cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vörhoorn
Verkehr
Vörhoorn is in’n Noorden över en Straat mit de Bundsstraat 74 verbunnen. Ans gifft dat noch lüttjere Straten na Grööndörp, Schierel, Hogenmoor un Öölm.
De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Bremervöör an de Bahnlien Bremerhoben-Buxthu.
Carl Schütz
Carl Schütz is de Naam von
Kiek ok bi: Karl Schütz.
Cerwenka
Cerwenka is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Červenka, Czerwenka.
Hipler
Kiek ok bi: Hippler, Hibler, Hibbler.
Gandhi
Gandhi is en indischen Familiennaam, de op Hindi Gröönhöker bedüden deit. Bekannt is he vör allen dör Mahatma Gandhi.
Gandhi betekent
Gandhi is de Familiennaam von
Carl Schwabe
Carl Schwabe is de Naam von
Mayfield Township
Mayfield Township betekent
Osmaansch Riek
thumb|Dat Osmaansche Riek twischen 1481 und 1683 Osmaansch Riek (ok Ottomaansch Riek oder Riek vun de Törken; up Törksch: Osmanlı İmparatorluğu, in de Amtsspraak 1907 Memalik-i Osmaniye) is de Naam för dat Riek, dat de Törken ut dat Huus vun de Osmanen upricht hefft. Düt Riek geev dat vun 1299 bit 1923. In Europa hett een dor dormals ok Törkei oder De Törken ehr Riek to seggt. Een paar Johrhunnerte lang harr düt Riek dat Seggen in Lüttasien, in’n Nahen Oosten, up den Balkan, in Noordafrika un up de Krim. In den Verloop vun dat 18. un besunners vun dat 19. Johrhunnert is dat in den Striet mit de Mächt vun Europa un mit Russland torüchschaven wurrn bit up Lüttasien. De hüdige Törkie is up dat Osmaansche Riek folgt. De Osmanen weern Moslems vun den Twieg vun de Sunniten un folgen de hanefitische School vun dat Recht.
Wie dat Riek upkamen is
thumb|400px|Wie sik dat Riek mit de Johren verännert hett
Wenig is upschreven ut de Tiet, as dat mit de Osmanen losgüng. As dat Riek vun de Seldschuken tweislahn weer, geev dat veel lüttje Förstendömer in Lüttasien. Dor weer de Osmanen ehr Riek man bloß een mank. Den Naam hett dat Huus vun de Osmanen vun Osman I.. Dat weer in’n Anfang vun dat 14. Johrhunnert de Baas öber en Nomadenstamm. He regeer öber den Klan vun de Kynyk. De höör to den Stamm vun de Kayi to. Se leben in de Gegend vun Sögüt in den Noordwesten vun Anatolien un keemen vun de Turkmenen af. Vun’n Globen her weern se Moslems. Üm 1299 rüm verklaar Osman, dat sien Beylik nu unafhängig weer vun dat Riek vun de Rum-Seldschuken. Düt Johr warrt vun dorher as dat Johr ankeken, wo dat mit dat Osmaansch Riek losgüng.
Mit de Tiet kreeg Osmaan de Böverhand öber de törkschen Stämm, de dor ümto leben döen. Ok vun dat Riek vun Byzanz hett he sik oorntlich wat afsneden. Amenn lä he mit sien Truppen vör Brussa (Bursa) un vör Nikaea (Iznik). Dat weern de beiden gröttsten Städer vun de Byzantiners in Anatolien. Kort vör sien Dood hett he denn in dat Johr 1326 Bursa innahmen. In Nicaea is denn 1331 sien Söhn Orhan inmarscheert. Orhan hett denn as Arv en Land öbernahmen, dat weer half so groot, as de hüdige Swiez. He maak Bursa to de Hööftstadt. Bit in dat Johr 1453, as Konstantinopel innahmen wurrn is, sünd in Bursa ok de osmaanschen Sultans in’t Graff leggt wurrn.
In düsse Tiet güng dat oorntlich gegen dat Riek vun Byzanz tokehr. Nu wurr de europääsche Kant vun dat Marmarameer innahmen. De eerste Stadt, de osmaansch wurrn is up düsse Siet weer Gallipoli. Dat weer in dat Johr 1354. In dat sülbige Johr wurrn in Lüttasien Ankara innahmen. As Orhan 1360 starben dö, weer dat Riek mehr as dreemol so groot as bi den Dood vun sien Vadder. Een Johr later hefft de Osmanen de tweetgröttste Stadt vun dat Riek vun Byzanz innahmen. Dat weer Adrianopel (Edirne). Na de Slacht an de Maritza wurr denn 1371 Mazedonien angrepen. 1389 hett Murad I. bi de Slacht up dat Amselfeld de beiden christlichen Herrscher ut Serbien un ut Bosnien slahn.
In Lüttasien keem, vunwegen Krieg oder Hochtiet, jümmers noch Land to dat Riek hento, man midderwielen weer de europääsche Deel vun dat Riek meist wichtiger wurrn. Düsse Deel hett den Naam Rumelien kregen. Vun 1385 af an geev dat en militärisch Befehlhebber in Rumelien, dat weer de Beylerbey vun Rumelien, un een Befehlhebber vun Anatolien. Dat weer de Beylerbey vun Anatolien. De eerste weer de Baas vun de beiden.
Veel afsunnerliche Egenaarten vun dat Osmaansche Riek weern to düsse Tiet al dor. Vun dat Land, wat innahmen wurrn weer, kregen de Kriegers „Pröven“ (dor wurr Timar to seggt). Dor mössen se denn ober ok as Sipahi bi de Kavallrie in den Krieg för trecken. Dat weer nich ganz anners as bi de europääschen Ridders in dat Abendland mit jem ehr Lehnswesen. Man grode Ünnerscheed geev dat ok. Bi de Osmanen keem dat nich up, dat de Herr de Besitter vun sien Unnerdanen weer (Leibeigenschaft). As Heer, wat jümmers praat stünn, geev dat de Infantrie, de ut de Janitscharen tohopen stellt weer. Janitscharen weern Jungs, de vun jem ehr christlich Öllern up den Balkan un in den Kaukasus wegnahmen wurrn sund. De mössen denn to’n Islam öbertreden un sünd denn as Suldaaten utbillt wurrn.
Wladislaw Nikolajewitsch Wolkow
Wladislaw Nikolajewitsch Wolkow (russisch: Владислав Николаевич Волков}}, wetenschaplich Transliteratschoon Vladislav Nikolaevič Volkov; * 23. November 1935 in Moskau; † 30. Juni 1971) weer en sowjeetsch Kosmonaut, de an de Sojus-11-Mission deelnommen hett un dorbi to Dood keem.
Osmaansch Riek
Wie dat Riek upkamen is
Sultan Murad I. is up dat Amselfeld bi en Anslag an’e Siet bröcht wurrn. Em folg Bayezid I.. De güng bi un woll Konstantinopel innehmen. Man dat weer noch nich so wiet un slump nich. De Stadt möss aber doch Geld an de Osmanen betahlen.
Dann
Dann betekent
.to
.to is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Tonga. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1995 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .to warrt vun dat Tonga Network Information Center vergeven. Sponser vun de Domään is de Regeren vun Tonga.
Osmaansch Riek
Wie dat Riek upkamen is
As Murad II. up den Throon kladdern wull, güng dat nich ohn Problemen af. En „Mustafa“ geev an, he weer Bayezid sien Söhn un he woll nu Sultan weern. Mehmed maak em rünner un sä, dat weer woll en „verkehrten Mustafa“, ofschoonst antonehmen is, dat he würklich Bayezid sien Söhn weer. Denn geev dat ok noch en Broder vun Murad. Achter em stünn Byzanz un woll em geern up’n Throon vun de Osmanen hebben. Man de beiden sünd denn henricht wurrn. So weer de Weg free för Murad II. Man vunwegen düssen Striet möß wedder mol en Versöök afbraken weern, Konstantinopel intonehmen.
In den Süüdosten vun Europa weer nu Ungarn de gröttste Fiend. 1440 wennen de Ungarn dat Innehmen vun jem ehr wichtig Festung Belgrad af. Besunners Johann Hunyadi schaff dat jummers wedder, gegen de Osmanen gegenan to gahn. Man as he, tohopen mit den Paapst versöch, en Armee vun Krüüzfohrers gegen de Törken tosamen to ropen, is he nich so richtig nah vörn kamen. Dree Johr later schaff Hunyadi dat sogor, bit nah Bulgarien to kamen. Ok de Albaners ünner Skanderbeg streden för jem ehr Unafhängigkeit gegen de Osmanen. Vunwegen dat he nich wieder keem, hett Murad 1444 in Szeged en Frendensverdrag öber tein Johr slaten. Man de Ungarn hefft düssen Verdrag foorts braken. Se wollen gegen de Osmanen gegenan, as de Paapst jem prickeln dö. Murad harr just Bott geben un de Macht in de Hannen vun sien Söhn Mehmed leggt. Man nu sett he sik wedder an de Spitz vun sien Heer un slöög in de Slacht bi Warna de Krüüzfohrers unner jem ehren Baas, den König vun Polen un Ungarn. Dat weer Wladyslaw I.. As de Janitscharen upsternaatsch wurrn sünd, möss he 1446 noch een mol de Macht öbernehmen, vunwegen dat sien Söhn nich wüß, wat he maken scholl. 1448 weer he jummers noch de Baas, as he bi de Tweede Slacht up dat Amselfeld de Ungarn unner Hunyadi toschannen möök.
Amenn kladder Mehmed II. 1451 denn doch up den Throon un fün glieks an, allens för dat Innehmen vun Konstantinopel torecht to maken. Mehmed weer besunners vergrellt, vunwegen dat Konstantinopel mit Orhan en Mann upstellen dö, de ok den Throon vun dat Osmaansche Riek innehmen wull. 54 Daage lä Mehmed mit sien Suldaten vör de Stadt, denn full Konstantinopel an’n 29. Mai 1453. Nah dat Utplünnern, so as dat in de Tiet begäng weer, is de Stadt denn de nee Hööftstadt vun dat Riek wurrn. De grode Kark Hagia Sophia is to de Moschee Ayasofia maakt wurrn.
1481 steeg Bayezid II. up den Throon. Ünner sien Staff breet sik dat Riek nich mehr so dull ut. Dor speel ok sien Broder Cem en Rull bi. Toeerst hett de Oorden vun de Johanniters, later de Paapst em as Börg gegen em bruukt. Bayezid is 1512 vun sien Söhn Selim I. afsett wurrn. Dat is antonehmen, dat he em mit Gift an’e Siet maakt hett. Selim güng dorbi, in’n Oosten nee Länner intonehmen. 1514 hett he gegen de Safawiden in Persien wunnen, 1516 gegen Syrien. Amenn hett he noch 1516 un 1517 dat Riek vun de Mamelucken in Ägypten tweislahn. Dor weer dat de Osmanen ehr Opgaav mit wurrn, de hilligen Städer Mekka un Medina to schützen un up de Pilgerwegen dor hen to passen. De Sultan vn dat Osmaansche Riek kreeg nu ok den Titel Kalif un weer dor de Baas mit in de ganze Welt vun den Islam.
Süleyman de Staatsche
thumb|Porträt vun Süleyman I. De Tiet vun Süleyman I. (1520-1566) is de Tiet vun de gröttste Macht vun dat Osmaansche Riek. Süleyman gellt as Fründ vun de Kunst, man he hett ok veel Feldtöög ünnernahmen un hett dor dat Riek bi utbreedt nah Westen, Oosten un Süüdoost.
1521 hett he bloß dree Weken bruukt, dor harr he Belgrad innahmen. Düsse Festung wurr dormals as de stärkste Festung up den ganzen Balkan ankeken. 1522 lann he up Rhodos un nehm de Festung in den Dezember vun düt sülbige Johr in. He harr de Lüde in de Borg uthungern laten bit se keen Knööv mehr harrt hefft. Veer Johr later slöög he de Ungarn in de Slacht bi Mohács. De Ungarn ehr König Ludwig II. is dor bi doot maakt wurrn. Dat osmaansche Heer möss woll eerst mol aftrecken, ehr dat Johr üm weer, man denn geev dat bi de Ungarn en Striet, weer Ludwig as König up den Throon vun Ungarn folgen schull. Ferdinand I. ut Öösterriek un de Ungar Johann Zápolya wullen allebeid König weern. Zápolya söch de Osmanen ehr Hölp. Amenn is de westlich Deel vun Ungarn öösterrieksch wurrn, man Zápolya is in den Freeden vun Großwardein vun de Osmanen as König vun Restungarn unner de Osmanen ehr Flunken ansehn wurrn. Nah Zápolya sien Dood in dat Johr 1540 hett de Hoge Poort den Middeldeel vun dat vörmalig Ungarn besett. Zápolya sien Söhn dröff bloß noch in Sevenbörgen regeern. Man dor bleev he denn doch enigermaten sülvstännig.
Süleyman versöch ok, Malta intonehmen. Man dat hett nich slumpt. De Ridder vn den Oorden vun de Johanniters hefft de Törken afslahn.
1529 trock Süleyman dat eerste Mol na Wien un woll de Stadt innehmen. Man ok dat hett nich slumpt. Dat duur man blooß 19 Daag, denn möss he wedder aftrecken, vunwegen dat de Winter düt Johr so fröh kamen weer. Man Öösterriek möss doch en ganze Tiet lang veel Geld an de Osmanen betahlen. Dree Mol trock he gegen de Safawiden vun Persien. Dor nehm he endgüllig den Oosten vun Lüttasien bi in. Ok an anner Fronten güng dat vöran: 1534 nehm he Mesopotamien mit Bagdad in, in dat sülbige Johr Aserbaidschan, 1540 Delen vun Dalmatien un 1547 grode Delen vun den Jemen.
1566 güng dat wedder nah Wien to. De Hööftstadt vun Öösterriek scholl innahmen weern. Man de Osmanen weern noch nich ankamen, dor sturv Süleyman. Up sien Dodenbedd hett he sien Generals den Befehl geven, se schullen sik oorntlich torüchtrecken un dor för sorgen, dat sien Nahfolger utkeken weern konn.
Süleyman hett sik ok mehr mit de Mächt vun Europa inlaten, as sien Vörgängers. 1536 hett he de „Kaptulatschoon“ mit Frankriek afslaten. Dat weer en Verdrag, wo en free Hannel mit afmaakt wurrn is un Frankriek verklaart hett, dat weer dor mit inverstahn, dat sien Ünnerdanen, de up den Bodden vun dat Osmaansche Riek leven döen, ünner osmaansch Recht stünnen.
Bargdal
In de Seeslacht vun Lepanto an’n 7. Oktober 1571 hefft de christlichen Grootmächt to’n eersten Mol gegen de Osmanen wunnen. Spanien stünn dor an de Spitz bi. Nun weer de Macht in de Middellannsche See nee updeelt: De Osmanen mössen sik mit de Macht in den ööstlichen Deel tofreden geven, man den Westen vun düsse See delen de Flotten vun Spanien, vun de Maltersers un vun de verscheden Länner in Italien ünner sik up. 1683 versöch de Hoge Poort noch eenmol, Wien intonehmen. Dat harr ja al in de Osmanen ehr grode Tiet 150 Johr vörher nich slumpt, man nu güng dat ganz in’e Bux. Kara Mustafa streed gegen den poolschen König Jan III. Sobieski un güng dor bi ünner. Dormols dreih sik de Saak un vun dor af an mössen de Törken jummers mehr torüch wieken. Een Johr later rööp de Paapst de Hillig Allianz tohopen. Dor weern Habsborg, Venedig un Polen bi un grepen dat Osmaansche Riek an verscheden Fronten an.
Dann
Kiek ok bi: Dan, Tann.
Bargmann
Bargmann is de Familiennaam von
Osmaansch Riek
Bargdal
En nee Fiend düker an de Noordgrenz up: Dat weer Russland. De Russen ehr Zar Peter de Grote harr seggt, he wull partout en Togang to’n Swarten Meer hebben. Dat slump em, as he 1695 nah Asow henkeem.
Vunwegen dat de Laag na buten hen swaarer wurr, geev dat nu ok Problemen na binnen hen. 1687 hefft se Mehmed IV. afsett. 1703 hefft bi de blodige „Saak vun Edirne“ upsternaatsche Suldaten den Scheichülislam Feyzullah Effendi an’e Siet maakt un den Sultan Mustafa II. afsett.
Dat Riek möss nu jummers mehr torüch wieken. Man liekers weer dat noch stark. As de Russen in den Krieg gegen Karl XII. siene Sweden steken, hett den Sultan sien Armee en russisch Heer an den Pruth inslaten. Bi dat Verhannel keem denn rut, dat Peter de Grote Asow an de Osmanen afgeven möss.
Bargmann
,.
Saint-Martin-du-Fouilloux
Saint-Martin-du-Fouilloux betekent
Osmaansch Riek
Bargdal
Vunwegen dat de Krimtataren bi jem ehr Rövereen ok nah de Ukraine henkeemen, füng Russland 1736 en Krieg gegen dat Osmaansche Riek an. Dor harr Russland en Bund mit Öösterriek üm slaten. De Russen marscheern up de Krim in. Ünner Burkhard Christoph von Münnich slöög en russisch Armee de Törken bi Otschakow un Stawutschany un nehm de wichtige Festung Chotin in. De Öösterriekers verlaren gegen de Törken un mössen in den Freden vun Belgrad Nordserbien un de lüttje Walachei an de Osmanen torüchgeven. Russland nehm wedder Asow in. Bi düssen Krieg speel dat en Rull, dat de Osmanen ehre Artillerie mit Hölp vun Raatslüde ut Frankriek wedder up Schick bröcht harrn. Na düssen Krieg, de an un for sik nich veel ännert harr an de Laag, geev dat eerst mol en tämlich langen Freden.
Bargmann
Kiek ok bi: Barchmann, Bergmann.
Osmaansch Riek
Russisch-Osmaansche Kriegen
Beide Sieten versöchen, fudder to kamen. De Zarsche Katharina II. stell ehr „Greeksch Projekt“ up’e Been. Dor schull dat Riek vun Byzanz as en russisch Vasall wedder upleven un de annern Delen vun dat Osmaansche Riek schullen updeelt weern mank Öösterriek-Ungarn, Venedig un Russland. Man de Allieerten weern dor gor nich so scharp up. 1783 hett Russland de Krim innahmen un füng an, dor de Weertschap in Gang to bringen. Dor hefft de Osmanen denn Russland den Krieg verklaart. Toeerst is jem ehr Flott in dat Swarte Meer ok ganz goot togange ween, man 1792 in den Freden vun Jassy möss dat Riek doch wedder Land aftreden, dormank de Kuntreien twuschen den Dnepr-Stroom un den südlichen Bug.
Reformen
Sultan Selim III. hett ut düsse Nedderlagen lehrt un hett allerhand up’e Been stellt, datt dat in de Verwaltung un bi’t Militär beter lopen dö. An de Janitscharen ehr Siet stell he mit Hölp vun europääsche Raatgevers en nee Truppe, dat weern de „nizam-icedid“. As he de Janitscharen denn in düsse Truppe inboon wull, keem dat to Upstänn un 1807 is he denn afsett wurrn. Denn güng dat oorntlich tokehr. Selim sien Vedder Bayraktar Mustafa marscheer mit sien Truppen nah Konstantinopel un nehm sik vör, Selim wedder to’n Sultan to maken. Man he keem to laat. Selim weer al doot. Se harrn em de Luft afknepen. Man he sett Mustafa IV. af, de mit Hölp vun de Janitscharen up den Throon kamen weer un maak den sien Broder Mahmud II. to’n neen Sultan. Mahmud sett Bayraktar Mustafa nu wedder in as Grootwesir. He nehm sik allerhand Reformen vör, man he versöch, dor nich bi in’n Striet mit de Janitscharen to kamen. Man al in dat neegste Johr geev dat nee Upstänn. Mahmud leet sien Broder an’e Siet maken, dormit de nich wedder up’n Throon keem. De Grootwesir spreng sik in en Pulvermagazin in’e Luft, as he in’e Bredullje kamen weer.
De kranke Mann an’n Bosporus
En Problem för de Osmanen weer dör dat ganze 19. Johrhunnert hendör, dat de Völker freekamen wullen, de ünner de osmaansche Herrschap stünnen. Toeerst stünnen 1804 de Serben up. Bit 1830 sünd se denn to’n groten Deel sülvstännig wurrn. Ok de Herrschap vun de Phanarioten in de Förstendömer an den Donau-Stroom weer 1826 to Enn.
In de 1820er Johren güng dat ok so richtig los mit de Unafhängigkeitsbewegen in Grekenland. Veel Greken harrn in de Verwaltung vun dat Riek wat to Seggen un de steken nu to’n Deel mit de Upsternaatschen unner en Deek. In den Krieg vun 1826 bleev Mahmud nix över un he möss de Truppen vun Muhammad Ali Pascha to Hölp ropen. Man dat hölp nix un 1830 is Grekenland denn doch unafhängig wurrn.
thumb|320px|De osmaansche Flott warrt in den Krimkrieg bi de Stadt [[Sinop to Dutt maakt, vun Ivan Aivazovsky]]
De Medien in Europa hefft dat Osmaansche Riek in düsse Tiet den Ökelnaam „Kranke Mann an’n Bosporus“ geven. Mit de Tiet kunnen de Mächt ut Europa mit dat Riek jummers beter jem ehr Speel drieven. Russland seeg sien Chance,in Europa en Foot in’e Döör to kriegen un wull sik en Togang to’n Middelmeer un ok to’n Balkan sekern. Un ok up de wichtigen Meerengen vun den Bosporus un de Dardanellen harr Russland en Oog smeten. Up den Balkan speel sik Russland up as Schuulmacht vun de orthodoxen Christen. Fröher harr de Zar vergeevs versöcht, Öösterriek un Grootbritannien to besnacken, se schullen man dat Osmaansche Riek ünner sik updelen. England un Frankriek wullen aber nich tolaten, dat Russland sik so utbreden dö. Se stellen sik achter de Osmanen, dormit allens so bleev, as dat weer. Dat weer jem ehr Antwoort up de „Orientaalsche Fraag“. Dat Osmaansche Riek weer ja to düsse Tiet jümmers noch en unbannig groot Land. Wenn dat tosamenbreken dö, denn weer dor en Machtvakuum vun kamen. För Grootbritannien güng dat ok dorüm, de Wegen nah Indien to kontrulleren un en Enn to maken an Russland sien Versöök, in Asien en grode Rull to spelen (The Great Game)
So kemen jümmers wedder nee Bünnen tostann. In den Krimkrieg (1853-1856) streden England, Frankriek un later ok dat Königriek Piemont-Sardinien up de Siet vun de Osmanen. Düsse Krieg füng an, as de Russen in de Walachei un nah Moldavien inmarscheert weern. In den Freden vun Paris mössen de Russen en Deel vun Bessarabien bi de Münnen vun den Donau-Stroom mit de Kreisen Cahul, Bolgrod un Ismail torüchgeven an dat Förstendom Moldau. Düssen Deel harr Russland 1812 innahmen un dat weer so wat bi de veerde Deel vun Bessarabien. Moldau is denn unner osmaanschen Schuul unafhängig wurrn. All Truppen mössen vun dat Swarte Meer aftrucken weern (Entmilitarisierung) un de Mächt läen fast, dat nümms de Unafhängigkeit vun dat Osmaansche Riek angriepen dröff.
Tanzimat
In düsse Johren güng ene ne’e Tied mit Reformen los (1838-1876). De sünd verbunnen mit de Naams vun de Grootwesiren Mustafa Reşid Pascha un later Ali Pascha un Fuad Pascha. Wat se in Gang bröcht hefft, is unner den Naam "Tanzimat-ı Hayrire" bekannt wurrn. Dat hett sik allens afspeelt in de Tied, wo Abdülmecid un Abdülaziz regeert hefft. Dormols sünd de Nichmuslimen mit de Muslimen liek stellt wurrn in dat Riek. Dat System vun Stüern is nee torecht maakt wurrn un en allgemeene Deenstplicht in de Armee is ok inricht’ wurrn. In de Johrteinten dorna sünd ok de Stüerpachten afschafft wurrn. Vunwegen dat de Finanzen vun den Staat in’e Merse weern, möss an’n 13. April 1876 de Staatsbankrott verklaart weern.
De wichtigsten Anstalten to de Reformen, de maakt wurrn sünd, hefft dat "hatt-i sherif (imperialen Befehl) vun Gülhane" (1839), dat "hatt-i hümayun" (1856), un de Verfaten vun 1876 in Gang bröcht. Dor is lütt bi lütt in dörsett’ wurrn, dat all Inwahners unafhängig vun ehre Religion liek veel gellen döen. De Grootmächt harrn düsse Reformen verlangt. Man nu keem dat –ok vunwegen dat de Industrie so wiet achter de annern Länner achterher weer- to jummers mehr Problemen mit de Weertschop. In de Hannelsverdräge mit den afsunnerlichen Naam „Kapitulatschonen“, dor weer in afmaakt, dat dat Osmaansche Riek sien Markt för Europäers open maken möss. De Zise up dat Inföhren vun Waren up den osmaanschen Markt weer billiger, as de Zise up de Utföhr. Dat osmaansche Handwark konn ok nich mitholen in’n Striet mit de annern Länner un so hett dat Osmaansche Riek amenne sünnerlich Rohstoffen billig utföhrt un Waren ut Europa düer inföhrn mösst. Mitdes hett de Balkankrise keen Enne funnen. Na den Serbisch-Osmaanschen Krieg 1876 is in Istanbul en internatschonale Konferenz tohopentreden un hett över den Balkan siene Tokumst verhannelt. De Sultan Abdülhamid II. weer midderwielen in en Greep na den Staat an de Macht kamen. He woll bewiesen, dat he praat stünn för noch mehr Reformen un hett en Verfaten ankünnigt, wo en Parlament in vörsehn weer. Bi de Vörlage hett de Grootwesir Midhat Pascha ene sunnerliche Rull speelt.
Rutkamen is bi düsse Konferenz, dat de Mächt för twee Provinzen in Bulgarien un ok för Bosnien-Herzegowina Sülvstännigkeit anstreven döen. As de Hogen Porten dat aflehnt hett, verklaar Russland den Krieg. Edirne is besett wurrn un de russ’schen Truppen rücken na Istanbul vör. Nu weern de annern Mächte bange, dat dat gor nich na ehre Mutzen gahn dö. Dor hefft se gau den Berliner Kongress tohopenropen. Dor steek sunnerlich Bismarck achter. Hier hefft nu Serbien un Montenegro ehre Unafhängigkeit kregen. De Walachei un Moldau hefft sik tosamenslaten to den sülvstännigen Staat Rumänien. In de Binnenpolitik hett Abdülhamid II. siene Reformen wedder torüchnahmen. Midhat Pascha is afsett un dat Parlament is uplööst wurrn. In Abdülhamid siene Tied sünd de Lüde utkunkeluurt wurrn, Recht un Maat weern in siene Herrschop verloren gahn. De eersten Pogromen an Armeniers sünd utöövt wurrn. As Sultan hett he sotoseggen alleen regeert. Wat de Penunzen angeiht, is de Hoge Porten nu heel un deel afhängig wurrn vun de Grootmächt ut Europa. Dat Kapital ut Europa konn na den Staatsbankrott massig na dat Riek rinfleten. Europa harr Vermaak an de Rohstoffen in’n Irak, man ok an Grootprojekten, as de Bagdadbahn. Dorbi hett dat Düütsche Riek den Toslag kregen. Tominnst vun den Berliner Kongress af an weer dat Düütsche Riek en goden Partner för dat Osmaansche Riek wurrn.
An’n Anfang vun dat 20. Johrhunnert sünd wedder de Kräft vun de binnere Oppositschoon wat stärker wurrn. Sünnerlich de Jungtörken sünd upkamen. Düsse Bewegen güng ut vun Saloniki in dat hüdige Grekenland. 1908 möss de Verfaten wedder in Kraft sett weern, vunwegen dat de Truppen vun de Upsternaatschen de Regeern so tosett harrn.
De Jungtörken
In dat Dör’anner hett Bulgarien, tohopen mit Oost-Rumelien en unafhängigen Staat grünnt. Bosnien un de Herzegowina sünd nu endgüllig vun Öösterriek-Ungarn dalslaken wurrn. Dat harr an un for sik al vun 1878 af an to Öösterriek-Ungarn höört un weer bloß noch „den Naam na“ Deel vun dat Osmaansche Riek. Düssen Verlust vun unbannig grote Landstreken hefft de Reaktschonären nun de Jungtörken in’e Schoh schaven. 1909 versöchen se en Greep na’n Staat. Man de hett nich slumpt un dor is Mehmed V. (Mehmed Reşat) an de Stäe vun Abdülhamid treden. Vun dor af an dröff de Sultan in’n Groten un ganzen bloß man noch repräsenteern. De Regeern is vun’n Grootwesir insett’ wurrn. Düsse Grootwesir stünn unner sunnerlich Inwarken vun de Jungtörken. De Verfaten is ännert wurrn un nu geev dat wedder en parlamentaarsch System.
thumb|Ismail Enver
An’n 24. April 1915 hett de Osmaansche Regeern sorför sorgt, dat armeensche Zivilisten in Istanbul in Haft nahmen un na den Oosten vun dat Riek versleppt wurrn sünd. Amenne is bi ehre anti-armeensche Politik bi rutkamen, dat twuschen 600.000 un 1,5 Mio. Armeniers an’e Kant bröcht wurrn sünd. Dör de Deportatschonen sünd bi twee Drüddel vun all Armeniers, de in dat Riek leevt harrn, ümkamen (Kiek ok bi: Völkermoord an de Armeniers).
Dat Osmaansche Riek is in den Krieg heel un deel unnergahn. In Arabien weern de Osmanen nich imstanne, gegen de Briten ehre Strietmacht wat gegenan to setten. Al 1916 hett de Emir vun Mekka de osmaansche Herrschop afschüddelt. He hett sik sülms to’n König vun Arabien utropen. Amenne hefft de Mächt em gellen laten as König vun den Hedschas. De annern Delen vun dat Riek sünd updeelt wurrn na dat „Sykes-Picot-Afkamen“. En Deel vun Palästina is 1917 in de Balfour-Deklaratschoon to de „natschonale Heimstäe“ vun de Joden verklaart wurrn. Vunwegen de Oktoberrevolutschoon is Russland mit den Freden vun Brest-Litovsk ut den Krieg utscheedt. Man de Siegermächt hefft in’n November 1918 en groten Deel vun dat vörmolige Osmaansche Riek innahmen. De Jungtörken ehr Triumvirat Kemal Pascha, Talat Pascha un Enver Pascha sünd rutsmeten wurrn un utbüxt. In datsülvige Johr is Mehmed V. storven un sien Broder Mehmed VI. (Mehmed Vahideddin) rück an siene Stäe. Man de weer ganz in de Siegermächte ehre Hand. As dat Sultanat afschafft wurrn is, hett he Istanbul 1922 verlaten.
Wie de moderne Törkei tostanne kamen is
thumb|right|Gazi Mustafa Kemal Atatürk Gegen de Besetters hett sik Wedderstand röögt. En sünnerlich grote Rull hett dor de General Mustafa Kemal Pascha bi speelt. He hett later vun dat Parlament den Binaam „Atatürk“ („De Törken ehr Vadder“) kregen. Dat duer nich lang, denn hett sien Bewegen (de „Kemalisten“) in de törkschen Landstreken, de nich in de Fienden ehre Hannen weern, en Aart vun Gegenregeern stellt.
Bi de Wahlen in’n Dezember 1920 hefft de Kemalisten en Mehrheit vun twee Drüddel up sik vereenigen konnt. De Regeern is denn na Angora (hüde: Ankara umtrocken. In April 1920 hett sik dor de „Grote Törksche Natschonalversammlung“ tohopen sett. De nee Regeern hett sik goot verdragen mit Russland, wat midderwielen bolschewistisch weer. Frankriek, wat de Macht in’t süüdliche Zentral- Anatolien harr, hett de nee Regeern foorts gellen laten.
As de Hoge Porten 1920 den „Verdrag vun Sèvres“ unnertekent hett, wo in stünn, dat de Törken ehr Staat nich sülvstännig ween scholl, dor hett Ankara dor nich bi mitmaakt. Törkschen Krieg um de Freeheit. Bi düsse Gelegenheit sünd toeerst mol de greekschen Truppen verdreven wurrn, de al in dat Land inmarscheert weern. Later sünd denn ok noch de greekschen Zivilisten, de al siet dusenden vun Johren in Lüttasien tohuse weern, to’n gröttsten Deel verdreven wurrn in de so nömmte „Katastrophe vun Lüttasien“, sünnerlich ut Smyrna (vun dor af an up Törksch „Izmir“). De Kemalisten ehre Siegen hefft gau dor för sorgt, dat de Regeern vun Sultan Mehmed VI. gor nix mehr gellen dö. Bi de Verhanneln um den Verdrag vun Lausanne in dat Johr 1923 weer denn ok al en Delegatschoon vun Kemalisten ut Ankara dor mit bi. An’n 23. Oktober 1923 is Ankara to de nee Hööftstadt verklaart wurrn un an’n 29. Oktober is denn offiziell de Republiek utropen wurrn. Mustafa Kemal Pascha is Staatspräsident wurrn un Ismet Pascha Ministerpräsident. Ismet Pascha hett later vunwegen sien Sieg bi Inönü den Binaam „Inönü“ kregen. Mehmed VI. möss as lesten Sultan ut dat Huus Osman mit all siene Verwandten dat Land för jümmers verlaten. Dat Osmaansche Riek geev dat nu nich mehr.
Böker
Up Platt is nix öber dat Osmaansch Riek rutkamen.
Wladislaw Nikolajewitsch Wolkow
Ruumflüüg
Mit Sojus 11 floog he denn as Forschensingenieur to de Ruumstatschoon Saljut 1 (1971). He hull sück dormit all tosommen 702 Stünn in't All up. Wolkow keem kört nah den Wedderinträe vun Sojus 11 in de Eerdatmosphäär to Dood, as en Dekompression vun de Kabien uptreeden dee. Gemeensam mit hüm keemen ok de Kommandant Georgi Dobrowolski un sien Bordingenieur Wiktor Pazajew um, wiel se all dree, as dat dor noch begäng weer, kien Ruumantoog dragen deen.
Dat Sojus-Ruumschipp wurr nah dit Unglück nee konzipeert, um de Sekerheit vun de Kosmonauten to verbetern. Wiels de kritisch Floogphasen (Start, Kopplungsmanöver un Lannen) droogen de Ruumfohrer nu schuulen Sokol-Ruumantüüg. De Urnen vun de dree Kosmonauten vun Sojus 11 wurrn an de Kremlmüer in Moskau bisett.
Wolkow weer verheiraadt un harr een Kind.
Hydra
Hydra betekent
Saint-Pardoux
Saint-Pardoux betekent
Kiek ok bi: Saint-Perdoux, Saint-Pardoult, Lac de Saint-Pardoux.
Nix
Nix betekent
McClellan Township
McClellan Township betekent
Nix
Nix is de Familiennaam von
,
Kiek ok bi: Nicks, Nixe, Nyx.
Liberia
Geographie
Liberia liggt in'n Süüdwesten vun Westafrika an de Küst vun den Atlantik. Dat Land liggt in de Kuntreien vun den Tropischen Regenwoold, de avers to'n groten Deel afhaut wurrn is. Dat Binnenland vun Liberia besteiht to'n groten Deel ut Bargland. De hööchste Anbarg is de Mount Wuteve (1.440 m) in'n Noorden vun't Land.
Inwahners
So, as dat utsütt, hefft in dat Johr 2008 3.489.072 Minschen in Liberia leevt. Jedet Johr weert de Inwahners üm 2,1 % mehr.
Völker
Dat gifft en Grupp vun Inwahners, de stammt vun US-Amerikaners af. De warrt Kreolen oder Amerikoliberianers nömmt. Man se maakt bloß bi 2 - 5 % vun de Inwahners vun dat Land ut. To'n gröttsten Deel sünd se Christenlüde. De Mehrheit höört avers to de bi 20 wichtigsten Völker:
ca. 17% Kpelle, 14 % Bassa, 9 % Grebo, 9 % Gio, 8 % Mano, 7 % Vai, 4 % Gola, Loma, Bela, Krahn, Kissi, Kru und Malinke (Mandingo). Bovenhen leevt bi 8.000 Lüde ut den Libanon in Liberia.
Spraken
Mande warrt in'n Westen vun dat Land snackt. Kru- Spraken sünd de Spraken in'n Oosten un Süden vun Liberia. Engelsch is Muddersprake vun bi 2,5 % vun de Inwahners. Anners is Engelsch Sprake vun de Verwalten. Annere Spraken in Liberia sünd Gola, Kpelle un annere.
Religion
Bi 40 % vun de Inwahners vun dat ganze Land sünd Christen, dormank veel Protestanten. 20 % sünd woll Muslimen, de Rest höllt sik to de heidnischen Animisten.
Carl Schwarz
Carl Schwarz is de Naam von
Liberia
Historie
Doe is 1989 afsett wurrn. Denn hefft se em foltert un an'e Siet bröcht. Achterna hett dat 14 Johre lang en Börgerkrieg in Liberia geven. 2003 is denn en Wapenstillstand twuschen de Parteien afmaakt wurrn. Dornah hett Präsident Charles Taylor dat Land verlaten. Vun den 16. Januar 2006 af an is Ellen Johnson-Sirleaf Präsidentsche vun dat Land. Se is dor to wählt wurrn mit bi 59 % vun de Stimmen.
Hibler
Hibler is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hibbler, Hiebler, Hipler, Hippler.
Liberia
Weertschop
To Tieden vun den Börgerkrieg is dat Inkamen pro Kopp in Liberia afsackt up unner 125 Euro. De Arbeitslosigkeit liggt bi 85 %. Man nu is dat Land wedder inbunnen in allerhand mulinatschonale Gemeenschoppen. Bi 420 Mio. Euro sünd as Entwicklungshölp na Liberia flaten.
Politik
1984 hett dat Volk afstimmt un en nee Verfaten annahmen. Se lehnt sik an dat Modell vun de US-Verfaten an. Dor warrt in seggt, dat Liberia en Prädidialrepubliek is. De Gesettgevende Macht liggt bi dat Parlament, dat ut twee Hüser besteiht: De Senaat mit 30 Afordenten un dat repräsentantenhuus mit 64 Afordenten, de all wählt wurrn sünd.
Carl Schwarz
* Carl von Schwarz (1817–1898), öösterriekschen Boünnernehmer,
Koronal
In’r Phonetik is eun Koronal, auk Koronaal schrieven, eun Kosonant, de man artikuleert, met’n röögsamen un bewegliken Vörstück van’r Tungen. Man kann de koronalen Konsonanten indeulen in de Apikale, de eun mit’n Topp van’r Tungen artikuleert, de Laminal, de dür dat Anrögen van’r Tungenkante an’n Kiusen artikuleert werrn, de Subapikale, wo man de Tunge öhre Unnersiede briukt, den Liut to artikuleern.
Hongkong
duum|Flagg vun Hongkong Hongkong (chines'sch: 香港, Pinyin: Xiānggǎng) is en Sünnerverwaltenzoon an de Süüdküst vun de Volksrepubliek China. Finanziell, weertschaplich un kulturell Zentrum is Victoria City, in'n Noorden vun de Insel Hongkong. De gröttste Stadt is Kowloon, in'n Süden vun de New Territories. Dat Rebeet an de Münn vun den Parlstroom, dat op en Halvinsel un över 200 Inseln liggt, weer bet 1997 en britische Kroonkolonie un wörr no den an den 9. Juni 1898 slatenen Verdrag an den 1. Juli 1997 an China trüchgeven. duum|Wapen vun Hongkong left|thumb|Statue vun König [[Georg VI. in Hongkong]]
Koronal
De Artikulatschoonssteden van’n koronalen Konsonnanten sind interdental, dental, alveolar, postalveolar, alveopalatal un retroflex. Articulatiepunten van coronalen zijn onder andere de dentaal, alveolaar, postalveolaar en retroflex.
Freesland
Freesland is ene Lannschap, de vandage deelwies to de Nedderlannen, to Neddersassen un Sleswig-Holsteen höört.
Carl Schweitzer
Carl Schweitzer is de Naam von
Freesland
Freesland is in'n Oorsprung dat ganze von Fresen bewahnte Küstenrebeet twüschen Rhien un Wersermünne un twüschen Eider un Vidå (Wiedau). In't achte Jahrhunnert wurr dat Rebeet von de Karolingers unnerkregen un christianiseert. Gegenmann von de Karolingers weer de Fresenkönig Radbod, de sik nich döpen leet. As na sienen Doot Utrecht an dat Frankenriek full, weer de Rhien nich mehr de Scheed twüschen Freesland un dat Frankenriek.
Carl Schweitzer
* Carl-Christoph Schweitzer (1924–2017), düütschen Politikwetenschopper un Politiker,
Freesland
Wiel de Minschen in de Marschen ümmer mehr wurrn un de Överswemmungen tonehmen, wannern vele junge Fresen ut un versochen, up de Geest dör Roden Neeland to winnen. So drungen wahrschienlick siet 900 de Östringer in't Ammerland vör, un de Oostfresen togen langs de Eems un de Leda in den Hümmling un in't Saterland in.
Carl Schweitzer
Kiek ok bi: Karl Schweitzer.
Freesland
Um de Jahrdusendwenn wurrn de Seedieken boot. Dör disse gemeensame Arbeit an dat grote Wark sett sik bi de Fresen veel Sinn för Freeheit fast. Ehre nee'en Landsetten, de "Söventeihn Küren" (1050-1060) stunnen in för de vulle Freeheit von elkeen, aver de soziale Unnerscheed dör Geboort un Stand bleev bestahn.
In't Middeloller föhren de "söven freen Seelannen" na dat Vörbild von europääsche Stadtstaaten en Raatsverfaat in. De Östringers un Rüstringers weern woll de Eersten, de na dat Vörbild von Bremen in free'e Wahlen ehre Richter un Vertreders wählen deen.
De enkelden lütten Buurnfreestaaten bleven unnernanner unafhängig. Ehre gemeensamen Saken beraatslogen se bi den Upstalsboom. Ok dat Bestreven, na dat Vörbild von Radbod en grootfreesch Riek to grünnen, leev för korte Tiet wedder up.
So um 1350 fung in Freesland de Herrschup von de Hööftlingsfamilien an. In Oostfreesland reten dat Geslecht Ukena (Leer) un dat von de Cirksena (Greetsiel) de Herrschup an sik. Dar Geslecht von de Wiemeken ut Dangast weer bold Herr över Jeverland, Östringen, Wangerland un Rüstringen. De Geslechter von de freeschen Grafen gullen bi den Hoochadel as evenboortig.(Cirksena siet 1654 Rieksförst)
De freeschen Grafengeslechter harrn stännig Striet mitnanner, so dat kiene Enigung tostannen keem. un de enkelden Landsdele in de gröttern Staaten upgungen. Westfreesland bit an de Eems wurr nederlandsch, Oostfreesland na dat Utstarven von de Cirksenas 1744 eerstmaals preußisch. (1807 an Holland, 1810 an Frankriek, 1815 an Hannover, 1866 wedder an Preußen). Dat Jeverland (oosten von Oostfreesland) keem 1575 to Ollnborg, man hörde tüskendör ok weer an anner Heeren so as Anhalt un Russland, un kweem denn in't 19. Jaahrhunnert weer an Ollnborg. Dat Stedingerland is to'n Deel ok von Fresen besiedelt wurrn, hett aver liekers nich to Freesland höört.
Mount Bates
Mount Bates is en hogen Barg op Norfolk-Eiland, dat oosten von Australien in’n Pazifik liggt.
De Barg liggt in’n Norfolk-Island-Natschonaalpark un besteiht jüst as dat hele Eiland ut Vulkanit. Op’n Barg wasst Norfolk-Dannen un dor föhrt en Wannerweg rop, de op dat letzte Stück bet na’n Topp ut hölten Treppen besteiht.
McHenry Township
McHenry Township betekent
Warnduorp
Warnduorp (hochdüütsch: Warendorf) is de Kreisstadt vun’n Kreis Warnduorp in’t Mönsterland in Westfalen. De Stadt liggt an de Eems, bi 28 km in’n Oosten vun Mönster. Warnduorp weer in’t Middelöller in de Hanse. Dat Autokennteken vun’n Kreis Warnduorp is WAF. In Warnduorp läwen circa 39.000 Inwahners. De Stadt is de Seet vun’t DOKR (Deutsche Olympiade-Komitee für Reiterei) un vun de Sportschool vun de Bundswehr.
.tr
.tr is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Törkie. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1990 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .tr warrt vun Technische Universität Middeloost vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.
Christian Eberhard (Oostfreesland)
miniatur|hochkant|Christian Eberhard Fürst Christian Eberhard vun Oostfreesland (* 1. Oktober 1665 in Esens; † 30. Juni 1708 in Auerk) ut dat Huus Cirksena weer siet Gebort Fürst vun Oostfreesland, bleev aber bit 1690 ünner de Vörmundschap vun sien Moder Christine Charlotte.
Pressigny
Pressigny betekent
Christian Eberhard (Oostfreesland)
Leven
He hett ganz langsam de Regeerensverantwortung övernommen. Eerst 1690 hett he de Nahfolge vun sien Moder antreeden, ofschons de mit hör in stännig Utnannersetten verbunnen Stände dat all lang fordert harrn. Sien Herrschapstiet weer dorgegen vun Utglieksbemöhen präägt. So hett he 1693 in Hannober un 1698 in Auerk eenig Verglieken mit de Landstände slooten un hett dormit den binneren Freeden festigt. Dat keem bi de Bevölkerung goot an. He kreeg den Binaam „de Freedsame“ un wurr as een vun de wenig oostfreesch Landsherren früendlich in Emden upnommen, as he de Stadt 1699 besöcht hett.
Christian Eberhard gull as ümsichtig, tolerant un pietistisch. As ok all sien Moder hett he den Reformeerten wiedere Rechte togestahn, ofschons he sülvst lutherisch weer. In de Regeerenstiet vun Christian Eberhard fallt ok de Anwartschap vun Brannenborg up Oostfresland, de sück Friedrich III. bi den Kaiser sekern dee un dormit den Grundsteen för de preußische Okkupatschoon vun Oostfreesland nah dat Utstarven vun de Cirksena in dat Johr 1744 legg. Christian Eberhard hett versöcht, dem en Arvverbrödern mit den Hartog Ernst August to Brunswiek un Lümburg entgegentosetten. Dat Haus Cirksena sull dornah in den Fall vun dat Utstarven vun de Nahkommen vun den Welfenhartog Ernst Augusts de arvlich Nahfolge in de Grafschapen Hoya un Deepholt antreeden. De Verdrag is aber wegen de nich inhaalt Tostimmung vun den Kaiser nich in Kraft treeden.
Christian Eberhard, de siet fröheste Kindheit all immer kränklich weer un dorum up sien Reisen immer vun sien Lievdokter Eberhard Bacmeister begleit wurr, is 1708 as völ anner Cirksena ok all in jung Johren storven. Hüm is denn sien tweet Söhn Georg Albrecht nachfolgt.
Familie
Fürst Christian Eberhard weer mit Eberhardine Sophie zu Oettingen-Oettingen (* 16. August 1666, † 30. Oktober 1700), Dochter vun Fürst Albrecht Ernst I. un Süster vun Christine Luise von Oettingen-Oettingen, verheiraadt. Dat Paar harr folgen Kinner: :
Nah den Dood vun sien eerst Fru hett he 1701 to linke Hand Anna Juliana von Kleinau (1674–1727) heiraadt, de den Titel Frau von Sandhorst kreeg. Anna Juliane weer Hofffräulein vun de Fürstin ween, hör Öllern weer de Böverförstersöhn ut Mecklenburg-Güstrow Heinrich von Kleinau un de sien Ehefru Sophia Klara von der Osten, Dochter vun den Ollnborger Landdrosten vun’ Demost Hieronymus Georg von der Osten (* 2. Mai 1612; † 28. Mai 1659). De dree Kinner vun den Fürsten Christian Eberhard vun Oostfreesland ut de morganatisch Ehe mit Juliane Kleinau hemm de Naam von Sandhorst führt, dorünner:
De starvlich Överresten vun den Fürsten liggen in en Sammelsarg in dat Cirksena-Mausoleum in Auerk.
Tuareg
thumb|Tuareg De Tuareg sünd en Volksgrupp, de to de Berbers tohören deit. Se wahnt in de Wööst Sahara un in den Sahel in Afrika. Jem ehr Spraak is Tamascheq. Siet Jahrhunnerte leevt se in verscheedene Kuntreien in de hüdigen Staaten Algerien, Burkina Faso, Libyen, Mali, Mauretanien, Niger un Nigeria. Um un bi een Million Minschen höört to düt Volk hento. In de lesten Jahren hett dat jümmers wedder Upstänn vun de Tuareg geben.
De Naam
Dat Woort Tuareg is araabsch. Dat is de Mehrtall vun Targi. Dat bedutt: „Een, de in dat Targa wohnt“. Targa is en Woort ut de Berberspraak un heet „Kanaal“. Dat weer de ole Naam vun een Daal in de Bargen vun den Fezzan. Tuareg heet also De Lüe, de in dat Targadaal wohnt.
De Tuareg süms nömmt sik Kel Tamascheq/Kel Tamajaq, dat heet: De Lüe, de Tamascheq snackt. Een annern Naam vun de Tuareg in jem ehr eegen Spraak is Imuhaq/Imuschaq, dat bedutt: De Lüe, de free sünd.
Historie
De Tuareg stammt vun de Berbers af. Se schöllt de Upfolgers vun de Garamanten ween, de in’t 7. Johrhunnert vun de Muslime ut den Fessan verdreben wurrn sünd. Toeerst breden se sik in de Midden vun de Sahara ut. Dorbi hefft se dat Wööstenvolk vun de Tubbu in de Tibesti-Bargen afdrängt. As dat Riek vun de Songhai in dat 16. Johrhunnert unnergüng, kemen de Tuareg ok in de Sahelzoon. Later weren se ok Baas vun Timbuktu.
Harry Reid
Harry Reid is de Naam von
Ashley Cooper
Ashley Cooper is de Naam von
* Ashley Cooper (1936–2020), austraalsche Tennisspelerin,
Kiek ok bi: Ashley-Cooper.
Clasen
Kiek ok bi: Claßen, Claasen, Claassen, Clahsen, Claesen, Klasen, Klaasen, Klaassen.
Wassermann
Wassermann is de Familiennaam von
Hiebler
Hiebler is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hibler.
Carl Scriba
Carl Scriba is de Naam von
* Carl Scriba (1823–1883), düütschen Bookhändler un Politiker,
Kiek ok bi: Karl Scriba.
(1146) Biarmia
(1146) Biarmia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 7. Mai 1929 vun den russ’schen Astronom Grigori Nikolajewitsch Neuimin in Simejis an de Krim-Steernwacht opdeckt worrn is.
Den Naam hett de Asteroid vun dat Bjarmaland ut de Wikingerlegennen. .
Lapilli
thumb|right|250px|Lapilli, wie se an’n [[Kilauea op Hawaii to finnen is.]] Lapilli is en Oort vun Tephra, as se bi’t Utbreken vun Vulkanen utsmeten warrt un sik dör pyroklastisch Fallen as Lockermaterial in Vulkanrebeden aflagern deit. De Naam kummt ut dat Italiensche un hett översett so veel as „Steenken“. In de Indelen vun Tephra hebbt Lapilli en middlere Grött twüschen 2 un 64 mm. Se bestaht ut Lavataltern un -brockens, Slacken oder Xenolithen.
Rio Arriba County
Rio Arriba County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Nee-Mexiko. He hett 40.246 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 15.172 km². De Sitt vun de Verwalten is in Tierra Amarilla.
Historie
De Kreis is 1852 grünnt worrn.
Demografie
66,03 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 3,74 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
McKinley Township
McKinley Township betekent
Ben Cooper
Ben Cooper is de Naam von
* Ben Cooper (1933–2020), US-amerikaanschen Schauspeler,
Ben Cooper betekent
São Nicolau (Kap Verde)
thumb|Laag vun São Nicolau in Kap Verde thumb|En Küstenstriepen vun’t Eiland vun’t Boot ut sehn São Nicolau is en Eiland in’n Atlantik. Se is een vun de negen bewahnten Eilannen vun de Republiek Kap Verde.
Geografie
São Nicolau liggt in’n Noorden vun’n Archipel twüschen de Eilannen São Vicente un Sal op en gemeensomen Deepseesockel mit São Vicente un de nich bewahnten Eilannen Santa Luzia, Raso un Branco. Dormit tellt se to de Ilhas de Barlavento („Eilannen över’n Wind“). Dör den Sockel entsteiht so en vergliekswies flachet un fischrieket Seebecken twüschen de Eilannen op de mit 5.300 m sünnst teemlich deepen Kapverdischen Seeswell.
Les Forges
Les Forges betekent
São Nicolau (Kap Verde)
Geografie
Dat Eiland São Nicolau höört to de bargigen Eilannen vun Kap Verde. De höchste Barg is de Monte Gordo mit ruchweg 1.312 m, wat en jüngeren enigermoten evenmatigen Vulkankegel mit en runne Kupp is. De Mitt vunt Eiland kriggt unregelmatige Nedderslääg. Dorgegen sünd de sieten Küstenstriepen un de wieten Halfeilannen dröög un mehr wöstenordig. Blots in’t Rebeet üm Fajã de Cima kann dank en Söötwaterstollen in grötterem Ümfang Ackerbo mit Help vun Bewatern bedreven warrn.
De Hööftstadt vun dat Eiland is Ribeira Brava, man in de Twüschentiet is se an Inwahners un weertschopplich Bedüden vun de Fischer- un Havenstadt Tarrafal överdrapen worrn. Dat Eiland is in twee Distrikten, de so nöömten concelhos opdeelt. Een is Ribeira Brava, de annere is Tarrafal de São Nicolau.
Historie
thumb|En Platz in de Hööftstadt Ribeira Brava thumb|Fischerslüüd in’n Haven vun Tarrafal Dat Eiland is dör den Genueser Kaptein António da Noli opdeckt worrn an’n St.-Nicolaus-Dag vun’t Johr 1460. Da Noli hett dat Eiland in’n Opdrag vun Hinnerk den Seefohrer för de Portugesen in Besitt nahmen. En bestännige Besiedeln dör Sekundärbesiedlen vun de süüdlichen Eilannen un ne’e Inwannerers ut Madeira un Portugal keem eerst in’t 18. Johrhunnert. Histoorsch hett dat eiland en grode Rull dör dat 1866 apen maakte Preesterseminar speelt, wat dat öllste in West-Afrika is un ok en weltliche School bargen de. To de ehmoligen Besökers vun’t Seminar tellt de gröttsten Schrievers vun’t Archipel vun’t 19. un 20. Johrhunnert, de Wegbereiders vun de kapverdischen Identität un vun de Unafhangigkeit. De histoorsche Karn vun de Stadt Ribeira Grande is üm de Bischopskark Igreja Matriz de N. Senhora do Rosário anleggt, de fröher de gröttste Kark vun West-Afrika wesen is. Dor liggt ok dat Geboortshuus vun den Dichter José Lopes da Silva (1928-2002; Pseudonym: Gabriel Mariano). Op de annern Siet vun’t Daal liggt dat Seminar-Gymnasium, dat vundaag as Museum herricht is.
Vundaag leevt op dat Eiland ruchweg 14.000 Inwahners. Dat is bedüden weniger as noch vör de gresigen Dröög- un Hungerkatastrophen vun de 1940er Johren, as en groden Deel vun de Inwahners verhungert oder na São Tomé un Príncipe utwannert is.
Weertschop
São Nicolau överleevt mehr as anner Eilannen vör allen dör de Help vun Familientohöörige, de in’t Utland leevt. Op dat Eiland sülvst is vör allen de Fischeree de gröttste Born för Innahmen un Eten, dat Utwannern stellt en annern wichtigen Twieg dor.
Grode Mööglichkeiten leegt ok in’n Tourismus, vun wegen dat dat op’t Eiland wiete Strännen, schöne Wannerweeg un en Nettwark vun lütte Straten gifft. Opstunns is de Tourismus aver noch nich wiet entwickelt, wat ok mit doran liggt, dat de Verkehrsanbinnen mit Fleger oder Fährschipp eerst in de letzten Johren langsom in de Gäng kamen sünd un sik verbetert hebbt. Op dat Eiland warrt vör allen dat Wannern geern maakt. De Landschop is teemlich schön, man de Wannern sünd nich ganz so suer as to’n Bispeel op Santo Antão.
Paul Wassermann
Paul Wassermann is de Naam von
* Paul Ernst Reinhold Wassermann (1901–1980), düütschen Volksweertschopper un Politiker,
Apeldoorne
Apeldoorne (Nedderlandsch: Apeldoorn) is de gröttste Stadt in de Veluwe, dät gröttste anmekaarhangende Woud in Holland, in de nedderlannsche Provinz Gelderland. Apeldoorne is ok de gröttste Stadt van de Gemeende Apeldoorne. Se is de twaalfgröttste Stadt van de Nedderlannen mit 137.328 Inwohners (up 1. Januar 2006). Of Apeldoorn ok bi de gröttsten Öörd van Holland höört, hett se doch nooit offiziell Stadrechten kregen.