cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baccum
Geschichte
De Markengrund hörde alle, de in Baccum, Ramsel un Münnigbüren wonnden, tosammen un konn ock van alle bruket weer`n,  dät was Gemendegrund. Seker konn doar nich jeder don wat he woll. Verwaltet wörd de Mark ock van alle tosammen, wie wör`n vandage seggen genossenschaftlich. In de Mark siedeln sück mit de Tiet kleene Höwe an. Wenn eener `nen Stück Grund ton beackern hebben woll, konn he dät doar ock kriegen. To alle dät, moss de Genossenschaft vörher Joa to seggen. Later woll de Landesher, de Regierung, ock froggt weer`n un tolesste woll de ett alleene toseggen häbben. De Höwe, de sück dann in de Mark ansiedelnden wör`n Eigenhörige van denn Landesherr un mossen alle Joahrn Abgaben van ehre Früchte an denn Landesherr gewenn. Vörher tröck dät Kloster Corvey de Abgaben van de Baccumer in. Ick häb in Anfang ja ock uptellt, wat in dät olle Bok van dät Kloster alle drinstönnt. Äs de Landesherr dät dann immer mehr an sück tröck, wörd dät Kloster-inkommen van Baccum immer minner, bis dät in`t 16. Joahrhunnert nicks mehr kreeg.
In de 1960 Joahren stellde sück herut, dät de kleenen Gemenden nich mehr in Stande wör`n, de immer mehr  weer`nden Utgaben to betalen. De egenändigen Gemeenden Baccum, Ramsel un Münnigbüren wör`n bis doarhen blos mit de Schoolen un Kerken tosammenschlotten. 1965 häf man dan versocht, sück politisch to `ne Samtgemeende tosammentoschluten. Dät häf ock gut klapt. 1969 woll`n use Vörstehers (Roatsherr`n) dann `ne Einheitsgemende maken. Man doar spellde use Regierung in Hannower nich mit un schlög dät aff.
Doar blewen blos noch Verhandlungen mit Lingen ower, üm Baccum mit Lingen tosammentoschluten. Doar häff ock allerhand tohört, de Grensen mossen ändert wer`n un noch vull anners mehr. Man an`n 1. Märt 1974 was et dann sowiet, dät Baccum Ramsel un Münnigbüren Ortsdeele van Lingen wör`n.
De wirtschaftliche Entwicklung
Bis to`n Ende van denn tweeten Weltkrieg  lewen de Löh van Baccum, Ramsel un Münnigbüren  grösstendeels van ne Landwirtschaft. Gastwirtschaften, Koaplö, Köster un Pastor, alle han` se Landwirtschaft mit Koije, Swiene, Schoope un Hohner. 1900 ha`n alle dree Gemenden tosammen 817 Inwonners
In de beiden lesten Weltkriege häbt de Soldoaten, de ut use Gemenden introcken wör`n, ne Masse Dode un Vermiste hat. In denn tweten Weltkrieg is ock vull kaputt kommen.
In de 1920er Joahr`n kömp hier de Kunsdünger up. In de 1950er Joahr`n wört de Brooke entwässert, doar was et bis doarhen heller natt. Beides tosammen häf de Landwirtschaft rech gut doane. Et gaf bettere Erträge un so manchet Stück, wat bis doarhen to natt was, konn beackert wer`n.
No`n Krieg, in de 1950er Joahrn, wör`n hier de ersten Baurebeede utwiesen. Interessenten wör`n hauptsächlich de Hürlöh in use Gemende. Ock de de Mensken, de doarmols ut de dütschken Ostrebeede verdrewen woar`n  bint, fünnen hier ne tweete Heimat. De Hürlöh, was`n `ne Volksgruppe, de so rech  kie`n Besitt  ha`n. Siet Joahrhunernden stönnen de in de Abhängigkät van ehre Grundherren, van de Buren. Dör billig Geld va`n Staat kregen se doarmoals `nen  egenet Hus un  `ne kleene Landwirtschaft.
Vandage häbt alle dree ehemoaligen Gemenden, de sück nou „Ortsteile der Stadt Lingen“ nennt, tosammen rund 2700 Inwonners. Up een Quadratkilometer wonnt somit dörschnittlick 117 Mensken. In Baccum, Ramsel un Münnigbüren giff et mittelständige  Handwerksbetriebe, Gewerbetreibende un Landwirte. De Baccumer Gemenden könnt sück van Dage gröstendeels vörstellen äs `ne Wonnsiedlung mit gute Lebensqualität unn gute Möglichkäten för Pendler noa de Stadt Lingen
De Kerkengeschichte
In de erste Tiet es de christliche Relion bekannt wört,  was dät mit de  Kerkenführung ock alle noch nich es et mossde. De et int Obendland mit de Kaiser to seggen ha`n, wöaren de Päpste. Int 10. Joahrhunert wöarn de aber nich mehr äs`n  Spellball van de weltlicken Mächte. De Papst har wall dät allenige Rech, Kaiser to krönen, doch de Kurie un de römsken adligen Familien setden de katholsken Overhirten sowat  noa  beliewen in un af. Päpste wör`n inspeert, wegjagd un ümbracht. Ock dät unorige Lewen van de watten Päpste brachde dät Ansehn van de Christen harunner.
Eers int 13. un 14. Joahrhunert kömp ne Tiet  woar up de Relion groate Stücke holl`n wörd. Vull Kerken wör`n baut un ne Masse kerklicke Fierdage kömen up. Baccum hörde to de Tied to de Pfarre Lingen, äs Urkundenböker in`t Staatsarchiv in Ossenbrügge noawieset. Int kathollske Archiv in Baccum giff et een Schrieven, dät Baccum all int Joahr 1414 ne egenändige Pfarre was mit nen „Kerkherr“ (Pfarrer), de Name van denn Pastor stönnt nich dorbie.
Baccum har doarno to de Tied all  `ne Kerke. Woahrschienik was dät aber noch  `ne Kapellengemende van Lingen. Ut `ne olle  Bauteeknung, de se maket ha`n, es de Kerke laterhen vergröttert weer`n soll, konn man noch sehn, wu de olle Kerke utsehn har. Et was `ne kleene Kerke romanske Bauoart, mit`n Torn, de för dät  kleene  Kerksken vull to grot was. In een olled Schrieven stönd drin, dät in de Kerke kiene faste Floar (Fußboden) was, ock Bänke wör`n doar nich inne. För olle Löh stönnen doar `nen Deel Stöhle.
Ut `ne Belehnungsurkunde van de Gräfin Mette to Tecklenburg un Lingen is  later to sehn, dät de Vikar van de Andreaskapelle (Burgkapelle) in Lingen, Heinrich Becker, üm 1520 ock Pastor in Baccum was. Pastor Becker kreg sin Gehold van de Burgkapelle, doar wonnde he ock. För seinen Arbät in Baccum kreg he butendem alle Inkommen, de emm es Pastor van Baccum tostönnen.
Wegen de noahe Verbinden to de Burg Lingen kann man sück denken, dät eene van de Tecklenburger Grafen ock bie denn Bau van de Baccumer Kerke mitholpen häf. De Baugrund för de Kerke un `nen groaten Deel van dät Kerkenland kömen ut de Baccumer Feldmark. De oberste Markenherr was doarmols de Herr to Lingen un dät was eene van de Tecklenburgen Grafen.
In de Reformationstiet häbt sück `nen Deel in`ne Gemende van den katholsken Glauben afseggt un bint reformeert woar`n. In de „wilde Tiet“ wöar mangs de eene Religion verbon, un dann weer de annere. Toleste hebbt beide de Kerke bruket, man ock dät klapde nich. 1859 häbt de Reformierten sück dann `ne  egene  Kerke baut. Ock de olle katholske Kerke föllt boale ut`n anner. In de Joahrn 1865 bis 1867 wörd ock de neibaut. De Torn blev stoahn, wöard noch fief Meter höger maket un kreeg `nen neiet spitset Dack. De Toarn is nu soa üm de 45 Meter hoach.
Ende van de 1960er Joahrn word de katholske Kerke för de 1100 Seelengemende to kleen. De Kerke mossde vergröttert weer`n. De Grundsteen wört in`n September 1970 legg un in`n September 1971 konn de erste Gottesdienst in de neie Kerke fiert wer`n.
Dät Ökomene in Baccum nich blos `nen Woart is, wät döar de neie „ökomenische Mitte“, de nu anlegg woarn is, bewiesen. De Plaats, de günstig tüsken de beiden Kerken ligt, is to Veranstaltungen för dät ökomenische Tosammenlewen van beide Gemeenden dacht.
Söhns un Döchters van düt Doerp
1847 is in Baccum up Varrelmann´s Hoff de latere Beldhauer Heinrich Weltring born worn. He is 1918 in Thuine storven. De Künstler is in sien Geburtsort binah vergetten, een Stroatennaam erinnert nu noch an em. Siene Statuen sin toen Bispill in Thuine, Plantlünne, Karlsruhe or Heidelbarg, nich aver in sien Geburtsort to finnen. Dat Emsland-Museum in Lingen hev de van Weltring gemaakte Skulptur Die Nymphe köfft. Vör eenige Tied is eene Stroate in Baccum no Heinrich Weltring benannt worn. Ut Ostpreußen is no den 2. Weltkrieg Agnes Dojan no Baccum kommen. De Flüchtlinge konnen meest all keen platt. Aver man kann dat ja noch leern. Dat was anners bi de Schriewerin Agnes Dojan, de eer Werk in plattdütsch schreven heff.
Niegenkirchen
Kiek ok bi: Niekirchen, Nienkarken, Nienkerken.
Mount Carmel Township
Mount Carmel Township betekent
Gerd Bahr
Gerd Bahr (* 26. April 1933 in Drochters) is en plattdüütschen Schriever.
Bahr is 1933 in Drochters boren. He weer dor ok op de Volksschool un denn op de Middelschool in Stood. Na de School hett he en Lehr as Elektriker maakt un en Tied as Gesell arbeidt. Von 1955 bet 1958 hett he an de Pädagoogsche Hoogschool in Ossenbrügge studeert un dat twete Lehrerexamen maakt. Von 1962 af an weer he Schoolmeester an en lüttje Volksschool. Von 1966 bet to sien Rohstand weer he Rekter an de Grund- un Hauptschool in Bützfleet.
Bahr weer Afornten in’n Kreisdag von’n Landkreis Stood un Raadsherr von de Stadt Stood.
Altona (Gemeen Öberndörp)
Altona is en lütten Oort in de Gemeen Öberndörp (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Öberndörp mit bi.
Geografie
De Oort liggt in de Masch an’n Diek von de Oost.
De Naveröörd sünd Öberndörp in’n Noorden, Bentwisch in’n Noordoosten, Nedderstreek un Nedderstrekerdiek in’n Süüdoosten, Braak in’n Süden, Ohrensflucht in’n Süüdoosten un Oostercaadwisch in’n Westen.
Madagaskar-Goos
De Madagaskar-Goos (Alopochen sirabensis) is en Vagel, de to de Unnerfamilie vun de Halfgöse tohören deit. Düsse Aart is midderwielen utstorven. Se hett bloß man up Madagaskar leevt. Dat gifft Forschers, de meent, hier hannel sik dat um en Unneraart vun de Mauritius-Goos, de ok al utstorven is. Up jeden Fall weer se verwandt mit de hüdige Nilgoos. De Aart Alopochen sirabensis is al 1897 up de Grundlaag vun Knaken beschreven wurrn, de vun den Vagel funnen wurrn sünd. Dat hett dormols de brittsche Paläontologe Charles William Andrews maakt. 1997 is denn dat Oller vun de Knaken dör de Versneller-Massspektrometrie bestimmt wurrn. Dor is denn bi rutkamen, datt düsse Vagelaart eerst in dat Holozän utstorven weer. De Knakenreste sünd so vun um 1380 (+/- 90 Johre) rüm ween. Worüm de Vagel utstorven is, is nich bekannt.
Altona (Gemeen Öberndörp)
Religion
Altona is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Georg-Kark in Öberndörp.
Verkehr
Altona liggt an de Kreisstraat 25, de in’n Noorden na Öberndörp un Geversdörp geiht un in’n Süden na Hemm un in Hemmoor an de Bundsstraat 73 ran. Ok över Öberndörp un de K 24 besteiht Togang to de B 73.
De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 2 Stood-Süüd liggt so 36 Kilometer in’n Süüdoosten von Altona an de B 73. De Opfohrt 1 Cuxhoben op de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben) liggt so 38 Kilometer in’n Noordwesten de B 73.
De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Wingst an de Nedderelvbahn.
Zapata
Zapata betekent
Zapata is de Familiennaam von
,
Skeidskneet
De Skeidskneet is en hogen Barg in Königin-Maud-Land, Oostantarktika. An’t Süüdwestenn von de Petermannkeden in dat Wohlthatmassiv liggt he an de Oostsied von’t Koppenn von’n Humboldtgraven.
Jules Verne
duum|Jules Verne, Bild maakt vun [[Félix Nadar]] Jules Verne [ʒyl.ˈvɛʁn] (* 8. Februar 1828 in Nantes; † 24. März 1905 in Amiens) weer en franzöösch Schriever vun Reis- un Aventüür-Romanen.
Skeidskneet
Deelnehmers von de Düütsche Antarktische Expeditschoon 1938/1939 ünner Leid von’n Polarforscher Alfred Ritscher hebbt em opdeckt un ut de Luft fotografeert. Noorweegsche Kartografen, de em ok nöömt hebbt, hebbt em mit Luftopnahmen un Meetarbeiden von de Drüdde Noorweegsche Antarktisexpeditschoon (1956–1960) karteert.
Jules Verne
Leven
De ok hüüttodaags noch weltbekannte un veel lesene Autor, de as een vun de Utfinners vun den Science-Fiction-Roman güllt, is in dat Reederveerdel vun de Havenstadt Nantes as öllst vun fiev Kinner vun en Afkaat un een ut en Reederfamilie stammen Moder groot worrn. Mit ölven Johren versöök he heemlich ene Seereis as Schippsjung antotreden, wörr aver in'n lesten Momang noch vun Boord hoolt. He absolveer denn dat Gymnasium un studeer Rechtswetenschop, denn he schull de Afkatenpraxis vun sien Vader övernehmen.
Elm Springs Township
Elm Springs Township betekent
Jules Verne
Leven
As Student in Paris begünn he to schrieven un harr Kontakt to de Welt vun de Literaten, ünner annern to Alexandre Dumas père un to den sien Söhn Alexandre Dumas fils, mit de he befrünnt weer. He bleev no Afsluss vun sien Studium 1849 in Paris un versöök sik as Bühnenautor in verscheden Genres, vun de Tragödie bet to Librettos.
1851 weer in en literaarsch Tietschrift sien eerst vertellen Text apentlich maakt. Den sien Thema 'Seefohrt un Reisen' lett Verne nich mehr loos, ofschoonst he noch wieder ok Librettos, Kummedien un Vertellsels mit ganz annere Thematik schreev. 1855 keem sien eerst Reis- un Aventüürroman Un hivernage dans les glaces rut.
1856 heirad he en Weetfro mit twee Kinner (mit de he noch en drütt kreeg) un versöök sik denn en poor Johren as Börsenmakler. Blangenbi möök he twee Schippsreisen (na Schottland un na Norwegen), de em de Welt vun de Seefohrt wiesen, un natürlich schreev he ok in disse Tiet.
List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent
In disse List staht nah Alphabet de indianisch Volksstammen (engelsch: Tribes), de up de noordamerikaansch Kontinent leevt hebbt oder noch leeven doht:
Jules Verne
Leven
1862 drööp he den Jöögdbookverlegger Pierre-Jules Hetzel, de em sien eersten Sciencefiction-Roman Cinq semaines en ballon, de graad fardig worrn weer, afnehm un em för wiedere Romanen vun disse Oort verplicht un em to en Schrievstil anholl, de an'n Smack vun't Publikum utricht is. Dör Hetzel keem Verne ok in Kontakt mit Naturforschers un Utfinners, de em mit technische Ideen in Kontakt bröchen. Na den Spood vun Cinq semaines en ballon harr he sien Dörbrook as Autor schapt un kunn nu good vun siene Schrievarbeid leven. In de nesten Johren schreev he vele Romanen, de mehrst in Fortsetten in de Jöögdtiedschrift vun Hetzel, Magasin illustré d'éducation et de récréation, rutkemen, bevör se ok as Book apentlich maakt weren. De Domään vun Verne dorbi weren un bleven Reis- un Aventüürromanen mit mehr oder weniger groot Sciencefiction-Andeel, in de he mit veel wetenschoplich un technisch Intuitschoon un mit Hülp vun sien Zedelkasten vun groot Ümfang mannich later realiseerte Technik vörwegnehm.
Siene mehrst an de Jöögd richt Böker hebbt nich eenzig in Frankriek Epok maakt, man in ganz Europa un Amerika. De bekanntsten sünd: 1863/1864 Voyages et aventures du capitaine Hatteras; 1864 Voyage au centre de la Terre; 1865 De la Terre à la Lune; 1869 Autour de la Lune un Vingt mille lieues sous les mers.
1872 keem Le Tour du monde en quatre-vingt jours rut, Vernes bestverkööpt Book, dat he tosamen mit en Co-Autor ok för dat Theater adapteer. 1876 keem de in Sibirien üm en „Kurier vun den Zar“ spelen Aventüür-Politkrimi Michel Strogoff rut, de denn ok as Bühnenstück Spood harr.
Siet Le Tour du monde weer Verne en riek Mann. De Opnahm in de Académie française, wo he 1883 rin wull, klapp aver nich. Dorför möök he vele Reisen un harr en repräsentativ Huus in sien Wohnoort Amiens, de Heimatstadt vun siene Fro. Hier weer he vun 1888 an ok as Kommunalpolitiker aktiv, de sik sünnerlich för de Stadtplanen un dat Theater insett.
Na 1880 harr Verne sien schöpperisch Zenit överschreden, doch schreev un publizeer he bet kort vör sien Dood binoh ahn Paus wieder, wobi sien Technik- un Foortschreedsglööv jümmer lütter un he politisch jümmer mehr konservativ wörr. Siene Positschoon in Frankriek as populären, vun Generatschonen vun junge Lüüd lesenen Autor is lieks as de vun Karl May in Düütschland, wobi de gröttste Deel vun siene över 90 Romanen, vör allen de ut siene late Tiet, in Vergeten raden is.
Vele vun de Romanen vun Verne weren in dat 20. Johrhunnert in Filmen dorstellt. Dat weer ok keen Tofall, dat dat eerste Atom-U-Boot 1954, de US-amerikaansche Nautilus, den Naam vun dat futuristische U-Boot vun Kaptein Nemo ut Vingt mille lieues sous les mers harr.
Warken
De Namen vun de hoochdüütschen Utgaven sünd angeven, plattdüütsche Utgaven sünd mehrst nich vörhannen.
Romanen un Vertellsels
duum|
Europääsche Weltruumorganisatschoon
thumb|right|ESA-Hööftverwalten in Paris De European Space Agency (ESA) is de Europäische Weltruumorganisatschon mit Seet in Paris (Frankriek). Se wurrr an 30. Mai 1975 to een beter Koordineeren van de europäisch Ruumfohrtaktivitäten gründ, wiels de technologsch Rückstand in de Ruumfohrt tegen UdSSR un USA immer grötter wurrn de. Se hett 17 Lidmaatstaaten un för de Organisatschoon arbeiden 2004 1.904 Mitarbeiter (2003: 1.790). Se is de Nahfolgeorganisatschoon van ELDO un ESRO. So as de ok, is se nah Art. II van ehr Statuten blots up freedlich Zwecke van de Ruumfohrt beschränkt.
Generaldirektor van de ESA is siet 2015 Johann-Dietrich Wörner.
Standöörd
Dorneven bedrifft de ESA Büros in de USA, Russland un Belgien.
Historie
Nah de Tweete Weltkrieg sünd völ westeuropäisch Wetenschaplers entweder nah de USA oder Sowjetunion gahn, um dor to arbeiten. Ofschoon de Upschwung in de 50er Johren dorto föhren de, dat man in Westeuropa mehr in de Forschung un besünners in de Ruumfohrt investeeren de, wussen de Wetenschaplers aber ok, dat natschonale Projekte nich tegen de van de beid Supermachten konkureeren kunnen. All in 1958, een paar Maant nah de Sputnik- Schock dropen sück Edoardo Amaldi un Pierre Auger, twee bedüüdend Lidmaten van de europäisch Wetenschapsgemeend um de Grünn van een gemeensam Westeuropäisch Weltruumorganisatschoon to besnacken. Dat Treffen wurr van wetenschaplich Repräsentanten ut 8 Länner begleid.
Se hebbt sück denn eenigt, twee trennt Agenturen to schaffen, een, de sück mit de Bo van Trägersystemen beschäftigen sull (ELDO European Launch Development Organisation) un een, de sück mit dat Entwickeln van wetenschaplich Satelliten befaten sull (ESRO European Space Research Organisation).
ESRO wurr an 20. März 1964 dör een an 14. Juni 1962 ünnertekend Afkommen gründ. Tüschen 1968 un 1972 kunn ESRO ehr eerste Spoode fieren: Söben Forschungssatelliten wurrn mit Hülp van amerikaansch Trägersystem in de Erdumloopbahn brocht.
De Nahfolgeorganisatschoon van ESRO ESTEC (European Space Research and Technology Centre) is noch immer een Deel van de ESA, ofschoon de ESA hüdtodag een völ grötter Organisatschoon is. De ESA, as man se hüdtodag kennt, wurr 1974 as Tosommensloot van de ESRO mit de ELDO gründ. Wiels sück Franzoosen und Düütschen nich eenigen kunnen, well de ESA föhren sull, hebbt se as Kompromiss de Engländer Roy Gibson to’n eersten Director General nömmt. Later henn weern de Franzoosen spoodrieker in dat Beansprooken van de Föhrung.
De ESA hett ehr eerste groote wetenschapliche Mission 1975 mit de Satellit COS-B start.
Lidmaatsstaaten un Kooperatschoonspartner
[[Bild:ESA-members-map.svg|250px|thumb|
Nahst sünd dorto noch kommen:
Siet den 1. Januar 1979 besteiht een Kooperatschoonsverdrag mit Kanada, de dat Land dat Deelnemmen an de Entscheidungsprozessen un Programmen van de ESA, aber ok een gerecht Todeelen an Industrieverdräg tosekert.
Völ Lüüd meenen, dat de ESA een Ruumfohrtbehörde van de Europäische Union is. Ok wenn dor een enge Verbinden besteiht, is de ESA komplett sülvständig. So hörrt de ESA diverse EU-Staaten nich an (so as Slowenien), dorför hörrt aber die Swiez un Norwegen dorto, ofschoon se nich in de EU sünd.
Wiels de Ünnerscheed tüschen Vull-Lidmatsschap un Nich-Lidmatschap för eenig Länner to groot weer, het man mit de Plan for European Co-operating States (PECS) een Mögelkkeet för een enge Kooperatschoon schafft. De Firmen un Agenturen van disse Länner könnt sück an Utschriebungen bedeeligen un se bruukt ok nich so völ Betallen. Blots an dat Basic Technology Research Programme könnt se nicht deelnemmen
Finanzeeren
De ESA finanzeert sück ut de Staatshushollen van de Lidmatsstaaten. De ehr Andeelen richten sück nah dat jeweilig Bruttoinlandsprodukt. Een Ünnerscheed wurrd makt tüschen obligatorsche Tätigkeiten, de van all Staaten betallt wurrn moot un een Rieg van fakultative Programme, wor man sück utsöken kann, of man dor mitmaken (un denn ok betallen) will. Wenn dor aber wat utschreben wurrd, denn richt sück de Updrääg an de Industrie nah de Finanzierungsandeel van de Staat. Dat heet in Klortext, wenn to’n Bispeel Düütschland völ inbetallen deiht, kriggt de düütsche Industrie ok mehr Updrääg. Da is van doher anners as bi de EU.
Dat Budget van de ESA bedrog in dat Johr 2005 etwa 2,977 Milliarden Euro (vgl. Nasa: ca. 15 Mrd. Dollar). För dat Johr 2006 hebbt se mit etwa 2,904 Milliarden Euro rekend. De dree gröttste Bidragsbetallers sünd Frankriek (2005: 29,3%), Düütschland (22,7%) un Italien (14,2%). De dree alleen bringt all etwa twee Drüttel van dat Gesamtbudget up. Am meesten moot se för Drägerraketen betallen (ruch weg 22%).
Projekte
De ESA bedrifft völ Projekte, faken in Kooperatschoon mit anner Ruumfohrtagenturen.
Drägerraketen
thumb|Een Ariane 42P De Drägerraketen van de ESA heeten Ariane, se start nah van de Äquator in Kourou (Französisch-Guyana). Wenn man van dor ut starten deiht, kriegen de Raketen dor all „Schwung“ mit van Eerdrotatschoon un bruuk dorüm nich so völ Drievstoff. Dat is to’n Eenen billiger un to’n Tweeten könnt de Rakaten ok mehr Nutzlast mitnemmen. De niegste Generation ist de Ariane 5.
Dorneben wurrd för lüttkere Nutzlasten de Drägerrakete Vega entwickelt.
Utwahlprozess
Een wetenschaplich Projekt van de ESA löpt dör folgend Phasen bevör dat verwirklicht wurrd:
Afslooten Projekte
Disse Satelliten hebbt ehr Missionen spoodriek afslooten. Se sünd nu in een Parkorbit oder sünd in de Atmosphäre vergleut.
Loopend Projekte
Disse Projekte sünd in de aktiv Phase, in de Daten upnommen un bearbeid wurrn.
Franz Späth
Franz Späth oder Franz Spaeth is de Naam von
Europääsche Weltruumorganisatschoon
Projekte de in de Entwicklungsphase sünd
Disse Projekte hebbt assessment Phase överstahn un se hebbt beslooten, dat disse Projekte dörföhrt wurrn söllt.
Franz Späth
* Franz Späth (1839–1913), düütschen Goorner un Botaniker, .
Zappacosta
Zappacosta is de Familiennaam von
Matura
Matura is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Madura.
20. Februar
De '''20. Februar''' is de 51. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner.
Lohma
Lohma betekent
Kiek ok bi: Löhma.
(757) Portlandia
(757) Portlandia is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 30. September 1908 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 10,20.
De Asteroid is nah de Stadt Portland in de US-Bundsstaat Maine nömmt wurrn.
Joseph Bloch
Joseph Bloch is de Naam von
* Joseph Bloch (1871–1936), düütschen Publizist, Schriever un Rutgever,
Big Stone Township
Big Stone Township betekent
Biathlon-Weltmeesterschapen 1987
De '''23. Biathlon-Weltmeesterschapen''' vun de Mannlüüd funnen 1987 in Lake Placid in den USA statt. De '4. Biathlon-Weltmeesterschapen vun de Fruen wurrn in dat sülvige Johr in Lahti, Finnland, utdragen.
Sprint 10 km
Datum: 14. Februar 1987
Eenzel 20 km
Datum: 12. Februar 1987
Staffel 4 × 7,5 km
Datum: 15. Februar 1987
Sprint 5 km
Datum: 27. Februar 1987
Eenzel 10 km
Datum: 25. Februar 1987
Staffel 3 × 5 km
Datum: 28. Februar 1987
McComas
McComas is de Familiennaam von
Franz Xaver Späth
Franz Xaver Späth is de Naam von
McComas
McComas betekent
Franz Xaver Späth
* Franz Xaver Späth (1787–1853), öösterriekschen Politiker,
Eduard Bloch
Eduard Bloch is de Naam von
* Eduard Bloch (1831–1895), düütschen Verlagsbookhändler un Schriever,
(722) Frieda
(722) Frieda is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 18. Oktober 1911 vun den öösterriekschen Astronom Johann Palisa in Wien opdeckt wurrn is.
De Asteroid is na de Dochter vun den öösterriekschen Astronom Karl Hillebrand nöömt, de togliek de Enkelin vun Edmund Weiss is. .
Bundsministerium för Gesundheit
Bundsminister för Gesundheit is opstunns Karl Lauterbach vun de SPD.
Arnold Künzli
Arnold Künzli is de Naam von
Gemeen Kumbarg
Kumbarg is en Gemeen in de Samtgemeen Land Hadeln in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen mit.
Arnold Künzli
* Arnold Künzli (1832–1908), Swiezer Politiker un Industriellen,
Bundsministerium för Gesundheit
Historie
Eerst 1991 is dat Ministerium as egenstännig Bundsministerium för Gesundheit (BMG) wedder nee inricht worrn. In’t Johr 2002 is dat Rebeet soziale Angelegenheiten dorto kamen un de Naam weer op Bundsministerium för Gesundheit un Soziale Sekerung (BMGS) ännert. Dat weer blots bit 2005, denn is dat Sozial-Ressort wedder rutnahmen worrn un güng an dat Bundsministerium för Arbeit un Sozialsaken. Siether hett dat wedder „Bundsministerium för Gesundheit“ as fröher al.
Gemeen Kumbarg
Geografie
De Gemeen liggt in de Masch von de Oost un de Nedderelv, an de sik na Süden de Geestbargen von de Wingst ansluten doot.
Bundsministerium för Gesundheit
Opgaven
Dat Ministerium hett en Reeg vun Opgaven, de to’n Teel hebbt de Gööd vun’t Gesundheitswesen in Düütschland wietertoentwickeln un to sekern. Dorto höört, dat Leistungsvermögen vun de gesettlichen Krankenversicherungen un de Pleegversicherung to sekern un de Intressen vun de Patienten to wohren un to verbetern. Dorto höört ok dat Sekern vun de Weertschopplichkeit un dat Stabiliseeren vun di Bidragssätz.
Gemeen Kumbarg
Geografie
De Navergemenen sünd Balje (Landkreis Stood) in’n Noorden, Öderquart (Landkreis Stood) op en lütt Enn in’n Oosten, Öberndörp in’n Süüdoosten, de Wingst in’n Süden, Bülkau in’n Süüdwesten un Neehuus in’n Noordwesten.
Bundsministerium för Gesundheit
Opgaven
Bito is höört to de Opgaven de Gesundheitsvörsorg un Gefohrenafwehr as dör dat Infekschoonsschuulgesett, Vörsorg bi Drogen- un Suchtgefohren oder dat Utarbeiten vun Rahmenvörschriften för’t Herstellen, Tolaten, Verdrieven un Överwachen vun Heelmiddel un medizinische Produkten ünner de Aspekten vun de Sekerheit vun bioloogsche Heelmiddel as Bloodprodukten un allgemeen de Gööd, Wirksomkeit un Unbedenklichkeit vun Heelmiddel. Dorto kummt Vörsorg, Rehabilitatschoon un Behinnertenpolitik in’n Sinn vun Rehabilitatschoon vun de Gesundheit un in’n Beroop, Swoorbehinnertenrecht un dat Plegen un Föddern vun behinnerte Minschen. Un nich toletzt ok de Euroääsche un internatschonale Gesundheitspolitik, wo ünner annern de Drogenbeopdraagte vun de Bundsregeeren un de Patientenbeopdraagte toordent sünd.
Opsichtsrebeden
Dat BMG hett de Deenst- un Fackopsicht över de folgen Behörden:
Gemeen Kumbarg
Wapen un Flagg
Dat Wapen von de Gemeen wiest baven vörn op roden Grund en sülvern Ploog, ünnen vörn op sülvern Grund en rode Kogg mit swarte Seils op de blaue See un achtern en rood halv Möhlrad op sülvern Grund.
De Flagg is baven gröön un ünnen swart un wiest in’e Midd dat Wapen.
Düt Wapen hett sik de Gemeen geven, nadem Kumbarg un Geversdörp tohoopgahn sünd. De Elementen vörn sünd ut dat ole Wapen von Geversdörp un de achtern ut dat ole Wapen von Kumbarg.
Dutch Creek Township
Dutch Creek Township betekent
Neenhoff
Neenhoff is en lütten Oort in de Gemeen Balje (Samtgemeen Noordkeden) in’n Landkreis Stood, Neddersassen.
Geografie
Neenhoff liggt an de Münn von de Oost in de Elv. In’n Noorden liggt dat Wildvagelreservat Noordkeden.
Verwaltungsgeschicht
De Oort weer bet in de Midd von dat 19. Johrhunnert opdeelt op dat Kaspel Geversdörp in dat Amt Neehuus un de Buurschop Nalje von dat Kaspel Balje in dat Grevengericht Freeborg. Na 1852 hett Neenhoff denn in dat Amt Freeborg legen. Von 1885 bet 1932 weer Neenhoff in’n Kreis Keden un 1932 is dat Deel von’n Kreis Stood worrn.
Neenhoff hett denn to de Gemeen Balje höört. De Gemeen Balje is an’n 1. Januar 1971 Maat von de Samtgemeen Noordkeden worrn.
Religion
Neenhoff is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marienkark in Balje.
För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.
Weertschop un Infrastruktur
In Neenhoff liggt ok dat Natureum, dat 1990 apenmaakt hett.
Verkehr
Neenhoff liggt an de Straat Neenhoff, de in’n Westen över de Brügg von dat Oost-Sparrwark na Neehuus löppt un in’n Oosten in Hörn an de Kreisstraat 5 ran, de na de Landsstraat 111 geiht.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 27 Kilometer in’n Westen von Neenhoff.
De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn.
Scholen
De Kinner ut’n Oort gaht op de Grundschool Balje.
Nadem se mit de Grundschool trech sünd, gaht de Kinner op de Oberschool Noordkeden oder op dat Vincent-Lübeck-Gymnasium in Stood. Se dröfft aver ok op dat Detlefsengymnasium in Glückstadt oder dat Gymnasium Warstood gahn.
Grand Valley Township
Grand Valley Township betekent
Cherokee County (Oklahoma)
Cherokee County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Oklahoma. He hett 46.987 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.945 km². De Sitt vun de Verwalten is in Tahlequah. Düsse Stadt is ok de Hööftstadt vun dat Indianer-Volk vun de Cherokee-Nation.
Historie
De Kreis is an’n 16. Juli 1907 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 42.521 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 19.475 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 13.436 US-Dollar. 19.354 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 5.567 Minschen maakt. 22,00 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
7,96 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,62 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 56,41 % vun de Minschen Witte, 1,20 % Swarte, 0,27 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 32,42 % sünd Nakamen vun Indianers, tomeist Cherokee. 2,10 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 7,56 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 4,14 % vun de Lüüd ansehn.
Vaughan
Vaughan betekent
Vaughan is de Familiennaam von
,, , , , , ,.
Kiek ok bi: Vaughn.
Bookholt
Bookholt betekent
Kiek ok bi: Baukholt.
Alois Späth
* Alois Späth (1825–1876), düütschen Örgelboer,
Comas
Comas betekent
Comas is de Familiennaam von
Kiek ok bi: McComas, Khomas.
Löhle
Löhle is de Familiennaam von
Künzl
Kiek ok bi: Künzel, Küntzel, Künzle.
Lick Creek Township
Lick Creek Township betekent
Oregon
thumb|Laag vun Oregon binnen de USA thumb|[[Flagg vun Oregon]] Oregon is en Bundsstaat vun de USA. Dat liggt in’n Noordwesten an de Pazifische Ozeaan. In’n Süden liggt Kalifornien un Nevada, in’n Noorden liggt Washington un in’n Oosten liggt Idaho. De Hööftstadt is Salem. De grootste Stadt is Portland mit 556.370 Inwahners. Oregon hett 3.421.399 Inwahners op en Rebeet vun 255.026 km².
Historie
Oregon weer vun’n 14. Februar 1859 af an en Bundsstaat vun de USA.
Politik
Oregon is opdeelt in 36 Kreise (Countys):
Hans Bloch
Hans Bloch is de Naam von
* Hans Bloch (1881–1914), düütschen Maler un Kunstpädagoog,
Smolenskaya Mountain
De Smolenskaya Mountain is en  hogen Barg in Königin-Maud-Land, Oostantarktika. In de Süüdliche Petermannkeed von dat Wohlthatmassiv liggt he 4 km oostsüüdoosten von’n Mount Neustruyev.
Opdeckt un toeerst karteert worrn is de Barg bi de Düütsche Antarktische Expeditschoon 1938/1939 ünner Leid von’n Polarforscher Alfred Ritscher. Noorweegsche Kartografen hebbt na Luftopnahmen un Meetarbeiden von de Drüdde Noorweegsche Antarktisexpeditschoon (1956–1960) noch wedder ne’e Koorten tekent. Deelnehmers von en sowjetsche Antarktisexpeditschoon (1960–1961) hebbt em na de russ’sche Stadt Smolensk nöömt. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett den Naam 1970 in dat Engelsche överdragen.
Emiliano Zapata (Mehrdüdig Begreep)
Emiliano Zapata is de Naam von
* Emiliano Zapata (1879–1919), mexikaanschen Revolutschonär.
Emiliano Zapata betekent
Yellow Creek Township
Yellow Creek Township betekent
Jean Bloch
Jean Bloch is de Naam von
* Jean Bloch (1877–?), franzööschen Footballspeler,
Giordano
Giordano is de Familiennaam von
,
Giordano betekent ok
Kiek ok bi: Giordana, Giordani.
Wolfram
Historie
Wolfram weer all in’t 16. Johrhunnert vun’n beropen Freibarger Mineralogen Georgius Agricola beschreven worrn, as en Mineral, wat in Tinnierzen dat Winnen vun Tinn dör Verslacken düdlich sworer möök. Man so ganz klor is bit hüüt nich worrn, of sik dat dorbi wirklich üm Wolfram hannelt hett, wiel Agricola vun de Lichtigkeit vun dat Mineral snacken dee. He nööm dat Mineral lupi spuma, wat ut dat Latiensch översett soveel hett as „Wulf(s)-Schuum“. Dorut weer later in’t Hoochdüütsche de „Wolfsrahm“, watt sik denn to dat begäng Wolfram afkötten dee.
De Woort „Tungsten“, wat in’t Engelsche nu Franzöösche begäng is, leidt sik af vun Tung Sten (Calciumwolframat), wat Sweedsch is un „Swor Steen“ bedüüd.
Vörkamen
thumb|left|200px|Schören vun hoochreinet Wolfram. Kommerziell warrt dat Metall Wolfram ut Ierzen wunnen as Wolframit (Iesen/Manganwolframat) oder Scheelit (Calciumwolframat). De gröttsten Wolframherstellers sünd (in Klammern de Andeel an’n Weltmarkt in’n Johr 2003): Wichtige Vörkamen gifft dat aver ok in Australien, Korea, Thailand un Brasilien. De gröttsten Födderünnernehmen sünd de kanaadsch NA Tungsten mit 4,6 % Andeel an’n Weltmarkt (2003), de österrieksche Wolfram Bergbau mit 2,3 % un de britsche Avocet mit 1,3 %.
De sekern un wohrschienlichen Vörkamen weltwiet warrt to Tiet mit 2,9 Millionen Tünnen reinet Wolfram angeven. 2005 is de Pries vun Wolfam stark anstegen - ok wenn een de deels starken Ännern in de Vörjohren mit inbetütt.
2003 leeg de Weltprodukschoon vun rein Wolfram üm un bi 66.200 t. Bedüdend Verarbeiders in Düütschland sünd H.C. Starck un de Longyear GmbH.
In Europa sünd de bedüdensten bekannten Vörkommen in’t Felberdaal in’t öösterrieksch Bundsland Soltborg to finnen. In Öösterriek weer all 1815/16 to’n eersten mol Scheelit op de Gioldlagersteed Schellgaden in’n Lungau opdeckt. Dorna hett man in de Hoogen Tauern an veele Steden schöne, mitünner mehrere Zentimeter grote Scheelitkristallen funnen. De weern praktisch nich to bruuken, man dat dor en grote Lagersteed weer dat bleev lange Tiet unopdeckt.
1950 weer künnig, dat in den Magnesitafbo bi Lanersbach/Tux (Tirol) in’t Zillerdaal Scheelit in gröttere Mengden optreden deen. Dat weer platt mit Quarz un Magnesit verwossen Scheelit. In de nafolgend Johren weern enkelt 10.000 t Ierz mit en Wolframoxid-Andeel vun 1,8% in Dörsnitt wunnen. Vör de dormalig Tiet weer dat en eenmolig hooge Qualität. Vun wegen den sieden Marktpries för Wolfram is de Afbo End vun de 1960er instellt, aver 1971 denn wedder opnahmen worrn un weer wieterföhrt bit de Magnesitbargbo instellt 1976 worrn is.
Dat bitlang gröttste Vörkamen in Europa is denn 1967 in’n Felberdaal opdeckt worrn. De sworen Exploratschoonsarbeiden in dat hoochalpin Rebeet güngen 1971 los. De eerste Bargbo füng 1976 an, müss aver ok twüschendör vun wegen den fallend Pries instellt warrn.
De Opbereiden vun dat Ierz ut’n Felberdaal warrt in de Nöög in Mittersill maakt. Vun dor kummt dat Scheelitkonzentrat na Sankt Martin in’t Sulmdaal. Dor entstünn en Wolframhütt, de siet 1977 ut Konzentraten ut verscheeden Länner Wolframoxid-, Wolframmetall- un Wolframcarbidpulver herstellt.
Dorstellen un Winnen
Wolfram kann nich dör Redukschoon mit Kahlen ut de oxidisch Ierzen wunnen warrn, wiel dorbi Wolframcarbid entsteiht.
Dat Ierz warrt dorüm toeerst dör Flotaschoon anriekert. De Opsluss vun dat mahlen Ierz folgt denn dör Smölten mit Soda bi ungefäähr 800 °C oder mit Natronlaug ünner Druck (Rösten), wobi toeerst dat lösliche Natriumwolframat tistannen kummt. Dat Natriumwolframat (Na2WO4* 2H2O) warrt dör Utfällen un Filtern vun Verunreinigen free maakt un mit Calciumchlorid in Calciumwolframat ümwannelt. Mit Soltsüür reageert dat to Wolframsüür (WO3*H2O), de affiltert warrt. Dör Tosetten vun ammoniakalsche Lösen entsteiht dorut en Komplex, de Ammonium-Parawolframat (APW) nöömt warrt. De warrt ok wedder affiltert un bi 600 °C in relativ reinet Wolframtrioxid ümwannelt. Dör Gleihen kriggt man Wolfram(VI)-oxid (WO3, dat bi 800 °C ünner Waterstoffatmosphäär to stahlgrau Wolfram reduzeert warrt: Dorbi entsieht grauet Wolframpulver, dat tomeist in Formen verdicht un elektrisch to Barren sintert warrt. In sünnerlich Elektroavens mit reduzeerend Waterstoffatmosphäär kann denn bi Temperaturen över 3400 °C kompakt Wolframmetall dorut smölt warrn.
Physikaalsch
Vun all cheemsch Elementen mit Utnahm vun Kohlenstoff, hett Wolfram den hööchsten Smöltpunkt. Wolfram is en wittglitternd, dehnbor Metall vun hooge Dicht, Hard un Fastigkeit. Dat Metall gifft dat in en stabile α-Modifikatschoon (kuubsch-ruumzentreert). De metastabile β-Modifikatschoon (verzerrt kuubsch-ruumzentreert) is in Wirklichkeit Wolfram(VI)-oxid. In de Natur kummt Wolfram in fief Isotopen vör. Wolfram is en Supraleider mit en Sprungtemperatur vun 0,011 K.
Cheemsch
Cheemsch is Wolfram en bannig wedderstäännig Metall, dat ok vun Fluorwaterstoffsüür un Königswater (tomindst bi Ruumtemperatur) kuum angrepen warrt. Aver dat löst sik in mischen ut Fluss- un Salpetersüür un smölt Mischen ut Alkalinitraten un -karbonaten op. As Pulver oder Stoff kann Wolfram licht tünnern, man as kompakt Stück brennt Wolfram nich.
Bioloogsch
Fien verdeelt, löst Wolfram is giftig för Minschen un för Deerten, wiel dat sünnerlich Atenenzyme, de Molybdän enthollt, utschalten deit. Wolfram is aver ok Bestanddeel (Kofakter) vun dat Enzym Carboxylat-Reduktase.
Verwennen
Wolfram warrt wegen sien hoogen Smöltpunkt vör allen as Material för Gleihwenneln in Gleihbeern verwennt, aver ok as Elektrood in Bagenlampen oder in Elektronenröhren. Aver Wolfram hett ok en groot Bedüden in Legeeren in de Iesenmetallurgie, wiel Wolfram Stahl bestänniger maakt.
Wegen sien hooge Dicht warrt Wolfram as Utglieksgewicht un as Strahlenafschirmen bruukt. In eenige Armeen warrt Wolfram ok in panzerbrekend Munitschoon an Steed vun dat billigere aver ok wietut giftigere Uran bruukt. Bito findt Wolfram in Form vun Wolframcarbid as Neutronenreflekter bi Karnwapens Verwennen, üm de kritisch Masse rünnertosetten.
Wolfram is bannig bestännig gegen Korrosion un kann dorüm as Warkstoff in Redschoppen in cheemsch Anlagen bruukt warrn. Dat warrt aver blots wenig maakt, wiel Wolfram op de annern Siet ok man blots düchtig swor to bearbeiden is. Dat gellt liekers ok för de Anwennen in de Medizintechnik oder as Smuck.
Stiers
Stiers is de Familiennaam von
Bernhard Bloch
* Bernhard Bloch (1836–1909), düütschen Ünnernehmer,
Adolf Küntzel
Adolf Küntzel is de Naam von
* Adolf Küntzel (Adolf Julius Theodor Küntzel; 1810–1881), düütschen Pädagoog,
Kiesinger
Kiesinger is de Familiennaam von
Faslam
duum|Faslam in [[Mechtsen]] duum|Borentrecken in [[Sülfeld]] duum|Schild in [[Bredenfeld, dat Faslam verkünnt]] Faslam (ok Faslom, Fasslom, Fasslaom oder Faßlom schreven oder as Faslampietschen betekent) is en olen noorddüütschen Bruuk. De Traditschonen to Faslam stammt ut en protestantisch Buurnümfeld, sünd aver an vele Stellen eng mit Traditschonen von’n kathoolschen Karneval verknütt.
De Naam sett sik tohoop ut -am, wat en tohooptrucken Form von Avend is, un Fas-. Bi Fas- is nich ganz kloor, wat dor mit meent is, is aver wohrschienlich dat sülve as in de süüddüütsche Fastnacht.
Faslam warrt in’n Winter in de Buurndörper fiert. Dorbi teht de Deelnehmers von Huus to Huus un snurrt Etenssaken (vör allen Eier, Wust, Schinken un Speck) un Kööm, de denn mehrstentieds in en gemeensame Fier achterher verspiest un drunken warrt. De Fier is faken mit Danz un Verkleden un warrt denn in vele Öörd Lumpenball nöömt.
Ok de Termin kann von Dörp to Dörp wied varieren. Faken warrt de Faslam an’n Terminklenner von’n Karneval anlehnt un dat gifft an’n 11. November bestimmte Traditschonen. To’n Bispeel en Drepen, bi dat de Faslam vörbereidt un de Faslamöllern (Faslamvadder un Faslammudder) bestimmt warrt. Düt Drepen warrt in vele Öörd Anbinnen nöömt.
De egentliche Faslam liggt aver twüschen 2. Januar (dat Ümtehn von Huus to Huus to Neejohr an’n 1. Januar warrt Neejohrwünschen nöömt) un Aschermiddweken.
Archipel
En Archipel (lat.: archipelagus, eerst later in de italiensche Form arc(h)ipelago) betekent en Seerebeet, dat riek an Eilannen is. Vundaag warrt de Begreep gliekbedüden ok för Inselgrupp bruukt, also för en Ansammeln vun Eilannen, de teemlich dicht bienanner leegt.
Faslam
Rebeed
In de Nutied is Noordoosten-Neddersassen dat Zentrum von’n Faslam. Vör allen in’n Landkreis Horborg is de Traditschoon noch stark un warrt in en grote Tall Dörper fiert. In annere Rebeden sünd dat man noch enkelte Dörper, in de de Traditschoon bleven is. Fiern sünd in Neddersassen bekannt ut de Landkreise Celle, Cuxhoben, Gifhorn, Lümborg, Neenborg, Rodenborg, Stood un Ülzen, ut de Region Hannover un ut de Stadt Wulfsborg. Buten Neddersassen warrt Faslam ok in enkelte Öörd in de Landkreise Ludwigslust-Parchen (Mekelborg-Vörpommern), Prignitz (Brannenborg) un Soltwedel (Sassen-Anholt) fiert, de all dicht bi de Landsgrenz na Neddersassen liggen doot.
Archipel
Torüchtoföhren is dat Woort Archipel op de greekschen Begrepen αρχι archi „Hööft“ un πέλαγος pelagos „de See“ un weer anfangs alleen op dat Rebeet vun de Ägäis mit sien velen Eilannen betogen. Eerst siet Anfang vun’t 13. Johrhunnert is de Begreep ok för Seerebeden mit gröttere Ansammeln vun Eilannen ok buten vun de Ägäis bruukt worrn.
Thomas Windsor
Thomas Windsor is de Naam von
Conrad Heinrich Andreas Hepke
Conrad Heinrich Andreas Hepke (* 1729 in Gosler; † 18. Juni 1793 in Wischhoben) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Hepke is 1729 as Söhn von Maria, borene Brunsberg, un Eberhard Hepke in Gosler boren. He hett sik an’n 16. April 1749 an de Universität Göttingen inschreven un Juristeree studeert. Na dat Studium is he in’n hannöverschen Staatsdeenst gahn. He is 1768 Amtsschriever in dat Amt Syke worrn. An’n 10. November 1769 hett he tohoop mit siene Fro dat Börgerrecht von de Stadt Gosler kregen. 1780 is he as Amtsschriever in dat Amt Neehuus wesselt. 1789 is he Amtmann in dat Amt Wischhoben un Greev in dat Grevengericht Freeborg worrn un dat bet to sien Dood 1793 bleven.
Hepke hett an’n 26. September 1769 in Bremen Margarethe Sophie Elisabeth Olbers (22. März 1751–6. Oktober 1796; Dochter von Johann Georg Olbers) freet. De beiden harrn söss Döchter un een Söhn. To de Kinner hebbt Anne Marie (1774–25. August 1804; hett Friedrich Gottlieb Sarnighausen freet) un Theodor (Koopmann in London) tellt. Von de annern Döchter weer een mit’n Koopmann Claepius, een mit’n Landsyndikus Domeyer un een mit’n Gerichtsverwalter Rohdenburg verheiraadt.
Thomas Windsor
* Thomas Windsor, 1. Earl of Plymouth (1627–1687), engelschen Eddelmann,
Archipel
In’n Ünnerscheed to en Inselgrupp warrt mit den Archipel, tomindst in’n engeren Sinn, nich blots de Eilannen tohopenfaat, man ok dat Seerebeet, dat twüschen de Eilannen liggen deit. Dat Woort is vundaag ’n beten ut de Mood un warrt nich mehr faken bruukt, betekent aver jümmer noch dat glieke.
Laura Giordano
Laura Giordano is de Naam von
* Laura Giordano (* 1977), italieensche Duathletin, Triathletin un Lichtathletin,
Solá
Solá is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Sola, Solà.
Lees Creek Township
Lees Creek Township betekent
Lulling
Lulling is de Familiennaam von
Holiday
Holiday betekent
Holiday is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Holliday, Halliday.
Coeur d'Alene
De Coeur d'Alene sünd een Indianerstamm van de Salish-Grupp un Ünnerstamm van de Spokane. Ehr Eegennaam is: Schitsu'umsh, wat sovöl bedüüt as "De updeckt Lüüd" bzw. "De se hier funnen hebbt". Hüde leevt in jem ehr Reservaat 6.551 Lüüd.
Historie
Fröher hebbt se in een Gegen leevt, de begrenzt wurr van de Bundstaat Montana in’n Oosten bit henn to de Spokane-River Daal in’n Noorden bit to’n nöördlich Idaho, wor Spokane-River un de Clearwater-Rivers tosommen flooten. Ehr Reservatschoon liggt hüdtodag in dat nöördlich Idaho.
André Bloch
André Bloch is de Naam von
Coeur d'Alene
Kultur un Leevenswies
Ehr Wohnstätten weern Eerdhütten un se hebbt Grootwild jaagd.
Rezeptschoon
Hüdtodag existeert in de USA een Firma, de in de Sülverbargboo tätig is un Coeur d'Alene Mines Corp. heet.
Kiek ok bi
List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent
Weblenken
http://www.cdatribe-nsn.gov/default.shtml (in Englisch)
Willow Lake Township
Willow Lake Township betekent
Gustav Simon
* Gustav Simon (1810–1857), düütschen Dermatoloog,
(723) Hammonia
(723) Hammonia is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 21. Oktober 1911 vun den öösterriekschen Astronom Johann Palisa in Wien opdeckt wurrn is.
De Naam vun den Asteroid geiht torüch op de latiensche Beteken Hammonia för de Stadt Hamborg, woneem 1913 dat Drapen vun de Astronoomschen Sellschop afhollen weer.
Comanche
thumb|Comanche thumb|Comanche-Fru mit lütt Kind, [[Edward Curtis, 1927]] thumb|Hööftling [[Quanah Parker ]] thumb|Milky Way, Asa Havi, Penateka Comanche, 1872 De Comanche (ok Komantschen; Eegenbeteknung: Nömöne oder Nemene = Minschen) hörrt to de Shoshone-Twieg in de uto-aztekisch Spraakfamilie.
De Vörfohren van de Comanche stammt ut de oostkalifornisch Wöst. Tegen 500 n. Chr. sünd se langsam över dat Groote Becken in de Plains vördrungen un weern wohrschienlich nahst Lidmaaten van de Cottonwood- (500 n. Chr.) un Desert-Traditschonen (1000 n. Chr.).
Nahdem se dat Peerd af 1650 n. Chr. für sük nutzt hebbt, hebbt se de Apachen ut de Plains rutdreben, de bit dorhenn dor dat Seggen harrn. De Comanche harrn nu dat Rebeet tüschen de Böverloop van de Arkansas in Oklahoma un de mittlere un ööstlich Prärie van Texas ünner sük.
De Comanche bestunnen ut een ganzen Rieg van eegen Volksstammen. De wichtigsten weern: Ditskana, Kewatsana, Kotsai, Kotsoteka, Kwahadi, Motsai, Nokono, Pagatsu, Penateka, Pohoi, Tanima, Tenawa, Yamparika un de Widyu.
De Comanche weern Kregers, vor de man Angst harr. Se hebbt de Spaniers stoppt un sogor weer ut de Prärie rutdreben. De Comanche sünd bi ehr Raubzüüg bit wiet nah Mexiko vördrungen.
An 25. August 1868 is mit de Freedensverdrag mit de USA ehr Herrschaftsrebeet düchtig inschränkt wurrn. An 2. Juni 1875 hett Hööftling Quanah Parker endgültig vör de US-Suldaten kapituleert.
Sandy Creek Township
Sandy Creek Township betekent
Comanche
Hüdtodag snakken blots noch ruch weg 800 bit 900 van de 6000 Comanche ehr eegen Spraak.
Gruppen der Comanche (Numunu)
De Lüüd striet sük drüm, of Nokoninuu un Noyuhkanuu ok wirklich twee autonoom Gruppen sünd, oder doch blots twee verscheeden Naams för de een un sülvid Grupp.