung maakt. He hett denn Weertschops- un Sozialwetenschoppen an de Universitäten Mönster un Freiburg studeert. 1956 hett he sien Studium as Diplom-Volksweert afslaten un in dat Johr anfungen, in de Utwussenenbildung to arbeiden. Von 1957 bet 1960 weer he Referent för „Soziale Seminare“ in Ossenbrügge. Von 1961 bet 1963 weer he Referent in dat Franz-Hitze-Huus in Mönster. Von 1964 bet 1967 weer he Dozent för Weertschops- un Sellschopslehr an dat Seminar för Staatsbörgerkunn e.V. in Olpe. Na disse Tied weer he denn bet 1985 Direkter von dat Niels-Stensen-Huus, Huus för Utwussenenbildung un Heimvolkshoogschool. För de dree Johr bet 1988 weer he Referent för Utwussenenbildung an de Fachschool för karklichen Gemeendeenst in Hilmssen.
Buckmaster
Buckmaster is de Familiennaam von
Eugen Kohlenbach
Kohlenbach is 1959 in de CDU rin. Von 1973 bet 1980 weer he Vörsitter von’n CDU-Oortsverband in Leendaal. 1986 is he Vörsitter von’n CDU-Oortsverband in Worpsweed worrn. In de Tied von 1969 bet 1978 weer he Viez-Liddmaat in’n Rundfunkraad von Radio Bremen. He weer dor Maat in’n Utschuss för pädagoogsche Sendungen. Von 1972 bet 1976 weer he Vörsitter von’n Kreisöllernraad in’n Landkreis Oosterholt.
Carl Schott
Carl Schott is de Naam von
* Carl von Schott (1845–1913), düütschen Offzeer, Kiek ok bi: Karl Schott.
Eugen Kohlenbach
Kohlenbach weer von 1974 bet 1981 Raadsherr in’n Gemeenraad von de Gemeen Leendaal. Von 1976 bet 1981 weer he Afornten in’n Kreisdag von’n Landkreis Oosterholt un Vörsitter von’n Kreisschoolutschuss. Von’n 24. November 1976 bet 20. Juni 1994 (achte bet twölvte Wahlperiood) weer he Maat von’n Landdag von Neddersassen. In de achte Wahlperiood is he över de Landslist as Narücker för Ludolf von Wartenberg (de in’n Bundsdag wesselt is) in’n Landdag intagen. In de teihnte Wahlperiood is he för den Wahlkreis Oosterholt-Scharmbeek in’n Landdag kamen un de annern Wahlperioden över de Landslist. He weer in’n Landdag von’n 12. Januar 1984 bet 20. Juni 1990 Vörsitter von’n Utschuss för Wetenschop un Kunst un in de Tied von’n 22. Juni 1990 bet 9. Oktober 1990 Vörsitter von’n Kultusutschuss.
Revel
Kloosters un Kapellen
Dat Klooster vun de Zisterzienserschen is woll 1249 vun’n däänschen König grünnt wurrn. Düt Klooster hett vun’n König allerhand Privilegien kregen un nehm besunners Döchter ut den Adel up. Na de Reformatschoon is dat umwannelt wurrn in en Anstalt to’n Uptehn vun junge Deerns.
Gemeen Bomlitz
Bomlitz is en Oort un Eenheitsgemeen in’n Landkreis Heidkreis in Neddersassen, noordööstlich vun Gemeen Wasra. De Eenheitsgemeen hett un is in’n Karn industriell prägt. De annern Rebeden sünd tomeist ländlich struktureerte Frömmenverkehrsrebeden.
Geologie
En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel Landkreis Heidkreis beschreven un kann dor naleest waarn.
Geografie
Bomlitz liggt in’n süüdwestlichen Deel vun de Lümborger Heid in de Mitt vun’n Landkreis. Ümgeven is dat Rebeet vun Bomlitz vun veer Eenheitsgemenen: Soltau liggt in’n Noordoosten, Bad Fambossel in’n Süüdoosten un Wasra in’n Süüdwesten. In’n Noordwesten slutt sik Visselhöövd an, wat to’n Landkreis Rodenborg (Wümm) höört.
Dör de Gemeen verlöppt de Stroom Böhm, de en natürliche Längsass vun den Landkreis billt. De beiden gröttsten Nevenströöm sünd de Bommelse un de Warnau, de de Eenheitsgemeen vun Noordwesetn un vun Noorden her dörlopen doot. Se münnt in’t Nahverhaalrebeet Eibia/Lohheid twüschen de Öörd Borg un Ützen. De Strööm snied darnge Dalen in de swackbültigen Plateaus un prägt so den Naturruum vun de Wasraer Lehmgeest. In de smallen Daalboddens un an de Flanken wasst veel Hoolt, wiel de Hoochflachen in jemehr lehmige Deelen för’n Ackerbo bruukt warrt. Op de sandigeren Deelen steiht faken Woold. De fuchtigen Sietlannen warrt vun anmoorig Gröönland innahmen.
Revel
Kloosters un Kapellen
Blangen de Kloosters in de Stadt geev dat ok noch Hööf, de to Kloosters buten Revel tohören döen. Dor geev dat den Hoff vun de Zisteziensers ut Dünamünn (Padis) un direkt blangenan de Hoff vun de Zisterziensers ut Klooster Roma up Gotland. Gegen düssen Hoff över weer de Zisterzienser ut Falkenau bi Derpt ehr Hoff to finnen.
Gemeen Bomlitz
Geografie
In’n nöördlichen Deel vun de Gemeen sünd de Strööm nich so insneden, hier gifft dat Woolden, Daalwischen un Fischdieken. An de Feller sluut sik Woolden mit lüttere Heid- un Moorflachen an. De natürliche Hööch vun’t Gemenrebeet reckt vun 32 m in’n Süüdwesten bit 82 m in’n Noorden. De Dalen wiest piele Häng op mit Högen vun bit to 25 Meter.
Revel
Kloosters un Kapellen
thumb| Hillig-Geist-Kark (eestn.: Püha Vaimu kirik)
Gemeen Bomlitz
Naturschuul un -denkmolen
duum|Naturschuulrebeet Lönsgraff Bomlitz hett Andeel an de Naturschuulrebeden vun Düütschland:
Revel
Kloosters un Kapellen
1316 warrt to’n eersten Mol de „Hillig-Geist-Kapell“ nömmt. Al fröh is de meist as sülvstännige Kark ankeken wurrn. Besöcht wurrn is se besunners vun de „Undüütschen“ in de Unnerstadt. Dor höör dat „Hillig-Geist-Spital“ för ole un kranke Lüde mit to. Veel öller weer dat „Johannisspital“. Dat warrt to’n ersten Mol 1237 nömmt un weer as en Krankenhuus för Leprakranken inricht. As dat keen Lepra mehr geev, is dat denn as Sükenhuus bruukt wurrn.
Gemeen Bomlitz
Naturschuul un -denkmolen
As Naturdenkmolen sünd schuult:
Revel
Kloosters un Kapellen
Buten de Stadtmuer stünn de „Barbarakapell“, de höör to St. Nikolai to un in woll in de eerste Hälft vun dat 14. Johrhunnert boot wurrn. Dor weer en Karkhoff bi. De Kapell is wohrschienlich bi de Belagerung vun de Russen 1570/71 in Dutt maakt wurrn. Bavenhen hett dat bi’n Haben noch de „Gertrudenkapell“ geven, up den „Tönnisbarg“ de „Antoniuskapell“ un bi Mariendal (Pirita) dat Klooster „St. Brigitten“.
Gemeen Bomlitz
Naturschuul un -denkmolen
Ünner Landschopsschuul staht wieter de Dalen vun de Böhm, vun de Warnau un vun de ünneren Bomlitz.
Revel
Wo dat mit de Inwahners gahn is
2007: 37 Prozent vun de Inwahners sünd Russen.
Gemeen Bomlitz
Naturschuul un -denkmolen
Op en heidbedeckte Anhööch över dat ünnerste Warnaudaal liggt en Hövelgrafffeld ut de Bronzetiet. En beten wieter in’n Süüden liggt bi’n Oortsdeel Borg de Hünenborg, de Wall-Resten vun en ooltsass’sche Borganlaag. Se warrt in Verbinnen bröcht mit dat Grünnen vun dat Klooster Wasra. En wieter’t Hövelgrafffeld liggt an’n süüdlichen Oortsrand vun Benefeld.
Revel
Religion
In Revel sitt dat Konsistorium un de Arzbischop vun de Eestnische Evangeelsch-Luthersche Kark. Ok de Apostoolsche Administratur vun Eestland is dor ansiedelt. De gröttste Deel vun de Esten sünd hüdigendags ohn Konfession. Vun de Esten, de en Kark tohören doot, sünd de meisten (bi 16 %) Evangeelsch-Luthersch.
Carl Schönberg
* Carl August von Schönberg (1725–1806), düütschen Kamerherr,
McNair
McNair betekent
Gemeen Bomlitz
Klima
Bomlitz liggt in de maatigte Klimazoon (Cfb na de Klassifikatschoon vun Köppen ). De maritime Influss geiht al ’n beten torüch un geevt Ruum för mehr kontinentale Klimaegenschoppen (gröttere Temperaturünnerscheden).
Kommun Ödeshög
Demografie
2006 weren 5,34 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Lavaca County
Demografie
Vun de 19.210 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.901 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 16.398 US-Dollar. 9.067 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.507 Minschen maakt. 12,91 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Kommun Ödeshög
Scholen
De Kommun hett 6 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt. De Scholen hebbt alltohoop 620 Schölers.
Lavaca County
Demografie
14,03 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,54 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Kommun Ödeshög
Geografie
In de Kommun gifft dat 105 Eilannen, de alltohoop 7 Hektar groot sünd.
Lavaca County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 86,86 % vun de Minschen Witte, 6,79 % Swarte, 0,16 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,19 % sünd Nakamen vun Indianers. 4,84 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,14 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 11,36 % vun de Lüüd ansehn.
McNair
McNair is de Familiennaam von
Carl Schönfeld
Carl Schönfeld is de Naam von
Gemeen Bomlitz
Klima
De Temperaturen leegt in’n Johresdörsnitt bi 9 °C mit Hööchstweerten üm 22 °C in de Sommermaanden Juli un August un middlere Sietstweerten üm −2 °C in de Wintermaanden Januar un Februar. De meiste Nedderslag fallt dörsnittlich in’n Dezember, den wenigsten gifft dat in’n Februar, September un Oktober.
Naam
Anners as dat faken de Fall is, hett de Oort sien Naam nich vun den Stroom Bommelse (hoochdüütsch Bomlitz) kregen, de in’n 18. Johrhunnert ok in’t Hoochdüütsche noch Bommelse heten hett. Dat leidt sik af vun Bamlina in de Bedüden „lütten Boomstroom“ as gröttsten Nevenstroom vun de Böhm (ehmols Bama „Boomstroom“). De Naam vun den Stroom finnt sik in den Oortdeel Bommelsen wedder.
Bomlitz dorgegen kummt vun den Oort her, den Daalknick, de sik rechtwinklig üm den pielen Vossbarg leggt. Den sien Naam Bommel-(l)etz betüüt sik op disse Topografie oder mööglicherwies op en natürliche Stroomsnell. De Naam vun disse Keemzell vun den Oort Bomlitz is later ok op den Stroom överdragen worrn.
Entwickeln vun dat Rebeet
duum|Oortmitt vun Bomlitz duum|Mitt vun’n Oortsdeel Bomlitz-Benefeld De velen Hövelgräver in dat Rebeet vun de Gemeen un de Artefakten, de dorin funnen worrn sünd, stammt ut de Bronzetiet. Dat düüt dorop hen, dat dat Rebeet teemlich fröh al besiedelt worrn is.
De landweertschopplich prägten Dörper, de vundaag Oortsdeelen vun de Eenheitsgemeen sünd, hebbt fröher wiet af vun de grötteren Weeg legen, de tomeist över de weniger fuchtigen Högen verlopen sünd, as to’n Bispeel de Kriegerweg in’n Oosten vun Bomlitz. Se harrn bloits wenige Hoffsteden. De Dörper Borg un Ützen harrn wohrschienlich veel mit de ooltsass’sche Hünenborg an de Warnaumünnen to doon.
Dat Rebeet heet inst to dat Förstendom Lümborg höört, later denn to’t Kurförstendom Bronswiek-Lümborg un af 1815 to’t Königreiek Hannober. Na’n Düütschen Krieg 1866 is Hannober an Preußen fallen. De Gemenen hören nu to den Landkreis Fambossel in’n Regerensbezirk Lümborg vun de ne’en preußschen Provinz Provinz Hannober.
Dat hüütige Karnrebeet üm Bomlitz un Benefeld weer anfangs nich bewahnt – afsehn vun den Dubbelhoff Benefeld, bit sik 1681 an den markanten Knick an dat Bommelse-Daal Gewarf ansiedelt hett. Dorut hebbt sik de beiden Öörd entwickelt. Dor entstünn de Papeermöhl an de Bommelse vun den rieken Papeermaker Gabriel Pfuhl. De Bedrief is aver 1770 dör en Hoochwater tonichtenmaakt worrn. 1774 weer de Bedrief wedder tonichten maakt, wat dat Enn vun dat Ünnernehmen weer. Nee Gewarf hett sik eerst 1815 wedder billn künnt, as dor en Pulvermöhl nee opboet worrn is. Se weer 1824 fardigstellt un vun den Wasraer Mitbesitter August Wolff övernahmen. Land weer later toköfft un de Firma kreeg den Naam Wolff & Co.. Na un na is dorut en Ünnernehmen vun de cheemschen Industrie worrn. De Warksanlagen sünd in’n Eersten Weltkrieg noch mol stark vergröttert worrn wegen de wichtigen Pulverprodukschoon. Na’n Krieg is de Produkschoon aver gröttstendeels op zivile Woren ümstellt worrn.
duum|Dat olle Verwaltungshuus vun de Firma Wolff (August-Wolff-Straat) De Entwicklung vun den hüütigen Oortskarn Bomlitz weer in’t 19. Johrhunnert drang an de Historie vun’t Ünnernehmen knütt. De Hüüs ümto höörn tomeist to dat Wark. De Oortsmitt vun Bomlitz is in de 1920er Johren entstahn. De Hüüs ut disse Tiet wiest en betoont städtsche Architektur op un staht vundaag grotendeels ünner Denkmolschuul. 1916 al is Bomlitz an’t Iesenbahnnett anslaten worrn un is de eerste elektrifizeerte Bahnstrack vun’t hüütige Neddersassen wesen. 1979 is de Böverleitung afboet worrn.