cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blie
physikaalsch
Blie leidt de Warms düchtig goot un hett ok en gote elektrisch Leddanlaag, wobi de aver düddlich slechter is as bi annere Metallen. Ünner 7,169 K wiest Blie keen elektrischen Wedderstand mehr op un warrt to’n Supraleider vun’n Tyyp I. De Schallsnelligkeit in Blie liggt bi ungefähr 1200 m/s. Ok disse Weert streiht in de Literatur en beten, wat villicht an de ünnerscheedlich Reinheit liggt.
cheemsch
Blie is uneddel mit en Standardelektrodenpotential vun ruchweg -0,13 V. Man Blie is eddler as veele annere Bruukmetallen as Iesen, Zink oder Aluminium. An de Luft warrt Blie dör dat Utbillen vun en Blieoxidschicht passiveert un schuult sik dormit sülvst vör wietere Oxidatschoon. Wo Blie frisch ansneden is, gleemt dat toeerst metallsch, löpt aver gau an, as sik de Oxidschicht billn deit. In’n fien verdeelten Tostand is Bliepulver licht to tünnern.
Dör dat Passiveeren warrt Blie för veele Süren unlöslich. Blie is dorüm bestännig gegen Swevelsüür, Flaatsüür un Soltsüür, wiel sik dor jümmer en dichte Schicht vun dat jeweilig Bliesolt billn deit. Blie is dorüm ok vun Bedüden bi’t Boen vun cheemsch Redschoppen.
Lösen deit sik Blie aver in Salpetersüür (Pb(NO3)2 is neemlich waterlöslich wasserlöslich), in hitte, konzentreerte Swevelsüür (Billn vun’n löslichen Pb(HSO4)2-Komplex), in Etigsüür (blots wenn Luft rankommen kann) un in hitte Laugen.
Blieisotopen
In de Natur gifft dat veer Blieisotopen, von de drei bestännig sünd: to 52,4 % ut 208Pb, to 22,1 % ut 207Pb un to 24,1 % ut 206Pb. Dat veerte is 204Pb mit 1,4 %, dat ünner Alphaverfall mit en Halfweertstiet vun 1,4 · 1017 Johren200 Hg tweifallt.
208Pb wies en sünnere Bestännigkeit op, wiel dat en dubbelt magischen Karn opwiest. Dat is dormit da sworste bestännige Isotop. Lang hett man dacht, dat 209Bi de sworste stabile Karn weer, man na moderne meten is dat woll doch nich bestännig un verfallt mit en Halfweertstiet vun (1,9 +/- 0,2) · 1019 Johren ünner Utstöten vun Alphadeelken to 205Tl.
De stabilen Blieisotopen sünd de natürlichen Endprodukten vun de Uran- un Thoriumverfallsregen: 206Pb entsteiht ut de mit 238U anfangenden Uran-Radium-Reeg, 207Pb is dat End vun de Uran-Actinium-Reeg ut dat 235U un dat 208Pb kummt bi de Thorium-Reeg ut dat 232Th tostannen. Dör de Verfallsregen blifft de Proportschoon twüschen de Blieisotopen ünner Utsluss vun stofflichen Uttuusch mit de Ümwelt in en Proov nich kunstant över de Tiet. Disse Effekt kann to dat Öllerbestimmen in de Archäometrie un Geologie dör de Uran-Blie- oder Thorium-Blie-Methood nütt warrn. Vunwegen de hogen Halfweertstieten vun de beiden Isotopen sünd disse beiden Methoden sünners goot wenn dat üm bannig lange Tietrüüm geiht, de mehrere Millionen Johren torüchliggen doot.
Butendem gifft dat noch wietere 33 unbestännige Isotopen vun 178Pb bit 215Pb, de künstlich maakt worrn sünd oder ut Verfallsregen entstaht. Dorünner hett 205Pb mit 1,4 · 107 Johren de längste Halfweertstiet.
Verwennen
Blie warrt an meisten in de USA, Japan, Düütschland un de Volksrepubliek China verbruukt. Dat hangt jümmer stark ok vun de Konjunktur in de Autoindustrie af, de ungefähr 60% vun dat weltwiet verbruukte Blie verwennt. Wietere 20% gaht in de cheemsch Industrie. De Weltmarktpriesen för Blie sünd siet Anfang vun’t 21. Johrhunnert bannig stegen, wiel de Nafraag in China grötter worrn is.
Metall
Dat meiste Blie warrt vundaag as cheemsch Energiespieker in Blieakkumulaters bruukt (t. B. in Autobatterien). En Autobatterie besteiht ut en Blie un en Blie(IV)-oxid-Elektrood un Swevelsüür as Elektrolyt. Bi de elektrocheemsch Reakschonen entstaht Pb2+-Ionen, de in de Swevelsüür dat nich lösliche Blei(II)-sulfat billt. Wedderopladen is dör de Torüchreakschoon vun Blei(II)-sulfat to Blie un Blie(IV)-oxid mööglich. En Vördeel vun Blieakkus is de hoge Nöömspannung vun 2,06 V.
Wiel Blie en hoge Dicht opwiest, warrt dat ok faken as Gewicht bruukt. Bliegewichten warrt ünenrn annern to’n Utgliek bi’t Utwuchten vun Autorööd nütt. Man dat is siet den 1. Juli 2003 bi PKW Neewagens un siet den 1. Juli 2005 bi all PKW bit 3,5 t verboden. An de Steed vun Blie warrt dorvör nu Zink- un Koppergewichten nahmen. Wietere Anwennen, wobi de hoge Dicht utnütt warrt, sünd: Bliekeden to’n Strammen vun Gardinen un Dukergewichten, üm bi’t Duken den Opdriev vun’n Duker un de Utrüsten uttoglieken. Bito warrt Blie to’n Dämpen vun Swingen in vibratschoonsempfindlich (Auto)delen, to’n Stabiliseeren vun Scheep un bi Sünneranwennen vun’n Schallschulen verwennt.
thumb|right|Blie schuult gegen radioaktiv Strahlen. Dör sien hoge Dicht hett Blie ok en gote schulende Warken gegen hoochenergeetsch Strahlen, as t. B. Röntgenstrahlen un Elementardeelken (mit Utnahm vun Neutronen). Blie warrt dorüm to’n Schulen vör Strahlen in’n Röntgenapparat un för scharpere Röntgenbiller as Streihstrahlenraster insett. Butendem is dat in Blieschörten binnen, de to’n een den Radiologen gegen de Strahlen schulen doot bi Ünnersöken mit Röntgenstrahlen aver ok bi de Patienten as Gonadenschul to’n Schulen vun de Geslechtsdeelen anleggt warrt. En sünnere Anwennen is in den Tosamenhang dat Afschirmen vun Gamma-Spektrometers dor. Dor stört dat 210Pb. Dat warrt aver jümmer weniger, je länger dat Verhütten torüchliggt. Bi’t Verhütten warrt neemlich dat Muddernuklid 238U ut dat Metall afscheed un dat 210Pb warrt den langsom weniger, wiel dorvun nix mehr nieg ut den ranverfall nabillt warrt. Ut dissen Grund warrt för disse Reedschoppen vör allem de Saken vun de olen Römers as t. B. Gewichten för Scheep düchtig socht.
Wiel Blie dör dat Passiveeren cheemsch teemlich bestännig is un ü.a. ok vun Swevelsüür oder Brom nich angrepen warrt, warrt dat geern för Apparaten un as Material för Fatten bruukt. Fröher weer dorüm dat Bliekamerverfohren för de Swevelsüürherstellen en bedüdend Anwennen, wiel to de Tiet Blie dat eenzig bekannte Metall weer, den de Swevelsüür nix anhebben kunn. Ok för’t Ümmanteln vun Kavels warrt Blie verwennt, üm gegen Inwarken ut de Ümwelt to schulen. Bliemäntel geev dat bi Telefonkavels. Vundaag is dat Blie tomeist dör Kunststoff as PVC aflöst worrn. Man in Raffinerien warrt dat ok hüüt noch bruukt, wiel Blie gegen Kohlenwaterstoffen bestännig is.
thumb|rechts|Blierohren vun de pneumaatsch Taktur bi en [[Orgel.]] Blie is licht to geten un to bearbeiten un weer dorüm fröher faken för metallsch Saken bruukt. Bedüdend weern ü.a. Blierohren. Man siet de 1970er Johren sünd Blierohren nich mehr in’n Insatz, wiel dat Metall ut de Rohren düchtig geiftige Verbinnen maken kann (Blievergiften). Trotz de Carbonatschicht, de sik in de Rohren utbillt, löst sik wieterhen Blie in’t Drinkwater, un man hett rutfunnen, dat al na wenige Meter der Grenzweert na de Drinkwaterverorden nich mehr inhollen warrt. Fröher weer Blie ok faken as Infaten bi Karkenfinster insett. Annere Anwennen in’n Huus un in’n Bo weer to’n Verbinnen vun Stenen dör ingaten Metallklammern oder -dübels oder to’n Indecken op Däcker (t. B. de Hööftkuppeln vun de Hagia Sophia) oder Dackafslutten (t. B. bi de beropen „Bliekamern“ in dat ehmolig Geängnis vun Venedig) oder Infaten vun Dackluken.
En groten Verbruker vun Blie weer un is ok vundaag noch dat Militär. Blie is en Grundstoff för Projektilen to’n Sleudern oder to’n Scheten in Füerwapen. In de so nöömten Kartätschen is hackt Blie verschaten worrn. De Grund för dat Verwennen vun Blie weer de hoge Dicht un dormit verbunnen hoge Dörslagkraft aver ok dat lichte Herstellen un Geten. Vundaag warrt dat Blie tomeist mit en Kopperlegeeren ümmantelt (dorüm ok „Mantelgeschoss“). De Vördeel is vör allen de högere Snelligkeit vun de Munitschoon, de bi en Projektil ahn Mantel nich to maken is, wiel dat Blie dorvör to week is.
En Bruukdom to Silvester is dat Bliegeten. Dorbi warrt Blie hittmaakt bit dat fletig is (hüüt faken ok Tinn an Steed vun Blie) un denn in kolt Water gaten, wo dat op’n Slag fast warrt. De dorbi dör’n Tofall tostannen kamend Formen un Figuren schüllt een denn wat över de Tokunft vertellen.
In Legeeren
Blie warrt ok bi enige wichtige Legeeren togeven. Dör dat tolegeeren vun annere Metallen ännert sik de Smöltpunkt, de Hard un de Korrosionsbestännigkeit jüst so, as man dat hebben will. De bedüdenste Legeeren is dat Hardblie ut Blie un Antimon, wat üm eniget harder un dordör mechaansch belastborer is, as dat reine Blie. Sporen sünd ok vun annere Elementen dor binnen (Kopper, Arsen, Tinn), de ok Influss hebt op de Hard und Fastigkeit. Verwennt warrt dat Hardblie in’n Apparatenbo, wo dat neven de cheemschen Bestännigkeit ok üm Stabilität geiht.
thumb|rechts|Blielettern in’n Bookdruck En wietere Blielegeeren is dat Letternmetall, en Blielegeeren mit 60-90% Blie, wo as wietere Bestanddelen noch Antimon un Tinn binnen sünd. Dat warrt insett för Lettern in’n Bookdruck. En wietere Anwennen vun Blie is in Lagers as so nöömt Lagermetall.
Corinne Niogret
Corinne Mireille Dominique Niogret (* 20. November 1972 in Nantua) is en ehmalge franzöösch Biathletin.
Blie
In Legeeren
Opletzt is Blie ok faken Bestanddeel vun Missing. Dor helpt en lütten Andeel (bit 3 %) de Spanborkeit to verbetern. Ok in annere Legeeren as Rootgaat kann Blie as Nevenebstanddeel binnen wesen.
Blieglas
Vunwegen de afschirmend Egenoort vun’t Blie, warrt Kathodenstrahlrohren för Reeknerbildschirms oder in’n Kiekschapp ut dörsichtig Blieglas herstellt. Dorbi absorbeert dat Blie de weken Röntgenstralen, de dwangslöpig in so’n Rohr tostannen kommt. Ut Blieglas warrt aver ok hoochweertig Glasworen herstellt.
Corinne Niogret
Corinne Niogret weer 1988 to'n eersten Mal in' Biathlon-Weltcup aktiv. All bi de Olympisch Winterspelen 1992 in Albertville kunn se en vun hör gröttsten Erfolge erringen, se wunn mit de franzöösch Staffel (dormals 3 x 7,5 Kilometer) de Goldmedaille (gemeensam mit Anne Briand un Véronique Claudel).
Blie
Bliefree
De politische Will Blie uttotuschen is ok dor vörhannen, wo de Bruuk vun wegen de egenschoppen technisch un weertschopplich intressant, de Gesundheitsgefohr eher lütt un en Wedderverwennen dör Recycling mit vernünftigen Opwand to maken weer (t. B. as Dackindecken). Op de anneren Siet gifft dat aver kuum en Minnern vör dat Verwennen vun Blie bi de Jagd. Verboden is blots in direkte Neegd vun Waterflachen mit Blieschroot to scheten, un dat ofschonst de Jägers in Düütschland teihnmol so veel Blie in’t Johr verbruken doot, as dat de Elektronikindustrie ok för dat Verbod al verbruukt hett.
Giftigkeit
Hööftartikel: Blievergiften
Corinne Niogret
Bi de Olympisch Winterspelen 1994 in Lillehammer wunn se mit de Staffel noch mal de Bronzemedaille. Ok in de Johren 1998 un 2002 hett se an Olympisch Spelen deelnommen, aber kien Medaillen mehr wunnen.
Blie
Giftigkeit
Elementar Blie is in kumpakte Form för den Minschen nich giftig. Metallsch Blie billt an de Luft en dichte, swor lösliche Schuulschicht ut Bliecarbonat. Dorüm warrt bi metallsch Blie keen Gefohrenkennteken bruukt. Giftig sünd aver lösten Blie un Blieverbinnen un ok Bliestoff, de dör Verslucken oder Inaten in’n Lief kamen künnt. Sünners giftig sünd orgaansch Blieverbinnen as Tetraethylblie, de bannig lipophil sünd un gau över de Huut opnahmen warrt.
Bi eenmolig Opnahm vun metallsch Blie oder swor lösliche Bliesolten is blots bi bannig hoge Doseeren wat vun de Giftigkeit to marken. Aver ok lütte Mengden künnt sik in ’n lief anriekern, wenn se över en längeren Tietruum innahmen warrt, wiel se sik t. B. in de Knaken inlagert un dat Blie blots bannig langsom wedder utscheedt warrt. So kann Blie, liek dat Arsen, över de Tiet en chroonsch Vergiften utlösen, de sik ünner annern dör Kopppien, Mööd Wesen, Afmagern aver ok dör Defekten bi’t Bloodbillen, dat Nervensystem un de Muskulatur wiest. Blievergiften sünd sünners för Kinner un Swangere gefährlich. Blie kann Fruchtschaden maken aver ok to Unfruchtborkeit föhren. Wenn dat ganz dull kummt, kann een an’n Blievergiften ok dood blieven. De Giftigkeit vun Blie baseert ünner annern op de Stören vun de Hämoglobinsynthees. Dorbi warrt mehrere Enzymen hemmt un de Inbo vun dat Iesen in dat Hämoglobinmolekül hinnert.
Corinne Niogret
Corinne Niogret wurr buterdem dreemal Weltmeesterin, 1995 un 2000 wunn se jewiels de Eenzelrennen över 15 km, 1993 wunn se den Mannschapswettbewarf.
Blie
Luft
Blie kummt vör allen as Stoff in de Luft. Hööftbornen dorför is de blietüügend Industrie, dat Verbrennen vun Kohlen un sünners ok de Autoverkehr. Ok wenn Saken mit Sandstrahlen vun olle Mennigefarv reinigt warrt, geiht Bliestoff in de Luft. En wietere aver nich so bedüdende Oorsak is dat Opböten vun Huusmüll in Müllverbrennanlagen. In de Industrie kann veel vun den Stoff dör Filter ruthollt warrn. Bit vör enige Johren weer de Autoverkehr de gröttste Versmudder vunwegen de bliehollig Drievstoffen. Wiel Blie in Benzin nu aver siet enige Johren verboden is, is de Bliebelasten in de Luft düütlich torüchgahn.
Corinne Niogret
All tosommen wunn se in hör Karriere 15 Medaillen bi Weltmeesterschapen un twee Medaillen bi Olympisch Spelen. Hör best Endplatzeeren in den Weltcup reck se 2000 mit Platz 3.
Blie
Water
Strööm un Seen warrt tomehrst mit Blie belast dör dat Utswemmen vun Blie ut belast Boddens. ok dat Utlösen vun Blie ut Warkstoffen (t. B. Dackplatten) hebbt ok jemehrn Andeel. De direkte Indrag dör de Industrie un Bargbo över Afwater speelt in Düütschland keen Rull mehr, wiel dat hier överall Klooranlagen gifft.
Qualitativ
thumb|100px|rechts|Fahlblaue Flammenklöör dör Blie En Mööglichkeit, en mikroskoopsch Nawiesreakschoon för Blieionen to maken is de Nawies as Blie(II)-iodid. De Proov warrt dorto in verdünnt Soltsüür löst un vörsichtig bit to de Kristallisatschoon indampt. Wat torüchblifft warrt mit en Drapen Water opnahmen un denn mit den Krsitall vun en waterlöslich Iodid as t. B. Kaliumiodid versett. Na korter Tiet entstaht gele hexagonale Blöödken vun dat Blie(II)-iodid, de twüschen krüüzte Polarisaters intensive Interferenzklören wies Nedderslag wedder op un dat waterlöslich Tetraiodoplumbat(II) ensteiht ahn Klöör.
Bliekationen in Lösen kann man anners ok dör Fällen as swart Bliesulfid (PbS) nawiesen: Disse Nawies warrt aver dör annere Swormetallkationen stört.
Crothers
Crothers is de Familiennaam von
Blie
Qualitativ
Mit sure, orangeklöörte Dichromatlösen fallt gelet Blie(II)-chromat (PbCrO4) ut.
Blie farvt Flammen fahlblau.
Quantitativ
Möögliche quantitative Mööglichkeiten för’t Bestimmen vun Blie sünd gravimetrisch Fällen vun Blieionen as Blie(II)-sulfat oder Blie(II)-chromat:
Man kann ok de komplexometrische Titratschoon mit EDTA gegen Erio T as Indikater maken.
In de modernen Analytik, vör allen bi’t Meten vun Ümweltproven ut Blood oder Stroomwater speelt disse Methoden vunwegen jemehr lütte Nauigkeit un langsom Anspreken keen Rullmehr. Dor warrt vör allem de ünnerscheedlich Methoden vun de Atomspektroskopie nütt.
Verbinnen
Blieverbinnen kommt in de Oxidatschoonstallen +II un +IV vör. Vunwegen de relativistische Effekten is de Oxidatschoonstoop +II dorbi bestänniger als +IV – anners as bi de lichteren Elementen ut de cheemsch Grupp as Kohlenstoff oder Silizium. Blie(IV)-Verbinnen sünd starke Oxidatschoonsmiddel. In intermetallsch Verbinnen vun Blie (Plumbide: MxPby), sünners mit Alkali- un Eerdalkalimetallen nimmt Blie ok de negativen Oxidatschoonsstopen bit -IV an. Blieverbinnen sünd tomeist Solten, man dat gifft ok en poor orgaansch Blieverbinnen, de kovalent bunnen sünd. As bi dat metallsch Blie warrt vundaag versocht, ok de Blieverbinnen dör ungiftige Stoffen uttotuuschen. Blie(II)-sulfat t. B. is as Farvpigment dör Titanoxid uttuuscht worrn.
Oxiden
thumb|rechts|Blei(II)-oxid
Swevelverbinnen
thumb|rechts|Mennige
Ząbrowo (Stare Pole)
Ząbrowo (düütsch Sommerau) is en Dörp mit bi 423 Inwahners in de Gemeen Stare Pole (Altfelde), Kreis Malbork (Marienburg), Woiwodschop Pommern in Polen.
Long County
Long County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Georgia. He hett 14.464 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.039 km². De Sitt vun de Verwalten is in Ludowici.
Historie
De Kreis is 1920 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 10.304 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 4.889 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 12.586 US-Dollar. 4.106 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 323 Minschen maakt. 19,27 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
9,39 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 5,37 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 68,41 % vun de Minschen Witte, 24,25 % Swarte, 0,57 % stammt ut Asien un 0,25 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,73 % sünd Nakamen vun Indianers. 3,91 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,87 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 8,44 % vun de Lüüd ansehn.
Russische Spraak
frameless|upright=1.25|right Russ’sch (rus. русский язык, русский) is een slaavsche Spraak in Osteuropa un Asien. De Spraak warrt vun 163,8 Mio. Lüde as Muddersprake un vun 114 Mio. Minschen as Tweetsprake snackt.
Russ’sch is Amtsspraak vun Russland, Wittrussland (tohopen mit Wittruss'sch). Bovenhen is dat offizielle Spraak in Kasachstan (tohopen mit Kasachisch as Amtsspraak), Kirgisistan (tohopen mit Kirgisisch as Amtsspraak) un de Autonome Republiek Krim, de to de Ukraine tohöörn deit (tohopen mit Ukrainsch un Krimtartaarsch). Ok in en Reeg vun Oblasten in de Süüdoostukraine is se en regionale Amtsspraak. Dor gifft dat avers vunwegen de Politik allerhand Striet um.
Alfabet
duum|keen|Russ’sche Alfabet
Lyberth
Lyberth is de Familiennaam von
,
Crewson
Crewson is de Familiennaam von
Sidonia Hedwig Zäunemann
Sidonia Hedwig Zäunemann (* 15. Januar 1711 in Erfurt; † 11. Dezember 1740 bi Plaue) weer en düütsch Dichterin.
Leven
Sidonia Hedwig Zäunemann wurr 1711 as Dochter vun den Afkaat un Notar Paul Nikolas Zäunemann in Erfurt boren un is in en strenggloovend börgerlich Familie upwussen, in deren Wahnen se bit to hör fröh Dood leven dee. Fröh wies sück all bi hör de Tendenz, ut de begäng wievlich Rullenmuster uttobreeken. Se weer ieverg an’t Lernen un hett sück sülvst Franzöösch und Latiensch bibrocht.
Wiel dat to de Tiet för en Fru nich mögelk weer, ahn Begleitung bzw. ahn männlichen Bistand Reisen to ünnernehmen, is se mit Peerd un as Mann verkleedt reist. Up disse Wies hett se fakener hör Süster in de Grubenstadt Ilmenau besöcht. Se hörrn to de eerst Fruen överhoopt, de en Bargwark besichtigten kunnen, en dormals swoor, mit en mehr Stünnen düern Infohrt in den Barg verbunnen Ünnerfangen. Hör Indrücke ut dat Eerdbinnere hett se in dat Gedicht Das Ilmenauische Bergwerk (1737) verarbeit.
To hör bekannst Warken tellen hör Gedichte. Anfänglich hett se Gelegenheitsdichtungen för Hochtieden un anner Festlichkeiten verfaat. För den Curieusen und immerwährenden astronomisch-meteorologisch-oeconomischen Frauenzimmer-Reise- und Hand-Calender vun dat Johr 1737 vun Johann Michael Funcke hett se de Vörreed leefert.
As hör dichterisch Vörbild hett se Christiana Mariana von Ziegler (1695–1760) betekent, de an de sellschoplich Normen för dat wievliche Geslecht un hör Stand mehr anpasst un todem bekannter weer as Zäunemann. Ziegler kreeg 1733 vun de Universität Wittenbarg den Titel Poeta laureata (kaiserlich gekrönte Dichterin) verleeht; se weer dormit „die erste von einer Universität mit dem poetischen Lorbeerkranz geehrte Frau“. 1738 kreeg Sidonia Hedwig Zäunemann dissen Ehrentitel vun de Universität Chöttingen.
In hör literarisch Schaffen hett se radikal un sülvstbewusst de sellschopliche Vörherrschap vun de Mannlüüd angreepen un hett de verbreedt Ansicht, dat Fruen Minschen vun tweet Klass weern, angreepen. Wegen hör scharp Ütern un wegen hör unkonventschonell Leven gull se as Butensieder. Hör Infloot up later borene Dichterinnen weer dordör minner as de vun Christiana Mariana von Ziegler. Allerdings is hör weniger utpräägt Infloot up hör Nahfolgerinnen ok mit hör kört Levenstiet vun blots 29 Johren to begrünnen; Ziegler wurr mehr as düppelt so olt.
Sidonia Zäunemann 1740 bi en vun hör Utritte afsaapen. As se en vun dat Hoochwater demoleert Brügg över de Gera bi Angelroda wull, weer se in de Flooten fallen.
Hallé
Hallé is de Familiennaam von
Lord-Howe-Eiland
thumb|Lord-Howe-Eiland mit de Bargen Ligbird un Gower Lord-Howe-Eiland is en Eiland, dat to Australien höört un in de Tasmansee liggt.
Laag
Lord-Howe-Eiland liggt so wat 630 Kilometer oosten de Küst vun’n austraalschen Bundsstaat Neesüüdwales. Se liggt merrn in de Tasmansee, wat’n Deel vun’n Pazifik is, an’e Grenz vun’n Lord-Howe-Rügg to’t Tasman-Becken. Dat Eiland stellt mit de lütten Eilannen in de Neegd un de Ball-Pyramid dat eenzige Land in’n Ümkrink vun en poor 100 Kilometers dor.
Topografie
Lord-Howe-Eiland is foormt as en Seeß, üm un bi ölven Kilometers lang un bet to twee Kilometers breed. Ehr Flach is 14,6 km². De Westküst warrt vun en grote Bucht mit sied Water un lange Sandstränn billt, de lieks as en Halvkreis foormt is un de to’n groten Deel dör en Korallenriff afslaten warrt un en Laguun billt. De Oostküst is nich so stark indeelt, hett aver ok en poor lüttere Sandbuchten. Twee Bargen, Mount Ligbird (777 m) un Mount Gower (875 m), bestimmt dat Süüdenn vun dat Eiland, jemehr Toppen billt en Plateau; ok hier gifft dat hoge Klinten. Midd un Noorden vun dat Eiland warrt vun weniger hoge Bargen präägt, de to’n Deel ok Klinten foormt. In’n Noorden vun’e Midd liggt en depere Evene. In de See vör de Küst liggt en poor lütte Eilannen un Felsen. Dorto höört Roach-Eiland un de Admiralitätsinseltjes vör de Noordoostküst un Blackburn-Eiland, dat in de Laguun liggt.
Geologie
Dat Eiland is vun Vulkanen foormt, de dör en Hotspot spiest worrn sünd. Dat is en Rest vun en Schildvulkan, de vör 6,9 Millionen Johren aktiv weer, un is Deel vun en Bargkeed, de ünner de See över 1000 Kilometers lang is un hier ut de See rutraagt. De ole Vulkan is aver al siet Millionen vun Johren nich mehr aktiv un de Erosion hett veel vun em wegreten. De beiden groten Bargen, Mount Ligbird un Mount Gower, sünd ut Basalt, dat sik ut de Lava vun’n Vulkan billt hett. De egentliche Vulkan is aver al lang weg. Anner vulkaansch Steen, de op dat Eiland to finnen sünd, sünd Tuff un Brekzie.
Klima
Dat Klima is subtropisch un bi en Dörsnittstemperatur vun 16 °C in’n August un 23 °C in’n Februar fuchtig un maritim. Jüst as de Temperaturünnerscheed twischen de Johrstieden sünd ok de twischen Dag un Nacht mit blot 7 °C ring. Dat liggt an de relative Neegd to’n Äquater un denn an de See, de de Temperaturen utgliekt. Dat Eiland kennt denn ok kenen Frost.
Ümgegend
In’t Rebeet vun’n Lord-Howe-Rügg is de See bet to 2000 Meter deep, westen vun Lord-Howe-Eiland in’t Tasman-Becken sogor bet to 4000 Meter. Dat Eiland is Deel vun en Massiv, dat üm un bi 65 Kilometers lang un 24 Kilometers breed, vun’n Seebodden opraagt. De Waterdeepd is en poor Kilometers rund üm dat Eiland ring un liggt bi mehrst ünner 50 Meter. In de Laguun, de dör dat Korallenriff vör de Westküst billt warrt, is dat Water mehrst blot een bet twee Meter deep. 25 Kilometers süüdoosten vun Lord-Howe-Eiland liggt de Ball-Pyramid.
Op dat Eiland
Dör de velen Landschopstypen hett Lord-Howe-Eiland ok vele Plantentypen. Alltohoop hebbt Wetenschoppers op dat Eiland 348 inheemsche Oorden vun Planten funnen, vun de dat 105 blot op Lord-Howe-Eiland gifft (endemisch). Groot is ok de Veelfalt bi de Farnkrüter. Blangen de inheemschen kaamt so wat 220 insleppte Plantenoorden vör, de vör allen üm de Siedlung veel wasst. De Plantenwelt is mit de vun Australien, Neekaledonien un, in en ringer Maat, Neeseeland to verglieken. Blangen tropische Woolden gifft dat ok Palmenhölter, Busch- un Grasland. In de Woolden wasst to’n Bispeel de Forstersche Kentia-Palm un de Belmoresche Kentia-Palm, de dat endemische Geslecht Kentia-Palmen (Howea) billt. Disse Palmen warrt op Plantaaschen trocken un utföhrt, so dat se hüüt op de ganze Welt wasst.
Dat Eiland hett opminnst 129 Oorden vun Vagels, ok dorvun wedder welke endemisch. Vele Oorden vun Dükers bröödt op dat Eiland. Endemisch is de Lord-Howe-Rall. Ok besünnere Ünneroorden vun’n Geelbuuk-Dickkopp (Pachycephala pectoralis contempta), den Gries-Brillenvagel (Zosterops lateralis tephropleurus) un den Placken-Currawong (Strepera graculina crissalis) leevt op dat Eiland. Dat Lord-Howe-Sumphohn (Porphyrio albus) un de Wittslöök-Duuv (Columba vitiensis godmanae), de Rode Kakariki (Cyanoramphus novaezelandiae subflavescens) un de Tasman-Tölpel (Sula tasmani) sünd in’t 19. Johrhunnert utstorven. Nadem dat Schipp Makambo 1918 bi dat Eiland ünnergahn is un dorbi de Swarte Rott an Land keem, sünd nochmal vele Oorden utstorven, dat weren ünner annern de Insel-Drussel (Turdus poliocephalus vinitinctus), de Robuste Brillenvagel (Zosterops strenuus), de Tasman-Spree (Aplonis fusca hulliana), de Lord-Howe-Fächersteert (Rhipidura fuliginosa cervina) un de Lord-Howe-Gerygone (Gerygone insularis). Bi Ebb sünd de Steenwölters ünerwegens, de op de dröög fallenen Rebeden, as ehr Naam al seggt, de Steen wöltert, wat se dor ünner wat to freten finnt. Dat Eiland is de eenzige Nestplatz vun 40.000 Solander-Stormvagels.
De endemische Heuhüpperoort vun’n Boomhummer (Dryococelus australis) gell al as utstorven as Wetenschoppers op de Ball-Pyramid in en Holt vun Lord-Howe-Teebööm (Melaleuca howeana) en poor vun de Veecher funnen hebbt. Ok de Lord-Howe-Kakerlak gifft dat blot noch op de lütteren Eilannen.
In jeden vun de fief Beken, de ehr Borns op’t Plateau hebbt, leevt je en egene Oort vun Watersniggen. Ok Söötwatergarnelen un Ools hebbt hier herfunnen.
In de See
De See rund üm Lord-Howe-Eiland hett en temlich grote Veelfalt an Seedeerter un hett dat op’t wiedst in’n Süden legene echte Korallenriff op de Welt. Dat Rebeet is för Organismen ut dat tropische as ok ut dat tempereerte Water as Levensruum to bruken. Wetenschoppers hebbt üm Lord-Howe-Eiland 477 Fischoorden, över 300 Oorden vun Algen un mehr as 80 Oorden vun Korallen funnen. Negen vun de Fisch sünd endemisch op Lord-Howe-Eiland, dorto höört to’n Bispeel de Dubbelkopp (Coris bulbifrons) un de Clownfisch Amphiprion latezonatus un Amphiprion mccullochi.
In de Vulkansteen ünner de See hett dat Water Höhlen spöölt, in de vele Oorden leevt, de ut disse Höhlen gor nich mehr rutkaamt un dor dat hele Leven blievt.
Naturschutz
Siet den 1. Januar 1982 sünd 75 Perzent vun’t Rebeet vun’t Eiland un de helen lütteren Eilannen as ok de Ball-Pyramid dör dat Parlament vun Neesüüdwales as Rebeet mit Naturschuul utwiest. Noch in dat sülve Johr hett de UNESCO de hele Inselgrupp ünner den Naam Lord Howe Island Group op de List vun’t Weltnaturarv sett.
De See rund üm Lord-Howe-Eiland is keen Deel vun’t Rebeet mit Naturschuul oder dat Weltnaturarv. Siet den 26. Februar 1999 is dat aver as Lord Howe Island Marine Park (480 km²) separat schuult.
Op Lord-Howe-Eiland dröfft sik maximal 400 Besökers to’e lieke Tiet opholen.
Vun de insleppten Oorden sünd in letzte Tiet welke wedder wegmaakt worrn, dat se nich noch mehr Oorden utlöscht.
Siedlung
De eersten, de dat Eiland sehn hebbt, weren de Seefohrers op de HMS Supply vun Leutnant Henry Lidgbird Ball in’n Februar 1788 op’n Weg vun Sydney na Norfolk-Eiland. He nööm se na den Admiral Lord Richard Howe. De eersten Siedlers weren 1833 dree witte Mannslüüd mit ehre Maori-Froen. Se hebbt Scheep, de vörbikemen, mit Water un Nehrmiddel versorgt. Later nehm de Inwahnertall to. 1878 füngen de Inwahners an, Palmenplantaaschen antoleggen. Vun 1893 geev dat ok en reguläre Dampschipplien, de vun Sydney över dat Eiland, Norfolk-Eiland un de Ne’en Hebriden föhr.
Henwiesen op en fröhere Präsenz vun Minschen (to’n Bispeel Polynesiers) gifft dat nich.
Hüüt hett dat Eiland so wat 300 Inwahners. Se leevt all in de eenzige Siedlung, in de Evene an’e Noordküüst in’e Midd vun’t Eiland. De lütteren Eilannen in de Neeg hebbt all kene Inwahners.
Verwalten
Lord-Howe-Eiland is Deel vun’n austraalschen Bundsstaat Neesüüdwales. En speziell Gesett regelt de Verwalten vun dat Eiland, de dör dat Lord Howe Island Board utföhrt warrt.
Weertschop
De wichtigste Brangsch op dat Eiland is de Tourismus. Todem gifft dat op dat Eiland en poor lütte Ladens un üner annern twee Banken un en Postamt, de för den dääglichen nödigen Kraam vun de Inwahners un Touristen dor sünd. Dör de langen Transportweeg sünd de Priesen generell höger as op dat faste Land. Dat wichtigste Utfohr-Good sünd de Kentia-Palmen, vun de elk Johr 600.000 trocken un as Pottplanten utföhrt warrt.
Verkehr
Dat Eiland hett en lütten Flaaghaven (IATA-Kood LDH) mit Verbinnen to verschedene Städer op den austraalschen Kontinent. Mit private Bööd kann de Jachthaven anstüert warrn. So all twee Weken föhrt en Schipp, dat de Inwahners behöört, na Australien un bringt ne’e Vörrääd. Op dat Eiland sülvst warrt mehrst dat Fohrrad bruukt, op de korten Weeg in’n Hööftoort warrt kuum Kraftfohrtüüch un kene apentlichen Verkehrsmiddel bruukt (dat hööchste Tempo, dat verlööft is, liggt bi 25 km/h).
Tourismus
In de Lord Howe Island Tourism Association sünd de Tourismusbedreev op Lord-Howe-Eiland organiseert. Se organiseert de Tourismuswerbung un stellt Urlaubsgäst un annere Intressenten Informatschonen praat. Dat gifft üm un bi 20, mehrst lütte, privat bedrevene, Pensionen, en Reeg Restaurants un Cafés un en lütt Kumferenzzentrum.
Dat 1978 opmaakte Lord-Howe-Eiland-Museum warrt vun de Histoorsche Sellschop vun dat Eiland bedreven. Dat Museum wiest vele Stücken ut de Historie vun dat Eiland un gifft vele Informatschonen to de besünnere Natur.
Aventure Malgache
Aventure Malgache (op plattdüütsch so veel as „Madagass’sch Begeevnis“; dt. Titel: Landung auf Madagaskar) is de Titel vun en half-dokumentaarschen Propagandafilm, den Alfred Hitchcock 1944 dreiht hett. Dat is een vun twee Kortfilmen, de he in’n Opdrag vun’t britische Informatschoonsministerium in England dreiht hett, üm sien Bidrag to de Kriegsmöhen vun de Allieerten to leisten. Bito wull he dormit de franzöösche Résistance gegen de Besetten vun dat natschonalsozialistische Düütschland sien Respekt wiesen. De annere Film is ''Bon Voyage.
Inholt
De Film speelt in Form vun Torüchblennen to’n groten Deel op Madagaskar. De Rahmenhandlung speelt in England, woneem sik en Koppel vun Minschen as Schauspelers to The Molière Players tosamen doon hebbt. Een vun jem is Clarus, de vörmols as Afkaat in Antananarivo op Madagaskar arbeit hett un in een vun de annern Schauspelers vun’t Utsehn her den korrupten Verrader Michel vun dormols weddertokennen glöövt. Clarus vertellt vun de Situatschoon dormols, as dat Eiland vun dat Vichy-Regime kontrolleert weer, dat op Madagaskar op unafhangige Franzosen dröpt, de deels sogor Wedderstand leisten doot. Clarus hett versöcht twüschen de Fronten kloor to kamen. He weer de Kopp vun de Wedderstandsbewegung, hett en geheemen, illegalen Radiosenner bedreven un de Flucht vun de Lüüd to organiseren holpen, de sik de Allieerten ansluten wulln. Togliek hett he na baven hen so doon, as wenn he loyal weer. As se een Dag opflogen sünd, müss Clarus dorför längere Tiet in’t Gefängnis un he schüll sogor doodmaakt warrn, man dat Oordeel weer utsett. Dör sien Senner is dat mööglich wesen, dat de Briten dat Land de Freeheit torüch bringen künnen.
Achtergrünnen
Hitchcock hett den Film mit de Molières Players dreiht, en Theatergrupp vun Franzosen de in’t engelsche Exil leven deen. De Geschicht baseert op de wohren Beleevnissen vun Paul Clarus, een Liddmaat vun de Molière Players un weer in franzöösche Spraak dreiht. För sien Arbeit hett Hitchcock 10 £ in de Week kregen.
Bi de Dreiharbeiten to Bon Voyage, de jüst vör Aventure Malgache produzeert worrn is, is Hitchcock vun verschedene franzöösche Liddmaten vun de fre’en Strietmächt vun Frankriek beraadt worrn, de em nich blots deelwies in sien Film rinsnackt hebbt, man ok ünner’nanner nich eens weern. Na Hitchcock weer dat een Inspiratschoon för Aventure Malgache, in den de Uneenigkeit twüschen de Vertreders vun’t unafhangige Frankriek thematiseert weer.
Resch
thumb|Resch Resch (ריש) is de twintigste Bookstaav in't Hebrääsch Alphabet.
As hebrääsche Tall hett he den Weert 200.
De Oorsprung vun den Bookstaav is en stiliserten Kopp (in't modeern Hebrääsch: Rosch). Vun dissen aramääschen Bookstaav is ok dat greeksche Rho un dat latiensche R kamen.
Goliathkävers
Bi Goliathkävers (Goliathus) hannelt sik dat um en Geslecht ut de Ünnerfamilie vun de Rosenkävers (Cetoniinae).
Goliathkävers köönt bet to teihn Zentimeter lang warrn. De Klöör vun’n Chitin-Panzer ännert sik vun Käver to Käver. Welke Aarden sünd witt mit swart Gittermunster op de Flögeldecken un en poor swarte Placken un Striepen op’n Lief. Welke hebbt ok düüster rootbrune Flögeldecken. De Lief is swart mit en poor dünne witte Langsstriepen. Op’n Kopp hefft se en lütten Foortsatz, op den dat Heken en gavelt Hoorn sitten hett. De Föhlers sünd kort un sünd an’t Enn en beten dicker.
De Kävers leevt in West- un Zentralafrika in de Regenwoolden un Savannen. De Deerter, de mehrst in’e Nacht aktiv sünd, sitt mehrst op de Stämm un Telgen vun de Bööm, vun de ehr Sapp se suupt. De Kävers bringt bet to 110 Gramm op de Waag un höört dormit to de swoorsten Insekten op de Eer. De Kävers sünd bi Sammlers begehrt un dorüm temlich düer. De Larven warrt bet to föffteihn Zentimeters lang. Se leevt vun dood Holt.
Systematik
Mank de Goliathkävers gifft dat fiev Aarden, de hefft denn to'n Deel noch allerhand verscheden Unneraarden un Formen.
Melchor de Mencos
duum|Zentrum von Melchor de Mencos Melchor de Mencos is en lüttje Stadt in dat Municipio Melchor de Mencos, Departamento Petén, Guatemala. Dat is de Hööftoort von dat Municipio un liggt direkt an de Grenz na Belize mit de Stadt Benque Viejo del Carmen. De Oort hett üm un bi 4000 Inwahners.
Geografie
De Oort liggt an’n Mopan, de aver binnen de Stadt blots för en lütt Enn von knapp 600 Meter dör dat Rebeed von Guatemala flütt un ans dör Belize. De Garbutt’s Falls an’n Mopan sünd an’n 30. April 1859 in’n Wyke-Aycinena-Verdrag as Grenzpunkt twüschen Belize un Guatemala fastleggt worrn.
De Oort liggt an’n Noordwestrand von de Maya-Bargen.
Historie
De Oort is 1869 as Fallabón von’n US-amerikaanschen Ünnernehmer Carlos Carrol grünnt worrn, de in dat Rebeed Holt fällt un dat över Mopan un Belize River na de Küst flött hett. Ok de Chicle-Industrie weer in de eerste Tied von Belang för’n Oort.
Fallabón leeg in dat Municipio Flores. An’n 26. April 1962 hett de Regeren von Guatemala beslaten, dat de Aldea Fallabón mit de Aldea Plancha de Piedras tohoopleggt warrt un de beiden Öörd tohoop as Stadt den ne’en Naam Melchor de Mencos dragen schöölt, na’n spaanschen Militär Melchor de Mencos y Varón, de 1754 de Briten slahn hett, wat as wichtigen Punkt ansehn worrn is, üm de in Belize aktiven Briten ut Guatemala trüggtohollen. Gliektiedig is dat Municipio Melchor de Mencos ut dat Municipio Flores utlagert worrn un de ne’e Stadt is Hööftoort von dat Municipio worrn.
Infrastruktur un Weertschop
De Straat CA-13 löppt von Melchor de Mences in’n Oosten op Flores to. Düsse Straat geiht ok mit en Grenzövergang över de Grenz na Belize un löppt dor as George Price Highway wieder över Benque Viejo del Carmen un San Ignacio/Santa Elena na Belmopan un Belize-Stadt.
Lycett
Lycett is de Familiennaam von
Carl Fleischer
Carl Fleischer is de Naam von
* Carl Christoph Wilhelm Fleischer (1727–1787), düütschen Architekt,
Kiek ok bi: Karl Fleischer.
Cruickshank
Cruickshank is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Cruikshank, Crookshank.
Desprez
Kiek ok bi: Deprez, Despres.
Lydiard
Lydiard is de Familiennaam von
Lydiard betekent
.
Pitts
Pitts is de Familiennaam von
Pitts betekent
Kiek ok bi: Pitz.
Nullsummenspeel
In de Speeltheorie is en Nullsummenspeel en Situatschoon, in de een Speler akraat dat winnt oder verleert, wat de annern Spelers verleert oder winnt. De Naam meent: wenn een all dat tosammentellt, wat de Spelers winnt oder verleert, kummt 0 dorbi rut. Bispelen dorför sünd Schach oder Go: dat is nich mööglich, dat alle twee Spelers to de glieke Tiet winnt.
'N beten allgemeener sünd Kunstantsummenspelen: wat de Spelers tosammen winnt oder verleert, is jümmers kunstant. En Bispill dorför is dat Opdelen vun en Koken: all tosamen kriegt een Koken. Wenn de een mehr kriggt, kriegt de annern weniger.
En Kunstantsummenspeel kann een jümmers in en Nullsummenspeel ümwanneln. Dorför mutt een blots de Winnfunkschoon anpassen: Wenn dat t.B. bi en Schachpartie för den Winner 1 Punkt un vör den Verlerer 0 Pünkt gifft, dann is dat en Kunstantsummenspeel mit de Summ 1. Aber wenn dat 1 Punkt för den Winner un -1 Punkt för den Verlerer gifft, dann is dat en Nullsummenspeel.
1944 hebbt John von Neumann un Oskar Morgenstern bewiest, dat Dat heet, dat Nullsummenspeel för twee Spelers is de Karn vun de Speeltheorie.
En Bispill
De Uttahlmatrix is en gode Oort, en Speel optoschrieven. Kiek di t.B. dat Nullsummenspeel för twee Spelers an den rechten Rand an.
Dit Speel löppt so: de eerste Speler (Root) söökt sich heemlich een vun de twee Akschonen (1 oder 2) ut. De tweete Speler (Blau), de de Utwahl vun den eersten Speler nich kennt, söökt sik heemlich een vun de dree Akschonen A, B oder C ut. Denn warrt de Utwahlen opdeckt un jedeen Speler kriggt denn so vele Punkten dorto oder aftrocken as in de Matrik steiht.
'Bispill: Root söökt sik de Akschoon 2 ut un Blau söökt sik de Akschoon B ut. Dat heet, Root winnt 20 Punkten dorto un Blau verleert 20 Punkten.
In dit Speel kennt beide Spelers de Uttahlmatrix un köönt nu versöken, jemehr Punkten to maximeren. Woans köönt se dat doon?
Root kann sik dat so överleggen: "Mit de Akschoon 2 kann ik betto 20 Punkten verleren un ok bloots 20 winnen. Aber mit de Akschoon 1 kann ik bloots 10 verleren aber betto 30 winnen. Dat heet, Akschoon 1 süht beter ut.". Op lieke Oort kann sich Blau överleggen, dat de Akschoon C för em goot is. Wenn beide Spelers dat so makkt, winnt Root 20 Punkten. Aber wat passeert, wenn Blau sik dat vörher överleggt, dat Root mit de Akschoon 1 goot wegkummt un denn de Akschoon B utwählt un so 10 Punkten winnt? Oder wat passeert, wenn Root dissen Trick vörher süht un de Akschoon 2 utwählt un denn 20 Punkten winnt?
John von Neumann hett dorto de fundamentale un överraschende Insicht hett, dat Wohrschienlichkeit en Weg is, dor ruttokamen. Dat heet, de twee Spelers leggt sik nich vörher fast, wat se maakt. Ne, se leggt Wohrschienlichkeiten fast, de se to de mööglichen Akschonen towiest un denn maakt se mit dissen Wohrschienlichkeiten tofällig een vun jemehr Akschonen. Dörför köönt se t.B. en Wörpel bruken. Jedeen Speler kann sik denn de Wohrschienlichkeiten so utreken, dat se den maximal erwarteten (Platt??) Punktverlust unafhängig vun de Stategie vun den Gegenspeler mimimeert. Disse Methood warrt Minimaxmethood nöömt.
För dat Bispill suert dorbi rut, dat Root de Akschoon 1 mit de Wohrschienlichkeit vun 57% un de Akschoon 2 mit 43% wählen schall un Blau kann för de dree Akschonen A, B un C de Wohrschienlickeiten 0%, 57% un 43% nehmen. Root winnt den dörsnittlich 2,85 Punkten je Speel.
Sparta
Sparta betekent
Kiek ok bi: Spartan, Spatha, East Sparta.
Pitz
Pitz is de Familiennaam von
Pitz betekent
Carl Fleischmann
Carl Fleischmann is de Naam von
* Carl Fleischmann (1853–1935), düütschen Maler,
Jim Cruickshank
Jim Cruickshank is de Naam von
* Jim Cruickshank (1936–2015), kanaadschen Geistlichen,
Mount Bird (Mac-Robertson-Land)
Mount Bird is en 9,5 km langen, twüschen 2,5 un 4 km breden un hogen Barg mit twee Toppen in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt 19 km süüdsüüdwesten von’n Mount Rubin in’n süden Deel von de Prince Charles Mountains un reckt sik von Süüdsüüdwest na Noordnoordoost.
Luftopnahmen von’n Barg sünd 1956 in’n Rahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions maakt worrn. Dat Antarctic Names Committee of Australia hett em 1961 na Ian George Bird (* 1938) nöömt, de in dat Johr 1960 Elektroinschenör op de Mawson-Statschoon weer.
Blauvigeletten Loopkäver
Bi den Blauvigeletten Loopkäver (Carabus problematicus) hannelt sik dat um en Käver ut de Familie vun de Echten Loopkävers (Carabus).
Kennteken
De Blauvigelette Loopkäver warrt bit hen to 30 Millimeters lang un höört dor to de groten Aarden mank de Kävers mit. Sien Lief, un sunnerlich de Deekflunken un dat Halsschild lücht blau bit blauswatt. Langs over de Deekflunken hen loopt Gölen un Kedenregen, de man nich sunnerlich düütlich utpräägt sünd.
Wo he vörkamen deit
In grode Deele vun Europa kummt düsse Käver vör, meist is he faken antodrepen, sunnerlich in MIddel- un Süüdwesteuropa. Ööstlich vun’e Elv warrt he raar un lett sik bloß noch he nun wenn mol sehn. In Skandinavien is he bit över den Polarkreis hen to finnen. He leevt sunnerlich in de Middelbarge un up högere Barge bit dorhen, wo bloß noch lüttje Strüker wassen doot.
Wie he leven deit
De Blauvigelette Loopkäver wohnt in allerhand verscheden Aarden vun Woold, as Nadel-, Loof- un Mischwoold, ok in Hecken un utdröögt Moor mit Woold dorup. In Gemarken, de wat höger in’e Barge liggt un in Noordeuropa mag he dat an’n leevsten, wenn dat dröge is. De Deerter sünd to finnen unner Steen, Stubben vun Doodholt, Boomstämm, de umfullen sünd, ok unner Bark un Moss an Bööm. As de meisten groten Loopkävers is de Blauvigelette Loopkäver en Röver un jaagt sunnerlich annere Insekten un de ehre Budden, dorto ok Sniggen un Wörmer. He is unnerwegens in de Schummertied vun Mai- bit Septembermaand. Dat hangt vun dat Umto af, ob he as Budde oder as Imago överwintern deit. Ok de Tied, wo he sik vermehren deit, hangt vun de Temperatur af.
HMS Lydiard
HMS Lydiard betekent
* HMS Lydiard, Zerstörer von de brietsche Marien (1914–1921),
Lysdahl
Lysdahl is de Familiennaam von
Bundspräsident (Düütschland)
Düütsche Bundspräsidenten siet 1949
Vun 7. bis 12. September 1949 weer Bundsraatspräsident Karl Arnold amteeren Staatshööft, wiels dat no keen Bundspräsidenten geev.
Heinrich Lübke weer kathoolsch jüst so as Krischan Wulff. All anneren Bundspräsidenten weern evangeelsch.
Ritzenbargen
Ritzenbargen is en Dörp in de Gemeen Blenner (Samtgemeen Thänhusen) in’n Landkreis Veern, Neddersassen.
Geografie
De Oort liggt in de Masch von de Werser.
De Naveröörd sünd Eeßel in’n Noordoosten, Daulsen in’n Oosten, Lüttjen Huttbargen un Groot Huttbargen in’n Süüdoosten, Öste un Aondörp in’n Süüdwesten un Reer, Intschen un Winkel in’n Westen.
Historie
Ritzenbargen kummt an’n 24. Mai 935 as Rikinburgi toeerst in en Oorkunn vör, in de König Hinnerk I. de Kark in Hamborg un den Hambörger Arzbischop Unni bestätigt, dat de Eddelherr Willarius sien Besitt in negen Dörper in’n Ruum Langwedel gegen Besitt von de Hambörger Kark tuuscht hett. To düsse Tied hett de Oort woll ok noch op dat rechte Över (dat Oostöver) von de Werser legen. Eerst later hett sik de Loop von de Werser ännert, so dat de Oort vondaag op dat linke Över liggt. In en Oorkunn von 1576 warrt von de Ole Werser schreven, de to de Tied aver al meist ganz tolannt weer.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Blenner in’n Kanton Mattfeld höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Intschen in’n Kanton Thänhusen.
De Oort hett vör 1852 to de Vaagdie Intschen von dat Amt Thänhusen (later Amt Wessen-Thänhusen) tohöört un denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Swarm. 1859 is de Oort in dat Amt Veern wesselt. Na 1885 weer dat in’n Kreis Veern, de 1932 mit’n Kreis Achem to’n ne’en un grötteren Kreis Veern tohoopgahn is.
De Oort hett jümmer al to de Gemeen Aondörp mit tohöört. De Gemeen hett in dat 20. Johrhunnert denn aver den Naam to Ritzenbargen ännert. Se is an’n 1. Juli 1968 an de Gemeen Blenner kamen. An’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen is de Gemeen Blenner denn noch wedder düüdlich grötter worrn.
Religion
Ritzenbargen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von’n Veerner Doom.
Verkehr
Ritzenbargen is över Aondörp in Blenner anbunnen an de Landsstraat 203, de in’n Noordwesten över Hidzdörp, Wulmsdörp un Morsen na Thänhusen geiht un in’n Süüdoosten na Groot Huttbargen un in Hänsch an de Bundsstraat 215 ran. Von de L 203 geiht na Noorden de Kreisstraat 9 af, de över Intschen na Dauben föhrt. Von de L 203 gaht tosätzlich de Landsstraten L 202 un L 201 af. De L 202 geiht von Blenner ut na Mattfeld un na Brooksen-Vilsen un de L 201 över Öste un Magelsen na Heien.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 24b Langwedel liggt so twölv Kilometer in’n Noorden von Ritzenbargen an de K 9.
De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Veern an de Bahnlien Wunsdörp–Bremen.
Seismizität
duum|De globale Seismizität billt de Platengrenzen af As Seismizität warrt in de Seismologie dat Vörkamen vun all Eerdbeven in en Rebeet betekent. All disse Eerdbeven künnt op jemehr Verdelen in Ruum un Tiet, systemaatsche Aflööp un Energieverdelen un so wieter ünnersöcht warrn. So kann för vele Öörd op de Eer de Seismizität beoordeelt un inschätzt warrn. Wenn en sik de Seismizität över de hele Eer ankieken deit, is se an de Platengrenzen an’n dullsten.
Grundlagen
Eerdbeven künnt mit Seismometers optekent warrn, de jem as Seismogrammen dorstellen doot. Ut mehrere Seismogrammen vun verschedene Statschonen is dat mööglich, den nauen Oort un den TGietpunkt vun en Eerdbeven to bereken as ok de Energiemenge, de dorbi freesett worrn is (över de Magnitude). De faststellten Eerdbeven künnt sik vun de Stärk her üm vele Teihnerpotenzen ünnerscheden – vun roor vörkamen Katastrophenbeven bit hen to de swacken Mikrobeven, de een ahn Meetreedschoppen nich wohrnehmen kann, un de meist jeden Dag aflöpt. Wenn een dat utweerten will, warrt de Beven för en defineert Rebeet in Diagrammen un Korten dorstellt un statistisch un analytisch ünnersöcht.
Bereken vun de Seismizität
Blangen de qualitativen Dorstellen vun de Seismizität, as baven beschreven, kann een ok en quantitative Bereken maken. Dorbi warrt vun gliek grote Flachandeelen in dat defineerte Rebeet utgahn, de över Koordinaten fastleggt warrt. Ok in piele Richt kann een so Intervallen fastleggen un sik de Eerdbevenverdeelen in verschedene Depenrebeden ankieken. Mit disse Vörgaven kann de Seismizität S op disse Wies berekent warrn:
mit
De Seismizität, de op disse Oort berekent warrt, warrt in de Maateenheit 10x erg / km3 · a angeven. x steiht dorbi för en Hoochtall twüschen 10 un 30.
Cruikshank
Cruikshank is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Cruickshank, Crookshank.
Petrus Plancius
Petrus Plancius (* as Pieter Platevoet 1552 in Flannern; † 1622) weer en nedderlandsch Theoloog, Astronom un Kartograaf.