cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mosambik
Klima
In Mosambik regeert dat „Savannenklima“ mit en natte un en dröge Tied in’t Johr. De Regentied geiht vun November bit April. In düsse Maanden fallt bi 80 % vun de Neddersläge vun dat ganze Johr. De liggt twuschen 700 mm un 1.500 mm. Dor kümmt dat bi up de Gegend an. In de Regentied is dat heet un dat gifft lurig Weer. Man in de dröge Tied is dat sunnerlich in de Nachten düütlich wat küller. Dat ganze Johr over liggt de Temperaturen över’n Dag twuschen 25 un 30 °C. In’n Binnenland kann dat ok mol bit 35 °C heet weern. Besunners an de Küst is dat to’n Deel bannig lurig.
Völker
De gröttsten Völker sünd düsse:
Spraken
Amtssprake is Portugees’sch. Man bloß en beten mehr, as 2,5 % vun de Inwahners snackt düsse Spraken ok as Mudderspraak, sunnerlich in de Städer. Noch mol bi 20 % könnt ehr as Frömdspraken snacken. Tohuse snackt se ehre egenen Spraken. De meisten Lüde ut Mosambik snackt mehr, as bloß man ene Spraak. De wichtigsten Spraken neven dat Portugees’sche sünd (vun Norden na Süden hen):
Demographie
In’n Dörsnitt weert Froensminschen in Mosambik bi 44 Johre oolt, Mannslüde bloß bi 42 Johre. 43 % vun de Inwahners sund jünger, as 15 Johre oolt un bloß bi 3 % sünd öller, as 65. In’n Dörsnitt kriegt de Froenslüde bi 5,4 Kinner. Bloß bi 12 % vun de Froenslüde hefft de Mööglichkeit un könnt mit moderne Middels verhöden (Stand 2008)
Gloven
Bi 47 % vun de Lüde in Mosambik hoolt sik an Natuurreligionen. 35 % sünd Christenminschen. De Rest (18 %) sünd Muslimen (to’n groten Deel Sunniten, besunners in’n Norden un an de Küst)
Bildung
De Hälft vun de grootjöhrigen Inwahners in Mosambik kann nich lesen un nich schrieven. Bi de Froenslüde sünd dat bi 66 %.
Dan Reeves
Dan Reeves is de Naam von
* Dan Reeves (1912–1971), US-amerikaanschen American-Football-Clubbesitter,
Klueting
Klueting is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Klüting.
Paul Reeves
Paul Reeves is de Naam von
* Paul Reeves (1918–2010), US-amerikaanschen Geistlichen,
Soest
Soest oder Söst betekent
Tansania
De Hööftstadt is Dodoma; Sitt vun de Regeerung un ok gröttste Stadt vun dat Land is Daressalam.
Soest
Soest oder Van Soest is de Familiennaam von
Tansania
Natschonalfierdagen sünd de 26. April (Dag vun de Union tussen Tanganjika un Sansibar 1964) und de 9. Dezember, Dag vun de Unafhängigkeit van de Engländers.
Soest
,
Tansania
Geographie
Dat faste Land vun Tansania besteiht ut Siedland an’e Küst, wat 16 bit 64 km breet is un wo tropische Planten up wassen doot, dorto ut de Massai-Savann in’n Norden, de vun 213 bit hen to 1067 m hooch is un dat Hoochplateau in’n Süden, dat bit an den Malawisee henrecken deit un de 900 bit 1200 m hooch liggen deit. De Grote Afrikaansche Graven röögt Tansania in’n Westen an un de Oostafrikaansche Graven löppt midden dör dat Land dör. Dor hannelt sik dat um Gemarken bi, de vunwegen de Platentektonik jummers wedder upbreken doot. Tügen vun dat, wat dor geologisch los is, sünd unbannige Kraters un Vulkanen, as de Mount Rungwe (2960 m), de Mount Meru (4562 m) un de hööchste Barg vun Afrika, de Kibo (5895 m). Tansania grenzt an de dree gröttsten Meeren vun Afrika, dat sünd dat Viktoriameer in’n Norden, dat Tanganjikameer in’n Westen un dat Malawimeer in’n Süden. In’n Norden vun dat Land liggt ok de famose Serengeti (Massai-Spraak: „wiet Land“). Dat is een vun de ganz bekannten Natschonalparks in Afrika.
Soest
Kiek ok bi: Sost.
Tansania
Geographie
In en groten Deel vun Tansania gifft dat Natt- un Dröögsavannen mit Schirmakazien un Apenbrootböme. Halfwösten un Siedland, to’n Deel mit Mangrovenbröke, maakt den Rest vun dat Land ut.
Langs de Siedlänner an de Küst regeert en tropisch Klima, wieldes in de Bargen in’n Norden, Süden (Mbeya-Range, Poroto-Bargen, Livingstone-Bargen, Kipengere-Bargen, Kitulo-Plateau) un in’n Westen en matig Klima regeern deit. In’n Noordosten vun dat Land, nich wiet af vun de Grenz na Kenia hen, reckt sik de hööchste Bargblock vun Afrika hooch, dat is de Kilimandscharo, den siene hööchste Stäe de „Uhuru-Peak“ up den Barg Kibo is (5895m).
Inwahners
In Tansania wasst de Tahl vun Inwahners unbannig. En Fro kriggt in’n Dörsnitt bi 5,3 Kinner. In’n Momang sünd bi 44 % vun de Inwahners unner 15 Johre oolt, vundeswegen is dor vun ut to gahn, datt dat ok wieterhen mehr weert. Wiethen mutt avers ok rekent weern mit en grote Tahl vun Doden, vunwegen dat veel Lüde in dat Land ganz arm sünd un ok AIDS tämlich faken vörkummt.
Verschedene Volksgruppen
99% vun de Inwahners up dat faste Land sund Swartafrikaners, dormank 95 % Bantu. Alltohopen höört se to mehr as 130 verscheden Volksgruppen to. De gröttste vun düsse Volksgruppen sünd de Sukuma (12 % vun de Inwahners). Se leevt sunnerlich in de Gemarken rund um dat Viktoriameer, wo bannig veel Lüde leven doot. Tweet gröttste Grupp sünd denn de Nyamwezi (bi 9 %). Se leevt ok an dat Viktoriameer. Denn kaamt de Hehe (8 %), de Haya (bi 7 %), de Swahili an de Küst (Bi 6 %), de Jagga an den Kilimandscharo (bi 6 %) un de Makonde in’n Süden. De Massai, de allerwegens bekannt sünd up de Welt, stellt bi 3 % vun de Inwahners. Bavenhen leevt in Tansania Arabers, Pakistanis, Inders un Lüde ut Europa. Tolest finnt sik ok noch bi 431.000 Flüchtlingen ut Burundi un bi 96.000 ut de Demokraatsche Republiek Kongo. .
Spraken
In Tansania weert 127 verscheden Spraken snackt. 90 Prozent vun de Inwahners snackt Bantuspraken, anners weert ok noch Nilootsche Spraken, Kuschitische Spraken, Khoisan un, sunnerlich up Sansibar, Araabsch snackt. Dat gifft keen Amtssprake, de de jure fastleggt wurrn is, man de Natschonalspraak is Swahili. Düsse Spraak warrt ok as Lingua franca bruukt.
To Tieden vun de düütsche Kolonie hett de Verwaltung sik dorachter klemmt, dat en „Landesspraak“ bruukt weern scholl. Dat weer dormols Swahili. In de Tiedne vun de britsche Kolonie is Engelsch de Amtssprake ween, man hüdigendags warrt düsse Spraak in opentlichen Deenst, in dat Parlament un in de Regeerung nich mehr bruukt. Dor höört Tansania to de roren Staaten in Afrika mit, wo inheemsche Spraken gegen de Kolonialspraak över hüdigendags wichtiger wurrn sünd. Engelsch is avers jummers noch de Spraak de bi de Högern gerichten vör Gericht bruukt warrt. In en wiedern Sinn is dat dor denn doch noch en Amtspraak mit.
Na de offizielle Spraakpolitik vun tansania, so, as de 1984 künnig maakt wurrn is, is Swahili de Spraak vun Sellschop un Politik, vun de Grundscholen un vun de Bildung för de Groten, man dat Engelsche is de Spraak för de Högern Scholen, för de Universitäten, för de Högern Gerichten un för de Technologie.
Gloven
Bi 30 bit 40 % vun de Inwahners vun Tansania hoolt sik an de christlichen Gloven (de meisten dorvun sünd kathoolsch) un just so veel, so warrt taxeert, sünd Muslimen. In dat Binnenland leevt meist Christenlüde. In’n Norden, an de Küst un langs de vörmoligen Karawanen-Straten leevt meist Muslimen. Up Sansibar sünd dat bi 98 % vun de Inwahners. De kathoolsche Kark in den Süden vun dat Land is präägt vun Benediktiners, de dor de Misschoon bedreven hefft un ok sess Klosters unnerholen doot. Vunwegen de koloniale Tied speelt ok de Evangeelsch-luthersche Kark un de Herrnhuters („Moravian Church“) en bannige Rull, dor kaamt denn noch de Anglikaners un de Africa Inland Church to, de vun Kenia her röverkamen is.
Allerhand Infloot up de Evangeelschen Karken hett de Walokole-Grupp („East Africa Revival“) harrt. De is in de lesten Johren ok en goden Ackergrund ween för de Charismatikers un Pingstkarken, de dor allerwegens upkamen sünd. Överall gifft dat ok noch Resten vun de olen Religionen ut Afrika mit sien Animismus.
Vun de 1960er Johren af an is dat as en Problem ankeken wurrn, wat över de Religion vun de Inwahners to seggen. Wenn dat Volk tellt warrt, warrt dorüm ok nich mehr fraagt, wat for’n Gloven de Lüde hefft. Lange Tied is seggt wurrn, dat weer woll en Drüddel Christenlüde, en Drüddel Muslimen un en Drüddel Heiden, de in dat Land leven döen (so seggt dat hüdigendags noch Britannica online ). Sien Grund hett dat woll dor in harrt, dat dor keen Striet upkamen scholl. To lesen steiht faken, dat de Gruppen vun Christenlüde un Muslimen liek groot sünd un de Grupp vun de Heiden lüttjer wurrn is. To’n Deel warrt ok seggt, dat, mol de Christenlüde, mol de Muslimen, mehr sünd. Liek veel sünd dat ok bi Spiegel Wissen Länderlexikon (40% Muslimen, 40% Christen), Fischer Weltalmanach 2009 un International Religious Freedom Report 2007 (30-40% Muslimne, 30-40% Christen), Munzinger Online (35-45% Muslimen, 40-45% Christen), The Wordsworth Pocket Encyclopedia (35% Muslimen, 35% Christen), Britisch Butenministerium (je 35% Muslimen un Christen, 30% Annere), Radio Vatikan (je 40% Muslimen un Christen, 20% Animisten) En musliemsche Mehrheit seht anners dat CIA World Fact Book, justso de New York Times World Almanac 2009, Random House Weltaltlas & Lännerlexikon un dat Franzöösche Butenministerium (35% Muslimen, 30% Christen, 35% Annere)
Gesundheit
De Mannslüde in Tansania könnt dor mit reken, dat se in’n Döörsnitt 50 Johre oolt weert. Bi de Froenslüde sünd dat 52 Johre. Bi 1.000 Kinner, de boren weert, gaht 75 Söögkinner dood (kiek bi Söögkinnerstarven) un bi 100.000 Mudders, de en Kind kriegt, starvt 950 (kiek bi Mudderstarven). Bi 43 % vun de Geborten gifft dat medizienschen Bistand. 20 % vun de Froenslüde hefft moderne Verhütungsmiddel to Hand.
Süken
Dat warrt annahmen, dat bi 6,2 % vun de groten Inwahners in Tansania sik mit HIV ansteken hefft (Stand 2008).
Historie
duum|Ole Kaart (um 1888 rüm) Al to Jesus siene Tied sünd de Gemarken an de Küst vun Tansania Deel vun den internatschonalen Feernhannel ween. Dör Seilschepe weren se mit dat Rode Meer verbunnen. So vun dat 8. bit 9. Johrhunnert hett sik de Kultur vun de Swahili an de Küst utbreedt. Dor is en Keed vun Steder langs de Küst bi tostanne kamen, de vun den Islam präägt weern. Se recken bit na dat hüdige Mosambik hen. In dat hüdige Tansania is vun dat 14. bit to’n 16. Johrhunnert Kilwa Kisiwani de gröttste Oort ween. Denn sünd vun Süden her de Portugesen na Oostafrika kamen un hefft dor Statschonen för ehren Hannel mit Indien inricht. Dor hefft se den vörigen Hannel duchtig mit dör’nanner bröcht. As de Portugesen ut de Küstenstreken vun Kenia un Tansania afdrängt wurrn weern, hett Oman dor an de Küsten dat Seggen harrt.
Vun dat 18. Johrhunnert af an hett düsse Küstenzivilisatschoon ok up dat Binnenland bannigen Infloot utöövt. Dat keem vun den Karawanenhannel un vun den Slavenhannel her, de dor mit bi weer.
In dat 19. Johrhunnert het de Sultan vun Oman siene Hööftstadt na Sansibar henleggt. Dor hett he noch mehr Macht utöövt an de Küst un ok in dat Achterland.
In dat Binnenland hett vun 1885 af an en düütsche Kolonialsellschopp Rechten up Delen vun dat Land in’e Hand kregen. Dor is denn de Kolonie Düütsch-Oostafrika vun wurrn. Dor höör dat hüdige faste Land vun Tansania mit to, man ok noch Ruanda un Burundi. Later sünd düütsche Schutztruppen na Tansania henkamen. In den Eersten Weltkrieg hefft sik düsse düütschen Truppen unner Paul von Lettow-Vorbeck mit Hölp vun ehre inheemschen Askaris veer Johre lang in en Aart vun Guerillakrieg gegen de brittschen Truppen holen. Amenne is de Kolonie denn avers doch vun engelsche un belgische Truppen innahmen wurrn un denn unner de Winners updeelt wurrn.
.pk
.pk is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Pakistan. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1992 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .pk warrt vun PKNIC vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.
Tansania
Historie
Dat faste Land is as Tanganyika Territory an Grootbritannien övergeven wurrn un as Mandat vun den Völkerbund (na den Tweeten Weltkrieg vun de UNO) verwaltet wurrn.
Nyerere wull up en sunnerlichen afrikaanschen Sozialismus up to un hett sik dor bi afgrenzt vun den Sozialismus in de Aart vun de Sowjetunion. Dor sünd em de Lüde nich noog bi to Woort kamen. För dat sozialistische Ummuddeln vun Tansania scholl veel mehr de „Ujamaa“ dat Vörbild afgeven. Dat is de Dörpsgemeenschop, wo allens in maakt un verdeelt warrt. Man dat hett nich klappt, düsse Ujamaa ut to breden up de Produktschoon vun dat ganze Land un so güng dat mit de Weertschop bargdal. As dat denn ok noch mit dat Umto vun de Weertschop slechter wurrn is, is denn ok de ganze Plaan vun Nyerere mit den Sozialismus över Kopp gahn. 1985 hett he Bott geven as Staatspräsident un 1990 as Vörsitter vun de Partei. 1999 is he storven.
1992 weer de Tied vörbi, wo dat in dat Land bloß man een Partei geven hett. 1995 sünd denn ok to’n eersten Mol siet de 1970er Johren demokraatsche Wahlen afholen wurrn. De CCM, de vördem an de Regeerung ween weer, hett dor avers ehre Positschoon bi fastholen konnt.
Dat ganze Land
Tansania is en Präsidialrepubliek: De Präsident, de in allgemeene Wahlen för fiev Johre wählt wurrn is, bestimmt de Politik. He sett den Premierminister un de Ministers vun dat Kabinett in. Ofschoonst de Verfaten vun 1992 af an garanteern deit, dat en Reeg vun Parteien mitmaken dröövt, hefft de Parteien vun de Oppositschoon up dat faste Land nich veel to mellen. Bi de Wahlen to dat Parlament vun 1995 un 2000 hett de Partei CCM vun den dormoligen Staatspräsidenten Benjamin Mkapa över 80 % vun de Stimmen kregen. In de Partei hett dat denn en dannigen Striet bi de Utwahl vun de Kannedaten för 2005 geven, man bi de Wahlen hett de CCM denn wedder de Mehrheit kregen. Mit düsse Wahl hett Jakaya Kikwete dat Amt vun den Staatspräsidenten övernahmen. An den Präsidenten siene Siet steiht de Viezpräsident. In’n Momang is dat Ali Mohamed Shein. Offiziell warrt he as Kikwete sien Stellvertreder ankeken, man an un for sik hett he nich veel to mellen. Ministerpräsident is vun 2005 af an Esward Lowassa. He hett Frederick Sumaye aflööst, de dat vun 1995 af an ween weer.
Na de Wahlen vun 2005 sünd de Parteien vun de Oppositschoon upspleten. Veel Kraft stickt dor nich mehr achter. Wieldes de CCM över dat ganze Land hen ehre Organisatschoon upboot hett, is vun de Oppositschoon nich veel to sehn. Bloß an de paar Stäen, wo se stark is, sütt dat en beten anners ut. Dat sünd bi de (CUF Sansibar un de Kuntreien mit en starken Infloot vun den Islam an de Küst, bi de Tanzania Labour Party (TLP) un CHADEMA de Region Kilimandscharo un bi de UDP Tentraltansania.
Beide Wahlen, de bitherto unner verscheden Parteien dörföhrt wurrn sünd (1995, 2000), is vörsmeten wurrn, dor weer bannig an rumfummelt wurrn.
Sansibar
Sansibar hett binnen de Union en spezielle Autonomie. Unner annern gifft dat dor en egen Parlament, en egen Regeerung un en egen Präsidenten. Dat is vun dat Johr 2000 af an Amani Abeid Karume. Ok in Sansibar is in’n Oktober 2005 en nee Parlament wählt wurrn. Anners, as up dat faste Land hett de CCM in Sansibar nich de Macht in’e Hand. Hier is de Sellschop upspleten in twee liek grote Lagers. Dat een sünd de Anhängers vun de Partei vun de Regeerung, CCM, dat anner sünd de Folgslüde vun de Partei vun de Oppositschoon, Civic United Front (Chama cha Wananchi), CUF.
Kohrs
Kohrs is de Familiennaam von
Sojourner Truth
thumb|right|Sojourner Truth Sojourner Truth (* 1798 in Hurley, NY; † 26. November 1883 in Battle Creek, Michigan) weer ene amerikaansche Preedigerin.
Kohrs
Kiek ok bi: Koers, Kors, Cohrs, Coors, Kahrs.
Sojourner Truth
Ene Fru vun afrikaansche Herkumst, weer se lang in de Slaverie. Se weer ene vun de wenige beröhmte Lüüt in't Amerika vun't 19. Johrhunnert, de vun de Verbindung vun Sexismus un Rassismus sproken. Sojourner Truth seech to de witte Fruen, de för de Rechten vun Fruen werkden, Bün ik nich ene Fru ?.
Littleton Township
Littleton Township betekent
Fouilloy
Fouilloy betekent
Žemaičių Kalvarija
Žemaičių Kalvarija is en Dörp in Samogitien in Litauen. Dor leevt 798 Lüüd (Stand 2001).
De Oort wurr in dat Johr 1253 as Garde erwähnt. In’t 17. Johrhunnert, as de Hööftkark un de Straße des Kreuzes boot wurrn sünd, hebbt se hüm Nieg Jerusalem nömmt. Later henn wurr de Stadt Kalvarija nömmt; nah de Naam vun de Barg, an de Jesus krüüzigt wurrn is. In’t 20. Johrhunnert wurr de Stadt in Žemaičių Kalvarija umbenömmt, wiel dat noch en Stadt inn' Süüdwesten vun Litauen mit de Naam Kalvarija gifft.
Tüschen 1964 un 1989, to de Tiet vun de sowjeetsch Besatzung, wurr de Stadt in Varduva umnömmt. 1989 kreeg se denn weer hör histoorsch Naam Žemaičių Kalvarija.
Seibertz
Seibertz is de Familiennaam von
,
William Reeves
William Reeves is de Naam von
* William Reeves (1757–1815), brietschen Kumponist un Organist,
Locke Township
Locke Township betekent
Leetown
Leetown betekent
Kiek ok bi: Leeton.
Billy Maxted
1961 truck he nah Fort Lauderdale.
Neben Upnahmen ünner eegen Naam, hett he ok mit Red Nichols, Pee Wee Erwin un Bob Crosby upnommen.
Seehusen (Bremen)
Seehusen is en Oortsdeel vun Bremen an dat linke Över vun de Werser. In dat Jahr 1187 is dat Dörp to'n eersten Mal nömmt as Sehusen. Seehusen is anunvörsik een „Duppeldörp“ tosamen mit Hasenbüren, wat blangenan liggt. In Seehusen gifft dat een ole Kark ut dat 13. Jahrhunnert. Düsse Kark is den Hilligen Jakobus toeegent. As Land un Dörp Seehusen in dat 16. bit 18. Jahrhunnert nah Bremen tohören dö, weeren toeerst de Grafen vun Hoya, laterhen de Fürsten vun Brunswieck-Lüünborg und dornah de König vun Hannober de Patroon vun de Seehuser Kark. Dorüm bleef de Gemeende luthersch, wieldeß Bremen reformeert wurrn is. So geef dat allerhand Striet. 1804 hett de Stadt Bremen ok de Karken vun Seehusen öbernahmen. 1995 leven 879 Inwohners in Seehusen. Hüde sünd dat 1.086.
Reiner Geye
Reiner Geye (* 22. November 1949 in Duisburg; † 8. August 2002 in Mainz) weer en düütsch Footballspeler.
Anfungen mit Footballspelen is he bi TuS Duisburg 48/99 un Eintracht Duisburg. 1968 is he to Fortuna Düsseldorf wesselt. Van 1971 bit 1986 weer he in de Football-Bundsliga för Fortuna Düsseldörp und den 1. FC Kaiserslautern aktiv un hett in 485 Spelen 113 Doren schaten. Ok för de düütsch Footballnatschonalmannschap is he antreden un hett in veer Spelen (1972 – 1974) 1 Dor schaten.
Nah sien Loopbahn as Speler weer he ünner annern Viez-Präsident un Manager (bit 1996) bi 1. FC Kaiserslautern.
Reiner Geye is an en swoor Levererkrankung storven.
Bokel (Bevern)
Bokel is en Oort in de Gemeen Bremervöör in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Dat is vondaag Deel von den Oort Bevern.
Geografie
Bokel liggt op dat linke Över von de Bever wieldes Bevern op dat rechte liggt.
De Naveröörd sünd Bevern in’n Noorden, Plönjeshusen un Bockhorst in’n Süüdoosten, Sandbossel in’n Süüdwesten, Minst in’n Westen un Sprekens un Tingo in’n Noordwesten.
Historie
Bi dat Anleggen von en Steekrövenmiet hett in’n Oktober 1928 en Buur in Bokel en Toonvaas mit 14.000 Münten (Brakteaten) funnen.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Bevern in’n Kanton Zeven höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1859 to de Böörd Sürsen in dat Amt Zeven tohöört un is denn Deel von dat Amt Bremervöör worrn. Na 1885 weer dat in’n Kreis Bremervöör. 1977 is dat Deel von’n Landkreis Rodenborg worrn.
Bokel hett fröher to de Gemeen Minst tohöört, is in dat 19. Johrhunnert aver in de Gemeen Bevern wesselt.
De Oort is an’n 1. März 1974 tohoop mit Bevern Deel von de Gemeen Bremervöör worrn.
Religion
Bokel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Hillig-Krüüz-Kark in Bevern.
.pl
.pl is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Polen. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1990 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .pl warrt vun dat Forschungs- un Akadeemsch Computernettwark vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.
Livesey
Livesey is de Familiennaam von
Bokel (Bevern)
Religion
För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.
Livesey
Livesey betekent ok
Bokel (Bevern)
Verkehr
Dör Bokel löppt de Bundsstraat 71, de in’n Noorden na Bevern un Bremervöör geiht un in’n Süden na Sürsen un Zeven. In’n Westen geiht de Kreisstraat 125 na Minst un in’n Oosten geiht en lüttjere Straat na Plönjeshusen.
De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so 27 Kilometer in’n Süüdoosten von Bokel.
De nächste Bahnhoff is so bi söven Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Bremervöör an de Bahnlien Bremerhoben-Buxthu. Von 1908 bet 1968 hett dat ok dichtbi in Bevern en Bahnhoff an de Bahnlien von Bremervöör na Rodenborg geven.
Mount Mohl
Mount Mohl is en hogen Barg in Ellsworthland, Westantarktika. He kickt in de Sentinel Range von de Ellsworthbargen an de Oostsied von dat Vinson-Massiv ut en Bargkamm twüschen de Koppennen von’n Dater-Gletscher un von’n Thomas-Gletscher rut.
De United States Geological Survey hett em mit egen Meetarbeiden un mit Hülp von Luftopnahmen von de United States Navy twüschen 1957 un 1959 karteert. Dat Advisory Committee on Antarctic Names hett em 1961 na Commander Edgar Vincent Mohl (1915–1980) von de US-Navy nöömt, Inschenör un Hydrograaf bi de eersten beiden Operations Deep Freeze (1955–1956 un 1956–1957).
Busoni
Busoni is de Familiennaam von
Cohrs
Cohrs is de Familiennaam von
Lockport Township
Lockport Township betekent
Cohrs
Kiek ok bi: Cors, Coors, Kors, Kohrs, Koers.
Togo
Togo (pdt.: [], frz.: []) is en Land in Westafrika un liggt an den Golf vun Guinea. Togo grenzt in’n Westen an Ghana, in’n Osten an Benin un an Burkina Faso in’n Norden. Bit to’n Eersten Weltkrieg is dat Land en düütsche Kolonie ween (kiek bi Togoland). Dornah hett dat denn to Frankriek tohöört. Meist veertig Johre lang hett de Präsident Gnassingbé Eyadéma dat Land ganz alleen regeert un präägt. As he 2005 storven is, hefft se de Verfaten bi Siet schaven un sien Söhn Faure Gnassingbé to’n neen Präsidenten maakt. Dor hett dat denn avers internatschonalen Druck geven un in dat Land is dat unruhig ween, bit de Tostänn wedder mit de Verfaten övereenstimmen döen. De Wahlen hett Gnassingbé denn wunnen, man de Oppositschoon un ok de Europääsche Union hefft em vörsmeten, he harr dor duchtig an rumfummelt un de Wählers anscheten. Jummers noch sund en paar Dusend Flüchtlingen ut Togo in dat Utland. In den Human Development Index steiht Togo up den 159. vun 182 Plätz. De Hööftstadt vun Togo is Lomé.
Hansestadt
En Hansestadt is en Stadt, de in de histoorsche Hanse ween is.
De Klöör von de Hanseflaggen is witt un rood.
Togo
Geographie
duum|links|Togo siene Topographie
Hansestadt
Nadem 1669 de letzte Hansedag ween is, hebbt sik blots noch Hamborg, Bremen un Lübeck Hansestadt nöömt. Eerst na 1990 hebbt welk Städer denn wedder op de ole Historie trügggrepen un sik wedder offiziell Hansestadt nöömt. Dat weren toeerst na de Wenn 1990 de Städer Rostock, Wismer, Stralsund, Griepswoold, Anklam un Demmin in Mekelborg-Vörpommern. Eerst von 2007 af an hebbt denn ok Städer in Neddersassen, Sassen-Anholt, Noordrhien-Westfalen un Hessen Andrääg bi de tostännigen Binnenministers stellt, dat se den Titel Hansestadt dragen dröfft. Opstunns (Stand 19. Dezember 2013) gifft dat 23 Städer in Düütschland, de offiziell den Titel Hansestadt hebbt.
Togo
Geographie
In'n Togo gifft dat fief Regionen un dat sünd De La Kara, Des Plateaux, Des Savanes, Centrale un Maritime.
Hansestadt
1980 hett sik as Stadtbund von ole Hansestäder de Ne’e Hanse grünnt.
Togo
Geographie
De Küst is 56 km lang. Vun ehre Lagunen un Sandstränn mit de Palmen, de dor wassen doot, reckt dat Quatchi-Plateau bit na dat högere Tafelland hen. De Togo-Bargen loopt vun dat Binnenland noordööstlich bit na Benin. In’n Süüdwesten wasst dor Woold up. In de Siedlänner in’n Norden un Süden regeert de Savann mit Antilopen un Elefanten.
De hööchste Barg in’t Land is de Mont Agou mit siene 986 m Hööchde. De langste Stroom is de Mono. He is bi 400 km lang un löppt vun Noord na Süüd. Över 50 km hen is he as Waterstraten to bruken.
Klima
duum|links|Klimadiagramm vun Lomé Dat Klima in Togo is över dat ganze Johr hen tropisch-natt (in’n Norden meist Savannenklima). In’n Döörsnitt liggt de Temperatur in’n Norden bi 30 °C un an de Küst bi 27 °C. In de Nacht is dat nich veel küller. Sunnerlich heet warrt dat in’n Februar un März, in Dezember un Januar weiht de Harmattan vun Norden her un bringt Stoff mit.
In’n Süden gifft dat twee Regentieden, vun April bit Juni un vun September bit November. An’n meisten pladdert dat in’n Juni un in’n Oktober. Sunnerlich heet is dat in’n März. Dor liggt de Temperatur an’n Middag bi 32 °C. In’n Juni liggt de Waterandeel vun de Luft bi 80 %. An’n dröögsten is dat in’n Dezember, an’n küllsten in’n August. Denn is dat in’n Döörsnitt so bi 27 °C warm.
Städer in Togo
Togos siene gröttsten Städer sünd (Stand 1. Januar 2005): Lomé 760.000 Inwahners, Sokodé 117.811 Inwahners, Kara 104.207 Inwahners, Kpalimé 95.974 Inwahners un Atakpamé 80.683 Inwahners.
Inwahners
Dat gifft woll bi 5.858.673 bit 6.762.000 Minschen, de Börgerlüde vun Togo sünd. Se weert in de Mehrtahl „Togoers“ nömmt oder ok „Togolesen“, wat ut de Franzöös'sche Spraak herkümmt.
En Inwahner vun Togo kann dor up reken, dat he in’n Döörsnitt bi 58 Johre oold warrt. Dat is de hööchste Tahl in ganz Westafrika. Bi de Mannslüde liggt se bi 56,2 Johre, bi de Froenslüde bi 60,43 Johre. Dat de Togoers in’n Döörsnitt nich noch öller weert, liggt sunnerlich an de hoge Tahl vun’n Kinnerdood mit 5,8 %.
In Togo kümmt de klassische Inwahnerpyramied tostann. Um un bi de Hälft vun de Inwahners is unner 16 Johre oold. Jedet Johr kaamt dor 2,78 Prozent to (taxeert för 2008).
Bannig veel Lüde wannert vun’n Lann weg na de Städer to. Man dor gifft dat, just unner de jungen Lüde, en Barg vun Arbeitslosen. Dat weert ok jummers mehr. Sunnerlich de jungen Mannslüde gaht denn ok na dat Utland un wüllt dor en Arbeit in Europa oder in Noordamerika finnen.
Volksgruppen
Bi de Lü in Togo gifft dat en Tosamenleven in Sellschapen un de gröttsten Völkers in Togo sünd:
Wie sik de Völker in Togo tosamensetten doot
In Togo gifft dat bannig veel verscheden Völker un Spraakgruppen, de to’n Deel nich veel mit’nanner to kriegen hefft. Düsse Völker sünd ganz verscheden groot. Mol höört dor bloß en paar hunnert Lüde to, mol sünd dat en paar Millionen Minschen. Vun de Unafhängigkeit vun Togo af an is dat för de Inwahners jummers wichtiger wurrn, dat se meent, se höört to en sunnerlich Volk to. Sietdem hett dat jummers wedder Striet twuschen de Völker geven.
De wichtigsten Volksgruppen sünd Ewe (um un bi 40%), Tem (23,1 %), Akebou (13,2 %), Gurma (9,7 %) un Yoruba (6,8 %). Bi 1 % vun de Inwahners stammt ut Europa oder noch annerwegens vun af. To de Grupp vun de togolesischen Minnerheiten, de hier nömmt warrt, höört lüttjere Volksgruppen ut Togo un annere Minnerheiten, tomeist ut Togo siene Naberlänner.
Spraken
Nich bloß Ewe, Kabiyé un verschedene Kwa- un Gur-Spraken weert in Togo snackt, man bovento noch de Amtsspraak Franzöös'sch. Dor kaamt denn noch de Spraken vun de „Togo-Restvölker“ to, as de Akebou un en Reeg vun annere. To wat for’n unnerscheedliche Spraakfamilien de tohöörn doot, is noch nich ganz klaar.
En List vun de levennigen Spraken vun Togo wiest alltohopen 39 Spraken. Vunwegen den Hannel, man ok vunwegen de Migratschoon weert in Togo ok Spraken ut de Naberlänner snackt, as Akan ut Ghana un Yoruba ut Nigeria. duum|Nee- un Grote Moschee in [[Sokodé]]
Religion
Um un bi de Hälft vun de Inwahners vun Togo sünd Heiden un hoolt sik an ehre Naturreligionen, bi 20 % sünd Muslimen, meist vun den Twieg vun de Sunniten, un bi 29 % hoolt sik an en christliche Kark. Sunnerlich an de Küst gifft dat ok en paar lüttje jöödsche Gemeenden.
Politik
links|duum| Togo sien Präsident in Amt: Faure Gnassingbé an’n 29. November 2006 Togo is vun 1967 af an en Präsidialrepubliek ween. Vun dor af an hett de dormolige Präsident Gnassingbé Eyadéma as en Diktater över dat Land regeert. In dat Johr 1993 hett avers de internatschonale Druck dor för sorgt, dat en liberale Verfaten utarbeit’ weern möss, to de de Oppositschoon ok tostimmen möss.
Dat Parlament driggt den Naam vun en Assemblée Nationale (Natschonalversammeln). 81 Liddmaten höört dor to. All fiev Johren warrt dat wählt. Just so warrt de Staatspräsident all fiev Johren direktemang wählt. Hüdigendags hannelt sik dat dor um es Faure Gnassingbé bi. He is den vörmoligen Diktater sien Söhn.
In dat Parlament sünd bi de Wahlen vun 2002 72 vun de 81 Sitten an de Rassemblement du peuple togolais (RPT) gahn. Dat weer den dormoligen Präsidenten Gnassingbé Eyadéma siene Partei. 2005 is Edem Kodjo to’n Premierminister maakt wurrn. He is Vörsitter vun de Convergence Patriotique Panafricaine (CPP). Dor hefft sik en Reeg vun lüttjere Parteien vun de Oppositschoon in tohopenslaten. In’n September 2006 is he as Premierminister aflööst wurrn vun Yawovi Agboyibo. An’n 3. Dezember 2007 hett Präsident Faure Gnassingbé den Politiker Komlan Mally to’n Premierminister beropen. De hett avers al an’n 5. September 2008 Bott geven. An’n 7. Dezember hett Gnassingbé denn Gilbert Houngbo to’n Premierminister maakt.
Militär
Dat Milität weer in de verleten Johren nich bloß dor vunwegen de Verdeffendeern vun’t Land, man hett sunnerlich ok in de Binnenpolitik vun Togo en Rull speelt. Gnassingbé Eyadéma konnt sik bloß dorüm 40 Johre an de Macht hollen, vunwegen dat dat Militär sik dor mit Putschen un annere Aktschonen achter klemmt hett. Organisatschonen, de sik mit de Minschenrechten befaten doot, meent, dat Milität in Togo stünn dor in Tosamenhang mit, wenn de Minschenrechten in dat Land mit Fööt pedd’ weert.
För de Upgaven vun dat Militär hett Togo bi 1,6 % vun dat BBP upbröcht (Stand 2006)
Updelen vun de Verwaltung
De Staat vun Togo is updeelt in fiev Kuntreien vun de Verwaltung:
Weertschop
De Weertschop vun Togo is afhangig vun de Landweertschop, as de Produktschoon - de Anbo vun Planten un de Tucht vun Veehtüch - 38,6 % vun Togos Bruttosoziaalprodukt utmaken. Togo is en tropisch Land un de Landweertschop is bannig vun Regen afhangig.
Burk
Burk betekent
Burk is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Burck, Burgk.
Famechon
Famechon betekent
Famechon is de Familiennaam von
Coors
Coors betekent
Kiek ok bi: Cohrs, Kohrs, Koers, Kors.
Curry County (Nee-Mexiko)
Curry County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Nee-Mexiko. He hett 48.376 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 3.642 km². De Sitt vun de Verwalten is in Clovis.
Historie
De Kreis is an’n 25. Februar 1909 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 45.044 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 20.707 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.049 US-Dollar. 20.703 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 4.032 Minschen maakt. 18,49 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
23,19 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 5,87 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 72,40 % vun de Minschen Witte, 6,86 % Swarte, 1,78 % stammt ut Asien un 0,13 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 1,00 % sünd Nakamen vun Indianers. 14,08 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 3,75 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 30,38 % vun de Lüüd ansehn.
The Heat (Film)
The Heat (op plattdüütsch so veel as „De Hitt“; dt. Titel: Taffe Mädels) is en US-amerikaansche Filmkummedie ut dat Johr 2013. Speelbaas vun den Film weer Paul Feig, de Hööftrullen weern mit Sandra Bullock un Melissa McCarthy besett.
Inholt
Sarah Ashburn is en rutragende Agentsche vun’t FBI, de bi ehr Kollegen nich goot ansehn is. Dat liggt doran, dat se tomeist inbillt un överspöönsch vörgeiht, wenn se Fäll lösen deit. Dorüm hebbt sik ok faken al Kollegen över ehr beklaagt. Frünnen hett se dorüm keen un dorto kummt noch, dat ehr Baas ehr wegen ehr Oort nich för en högeren Posten besetten will, denn se för sik as sülvstverständlich ansehn deit. Ehr Chance liggt in en Ünnersöken in Boston, woneem se de Drogenbaron finnen un fastnehmen schall.
In Boston ritt se glieks dat Heft an sik. As se en jungen Drogendealer befragen deit, de jüst vörher fastnahmen worrn is, dröpt se op Detective Mullins, de vun de öörtlichen Polizei kummt un dör en pragmaatsche, direkte Oort opfallt un en teemlich darve Spraak opfallen deit. Se ill mit Ashburn nich tosamen arbeiten, hett aver Intresse an den Fall, vunwegen dat dat mit ehr Rebeet to doon hett. Över en Hoor finnt se en Nachtclub, woneem se sik an den Krimnellen LeSoire ranmaakt, üm en Senner an sien Handy antobringen. Man, se warrt dorna vun de beiden DEA-Agenten Craig un Adam verfolgt, de al lange Tiet achter LeSoire her sünd un sik nich vun de beiden Fronslüüd dortwüschen funken laten willt.
Na wietere Twüschenfäll, warrt de beiden Fronslüüd vun den Fall aftagen, worophen se sik in Mullins ehr Stammkneipe besupen doot. In’n duhnen Kopp hett Ashburn ehr Auto verschenkt, dat exploderen deit, as de dormit losfohren will. Togliek kriggt se en Naricht op ehr Handy, dat de Familie vun Mullins bedrauht warrt. Se bringt de Familie dorophen ut de Stadt. Man Mullins ehr Broder Jason, den se sülvst en poor Johren fröher wegen Drogengeschichten in’t Gefängnis bröcht hett, geiht torüch na sien ollen Baas LeSoire, üm mehr över de nächste Ladung Drogen ruttofinnen. Dorbi warrt he aver mit en verkehrten Henwies versorgt, op den Ashburn un dat hele FBI rinfallen doot. Jason schall an de Siet maakt warrn, överleevt aver un kummt in’t Krankenhuus.
Ashburn schall dorophen wedder torüch na New York City schickt warrn, deit sik aver mit ehr ne’e Fründin tosamen, üm de Verbrekers to finnen. Se mischt dorbi de öörtliche Drogenszeen düchtig op, bit se opletzt rutfinnt, dat de Drogen in en Lagerhuus an’n Haven övergeven warrn schüllt. Se deckt sik mit bannig veel Wapen un Sprengstoff in, warrt aver liekers fastnahmen. Dorbi stellt sik rut, dat de DEA-Agent Adam in Wohrheit Larkin is, de nu wies warrt, dat Jason noch nich doot is. De beiden Fronslüüd künnt sik aver freemaken un neiht Larkin achteran. In’n letzten Ogenblick kann Ashburn em in de Genitalien scheten. De Fall is dormit lööst, de beiden Fronslüüd warrt Frünnen un Mullins warrt för ehrn Moot uttekent. Ashburn kriggt den beteren Posten twoors nich, finnt dorför aver en Arbeit in Boston.
.pn
.pn is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Pitcairn. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1997 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .pn warrt vun de Regeren vun Pitcairn vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.
Triton (Maand)
duum|Foto-Mosaik ut Opnahmen vun [[Voyager 2 vun 1989]] Triton (ok as Neptun I betekent) is de gröttste Maand vun den Planet Neptun.
Naam un Opdecken
Nöömt is de Maand na Triton, en Seegott ut de greekschen Mythologie, de faken as Söhn vun Poseidon ansehn warrt. De Naam is 1880 vun Camille Flammarion un annere Astronomen vörslahn worrn, weer aver lange Tiet nich offiziell bruukt. Opteken ut dat Johr 1939 wiest, dat de Maand dissen Naam woll harr, allgemeen aver nich nütt weer. In de astronoomschen Literatur weer blots jümmer vun den Maand vun Neptun schreven. Snaaksch is, dat Lassell sülvst keen Naam vergeven harr, tomal jüst een poor Johren vörher sien opdeckten Maanden Hyperion, Ariel un Umbriel offiziell benöömt weern.
Ümloopbahn
duum|Ümloopbahn vun Triton üm Neptun Triton lööpt üm Neptun op en meist perfekt kreisförmigen retrograden Ümloopbahn mit en middleren Afstand vun 354.759 km vun Neptun sien Middelpunkt – dat is ruchweg 330.000 km över de Wulkenbövergrenz. De Bahn hett en Exzentrizität vun blots 0,000016, de mit 156,885° aver bannig dull gegen den Äquater vun Neptun neegt is. De beiden Navermaanden sünd na binnen Proteus mit en Afstand vun 237.100 km und na buten Nereid mit en middleren Afstand vun 5.159.000 km.
De Ümloop vun Triton üm Neptun duert ruchweg 5 Daag un 21 Stünnen, wobi de retrograd üm den Planeten löpt, also gegen de Richt vun Neptun sien Rotatschoon. För en Maand vun Triton sien Grött un sien eher lütten Afstand to’n Planeten is dat bannig ungewöhnlich un in uns Sünnsystem ok blots de eenzige Fall.
De Ümloopbahn üm Neptun liggt binnen en kritischen Afstand, so dat Triton düchtig mit de Tidenkraft vun Neptun to kriegen hett. Triton bewegt sik op Neptun to, un warrt na Bereken üm un bi in 100 Millionen Johren de Roche-Grenz na binnen dörlopen und denn tweireten. Sien Bestanddelen billt dorna wohrschienlich en Ringsystem, jüst so as dat vun’n Saturn bekannt is.
Wohrschienlich is Triton en grötter’t Objekt ut den Kuipergördel, dat vun Neptun dör sien Gravitatschoon infungen worrn is. Vun Opbo her künn Triton mit den Dwargplanet Pluto un den sien Maand Charon to verglieken wesen, as ok mit annere Körpers ut den Kuipergördel.
Rotatschoon
Bi Triton is de Rotatschoonsduer jüst so groot as de Ümlooptiet, wat ok as bunnen Rotatschoon betekent warrt un ok bi annere Maanden faken to beobachten is. De Rotatatschoon is dormit ok torüchlöpig un bruukt ruchweg 5 Daag un 21 Stünnen. De Rotatschoonsass steiht nipp un nau piel to de Bahneven.
Physikaalsche Egenschoppen
duum|Geysiren op Triton, opnahmen vun Voyager 2, 1989. (nakolorerte Opnahm) Triton sien middleren Dörmeter liggt bi 2706,8 km, womit he de düütlich gröttste Maand vun Neptun is. He bargt ruchweg 99,5 % vun de helen Masse, de üm Neptun rüm kreist. De Rest verdeelt sik op de annern Neptunmaanden un dat Ringsystem. De middlere Dicht is mit 2,05 g/cm3 de gröttste in’t Neptunsystem. Bito wiest Triton en hoge Albedo vun 0,76. Dat heet, dat 76 % vun dat Licht wedder reflekteert warrt. Dat kummt dorvun, dat de Böverflach to’n gröttsten Deel ut Ies besteiht.
De deepste Temnperatur de op de Böverflach meten worrn is, weer 35,6 K oder −237,6 °C, wat de deepste Temperatur is, de bit hüüt vun en Sond in’t Sünnsystem direkt meten worrn is. De Samtflach bedriggt üm un bi 23.018.000 km² un is to verglieken mit de Flach vun Noordamerika.
Atmosphäär
De Temperatur vun Triton is siet noog, dat de Maand en Atmosphäär hollen kann, ofschoonst de Gravitatschoon nich so groot is. Se besteiht to 99 % ut Stickstoff, de Rest is Methan mit lütte Sporen vun Kohlenstoffmonoxid. De Druck is mit 1,4 bit 1,9 Pa aver bannig lütt. Dör dat instrahlte Sünnlicht gifft dat aver Konvekschoonsströöm in de dünnen Atmosphäär, de dorför sorgt, dat Material, dat vun Triton sien Geysiren utsmeten warrt, över wiete Flachen verdeelt warrt.
Böverflach
duum|Dat „Cantaloup-Rebeet“ Eenzigordig in’t Sünnsystem is dat „Cantaloupe-Rebeet“, wat en Formatschoon ut Molen un Bargrüchen is, de wohrschienlich dör Diapirismus billt weer. Dat Rebeet ümfaat wiete Delen vun de westlichen Hemisphäär. Unvermodens weer ok de Nawies vun kollen Vulkanismus (Kryovulkanismus). Aktive Geysiren sünd faststellt worrn, de en Mischen ut fletigen Stickstoff un mitreten Steenstoff bi in Högen vun 8 km utsmieten doot. Op de Biller vun Voyager 2 sünd de as düstere Rookfahnen to sehn. De Oorsaak dorför is villicht dat Opwarmen na Johrestiet dör dat Sünnlicht, dat ok bi sien lütte Intensität noch utrecken deit, froren Stickstoff to smölten. De utsmeten Partikels sett sik op de Böverflach af un billt aflagern ut froren Methan un Silikaten. Dat Methan wannelt sik dör de Sünninstarhlen in annere orgaansche Verbinnen üm, de as düstere Striepen un Schlieren to sehn sünd.
So as wohrschienlich ok Pluto is de Böverflach vun Triton to 55 % mit froren Stickstoff bedeckt, mit 15–35 % Wateries un 10–20 % Dröögies. Bito is en Andeel vun 0,1 % Methan- un 0,05 % Kohlenmonoxidies bestimmt worrn.
Johrstieten
De Rotatschoonsass vun Triton is üm un bi 157° gegen de Roatatschoonsass vun Neptun neegt, de wedder 30° gegen de Ümloopbahn üm de Sünn kippt is. Dat bedüüt, dat de Polen vun Triton tietwies direkt na de Sünn wiest. Wiel Neptun sien Ümloop vun 166 Johren üm de Sünn is dorüm eenmol an’n Noordpool un eenmol an’n Süüdpool för mehr as veertig Johren Sommer. To glieken Tiet is op de Siet gegenöver Winter, wat to Ünnerscheden in de Temperatur föhrt. So kaamt op Triton Effekten dör Johrstieten tostannen.
As 1989 de Ruumsond Voyager 2 vörbiflagen is, wies de Süüdpool na de Sünn, wiel dat Rbeet üm den Noordpool as ruchweg dörtig Johren in’n Schadden leeg, woneem de Temperatur üm un bi −235 °C bedrägt. Dor weern Aflagern vun froren Stickstoff un Methan to sehn, de in’n Wessel mit de Johrstieten jümmer wedder warm warrt, verdampt un sik denn as Ies an’n Pool afsett, de in’n Schadden liggt.
Utforschen
duum|Geoloogsche Interpretatschoon vun de tritoonsche Böverflach ut dat Johr 2015. Över Triton weer blots wenig bekannt, bit in’n Sommer 1989 de Ruumsond Voyager 2 an Neptun vörbiflagen is. Vörher weer de Maand blots dör Teleskopen vun de Eer ut to beobachten. Dorbi weern sien Bahn un sien Helligkeit teemlich nau bestimmt. Sien Grött weer afschätzt op Grundlaag vun annahmen Albedos un leeg twüschen 3200 un 6000 km, vunwegen dat man dormols dorvun utgahn weer, dat Triton düsterer is. Den lüttsten Afstand harr Voyager 2 an’n 25. August 1989 mit ruchweg 39.790 km. De Geysiren op de Böverflach sünd later an’n 2. Oktober 1989 bi’t Utweerten vun de Biller opdeckt worrn.
Na Voyager 2 is dat Neptunsystem wieter vun de Eer ut beobacht worrn, man ok mit Hülp vun’t Hubble-Teleskop.
Maxted
Maxted is de Familiennaam von
Johan Gadolin
thumb|Johan Gadolin
Johan Gadolin (* 5. Juni 1760 in Turku; † 15. August 1852 in Wirno) weer en finnischen Chemiker.
Gadolin hett toeerst Mathematik studeert, aber dat weer hüm bold to langwielig un he is anfungen Chemie to studeeren. In dat Johr 1794 hett he dat eerste chemische Element ut de Grupp vun de Roor-Eerden-Metallen, dat Yttrium in dat Mineral Ytterbit opdeckt.
He weer en vun de eersten Verfechter vun Lavoisiers Verbrennungstheorie in Skandinavien. In sien Heimat Finnland profileer he de Chemieutbilden up europäisch Niveau.
Nah hüm sünd ok dat Mineral Gadolinit (1794 vun hüm opdeckt), dat Element Gadolinium as ok z.T. de Asteroid (2638) Gadolin nömmt.
Kevin Kline
duum|hochkant|Kevin Kline in’t Johr 2009 duum|hochkant|Kevin Kline in’t Johr 1989 Kevin Delaney Kline (* 24. Oktober 1947 in St. Louis, Missouri) is en US-amerikaanschen Schauspeler.
Biografie
Kline is de Söhn vun en kathoolsche Moder un en jüüdschen Vadder un hett en christlich Kloosterschool besocht. Op de Indiana University hett he sik de Theatergrupp anslaten. Dor harr he sien eerste lütte Rull in William Shakespeares Macbeth. Dorna, wat he sülvst seggt hett, weer he al to de Tiet dermaten professionell, dat he sik för den tweenimuutigen Optritt dree Stünnen lang sminken laten hett.
Anfang vun de 1970er is Kline na New York gahn un hett dor de Juilliard School besocht. Mit de Acting Company güng he op en Bühnentournee. To sien gröttsten Spood an’n Theater tellt Tri sestry (dt.: Drei Schwestern) vun Anton Tschechow, Die Dreigroschenoper vun Bertolt Brecht un On The Twentieth Century vun Hal Prince, woför he den Tony Award un den Drama Dsek Award kregen hett. Mit disse Priesen is he ok för The Pirates Of Penzance uttekent worrn.
In de 1980er Johren hett Kevin Kline ünner annern an’t New Yorker Public Theatre de Titelrullen in de Shakespeare-Stückens Hamlet, The tragedy of King Richard the third (dt.: Richard III.) un Henry V. speelt. Dorför hett he den Shakespeare-Pries in de Kategorie Klassisch Theater wunnen as ok twee Obie Awards
Sien eersten Speelfilm weer Sophie’s Choice is he 1982 för den Golden Globe nomineert worrn. He het siet en grote Tall Filmen maakt. 1988 weer he tosamen mit John Cleese, Michael Palin un Jamie Lee Curtis in A Fish Called Wanda to sehn. För sien Dorstellen vun den negenmolkloken US-Amerikaner Otto is he mit den Oscar as besten Nevendorsteller uttekent worrn. Dormit hett he sik vör allen as Komiker en Naam maakt.
An’n leefsten speelt he aver doch Theater, wat dorto föhrt hett, dat Kline en poor veel versprekende Rullen aflohnt hett. He weer to’n Bispeel de Wunschbesetten för de Rull in Jaws, de later denn vun Richard Dreyfuss speelt weer. Un ok de Titelrull in Batman, de denn vun Michael Keaton övernahmen weer.
Siet 1989 is Kevin Kline mit de Schauspelersche Phoebe Cates verheiraadt. Se hebbt tosamen dree Kinner. An’n 5. Dezember 2004 hett he sien Steern op’n Walk of Fame kregen.
Utteken (Utwahl)
Kevin Kline hett en ganze Reeg Priesen för sien Theater-Arbeit kregen aver ok acht Filmpriesen un wietere veeruntwintig Nomineeren (Stand: März 2012). Wunnen hett he ünner annern:
Nottensdörp
Nottensdörp is een Gemeen in de Samtgemeen Hornborg in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Se hett.
Amt Jörk
Dat Amt Jörk weer en Verwaltungsrebeed in Bremen-Veern un in dat Königriek Hannover mit Seet in Jörk binnen de Landdrostie Stood. Dor hett groff dat Rebeed von Oolland tohöört.
Nottensdörp
Bi Nottensdörp höört ok de Oort Schragenbarg mit bi.
Geografie
De Oort liggt op de Stoder Geest an’n Rand na de Maschen von Oolland. Dat Water ut dat Rebeed flütt över lüttjere Beken na de Au hen af oder na de Oollanner Gravens. In’n Noorden liggt de Bullenbrook.
Amt Jörk
Dat Leid över dat Amt harr bet 1867 en Amtmann. In de Prüßentied na 1867 hett de eerste Beamte Amtshauptmann heten.
Nottensdörp
Geografie
De Naveröörd sünd Neekark in’n Noorden, Loodkup un Dammhusen in’n Noordoosten, Heendörp un Neeklooster in’n Oosten, Grundolendörp in’n Süden, Ruschwedel un Rutenbeek in’n Süüdoosten, Bliersdörp in’n Westen un Postmoor, Schragenbarg un Hornborg in’n Noordwesten.
Amt Jörk
1852–1885
Dat Amt Jörk is bi de Verwaltungs- un Justizreform an’n 1. Oktober 1852 in dat Königriek Hannover ut dat Grevengericht Oolland un de Patrimonialgerichten Bargfreed, Francop, Hoov-Leeswig, Nincop un Rübk billt worrn. Von dat Amt Stood-Gothenborg sünd noch de Domänen Neehoff un Kochshoff un de Eilannen in de Elv an de Övers von Oolland (utbenahmen Brunshusen oder Stodersand) tokamen. Mit Verordnung von’n 28. September 1852 is ok de Stubbenhoff ut dat ole Grevengericht Bützfleet dor mit tokamen. Dat Amt harr en Rebeed von 140,91 km².
Nottensdörp
Historie
Nottensdörp is 1270 dat eerste Mol in ene Uurkunn beneumt worrn, de obers verschütt gohn is. Nu is de öllste Uurkunn vun 1303, wo de Noom Notmestorpe in steiht.
Amt Jörk
1852–1885
As Gericht för dat Amt is to’n 1. Oktober 1852 dat Amtsgericht Jörk inricht worrn.
Nottensdörp
Historie
In all de ole Tied, bit 1960, geev dat in Nottensdörp man blots de Bueree.
Amt Jörk
1852–1885
Nadem dat Königriek Hannover 1866 an Prüßen kamen is, sünd 1867 Stüürkreise in de ne’e Provinz Hannover inricht worrn. Dat Amt hett denn to’n Stüürkreis Stoder Maschkreis tohöört.
Nottensdörp
Historie
No den Tweten Weltkrieg sünn vele Reetdackhüüs toschann komen un nu stoht dor mehrstentieds modern Panndackhüüs. Buern gifft nich mihr vele, obers Boünnernehmen, Krögers, Hotels, twee Olenhüüs und enen Dokter.
Amt Jörk
Na 1885
Bi de Verwaltungsreform in Prüßen to’n 1. April 1885 is dat Amt Jörk oplööst worrn un dor is de Kreis Jörk von worrn.
Nottensdörp
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Hornborg in’n Kanton Hornborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.