cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flagg vun Sambia
Bedüüden
De Schreiseeadler leevt an den Sambesi, vun de sien Naam de Naam Sambia afleit is. He steiht för dat Streven to höhgeren Teelen un de Fähigkeit vun de Natschoon, Probleme to überwinnen.
Geschichte
Ofschons Noordrhodesien, as Sambia as Kolonie heeten dee, all tovör en Wappen harr, wurr as Flagg bit 1939 blots de britische Union Jack bruukt, dornah keem de typische britische Kolonialflagg to’n Insatz: En dunkelblau Flagg mit den Union Jack in de Bövereck (Blue Ensign) un in dat fleegend Enn’n dat Kolonialwappen. Dat Wappen wies en golden Schreiseeadler mit en sülvern Fisch in den Fängen up hellblau Grund böverhalv söss sülvern Wellen up swaarten Grund, de de Victoriafälle symboliseeren. In Afwandlung is dat Wappen noch hüüd in Gebruuk.
Tüschen 1953 un 1963 weerr Noordrhodesien tosommen mit Süüdrhodesien (hüüd: Simbabwe) un dat Njassaland (Malawi) Deel vun de Föderatschoon vun Rhodesien un Njassaland. Dat nee Wappen wie en golden, upgahn Sünn up blau Grund för dat Njassaland, den rooden Lööw för Süüdrhodesien un de sülvern Wellen up swaarten Grund för Noordrhodesien. De Föderatschoon is an’n 31. Dezember 1963 utnannerbraken, as Sambia und Malawi de Unafhängigkeit vun Grootbritannien kreegen.
Bit 1996 hett Sambia en Flagg mit en dunklere Gröön bruukt.
Ernst Schmied
Ernst Schmied (* 1924; † 22. März 2002) weer en Swiezer Bargstieger. Tosommen mit Jürg Marmet gelung hüm an' 23. Mai 1956 de tweet Bestiegen vu den Mount Everest. Beid weern dormit ok de eerst Swiezer up den hööchsten Barg vun de Eer.
Schmied harr all all gröttere Wannen vun dat Berner Oberland besteegen un weer 1956 Liddmaat vun de darte Swiezer Everest-Expeditschoon ünner de Leiden vun Albert Eggler, bi de he för Nehren un Verpleegen tostännig weer.
Schmied sien Fru Dora, de he 1953 heiraadt hett, weer de Süster vun sien Teamkollegen Hansruedi von Gunten. Schmied bedreev in Bern en Fackgeschäft (Leder Schmied) an de Genfergasse.
Andrija Fuderer
thumb|Fuderer (Beverwijk, 1952) Andrija Fuderer (* 13. Mai 1931 in Subotica; † 2. Oktober 2011 in Palamós ) weer en jugoslaawsch Schachspeler, de later för Belgien speelberechtigt weer.
Leven
Andrija Fuderer, 1931 in Subotica boren, speel för de jugoslaawsch Mannschap bi de Schacholympiaden 1952, 1954 un 1958. In dat Johr 1953 reck he bi de Jugoslaawsch Meesterschap den deelten 1. Rang. He kunn sück ok för dat Interzonenturnier in Göteborg 1955, qualifizeeren, keem dor aber blots up den 14./15. Platz. In den Wettkamp Jugoslawien - UdSSR 1959 wunn he gegen Bronstein 3:1. De Schachverband FIDE hett hüm 1952 den Titel Internatschonaler Meester un 1990 den Ehrengrootmeestertitel tospraaken.
Nahdem he in Göteborg wenig Spood harrt harr truck he sück wietgahn vun dat Schach trügg un konzentreer sück up sien berooplich Karriere as Chemiker.
Fuderer gull as talenteert Angreepsspeler. Sien best historsch Elo-Tall 2674 reck he in' Januar 1955, dormit leeg he up Platz 19 vun de nahträglich berekent Weltranglist.
Kurt Gärtner
Kurt Gärtner is de Naam von
Beekjumfern
De Beekjumfern (Calopterygidae) sünd ene Familie mank de Jumfern. In Europa gifft dat dor veer Aarden vun.
De Beekjumfern kann een ut’neenholen vun de annern Jumfern, vunwegen dat jem ehr Achterlief en Metallglanz hett. Dor kaamt denn noch brede Flunken to, de bi de Heken bunt sünd. Mit jem ehre Lengde vun 50 mm sünd se de gröttsten Jumfern.
Beekjumfern leevt an Water, wat strömen deit. As eenzigste Familie mank de Goldpeer föhrt se en Paarungsdanz oder en Baltz ut. Dat heken verdeffendeert en Territorium, wo dat Seken de Eier in afleggen deit.
Indelen
Düsse veer Aarden kaamt in Europa vör:
Familie Beekjumfern (Calopterygidae)
Carl Beyer
Carl Beyer is de Naam von
* Carl Beyer (1826–1903), düütschen Maler un Fotograaf,
Kiek ok bi: Karl Beyer, Karl Bayer, Carl Bayer.
Opera (Nettkieker)
right|duum|Logo vun Opera Opera is een Nettkieker vun de Firma Opera Software ASA ut Norwegen.
De is wat slanker as anner Nettkiekers, hett dorbi aver en Moduul för Nettbreven, Narichtenkrinken, dat Klönen un RSS-Mellen inbuut. Dat gifft Opera för en heel Reeg vun Bedriefsystemen, so as Windows, Linux, Mac OS, FreeBSD un ok för Mobiltelefonen un Handreekners. Un dat beste is: dat gifft Opera ok op Plattdüütsch.
De niegeste Verschoon för de mehrsten Bedriefssystemen is 9.5. De gröttsten Ännern twischen Opera 8 un Opera 9 sünd:
Kiek ok bi: Software
Wijnveldt
Wijnveldt is de Familiennaam von
Leonardo vun Pisa
Leonardo sien Vader Guglielmo weer en Koopmann, de en Kontoor in Bugia (hüüt Bejaia in Algerien) harr, wo em Fibonacci al as Kind besöök. Op siene Reisen in’n Orient harr Fibonacci Kuntakt mit de araabsche Mathematik.
In’t Johr 1212 keem sien Wark Liber abaci rut, dat in Europa de araabschen Ziffern un dat Dezimalsystem populärer möök. Disse Ziffern sünd anners as de fröher fakener bruukten röömschen Ziffern bi dat schriftliche Reken beter to bruken. Ok de Null, de bi de röömschen Ziffern noch fehl, weer in’t Avendland nee. Na em sünd ok de Fibonacci-Tallen nöömt, de he in sien Book an’t Bispeel vun en Kniepenpopulatschoon vörstell.
In’t Johr 1225 schreev he in sien Book Liber quadratorum to de Tallentheorie, to’n Bispeel to dat Pythagoreesche Tripel.
Bauerholt
Bauerholt is en lütten Oort in de Gemeen Achem in’n Landkreis Veern, Neddersassen.
Geografie
De Oort liggt op de Achem-Veerner Geest. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens na’n Bassener Möhlengraven un in de Wümm.
De Naveröörd sünd de Hurnsbarg in’n Noorden, Bauermoor un Steenbarg in’n Noordoosten, Giersbarg in’n Oosten, Hustäe un Ädelsen in’n Süüdoosten, Bauen in’n Süden, Üsen un Üserfinien in’n Süüdwesten un Bössel in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1852 to de Oostvaagdie von dat Gogericht Achem tohöört, dat 1852 denn to dat Amt Achem worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Achem. 1932 is de Kreis Achem mit’n Kreis Veern tohoopgahn un hett den ne’en un grötteren Kreis Veern billt.
De Oort weer von öllers Deel von de Buurschop un later de Gemeen Bauen, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Achem worrn is.
Religion
Bauerholt is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Kark in Bauen.
För de Kathoolschen is de St.-Matthias-Kark in Achem tostännig.
Weertschop un Infrastruktur
In’n Noorden von Bauerholt liggt de Golfclub Achem.
Verkehr
Dör Bauerholt löppt de Kreisstraat 6, de in’n Noordoosten över Bauermoor na Giersdörp/Schanzendörp un wieder na de Landsstraat 155 geiht un in’n Süüdwesten na Bauen un an de L 158. In’n Westen geiht von de K 6 de K 23 af, de na de L 156 ran föhrt.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra), de direkt an’n Oort langs föhrt. De Opfohrt 24 Achem-Oost liggt so twee Kilometer in’n Westen von Bauerholt an de L 156.
De nächste Bahnhoff is so annerthalv Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Bauen an de Bahnlien Wunsdörp–Bremen.
Kommun Lidköping
De Kommun Lidköping is ene Gemeend in dat Lehn Westgötland in Sweden. Dat höört to de Landschop Westgötland un den Gerichtsbezirk Lidköping. Se hett 37.519 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 703,19 km². De Sitt vun de Verwalten is in Lidköping.
Demografie
2006 weren 7,03 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 18 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt, un ene private Grundschool. De kommunalen Scholen hebbt alltohoop 4302 Schölers un de privaten 105.
Geografie
In de Kommun gifft dat 2609 Eilannen, de alltohoop 7.681 Hektar groot sünd.
Klaus Gärtner
* Klaus Gärtner (1927–2017), düütschen Veterinärmediziner,
Kiek ok bi: Claus Gärtner.
Lunenburg
Lunenburg betekent
Lunenburg is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lüneburg.
(884) Priamus
(884) Priamus is en Asteroid, de an’n 22. September 1917 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is. De Asteroid höört to de Grupp vun de Jupiter-Trojaners. Dat bedüüt, dat sik (884) Priamus op de Bahn vun Jupiter bewegt. Dorbi löpt he üm ruchweg 60° achter den Planet ran un befinnt sik somit op den Lagrange-Punkt L5.
As all de L5-Trojaners vun Jupiter is ok disse Asteroid na en antike trojaansche Figur nöömt. Priamos is in de greekschen Mythologie de sösste un letzte König vun Troja.
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Lungani
Lungani betekent
Karl Bayer
* Karl Bayer (1806–1883), düütschen Schriever, Pädagoog un Politiker,
Kiek ok bi: Carl Bayer, Karl Baier, Karl Beyer, Carl Beyer.
Blau Glasemaker
De Blaue Glasemaker (Aeshna cyanea) is en Aart ut dat Familie vun de Glasemakers. De Glasemakers höört to de Ünnerorden vun de Echten Goldpeer (Anisoptera). Dor hannelt sik dat üm een groot Goldpeerd bi, dat siene Flunken över bit to 11 cm utspannen kann.
Kennteken
thumb|130px|left|Typisch sünd de Twee ovalen Thorax-Placken thumb|Heken bi'n Flegen
De blaue Glasemaker is bi 7 bit 8 cm lang. Siene Flunken spannt he över 9,5 bit 11 cm ut. Dor warrt he ungefähr so groot mit, as dat Grote Kaisergoldpeerd. De Bostafsnitt vun de Deerter is geel-gröön mit swarte Teken dorbi. Up de Achtersiet vun den Bostafsnitt dreegt beide Geslechter twee gröttere, ovale, gröne Placken. Bi de annern Glasemakers sünd düsse Placken lüttjer, oder anners formt oder gor nich to sehn. Dat Achterlief is bi de Heken swart. In de Segmenten 1 bit 7 sund an de Böversiete gröne Placken to sehn, bi de Segmenten 8 bit 10 sünd düsse Placken blau. Ok an de Sieten vun dat Achterlief gifft dat bi de Heken blaue Placken. Bi de Seken sünd de Placken dörgahns bruunswart-gröön. Bi junge Deerter, wo de Farv noch nich utriept is, seht ok de grönen Placken blau ut. Dor is dat denn mööglich, dat se mit den Törf-Glasemaker dör'nanner smeten weern kann. De Geslechter könnt vunwegen de unnerscheedlichen Anbacksels an dat Achterlief ut'neen holen weern. Bavenhen is bi de Heken dat Achterlief bi dat tweete Segment insnöört („Taille“), just so, as bi annere Echte Goldpeer ok. Bi de Seken is dat Achterlief tämlich liekformt, as'n Zylinder.Bi jem kann een avers vun de Siet her den Leegbohrer an dat achterste Enne vun'n Achterlief sehn.
Wie de Blaue Glasemaker leven deit
Vun'n Julimaand bit hen na'n Oktober is de Blaue Glasemaker an al Aarden vun Stille Water to finnen. Ok an ganz lüttje Water un Gaarndieken lett he sik sehn. Bi de Jagd kann he bannig wiet flegen. Sünnerlich in Woolden un in opene Streken in Hölter is he enigermaten wiet af vun dat Water an to drepen. He flüggt hier nich al to hooch un jaagt annere Insekten.
Wenn de Heken en passliche Partnerin söökt, fleegt se de Övers vun en Water lang. Dor blievt se faken bi in'n Rüddelfloog stahn. De Paarung fangt an't Water an un geiht tomeist in de Boomkronen vun de Bööm toenne, de dune bi't Water staht. Dat Seken stickt siene Eier sünnerlich in lüttje Holtstücken in, de up dat Water drieven doot, man ok in Boomstämm un Streken vun dat Över, dune bi den Waterspegel.
Karl Gärtner
Karl Gärtner oder Karl Gaertner is de Naam von
Kiek ok bi: Carl Gärtner.
James Horner
James Horner (* 14. August 1953 in Los Angeles, Kalifornien; † 22. Juni 2015 in’n Los Padres National Forest, Kalifornien ) weer en US-amerikaanschen Komponist vun Filmmusik, de för sien Warken al tweemol mit den Oscar ehrt worrn is. He hett de Musik to bannig vele Filmen komponeert un is sünners bekannt worrn mit sien Musik to Braveheart und Titanic. He komponeer vör allen in en Richt, de sik an de Tonalität hollt, man af un to finnt sik in sien Musiken ok Elementen ut de Modernen un ut de Weltmusik.
Fröhe Johren
James Horner weer de Söhn vun den öösterriekschen Inwannerer Harry Horner, de in Hollywood as Szeenbillner arbeit hett un tweemol mit den Oscar uttekent weer. Mitt vun de 1950er Johren is de Familie na London ümtogen, woneem James Horner an’t Royal College of Music bi György Ligeti studeert hett. Later is he an de University of Southern California wesselt un hett dor sien Master maakt. Dirna hett he an de in Los Angeles an de University of California mit en Dokterarbeit anfungen, de he aver nich to Enn bröcht hett.
In’t Johr 1978 hett Horner en Wark för de Kunzerthall mit den Naam Spectral Shimmers komponeert, dat vör ruchweg 400 Tohörers vun’t Indianapolis Symphony Orchestra speelt worrn is. Dat Stück is blots eenmol speelt worrn, vun wegen dat nich noog Geld dor weer.
Anfäng as Filmkomponist
Enn vun de 1970er Johren hett Horner en poor Arbeiten för’t American Film Institute (AFI) übernahmen un füng dorma dormi an Filmmusik to kompeneeren. Toeerst hett he för Roger Corman arbeit, en Filmproduzent, de bannig provokative B-Movies maken de. De eerste Kinofilm weer The Lady in Red vun 1979. Dorna kemen Filmen as Battle Beyond The Stars oder Humanoids from the Deep (beide vun 1980). Bi disse Filmen stünn blots so wenig Geld för de Musik praat, dat se vun Orchestern opnahmen worrn is, de nich to de American Federation of Musicians (AFM) hören. James Horner hett dormols sülvst de Schecks mit dat Geld för de Musikers ünnerschreven.
Dörbrook in Hollywood
Sien Dörbrook harr Horner 1982 mit de Musik to den Film Star Trek II: The Wrath of Khan. Dat Budget för dissen tweeten Speelfilm ut de Star-Trek-Reeg weer düütlich lütter as bi’n eersten, so dat de vöhrige Komponist Jerry Goldsmith nich wedder torüch keem. De Speelbaas wull för The Wrath of Khan en Soundtrack, de sik vun den eersten klor ünnerscheden de un en Oort Seefohrermentalität vermiddeln de. Ut hüütige Sicht warrt de musikaalschen Bidrääg vun Horner för dissen un den nafolgen Star Trek III: The Search for Spock tosamen mit de Filmmusik vun’n eersten Deel, Star Trek: The Motion Picture, as de besten vun de Filmreeg.
Dat Johr dorop folgen de Musiken to Krull un Brainstorm. Bi den letzten dorvun hett Horner atonale Stilmiddel insett. De Neeopnahm för de Soundtrack-Publikatschoon weer dör dat London Symphony Orchestra (LSO) inspeelt. Mit den Speelbaas Ron Howard hett he dat eerste mol 1985 bi den Film Cocoon tosamen arbeit. In de Johren dorna hett Horner jümmer wedder mol Filmen för em musikaalsch ümsett, as to’n Bispeel bi Willow, Apollo 13, How The Grinch Stole Christmas, A Beautiful Mind u. a. Sien eersten Oscar-Nomineeren kreeg he 1986 för Aliens vun James Cameron un den Tekentrickfilm An American Tail (in de Kategorie „Best Leed“). Siet disse Tiet bit 1995 kompeneer Horner tallrieke wietere Tekentrickfilmen, so as An American Tail: Fievel Goes West, The Land Before Time, Once Upon A Forest oder The Pagemaster. Vele dorvun weern vun Steven Spielberg produzeert.
As he 1986 na London reist is, üm mit de Musik to Cameron sien Aliens antofangen, müss he faststellen, dat Cameron jümmer noch an’t Dreihn weer un he den Film jümmer wedder ümsneden hett. Horner künn nich mit dat Kompeneeren anfangen, so lang de Film nich fardig weer, vun wegen dat disse Filmmusik veel to dull op de Biller betogen is, as dat he vörher al de Musik schrieven künn. Dat hett dorto föhrt, dat he de Musik för de letzten Szenen eerst in de Nacht vör de Opnahm vun’t LSO schrieven künn. An’t Enn weern grote Delen vun de Musik an annere Steed insett, as dat oorsprünglich dacht weer oder sogor dör Musik ut’n eersten Deel döttuuscht. To den Film hett Horner 97 Minuten Musik schreven in weniger as twee Weken.
1989 is Horner wedder för den Oscar nomineert wesen, ditmol för den Film Field of Dreams. För de Musik vun Glory, de he in’t glieke Johr schreven hett, is he dorgegen unvermodens nich nomineert worrn. 1993 weer för Horner en düchtig aktiv Johr, in dat teihn vun em vertoonte Filmen rutkamen sünd. Dorünner t. B. The Pelican Brief un The Man Without A Face. 1994 hett he an Legends of the Fall arbeit un een Johr later an Mel Gibson sien Braveheart, de beide nich blots künstlerisch man ok kommerziell vell Spood harrn. För Apollo 13 un Braveheart weer he beide mol för’n Oscar vörslahn, künn sik aver nich gegen Il Postino vun Luis Bacalov dörsetten.
Oscar för Titanic
Sien bekannstet Wark is de Filmmusik to Titanic, de 1997 ünner de Regie vun James Cameron maakt worrn is. Dorför hett Horner in dat Johr dorop den OScar för de Beste Originalmusik'' kregen. En tweeten Oscar kreeg he för dat Leed My Heart Will Go On as Best Originalleed, den he tosamen mit Will Jennigs schreven harr un vun Céline Dion sungen weer. Dat Leed is en weltwieten Hit worrn. För den Soundtrack vun Titanic is he butendem mit twee Golden Globes un dree Grammys ehrt worrn. Vun den Soundtrack sünd meist 30 Millionen Platten verköfft worrn, wat em to een vun de spoodrieksten Soudntracks in de Filmhistorie maakt.
Bi de Filmen The Perfect Storm (2000) un Troy (2004) hett Horner to’n eersten mol mit Wolfgang Petersen tohopen arbeit. Bi Troy is he kortfristig för Gabriel Yared ünner Verdrag nahmen worrn, den sien Musik bi en Vörföhren to Proov düchtig ünner Kritik kamen is un as stören opfaat weer. Horner hett dorophen in blots teihn Daag en vullstännige ne’e Filmmusik schreven. 2001 un 2003 weer he nochmol wedder för den Oscar nomineert för de Filmen A Beautiful Mind un House of Sand and Fog.
Dood
Horner is an’n 22. Juni 2015 mit en op em indragenen eenmotorigen Fleger in’n Los Padres National Forest in Süüdkalifornien afstört. He weer alleen an Boord.
Stil
Faken warrt Horner mit Musik in’n irischen Stil in Verbinnen bröcht. So weer de Filmmusik vun Titanic utricht un jüst so ok vun Braveheart, The Devil’s Own oder Bobby Jones: Stroke of Genius. Veel fakener aver hett he orchestrale und elektroonsche Musik mitenanner verbunnen, as to’n Bispeel in de Filmen Where the River Runs Black oder Beyond Borders. Blangen de tallrieken Grootprodukschonen as Enemy At The Gates (2001) oder The Mask of Zorro (1998) is James Horner jümmer wedder ok an lüttere Filmprojekten bedeeligt as The Spitfire Grill (1996) oder The Chumscrubber (2005).
thumb|upright|Zournas weern ü.a. för de Musik to Apocalypto insett Horner arbeit geern mit bekannte singers tohopen as Annie Lennox (Apollo 13), Sissel Kyrkjebo (Titanic), Charlotte Church (A Beautiful Mind), Rahat Nusrat Fateh Ali Khan (The Four Feathers, Apocalypto), Caseline Kunene (Beyond Borders), Tanja Tzarovska (Troy), Hayley Westenra (The New World). Regelmatig speelt för em de Muskanten Tony Hinnigan (ethnische Instrumenten) un Kazu Matsui (Shakuhachi).
För den Film Apocalypto, de en teemlich rugen Ünnertoon hett, hett he keen klassisch Orchester bruukt un schreev dor en Musik för en Veeltall an ethnische Instrumenten för (ü. a. Trumscheit, Fujara, Sipsi und Zourna). In’n Soundtrack to The Spiderwick Chronicles hett he dorgegen blangen en groot Orchester en Bassakkordeon, en Bassharmonika un en Cembalo bruukt.
För den Film Avatar vun James Horner hett Horner mit en Musikethnologin tosamen arbeit, üm för de butenirdische Rass, de in ’n Film vörkummt, en egene Musikkultur optoboen. Enkelte Musikstücken to den Film weern al in’n Sommer 2007 un 2008 opnahmen.
Faken warrt Horner naseggt, dat sien Kompositschonen vör allen Plagiat sünd. Dat heet, dat he sien egen musikdramaatschen Muster to dull wedderhollt. , he sik aver ok regelmatig bi Motiven oder sogor hele Mussikpassagen ut de klassischen Musik bedeent. Man, dat glieke warrt ok annere bekannte Komponisten as to’n Bispeel Hans Zimmer, John Williams oder Bill Conti naseggt
Horner seggt dorto 1995: ''In der Tiet vun Mozart weer Mozart de Beste vun all. Kiekt man sik aver föffteihn annere Kompnosten ut de Tiet an, denn weer jemehr Musik in’n Grunnen de glieke as de vun Mozart. Höört man sik sien Vadder oder Michael Haydn an, so hebbt se all de glieke musikaalsche Spraak snackt. Filmmusik is disse komische Saak, bi de sik jede Score anners anhören mütt. Dat seggt tomindst de Juristen. Man för en Künstler is dat nich to maken. […] För mi is de klassische Musik – ernste Musik – en wunnerschöne Welt ut de ik mi bedeen.''
Utteken (Utwahl)
James Horner hett bit hüüt (Stand: April 2012) 35 Filmpriesen wunnen un weer för noch mol so veel nomineert. Alleen negen mol weer he för den Oscar vörslahn, den he ok twee mol wunnen hett. Man ok annere bekannte un achte Filmpriesen weern dorünner. Uttekent worrn is he ünner annern mit:
Allesø Sogn
Allesø Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Hjallese von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Allesø Kirke in’n Oort Allese. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Allesø Sogn also von de Kommun Odense.
Maximiliansgymnasium München
Dat Maximiliansgymnasium is en humanistisch Gymnasium vun den Staat Bayern in München in dat vörmolige Alternativen-Veedel Schwabing, wat vandage en CSU-Landdagswahlkreis is. Dat Maximiliansgymnasium gifft dat siet 1849 un is ene vun de öllsten un beröhmtesten Scholen in München. Franz Josef Strauß möök hier 1935 sien Abitur.
Allesø Sogn
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Lunde Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Odense in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Odense in de Region Süüddäänmark worrn.
Lindhorst
Lindhorst betekent
Dat is ok de hoochdüütsche Naam von
Lindhorst is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Linthorst.
Welcker
Welcker is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Welker.
Petén-Itzá-See
duum|Blick op Flores duum|Sicht von Cerro Cahui ut De Petén-Itzá-See is na’n Izabal-See un den Atitlán-See de drüddgröttste See von Guatemala. He liggt in de Midd von dat Departamento Petén op 110 Meter över de See. De See is so wat 32 km lang un 5 km breed, 99 km² groot un bet to 160 m deep. Flores, de Hööftstadt von dat Departamento, liggt op en Eiland dicht bi dat Süüdöver, dat över en Brügg mit de groten Vöröörd San Benito un Santa Elena verbunnen is. De Öörd an’t Över höört to de veer Municipios San Benito, Flores, San Andrés un San José.
Dat gifft en poor lüttjere Beken, de in’n See münnt, aver keen, de dor rutflütt. Liekers is dat keen Soltsee.
DeKalb County (Tennessee)
DeKalb County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Tennessee. He hett 18.723 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 790 km². De Sitt vun de Verwalten is in Smithville.
Historie
De Kreis is an’n 11. Dezember 1837 grünnt worrn.
Demografie
3,61 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,70 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,58 % vun de Minschen Witte, 1,43 % Swarte, 0,14 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,28 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,62 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,94 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 3,63 % vun de Lüüd ansehn.
Horst Gärtner
Horst Gärtner is de Naam von
* Horst Gärtner (1911–2001), düütschen Mikrobioloog un Hygieniker,
Johannes Paulsen
duum|Johannes Paulsen Johannes Joachin Heinrich Paulsen (* 18. März 1847 in Witthaav; † 27. Juli 1916 in Kropp) was en plattdüütschen Paster. He översett dat Niege Testament in siene holstener Mundoord. Düsse Bibel was wal de eerste niege Översetten van’t Niege Testament, siet dat Enne van de plattdüütschen Bibeldruck in’n 17. Johrhunnert. . He was ok de Grünner van’e Kropper Anstalten, wat vandge dat Diakoniewerk Kropp is.
Leven
duum|Straatschild van de Johannes-Allee duum|Johhannes Paulsen sien Graff in Kropp Johannes Paulsen worde den 18. März 1847 in Witthaav in’n Kreis Stormarn, as de Suhne van en Lehrer, boren. In Altno ging he up’t Gymanasium un studeer van 1766 an af an de Universität Kiel Theologie, läter in Berlin un Tübingen. Paulsen werrt denn Adjunkt un in’n Johre 1870 in Dom van Sleswig ordineert. As Paulsen 23 Johren oold was stund he as Prädikant up’e Kanzel van de Kropper Kark. Nu was he de Adjunkt van sien Vörgängers Paster Hansen. Vanwegen dat Paulsen och nich 25 Johren oold was kunn he egens noch nich Paster werrn. Liekers kreeg he van de Minister Heinrich von Mühler de Verlööf för sien Wiehe to en Preester.
Paulsen höll Predigten up Plattdüütsch. He grünn ok den Kropper Kirchlichen Anzeiger, wo ok jümmers in’r Rubrik Plattdütsche Togav wat up Mundoord binnen stund. He blieev den 27. Juli 1916 in Kropp dood.
För siene Översetten van’n Niegen Testament nööm Paulsen de middelsassische [[Bugenhagenbibel to Grundlaag. Düsse Överdrägen keem 1885 rut un was dormit de eerste kumplete Översetten van’n Niegen Testament, van de sassischen Bibeldruck sien Enne, in’n 17 Johrhunnert, an.
In Kropp is de Johannes-Alee no Johannes-Paulsen nöömt.
Lungești
Lungești betekent
Snitt (Goornbo)
Ünner den Begreep Snitt warrt in’n Goornbo all Oorden vun dat Besnieden vun Planten tohopenfaat. Dorbi warrt dree ünnerscheedlich Afsichten indeelt: den 'Oornsnitt, den Plegsnitt un den Formsnitt''. Di Gras un lieke Planten gifft dat dat Meihen (Totalsnitt) – bi Hölter as Torüchsnitt betekent as Afsetten vun jünger’t to stark Wassen op Ooltholt.
Dat Lüttermaken vun dat Volumen bi Planten, ahn Acht vun de land- oder forstweertschopplichen Oorn, ümfaat:
Allgemeen Technik
Afsehn vun Gras is vun wichtigkeit, dat nich eenfach enerwegens afsneden warrt, man direkt böverhalf vun de Blattassel. Anners künn dat woll wesen, dat de hele Twieg afstarven deit. Dat is sünners bi Rosen to sehn.
Aaftboomsnitt
Mit Aaftboomsnitt is de Pleeg nich blots vun Aaftbööm, man ok vun Strüük, Ranken un annere verholtend Planten meent. En Sünnerform dorvun is de Snitt vun de Wienreven in’n Wienbo, ofschonst dat den lieken Sinn hett.
De Aaftboomsnitt hett de nafolgend Telen:
Klint
duum|Kriedklint op [[Rügen]] En Klint oder ok Kliff is en steile Kant, an de de Eerd oder dat Steenmaterial afbroken oder afrutscht is, vun wegen dat Water den Bodden wegspöölt hett. Dat kann en Stroom oder ok de See wesen, dat nerrn dat Material wegnimmt.
Abendörp
Abendörp is en Dörp in de Gemeen Tesp (Samtgemeen Elvmasch) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Geografie
Abendörp liggt an dat Süüdöver von de Elv. In’n Süüdwesten liggt de Ilau-Sneegraven.
De Naveröörd sünd Gröönhoff-Tesperhuud in’n Noordwesten, Krukow un Juliusborg in’n Noordoosten, Snakenbeek in’n Oosten (disse veer in’n Kreis Hertogdom Loonborg in Sleswig-Holsteen), Addelborg in’n Süüdoosten, Lüdershusen in’n Süden (de letzten twee in’n Landkreis Lümborg), Bütel in’n Süüdwesten un Tesp in’n Westen.
Historie
Abendörp kummt 1230 as Vventhorp toeerst in de Oorkunnen vör, in dat Ratzborger Teegdregister, un hett to dat Bisdom Ratzborg tohöört. 1313 kummt dat in en annere Oorkunn denn as Ouendorpe vör.
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Addelborg in’n Kanton Bewick höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
In de Franzosentied is ok de Franzoseneek plant worrn, de in de Midd von dat Dörp stünn un in’n Juni 2008 rümmaakt warrn müss.
De Oort is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Tesp worrn un dorbi von’n Landkreis Lümborg na’n Landkreis Horborg wesselt.
In’n Eersten Weltkrieg sünd 15 Soldaten ut Abendörp fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 19. An’n 20. April 1945 sünd dör en Flegerangreep 22 Buurnhööv in Abendörp in Flammen opgahn. In dat Dörp steiht vondaag en Gedenksteen, de an dissen Dag denken lett.
Karl Baier
Karl Baier is de Naam von
* Karl Baier (1887–1973), düütschen Politiker un Wedderständler,
Kiek ok bi: Carl Bayer, Karl Bayer, Carl Beyer, Karl Beyer.
Heinz Gärtner
Heinz Gärtner is de Naam von
* Heinz Gärtner (1922–2019), öösterriekschen Politiker,
Abendörp
Religion
Abendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Addelborg.
För de Kathoolschen is de Marien-Kark in Lümborg tostännig.
Kultur
En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Abendörp an de Hauptstraat.
Verenen
Abendörp hett en egene freewillige Füürwehr.
Verkehr
Dör Abendörp löppt de Landsstraat 217, de in’n Süüdoosten bi Addelborg an de Bundsstraat 209 ran geiht un in’n Noordwesten na Tesp un Meschacht an dat Över von de Elv langs. Na Noordwesten is de Verkehr dör de Elv afsperrt. De nächsten Övergäng över de Elv sünd de Brügg von de B 404 twüschen Rönn un Geesthacht in’n Noordwesten un de Brügg von de B 209 twüschen Hohnstörp un Loonborg in’n Süüdoosten.
De nächsten Autobahnen sünd de Autobahn 25, von de de Anfang so 15 Kilometer in’n Noordwesten bi Geesthacht liggt, un de Autobahn 39, bi de de Opfohrt Lümborg-Noord so 18 Kilometer in’n Süden liggt.
De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Loonborg an de Bahnlien Lübeck–Lümborg.
Klint (Mehrdüdig Begreep)
Klint betekent
Klint is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Klinten, Clint.
Dahldörp
Dahldörp is en Dörp in de Gemeen Gnarrenborg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Gnarrenborg.
Geografie
Dahldörp liggt in’t Düvelsmoor. Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Dahldörper Kanaal na’n Oost-Hamm-Kanaal hen af.
In’n Noordoosten liggt Gnarrnborg, in’n Oosten doot Barkhusen un Korlshöbenerbarg liggen. Na Süden to sünd de beiden Stratendörper Findörp un Kolheim. Na Westen sünd de Naverdörper Kuustermoor, Nee-Kuhs un Kuhs, na Noorden liggt noch Messelskamp.
Historie
Dahldörp is 1782 as Stratendörp langs den Dahldörper Kanaal anleggt worrn. Dat weer bi de Moorkolonisatschoon dör Jürgen Christian Findörp. Dat Dörp verlöppt vun Noordoost na Süüdwest langs den Kanal un parallel to’n Oost-Hamm-Kanaal un de Dörper Findörp un Kolheim. Twölf Siedlers kregen don je 60 Morgen Land towiest. Vör allen mit Törfsteken verdenen de Siedlers toeerst Geld. Dat Dörp bleev jümmer lütt. 1848 geev dat noch jümmer twölf Buursteden mit alltohoop 73 Inwahners. 1871 harr dat Dörp dat eerste Maal mehr as 100 Inwahners. 1910 weren dat denn al 168 Inwahners. Mit de egenstännige Gemeen Dahldörp güng dat 1928 toenn. Dat Dörp harr en ne’e Dörpstraat boot un harr nu Schullen. Dat weer nödig, dat sik de Gemeen Dahldörp de Gemeen Gnarrnborg ansluten dee.
De Gemeen Gnarrenborg is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen noch düüdlich grötter worrn. Sietdem höört Dahldörp binnen de Gemeen to de Oortschop Gnarrenborg.
Religion
Dahldörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Gnarrenborg.
För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.
Verkehr
Dahldörp sülvst besteiht blot ut de Dahldörper Straat. De geiht in’n Noorden in Gnarrenborg an de Landsstraat 122 ran. In’n Süden löppt de Straat in Kolheim an de Kolheimer un Findörper Straat ran, de to beide Sieden an’n Oost-Hamm-Kanaal langsgeiht. Ans gifft dat blot noch en lüttjere Verbinnen na Kuhs.
Scholen
De Kinner ut Dahldörp gaht na de Grundschool Klenkendörper Möhl in Oosterweed.
Hermann Welcker
Hermann Welcker is de Naam von
* Hermann Welcker (1814–1887), düütschen Finanzbeamten un Politiker,
Unserdeutsch
Unserdeutsch is neben Namibia-Kökendüütsch de tweete Pidginspraak, de op Düütsch baseert. Dat is so liek to't Hoochdüütsch vun Düütschland, dat een seggen kann, dat dat en Dialekt vun de Hoochdüütsche Spraak is. Dat is meist dootbleven, dat gifft vundaag weniger as 100 Lüüd, de dat noch snacken, all in Papua-Neeguinea. Unserdeutsch harr en grote histoorsche Bedüden för de relativ grote Kreoolspraak Tok Pisin.
Karl Beyer
Karl Beyer is de Naam von
* Karl Beyer (1791–1864), düütschen Geistlichen,
Kiek ok bi: Carl Beyer, Karl Bayer, Carl Bayer, Karl Baier.
Pierre Certon
Pierre Certon (* üm 1510 in Melun (?), † 23. Februar 1572 ok dor) weer een franzöösch Komponist.
Siet 1529 hett he in Paris an Notre-Dame arbeit, wor he 1542 to’n Baas van de Jungenchor ernennt wurrn is. Üm 1560 is he denn weer nah sien Heimat torüchgahn.
He hett Messen un ruch weg fieftig Motetten un anner geistlich Vokalmusik schreben, van hüm sünd aber ok ruch weg dreehunnert Chansons erhollen bleben, van de eenige för sein Tiet gewaagt Texte harrn.
Basophil Granulozyt
framed|Basophil Granulozyt Basophile Granulozyten sünd Zellen, de to de Bestanddeelen vun’t Blood höört un to de Witten Bloodkörpers (Leukozyten) tellt warrt.
Brændekilde Sogn
Brændekilde Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Hjallese von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Brændekilde Kirke in’n Oort Brændekilde. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Brændekilde Sogn also von de Kommun Odense.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Odense Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Odense in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Odense in de Region Süüddäänmark worrn.
Basophil Granulozyt
De basophilen Granulozyten wiest tallrieke Granula op, de groff un nich regelmatig sünd und ünner annern Histamin un Heparin bargt. In’t Differentialbloodbild maakt se blots en lütten Andeel vun 2 bit 6 % ut. De basophilen Granulozyten stammt ut dat Knakenmark, se hebbt mit de eosinophilen Granulozyten en gemeesomen Vörlöper. Wassdomsfakters för de Basophilen sünd ünner annern Interleukin-3, Interleukin-5 un GM-CSF. Dat gifft Henwiesen dorop, dat sik de Basophilen un de Eosinophilen bi’t Riepen gegensietig kontrolleert. To’n Bispeel ünnerdrückt de transformeeren Wassdomsfakter TGF in’t Biwesen vun Interleukin-3 dat Differenzeren vun Eosinophilen un föddert dat vun de Basophilen. Se hebbt en Rezepter för’t Immunglobulin E (IgE), wat to de Annahmföhrt, dat se en Rull speelt bi de Immunafwehr vun’n Weert gegen Parasiten.
Wenn jemehr Rezepters dör Allergenen, de an IgE binnt, krüüzvernett warrt, degranuleert de Basophilen un sett giftige Mediaters („Vermiddlers“) as Histamin un PAF (Plattken aktiveeren Fakter, föhrt to de Aggregatschoon vun de Thrombozyten) free. Eosinophile un Basophile Granulozyten as ok Mastzellen künnt mitenanner wesselwirken un de gegensietige Degranulatschoon noch duller maken.
De Aktiveren vun Immunzellen, de Rezepters för IgE bargt, kann en allergische Foortsreakschoon as to’n Bispeel Haufever föhren. En systemaatsch Aktiveren vun disse Zellen, d. h. en Aktiveren in’n helen Lief, kann to’n anaphylaktischen Schock föhren.
To’n Anstiegen vun de Tall vun basophile Granulozhyten (Basophilie) in’t Blood kann dat bi myeloproliferativen Krankheiten kamen, sünners bi de chroonschen myeloischen Leukämie.
Bedriefssystem
thumb|300px|[[Ubuntu]] Dat Bedriefsysteem (n, pl: Bedriefssystemen) is de Software, de du för all Reekners bruukst, wenn du wat mit den maken wullt. Dat Bedriefsystem is twüschen de Hardware un de Programmen, un seggt de Hardware wat de Programmem wullt.
För en Bedriefsysteem, bruukst du blots en Kernel, de Drievers, en Compiler un en Editer. De grafisch Böversiet (so as t.B. KDE) höört nich to dat Bedriefssysteem to.
Bedriefssystemen sünd t.B.
Öllere Bedriefssystemen sünd t.B.
Denn keem de Muus to den Reekner dorto un de Grafik. Un denn keem Apple mit sien Lisa, wat een Vörlöper vun den Mac weer. Dor füng dat an, dat dat Bedriefssysteem ook mit de Grafik togang weer. Denn harr Microsoft datsülvige versökt un dor keem denn Windows 1.0 rut. Weer meist blots en grafisch Böversiet för MS-DOS. Later weer denn dat allens tosomen integreert. Un Unix weer an’n Anfang ook blots över de Tastatur. Denn keem ook dor een Böversiet op.
Hilligensehl
Hilligensehl is en Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Geografie
De Oort liggt an’n Hilligensehler Graven, de so bi 1,5 Kilometer in’n Noordwesten in de Lehrde münnt. In’n Noordoosten liggt dat Naturschuulrebeed Oddinger Ossenmoor.
De Naveröörd sünd Visselhöövd un Kedenborg in’n Noorden, Oddingen in’n Noordoosten, Ohrsen un Jarl in’n Oosten, Cordingen un Beenfeld in’n Süüdoosten, Ebben in’n Süden, Stellich in’n Westen un Wehnsen, Fahlbeek un Griemen in’n Noordwesten.
Historie
Hilligensehl is keen olen Oort. De Oort is eerst 1934 grünnt worrn, nadem de Truppenövungsplatz Bargen anleggt worrn is. In Hilligensehl sünd denn 16 Siedlersteden anleggt worrn, de in’n Dörsnidd 20 Hektar Land harrn. De Siedlers kemen vör allen ut Bössel un Öberho. De Ansiedlers harrn ok noch 78 Morgen Holt as Gemeenbesitt kregen. De Oort Hilligensehl hett denn to de Gemeen Kedenborg mit tohöört.
De Oort is an’n 1. März 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen tohoop mit Kedenborg Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn un is dorbi denn von’n Landkreis Fambossel na’n Landkreis Rodenborg wesselt.
Religion
Hilligensehl is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.
För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig.
Weertschop un Infrastruktur
As Füürwehr is de Freewillige Füürwehr in Kedenborg för Hilligensehl mit tostännig.
Verkehr
Dör Hilligensehl löppt de Landsstraat 161, de in’n Noorden na Visselhöövd an de Bundsstraat 404 ran geiht un in’n Süden na Wasra an de B 209 ran. De L 161 twüschen Kedenborg un Ebben hett 2013 för 965.000 Euro en Radweg kregen.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27. De Opfohrt Wasra-West liggt so ölven Kilometer in’n Süüdoosten von Hilligensehl.
De nächsten Bahnhööv sünd so bi fiev Kilometer wied weg in’n Noorden in Visselhöövd an de Amerikalien un teihn Kilometer in’n Süden in Wasra an de Heidbahn.
Floyd County (Georgia)
Floyd County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Georgia. He hett 96.317 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.329 km². De Sitt vun de Verwalten is in Rome.
Historie
De Kreis is 1832 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 90.565 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 43.331 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.808 US-Dollar. 41.915 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 9.267 Minschen maakt. 13,84 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
7,77 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 5,21 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 81,34 % vun de Minschen Witte, 13,31 % Swarte, 0,93 % stammt ut Asien un 0,09 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,31 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,88 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,14 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 5,50 % vun de Lüüd ansehn.
Polaabske Sproke
Dat Polaabske (auk: Draweno-Polaabsk, polaabsk.: slüvensťĕ, vensťĕ) es eune iutstorven westslaavske Sproke. De Drewanen, eun elvslaavsken Stamm, un läter de Wendlänner spreuken düsse Sproke in’n buitersten Westen van’n slaavsken Gebeud in’n Hannoiversken Wendlanne, wat vandage de Landkreis Lüchow-Dannenberg in Niedersassen es. In’r Midde van’n 18. Jhd. starv de polaabske Sproke iut un de vöörmoligen Sprekers un Sprekersken överneumen dat Plattduitske os Olldagsproke un läter dat Haugduitske. In’n Wendlänner Platt vund sik noch lange eun polaabskSubstraat – Woir iut’n Polaabsken, phonologske un morpholoogske Besunnerheuden, de up dat Polaabske trüggegoot.
Dat Polaabske es verwand mie’n Poolsken un besunners eng verwand mie’n Kaschuubsken os auk den iutstorven Slowinzsk. Teohaupe häurt düsse Sproken den leechsken Sproken teo.
Polaabsk was nenne schrieven Sproke. Wat bekend es, kümt iut lütke Glossare, Listen un korten Teksten iut’n 17. un 18. Joorhunnerd, deu daalschrieven woren kort bevöör dat’t Polaabske iutstarv.
Nome
„Polaabsk“ kümt van’n slaavsken Nomen vör de Elve, teo’n Büispill pol. Łaba, tsch. Labe, bs./ns. Łobjo. De Vöörsilve po- bedüdt „an“ oder „büi“. Eun annern Nome vör’t Polaabske es dorümme auk „elvslaavsk“. Polaabsk kann in’n wüiden Sinne olle slaavsken Varieteten twisken Elve un Oder, nördlik van’r Grense teo’n Niedesorbsken, beteuken. Van düssen slaavsken Varieteuten es iutbenomen Toponyme un eun poor Eugenomen in Oorkunnen niks noblieven. Dat Polaabske in’n engen Sinne spreuken de Nokumen van’n drewaansken Stamme, eun van veur Stämmen in’n abodritsken Stammverbunne. De Polaben weuren eugens eunen anneren Stamm binnen düt Stammverband. Ümme düt dubbelduidig Begrepp teo ümmegoon werdt mennigmool „Draweno-Polaabsk“ oder „Draweensk“ segt no den slaavsken Stamm van’n Drewaners, deu in’n Wendlanne lieve. Alexander Fjodrowitsch Hilferding noime de Sproke: язык древлян залабских ( jaz’ik drevljan zalabskich „Sproke van’n Drewanen an’r Elve“). Eun anneren Nome es auk „Löönborger Wendsk“.
De Spreker un Sprekersken sülvenst noimen üre Sproke slüvensťĕ (sliwêngsta in Hennigs Schrüivwüise) ʻslaavskʼ oder vensťĕ (wénske, wénskia in Pfeffingers Schrüivwüise) ʻwendskʼ.
Knick
thumb|Knick in Noorddüütschland. En Knick is en Form vun Hecken, de faken in Noorddüütschland vörkaamt. Dat sünd Hecken vun Bööm un Strüker op siede Wäll, de in’t 18. Johrhunnert bi dat Verkoppeln as „lebennige Tüün“ anleggt worrn sünd. Se denen as Grenzmarken vun’e Feller, levern Brennholt un hebbt den Bodden gegen Erosion dör den Wind sekert. Op de Wäll ut Steen un Eer sünd Hasselstrüker, Haagböken, Eschen un ok enkelte grote Böken oder Eken plant worrn. As Schutz gegen Veehbeet sünd faken ok Doornstrüker as Haagdoorn, Haffdoorn, Brommelberen un Slöhnbüsch plant worrn.
Polaabske Sproke
Nome
De Duitsken beteuken de Sproke os „wendsk“ up Platt oder „wendisch“ up Haugdutisk. Seo noimen de Duitsken olle slaavsken Sproken in’r Noverskop, teo’n Büispill auk de Sorbsk, Poolsk, oder Tschechsk. Van „wendsk“ kümt auk de Nome vör dat Gebeud van’n Draweno-Polaben af: Wendland.
Klassifikatscheon
Dat Polaabske es teohaupe mie’n Poolsken, den Kaschuubsken un den iutstorven Slowinzsk os auk de överigen iutstorven pomoraansken Dialekte eune Sproke in’r Unnergruppe van den leechsken Sproken binnen den westslaavsken Sproken, deu eun Telgen van’r slaavsken Sprookfamüilje sind. De slaavsken Sproken häurt wedder teohaupe mie’n Baltsken teo den balto-slaavsken Telgen van’r indogermaansken Sprookfamüilje.
Knick
De Knicks billt en wichtigen Levensruum för vele Oorden vun Planten un Deerter. Alltohoop hebbt Biologen in Knicks so wat 7000 Oorden vun Deerter tellt.
Polaabske Sproke
Dialekte
De noblieven polaabsken Glossare un Tekste stamt iut den Dörps Süthen, Klennow un iut’r Neichte van Lüchow.Vanwegen dat de polaabsken Sprookdenkmolen man seo unvullstännig sind, könn wüi nich vil sekers över de dialektalen Unnerscheude binnen de polaabske Sproke seggen, sunnerlik vör de Gebuede twisken Elve un Oder, wo de Sproke noch euer iutstarv. Man up Grundloge van den Vokabellisten iut’n 17. un 18. Joorhunnerd is kloor dat sömmige Unnerscheude twisken den noblieven Materialien Dialektunnerscheude twisken den Dörps sind un nich olleun unnerscheudlike Schrüivwüisen trüggegeut. Düsse Unnerscheude maket dat mügelik Besunnerheuden vör jeuden Dörpsdialekt iutteomaken. Et givt den en Süthener Dialekt (upteuked van Jan Parum Schultze), den Klennower Dialekt (upteuked van Christian Hennig Jessen) un den Lüchower Dialekt (upteuked van Johann Pfeffinger). Düsse Dialektunnerscheude sind:
Knick
De Naam Knick kaamt vun dat knicken, also dat afslaan vun de Büsch alle poor Johr. Na so teihn bet föffteihn Johren warrt de Knick jüst över de Eer knickt, dat he wedder nee utdrieven kann. In de Regel blievt dorbi de enkelten grötteren Bööm stahn. Dat Knicken weer jümmer veel Arbeid un hett nich veel inbrocht, den Busch kunn nüms bruken. Dat Knicken weer aver nödige Pleeg för de Knicks un siet den 30. August 1996 seggt ok de „Knickverordnung“ (§ 15 b vun dat Landsnaturschuulgesett vun Sleswig-Holsteen) vun dat Land Sleswig-Holsteen, dat dat maakt warrn mutt. Dat Teel vun’t Gesett is en Dicht vun 60 lopen Meters op’n Hektar in de Rebeden, de vun Bueree präägt sünd, bitobeholen.
Polaabske Sproke
Historie
In’n Wustrower Kerkenbeok steut eun Indräg van’n 3. Oktober 1756 över deu 88 Jore aule Biurske Emerenz Schultze iut Dolga. Seu sall de letste Perseon in düt Dörp süin, deu vlott Polaabsk küren konn.
Sprookdenkmolen
alternativtext=De eurste Süide van den Glossar Vocabularium Venedicum van Christian Hennig.|duum|De eurste Süide van’n Vocabularium Venedicum van Christian Hennig. Polaabsk was süindag nich eune schrieven Sproke un sülvstännige Literatuur up Polaabsk gav et nich. De Grundloge vör iuse Kenns van’r Polaabsken Sproke sind Glossare un Tekstfragmente iut’n 17. un 18. Joorhunnerd kort vör dem dat de Sporke iutstarv. De Schrieversluide van düsse Sprookdenkmolen weuren man nenne Linguisten, över interesseurd an Ethnographie un Volkskunne. Dat Resultaat es dorümme, dat de Liude van’r polaabsken Sproke nich sünnerlik geod upteuked woren. Bet up Jan Parum Schulze konn keunen van de Schrüivers sülvenst Polaabsk küren.
Knick
De Knick präägt in Sleswig-Holsteen de Landschop. Hüüt gifft dat noch üm un bi 46.000 Kilometer Knicks. Na den Tweten Weltkrieg sünd dat woll noch mehr as 80.000 Kilometer Knicks wesen. Bi de Flurbereinigung güngen vele Knicks verloren. De Ackers weren nich groot noog. En good Bispeel is Mekelnborg-Vörpommern, wo mit de groten LPG-Bedreev de mehrsten Knicks verswunnen sünd.
Polaabske Sproke
Översicht
Dat Polaabske unnerscheude 13 Vokale:
Knick
En Weg de op beide Sieden Knicks hett, warrt Redder nöömt.
Polaabske Sproke
Översicht
Dat Polaabske hadde veur Diphtonge: /ai/, /au/, /åi ~ oi/ un /åu/.
Liudwannel
Anners os in meist ollen anneren slaavsken Sproken woren de Jers *ъ un *ь nich olleun in Silven up de eun anner swaken Vokaal volge, man ouk in den Anfangssilven vulle Vokale, t.B. *dъno > dånü ʻBoddem, Grundʼ, *spati > såpot ʻslopenʼ, *tъkati > tåkat ʻweven, wirkenʼ, *tьma > tåmă ʻDuisternissʼ, *pьsi > pasai ʻRüen, Hunneʼ. Vöör eunen harden Konsonant wannele sik *ь in eun /å/, t.B: *pьsъ > ṕås ʻRüe, Hundʼ; twisken sachten Konsonanten in eun /ė/, t.B.: *vьši > vėsi ʻolle, ollensʼ; annerwegens in eun /a/, t.B.: *dьnь > dan ʻDagʼ. Dat Achter-Jer *ъ worde /å/, t.B.: *vъšь > vås ʻLiusʼ; man achter den Velaren *k, *g , * x kamm /ė/ riut, t.B. *olkъtъ > lüťėt  ʼElenbogenʼ, *nogъtъ > nüďėt ʻNagelʼ, *xъmelъ > x́ėmil ʻHoppenʼ. Läter palataliseure dat /ė/ de vöörangoon Velare.
De Vokaal *o worde /ö/, wän eun harden alveolaren Konsonanten achteran stund, t.B.: *kosa > ťösă; /å/ achter /v/, t.B.: *(v)oko > våťü ʻAugeʼ, *voda > vådă ʻWaterʼ un /ü/ in ollen anneren Positscheonen, t..B.: *noga > nügă ʻFeotʼ.
De sloten Vokale *i, *y, *u woren in betoonden Silven un Silven vöör akzentueurd Silven Diphthonge, t.B.: *zima > zai̯mă ʻWinterʼ, *nitь > nai̯t , *byti > båi̯t ʻʻsüin/wesenʼ, *dymъ > dåi̯m ʻSmauk, Raukʼ, *duša > daṷsă ʻSeuleʼ, *jubezăt > jaṷtră/jai̯tră ʻMorgenʼ.