cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugen III.
Leben
Eugen III. weer de eerste Zisterzienserpaapst. Sien nipp un nau Herkunft is unseker, Borns ut sien Tiet geven blots „natione Pisanus“ an. Latere Gelehrte un Historiker hemm de Afstammen ut en Familie Paganelli di Montemagno tosommenklamüüstert. Tatsächliche Nahwiesen gifft dat dorför aber nich.
Gary Becker
Leven
Mit veer oder fiev Johren truck Becker vun Pottsville nah Brooklyn. In dat Öller vun 16 Johr fung sien Interesse för Mathematik an. Wiel he sien Vader immer de neeste Wertschapsnahrichten vörlesen muss, kreeg he ok Weeten in dissen Beriek, ok wenn he dor ehrder vun langwielt weer.
Eugen III.
Leben
Eugen III. wurrd mit Recht as Schöler vun Bernhard von Clairvaux nömmt, wobi de sien Infloot übberscheedlich beoordeelt wurr. Vör Bernhard sien Inträe in Clairvaux weer Bernardo Paganelli all lang Mönk ween, 1115 is Paganelli in dat Camaldulenserkloster St. Zenon intreeden, 1128 wurr he dor Prior. 1135–1137 weer he Domherr in Pisa, is 1138 in Clairvaux intreeden, weer aber all 1145 Abt vun de Zisterzienserabtei Tre Fontane vör de Doren vun Rom.
Paapstwahl
Paganelli weer woll nich Bischop un all gor nich Kardinal, wurr aber liekers an' 15. Februar 1145 to'n Paapst wählt. Wenig Daag later muss he all en eerst Mal ut Rom flüchten, wiel de röömsch Senat de Paapstherrschap tegenöver feindlich sinnt weer. In de Folg kunn he ok den Agitatschonen vun sien Gegenspeler Arnold von Brescia, de en Machtverzicht vun de Kark fordern dee, wenig entgegensetten. Wiel Eugen mehrmals ut Rom flüchten muss, hett he dor blots en minn Deel vun sien Pontifikat tobrocht.
Krüüztoogpredigt
As Reaktschoon up den Fall vun Edessa, dat an' 25. Dezember 1144 dör Emir Zengi vun Mossul un Aleppo erobert wurrn weer, hett Eugen III. an' 1. Dezember 1145 mit de Bulle „Quantum praedecessores“ to'n Tweeten Krüüutoog upropen. De keem aber eerst tostannen, as Bernhard von Clairvaux as Krüüztoogprediger 1146 König Ludwig VII. vun Frankriek un ok den röömsch-düütschen König Konrad III. för dit Ünnernehmen winnen kunn. De Tweet Krüüztoog is aber toletzt kläglich scheitert..
Eugen III. hett den sasschen Adligen ok en Krüüztoog gegen de heidnischen Wenden tolaaten. Den Ordensriddern vun den Templerorden hett he an' 27. April 1147 up dat Konzil vun Paris dat Recht inrüümt, ständig en root Krüüz up de linke Schuller vun hör witt Mantel to dragen, womit sück hör Habit nu bun dat vun de Zisterzienser unterscheeden dee.
Gary Becker
Leven
An de Princeton University belegg he tofällig en Kurs in Ökonomie un weer dorvan düchtig andahn, vör allen vun de mathematischen Tosommenhänge. Bald aber stell he för sück sülvst fast, dat de mathematischen Glieken de Probleme vun de Sellschopp nich wirklich dorstellen oder sogor lösen kunnen.
Eugen III.
Krüüztoogpredigt
Wenig Maand vör sien Dood hett Eugen III. an' 23. März 1153 mit König Friedrich Barbarossa den Vertrag vun Konstanz slooten, de hüm den Bistand vun de König gegen de upsternaatsch Römer sekern sull. In' Juli vun dat sülvig Johr is Eugen storven, noch bevör Barbarossa mit sien Heer nah Rom trecken kunn.
Vun Papst Pius IX. an' 28. September 1872 as Seliger bestätigt, is sien kathoolsch Gedenkdag de 8. Juli, sien Doodsdag.
Gary Becker
Leven
Becker hett Princeton 1951 mit en B.A. afslooten un is dornah an de University of Chicago wesselt. Dor hett he in dat glieker Johr in en Mikroökonomiekurs to’n eersten Mal Milton Friedman drapen. De hett sien Interesse för de Volkswertschapslehre weer ruthalt un nah sien eegen Utseggen hett Friedman sien wiedere Loopbahn präägt. 1955 hett Becker sien Doktertitel an de University of Chicago maakt. Van 1957 bit 1968 geev he Ünnerricht an de Columbia University, kehr dornah an de University of Chicago torüch, wo he Priestheorie ünnerrichten dee.
Ottendörp (Ohlers)
Verkehr
De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 47 Zittens liggt so 15 Kilometer in’n Süüdoosten von Ottendörp an de L 130.
Gary Becker
Leven
Becker hett twee Süsters un een Bröer. 1954 hett Becker sien eerste Fru heiraadt, de aber all 1970 storven is. Dat Paar harr twee Döchter. 1980 hett he sien tweet Fru Guity Nashat heiraadt
Jules Alphonse Hoffmann
Leven un Wark
1978 övernehm Hoffmann an dat CNRS de Leitung vun de Arbeitsgrupp „Immunantwoort un Entwicklung bi Insekten“. 1994 wurr Hoffmann Direkter vun dat Institut för molekulare un zelluläre Biologie vun dat CNRS, dat up de Campus vun de Universität Straßburg liggen deiht. Disse Positschoon hull he bit 2005. Hoffmann weer 2005/2006 un 2007/2008 Präsident vun de franzöösch Académie des sciences, deren Liddmaat he siet 1992 is.
Ottendörp (Ohlers)
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Bargst an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.
Gary Becker
Leven
In’ Mai 2014 is Becker in dat Öller vun 83 Johren in Chicago storven.
Ottendörp (Ohlers)
Ver- un Entsorgung
Dat Afwater ut Ottendörp warrt över dat Kanaalnett na dat Klärwark Bookholt afföhrt un dor reinigt.
Jules Alphonse Hoffmann
Leven un Wark
Hoffmann is verheiraadt un hett twee Kinner. Siet 1970 hett he de franzöösch Staatsangehörigkeit.
Ottendörp (Ohlers)
Sport
duum|Sportplatz De Ottendörpers speelt bi’n SV Ohlers/Ottendörp in Ohlers mit. De Footballmannschop von de Froonslüüd speelt in de Regionalliga Noord.
Gary Becker
Lehre
Becker wies in sien Arbeiten up den ökonoomschen Nutzen vun Kinner för hör Öllern hen. Vun Becker stammt ok dat Rotten-Kid-Theorem. Sien Theorien spelen ok to dat Verkloren vun Gebortenraten in de Demographie en Rull.
Nah dat Nobelprieskomitee kann man dat Wark vun Becker Wark in veer Rebeeden klassifizeeren:
De methoodsch Ansatz vun Becker wurr in verscheeden wetenschaplich Disziplinen rezipeert; ut dissen Grund betekent hüm de de Ökonom Justin Wolfers in en Nahroop för de New York Times as „den wichtigsten Sozialwetenschapler vun de letzt fieftig Johr“ un „kreativsten Ökonomen in de Historie vun disse Wetenschap“.
Sonstiges
2007 kreeg he vun Präsident George W. Bush de Presidential Medal of Freedom, neben de Golden Ehrenmedaille vun den Kongress de hööchste zivile Utteken vun de USA.
Wangersen
Geografie
De Naveröörd sünd Ottendörp in’n Noorden, Bokel un Ohrenswohl in’n Noordoosten, Lütt Ippens in’n Süüdoosten, Sellhorn in’n Süden, Steddörp in’n Süüdwesten un Wens un Viehbrook in’n Westen.
Historie
Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt Wangersen as Wagersen an’n 11. November 1105 vör. Disse Oorkunn hannelt von dat Utstafferen för dat ne’e Klooster Katelnborg dör Adela von Katelnborg.
Vör 1885 weer dat Dörp in de Böörd Ohlers binnen dat Amt Harsfeld. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood.
In’n Eersten Weltkrieg sünd 18 Soldaten ut Wangersen fullen oder vermisst un in’n Tweten 33.
Von’n 1. Januar 1971 bet to’n 1. Juli 1972 weer de Oort Liddmaat von de Samtgemeen Ohlers. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 is de fröher sülvstännige Gemeen Wangersen mit de Gemeen Ohlers tohoopleggt worrn.
Religion
För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört. duum|Kark in Wangersen Wangersen hett aver ok en egen Karkengebüüd von de Neeapostoolsche Kark.
De Oort hett en egen Karkhoff, de an de Karkhoffstraat liggt.
Weertschop un Infrastruktur
duum|Füürwehrhuus in Wangersen Wangersen hett en egene freewillige Füürwehr, de 1935 grünnt worrn is.
Kultur
duum|Heimaathuus in Wangersen En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht op’n Karkhoff.
Dat Heimaathuus Wangersen, en utboot oold Neddersassenhuus, is an’n 13. Juni 1992 inweiht worrn.
Braken (Holt)
duum|In’n Braken De Braken is en üm un bi 654 Hektar groot Woold twischen de Öörd Harsfeld, Ohlers un Kommerbusch in’n Landkreis Stood. De kumplette Naam von dat Naturschuulrebeed is sied 1989 Naturschuulrebeed Braken, Harslah, Kahl Moor un Wild Moor. Sied 2000 is de Braken ok ünner de europääsche Fauna-Flora-Habitat-Richtlien schuult. Dat Rebeed driggt dat Kennteken NSG LÜ 175.
Bodden
De Woold liggt op’n Rügg von de Zevener Geest un is en Bornrebeed för en Reeg Beken. De Bodden is vör allen staufuchtigen bet staunatten, deelwies ok stark wesselfuchtigen un good mit Nehrstoff versorgten Steenmergel, de deelwies mit Sand överlagert is. Temlich stark von’t Grundwater afhängig is dat Daal von’n Brakenbeek. In’n Süüdoosten reckt de Utlöpers von dat Kahle Moor in den Braken rin.
Planten
De Woold von’n Braken hett to’n groten Deel den olen Bestand wohrt, de hier sied de Tied von’n europääschen Oorwoold al jümmer wussen is. Dat sünd Eken-Bökenwoold, Hasenbrood-Bökenwoold, Möösch-Bökenwoold, atlantschen suren Bökenwoold mit Krattholt ut Hülsbusch un Ievenbööm, Stroombusch mit Ellern un Eschen jüstso as Moorwoold. Veel rore Planten (to’n Bispeel Blaue Ööschen) kaamt dor vör.
Geschicht
De Braken kummt al in’t Middelöller in de Oorkunnen vör. He hett de Benediktinermönk’ von dat Klooster Harsfeld tohöört. Welk Delen von’n Braken sünd in’t 20. Johrhunnert mit Nadelbööm opplant worrn, aver de fuchtige Bodden hett dor för sorgt, dat de olen Oorden to’n groten Deel bleven sünd.
Gabriel García Márquez
mini|hochkant|Gabriel García Márquez (2002) Gabriel José García Márquez (* 6. März 1927 in Aracataca, Kolumbien; † 17. April 2014 in Mexiko-Stadt, Mexiko), in' spaanschsprakigen Ruum ok bekannt as Gabo, weer en kolumbiaansch Schriever, Journalist un Nobelpriesdräger. García Márquez hett den Stil vun den Magischen Realismus, de magisch Elemente in realistisch Situatschonen integreert, populariseert. Völ vun sien Warken hemm as Thema de individuelle Isolatschoon as ok de Isolatschoon vun Latiennamerika.
Leven
Gabriel García Márquez wurr as Söhn vun den lateren Aftheker Gabriel Eligio García un sien Fru Luisa Santiaga Márquez in de noordkolumbiaansch Lüttstadt Aracataca dicht bi de Karibikküst boren. Över sien Gebortsjohr gifft dat verscheeden Angaven. Eenig Borns geven 1928 as sien Gebortsjohr an; in sien Autobiografie hett he aber sülvst dat Johr 1927 angeven. 1929 truck sien Familie nah Sucre, wiels he sülvst bi sien Grootöllern vun sien Moders Siet, Doña Tranquilina Iguarán un Coronel Nicolás Ricardo Márquez Mejía, en Deelnehmer an den „Krieg vun duusend Daag“, upwassen dee.
In dat Öller vun twalf Johren kreeg García Márquez en Stipendium, womit he dat Jesuitenkolleg in Zipaquirá, 30 km nöördlich vun Bogotá, besöken kunn. 1946 fung he, up Wunsch vun sien Öllern en Jurastudium an de Universidad Nacional de Colombia in Bogotá an. To disse Tiet hett he ok Mercedes Barcha Pardo, sien latere Ehefru, kennen lehrt. He hett noch en jüngeren Bröer mit Naam Jaime Garcia Márquez.
Sien Jurastudium hett he 1950 afslooten, harr dor aber kien Lüst mehr to. So fung he an, sück intensiv mit Poesie un Literatur (besünners mit de Warken vun Ernest Hemingway, James Joyce, Virginia Woolf un William Faulkner) to befaaten.
Af 1954 hett he för dat Blatt El Espectador arbeit, wo he tonächst lütt Geschichten un Filmrezensionen verfaaten dee, arbeit, later ok för "El Universal" un "El Tiempo". Sien Arbeit as Journalist führ hüm in de folgen Johren nah Rom, Genf, Polen, Ungarn, Paris, Barcelona, Mexiko, Caracas un New York, wo 1959 sien eerst Söhn Rodrigo boren wurr.
In dat sülvig Johr wurr he vun Fidel Castro beden, en Book över de sien spoodriek Revolutschoon to schrieven un wurr en gooden Früend vun Castro. Márquez hull sück ok later faken in Kuba up. Disse Früendschap stunn immer weer in de Kritik: se führ to'n Bröök vun sien langjohrig schriftstellerisch Früendschap mit den peruaanschen Schriever Mario Vargas Llosa, de hüm in en Reed wiels den P.E.N.-Kongress 1986 as Höfling Castros („cortesano de Castro“) betekent harr, un Susan Sontag hett 2003 vergevens vun Márquez fordert, sück den Protest gegen en Welle vun Repression in Kuba antosluuten. Márquez weer en bekennen Sozialist.
Gabriel García Márquez schreev Dreihböker, Kolumnen, Reportagen, Körtgeschichten, Vertellsels, Romans un Memoiren.
Mit den Roman Hundert Jahre Einsamkeit (Cien años de soledad), de sück mehr as 30 Millionen Mal verköfft hett, gelung hüm 1967 de Dörbröök as Schriever. 1972 kreeg he den Neustadt International Prize for Literature. Teihn Johr later kreeg Márquez mit den Nobelpries för Literatur för sien Warken, „in denen sich das Phantastische und das Realistische […] vereinen, die Leben und Konflikt eines Kontinents widerspiegeln“. Dat Priesgeld vun den Nobelpries hett he in de Grünnen vun dat Daagblatt El Otro staken; 1998 wurr he Mitbesitter vun de Tietschrift Cambio.
Politisch weer García Márquez düchtig aktiv, wat in sien Böker düütlich wurrd: Das Abenteuer des Miguel Littín beschrifft de Repressionen, ünner de de Minschen ünner de Diktatur vun Augusto Pinochet in Chile lieden mussen. Nachricht von einer Entführung hannelt vun de Entführung vun Zivilisten dör de kolumbiaansch Drogenmafia.
Ok direkt hett sück García Márquez stark in de Gestaltung vun dat politisch Leven mit apenlich Reden insett, as to'n Bispeel an' 6. August 1986 auf der Conferencia de Ixtapa in Mexiko To'n Johresdag vun den eersten Atombombenabwurf över de japaansch Stadt Hiroshima. In dat sülvig Johr wurrn in Valparaíso (Chile) ut politisch Grünnen mehrere duusend Exemplare vun dat Book Das Abenteuer des Miguel Littín verbrennt. Ut politisch Grünnen hett García Márquez nich Engelsch snackt.
1999 wurr García Márquez an Krebs krank un muss sück en Chemotherapie ünnertrecken. Later hett he an Demenz leeden. He is in' April 2014 in dat Öller vun 87 Johren in Mexiko-Stadt storven, wo he överwegend wahnt harr.
Warken (Utwahl)
mini|Gabriel García Márquez (2009)
Verfilmungen
Literarische Vörlaag
Dreihbook
Bokel (Ohlers)
Geografie
Bokel liggt op de Stoder Geest.
De Naveröörd sünd Ohlers in’n Noorden, Ohrenswohl in’n Oosten, Lütt Wangersen in’n Süüdoosten, Wangersen in’n Süüdwesten un Ottendörp in’n Noordwesten.
Luís Galego
Luís Galego (* 25. April 1966 in Oporto, Portugal) is en portugiessch Schachgrootmeester. He hett sien Land intüschen bi 11 Schacholympiaden vertreden, siet 2002 jeweils an dat Spitzenbrett. Den GM-Titel kreeg he vun de FIDE in dat Johr 2002.
Bokel (Ohlers)
Historie
Vör 1885 weer dat Dörp in de Böörd Ohlers binnen dat Amt Harsfeld. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood.
Luís Galego
Sien hööchste Elo-Tall bedroog 2543 (April 2006). Mit en aktuellen Elo-Tall vun 2482 (November 2011) liggt he aber immer noch up Platz 1 vun de portugiessch Ranglist.
Bokel (Ohlers)
Historie
Von 1967 bet to’n 1. Juli 1972 weer de Oort Liddmaat von de Samtgemeen Ohlers. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 is de fröher sülvstännige Gemeen Bokel mit de Gemeen Ohlers tohoopleggt worrn. duum|Möhl in Bokel
Luís Galego
Galego weer portugiessch Eenzelmeester in de Johren 1994, 2002, 2004 un 2005.
Bokel (Ohlers)
Religion
Bokel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Ohlers.
För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört.
Verkehr
Bokel liggt an de Landsstraat 124, de in’n Süüdwesten na Wangersen, Heeßel un Zeven föhrt. In’n Noordoosten löppt de L 124 na Ohlers un Harsfeld. Na Oosten geiht de L 127, de na Ohrenswohl un Obbens löppt. En lüttjere Straat geiht ans noch na Ottendörp.
Ballholt
duum|Ballholt för Kricket duum|Ballholten för Baseball En Ballholt oder Ballknüppel is en Reedschop in’n Sport, mit de de Ball slahn warrt. Ballholten warrt to’n Bispeel bi Baseball, Hockey, Ieshockey un Kricket bruukt.
Dat Materaal weer fröher jümmer un vondaag mehrstentieds Holt, dat gifft nu aver ok welk ut Aluminium oder Kunststoff.
Fillmore County (Nebraska)
Fillmore County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Nebraska. He hett 5.890 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.492 km². De Sitt vun de Verwalten is in Geneva.
Historie
De Kreis is an’n 27. Januar 1856 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 6.634 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 3.296 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.465 US-Dollar. 4.025 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 714 Minschen maakt. 7,51 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
4,27 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,75 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,75 % vun de Minschen Witte, 0,21 % Swarte, 0,06 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,44 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,83 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,69 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,66 % vun de Lüüd ansehn.
Stammzell
duum|Minschliche embryonale Stammzellen. A: nich differenzeerte Kolonien. B: Neuron-Dochterzell Stammzell is allgemeen de Beteken för Zellen in’n Lief, de sik in verschedene Zelltypen oder Geweev utdifferenzeeren künnt. Je na Oort vun de Stammzell un Inwirken op ehr hebbt se de Anlaag, sik in all Geweevsorden (embryonale Stammzellen) oder in sünnere fastleggte Geweevstypen (adulte Stammzellen) to entwickeln.
Grundlagen
Stammzellen sünd in de Laag, Dochterzellen to maken, de sülvst ok wedder de Egenschoppen vun Stammzellen opwiesen doot, man aver ok welke, de al wieter utdifferenzeert sünd. Wat jem nipp un nau disse Mööglichkeiten gifft, is noch nich bit to Enn utforscht, man dat is en Vörgang vun de asymmetrischen Zelldeelen. Woans sik de Stammzell entwickelt hangt vör alln vun dat bioloogsche Ümfeld af, in dat se sik befinnen deit.
Ünnerscheedt warrt de Stammzellen vör allen dör jemehr ontogeneetsch Öller un ehr Anlaag, sik utdifferenzeeren to künnen. De fröhesten Stammzellen sünd de pluripotenten embryonalen Stammzellen, ut de sik later de primitiven Keemstammzellen, as ok de somaatschen Stamm- un Progeniterzellen (oder Vörlöperzellen) billt.
Ok Planten bargt Stammzellen, de sik an de Spitz vun’n Spraat in’t so nöömte Apikalmeristem befinnt, as ok an de Spitzen vun de Wörtels in’t Wörtelmeristem. Anners as de Zellen vun Minschen un Deerten, hebbt bi Planten meist all Zellen de Anlaag, en vullstännigen Organismus to tügen.
Embryonale Stammzellen
Embryonale Stammzellen (ES-Zellen) sünd in vivo un in vitro in de Laag sik in Zellen vun all dree Keemblööd (Entoderm, Ektoderm un Mesoderm) as ok in Zellen vun de Keembahn uttodifferenzeeren. Se warrt dorüm as pluripotent betekent. ES-Zellen warrt för experimentelle Ünnersöken – na’t Befruchten vun de Eizell in de Entwicklungsphaas vun’n Embryo ut de Blastozyst – ut de binneren Zellmasse (ICM; ok Embryoblast nöömt) wunnen.
To’n eersten mol weern ES-Zellen 1981 isoleert, neemlich ut Blastozysten vun en Muus. Se hebbt de Anlaag, in vitro vun sülvst to differenzeeren. Dat kann aver dör Fakters ünnerbunnen warrn, de dat Sülvstopfrischen vun de Zellen ünnerstütten doot. Mehrere vun disse Stoffen sünd siet Enn vun de 1980er Johren opdeckt worrn, vör allen dör de Grupp üm Austin Smith in Edinburgh. ES-Zellen künnt dorüm vun’t Prinzip her ahn Grenz vermehrt warrn, wat ünner annern ok mit de hogen Aktivität vun dat Enzym Telomeraas tosamenhangt. Dormit ünnerscheedt se sik vun de annern (so nöömten primären) Liefzellen, de in de Kulturschaal tomeist na korte Tiet al jemehr Aktivität to’n Deelen instellen doot (replikative Seneszenz).
In’n Embryo stellt de ES-Zellen de Vörlöpers för sämtliche Liefzellen dor mit Utnahm vun de embryonalen Andeelen vun de Plazenta. In’t Johr 2003 is in’t Muusmodell bito to’n eerstenmol wiest worrn, dat ES-Zellen ok to Keemzellen (Gameten) differenzeeren künnt. En rutragen Egenschop vun ES-Zellen vun de Muus besteiht dorin, dat se in Präimplantatschoonsembryonen wedder inföhrt warrn künnt na jemehrn Transfer in schienswangere Deerten an’n Opbo vun all fötal Geweev bedeeligt warrt. Dat kann nütt warrn, üm sünnere Genen in Müüs afsichtlich uttoschalten. Knock-out-Müüs, de sik ünner’t Insetten vun ES-Zellen düütlich gauer produzeeren laat as mit normale Techniken, sünd vun hogen Weert för’t Utforschen vun Genfuknschonen un warrt ok as minschliche Krankheitsmodellen insett.
Wieter künnt ES-Zellen in vitro mehr oder minner plaant to sünnere Zelltypen utdifferenzeert warrn, to’n Bispeel in Nervenzellen. Dit Rebeet vun de Forschung is sünners siet 1998 mit de eersten Etableeren vun humane ES-Zellen (hES-Zellen) dör James Thomson beleevt worrn. hES-Zellen warrt allgemeen ut so nöömte övertellige Embryonen wunnen, de bi de In-vitro-Fertilisatschoon tostannen kamt, nich mehr to’n Foortplanten bruukt warrt un dorüm deepfroren inlagert warrt. Dat Hööftintresse vun de Forschung an hES-Zellen liggt op’t Differenzeeren in spezialiseerte Zellen, üm jem för en möögliche Zelluttuuschtherapie praat to stellen.
ES-Zellen künnt mööglicherwies inst in de Medizin as Material denen, üm Geweev uttotuschen. De Parkinson-Krankheit künn mit Help vun den Bruuk vun hES-Zellen tomindst al in Deerversöken behannelt warrn. Dit un annert – sünners in’t Deermodell wunnen – Weten sünd bi gröttere Söögdeerten aver noch nich bestätigt worrn. Liekers hett de US-amerikaansche Firma Geron al eerste klinische Studien ünner’n Bruuk vun hES-Zellen för de Therapie vun Sehren vun’t Rüchmark för 2008 ankünnigt. De Resultaten mööt aver noch mol streng bekeken un proovt warrn, so dat in’n Ünnerscheed to de adulten Stammzellen (kiek wieter ünnen) en möögliche klinische Anwennen noch wiet weg is. Na Transplantatschonen in Versööksdeerten künnt hES-Zellen to’n Bispeel ok Tumoren billn. Vör den klinischen Insatz mutt also sekerstellt warrn, dat dat Transplantat keen nich-differenzeerte hES-Zellen mehr bargt. Vun grote Bedüden is in den Tosamenhang ok dat immunoloogsche veroorsaakte Afstöten vun Transplantaten dör den Empfanäger. Dat is en Problem, dat ut de Transplantatschoonsmedizin al lang bekannt is.
Klonen
Hööftartikel: Klonen Blangen dat Winnen vun ES-Zellen ut IVF-Blastozyten is dat ok mööglich, de Zellen dör’t Klonen vun Embryonen to winnen. Grundlaag för disse Mööglichkeit weer dat eerste spoodrieke Klonen vun en Söögdeert in’t Johr 1997, neemlich dat Schaap Dolly. Ünner Verwennen vun disse Technik kann dör’t Överdrägen vun’n Zellkarn ut en Liefzell in en Eizell, de nich befrucht un vun de binneren Zellmasse freemaakt is, en fröhen Embryo tostannen kamen, ut den ES-Zellen anleggt warrn künnt. De Methood harr bi’t Anwennen op’n Minsch den Vördeel, dat mit den Spenner geneetsch (un so ok immunoloogsch) glieke ES-Zellen praat stünnen.
Dat Forschen an embryonale Stammzellen is aver ok in’n Blick vun de Apentlichkeit kamen, wegen vörtüüschte Resultaten: 2004 hett de Grupp üm den süüdkoreaanschen Deermediziner Hwang Woo-suk publizeert, dat se to’n eersten mol en minschlichen Embryo kloont harrn un op disse Wies Stammzellen winnen künnen (therapeutisch Klonen). En Johr later keem in dat renommeerte Fackblatt Science en wieteren Artikel rut, na den de weltwiet eersten topass maakten embryonalen Stammzellen för swoorstkranke Patienten anleggt worrn weern. Man, beide Publikatschonen wiesen sik an’t Enn as torechtschostert.
En mööglichen Dörbrook för’t therapeutische Klonen vun Primaten stellt de Resultaten vun’t US-amerikaansche Forscherteam üm Shoukhrat Mitalipov dor, de 2007 vörstellt worrn sünd. De Grupp hett dat henkregen, Rhesusapen to klonen un ut de Embryonen twee Lienen vun embryonale Stammzellen to winnen. Dorbi is dat glieke Verfohren anwennt worrn as bi dat Schaap Dolly. De Resultaten weern an’n 14. November 2007 vun unafhangige Siet bestätigt.
Ethisch Striet
De Oort vun’t Winnen vun minschliche embryonale Stammzellen na de In-vitro Fertilisatschoon hett en füürige ethische Debatte antsött, de bit vundaag anduert. En Deel vun de Sellschop lehnt den Bruuk vun minschliche embryonale Stammzellen (hES) af, vun wegen dat se blots wunnen warrn künnt, wenn de fröhe Embryo tonichten maakt warrt („verbruken“ Embryonenforschung). Grundsätzlich dreiht sik de Diskuschoon in Düütschland dorüm, wat de fröhe Embryo al as en minschlich Wesen ünner’t Schulen vun’t Gesett steiht un sien Leven nich na’t Taxeeren bestimmt warrn dröff. De Gegners vun de Stammzellenforschung beroopt sik dorbi faken op de so nöömten SKIP-Argumenten. De dorför sünd, föhrt dorgegen faken dat Argument an, dat de Stammzellenforschung en groot Potential hett, mööglicherwies ok bannig swore Krankheiten to helen as Parkinson, Diabetes mellitus, Dweersnittslahmen oder de Mööglichkeit, kranke oder tonichten maakte Organen nawassen to laten. Henwiesen op therapeutischen Spood in disse Richt gifft dat opstunns aver blots ut Deerversöken m,it Gnaagdeerten.
Vertreders vun de kathoolschen Amtskark as de Düütsche Bischopskunferenz hebbt de Ansicht, dat en befrucht Eizell al en Minsch is un ehr all Rechten vun’t Grundgesett tostaht. Annere Anhangers glöövt, dat al en Embryo en Seel harr un dorüm sünners schuult warrn mutt. De Försprekers för de Stammzellenforschung wiest in den Tosamenhang dorop hen, dat in’n Anluss an Thomas vun Aquin in de kathoolschen Kark bit in de Neetiet glöövt hett, dat de Seel na un na in den Embryo intütt (Sukzessivbeseelen) un de hööchste Form vun de Seel, de „anima intellectiva“, eerst ruchweg dree Maanden na’t Befruchten överdragen warrt. Opgeven hett de kathoolsche Kark ehr Lehr vun’t vulle Minschwarrn an’n 80. Dageerst in de Bull Apostolicae Sedis (1869, ünner Pius IX.).
De evangeelsche Kark müch dorgegen dat Finenn vun en Dialoog ünnerstütten, üm en Konsens in disse Fraag to finnen. Ehr Vertreders sünd sik eens, dat för’t Isoleeren un Winnen vun embryonale Stammzellen keen Embryonen herstellt warrn drööft. To de Fraag vun’t generelle Bruken vun embryonale Stammzellen, de dat al gifft, hett de Kark noch keen Standpunkt bekannt geven. Se will aver de Grundlagenforschung an embryonele Stammzellen „so gau as mööglich achter sik laten“
Europääsch Gerichtshoff
Minschliche Stammzellen, för de to’n Winnen Embryonen tonichten maakt warrn mööt, drööft nich patenteert warrn, vun wegen dat befruchte Eizellen al as minschlich Leven gellt. Dit Oordeel hett de Europääsche Gerichtshoff (EuGH) an’n 18. Oktober 2011 verkünnt un dormit en Patentstriet twüschen den Neurobioloog Oliver Brüstle un Greenpeace afslaten.
Düütschland
In Düütschland is dat na dat Embryonenschuulgesett verboden, minschliche Embryonen – und dormit ok Blastozysten, ut de embryonale Stammzellen wunnen warrt – för de Forschung herstostellen, to klonen oder tonichten to maken. Ünner Oplagen is dat aver mööglich, an importeerte embryonale Stammzellen to forschen, wat toeerst dör dat Stammzellgesett vun’n Juli 2002 regelts worrn is. Dit Gesett un sünners de Regelung dorbinnen, dat blots embryonale Stammzellen na Düütschland importeert warrn drööft, de vör den 1. Januar 2002 wunnen worrn sünd (Grenzdagsregelung), weer vun Anfang an ümstreden.
In’t Fröhjohr 2008 geev dat in’n Düütschen Bundsdag en Debatte över en Neeoplaag vun’t Stammzellgesett. Dorbi sünd en Verschuven vun den Grenzdag vörslahn worrn, aver ok en vulle Freegaav för den Import un jüst so ok en afsluut Verbott vun de Stammzellenforschung mit embryonalen Stammzellen. An’n 11. April is en ne’en Grenzdag beslaten worrn, so dat nu ok Stammzellen inföhrt warrn drööft, de vör den 1. Mai 2007 wunnen worrn sünd.
Öösterriek
In Öösterriek dröff na’t gellen Recht ahn Inschränken an importeerte pluripotente embryonale Stammzellen forscht warrn. Dat gellt ok för’t Klonen. Verboden is aver dat Winnen vun embryonale Stammzellen in Öösterriek sülvst. De Bruuk vun totipotente Stammzellen is blots in’n Sinn vun’t Foortplanten verlööft.
Swiez
In de Swiez dröff ut övertellige minschliche Embryonen, d. h. welke, de ion de Foortplantenmedizin nich bruukt warrt, Stammzellen wunnen un dormit forscht warrn. En Gesett dorto is 2005 beslaten worrn, nadem sik mehr as 66 Prozent vun de Swiezer Wählers dorför utsnackt harrn. Vörrutsett warrt dat Inwilligen vun’t Spennerpoor. Wieter dröff ok keen Geld för de Spenn betahlt warrn un keen vun de Personen an’t Foortplanten bedeeligt wesen, för de jemehr Projekt de Zellen wunnen worrn sünd. Dat Klonen is in de Swiez aver verboden.
Polen
Dat Forschen an minschliche Embryonen warrt in Polen bestraaft, wenn de Embryo dorbi in vitro tonichten maakt warrt. Dat warrt glieksett mit Afdrieven un kann in Polen mit bit to dree Johren Haft bestraaft warrn. De Forschung mit importeerte Stammzellen is nich dör’t Gesett fastleggt. En Richtlien vun 2004 seggt, dat „Forschung an embraonyle Stammzellen blots tolaten warrn schüll, wenn dat Teel verfolgt warrt Minschenleven to redden .“ De Definitschoon vun’t minschliche Leven lett aver veel Ruum to’n Interpreteeren.
Vereenigt Königriek
In Grootbritannien is dat Tügen un as ok dat Klonen vun hES-Zellen to’n Forschen verlööft.
Dundy County
Dundy County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Nebraska. He hett 2.008 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.383 km². De Sitt vun de Verwalten is in Benkelman.
Historie
De Kreis is an’n 27. Februar 1873 grünnt worrn.
Stammzell
Vereenigte Staten vun Amerika
In de USA weer dat Forschen an embryonale Stammzellen mit apentliche Geller bit Enn 2009 blots verlööft, wenn dat de Stammzellenlienen al vör 2001 geven hett. In’n Juli 2006 hebbt de Senat un dat Repräsentantenhuus doröfr stimmt, disse Inschränken wegtonehmen, man Präsident Bush hett dorgegen sien Veto inleggt. För privat finanzeerte Forschung gellt disse Inschränken aver nich. In’n März 2009 hett Präsident Obama ankünnigt, wedder Staatgeller för de Stammzellenforschung praattostellen. Dat is in’n Dezemeber 2009 ümsett worrn, as dörteihn Lienen vun embryonale Stammzellen freegeven worrn sünd. Dat Föddern is in’n August 2010 wedder blockeert worrn, vunwegen dat se gegen en Gesett verstöten deiht, wat dat Tonichtenmaken vun minschliche Embryonen verbeden deit.
Dundy County
Demografie
4,19 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,92 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Stammzell
Postembryonale Stammzellen
De postembryonalen Stammzellen faat all Stammzellen tosamen, de na’t Afsluten vun de Embryonalentwickeln in’n Organismus vun de Söögdeerten vörkamt. Na jemehr ontogeneetsch Öller warrt se wieter in de fötalen, neonatalen un adulten Stammzellen ünnerscheedt.
Dundy County
Demografie
Vun de Vöröllern her sünd 96,95 % vun de Minschen Witte, 0,04 % Swarte, 0,48 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,79 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,87 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,83 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 3,23 % vun de Lüüd ansehn.
Stammzell
Postembryonale Stammzellen
De Anlaag vun postembryonale Stammzellen is na’n hüütigen Wetensstand op dat Utriepen vun geneetsch detemineert Geweev – to’n Bispeel de Huut, de Lebber oder dat hämatopeetsche System – beschränkt. In’n Gegensatz to de ES-Zellen warrt se dorüm nich mehr as pluripotent, man blots noch as multipotent betekent.
Adulte Stammzellen
Wiel embryonale Stammzellen blots in’n fröhen Embryo vörkamt, sünd adulte (ok somaatsche) Stammzellen in’n Organismus na de Geboort (postnatal Stadium) to finnen. Ut disse Zellen warrt dat hele Leven lang ne’e spezialiseerte Zellen billt. Adulte Stammzellen, de in Organen (vör allen in’t Knakenmark, in de Huut, aver ok in’t Fettgeweev, in de Navelsnoor un dat Blood dorin, dat Menstruatschoonsblood, in’n Bregen, in de Lebber oder in de Buukseverdrüüs) to finnen sünd, hebbt aver allgemeen in Zellkulturen en düütlich minnere Anlaag, sik sülvst nee to maken un en blots inschränkt Potential sik uttodifferenzeeren, as de embryonalen Stammzellen. Neurale Stammzellen künnt sik to’n Bispeel in all Zelltypen vun’t Nervengeweev (Neuronen, Glia usw.) utbilln, aver nich in Lebber- oder Muskelzellen. En Potential vun sünnere Zelltypen to’n Differenzeeren, dat en Keemblatt övertreden deit (Transdifferenzeeren) is in verschedene Studien beobacht worrn, is aver bannig ümstreden.
Nee Wulmsdörp
Nee Wulmsdörp betekent
Stammzell
Adulte Stammzellen
Jeedeen Individuum bargt adulte Stammzellen. So is de Mööglichkeit geven, egene – also autologe Zellen – to’n Uttuuschen dör de Technik vun’t Tissue Engineering to bruken. Dat schient ok so to wesen, dat de Tendenz to böösordige Utorden bi’t Implanteeren vun adulte Stammzellen sieter is as bi embryonale Stammzellen. En Utorden is bi’n klinischen Bruuk vun adulte Stammzellen bit hüüt nich faststellt worrn.
Adulte Stammzellen un Progeniterzellen warrt ut dat Knakenmark wunnen, wobi ünner Vullnarkoos de Beckenknaken punkteert warrt. In jüngerer Tiet warrt jümmer fakener ok de Stammzellapharees dorto insett. Dat Winnen vun Stammzellen ut de Navelsnoor passeert na’t Afnaveln vun’t Kind ut dat Blood, wat noch in de Navelsnoor un in de Plazenta sitt. Multipotente Stammzellen ut de Huut warrt mit Help vun en ambulante lütte Huutbiopsiemit öörtliche Betäuben wunnen. Dorna warrt de Zellen ut den Geweevsverband rutlöst un wieterbruukt oder as Vörsorg över vele Johren inlagert, as dat vundaag al vun düütsche Ünnernehmen anboden warrt.
In’n Rahmen vun en normale Egenbloodspenn künnt ümlopen Endotheliale Vörlöperzellen wunnen warrn. Dat Potential vun disse autologen Vörlöperzellen för de Therapie vun Hart- un Fattkrankheiten warrt opstunns in klinische Studien ünnersöcht. De Vördeel bi’n Bruuk vun autologe Vörlöperzellen liggt vör allen in de nich-utbillte Immunogenität. Dat bedüüt, dat de transplanteerten Zellen vun’t Immunsystem nich as frömd ansehn un afstött warrt
künstlich ümprogrammeerte Stammzellen
Hööftartikel: Induzeert pluripotente Stammzell
För’t eerstmolige Ümprogrammeeren sünd de Genen Oct-4, Sox-2, c-Myc un Klf-4 mit Retroviren in de Zell inbröcht worrn (Transdukschoon). In’n Deerversöök hebbt en Föfftel vun de behannelten Müüs Tumoren entwickelt – wohrschienlich vunwegen dat twee vun de Genen Krebs föddern künnt (so nöömte Protoonkogenen). Üm bi en medizinische Behanneln dat Risiko dör inbröchte krebsföddern Genen uttoschalten, warrt annere Methoden to’n Ümprogrammeeren söcht. Forscht warrt ünner annern an lütte Molekülen (t. B. Peptiden), welke de Stammzellgenen aktiveert, de natürlich in’t Arvgoot vörkamt. Üm dat Billn vun Tumoren to hinnern, versöökt Forschers butendem, de Methood vun Inbringen vun Genen mit Retroviren un dat Nütten vun de Protoonokogenen c-myc un Klf-4 to ümgahn. Dorför bruukt se Adenoviren, de sik sülvst nich integreert, oder annere Genen (Nanog, lin-28). In’n Gegensatz to de Retroviren warrt de wünschte Gensequenz dör Adenoviren nich in dat Genom vun de Weertszell inslüüst, so dat de Integrität vun’t Weertsgenom bestahn blifft. Bito is dat mööglich worrn, iPS-Zellen dör Transfekschoon vun blots een Pluripotenzgen ut Zellen to tügen, de de annern dree Genen natürlich exprimeert.
Forschers üm Jacob Hanna vun’t Whitehead Institute for Biomedical Research in’t US-amerikaansche Cambridge hebbt 2007 bericht, dat se mit iPS-Zellen Müüs heelt harrn, de an Sichzellenanämie krank weern. De iPS-Zellen harrn de Forschers ut’n Steert wunnen un ümprogrammeert. Se hebbt dat Gen, wat de Sichzellenanämie utlösen deit dör gesunne Arvanlagen mit Help vun homologe Rekombinatschoon uttuuscht. Ut de behannelten Stammzellen sünd denn bloodbilln Vörlöperzellen tücht worrn, de sik to verschedene Bloodzellen un annere Zellen vun’t Immunsystem utdifferenzeeren künnt. Disse Vörlöperzellen weern in de kranken Müüs transplanteert, woneem se sik to gesunne Bloodzellen entwickelt hebbt. As de Forschers berichten deen, hebbt sik de Symptomen vun de Deerten dör ’t Behanneln meist vullstännig torüchbillt. Man, disse un lieke Publikatschonen mööt mit Vörsicht bekeken warrn. Dat gifft mehrere Angaven to Proteinen, to de zellulären Biochemie un de Zellvörgäng to finnen, de nich kloor sünd.
Stammzellmedizin
duum|En Transplantat ut Knakenmark De bloodbilln Stammzellen vun’t Knakenmark warrt siet mehr as 40 Johren in de Therapie vun Leukämie un Lymphomen insett (dör Stammzelltransplantatschoon). Wiel en Chemotherapie warrt to’n Bispeel de meisten gau wassen Zellen dör zytotoxische Bestanddeelen tonichtenmaakt. Dorbi warrt aver nich blots de Krebszellen doodmaakt, man ok de Stammzellen, de annere Liefzellen heelmaken schülln, sünd vun de Therapie bedrapen. Sünners veel kriegt de bloodbilln Stammzellen af. Vör en Chemotherapie warrt dorüm Stammzellen ut dat Knakenmark vun den Patienten (dör en so nöömte autologe Transplantatschoon) oder vun en anneren passen Spenner wunnen (so nöömt allogene Transplantatschoon). Wenn de chemotherapeutische Behanneln vörbi is, warrt de bloodbilln Stammzellen injizeert. De produzeert den grote Mengden an rote un witte Bloodkörpers, de dat Blood gesund holen un Infekschonen afwehren künnt.
Adulte Stammzellen, de keen Blood billt, sünd in enkelte Studien al mit Spood bi Lahmen na Sehren vun de Warvelsüül un bi de Parkinson-Krankheit insett worrn. Bi spoodrieke klinische Studien künnen Stammzellen ut dat Knakenmark na en Hartinfarkt oder bi Multiple Skleroos helpen, beter to regenereeren. Intwüschen hett man ok in de Huut multipotente Stammzellen opdeckt, de sik theoreetsch in all Organgeweeven vun’n Minsch entwickeln un to’n Heelen bidrägen künnt. In’n Oktober 2010 güng in de USA en eersten klinischen Testloop los, in den keken warrn schall, wat spoodrieke Experimenten mit dweersnittslahme Rotten ok op Minschen överdrägbor sünd, de frisch an’t Rüchenmark besehrt sünd.
Stammzellforschung
Wetenschopplers vun de Harvard University maakt opstunns (Stand: 2011) Experimenten mit Rotten, bi de Bregentumoren dör Injekschoon vun adulte Stammzellen behannelt warrn schüllt. De Zellen weern geneetsch ännert, so dat se en anneren Stoff, de gliektietig sprütt warrt, in en Stoff verwannelt, de Krebszellen tonichtenmaken kann. De Grött vun de Tumoren künn dormit üm 80 % minnert warrn.
Bito schient Stammzellen ok in de Laag to wesen, Zellen nee to maken, de dör en Hartinfarkt Schaden nahemn hebbt. An de Columbia-Presbyterian University is to’n Bispeel to Hartfunkschoon bi Müüs na en Hartinfarkt dör de Injekschoon vun Knakenmark-Stammzellen üm 33 Prozent verbetert worrn. Dat besehrte Geweev hett sik to 68 % wedder herstellt. Man geiht aver in de Twüschentiet dorvun ut, dat disse Beobachten op parakrine oder annere Effekten vun de transplanteerten Zellen torüchtoföhren is. En Transdifferenzeeren vun hämatopoetische Stammzellen to Kardiomyozyten hettaver nich stattfunnen. Dat Anwennen vun autologe Stammzellen bi Hartschaden warrt in verschedene klinische Studien in europawiete Hartzentren ünnersöcht. Bit hüüt is noch nich kloor, wat dordör wohrhaftig Hartmuskelzellen regenereert warrt. In Düütschland warrt ünnern annern an de Universität Frankfort in en klinische Studie de Nüttenvun Stammzellen för’t Regenereeren vun’t Hart utforscht. Adulte Stammzellen warrt in en Zentrifuug ut Blood wunnen, dorna op Fibronectin-Platen opbröcht un dorop selektiv anriekert. Mit Help vun Nehrmedien künnt se na’t Kultiveeren in’t Hart inbröcht warrn. Op vergliekbore Oort künnt de adulten Stammzellen ok ut Muskelgeweev ut de Huut wunnen warrn, man dat Kultiveeren bruukt dorbi ruchweg twintig an Steed vun dree Daag.
En annert wichtig Rebeet för adulte Stammzellen os dat Regenereeren vun Knaken un Knorpels. Verschedene renommerte Forschungsinrichten in Israel, England un Slowenien hebbt dorto Resultaten publizeert. En bannigen Rüchslag hett de Forschung mit pluripotenten Stammzellen aver 2011 kregen, de villicht ok dat Enn vun de regenerativen Medizin bedüden künn. Wetenschopplers vun de University of California, San Diego School of Medicine un vun’t Scripps Research Institute hebbt swore geneetsche Ännern in pluripotente Stammzelllienen nawiest. Dat heet, dat humane embryonale Stammzellen (hES-Zellen) un induzeerte pluripotente Stammzellen (iPS-Zellen) fakener Genom-Abberatschonen opwiest as de normalen Zellen. In de ünnersöchten hES-Zellen geev dat düchtige Duplikatschonen, wiel de iPS-Zellen starke Deletschonen opwiest. Wat dat för de möögliche klinische Anwennen bedüüt is opstunns noch nich kloor.
Literatur
Böker
Artikel
Georgi Stepanowitsch Schonin
Georgi Stepanowitsch Schonin (* 3. August 1935 in Rowenki, Oblast Woroschilowgrad, Ukrainische SSR; † 7. April 1997 in Swjosdny Gorodok, Oblast Moskau, Russland) weer en sowjeetsch Kosmonaut.
Leven un Wark
Georgi Schonin hett 1957 sien Utbillen to'n Piloten an de Militärfleegerpilotenschool in Jeisk afslooten. Nahdem de Staatliche Tüschenbehördliche Kommission hüm an' 7. März 1960 to'n Kosmonauten utwählt harr, fung Schonin sien Grundutbillen för Kosmonauten OKP in' März 1960 an, de de Pilot an' 3. April 1961 afslooten hett. Toeerst für de Woschod-3-Mission vörsehn, is Schonin an’ 11. Oktober 1969 as Kommandant gemeensam mit Waleri Kubassow mit Sojus 6 in den Weltruum flagen. Hör Ruumschipp nehm an en Gruppenfloog tosommen mit Sojus 7 un Sojus 8 deel. Plaant weer en Kopplung vun Sojus 7 un Sojus 8, de vun Kubassow un Schonin ut Sojus 6 beobacht wurrn sull, de Kopplung keem aber nich tostannen, wiel dat Annäherungssystem Igla bi all dree Ruumscheep verseggen dee. Schonin un Kubassow kunnen aber tomindst dat Vakuum-Schweißgerät Vulkan utprobeeren, dat in dat luftloos Orbitalmodul upbaut un vun dat Rückkehrmodul ut feernstüert wurr. An' 16. Oktober is Sojus 6 weer heel up de Eer torüchkommen.
Schonin weer denn as Kommandant vun Sojus 10 vörsehn, de eerst Mannschap, de in en Ruumstatschoon umstiegen sull. Wegen Alkoholprobleme wurr he aber in' Februar 1971 dör Wladimir Schatalow ersett. Schonin verlor sien Floogstatus, is aber eerst an' 18. April 1979 ut dat Kosmonautenkorps utscheeden. He wurr Afdeelensdirekter in dat Zentrale Wetenschaplich Forschensinstitut vun dat sowjeetsch Ministerium för Verdeffenderen. As he1990 in den Ruhestand versett wurr, weer he Generalleutnant vun de Reserve vun de russisch Luftstrietkräfte. Schonin is an' 7. April 1997 an de Folgen vun en Hartinfarkt storven.
Georgi Schonin weer verheiraadt un harr veer Kinner.
Gerald Maurice Edelman
mini|Gerald M. Edelman (2010) Gerald Maurice Edelman (* 1. Juli 1929 in New York City; † 17. Mai 2014 in La Jolla, Kalifornien ) weer en US-amerikaansch Mediziner un Molekularbioloog (Immunologie, Neurowetenschap).
1972 kreeg he gemeensam mit Rodney Robert Porter den Nobelpries för Physiologie oder Medizin för sien Opdecken in den Beriek vun de cheemsch Struktur vun Antikörpern.
Loopbahn
Edelman hett an dat Ursinus College (Bachelor 1950) un de University of Pennsylvania (M.D. 1954) studeert, weer 1954/55 an dat Massachusetts General Hospital (House Officer), van 1955 bit 1957 Captain in dat US Army Medical Corps un wurr 1960 an dat Rockefeller Institute (wo he af 957 Schöler vun Henry George Kunkel weer) in Biochemie promoveert. Dornah bleev he an de Rockefeller University, wo he 1963 bit 1966 Associate Dean of Graduate Studies weer un 1966 Perfesser wurr (af 1978 Vincent Astor Professor). 1991 wurr he Vörstand vun de Afdeelen Neurobiologie an dat Scripps Research Institute. He is Grünner (1981) un weer Direkter vun dat Neurosciences Institute in La Jolla.
Neben sien Forschungen to de Immunologie hett Edelman, de sück af etwa 1972 den Neurowetenschapen towennen dee, Theorien to dat minschlich Bewusstween un de so nömmt Neural Group Selection Theory, de Entwicklungsprozesse in’ Gehirn beschrifft, schafft.
Ehrungen
He weer mehrfack Ehrendokter (ünner annern Siena, Paris, Neapel, University of Pennsylvania, Georgetown University) un Liddmaat vun de National Academy of Sciences. 1972 wurr he mit den Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekent. 1988 kreeg he den C. und O. Vogt Preis vun de Universität Düsseldörp un 1965 den Eli Lilly Award.
Chilperik II.
Chilperik II. (* um 670; † twuschen 30. Januar un 13. Mai 721 in Noyon), weer König vun Neustrien vun 715/16 af an un eenzigen König vun dat ganze Frankenriek mit Neustrien un Austrien vun 718 bit to sien Dood. He weer de leste König ut dat Huus vun de Merowingers, de sülms noch den Staff in'e Hand harrt hett un sülms wat to Seggen harrt hett.
Leven
Chilperik weer en Söhn vun Childerik II. un den siene Fro Bilchilde, de König Sigibert III. siene Dochter weer. Nadem siene Öllern an'e Siet maakt wurrn weern, weer he 40 Johre lang wegspeert in en Kloster, wo he as „Broer Daniel“ leevt hett. 715 is he denn vun Karl Martell siene Fiende, Huusmeier Raganfrid un Plektrudis vun Austrien as König vun Neustrien upstellt wurrn. 716 is he denn to'n König vun Neustrien beropen wurrn un folg dor Dagobert III. mit na. De Seet vun den König weer de Palz Compiègne, man meist is he mit Raganfrid in en Ossenkarren dör dat Land fohren.
Chilperik un Raganfrid hefft en Bund slaten mit de Fresen ehren Hartog Radbod (717) un ok mit Eudo vun Aquitanien (718), ofschoonst de Karolingers dor stracks gegen weern, man dat nütz jem nix. Karl slöög de Neustriers bi Amel (frz. Amblève), Vinchy (717) un Soissons (718). As Chlothar IV. sturven weer, de vun Karl Martell stöhnt wurrn weer, dor hett Karl sik Chilperik vun Eudo vun Aquitanien utlevern laten. Man denn hett he em as König vun dat ganze Frankenriek (Neustrien un Austrien) gellen laten. Dor möss Chilperik avers Karl sien Macht in Neustrien wedder for herstellen.
Sturven is Chilperik II. 721 un begraven is he in Noyon. Karl Martell hett Theuderik IV. to sien Nafolger maakt. Chilperik hett en Söhn harrt, dat weer Chilperik III..
Karkenkreis An de Oost
De evangeelsch-luthersche Karkenkreis An de Oost weer en Karkenkreis in Neddersassen. He höör bi’t Sprengel Stood von de Evangeelsch-luthersche Landskark Hannover. To’n Karkenkreis An de Oost hebbt twölv Kaspels höört. He harr sien Seet in Kumbarg.
Krankenhuus Stood
duum|Dat Krankenhuus von [[Wiepenkathen ut keken]] Dat Krankenhuus Stood is dat Krankenhuus in de Stadt Stood. Dat steiht op’n Swarten Barg in’n Westen von de Stadt an de Bremervörer Straat nich wied weg von de Krüzung von de Bundsstraten B 74 un B 73.
Karkenkreis An de Oost
Geografie
De Karkenkreis An de Oost leeg in’n Noordoosten von Neddersassen. Dat Rebeed weer de Oosten von’n Landkreis Cuxhoben (de ole Kreis Neehuus).
Krankenhuus Stood
Bedreven warrt dat von de Elbe Kliniken Stade-Buxtehude. Dat Krankenhuus Stood is 2001 mit dat Krankenhuus Buxthu tohoopslaten worrn. Dat höört siet 2002 ok to’n Elv-Heid-Krankenhuusverbund.
Karkenkreis An de Oost
Geschicht
De Karkenkreis is 1937 grünnt worrn un 1977 denn mit den olen Karkenkreis Hadeln to den Karkenkreis Hadeln tohoopleggt worrn.
Krankenhuus Stood
Historie
In de Tied in’n un na’n Tweten Weltkrieg hett dat ok noch en Butensteed op dat Gelänn von’n Flegerhorst Stood geven. Düt Krankenhuus Süüd hett dat noch bet 1957 geven. Ok annerwegens in Stood hett dat noch veer Gebüüd geven, de in de Tied von’n Krieg as Hülpskrankenhuus bruukt worrn sünd.
Mit dat Boen von dat ne’e Krankenhuus op’n Swarten Barg hebbt se 1961 anfungen un 1967 weer dat trech. 1960 harrn se mit Kösten von 19 Milljonen D-Mark rekent, aver toletzt hebbt se bet 1967 rund 50 Milljonen Mark utgeven.