cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flagg vun Tuvalu
Historie
De Flagg vun Tuvalu weer 1996 vun en ne’e Flagg aflööst, de nix mehr mit de britischen Flagg to doon harr, liekers aver de Eilannen in Form vun Steerns wiesen de. Man, de Inwahners hebbt disse ne’e Flagg nich recht annehmen wullt, so dat de Regeren 1997 wedder de olle Flagg in en licht afwannelte Form inföhrt hett
Albert Schreiner
Albert Schreiner is de Naam von
Adolf Schreiner
Adolf Schreiner is de Naam von
Lockyer
Lockyer is de Familiennaam von
Adolf Schreiner
* Adolf von Schreiner (1823–1899), öösterriekschen Beamten,
Albert Schreiner
* Albert Schreiner (1892–1979), düütschen Historiker,
Zenga
Zenga is de Familiennaam von
Van Biesbroeck
Van Biesbroeck is de Familiennaam von
,
Van Biesbroeck betekent ok
Kiek ok bi: Biesbrouck.
Lockyer
Lockyer betekent
Whitefield Township
Whitefield Township betekent
Becke (Vörnaam)
Becke (ok Becka oder Beke) is een plattdüütschen Vörnaam för Deerns.
De plattdüütsche Naam
Toeerst is vun den Naam Rebecka een korte Form billt wurrn, dat weer denn de Naam Becka oder Becke. Sunst weer dat bi de plattdüütschen Naams ganz begäng, an de korte Form noch een Anbacksel (Suffix)to'n lüttjer maken (Diminutiv) achtern antobacken. Dat weer de Anbacksel -ike oder -eke. Dat dö nu hier nich nödig, de Naam harr ja al just datsülvige Enn. So konn dat anbacken unnerblieven.
Fundöörd
De plattdüütsche Naam Becke etc. finnt sik in ole Listen un Urkunnen toeerst
So as vele ole plattdüütsche Vörnaams is de Naam vundaag kuum noch to finnen. Dat geev 1998 in düütsche Telefonböker man so bi hunnert Froonslüüd, de den Naam Becke oder een vun sien Varianten (Beke, Beeke etc.) dreegt.
Lottman
Lottman is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lotman, Lottmann, Lodtmann.
Laird
Laird betekent
Laird is de Familiennaam von
,
Garbsen
Garbsen is ene Stadt in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in de Region Hannover un hett 62.942 Inwahners (Stand 31. Dezember 2006) op en Rebeet vun 79,31 km².
To de Gemeen höört de Öörd Olengarbsen, Up de Host, Biernbossel, Frielje, Garbsen-Mitte, Havelje, Heetel, Host, Meyenfelle, Osterwoole Obernenne, Osterwoole Niernenne, Tulemanns Dörp un Steljen.
Israel Alpuche
Alpuche is 1942 in Corozal boren. He is to Anfang de Johren 1970 för de Corozal United Front (CUF) ünner Börgermeester Gabriel Hoare Viez-Börgermeester von Corozal ween, weer denn sülvs Börgermeester un is twee Maal wedderwählt worrn. Nadem de CUF sik 1974 mit de United Democratic Party (UDF) tohoopslaten harr, weer he as UDP-Maat Börgermeester.
Alpuche weer bi de Parlamentswahl in Belize 1984 Kannedaat för de UDP in’n Wahlkreis Corozal Bay un hett sik mit 56,4 % von de Stimmen gegen Gregorio Garcia von de PUP dörsett.
He weer dormit von 1984 bet 1989 Afornten in dat Repräsentantenhuus von Belize. Tosätzlich weer he ünner Premierminister Manuel Esquivel von 1984 bet 4. Juni 1986 Minister för Energie un Kommunikatschoon un von’n 4. Juni 1986 bet 1989 Minister för Gesundheit un weer dormit Maat von dat Kabinett Esquivel I.
Bi de Wahl 1989 weer he in’n sülven Wahlkreis wedder Kannedaat, kunn sik mit 47,2 % von de Stimmen aver nich gegen Juan Vildo Marin von de PUP dörsetten.
An’n 23. Dezember 1999 is he Commissioner of the Supreme Court an’n Böversten Gerichtshoff von Belize worrn.
Alpuche is an’n 11. Juli 2014 in dat Corozal Community Hospital doodbleven. He dee an Diabetes lieden. Sien Truurfier weer an’n 12. Juli in de St. Francis Xavier Roman Catholic Church in Corozal.
Ehren
2015 hett dat Round House an’n Strand von Corozal em to Ehren en ne’en Naam kregen.
Wernerwald
De Wernerwald is en üm un bi 315 Hektar groot Holt, dat op dat Rebeed von de Stadt Cuxhoben twüschen Sahlenborg, Holt-Spangen un Arensch liggt.
De Wernerwald is een von de wenigen Hölter (blangen Rebeden bi Dangast un Sankt Peter-Ording) dat an de Noordseeküst liggt. Op den sannigen Bodden an’n Rand von de Hoge Lieth wasst vör allen Föhren. In em doot dat Finkenmoor un en 225×75 Meter groten Diek liggen, de ut Borns ünner de Eer Water kriggt. He is en Verhaalrebeet för Cuxhoben, warrt aver ok veel von Touristen von buten bruukt. Dör dat Holt gaht en ganze Reeg Wanner- un Riedweeg. An’n Rand liggt dat Waldfreebad Sahlenborg.
Geschicht
Dat Holt is 1880 von’n Ritzbüttler Amtsverwalter Charles Anthony Werner anleggt worrn. Dat Land weer vörher Heid. Dat Holt schull Stormfloden afwehren helpen. De Naam weer toeerst Sahlenbörger Revier, aver dor hett sik gau de Naam „Wernerwald“ inbörgert.
An’n 5. Januar 1939 is de Wernerwald ünner Landschopsschuul stellt worrn.
Dwars dör’n Wernerwald is in’n Harvst 1945 en Sneis för de Opation Backfire (Deel von de Raketenstarts in Cuxhoben) anleggt worrn. Ok en Afscheetramp un twee Bunkers sünd dor anleggt worrn.
Lüttje Rebeden von’n Wernerwald (Finkenmoordiek, Deemoor un Kliff an’n Albertsee) höört siet 2009 ok to dat Weltnaturarv Waddensee.
Kempthorne
Kempthorne is de Familiennaam von
Wilton Township
Wilton Township betekent
Debsterbüttel
Debsterbüttel is en Oort in de Gemeen Geestland in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch to de Oortschop Debst binnen de Gemeen.
Jules van Biesbroeck
Jules van Biesbroeck is de Naam von
Debsterbüttel
Geografie
Debsterbüttel liggt dicht bi de Steed, an de Grote Beek un Lütte Beek tohoopfleten doot.
Jules van Biesbroeck
* Jules Evarist van Biesbroeck (1848–1920), belgischen Maler un Ziselör,
Debsterbüttel
Geografie
De Naveröörd sünd Hemendörp in’n Noordoosten, Drangst in’n Oosten, Wehden un Laven in’n Süüdoosten, Spaden un Leherheid mit Fehrmoor in’n Süüdwesten, Langen in’n Westen un Debst in’n Noordwesten. Leherheid un Fehrmoor höört to de Stadt Bremerhoben.
Biden
Biden is de Familiennaam von
Debsterbüttel
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1859 to de Vaagdie Sievern in de Böörd Debst, Amt Beers, tohöört un von 1859 bet 1885 to dat Amt Leh. Na 1885 weer dat in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Debsterbüttel weer fröher en egen Gemeen, is aver in de Midd von dat 19. Johrhunnert Deel von de Gemeen Debst worrn.
De Gemeen Debst hett von 1971 bet 1974 to de Samtgemeen Langen höört un is an’n 1. März 1974 Deel von de Gemeen Langen worrn. De Gemeen Langen wedder is an’n 1. Januar 2015 in de Gemeen Geestland opgahn.
Religion
Debsterbüttel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Dionysius-Kark in Debst.
Weertschop un Infrastruktur
För Debsterbüttel is de Freewillige Füürwehr Debst mit tostännig.
Verkehr
Dör Debsterbüttel löppt de Kreisstraat 64, de in’n Noordwesten na Debst an de Landsstraat 118 ran geiht un in’n Süüdoosten na Wehden an de K 63.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 5 Debst liggt so dree Kilometer in’n Noordoosten von Debsterbüttel.
Pasquier
Pasquier is de Familiennaam von
Le Pâquier
Le Pâquier betekent
Kiek ok bi: Le Pasquier, Paquier.
Pasquier
Kiek ok bi: Paquier, Le Pâquier.
Winchester Township
Winchester Township betekent
Grundschool Glüsen
De Grundschool Glüsen is en Grundschool in dat Dörp Glüsen mit üm un bi 210 Schölers, 16 Schoolmeesters un söven pädagoogsche Mitarbeiders. Dreger is de Samtgemeen Töst. Dat Gebüüd liggt in de Schoolstraat 1.
Historie
Dat hüdige Schoolhuus mit anslaten Wahnhuus för den Schoolmeester hett an’n 15. März 1957 apenmaakt. 1972 is tosätzlich noch en Turnhall boot worrn. 1984 hebbt se dat Wahnhuus von’n Schoolmeester ümboot un dor en Klassenruum un en Gruppenruum inricht. 1990 is en Twüschenbo boot worrn, twüschen Turnhall un Schoolhuus, in den ok noch twee Klassenrüüm rinkemen. 1993 sünd twee Klassenrüüm, dat Büro un en Lehrmiddelruum nee boot un 2001/2002 is de Pausenhall utboot worrn.
In’n August 2010 is ut de vulle Halvdagsschool en apene Ganzdagsschool worrn.
Opstunns (2015) gifft dat Plaans, de School aftorieten un en ganz neet Schoolgebüüd to boon. Dat ganze schall 4,2 Milljonen Euro kösten.
To’n Schoolbezirk von de School höört Glüsen mit Neddernhoff, Langeloh un Lohbargen. Na Westen hen is Glüsen mit Töst tohoopwussen, dat de Grundschool Töst hett. De Grenz von de Schoolbezirke löppt an de Straten Heidloh/Töster Straat, In’n Stocken, An’t Helferichheim, Tinnhütt un Neddersassenstraat langs.
Bystrov Rock
De Bystrov Rock (, in Noorwegen Bystrovnabben) is en Felsformatschoon in Königin-Maud-Land, Oostantarktika. He liggt 1,5 km süüdsüüdoosten von de Isdalsegga in de Süüdliche Petermannkeed von dat Wohlthatmassiv.
Koorten von’n Felsen sünd mit Luftopnahmen un Meetarbeiden bi de Drüdde Noorweegsche Antarktisexpeditschoon (1956–1960) un bi en sowjetsche Expeditschoon von 1960 bet 1961 tekent worrn. Deelnehmers von de sowjetsche Forschungsreis hebbt em na’n sowjetschen Paläontoloog Alexei Petrowitsch Bystrow (1899–1959) nöömt. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett düssen Naam 1970 in dat Engelsche överdragen.
Inyo County
Inyo County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Kalifornien. He hett 18.546 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 26.397 km². De Sitt vun de Verwalten is in Independence.
Historie
De Kreis is 1866 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 17.945 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 8.510 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.639 US-Dollar. 10.346 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.153 Minschen maakt. 12,50 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
11,79 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 7,62 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 80,06 % vun de Minschen Witte, 0,16 % Swarte, 0,91 % stammt ut Asien un 0,08 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 10,04 % sünd Nakamen vun Indianers. 4,60 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 4,15 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 12,58 % vun de Lüüd ansehn.
Oscars 1930 (April)
In’t Johr 1930 hett dat twee Oscarutgaven geven, wobi de eerste dorvun de tweete Vergaav överhaupt weer un an’n 3. April 1930 in’t Ambassador Hotel in Los Angeles stattfunnen hett. Uttekent weern dorbi Filmen, de twüschen den 2. August 1928 un den 31. Juli 1929 rutkamen sünd. In’n November weer denn glieks de drüdde Oscarvergaav maakt. Dordör weer de Mööglichkeit geven, dat bi tokamen Preisvergaven jümmer de Filmen ut dat Vörjohr ehrt warrn künnen.
Ok de tweete Oscarutgaav in’n April 1930 weer in’n Rahmen vun en Bankett dörföhrt. In’n Ünnerscheed to’n eersten mol, is dat aver in’t Radio överdragen worrn. Ansteed vun de vörmoligen twölv Kategorien geev dat ok blots söven. Nee weer ok, dat de Winners nich mehr in’n Vörrut bekannt geven weern.
Modereert weer de Vergaav vun William C. de Mille.
Kategorien (Winners un Nomineerte)
''Anmarken dorto: dat geev bi disse Vergaav vörher keen offizielle Nomineren. Op dat Bankett weern dorüm blots de offiziellen Winners künnig maakt. De anneren Kandidaten baseert op Opteken ut de enkelten Afdelen.''
Bi disse Vergaav hebbt söven Filmen jeed een Oscar wunnen. De beiden Filmen The Patriot un In Old Arizona weern mit fief Kategorien an’n fakensten vörslahn.
Locklear
Locklear is de Familiennaam von
Oscars 1930 (April)
Best Hööftdorsteller
Warner Baxter för In Old Arizona
Beste Hööftdorstellerin
Mary Pickford för Coquette
Best Speelbaas
Frank Lloyd för The Divine Lady (dt.: Die ungekrönte Königin)
Best Dreihbook
Hanns Kräly för The Patriot (dt.: Der Patriot)
Best Kamera
Clyde De Vinna för White Shadows on the South Sea (dt.: Weiße Schatten)
Best Szenenbild
Cedric Gibbons för The Bridge of San Luis Rey
Saint Phalle
Saint Phalle is de Familiennaam von
Saint Phalle betekent
Aragon
Aragon oder Aragón is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Aragona, Aragorn.
Lockley
Lockley is de Familiennaam von
Lockley betekent
Andreas Stitzl
Andreas „Andi“ Stitzl (* 4. März 1974 in Traunstein) is en ehmalger düütsch Biathlet un Skilanglöper.
Andreas Stitzl is 2000 in Zakopane eerstmals bi de Europameesterschapen up de internatschonale Bühne antreeden. He wurr Europameester in' Sprint vör Ivan Masařík un Oļegs Maļuhins un Dart in de Verfolgung. En wiedere Goldmedaille wunn he mit de Staffel, to de ok Jan Wüstenfeld, Gunar Bretschneider un Ulf Karkoschka hörrn deen. 2001 geev he sien Debüt in Ruhpolding in' Biathlon-Weltcup. Nah en 41. Platz in' Sprint keem he in de Verfolgung up Platz 29. In dat Johr 2001 is he weer bi de Europameesterschapen in Haute Maurienne antreeden. Hier wunn he de Sülvermedaille in'T Eenzel achter den Öösterrieker Günther Beck un mit de Düütsch Staffel (mit Michael Greis, Alexander Wolf un Jörn Wollschläger) Gold. In de Saison 2001/02 is he weer mehrfack in' Weltcup antreden. Sien best Saisonergebnis un ok sien best Weltcupergevnis överhoopt, weer Platz 4 in de Verfolgung vun Antholz, nahdem he in dat dortohörrn Eenzelrennen tovör blots up Platz 21 kommen weer. Wiedere Saisonhööchpunkte weern de Gewinn vun de Bronzemedaille in' Sprint bi de Militärweltmeesterschapen in Jericho un de Deelnahm an sien darte Europameesterschapen in Kontiolahti. Hier wunn he gemeensam mit Daniel Graf, Andreas Birnbacher und Carsten Heymann sien dart Staffelgold.
Siet de Saison 2007/08 weer Andreas Stitzl Bundstrainer vun de männlich Jöögd (J17) as ok Stüttpunkttrainer. In disse Funktion hett he ünner anner Kati Wilhelm betrüet. Siet 2010 is he Trainer vun de Lehrgangsgrupp Ib vun dat Natschonalkader vun de Mannlüüd in' Biathlon. As Stüttpunkttrainer betrüet he ünner annern Johannes Kühn. To de Saison 2014/15 övernehm he neben Mark Kirchner de Positschoon vun den Leiten Disziplintrainers vun de Herrenmannschap.
Gora Berëzkinyh
Gora Berëzkinyh is en Barg in Königin-Maud-Land, Oostantarktika. He liggt in’n süden Deel von de Alexander-von-Humboldt-Bargen.
Russ’sche Wetenschoppers hebbt em nöömt. De Achtergrund von’n Naam is nich överlevert.
Locklin
Locklin is de Familiennaam von
Beke
Beke oder Béké betekent
Protogeneia
Protogeneia betekent
Beke
Beke is de Familiennaam von
Worthington Township
Worthington Township betekent
Beke
Kiek ok bi: Beeke, Bäke, Becke, Beek.
Vestralp
Vestralp (lat. Vestralpus) weer en alamannscher Gohkönig vun de Bucinobanten in dat 4. Johrhunnert.
Opsoniseeren
De Opsoniseeren is en Vörgang vun’t Immunsystem vun de högeren Leevwesens. Bi dissen Vörgang warrt de Böverflach vun Frömdzellen oder Frömdkörpers, de in’n Lief indrungen sünd, över jemehr Antigenmuster vun Immunglobulinen (Antikörper) un Fakters vun’t Komplementsystem bedeckt. Dordör künnt disse frömmen Zellen vun de endozyteeren Zellen (Phagozyten) vun’t Immunsystem kennt un tonichten maakt warrn. De bedeeligten Fakters warrt Opsoninen nöömt.
Dat wichtigste Opsonin is C3b, dat sik an den CR1-Rezepter op de Phagozyten (Monozyten, Makrophagen, Neutrophile Granulozyten un en Deel vun de dendritischen Zellen) binnt un dordör de Phagozytoos vun den markeerten Partikel anstöten deit. För’t Tonichtenmaken warrt also keen spezifischen Antikörper bruukt.
Wood Township
Wood Township betekent
Kiek ok bi: Wood Lake Township, Wood River Township.
Ahrenberg
Kiek ok bi: Arenberg.
Musa
Musa betekent
Musa is de Familiennaam von
Wörner
, ,
Musa
,
Wörner
Wörner betekent ok
Musa
Kiek ok bi: La Musa, Mussa, Moussa.
Wörner
Kiek ok bi: Wörmer, Woerner.
Oosterbrook (Landkreis Rodenborg)
Oosterbrook is en Dörp in de Gemeen Büls (Samtgemeen Tarms) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Neenbüls mit bi.
Geografie
De Oort liggt an’n Rand von de Geest hen na de Mooren an de Wörp, de en knappen Kilometer in’n Noordwesten an dat Dörp langsflütt.
De Naveröörd sünd Westertimk in’n Noorden, Neenbülst un Olenbülst in’n Noordoosten, Vörwark in’n Süüdoosten, Dipshoorn in’n Süden, Wilst in’n Süüdwesten un Tarms in’n Noordwesten.
Historie
De Oort kummt 1336 as Osterbruke toeerst in en Oorkunn von dat Klooster Leendaal vör.
Verwaltungsgeschicht
1929 sünd Neenbüls (mit Oosterbrook) un Olenbüls to de ne’e Gemeen Büls tohoopgahn. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 sünd Büls un Steenfeld to de gröttere Gemeen Büls tohoopgahn.
Religion
Oosterbrook is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Petri-Kark in Wilst.
För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.
Verkehr
Dör Oosterbrook löppt de Kreisstraat 117, de in’n Süüdwesten na Wilst geiht un in’n Oosten na Büls un an de Landsstraat 132 ran. Von dor löppt de K 117 in’n Oosten wieder as K 112 na Winkeldörp un Narbn an de Bundsstraat 71 ran. De L 132 löppt in’n Noordoosten na Steenfeld un in Brüttendörp ok an de B 71 ran, de na Zeven föhrt. In’n Süden geiht de L 132 över Vörwark na Otterst un Otterbarg. In Wilst gifft dat Straten na Tarms un Grasbarg.
De nächste Bahnhoff is so bi 17 Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Otterbarg an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Von 1917 bet 1964 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Wilst–Töst geven. De Bahnhoff Wilst weer dree Kilometer in’n Süüdwesten.
Amt Parrns
Dat Amt Parrns weer en Verwaltungsrebeed in dat Königriek Hannover mit Seet in Winsen binnen de Landdrostie Lümborg, dat blots von 1852 bet 1859 bestahn hett.
Dat Leid över dat Amt harr en Amtmann.
As Gericht för dat Amt is to’n 1. Oktober 1852 dat Amtsgericht Winsen inricht worrn.
Plattschapp
Dat Plattschapp is en plattdüütschen Internet-Laden, de plattdüütsche Böker, Spele, CDs un anner Saken verköfft. De Website is op Plattdüütsch schreven. De Laden wörr 2003 vun de Studentin Birgit Frese un ehren Broder Heiko Frese ut Hassendörp in’n Landkreis Rodenborg grünnt un weer in’n Februar 2003 toeerst online. De Idee dor achter weer, dat de Kunnen in de Künn kriegen künnt, wat dat allens op Plattdüütsch gifft un jem de Möglichkeit to geven, all de plattdüütschen Warken to köpen, de een sünst mitünner blots swoor utfinnig maken kann. Dat Plattschapp hett bet nu över 3000 Artikels in’t Sortiment opnahmen, de een köpen kann.
To’n 1. Januar 2007 hett de Bibliothekarin Signe Preis-Frese (Fro vun Heiko Frese) ut Lümborg dat Plattschapp övernahmen. Siet Vörjohr 2015 höört ok de Plaggenhauer-Verlag to dat Plattschapp.
George Van Biesbroeck
duum|Van Biesbroeck bi’t Beobachten vun Mars an de [[Yerkes-Steernwacht]] George-Achille Van Biesbroeck, later George A. Van Biesbroeck, (* 21. Januar 1880 in Gent; † 23. Februar 1974 in Tucson, Arizona) weer en US-amerikaanschen Astronom, de in Belgien boren weer. Boren weer he as Georges-Achille Van Biesbroeck, man later na sien Utwannern in de USA nööm he sik George A. Van Biesbroeck.
Leven un Wark
Van Biesbroeck hett den perioodschen Komet 53P/Van Biesbroeck opdeckt, as ok de nich-perioodschen Kometen C/1925 W1 (Van Biesbroeck 1) un C/1935 Q1 (Van Biesbroeck 2). Butendem hett he sössteihn Asteroiden opdeckt.
Toeerst weer he Ingenieur, man den Beroop hett he opgeven un wessel na’n Staff vun de Königliche Steernwacht in Uccle. Wiel den Eersten Weltkrieg kreeg he en Inladung, an de Yerkes-Steernwacht in Wisconsin to forschen. Sien Familie künn he mitnehmen, also wanner he ut in de USA un hett dorna vör allem op dat Rebeet vun Dubbelsteerns, Kometen, Atseroiden un Ännerliche Steerns arbeit. 1945 is he offiziell in Rohstand gahn, liekers hett he wieter arbeit. 1963 is he an’t Lunar and Planetary Laboratory in Tucson wesselt, woneem he ünner Gerard Kuiper wieter arbeit hett.
Utteken
Van Biesbroeck kreeg 1957 de James Craig Watson Medal. Bito weer na em de Asteroid (1781) Van Biesbroeck nöömt, as ok de Maandkrater Van Biesbroeck. De vun em opdeckte Ro’e Dwargsteern VB 10 (Wolf 1055 B) warrt mitünner ok as Van Briesbroeck sien Steern betekent. Na em is wieter ok de George Van Biesbroeck Pries nöömt, de vun de American Astronomical Society utgeven warrt.
Woodrow Township
Woodrow Township betekent
Walter Zenga
Walter Zenga (* 28. April 1960 in Mailand) is en ehmalger italieensch Footballdoorhöder un -trainer.
Sie Loopbahn fung 1976 bi Inter Mailand an, wo he bit 1978 bleev. Sie eerst Statschoon bi de Utwussen weer Salernitana Calcio, wo he een Saison ünner Verdrag wee. De folgend Saison speel he för Savona 1907 FBC, bevör he 1980 bit 1982 bi SS Sambenedettese Calcio antreeden dee. Dornah kehr he to Inter Mailand torüch un bleev dor bit 1994. Bit 1996 stunn he för Sampdoria Genua in’t Door un wessel denn för een Saison to Calcio Padova. 1997 un 1999 hett he denn noch för New England Revolution in Boston, USA, speelt.
För de italieensch Natschonalmannschap hett he van 1985 bit 1992 insgesamt 58 Lännerspelen maakt. 1986 hörr he all to den Kader för de Football-Weltmeesterschap, bleev aber ahn Insatz. Veer Johr later reck he mit de Mannschap bi de Football-Weltmeesterschap 1980 den darten Platz. Ok bi de Football-Europameesterschap 1988 keem he to’n Insatz un harr all 1984 an dat Olympisch Footballturnier deelnommen.
Nah sien aktiv Karriere weer as Trainer bi völ Mannschapen aktiv, ünner annern Steaua Bukarest, FK Roter Stern Belgrad, Wolverhampton Wanderers un annern.
Ehrungen
1987 weer he Footballer vun dat Johr in Italien un in de Johren 1989, 1990 un 1991 Weltdoorhöder.
Scots
Scots (ok as Schottsch bekannt, oder ok Lowland Scots, Lallans) is ’n Süsterspraak vun dat Engelsche. Se sünd beide vun dat Ooltengelsche afkamen, dat Schottsche vun de northumberschen Dialekten, de in ole Tieden in Noordengland (besünners in Northumberland) un in Oostschottland bruukt wöörn. In Schottland was dat Oolt-Scots ’n lange Tied de Hoff- un Amtspraak. Dat Gäälsche keem so üm un bi in’t 4. Johrhunnert mit de Skoten ut Irland na Schottland un fünd tomehrst in’n Westen un in de Bargen sien Heimaat. Vör dat Kamen vun Scots un Gäälsch snacken de Minschen vun Schottland tomehrst Piktisch, in’n Westen ok Ooltwalisisch, beide brietsch-keltsche Spraken. left|250px|Dialekten vun dat Scots
Scots is nich „Schottsch Engelsch“ (Scottish English) un ok nich „Schottsch Gäälsch“ (Scottish Gaelic, Gàidhlig). Ne, dat is en egenstännige Spraak un deit nu in Schottland ok vun Amt ut as egenstännig gellen.
Scots is de Spraak vun de mehrsten Gedichten vun Robert Burns (Scots Rabbie Burns, 1759–1796) un en Barg annere schottsche Dichterslüüd.
Een schottschen Utdruck is in de hele Welt bekannt: Auld Lang Syne („ole, lang vergahne Tiet“) vun Burns sien Fründschopsleed, dat nu allerwegens an ’n Ooltjohrsavend sungen warrt.
Pelé
duum Pelé [] (* 23. Oktober 1940 in Três Corações; börgerlich Edson Arantes do Nascimento [], in sien Gebortsoorkunn as Edison Arantes do Nascimento vermarkt † 29. Dezember 2022 in São Paulo) weer en brasiliaansch Footballspeler, de ok as Sportminister tätig weer. De Störmer speel van 1952 bit 1954 för Bauru AC un dornah bit 1974 för FC Santos. To’n Afsluss vun sien Loopbahn speel he van 1975 bit 1977 bi New York Cosmos.
För de brasiliaansch Natschonalmannschap hett he van 1957 bit 1971 insgesamt 92 Lännerspelen maakt un dorbi 77 Doren schaaten. He hett an veer Weltmeesterschapen deelnommen (1958 bit 1970), wobi he 1958, 1962 un 1970 ok Weltmeester wurr.
Lockridge
Lockridge betekent
Lockridge is de Familiennaam von
Woodside Township
Woodside Township betekent
Flånuten
De Flånuten (noorweegsch för Sieden Topp) is en hogen Barg in Königin-Maud-Land, Oostantarktika. In de Alexander-von-Humboldt-Bargen von dat Wohlthatmassiv liggt he twüschen den Daalketel von’n Livdebotnen un den Gletscher Vindegghallet.
Hans Jakob Wörner
Hans Jakob Wörner is de Naam von
* Hans Jakob Wörner (1941–2002), düütschen Kunsthistoriker,
Tuscarawas County
Tuscarawas County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 92.582 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.471 km². De Sitt vun de Verwalten is in New Philadelphia.
Historie
De Kreis is an’n 13. Februar 1808 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 90.914 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 44.731 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.276 US-Dollar. 48.721 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 7.397 Minschen maakt. 9,25 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
4,90 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,86 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,87 % vun de Minschen Witte, 0,73 % Swarte, 0,24 % stammt ut Asien un 0,05 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,17 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,21 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,73 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,71 % vun de Lüüd ansehn.
Gerhard Wörner
Gerhard Wörner is de Naam von
Rutherford
Rutherford is de Familiennaam von
,, ,
Van Wert County
Van Wert County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 28.744 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.062 km². De Sitt vun de Verwalten is in Van Wert.
Rutherford
Rutherford betekent
Van Wert County
Historie
De Kreis is 1820 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 29.659 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 15.343 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.293 US-Dollar. 16.852 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.326 Minschen maakt. 5,38 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,75 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,66 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,43 % vun de Minschen Witte, 0,75 % Swarte, 0,19 % stammt ut Asien un 0,11 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,75 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,77 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,56 % vun de Lüüd ansehn.
Joseph Norman Lockyer
Sir Joseph Norman Lockyer (* 17. Mai 1836 in Rugby, Warwickshire; † 16. August 1920 in Salcombe Regis, Devonshire) weer en engelsch Astronom un gellt as en Paddmaker vun de modern Astrophysik un Begrünner van de Archäoastronomie.
Leven
Joseph Norman Lockyer wurr 1857 Beamter in dat britisch Kriegsministerium. Nah en Wark to de Marstopographie wurr he 1862 Liddmaat vun de Royal Astronomical Society. 1866 hett he en Spektralanalyse van Sünnenflecken maakt. 1868 hett he unafhängig van den Franzoosen Jules Janssen en bit dorhen nich bekannt Lien in dat Sünnenspektrum opdeckt. Dat entspreeken nee Element wurr Helium nömmt.
1869 hett Lockyer dat Wetenschapsmagazin Nature grünnd, dat bit hüüd existeert. Lockyer bleev 50 Johren lang Herutgever. He wurr 1870 to'n Sekretär vun de Royal Commission on scientific instruction and the advancement of science nömmt un hett en Sünnendüsternisexpeditschoon nah Sizilien ünnernommen. 1871 wurr he to'n assistant commissioner nömmt un hett en Sünnendüsternisexpeditschoon nah Indien maakt.
Abu Musa
Abu Musa is de Naam von
Joseph Norman Lockyer
Leven
1881 wurr Lockyer Perfesser för Astronomie an dat „Royal College of Science“ (hüüd Deel van dat Imperial College). 1882 hett he weer en Sünnendüsternisexpeditschoon ditmal in Afrika ünnernommen. He wurr 1885 Direkter van dat nee grünnd Sünnenobservatorium in South Kensington, wat he bit 1913 bleev. 1912 hett he ok en eegen Observatorium in Salcombe Hill in Sidcombe in Devon grünnd. Lockyer hett 1887 den Dopplereffekt to dat Bestimmen van de Rotatschonsperiood van de Sünn bruukt un hett en Theorie to de Steernentwicklung upstellt. 1892 wurr he Viezpräsident van de Royal Society. Siet 1904 weer he korrespondeeren Liddmaat van de Russisch Akademie vun de Wetenschapen in Sankt Petersburg. 1915 wurr he in de American Academy of Arts and Sciences wählt.
Abu Musa
* Abu Musa, Palästinenserföhrer,
Joseph Norman Lockyer
Leven
Bekannt is he as en vun de fröhestens Vertreder vun de Archäoastronomie. Nahdem hüm up en Grekenlandreis 1890 de Ost-West Utrichten van völ Tempel upfallen weer, hett he de astronoomsch Utrichtung systematisch ok in Ägypten överprüüft un funn to'n Bispeel an'n Amun-Tempel in Karnak en Utrichtung to'n Sünnenupgang an den Mitsömmerdag. Wiedere Utrichtungen funn he to den Steern Sirius in Ägypten. Lockyer hett sien Beobachtungen 1894 in sien Book The Dawn of Astronomy schreven. 1901 hett he dat Öller van Stonehenge up dat Johr 1680 v. Chr. bestimmt. He hett annommen, dat de so nömmt Heel-Stone nipp un nau up den Sünennupgang an den Mitsömmerdag utricht weer un hett dat Verschuven van de Sünnenupgangsrichtung wegen de Präzessionsbewegung van de Eerass berekent. En Öller van rund 1800 v. Chr. wurr 1952 dör de Radioköhlenstoffmethood bestätigt. He hull aber Stonehenge nich för en „Reekenmaschien“ oder en Anlaag to dat Bestimmen van Klennerdaten as later Gerald Hawkins in den 1960er Johren, sonnern hett glöövt, dat dat en Tempel to de Fier van dat keltisch Mai-Fest weer.
Berthet
Berthet is de Familiennaam von
Woodville Township
Woodville Township betekent
Weidel
Weidel is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Weidl.
Louis José Ignarro
Louis José Ignarro (* 31. Mai 1941 in Brooklyn, New York City) is en US-amerikaansch Pharmakoloog. 1998 wurr he mit den Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekent.
Leven un Wark
Ignarro hett de Central Grade School un de Long Beach High School besöcht. Dornah hett he bit 1962 Chemie un Pharmakologie an de New Yorker Columbia University studeert. Ansluutend hett he sien Studium an de University of Minnesota in Minneapolis fortsett, wo he 1966 sien Doktertitel in Pharmakologie kreeg. Af 1968 hett he för dat Ünnernehmen Geigy Pharmaceuticals arbeit. 1973 wurr he Perfesser an de Tulane University in New Orleans. Siet 1985 arbeitet he as reguläär Perfesser un Lehrstohlinhebber för Pharmakologie an de medizinisch Fakultät vun de UCLA, Los Angeles, Kalifornien.
He kreeg 1998 mit Robert Francis Furchgott un Ferid Murad den Nobelpries för Physiologie oder Medizin för de Erkenntnisse över den körpereegen sekundären Botenstoff Stickstoffmonoxid (Stickoxid, NO) un de sien Upgaven in dat minschlich Hart-Kreisloop-System. In dat folgend Johr wurr he sowohl in de American Academy of Arts and Sciences as ok in de National Academy of Sciences upnommen. Siet 2007 is he Liddmaat vun de American Philosophical Society. Ignarro is Liddmaat vun den wetenschaplichen Biraat vun Herbalife international, Los Angeles, un hörrt ebenfalls den wetenschaplichen Komitee vun dat franzöösch Pharmaünnernehmen Nicox an.
Privates
Louis Ignarro is to’n tweeten Mal verheiraadt un hett een Dochter.
Lockstädt
Lockstädt betekent
Kiek ok bi: Lockstedt, Lokstedt, Loxstedt.
John Bradshaw
John Bradshaw is de Naam von
* John Bradshaw (1602–1659), engelschen Richter,
Landdrostie Lümborg
Historie
De Landdrostie is 1823 ut dat Förstendom Lümborg billt worrn.
1859 hett dat en Reform geven. De Landdrostie weer denn in negen Städer un 40 Ämter indeelt.
1859 sünd de 40 Ämter to 22 Ämter tohoopleggt worrn. Dorbi hett sik ok de Butengrenz ännert, as dat Amt Snevern von de Landdrostie Stood tokamen is.
1885 is dor denn de Regerungsbezirk Lümborg von worrn un de Ämter sünd to Landkreise tohoopleggt worrn.
Geografie
De Landdrostie hett in’n Noorden an de Stadt Hamborg un an dat Hartogdom Holsteen grenzt (na 1866 an de prüüßsche Provinz Sleswig-Holsteen), in’n Noordoosten an dat Groothertogdom Mekelborg-Swerin, in’n Oosten an Prüßen mit de Provinzen Brannenborg un Sassen, in’n Süüdoosten an dat Hertogdom Bruunswiek, in’n Süden an de Landdrostie Hilmssen, in’n Süüdwesten an de Landdrostie Hannover un in’n Noordwesten an de Landdrostie Stood.
Inwahnertall
1823 bi en Rebeed von 11.012 km² un 1880 bi en Rebeed von 11.514 km².
Landdrosten
Baas von de Landdrostie weer en Landdrost.
Kern County
Kern County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Kalifornien. He hett 839.631 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 21.088 km². De Sitt vun de Verwalten is in Bakersfield.
Historie
De Kreis is 1866 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 661.645 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 267.603 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.760 US-Dollar. 262.686 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 51.869 Minschen maakt. 19,79 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
33,40 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 16,92 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 61,60 % vun de Minschen Witte, 6,02 % Swarte, 3,37 % stammt ut Asien un 0,15 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 1,51 % sünd Nakamen vun Indianers. 23,22 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 4,14 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 38,39 % vun de Lüüd ansehn.
Elodio Aragon Senior
Elodio Aragon (Senior; * 1948) is en Politiker ut Belize (UDP).
Aragon is 1948 boren. He hett dat Muffles College in Orange Walk un dat Belize Teachers College in Belize-Stadt besöcht. He hett teihn Johr as Schoolmeester arbeidt un weer Viez-Präsident von de Orange Walk Teachers Union.
In de Politik is he toeerst as Maat von’n Stadtraad von Orange Walk rinkamen.
He weer bi de Parlamentswahl in Belize 1979 Kannedaat för de UDP in’n Wahlkreis Orange Walk Noord un hett mit 49,1 % von de Stimmen gegen Elijio Briceno von de PUP verloren. He is in düsse Wahlperiood von de UDP denn as Senater in’n Senaat beropen worrn.
Bi de Wahl 1984 weer he för de UDP Kannedaat in’n Wahlkreis Orange Walk Oost un hett sik mit 60,4 % von de Stimmen gegen Ramon Cervantes von de PUP dörsett. Ok bi de Wahl 1989 (54,1 % gegen Ramon Cervantes) un bi de Wahl 1993 (53,6 % gegen Ramon Cervantes) harr he de Bavenhand.
Bi de Wahl 1998 hett he mit 42,82 % von de Stimmen gegen Dave Burgos von de PUP verloren. Ok bi de Wahl 2003 hett he dat noch wedder versöcht, kunn sik mit 46,71 % aver wedder nich gegen Burgos dörsetten.
He weer von 1984 bet 4. Juni 1986 ünner Premierminister Manuel Esquivel Minister för Gesundheit, Arbeid un Sport un denn von’n 4. Juni 1986 bet 1989 Minister för Bildung, Sport, Kultur un Junge Lüüd in dat Kabinett Esquivel I.
Ok in dat Kabinett Esquivel II (1993–1998) weer he Minister för Bildung, Apentlichen Deenst un Arbeid. Dat Ministerium för Arbeid hett he aver in’n Januar 1995 an Elito Urbina afgeven.
Aragon leevt in Orange Walk. An’n 10. Januar 2019 is he in sien Huus in Orange Walk von twee Personen överfullen un kidnappt worrn. De Kidnappers hebbt em later en poor Mielen buten Orange Walk an de Posito Road (Siedenstraat von’n Philip Goldson Highway) utsett. Sien Söhn Elodio Aragon Junior is ok Politiker.
Waigel
Waigel is de Familiennaam von
Wysox Township
Wysox Township betekent
Xenia Township
Xenia Township betekent
Achterhook
Den Achterhook (snackt: Achterhuuk) is ene vun de Rebeden in dat Osten vun de Nedderlannen.
Spraak
In den Achterhook warrt Plattdüütsch spraken. De Dialekter kö'j verdelen in Süüdwest un Noordoost. Dat Verskil leggt him in 'n Utspraak vun Huus un Füer. Huus warrt in dat Noordosten as Huus utspraken un in dat Süüdwesten as Hüüs, Füer is in dat Süüdwesten Füür un in dat Noordosten Föör.
Neven Plattdüütsch warrt Nedderlannsch spraken. 40% vun de Lüüd spreekt alenig Nedderlannsch un keen Plattdüütsch. 60% vun de Achterhokers snackt faken to altied Plattdüütsch.
Rebeet
Den Achterhook sünd de Gemeintes Bronckhorst, Berkelland, Zutphen, Lochem, Ost Gelre, Aalten, Doezebarg, Dörkem un Olde Iselstreek. Hierbi mot saggt worden, dat Wael bi de Limers höört un Reetmölle bi Twente. Ok schall Deempter nich bi Salland, aber bi den Achterhook hören.
Historie
As Karl de Grote Sassenland veröver, möök he ’n Gau Hamaland. Later weer dit de Graafschop Zutphen, de nutiedse Name Graafschop keem hier vun.
21. Johrhunnert
Dat '''20. Johrhunnert''' füng an’n 1. Januar 2001 un geiht bit to’n 31. Dezember 2100.
Lockhart River
Lockhart River betekent
Esens
Esens is en Stadt in den Landkreis Wittmund in Oostfreesland mit 6.975 Inwahners (Stand: 31. Dezember 2010).
Wappen
Dat Stadtwappen wiest en Boor. Dorto is folgend Legende överleefert: As de Stadt Esens in dat Middelöller weer mal vun feindlich Truppen belagert wurr, weer jüst en fohrend Muskant mit sien Danzbooren binnerhalv vun de Stadtmüern. De kriegerisch Utnannersetten trucken sück länger Tiet henn, aber de mit Müern, Graben un Stadtdoren befestigt Stadt kunn all Angreep afwehren. So hebbt sück de Gegner doran makt, de Nahschubweeg aftosnieden, um de Stadt uttohungern. As de Not an‘ gröttsten un de Kapitulatschoon blots noch de Fraag vun en paar Stünn weer, hett sück tofällig de bit dorhenn inspaart Boor befreet, klauter vör Hunger brüllend up den Toorn vun en Stadtdoor un schmeet mit Steen um sück. De Feinde trucken dorut den falschen Sluss, dat de Esenser noch genügend Proviant harrn, um sogor noch en Boor dörtofuttern. Se hebbt denn de Belagerung afbraken; de Stadt weer rett. As Dank dorför wurr de Boor denn dat Esenser Wappendeert.
2002, as de Stadt Esens hör 475-johrig Bestahn fiern kunn, wurr en grooten Booren-Aktion start. För en düütlich Anstiegen vun de Attraktivität vun de Stadt sörgt sietdem 44 künstlerisch gestaltet Buddy Bären, dat Esenser Wappendeert keem dordör noch mehr in den Blickpunkt vun de Bürger as ok den tallriek Gasten vun de Stadt.
Historie
duum|hochkant=0.9|Histoorsch Amtswapen De Historie vun de Stadt fangt an um dat Johr 800. Eerstmals wurrd de Oort 1310 in sien oorsprünglich Schrievwies Eselingis erwähnt. Anner Naams vun de Stadt weern Ezelynck (1420), Eselinge (1421) un Ezense (1424). De Stadt weer lang Tiet Hööftoord vun dat Harlingerland, dat ok nah sien Vereenigung mit Oostfreesland sien wietgahnd Eegenständigkeit bewohren kunn. Mit den Övergang vun Oostfreesland an Preußen fung 1744 des langsam Afstieg vun de Stadt an, de eerst in dat 20. Johrhunnert beend wurrn kunn, as de Tourismus an wertschaplich Bedüüden wunn.
Middelöller bit 1540
En nipp un nau Grünnensdatum vun den Oort is nich bekannt. Funde ut de Völkerwanderungstiet (Urnen in Norddorf, Langhüüs un Keramik ut dat fröhe söbente bit to Midden vun dat 8. Johrhunnert) laaten en  kontinueerlich Besiedeln vun dat Ümland annehmen. In dat Stadtrebeet sülvst fehlt Henwiesen up en jungsteentietlich oder bronzetietlich Besiedeln. Vereenzelt wurrn Relikte ut de röömsch Kaisertiet funnen. Man nimmt an, dat de Oort um 800 rüm as Hannel- un Marktoort up den stormflootsekeren Geestrand nich wiet vun de Küst grünnd wurrn is, um dat de Buernsiedler hör Produkte över See verkoopen kunnen. De Oort vun de Stadtgrünnen weer günstig wählt. Vun de Landsiet föhren dree Hannelsweeg nah Esens un mit de Noordsee weer de Oort dör en Sieldeep, dat man mit en Schipp befohren kunn, verbunnen. De Stadt kunn sück so to en Marktoort mit överregional Bedüüden entwickeln. För dat Johr 1321 is de Anwesenheit vun nedderlannsch Kooplüüd betüügt.
duum|hochkant|Graf Edzard I. um 1520/30. Gemälde vun [[Jacob Cornelisz. van Oostsanen (ok nömmt Jacob Cornelisz van Amsterdam).]] Middelöllerich Karn vun de Stadt is dat Straatenveereck um den Karkhügel mit den Marktplatz. De Karn gleedert sück in dat Markt-,- Steenstraaten- un dat Jücherquartier. Mit de Erschließung vun dat Neestädter Quartier wurr de Siedlungskarn afrundt. Wannehr de eerste Kark in Esens erricht wurrn is, is nich bekannt. In dat 13. Johrhunnert wurr de St.-Magnus-Kirche an de Stäe erricht, wo wohrschienlich tovör en Holtkark stahn hett. De Bau weer en dreeschiffig Tuffsteenkark, mit de de Harlinger ähnlich as de Brokmerländer oder anner oostfreesche Landgemeenden hör Eegenstännigkeit vun de Landesherren zementeeren dee.
Ünner sien Söhn Hero Omken (1473-1522), de de Böverhoheit vun de Cirksena över dat Harlingerland bestreeden dee, wurr de Stadt 1490 mit Wall, Graben un veer Dooren befestigt, wat de Utdehnung vun dat Stadtrebeet eng Grenzen setten dee, de eerst tegen Enn‘ vun dat 19. Johrhunnert överwunnen wurrn. Mehrfak hebbt de Cirksena in de folgend Johren (1494, 1515, 1524 un 1525) versöch, ehr Herrschapsanspröök in’t Harlingerland mit de Belagerung vun de Hööftstadt to ünnerstrieken. 1524 greep Graaf Edzard vun Oostfreesland dat Harlingerland an un dwung Balthasar, den Söhn vun Hero Omken, sück hüm to ünnergeven. Nah en doruphenn slooten Vergliek muss Balthasar för dat Aftrecken vun de gräflich Truppen en Summ vun 4.000 Gulden betallen un verspreeken, dat he de Vitalienbrüder nich mehr ünnerstütten dee. Todem sull de Burg in Esens sleepen wurrn, wat denn aber doch nich passeer. Balthasar leet de Befestigungen vun de Stadt sogar noch utbauen. So leet he dat Norderdor afdragen un dor en Batterietoorn as ok en mit Scheetscharten versehn Gewölbe errichten. Rings um den Wall entstunn en Palisadenbegrenzung.
De Utnannersetten mit de oostfreesch Graafen gung aber wieder As Enno II. as nee Graaf in Oostfreesland de Herrschap övernommen harr, wurr 1529 tüschen de Parteien en nee Vereenbarung drapen, in de de gegensietig Anspröök fastleggt wurrn. Tovör weer en Versöök, Balthasar trotz verspraaken Geleit to’n Gefangenen to maken, scheitert. Een Johr later hett Enno denn Balthasar in de Kark to’n Lehnseid glick anderen Junckern der Grafschap Ost-Friessland. un to’n Verzicht up den gröttsten Deel vun sien Herrschapsrebeet dwungen. De Befestigungen vun Esens wurrn in de Folgetiet sleepen, de Burg aber nich. Balthasar hett sück to sien Süster Onna, de mit den dortigen Herren verheiraadt weer, in de Grafschaft Rietberg afsett. Vun dor ut keem he an den kathoolsch Hartog Karl von Geldern ran, de en en Feind vun de protestantisch Cirksena weer. Karl hett Balhasar denn sien Ünnerstütten bi dat Torüchhalen vun sien Herrschap gewährt.
Dormit hett Balthasar de so nömmt Geldrische Fehde anfangen. Mit Gelderns Hülp full he in Oostfreesland in un hett in dat Land swoor Verwüstungen un groot Leed anricht. Graaf Enno weer dwungen, Balthasar sein olde Herrschap torüchtogeven un noch wiedere Togeständnisse to maken. Dat Harlingerland stunn aber vun nu an ünner offiziell Lehnshoheit vun Geldern un hett sien Unafhängigkeit verloren.
Tüschen 1537 un 1540 hett Balthasar Esens Stadtrechte verlehnt. To disse Tiet stunnen binnerhalv vun de Stadtmüern all mehr as 300 Hüüs.
Mit Rückendeckung vun sien Verbündeten Karl von Geldern roov un brandschatz Balthasar in de Ländereen vun sienr Nahbers. Dormit broch he aber de sück sonst aflehnend tegenöverstahnd Maria von Jever un Graf Enno dorto, sück tegen hüm to verbünnen. Mit sien Ünnerstütten vun de Seerooveree broch he todem de Hansestadt Bremen tegen sück up. In‘ Sömmer 1540 wurr de Stadt Esens vun Truppen vun der mit Bremen verbünnd Herrschap Jever belagert. Noch während de Belagerung is de krank wurrn Balthasar in‘ Oktober 1540 as letzt männlich Nahkommen vun sien Geslecht storven.
Vun der Herrschap vun de Rietberger bit to’n Enn vun de eerst Preußisch Herrschap- 1540 bis 1806
Nah de Dood vun Junker Balthasar full dat Harlingerland un mit hüm Esens an de Süster vun Balthasar, Onna von Rietberg, un deren Söhn Johann. 1547 wurrn Stadt un Burg Esens dör en tweeten Wall un Graben starker befestigt. Dorför muss de old Bürgerweide vör dat Herdetor wieken. To’n Utgliek kreegen de Esenser 1563 en nee Weide för 300 Swien. Nah dat Utstarven vun de männlich Linie vun de Grafen von Rietberg wurrn de Grafen in Oostfreesland upgrund vun de ehelich Verbinnen vun Ennos II. mit Walburga von Rietberg, de he 1581 in Esens heiraadt harr, deren Nahfolger. Enno III. hett aber in den Berumer Vergliek 1600 aber togunsten vun sein Döchter up Rietberg un kreeg dorför dat Harlingerland mit Esens as Hööftstadt. 1597-1598 hett de Pest eerstmals in Esens för Leed un Dood sörgt.
Dat Harlingerland bleev wieder rechtlich unafhängig, weer aber in Personalunion mit Oostfreesland verbunnen. So bleev de Kanzlei in Esens nah 1600 as Böver- un Appellationsgericht för dat Harlingerland bestahn. De Stadt deen den Cirksena bitt o de hör Utstarven 1744 as tweet Residenz neben Emden un later Auerk. Af 1611 leeten de oostfreesch Landsherren up de Burg in Esens Münten präägen.
Yorktown Township
Yorktown Township betekent
Esens
Vun der Herrschap vun de Rietberger bit to’n Enn vun de eerst Preußisch Herrschap- 1540 bis 1806
An‘ 26. Mai 1586 is Walburgis von Rietberg, kört nahdem se hörn Söhn boren harr, in dat Öller vun 30 Johr in Esens storven. Mit hör starv de Linie vun de Graafschaft Rietberg ut dat Huus Werl-Arnsberg ut. Hör letzt Ruhestäe funn se in de Magnuskark in Esens, wo Enno II. hör to Ehren en Epitaph un en Grafftmal errichten leet.
To de Tiet vun den Dartigjohrigen Krieg wurr Esens mehrfak besett. Toeerst trucken Truppen vun den Protestantischen Heerführer Ernst von Mansfeld nah Oostfreesland. De machtlos Graaf Enno III. geev sien Residenz Auerk pries un truck sück nah Esens torüch, wo he as en Gefangener leevt hett, wiel de Mansfelder Truppen achter hüm an gahn sünd un hüm fastsett hebbt. De Mansfelder hebbt hüm dorto de 300.000 Daler, de nah de Bestimmungen vun den Berumer Vergliek as Affindung för dat Aftreden vun dat anfangs nich to Oostfreesland hörend Harlingerland dör de Grafen vun Rietberg dacht weer, klaut. Disse Verlust hett Ennos Nahkommen in lateren Tieden nöch gröttere Schwierigkeiten bereit. Nahdem de Mansfelder aftrucken weer, wurr de Stadt 1627 vun Kaiserlichen Truppen ünner Tilly besett. Dornah hemm hessisch Truppen Esens besett. 1635 is todem de Pest weer utbraken.
In de Tiet vun den Dartigjohrigen Krieg fall woll ok de Ansiedlung vun de eerstn Jööden in Esens, van deren rund 300-johrig Historie noch hüüd de Ruine vun de Synagoge, de jöödsch Freedenhoff un dat Museum in dat August-Gottschalk-Haus tüügen.