cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Life or Something Like It
Inholt
Ehr Levensdroom, in’t överregionale Feernsehn to kamen, schient op mol wiet weg. So lett se sik gahn un duukt op eenmol besopen to en Reportaasch op, woneem se egentlich Busfohrers in’n Streik befragen schüll, un fangt eenfach so an (I Can’t Get No) Satisfaction vun de The Rolling Stones to singen. Dormit ritt se de Lüüd mit. Tallriek Senners bericht vun den Vörfall, un so glöövt Lanie, dat ehr Droom vun en grote Loopbahn nu wohrhaftig vörbi is. Man jüst wegen ehr ne’e Popularität kriggt se opletzt doch ehrn Droomjob in New York City.
Ehr eerst Interview drööf se mit de beropenen Journalistin Deborah Connors maken, de as sünners dreebastig gellt. Unvermodens lockt se de deepsten Geföhlen ut ehr rut, as se Connors vör Ogen hollt, dat se för ehr Loopbahn ehrn Leefsten verlaten hett un alleen bleven is. As ehr ne’e Baas ehr en wieteret Interview anbeden deit, seggt se af un beslutt torüch na Seattle to gahn. Man, an den Dag, as ehr Dood vörrutseggt weer, warrt se op de Straat in’t Ümfeld vun en Scheeteree vun dör en Tofall vun en Kugel drapen un swoor besehrt – so swoor, dat se doodtoblieven drauht. Se warrt in en Krankenhuus in New York bröcht, woneem Pete an ehr Krankenbett Wacht hollt un ehr sien Leev ingestahn deit. Lanie överleevt den Twüschenfall – doodbleven is blots de olle Lanie, de blots Ogen för ehr Loopbahn harr – un steiht nu wedder mit beide Benen op de Eer. Se leevt vun nu an en fröhlich Leven mit en gesunne Proportschoon twüschen Beroop bi den öörtlichen Senner in Seattle un ehr Privatleven, dat se vun nu an tosamen mit Pete und sien Söhn verbringt.
Kritik
Dat Lexikon vun’n internatschonalen Film beoordeel den Film as en romantisch Kummedie in de Traditschoon vun de Screwball Comedy. Dör’t Inbetehn vun fantastische Elementen güng aver wat an Lichtigkeit un Logik verloren. Ok dat Dorstellen weer as mau betekent.
Produkschoon
De Film weer to’n groten Deel an Originalschauplätz in Seattle dreiht, annere Szenen weern in de kanaadsche Stadt Vancouver opnahmen, de nich wiet weg liggt. As Kulisse för de Binnenopnahmen vun’n Senner weer dat Feernsehstudio vun den wohren Senner KOMO-TV nütt. De Logos in’t Studio, op de Fohrtüüch un de Utstatten weer blots ’n lütt beten ännert, so dat dor KQMO vun maakt weer. In Film sünd ok eenige vun de Moderaters un Wederanseggers in Gastrullen to sehn.
Clearwater County (Idaho)
Clearwater County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Idaho. He hett 8.761 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 6.377 km². De Sitt vun de Verwalten is in Orofino.
Historie
De Kreis is an’n 27. Februar 1911 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 8.930 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 3.699 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.463 US-Dollar. 5.090 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 848 Minschen maakt. 12,63 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
4,01 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,21 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Wulk
miniatur|Cumuluswulken, in' Achtergrund Amboss vun en Cumulonimbus thumb|Hööchtschema vun verscheeden Wulkentypen
Joachim Jahn
Joachim Jahn is de Naam von
Clearwater County (Idaho)
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 94,82 % vun de Minschen Witte, 0,15 % Swarte, 0,37 % stammt ut Asien un 0,06 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 2,03 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,63 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,96 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,85 % vun de Lüüd ansehn.
Joachim Jahn
* Joachim Jahn (1950–1993), düütschen Historiker,
Wulk
En Wulk(e) (up de indogermaansch Wuddel uelg „fuchtig, natt“ torüchgahn un dorher mit dat Adjektiv welk un den Stroomnaam Wolga spraaklich verwandt) is en Ansammlung vun bannig fien Waterdrüppels (Nebel) oder Ieskristallen in de Atmosphäre.
Inleiden
Wulken sünd dorüm sichtbor, wiel, Lucht wegen de Mie-Streen street wurrd, wodör de Tyndall-Effekt entsteiht un de eegentlich farvloos Drüppels sichtbor wurrn.
De Waterdrüppels billen sück um Kondensatschoonskarns herum, wenn de relative Fuchtigkeit vun de Luft 100 % minn (um hööchstens 1 %) överstiggt. Dit kann entweder dör Afköhlen vun de Luft bi dat Upstiegen (Thermik, Upgleiden in anner Luftschichten oder an' Barghang) oder dör Dörmischen vun twee Luftmengen passeeren (Richard Mollier). Bi dat Kondenseeren wurrd de Verdampenswarmt vun dat Water free, de dat Afköhlen bi dat wiedere Upstiegen vun de Luft swaaker maakt. Dordör kann kann de Luft in gröttere Hööchten stiegen. Bi ruhig Luft un wenig Kondensatschoonskarns kann dat to en Översättigen vun de Luft mit Waterdamp kommen. Ofschons de relative Watergehalt denn düütlich mehr as 100 % bedrocht, kummt dat noch to kien Kondensatschoon. De Watergehalt moot eerst wieder tonehmen, bevör he kondenseert. Bi en Lufttemperatur ünner −10 °C können sück an de Kondensationskarns Ieskristalle (Schneeflocken) dör Resublimatschoon billen. Kondensatschoonskarns sünd elektrisch laden un hemm en Grött vun 1 nm bit 1000 nm. Se entstaht dör privat Huushollen, Industrie, Landwertschap, de Natuur un kosmische Strahlung (Bispeel Nebelkamer). Nahdem de Kondensatschoon anfangt, kondenseert immer mehr Waterdamp an disse Stäe, bit he to en sichtbor Nebeldrüppel wurrd. In de meteorologisch Systematik wurrn de Wulken den Hydrometeoren torekent.
Antodrapen sünd Wulken hööftsächlich in de Troposphäre, to'n Deel ok in de Stratosphäre un Mesosphäre (luchtende Nachtwulkeen). Se ünnerscheeden sück in hör Entstahn un somit ok in hör Eegenschapen un sünd licht to beobachten Markmalen vun de Weerlaag. Dör dat richtige Düüden vun Form, Utsehn un Hööcht as ok de tietlich Verännern vun de Markmalen laten sück Utseggen to de lokale Weerentwicklung drapen. Um Beobachtungen överdragen to können, wurrn Wulken in Klassen indeelt. In de Praxis is vör allen de Indeelen in Wulkengattungen un Wulkenarten vun Bedüüden. In de meest Rebeeden treden bestimmte Wulkenoorten fakener up, besünners bi gliekoordig Weerlagen. Dennoch können meest an all Stöen up de Eer sämtlich Wulkenformen vörkommen. De Klassifikatschoon vun de Wulken regelt de Weltorganisatschoon för Meteorologie deshalb internatschonal eenheitlich.
Neben hör optischen Eegenschapen un Muiheit, de all immer de Phantasie vun de Minschen anreegt hett, sünd Wulken bi tallriek Fragen in de Wetenschap wichtig. Dat gellt insbesünnere för de Strahlungshuushollen vun de Eer, de Nedderslagsverdeelen un de Atmosphärenchemie. De Nephologie (Wulkenkunn) is en selten as eegenstännig Fackricht ansehn Deelberiek vun de Meteorologie; as hör Begrünner gellt Luke Howard.
Bestanddeelen
En Wulk besteiht ut Aerosol, en Ansammlung vun fien disperser Deelken in dat Gasgemisch vun de Luft (nich Waterdamp, de is en Gas un genauso unsichtbor as de restliche Luft). Eerst nah dat Afköhlen ünner en bestimmte Temperatur – den Daupunkt – billen sück ut den Watterdamp winzige Waterdrüppels, in groot Hööcht ok winzige, schweben Ieskristalle.
De Dörmeter vun de flüssig Drüppels bewegt sück typischerwies in den Beriek vun twee bit teihn Mikrometern, kann aber jüst bi Regenwulken mit bit to twee Millimetern ok völ grötter ween. Groot Droopen un de noch wesentlich grötter Hagelkarls können blots denn entstahn, wenn starke Upwinde de Gravitatschoon entgegenwarken.
Balmamion
Balma Mion oder Balmamion is de Familiennaam von
Wulk
Billen, Entwicklung un Uplösen
miniatur|Uplööst Amboss vun en Cumulonimbus
Wulkenbillen betekent den Perzess vun dat Entstahn vun Wulken dör Kondensatschoon oder ok Resublimatschoon vun Waterdamp an Kondensatschoonskarns in de Troposphäre un deelwies ok in de Stratosphäre. Mit dat Veräänern vun Temperatur (Dicht) un Luftfuchtigkeit vun en Luftmasse entstahn Wulken oder lösen sück up. Dat kann bispeelswies passeeren dör
En sichtbor Wulk entsteiht, wenn för de Billen vun stabil Waterdrüppels oder -kristalle de Bedingungen erfüllt sünd. Dorbi kummt dat weniger up de Waterupnahmefähigkeit vun de Luft as völmehr up dat Verhältnis vun Kondensatschoon un Verdunstung an. An de Böverflach vun den Waterdrüppel binnerhalv vun en Wulk find en düersam Uttuusch vun Watermolekülen tüschen de Ümgevensluft un den Droopen statt: Blots wenn sück an den Droopen mehr Watermoleküle anlagern as dissen to glieker Tiet weer verlaaten, blots also wenn de Kondensatschonsrate höhger as de Verdunstenssrate is, kann en Droopen wassen un somit to en Wulkenbillen führen. Of dat dorto kommen kann, hangt in' Wesentlichen vun twee Grötten af:
Dat Billen vun en Wulk wurrd also begünstigt dör leeg Temperaturen un dör en groot Antall an Wassermolekülen oder dör hooch Waterdampdruck, wat gliekbedüüdend mit en hooch relative Luftfuchtigkeit is.
De Temperatur, bi de sück Kondensatschoon un Verdunsten utglieken, wurrd as Daupunkttemperatur betekent. Wurrd de ünnerschreeden, entaht un wasst ünner bestimmt Bedingungen stabile Drüppels. Disse Temperatur hangt vun den jeweiligen Waterdampdruck af.
De Waterdampdruck, bi den Kondensatschoon un Verdunsten in en Gliekgewicht sünd, wurrd as Sättigungsdampdruck betekent. He is vun de Temperatur afhängig un wurrd buterdem dör Krümmungs- un Lösungseffekte bestimmt.
left|miniatur|Cumuluswulk
Buggisch Peak
De Buggisch Peak is en hogen Barg in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt in de Heritage Range von de Ellsworthbargen in de Edson Hills 1,5 km süüdwesten von’n Lester Peak.
Wulk
Billen, Entwicklung un Uplösen
To dat Billen vun Droopen in de Eerdatmosphäre kummt dat eerst, ween en utrecken Antall vun Kondensatschonskiens vörhannen is. Sückser Kiens könnt to'n Bispeel Stoffkarns ween, aber ok gröttere Moleküle, Pollen oder – an't Meer – Soltkristalle (kiek Aerosol).
Buggisch Peak
De United States Geological Survey hett em mit egen Meetarbeiden un Luftopnahmen von de United States Navy ut de Johren von 1961 bet 1966 karteert. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em na’n düütschen Geoloog Werner Buggisch (1943–2019) nöömt, de von 1979 bet 1980 in’n Rahmen von dat United States Antarctic Research Program in de Ellsworthbargen arbeidt hett.
Wulk
Billen, Entwicklung un Uplösen
Över de Ozeane is faken dat bi dat Zersetten vun Algen entstahn Dimethylsulfid (DMS) för dat Billen vun Wulken verantwoortlich.
För disse Droopengrött gellt de Bereeken nah Stokes nich mehr. De Droopen nehmt en wedderstandsarme Form an. Is en Schwellenwert överschreeden, so dat de Upwind dat Sinken nich mehr utglieken kann, fangt dan an to regen. In' Fall vun den Hagel treden düchtig starke Up- un Afwinde up, de de Hagelkarls mehrmals upstiegen un weer sinken laaten, wobi deren Dörmeter Schicht för Schicht wassen deiht.
In de Meteorologie wurrn Wulken nah Form un Hööcht över den Grund ünnerscheed. En Wulk in Boddennähe wurrd as Nebel betekent, doch ok wenn se sück blots dör hör Positschonen ünnerscheeden, wurr de Nebel nich as Wulkentyp ansehn. In' wiederen Sinn wurrd ünner Wulkenbillen aber ok dat Enstahn vun anner Wulkentypen verstahn, as bispeelswies Stoffwulken oder Methan-Wulken, wobi man sück dorbi nich up de Eer begrenzt un ok de Wulkenbillen up anner Himmelskörper mit inslutt.
Bedüüden för den Strahlungshuushollen
Wulken hemm en grooten Infloot up den Strahlungshuushollen vun de Eer un somit ok de Lufttemperatur, vör allen över den Dagverloop, aber ok up langfristig klimatische Middelwerte. Dat maakt sück vör allen in' Sömmer bemarkbor. Sobald sück över Dag en Wulkendeck bild un de Sünnenstrahlung afnimmt, de Globalstrahlung also sinkt, nimmt ok de to dat Warmmaaken vun de Luft bruukt Sünnenenergie af un dat wurrd gau spörbor koller. Disse Wulkendeck reflekteert aber ok de terrestrisch Utstrahlung to en bestimmten Andeel torüch up den Eerdbodden. In en klor Nacht wurrd dat folglich wesentlich koller as in en bedeckt Nacht, wiel de terrestrische Warmtstrahlung in dat Weltall wiekt un meest nich dör den in de Atmosphäre enthollen Waterdamp torüchhollen wurrn kann.
Disse Utwirkungen könnt besünners in Wösten beobacht wurrn, wo Wolken in' Regelfall selten sünd: In de Nach wurrd völ mehr Warmt afstrahlt as in fuchtiger Zonen. De Temperaturünnerscheeden tüschen Dag un Nacht sünd dorum ok völ höhger.
Hermann Jahn
Hermann Jahn is de Naam von
Wulk
Bedüüden för den Strahlungshuushollen
miniatur|Globales Schema vun de optische Wulkendicht En wichtig Eegenschap vun Wolken is hör optische Dicht. Se bestimmt, wu völ Sünneninstrahlung dör en Wulkendecke dördringen kann un wu völ se up de anner Siet afsorbeert oder reflekteert. Bestimmen Inflootgrötten sünd dorbi de vertikale Utdehnen vun de Wulk, de Verdeelen vun de Drüppel- oder Ieskristallgrötten un sluutend de Menge un Verdeelen vun de Wulken sülvst. Dorbi sünd Wulken tegenöver de körtwelligen UV-Strahlung en beten wat dörlässiger as tegenöver Wellenlängten vun dat sichtbor Lucht. Dat Streen vun de direkt Sünneninstrahlung dör de Luftdeelken bedingt deren minner wurrn Andeel mit afnehmen Hööcht un begünstigt dormit dissen Effekt. Dör de tosätzlich Streen an de Wulkendrüppels nehmt ok de Photonenweeg to, wat de Absorptschoon dör Ozon begünstigt un de Transmission vun dat Lucht minneseert. In Betoog up de UV-Strahlung is en Absorptschoon an de Waterdrüppels sülvst vernahlässigbar, solang de nich allto düchtig verunreinigt sünd (to'n Bispeel dör en Vulkanutbröök). Up globale Ebene hett dat in dat langjohrig Middel to Folg, dat Wulken 20 Perzent vun de körtwelligen Sünneninstrahlung direkt torüchstrahlen un to glieker Tiet dree Perzent afsorbeeren.
De Wirkung vun de Wulken in' Strahlungshuushollen is aber, as in den eersten Afsatz nömmt, nich alleen an deren Eegenschapen knütt, sonnern foot up dat Tosommenspeel vun völ Faktoren. Besünners wichtig is de Effekt vun de langwellig Utstrahlung vun de Eerdböverflach in Verbinnen mit de atmosphärisch Gegenstrahlung. Disse Effekt is de eegentliche Oorsaak vun den atmosphärischen Drievhuuseffekt un speelt en wichtige Rull in Betoog up de Globale Erwärmung. De Utstrahlung vun de Eerdböverflach is en Folg vun de Absorptschoon vun de direkte un diffuse Sünneninstrahlung dör de Eerdböverflach un hangt vun deren Böverflachentemperatur af. De optische Dicht vun de Wulken, de de Globalstrahlung bestimmt, is nun maatgeven dorför verantwoortlich, wu völ vun disse terrestrisch Strahlung in de Atmosphäre afsorbeert un up de Eerdböverflach torüchstrahlt wurrd, wobi dat beliebig faken to Mehrfackreflexionen tüschen Wulkenünnersiet un Eerdbodden kommen kann. Dör disse atmosphärische Gegenstrahlung wurrd de to de Eerdböverflach richt Strahlung höhger un gliekt dormit de afschermen Wirkung vun de Wulken deelwies ut.
Hermann Jahn
* Hermann Jahn (1894–1946), düütschen Politiker,
Wulk
Bedüüden för den Strahlungshuushollen
Wu groot disse Utgliek in Betoog up groot Rebeeden un lang Tietrüüms is, lett sück man blots swoor faststellen, weshalb sück dat ok um en zentraal Fraag vun de Klimamodelleeren hannelt.
Rulle in' Waterkreisloop
Wulken öven in' Waterkreisloop de Funktschoon vun en Mittlers tüschen Verdunstung un Nedderslag ut. Woll is dat dorin enthollen Water in Betoog up de Watervörkommen vun de Eerd nah de Meng her recht unbedüüdend, aber se setten dat Water gau üm.
Utsehn
Dat Utsehn vun en Wulk wurrd in eerste Lien dör de Oord, Grött, Antall un rüümlich Verdeelen vun hör Bestanddeelen bestimmt. Dat hangt todem vun de Intensität un Farv vun dat up de Wulk updrapen Lucht af as ok up de jeweilige Stellung vun Beobachter un Luchtborn to de Wulk. Dat Utsehn vun en Wulk lett sück an' besten dör Angaven to de Grött, Gestalt, Groff- oder Fienstruktur, Helligkeit un Farv beschrieven.
Gestalt un Struktur
miniatur|Olifantenrüssel
Wulken könnt af un to eegenoordig Forms annehmen, de dat minschlich Oog mit Dingen ut den Olldag verbinnen kann. Vör allen bi wat starker Wind, de de Wulken utfransen un sück immer weer nee billen un verformen laaten, kann man völ Dinge „sehn“:
Helligkeit
left|miniatur|[[Wulkenstrahlen]]
De Helligkeit vun en Wulk wurrd dör dat vun hör Deelken reflekteert, street un dörlaaten Lucht bestimmt. Dit Lucht stellt meest direkte oder diffuse Sünnenstrahlung dor, dat kann aber ok vun Maand oder Eerdböverflach kommen. Besünners dör de groot Albedo vun Ies- un Schneeflächen kann sück de wohrnommen Helligkeit vun de Wulken, wegen dat torüchstrahlt Lucht, erhöhen.
Ok dat Inwarken vun Dunst oder besünner Luchter vun de atmosphärischen Optik, as ünner annern Halos, Regenbagen, Koronen un Glorien, verännern de Wulkenhelligkeit. Is Dunst tüschen Beobachter un Wulk, so kann je nah Wulkendicht un Richt vun dat infallen Lucht de Helligkeit vun de Wulk starker oder minneseert wurrn. Dunst maakt buterdem de Kontraste swaaker, dör de Gestalt as ok Groff- un Fienstruktur vun de Wulk eerst erkennbor wurrn.
Över Dag is de Helligkeit vun de Wulken so stark, dat man se ahn Schwierigkeit beobachten kann. Nachts bi Maandschien sünd de Wulken denn to sehn, wenn des Maandphase mehr as en Veertel bedrocht. Wiels de dunklere Phasen is dat Maandlucht nich hell noog, um Wulken, de wat wieder weg sünd, to erkennen. Dat gellt insbesünnere denn, wenn de Wulken dünn sünd. In maandloos Nachten sünd de Wulken in' Allgemeenen nich erkennbar, man kann aber af un to, wenn Steerns, dat Polarlucht, dat Zodiakallucht oder anner Effekte verdeckt wurrn, up dat Dorween vun Wulken sluuten.
In Rebeeden mit genügend stark künstlicher Belüchten sünd Wulken ok in de Nacht sichtbor. Dorum sünd över Grootstäder Wulken dör de vun ünnern kommen direkt Beleuchtung erkennbor. En deroort anlücht Wulkenschicht kann denn en hellen Achtergrund billen, gegen de sück deeper liggen Wulkendeelen plastisch un dunkel afheven.
Farv
De Farv vun en Wulk hangt vun de Wellenlängt vun dat Lucht af, de de Wulk belüchten deiht. De Wulk sülvst kann de Farv nich ännern, wiel de Drüppelgrött in Wulken grötter as de Wellenlängt vun dat Lucht is (ungefähr 1 μm bit 15 μm) un dorum de Utseggen vun de Rayleigh-Streen nich todrapen. Dat gellt insbesünnere för Wulken bit etwa 20 km Afstand, wiel denn to wenig Luftmoleküle vörhannen sünd, um Farvännern hervörropen to können.
Is Dunst oder Stoff tüschen Beobachter un Wulk, so kann dordör de Farv vun de Wulk en beten verännert wurrn. Dorum können to’n Bispeel wiet weg liggen Wulken licht geel oder orange utsehn.
Historie
Vör Beginn vun dat 19. Johrhunnert hett man annommen, dat Wulken to völgestaltig, komplex un vör allen körtlevend, um de as Begreep to kategoriseer. Dat weer nich begäng, Wulken Beteken totowiesen; man hett sück dormit tofräe geven, de Wolken rein subjektiv anhand vun Form un Farvgeven to beschrieven. Dat geev woll eenige Versöök, se to de Weervorhersaag to bruuken, aber man hett sück dorbi meest blots an den Grad vun de Dunkelheit hollen, en wetenschapliche Annähern weer dat aber nich un weer so ok nich mögelk. Dorum wurrn Wulken, wenn överhoopt, blots symbolisch düüt oder in de Kunst as ästhetisch Motiv wohrnommen.
In Anlehnen an de Taxonomie vun de Leevwesen dör Carl von Linné un in' Gegensatz to Lamarck hett Howard latiensch Beteken bruukt, de den dormaligen Status vun dat Latiensche as Spraak vun de Wetenschapen entsprekend weltwiet insett wurrn kunn. He hett de Wulken in de dree Grundformen Stratus (Schichtwulken), Cumulus (Hoopenwulken) un Cirrus (Schleierwulken) indeelt. Tosätzlich hett he noch de twee Tüschenformen Cirrostratus un Cirrocumulus as ok de twee tosommensett Formen Cumulustratus un Cumulo-cirro-stratus bzw. Nimbus (Regenwulken) inführt. De Gattung Cumulustratus wurr 1840 mit Tostimmen vun Howard dör Ludwig Friedrich Kämtz in Stratocumulus umnömmt, 1855 hett Émilien Renou de twee Gattungen Altocumulus un Altostratus ergänzt.
Internatschonales System
Vun zentraal Bedüüden is, dat sück dat bi de Wulken um en Klassifikatschoon nah dat Utsehn hannelt. Dat steiht in' Gegensatz to de in de Natuurwetenschapen begäng an Herkunft, Entstahn oder Verwandtschap richten (genetischen) Klassifikatschonssystemen. Wu en Wulk to sien Utsehn kommen is, speelt för de Naamsgeven also kien Rull, ok wenn völ Utsehnsbiller up hör Entstahnsümstände hen düüt wurrn können.
De Hööchtlagen vun de Wulkenstockwarken ännern sück mit de geographisch Breedt, wiel de ünnerste Schicht vun de Atmosphäre – de Troposphäre – an' Äquater rund düppelt so hooch reckt as an de Polen. In' Winter sünd de Wulkenstockwarken wegen de leegere Temperatur un domit höhgere Luftdicht deeper as in' Sömmer. De Hööchten richten sück an de Laag vun de Tropopause, de örtlich as ok in de Tiet ünnerscheedlich is un nich gliekförmig vun de Polen ro'n Äquater anstiggt. De folgen Hööchtangaven stellen dorum blots Orienteerenswerte dor.
Wulken wurrn verscheeden nömmt, to'n Bispeel de Cirrus un de Cirruswulk bzw. de Cirren un de Cirruswulken.
Faken sünd mehrere Wulkenformen to glieker Tiet vörhannen, de sück gegensiedig överdecken können.
Översicht
De folgen Dorstellen is stark an den Internatschonalen Wulkenatlas (S. 6) anlehnt. De Bookstaven vun de jewielig Afkörten sünd düütlich hervörhaben un wurrn bi de Benennen kombineert, to'n Bispeel Ci fib för Cirrus fibratus. Plattdüütsch Beschrieven vun de latiensch Gattungsbeteken sünd in Klammern sett. To beachten is, dat de Indeelen vun de Cumulus-Wulkengattung in de Wulkenfamilien nich eenheitlich vörnommen wurrd. Dat is dordör begrünnd, dat man de Wulkenoorten Cumulus humilis un Cumulus mediocris ehrder den deep Wulken toreken kann, wiels Cumulus congestus ehrder to de vertikalen Wulken hörrt. En ähnlich Bild wiest sück bi Nimbostratus. De wurrn hier bi de vertikal Wulken upführt, könnt aber ok to de middelhooch Wulken tellt wurrn.
Gattungen
De Gattungen sünd de teihn Hööftgruppen vun de Wulken. Se geevt an, in welker Hööcht sück de Wulken befinnen, un off se labil oder stabil schicht sünd.
Bi en stabilen Atmosphärenschichtung sünd de (Schicht-)Wulken meest konturlos, wenn de Luftfuchtigkeit hooch noog is, sonst körtreeten bit gor nich vörhannen. En labil Schichtung, bi de dat to Upwinden kummt, führt to Quellwulken as den Cumulus oder den Cumulonimbus. De Gattungsnaams wurrn wurrn mit twee Bookstaven afkört, wobi de eerste Bookstaav groot schreven wurrd.
Oorten
Mit de Angaav vun de Oort wurrn Wulkengattungen wieder nah hör binneren Upbau un hör Gestalt ünnerdeelt. Oorten sünd nich kombineerbor; en Wulk kann blots de Eegenschap vun en Oort to de sülvig Tiet upwiesen (nich mögelk weer etwa Cumulus congestus humilis). Anner as in de Biologie wurrd buterdem de Begreep Oort nich för de gesamte Benennung vun de Wulk bruukt (Cumulus congestus), sonnern blots för den Oortennaam (congestus).
De meesten Oorten könnt bi mehreren Wulkengattungen beobacht wurrn, so etwa de Oort stratiformis, de bi Cirro-, Alto- un Stratocumulus uptrett. Anners as congestus oder humilis gellen to'n Bispeel blots för Cumuluswulken.
Oorten wurrn mit dree lütt Bookstaven afkört: str, con etc.
Ünneroorten
De Ünneroorten deenen to dat Beschrieven vun de Anordnung un de Luchtdörlässigkeit vun Wulken un wurrn mit twee Bookstaven afkört. En Wulk kann in' Gegensatz to de Oorten de Eegenschapen vun mehreren Ünneroorten upwiesen, denn de Ünneroorten sluuten sück generell gegensiedig nich ut. De eenzig Utnahm billen opacus (luchtundörlässige Wulkenschicht) un translucidus (temelk dörrsichtig Wulkenschicht).
Ok de meest Ünneroorten könnt bi mehreren Gattungen uptreden, en Bispeel dorför is de Ünneroort opacus, mit de Altocumulus, Altostratus, Stratocumulus un Stratus nauer beschreven wurrn könnt. Bispeelen för spezielle Anordnung vun de Wulken sünd de in Wellenform anordnete Altocumulus undulatus oder de an en Fischskelett erinnern Cirrus vertebratus.
Sünnerformen un Begleitwulken
Sünnerformen un Begleitwulken mooten nich dwingend mit de Hööftmasse vun de Wulk tosommenhangen, insbesünnere de Begleitwulken sünd meest dorvan trennt. To'n Bispeel is Cumulonimbus mamma (Cb mam) en Cumulonimbus mit Quellungen „nah ünnern“ un Cumulus pannus (Cu pan) en Cumulus-Wulk mit zerfetzten Wulkendeelen. De Sünnerformen un Begleitwulken wurrn – as de Oorten – mit dree Bookstaven afkört.
Moderwulken
De Moderwulk deen to de Angaav, ut welker Gattung sück en nee Wulkenform bildt hett. Dorto wurrd an den Gattungsnaam vun de Moderwulk „genitus“ anhangt. Afkört wurrn de, indem man to de Gattungsafkörten „gen“ anhangt. Utschreven ersett man de Endung „-us“ dör en „o“ un hangt noch en „genitus“ an. En typisch Bispeel is de Cirrus cumulonimbogenitus (Ci cbgen), en Cirrus, de sück ut den Amboss vun en Cb-Wulk entwickelt hett.
Genetische Klassifikatschoon
Neben de Internatschonalen Klassifikatschoon, de sück an de Wulkenhööcht richt, gifft dat ok en genetische Klassifikatschoon, de süch nah dat Enstahn vun de Wulken richt. Se geiht up Stüve torüch, de dat 1926 verapenlicht hett.
Gesünnert Wulkenformen
miniatur|[[Kondensstriepen]]
Neben de in de Klassifikatschoon enthollen Wulken gifft dat noch en Völtall vun anner Typen, de ut bestimmt Grünnen en eegen Naam kregen hemm. Dorbi hannelt sück dat to'n Bispeel um de vör dat Entstahn vun Tornados bannig wichtige Müerwulken un de künstlichen Kondensstriepen vun de Floogtüüch (meest den Cirrus torekent). Dorto hörrt ok de Bannerwull, en nich vullständig klärt Phänomen, dat an Tippen un Graten uptreeden deiht.
Wedderbeobachten
Wulken hemm, as baben wiest, en hooch Eegendynamik un reageeren bannig gau up de Bedingungen in hör Ümgegend. Dorbi is dat mögelk, tüschen de beobachtbor Eegenschapen vun de Wulken un de Eegenschapen, de dat bedingen, en Verknütten hertostellen.
Frontpassage
miniatur|links|Warmfront miniatur|Koltfront
Vun wenig Utnahmen afsehn, treeden an Fronten immer ok Wulken up. Bi dat Dörtrecken vun en Front kann man dorher meest en bannig charakteristisch Affolg vun Wulkenarten beobachten.
En langsam herantrecken Warmfront, an de de Warmluft up de vör hör liggen Koltluft grootflachig afglitt, maakt sück tonächst mit Cirrus oder Cirrostratus bemarkbor. Later folgt Altostratus nah. Sluutend reckt Nimbostratus mit anhollen Regen den Beobachter. Nah dat Dörtrecken vun de Warmfront lockert in' Warmsektor de Bewölkung up, dat Weer betert sück un dat wurrd spörbor warmer. Ad un to, vör allen in' Winter oder an de Küsten, kann de Warmsektor ok mit deephangen Stratus anfüllt ween, ut de licht Regen oder Sprühregen fallt.
De Kaltfront treckt meest flinker as de Warmfront, wiel sück de swoor Koltluft ünner de Warmluft schuvt un de verdrängt. As Beobachter bemarkt man tonöchst en höhger Billen vun Cumulus. De könnt sück all in' Warmsektor to eenzelt groot Cumulonimbuswulken verstärken, de Schuurn oder Gewitter bringen. De Kaltfront sülvst besteiht faken ut en lang Kett vun faken bannig intensiven Cumulonimbuswulken. Dat gifft aber ok swaaker utpräägt Koltfronten, an de denn ehrder Stratocumulus oder Cumulus vörherrschen. Nah dat Dörtrecken vun de front ritt de Himmel gau up, denn de postfrontale Upheiterungszoon sörgt för en vörövergahn Uplösen vun de Wulken. Ansluutend kummt de hoochrecken Kaltluft heran, in de tallriek Cumuluswulken oder Cumulonimbuswulken mit wedderhalten Schuur un eenzelt Gewitter vörherrschen.
Gewitter un Storms
miniatur|[[Roll Cloud in Uruguay]]
Gewitter un Storms sünd faken mit de charakteristisch Cumulonimbuswulken to beobachten, treden in de Regel gau up un verschwinden ok gau weer. Sofern se nich in Verbinnen mit Fronten uptreden, kloort de Himmel bannig gau weer up. In eenig Fällen sünd de Wulken afsolut isoleert, dat heeet, se billen en eenzelnen Block an' ansunsten heiteren Himmel. Dorüm sünd Gewitter vör allen in de Bargen tückisch. Se könnt lokal binnerhalv vun en Stünn updüken, afregnen un wiedertrecken.
Kommun Simrishamn
De Kommun Simrishamn is ene Gemeend in dat Lehn Schonen in Sweden. Dat höört to de Landschop Schonen un den Gerichtsbezirk Ystad. Se hett 19.425 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 394,20 km². De Sitt vun de Verwalten is in Simrishamn.
Wulk
Gewitter un Storms
Extrem groot Cumulonimbuswulken, so nömmt Superzellen, sünd wegen de Utdehnen mit dat Oog meest nich vun Nimbostratus oder en Front to ünnerscheeden. Se könnt Wirbelstorms mit sück bringen un bestimmen dat Weergeschehen völ länger as normale Gewitter. Ok dat Uptreden vun Böenfronten mit Roll- oder Shelf clouds is bi Superzellen mögelk.
Kommun Simrishamn
Demografie
2006 weren 7,32 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Wulk
Wulkenverslööteln
De Codes CL, CM und CH deent dorto, den Himmelstostand antogeven. De Vördeel tegenöver de eenfack – un nauere – Beteeken vun Wulken is, dat nich jede Wulkenoort uptellt wurrn moot, sondern för je een Stockwark de Gesamtbewölkung mit en Ziffer angeven wurrn kann. Dorut kann denn ok de Weerlaag bestimmt wurrn.
Kommun Simrishamn
Scholen
De Kommun hett 9 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt, un 2 private Grundscholen. De kommunalen Scholen hebbt alltohoop 1722 Schölers un de privaten 260.
Wulk
Wulkenverslööteln
Dat Verslööteln wurrd so vörnommen: Hier steiht x för en Ziffer vun Null bit Negen. Is de Himmelstostand wegen schlechter Luchtverhältnisse, Nebel, Stoff, Sand oder Ähnlichem nich sichtbor, kenntekent man dat statt mit en Tall mit en Schrägstreek. För W drocht man de jewielig Wulkenhööcht in. Dorbei bedüüd L „low“, also deep Wulken (clouds low), M bedüüd „middle“ (middelhooch Wulken) un H „high“, hooch Wulken (clouds high).
Könnt de Wulken nich eendüütig en Ziffer zuordnet wurr, so wurrd jene wählt, de an' besten todrapt, dat hett, de Grupp, de den gröttsten Deel vun den Himmel bedeckt. Tosätzlich gifft dat noch en so nömmt Vörrangregel, de in Fällen anwendt wurrd moot, wenn dat Himmelsbild nich eendüüdig is. Vörrangig sünd immer de Wulken, de för de Luftfohrt un oder Synoptik an' wichtigsten sünd.
Kommun Simrishamn
Geografie
In de Kommun gifft dat 48 Eilannen, de alltohoop 1 Hektar groot sünd.
Wulk
Verslööteln vun de CL-Wulken
To de deep Wulken hörrn de Wulkengattungen Stratus, Stratocumulus, Cumulus un Cumulonimbus.
Verslööteln vun de CM-Wulken
To de middlere Wulken hörrn de Wulkengattungen Altocumulus, Altostratus un Nimbostratus.
Verslööteln vun de CH-Wulken
To de hooch Wulken hörrn de Gattungen Cirrus, Cirrostratus un Cirrocumulus.
Bedeckungsgrad
De Wulken-Bedeckungsgrad wurrd in de Meteorologie faken in Achteln vun den Himmel angeven, den Octa van 0 bit 8.
Wulken un „Buernregeln“
De goot to beobachten Toog vun de Wulken is Grundlaag vun völ Buernregeln un hett ehr Roop as Weerboten begrünnd. En Utrecken Vörherseggensqualität vun disse Buernregeln, de up johrteintenlangen, weddergeven Beobachtungen footen, is aber blots regional oder sogar blots lokal geven. So luut bispeelswies en Weerregel ut dat Vinschgau in Süüdtirol: Wenn en markante Felsformatschoon vun de Alpennoordkett bi Innsbruck vun en Wulk umgeven is, wiest dat up bevörstahn Regen hen: Cirren künnigen in de Regel en Warmfront un somit schlechter Weer an. Dennoch kann man nich seker ween, dat de den jewieligen Standort ok recken deiht. Dorher stammt de Spröök: „In Frauen und Cirren kann man sich irren.“
miniatur|Wetterstein
In Mittenwald is de Wetterstein (daher ok sien Naam) de Barg, de dat Weer vörherseggt: wird's Wetta misarabi. Hat da Wetterstoa an Huat, werd's Wetta morgn wieda guat.'' Hett de Wetterstein en Säbel (langtrucken Wulk ünnerhalv vun den Tipp), wurrd dat Weer miserabel. Hett de Wetterstein en Hoot (runn Wulken över den Tipp), wurrd dat Weer anner Dag weer goot. Dissen Spröök gifft dat an völ Stäen in den Alpenruum (to'n Bispeel an' Attersee).
Anomalien un extraterrestrische Wulken
miniatur|Hole Punch Cloud
Anomalien sünd bannig ungewöhnliche Wulken, de insbesünnere in' Gegensatz to dat klassische Modell staht. Hierto hörrn to'n Bispeel Polare Stratosphärenwulken, lüchten Nachtwulken as ok de Hole Punch Cloud.
In Atmosphären vun anner Himmelskörper gifft dat ebenfalls Wulken, bispeelswies bi de Planeten Venus un den Saturnmaand Titan. Disse Wulken könnt ünnerscheedlich dicht un ünnerscheedlich tosommensett ween.
Kulturgeschichte
left|miniatur|Wulken-Studie (1822) vun John Constable
Dat Wooort „Wulk“ (Olthoochdüütsch (ahd) wolkan, Middelhoochdüütsch (mhd) wolken) stammt vun dat gemeenwestgermaansch *wulkana- af, dat mögelkerwies up de indogermaansch Wuddel *welg „fuchtig“ torüchgeiht. Oorsprünglich weer dat en Neutrum, eerst siet dat Laatmiddelhoochdüütsch is (düütsch) „die Wolke“ wievlich.
De Welt vun de Computergrafik simuleert Wulken mit Hülp vun 3D-Software siet den 1990er Johren. Siet ca. 2000 sünd de Algorithmen so utfielt, dat sück de künstlich Wulken in Filmen nich mehr vun echten ünnerscheeden laaten. De Software berücksichtigt dorbi ok de binnere Dymanik vun real Wulken un bruukt Berekensverfohren ut de Strömungslehr.
Religion
In de olttestamentisch Geschichte offenbor sück de Gott vun de Hebräer in en Wulkensäule as Wegwiesen för dat.
„Und der HERR zog vor ihnen her, am Tage in einer Wolkensäule, daß er sie den rechten Weg führete, und des Nachts in einer Feuersäule, daß er ihnen leuchtete, damit sie bei Tag und bei Nacht wandeln konnten.“
Forschung
De düütsch-engelsch Astronom Sir Wilhelm Herschel harr vör över 200 Johren en Tosommenhang tüschen den Erdrag vun de Weetenarnt in England un de Sünnenaktivität feststellt. Dat CERN ünnersöcht in en breet anleggt internatschonal Forschung (CLOUD-Cosmic Leaving OUtdoor Droplets) den Infloot vun de Sünnenaktivität (Sünnenwind) up de kosmische Strahlung. De kosmische Strahlung besteiht ut elektrisch laaden Partikeln, de Aerosole as Kondensatschoonskiens för Water billen. Je nah Aktivität vun de Sünn recken ünnerscheedlich Mengen vun disse Partikel de Atmosphäre. Wulken hemm en bannig grooten Infloot up den Energiehuushollen vun de Eer. Blots wenige Perzent Ünnerscheed in de Wulkenbedeckung hemm en enormen Infloot up dat Klima.
Wulken-Arnt to Watergewinnung
In de chileensch Stadt Chungungo (La Higuera, Región de Coquimbo) wurr en Projekt fördert, dat dorto deent, Wulken, de sück in de Hööcht vun de Anden befinnen, aftoarnten. Dor wurrn Kunststoffnetten upstellt, an de dat Water vun de Wulken kondenseert. Dat drüppel dann an dat Nett af un floot över söben Kilometer lang Rohrleitungen nah Chungungo. Bit to 110 000 Liter könnt so jeden Dag wunnen wurrn.
Carl Jung
Carl Jung is de Naam von
* Carl Jung, düütschen Flegerpioneer,
Kiek ok bi: Karl Jung.
Bitossi
Bitossi is de Familiennaam von
Octavianus Secundus Fugger
Octavianus Secundus Fugger (* 17. Januar 1549; † 31. August 1600 in Augsborg) weer en düütsch Hannelsherr ut den Familientwieg Fugger von der Lilie.
Leven
Octavianus Secundus Fugger weer en Söhn vun Georg Graf Fugger auf Weißenhorn und Kirchberg (1518–1569) un de sien Ehefru Ursula von Lichtenstein zu Carneid († 1573). He wurr tosommen mit sien Bröer Philipp Eduard dör Petrus Canisius ünnerricht, dornah keemen de Bröers an dat Collegium Germanicum in Rom. 1579 hemm se ut dat Arv vun Christoph Fugger dat Augsborger Jesuitenkolleg Sankt Salvator stift. 1580 wurrn se geschäftlich ut den gemeensamen Fuggerschen Hannel utlööst un sünd söss Johr later neben Matthäus, Paul un Markus Welser in en Hannelskompanie intreeden, de jedes Johr up fiev Scheep Peeper vun Ostindien nah Lissabon bringen un an den spaanschen König verkoopen sull. Dorto wurrn an de indisch Malabarküst fiev Faktoreen för den Ankoop inricht. In den hansisch-nedderlannsch-engelschen Ruum hett man Faktoreen för den Afsatz inricht. Dör den Seekrieg tüschen Spanien-Portugal un England weer de Hannel ständig gefährdet. 1591/92 keem kein een vun de utloopen Scheep nah Lissabon torüch, so dat de Peeperverdrag mit Philipp II. ünner grooten Verlust bald to Enn’ weer.
Octavianus hett um 1585 rum den Komponisten Hans Leo Haßler as Kamerorganisten un Baas vun de Fuggersche Huus- un Karkenmusik nah Augsborg haalt. Octavianus Secundus Fugger weer siet 1579 mit Maria Jacobäa (1562–1588), en Dochter vun Hans Fugger (1531–1598), verheiraadt. Dat Paar harr dree Söhns un twee Döchter.
He wurr in de Benediktuskapelle vun St. Ulrich in Augsborg bisett.
Bruguière
Bruguière betekent ok
Maassluis
Maassluis is en Stadt un ene Gemeende in de nedderlannsche Provinz Süüd-Holland. In de Gemeende leevt Inwahners up 10,11 km² (dorvun 1,51 km² Water).
Historie
Maasluis is üm 1340 rüm as en Wohnsteed bi en Slüüs grünnt wurrn. Düsse Slüüs höör to en Seewehr twüschen de Noordsee un Rotterdam. De Naam vun de Wohnsteed weer dormols Maeslandsluys un weer regeert vun Maesland ut. 1489 is de Oort plünnert wurrn. In dat 16. Johrhunnert hett de Herr Marnix van St Aldegonde dor en Schanz anleggen laten. De weer noch nich fardig, as de Spaniers ehr 1573 al innahmen harrn. Dat weern dormols de Johren vun den Achtigjöhrigen Krieg üm de Nedderlannen ehre Freeheit. Aldegonde is gefangen nahmen wurrn. En Johr later plünnern upsternaatsche spaansche Truppen den Oort Maeslandsluys.
An'n 16. Mai 1614 hefft de Staten vun Holland Maeslandsluys selvstännig weern laten. Vun dor af an weer de Naam Maassluis. Dat hett ok Grünnen harrt, de harrn wat mit den Gloven to kriegen: Maassluis weer protestantsch un Maasland hüng an de kathoolsche Lehr. 1624 is de Schanz afbraken wurrn, vunwegen dat de Platz bruukt wurr för den Bo vun de Groote Kerk. Mit düssen Bo güng dat denn 1629 los. Fiev Johr lang is dor avers keen Hand anleggt wurrn, vunwegen dat Kapers ut Düünkark veel Maassluissche Scheep an sik rieten döen un de Mannschoppen över Bord smeten. 1639 is de Grote Kark denn fardig stellt wurrn. An'n 4. Dezember 1732 is dor de beröhmte Garrelsorgel inboot wurrn. Düsse Orgel is vun 1730 bit 1732 vun Rudolf Garrels boot wurrn. Betahlt un an de Stadt schunken hett se de Reeder Govert van Wijn. Stadtrechten kreeg de Oort eerst 1811 dör Napoleon.
Weertschop
An'n Anfang vun den Oort weer besunners de Fischeree wichtig. In dat 19. Johrhunnert weern de Sleppers vun de Fa. L. Smit & Co. un de Scheepsbargers vun W.A. van den Tak in de ganze Welt bekannt. In Maassluis is dat Nationaal Sleepvaartmuseum tohuse, wo en de Geschicht vun de Sleppschippsfohrt ankieken kann.
Jöödsche Gemeende
An'n 27. April 1688 hett sik de Tabakhöker Levi Jacobs in Maassluis dallaten. Vun 1750 af an is de Gemeende denn wussen. Maasluis weer en vun de wenigen Öörd, wo Joden wahnen dröffen. 1769 kreeg de Gemeende Verlööf un konn sik en Synagoog boen. Man na 1890 is de gröttste Deel vun de Gemeende wegtrocken un 1930 wohnen bloß noch acht Joden in de Stadt. Vun jem is nümms ut'n Tweeten Weltkrieg torüchkamen. De Synagoog is afreten wurrn un de jöödsche Karkhoff is leddig maakt wurrn.
Wat een sik ankieken schall
left|220px|thumb|Grote Kark
Verkehr un Transport
Maasluis hett twee Bahnhöff. Siet 1891 de „Statschoon Maassluis“ un vun 1970 af an de „Statschoon Maassluis West“. Mit een Fährschipp warrt de Stadt mit Rozenburg verbunnen. De Autoverkehr löppt över de Autobahn A 20.
Sport
In Maassluis gifft dat allerhand Sportvereen. Football warrt speelt bi Excelsior Maassluis, VDL un MSV '71. Bavenhen gifft dat en Scheetvereen, Basketball-, Hockey-, Korfball- un Softballvereen. Dör Maasluis löppt ok de europääsche Wannertour E9, de ok North Sea Trail oder Deltapad heten deit. De E9 löppt vun de Küst vun Portugal hooch na de Staten in dat Baltikum.
Nabergemeenden
Maasluis grenz in’n Noordwesten an de Gemeenden Rotterdam un Hoek van Holland. In’n Noorden liggt Westland, in’n Noordoosten Midden-Delfland, in’n Oosten Vlaardingen un in’n Süden noch mol Rotterdam.
Boren in Maassluis
150px|Abraham Kuyper (1900)
Weblenken
800px|center|Haven
Chicchi
Chicchi is de Familiennaam von
Helmut Jahn
Helmut Jahn is de Naam von
* Helmut Jahn (1917–1986), düütschen Footballspeler,
Kalkreese
duum|Dat Slachtfeld Kalkreese. Vun'n Kiekut in 40 m Hööchde ut bekeken Kalkreese is en Dorp bi Bramske in de Gemeen Bramske in Neddersassen. Unner Umstänn hett dor de bekannte Varusslacht in dat Johr 9 n. Chr. stattfunnen. Kann avers ok angahn, datt de grote Tahl vun röömsche Fundstücke un Overreste dor wat mit Caecina siene Slacht oder mit de Slacht an’n Angrivarierwall to doon hefft, de en poor Johre later ween sünd.
Geschicht
Nadem hier 1987 allerhand röömsche Münten funnen wurrn sünd, is 1989 beslaten wurrn, de Saak up den Grund to gahn. Dat duer nich lang un denn is rutkamen, datt in de Gemarken bi dat Dorp Römers un Germanen tohopenstott sünd. Sunnerlich de Reste vun en bi 400 m langen Wall hefft de Forschers in Gang holen. Vunwegen, datt allerhand Münten mit den Overstempel mit de Bookstaven VAR funnen wurrn sünd, is annahmen wurrn, datt de röömsche Stattholler un Upperbefehlhebber Varus hier mit dree Legionen in en Achterhollt lockt un toschannen maakt wurrn is.
In dat Johr 2000 is an de Stäe en Museum boot wurrn. Bovento gifft dat de Gelegenheit un een kann sik ankieken, wat dor utbuddelt warrt.
Teutoborger Woold oder Kalkreese
Tacitus schrifft bi hunnert Johre na de Varusslacht, se weer in den saltus teutoburgensis (Tüüteborger Woold) slahn wurrn. Hüdigendags is nich mehr rut to finnen, wat he mit düssen Woold meent hett. De Barge twuschen Ossenbrugge un Builefeld, de hüdigendags so nömmt weert, hefft düssen Naam Teutoburger Wald eerst kregen, as in dat 19. Johrhunnert de Natschonalismus in Düütschland upkamen is. Vördem harrn se Ramskenbrink, Osning un Lippsken Waule heten. In den Osning bi Deppelt steiht siet 1875 dat Hermannsdenkmol.
Horst (Landkreis Cuxhoben)
Horst is en lütt Oord in de Gemeen Beverst, in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.
Kalkreese
Teutoborger Woold oder Kalkreese
Dat de grote Slacht nich in'n Osning, man bi Kalkreese in dat Bramsker Land stattfunnen hett, is en Theorie, de noch nich allto oold is. Natüürlich sünd de Frömmenverkehrsverbänne un de Touristikindustrie in Neddersassen, Bramske un Ossenbrugge dorachter ran, datt dor numms an twiefeln schall. Amenne warrt mit Kalkreese sien Museum ok allerhand Geld verdeent.
Horst (Landkreis Cuxhoben)
Geografie
So bi 500 Meter in’n Noordwesten von Horst flütt de Luun langs.
Kalkreese
Twiefel an Kalkreese
To de Forschers, de nich glöven doot, datt de Sporen un Fundstücke in Kalkreese wat mit Varus siene grote Slacht to doon hefft, höört unner annern de Historikers Rainer Wiegels un Peter Kehne, de Archäologe Stephan Berke, de Numismatiker un Ooldhistoriker Reinhard Wolters, de Ooldhistoriker Dieter Timpe un de Middeloller-Forscher Herwig Wolfram.
Horst (Landkreis Cuxhoben)
Geografie
De Naveröörd sünd Volkmarst in’n Oosten, Brillit un Kuhs in’n Süüdoosten, Ooldwist in’n Süden, Karkwist, Stemmermöhlen un Taben in’n Westen un Appeln in’n Noordwesten.
Kalkreese
Twiefel an Kalkreese
Peter Kehne meent, dat weern to minne Minschenknaken to finnen for so en grote Slacht. Ok, datt se dör’nanner mengelt weern mit Knaken vun Deerter un datt dor gor keen Knaken vun Froenslüde un Kinner to finnen weern, seeg dor nich na ut, as wenn Germanicus jem inkuhlt harr. Kehne meent, de Wall mit sien Spitzgraven na Süden to, dat weer en röömsch Bollwark. Bovenhen pass dat nich to so en grote Slacht, datt de Wall man bloß bi 400 m lang weer. Ok de Gegend, de bitherto as Slachtfeld ankeken warrt, is na siene Meenung for de Varusslacht nich groot noog.
Horst (Landkreis Cuxhoben)
Historie
De Oort hett vör 1851 to dat Gericht Beverst tohöört un denn von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst. 1859 is de Oort mit dat ganze Kaspel Karkwist an dat Amt Bremervöör wesselt. 1885 is Horst Deel von’n Kreis Bremervöör worrn.
De vörher egenstännige Gemeen is 1929 tohoop mit Stemmermöhlen Deel von de Gemeen Karkwist worrn. An’n 1. März 1974 is disse Gemeen von’n Landkreis Bremervöör in’n Landkreis Wersermünn wesselt un an’n 1. November 2011 is de Gemeen Karkwist denn Deel von de ne’e Gemeen Beverst worrn. Bi de Kreisreform 1977 is de Landkreis Wersermünn in’n Landkreis Cuxhoben opgahn.
Religion
Horst is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Karkwist.
Verkehr
De nächste Bahnhoff is in Stubben an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben, de so bi teihn Kilometer weg is.
Gore
Gore betekent
Gore is de Familiennaam von
,, ,
Kiek ok bi: Gore Township, Gore-Tex, Ormsby-Gore.
Bruguière Peak
De Bruguière Peak is en  hogen, spitzen un felsigen Barg in de noordzentrale Sentinel Range von de Ellsworthbargen in Ellsworthland, Westantarktika. He liggt 6,44 km noordoosten von’n Mount Giovinetto, 1,45 km noordoosten von’n Enitsa Peak, 6,83 km westen von’n Mount Jumper, 4,58 km noordnoordwesten von’n Versinikia Peak un 5,95 km noorden bet oosten von’n Evans Peak dicht bi dat Enn von en Bargkamm, de sik von’n Mount Giovinetto över 9,15 km na Noordoosten reckt. De Rumjana-Gletscher liggt in’n Süüdoosten un de Deljo-Gletscher in’n Noordwesten.
US-amerikaansche Wetenschoppers hebbt em 1961 un 1988 karteert. De bulgaarsche Kommission för Antarktische Geograafsche Naams hett em 2014 na’n franzööschen Zooloog Jean-Guillaume Bruguière (1750–1798) nöömt, de de Kerguelen mit opdeckt hett.
Gustav Jahn
Gustav Jahn is de Naam von
* Gustav Jahn (1806–1862), düütschen Koopmann un Ünnernehmer,
Arthur Gore
Arthur Gore is de Naam von
* Arthur Gore (1868–1928), brietschen Tennisspeler,
Galina Starowojtowa
Galina Starowojtowa (* 17. Mai 1946 in Tscheljabinsk; † 20. November 1998 in Sankt Petersborg) weer ene Parlamentarierin in Russland.
Starowojtowa, ene Bookschrieverin un de Vörsitterin vun de demokratisch Partei Demokratisch Russland weer ene Tied lang Beraderin vun Boris Jelzin för Minnerheiten. Starowojtowa weer ok Harvard-Professorin. Vandage gifft dat in ehr Stadt Sankt Petersborg de Stiftung Galina-Wojtowa-Museum. De Bedüden vun de Mord is to erkennen, dat dat törksch Dagblad Milliyet 8 Sieten över ehr Doot in en Utgaav schreev. Se weer den 20. November 1998 in Sankt Petersborg ümbrocht, wiels se politisch nich good to leden bi wecke Lü weer.
Grazia Deledda
Grazia Deledda (* 27. September 1871 in Nuoro, Sardinien; † 15. August 1936 in Rom) weer en italieensch Schrieverin. Se wurr 1926 mit den Nobelpries för Literatur uttekent.
Leben
Grazia Deledda entstamm ut en wohlhebbend Familie. All as jung Deern kreeg se Spraakünnerricht. 1886 keemen all in sardisch Zeitungen Vertellsels un Gedichte van de eerst 15 Johr olt Grazia Deledda herut. 1897 hett se Palmiro Madesani heiraadt. He weer Beamter in dat Kriegsministerium, un se leev af 1900 mit hüm un hör beid Söhns in Rom. Nahdem Benito Mussolini an de Macht kommen weer, hett se hör Wirken in sien Deenst stellt, wat nah den Krieg dorto führen dee, dat hör Ruhm bedüüdend minner wurr.
Wark
Se tell to de bedüüdenst Schrieverinenn van den Naturalismus binnerhalv van de italieensch Litaratur. In hör Warken hett se dat swoor Leven van de Sarden beschreeven.
De Böker van Deledda sünd Schicksalsromane, de faken Fruen as zentraal Figuren hemm, de in Konflikten um Ehre, Glooven un sellschopplich Vöroordeelen körtreeben wurrn.
Schauplatz van hör latere Warken is Italien, aber immer mit Binnen an hör Heimat. 1926 kreeg se den Nobelpries för Literatur. Dat Nobelprieskomitee hett hör den Pries „für ihre von Idealismus getragenen Werke, die mit Anschaulichkeit und Klarheit das Leben auf ihrer heimatlichen Insel schildern und allgemein menschliche Probleme mit Tiefe und Wärme behandeln“ verleeht
Utteknungen un Ehrungen
Nah hör is ok en Venuskrater nömmt wurrn.