cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martin County (Minnesota)
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 97,22 % vun de Minschen Witte, 0,25 % Swarte, 0,42 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,10 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,26 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,73 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,93 % vun de Lüüd ansehn.
Bacquet
Bacquet is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Baquet.
Timmermans
Timmermans is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Timmerman, Timmermann, Tymmermann.
Kekkonen
Kekkonen is de Familiennaam von
Röömsch-Syyrsch Krieg
thumb|upright=1.8|Länner rund um de Ägääsche See rum, ehr de Krieg in’t Johr 192 v. Chr. los gung
Venth
Venth is de Familiennaam von
Röömsch-Syyrsch Krieg
De Röömsch-Syyrsche Krieg (ok Antiochoskrieg oder Syyrschen Krieg nömmt) is en militäärschen Striet in de Johre 192 – 188 v. Chr. ween. Dor keem dat to’n Krieg in de Gemarken um de Ägääsche See rum un in Lüttasien. Up de ene Siet stunn en Koalitschoon mit dat Röömsche Riek vorweg, up de annere Siet dat Seleukidenriek unner Antiochos den Groten mit siene Frünnen.
Altenschwand
Altenschwand betekent
Röömsch-Syyrsch Krieg
Ehr dat mit Militär up’nanner los gung, harr dat al siet 196 v. Chr. en „Kolen Krieg“ twuschen de beiden Grootmächte geven. In düsse Tied versochen se, de Gemarken, wo se dat up afsehn harrn, in Freden ut’neen to holen. Man dor weern se al flietig bi, Bünnen af to sluten mit de regionalen Middelmächte.
As dat mit den Krieg losgohn weer, stunn an’t Enn en düütlichen Sieg vun de Römers. In’n Freden vun Apameia sund de Seleukiden 188 v. Chr. ut Lüttasien rut drängt wurrn. De Länner, de se dor bi afgeven mössen, sünd an de Römers ehre Frünnen fullen. Dör den Sieg over Antiochos is dat Röömsche Riek de eenzige Grootmacht ween, de in de Gemarken um de Ägääsche See rum noch over bleven weer. Vun dor af an hett Rom in düsse Länner un over ganz Grekenland de Hegemonie utöövt.
Houston
duum Houston is en Stadt in den US-Bundsstaat Texas in den USA. Mit rund 2,3 Millionen Inwahner is se de gröttste Stadt van Texas un de veertgröttste van de USA.
Grünnd wurrn is de Stadt 1836 van de Bröers John Kirby und Augustus Chapman Allen. Se hemm de dormalige Siedlung nah den bekannten General Sam Houston nömmt.
In disse Stadt is ok dat NASA-Kontrollzentrum to Huus. Siet 1901 wurrd in de Region Ööl fördert, wat to den Wohlstand van de Stadt führt hett. Up de anner Siet hett de Stadt ok immer weer ünner de Utwirkungen van Hurricans to lieden.
Geest (Mehrdüdig Begreep)
Geest betekent
Geest is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Geeste, Gest.
Wolljes
Wolljes is en Dörp in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen billt de Oort en egen polietsche Oortschop.
Geografie
Dat Water ut Wolljes flütt to’n gröttsten Deel över Krüüzmoorgraven un Wolljeser Grenzgraven na de Groov hen af. In’n Süüdoosten flütt dat Water deelwies aver ok över den Dohrener Beek un den Frellsdorper Möhlenbeek af.
De Naveröörd sünd Geestenseth in’n Noorden, Frellsdorp in’n Noordoosten, Appeln in’n Süüdoosten, Oosterndörp, Wehldörp, Wachholt un Heyerhöben in’n Süüdwesten, Heerst in’n Westen un Wehdel in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Beverst in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
Wolljes hett bet 1851 to dat Gericht Beverst, von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst un denn bet 1885 to dat Amt Leh tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.
An’n 1. Juli 1974 is de Gemeen Wolljes mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Beverst worrn. An’n 1. November 2011 is de ole Gemeen Beverst un de Samtgemeen Beverst denn as Eenheitsgemeen Beverst tohoopgahn. Sietdem billt de Oort en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.
Religion
Wolljes is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Fabian-un-Sebastian-Kark in Beverst.
För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.
Wapen
Dat Wapen von Wolljes wiest op blauen Grund en gollen Ekentelg mit dree Bläder un twee Eckern. Achter den Telg is en sülvern Wellenlien to sehn. De Lien steiht för den Oortsbeek. De Ekentelg steiht för den Naam von dat Dörp, de von Woold afkummt.
Kultur
duum|Swümmstääd an’t Naturfrünnhuus duum|Naturfrünnhuus 1932
Dat Naturfrünnhuus in Wolljes is 1926 von Heinrich Julius Frey boot worrn. In’t Vörjohr 2017 müss dat Huus afreten warrn, nadem de Naturfrünn-Oortsvereen Bremerhoben dat nich mehr hollen kunn.
Weertschop un Infrastruktur
Dat Dörp hett en egene freewillige Füürwehr.
Dat nächste Grundzentrum is Beverst.
Verkehr
Wolljes liggt an de Landsstraat 128, de in’n Noorden na Geestenseth löppt un in’n Süden na Oosterndörp un bi Beverst an de Bundsstraat 71 ran. Lüttjere Straten loopt ans noch na Loh, na Wehdel, na Appeln un na Frellsdorp.
Scholen
De Kinner ut Wolljes gaht na de Grundschool Geestenseth.
(2193) Jackson
(2193) Jackson is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 18. Mai 1926 vun den süüdafrikaanschen Astronom Harry Edwin Wood in Johannesborg opdeckt worrn is.
Nöömt is de Asteroid na den süüdafrikaanschen Astronom Cyril V. Jackson.
Migliorati
Migliorati is de Familiennaam von
,
Stauss
Stauss is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Stauß.
Beheim
Kiek ok bi: Beheim-Schwarzbach, Behaim, Böheim.
Denver
Denver is de Hööftstadt vun den US-Bundsstaat Colorado un mit etwa 693.000 Inwahner up en Flach van 401,4 km² ok de gröttste Stadt vun dissen Staat. Se liggt an den Foot van de Rocky Mountains.
En van de besünner Bowarken in de Stadt is dat 1908 fardig stellt Colorado State Capitol, dat dör sien mit 24karätig Gold övertrucken Kuppel bekannt is.
Wahlkreis Belize West
De Wahlkreis Belize West (engelsch Belize West constituency) weer bet 1961 een von de veer Wahlkreise to de Parlamentswahlen, in de de Distrikt Belize von Brietsch-Honduras indeelt weer. In’n Wahlkreis is een Afornten wählt worrn, de dat Rebeed in de Legislativversammlung vertreden hett.
Historie
De Wahlkreis is inricht worrn, as 1954 en neet Wahlsystem in Brietsch-Honduras inföhrt worrn is.
To de Wahl 1961 is de Wahlkreis wedder oplööst worrn. De dree Wahlkreise von Belize-Stadt sünd nee indeelt worrn in söss Wahlkreise (Albert, Collet, Fort George, Freetown, Mesopotamia un Pickstock) un de Distrikt Belize in alltohoop acht Wahlkreise.
Afornte
Afornte in’n Wahlkreis weren:
Wahl 1957
Bi de Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1957 hett dat in’n Wahlkreis Belize West dree Kannedaten geven. As Afornten wählt worrn is Albert Cattouse von de PUP. 1977 von de 3665 registreerten Wählers hebbt bi de Wahl mitmaakt.
Venters
Venters betekent
Kiek ok bi: Venter, Wenders.
The 39 Steps (1935)
39 Steps (op plattdüütsch so veel as „Negenundörtig Stopen“; dt. Titel: 39 Stufen) is de Titel vun en britischen Thriller vun den Speelbaas Alfred Hitchcock ut dat Johr 1935. De Film baseert op den Roman The Thirty-nine Steps vun John Buchan. Dorbi weern aver blots dat Hööftthema un en poor Motiven ut’n Inholt övernahmen.
Inholt
In en Varieté finnt en Optritt vun „Mister Memory“ statt, de mit sien bannig goot Gedächtnis sien Geld verdeent. Op mol is en Schöt to höörn un Panik brickt ut. Dorbi fallt en sünnerliche Fro, de sik Annabelle Smith nöömt, in de Arms vun den Kanaadier Richard Hannay. Se föhlt sik verfolgt un fraagt em, wat he ehr mit na Huus nehmen kann. Dor veraat se em, dat se en Agentsche is, de hinnern will, dat geheeme Dokumenten invt Utland bröcht warrn schüllt. Hannay höört ehr an, weet aver nich recht, wat he ehr glöven schall. Se snackt wieter vun en Oort in Schottland. Dor schall de Anföhrer vun de Spionen wesen, de an sien verstümmelten lütten Finger to kennen is.
In den markeerten Oort dröpt he op Professer Jordan, den he sien Beleevnissen anvertroen deit. Eerst to laat markt he, dat de Professer de Spion mit den verstümmelten Finger is. Üm sik den Mitweter vun’n Hals to hollen, schütt he op Hannay - alleen dat Gesangbook in sien Manteltasch rett em dat Leven. Nu wennt he sik an de Polizei, de em aver nich glöven deit. Wedder mutt Hannay utneihn un lannt dorbi tofallig in en Wahlkampveranstalten. Dor holt se em för den Hööftsnacker un he mutt en Reed improviseeren. In de Twüschentiet duukt nu aver utrekent de Fro op, de he in’n Tog en Söten opdrückt hett. Se övergifft em wedder de Polizei. In Wohrheit sünd de Polizisten aver Mitarbeiters vun’n Professer. Se nehmt ok Pamela mit un keedt ehr mit Handschellen an Hannay fast.
As de Wagen anholt, kann Hannay wedder weglopen. Ditmol mutt he aver Pamela mit sik slepen, de em jümmer noch för schullig holt. Eerst as he ehr drauht, wiest se sik enigermaten praat, to doon wat he seggt. In en Gasthuus finnt se Ruum för de Nacht. Se doot so, as weern se en frisch troet Ehpoor, dat en Pann mit dat Auto harr. In de Nacht kann sik Pamela vun d Handschellen freemaken. As se utneihn will, höört se tofallig en vun de Verfolgers an’t Telefon snacken. So finnt se rut, dat dat keen Polizisten weern. Bilütten warrt ehr kloor, dat Hannay de Wohrheit seggt hett. Se blifft dorophen bi em un hülpt em nu, den Fall optokloren. Scotland Yard weet aver nix dorvun, dat geheeme Papeeren klaut worrn sünd. se folgt Pamela üm op disse Wies Hannay to finnen.
Anners wat
Bi den Film hannelt sik dat üm en Klassiker ut dat Fröhwark vun Hitchcock. De Inholt folgt na dat Prinzip, dat sik Logik un Verloop an de Spannung orienteert un nich dwangslöpig an de Realität. Dorut entwickelt sik en Oort Episodenfilm, in den sik Situatschonen mit de tyypschen Elementen vun Hitchcock anenannerregen doot. In dissen Film bruukt Hitchcock ok to’n eersten mol en wohren MacGuffin, neemlich de „39 Stopen“. Achter den Begreep verstickt sik en Spionaaschring – en afsluut unwichtige Informatschoon, da alleen den Sinn hett, de Geschicht vöran to bringen. Hitchcock hett in den Film ok wedder een vun sien beropen Cameo-Optreden: He speelt en Passanten, de in en Koppel vun Lüüd an en Bus vörbilöpt.
Meadowville
Meadowville betekent
The 39 Steps (1935)
Anners wat
Ralph Thomas hett in’t Johr 1959 en Remake vun den Film dreiht mit Kenneth More un Taina Elg in de Hööftrullen. In mehrere Szenen wiest de Film starke Parallelen to Hitchcock sien Faten in de Kameraföhren, Snitt un Dialog. En wietere Neeverfilmen is 1978 vun den britischen Speelbaas Don Sharp dreiht worrn mit Robert Powell in de Hööftrull.
Thomas Bourchier
Thomas Bourchier is de Naam von
* Thomas Bourchier (1404–1486), engelschen Arzbischop, Lordkanzler un Kardinaal,
Tuomioja
Tuomioja is de Familiennaam von
Tuomioja betekent
Leitz
Leitz betekent
Leitz is de Familiennaam von
,
Pekkala
Pekkala is de Familiennaam von
Bäckström
Bäckström is de Familiennaam von
Baast
Baast is en lütten Oort in de Gemeen Farm (Samtgemeen Sürsen) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Bäckström
Bäckström betekent ok
Cooperville
Cooperville betekent
Bäckström
Kiek ok bi: Backstrom.
Baast
Geografie
En poor hunnert Meter in’n Süden von Baast flütt de Bever langs, in de in’n Oosten von’n Oort von Noorden de Baaster Beek münnt un von Süden de Reither Beek.
Jaco Venter
Jaco Venter is de Naam von
Baast
Geografie
De Naveröörd sünd Kutenhult in’n Noorden, Aasp in’n Noordoosten, Brest in’n Oosten, Bredenbeek un Reith in’n Süüdoosten, Farm in’n Süden, Stüh un Malst in’n Süüdwesten, Byhusen in’n Westen un Soors in’n Noordwesten.
Jaco Venter
* Jaco Venter, süüdafrikaanschen Sänger.
Baast
Historie
De Oort bestünn in de eerste Tied blots uten enkelten Hoff.
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Bevern in’n Kanton Zeven höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1859 to dat Amt Zeven tohöört un is denn bi de Verwaltungsreform in dat Königriek Hannover in dat Amt Bremervöör wesselt. Na 1885 weer dat in’n Kreis Bremervöör. 1977 is dat Deel von’n Landkreis Rodenborg worrn.
De Oort höört von öllers al to de Gemeen Farm mit to.
Religion
Baast is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lamberti-Kark in Sürsen.
För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.
Verkehr
Dör Baast löppt de Kreisstraat 109, de in’n Noorden na Soors un denn wieder na Kutenhult geiht un in’n Süden över Farm un Annerlingen na Sürsen. Ans gifft dat en lüttjere Straat na Byhusen.
De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so 29 Kilometer in’n Süden von Baast.
De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Kutenhult an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.
Gieseler
Gieseler is de Familiennaam von
Gieseler betekent ok
Dahm
Dahm betekent
Gieseler
Kiek ok bi: Giesler.
Dahm
Dahm is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Dam, Daam.
Ernst Leitz
Ernst Leitz is de Naam von
* Ernst Leitz I (1843–1920), düütschen Industriellen,
Ernst Leitz betekent
Böheim
Böheim oder Boeheim is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Behaim, Beheim.
(277) Elvira
De Naam vun den Asteroid kummt wohrschienlich vun de Hööftfigur ut de Warken Méditations poétiques (1820) un Harmonies poétiques et religieuses (1830) vun den Dichter Alphonse de Lamartine.
Backstrom
Backstrom is de Familiennaam von
Backstrom betekent
Kiek ok bi: Bäckström, Bachstrom.
Wahlkreis Belize Süüd
De Wahlkreis Belize Süüd (engelsch Belize South constituency) weer bet 1961 een von de veer Wahlkreise to de Parlamentswahlen, in de de Distrikt Belize von Brietsch-Honduras indeelt weer. In’n Wahlkreis is een Afornten wählt worrn, de dat Rebeed in de Legislativversammlung vertreden hett.
Historie
De Wahlkreis is inricht worrn, as 1954 en neet Wahlsystem in Brietsch-Honduras inföhrt worrn is.
To de Wahl 1961 is de Wahlkreis wedder oplööst worrn. De dree Wahlkreise von Belize-Stadt sünd nee indeelt worrn in söss Wahlkreise (Albert, Collet, Fort George, Freetown, Mesopotamia un Pickstock) un de Distrikt Belize in alltohoop acht Wahlkreise.
Afornte
Afornte in’n Wahlkreis weren:
Wahl 1954
Bi de Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1954 hett dat in’n Wahlkreis Belize Süüd twee Kannedaten geven. As Afornten wählt worrn is Philip Goldson von de PUP. 1854 Wählers hebbt bi de Wahl mitmaakt.
Wahl 1957
Bi de Parlamentswahl in Brietsch-Honduras 1957 hett dat in’n Wahlkreis Belize Süüd dree Kannedaten geven. As Afornten wählt worrn is Denbigh Jeffery von de PUP. 1648 von de 2767 registreerten Wählers hebbt bi de Wahl mitmaakt.
Girgensohn
Girgensohn is de Familiennaam von
Vytautas Kazimieras Jonynas
Vytautas Kazimieras Jonynas (* 10. März 1907 in Ūdrija bi Alytus; † 4. Dezember 1997 in Vilnius) weer en litauischer Künstler. He hett as Bookillustrator, Grafiker, Maler, Bildhauer, Buntglaskünstler, Plakat- un Möbeldesigner arbeit. In de Tiet nah den Tweeten Weltkrieg hett he för de Franzöössch Besattenszoon in Düütschland de meest Breefmarken-Utgaven gestalt.
Behaim
Behaim is de Familiennaam von
Behaim betekent ok
Kiek ok bi: Beheim, Böheim.
Rosenheim
Rosenheim is en kreisfree Stadt in den Regeerensbezirk Oberbayern in dat Bundsland Bayern mit 60.711 Inwahner (Stand:31. Dez. 2008) up en Flach van 37,25 km². Se is de dartgröttste Stadt vun Bayern un Seet van den Landkreis Rosenheim.
Stapel (Landkreis Rodenborg)
Stapel is en Dörp in de Gemeen Horß (Samtgemeen Söttmer) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Geografie
Dat Dörp liggt op de Geest. Dat Land ümto is deelwies Moor un deelwies Holt. Dat Water ut’n Noorden von Stapel flütt över de Wall af un ut’n Süden över de Otterster Beek.
De Naveröörd sünd Winkeldörp in’n Noorden, Narbn in’n Noordoosten, Horß in’n Oosten, Bittst in’n Süüdoosten, Taaken in’n Süden, Benkel in’n Süüdwesten, Hollinghusen in’n Westen un Vörwark in’n Noordwesten.
Imre Kertész
Biografie
Imre Kertész wurr an' 9. November 1929 in Budapest boren. Wegen sien jöödsch Abstammung wurr he mit veerteihn Johren in' Juli 1944 (in den Verloop vun en gegen Miklós Horthy rich Gendarmerieputsch in Budapest, de aber letztlich scheef gung) över Auschwitz in da Konzentratschonslager Buchenwald un in de sien Butenlager Wille in Tröglitz/Rehmsdorf bi Zeitz verschleppt. An' 11. April 1945 wurr he befreet un kehr nah Budapest torüch. Disse hüm tietlevens präägen Tiet in dat Lager hett he toeerst in den 1973 fardigstellten Roman eines Schicksallosen verarbeit.
Stapel (Landkreis Rodenborg)
Historie
Stapel kummt 1230 as tom stapele toeerst in en Göderlist von de Greven von Heien vör. Se harrn dat Klooster Corvey en Reeg bobergsche Göder afköfft un den Hoff in Stapel as Lehn an Bertold von Otterst vergeven.
In’n Eersten Weltkrieg sünd söven Soldaten ut Stapel fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg ölven.
Bet in dat Johr 2001 weren de Huusnummern dör dat ganze Dörp dörnummereert. Sietdem gifft dat Stratennaams un de Huusnummern gellt för de Straat.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Horß in’n Kanton Otterbarg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1859 to de Huusvaagdie Otterbarg in dat Amt Otterbarg tohöört un denn von 1859 bet 1885 to dat Amt Rodenborg. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör tohoopgahn is un den hüdigen Landkreis Rodenborg billt hett.
De Gemeen Stapel is 1969 Maat von de Samtgemeen Söttmer worrn un an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Horß.
Religion
Stapel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Horß. Düsse Kark is 1963 boot un 1989 as Karkengemeen egenstännig worrn. Vörher hett Stapel to dat Kaspel von de Georg-Kark in Söttmer höört.
För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.
De Karkhoff Stapel is 1896 anleggt worrn. Vörher sünd de Doden bi de Kark in Söttmer begraven worrn.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg is üm 1922 anleggt worrn.
Imre Kertész
Biografie
Nah sien Abitur 1948 funn Kertész van 1949 bit 1950 en Anstellung as Journalist bi dat Daagblatt Világosság, de he aber weer upgeven muss, wiel de to dat Parteiorgan vun de Kommunisten nömmt wurr. Doruphen hett he eerst in en Fabrik un denn in de Presseafdeelen vun dat Ministerium för Maschinenbau un Hüttenwesen arbeit. Enn' 1951 wurr he to'n Militärdeenst intrucken.
Bäckenhof
Bäckenhof betekent
Imre Kertész
Biografie
Nah sien Militärdeenst 1953 fung Kertész in Budapest as free Schriever un Översetter an to arbeiten. Sien Schrieverarbeit wurr in sien Heimat besünners nah den Volksupstand 1956 dör de kommunistische Diktatur inschränkt. Sien Levensunterholt hett he tonächst mit dat Schrieven vun Texten to Musicals un lütt Theaterstücken, de he aber nich to sien schriftstellerisch Wark tellt, bestreeden. As Översetter hett he ünner annern Warken vun Friedrich Nietzsche, Hugo von Hofmannsthal, Arthur Schnitzler, Sigmund Freud, Joseph Roth, Ludwig Wittgenstein un Elias Canetti överdragen, de allesamt sien eegen Wark entscheedend präägt hemm.
1953 hett Kertész sien latere Fru Albina Vas kennenlehrt, mit de he bit to hör Dood 1995 tosommen leevt hett.
1960 fung he mit de 13-johrig Arbeit an dat Book Roman eines Schicksallosen an, dat to en vun de bedüüdenst Warken över den Holocaust tellt un dat sien Ruhm begrünnen dee. De meesten vun sien Texte sünd autobiographisch inspireert. Sien jüngste Book ''Letzte Einkehr. Ein Tagebuchroman'', de Kertész sülvst as Afsluss vun sien Wark betekent hett, keem 2014 herut (up düütsch 2015).
En breedere Rezeptschoon vun sien Arbeit hett eerst nah 1989 insett. Nu endlich wurr he ok in' Westen bekannt (wobi de Kritikerin Eva Haldimann all siet März 1977 in de Swiezer Neue Zürcher Zeitung Rezensionen vun sien ungarsch Warken schreev), sien Warken wurrn översett, un he harr to'n eersten Mal en grötter Publikum.
1996 hett Kertész in tweet Ehe de ut Ungarn stammen Amerikanerin Magda Ambrus-Sass heiraadt. 2001 nehm Kertész tonächst en Arbeitswahnen in Berlin un leev sluutend mit sien Fru düersam in Berlin.
2002/2003 weer he Fellow an dat Wetenschapskolleg to Berlin, von de he en Förderung to de Fardigstellung vun sien Roman Liquidation kreeg. 2002 wurr Kertész de Nobelpries för Literatur tospraaken.
Duppel
Duppel is de Familiennaam von
Venter
Venter is de Familiennaam von
Duppel
Kiek ok bi: Düppel, Dubbel.
Venter
,
Venter betekent
Leggrohr
Wie dat Leggrohr upboot is un wie dat funktschoneren deit
thumb|right|[[Gröön Haupeerd. Dat Leggrohr is düütlich to sehn.]] Dat Leggrohr is tohopenwussen ut en Paar Anhangsels (Gonapophysen) an de Genitalsegmente (8. un 9. Segment vun't Achterlief). An'n Grund vun dat Leggrohr sitt dat Genitalgatt, wo de Eier rutkaamt, wenn se in dat Rohr rindrückt weert. Bi de högern Insekten, as Goldpeer, Haupeer, Franjenflunken, Snavelinsekten un Huudflunken is dat Leggrohr wieter entwickelt, as u. a. bi de Felsenjumpers. Bi jem gifft dat noch en anner Paar Anhangsels. Dat billt, tohopen mit dat eerste Anhangselrohr, en Dubbelrohr. An den Grund vun de Anhangsels sitt ok Muskeln in. Dor könnt de Rohre mit bewegt weern un en Ei, wat dor insitten deit, warrt so na de Spitz vun dat Leggrohr drückt.
Leggbohrers weert ok ummuddelt
Bi de wecken Vertreders mank de Huudflunken, sunnerlich bi Immen un Wöpsen is ut den Leggbohrer en Giftstickel wurrn. Dör dat Rohr vun den vormoligen Leggbohrer flutt nu Gift ut en Giftblaas. Vunwegen, datt Giftstickels ummuddelte Leggrohre sünd, is dat klaar, datt se bi Heken fehlen doot.
Bi allerhand Insektengruppen kann dat Leggrohr verännert ween. Bi en Reeg vun Kortspriet-Haupeer sünd de Anhangsels (Gonapophysen) bannig vermickert. Ok bi de Echten Heemken sünd nich all Anhangsel vull utbillt.
Stapel (Landkreis Rodenborg)
Weertschop un Infrastruktur
Elektrischen Stroom hett de Oort in dat Johr 1921 kregen. Fleten Water hett dat eerst 1980 för den ganzen Oort geven. De Ansluss an dat Afwaternett keem 1993/1994 un an dat Eerdgasnett 2000.
In de Förderanlaag Taaken Z 1 bi Stapel warrt siet 1982 ut dat Rotliegend in en Deepd von 5400 Meter Eerdgas fördert.
Verkehr
Dör Stapel löppt de Kreisstraat 203, de in’n Oosten bi Horß an de K 201 ran geiht un in’n Süden na Taaken un dor ok an de K 201. De K 201 föhrt in’n Süden wieder an Reeßen langs un na Söttmer un in’n Noorden na Winkeldörp.
De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 49 Bokel liggt so acht Kilometer in’n Noordoosten von Stapel an de B 71.
De nächste Bahnhoff is so bi ölven Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Söttmer an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Von 1906 bet 1968 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Bremervöör–Wasra geven. De nächste Bahnhoff weer in disse Tied acht Kilometer in’n Oosten in Mulmshoorn.
Scholen
Dat eerste Maal kummt 1727 in ole Ünnerlagen en egen Schoolmeester in Stapel vör. Vörher güngen de Kinner in Horß na School. Dat eerste Schoolhuus is 1834 boot worrn. In de Tied von’n Tweten Weltkrieg weer de Schoolmeester as Soldaat intagen un de Kinner güngen bet 1945 in Horß na School. 1951 is en neet Schoolhuus boot worrn. De Volksschool hett denn 1966 dichtmaakt. Nu gaht de Kinner na de Grundschool Horß.
Lüüd
De Kumponist Hans-Martin Majewski hett 1962 dat ole Forsthuus in Stapel köfft un dat as sien Landsitt utboot. He hett dor lange Johren leevt un is ok op’n Karkhoff Stapel begraven.
Imre Kertész
Biografie
In' November 2012 wurr in de Berliner Akademie der Künste dat Imre-Kertész-Archiv de Apenlichkeit präsenteert. Kertész harr all siet Enn' 2001 dat Museum Manuskripte un Korrespondenz överlaaten.
Warken (in düütsch Översetten)
Breef
Ventre
Ventre is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Venter.
Thomas Fairfax
Thomas Fairfax is de Naam von
Koivisto
Koivisto betekent
Koivisto is de Familiennaam von
(3300) McGlasson
(3300) McGlasson is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 10. Juli 1928 vun den süüdafrikaanschen Astronom Harry Edwin Wood in Johannesborg opdeckt worrn is.
De Asteroid is na Van McGlasson nöömt, de dat Regeer över dat EDV-Afdeel vun’t Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics harr.
Baton Rouge
Baton Rouge [] (franzöösch: Bâton-Rouge [], wörtlich: Root Stock) is de Hööftstadt van den US-Bundsstaat Louisiana. De Stadt is ok Verwaltenssitt van den East Baton Rouge Parish. Baton Rouge hett 227.715 Inwahner (Stand 2016). Dat is de an’n wietesten landinwärts liggend Stadt an‘n Mississippi, de mit Ozeanscheep reckt wurrn kann.
Cornerville
Cornerville betekent
Christian Daniel von Finckh
duum|Graff von Christian Daniel von Finckh op’n Gertrudenkarkhoff in Ollnborg Christian Daniel von Finckh (* 9. September 1766 in Zeven; † 10. April 1813 in Bremen) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Von Finckh is 1766 as Söhn von Lucie Christine, borene Schnedermann (* 1735), un den Pastoor Georg Clemens von Finckh (1726–1802) in Zeven boren un hett to de Eddelfamilie von Finckh tohöört. He hett Juristeree an de Universitäten Göttingen un Rostock (inschreven an’n 17. Oktober 1785 ) studeert. Na dat Studium weer he Avkaat un Prokurater in Stood un is dor ok Stadtsyndikus ween. Von 1799 bet 1806 weer he Bövervaagd von dat Gericht Land Wusten un is denn in’n ollnbörgschen Verwaltungsdeenst wesselt. He is 1808 Landvaagd in Övelgünn worrn. As Ollnborg 1810 Deel von dat Königriek Westfalen un denn von dat Kaiserriek Frankriek worrn is, is von Finckh in dat Departement von de Wersermünnen as Tribunalrichter för dat Arrondissement Ollnborg insett worrn.
Nadem General Friedrich Karl von Tettenborn Anfang 1813 mit russ’sche Truppen op Hamborg vörrückt is, hett dat in’n ganzen Noordwesten von Düütschland Opstänn un Unruhen gegen de franzööschen Besatters geven. An’n 17. März ok in Ollnborg. An’n 19. März is de franzöösche Ünnerpräfekt Pierre-Emmanuel Frochot ut Ollnborg weg un hett en Kummission von fiev inheemsche Beamte de provisorische Regerung överlaten. Dor hebbt ünner annern von Finckh un Albrecht Ludwig von Berger tohöört. Se hebbt en Proklamatschoon rutgeven, üm bi dat Volk för Roh to sorgen. Kort later sünd de Franzosen aver wedder trüggkamen. Mit de Proklamatschoon weren se nich inverstahn, von wegen, dat de ok as Oproop to’n Wedderstand verstahn warrn kunn. De Liddmaten von de Kummission sünd an’n 4. April in Haft nahmen worrn un kemen op Order von General Vandamme an’n 9. April vör en Kriegsgericht in Bremen. Von Finckh un von Berger sünd to’n Dood veroordeelt un an’n 10. April 1813 exkuteert worrn, de annern dree hebbt Haftstrafen kregen.
Von Finckh un von Berger sünd vör dat Dovendoor begraven worrn. Nadem de Franzosen verdreven un Hertog Peter I. von Ollnborg trüggkehrt weer, sünd se an’n 20. April 1814 rehabiliteert worrn. De Groothertog hett de beiden op’n Gertrudenkarkhoff ümbedden un dor en Ehrenmaal boon laten, dat dicht bi dat Mausoleum von de Hertöög liggt. 1823 hett de Groothertog von Ollnborg en Denkmaal för de beiden opstellen laten.
Von Finckh hett 1800 in Hamborg Friederike Elisabeth Süllow (16. August 1778-28. März 1815; Dochter von Johann Conrad Süllow) freet. De beiden harrn de Kinner Ernst (1803–1889), Alexander (1806–1888) un Johann (1807–1867).
(537) Pauly
Nöömt is de Asteroid na den Optiker un Linsenmaker Max Pauly, de dat astronoomsche Afdeel vun’t Zeiss-Wark in Jena grünnt hett.
Gröön Haupeerd
Dat Gröne Haupeerd (Tettigonia viridissima), ok Groot Haupeerd, Kohlspringer oder Sweertfeger nömmt, is een vun de gröttsten Langspriet-Haupeer, de dat in Middeleuropa geven deit. Dat höört to de Böverfamilie vun de Loofhaupeer (Tettigonioidea) mit to. Dormank is dat een vun de Aarden, de in Middeleuropa an'n fökensten vorkamen deit.
Kennteken
De Deerter sünd over't Lief vun 28 bit hen to 42 Millimeters lang. Heken liggt dor twuschen 28 un 36 mms bi, bi de Seken sünd dat twuschen 32 un 42 mms. Dor sünd se düütlich grötter mit, as dat Singhaupeerd (Tettigonia cantans), dat to'n Deel in desülvigen Gemarken tohuse is, un wo se ok nah verwandt mit sünd. Dat Leggrohr (Ovipositor) bi de Seken kann nochmol 23 bit hen to 32 mms lang ween. Meist all Gröne Haupeer sünd eenfarvt gröön, man hen un wenn gifft dat de wecken Deerter, de slaht na Geel hen oder hefft geele Been. De Nymphen hefft just so, as de adulten Deerter, en fiene, brune Lien langs den Ruggen. Dat Leggrohr is eerst to sehn, wenn de Nymphe al veer Mol de Huud uttrocken hett, de Flunken sünd bi Heken un Seken eerst to sehn, wenn se al fievmol de Huud wesselt hefft. Toeerst laat se na lüttje Gnubbels, man tolest sünd se bannig lang un reckt bi de Seken rut bit over de Spitz vun dat Leggrohr hen. Wenn se nich flegen doot, deckt de Vörflunken de Achterflunken heel un deel to. Vergleken mit annere Loofhaupeer, kann dat Grote Haupeerd good flegen.
Wo se vorkamen doot
De Aart is in de ganze Paläarktis tohuse un is in Europa un Asien togange vun de Küst vun den Atlantik bit hen to de Küst vun den Pazifik. Na Norden to is dat Deert tohuse bit in den Süden vun England, Norwegen, Sweden un Finnland, na Süden to bit in de Gemarken rund um de Middellannsche See umto. In de Alpen hollt sik dat Gröne Haupeerd sunnerlich up bit to en Hööchde vun 500 Meters, wenn allens passen deit, ok mol bit 1.500 Meters hooch. Wieter rup finnt sik dat Singhaupeerd. Siedeln doot Gröne Haupeer up allerhand Grasland, an Rand vun Wolden un Wege, in Goorns un up Land, wo Bueree up bedreven warrt. As Kulturfolger leevt dat Gröne Haupeerd ok in Städer un Dörper mank de Minschen, sogor in dat Zentrum vun Grootstäder, wenn man bloß de richtigen Planten dor wassen doot. Feller un Wischen mit intensive Bueree weert nich besiedelt. An'n leevsten hollt sik düsse Aart up, wo dat warm un dröge is un wo de Wind nich so dörweiht. De Planten schöllt tominnst 30 cms hooch ween. Wenn dat to kull is, neiht de Deerter ut. De Nymphen hoolt sik in de Kruutschicht up, just as de adulten Deerter, de graad utwussen sünd. Later in't Johr möögt de denn lever Strüker un Bööm.
Wat se freten doot
Nymphen just so, as utwussen Deerter vertehrt meist annere Insekten un de ehre Budden. Man ok swacke un verwunnte Deerter vun de egene Aart versmaht se nich. Bovento freet se allerhand Planten.
Gesang
Bloß de utwussenen Heken singt. Den Gesang bringt se tostanne mit Rievorgane an de Vörflunken. Bi'n Singen weert de Vörflunken gegenanner bewegt un dor meist gor nich bi upböört. De Seken hefft so'n Organen nich un könnt nich singen. De Gesang is 50 Meters wiet to hören, hen unw enn bit to 100 Meters hen. Mit Singen fangt de Deerter eerst an, wenn dat tominnst 12 – 16 ° Celsius warm is. Vun'n Namiddag bit hen to Kloch 2 in'e Nacht sünd de Heken tognage mit ehrn Gesang, dat hangt ok vun de Temperatur af. Se sitt dor up Sing-Kiekuts in de Planten bi, de tominnst 30 cms hooch sünd, man se hoolt sik dor ok bi in Strüker un Böme bi up.
Höörorgan
Heken un Seken hefft beide Höörorgane. De sitt an de Schenen vun de Vörbeen. Dor hannelt sik dat um twee längliche Kuhlen bi, de een neven de annere sitten deit. In jede Kuhlen sitt en Trummelfell in. Vunwegen, datt se in de Kuhlen sitten doot, sünd de Trummelfelle en beten schuult.
Wie se sik vermehren doot
De Seken leggt 200 bit 600 Eier enkelt oder in lüttje Kluten in'e Eer, an'n leevsten in Grasland. De Eier sünd 5,3 x 1,5 Millimeters groot un dunkelbruun. Bit se utkrupen doot, duert dat 1,5 bit hen to fiev Johre. Vunwegen düsse lange Tied is dat nödig, dat de Eer um de Eier to nich to dull utdrögen deit. Man wat Dröögde angeiht, könnt dat Gröne Haupeerd siene Eier mehr verdregen, as de Eier vun dat Singhaupeerd. De Nymphen mütt sess Mol de Huud uttrecken, ehr datt se denn de Huud to'n lesten Mol wesselt un utwussen sünd. Utkrupen doot se Enne Aprilmaand bit Anfang Mai. Vun Midden Juli af an sünd de Larven vun dat leste Stadium to sehn, achternah bit Enne Oktober/Anfang November de adulten Haupeer.
Dat Gröne Haupeerd kummt in Middeleuropa faken vor un is vundeswegen nich in Gefohr.
Meeker County
Meeker County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Minnesota. He hett 23.300 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.577 km². De Sitt vun de Verwalten is in Litchfield.
Historie
De Kreis is an’n 23. Februar 1856 grünnt worrn.
O’Hair
Kiek ok bi: O’Hare.
Meeker County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 97,35 % vun de Minschen Witte, 0,19 % Swarte, 0,40 % stammt ut Asien un 0,18 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,40 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,48 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 2,15 % vun de Lüüd ansehn.
Darga
Darga betekent
Darga is de Familiennaam von
Zwartbles
thumb|En schöön Zwartbles-Schaap, düütlich to sehn is de Kielform. De Zwartbles is en Schaapraass, de wohrschienlich vun dat Schoonebeker Heideschaap afstammt, dat fröher veel in Drenthe un Freesland holen wurrn is. Ok mank de Schoonebekers gifft dat Tieren mit de Bless, de bi dat Zwartbles to finnen is. De Zwartblessen sünd denn woll dör utsorteern tostanne kamen. De eersten Tüchter hefft jem denn krüüzt mit Melkschaap un Texelaar. 1975 geev dat nich mehr as bi 500 Zwartblessen, dormank veelen, de ehr Raass nich besunners rein weer. Vun dor af an is veel anners wurrn. Gifft midderwielen veel Frünnen vun düsse Raass vunwegen ehr gode Egenorten un ok, weil se so smuck utsütt. 2006 weern mehr as 4.000 Schaap inschreven in dat NZS-Stammbook.
Wat vun Schaap dat is
Dat Zwartbles is en groot un stevig Schaap mit gode Muskeln. Dat steiht hooch up de Poten un hett en langen, wullen Steert. Höörn gifft dat nich bi düt Schaap. De Ohren staht dwars af. Dat Fell is bruunswart un up den Kopp gifft dat de grote, witte Bless, wo dat ok sien Naam vun hett. Witt is dat ok an de unnersten Achterpoten un dat hett en witten Punkt an den Steert. De Wull is groff. Dat Schaap is goot fruchtbor un smiet tomeist twee oder ok dree Lämmer. Mit de Geboort geiht dat meist ganz eenfach af. Dat en Lamm nich dör dat Becken vun dat Auschaap passt, kümmt, anners as bi dat Texelschaap, bloß selten vör. De Zwartblessen geevt veel Milk un de Lämmer wasst gau. De Stammbooktüchter seht bi de Auschaap geern en Kielform mit veel Platz för de Lämmer un ok noog Platz för den Pansen. Dat leste is in de lesten Weken vun de Dracht nödig, dormit genug Foer upnahmen weern kann.
Lennie Hayton
Leonard George "Lennie" Hayton (* 13. Februar 1908 in New York City; † 24. April 1971 in Palm Springs, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Pianist un Arrangeur vun den Swing as ok Filmkomponist.
Leven
Lennie Hayton arbeit to Anfang vun sien Karriere 1926 bi de Little Ramblers un weer van 1928 bit 1930 tweet Pianist in dat Paul Whiteman Orchestra. Ok nehm he Enn’ vun de 1920er Johren bi Frank Trumbauer, Bix Beiderbecke, Red Nichols, Joe Venuti un annern up. Anfang vun de 1930er Johren wark he as Arrangeur för de Radioshows vun Bing Crosby, in de ok Benny Goodmans un Tommy Dorseys Orchester vörstellt wurrn. Mit en eegen Orchester, dat twalf bit twintig Musiker umfaaten dee, gung Hayton van 1937 bit 1940 up landswiet Tourneen.
1940 wurr he musikaalsch Direkter bi de Schallplattenfirma MGM un hett dor besünners de Filmmusik betreut. 1947 hett he de Singerin Lena Horne heiraadt, för de he Arrangements schreev un mit de he Tourneen in de 1950er Johren ünnernehm. Bit to sien Utscheeden in dat Johr 1953 kreeg he veer Academy Award Nomineeren: för de Judy Garland Musicals The Harvey Girls (1946) un The Pirate (1948), un twee för de Verfilmung vun de Musical-Klassiker On the Town (1949) - för de he den Academy Award wunn - un Singin' in the Rain (1952). För dat Barbra Streisand Musical Hello, Dolly!, kreeg he en tweeten Oscar.
Sien letzt Filmkompositschoon entstunn 1968 för den Robert Wise-Film Star! In dat Johr 1970 arrangeer he för Frank Sinatra den George Harrison Titel Something.
Privates
He weer siet 1947 mit Lena Horne verheiraadt.
Bacheracht
Bacheracht is de Familiennaam von
SARS-assozieert Coronavirus
Bi dat SARS-assozieerte Coronavirus (SARS-CoV, towielen ok SARS-CoV-1) hannelt sik dat um en Coronavirus, dat en Swaar akut Atenwegsyndom (Severe acute respiratory syndrome, SARS) utlösen deit. Bi de SARS-Pandemie 2002/2003 hett de WHO an’n 16. April 2003 bekannt geven, Grund weer en bit dorhen unbekannt Virus ut de Familie vun de Coronaviridae. So weer dat vun verscheden Labore bestimmt wurrn. Dat Genom is grötter, as 29,7 Kilobase. Dor is dat een vun de gröttsten mank de RNA-Viren mit. Bi Minschen kummt SARS-CoV över den ACE2-Rezepter na de Zellen rin. En anner Virus vun düsse Spezies is SARS-CoV-2, dat 2020 de COVID-19-Pandemie utlööst hett. To’n Unnerscheed vun düt nee Virus warrt dat SARS-assozieerte Coronavirus (wo düsse Artikel vun hanneln deit), hen un wenn ok „SARS-CoV-1“ nömmt. De Aart höört to dat Unnergeslecht Sarbecovirus (vörmols engelsch SARS-related [beta]coronaviruses, SARSr-CoV) in dat Geslecht Betacoronavirus.
Ökologie
Vunwegen, datt Betacoronaviren in Fladdermüse in Süüdoostasien geneetsch unnersocht wurrn sünd, warrt midderwielen annahmen, datt dat Virus sik in en Evolutschoon in en Reeg vun Coronavirusaarden in Fladdermüse sowiet entwickelt hett, bit tolest dat SARS-CoV dorbi rutkamen is, dat ok Minschen angriepen kann.
Virolainen
Virolainen is de Familiennaam von
Gravesville
Gravesville betekent
Looptietdiagramm
Dat Looptietdiagramm is en graafsche Dorstellen, de in de Seismik un in de Seismologie to’n Ünnersöken vun’t Utbreden vun seismische Bülgen bruukt warrt. Nipp un nau warrt dormit de Afstand (Loopweg) wiest, de en seismischen Bülgentog mit de Tiet torüchleggt hett. Anners rüm wiest dat Diagramm, woveel Tiet en Bülg bruukt hett, üm en sünneren Weg to dörlopen.
Eberhard Müller
Eberhard Müller is de Naam von
Looptietdiagramm
Seismik
Den körtste Weg vun’n Born na dat Seismometer dörlöpt de direkte Bülg (blau). Ehr Looptietkurv is en Graad, de in’t Diagramm mit den Kehrwert (1/v0) vun de seismischen Snelligkeit anstiegen deit. Die Graad warrt vun en tweeten Graad (gröön) sneden, de de Looptiet vun de Koppbülg weddergifft. Dat is en Bülg, de ünner’n kritischen Winkel in de ünnere Schicht broken warrt un sik an de Schichtgrenz mit de Snelligkeit vun de ünnern Schicht bewegt un dorbi wedder Energie ünner’n kritischen Winkel torüchstrahlt. De Anstieg vun dissen Looptiettwieg is de Kehrweert 1/v1. De Koppbülg gifft dat eerst af en sünnern Afstand vun’n Born, vunwegen dat se eerst vun’n kritischen Winkel an tostannen kummt. Butendem gifft dat noch de reflekteerten Bülgenphasen, de wieter ünnerdeelt warrt: Bülgen, de in en lütteren Afstand reflekteert warrt as ünner den kritische Winkel warrt, as ünnerkritisch oder Pielwinkelreflekschonen betekent (root). De Looptiettwieg dorto hett de Form vun en Hyperbel. Bülgen, de in en grötteren Afstand as ünner den kritische Winkel reflekteert warrt, sünd överkritisch oder Wietwinkelreflekschonen (bruun). In dissen Fall hett de Looptietkurv de Form vun en Parabel, de mit grötter warrn Afstand jümmer dichter an de Graad vun de direkten Bülg löpt.
Eberhard Müller
* Eberhard Müller (üm 1792–1861), düütschen Verwaltungsjurist,
Looptietdiagramm
Seismologie
duum|Loopweeg vun verschedene seismische Phasen in de Seismologie, de dör ünnerscheedliche Schichten in de Eer lopen un to ünnerscheedliche Tieten an en Meetpunkt ankamen doot. Ok in de Seismologie warrt mit Looptietdiagrammen arbeit. Se hebbt de glieke Grundlaag, stellt aver wiet gröttere Afstännen dor. Bi seismoloogsche Looptietdiagrammen warrt de Afstand normalerwies nich as Längdenmaat angeven, man as Winkel (in Grad). Op disse Wies warrt mitinbetogen, dat de Böverflach vun de Eer krumm is. De Winkel warrt twüschen de Verbinnen vun’n Born (Hypozentrum) to’n Eerdmiddelpunkt un de Verbinnen vun’n Meetoort to’n Eerdmiddelpunkt meten.
Jüst so as in de aktiven Seismik, warrt ok in de Seismologie der Form un Verloop vun de enkelten Looptiettwiegen vun de Snelligkeitsstruktur binnen de Eer bestimmt. Ut de Opteken vun de enkelten Phasen över grote Tietrüüm kann slaten warrn, woans de Eer binnen in opboet is. Ut disse Oort vun Ünnersöken sünd de middleren Snelligkeitsmodellen för de hele Eer afleidt worrn, as to’n Bispeel PREM oder IASP91.
Ziercke
Ziercke is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Zierke.
Gattinger
Gattinger is de Familiennaam von
Eric Cross
Eric Cross (* 31. Mai 1902 in London-Hendon as Eric Leon D. Cross; † 1. März 2004 in Hillingdon, Middlesex, Grootbritannien) weer en britischen Kameramann.
Leven un Wark
Cross hett bi Coopers in Dunstable in’n Noorden vun London en Utbilln maakt un füng bi’n Film as Standfotograaf an. 1927/28 is he bi de Produkschoonsünnernehmen BIP un „Elstree“ Baas vun de Standfotografaie-Afdeelen weern, vördem he 1929 anfüng as Kameramann to arbeiten.
De dree Johrteihnten dorna hett Cross för Ünnerhollensfilmen opnahmen. In de Tiet vun’n Tweeten Weltkrieg is he vun de Filmsellschop „Two Cities“ vun den Produzent Sydney Box insett worrn. In’n Verloop vun sien Levenswark hett Cross mit en reeg vun bekannte Speelbasen tosamenarbeit, as to’n Bispeel Philip Leacock, Roy Ward Baker, John Boulting un Ken Annakin. Vor allen güng dat dorbi üm dramaatsche Filmen.
In de tweeten Hälft vun de 1950er Johren weer Cross ok an internatschonale engelschsprakige Filmen bedeeligt, in de de dormoligen düütschen Jungstars Hardy Krüger oder Horst Buchholz mitspeelt hebbt. Kort vör’t enn vun sien aktive Loopbahn hett John Olden em för twee vun sien Feernsehinszeneren na Hamborg halt.
Eric Cross is in’t Öller vun 102 Johren doodbleven.
Marianne Lutz
Marianne Lutz (* 24. September 1939 in Düsseldörp) is en düütsch Synchroonsnackerin.
Leven
Se wurr ünner annern regelmatig as Synchroonstimm för Geraldine Chaplin, Sandra Dee, Lily Tomlin un Natalie Wood insett. Buterdem is se ok för de Synchroonisatschoon vun Helen Michaels in de Serie Still Standing bekannt.
Chopper
Chopper (vun engelsch to chop, snieden, hacken) betekent
Dahlen
Dahlen betekent
Dahlen oder Dahlén is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Dalen.
Vente
Vente is de Familiennaam von
Chopper (Archäologie)
thumb|right|Circa 1,7 Mio. Johre ole Choppers ut [[Hadar (Äthiopien)]] En Chopper (vun eng. to chop, lüttmaken, snieden, hacken) is en Steenwarktüüch mit en Snittkant, de unregelmatig bearbeit' is. He warrt in de Archäologie to de Pebble Tools rekent. Choppers kaamt blot in Fundstäen vor, de mehr, as 2 Mio. Johre oold sund un höört dor to dat fröhe Paläolithikum mit. Choppers sund dor bi rutkamen, datt vun en Karnsteen an blot eene Siet en poor mol wat afslahn wurrn is. Gegen de Chopping Tools over sund se minner vigeliensch. Veel later sund denn eerst de Fuustbiele tostanne kamen.
Wohrschienlich is dat for de fröhen Minschen (as Homo erectus un Homo habilis) dör düsse Warktüüch, so primitiv se ok ween sund, eerst mööglich wurrn, Fleescheter to weern. Vördem se anfungen, düsse Warktüge to bruken, konnen se man blot Aas eten, vunwegen datt ehr Bitt to swack weer, dat rohe Fleesch ut'neen to rieten.
Tirza
Tirza betekent
Pubertät
thumb|Wiel de Pubertät kummt tomeist ok de eerste Leev As Pubertät (ut lat. „Mannborkeit“) warrt – ruchweg siet dat 16. Johrhunnert – de Deel vun de Adoleszenz betekent, in den de entwickelnsphysioloogsche Verloop vun’t geslechtliche Riepen den „riepen Tostand“ in’n Sinn vun in de Laag to’n Foortplanten as Teel innimmt un in’n wieteren Verloop to’n utwassen Lief föhrt. Disse Levensphaas geiht los, wenn de Bregenanhangdrüüs en hormonell Signal an den Lief utsennt, in sünnere Organen nu mehr Sexualhormonen to produzeeren un in’t Blood uttoschütten. Bi Jungs is dat vör allen dat Testosteron, bi Deerns dat Östrogen.
Na ne’ere Insichten warrt de Anfang un de Verloop vun de Pubertät vör allen genetisch stüert, wobi de Pubertätsgenen KiSS1 un KiSS1R (ehmols GPR 54) en sünnere Rull speelt. Fröher hett man dacht, dat de Sexualität bi’n Minschen eerst mit de Pubertät togang kummt, man vundaag gellt dat as seker, dat de Minsch ok as Kind al sexuelle Geföhlen hett (kiek ok: Infantile Sexualität na Freud).
Physioloogsche Grundlagen
thumb|Organen vun’t [[Endokrien System|endokrine System, de för de Pubertätsentwickeln vun Bedüden sünd.]] Bi Kinner finnt ok al lang för de Pubertät en gliektietige vun’t Geslecht unafhangige, man to den Riepvörgang vergliekswies lütte Produkschoon vun Östrogenen un Androgenen as dat Testosteron statt. De Andelen sünd bi Jungs und Deerns aver verscheden. As bi Deerns mehr Östrogenen un bi Jungs mehr Androgenen utschütt warrt, warrt de beiden as dat weibliche oder männliche Geslechts- oder Sexualhormon betekent.
Bi’t männliche Geslecht
Bi männliche Kinner un Utwassene warrt de Produkschoon vun Testosteron un dormit dat em neeg stahn, aver düütlich vermännlich wirken Androsteron, un in lütte Mengden ok de Produkschoon un Utschütten vun Östrogenen in de Leydig-Zellen in de Klöten ( 8 ) regelt. Dat lööpt över dat in’n Hypothalamus (nipp un nau över 2 ) vun GnRH-Neuronen utschütte Gonadotropin-releasing-Hormon (GnRH) un dat in’n Hypophysenvörderlappen ( 2 ) billte Gonadotropin ICSH (interstitiell Zellen stimuleeren Hormon) = LH (Luteiniseerhormon). Dat Samttestosteron besteiht dorbi ut bioaktiv Testosteron = Albumin</b>-bunnen (40 bit 50%) as ok ut SHbG-bunnen Testosteron (50 bit 60%) un free Testosteron (1 bit 2%). Dorvun unafhangig warrt in de Nevenneren ( 5 ) de so nöömten Nevennerenandrigenen billt.
Bi’t weibliche Geslecht
Bi Deerns un Fronslüüd lööpt de Regulatschoon vun’t in de Eierstöck (över 7 ) produzeerten Östrogenen över dat hypothalamische Gonadotropin-releasing-Hormon un de in’n Hypophysenvörderlappen billte Gonadotropinen FSH un LH. De ok in de Nevenneren ( 5 ) billten Östrogenen sünd vun disse Reguleeren nich bedrapen. To de Östrogenen höört dat bioloogsch wirksomste Östrogen 17-β-Estradiol, dat düütlich weniger wirksome Östron,dat opstunns blots as bioloogsch ahn Bedüden bekannt is, as noch tomindst twintig wietere annere Östrogenen.