cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tweete Weltkrieg
Atlantik- un U-Boot-Krieg
Nah dat Enn' vun den Tweeten Weltkrieg wurrn 24 düütsch Hööftkriegsverbreker in' Nürnbarger Prozess gegen de Hööftkriegsverbreker anklaagt, dorvan twalf to'n Dood dör den Strang veroordeelt, twee wurrn freespraken. In twalf Nahfolgeprozessen wurrn 185 Personen ut de natschonalsozialistisch Führung, Dokters, Juristen un führen Personen ut de Wertschap un Offiziere ut dat Böverkommando vun de Wehrmacht anklaagt, dorvan 24 to'n Dood dör den Strang veroordeelt, worvan twalf in Haftstrafen mildert wurrn, 35 wurrn freespraken. Eerstmals in de Historie mussen sück Politiker, Militärs un anner Verantwortungsdräger persönlich för dat Planen un Führen vun en Angreepskrieg un för Verbreken gegen de Minschlichkeit verantwoorten. In de Nahkriegstiet vun völ düütsh Politikers as Siegerjustiz kritiseert, gellen disse Prozesse hüüd as Grundlaag för dat moderne Völkerstraafrecht. In wiederen 745 Kriegsverbrekerprozessen, ünner annern in Hamborg, Dachau un Rastatt, wurrn mindst 677 Doodsoordeelen utspraken, vun de 212 in Haftstrafen umwannelt wurrn. De Mehrheit vun de Kriegsverbreker ut SS un Wehrmacht wurr nie vör Gericht stellt.
Japaansch Kriegsverbreker wurrn vun dat International Military Tribunal for the Far East in de Tokioter Prozesse afoordeelt.
Kriegsverbreken
miniatur|Doodscheeten vun angeblich Partisanen dör Liddmaaten vun de Wehrmacht in de Sowjetunion, September 1941 In' Kriegsverloop wurrn nah entspreken Befehlen vun düütsch Truppen tallriek Kriegsverbreken an Jöden, Sinti un Roma un an as „Ünnerminschen“ ankeeken Osteuropäer begahn. Wiels de Leningrader Blockade sünd mehr as een Million Minschen storven. In de düütsch Sammellagern funnen äver dree Millionen sowjeetsch Kriegsfangene den Dood. Man harr kien Vörbereitungen för deren existenzsekern Ünnerkunft un Versörgen drapen, ofschons dat Böverkommando vun de Wehrmacht all in' März 1941 för de Weeken nah den Överfall, den Sömmer un Harvst 1941, mit twee bit dree Millionen sowjeetsch Kriegsfangenen rekent harr. De Wehrmacht hett de ut Gliekgültigkeit oder mit Afsicht verhungern laaten; se wurrn ümbrocht oder sünd an Krankheiten, Misshandlungen un bi de Dwangsarbeit storven.
miniatur|links|hochkant|Apenmaken vun en Massengraff in [[Massaker vun Katyn|Katyn, März 1943]]
Dör de Truppen sowohl vun de Assenmächte as ok vun de Allieerten keem dat in de meest vun de vun den Krieg bedrapen Länner to Vergewaltigungen. Bi de Wehrmacht wurrn 5.349 Soldaten wegen Sexualverbreken veroordeelt. Wu groot de Tall vun de tatsächlich vun Wehrmachtssuldaten begahn Vergewaltigungen weer, lett sück wegen den minn Interesse vun de Wehrmachtsführung an Straafverfolgungen un de „dürren Quellenlage“ nich seriöös schätzen.
Massenmorde in den düütschten Machtberiek
miniatur|links|Verhaftung vun Jöden in Polen, September 1939
De Entrechtung un Verfolgung vun de jöödsch Minnerheit weer en wichtig Bestanddeel vun de natschonalsozialistisch Politik. In tietlich Överinstimmen mit dat Utwieden vun den Krieg dör den Överfall up de Sowjetunion änner sück de Hollen gegenöver de Minnerheit hen to en Vernichtungspolitik. In den vun de Wehrmacht schuult Achterland in' Oosten hebbt de Insatzgruppen vun de Sekerheitspolizeit un den SD, Polizeireserveennheiten un Wehrmachtseenheiten ünner den Vörwand vun de Partisanenbekämpen Massentötungen vun Jöden dörführt. An' 18. Dezember 1941 hett Himmler in sien Deenstklenner noteert, dat Hitler up sien Nahfragen dat bitherige Vörgahn vun de Insatzgruppen bestätigt un befohlen hett: „Judenfrage / als Partisanen auszurotten“.
Schüllernbrookhoff
Religion
För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Snevern tostännig, de siet 1. November 2006 to de St.-Maria-Karkengemeen in Soltau tohöört. De St.-Ansgar-Kark is 1963 boot un an’n 1. Januar 1964 egenstännige Karkengemeen worrn. Vörher is dat Rebeed ok al von de St.-Maria-Kark in Soltau betreut worrn.
Wilhelm Lentrodt
Wilhelm Lentrodt is de Naam von
* Wilhelm Lentrodt (1838–1921), düütschen Politiker,
Schüllernbrookhoff
Weertschop un Infrastruktur
För Schüllernbrookhoff is de freewillige Füürwehr Schüllern mit tostännig.
Verkehr
An Schüllernbrookhoff löppt de Kreisstraat 21 langs, de in’n Süüdwesten över Liest un Schworgen na Täwel an de Bundsstraat 71 ran geiht un in’n Süüdoosten na Schüllern an de Landsstraat 171. De L 171 wedder föhrt in’n Noordoosten na Snevern un in’n Süüdwesten na Neenkerken an de B 71 un wieder na Visselhöövd.
De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrt 43a Snevern liggt so 16 Kilometer in’n Oosten von Schüllernbrookhoff an de B 3.
De nächste Bahnhoff is so bi fiev Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Snevern an de Heidbahn.
Scholen
De Kinner gaht na de Grundschool Lünzen. Fröher sünd se in in Schüllern na de Volksschool gahn.
Lüüd
De Politiker Gustav Bosselmann is 1915 in Schüllernbrookhoff boren.
Tweete Weltkrieg
Massenmorde in den düütschten Machtberiek
De „Kommissarbefehl“ van' 6. Juni 1941 hett dorto führt, dat Wehrmachtseenheiten un Insatzgruppen etwa 5000 kriegsfangen Rotarmisten mit tatsächlich oder annommen politisch Funktschoon ümbrocht hemm. In en Befehl vun [[Reinhard Heydrich|Heydrich] an de Insatzgruppen (17. Juli 1941) wurrn Jöden automatisch mit Politkommissaren glieksett. Bit Dezember 1941 wurrn vun Insatzgruppen un Suldaten vun de Wehrmacht entsprekend den Partisanen- un Kommissarbefehl ungefähr en half Million Minschen ümbrocht, meest 99 Perzent dorvan weern Jöden. An völ Öörd hebbt Wehrmachtseenheiten de Insatzgruppen logistisch ünnerstütt. All bevör de Geldtoog in' Oosten anfung, geev dat Anwiesen, in de „rücksichtsloses und energisches Durchgreifen besonders gegen bolschewistische Hetzer, Freischärler, Saboteure und Juden“ fordert wurr. De Wirklichkeit vun den Krieg gung aber noch doröver herut, as in de rückwärtig Heeresrebeeden faken ganz Dörper afbrennt un all Inwahner rücksichtslos doodschaaten wurrn, wenn se blots in Verdacht stunnen, Partisanen Ünnerschlupp un Eeten geven to hemm, wiels de Partisanen sülvst to rechte Tiet weern in de Wäldern verschwunden weern.
miniatur|Ermordet Häftlinge in dat [[Konzentratschoonslager Buchenwald|KZ Buchenwald, upnommen nah de sien Befreen, April 1945]] Enn' 1941/Anfang 1942 entstunnen söss Vernichtungslager in dat besett Polen (Kulmhof, Belzec, Sobibor, Majdanek, Treblinka, Auschwitz-Birkenau). In Auschwitz un Birkenau wurr en nee Tötungsmiddel utprobeert, dat vun Dokters in dat Euthanasieprogramm all in lüttgeren Ümfang bruukt wurrn weer: kristalliseert Blausüer (Zyklon B). Enn' 1942 leeven vun 2,3 Millionen Jöden in dat Generalgouvernement kien 300.000 mehr. In eenig Länner, as bispeelswies Däänmark, wor dat to de Rettung vun de däänsch Jöden keem, hebbt sück de Regeeren oder de Bevölkerung de Deportatschoon un Ermordung vun hör jöödsch Mitbörger weddersett.
Etwa 200.000 Düütsche, de meesten dorvan Liddmaaten vun de Insatzgruppen un anner SS-Formatschonen, weern an de Massenmorde bedeeligt. Laatstens in' Sömmer 1943 harr ok de groot Mehrheit vun de Düütschen tominst dormit rekent, dat de in' NS-Herrschaftsberiek leven Jöden ümbrocht wurrn sullen. Völ harrn Kenntnis vun de Massenmorde in Osteuropa.
Mindst 13 Millionen, wohrschienlich aber etwa 15 Millionen Zivilisten wurrn vun de Isatzgruppen, SS-Liddmaaten, Ordnungspolizei, Suldaten vun de Waffen-SS, Wehrmachtssuldaten oder ok verbündet Truppen vun de Assenmächte, as to'n Bispeel vun de kroaatsch Ustascha, ermordet. De meest Massenmorde geev dat in de Rügg vun de Ostfront up sowjeetsch Rebeet un in Ostpolen (mindst zwölf Millionen). Ünner de 15 Millionen Zivilisten in Europa weern fiev bit söss Millionen ermordet Jöden, dorto mindst 220.000 Sinti und Roma, etwa 275.000 „Euthanasie“-Opper as ok Homosexuelle, Tüügen Jehovas un Freimüerer. An de Ermordung vun Geisteskranken weern ok Dokters bedeeligt. In dat Generalgouvernement, in de besett sowjeetsch Rebeeden, in Jugoslawien un in Frankriek wurrn nich to tellen Partisanen nich nach dat Kriegsvölkerrecht behannelt. In allen besett Länner geev dat todem tallriek Geiseldoodscheeten.
De Befreen vun dat KZ Auschwitz dör sowjeetsch Suldaten an' 27. Januar 1945 is in de Bundesrepubliek siet 1996 offiziell „Tag des Gedenkens an die Opfer des Nationalsozialismus“; ok internatschonal wurrd siet 2005 an dit Datum docht. In de USA gifft dat siet 1980 de Days of Remembrance, de een Week düern. In Israel is Jom haScho'a („Dag vun dat Gedenken an Shoa un Heldendom“) en ernst Natschonalfierdag.
Zivilbevölkerung
miniatur|Dood Zivilisten bi [[Minsk, 1943]] miniatur|Bargen vun Opper in Berlin nah en Bombenangreep, 8. April 1944
Vun all bedeeligt Staaten harr de Sowjetunion de meest zivil Opper to beklagen. An dat Bispeel vun Leningrad laaten sück de Utmaaten vun den millionenfack Hungerdood exemplarisch düütlich dorstellen: Nahdem de Stadt Anfang September 1941 vun düütsch Truppen inkeetelt wurr, kunn de Bevölkerung nich mehr utreckend versörgt wurrn. Wiels de Leningrader Blockaad weern all bit to'n Sömmer 1942 ungefähr 470.000 Minschen storven. De Schätzungen vun de Gesamtoppertall recken vun 700.000 bit 1.500.000 Minschen bit to dat Enn' vun de Blockaad an' 27. Januar 1944. De meest Borns geevt en Tall vun etwa 1.100.000 Dooden an.
In de anner vun düütsch Truppen besett Länner vun Ost- un Süüdoosteuropa (Polen, Serbien, Grekenland) muss de inheimisch Bevölkerung ebenfalls en bannig hooch Bloottoll betahlen, wiel dor, vör allen in Polen, ebenso „ein Vernichtungskrieg geführt wurde“ Dorto keemen in Serbien un Grekenland Geiseldoodscheeten nah tatsächlichen oder annommen Partisanenaktschonen]].
In de besett Länner vun Nord- und Westeuropa (Norwegen, Däänmark, Nedderlannen, Belgien, Luxemborg, Noord- un Westfrankriek, britisch Kanalinseln) leeg dat Düütsch Riek ut politisch as militärisch Grünnen völ doran, sück as „korrekte Besatzungsmacht“ dortostellen, seker dat doch de Disziplin vun de Truppe un spoor Ressourcen. Aber ok dor wurrn Minschen, de as „rassisch minderwertig“ instuuft wurrn, un all dee, de dat Besattensregime as wedderständig inschätzen dee, nie nich „korrekt“ behannelt. Wiel in' Tweeten Weltkrieg weltwiet kien Suldat so good betahlt wurr as de düütsche, hebbt se de „die Länder Europas buchstäblich leer (köfft). Sie verschickten Abermillionen Feldpostpäckchen von der Front in die Heimat, Adressaten waren hauptsächlich Frauen. […] Schuhe aus Nordafrika, aus Frankreich Samt und Seide, Likör und Kaffee, Tabak aus Griechenland, Honig und Speck aus Russland, Heringe en masse aus Norwegen.“ In den besetten Deel vun Frankriek kreegen de düütsch Suldaten de Binaam »doryphores« („Kantuffelkäfer“), de allens kahl freeten deen. De Besattensmacht broch Levensmiddel, Konsumgöder un Industrieprodukte nah Düütschland, „um auf diese Weise die Deutschen im Reich zu ernähren und bei Laune zu halten.“ As Folg vun de umfaaten Utplünnern steegen in de düütsch besett Länner de Priesen, un nah un nah wurr meest allens ratschoneert. De Swaartmarkt bleu up. Eenzeln Sparten un Personen hebbt aber ok good an de Düütschen verdeent, eenig hebbt sück förmlich saneert. Renault kunn dör dat Motoriseerensprogramm vun de Wehrmacht sien Umsatz bit 1942 verfievfacken. Ok vö Baufirmen hebbt sück in grooten Stil beriekert, indem se för de Besattensmacht Baracken, Straaten, Floogplatzen usw. baut hemm.
För de düütsch Zivilbevölkerung harr de Krieg tonächst kien direkte negativ Konsequenzen. Ofschons in den wiederen Verloop meest all Woren vun den täglichen Bedarf mit Levensmiddelkoorten oder Bezugsschiens ratschoneert wurrn, geev dat in de eerste Kriegsjohren kien Mangelversörgen mit Göder. Dat leeg vör allen doran, dat meest to Ungunsten vun de dortig Bevölkerung völ Woren un Rohstoffen ut de besett Länner in dat Rieksrebeet brocht wurrn. To de Begünstigten tellen dormals 95 Perzent vun de Düütschen. Se empfunnen den Natschonalsozialismus nich as System vun de Unfreeheit un den Terror, sonnern as Regime vun sozial Warmt, as en Oort „Wohlfühl-Diktatur.“ Unmiddelbor Utwirken up de düütsch Zivilbevölkerung geev dat eerst mit de tonehmen allieerten Luftangreep up düütsch Städer af Anfang 1942 un de „Totaliseeren“ vun de Kriegsführung in dat Johr dorup. Af Oktober 1944 wurr de Volkssturm, dat heet „alle waffenfähigen Männer im Alter von 16 bis 60 Jahren“, to'n Deenst an de Front inberopen. De Kulturbedriev wurr wiels den gesamten Krieg uprecht hollen, besünners Filme as „Die Feuerzangenbowle“ hebbt för dat Aflenken vun den Kriegsolldag deent. Aber Kriegsmödigkeit, Överarbeiten un Erschöpfung as ok dat Geföhl, dat man dat wat kummt ahn Hülp utsett weer, leeten in' Harvst 1944 en Afneegen gegen dat NS-Regime starker wurrn. Ok Hitler sülvst keem in de Kritik, wiel he för so völ Lied un Elend sörgt harr. Sichtbor Teken dorför weer, dat de Gruß „Heil Hitler“ jetzt verschwinnen dee. För de Zivilbevölkerung in' Osten vun dat Riek reckten de Kriegsinwirken ehrn Hööchpunkt mit den Inmarsch un de Besetten dör de Root Armee. In' Westen wurrn de inrücken britischen un US-amerikaanschen Truppen vun de düütsch Bevölkerung överwiegend mit Erleichterung begrööt.
Düütsch Propaganda
miniatur|links|hochkant|Antisemitisch Utstellung in Paris, September 1941 miniatur|hochkant|Nedderlannsch Propaganda-Plakat vun de Waffen-SS
As de NS-Führung 1941 en Rechtfertigung för den Feldttoog gegen de Sowjetunion finnen muss, hett se den Angreep mit de „Verteidigung des Abendlandes gegen den Bolschewismus“ un gegen de „jöödsch-bolschewistischen Untermenschen“ begrünnd. De SS leet de Broschüre Der Untermensch drucken, de mit Hetzartikel un fratzenhaft Biller de Russen as minnerwertig dorstellen dee.
Noch an' 18. August 1942 hett Goebbels in en Propaganda-Anwiesen de Besorgnis ütert, „daß sich das deutsche Volk zur Zeit in weiten Kreisen in dem Glauben wiegt, die militärischen Ereignisse im Osten […] würden zu einem baldigen Kriegsende führen“. Eerst nah de Stalingrader Nedderlaag Enn' Januar 1943 kann vun en „Talsohle der Stimmungslage“ in de düütsch Bevölkerung spraken wurrn. An' 18. Februar 1943 reep Goebbels de düütsch Bevölkerung in de Sportpalastrede ton' totalen Krieg up. Völ Düütsche hebbt sück ansluutend dorto entslooten ok hör letzt Reserven to mobiliseeren un hebbt wiederhen de Kriegsführung ünnerstütt. In' wiederen Verloop forder de NS-Propaganda den Wedderstandswillen vun de Bevölkerung „bis zum Endsieg“, gegen den „angloamerikanischen Bombenterror“ un de „rasende Rachsucht“ vun de Root Armee immer starker, je dichter de Allieerten up de Rieksgrenzen vörrücken deen.
Britisch un US-amerikaansch Propaganda
miniatur|US-amerikaansch Propagandaplakat vun dat [[War Production Board]]
Ok in Grootbritannien wurr Propaganda gegen de Kriegsgegner maakt. 1940 gelung dat Churchill in mehreren berühmt Reden, dorünner de „Bloot-Schweet-un-Traanen-Rede“ un hör Fortsetten (We Shall Fight on the Beaches), dat Inverständnis vun de britisch Bevölkerung för en Krieg un den Wedderstand gegen Düütschland to winnen. Folglich hett he ok dat so nömmt Freedensangebot, dat Hitler Grootbritannien in sien Rieksdagsrede van' 19. Juli 1940 maakt hett, gor nich beacht. miniatur|hochkant|links|Propagandaplakat vun dat War Production Board De USA hebbt nah den japaanschen Överfall up Hawaii un de düütsch Kriegsverkloren in' Dezember 1941 de düppelte Bedrohung ut West un Ost herutstellt, sotoseggen de Gefohr vun en Tweefrontenkrieg ut amerikaansch Sicht.
Rundfunkpropaganda
Ok in' Krieg in Ostasien (kiek baben) hebbt de Japaner af 1943 verstarkt up Propaganda gegen de Amerikaner sett, indem se över Radio Tokyo hör Sennen „The Zero Hour“ utstrahlen dee. För de överwiegend weiblich Moderatoren, de Amerikaansch mit en japaanschen Akzent snacken deen, börger sück in den GI-Spraakgebruuk de Begreep Tokyo Rose in.
Wedderstand gegen den Natschonalsozialismus
miniatur|links|[[Kurt Huber, Liddmaat vun de Wedderstandsgrupp „Weiße Rose“, 1943 henricht]] miniatur|hochkant|[[Julius Leber, Liddmaat vun de Wedderstandsgrupp „Kreisauer Kreis“, 1944 vör den Volksgerichtshoff, 1945 henricht]] De düütsch Zivilbevölkerung stunn den Kriegsanfang tonächst skeptisch gegenöver, leet sück aber denn doch vun de Siegesmeldungen blennen. Ut Angst för Straafen hebbt sück blots wenig Minschen troot, sück aktiv gegen den Krieg uttospreeken. Zentren vun den zivilen Wedderstand weern de „Weiße Rose“, de „Kreisauer Kreis“ oder de „Rote Kapelle“.
Sam Rivers
Sam Rivers is de Naam von
* Sam Rivers (1923–2011), US-amerikaanschen Saxofoonspeler,
Tweete Weltkrieg
Wedderstand gegen den Natschonalsozialismus
Wenngliek de Wehrmacht prinzipiell achter Hitler sien Ideen stunn un sien Kriegsführung mitdragen dee, hebbt af 1943 eenig Generäle de dwangslööpig Nedderlaag düütlich vör Oogen sehn un hebbt dorher up en Wappenstillstand sett, um de Wehrmacht un de düütsch Bevölkerung Tiet to dat Umgruppeeren vun dat Heer un Neeorganisatschoon vun den Staat to geven. An' 20. Juli 1944 hebbt eenig Wedderständler en Anslag up Hitler in dat Führerhööftquartier Wolfsschanze veröövt. De Versöök, Hitler ümtobringen, gung aber scheev, ebenso as de ansluuten Versök vun en Staatsstriek in Berlin (→ Operatschoon Walküre). De Attentäter wurrn henricht. Eenig wenig Suldaten hebbt den Krieg ok ut ideologischen Grünnen aflehnt un hebbt versöcht, den Krieg dör Sabotagemaatnahmen to körten. De wiet överwiegen Mehrheit hett allerdings bit t'n Sluss wiederkämpt. Tallriek düütsch Suldaten un Hülpsverbände (Polizeireserve etc.) hebbt sück an Kriegsverbreken bedeeligt, wat den Wedderstand vun de Bevölkerung in den besett Rebeeden wieder rutfordern dee.
In Däänmark empfunn de Bevölkerung de düütsch Besattung nah de Wöör vun den Kdäänschen König as „Alpdruck“. In de Nedderlannen mussen de Düütschen de Polizei dor de Wappen afnehmen, wiel se bang för en Upstand weern. De pro-düütschen Bewegen vun den Vidkun Quisling in Norwegen folg kien Massenbewegen vun de Bevölkerung, de Mehrheit hett de Düütschen aflehnt. De scharpste Formen vun den westeuropäischen Wedderstand geev dat in Frankriek, wo de Résistance, dorünner de Maquis (nah dat mediterrane Buschgestrüpp „maquis“ nömmt), gegen de düütsche Besatten kämpen dee.
Internatschonale Blockbillen
Mit dat Ünnerschrieven vun den Antikominternpakt tüschen Düütschland un Japan wurr all 1936 de Grundsteen för de latere Ass Düütschland–Japan–Italien leggt. Dör den Hitler-Stalin-Pakt is dat Verhältnis to Japan tonächst schlechter wurrn, aber wiel sück Japan up Togreep up de franzöösch, nedderlannsch un britisch Kolonien in Asien hoopt hett, gung dat Enn' September 1940 mit Düütschland un Italien den Dreemächtepakt in, den denn noch fiev süüdoosteuropäische Staaten bitreden sünd. De Initiative dorto hett Japan all in Juni 1940 anfungen; aber eerst, nahdem Hitler kloor wurrn weer, dat dat nich to schaffen weer, Grootbritannien dör en Invasion militärisch uttoschalten, weer he dorto bereit, en Bündnis mit Japan aftosluuten. In dat Bündnis hebbt sück de dree Partner verpllicht, sück gegensiedig to ünnerstütten, falls een vun de Partner vun en Macht angreepen wurr, „die gegenwärtig nicht in den europäischen Krieg oder in den chinesisch-japanischen Konflikt verwickelt ist.“ Wiel de Verdrag „in keiner Weise den politischen Status berühren“ sull, „der gegenwärtig zwischen den drei vertragschließenden Teilen und Sowjetrußland besteht“, weer düütlich, dat de Verdrag in eerst Lien de USA vun en Kriegsinträe afhollen sull.
Grootbritannien kunn in' Harvst 1940 in de Luftslacht um England en düütsch Invasion verhinnern un hett up de wertschaplich un militärisch Ünnerstütten dör de USA vertroot. Sünners de amerikaansch Präsident Franklin Delano Roosevelt wull ut machtpolitisch un weltanschaulich Grünnen de USA to'n „Arsenal der Demokratie“ gegen dat natschonalsozialistisch Düütschland maken. Grootbritannien kreeg 1941 wegen dat „Zerstörer-för-Stüttpunkten-Afkommen“ 50 Zerstörer to de Afwehr vun düütsch U-Bööt. In' August 1941 hebbt sück Churchill un Roosevelt up en britisch Kriegsschipp in de Argentia-Bucht (Neefundland) drapen un de Atlantik-Charta bekannt geven: Aflehnen vun all territorial Verännern ahn Tostimmen vun de bedrapen Völker un Recht vun all Völker up dejenige Regeerensform, ünner de se leven willt. Nah den japaanschen Angreep up Pearl Harbor an' 7. Dezember 1941 hebbt de USA Japan den Krieg verklort. Düütschland un Italien hebbt doruphen den USA den Krieg verklort, ahn dorto verdragsrechtlich verplicht to ween (kiek baben.). De europäisch un de ostasiaatsch Krieg weern to'n Weltkrieg wurrn. Anfang 1942 wurr in Washington vun Roosevelt un Churchill de Konzeptschoon „Germany first“ in' Krieg gegen Düütschland un Japan fastleggt.
Allieerte Kriegskonferenzen un Reeten in de Anti-Hitler-Koalitschoon
Wiels den Krieg geev dat mehrere allierte Kriegskonferenzen:
miniatur|V.l.n.r.: Chiang Kai-shek, Roosevelt un Churchill in Kairo, 1943 miniatur|V.l.n.r.: Stalin, Roosevelt un Churchill in Teheran, 1943
Disse Konflikte hebbt in de Folg to'n Kollen Krieg tüschen de USA un de Sowjetunion un to dat Deelen vun Düütschland, de eerst dör den Zwei-plus-Vier-Vertrag 1990 hör Enn' funn.
Oppertallen
miniatur|links|hochkant|Betteln Kriegsinvalide in Essen, 1948 miniatur|Bi de [[Operation Chariot in' März 1942 in Saint-Nazaire fallen britisch Suldat.]]
Wiels den Tweeten Weltkrieg funnen nah Schätzungen över 63 Millionen Minschen den Dood (dorvan mehr as 45 Millionen in Europa un över 17 Millionen in Asien). Dat keemen mehr Zivilisten üm as Suldaten bi Kamphanneln. An' starksten bedrapen weer de Sowjetunion mit etwa 26,6 Millionen dood Minschen, dorünner 11,4 Millionen Suldaten, vun de dree Millionen in düütsch Kriegsfangenschaft storven sünd.
Tallen vun de bi oder infolge vun Kamphanneln ümkommen Suldaten un Zivilisten: All tosommen sünd vun de 5,7 Millionen Kriegsfangen vun de Sowjetarmee 3,3 Millionen üm't Leven kommen, de meesten dorvan verhungert, aber ok dör Krankheiten, Misshanneln, Doodscheeten oder KZ-Haft to'n Opper fallen. Dat bedüüd, dat 57 % vun de sowjeetsch Kriegsfangen in düütsch Fangenschap storven sünd. Vun de 3,1 Millionen düütsch Kriegsfangen in sowjeetsch Gewohrsam keemen 1,1 Millionen (35 %) üm. De Tall vun de in düütsch Gewohrsam to Dood kommen westallieerten Kriegsfangen weer in' Verhältnis düütlich minner. So sünd vun 1,8 Millionen in düütsch Kriegsfangenschap geraden franzöösch Suldaten knapp 50.000, dat sünd 2,8 % storven. Nah de Sowjetunion harr China, för dat de Krieg all Midden 1937 mit de japaansch Aggression anfung, mit ungefähr 14 Millionen in' Krieg ümkommen Minschen de gröttste Tall an Doodsopper to beklagen.
To de völ Verwund mööt ok tallriek as Deserteure veroordeelt Suldaten torekent wurrn, de depressiv oder geisteskrank un dorüm unfähig to'n Militärdeenst weern, aber liekers veroordeelt wurrn, um de „Moral der Truppe aufrecht“ to hollen. Dorto keem dat nich blots in Düütschland un bi de Assenmächte, sonnern ok in groot Tall bi de anner kriegsbedeeligt Staaten.
Dat geev völ dood Zivilisten dör de Bombardeeren vun de Grootstäder Warschau, Coventry, London, Köln, Düsseldörp, Hamborg, Tokio, Dresden un dat Ruhrrebeet. Bannig völ Zivilisten keemen bi de Slachten um Stalingrad, Breslau, Königsbarg, wiels de Leningrader Blockaad un dat Uthungern vun Charkow üm't Leven. Dat Versenken vun de Flüchtlingsscheep Armenija, Wilhelm Gustloff, Goya un Steuben forder Teihnduusende vun Opper. Bi de hart russisch Winter, in de Straaflager in de Sowjetunion un dör dat gewaltsam Verdrieven vun Minschen nah den Krieg sünd widere, nich to tellen Minschen storven (to'n Bispeel de Sudetendüütschen infolg vun de Beneš-Dekrete).
Völ Minschen kunnen ok eenfack nich ut den natschonalsozialistischen Herrschapsberiek flüchten, wiel Staaten as de USA oder de Swiez deelwies hör Grenzen dicht maakt hebbt un ok jöödsch Flüchtlinge torüch in de vun dat Düütsch beherrschten Rebeeden schickt hebbt.
De beid över Japan afsmeeten Atombomben hebbt direkt un indirekt mehr as hunnertduusend Opper fordert.
Kriegsfangene un Dwangsarbeiter
miniatur|Dwangsarbeiter bi den Bau vun den [[U-Boot-Bunker Valentin|U-Boot-Bunkers Valentin in Bremen, 1944]]
All tosommen sünd 11 Millionen Angehörige vun de Wehrmacht un de Waffen-SS in Kriegsfangenschap geraden, dorvan 7,7 up Sieden vun de Westmächte un 3,3 Millionen up Sieden vun de UdSSR. De Mehrtall vun de etwa 3,6 Millionen düütsch Kriegsfangen in britisch Gewohrsam befunn sück in Lagern in Grootbritannien, Düütschland un Kanada. Ungefähr 3,1 Millionen düütsch Fangene befunnen sück in amerikaansch Lagern, tomeest in den USA.
To Dwangsarbeit ünner dat Naziregime wurrn tüschen söben un elf Millionen Minschen meest överall in dat Düütsch Riek un de besett Rebeeden insett. To'n Deel hebbt se in Fabriken neben KZ-Häftlingen ünner ähnlich minschenunwürdig Bedingungen arbeit, to'n lüttgeren Deel weern de Levensbedingungen ähnlich as de in de Handwarker- un Buernfamilien, för de se arbeiten mussen. De dorför as böverste Verantwortlicher insett Goleiter Fritz Sauckel wurr 1946 in' Rahmen vun de Nürnbarger Prozesse to'n Dood veroordeelt un henricht.
Nah Kriegsenn' geev dat in Europa tüschen 6,5 un 12 Millionen as „Displaced Persons“ betekent Personen, bi de sück dat in de Mehrtall um befreet Kriegsfangene, Dwangsarbeiter un KZ-Häftlinge hanneln dee. Se wurrn bit to hör Repatrieeren oder Upnahm in Drittstaaten in so nömmt DP-Lagern ünnerbrocht.
Materielle Schaden un Kriegskösten
Ok de materiellen Schaden weern enorm. In Düütschland mussen 400 Millionen Kubikmeter Schutt wegrüümt wurrn. In Köln, wo vör den Krieg 750.000 Minschen leevt harrn, weern dat blots noch 40.000. De „Trümmerfruen“ wurrn to en Symbol vun dat Uprüümen un Wedderupbau. In Frankriek wurrn twee, in Japan dree, in Düütschland dree un in de Sowjetunion söss Millionen Wohnungen zerstört. Meest de Hälft vun de Iesenbahnschienen weer in Dutten: In Düütschland 34.000 km, in Japan 50.000 km, in Frankriek 37.000 km.
De lateren Siegermächte gungen in dat Afslussprotokoll vun Jalta dorvan ut, dat de Düütschen en Schaden vun 20 Milliarden Dollar in Europa anricht harr. De Sowjetunion sull dorum Reparatschonen in’ Wert vun 10 Milliarden Dollar kriegen. Betrucken up dat jährliche Sozialprodukt leeg de Schaden in Düütschland (4,8 Mrd. Dollar) bi 140 Perzent, in Frankriek (2,1 Mrd. Dollar) bi 130 Perzent, in Polen (2 Mrd. Dollar) bi 300 Perzent un in de UdSSR (12,8 Mrd. Dollar) bi 250 Perzent.
De Kriegskösten vun dat Düütsch Riek beleepen sück up 156 Mrd. Dollar gegenöver 206 Mrd. vun de USA un 78 Mrd. vun Grootbritannien. Wenn man to de Kriegsschaden in Düütschland (kiek baben) de düütsch Kriegskösten vun 156 Mrd. Dollar (to’n Bispeel Wehrsold för Millionen Suldaten, Kriegerwittfrurenten, Produktschonskösten för Panzer, U-Bööt un Floogtüüch) dorto rekent, kummt man up de gigantische Summ vun 160,8 Mrd. Dollar (entsprekend hüüdig (2012) Koopkraft un inflatschonsbereinigt: 2,2 Billionen US-Dollar).
Nahwirkungen
Infolg vun den Tweeten Weltkrieg sünd Düütschland, Italien un Japan ut den Krink vun de militärisch Grootmächte utscheeden. De westeuropäisch Staaten (Frankriek, Nedderlannen, Grootbritannien) wurrn sowiet swaaker, dat se nah den Krieg hör Kolonialrieken upgeven mussen. An de hör Stäe sünd de USA un de Sowjetunion as nee Weltmächte treden, wegen de Rüsten mit Atom deen sogor as so nömmt Supermächte.
Europa
Nah dat Enn' vun den Tweeten Weltkrieg in Europa hebbt de Siegermächte in' Juli/August 1945 in Potsdam över de wiedere Tokunft vun Europa un Düütschland beraden. De Teelricht vun de faat Potsdamer Beslüsse harr sück all up de Konferenz vun Jalta in' Februar 1945 andüüd.
Düütschland wurr doruphen in veer Besattenszonen indeelt; sien Ostrebeeden (Pommern, Schlesien, Ostpreußen) wurrn ünner Vörbehollen vun en endgültig Freedensregelung de Verwalten vun Polen un de Sowjetunion ünnerstellt. De Volksrepubliek Polen kreeg dordör eenstwielig en nee Grenz in' Westen (Oder-Neiße-Lien) un in' im Osten. Dat dör de Bestimmungen vun dat Münchner Afkommen van 1938 vun Düütschland ingleedert Sudetenland full an de Tschechoslowakei torüch, wiel de faktische Annexion in' Toog vun de „Zerschlagung der Rest-Tschechei“ dör dat Düütsch Riek nahderhen för nichtig verklort wurr. Öösterriek wurr as unafhängig Staat wedderherstellt – dat harrn de latere Siegermächte all 1943 in de Moskauer Deklaratschoon ankünnigt –, de Zweite Republik grünnd un ebenfalls in veer Besattenszonen indeelt, bit se 1955 mit der Öösterriekschen Staatsverdrag neutral wurr.
Wegen de dör de dree Hööftsiegermächte de facto beslooten Rebeetsminnern vun Düütschland wurrn nah ünnerscheedlich Angaven tüschen 12 un 14 Millionen Düütsche (Sudetendüütsche, Schlesier, Pommern, Polen un Ostpreußen) ut hör anstammt Heimat verdreeven. So keemen noch nah de düütsch militärischen Kapitulatschoon nah ünnerscheedlich Borns tüschen 2 un 3 Millionen Düütsche to Dood. 3,5 Millionen Polen verloren dör de ansluutend Westverschuuven vun de poolsch Ostgrenze hör Heimat. miniatur|links|Verhandlungssaal vun de Nürnbarger Prozesse, 30. September 1946 De düütsch un japaansch Kriegsverbreken wurrn in mehreren Prozessen (to'n Bispeel den Nürnbarger Prozessen) verhannelt. Dat Stuttgarter Schuldbekenntnis vun eenig führen evangeelsch Christen to dat, wat se in de Tiet vun den Natschonalsozialismus versüümt harrn (Oktober 1945) bleev en selten Utnahm in dat anfangen, vun de Allieerten dwungen Entnazifizierungs-Geschehen.
miniatur|Berliner nehmt en dood Peerd utnanner, Mai 1945.
De to'n grooten Deel kört Städer un de Mangel an Levensmiddel – besünners fehlen Rohstoff- und Düngemiddel – hebbt bi de Bevölkerung för en Leben in Armut sörgt. Wiel völ Mannslüüd in' Krieg fallen weer oder in Kriegsfangenschap geraden weern, hebbt „Trümmerfruen“ den Schutt in de Städer bi Siet maakt. Levensmiddel weern blots över Levensmiddelmarken oder ut eegen Anbau to kriegen, wat de Grund dorför weer, dat Stadtbewohner massenhaft up't Land fohren deen. Um Saakgöder tegen Levensmiddel intotuuschen. Dorto keem dat weltwiet führen düütsch Wertschapsünnernehmen to dormalig Tiet bedüüden Patente un Worenteeken. De Situatschoon änner sück eerst 1948 mit de Währungsreform un dör den bald dorup insetten un völfack as Wertschapswunner beteken rasanten Wertschapsupswung in de 1950er Johren.
Blockbillen un Koll Krieg
miniatur|hochkant=2.0|NATO un Warschauer Pakt wiels den Kollen Krieg, 1949 bit 1990 In en Rede in Fulton, Missouri, 1946 hett Winston Churchill eerstmals apenlich dat Bild vun den „Iesern Vörhang“ to dat Beschrieven vun dat nu in Inflootsphären deelt Nahkriegseuropa bruukt. Af etwa 1947 (Truman-Doktrin) keem dat tonehmend to Spannungen tüschen de vörmals Verbündeten, den westlichen Allieerten up de een un de Sowjetunion up de anner Siet. Wiels de Westmächte in hör Inflootzonen de parlamentarsche Demokratie inführen deen, hett de Sowjetunion in de Staaten vun Osteuropa so nömmt Volksdemokratien ünner Führung vun de Kommunisten inführt. De Spannungen wurrn dordör scharper un hebbt denn to en unversöhnlich Gegnerschap vun de eenstig Verbündeten, to en düersam Deelen vun Düütschland un Europa un den Anfang vun den Kollen Krieg. Als westlich Militärbündnis wurr 1949 de NATO grünnd, nah de westdüütsch Wiederbewaffnung un den NATO-Biträe vun de Bundsrepubliek Düütschland 1955 folg as Gegenstück vun de Ostblockstaaten de Warschauer Pakt. Mit den Tosommenbröök vun de osteuropäischen Diktaturen in' Toog vun de Revolutschonen in dat Johr 1989, de düütsch Weddervereenigung un de mit dat Uplösen vun de Sowjetunion folgen Wedderherstellen vun dat Sülvstbestimmensrecht vun de Völker vun de fröheren Sowjetrepubliken wurrn wiedere Nahwirken vun den Tweeten Weltkrieg afschafft.
Wiederee Nahfolgekonflikte
In Deelen vun Osteuropa, so in’ Baltikum, in Polen un in de Ukraine, keem dat all vör Kriegsenn’ to vun natschonalistischen Organisatschonen (Waldbröers, OUN) führt, deelwies bit in de fröh 1950er Johre andüern Ünnergrundaktschonen gegen Sowjetiseeren un Staliniseeren. Nah den Dood vun Stalin in’ März 1953 hett sück de Wedderstand gegen de bestahn Systeme sowjetkommunistischer Präägen in mehreren, vun de Root Armee daalslahn Volksupstände utwirkt. (Upstand vun den 17. Juni 1953 in de DDR, Ungaarsch Volksupstand 1956).
Uparbeiten un Rezeptschoon
miniatur|[[Denkmal för de ümbrocht Jöden vun Europa in Berlin, 2005]] Dat Befaaten vun de europäisch un de düütsch Apenlichkeit mit de Tweeten Weltkrieg hollt wiederhen an.
Dat gewaltige Utmaat vun den Tweeten Weltkrieg hett sück in mehreren Spraaken daalslahn. So wurr he in Düütsch faken blots as „Der Krieg“ betekent. Ebenso is för de verhältnismäßig lang un prospereeren Freedenstiet, de in de Industrielänner nah den Krieg folgen dee, in’t Düütsche as ok in anner westlich Spraaken de Begreep vun de Nachkriegszeit (engelsch: postwar period) as spraaklich Afgrenzen to dat Kriegsgeschehen entstahn, de selten up anner Kriege bruukt wurr. Doröver herut hebbt völ kriegsverwandte Begreep ut hör Herkunftsspraak Ingang in de Spraaken vun de anner ehmalgen Kriegsdeelnehmer funnen, bispeelswies „Blitzkrieg“, „moral bombing“, „Baedeker Blitz“ oder „Ketsu-go“.
Eenig Historiker snacken vun en tweeten Dartigjohrigen Krieg, mit de se de Tietspanne tüschen 1914 un 1945 meenen, wiel Tweete Weltkrieg ahn Verloop un de Folgend vun den Eersten Weltkrieg nich to verstahn ween sall. De Führung vun den NS-Staat harr all doran sett, en Nedderlaag as 1918 dör Stabiliseeren vun de Heimatfront un Radikaliseeren vun de Kriegführung to verhinnern. Dolchstoßlegende, Diktatfreeden vun Versailles un militante Antisemitismus harrn över de Tüschenkriegstiet weg den Boden för de aggressiv NS-Butenpolitik to en Neeordnung vun Europa vörbereit. För beid Kriege drapt ok to, dat de Gegner dör Feindbiller verdüüvelt un de Grenz tüschen Suldaten un unklor wurr. Aber dat geev ok wichtige Ünnerscheede: To’n Bispeel de Eenzigortigkeit vun den Tweeten, de in’ Zivilisatschonsbröök vun de Shoa liggt, oder de bedenkenlos Insatz vun Massenvernichtungswappen gegen Zivilisten.
Fannin
Fannin betekent
Fannin is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Fannin County.
Lentrodt
Lentrodt is de Familiennaam von
.
Guarco
Guarco is de Familiennaam von
Schmidhuber
Schmidhuber is de Familiennaam von
,
Almas
Almas betekent
Almas is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Almaș, Almaz.
Lento
Lento betekent
Lento is de Familiennaam von
Ferdinand III. (HRR)
Ferdinand III. (* 13. Juli 1608 in Graz; † 2. April 1657 in Wien), boren as Ferdinand Ernst, Erzhartog vun Öösterriek ut dat Huus Habsborg, weer vun 1637 bit an sien Dood 1657 röömsch-düütschen Kaiser. Al vun 1625 un 1627 af an weer he König vun Ungarn, Kroatien un Böhmen Siene Herrschop hett anfungen in de Johre vun den Dartigjöhrigen Krieg. In siene Tied gung dat bargdaal mit den Kaiser siene Macht. Dorbi harr sien Vadder dor noch so achterher seten, dat Seggen over allens in siene Hand to kriegen. Ferdinand woll al bitieds en Enn maken mit den groten Krieg, man he konn sik nich mehr dörsetten in allerhand Punkte, vunwegen dat he al veel Macht verlaren harr. So hett he den Weg free maakt for den Westfäälschen Freden. De Kaiser harr nu in dat Hillge Röömsche Riek nich mehr so veel to seggen, as vör den Krieg. Man in siene Stammlänner Böhmen, Ungarn un de Arvlänner vun Öösterriek weer he as Baas vun't Land starker as vordem. Ferdinand is de eerste Herrscher ut dat Huus Habsborg, de ok as Komponisten togange ween is.
Leven
Ferdinand III. weer de Söhn vun Ferdinand II. un Maria Anna vun Bayern. An den Vadder sien Hoff is he in Wetenschop un Religion uptagen wurrn dör Jesuiten. Ok de Malteserridders Johann Jacob vun Dhaun un Christoph Simon vun Thun hefft en Woort mitsnackt bi't Uptehn vun den Erzhartog. Vun Thun hett em allerhand bipuhlt over dat Militär. Ferdinand schall seven Spraken snackt hebben. Dat weern, neven Hoochdüütsch un Latien ok noch Italieensch, Spaansch, Franzöösch, Tschechisch un Ungaarsch. Hüdigendags sünd de Forschers dor en beten vörsichtiger. Man dat is wiss, dat he bannig goot Italieensch snackt hebben schall, un so schall dat ok bi Latiensch un Spaansch ween hebben. Man wie dat mit sien Tschechisch un Ungaarsch stunn, dat is nich kloor. Nadem siene Bröder Karl (1603) un Johann Karl (1619) sturven weern, is he to'n Nafolger vun sien Vadder bestimmt wurrn. He is denn akraat dor up henföhrt wurrn, eenmol Kaiser to weern. Just, as sien Vadder, weer he en deegten Kathoolschen. De Jesuiten moch he nich sunnerlich geern lieden. An sien Vadder sien Hoff harrn de dat Regeern harrt.
An'n 8. Dezember 1625 is he kröönt wurrn to'n König vun Ungarn, un an'n 27. November 1627 is he König vun Böhmen wurrn. Sien Vadder hett dat up den Kurförstendag to Regensborg 1630 nich dörsetten konnt, dat he to'n Röömschen König wählt wurrn is. Eerst hett he bi Wallenstein versocht, den Böverbefehl over de Kaiserliche Armee to kriegen un bi den siene Feldtöge mit to maken, man as dat vergeevs ween weer, hett he sik Wallenstein siene Feende anslaten un hett dor bi mitmaakt, em to'n tweeten Mol af to setten. An'n 22. Dezember 1636 is he denn doch to'n Röömsch-düütschen König wählt wurrn. Kaiser is he denn nich lang later wurrn, an'n 15. Februar 1637, an den Dag, as sien Vadder sturven weer.
Nadem dor johrelang over verhannelt wurrn weer, hett he 1631 siene eerste Fro Maria Anna vun Spanien heiraat. Ofschoonst dat midden in'n Krieg weer, is düsse staatsche Hochtied over veertein Maande hen fiert wurrn. De beiden hefft sess Kinner mit'nanner harrt, dormank ok de röömsch-düütsche König Ferdinand IV. un sien Nafolger as Kaiser, Leopold I..
Peter Bürger
duum|Peter Bürger in Berlin op en Demo för den Freden 2007 gegen den Afghanistan-Krieg (in’e Midd) Peter Bürger (* 2. September 1961 in Essel) is en Schriever un Publizist ut dat Suerland, de ok in de Fredensbewegung aktiv is.
Leven
Bürger hett sien Abitur 1980 an dat Gymnasium von de Abtei Königsmünster in Meschede maakt. Na’n Zivildeenst hett he Kathoolsche Theologie in Bonn, Paderborn un Tübingen studeert. Von 1988 af an hett he in Düsseldörp leevt un dor Krankenpleger lehrt. He hett denn in Krankenhüüs arbeidt, ünner annern mit Lüüd, de HIV hebbt oder von Drogen afhängig weren un bi dat Vörkamen gegen Aids. Von 2004 af an hett he as fre’en Publizist arbeidt.
Suurlänner Dialekt
Bürger hett 1987 dat Christine-Koch-Archiv bi dat Maschinen- un Heimatmuseum Essel mitgrünnt un betreut un ok dat Rutgeven von en Warkutgaav von Christine Koch ehr Warken mit vöranbröcht. 2010 hett he dat Nakieksel Im reypen Koren över de plattdüütsche Literatur von dat Suerland rutbröcht.
Fredensarbeit und -forschung
Bürger is Pazifist un Maat von Pax Christi, den Internatschonalen Versöhnungsbund un de DFG-VK. He hett sik ok veel mit dat Thema „Krieg un Massenkultur“ beschäftigt, över dat he ünner annern bi dat Online-Magazin Telepolis veel schreven hett. För sien Studie Kino der Angst hett he 2006 den Bertha-von-Suttner-Pries in de Kategorie „Film & Medien“ kregen.
Karkenreformbewegung
2002 is Bürger, beindruckt von Johannes Paul II. sien Fredenswark, in de röömsch-kathoolsche Kark wedder intreden, nadem he mehr as twölf Johr in de ooldkathoolsche Gemeen Düsseldörp weer. He hett liekers noch jümmer en reformkathoolsch, ökumeensch un antikapitalistisch Verscheel un driggt as Theoloog ahn Posten in de Kark apen sien Kritik vör, to’n Bispeel 2009 in dat Book Die fromme Revolte över de Tokumst von de Kark.
White County (Indiana)
White County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Indiana. He hett 24.643 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.308 km². De Sitt vun de Verwalten is in Monticello.
Demografie
7,21 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 3,54 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 95,20 % vun de Minschen Witte, 0,16 % Swarte, 0,25 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,25 % sünd Nakamen vun Indianers. 3,19 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,92 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 5,34 % vun de Lüüd ansehn.
Hershey
Hershey is de Familiennaam von
Hershey betekent
Georges Rayet
thumb|right|Georges Antoine Pons Rayet Georges Antoine Pons Rayet (* 12. Dezember 1839 in Bordeaux; † 14. Juni 1906) weer en franzöösch Astronom. He hett toeerst siet 1863 an de Steernwacht in Paris arbeidt. 1878 hett he de Steernwacht in Bordeaux grünnd un hett dat bit to sien Dood leit. Nah hüm sünd de Wolf-Rayet-Steerns nömmt.
Klima
Dat Klima is de Tostand vun dat Weer in'n Döörsnitt over en Tied vun tominnst 30 Johre hen. De Tostand vun de Eerdatmosphäär up en bestimmten Momang is dat Weer. Dat Klima warrt unnersocht vun de Klimatologie. Vunwegen, datt dat Weer sik bannig ännern kann, warrt dat Klima nich bloß dör Middelweerte vun dat Weer (so, as Temperatur) bestimmt, man ok dör extreme Weerte, modale Werte, Frequenzverännern un Afwieken vun den Standard.
McDougall
McDougall is de Familiennaam von
Klima
Klima up de Eer
thumb|300px|Wenn de [[Sünn deep steiht, warrt de Warmte vun de Sünn over en veel grötter Rebeet vun de Eer verdeelt, as wenn se hooch steiht. ]] Dat Klima up de Eer warrt to'n groten Deel bestimmt dör de Sunne. De warmt de Bovensiete vun de Eer up, un düsse Warmte strahlt denn af in de Atmosphäär. Dor speelt en Rull bi, wie hooch de Sunne steiht un wie lang de Dag duert. Ok de Afstand vun de Eer na de Sunne hen is wichtig. Dör den Unnerscheed in de Hööchde vun de Sunne fallt dat Sunnenlicht rund um de Pole to up en veel grötter Rebeet, as in de Gemarken an den Äquater. Vundeswegen is de Insolatschoon, dat is de Mengde vun Licht, de up en Stuck Boversiet vun de Eer fallen deit, rund um den Äquater to veel höger. Vundeswegen warrt de Boversiet vun de Eer dor ok veel warmer. Dor speelt de Astronomie mit en Rull up dat Klima. Man ok Faktoren ut de Geografie sünd wichtig: Wie groot sünd de Andeele vun Land un See in en Region? Wie sütt dat Relief vun de Bovensiet vun de Eer ut? Un wie hooch liggt dat Land over NN? Land warrt gauer warm, as Water, man dat warrt ok fixer wedder kull. Vundeswegen sünd de Unnerscheede vun de Temperatur over Land grotter, as over Water. Over grote Woolden is de Temperatur leeger un de Fochtigkeit vun de Luft höger. Hoge Barge hefft ok Infloot up dat Klima dor umto; an Luuv fallt mehr Neddersläge, an Lee minner.
McDougall
,,.
Klima
Klima up de Eer
Vunwegen, datt sik de Warmte verscheelt, gifft dat ok verscheden Luftdruck, un Wind kummt tostanne. So is over de ganze Eer hen de Atmosphäärsche Zirkulatschoon togange: De atmosphäärschen Windströme twuschen leegere un högere Breeden un twuschen Ozeane un Kontinente verdeelt, tosamen mit de Seeströme, de Warmte over de Bovensiet vun de Eer. Ok de Seeströme weert to'n groten Deel dör Wind in Gang brocht.
McDougall
Kiek ok bi: MacDougall, McDougal, MacDougal.
Lentigny
Lentigny betekent
Røjleskov Sogn
Røjleskov Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Middelfart von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Røjleskov Kirke in’n Oort Røjleskov. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Røjleskov Sogn also von de Kommun Middelfart.
Historie
Dat Kaspel is to’n 1. Oktober 2010 billt worrn. Vörher weer dat en Karkendistrikt binnen dat Kaspel Strib-Røjleskov Sogn. Dat Rebeed leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Vends Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de ole Kommun Middelfart in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Rebeed Deel von de ne’e Kommun Middelfart in de Region Süüddäänmark worrn.
Franzhorn
Franzhorn is en Oort in de Gemeen Gnarrenborg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. De Oort höört polietsch bi Brillit mit bi.
Geografie
De Oort liggt op de Wersermünner Geest. In’n Westen liggt dat Holt Franzhorn. Dat Water ut dat Rebeed flütt in’n Westen na de Volkmarster Luun af na de Luun un in’n Oosten över den Fohrendörper Kanaal. Dat Rebeed billt dormit de Waterscheed twüschen Werser un Elv.
De Naveröörd sünd Basdaal in’n Noorden, Öös in’n Noordoosten, Fohrendaal in’n Oosten, Oosterweed un Brillitermoor in’n Süüdoosten, Brillit in’n Süden un Volkmarst in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Kuhs in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1851 to de Huusvaagdie Beverst in dat Gericht Beverst tohöört un denn von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst. 1859 is dat Amt Beverst oplööst worrn un de Oort keem an dat Amt Bremervöör. Na 1885 weer dat in’n Kreis Bremervöör, de 1932 mit’n Kreis Zeven to’n ne’en un grötteren Kreis Bremervöör tohoopgahn is. 1977 is de Oort Deel von’n Landkreis Cuxhoben worrn.
De Oort weer in dat 19. Johrhunnert en egen Gemeen, höört sietdem aver bi de Gemeen Brillit mit bi. De Gemeen Brillit is an’n 8. April 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Gnarrenborg tohoopleggt worrn.
Religion
Franzhorn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Karkwist.
Verkehr
Bi Franzhorn dichtbi löppt de Bundsstraat 74 langs, de in’n Noordoosten bi Basdaal op de B 71 drippt un na Bremervöör geiht un in’n Süüdwesten över Kuhs na Oosterholt-Scharmbeek un Bremen-Noord. In’n Süden löppt de Franzhorner Straat na Brillit an de Kreisstraat 104, de in’n Oosten över Oosterweed na de Moordörper Fohrendaal, Klenkendörp un Friedrichsdörp geiht. Von de B 74 bi Brillit geiht en Straat na Noordwesten na Volkmarst af na de B 71, de von dor in’n Westen na Beverst un denn na Bremerhoben föhrt.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 9 Wulsdörp liggt so 28 Kilometer in’n Noordwesten von Franzhorn an de B 71. De Opfohrt 48 Elsdörp op de Autobahn 1 (Afsnidd Bremen–Hamborg) liggt 39 Kilometer in’n Süüdoosten.
De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Örel an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu. Op de Bahnlien Stood–Oosterholt-Scharmbeek hett dat von 1909 bet 1978 Personenverkehr geven. De Bahnhoff Brillit leeg in disse Tied dree Kilometer in’n Süüdoosten.
Scholen
De Kinner ut Franzhorn gaht na de Grundschool Klenkendörper Möhl in Oosterweed.
Josef Schmidhuber
Josef Schmidhuber is de Naam von
* Josef Schmidhuber (1914–1969), öösterriekschen Kumponist un Choorbaas,
William McDougall
William McDougall is de Naam von
* William McDougall (1822–1905), kanaadschen Politiker,
Benett
Benett is de Familiennaam von