cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schüllernbrookhoff
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1852 to de Amtsvaagdie Snevern in dat Amt Rodenborg tohöört, denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Snevern un von 1859 bet 1885 to dat Amt Soltau. Na 1885 weer dat in’n Kreis Soltau. 1977 is dat Deel von’n Landkreis Soltau-Fambossel worrn, de 2011 den Naam Landkreis Heidkreis kregen hett.
Tweete Weltkrieg
Westfront 1944/1945
Ofschons des Allieerten gewaltig Kräfte upboden harrn, keemen se stellenwies man blots bannig langsam vöran. Up de anner Siet gelung dat de düütsch Siet wegen de allieert Luftöverlegenheitun dat grootflachig kört Schiennett nich, gau tosätzlich Eenheiten in dat Kamprebeet vun de Normandie to verleggen. Cherbourg in' Norden vun de Cotentin-Halfinsel, befehligt vun Festungskommandant Karl-Wilhelm von Schlieben, gung an' 26. Juni nah starken amerikaanschen Artilleriebeschuss un heftigen Straatenkämpe verloren.
miniatur|Ruinen in dat Habenrebeet vun Caen, Juni 1944
An' 15. August fung en tweete Invasion in Süüdfrankriek an de Côte d’Azur tüschen Toulon un Cannes (Operation Dragoon, oorsprünglich bekannt ünner den Decknaam Anvil) an. An de Lannen weern 880 allieerte Seescheep, dorünner veer Floogtüüchdräger, söss Slachtscheep, 21 Krüüzer un över 100 Zerstörer, insgesamt 34 franzöösch Scheep un 1370 Lannensboote as ok ruch weg 5000 Floogtüüch bedeeligt. Dree amerikaansch Divisionen hebbt de Angreepstruppen bild. Der Franzosen un US-Amerikaner kunnen ahn entscheeden Wedderstand gau in dat Landsbinnere vörstööten.
In de Normandie hebbt de Amerikaner an' 25. Juli en Utbrööksversöök ut hör Brüggenkopp-Sektor (Operation Cobra) ünnernommen, de in de Folgedaag in' Westen to dat Afsnöören vun de Cotentin-Halfinsel bit nah Avranches führen dee. In' Osten kunnen US-amerikaansch Eenheiten bi Saint-Lô nahdem sück dat an' Anfang wat rutzögern dee gau de düütsch Front dörbreeken. An' 6. August hebbt de Düütschen woll ünner den leitenden OB West, Generalfeldmarschall Günther von Kluge, en Konterattacke bi Mortain (→ Unternehmen Lüttich) start, de wurr aber all nah twee Daag weer stoppt, wat toletzt mit Hülp vun de nördlich kämpenden Briten un Kanadier to'n Keetel vun Falaise führen dee.
miniatur|Amerikaansch Truppen bi den Parademarsch in Paris, 29. August 1944
An' 25. August wurr Paris befreet (→ Schlacht um Paris). De düütsche Stadtkommandant General Dietrich von Choltitz hett den Hitler-Befehl, de Stadt kört un kleen to slahn, verwiegert un hett sück mit sien Truppe ahn Kamp ergeeven. Dör de enorme Materialfülle un afsolute Luftherrschap kunnen düütsch Truppenansammlungen to jeder Tiet körtslahn wurrn, un de Allieerten keemen in de Folgetiet good vöran. Se hebbt woll bi hör gau Vörstööt to'n düütschen Westwall hör Versörgensliens överdehnt, aber dör den Upbau vun nee, un flink Nahschuuvweeg (→ Red Ball Express) gelung dat vör allen, den in groot Mengen bruukt Drievstoff nah to leefern. All an' 3. September full Brüssel un een Dag later kunn Antwerpen besett wurrn. Eenzig bi de Luftlandeoperatschoon Market Garden kunn dat II. SS-Panzerkorps den Briten un US-Amerikanern in Arnem noch mal en swoor Nedderlaag bibringen.
Nah den Verlust vun de Atlantikhabens an' Ärmelkanal un vör allen in de Bretagne (→ Schlacht um die Bretagne) hett de düütüsch Marine ehrn U-Boot-Krieg vun Norwegen ut fortsett. Bit to'n 1. September hebbt de Düütschen vun Afscheetrampen in Nordfrankriek ut mit Marschfloogkörper (V1) un Raketen (V2) London angreepen. Beide Typen weern för dat Bekämpen vun Enkeld Teelen to ungenau un kunne dorum blots gegen groot Städer insett wurrn. Mit Arbeiten an dat Projekt „Friesenwall“ sull dat direkt Indringen vun de Allieerten an de düütsch Noordseeküst verhinnert wurrn. De Wall wurr aber nich fardigstellt.
An' 21. Oktober hebbt US-Suldaten nah heftig Kämpen Aken as eerst düütsch Grootstadt erobert un sünd vun dor ut bit to de Rur vörstött, wurrn aber in' Hürtgenwald in bannig verlustriek Kämpe verwickelt. De Slacht in' Hürtgenwald wurr de längste Slacht (Oktober 1944 bit Februar 1945), de dat je up düütsch Grund geven hett. För de Amerikaner weer dat de verlustriekst Kamp up den europäischen Kriegsschauplatz. Dat hügelige Rebeet mit völ Wald un dat slecht un bannig kolt Weer hett dorbi de düütsch Verteidigers begünstigt, so dat de amerikaansch Suldaten hör ihre materielle Överleegenheit nich utspelen kunnen. Eerst in' Februar 1945 gelung dat de US-Armee, de düütsche Afwehr to överwinnen un wieder to'n Rhien vörtorücken. Ok in' Süüden, in Lothringen un in' Elsass, bleev dat bi deelwies Spood för de Allieerten: de Festung Metz un Straßburg wurrn besetzt. An' 16. Dezember hebbt de Düütschen denn mit de Ardennenoffensive anfangen, um de Böverhand in' Westen torüchtogewinnen. Dorbi wurrn de letzten düütsch Offensivreserven verbruukt. Dat Operatschoonsteel, de Liens vun de Allieerten to spalten, in breet Front nah Belgien vörtostööten un den allieerten Nahschuuvhaben Antwerpen to besetten, kunn aber nich mal halverans reckt wurrn. To'n Johreswessel 1944/45 weer nich mehr to översehn, dat de Offensive steeken bleeven weer, nahdem ok dat Unternehmen Bodenplatte scheitert weer. Wiel in de Ardennenoffensive ok de letzt Drievstoff-Reserven upbruukt wurrn weern, weern Luftwapen, Heer un Marine an all Kriegsschauplätzen dornah wietgahnd bewegungslos, wiel de düütsch Hydreerwarken in de tweet Johreshälft 1944 immer weer bombardeert wurrn. Panzer un Floogtüüch wurrn noch immer up hooch Touren nee baut, aber ahn Drievstoff weern de ok nich to bruuken.
miniatur|links|Twee US-amerikaansch Suldaten wiels de Explosion vun en Benzintankanhänger up den Marktplatz vun [[Kronach, 14. April 1945]]
An' 7. März 1945 hebbt US-Suldaten de noch heel Brügg vun Remagen süüdlich vun dat Ruhrrebeet reckt, an' 23. März fung die Rheinöverqueren nördlich vun dat Ruhrrebeet bi Wesel dör britisch Suldaten an. De Heeresgrupp B vun de Wehrmacht ünner Feldmarschall Walter Model mit över 320.000 Suldaten – mehr as in Stalingrad – wurr an' 1. April in den so nömmt Ruhrkessel inslooten. Dormit weer de Krieg in' Westen, militärisch bekeeken, endgültig verloren. De Heeresgrupp B hett an' 18. April kapituleert, wiel twee Drittel vun de Suldaten ahn Wapen weern un in hellen Scharen deserteeren deen. An den sülvigen Dag hebbt US-Truppen Madeborg innommen, een Dag later Leipzig.
In de Nacht van' 16. up den 17. April 1945 hebbt franzöösch Truppen ünner Befehl vun General Jean de Lattre de Tassigny, anführt vun Major Christian Marie de Castries un mit amerikaansch Luftünnerstütten, Freudenstadt erobert. Se hebbt dat Zentrum vun disse in' Swaartwald liggen Stadt meest vullständig kört und kleen hauen. Dat geev tallriek Övergreep vun Suldaten gegen de Zivilbevölkerung (Plünderungen, Massenvergewaltigungen). Denn trucken franzöösch Truppen in Richt Rottweil un Stuttgart wieder. Togliek rück de britische Armee van' Nedderrhien ut zügig nah Noorddüütschland vör.
miniatur|Sowjeetsch un US-amerikaansch Suldaten in [[Torgau, 26. April 1945]] miniatur|Amerikaansch un sowjeetsch Truppen an de [[Elv]]
An' 25. April hebbt sück US-amerikaansch un sowjeetsch Truppen 30 km süüdlich vun Torgau an de Elv drapen. Dormit weern de up hör Heimatgrund un in de angrenzend Rebeeden kämpend düütsch Truppen in twee vunnanner trennt Kamprüüms spulten. An' 26. April full Bremen an de Briten. Glieks dornah wurrn Lübeck (2. Mai) un Hamborg (3. Mai ) innommen, wiels britisch-kanaadsch Truppen in Wismer inmarscheert sünd.
An' 5. Mai hett Generaloberst Blaskowitz, de sien Truppen in Holland inkeetelt weern, kapituleert. Wiels de britisch Eenheiten Noorddüütschland erobern deen, sünd US-Truppen gau nah Süüddüütschland un wieder nah Tirol vördrungen, „oft als Befreier begrüßt […]. Viele Soldaten ließen sich einfach überrollen und gefangen nehmen.“ De Amerikaner hebbt an' 30. April München besett. Stuttgart full an' 22. April an de franzöösch Armee, de nah Süüden bit Vorarlberg keem. De US-Armee droop an' 3. Mai an' Brennerpass mit hör Landslüüd tosommen, de vun Süüden her Böveritalien besett harrn.
In Italien full Bologna an' 19. April an de US-Truppen. An' 25. April is Benito Mussolini vör de Alliierten vun Salò in Richt Swiez flücht, wat as Enn' vun de Italieensch Sozialrepubliek gellt. Genua wurr an 27. April erobert, een Dag later hebbt sück italieensch Partisanen Mussolini in Dongo greepen un hüm dood schaaten. An' 2. Mai hebbt de düütsch Eenheiten in Italien kapituleert, an den sülvigen Dag is de britisch Armee in Triest inmarscheert.
Kriegsenn’ in Europa 1945
miniatur|links|Proklamatschoon Nr. 1 vun General [[Dwight David Eisenhower|Eisenhower an dat düütsch Volk, März 1945]]
An' 4. Mai hett de nee nömmt Böverbefehlshebber vun de Kriegsmarine, Generaladmiral Hans-Georg von Friedeburg, up den Timelobarg en Oorkunn to de bedingungslos Kapitulatschoon vun de Wehrmachtseenheiten, de in' Nordwesten gegen den britischen Feldmarschall Montgomery kämpt harrn, ünnerschreven – disse Deelkapitulatschoon is an' 5. Mai um 7 Ühr in Kraft treden.
miniatur|[[Wilhelm Keitel ünnerschrifft de ratifizeeren Kapitulatschoonsoorkunn in Berlin-Karlshorst, 8./9. Mai 1945]]
Nahdem Eisenhower in dat operativ Hööftquartier vun den SHAEF in Reims dat Ansinnen vun en separaten Wappenstillstand mit den Westallieerten torüchwiest harr, hett Generaloberst Jodl in de Mörgenstünn vun den 7. Mai de bedingungslos Kapitulatschoon vun all düütsch Truppen ünnerschreven. Se is an' 8. Mai, 23:01 Ühr middeleuropäisch Tiet in Kraft treden. In en wieder Dokument wurr de Ratifizeeren vun disse bedingungslos Kapitulatschoon, denn dör dat Böverkommando vun de Wehrmacht as ok de Böverbefehlshebber vun Heer, Luftwapen un Marine afmaakt. Dat passeer dör dat Ünnerschrieben vun en wiedere Kapitulatschoonsoorkunn in dat sowjeetsch Hööftquartier in Berlin-Karlshorst. In de laat Avenstünn vun den 8. Mai wurr de Oorkunn vun Generalfeldmarschall Keitel (för dat OKW un dat Heer), Generaladmiral von Friedeburg (Kriegsmarine) un Generaloberst Stumpff (Luftwapen, as Vertreder vun den Böverbefehlshebber Generalfeldmarschall von Greim) ünnerschreeven. Dat truck sück bit nah Middennacht hen. Dor de Kapitulatschoon in Moskau ebenfalls eerst an 9. Mai bekannt geven wurr, wurrd in de Sowjetunion un hör Nahfolgestaaten de 9. Mai as Tag des Sieges begahn.
miniatur|links|hochkant|Sonnerutgaav vun de US-amerikaansch Suldatenzeitung [[Stars and Stripes (Zeitung)|Stars and Stripes to de Kapitulatschoon an' 8. Mai 1945.]] miniatur|De Böverbefehlshebber vun de veer Verbündeten, [[Bernard Montgomery|Montgomery, Eisenhower, Schukow un Lattre de Tassigny, in Berlin an' 5. Juni 1945 to de Övernahm vun de böverste Regeerensgewalt in dat Düütsch Riek.]]
To'n Kriegsenn in Europa an' 8. Mai, den Victory in Europe Day oder ok Tag der Befreiung, befunnen sück in' Westen noch de Kanalinseln un de Städer Lorient, Saint-Nazaire, La Rochelle as ok dat nördliche Kurland ünner Kontroll vun de Wehrmacht. Ok in Däänmark un Norwegen bleev af 1940 de düütsch Herrschap bit to de Kapitulatschoon bestahn. Dat düütsch Riek sülvst weer wietgahnd besett, blots de Alpenruum, Deelen vun dat Protektorat Böhmen un Mähren un de gröttste Deel vun Sleswig-Holsteen stunnen noch ünner Kontrolle vun de düütsch Truppen.
In Norwegen un to'n Deel ok in Nordwestdüütschland weern de düütsch Truppen in Gewohrsam vun de britisch Strietkraften. Se weern formal Kriegsfangen, aber nich entwaffnet un in hör militärisch Gleedern un Kommandostruktur unverännert. Se wurrn in Insatzbereitschaft hollen un to'n Deel ok wieder utbildt. De Truppendeelen ünnerstunnen britisch Kommando. Wiels de Potsdamer Konferenz wurr Churchill vun Stalin up disse nicht entwaffnet 400.000 düütsch Suldaten in Norwegen anspraken.
An' 8. un 9. Maihebbt nich to tellen düütsch Suldaten versöcht ut den sowjeetschen Machtberiek noch in de vun de Westallieerten kontrolleerten Rebeeden to gelangen, vör allen de ut den böhmisch-mährischen Ruum. De groot Mehrheit hett dat nich schafft, tomal sück de US-Armee strikt an de Wapenstillstandbedingungen hull un de in hör Beriek gelangen düütsch Suldaten in Lager (Pisek) fasthull un den Sowjets övergeev. Överhoopt kien Utsicht, de Fangenschap to entgahn, bestunn för de inslooten Heeresgrupp Kurland. Stalin hett an' 9. Mai den „Völkern der Sowjetunion“ verkünnd, dat man woll den Sieg fiern dee, aber man nich vör harr, „Deutschland zu zerstückeln oder zu vernichten“.
Schüllernbrookhoff
Verwaltungsgeschicht
De Oort höört von öllers bi de Gemeen Schüllern mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Snevern worrn is. Sietdem höört de Oort to de Oortschop Schüllern, de en egen Oortsvörsteiher hett.
Tweete Weltkrieg
Kriegsenn’ in Europa 1945
De Böverste Sowjet hett in en eensiedig Verkloren den Kriegstostand mit Düütschland eerst an 25. Januar 1955 uphaben.
Richard von Weizsäcker hett 1985 in sien Rede to'n 8. Mai seggt, dat Kriegsenn' würr siet 1945 in de Bundsrepubliek Düütschland as Befreen vun den Natschonalsozialismus in de natschonale Erinnerungskultur ingahn. Dorgegen vertrett bispeelswies Michael Wolffsohn de Upfaaten, dat de 8. Mai för de Ostdüütüschen kien Befreen ween weer, wiel se „bis 1989 unfreiwillig die braune gegen die rote Unfreiheit […] tauschten.“ – „Wie und weshalb hätten sich die Ostdeutschen befreit fühlen können – oder gar die 12 Millionen Flüchtlinge und Vertriebenen, die Vergewaltigten und unschuldig Verfolgten?“
Japan sien Neeordnung vun Ostasien un de Weg nah Pearl Harbor
Japan weer vör den Tweeten Weltkrieg all an mehreren Kriegen bedeeligt. Ünner Tennō Yoshihito hett Japan an de Siet vun de Allieerten in' Eersten Weltkrieg kämpt, in de Japan Kolonien vun dat Düütsch Kaiserriek övernehmen kunn, dorünner en Deel vun Düütsch-Neeguinea (japaansch Süüdseemandat). Etwa teihn Johr tovör weer dat wegen en Striet um de Vörherrschap in de Mandschurei un in Korea to'n Russisch-Japaanschen Krieg (1904–1905) kommen.
Schüllernbrookhoff
Religion
Schüllernbrookhoff is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Peter-un-Paul-Kark in Snevern.
Tweete Weltkrieg
Japan sien Neeordnung vun Ostasien un de Weg nah Pearl Harbor
To dat Överwinnen vun de Wertschapskrise af 1929 hebbt inflootriek Politiker un Militärs en territoriale Expansion vun Japan vörslahn. Af de 1930er Johren kreeg dat Militär verstärkt Kontrolle över de Regeeren, insluutend dat Amt vun den Premierministers, politisch Gegner wurrn verfolgt un Medien zenseert. De aggressiv Insatz för en Neeordnung vun de Pazifikregion harr vörgeven dat Teel, de Hegemonie över de asiaatsch Länner un deren Kolonien dör westlich, europäisch Staaten to beennen (Panasienbewegen). Tatsächlich weer aber dat Teel, dör gewaltsam Sekern vun Rohstoff- un Afsatzrebeeden as ok Siedlungsland för Utwannerer de chronisch wertschaplichen Schwierigkeiten vun Japan to lösen.
Dat Hööftinteresse vun de japaansch Expansion gull dat Rebeet vun de dormalig Republik China. Nah den Mukden-Tüschenfall an' 15. September 1931, de vermootlich vun de Japaners sülvst inszeneert wurr, keem dat dree Daag later to de Mandschurei-Krise, un in' Februar 1932 wurr en japaansch Vasallenstaat Mandschukuo erricht. Nah internatschonalen Protesten över dat Vörgahn in China is Japan 1933 ut den Völkerbund uttreden; 1936 hett sück Japan den Antikominternpakt anslooten.
miniatur|Pazifikkrieg 1937–1942
An' 7. Juli 1937 kem dat to'n Tüschenfall an de Marco-Polo-Brügg in Peking, de de japaansch Armee to'n Anlaat nehm, ahn Kriegsverkloren in Nordchina intodringen un de Hööfthabens entlang de gesamt chinesischen Küst to besetten. Wiel se ok dat Achterland vun Hongkong und Macao besetzt hullen, hebbt se meest de gesamte chinesisch Küst blockeert, um de wertschaplich Verbinnen vun China nah Översee aftosnieden. Disse Ereignisse wurr vun eenig Historiker as de eegentliche Anfang vun den Tweeten Weltkrieg ansehn. Allerdings hett sück de „China-Tüschenfall“, as de Krieg mit China in Japan nömmt wurr, düchtig vun den Krieg in Europa, de in' September 1939 anfung, ünnerscheed. In' Fröhjohr un Sömmer 1940, as de düütsch Wehrmacht de Nedderlannen, Belgien un Frankriek överrennen de un „Großbritannien beinahe in die Knie zwang“, weer keen Enn' vun de asiaatschen Krieg in Sicht.
China stunn to disse Tiet vör en Scheedensweg, wiel de Kommunisten ünner Mao Zedong un de Natschonalisten vun de Kuomintang ünner Chiang Kai-shek um de Vörherrschap in dat Land kämpen deen. De Kommunisten harrn sück nah den Langen Marsch in dat Binnere vuin dat Land torüchtrucken un hebbt bi den Kamp gegen de Japaner blots of un to ingreepen.
Rivers
,
Tweete Weltkrieg
Japan sien Neeordnung vun Ostasien un de Weg nah Pearl Harbor
miniatur|Japaansch Truppen bi de Innahm vun Nanking, Januar 1938 miniatur|Japaner kämpen bi Kanton, 1938
Um den 8. Dezember 1937 hebbt de japaansch Truppen Nanjing, de Hööftstadt vun de Kuomintang, un hebbt de inkeetelt. Chiang Kai-shek leet de Hööftstadt in dat wiet weg liggen Chongqing verleggen. Bi de Besetten vun de Stadt keem dat in de folgen söss Week to dat Massaker von Nanking, in dat mindst 200.000 chinesisch Zivilisten un Kriegsfangen umbrocht un etwa 42.000 Fruen un Deerns vun all Öllersstufen vergewaltigt wurrn. „Die Berichte über die Mord- und Vergewaltigungsorgie erschütterten die Welt.“ De apenlich Meenen in' Westen, besünners in den USA, hett sück scharp gegen Japan wend. In' Juli 1939 hett de Regeeren vun de USA en siet 1911 bestahn wichtigen Hannelsverdrag künnigt, dör den meest een Drüddel vun all japaansch Infuhren bedrapen weern. En Utweg ut de tonehmen Isolatschoon schien en Bündnis mit Düütschland to ween, dat ok vun den düütschen Bundsminister Ribbentrop beförwoort wurr.
De Weg nah Pearl Harbor weer woll kien Eenbahnstraat, aber in' Sömmer 1940 ünnernehm de japaansch Führung entscheeden Träen, so dat de beid Kriege in Europa un Asien to en eenzigen globalen Flächenbrand verschmülten deen. Japan hett de Nedderlaag vun de Westmächte bruukt un hett in' Juni 1940 vun Grootbritannien un Frankriek, rutpresst, dat de de levenswichtig Hülpsleefern an de chinesisch Natschonalisten över Burma un Indochina instellen deen. De nedderlannsch Exilregeeren in London wurr ünner Druck sett, Ööl ut Nedderlannsch-Indien nah Japan to exporteeren. Buterdem hett Japan in Nanking Wang Jingwei as Chef vun en Marionettenregeeren insett.
Fürst Konoe Fumimaro, de in' Juli 1940, nah de dramatisch Ereignissen in Europa, ton' tweeten Mal Ministerpräsident wurrn weer, harr in dat sülvig Johr in en Denkschrift argumenteert, de Krieg in China würr letztendlich to en „grootostasiaatsch Wohlstandssphäre“ führen, bildet Japan, Mandschukuo un China as ok ehmalge Kolonien vun Grootbritannien, Nedderlannen un Frankriek. Präägt harr dissen Utdruck Matsuoka Yōsuke, Butenminister in dat tweet Kabinett Konoe. De Dreemächtepakt mit Düütschland un Italien van' 27. September 1940 hett denn den bestahn Antikominternpakt um gegensiedig militärische Unterstütten wieder maakt. Dormit geev Japan sien in' September 1939 verkünnd Neutralität up un ünnerstreek sien aggressiv Butenpolitik vor allen gegenöver China. De Pakt hett sück aber nich gegen de Sowjetunion richt, sonnern sull vör allen de USA ut den Krieg ruthollen. De amerikaansch Reaktschoon wies aber gau, wu haltlos de Behauptungen vun Matsuoka un Ribbentrop, nah deren Ansicht de Dreemächtepakt afschreckend wirken dee, ween weer. In dat Witt Huus föhl man sück in de Ansicht bestärkt, dat Japan en aggressiv, kriegslüstern Macht weer, en asiaatsch Gegenstück to dat natschonalsozialistisch Düütschland, dat man uphollen muss. Bestätigt wurr disse Upfaaten, as Japan in' September 1940, as noch Verhandlungen mit de Franzosen leepen, in twee Dag lang düern Gefechten den nördlichen Deel vun Franzöössch-Indochina gewaltsam besetten dee. All in den folgen Maand hett de USA en total Utfuhrverbot för Iesen- un Stahlschrott nah Japan verhangt, un Grootbritannien hett weer de Burmastraat för den Nahschuuv nah China free geven.
De japaanisch Führung wull de Nedderlagen vun Frankriek un den Nedderlannen un de verwacht Nedderlaag vun Grootbritannien in' Krieg gegen Düütschland to en Süüdexpansion (Indochina, Nedderlannsch-Indien, Hongkong, Malaya un Singapur) bruuken. An' 25. Juni 1940 hett Heeresminister Shunroku Hata to sien Mitarbeiters seggtn: „Griept wi de golden Gelegenheit! Nichts sall uns uphollen!“ Mit en japaansch Besittgriepen vun de engelsch, franzöösch un nedderlannsch Kolonien in Süüdoostasien weer ok de Mögelkeit vun en chinesisch Tosommenbröök nich wiet weg. De Errichtung vun en japaansch Hegemonialmacht in Oostasien un de Hegemonie vun en natschonalsozialistisch Düütschland in Europa harrn doröver herut bedüüd, dat Amerika sück en vun totalitär Mächten gemeensam beherrscht Olt Welt gegenöversehn harr. Denn ok de Sowjetunion schienen to disse Tiet hör Inflootspähre mit de Assenmächte un Japan up freedlich Oort un Wies aftogrenzen.
miniatur|Hull (Midden) mit de japaansch Diplomaten Nomura Kichisaburō (links) un Saburō Kurusu (rechts) an' 20. November 1941. Dat Johr 1941 fung mit verstarkt Bemühungen vun de USA un Japan an, en drohen Krieg to verhinnern. To glieker Tiet nehmen aber ok de Kriegs- un Eroberungsplääns vun de Japaner för Süüdostoasien konkrete Formen an. In Verhandlungen tüschen den US-Butenminister Cordell Hull un den nee nömmt japaansch Botschaper Kichisaburō Nomura weern de Japaner dormit inverstahn, vun en wieder Vörgahn nah Süüden to afftosehn, wenn hör de Amerikaner mögelk maken deen, dat se China ünnerkriegen kunnen. Aber dat Wiegern, Japan free Hand in China to laaten, d. h. Den Pries to betahlen, de de Japaner för dat Erhollen vun den Freeden fordern deen, sull in' Dezember 1941 to good Letzt den japaanschen Angreep up Pearl Harbor utlösen. An' 2. Juli full in Japan de Entscheedung, den territorialen Anspöök ok nah Süüdoostasien uttowieden, wo de Bodenschatzen vun de nedderlannsch un britisch Kolonien en lohnend Teel weern. Twee Daag nah de Besetten ok vun de süüdlichen Deel vun Indochina, de as Sprungbrett för disse Süüdexpansion bruukt wurr, hebbt de USA, Grootbritannien un sien Dominions as ok Nedderlannsch-Indien an' 26. Juli 1941 de japaansch Utlandsgoothaben in hör Länner infroren, wat praktisch en völlig Exportembargo – ok vun Eerdööl – weer. Wegen dit Embargo bleev en Krieg de vermeentlich eenzig Alternative, wiel de Öölreserven vun Japan in laatstens twee Johr upbruukt ween weern. An 5. November 1941 full in Tokio de Entscheeden, den Krieg in den folgen Maand mit Angreep up Pearl Harbor, Malaya un die Philippinen uttolöösen. Dat strategisch Teel weer, binnerhalv vun acht Maand de Herrschap över Süüdoostasien un den Westpazifik to winnen, um vun disse Machtbasis ut längere Tiet gegen de Vereenigt Staaten to kämpen oder de USA to en Verhannelnsfreeden to’n Vördeel vun Japan dwingen to können. Togliek hett man ok dormit rekent, dat in’ Toog vun de Expansion ok de Hülpsleefern an China ünnerbraken weern deen. Letzt Verhanneln in Washington tüschen Nomura, den Sünnergesandten Saburō Kurusu un Hull, den Krieg to verhinnern, sünd an Hull sien kompromissloos Forderung nah Rücktoog vun all japaansch Truppen ut China un Indochina scheitert. In’ Gegentoog wullen de USA de japaansch Goothaben freegeven. As nich anners to verwachten weer, wurr Hull sien Teihnpunkteprogramm, as dat an’ 27. November in Tokio indrapen dee, as Ultimatum upfaat – praktisch as Beleidigung. De Kaiserlich Konferenz van’ 1. Dezember 1941 hett faststellt, dat Japan de „üterst hoochmoodig, starrsinnig un respektlos“ Hollen vun de USA nich dulden kunn.
Bi den Angreep up Pearl Harbor an’ 7. Dezember 1941 hebbt japaansch Floogtüüch, de vun söss Floogtüüchdrägers ut losflagen weern, in twee Wellen söss Schlachtscheep un 12 wiedere Kriegsscheep vun de USA versenkt. Admiral Yamamoto leet aber kien darte Angreepswell upstiegen, wiel he sük Sörgen um den Standoort vun dree amerikaansch Drägers maken dee, de nich anwesend ween un de en swoor Gegenslag führen kunnen. Dör disse Entscheeden bleeven Docks un Werftanlagen as ok Nahschuuvdepots un Drievstofflager heel, wat dat mögelk maken dee, dat de USA hör pazifisch Flotte binnerhalv vun söss Maand weer upbauen kunn. An’ nächsten Dag hett de amerikaansch Kongress Japan den Krieg verklort. Grootbritannien un sien Dominions un de Nedderlannen hebbt sück anslooten. In de nächst Maanden sünd de Japaners immer wieder nah Süüden vördrungen un hebbt, ideologisch vorbereit dör den Slachtroop „Asien den Asiaten“, europäisch un US-amerikaansch Kolonien as Hongkong, Deelen vun Burma bzw. Britisch-Indien, Britisch-Malaya, Singapur, Nedderlannsch-Indien un de Philippinen besett.
Vun Pearl Harbor bit to de japaansch Kapitulatschoon
miniatur|Machtbereich Japans im März 1942
Binnerhalv vun veer Maand (Dezember–März) harrn de japaansch Truppen wiet Deelen vun Süüdoostasien un en Grootdeel vun de Pazifikinseln mit etwa 450 Million Minschen ünner hör Kontroll brocht. Dat weer de gröttste Utdehnen vun japaansch Macht in de Historie vun dat Kaiserriek. De Eroberungen vun Malaya un vun Nedderlannsch-Indien weern besünners wichtig för Japan, wiel dat dor riek Arzvörkommen un en umfangriek Gummiproduktschoon bzw. Eerdöölfelder geev. 80.000 Briten mussen sück an’ 15. Februar 1942 in Singapur ergeven. An’ 15. Februar 1942 fung de Invasion vun Burma an. Up de Philippinen muss General Douglas MacArthur bold Manila rüumen un sück up de Insel Corregidor torüchtrecken, wo de letzt US-Truppen an’ 5. Mai 1942 upgeeven hebbt. Nedderlannsch-Indien full Midden März 1942. Nichts schien de Japaners uphollen to können.
Nah de Eroberung vun Rabaul an de Noordoosttipp up New Britain in’ Januar 1942 harrn de Japaners en hervörragend Utgangsbasis för en wieder Vördringen in Richt Oostpazifik un Süüdsee wunnen.
Nah den Bau vun en Floogplatz up Guadalcanal harr Japan den allieerten Schippsverkehr tüschen den USA un Australien bedrohen kunnt. De US Navy hett in’ August 1942 hör eenzig noch verfügbar un intakte Marine-Infanteriedivision (USMC) in, um den Floogplatz intonehmen, wat ok gau gelung. De Japaner hebbt immer weer versöcht, de Insel torüch to erobern. De Kämpen gungen över mehrere Maanden, bevör sück de Allieerten endgültig up de Insel dör- un fastsetten kunnen. Disse Spood markeer en wiederen Wennenpunkt togunsten vun de USA, de jetzt nich blots mehr Kriegsschepp un Floogtüüch harrn, sonnern ok taktisch överleegen weern.
miniatur|links|Amerikaansch Landung up Rendova Island up de Salomonen an' 30. Juni 1943
De hartst Kämpe geev dat vun Enn' 1942 bit Midden 1944 up Neeguinea, up de Salomonen, de Gilbertinseln, de Marshallinseln un de Marianen. En spoodriek taktisches Middel weer dorbi dat „Island Hopping“, bi de de Amerikaner de stark japaansch Stüttpunkten, to'n Bispeel dat wichtige Rabaul mit sein Haben un Floogfelder, ümgahn deen un sück Eiland för Eiland dichter an de japaansch Hööftinsel Honshu herankämpen deen.
miniatur|Gegenoffensive 1943–1945
To'n Anfang vun dat Johr 1943 gelung dat de Amerikaner, japaansch Funkcodes to entslöteln. Dormit wurr ok de Spood vun de US-amerikaanschen U-Boote höhger, deren stetig stiegen Versenkungsraten en wesentlichen Andeel an den Sieg över Japan harrn, denn se hebbt etwa een Drüddel vun 686 japaansch Kriegsscheep torpedeert. De japaansch Marine hett das wiels den gesamten Krieg nich schafft, en wirksam Schuulsystem för hör Transportschippfohrt to entwickeln. Dat leeg sowohl an dat Ünnerschätzen vun de U-Boot-Gefohr in de japaansch Militärdoktrin as ok an de groot technologisch Ünnerlegenheit vun Japan in' Beriek vun de Radar- un de Ünnerwaterschalloorten. Vör allen de dorut resulteeren Mangel an Drievstoff, hett dat notwendig maakt, Flottenverbände wiet buterhalv vun de Hööftkamprebeeden, dicht bi de Drievstoffborns, to statschoneeren, wat de taktisch un strategisch Optschonen vun de japaansch Flotte stark inschränken dee.
In' April 1943 gelung dat de Amerikaner, vun Guadalcanal ut fiev Begleitmaschinen vun Yamamoto sien Floogtüüch, de sück up en Inspektschonsfloog befunn, aftoscheeten. Admiral Yamamoto, Böverbefehlshebber vun de japaansch Marine, keem bi den Afstört vun sien Maschien in de Dschungel to Dood. De Verlust vun disse Führens- un Identifikatschoonsfigur weer för de japaansch Apenlichkeit en swoor Slag.
In' November 1943, kört vör dat Drapen mit Stalin in Teheran, hebbt Roosevelt un Churchill mit Chiang Kai-shek in Kairo afmaakt, dat de Krieg gegen Japan ebenso as de gegen Düütschland mit de bedingungslos Kapitulatschoon to Enn' gahn sull. Chiang Kai-shek wurr dormit nich blots as de Repräsentant vun China, sonnern ok as Staatschef vun en Grootmacht anerkannt.
Af 1944 fung de spoodriek Tiet vun de amerikaansch Task Forces an, de mit flink Trägerraids överraschend vör de Küst vun Japan upduuken dee un meest nah Belieben Teelen vun all Oord angriepen deen. De Japaner hebbt mit den Insatz vun Kamikaze-Fleger un bemannt Kaiten-Torpedos reageert, allerdings bleeven de dordör verwacht hooch Verluste vun amerikaansch Kriegsscheep ut.
Rivers
Kiek ok bi: River.
Tweete Weltkrieg
Vun Pearl Harbor bit to de japaansch Kapitulatschoon
miniatur|links|hochkant|Explosion vun „Fat Man“ över Nagasaki, 9. August 1945
Eerst nah de Eroberung vun de Marianen-Inseln in' Sömmer 1944 leeg Japan binnerhalv vun den Aktschoonsradius vun de nee Boeing B-29 vun de USAAF. De US-Luftwapen gung to nächtlich Flachenbombardements ut temelk leeg Hööcht up de överwiegen ut Holt baut japaansch Städer över, bi de hunnertduusende Minschen üm't Leven keemen. Bi de gröttsten Angreep vun disse Oord sünd in Tokio in de Nacht to'n 9. März 1945 etwa 85.000 Menschen to Dood kommen, mehr as bi jeden annern Luftangreep in' Tweeten Weltkrieg un meest so völ as dör den Atombombenangreep up Hiroshima. Mehrere japaansch Grootstäder sünd so bit Kriegsenn' kört un kleen bombt wurrn.
miniatur|Ünnerteken vun de japaansch Kapitulatschoonsoorkunn an' 2. September 1945
Nah de Kämpen up Iwojima un Okinawa hebbt de Amerikaner mit en B-29-Bomber, de vun Tinian ut losflagen weer, an' 6. August 1945 de eerste Atombomb up Hirsohima af. Kört dorup, an' 9. August, wurr de tweet över Nagasaki zünd. Söss Daag later hett de japaansch Tennō in' Rundfunk de Kapitulatschoon vun Japan bekannt geven, de an' 2. September in de Bucht vun Tokio up de USS Missouri ünnertekend wurr.
De Sowjetunion, de in' April 1945 den Neutralitätspakt mit Japan künnigt harrn, harr an 8. August Japan den Krieg verkloort un bit to dat Inkrafttreden vun de Kapitulatschoon in de Operatschoon Auguststurm de Mandschurei besett. De Besetten vun de japaansch Hööftinseln wurr tonächst alleen dör amerikaansch Truppen dörführt, wiels de anner bedeeltigt Mächte (Grootbritannien, Sowjetunion un China) an de Besetten vun de vörmals japaansch Butenrebeeden bedeeligt wurrn.
Strategisch Aspekte
De Strategiehistoriker Colin Gray düüd den Tweeten Weltkrieg mit sien Operatschonen up dree Kontinenten, to Land, to Water un in de Luft as komplex Ereignis, dat allerdings vun en „eleganten Schlichtheit in seinem Ablauf und seiner Struktur“ dörtrucken wurr. Nah de Meenen vun Gray weern de beid wichtigst Kriegsschauplatzen, de Ostfront un de pazifisch Ruum, vun'nanner unafhängig. Allerdings hebbt wichtige Ereignisse as de düütsch Kriegsverkloren an de USA nah den japaansch Angreep up Pearl Harbor immer weer kriegswichtige Verbinnen herstellt. Gemeensam weer vör allen ween, dat sück dat bi de beid Feldtüüg um „riesige Belagerungsoperationen“ hannelt harr. Doröver herut ordnet Gray den Tweeten Weltkrieg trotz en in' Vergliek to'n Ersten Weltkrieg verstarkt verbunnen Gefechtsführen, as bispeelswies den Blitzkrieg, as Afnutzungskrieg in.
Luftkrieg
miniatur|links|De [[Weichsel brüggen in Warschau wiels de düütsch Luftangreep, September 1939]] miniatur|Dat vun de Luftwapen bombardeert Rotterdam, Mai 1940 In' Polenfeldzug kreeg de Luftwappen gau de Luftherrschap, wiel de poolschen Luftstrietkräfte mit hör gröttstendeels olt Floogtüüch blots wenig Wedderstand leisten kunnen. De Luftangreep up Warschau an' 15. September 1939 weer en vun de eersten Angreep up vör allen ok zivile Teelen. An' 14. Mai 1940 full de Binnenstadt vun Rotterdam en Angreep vun de Luftwapen to'n Opper.
Wiels sück de Luftkrieg in de eerst Maanden in de Luftslacht um England noch ahn Utnahm gegen militärisch Teelen as Flegerhorste, Marinestüttpunkten un Radarstellungen richten dee un letztlich dat Erringen vun de Luftöverlegenheit to'n Teel harr, wurr de Luftkrieg dornah radikaler, as de düütsch Luftwapen an' 24. August 1940 en eersten Angreep up London floog un Churchill Vergeltungsangreep up Berlin befehlen dee. Bit Enn' vun dat Johr sünd in de britisch Hööftstadt 14.000 Minschen storven.
miniatur|Bombenschäden in [[Coventry, 1940]] An' 14. November 1940 flog de düütsch Luftwapen en swoor Luftangreep up Coventry (Operation Mondscheinsonate). Dorbi keemen mindst 568 Minschen to Dood. Neben Fohrtüüch- un Motorenwarken wurrn Duusende vun Wahnhüüs drapen un de middelöllerich St Michael’s-Kathedrale zerstört. De natschonalsozialistisch Propaganda hett denn den Begreep „Coventrieren“ för dat Flächenbombardement utfunnen. De Royal Air Force greep af Mai 1940 nadelsteekoordig düütsch Städer (to'n Bispeel München Gladbach) un Industrieanlagen as de Deurag-Nerag-Raffinerie an). Nahdem de Luftwappen Anfang 1941 de Luftslacht um England afbraken un en Grootdeel vun hör Bomber un Jagfloogtüüch wegen den plaanten Angreep up de Sowjetunion nah Osten verleggt harr, flog de RAF mehr Nachtangreep up düütsch Grootstäder.
Bi den Luftangreep up Belgrad an' 6. April 1941 wurr de Stadt, de blots swaak verteedigt wurrn kunn, vun de Luftwapen in wiet Deelen zerstört. Bi de düütsch Offensive gegen de Sowjetunion speel de Luftwapen en bedüüden Rull, kunn aber weder de Slacht um Moskau noch de um Stalingrad för de düütsch Siet entscheeden. Düütsch Bomber un Jäger wurrn meest blots to de Luftnahünnerstütten vun de Heerestruppen insett. De United States Army Air Forces (USAAF) hebbt in' April 1942 den eersten Bombenangreep up Tokio flagen; af August 1942 geev dat ok in Europa Luftangreep vun de USAAF.
miniatur|links|Utbrennt Hüüs in Hamborg, 1944/1945 miniatur|Opper vun de Luftangreep up den [[Altmarkt (Dresden)|Altmarkt vun Dresden, Februar 1945]] Wiel de Bombenangreep mit wenig Maschinen hooch Verlustquoten wiesen un todem hör Teel meestens verfehlen deen, gung de RAF af Frühjahr 1942 dorto över, groot Bomberpulks nah Düütschland to schicken, um grootflachig Städer to zerstören. Teel weer dat, neben de Zerstörung vun Industrieanlagen vör allen de Moral vun de Bevölkerung to breeken. Arthur Harris, af Februar 1942 Böverkommandeeren vun dat Bomber Command, kreeg vun dat Luftfohrtministerium de Erloovnis, dat he sien Luftstrietkraften af sofort ahn jeder Inschränken insetten drüff.
Dat Ümsetten vun disse „Area Bombing Directive“ fung mit den Luftangreep up Lübeck an’ 29. März 1952 an. Enn’ Mai 1942 folgen de 1000-Bomber-Angreep up Köln (Operation Millennium) un dornah tallriek Luftangreep up Städer ut dat Ruhrrebeet. De Zerstörung vun Hamborg in’ Juli 1943 (de eerste Füerstorm) weer de eerste Hööchpunkt in’ Bombenkrieg gegen düütsch Grootstäder. De USAAF hett sück överwegend in Dagangreep up Industrieteelen konzentreert, wiels Bomber vun de RAF bi Nacht de Städer bombardeeren deen. De US-Bomberverbände harrn tonächst temelk hooch Verluste, bispeelswies bi de Angreep gegen Schweinfurt un Essen. As af Fröhjohr 1944 Langstreckenjäger vun de USAAF de Bomber begleiten deen, gungen de Verlusttallen düütlich torüch. Mit de massiv Luftangreep hebbt de Allieerten ok hoopt, dat Wedderstand gegen de Führung utbreken dee un dordör de Krieg körter wurrn kunn.
miniatur|[[B-17 Flying Fortress an’ Nachthimmel över Düütschland]] Af Fröhjohr 1944 hett sück de Luftöverlegenheit so düchtig verschaven, dat binah jeden Dag allieert Bomber in dat Rieksrebeet inflegen kunnen. In de Big Week wurrn in’ Februar 1944 utwählt Teelen vun de düütsch Rüstungsindustrie mit 6.000 Bomber vun de RAF un der USAAF angreepen. As af Mai 1944 de kriegswichtig Raffinerien un Hydreeranlagen, ünner annern de Leunawarken, verstärkt bombardeert wurrn, wurr de Drievstoffversörgen vun dat Heer un besünners vun de Luftwappen düchtig inschränkt. Mit den Tosommenbröök vun de düütsch Benzinproduktschoon af Harvst 1944 weer de Krieg för dat Düütsch Riek ok „produktionstechnisch verloren“ (Albert Speer).
Bi de swoor Luftangreep up Dresden van’ 13. bit 15. Februar 1945 keemen 25.000 Menschen to Dood. Disse Angreep sünd bit hüüd Gegenstand vun kontrovers Betrachtungen tüschen militärisch Notwendigkeit oder Bröök vun dat dormalige Kriegsvölkerrecht. To glieker Tiet wurrn bit Enn’ März 1945 ok lüttgere Städer as Pforzheim, Swinemünn, Würzborg, Hanau, Hillmessen un Patterbuorn noch grootflachig zerstört.
Mit de Entwicklung vun de Floogbombe V1 un de Rakeet V2 hett de natschonalsozialistische Führung up en „Wunderwaffe“ hoopt. Wiel aber beid Wapen nich punktgenau insett weern kunnen, weern se för dat tellt Zerstören vun militärisch Teelen nich to gebruken. Jede veerte V1 weer en Blindgänger, annern wurrn vun britisch Jagdfloogtüüch afschaten. Aber in de düütsch Bevölkerung kunn dat Hoopen up en Wennen waakt oder waak hollen wurrn, etwa in de Flüsterpropaganda: „Da kommt noch was! Das ist noch nicht alles.“ Hör Funktschoon weer vör allen dat Terroriseeren vun de britisch Zivilbevölkerung. Etwa 4.000 Minschen keemen dör den Insatz vun disse nee Wapen to Dood. Tüschen Juni 1944 un März 1945 wurrn dormit vörwiegend London un later Antwerpen angreepen.
In’ Bombenkrieg sünd ruch weg 600.000 Düütschen storven. Vun de 125.000 Freewilligen vun dat britisch Bomberkommandos sünd över 55.000 Suldaten fallen, mehr as in jeder anner britisch Wappengattung.
Nah de anfangs spoodlos Präzisionsangreepe ut groot Hööcht gung de USAAF to Flachenbombardements ut relativ leeg Hööcht up japaansch Städer över. De amerikaansch Luftangreep up Tokio in’ Februar un März 1945 hebbt de Stadt meest vullständig zerstört, wobi över 100.000 Minschen ümkeemen. Bi de Bombardements vun anner Grootstäder keemen hunnertduusende Minschen to Dood. Den Slusspunkt hebbt de amerikaansch Atombombenafwürfe up Hiroshima un Nagasaki an’ 6. un 9. August 1945 bild. Se sullen Japan militärisch to de Kapitulatschoon dwingen aber ok en politisch Teken vun militärisch Stärke in de upkommen Blockkonfrontatschoon setten.
Atlantik- un U-Boot-Krieg
miniatur|Karl Dönitz bi dat Inloopen vun [[U 94 (Kriegsmarine)|U 94 in den Haben vun Saint-Nazaire, Juni 1941]] miniatur|Ünnernehmen Rheinübung, 24. Mai 1941 miniatur|Bau vun den [[U-Boot-Bunker in Lorient, April 1942]] Mit dat Versenken vun den britischen Damper Athenia an’ 3. September 1939 fung de düütsch U-Boot-Krieg in’ Atlantik an. As Propagandaslag vun Konteradmiral Karl Dönitz plaant, gelung dat Kapitänleutnant Günther Prien, mit U 47 an’ 14. Oktober 1939 in de Bucht vun Scapa Flow intodringen un in’ Hööftstüttpunkz vun de Home Fleet dat Slachtschipp Royal Oak vun de britisch Marine to versenken, wobi över 800 Mann üm’t Leven keemen. Funnen bit to Midden 1940 hööftsächlich Aktschonen dör eenzelt U-Bööt statt, kunnen nah de Eroberung vun Frankriek in Brest, Lorient, Saint-Nazaire, La Rochelle un Bordeaux vöreerst provisorische U-Boot-Stüttpunkten an de Atlantikküst richt wurrn. Vun disse nee Habens keemen de U-Bööt bedüüdend gauer in de Operatschoonsrebeeden in’ Nordatlantik un vör den Ärmelkanal. De allieert Konvois weern ut Mangel an Geleitscheep blots swaak sekert. Buter dem hebbt de U-Boot-Kommandanten de nee Taktik vun en nächtlichen Överwaterangreep insett, bi de de blots Ünnerwaterteelen ortenden allieerten ASDIC-Sonargeräte vullkommen wirkungslos bleven.
De denn folgen Versenkungen dör düütsch U-Bööt wurrn vun de natschonalsozialistisch Propaganda bit in't Letzte utslacht un völ Kommandanten to Helden hochstiliseert. De Alliierten verloren 1940 ungefähr 4,5 Millionen BRT Schippsruum un 1941 rund 4 Millionen BRT.
Um den Druck up de britisch Nahschuuvtransporte to erhöhen un um den U-Boot-Krieg to ünnerstütten, leep in' Mai 1941 en Geschwader ut Gotenhafen mit Teel Atlantik ut. Dat bestunn ut den jüst in Deenst stellt Slachtschipp Bismarck, den sück ebenfalls eerst wenig Maand in' Deenst befinnen Swooren Krüüzer Prinz Eugen un eenig Zerstörer. De Aktschoon kreeg den Decknaam Unternehmen Rheinübung, führ to'n Ünnergang vun den britischen Slachtkrüüzer HMS Hood an' 24. Mai 1941 un gung dree Dag later mit de Versenkung vun de Bismarck to Enn'.
miniatur|Düütsch U-Bööt in den [[U-Boot-Reparaturwerft Brest|Bunker vun Brest, 1942]]
Nah de Kriegsverkloren vun Düütschland an de USA an' 11. Dezember 1941 hett Vizeadmiral Dönitz Langstrecken-U-Bööt to de Oostküst vun de USA schickt, wo se in de eerst Januardaag 1942 indrapen deen. De tonächst slecht organiseert US-Küstenverteidigung stunn den Angreep up de Hannelsschippfohrt hilflos tegenöver. As de Verteidigung in' Fröhjahr tonehm, hebbt de U-Bööt hör Insatzrebeet in de Karibik un den Süüdatlantik utwiet. Anner Bööt hebbt to glieker Tiet in' Nordatlantik in Rudeln opereert un kunnen so den Druck up de Konvois uprecht hollen. Dat keem in de Loop vun dat Johr to groot Geleitzugslachten. In' Harvst 1942 hett sück de Spood vun de U-Bööt noch steigert, wiel de Geleitkräfte för de Sekern in Nordafrika bruukt wurrn. 1942 wurrn över 8 Millionen BRT Schippsruum versenkt.
miniatur|links|[[U 995 is en Boot vun den meestbaut Typ VIIC.]]
Enn' 1942 gelung dat britisch Kryptoanalytikern in Bletchley Park bi London, den mit Hülp vun de ENIGMA verslöötelt Funkverkehr vun de düütsch U-Bööt weer to breeken. In' Mai 1943 kunnen de Allieerten hör Luftöverlegenheit un hör Geleitkräfte in vull Utmaat bruken, so dat in dissen Maand 43 düütsch U-Bööt versenkt wurrn. Großadmiral Dönitz stell doruphen den U-Boot-Krieg vörövergahnd in un leet de U-Bööt torüchropen. Dör dat Entslöteln vun den düütschen Funkverkehr, Ünnerwaterschallortung vunn Scheep un Radarortung vun Floogtüüch ut weer af 1943 en katastrophale Situatschoon för de düütsch U-Bööt entstahn. De Atlantikslacht harr sück dorför endgültig dreiht.
Nah dat Lannen vun de Allieerten in de Normandie Anfang Juni 1944 (Operation Overlord) wurrn bald ok de düütsch U-Boot-Stüttpunkten an de franzöösch Atlantikküst erobert. De U-Bööt wurrn in de Nord- un Ostsee as ok norweegsch Küstengewässer torüchdrängt oder hebbt nu mehr vör de britisch Ostküste ehr Insatz harrt. Dat dormals modernste U-Boot, de Typ XXI, keem bit Kriegsenn' nich mehr to'n Insatz. Bi Bekanntwurrn vun de bevörstahn Kapitulatschoon vun de Wehrmacht wurr an' 4. Mai 1945 de Operation Regenbogen start: Ofschons de Befehl vun Dönitz an dissen Dag weer, all Scheep to övergeven, wurrn de meest U-Bööt vun hör Besatten sülvst versenkt. De restlichen Bööt hebbt nah den 8. Mai mehrheitlich britische oder US-amerikaansch Haven anlopen.
De Root Armee wurrd vörsmeeten, europawiet söllt veer Millionen Fruen, so Heinz Nawratil, „Opfer von Sexualverbrechen der Roten Armee und ihrer Verbündeten“ wurrn ween. De Tall de vun sowjeetsch Suldaten vergewaltigt düütschen Fruen wurrd vun Catherine Merridale un Norman M. Naimark up mehrere Hunnertduusende schätzt. Heinz Nawratil un Barbara Johr schrievt, dat twee Millionen Fruen dör Suldaten vun de Root Armee vergewaltigt wurrn sünd.
Japan gung besünners gegen Chinesen mit groot Brutalität vör. Dorbi keem dat to Kriegsverbreken vun japaansch Suldaten in China (Massaker von Nanking as ok greesig medizinisch Experimente an Fangenen). Nah chinesisch Angaven söllt tüschen fiev un teihn Millionen chinesisch Zivilisten dood maakt wurrn ween. Dat Bombardeeren vun Shanghai 1937 weer de Uptakt vun den japaanschen Eroberungsfeldtoog dör Süüdoostasien. Bit 1945 keemen dorbi ruch weg 20 Millionen Minschen to Dood. De Eenheit 731 führ in Lagern greesig Experimente an Fangenen dör; so sünd jepaansch Minschenversöök mit biologisch Krankheitserreger an Chinesen bekannt wurrn. Van 1932 bit 1945 keem dat to Vergewaltigungen vun Fruen un Deerns dör japaansch Suldaten in besett Rebeeden. Wu völ dat nipp un nau weern, hett man nie rutfunnen. Blots in wenig Fälle, as de Massenvergewaltigungen wiels dat Massaker vun Nanking, liggen genauere Ünnersöken vör. De vergewaltigt Fruen un Deerns wurrn nah de Vergewaltigung faken ümbrocht. En Straafverfolgen dör de japaansch Militärjustiz geev dat nich. De japaansch Armee hett tüschen 1932 un 1945 nach Schätzungen 100.000 bit 300.000 Deerns un Fruen, meest in dat Öller tüschen 14 un 25 Johren, as „Trostfruen” (ian-fu) in Militärbordelle verschleppt. Etwa 100.000 dorvan keemen ut de japaansch Kolonie Korea. Dorto keemen Deerns un Fruen ut China un meest all besett Rebeeden in Süüdoostasien, sünners ut Indonesien, Malaysia, Philippinen un Deelen vun Natschonalchina. Eenig Fruen stammen ok ut Japan un Australien, aber ok nedderlannsch Fruen ut Nedderlannsch-Indien (hüüd Indonesien) weern dorünner. De Fruen un Deerns mussen Dag för Dag etwa 30 bit 40 Suldaten to Deensten ween. Bit to dat Kriegsenn' sünd etwa 70 Perzent vun disse Fruen an Krankheiten, Folter oder Hunger storven. Noch in de letzt Kriegsweeken wurrn Duusende vun „Trostfruen” ermordet. De Gesamttall an Zivilisten, de vun de Japaner in' Tosammenhang mit hör kriegerischen Levensruum-Politik ümbrocht wurrn, wurrd up knapp söss Millionen schätzt.