cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gelsted Sogn
Gelsted Sogn is en däänsch Kaspel (däänsch sogn) von de Däänsche Volkskark. Dat liggt in de Proovstie Middelfart von dat Bisdom Fünen. De Kark von dat Kaspel is de Gelsted Kirke in’n Oort Gelsted. De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de amtliche Statistik ok Ünnerdelen von de Kommunen (LAU-2), bi Gelsted Sogn also von de Kommun Middelfart.
Historie
Dat Kaspel leeg bet to de Kommunaalreform 1970 in de Harr Vends Herred von dat Amt Odense un denn von 1970 bet 2006 in de Kommun Ejby in dat Amt Fünen. Mit de Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007 is dat Kaspel Deel von de Kommun Middelfart in de Region Süüddäänmark worrn.
Guareschi
Guareschi is de Familiennaam von
Wells County (Indiana)
Wells County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Indiana. He hett 27.636 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 958 km². De Sitt vun de Verwalten is in Bluffton.
Historie
De Kreis is an’n 7. Februar 1835 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 27.600 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 14.674 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.158 US-Dollar. 15.513 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.536 Minschen maakt. 5,76 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,42 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,84 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Brittan
Brittan is de Familiennaam von
Enckesch Komet
De Enckesche Komet (offizielle Beteken: 2P/Encke) is en kortperioodschen Komet, de na Johann Franz Encke nöömt is. Vun all bekannten Kometen hett disse de körtste Ümlooptiet.
Historie
Sien offiziellen Naam na, is Encke de tweete Komet na den Halleyschen Komet, de as perioodsch bestimmt weer. Sien eerst Beobachten weer an’n 17. Januar 1786 vun Pierre Méchain. As he 1975 torüch kamen weer, hett Caroline Herschel em opdeckt. 1805 un nochmol 1818 is de Komet vun Jean-Louis Pons opfunnen worrn. Denn eerst künn Encke all veer Beobachten op een enkelten Kometen torüchsluten. Ofschoonst Kometen normalerwies na jemehrn Opdecker nöömt warrt, is disse Komet na de Person betekent, de sien Ümloopbahn toeerst bestimmt hett. De Enckesche Komet weer as Teel för de Kometensond CONTOUR utsöcht, man de Misschoon is fehlslahn.
Ümloopbahn
duum|De Ümloopbahn vun 2P/Encke De Enckesche Komet löpt op en langtogene elliptische Ümloopbahn üm de Sünn. De sünnneegste Punkt hett en Afstand vun ruchweg 0,339 AE, wat in’t Rebeet vun de Merkur-Bahn liggt. De wietste Punkt vun de Ümloopbahn reckt mit 4,097 AE bit in’t Rebeet vun de Jupiter-Bahn. De Even vun de Ümloopbahn is üm 11,8° gegen de Ekliptik verkippt. Mit blots 3,3 Johren hett 2P/Encke de körtste Ümlooptiet vun all bekannten Kometen.
Al in’t 19. Johrhunnert weer faststellt, dat sik de Ümloopstiet vun den Enckeschen Kometn jümmer ’n lütt beten verkörten deit. Dat weer as en Bewies för den Äther ansehn, de mit sien Rievwedderstand vör’t Afbremsen verantwoortlich maakt weer. Vundaag weet man, dat dat Afbremsen dorvun kummt, dat in Sünnneeg Materie ut’n Kometenkarn in Form vun en Jet utstött warrt, de as en Oort Bremsrakete wirkt. Dordör verlütt de Komet ok jümmer mehr Materie, wat ok dorto föhrt, dat sien Helligkeit afnehmen deit. In föfftig Johren geiht de afsluute Helligkeit in’n Dörsnitt üm ruchweg 0,5sup>mag torüch. Sien Dörmeter warrt dorüm ok blots op ruchweg 4,8 km schätzt.
Steernsnuppen
De Enckesche Komet warrt mit den Meteorstroom vun de Tauriden tosamenbröcht. En poor Wetenschopplers glöövt, dat en Stück vun den fröher grötteren Komet in de Bronzetiet Schaden in’n Fruchtboren Halfmaand anricht hett. En mööglichen Bewies is en groten Inslagkrater in’n Irak. Man nipp un nau ünnersöcht worrn is de Struktur noch nich.
Hans Jebsen
Hans Jebsen is de Naam von
* Hans Jebsen-Marwedel (1899–1992), düütschen Physiker un Chemiker,
Tweete Weltkrieg
duum|Pazifikruum bit 1942: gröttste Utbreden vun’t japaansche Herrschopsrebeet De Tweete Weltkrieg weer de tweete up global Ebene führt Krieg vun sämtlich Grootmächte vun dat 20. Johrhunnert un stellt den bitlang gröttsten un verheerendsten Konflikt in de Minschheitsgeschichte dor. De Krieg düer van 1939 bit 1945. In' Kriegsverloop hebbt sück twee militärisch Allianzen bildt, de as Assenmächte un Allieerte betekent wurrn. Unmiddelbor weern över 60 Staaten an' Krieg direkt oder indirekt bedeeligt, över 110 Million Minschen stunnen ünner Wappen. De Opfertallen swanken afhängig vun de Born tüschen 60 un 70 Million Dooden. De Tweete Weltkrieg wurr ünner annern dör den Holocaust, Kriegsverbreken, Flachenbombardements un den eersten Bruuk vun Atomwappen kenntekent.
Groff Översicht
As Datum vun den Kriegsbeginn wurrd mit överwiegend Övereenstimmen de 1. September 1939 nömmt: de Dag vun den Överfall vun de Wehrmacht up Polen. Eenig Warken führen den Anfang vun de Mandschurei-Krise an' 18. September 1931 as Vörbedingen för den Pazifikkrieg as asiaatschen Kriegsschauplatz oder den 7. Juli 1937 an, „nachdem die japanische Armee sich gewaltsam Zugang zu der chinesischen Garnisonsstadt Wanping süüdwestlich von Peking verschafft hatte“ un de Konflikt wurr immer schlimmer. Een anner These beschrifft dat eegenstännig Entstahn vun en europäischen un en asiaatsch Kriegsschauplatz, de beid 1941 in en globalen Konflikt münnen deen.
Bit Midden 1941 wurr de noch up Europa beschränkte Konflikt vun de Wehrmacht meest blots as Eroberungskrieg führt. Nah Polen wurr in kört, konzentreert führt Feldtüüg Däänmark, Norwegen, Belgien, de Nedderlannen, Luxemborg, de Grootdeel vun Frankriek, Jugoslawien un Grekenland erobert un besett. De Rebeeden wurrn deels in't Düütsch Riek ingleedert, deels mit vun dat Düütsch Riek afhängigen Regeeren beherrscht. De besett Rebeeden wurrn wertschaplich utbeut, Jöden, Oppositschonelle un Lüüd, vun de man annehm, dat se Wedderständler tegen den Natschonalsozialismus weern, wurrn plaanmäßig verschleppt, to Dwangsarbeit herantrucken un ümbrocht. Grootbritannien weer vun de Kapitulatschoon vun Frankriek (22. Juni 1940) bit to'n düütschen Angreep up de Sowjetunion (22. Juni 1941) Düütschland eenzig verbleeven europäisch Kriegsgegner. Dit Dörhollen vun de Briten, dat vun Churchill sien Standfestigkeit tegenöver Hitler anführt wurr, weer vun groot, woll entscheeden Bedüüden för den Verloop vun den Tweeten Weltkrieg. Dat natschonalsozialistisch Düütsch Riek führ den Krieg gegen de UdSSR as en Vernichtungskrieg. Hitler gellt dorbi as drievend Kraft. All in Mein Kampf harr he de Vörstellen vun de Eroberung vun „Lebensraum im Osten“ wiederentwickelt, indem he de mit Sozialdarwinismus, Rassenideologie, Antisemitismus un Antibolschewismus verknütten dee. Immer weer hett he betoont, dat he Osteuropa bit to'n Ural as Ergänzungs- un Siedlungsruum för en künftig „Großgermanisches Reich“ begriepen dee. De gröttste Deel vun Kamphandlungen vun den Tweeten Weltkrieg funn an de düütsch-sowjetsch Front, de gröttste Deel vun Kriegsverbreken achter disse Front statt. De Rood Armee kunn den Vörmarsch vun de Wehrmacht in' Winter 1941/42 kört vör Moskau eerstmals anhollen. Nahdem de Rood Armee in' Winter 1942/43 en wiederen Vörmarsch bi Stalingrad stoppen kunn, hett se de düütsch Wehrmacht ansluutend so nah un nah in dat Düütsch Riek trüggdrängt. Mit Dörhollensbefehlen dreev de politisch un militärisch Führung de düütsch Truppen noch in dat Fröhjohr 1945 in en sinnlosen Kamp, wordör up beid Sieden noch Hunnertduusende vun Minschen oppert wurrn. Am 8. Mai 1945 (VE-Day) is denn de bedingungsloos Kapitulatschoon vun de Wehrmacht in Kraft treden, de Krieg in Europa weer dormit to Enn'. Nah dat Enn vun den Tweeten Weltkrieg steeg de Sowjetunion neben den USA in den Rang vun en Supermacht up.
Mit den Kriegsinträe vun dat Königriek Italien an de Siet vun dat Düütsch Riek in’ Juni 1940 wurr ok Noordafrika to’n Kriegsschauplatz. Italieensch Truppen mussen in Ägypten gegen britisch Verbände düchtig Verluste hennehmen un verloren de Kontroll över Oostafrika. Dat af Februar 1941 an de Kämpen bedeeligt Düütsch Afrikakorps kunn woll de Nedderlaag vun de Assemächte in Noordafrika uphollen, aber nich afwennen. In’ November 1942 sünd anglo-amerikaansch Truppen in Noordafrika land un hebbt de düütsch un italieensch Truppen in Tunesien to de Kapitulatschoon dwungen (Mai 1943). Nah Lannen up Sizilien (Juli 1943), in de Normandie (Juni 1944) un in Süüdfrankriek (August 1944) hebbt US-amerikaansch, britisch un franzöösch Truppen ok in Kontinentaleuropa en Landkrieg gegen de Truppen vun de Wehrmacht führt. Italien stunn af Oktober 1943 offiziell up de Siet vun de Allieerten. Af Oktober 1944 drungen allieerte Truppen up dat Rebeet vun dat Düütsch Riek vör, wo US-amerikaansch Truppen an’ 25. April 1945 an de Elv up sowjeetsch Truppen stött sünd.
Michel Roques
Michel Roques is de Naam von
Tweete Weltkrieg
Groff Översicht
Nah den japaanschen Angreep up Pearl Harbor hebbt de USA an’ 8. Dezember 1941 dat Kaiserriek Japan den Krieg verkloort un de Konflikt wurr to’n Weltkrieg, as Hitler an’ 11. Dezember 1941 wedderum den USA den Krieg verkloort hett, ofschons he dorto nah den Dreemächtepakt nich verplicht weer. De UdSSR bleev nah dat Neutralitätsafkommen van 13. April 1941 tegenöver Japan vöreerst neutral. In de Arcadia-Konferenz (Dezember 1941/Januar 1942) wurr de Swoorpunkt vun de US-amerikaansch un britisch Kriegsanstrengungen up dat Bekämpen vun dat Düütsch Riek leggt, kört „Germany first“-Strategie. De US-Rüstungsindustrie hett in Rekordtiet nee Scheep för de Pazifikflotte vun de US-Navy baut, de af Midden 1942 in kombineert See-Luftschlachten de japaansch Marine swoor Verluste tofügen kunn. Japaansch Truppen harrn bit dorhen Hongkong, Britisch-Malaya, de Philippinen, Deelen vun Burma, Niederländisch-Indien un Deelen vun Neeguinea erobert. Thailand wurr vun Indochina ut besett un to de Kriegsverkloren an de USA dwungen. Nah de Slacht um Midway Anfang Juni 1942, in de de japaansch Marine veer vun hör söss groot Floogtüchdräger verlor, weer de japaansch Överlegenheit in’ See-Luft-Krieg braken un de Wennen in’ Pazifik-Krieg intreden. Bit 1945 hebbt sück de US-Truppen in’ Toog vun de so nömmt Island Hopping immer dichter an de veer Hööfteilannen vun Japan rankämpt, wobi aber groot Deelen vun Süüdoostasien wiederhen vun japaansch Truppen besett bleven. Vun Tinian ut sünd denn de beid Bomber start, de de twee Atombomben in’ August 1945 up Hiroshima un Nagasaki afsmeeten hemm. An’ 2. September 1945 gung de Tweete Weltkrieg mit de Kapitulatschoon vun Japan to Enn’.
In den Johren nah den Tweeten Weltkrieg hebbt sück de Allieerten in de vun de UdSSR un de USA führt Machtblocken upspulten un de Ära vun den Kollen Krieg fung an.
Michel Roques
* Michel Roques (1936–2007), franzööschen Musiker,
Tweete Weltkrieg
Vörgeschichte
miniatur|Benito Mussolini un Adolf Hitler, München 1938 In de Johren siet 1920 bit to dat Enn' vun den Tweeten Weltkrieg keem in wiet Deelen vun Europa de Faschismus bzw. de Rechtsextremismus tonehmend to politisch Macht. In Italien reet Benito Mussolini all 1922 mit den Marsch up Rom de Macht an sück. In Düütschland weer de Natschonalsozialismus siet 1930 to en Massenbewegen heranwussen. An' 30. Januar 1933 wurr hör un hör rechtskonservativ Verbündeten de politisch Macht övergeven: Adolf Hitler wurr vun Riekspräsident Paul von Hindenburg to'n Riekskanzler nömmt. He hett denn ut Natschonalsozialisten un Düütschnatschonale Volkspartei dat Kabinett Hitler bild.
De Revision vun de internatschonal Ordnung nah den Versailler Verdrag, all en Teel vun fröhere düütsch regeeren, hörr to dat Programm vun de Natschonalsozialisten un hör Verbündeten. Mit de 1935 vulltrucken Weddervereenigung vun dat Saarrebeet mit dat Düütsch Riek, den Inmarsch in dat entmilitariseert Rhienland 1936, den „Ansluss“ vun Öösterriek un dat Aftrennen vun dat Sudetenland vun de Tschechoslowakei in dat Münchner Afkommen 1938 wurrn de beid eerst Teelen wietgahnd erfüllt. Begünstigt wurr dat dör de britisch un franzöösch Appeasement-Politik, de up en freedlich Verständigung mit dat natschonalsozialistisch Düütschland afteelen dee. Sülvst nah den Inmarsch in de so nömmt Rest-Tschechei in' März 1939 geev dat blots Proteste up britisch un franzöösch Siet. Kört dorup geev Litauen ünner den Druck vun de Verhältnisse dat Memelland an Düütschland torüch, de Slowakei wurr en eegen Staat un dör en Schuulverdrag eng an Düütschland bunnen. Grootbritannien un Frankriek wullen dat düütsch Expansionsstreven ingrenzen un hebbt Polen en Garantieverkloren geeven, de kört Tiet later in en förmliches Bündnis ümwannelt wurr.
All 1936 greep Italien, dat engere Beziehungen to dat Düütsch Riek plegen dee, Äthiopien an un hett an 7. April 1939 Albanien annekteert.
In Spanien hebbt sück van 1936 bit 1939 in' Spaanschen Börgerkrieg en hööftsächlich dör Republikaner, Sozialisten un Kommunisten führt Volksfrontregeeren un Anhänger vun en dör General Francisco Franco führt Militärrevolte bekämpt. De Sowjetunion un tonächst ok de franzöösch Volksfront hebbt an de „Volksfront“ Wappen un Kriegsmaterial leefert, wiels Italien un Düütschland de Truppen vun de Natschonalisten ünner Franco stütten deen. De düütsch Regeeren hett to dissen Zweck de Legion Condor un de italieensch de Corpo Truppe Volontarie (CTV) henschickt, de entscheeden to den Sieg vun den Franquismus bidragen hebbt. miniatur|hochkant|Josef Stalin un [[Joachim von Ribbentrop, Moskau 23. August 1939]] De japaansch Expansionspolitik fung in de 1930er Johren an, as de Infloot vun de militärisch Führung up de kaiserlich Regeeren immer starker wurr. Japan versunn sück as Schuul- un Ordnungsmacht, de dorto vösehn weer, de anner ostasiaatsch Völker to beherrschen. De Rohstoffvörkommen un dat Reservoir an Arbeitskräften, dat de Nahberlänner harrn, sullen de japaansch Weertschap togoot kommen. Dat Hööftinteresse gullt tonächst de Republik China, deren stark industrialiseert Region Mandschurei all 1931 annekteert un to dat Protektorat Mandschukuo verkloort wurr. As Reaktschoon up de internatschonal Proteste is Japan 1933 ut den Völkerbund uttreden. Ende 1936 hebbt Düütschland un Japan den Antikominternpakt slooten. Midden 1937 fung Japan den Tweeten Japaansch-Chinesischen Krieg an.
In' August 1939 hebbt Düütschland un de Sowjetunion överraschend en Nichangreepspakt slooten, de later „Hitler-Stalin-Pakt“ nömmt wurr. In en geheim Tosatzprotokoll vun de Pakt wurrr dat Updeelen vun Europa in geographisch nipp un nau betekent, aber ansonsten nich dichter beschreeven „Interessensphären“ beslooten. Letztlich leep dat up dat Updeelen vun Polen tüschen Düütschland un de Sowjetunion as ok de eensiedig Erobern un Besetten vun wiederen Rebeeden (ünner annern vun de baltischen Staaten un Finnland) as ok groot Deelen vun Rumänien dör de UdSSR herut.
Kriegsteelen un -führen vun de Grootmächte
De Mögelkeit, dat en umfaaten Krieg intreden kunn, wurr vun de Grootmächte inkalkuleert, so dat se entsprekend Vörbereiten drapen deen. Dorto hörrn bispeelslwies de Vörhollen un Upstocken vun kriegswichtig Ressourcen un Göder as ok dat Utdehnen vun Zivilschuulprogrammen.
Düütschland
In’ europäischen Kontext weer de Tweete Weltkrieg en vun dat natschonalsozialistisch Düütschland utlöst Roof-, Eroberungs- un Vernichtungskrieg mit dat langfristig Teel, en nich antogriepen düütsch Grootriek ut eroberten un afhängig Rebeeden to schaffen. Dat vun Anfang an utkeeken Teel weer en düütsch Weltmachtstellung un de „rassisch Neeordnung vun den [europäischen] Kontinent“. Dorbi hebbt sück klassisch machtpolitische mit rassenideologisch Motiven vermischt. Dorto hebbt up de een Siet de Gewinnung vun „Levensruum in’ Osten“ mit Umsiedlung oder Vernichtung vun de dor leven, as „rassisch minnerwertig“ ansehn, vörwiegend slawisch Völker tellt, un up de anner Siet de „Endlösung vun de Jödenfraag“, dat Tarnwoort för de Vernichtung vun de europäisch Jöden. Beid weer mitnanner verbunnen dör de antisemitische Vörstellung vun en „jöödschen Bolschewismus“ as Deel vun en Verswörung vun dat „Weltjödendom“, de in Gestalt vun de Sowjetunion de Levensgrundlagen vun de „arisch Rass“ un de dör de repräsenteert europäisch Zivilisatschoon bedrohen dee.
De Revanchismus, dat Upregen över den Versailler Verdrag, besünners de hart un as ungerecht vörkommen Reparatschonsforderungen, de siet 1931 nich mehr erhoben wurrn, as ok de eensiedig Schuldtowiesen an de Middelmächte, funnen sück in wiet Deelen vun de düütsch Bevölkerung weer. De Revision vun den Versailler Verdrag un de Trüggkehr vun dat Düütsch Riek in den Krink vun de Grootmächte weer immer mit besünnern Nahdruck vun de düütsch Generalität, den monarkistisch un antirepublikaansch gesinnten Deel vun dat düütsch Börgerdom un de wertschaplich Elite anstreevt wurrn. För de Natschonalsozialisten weer dat aber blots en Deelstreckenteel.
In sien geheimen Denkschrift to’n Veerjohresplan hett Hitler in’ August 1936 fordert, dat de Insatzfähigkeit vun de düütsch Armee un de Kriegsfähigkeit cun de Wertschap binnerhalv vun veer Johr hertostellen weern, um en kriegerische „Erweiterung des Lebensraumes bzw. der Rohstoff- und Ernährungsbasis“ för dat Düütsch Riek to recken. Dorför hett he twee ünnerscheedlich Szenarien beschreeven: Dat Eerste sull bit 1944/45 bi ungünstig politisch un militärisch Entwicklung, dat letzte bit 1941/42 bi entsprekend beter Utsichten reckt wurrn. An’ 5. November 1937 hett he vör de düütsch militärisch un butenpolitisch Führenskräften sien Kriegsteelen, nauer betekent, de sück in de Hoßbach-Daalschrift finnen dooht.
Japan
Siet sien Moderniseeren in' Toog vun de Meiji-Restauratschoon 1868 harr dat japaansch Kaiserriek en territorial Utdehnen up den asiaatschen Kontinent anstreevt, de hüm vör allen för dat Sekern vun wichtig Rohstoffen deenen sull. Sien Bemühungen hebbt sück besünners up China konzentreert, das vun Japan upgrund sien wertschaplich un binnenpolitsich Situatschoon as swaak ansehn wurr. Vun en expansiv Dynamik Moot kregen, de mit den Verdrag vun Tientsin anfung, sück dör den Sieg in' Russisch-Japaanschen Krieg fortsetten dee un den Tipp tonächst in dat Besetten vun de Mandschurei harr, hett Japan de tonehmen Spannungen in Europa as Gelegenheit sehn, den wassen Infloot vun de USA in tomööt to treden. To de geostrategisch Spannungen keemen de faken Inmischen vun de Strietkräfte in de Angelegenheiten vun de zivil Führung un en wesselsiedig kulturell Aversion tüschen breet Bevölkerungsschichten in Japan un den USA. Dat hett de Bundsregeeren vun de USA den ok dorto brocht, nahdem de Pazifikkrieg anfungen weer japaanschstämmig Amerikaner to interneeren.
Japan seech sück, ähnlich as dat Düütsch Riek in Europa, en sück in de Loop vun de Johren immer slechter wurrn strategisch Utgangslaag in Ostasien tegenöverstellt. Oorsaak weer vör allen sien bündnispolitische Isolatschoon. Den vörwiegend amerikaanschen Unwillen, de japaansch Utdehnen in de Region hentonehmen, hebbt sück China, de Sowjetunion un de Kolonialmächte anslooten. Konkret seech sück dat japaansch Kaiserriek in en veerfach geostrategischen Kontext bedroht. In' Osten weer dat de Pazifikflotte vun de USA, in' Norden de Sowjetunion. Ok en Mangel an Gegenwehr vun anner Grootmächte änner wenig an de latent Bedrohung dör China in' Westen as ok Australien, Neeseeland, Nedderlannsch-Indien un den Philippinen in' Süden. Se leegen up amerikaansch un britisch Marschrouten un weern wegen hör ruumlich Utdehnen as Operatschonsbasen to bruken.
Disse geostrategisch Utgangslaag hett de japaansch Führung, ähnlich as Düütschland, to en Mischung vun diplomatisch Instrumente mit en Bewegungskrieg brocht. Se hett dorher nah dat fehlslahn Vördringen up sowjeetsch Rebeet 1938/39 mit de UdSSR en Nichtangreepspakt afslooten. De Angreep vun de Kaiserlich Japaansch Marineluftstrietkraften up Pearl Harbor, deren Upbau angesichts vun de Inschränkungen dör dat Washingtoner Flottenafkommen qualitativ utricht weer, hett vör allen de Afsicht harrt, de Marine vun de USA mit hör tonehmend Rüsten en Slag vun strategisch Utmaat to versetten. Ok in Süüdoostasien sülvst hett sück Japan toeerst up dat Neutraliseeren vun konzentreert militärisch Ressourcen, bispeelswies de Ansammlung vun B-17-Langstreckenbombern up den Philippinen konzentreet un is up Australien vörrückt. De denn folgend umfangriek japaansch Inavsion vun Süüdoostasien deen to'n Eenen dorto, Rohstoffe, hööftsächlich Eerdööl, to beschaffen, un to'n annern, de USA den Nahschuufweg nah Australien aftosnieden.
Allieerte
An de Westfront hebbt de Kriegsplääns vun de Westmächte vörsehen, so as in' Eersten Weltkrieg ok, in' Wesentlichen dat Düütsch Riek dordör to schaden, indem man vör allen bombardeeren un de düütsch Wertschapskreisloop blockeeren wull.
Sowjetunion
De Sowjetunion hett de Lehren trucken, de sück ut dat düütsch Uprüsten to dat Ünnernehmen Barbarossa ergeven harrn. To Land sünd se den Bispeel vun de Heeresgrupp folgt, deren Karnstück mobile un swoor panzert Divisionen weern, un hebbt zentraal koordineert Luftflotten grünnd, de dör düütlich verbetert Informatschoonsfloot en teelricht Luftnahünnerstütten mögelk maken deen. Stalin hett nah den vörangahnd, politisch motiveerten Minneseeren vun dat Offizierskorps de operative Führung weer an en Flaggoffizier, Marschall Georgi Konstantinowitsch Schukow överdragen, de sien överdörsnittlich Kompetenzen de spoodriek Führung vun mehreren Millionen Mann mögelk maken dee.
Vun den Angreep up Polen bit to de Nedderlaag vun Frankriek, September 1939 bit Juni 1940
In eenig Dorstellungen, aber geschichtswetenschaplich umstreeden, wurrd de Anfang vun den Tweeten Japaansch-Chineeschen Krieg an' 7. Juli 1937 as egentlich Anfang vun den Tweeten Weltkrieg angeven.
In de eersten Phase vun den Krieg hett Düütschland Polen (September 1939) as ok groot Deelen vun Skandinavien (vör allen April 1940) un vun Westeuropa (Mai/Juni 1940) erobert. Sünners de gau Nedderlaag vun Frankriek keem för de meest Minschen unverwacht, nich toletzt ok för Josef Stalin. Dennoch hett Hitler sien Hööftzteel, Grootbritannien ut den Krieg ruttohollen, to Upgaav to dwingen oder militärisch to besiegen, nich reckt. Dat wurr laatstens in' Oktober 1940 kloor. Grootbritannien bleev dat eenzig Land, dat vun' Anfang vun den Krieg an dörgahn hannelnsfähig Gegner vun Düütschland weer.
De düütsch Angreep up Polen 1939
miniatur|Polenfeldtoog 1939 Dat eerste unmittelbor Kriegsereignis weer de Angreep up Polen an' 1. September 1939, üm 4:45 Ühr.
De persönlich Anwiesen vun Hitler (Geheime Kommandosache Nr. 170/39) van' 31. August 1939 enthull folgende Passagen: Der Angriff gegen Polen ist nach den für Fall Weiß getroffenen Vorbereitungen am 1.9.39 um 4 Uhr 45 zu führen. […] Im Westen kommt es darauf an, die Verantwortung für die Eröffnung von Feindseligkeiten eindeutig England und Frankreich zu überlassen. […] Eröffnet England und Frankreich die Feindseligkeiten gegen Deutschland, so ist es Aufgabe der im Westen operierenden Teile der Wehrmacht unter möglichster Schonung der Kräfte die Voraussetzung für den siegreichen Abschluss der Operation gegen Polen zu erhalten. […] Die von uns Holland, Belgien, Luxemburg und der Schweiz zugesicherte Neutralität ist peinlich zu achten. […] Die Ostsee ist gegen feindlichen Einbruch zu sichern. Die Entscheidung, ob zu diesem Zweck die Ostsee-Eingänge mit Minen gesperrt werden dürfen, trifft Ob. d. M. [''Abk. für: Oberbefehlshaber der Kriegsmarine, Anm.''] […] Die Kriegsmarine führt Handelskrieg mit dem Schwerpunkt gegen England. […] Die Angriffe gegen das englische Mutterland sind unter dem Gesichtspunkt vorzubereiten, daß unzureichender Erfolg mit Teilkräften unter allen Umständen zu vermeiden ist.|ref= Dissen Angreep gung kien formale Kriegsverkloren vörut.
miniatur|Düütsch Suldaten stellen dat Körtmaken vun den Slagboom an de düütsch-poolsch Grenz dicht bi [[Danzig nah, 1. September 1939]] Um de Invasion vun Polen to rechtfertigen, hett de düütsch Siet mehrere Vörfälle vörtäuscht. De bekannteste is de vörtäuscht Överfall up den Senner Gleiwitz vun as poolsch Wedderstandskämper verkleedt SS-Liddmaate an' 31. August. Dorbi hebbt de in poolsch Spraak över Radio de Kriegsverkloren gegen dat Düütsch Riek verkünnd.
Den militärischen Angreep hett dat düütsch Lienschipp Schleswig-Holstein up de poolsch Stellung „Westerplatte“ in Danzig dörführt. De poolsch Armee weer vun de Tall her genauso stark as de vördringen Wehrmacht, aber technisch un in de Oord vun de Kriegsführung ünnerlegen. De poolsch Regeeren hett mit de Ünnerstütten dör Frankriek un Grootbritannien rekent, de an' 2. September wegen de „Garantieverkloren van' 30. März 1939“ en Ultimatum an dat Düütsch Riek stellen deen.
Dat Ultimatum forder den sofortigen Rücktoog vun all düütsch Truppen ut Polen. De britisch-franzöösch Garantieverkloren harr disse Staaten verplicht, laatstens 15 Daag nah en düütschen Angreep en eegen Offensive in' Westen vun Düütschland antofangen. Hitler hett hoopt, dat de beid Westmächte hüm ebenso as bi den Inmarsch in de „Rest-Tschechei“ gewähren laaten würrn un harr den Westwall blots swaak besett. Tatsächlich bleev de Angreep ut den Westen ut, aber Grootbritannien und Frankkriek hebbt an 3. September, nahdem dat Ultimatum afloopen weer, Düütschland den Krieg verklort.
miniatur|Tosommendrapen vun düütsch un sowjeetsch Suldaten in [[Lublin, September 1939]]
An' 17. September, nahdem de organiseert poolsch Verteedigung dör de Wehrmacht slahn weer, den Tosommenbröök vun den poolschen Staat un de Flucht vun de poolsch Regeeren nah Rumänien, fung de sowjeetsch Besetten vun Ostpolen, as in dat geheim Tosatzprotokoll vun den düütsch-sowjeetschen Nichtangreepspakt afmaakt, an. Dorbi hett de Root Armee Deelen vun Ostpolen (in eerste Lien de Westukraine, den westlichen Deel vun Wittrussland un dat Rebeet um Wilno), ahn dorbi up organiseerten militärischen Wedderstand to stöten. Liekers sünd aber 3000 sowjeetsch Suldaten fallen. Disse Aktschoon harr eerst an' 18. Dezember 1939 dat Verkloren vun en Kriegstostand mit de Sowjetunion vun Sieden vun de poolsch Exilregeeren to Folge. Grootbritannien un Frankriek hebbt dorgegen kien Kriegsverkloren an de Sowjetunion maakt.
An' 28. September hebbt rund 100.000 poolsch Suldaten in de Hööftstadt Warschau kapituleert, nahdem se an' 18. September vullständig vun düütsch Truppen inslooten un an' 27./28. September en intensiven Bombardement utsett wurrn weern. Een Dag later hebbt se ok de Festung Modlin upgeven.
An' 8. Oktober hebbt sück dat Düütsch Riek un de Sowjetunion in dat Afkommen vun Brest-Litowsk dat erobert Rebeet dör en Demarkatschoonslien updeelt, wat as de „Veert Deelen vun Polen“ in de Historie ingung. Nich blots de nah den Versailler Verdrag aftreden Rebeeden wurrn weer in dat Riek ingleedert, sonnern doröver herut ok wiet Deelen vun Zentraalpolen, inslutend de Stadt Łódź. De Rest vun Polen wurr düütsch Generalgouvernement ünner de Leitung vun Hans Frank.
De anslutend Besattenstiet weer vun extrem Repressalien vun de Besetters gegen de Zivilbevölkerung präägt. Deportatschonen to Dwangsarbeit weern blots de sichtborste Utpräägen, sünners de poolsch Jöden wurrn Opper un de natschonalsozialistisch Rassenpolitik. In' östlichen Deel vun Polen wurrn tallriek „Klassenfeinde“ vun de sowjeetsch Besetter in den Gulag deporteert.
De up en gauen Sieg utleggt – un dorbi spoodriek – Taktik bi den Angreep up Polen hett dat Bruuken vun den Begreep „Blitzkrieg“ fördert un hett de wiedere Kriegsführung vun Düütschland bit Enn' 1941 fördert.
Stellungskrieg an de Westfront 1939
miniatur|Luutsprekerwagen vun de NSDAP an de Front an' Böverrhien, 1939 An' 3. September hebbt Frankriek un dat Vereenigte Königriek Düütschland den Krieg verklort. Doruphen fung an' 5. September en begrenzt un ehrder symbolisch Offensive vun de Franzosen gegen dat Saarrebeet an. De Düütschen hebbt kien Wedderstand leist un hebbt sück to den stark befestigten Westwall torüchtrucken. Dornah bleev dat an de Westfrot ruhig. Disse Phase wurrd as „Sitzkrieg“ (franzöösch: „drôle de guerre“, engelsch: „phony war“ ) betekent. Bit up enkeld Artiilleriescharmützel geev dat kein wiedere Angreep. Up de düütsch Siet rull de Propagandamaschinerie an. Mit Plakaten un Parolen över Luutspreker hett man den Franzosen „Warum führt ihr Krieg?“ oder „Wir werden nicht zuerst schießen“ toroopen.
An' 27. September hett Hitlers en Anwiesen an dat Böverkommando vun dat Heer to dat Utarbeiten vun en Angreepsplan, de so nömmten „Fall Geel“ herutgeven. Bit to'n 29. Oktober weern de Planungen afslooten. De hebbt vörsehn, dat twee Heeresgruppen dör de Nedderlannen un Belgien vörstööten sullen, um somit sämtliche allieerten Kräfte nördlich vun de Somme kört to slahn.
Letztlich funn 1939 aber denn doch kien Angreep statt, wiel wegen slecht Weer un völ gröttere Verluste in Polen as verwacht (22 % Verluste bi Kampfloogtüüch, 25 % bi Panzern) de Angreep all tosommen 29mal verschaven wurr.
Finnisch-Sowjeetsch Winterkrieg 1939/1940
miniatur|links|Lüchtspoormunitschoon över de finnisch-sowjeetsch Grenz, Dezember 1939 An' 30. November 1939 hebbt soowjeetsch Truppen ünner Marschall Kirill Merezkow in' so nömmten Winterkrieg de 950 Kilometer lang Grenze to Finnland överrönnt. De Root Armee hett dorbi mit 1500 Panzern un 3000 Floogtüüch angreepen un hett en gauen Sieg verwacht, aber dorbi de Finnen gewaltig ünnerschätzt. De Russen hebbt 200.000 Man verloren, de Finnen man blots 25.000 Mann.
Sweden hett Finnland indirekt ünnerstütt, ahn dorbi aber sienNeutralität uptogeven. En Ingriepen vun dat Vereenigte Königriek un vun Frankriek gegen den Sowjetunion wurr woll plaant, aber nich dörführt, wiel de beid Staaten nich noch en wiederen Kriegsgegner hemm wull. Dat Düütsch Riek hett woll mit de Finnen sympathiseert, hett aber nich militärisch ingreepen, wiel se sonst den Nichtangreepspakt mit de Sowjetunion braken harr.
En Freedensverdrag, de an' 12. März 1940 ünnerschreven wurr, hett fastleggt, dat Finnland groot Deelen vun Karelien an de Sowjetunion aftreden muss, dorünner mit Wyborg ok de dormals tweetgröttste Stadt vun Finnland. As direkte Reaktschoon up den sowjeetschen Angreep nehm Finnland 1941 in' Fortsettenskrieg an den düütschen Krieg gegen de Sowjetunion deel, um de verloren Rebeeden torüch to eroberrn.
En wesentlich Folg vun den Winterkrieg weer, dat Stalin mit en Reorganisatschoon vun de Root Armee anfung, in deren Verloop ok weer Offiziere in Deenst keemen, de in' Rahmen vun den Grooten Terror nah Sibirien verbannt wurrn weern. Disse Reorganisatschoon hett denn bannig dorto bidragen, dat de Root Armee 1941 en grötter Kampkraft harr, as man up düütsch Siet annommen harr.
Besetten vun Däänmark un Norwegen April 1940
miniatur|Norwegen un Westfeldtoog1940 To'n Enn vun dat Johr 1939, nah den Utfall vun Iesenarzinfuhren ut Frankriek (lothringisch Minette), hebbt de Arzleefern ut dat neutral Sweden 40 Perzent vun den düütschen Bedraf deckt. De wurrn vun de sweedsch Afbaurebeeden mit de Arzbahn to den dat ganz Johr över iesfree Verladehaben Narvik in Nord-Norwegen brocht. Norwegen weer dorum för dat Düütsch Riek vun besünners wertschaplich un militärischen Wert. En anner wichtig Rohstoff weer Nickel ut Finnland. De Briten wullen disse wichtig Rohstoffleefern stören un so fröh as mögelk afsnieden (Oltmark-Tüschenfall), weswegen an' 5. Februar 1940 bi den böversten franko-britischen Kriegsrat de Plaan vun dat Anlannen vun veer Divisionen in Narvik beslooten wurrn weer. De vörsehn Besetten vun den norweegschen Haben dör de Briten hett dorto führt, dat dat Böverkommando vun de Wehrmacht en tosätzlich Staff för Norwegen upstellen dee. An' 21. Februar hett Hitler en direkte Anwiesen för de Planung vun bestimmt Operatschonen in' skandinavischen Ruum rutgeven. An' 1. März wurr dat Unternehmen Weserübung endgültig beslooten. Dat seech vör, Däänmark intonehmen un dat Land as „Sprungbrett“ förr de Eroberung vun Norwegen to bruuken. In' März keem dat to verscheeden Angreep tegen britisch Seeeenheiten.
An' 5. April funn de alieert Operation Wilfred statt, bi de de Gewässer vör Norwegen vermint un wiedere Truppen in dat Land brocht wurrn sullen. Een Dag later leep up düütsch Sie dat Unternehmen Weserübung an. Dorbi wurr meest de gesamte Kriegsmarine mobiliseert un de Hälft vun de gesamten düütsch Zerstörerflottille in Richt Narvik schickt. An' 9. April fung dat Ünnernehmen endgültig mit dat Lannen vun en Gebirgsjägerdivision in Narvik an. miniatur|[[Panzerspähwagen Sd.Kfz. 222|Panzerspähwagen vun de Wehrmacht in Viborg (Däänmark), April 1940]] miniatur|Wehrmachtssuldaten bi den Kamp um en brennen Dörp in Norwegen, April 1940 In Grootbritannien is de militärisch Führen nich vun en Anlannen vun de Düütschen utgahn, se hebbt denn man ok blots minn Gegenmaatnahmen drapen. De Düütschen kunnen hör Brüggkopp ahn grötteren Wedderstand utwieten, so dat an' 10. April all Stavanger, Trondheim un Narvik besett wurrn, nahdem all tovör Däänmark kamplos besett wurrn weer. Grootbritannien hett denn an' 12. April ut strategischen Grünnen de däänschen Färöer in' Nordatlantik.
An' 13. April hebbt negen Zerstörer un dat Slachtschipp HMS Warspite bi en tweeten britischen Angreep de restlichen acht noch in' Ofotfjord vör Narvik befindlichen düütsch Zerstörer versenkt. Twee Lichte Krüüzer vun de Kriegsmarine un tallriek Frachter kunnen vun britisch U-Bööt un Floogtüüch vun de Royal Air Force versenkt wurrn.
An' 17. April sünd de Allieerten denn bi Narvik lannd un hebbt de Truppen vun de Wehrmacht to glieker Tiet dör massiv Bescheeten dör Scheep vun de Royal Navy ünner starken Druck sett. Bit to'n 19. April wurrn umfangriek allieerte Verbände, dorünner poolsche Suldaten un Deelen vun de Fremdenlegion, in Norwegen anlannd. De Allieerten hebbt Narvik erobert un de Gebirgsjäger vun de Wehrmacht in de Bargen torüchdrängt.
Intüschen beter sück aber dat Weer in Norwegen, so dat de Wehrmacht hör Fronten festigen kunn. Bi Angreep vun de düütsch Luftwappen wurrn an' 3. Mai vör Namsos en britisch un en franzöösch Zerstörer versenkt.
Noch in den sülvigen Maand hett Churchill wegen den düütschen Spood in Frankriek beslooten, de Allieerten ut Norwegen aftotrecken. Bevör de 24.500 Suldaten evakueert wurrn kunnen, hebbt se dat noch schafft, in Narvik intodringen un den wichtigen Haben kört un kleen to haun. An' 10. Juni hebbt denn de verbleven Suldaten vun de norweegsch Strietkraften kapituleert, worup dat Unternehmen Weserübung afslooten weer.
Norwegen ünner düütsch Besetten wurr Riekskommissariat un Deel vun dat dütüsch Herrschaftsrebeet, sull aber nah den Willen vun Hitler as sülvständig Staat bestahn blieven. In den wiederen Verloop wurr Norwegen stark befestigt, wiel Hitler en Invasion befürchten dee: In' Februar 1942 wurr en Marionettenregeeren ünner Vidkun Quisling insett.
Westfeldtoog Mai/Juni 1940
Regeeren un Militärs in Frankriek hebbt up de stark befestigt Maginot-Lien vertroot. De Ardennen gullen as natüürlich Verlängerung vun disse meest 130 Kilometer lang Verteidigungslien. De franzöösch Generalität hett nich an en düütsch Vörstööten dör dit Rebeet glöövt, wiel dat besünners för Panzerkräfte as nich to överwinnen gull. De oorsprünglich düütsch Plääns, de en Umgahn in' Noorden ähnlich as de „Schlieffenplaan“ vorsehn de, fullen aber in' Januar dör en verflagen Kurierfloogtüüch de Belgiers in de Hann'.
En nee Plaan för en Feldtoog in' Westen wurr vun Generalleutnant Erich von Manstein mit sien beid Mitarbeiter, Oberst Günther Blumentritt un den dormaligen Major i.G. Henning von Tresckow utklamüüstert. De seech en flinken Vörstööt dör de Ardennen vör, um dann de Allieerten in' Norden to en Slacht mit verkehrt Front to dwingen. Mit de Masse vun de hier to versammeln Panzer- un motoriseert Divisionen hett he sück vörstellt, dör dat „Lock in den Ardennen“ to'n „Sichelsnitt“ – as hüm Churchill later betekent hett – bit to de Kanalküst hen antosetten.
miniatur|Nah de Lannen in Brand schaaten Floogtüüch [[Junkers Ju 52/3m|Ju 52 in Delft, 10. Mai 1940]] miniatur|Düütsch Truppen in [[Brüssel, 1940]] An' 10. Mai 1940 fung de Angreep vun düütsch Verbände („Fall Gelb“) mit insgesamt söben Armeen up de neutral Staaten Nedderlannen, Belgien un Luxemborg an. 136 düütsch Divisionen stunnen rund 137 allieerten tegenöver. Glieks an den eersten Dag wurr de för nich intonehmen hollen belgisch Eben-Emael dör düütsch Fallschermjäger innommen. An' 14. Mai hett General Guderian mit sien Panzergrupp de Maas överschreeden. De Royal Air Force hett mit vertwiefelt Angreepen versöcht, de Pionierbrüggen över den Stroom kört un kleen to haun, hett dorbi aber en Grootdeel vun sien Floogtüüch verloren. Eerst an' 17.Mai is de franzöösch 4. Panzerdivision ünner Charles de Gaulle zto en Gegenangreep up Montcornet antreden, de aber nah Spood to'n Anfang wegen stark Attacken vun düütsch Störtkampbomber afbraken wurrn muss. An' 17. Mai wurr Brüssel ahn Kamp övergeven.
De Nedderlannen weer, bedingt dör hör Neutralität in' Eersten Weltkrieg, noch weniger as Belgien up en Krieg instellt, so dat hör Armee relativ lich slahn wurrn kunn. Nahdem de düütsch Angreep anfungen harr, is Königin Wilhelmina mit de Regeeren an' 13. Mai 1940 nah London översiedelt. De Befehl to de Kapitulatschoon vun der nedderlannsch Armee wer an' 14. Mai 1940 ünnerwegens; de Nahricht keem aber an de düütsch Kommandostellen to laat, um dat Bombardeeren vun Rotterdam an den sülvigen Dag to verhinnern. De nedderlannsch Strietkraften hebbt an' 15. Mai 1940 upgeven. As Riekskommissar för de Nedderlannen hett Hitler Arthur Seyß-Inquart insett, de sien Amt an' 19. Mai 1940 antreden hett.
An’ 19. Mai reck de düütsch 6. Armee den Stroom Schelde un is bit Abbeville vörstött. De Vörmarsch in disse Rebeeden weer so gau, dat de britisch un franzöösch Eenheiten bi Düünkarken inkesselt wurrn. De Panzerstrietkraften vun de Heeresgrupp A kreegen aber an’ 24. Mai den Befehl, den Vörmarsch antohollen. De Befehl wurr eerst nah mehr as dree Daag uphaben. De Grünnen för dissen Anhollensbefehl weern dormals nich klor, un ok noch hüüd is dat „Radsel Düünkarken“ in de historsch Forschung umstreeden. Man hett dat to verkloren versöcht, dat dat Gelände för Panzer nich besünners to bruuken weer, dat man Hermann Göring sien Luftwapen den Vörtritt laaten wull, oder de Briten bewusst schoont hett. Man nimmt aber an, dat de Grund Kompetenzgerangel weer un Hitler sien eegenmächtig Generäle en Denkzettel verpassen wull.
An’ 27. Mai fung de Operation Dynamo an, de Evakueeren vun de allieerten Suldaten, an de etwa 1.200 Seefohrtüüch deelnommen hebbt. Över 366.000 Suldaten, dorünner 139.911 Suldaten vun de franzöösch Armee, kunnen trotz düchtig Angreep dör Bomber vun de düütsch Luftwapen bit to’n 4. Juni evakueert wurrn. Ut militärisch Sicht stell de Anhollensbefehl, de dat Evakueeren vun dat meest gesamte britisch Expeditschoonskorps mögelk maken dee, en swooren taktischen un vör allen in de Rückschau folgenriek Fehler dor. De Fähigkeit, de Krieg forttosetten, weer nah den Verlust vun dat Expeditschonskorps för Groootbritannien düütlich swoorer wurrn, wiel sück dat um erfohren Beropssuldaten hanneln dee So gun den Allieerten blots dat an’ Strand torüchlaaten Kriegsmaterial verloren, dat man lichter ersetten kunn.
miniatur|links|Düütsch Suldaten vör den [[Arc de Triomphe du Carrousel in Paris, 1940]]
As sück de Briten torüchtrucken, hett sück Frankriek up de Afwehr vörbereit. De „Fall Rot“, so de düütsch Decknaam för de tweet Offensive in Frankriek, de eegentliche Slacht um Frankriek, fung an' 5. Juni mit en düütsch Offensive an de Aisne un de Somme an. An' 9. Juni hebbt de Suldaten vun de 6. Infanteriedivision de Seine överschreeden. An' 10. Juni is Italien up Sieden vun Düütschland in den Krieg intreden un fung an' 21. Juni en Offensive an de Alpenfront an, ofschons de Regeeren Pétain an' 20. Juni Italien um Wapenstillstand beden harr.
An' 14. Juni hebbt Deelen vun de 18. Armee de franzöösch Hööftstadt Paris besett. Um to verhinnern, dat se kört un kleen haun wurr, wurr se to en apen Stadt verklort un ahn Kamp vun de franzöösch Truppen rüümt. To glieker Tiet hett de Heeresgrupp C de Maginot-Lien dörbraken, un de symbolträchtige Festung Verdun kunn ok innommen wurrn.
miniatur|Himmler, Offizier vun de Wapen-SS, Hitler, Göring, Raeder, v. Ribbentrop, Heß vör den [[Wagen vun Compiègne]]
As an' 17. Juni en Wapenstillstandsgesöök vun Philippe Pétain, den Ministerpräsidenten vun de nee bild franzöösch Regeeren, in Hitler sien Hööftquartier indrapen weer, wurr de Führer vun Keitel as „der größte Feldherr aller Zeiten“ betekent. De Wapenstillstand wurr an' 22. Juni 1940 in' Wald vun Compiègne vun Keitel un den franzööschen General Charles Huntziger ünnerschreeven. De is denn an' 25 Juni üm 01:35 Ühr in Kraft treden. Dormit de franzöösch Flotte nich in düütsch Hann' fallen kunn, hebbt de Briten de an' 3. Juli in den algerischen Haben Mers-el-Kébir bi Oran ünner Füer.
Blots söss Week un dree Daag harr der Blitzkrieg in' Westen düert, in de över 135.000 allieerte un etwa 46.000 düütsch Suldaten to Dood keemen. De Swiez kunn hör Unafhängigkeit wohren un wurr nie Teel vun en düütsch Offensive. Frankriek wurr in twee Zonen deel: De Norden un Westen vun Frankriek weer düütsch besett; hier leegen de wichtig Floogfelder un Marinebasen för den Krieg gegen Grootbritannien. De Haben an' Atlantik, sünners Brest un La Rochelle wurrn de wichtigst Operatschoonsbasen vun de düütsch U-Boot-Flotte. De östlich un süüdlich Deel vun Frankriek bleev ünner franzöösch Kontroll. Marschall Philippe Pétain regeer vun Vichy ut den so nömmten „État français“ as Marionettenstaat vun dat Düütsch Riek. Pétain wurr as Kollaborateur nah den Tweeten Weltkrieg to'n Dood veroordeelt, later aber begnadigt.
Charles de Gaulle (1890–1970) weer Organisator vun den Wedderstand as „Führer vun dat free Frankriek“ vun dat Exil in London ut.
Vun de Kapitulatschoon vun Frankriek bit to'n Angreep up de Sowjetunion, Juni 1940 bit Juni 1941
Trotz de Kapitulatschoon vun Frankriek gung de Krieg wieder, wiel Grootbritannien dat so nömmt Freedensangebot vun Hitler van' 19. Juli 1940 nich annehm. Ofschons de Utgang vun den Krieg mit Grootbritannien noch völlig apen weer, hett Hitler all an' 31. Juli sien Generälen sien Afsicht mitdeelt, för 1941 en Angreep up de Sowjetunion vörtobereiten. Kört dorup, an' 17. September, hett he aber dat Unternehmen Seelöwe up unbestimmt Tiet verschaven.
Hitler weer doran gelegen, sien Herrschaft över dat „Nee Europa“ to konsolideeren un dör wiedere Bündnisse mit Spanien, Frankriek (Vichy-Regime), Ungarn, Rumänien un Bulgarien aftosekern. Franco un Pétain wullen aber kien formell Bündnis mit Düütschland ingahn.
Luftslacht um England 1940/1941
miniatur|Bordkamera vun en [[Supermarine Spitfire|Spitfire wiest Lüchtspoormunitschoon, de en He 111 drapt, över England an’ 25. September 1940]] As „Luftschlacht um England“ hett de natschonalsozialistisch Propaganda dat Vörbereiden vun en Invasion vun Grootbritannien (Unternehmen Seelöwe) dör dat Utschalten vun de Royal Air Force dör de düütsch Luftwapen betekent. Hitler hett nich an den Spood vun en sückser Ünnernehmen glöövt un truck en Freedenssluss mit Grootbritannien vör, aber blots, wenn de de ehmalg düütsch Kolonien torüchgeven un vun Infloot in Europa affsehn wullen.
In de twee Johren tüschen dat Münchner Afkommen un de „Luftslacht um England“ harrn de Briten intensiv an den Upbau vun en modern Luftverteidigung arbeit. Vör allen an de Süüd- un Oostküste vun de Britisch Eilannen wurrn „Chain Home“-Radarstatschonen installeert. Alleen in den dree Maand för de Upnahm vun de Kamphandlungen hett dat de britisch Industrie henkregen, över 1400 Jagdfloogtüüch fardigtostellen. Probleme geev dat mit dat Personal. So mussen vun de Royal Air Force (RAF) Piloten ut den Commonwealth, Frankriek, USA, Polen un de Tschechoslowakei insett wurrn, denn up en Pilot vun de RAF keemen söss düütsch Piloten.
miniatur|Dör düütsch Angreep maakt Hüüs in [[London wiels den Tweeten Weltkrieg in'n Dutt]]
An' 2. Juli fung Göring de Luftschlacht mit en begrenzt Offensive gegen de Schippfohrt in' Ärmelkanal an. Dowding nehm de Herutforderung nich an. De eerste Hööftphase fung Midden August an. De RAF sull dör de Vernichtung vun hör Floogtüüch in de Luft körtslahn wurrn, wiels dat Bekämpen vun de Schippfohrt wieder gung. In de eerste Slach an' 13. August hebbt britisch Jäger 45 düütsch Floogtüüch vernicht un sülvst blots 13 verloren. Van' 16. bit to'n 18. August verlor de düütsch Luftwapen 296 Floogtüüch wiels de Briten blots 95 verlesen deen. De RAF harr den Vördeel, dat de Piloten vun de afschaaten Maschinen nich jedes Mal för hör verloren weer, sofeern se sück mit den Fallscherm retten kunnen. Jetzt hett Göring ok sien Fehler sehn, dat he nich all dran sett harr, de RAF in de Luft to slahn. Dat wurr nu in de tweet Phase van 19. August bit 6. September sien Operatschonsteel. Düütsch Jäger (vun belgisch Floogplatzen ut) keemen bi Daag un Bomber (vun nordfranzöösch Floogplatzen ut) in de Nacht. De RAF hett sück up de Afwehr vun de düütscg Bomber konzentreert. Anfang September gung de darte Phase los. Ditmal hett sück de Luftwapen mit hör Angreep up London konzentreert. Hitler hett betekenderwies vun Vergeltung un völlige Vernichtung snackt, nahdem in de Nacht to’n 26. August de RAD up Befehl vun Churchill en Angreep mit 60 Bomber up Berlin flagen harrm de aber meester kien Schaden maakt harr. An’ 7. September greep de Luftwapen de Londoner Docks mit 300 Bombern un 600 Jäger an, aber de Luftwapen verlor wedder mehr Floogtüüch as de 21 britisch Jagdstaffeln, de London verteidigt hemm. An’ 15. September hebbt de düütsch Angreep, vun de Briten The Blitz nömmt, ehrn Hööchpunkt mit twee Dagangreepen reckt. De RAF hett praktisch all insett, wat se noch so harr. De düütsch Bomber wurrn minneseert un de Jäger afwiest. De Entscheidung, London antogripen, gellt as groot strategisch Fehler vun Hitler un Göring mit wiet recken Folgen, denn völ wieder Angreep up London bit to dat Johresenn’ mit dörsnittlich 160 Bombern hebbt, militärisch ankeken, wenig bewirkt, weern aber för de Luftwapen bannig verlustriek. An’ 17. September 1940 hett Hitler de Operatschoon „Seelöwe“ up unbestimmt Tiet verschaven. An’ 13. Februar 1941 hett Grootadmiral Erich Raeder hüm dorto brocht, dor kumplett vun afftosehn.