cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sierra Leone
Geographie
In’n Süden un Süüdwesten vun Sierra Leone liggt de Atlantik. De Küst is 402 km lang. Siedland, wat bit to 100 km breet is, treckt sik de Küsten langs. Up de Freetown-Halfinsel reckt sik de Sierra Lyoa Mountains bit 1.000 m hooch. Vör en Deel vun de Küst liggt Sandbänke, de bit hen to 112 km lang sünd. Achter dat natte Küsten-Siedland fangt de Wooldlänner an, de to’n Deel för de Bueree bruukt weert. Hier fleet de dree wichtigsten Ströme vun Sierra Leone. Dat Land kladdert rup to de Guinea Highlands in’n Osten. Dat is en Hoochplateau mit Bargen vun mehr as 1.830 m in de Loma Mountains un in de Tingi Hills. De hööchste Barg is de Bintumani mit 1.948 m.
Städer, Inseln un Ströme
De gröttsten Städer in Sierra Leone sünd: (Stand 1. Januar 2005): Freetown 802.639 Inwahners, Bo 174.354 Inwahners, Kenema 143.137 Inwahners, Makeni 87.679 Inwahners un Koidu-Sefadu 87.539 Inwahners.
De wichtigsten Inseln un Strööm sünd:
De gröttsten Strööm sünd Mano, Moro un Rokel.
Klima
Dat Klima is natt un fochtig, as in de Tropen. Dat gifft bit hen to 5.000 mm Neddersläge an de Küst. Dor is dat en vun de fochtigsten Landstreken vun ganz Afrika mit.
Dat Johr kann updeelt weern in en Regen- un in en Dröögtied. Vunwegen dat Sierra Leone nöördlich vun’n Äquater liggen deit, fangt de Regentied in’e Midden vun’n Mai an. Jeden Dag gifft dat Regen un Unweder. In’n August un Septembermaand kann dat vörkamen un dat regent den ganzen Dag lang.
In’e Midden vun’n Oktober fangt de dröge Tied an. Bloß man roor is nu noch de Regen. In’n Dezember un Januar weiht de Harmattan ut de Sahara her. Düsse Wind bringt Stoff mit sik un wunnerlicherwiese kulle Luft. Februar, Määrt un April sünd de heetsten Maanden un Regen is bloß noch raar.
Völker
thumb|left|Wie de Völker in Sierra Leone verdeelt sünd In Sierra Leone leevt üm un bi 5,34 Mio. Minschen. Up een km² verdeelt sünd dat bi 72 Lüde. In dat Land leevt allerhand verscheden Völker tohopen. De gröttsten sünd de Mende mit bi 30,6 %, de Temne mit 29,4 %, de Limba mit 8,4 % un de Kono mit 5,2 %. Annere Volksgruppen sünd de Bullom-Sherbro, de Fula oder Peul, de Mandingo, de Kuranko, de Susu, de Yalunka, de Kreolen oder Krio, de Kissi un de Vai.
Gloven
Üm un bi 70 % vun de Inwahners sünd Muslimen un höört to den Twieg vun de Sunniten mit to. Bi 20 % sünd Christenlüde (Anglikaners, Protestanten - United Brethren, Kathoolsche, neeapostoolsch, Free Karken, - Adejobi). De Rest, dat sünd bi 10 %, bekennt sik to gor keen Religion.
Demographie
Bloß 4 % vun de Froenslüde könnt an moderne Middel to’n Verhöden rankamen. Dor liggt dat an, dat jede Fro in Sierra Leone in’n Döörsnitt 6,1 Kinner kriggt. 42 % vun de Inwahners sünd dor üm jünger, as 15 Johre un bloß 4 % sünd öller, as 65 Johre (Stand 2008). In’n Döörsnitt hefft de Lüde na Utkunft vun de WHO in dat Johr 2006 dormit reken konnt, dat se 42,6 Johre oolt weert. Dor is Sierra Leone en vun de fiev Länner up de Welt mit de ringste Levensduer.
Burnquist
Burnquist is de Familiennaam von
Jackson County (Wisconsin)
Jackson County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Wisconsin. He hett 20.449 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.556 km². De Sitt vun de Verwalten is in Black River Falls.
Historie
De Kreis is 1853 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 19.100 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 9.710 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.604 US-Dollar. 10.093 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.442 Minschen maakt. 9,03 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
5,94 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,93 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 89,58 % vun de Minschen Witte, 2,27 % Swarte, 0,16 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 6,16 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,01 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,79 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,87 % vun de Lüüd ansehn.
Leo Bosschart
Leonard Francois Gerard „Leo“ Bosschart (* 24. August 1888 in Kota Radja jetzt Banda Aceh, Nedderlannsch-Indien; † 9. Mai 1951 in Hoboken (Antwerpen)) weer en nedderlannsch Footballspeler.
Bi de Olympisch Sömmerspelen 1920 in Antwerpen wunn he mit de nedderlannsch Mannschap de Bronzemedaille bi dat Footballturnier.
Van 1938 an bit to sien Dood 1951 weer Leo Bosschart Direkter vun de Cockerill Schippswerft in Hoboken.
Admiralty Peak
De Admiralty Peak is en hogen Topp in dat Zentrum von Süüdgeorgien. He liggt oosten de Wilckenskeed.
Karteert worrn is he in’n Rahmen von de Discovery Investigations twüschen 1926 un 1930. Naamgever is de brietsche Admiralität.
Heinz Assmann
Heinz Assmann is de Naam von
* Heinz Assmann (1904–1954), düütschen Offzeer un Politiker,
Ejby Sogn
Ejby Sogn betekent
Helbach
Helbach is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hellbach.
Buchy
Buchy betekent
Bubenik
Bubenik betekent
Bubenik is de Familiennaam von
Gustav Zouhar
* Gustav Zouhar (1914–1980), düütschen Inschenör,
Burnouf
Burnouf is de Familiennaam von
Pearl City
Pearl City betekent
Zoznegg
Zoznegg betekent
Gemeen Jörk
duum|Raadhuus in Jörk Jörk is en Gemeen in’n Landkreis Stood in Neddersassen mit. De Gemeen liggt in de Landschop Oolland un hett ehren Sitt in’n Oort Jörk.
To de Gemeen höört blangen Jörk ok noch en Reeg annere Dörper mit bi, se is aver liekers nich wieder indeelt in polietsche Oortschoppen.
Geografie
Jörk liggt in’n Süüdwesten von’n Landkreis Stood an de Grenz na Hamborg.
De Navergemenen sünd Buxthu in’n Süden, Vosshusen in’n Süüdoosten (in’n Landkreis Horborg), Neekark un Mittelskark in’n Westen, Steenkark un Greundiek in’n Noordwesten un dat sleswig-holsteensche Wedel in’n Noorden. In’n Noordoosten doot de Hambörger Stadtdelen Rissen un Blanknees liggen un in’n Oosten de Stadtdelen Cranz un Neefeld.
Historie
De Gemeen Jörk is an’n 1. Juli 1972 ut de olen Gemenen Bossel, Eestbrügg, Hoov, Jörk, Königriek, Loodkup un Moorenn tohoopleggt worrn. Hoov un Moorenn legen bet to de Tied in’n Landkreis Horborg.
In’n Juni 1980 is dat Raadhuus von de Gemeen in’n Grevenhoff intagen, in den al de Greven von dat Grevengericht Oolland seten hebbt. De Hoff is dorför för 1.665.000 DM ümboot worrn.
Sankt Markus Sogn
Sankt Markus Sogn betekent
Gemeen Jörk
Gemeenraad
Liddmaten:
Börgermeesters
Dat Amt von’n Börgermeester weer bet to dat Enn von de Tweegleisigkeit 2004 ehrenamtlich. Siet 2004 is de Börgermeester in’t Hauptamt för de Verwaltung von de Gemeen tostännig.
Gemeendirekters
Dat Amt von’n Gemeendirekter is 2004 mit dat Enn von de Tweegleisigkeit in dat Amt von’n hauptamtlichen Börgermeester opgahn.
Wapen un Flagg
Dat Wapen vun de Gemeen wiest en tweedeelt Schild. In de bövere Halv finnt sik op blauen Grund twee schrääg krüüzt sülvern Gevelbreed, de in twee Swaanköpp ennt, de sik ankiekt. In de nerrn Halv finnt sik in Sülver en rood Escher in en gröön Schildfoot, de Escher warrt vun twee rood Swoorhannen ümgeven.
Utklamüsert hett dat Wapen de Künstler Carsten Eggers.
Anspeel (Schach)
thumb|280px|Anfangsstellung in't Schach Dat Anspeel (hoochdüütsch: Eröffnung) is de eerste Phase in en Schachpartie. De geiht so ruch weg över de eerste 10 bit 15 Tüüg in en Partie un end, wenn de Figuren entwickelt sünd. Dornah geiht dat denn in dat Middelspeel över. Je nahdem, welker Buern toeerst trucken wurrn snackt man vun apen, halfapen oder slooten Partie.
Gemeen Jörk
Wapen un Flagg
De Escher kummt ut dat Wapen von de fröhere Gemeen Bossel.
Partnerschoppen
De Gemeen hett 1986 en Partnerschop slaten mit de Halvinsel von Brotonne (de Presqu’île de Brotonne) in Frankriek, to de de veer Gemenen Arelaune-en-Seine, Heurteauville, Notre-Dame-de-Bliquetuit un Vatteville-la-Rue tohöört.
Scholen
De Gemeen Jörk is Dreger von de Oberschool Jörk un von de Grundscholen An de Eest un An’n Westerminnerweg.
Ver- un Entsorgung
För dat Afwater is de Afwaterverband Oolland un Geestrand mit dat Klärwark Wetterndörp tostännig.
Friedrich Bartels
Friedrich Bartels is de Naam von
Bellengreville
Bellengreville betekent
Ketelaer
Ketelaer is de Familiennaam von
(611) Valeria
(611) Valeria is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 24. September 1906 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 9,19.
Großheim
Großheim is de Familiennaam von
Großheim betekent ok
Zowen
Zowen betekent
Alsted Sogn
Alsted Sogn betekent
Imago
Imago betekent
Pearl River
Pearl River betekent
Heinrich Basedow
Heinrich Basedow is de Naam von
Königriek Jerusalem
Dat Königriek Jerusalem weer en vun de Staten vun de Krüüzfohrers in Outremer (Palästina). Düt Königriek hett dat vun 1099 bit 1291 geven. As dat an'n gröttsten weer, höör dor dat hüdige Israel to (man sunner den Negev), dorto en lüttjen Striepen up güntsiet vun'n Jordan na dat Rode Meer hen un de Süden vun den Libanon mit Beirut. Sien eersten Herrscher is an'n 22. Juli 1099 Gottfreed vun Bouillon wurrn. He wull nich König heten un schall sik den Titel Advocatus Sancti Sepulchri (Afkaat vun dat Hillige Graff) toleggt hebben. Man Bewiesen gifft dat dor nich för. Klor is, dat he Princeps nömmt wurrn is. De erste König vun düt Königriek Jerusalem is in dat Johr 1100 Balduin I. wurrn.
Heinrich Basedow
* Heinrich Basedow de Öllere (1865–1930), düütschen Maler,
Königriek Jerusalem
150px|right|Dat Königriek vun Jerusalem sien Wapen
Assigny
Assigny betekent
Kommun Skaun
De Kommun Skaun is ene Gemeend in dat Amt Süüd-Trøndelag in Norwegen. Se hett 6.146 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 223,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Børsa. De Kommun is bi de Fraag Bokmål-Nynorsk neetral.
De Kommun grenzt ann Orkdal in’n Westen un Melhus in’n Süden un Oosten.
Allerslev Sogn
Allerslev Sogn betekent
Kommun Skaun
Demografie
2004 weren 2 % vun de Inwahners buten Norwegen boren.
Pickens County (Alabama)
Pickens County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Alabama. He hett 19.746 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.284 km². De Sitt vun de Verwalten is in Carrollton.
Micky Maus
Micky Maus is de hoochdüütsche Naam vun de Comic- un Tekentrickfigur „Mickey Mouse“, de de amerikaansche Trickfilmer Walt Disney sik utdacht hett.
De Filmfigur
Den ersten Uptritt in’t Kino hett de Muus an’n 18. November 1928 in den Kortfilm „Steamboat Willie“ hefft. De Film was een vun de eersten Filmen mit Toon un Musik. Disney hett de Figur tohope mit sien Chefteekner Ubbe Iwerks entwickelt und hett ok süms de Stimme insnackt.
Pickens County (Alabama)
Demografie
Vun de 20.949 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.335 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 13.746 US-Dollar. 9.428 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.323 Minschen maakt. 24,64 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Micky Maus
De Filmfigur
De Figur was in de folgende Johrn bannig spoodriek un geev Walt Disney de Schangs ümmer mehr un betere Tekentrickfilms to maken. Mit de Tiet kömen ümmer niege Figuren dato: Donald Duck, Goofy un Pluto wassen bole net so populär as Mickey süms. Vondaag is de Figur ümmer noch een vun de bekanntesten Figuren up de Welt un dat Symbol vun den Walt-Disney-Konzern.
Pickens County (Alabama)
Demografie
1,87 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,38 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 113,6 Froonslüüd.
Vun de Vöröllern her sünd 55,95 % vun de Minschen Witte, 42,96 % Swarte, 0,11 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,12 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,22 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,63 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,70 % vun de Lüüd ansehn.
Micky Maus
Comics
An’n 13. Januar 1930, kööm de eerste Büllergeschicht (engelsch: Comic) mit Micky Maus in de Zeitungen vun Amerika rut. In Düütschland kennt de meeste Lüüd de „lustigen Taschenbücher“ mit de Figuren vun Walt Disney.
Saussay
Saussay betekent
Paul Götz (Astronom)
Paul Götz (* 1883; † 1962) weer en düütschen Astronom, de vör allen dör de twintig Lüttplaneten bekannt worrn is, de he opdeckt hett.
Leven un Wark
Götz weer vun 1903 bit 1905 Helpsmann vun Max Wolf an de Landssteernwacht Heidelbarg-Königstuhl (Königstuhl-Observatorium) vun de Universität Heidelbarg, woneem he 1907 mit dat Thema „Untersuchungen über den Andromeda-Nebel“ sien Dokter maakt hett. 1909 publizeer he en Neeutgaav vun den Himmelsatlas Tabulae celestes vun Richard Schurig (1820–1896).
De Asteroid (2278) Götz is na em sülvst nöömt worrn.
Suffolk County (New York)
Suffolk County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat New York. He hett 1.493.350 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.359 km². De Sitt vun de Verwalten is in Riverhead.
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 84,60 % vun de Minschen Witte, 6,94 % Swarte, 2,45 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,27 % sünd Nakamen vun Indianers. 3,65 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 2,06 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 10,53 % vun de Lüüd ansehn.
Mount Antell
Mount Antell is en hogen Barg an de Noordküst von Süüdgeorgien. He liggt dor twüschen den Bjelland Point un den Hercules Point.
De South Georgia Survey hett twüschen 1951 un 1957 Meetarbeiden an’n Barg vörnahmen. Dat UK Antarctic Place-Names Committee hett em na Georg Antell nöömt, Warkmeester von de South Georgia Whaling Company op de Waalfangstatschoon Leith Harbour twüschen 1913 un 1939.
Nymphe
Nymphe betekent
Basedow
Basedow betekent
Basedow is de Familiennaam von
,
Burnier
Burnier is de Familiennaam von
Lüttje Reitgoos
De Lüttje Reitgoos (Anser brachyrhynchus), ok Kortsnavelgoos nömmt, is en Goos, de to de Echten Göse, un dor to de Feldgöse tohören deit. Se brott in de Arktis. Düsse Aart is to’n eersten Mol 1833 vun François Baillon in de Mémoires de la Société royale d'émulation d'Abbeville beschreven wurrn, de 1834 rutkamen sünd. De Vagels, de up Spitzbargen bröden doot, kaamt over Winter na Middeleuropa. Se könnt denn in de Nedderlannen un in Belgien funnen weern. In harte Winters drievt se sik ok an Noordfrankriek siene Küsten rum. In dat Binnenland sünd se man bloß to sehn, wenn se dor mol hen biestert sünd. In Bayern sünd twuschen de Johre 1900 un 1980 alltohopen bit hen to 21 Vagels vun düsse Aart sehn wurrn.
Wie se utseht
De lüttje Reitgoos sütt bannig ut, as de „normole“ Reitgoos (Anser fabalis), man se hett rosa Föte un nich orange, un ehr Snavel hett en rosa Rand dor umto. De Kopp is en beten wat düsterer, as bi de Reitgoos. Wegen deit se 2,5 bit 3,5 kg. Se warrt bit hen to 66 cm lang. De Flunken kann se vun ca. 1,30 m bit hen to 1,70 m utspannen. De Flunken ruut um Midden Juli rüm. Dat is de Tied, wo de Gössel denn al twee bit dree Weken ut’e Eier krapen sünd. De Ooldvagels könnt denn bi 25 Dage lang nich flegen. Dat Ruden vun de Lütt- un Stüerfeddern geiht achternah los.
Stimm
De lüttje Reitgoos lett sik geern hören. Ehr Ropen wat höger, as bi de Graugoos. Dat kann verwesselt weern mit dat Ropen vun de Blessgoos un de Dwarggoos. Bi’t Flegen laat se meist en „ag-ag“ oder en „glick-glick“ hören. Wenn se meent, se weert bedrauht, fangt se en düütlich Snirren an.
Wo se tohuse sünd
Lüttje Reitgöse sünd Treckvagels. Mitunner sluut se sik annere Göse up ehren Treck an. Bröden doot se up Spitzbargen, up Gröönland un Iesland. Over Winter staht se up de Brittschen Eilannen, in Belgien, in de Nedderlannen, an de Waterkant in Noorddüütschland un in Däänmark. Towielen verdwaalt se sik ok bit hen na Québec un Neepundland in Kanada. In’n Winter leevt de lüttjen Rietgöse geern up Wischen, Auen, man ok up Weideland. Bröden doot se in’n Sommer to’n Deel up Felsland, wat mehr as 400 m hooch is un wo nich veel wassen deit, un in Sump- un Moorland un bi Pöhle un Seen, de in’n Fröhsommer dör dat Smelten vun de Gletschers tostanne kamen weern.
Wat se freten doot
In de Gemarken, wo se bröden doot, freet de Göse arktische Planten, de in’n Sommer dor wassen doot. In’n Winter freet se all Kruut un Gras, wat se finnen doot, man ok geern Produkte vun de moderne Landweertschop, dormank ok Kortuffeln. Hüdigendags sünd Kortuffeln de wichtigsten Nehrplanten for Reitgöse, de over Winter in Grootbritannien blievt.
Wie se sik vermehrt
De Brödeltied fang Anfang Juni an. Al vun Midden Mai af an sünd de Swarms an ehre Brödelstäen indrapen. Se brööt in wat lose Kolonien un bruukt desülvigen Stäen normolerwiese fökener to’n Bröden.
De Goos leggt 3-7 glatte, witte Eier in’n Afstand vun bi 24 Stunnen in dat Nest. Dat is en beten wat höger boot un mit Dunen utstaffeert. Dree un en half Weken brott de Goos. De Ganner maakt dor nich bi mit, man he passt de Goos un de Eier up. Wenn de Jungen ut dat Ei krapen sünd, büxt se glieks ut, ut dat Nest. Dat duert bi 2 Maande, denn könnt se flegen. Bi dat Ruden in’n Juli, wenn se nich flegen könnt, billt de Ooldvagels grote Herden. Vun August af an fleegt se torüch nah ehre Winterplätze. Normolerwiese fang de Jungen in ehren drüdden Johr sülms an mi dat Bröden.
Sowno
Sowno betekent
Jefferson County (Wisconsin)
Jefferson County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Wisconsin. He hett 83.686 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.443 km². De Sitt vun de Verwalten is in Jefferson.
Demografie
Vun de 74.021 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 41.594 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 21.236 US-Dollar. 41.548 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 8.521 Minschen maakt. 5,55 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
6,09 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,79 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 96,34 % vun de Minschen Witte, 0,28 % Swarte, 0,45 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,34 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,65 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,93 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 4,09 % vun de Lüüd ansehn.
Laprell
Laprell is de Familiennaam von
Burnhaupt
Burnhaupt betekent
Düütsch Scheperhund
De Düütsch Scheperhund oder Alsatian is en Scheperhund, de so as de Naam al seggt, ut Düütschland kümmt.
Gauthier
Gauthier is de Familiennaam von
Düütsch Scheperhund
Beschrieven
De düütsch Scheperhund is middelgroot. De Teven schölt wat tüschen 55 cm un 60 cm groot, de Rüden wat tüschen 60 und 65 cm groot wäsen. Dat Lief is en bit wat lenger as hoog. De Lengd van de Rump en van de Schufthööcht sünt so in Relatschon van üm un bi 10 to 9. Wegen schölt de Tölen so van 22 kg af bet to 32 kg un de Rüden tüschen 30 un 40 kg. De Hund schall Kracht, Muskeln und dröög Knaken hebben. Dat güfft verschelen Farven bi de Hund: gääl or bruun met en swart Rügg, gans swart or graag (wor de Rügg denn meist wat dunkrer is). De Hoorn sünt kört or lang.
Gauthier
,, , ,
Düütsch Scheperhund
Upleiden un Verwennen
Düütsch Schäperhunnen sünt intelligent Hunnen en macklich uptoleiden. De meehrst Schäperhunnen leevt as Huushunnen. De Hunnen sünt gaatlich för verschelen Sportaarten so as Agility or Obedience. Mennigeen is averst ook för besünnerlich Upgaven traineert wurrn un deent bi de Polis or de Armee or föhrt de Blinnen dör de Werlt or hölpt met sien Nääs bi de Söök na Minschen.
Gauthier
Gauthier betekent
Kiek ok bi: Gaultier, Gautier, La Chapelle-Gauthier, Gouthier.
Düütsch Scheperhund
Tucht
Düütsch Scheperhunnen güfft dat up de gans Werlt. In Düütschland würrn in de Johrn 2006, 2007, 2008 jümmers so üm und bi de 17.000 Welpen (van 86.000 – 90.000 Hunnen in't Geheel met Papeern van de Verband für das deutsche Hundewesen ) teelt.
Sundheed
De Hunnen levt so 10 Johrn or ok wat länger.
Herkumst
De Hund stammt af van Scheperhunnen, de noch Schapen hödden. Dat modern Tüchten füng so üm 1900 an. Fröher weern de Hunnen lichter un segen mehr uut as vandaag en Malinois. .
Angelbeck
Angelbeck betekent
Josip Barišić
Josip Barišić is de Naam von
Angelbeck
Angelbeck is de Familiennaam von
Josip Barišić
* Josip Barišić (* 1981), kroaatschen Footballspeler,
Gehrden
Gehrden betekent
Dat is ok de hoochdüütschen Naam von
Gehrden is de Familiennaam von
Sandby Sogn
Sandby Sogn betekent
Bruckhoff
Kiek ok bi: Bruckhof.
Zschornack
Zschornack is de Familiennaam von
Burth
Burth is de Familiennaam von
Zschorsch
Zschorsch is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Schorsch.
La Rue-Saint-Pierre
La Rue-Saint-Pierre betekent
* La Rue-Saint-Pierre, Gemeen in dat Département Oise, Frankriek,
Johannes Amsinck
Johannes Amsinck is de Naam von
* Johannes Amsinck (1792–1879), düütschen Koopmann un Ünnernehmer,
Jean-Jacques Gautier
Jean-Jacques Gautier is de Naam von
* Jean-Jacques Gautier (1908–1986), franzööschen Schriever,
Dringelborg
Wo de Stadt liggen deit
Dringelborg liggt an de B 83 twuschen de Städer Geismar in’n Süden un Korlshoawen in’n Noorden.
Nabers
In’n Noorden grenzt Dringelborg an de Städer Beverungen, de to’n Kreis Höxter in Noordrhien-Westfalen tohören deit un an de Stadt Korlshoawen. In Oosten stött se an de gemeendefree Gemark Gutsbezirk Reinhardswald un in’n Süden an de Stadt Geismar un an de Gemeende Lebenogge (all veer höört to den Landkreis Kassel to). In Westen hett se ehr Grenz na de Stadt Bentreike in den Landkreis Höxter hen.
Historie
thumb|Dringelborg - En lütt Stück ut de [[Topographia Germaniae|Topographia Hassiae von Matthäus Merian 1655]] thumb|Borg Dringelborg, vun’n Süden her thumb|Borg Dringelborg, vun’n Norden her thumb|De Diemel bi Dringelborg
De Graaf ''Konrad III. vun Schönebarg'' (1249 - 1311) hett de Borg an dat 13. Johrhunnert boen laten. He wull dor över de Hannelswegen mit uppassen, de hier langslopen döen. To’n eersten Mol in en Urkunn to lesen is de Naam in dat Johr 1303. Later hett dat Bisdom Patterbuorn de Borg in’e Hannen kregen. De Bischop hett de Borg denn as Lehn an den Herren vun Stoghusen (Stockhusen) övergeven. De hefft de Borg denn as Amtssitt un as Tollstatschoon bruukt.
As de Stadt 1443 un 1456 afbrennt weer, hett de Borg dor wat bi afkregen. In’n Dörtigjohrigen Krieg is se in'n Dutt gahn. De Landgraaf Carl vun Hessen-Kassel hett denn in dat Johr 1676 de Borg wedder upboen laten as en Jagdslott. In den Sövenjohrigen Krieg hefft för korte Tiet Franzosen in de Borg seten. Later is se denn as Forstamt bruukt wurrn un vun 1901 af an weer dat en Wohnhuus. Vun 1949 af an is se denn to en Hotel un Restaurant ümwannelt wurrn.
An’n 31. Dezember 1970 sünd de söben sülvstännigen Gemeenden Deßel, Chottsbüren, Äwerschütte, Sielen, Langendoahl, Stammen un Friedrichsfeld mit na Dringelborg tokamen. Vun dor af an sünd se denn bloß noch Stadtdelen vun Dringelborg ween.
Spraak
Dringelborg höört to de Gemarken in Hessen up düsse Siet vun de Benrather Linie, wo an un for sik Plattdüütsch snackt wurrn is. Hüdigendags warrt tomeist Hoochdüütsch snackt.
Versammeln vun de Stadtverordenten
Bi de Kommunalwahl an’n 26. März 2006 is düt bi rutkamen:
Verkehr
Dör Dringelborg löppt de B 83 vun Höxter na Kassel hen dör.
Zeiner
Zeiner is de Familiennaam von
Heinrich Amsinck
Heinrich Amsinck is de Naam von
* Heinrich Amsinck (1824–1883), düütschen Reeder un Politiker,
Scheperhund
Scheperhunnen sünd an un for sik Hunnen, de vun Schepers bi dat Höden un Drieven vun Schaap bruukt wurrn sünd. Sunnerlich för düsse Upgaav sünd so'n Hunnen ok tücht' wurrn un so sünd denn Arbeitshunnen tostanne kamen, de all unner den Naam Scheperhund tohopenfaat weert. Bit up den hüdigen Dag gifft dat ok Scheperhunnen as Arbeitshunnen vun Schepers. Ut düsse Hunnen sünd mit de Tied sunnerliche Raßen ruttücht' wurrn. In Düütschland warrt de Naam Scheperhund meist bruukt för den Düütschen Scheperhund.
Raßen
Scheperhunnen sünd in de Raßenlist vun de Fédération Cynologique Internationale (FCI) tohopenfaat to de Sektschoon 1 vun de Grupp 1.
Lamberville
Lamberville betekent
Kiek ok bi: Lambertville.
Borup Sogn
Borup Sogn betekent
* Borup Sogn, Kaspel in de Kommun Køge, Däänmark,
Pulque
Pulque is een Wien ut Agaven, de meestens in Mexiko drunken wurrd. Pulque is is aber ok de Basis für dat Natschonaalgedränk Tequila. Blots dat Gedränk, wat ut de Saft van de blaue Agave atrovirens wunnen wurrd, dröfft sük Tequila nennen, aller annern heeten Mezcal.
Biogeografie
thumb|De [[Ökozonen vun de Welt. Hellbruun: Neotropis; Vigelett: Nearktis; Gröön: Paläarktis; Orange: Afrotropis; Root: Orientalis; Gröönbruun: Australis]] De Biogeografie studeert de Muster, na de Organismen over de Eer utbreedt sünd. Se stellt fast, wecke Gruppen vun Planten un Deerter in de Gemarken vun dat Fasteland un in de See vörkaamt un unnersocht, wie se sik bit up den hüdigen Dag verdeelt un utbreedt hefft. Geograafsche Entitäten, as Barge oder Seen könnt en groten Infloot up de Evolution vun Orden hebben. Wie sik de Orden utbreedt hefft, hangt vundeswegen faken vun de Geografie af. Dat gifft verscheden Twiege an den Boom vun de Biogeografie, as Zoogeografie (for Deerter) un Phytogeografie oder Plantengeografie.
Historie
Al greeksche Denkers in de Antike, as Aristoteles un Hippokrates wollen rutfinnen, worüm dat to’n Bispeel Elefanten gifft in Afrika un in Asien, man nich in de Landstreeke, de dor twuschen liggt. In dat Middeloller gungen de Lüde dor vun ut, dat all Orden in Noah siene Ark rett wurrn sünd un sik vun dor denn utbreedt harrn over all Länner. As de Nee Welt funnen wurrn weer mit en ganz annere Flora un Fauna, as de bitherto bekannt weer, weer dat nödig, dor nee over na to denken. De düütsche Botaniker Johann Georg Gmelin hett 1747 meent, dat weer mööglich, dat dat verscheden Zentren vun de Schöpfung geven harr. Düsse Idee is sunnerlich dör den franzööschen Naturforscher Buffon na vörn brocht wurrn.
De eerste moderne Ökologe weer de Düütsche Alexander vun Humboldt. To’n Anfang vun dat 19. Johrhunnert hett he en systemaatschen Tosamenhang sehn twuschen dat Vörkamen vun Planten up de eene Siet, un den Längen- un Bredengraad un dat Klima up de annere Siet. Dat Fackrebeed heet hüdigendags „Geobotanik“ oder „Botaansche Biogeografie“. Dor vun unafhängig is ok de „Zoogeografie voran kamen. Charles Darwin hett up siene Reis mit de HMS Beagle sehn, dat Orden ut de matige Zonen vun Süüdamerika mehr verwandt weern mit Orden ut de troopschen Zonen vun densülvigen Subkontinent, as mit Orden ut de matigen Zonen vun Noordamerika. Düsse Kennis hett mithulpen bi de Formuleren vun de Evolutionstheorie.
1967 is dat Book The Theory of Island Biogeography vun Robert H. MacArthur un Edward O. Wilson rutbrocht wurrn. Dor is en Tosamenhang in upstellt wurrn twuschen de Biodiversität up de eene Siet un de Grötte vun en Eiland un den Afstand vun düt Eiland to dat Fasteland oder to en annern Eiland. De Tahl vun Orden up en Eiland warrt begrenzt dör Utstarven un Inwannern vun Orden. En gröttere Böversiet un en lüttjere Afstand to dat Fasteland bringt allebeide en högere Biodiversität mit sik (Kiek ok unner Eilandbiogeografie). In de Nedderlannen is dor in de Umweltpolitik de Ökoloogsche Hööftstruktur vun afleddt wurrn: Naturrebeden (de as Eilannen ankeken weert) mütt en mit’nanner dör „Zonen vun Verbinnen“ tohopenknütt weern, wenn de Biodiversität höger weern schall.
Ashuser Möhlenbeek
De Ashuser Möhlenbeek is en Beek, de von rechts in de Seev münnt.
Sekunn (Mehrdüdig Begreep)
Sekunn betekent
Ashuser Möhlenbeek
De Ashuser Möhlenbeek hett sien Born in’n Noorden von Holtörp an’n Baukweddel. Von dor flütt de Beek na Noordoosten an Büllhorn langs, geiht ünner de Autobahn 39 dör un löppt denn dör Ashusen. In Ashusen is de Beek to’n Möhlendiek opstaut un hett dor fröher en Watermöhl andreven, de sied 1321 nawiest is. De Beek dreiht denn op Noord un Noordwest.
De Ashuser Möhlendiek nimmt hier den üm un bi veer Kilometer langen Diekgraven op, de sien Born in’n Noorden von Grevelau an’n Westrand von Winsen hett. Von dor flütt de Diekgraven na Noordwesten an Gehrden langs (an dat rechte Över) un münnt in Ashusen.
Bursuceni
Bursuceni betekent
Ashuser Möhlenbeek
De Ashuser Möhlenbeek geiht dör Achterdiek dör un hett denn Stell op dat linke Över liggen. In dat Naturschuulrebeed Ünner Seevdaal nich wied von Wuhlenborg un güntsied Over münnt de Möhlenbeek in de Seev, de een Kilometer wieder denn sülvs wedder in de Elv münnt.
Flamanville
Flamanville betekent
Herbert Bartmann
Herbert Bartmann (* 1958 in Nörden) is en Musiker, de ok up plattdüütsch singt und reziteert.
Bartmann is siet de Johren 1970 as Musiker aktiv. 1983 hett he en Musikerweddstried för Oostfreesland vun’n NDR wunnen. In de Anfangstied hett he ok en ganz Stoot bi Laway mitspeelt. As Sackpiep-Speler hett he en poor Musikpriesen wunnen. Tohoop mit Thomas Richter un later Keno Brandt hett he ok as Duo Contrario Konzerten för Sackpiep un Örgel geven. Van 2005 bit 2008 weer he wedder bi Laway mit dorbi. Siet 2008 is he as Solomusiker unnerwegens of arbeid tiedwies mit anner Musikers un Bands tosamen.
Andreas Krause
* Andreas Krause (* 1956), düütschen Viezadmiraal,
Donald Duck
Donald Duck is een Comic- un Tekentrickfigur vun de Walt Disney Studios in Amerika.
Comics
1936 kreeg Donald siene iegene Comic-Serie in de amerikaansche Zeitungen. Al Taliaferro was lange Tiet de Tekener vun düsse Geschichten un Bob Karp dö sich de Texte infallen loten. In Düütschland kennt de meesten Lü de „lustigen Taschenbücher“ mit de Figuren vun Walt Disney. In Düütschlad het Erika Fuchs de Texte för disse Comics schreven un dormit een grooten Anteel an dat "universum" vun Entenhuusen, so as wie dat vondag kennt.
Dat giv ook een Comic mit Donald up plattdütsch. De heet: "Mit Käpten Donald op hoge See"
Antoine-Feill
Antoine-Feill is de Familiennaam von
Solbjerg Sogn
Solbjerg Sogn betekent
Pike County (Alabama)
Demografie
Vun de 29.605 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 14.089 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 14.904 US-Dollar. 12.231 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 3.264 Minschen maakt. 22,17 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,84 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,94 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 60,77 % vun de Minschen Witte, 36,60 % Swarte, 0,35 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,66 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,26 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,35 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,23 % vun de Lüüd ansehn.
Mikołaj z Wilkowiecka
Mikołaj z Wilkowiecka (* 1524; † 1601 in Wieluń) weer en poolschen Paulinermönk un Schriever.
Över de fröhe Tied von Mikołaj z Wilkowiecka is nix bekannt. Nich woneem he Theologie studeert hett un ok nich woneem un wannehr he ordineert worrn is. 1563 weer he Preddiger an dat Paulinerklooster op’n Skałkabarg in Krakau. Von 1566 af an hett he in Tschenstochau leevt un weer hier von 1579 af an Abt von dat Klooster von Jasna Góra. Üm 1580 is he Provinzial von’n Paulinerorden för Polen worrn. He is 1601 in dat Paulinerklooster von Wieluń doodbleven.
Mikołaj z Wilkowiecka hett sik as Schriever von hagiograafsche Schriften un Preddigten vördaan. He gellt as Autor von de Historyja o chwalebnym Zmartwychstaniu Pańskim (Geschicht von dat herrliche Opstahn von uns Herrn), de op middelöllerliche Mysterienspelen baseert. Düt Wark is 1580–1582 in Krakau rutkamen. Nich kloor is, wat he dat Wark sülvs schreven hett oder dat blots bearbeidt un rutgeven hett. In dat 20. Johrhunnert is dat Wark von Leon Schiller wedder opdeckt un 1923 in Warschau op de Bühn bröcht worrn. En Adaptschoon von Kazimierz Dejmek is in de Johren 1960 un 1970 mehrmaals opföhrt worrn.
Mount Ashley
Mount Ashley is en hogen Barg op Süüdgeorgien. He liggt süden de Bay of Isles twüschen de Koppennen von’n Grace- un von’n Lucas-Gletscher.
Robert Cushman Murphy hett na sien Besöök in Süüdgeorgien twüschen 1912 un 1913 den Naam Clifford Ashley Mountains för en Reeg verstreite Bargen un Bargkämm süden de Bay of Isles bruukt. De South Georgia Survey hett meent, dat düsse Naam nich döggt un hett twüschen 1955 un 1956 den Naam op’n höögsten Barg von de Grupp överdragen. Naamgever is de US-amerikaansche Waalfanghistoriker Clifford W. Ashley (1881–1947), Schriever von The Yankee Whaler (1926) un Whale Ships of New Bedford (1929).
Rudolf Brunnenmeier
Rudolf Brunnenmeier (* 11. Februar 1941 in Olching; † 22. April 2003 in München) weer een düütsche Footballspeler.
He weer een Störmer bi der Vereen TSV 1860 München. För de Vereen hett he 119 Bundsliga-Spele absolveert. In de Saison 1964/65 hett he sogor de meest Bundsliga-Dooren schooten. Wiels he so good weer, hett he ok Lännderspele makt. In 5 Spelen is he dorbi up dree Dooren kommen.
Later henn hett he ok noch in de Swiez spelt. He harr aber all immer mit Alkoholproblems to kämpen, so dat he ok faken mit Polizei to dohn kreeg. Van sien Geld is hüm nix bleven un so is he temelk arm in München an Kreeft stürben.
Juneau County
Juneau County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Wisconsin. He hett 26.664 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.989 km². De Sitt vun de Verwalten is in Mauston.
Historie
De Kreis is an’n 13. Oktober 1856 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 24.316 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 12.122 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.892 US-Dollar. 12.914 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.641 Minschen maakt. 9,98 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
4,29 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,54 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 96,61 % vun de Minschen Witte, 0,33 % Swarte, 0,44 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 1,30 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,57 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,74 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,43 % vun de Lüüd ansehn.
Willi Fricke
Willi Fricke is de Naam von
* Willi Fricke (1913–1963), düütschen Footballspeler,
Kiek ok bi: Wilhelm Fricke.
Amfreville-les-Champs
Amfreville-les-Champs betekent
Kommun Skedsmo
De Kommun Skedsmo is ene Gemeend in dat Amt Akershus in Norwegen. Se hett 43.201 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 77,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Lillestrøm. De Kommun bruukt offiziell de Schrievnorm Bokmål för dat Norweegsche.
De Kommun grenzt in’n Noorden an Nittedal un Gjerdrum, in’n Oosten an Sørum un Fet, in’n Süden an Rælingen un Lørenskog, un in’n Westen an Oslo.
Demografie
2004 weren 11,5 % vun de Inwahners buten Norwegen boren.
Düütsche rode Koh
De düütsche rode Koh is ene Rass vun Kei, de besünners an de russ’sche Stepp anpasst is.
As de plautdietschen Mennoniten na Süüdrussland (hüdige Ukraine, besünners Molotschna) kemen, geev dat dor blot ukrainsche Steppenrinner, de man kuum Melk geven hebbt. Dör Krüzen vun dat Veeh mit Kei ut Holsteen un Oostfreesland hebbt de Mennoniten de Melkleistung gewaltig steigert. Bet 1860 harr sik en ganz egen Raas rutbillt. Dör Inkrüzen vun noch annere Kei hebbt sik twee Ünnersoorten rutbillt, de westliche Odessa-Slag un de ööstlichetaurische Schag. Mit Dat ukrainsche Herdbook vun 1923 is de Naam düütsche rode Koh, denn ok offiziell in Bruuk kamen. Na 1945 keem disse Utdruck in de Herdböker vun de Sowjetunion nich mehr vör, denn de Influss vun de düütschen Siedlers in Russland schull rünnerspeelt warrn. Liekers kummt en groten Deel vun de Kei in de Länner vun de ole Sowjetunion noch hüüd vun de düütsche rode Koh af.
Svenstrup Sogn
Svenstrup Sogn betekent
Dalby Sogn
Dalby Sogn betekent
Lee Mark Chang
duum|Lee Mark Chang 2018 Lee Mark Chang (* Belize-Stadt) is en Politiker ut Belize (UDP).
Chang is as Söhn von Inwannerers ut China in dat Holden Memorial Hospital in Belize-Stadt boren. He is de Söhn von Armando Chang, de 1974 dat Restaurant Chon Saan Palace in Belize-Stadt apenmaakt hett. Lee Mark Chang hett denn ok in dat Familienünnernehmen arbeidt.
In’n August 2010 hett Premierminister Dean Barrow Chang in’n Senaat beropen. Dor hett he kommissarsch dat Amt as Präsident von’n Senaat övernahmen för de Tied, in de Andrea Gill in Öllerntied weer.
Bi de Parlamentswahl in Belize 2012 weer he Kannedaat för de UDP in’n Wahlkreis Freetown, hett de Wahl mit 46,95 % von de Stimmen gegen Francis Fonseca von de People’s United Party verloren un kunn dormit nich in dat Repräsentantenhuus von Belize intehn.
Chang weer denn von’n 9. November 2015 bet 21. April 2019 Präsident von’n Senaat.
Burston
Burston betekent
Burston is de Familiennaam von
Jorge Espat
Luis Espat (* 10. September 1959) is en Politiker ut Belize (PUP, UDP).
In’n Dezember 1992 müss Derek Aikman wegen Bankrott sien Mandaat in dat Repräsentantenhuus von Belize afgeven. Dorüm hett dat an’n 27. Januar 1993 en Nawahl in’n Wahlkreis Freetown geven. Bi düsse Nawahl weer Espat Kannedaat för de People’s United Party (PUP) un hett de Wahl mit 67,86 % von de Stimmen gegen Howell Longsworth von de UDP un Adelma Broaster von de NABR wunnen.
Dormit weer he von Januar 1993 bet 5. März 2003 Afornten von dat Repräsentantenhuus von Belize. De eersten fiev Johr hett he mit de PUP in de Oppositschoon seten. Na de Wahl 1998 is he ünner Premierminister Said Musa denn Minister för Natschonale Sekerheit (mit Tostännigkeit för Immigratschoon) in dat Kabinett Musa I ween.
An’n 28. April 2000 müss Espat aver de Tostännigkeit för Immigratschoon an Maxwell Samuels afgeven, is dorför aver tosätzlich Minister för Weertschopliche Entwicklung worrn.
An’n 15. Oktober 2001 hett Espat denn al siene Ministerämter afgeven.
Kühnle
Kühnle is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Kühnl, Kühnel.
Barišić
Barišić oder Barišič is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Barisic.
Otto Fricke
Otto Fricke is de Naam von
* Otto Fricke (1874–1937), düütschen Schauspeler,
Valmont
Valmont betekent
Valmont is de Familiennaam von
Massaker bi Wounded Knee
duum|Massengraff vun de Indianers na dat Massaker. De Indianerlieken sünd stief fraren. Dat Massaker bi Wounded Knee bescheeg an 29. Dezember 1890 bi den Oort Wounded Knee tüschen een Grupp van de Lakota (Plains Sioux) Indianer, de uut ehr Reservatschoon flücht weern un en de sövent bereden Divischoon van de US-Armee. Dood bleeven tominnst 150 Indianer un 25 US-Suldaten und mennig mehr würrn wunnt.
De Vörgeschicht weer, dat Deelen van de Indianer in de Reservatschonen ünner de Infloot van de sonöömt Ghost Dance (Danz van de Geester) raaken. Se dachten, dat dat en Weg geven schall, wedder frie to kamen van de Herrschopp van de Blankgesichten. Dorüm möken se mang anner Saken een besünner (Geester-) Danz. Dor keem dat denn ook, dat de Indianer ut de Reservatschoon flüchten. De sövend Divischoon fünn de Indianer un wull jüm wedder trüchbringen na de Reservatschoon. As de Suldaten dat angüngen, van de Indianer de Waapen wegtonehmen, keemen beid Gruppen bi to Wrangeln. De Suldaten füngen denn an, met ehr Büssen un Kanonen to scheten. Dat Massaker bi Wounded Knee waardt ankeken as de Afsluss van de Orlogen tüschen de USA un de Indianer, wowull dat ok later noch Scharmützeln geev.
Dactyl (Maand)
duum|Bild von Dactyl, dat 1993 dör de Ruumsond Galileo opnohm wörr. duum|De Asteroid 243 Ida un sien Maand Dactyl. Dactyl is de Naam vun den lütten Maand, de sik üm den Asteroiden (243) Ida dreiht. Dactyl weer de eerste Maand vun en Asteroid, de opdeckt worrn is.
Naam un Opdecken
Dactyl is in’n Februar 1994 opdeckt worrn, nadem de Ruumsond Galileo 1993 an den Asteroiden Ida vörbiflagen weer. To de Tiet weer de Maand ruchweg 85 km vun’n Asteroid weg. Opdeckersche weer Ann Harch vun de Arbeitsgrupp vun de Misschoon, de de Biller dörkeken hett. Se hett dormit dat eerste mol nawiest, dat ok Asteroiden Maanden hebben künnt.
De Opdecken is an’n 12. März 1994 bekannt geven worrn. De Maand hett denn eerst de vörlöpige Beteken S/1993 (243) 1 kregen. Den offiziellen Naam, de vun de Daktylen ut de greekschen Mythologie afleidt is, kreeg de Maand an’n 26. September 1994 vun de Internatschonalen Astronoomschen Union (IAU). Dat sünd Dämonen, de op de Ida-Bargen op dat Eiland Kreta leven.
Ümloopbahn un Rotatschoon
Nipp un nau is de Bahn vun Dactyl noch nich bestimmt. De Ruumsond flöög in de Bahneven vun den Maand as de Biller maakt worrn sünd, wat de Bahnbestimmen teemlich swoor maakt. Butendem bewegt sik de Maand mit blots 22 km/h üm Ida, so dat de Weg, de he in de Tiet torüchleggt hett, bannig kort weer. Man weet intwüschen aver, dat de Maand (243) Ida rechtlöpig in en middleren Afstand vun 108 km vun Ida ehrn Middelpunkt ümkreisen deiht. De Bahn hett en Exzentrizität vun 0,2 un is üm 8° gegen den Äquater vun Ida neegt.
Op Grundlaag vun Reeknersimulatschonen is afschätzt worrn, dat de Periapsis vun de Dactylbahn tomindst 65 km bedrägen mutt, üm en bestännige Ümloopbahn to garanteern. So lang de Bahn nich nauer bestimmt is, is ok de Ümlooptiet nich nau bekannt. Se warrt groff op 37 Stünnen schätzt. De Rotatschoon vun’n Maand liggt bi tomindst acht Stünnen, künn aver ok an de Ümlooptiet koppelt wesen (bunnen Rotatschoon). De Längsass vun Dactyl weer bi’t Vörbiflegen op Ida utricht, wat eher op en synchrone Rotatschoon snackt.
Egenschoppen
Dactyl hett en unregelmatige Form, togliek aver gliek matig ellidsoiden Körper mit en Maat vun 1,6 × 1,4 × 1,2 km³. So is dat ut de Albedo vun 0,21 afleidt worrn. De Masse warrt op 4 · 1012 kg schätzt. De Böverflach is jüst so as Ida sülvst dicht mit Kraters afdeckt, wat op en hoog Öller sluten lett. Tomindst en Dutz Kraters sünd funnen worrn, de tomindst 80 m groot sünd. De beiden gröttsten hebbt de Naams Acmon un Celmis kregen. Op dat an’n besten oplööste Bild liggt Acmon nipp un nau op de Dag-Nacht-Grenz. He mitt ruchweg 280 m. Celmis hett en Dörmeter vun ruchweg 160 m. Tomindst söss Kraters leegt mehr oder minner op en Lien un wiets op Schören hen, de dor entstahn sünd. Se künnen mööglicherwies vun Ida afsprengt worrn wesen un sünd denn op Dactyl inslahn. Anners as op Ida wiest de Kraters op Dactyl mit hoge Wohrschienlichkeit en Middelbarg. Dat as ok de Form wiest dorop hen, dat Dactyl nich gravitativ bunnen is, ofschoonst he so lütt is. De middlere Temperatur an de Böverflach warrt op -73 °C schätzt.
To’t Entshan gifft dat vundaag twee Theorien: De eerste beseggt, dat Dactyl bi den Inslag von en grooten Brocken op Ida afsprengt worrn is. De annere sütt Ida un Dactyl as ÖVerresten vun en noch grötteren Körper, de bi de Kollision mit en annern Asteroid tweisprengt worrn is un dorbi de Koronis-Familie billt hebbt. Dat Dactyl infungen worrn is gellt as bannig unwoihrschienlich. Na de Gesetten vun de Himmelsmechanik künn en Objekt, dat in de Neeg vun Ida flegen deit höchstens aflenkt, aver nich infungen warrn. Dorto weer noch en drüdden Körper nödig, de dat Objekt afbremsen de.
Burtnett
Burtnett is de Familiennaam von
Boisse
Boisse betekent
Boisse is de Familiennaam von
Hammer Sogn
Hammer Sogn betekent
Karel Kühnl
Karel Kühnl is de Naam von
* Karel Kühnl (1939–1996), tschechschen Geograaf,
Atherton Peak
De Atherton Peak is en üm un bi hogen Barg op Süüdgeorgien. He liggt oosten de Fortuna Bay.
Deelnehmers von de brietschen Discovery Investigations hebbt em twüschen 1929 un 1930 karteert. Naamgever is Noel Atherton (1899–1987), de to de Tied Kartograaf in dat United Kingdom Hydrographic Office un later Hydrograaf von düsse Institutschoon twüschen 1951 un 1952.
Jusits
Jusits is de Familiennaam von
Normanville
Normanville betekent
Anthologie
Een Anthologie is ’n Sammelsuus’ vun schrävene Warken — mehrsttieds verschedene Schrieverslüüd’ ehr Warken — in een enkelten Band.
Wounded Knee
Düsse Oort is bekannt wurrn dör twee Schehnissen in de Historie: Eenmol dat Massaker bi Wounded Knee an'n 29. Dezember 1890, as de US-Armee 200- 300 Lakota-Indianers ümbröcht hett, dormank Froenslüde un Kinner. Un denn noch dör den Wounded-Knee-Vörfall in dat Johr 1973, as Aktivisten vun dat American Indian Movement den Oort besett hefft.
Juggernaut
Juggernaut (op platt so veel as „Groten Putt“; dt. Titel: 18 Stunden bis zur Ewigkeit) is de Titel vun en britischen Thriller ut dat Johr 1974 vun den Speelbaas Richard Lester mit Richard Harris un Omar Sharif in de Hööftrullen.
Inholt
Dat Krüüzfohrtschip S.S. Britannic is midden in’n Atlantik ünnerwegens mit’n masse Lüüd, de an Boord ’n beten utspannen wüllt. Den kriggt de Reedereevörstand Nicholas Porter en Anroop vun en Mann, de sik sülvst Juggernaut nöömt. De vertellt, dat op dat Schipp söven Bomben mit’n Tiettünnerer versteken hett, de in achtteihn Stünnen explodeeren schüllt. De Bomben sünd mit Fallen utstaffeert, de dorvör sorgen schüllt, dat een de nich utschalten kann. Verbunnen is de Informatschoon mit de Foddern vun en hoge Geldsumm. Üm den Eernst vun de Laag to demonstreeren lett Juggernaut een vun de Bomben glieks tünnern.
Porter will nix op’t Speel setten un will dat Geld betahlen, man de Regeeren is dorgegen, op de Erpressen intogahn. En Bombenfackmann vun de britischen Marine, Anthony Fallon, warrt bi stormsche See mit sien Lüüd op dat Schip bröcht, üm gegen de Bombengefahr antogahn. Togliek versöcht de Scotland Yard-Beamte John McCleod den Erpresser utfinnig to maken. He arbeidt mit groten Iever doran, nich opletzt ok, wieldat sien egen Fro un sien beiden Kinner mit an Boord sünd.
Wiel de Tiet weglöpt warrt de Erpresser as Sidney Buckland kennt un fastnahmen. Dat stellt sik rut, dat he de olle Lehrmeester vun Fallon is, de sien Bomben boot hett, wieldat he verargert is över de Oort, as he vun de Regeeren behannelt worrn is. De Saak spitzt sik to: Kort vör’t Aflopen vun de Tiet hett Fallon den Tünnerer isoleert un stieht opletzt för de Fraag, wat he den blauen oder den roden Draht dörsnieden mutt. Mit disse Wahl vör Ogen is Fallon över Funk mit dat Polizeirevier verbunnen, woneem Buckland fasthollen warrt. He foddert em op, em to seggen, wat he maken schall. Buckland seggt em opletzt, dat he den blauen Draht dörsnieden mutt. Fallon tögert un beslutt, lever den roden Draht dörtosnieden. In letzte Sekunn kann he so de Katastroph hinnern.