cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Allöder
Leven
Karl Allöder wuss all in jungen Johrn, dat Reisen bildet. Dat fund sien Utdruck dorin, sick mit italieensche Kunst in Florenz un Rom to beschäftigen. De Weg föhrde em ok na Pompeji, de Stadt, de 79 no Christi van den Ascheregen van Vesuv unnerging. Karl Allöder föhlde sik mit de Minschen, de Kultur un de Landschap int Artland eng verbunnen. Dorümme let he sick at freeschaffenden Künstler in siene Heimotgemeen Wulften/Badbergen dol.
Dat weer August Kaufhold, een Schöler van denn beröhmten Tiermoler Zügel, de denn Schooljungen Karl Allöder to Landschupsmoleree inspirierte. Tofällig dreep de Jung, at he bi Verwandte in Dötlingen in’e Ferien wer, den Moler Kaufhold. De stunn mit Staffelei, Palette un Farfkasten an de Hunte un molte van de Natur een Landschupsmotiv. Düsset tohopekomen weer de Anfang van ene lebenslange Fründschup. Veele Johre löter lehrde Karl Allöder Prof. Bernhard Winter ut Ollnborg kennen. He besöchte em foken in siene Ollnborger Villa un boben in dat Atelier unner dat Glasdach. Do kreg he ne Masse Anregungen to de Porträätsmolerei.
Warken
Veele Arbeiden in apenlichen Geböden un Museen leegt Tüchnis af van sien Schaffen un Warken. Eenige dorvan sünd: De Holtskulptur van den Quokenbrügger Burgmann steiht at Gastgeschenk van de Stadt Quokenbrügge an de Partnerstadt Hamborg in’t Hamborger Rathuus. Een Kruzifix ut Steen steiht at Mohnung för de Glöbigen up denn Katholischen Karkhoff in Badbergen. Een schnittde Posaunenengel smückt denn Baldachin van de Kanzel in de evangelische Kark St. Georg in Karl Allöder siene Heimotgemeende. Een grotet Steenrelief vertellt de Kinner van de evangelischen Volksschool in Badbergen de Soge van denn Kampf vun St. Georg mit den Draken. Een lebensgrote Bronzeadler steiht boben op enen Findling un hollt siene groten Flunken öber denn groten Steen. De steiht för de ehemolige Ackerboschool in Quokenbrügge. Int Stadtmuseum van Quokenbrügge is de Büste utstellt, de Karl Allöder van denn künnigen düütsch-baltschen Moler Theodor Doebner mookt häff. Inlaten in enen Findling erinnert een Bronzerelief an de Verdenste van den ehemoligen Landrot Prof. Dr. H. Rothert. In Wulften, twüschen de beden Flüsse Hase un Lake, geev’t fröher een Sumpf, wo een Esel de Lüe un de Lasten röwerbrocht häff. Löter wör do een Brüch boot, un Karl Allöder mokte een Bronzetafel mit een Esel, de in enen Pieler van de Brück inlaten is. För dat Germanische Nationalmuseum in Nürnbarg fertigte Karl Allöder dree maatstabsgerechte Modelle van Buurnhüser an: den Meyerhof to Wehdel, den Roden Haubarg bi Husum un een Buurnhuus ut dat Olland bi Hamborg. In Hüven in’n Hümmling steiht en kombinierte Water- un Windmöhl ut’n 16. Johrhunnert. Darvan hett Karl Allöder in de 30er Johrn een Modell för dat Landesmuseum Hannover makt. Wat’n Glück! – denn de Möhl (de enkelte disse Art in Dütschland) verfullt bit vör 5 Johr mehr un mehr. Dor wurr se unner Denkmolschutz stellt un mit veel Opwand wöller restoriert. Dorbi wer dat Modell van Karl Allöder ’ne grote Hülp. Un ok dat Modell van de Wehlborg is in Hannober to sehn. Dat grote, stolte Buernhus „Wehlburg“in Wehdel int Artland is afbot un int Museumsdorp Cloppenborg wedder opbot.
Geigenbo
Mit grote Leidenschaft hett Karl Allöder sick no denn 2. Weltkrieg denn Geigenbo hengeben. Een Konzertmeester, denn siene Vigelien in de Wirren des Krieges wegkomen weer, harr woll mehr ut Spoß to Karl Allöder segt: “Du kannst doch allens moken. Bo mi doch en Vigelien.“ Dat mutt wie elektrisierend wirkt hebben. Dat mokte Moot un Begeistern, un mit de van eem gewohnte Gründlichkeit bedreef he en Sülvststudium mit Geigenboliteratur. Dat weer een gans neet Rebeed. Bit sowiet her kunn man sehn, wat he allns mokt harr – un noch moken de. Nu kunnt man hören, wat sien Geföhl, sien Weten un Kenntnisse um dat Holt wern. De Konzertmeester wer van de Vigelien begeistert. Öber 30 Vigelienen, Celli, Bratschen un Kontrabässe hett he boot, de ok van den Konzertmeester Volkmar Flecken van dat Ollnborger Staatsorchester un Musiker van dat Städtische Orchester Ossenbrügge un Mönster speelt wurrn. Wenn dat stimmt, dat de bezaubernde Klang van de Geige ok van dat Öller afhangt, denn is de Klang van Karl Allöder siene Geigen dat Öller wiet, wiet vörrut.
Bescheiden un eenfach, so weer Karl Allöder, hett he nie veel Obsehens van sick mookt. Seker is, dat he stolt wer (ohne annere dat to wiesen), so veel schafft to hebben - wenn’t ok nich allns fartig wurrn is. Karl Allöder sturv an 23.4.1981 un hett sien leste Ruhstär op’n evangelischen Karkhoff in Badbergen funnen.
Lulves
Lulves is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lülves.
Mario Lopez
Mario Lopez is de Naam von
* Mario Lopez (* 1969), düütschen DJ,
Husted
Husted is de Familiennaam von
,
Husted betekent
Kiek ok bi: Hustedt.
Plattdüütsche Schrieveree
De Begreep plattdüütsche Schrieveree meent de helen schreven Warken in plattdüütsche Spraak.
Ooldsassisch
De eersten Warken, de överlevert sünd, sünd ut de sassische Tied. De mehrst Texten ut disse Tied kemen vun de Missionaren, de de Sassen to dat Christendom bekehren wullen. Dat sünd to’n Bispeel de Heliand, de üm 830 schreven worrn is, un de Genesis, vun de aver blots Delen nableven sünd. Ok dat Sassische Dööplöffnis harr mit de Mession bi de Sassen to doon. Dat fallt bi de ooldsassische Schrieveree op, dat de Texten faken vun Lüüd schreven sünd, de sülvst kene Sassen weren, denn dat weren ja vör allen de Franken, de de Texten schreven hebbt, de Sassen to bekehren. Dat gifft mit dat Wessobrunner Schöpfungsgedicht un dat Hildebrandsleed to’n Bispeel twee Texten, de in een afsünnerlich Mengsel ut Ooldsassisch un Ooldbairisch schreven sünd. Aver na disse Phaas vun de Mission is de plattdüütsche Schrieveree to Enn dat 9. Johrhunnert wedder inslapen.
Middelsassisch
Eerst mit dat 13. Johrhunnert is dat mit de plattdüütsche Schrieveree wedder mehr worrn. Sünnerlich dör den Influss vun de Hanse weer dat late Middelöller de Hoochtied vun dat Plattdüütsche un dormit ok vun de plattdüütsche Schrieveree. Middelnedderdüütsch weer de Spraak vun Hannel, vun dat Recht un vun de Diplomatie. Un dat nich blot in Plattdüütschland sülvst, man ok in dat kumplette Rebeet, in dat de Hanse togang weer, weer Plattdüütsch faken de Spraak för Saken, de na annere Länner gahn schullen, vun de Nedderlannen un England bet na Eestland un Russland un ok in Skandinavien.
Optakt för disse middlere Periood weer de Sassenspegel vun Eike vun Repgow (1224 bet 1231). Veel Prosa weer in disse Tied schreven, so as Rechtsböker un Chroniken, to'n Bispeel Eike vun Repgow sien Sassenspegel un de Sassische Weltchronik vun Hermen Bote an dat Enn vun dat 15. Johrhunnert. Dat geev ok vele Böker, in de vun historsche Saken vertellt warrt, as över Störtebeker; ok dat Möhlenleed höört dorto. Epik weer mit de höfisch Romanen ok dorbi, so as Flos unde Blankeflos (üm 1350), Valentin und Namenlos oder De Deif van Brugghe (beide üm 1450). De 1498 in Lübeck schreven Reynke de Vos weer en Satier op de Sellschapsornen vun dat Middelöller. Wiedere wichtige Böker weren dat Boek von veleme Rade (1490 bet 1493), de Köker (1520) un De Schichtbok (1510 bet 1513), de all vun Hermen Bote sünd. En wichtig Schauspeel is dat Redentinsche Oosterspeel wesen, in dat de Figurn vun dat stedisch Leven op de Figuren vun Oostern överdregen sünd.
Plattdüütsch in Düütschland
Vun dat 17. Johrhunnert af an weer dat Plattdüütsche na den Neddergang vun de Hanse stark ünner hoochdüütschen Druck un de Lüüd in de Steder spreken jümmer mehr ok hoochdüütsch. In Plattdüütsch weer mehrst blots noch Riemels in Dialekt schreven. En Wark ut dat 18. Johrhunnert weer de Vierländer Idyllen vun Johann Hinrich Voß (1777/1778). Ut dat 19. Johrhunnert is dat Book Quickborn. Volksleben in plattdeutschen Gedichten dithmarscher Mundart vun Klaus Groth (1852). Dorna warrt mehrst vun de plattdüütschen Autoren Romanen schreven. Wichtig weren dorbi Fritz Reuter, John Brinckman, Gorch Fock, Johann Hinnerk Fehrs, Georg Droste, Rudolf Kinau, Augustin Wibbelt un Wilhelmine Siefkes. Fritz Stavenhagen un Hermann Boßdorf schreven Dramen. Lyrik möken Greta Schoon, Erna Taege-Röhnisch, Norbert Johannimloh, Waltrud Bruhn un Renate Molle. Ok Höörspelen hebbt se op Plattdüütsch maakt, ünner annern Hinnerk Kruus, Heinrich Schmidt-Barrien, Johann D. Bellmann, Wolfgang Sieg un Ursel Meyer-Wolf.
Plattdüütsch in de Nedderlannen
To de öllsten Warken op Nedersaksisch (Plattdüütsch uut de Nedderlannen) höört twee Komödien uut de Provinz Oaveriessel: De Historie van Lukevent of 't Samenspraeck van Knubbe, Stortentuen un Lukevent un Een Overijsselsche Vrijagie van Lubbert Boukslach unde Smudde-Mulen Swenne (in dat Book Den Westfaelschen Speel-Thuyn, 1661 rutkamen in Amsterdam). Eerst um de drüdde un veerte Dekade vun ´t 19. Jahrhunnert kreeg de plattdüütsche Schrieveree in de Nedderlannen wat mehr Opswung.
En (lütte) literarische Nedersaksische Szeen geff dat vundaag in de Provinzen Grunneng, Drenthe un Freesland (de Stellingwarver Romanschriever Johan Veenstra). In de Provinzen Oaveriessel un Gelderland is wol Schrieveree up Platt, mann geff dat keen strukturelle Heruutgevers vun Nedersaksische Literatur. In Grunneng is de Stichting t Grunneger Bouk en wichtige Heruutgever vun Literatur up Platt. In Drenthe spöölt Het Drentse Boek, de Bokenofdelen vun 't Huus van de Taol, ne Slötelrolle.
To de wichtigen Schrievers in’n 20. un 21. Jaarhunnert höört:
Plautdietsch
To de wichtigsten Schrievers op Plautdietsch höört Arnolt Ditj un Ruben Ap. Mit de plautdietsche Schrieveree hett dat eerst temlich latt anfungen, n dat 20. Johrhunnert.
Manuel López
Manuel López oder Manuel Lopez is de Naam von
* Manuel López (1780–1860), argentienschen Politiker,
(3036) Krat
(3036) Krat is en Asteroid ut den buteren Hööftgördel, de an’n 11. Oktober 1937 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
Sien Naam hett de Asteroid na den russ’schen Astronom Wladimir Alexeiewitsch Krat kregen.
Lulay
Kiek ok bi: Luley.
James Husted
* James Michael Husted (* 1970), US-amerikaanschen American-Football-Speler, .
Héctor Silva
Héctor Silva oder Hector Silva is de Naam von
Halfassen vun de Ellips
duum|hochkant=1.3|Parameters vun en Ellips: As Halfassen warrt de beiden charakteristischen Radien vun en Ellips betekent: De Krink is en Sünnerform vun de Ellips, bi de beide Halfassen gliek groot sünd. In den Fall hebbt beide Halfassen de Läng vun den Radius vun’n Krink.
De Hööftass un de Nevenass warrt tohopen ok as de beiden Hööftassen vun de Ellips betekent. Hööft- un Nevenass sünd konjugeerte Dörmeters. Jemehr Relatschoon blifft ok bi „schrage” Sichtwies vun de Ellips bestahn, wat bi de geometrische Konstrukschoon vun annere konjugeerte Dörmeters nütt warrn kann.
Astronomie
Na dat drütte Gesett vun Kepler is de Ümlooptiet U vun en Ellipsenbahn mit a koppelt:. De Kunstant hangt mit de Masse vun den Zentralkörper tosamen, wat in’n Fall vun de Eer un de Naverplaneten also de Sünn is.
De beiden Hööftschedels warrt Apsiden nöömt. Die Höfftass is de Apsidenlien: Wenn en Körper in’n Brennpunkt F1 steiht un en lütteren Körper em op en elliptische Bahn ümlööpt, warrt de körtste Afstand twüschen beide Körpers allgemeen as Periapsis betekent, un de längste allgemeen as Apoapsis. In’n Fall vun de Sünn seggt man dorto Perihel un Aphel, bi annere Zentralkörpers kann dat ok noch annere Beteken geven.
In de Periapsisis de Ümloopsnelligkeit an’n gröttsten, in de Apoapsis is se an’n lüttsten. De wohrhaftige middlere Afstand is aver blangen de groten Halfass ok noch vun de numerischen Exzentrizität afhangig, un bedriggt
Fehlerreken
In de Fehlerreken sünd de Assen vun de so nöömten Fehlerellipsen en bedüden Middel to’n Dorstellen vun de middleren oder vun de gröttsten/lüttsten Punktfehlers. Bi de Utglieksreken vun geodäätsche Netten lett sik dormit to’n Bispeel de Nauigkeit, mit de enkelte Vermeetpunkten in’t Nett bestimmt sünd, as Fehlerellips dorstellen.
Kommun Laholm
De Kommun Laholm is ene Gemeend in dat Lehn Halland in Sweden. Dat höört to de Landschop Halland un den Gerichtsbezirk Halmstad. Se hett 23.134 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 888,46 km². De Sitt vun de Verwalten is in Laholm.
Demografie
2006 weren 7,90 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 17 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt, un 2 private Grundscholen. De kommunalen Scholen hebbt alltohoop 2563 Schölers un de privaten 81.
Geografie
In de Kommun gifft dat 451 Eilannen, de alltohoop 82 Hektar groot sünd.
Tektonik (Eerdwetenschoppen)
Tektonik (vun’t greeksche τεκτονικός tektonikós „wat de Bokunst bedröpt“) betekent in de Eerdwetenschoppen de Lehr vun den Opbo vun de Eerdköst in ehr Struktur un grootrüümige Bewegung. De Tektonik befaat sik aver ok mit Bewegen un Strukturen vun den böveren Eerdmantel, de as Lithosphäär betekent warrt. Warrt de Aspekten op globale Even bekeken, warr ok vun Geotektonik snackt. Wenn dat in eerste Lien üm dat Billn un Entwickeln vun de Kontinenten un Ozeanen geiht, befaat sik dormit tomeist de Platentektonik.
Fröhere Bewegungen ünnersöcht de Geoloog in de Landschop anhand vun Stören un Folden vun grote Steenblöck un ut de Struktur, de disse Steenblöck opwiesen doot. Dorto höört Markmolen as de Textur, Schivern, de Grad vun de Metamorphoos oder de Klüftung, worut de Richt, de Duer, de Sträk un de Tiet vun de tektoonschen Vörgäng afleit warrn künnt.
Na de Oort un Wies, woans vun de geoloogschen Strukturen utseht, kann indeelt warrn na: duum|Bispeel för en [[Afschuven (Geologie)|Afschuven: De rechte Siet vun den Block is afschaven worrn]] duum|Fooldt Steenblock op Kreta
Clemens Fritz
Clemens Fritz (* 7. Dezember 1980 in Erfurt) is en düütschen Footballspeler. Toletzt speel he för den SV Werder Bremen in de Football-Bundsliga.
Lima
Lima is de Hööftstadt vun Peru un vun de Region Lima Metropolitana. Se is de gröttste Stadt vun’t Land un liggt an de Pazifikküst. Lima is Wertschaps- un Kulturzentrum vun Peru mit Universitäten, Hoochschoolen, Theaters, Museen un Gallerien. De Stadt Callao liggt blangen bi Lima un is mit de Stadt tosammen wuchsen.
Clemens Fritz
In’n Vereen
In siene Jugendtied hett Clemens Fritz bi den FC Rot-Weiß Erfurt speelt. As düsse Vereen mit de Finanzen in’e Bredullje keem, hett sik de VfB Leipzig den Speler hoolt. Twee Johr later kemen ok de Leipzigers in sware See, wat dat Geld angüng. Dor hefft de Erfurters Clemens Fritz foorts torüch hoolt. Fritz hett dat glieks in de Reginalligamannschop schafft un is dor en vun de besten Spelers ween. In de Speeltied 2000/2001 hett he in de Regionalliga Süüd in 32 Spelen 10 Doren för Erfurt schaten. Dorna wessel he mit sien Fründ Marco Engelhardt na den Karlsruher SC, de just in de Tweete Liga upstegen weer. Bi jem ehren neen Vereen sünd de Beiden gau Stammspelers wurrn. In’t Johr 2003 güngen jem ehr Wegen denn doch ut’neen. Fritz güng in de 1. Football-Bundsliga na Bayer 04 Leverkusen. Dor hett he an’n 9. November 2003 to’n eersten Mol speelt. An’n 24. Juni 2004 hett Fritz sik bi en Testspeel dat Wadenbeen braken. He möss verscheden Molen opereert weern un konn in de ganze Speeltied 2004/2005 nich een Speel mitmaken. Bloß in de Champions-League hett he an’n 9. März 2005 gegen den FC Liverpool 40 min mitmaakt. In’n August 2005 güng dat avers wedder un he möök wedder mit bi den regelmotigen Speelbedriev. To de Saison 2006/2007 wessel he na den SV Werder Bremen. Dor hett he en Verdrag bit 2009 unnerschreven. Up de rechte Afwehrsiet hett he up’n Stutz Patrick Owomoyela an’e Kant schaven. De weer in de Vörsaison Stammspeler up düssen Posten ween. Vun siene Tied in Leverkusen af an speel he as Afwehrspeler up de rechte Siet. Fröher weer he ja Störmer ween. 2017 hett he sien aktiv Loopbahn afslooten.
Lima
Historie
Lima weer an’n 18. Januar 1535 vun den spanschen Konquistador Francisco Pizarro ünner de Naam „Ciudad de los Reyes“ (Stadt vun de Keunige) grünnt. He but Lima to en vun de wichtigsten spanschen Stüttpunkten in Södamerika ut.
Clemens Fritz
In’n Vereen
thumb|left|Clemens Fritz bi Werder Bremen
Natschonalmannschop
To’n eersten Mol is Fritz an’n 29. September 2006 vun Bundstrainer Joachim Löw för en Lännerspeel beropen wurrn. Dat güng gegen Georgien. Dat weer an’n 7. Oktober in Rostock un Fritz is ok insett wurrn. He hett bi sien eerst Speel up siene Positschoon rechts achtern glieks övertüügt un dröff denn ok bi de Qualifikatschoon för de EM mitmaken. An’n 2. Juni 2007 hett he gegen San Marino sien eerst Door för de Natschonalmannschop schaten. 2008 is he ok för de düütsche Mannschop för de EM 2008 beropen wurrn un höör jummers to de eersten ölben Spelers, de bi’n Start al dorbi sünd.
Oleg Gerasimow
Oleg Michailowitsch Gerasimow (kyrillsch Олег Михайлович Герасимов) is en Musikwetenschopler ut Mari El. He beschäftigt sik dor vör allen ok mit, Musik un Kultur vun de Mari to sammeln un to bewohren. Gerasimow is Perfesser an de Universität Joschkar-Ola un dor ok de Dekan vun dat Afdeel för Kultur un Kunst.
2006 hett he mit sien Book Akret Muro (Leder vun de Vöröllern) den Pries för dat beste Mari-Book kregen.
Lima
Historie
An’n 28. Oktober 1746 bleven dör en Eerdbeven 600.000 Minschen in un üm Lima dood.
Vun 1881 bet 1883 werr Lima dör chilensche Truppen besett.
Flach un Inwahners
All Angaven sünd vun’n Stand vun 1. Januar 2004.
Stadt Lima (Ciudad Lima)
Ciudad Lima is de eegentlich Stadt ahn de Vöroortgördel. Se ümfaat 31 Stadtdistrikten (Distritos).
Region Lima Metropolitana
To Lima Metropolitana heuren ok de twölv Distrikten (Distritos), de de Stadt Lima ümgeven, allens tosammen 43.
Gran Lima
As Gran Lima ward de Agglomeration, oder ok Metropolregion Lima betekent. Dorbi hannelt sik dat üm de 43 Distrikten (Distritos) de to de Region Lima Metropolitana heurt un de 6 Distrikten (Distritos) vun de Region Callao.
Verwaltensindeelen
duum|Distrikten von Lima De 31 Distrikten (Distritos) vun de Stadt Lima:
De twölv Lima ümgevenden Distrikten (Distritos):
Seihnswürdigkeeten
De Olstadt vun Lima mit eer Straten, de as en Scachbrett anleggt sünd, steiht siet 1991 ünner de Schutz vun de UNESCO un heurt dormit to dat Weltkulturarv vun de Minschheet.
Wertschap un Verkehr
De internatschonale Flughoben vun Lima heet „Jorge Chavez International Airport“.
Wohlenbekermoor
Wohlenbekermoor is en lütten Oort in de Gemeen Loomst (Samtgemeen Loomst) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Wohlenbeek mit bi.
Geografie
De Oort liggt in’t Moor an’n Hockmöhlener Möhlenbeek. Na Westen hen slütt sik de Loomster Geest an.
De Naveröörd sünd Warstood in’n Noorden, Tegelkamp un Basbeek in’n Noordoosten, de Möhlenreeg in’n Oosten, Bornbarg in’n Süüdoosten, Ihlbeek un Seth in’n Süden, Hockmöhlen un Wohlenbeek in’n Süüdwesten un Heeßel mit Schuppenfeld, Pulvermöhl un Wedelsforth in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Loomst in’n Kanton Bremervöör höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.
De Oort hett vör 1859 to de Böörd Loomst binnen dat Amt Bremervöör tohöört un von 1859 bet 1885 to dat Amt Oosten. Na 1885 weer dat in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.
Bet to de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 weer Wohlenbeek en egen Gemeen un is denn Deel von de Gemeen Loomst worrn.
Religion
Wohlenbekermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.
För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.
Verkehr
De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 2 Stood-Süüd liggt so 31 Kilometer in’n Süüdoosten von Wohlenbekermoor.
De nächste Bahnhoff is so bi twee Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Hemmoor an de Nedderelvbahn.
Viebrock
Viebrock betekent
Viebrock is de Familiennaam von
Ophelia (Maand)
Ophelia (ok: Uranus VII oder S/1986 U 8) betekent in de Astronomie en vun de lütten Maanden vun den Planeten Uranus. Ophelia is en vun de inneren Maanden, över den aver ok noch nich ganz veel künnig is. De Uranus-Maanden hebbt all Naams vun Figuren ut dat Wark von William Shakespeare oder Alexander Pope; Ophelia is en vun de Figuren ut Shakespeares Tragödie Hamlet, Prince of Denmark (dt.: „Hamlet, Prinz von Dänemark“).
Opdecken
De Maand is an’n 20. Januar 1986 vun den Astronomen Richard John Terrile op Biller vun de Ruumsond Voyager 2 opdeckt worrn. He hett toeerst de vörlöpig Beteken S/1986 U 8 kregen.
Ümlopbahn
Ophelia bruukt ungefähr 9 Stünnen för een Ümloop üm Uranus. Dorbi hett he en middler’n Afstand vun 53.764 km. De Maandbahn hett en ganz lütte Exzentrizität von 0,0101 un is dormit meist kreisrund. De Bahn is üm un bi 0,09° gegen den Äquater vun’n Uranus kippt. De Maand bewegt sik jüst so buten den ε-Ring vun den Planeten un övt mit sien Gravitatschoon Influss op de Pratikels in den Ring ut. Ophelia warrt dorüm as en Scheperhundmaand vun den ε-Ring ankeken.
Luis López
Luis López is de Naam von
Ophelia (Maand)
Opbo
De Dörmeter vun den Maand liggt in’n Dörsnitt bi ungefähr 42 km. Mit 1,3 g/cm³ liggt de Dicht düütlich ünner de vun de Eer. De Wetenschopplers gaht dorvun ut, dat de Maand to’n gröttsten Deel ut Wateries besteiht. De Bavenflach vun Ophelia is teemlich düster mit en Albedo vun 0,07. Dat heet, dat 7 % vun dat Licht, dat op den Maand ankummt, wedder afstrahlt warrt – so as bi de meisten Maanden. An de Bavenflach warkt en Sworversnellen vun 0,0078 m/s². Dat is bannig wenig.
Crossover (Musik)
Crossover (engelsch: Översnieden, Krüzen) bedüüt in de Musik, dat en Leed, dat to en sünner’t Musikgenre toordent is, in tomindest twee na Musikgenres scheedte Hitparaden platzeert is. De Begreep is in de 1940er Johren prägt worrn, as dat noch begäng weer, Hitparaden na de enkelten Musikstilrichten to splitten. De Bedüden hett sik later ’n beten änndert, as Fusionen twüschen Rock un annere Stilrichten tostannen kamen sünd un man nich mehr recht wüss, wo de Leder nu torekent warrn müssen.
Oorsprung
De Historie vun’n Crossover geiht los mit dat düütliche Afgrenzen vun de ünnerscheedlichen Musikrichten in de USA, vör allem mit dat Isoleeren vun en anfangs eenheitliche Hitparade in swarte Rhythm and Blues-, witte Country & Western- un Pop-Charts in dat Johr 1942 dör dat Billboard-Magazin. De enkelten Genres sünd ok toeerst in jemehr tohören Charts bleven. Blangen disse technische Splitten geev dat aver ok en bi de Köpers, vun wegen dat de witten Köpers lever „witte“ Country- un Popmusik köpen aver ok in’t Radio hören deen. Disse Opsplitten is mit de Tiet jümmer starker överwunnen worrn. Platten vun de Mills Brothers, Ink Spots oder Louis Jordan, de an sik för den „swarten“ Konsum dacht weern, sünd mehr un mehr ok vun Witte höört un köfft worrn. . Dormit sünd se faktisch al Crossover-Interpreten worrn. Dat wies sik 1943 denn ok in de Hitparade, as de Mills Brothers mit dat beropen Paper Doll ok in de Pop-Charts intogen is. Louis Jordan folg in’n Januar 1944 mit den Ratio Blues. Disse mehr technischen Crossovers weern noch dordör kenntekent, dat se in jemehr „Stammhitparade“, also in de Rhythm & Blues-Charts, beter platzeert weern as in de Pop-Charts.
Disse Richt in denn vun Pat Boone un annere utnütt worrn, as se „swarte“ Originalfaten covert hebbt un so för de Pop-Charts togänglich maakt hebbt. So hett Pat Boone in’n Juli 1955 dat Leed Ain’t That A Shame vun Fats Domino nee opnahmen, dat in de Pop-Charts bit op’n eersten Platz kamen is. Dat Original vun Domino is in’n sülven Maand blolts bit op Platz 10 kamen. In de Tiet dorna hebbt jümmer mehr witte Singers op „swarte“ Orignalmusik torüchgrepen, bit Elvis Presley mit Hound Dog in’n August 1956 mit mehr as 3 Millionen verkööfte Platten den kommerziellen Hööchpunkt vun’n Crossover instellt hett. Dat Original vun Big Mama Thornton harr blots in de R&B-Charts Spood. Dat Crossover hett dormit en nee Utmaat annahmen: Dat weern nu nich mehr de Original-Interpreten, de in annere Hitparaden Spood harrn, man de Cover-Versionen. In de folgen Tiet hett disse Entwickeln so dull tonahmen, dat Billboard twüschen 1963 un 1965 gor keen R&B-Charts mehr publizeert hett, vun wegen dat de Tall vun’t Crossover so dull tonahmen hett, dat de Charts vun’n Pop und vun’t R&B vun Inholt her meist gliek weern.
In de 1980er Johren geev dat denn en wietere Entwickeln hen to’t Versmölten vun verscheden Stilrichten. In de nordamerikaanschen Szeen vun’n Hardcore-Punk weer man op de Söök na ne’e Utdrucksformen. Dör dat nege Verwandschop weern faken Metal- un Hardrock-Elementen insett. Man vun’t Prinzip her weer dat begrenzte Punk-Schema gegenöver meist all Rebeden vun de populären Musik apen maakt, un weer denn lange Tiet gliekbedüden mit künstlerische Freeheit.
Musikaalsche Vörlöpers vun disse ne’e Utrichten weern Musikgruppen, de blots swoor intoorden un in Schuuven as Post Punk oder New Wave rintsteken weern. Later weer mehr un mehr ok mit Stilrichten as Country, Jazz oder Funk experimenteert, wobi de grundsätzliche Energie vun’n Punk ut de 1970er Johren bibehollen weern. Vörher harr man noch meent, dat disse Stilen nich dorto passen deen. Op disse Wies is en brede Bewegen vun toeerst subkulturell utrichte Rockmusik tostannen kamen, de sik vun’n oorsprünglichen Punk jümmer wieter weg bewegen de.
Eenige Gruppen as Minutemen, de Bad Brains oder Public Image Ltd., de Funk-, Reggea- oder Jazz-Elementen verarbeiten deen, sünd vun konservative Punks ut de eersten Generatschonen düütlich aflehnt worrn. Ok üm Oppositschoon to maken gegen disse Oort vun Dogmatismus hebbt progressivere Hardcore-Musiker Mitt vun de 1908er Johren af ok na buten hen versöcht, sik vun’n traditschonellen Punk aftosetten. Se bruken mit Afsicht „Koods“ vun de ünner Punk slecht ansehn Hippie-Generatschoon, hebbt sik de Hoor lang wassen laten un Jeans un Flanelhemmen dragen. In de fröhen 1990er Johren is disse Oort sik antotehn dör den groten Spood vun Grunge-Musikgruppen bannig populär worrn.
Anfang un Blööt
Dat ne’e Sülvstbewusstwesen is Anfang vun de 1990er Johren op en breet Publikum drapen. Tosamen mit den so nöömten Grunge is en ne’e Szeen entstahn, de sik vun’n Punk afsetten de. De „Hardcore-Funk-Crossover“ nimmt dor binnen en Sünnerstellung in, de ok in de Metal-Szeen veel Anhangers tell un dor to’n Anfang „Funk Metal“ nöömt worrn is.
Al Mitt vun de 1980er Johren geev dat en Reeg vun Musikgruppen as Living Colour oder de Beastie Boys. Acht hett jemehr Arbeit aver eerst so richtig funnen, as dat mit den groten kommerziellen Spood vun Faith No More un de Red Hot Chili Peppers los güng. In den Tosamenhang keem denn ok ut annere Richten groot Intresse op. De as „New School“ betekente tweete Generatschoon vun’n Hip-Hop arbeit t. B. geern mit Hardrock-Beats. Run DMC harr al 1985 en Hit mit Walk This Way, en Klassiker vun Aerosmith. Söss Johren later hebbt Public Enemy en Tournee mit de Metal-Band Anthrax maakt, de vörher al Rap-Inlagen in jemehr Musik inbröcht hebbt. Tosamen hebbt se de Single Bring Tha Noize rutbröcht.
Dat Phänomen is denn bald ok vun de kommerziellen Musikindustrie opnahmen worrn. En Bispeel is de Soundtrack to den Film Judgment Night, den Hip-Hop-Muskanten tosamen mit Metal- un Alternative-Rockgruppen inspeelt hebbt. Se Spood vun dat Album weer veel grötter as de Resonanz vun den egentlichen Film.
De Beteken „Crossover“ hett sik vör den Achtergrund vun en tweete Phaas vun Crossover-Gruppen fastsett, de vun’t Massenpublikum al nich mehr mit Hardcore in Verbinnen bröcht weern. Disse Oort vun Crossover weer twüschen 1994 un 1998 de bestimmen Trend in de Alternative- un Metal-Szeen. Gruppen as Rage Against The Machine, Body Count oder Dog Eat Dog hebbt bannig veel Alben verköfft. As sik de Begreep „Crossover“ goot as Kennteken vun disse Gruppen egen dee, hett he sik in’n düütschen Spraakruum för den Stil vun disse Gruppen dörsett. Dorher kummt dat ok, dat vundaag faken verkehrt annahmen warrt, dat Crossover mit en Oort vun „Rap-Metal“ gliektosetten weer. Man, dat is blots de noordamerikaansche Crossover-Richt vun’n Hardcore, de kommerziell den gröttsten Spood harr. Na un na hett dit Phänomen de ne’en Beteken Nu Metal kregen, ünner de disse Musikricht siet de laten 1990er Johren mit Gruppen as Limp Bizkit oder Linkin Park wedder starker acht worrn is, wat bit vundaag anhollt.
De Begreep Crossover warrt to’n Deel veel wieter faat. Opletzt gifft dat glieke Phänomenen as t. B. Ska-Punk oder Industrial Metal un Industrial Rock, de ok de Grundlaag vun’t Krüzen vun ünnerscheedliche Stilrichten ut Pop- un Rockmusik to finnen is. Aver ok musikaalsche Versmölten, de över disse Definitschoon rut gaht, warrt as Crossover betekent, vun wegen dat dat de Naam is, de an’n besten dorför passt. Sünners Gruppen as Oomph!, Die Krupps, Cubanate oder Think About Mutation mischt vele elektroonsche Speelorden mit Rock un Metal un weern vun dorher blots swoor inorden.
In Düütschland weern de Freaky Fukin Weirdoz de eersten, de as Crossovergrupp betekent weer. Gruppen as Such A Surge, H-Blockx un Thumb harrn kort dorna ok kommerziellen Spood. Crossovergruppen geev dat ok in annere europääsche Länner. Dorto tellt t. B. Urban Dance Squad ut de Nedderlannen, F.F.F. ut Frankriek, Senser ut Grootbritannien oder Clawfinger ut Sweden.
Vundaag gifft dat blots noch wenige Gruppen, de nipp un nau to’n Crossover torekent warrt. Dat liggt to’n Deel doran, dat Crossover nie en sünnere Stilricht betekent hett, man jümmer dat Vermischen vun verschedene Richten meent hett. To’n annern is dat vundaag mehr oder minner sülvstverständlich, dat sik Gruppen vun verschedene musikaalsche Richten inspireren laat. Blots noch wenige Stilrichten as to’n Bispeel bi’n True Metal warrt dat Övernehmen vun Elementen ut annere Richten aflehnt.
Viebrockhaus
De Viebrockhaus AG is een von de gröttsten Massivhuus-Herstellers in Düütschland. Dat Familienünnernehmen hett sien Sitt in Harsfeld in’n Landkreis Stood un is en Aktiensellschop. Viebrockhaus hett in negen Öörd in Düütschland Munsterhuusparks stahn un in ölven Öörd Beratungsbüros. Allens tohoop arbeidt dor so bi 500 Lüüd. Dat Ünnernehmen hett 2006 en Ümsatz von 115 Millionen Euro maakt (tohoop mit Franchisenehmers üm un bi 200 Millionen Euro).
Anfungen hett dat mit Viebrockhaus 1954 mit’n Mürgermeester Gustav Viebrock, de de eersten Hüüs noch mit egen Hannen müürt hett. Dat eerste Typenhuus V1 hett dat 1962 geven. De eersten Viebrockhüüs buten Neddersassen sünd 1995 von Franchise-Partners boot worrn. 1999 keem dat 3-Liter-Viebrockhaus rut un 2002 dat 2-Liter-Viebrockhaus. 2004 sünd all Hüüs von DIN-CERTCO zertifizeert worrn. Von 2005 af an hett Viebrockhaus anfungen in’n Winter Hüüs ünner en bööt Telt to boon. Von 2008 af an sünd all Hüüs blots noch ahn Öol un Gas bööt worrn un harrn Warmspumpen.
Viebrockhaus is ok in de Nedderlannen aktiv. In Noord- un Middeldüütschland hett dat Ünnernehmen mehr as 40 Munsterhüüs stahn, 21 dor von in Fambossel.
Melle
thumb|Laag vun Melle in’n Landkreis Melle is mit eben över 46.000 Inwahner (Stand:31.12.2013) de gröttste Stadt in' Landkreis Ossenbrügge un liggt in Neddersassen, etwa in de Midden vun Ossenbrügge (25 km westlich), Herford (25 km östlich) un Builefeld (25 km südlich), tüschen dat Wiehengebirge in' Norden un den Teutoburger Wald in' Süden. De Stadtdeelen Buer, Bruchmühlen, Riemsloh, Neuenkirchen un Wellingholzhausen grenzen an da Bundsland Noordrhien-Westfalen.
Fröhe Tüügnisse vun hör Grünnen recken bit up dat Johr 800, den Bau vun de Oorkark un den Meyerhof, torüch. Dat eerste Mal, dat Melle in en Oorkunn nömmt wurr, weer dat Johr 1169. De ehmalge Burgmanns- un Hansestadt deen siet dat 12, Johrhunnert mit dat Slott Gersmold un de Grönenburg den Hochstift Ossenbrügge as Sekerung.
1969 fier de Stadt hör 800-johriges Bestahn. All to hör Grünnenstiet wurr de hör ümgeven Landschap as Grönegau „Region in't Grööne“ betekent. Ok hüüd is Melle mit sien Park- un Waldflächen immer noch en Stadt in'z Gröönt. Siet dat Uplösen vun den Landkreis Melle un de Ingleedern vun all Gemeenden vun den Landkreis an' 1. Juli 1972 is Melle mit en Rebeet vun 254 km² de dartgröttste Stadt in Neddersassen. miniatur|hochkant=1.35|Melle in' [[Grönegau]] De Stadt, de in de Niege Hanse is, hett völ Partnergemeenden so as New Melle in den USA, Melle (Frankriek) in Frankriek un Regenwalde in Polen.
James W. Husted
James W. Husted is de Naam von
* James W. Husted (1833–1892), US-amerikaanschen Avkaat un Politiker,
Giersbarg (Landkreis Veern)
Giersbarg is en Oort in de Gemeen Langwedel in’n Landkreis Veern, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört Giersbarg to de polietsche Oortschop Ädelsen.
Geografie
De Oort liggt op de Achem-Veerner Geest, de hier in’n Noorden an dat Moor stött.
De Naveröörd sünd Steenbarg in’n Noorden, Grasdörp in’n Noordoosten, Langwedelermoor, Dauben, Lindholt un Cluvenhagen in’n Süüdoosten, Ädelsen in’n Süden, Hustäe un Bauen in’n Süüdwesten, Bauerholt in’n Westen un Bauermoor in’n Noordwesten.
Historie
In Giersbarg leeg fröher ok de Swedenschanz, wat en ole Befestigungsanlaag weer.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Dauben in’n Kanton Achem höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Bauen in’n Kanton Achem.
De Oort hett vör 1852 to de Oostvaagdie von dat Gogericht Achem tohöört, dat 1852 denn to dat Amt Achem worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Achem. 1932 is de Kreis Achem mit’n Kreis Veern tohoopgahn un hett den ne’en un grötteren Kreis Veern billt.
De Oort hett von öllers to de Buurschop un later de Gemeen Ädelsen mit bihöört, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Langwedel worrn is. Sietdem höört de Oort binnen de Gemeen to de Oortschop Ädelsen, de en egen Oortsraad un Oortsbörgermeester hett.
Religion
Giersbarg is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Sigismund-Kark in Dauben.
För de Kathoolschen is de St.-Matthias-Kark in Achem tostännig.
De Doden warrt op’n Karkhoff Ädelsen begraven, de dicht bi Giersbarg liggt.
Weertschop un Infrastruktur
För Giersbarg is de freewillige Füürwehr Ädelsen mit tostännig.
Verkehr
Dör Giersbarg löppt de Kreisstraat 7, de in’n Noordoosten över Grasdörp na Hintzendörp/Stellsfellen an de Landsstraat 155 ran geiht un in’n Süden na Ädelsen an de L 158.
De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra), de direkt dör den Oort dör löppt. De Opfohrt 24b Langwedel liggt aver eerst so söss Kilometer in’n Süüdoosten von Giersbarg an de K 9.
De nächste Bahnhoff is so bi annerthalv Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Ädelsen an de Bahnlien Wunsdörp–Bremen.
Campbell County (Tennessee)
Campbell County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Tennessee. He hett 40.716 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.243 km². De Sitt vun de Verwalten is in Jacksboro.
Historie
De Kreis is an’n 11. September 1806 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 39.854 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 15.664 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 13.301 US-Dollar. 16.061 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.924 Minschen maakt. 22,52 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
2,29 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,76 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 98,13 % vun de Minschen Witte, 0,30 % Swarte, 0,16 % stammt ut Asien un 0,04 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,31 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,16 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,91 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,67 % vun de Lüüd ansehn.
Up’m Rüsch
Up’m Rüsch weer en Eddelgood bi Bauen in de hüdige Gemeen Achem in’n Landkreis Veern, Neddersassen.
Geografie
Dat Good leeg op de Achem-Veerner Geest.
De Öörd ümto weren Giersbarg in’n Noordoosten, Hustäe in’n Oosten, Ädelsen in’n Süüdoosten, de Bauer Windmöhl in’n Süden, Bauen in’n Süüdwesten un Üserfinien un Bauerholt in’n Noordwesten. Mit de Hüüs von Hollbauen weer de Oort dicht verbunnen.
Historie
Dat Good is in dat 16. Johrhunnert von de Familie Clüver grünnt worrn, keem aver al fröh in de Hannen von de Familie von Mandelsloh. In dat 17. un 18. Johrhunnert hebbt de Familien von Bremer un von Düring to de Besitters tellt. An’t Enn von dat 18. Johrhunnert weer dat Good verfullen. 1778 hett Johann Wilhelm Friedrich von Düring dat Good an de Familie von Müller verköfft. Dat Good is denn aver in relativ korte Tied dör verscheden Hannen gahn: Besitters weren ok noch de Herrn Jansen un Elfers. Johann Heinrich Freese gen. von Quiter hett dat Good denn köfft un de Landdagsrechten op dat Good Ädelsen överdragen. In dat Johr 1800 hett he dat Good an’n Vörbesitter trügg verköfft. As de Vörbesitter Kunkurs gahn is, is dat Good üm 1838 över Herrn Cyriacks an Johann Caspar von der Wisch verköfft worrn. De hett dat Good toeerst an Joachim Christian von Heimbruch afgeven, de 1844 doodbleven is. Joachim Christian sien Söhn Gottlieb Ernst August von Heimbruch hett dat Good denn aver an Johann Caspar von der Wisch trügggeven.
Bi’n Bo von de Bahnlien Wunsdörp–Bremen is dat Goodshuus afreten worrn. Liekers sünd aver noch Hüüs stahn bleven, de to dat Good höört harrn.
Johann Caspar hett dat Land von dat Good up’m Rüsch 1858 denn mit de Göder Emßen, Ädelsen un Koppeln to en Fideikommiss tohoopföhrt.
Johann Caspar is 1865 ahn Kinner doodbleven un de Resten von dat Good güngen an sien Broder Hieronymus von der Wisch, de 1873 ok ahn Kinner doodbleven is. Dat Land is dorüm an de Bröder Carl Johann Christian († 1895) un Gottlieb Ernst August von Heimbruch († 1892) fullen. Ok düsse beiden Bröder harrn keen Kinner, so dat de Resten von dat Good an Christian zu Reventlow († 1922) ut de Familie Reventlow fullen sünd. Dat Land, dat to dat Good höört hett, is 1930/1934 von Christian sien Söhn Rudolph zu Reventlow in Parzellen opdeelt un an verschedene ne’e Besitters verköfft worrn.
Vondaag is de Oort Bauen so wied wussen, dat op dat Rebeed von dat Good Wahnrebeden staht.
Verwaltungsgeschicht
Dat Good hett vör 1852 to de Oostvaagdie von dat Gogericht Achem tohöört, dat 1852 denn to dat Amt Achem worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Achem. 1932 is de Kreis Achem mit’n Kreis Veern tohoopgahn un hett den ne’en un grötteren Kreis Veern billt.
Religion
Dat Eddelgood weer evangeelsch-luthersch präägt un hett to dat Kaspel von de Laurentius-Kark in Achem höört.
Gemeen Tesp
Geografie
De Gemeen Tesp liggt ganz in’n Oosten von de Samtgemeen Elvmasch un in’n Noordoosten von’n Landkreis Horborg an dat Süüdöver von de Elv.
De Navergemenen sünd Geesthacht in’n Noorden, Snakenbeek in’n Noordoosten (de beiden in’n Kreis Hertogdom Loonborg in Sleswig-Holsteen), Addelborg in’n Süüdoosten, Brietl in’n Süden, Boorn in’n Süüdwesten (de letzten dree in’n Landkreis Lümborg) un Meschacht in’n Westen.
Historie
De Gemeen Tesp is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen ut de olen Gemenen Tesp, Abendörp un Bütel tohoopleggt worrn. Dorbi sünd se ok von’n Landkreis Lümborg an’n Landkreis Horborg wesselt. Von’n 1. Juli 1972 af an hett de Gemeen Tesp ok tohoop mit de Gemenen Draag un Meschacht de Samtgemeen Elvmasch billt.
De Gemeen liggt in dat Rebeed von’n Leukämiecluster Elvmasch.
Ehrenbörgers
Tesp hett betherto een Börger to’n Ehrenbörger maakt:
Ernst Kuzorra
Ernst Kuzorra (* 16. Oktober 1905 in Gelsenkiärken; † 1. Januar 1990 ok dor) weer en düütsch Footballspeler.
Kuzorra speel in de 1920er bit 1940er Johren för den FC Schalke 04 un wurr mit den Vereen söss Mal Düütsch Meester un wunn eenmal den Tschammerpokal. Tosommen mit sien Schwager Fritz Szepan hett he den so nömmten Schalker Kreisel schafft. 1950 hett he mit 45 Johren sien aktiv Loopbahn as Speler afslooten.
Fröhe Johren
Kuzorra, Söhn vun den ut Masuren stammen Bargmann Karl Kuzorra un sien Fru Bertha, hett nah sien Schooltiet tonächst up de Zeche Consolidation arbeit, bit he sück af Midden vun de 1920er Johren ganz up den Football konzentreeren dee.
1926 steeg de Club in de dormals hööchste westdüütsche Speelklass up. En Johr later hett „Clemens“, as hüm sien Kameraden nömmen deen, de Sprung in de Natschonalmannschap schafft un speel bi dat 2:2 gegen de Nedderlannen up de halflinke Positschoon.
1928 weer de Störmer bi de Olympisch Spelen in Amsterdam dorbi, keem aber nich to'n Insatz. 1930 wurr sien internatschonale Karriere wegen en Sparr gegen de Schalker Speler (wegen nich erloovt Geldtowennen) för en Johr ünnebraken. Kuzorra harr dormals för 1.000 Mark in' Maand as Profi in Wien spelen können, hull aber Schalke di Trüe. 1930 hett sück Kuzorra dör twee Lännerspelen in ganz Düütschland en Naam maakt: to'n 5:0-Sieg över de Swiez hett he dree Doren bistüert. Dat sück ansluuten sensatschonelle 3:3 in dat „Moderland“ vun den Football gegen England weer för hüm en vun de prägen Ereignisse in sien internatschonale Karriere.
Ära Schalke
De „Ära Schalke“ fung 1933 an, as de Vereen eerstmals en Endspeel um de düütsche Meesterschap recken dee, allerdings mit 0:3 gegen Fortuna Düsseldorf verlor. Een Johr later hemm de „Königsblauen“ en 2:1 gegen den favoriseerten 1. FC Nürnberg schafft. In disse Begegnung hull Kuzorra trotz en Liestenbröök dör, hett kört för dat Enn# vun dat Speel dat Siegdoor schaaten, is denn tosommen braken un wurr to en leven Legende. In de nächst teihn Johren jaag en Erfolg den annern: 1935 düütschr Meester, 1937 Meester un Pokalsieger (eerst Gewinner vun dat „Doubles“), 1939 to'n veerten Mal Meester dör en 9:0 över den SK Admira Wien. Een Johr tovör harr Kuzorra gegen Ungarn sien twalft un letzt Lännerspeel (söben Doren) bestreeden. Wiedere Insätze in dat DFB-Trikot hett Riekstrainer Otto Nerz verhinnert, de mit Kuzorra sien Aart, direkt sien Meenen to seggen, nich torech keem.
Dat Schalker Erfolgsrezept, de „Kreisel“ (nau un gau Körtpassspeel), stell de Gegner ok bi de Meesterschapsspelen 1940 un 1942 vör nich to lösen Probleme. De Dresdner SC verlor mit 1:0; in dat Johr dorup verlor Schalke mit 3:4 gegen den SK Rapid Wien. Bi den sössten Titel vun Schalke verlor Vienna Wien 1942 mit 0:2.
1935/36 traineer Kuzorra den hüüdigen Schalker Arzrivalen Borussia Dortmund. He hett dorbi offiziell den eersten professionellen Trainer Fritz Thelen vertreeden, ebenfalls en ehmalger Speler vun den FC Schalke 04 un en Schwager vun Kuzorra. To de dormalig Tiet geev dat de Rivalität tüschen de beid Clubs noch nich in dat hüdig Maat un Kuzorra sülvst harr verwandtschapliche un früendschapliche Betecken in dat Düörpmer Borsigplatzveertel.
Van 1942 bit 1946 traineer Kuzorra de SpVgg Erkenschwick. Mit den Vereen hett he de Gauliga, de dormals hööchste düütsch Speelklass reckt. Van Juni 1949 bit 1951 traineer Kuzorra Borussia Hückelhoven, en Mannschap in de Rhienbezirksliga. Trotz sien Trainerschien hett he sück blots "Berater" nömmt. En letzt Mal nehm Kuzorra in de Saison 1969/70 as Trainer up de Schalker Bank Platz. He weer dorbi "Strohmann" för Slobodan Čendić, de Rudi Gutendorf aflööst harr, aber noch kien DFB-Lizenz kreegen harr.
Sowohl Kuzorra, de gliekermaaten genial Speler as vörbildlich Kämper weer, as ok sien Vereenskamerad un Schwager Fritz Szepan harrn Midden vun de 1940er Johre den Zenit vun hör Können överschreeden. Se hemm nah dat Enn' vun den Tweeten Weltkrieg noch bi den Neeupbau vun de Schalker Mannschap in de westdüütsch Böverliga mithulpen. Kuzorra weer noch bit Enn' 1948 aktiv un nehm twee Johr later gemeensam mit Fritz Szepan mit en Speel gegen Atlético Mineiro in de Schalker Glückauf-Kampfbahn offiziell Abscheed.
Ruhestand
An' 19. April 1971 wurr Kuzorra in de WAZ mit de Kritik ziteert, dat 0:1 vun de Schalker an' vörangahn Saterdag gegen Arminia Bielefeld weer en „schwache Schalker Vorstellung“ un ferner „keine 18 DM für die Tribünenkarte wert“ ween. Later stell sück denn herut, dat dit Speelergevnis för 100.000 DM Besteekensgeld „köfft“ wurrn weer, en Slötelereignis in den so nömmten Bundsligaschandaa.
1980 wurr Ernst Kuzorra mit dat Verdeenstkrüüz an' Bande vun de Bundsrepubliek Düütschland uttekent un 1985 to'n Ehrenbörger vun Gelsenkiärken nömmt. He is an' Neejohrsdag 1990 in Gelsenkiärken mit 84 Johren storven.
Nahleven
En starke Diskussion entstunn dorto in de 1990er Johren, as vermehrt Stimmen to en Ümbenennen vun den Kuzorra-Platz un en Aferkennen vun de Gelsenkiärker Ehrenbörgerschap upkeemen, wiel Ernst Kuzorra tosommen mit sien Mitspelern Fritz Szepan un Hans Bornemann an‘ 1. Mai 1937 in de NSDAP intreeden weer (Liddmaatnummer 5 415 713).
Se diskuteert Maatnahmen wurrn aber nie dörsett, de Naam vun de Platz wurr nich ännert. Tüügen ut de Tiet hemm Kuzorra grundsätzlich as unpolitischen Minschen beschreven. In eenzelt Fällen hett he aber apen de natschonalsozialistische Sportpolitik kritiseert. As in dat Endspeel um de düütsch Meesterschap 1941 Schalke 04 gegen den SK Rapid Wien nah en 3:0-Vörsprung noch mit 3:4 ünnerleegen weer, hett he en Manipulatschoon vermoot. In Richt vun den Riekssportführer Hans von Tschammer und Osten hett he den Verdacht ütert: „Dass wir hier verloren haben, war Politik, kein Sport“. Antisemitische Instellungen vun Kuzorra sünd nich bekannt. He hett ok för de Kinner vun jöödsch Kunden vun sien Tabakgeschäft Intrittskoorten, as de de Besöök vun Sportveranstaltungen all verboden weer.
Sonst noch wat
Luut en dör de Bild-Zeitung in de Welt sett Legende wull de dormalige Vereenspräsident vun den FC Schalke 04, Günter Eichberg (de „Sünnenkönig“), de ut en Utlandsurlaub nicht o rechte Tiet to de Beerdigung kommen weer, unbedingt up dat offiziell Foto vun de Bisetten to sehn ween, weswegen nah de Bisetten vun Kuzorra de Truertoog und at Kranzdaalleggen en tweet Mal dorführt wurrn ween sullen. Eichberg sülvst gifft an, dat he blots vun de Presse to en nahhaalt Foto, tosommen mit den Gelsenkiärker Böverbörgermeester un den dormaligen Schalke-Viezpräsidenten, an Kuzorra sein frisch Graff bewagen wurr. Doröver herut hett dat kien widere Aktschonen geeven.