cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
St. Croix County
Demografie
Vun de 63.155 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 35.867 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 23.937 US-Dollar. 36.963 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 10.606 Minschen maakt. 3,95 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,09 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,10 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,85 % vun de Minschen Witte, 0,28 % Swarte, 0,62 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,25 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,22 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,76 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,76 % vun de Lüüd ansehn.
Haberstock
Haberstock is de Familiennaam von
Karl Rath
* Karl Rath (1802–1876), düütschen Geoloog,
Rund
Rund betekent
Rund is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Runde, Rundt.
Kropholler
Kropholler is de Familiennaam von
Jeannine
Jeannine betekent
Jeannine is de Familiennaam von
Ackoff
Ackoff is de Familiennaam von
Matthias Jessen
Matthias Jessen is de Naam von
* Matthias Jessen (1641–1712), däänschen Politiker, Präsident von Altno,
(275) Sapientia
(275) Sapientia is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 15. April 1888 vun den öösterriekschen Astronom Johann Palisa in Wien opdeckt wurrn is.
De Naam is dat latiensche Woort för Weten.
Haberzagl
Haberzagl betekent
Stoder Geschichts- un Heimatvereen
De Stoder Geschichts- un Heimatvereen is en Vereen in Stood, de sik för dat Sammeln, Bewohren un Utforschen von de Historie von de Region von dat Elv-Werser-Dreeeck insett.
De Vereen is 1856 mit den Naam Vereen för Geschicht un Öllerdömer von de Hertogdömer Bremen un Veern un dat Land Hadeln grünnt worrn.
1904 hett de Vereen dat Heimatmuseum in de Inselstraat 12 in Stood boot.
De beiden Museums sünd 1992 an’n Museumsvereen Stood övergahn, de von’n Geschichts- un Heimatvereen tohoop mit de Stadt Stood un den Landkreis Stood dragen warrt. De Museumsvereen is ok noch tostännig för den Swedenspieker un dat Kunsthuus An’t Water West.
De Geschichts- un Heimatvereen gifft ok dat Stader Jahrbuch rut, dat elk Johr Bidrääg över de Geschicht von Stood un ümto bringt. De Vörlöper is 1862 ünner den Titel Archiv des Vereins für Geschichte und Altertümer der Herzogtümer Bremen und Verden und des Landes Hadeln zu Stade toeerst rutkamen. Dat Archiv hett dat bet 1886 geven. En tweten Anloop för en Johrbook hett dat denn 1911 geven, as dat Stader Archiv rutkamen is. 1947 hett dat denn sien hüdigen Naam kregen.
Mussil
Mussil is de Familiennaam von
Buttler
Kiek ok bi: Butler, Bottler.
Irakkrieg
De Irakkrieg weer en Krieg vun de USA un annere, verbünnte Staten (in'n speziellen dat Vereenigte Königriek un Australien) gegen den Irak. Offiziell hebbt dörtig Länner Solidarität mit de USA toseggt („Koalitschoon vun de Willigen“). De USA, Grootbritannien un Australien hebbt den Krieg mit Resolutschoon 687 vun de Vereenten Natschonen legitimeert. De Irak hett sik aver nich an de Uplagen hollen un de Wapenstillstand hett dormit keen Grundlaag un de Krieg kunn wedder upnommen warrn. Dorto kummt ut Sicht vun de USA Resolutschoon 1441, wat „eernsthaftige Konsequenzen“ för den Irak bi mangeln Kooperatschoon fastleggt.
Peter Rath
Peter Rath is de Naam von
Mussil
Kiek ok bi: Musil.
Irakkrieg
Militärisch Afloop
De Krieg fung an mit dat Bombardeern vun Bagdad an den 17. März 2003. An den 23. März sünd Boddentruppen ut Kuwait folgt. Briten hebbt in'n Süden ehrn Swoorpunkt harrt, de USA in'n Noorden vun den Irak, Bagdad insloten. In den Nordirak hebbt de USA verbünnte Kurden ünnerstütt.
Vun'n 3. April bit to'n 9. April hebbt de Amerikaner Bagdad innahmen. Saddam Hussein, de iraksche Präsident, is siet den amerikaanschen Sieg verschollen wesen (bet Dezember 2003). Vele kulturelle Göder vun de ollen Babyloniers un Sumerers sünd bi Plünnern ok afhannen kamen.
Nah den Krieg harrn de USA dat Updelen vun den Irak in dree Sektoren plant: een amerikanschen, een britischen un een poolschen Sektor. So is dat denn kamen.
Hüüt hebbt de US-Truppen un de Briten grote Problemen, Sympathien bi de Irakers to kriegen. Elk Dag weert en Reeg vun allieerte Soldaten ümbracht oder verwundt un islamistische Terroristen kriegt bannig veel Toloop vun de Inwahners - speziell vun de jungen Lüüd.
An'n 13. Dezember 2003 hebbt de Amerikaners Saddam Hussein to faten kregen. He hett sik bi sien Heimatstadt Tikrit in en Eerdlock versteken.
List von de Möhlen in’n Landkreis Stood
Disse List gifft en Översicht över de Möhlen in’n Landkreis Stood.
Carl Ludwig Neubourg
Carl Ludwig Neubourg (* 22. Dezember 1808 in Bremen; † 31. Januar 1894 in Stood) weer en düütschen Politiker.
Neubourg is 1808 as Söhn von Antoinette Charlotte, borene Pape, un den Oberpostmeester Carl Gottfried Neubourg in Bremen boren. Sien Broder weer August Neubourg. He güng in Bremen un Hannover op dat Gymnasium. He hett 1826 bet 1829 Juristeree an de Universität Göttingen studeert. 1830 is he in’n hannöverschen Staatsdeenst gahn un Amtsauditer bi dat Amt Achem worrn. 1831 keem he in dat Amt Willemsborg un is 1832 Amtsassesser bi dat Amt Horborg worrn. Von dor is he na dat Grevengericht Oolland in Jörk wesselt. 1835 is he Hülpsarbeider bi dat Amt Stood-Gothenborg worrn. An’n 1. Juni 1847 hett he in Hannover Dorothee Pauline Louise Frank freet.
Nadem de Börgermeester in Stood, Johann Kobbe, 1838 doodbleven is, hett sik Neubourg üm de Steed beworven. He weer von 1839 bet 1891 Börgermeester von Stood. Toeerst tweten Börgermeester (eersten Börgermeester weer Christian Leopold Lübbren), na Lübbren sien Dood von 1851 af an denn eersten Börgermeester.
Von 1870 bet 1873 weer he för den Wahlkreis Hannover 31 (Stoder Geestkreis) Afornten in dat Prüüßsche Aforntenhuus. He weer dor in de Natschonalliberale Partei.
He weer ok Maat von’n Hannöverschen Staatsraad (1846 bet 1866) un von’n Provinziallanddag Hannover.
Von 1876 bet 1895 weer he Vörsitter von’n Stoder Geschichts- un Heimatvereen. Al 1882 is de Neubourgstraat in Stood na em nöömt worrn un 1892 hebbt se Neubourg ok to’n Ehrenbörger von Stood maakt.
Hannelsspraak
Een Hannelsspraak is een Spraak, dat tussen twee oder mehr Hannelslü bruukt wart.
Haberzettl
Haberzettl is de Familiennaam von
Pawel Romanowitsch Popowitsch
thumb|Popowitsch up en sowjeetsch [[Breefmark van 1962]] Pawel Romanowitsch Popowitsch (ukrainisch Павло Романович Попович, Pawlo Romanowytsch Popowytsch, russisch Павел Романович Попович, wetenschaplich Transliteration Pavel Romanovič Popovič; * 5. Oktober 1930 in Usyn, Ukrainische SSR, Sowjetunion; † 29. September 2009 in Hursuf) weer en sowjeetsch Ruumfohrer, de an de eerste Gruppenfloog in’ Weltall deelnommen hett. He weer ok de eerste ukrainische Kosmonaut.
Utwahl un Utbildung as Kosmonaut
1954 hett Popowitsch de Fleegerschool in Grosny afslooten, dornah hett he as Luftwaffen-Pilot deent. Anfang 1960 wurr de eeste Kosmonautengrupp vun de Sowjetunion tosommenstellt un Popowitsch hörr to de eerste 20 Piloten, de för den eersten Ruumfloog utsöcht wurrn. He hörr ok to de eersten söss Kandidaten för den eersten Wostok-Floog.
Eerst Mission: Wostok 4
Nah den eersten Ruumfloog in de Historie mit Wostok 1 un den eersten 24-Stünn-Floog mit Wostok 2 plan de Sowjetunion noch en Eerstleistung: mit Wostok 3 un Wostok 4 sullen eerstmals twee Ruumschippen to glieker Tiet in de Eerdumloopbahn (Orbit) ween. De Floogdüer weer umstreeden, wiel man nicht wuss, wu de minschlich Körper reageeren dee, wenn man längere Tiet in't All verbringen dee. Chefkonstrukteur Koroljow weer för en Floog vun dree Daag Düer, de Chef vun de Kosmonautenutbildung, Kamanin, wull man blots twee Daag.
Popowitsch is an’ 12. August 1962 mit Wostok 4 losfloogen. Een Dag vördem weer all Andrijan Nikolajew mit Wostok 3 in’t All start. De bei Ruumschippen keemen sück bit up 6,5 km nah. Dat harr man aber all bi de Start so utrekend un harr nichts mit manövreeren to doon. De beid Ruumschippen harrn ünnerscheedlich Umlooptieden un hemm sück dorum ok so nah un nah weer trennt. Aber de beid Kosmonauten harrn Funkkontakt mit’nanner.
Wiel sien Lebenserhaltungssystemen defekt weer, full de Temperatur in Popowitschs Kapsel up 10 °C, wat aber kien Utwirkungen up den Missionsverloop harr. Popowitsch keem nah dree Daag, kört nah Nikolajew, de veer Daag in All weern wee, rünner. As bi Wostokflöög begäng, hett Popowitsch den Schleudersitz bruukt un is an en eegen Fallschirm lannd.
Tüschen de Missionen
Nah sien Ruumfloog hett Popowitsch Vördragsreisen makt, de ok nah Kuba un Australien führen deen. Af September 1966 hett Popowitsch ein Grupp vun Kosmonauten leidt, de sück up en Floog mit de militärisch Version Sojus VI vörbereiten dee. De eerste Floog (wohrschienlich mit Popowitsch un Gennadi Kolesnikow as Besatzung) sull 1969 stattfinnen, aber dat Projekt wurr in’ Dezember 1967 afseggt, trotz Popowitschs Inwände. Dornah traineer Popowitsch weer in sowjeetsch Maandprogramm.
Parallel dorto studeer Popowitsch van 1966 bit 1968 an de Militärakademie vun de Luftstrietkräfte in Monino.
Tweede Mission: Sojus 14
In’ September 1970 wurr Popowitsch Baas vun en Afdeelen vun 22 Kosmonauten, de sück mit de plant militärisch Ruumstation Almas befaaten deen. Af September 1972 hett sück Popowitsch tosommen mit sien Bordingenieur Artjuchin up en Uphollen an Bord vun de eerst Almas-Ruumstation vörbereidt. De beid weern as eerst Besatzung vörsehn. De Floog funn aber nich statt, wiel de Ruumstation in’ April 1973 in de Eerdumloopbahn nich stabiliseert wurrn kunn un nah kört Tiet afstörrt is.
Nahdem en Almas-Ruumstation an’ 24. Juni 1974 ünner de Beteknung Saljut 3 start wurrn kunn, kunnen Popowitsch un Artjuchin an’ 3. Juli 1974 mit Sojus 14 starten. De beid Kosmonauten weern twee Week an Bord vun de Ruumstation und sünd an’ 19. Juli weer landt.
Sonstiges
Popowitsch hett en slag of wat Böker verapenlicht un weer Liddmaat vun de sowjeetsch (later: russischen) Schrieververeenigung. He weer Liddmaat vun den Böversten Sowjet vun de UdSSR.
Ehrungen (Utwahl)
Nah Popowitsch sünd de Asteroid Popovich un en Barg in de Antarktis nömmt.
Skye
Geografie
Skye hett tosamen mit de lütteren Eilannen in de Neeg en Flach vun 1736 Quadratkilometers, en Läng vun 80 Kilometers un en Breed vun 35 Kilometers. Vun’t schottsche Hööftland is Skye dör den Sund vun Sleat, Kyle Rhea un Kyle Akin oder Loch Alsh trennt, de Lütte Minch billt de Grenz to de Büteren Hebriden. De Oostküst sünd Rona, Raasay, Scalpay un Pabay vörlagert, in’n Süden liggt, trennt dör den Soay-Sund dat Eiland Soay. De Küst vun’t Eiland hett temlich vele Buchten un Sealochs, so dat keen Punkt op dat Eiland wieder as acht Kilometers vun’t Över vun de See weg is. De Buchten deelt Skye in fief gröttere Halvinseln: Sleat in’n Süden, Minginish in’n Süüdwesten, Duirinish in’n Noordwesten, Waternish in’n Noordnoordwesten un Trotternish in’n Noorden. De hööchste Punkt in en bargig Rebeet is de Sgurr Alasdair (993 m över NN) in de rugen Black Cuillins, un dormit ok de hööchste Punkt vun de helen Hebriden.
Otto Jessen
Otto Jessen is de Naam von
Skye
Inwahners
Skye hett na den Zensus vun 2001 9.232 Inwahners.
Otto Jessen
* Otto Jessen (1826–1904), düütschen Pädagoog,
Skye
Verkehr
En Verbinnen to’t faste Land besteiht över de Skye-Brüch na Kyle of Lochalsh oder mit Fähren vun Mallaig na Armadale (blots in’n Sommer) un vun Kylerhea na Glenelg. Ok gaht Fähren vun Uig na Tarbert op Harris un na Lochmaddy op North Uist un vun Sconser na Inverarish op Raasay. Na Inverness un Glasgow fohrt Bussen. Vun den Bahnhoff an de Skye-Brüch in Kyle of Lochalsh geiht Töög na Inverness. De Öörd op dat Eiland sünd dör de Straat A 87 verbunnen.
Sleat
De Süden warrt as de „Goorn vun Skye“ betekent. De fröhere Seet vun den Klan MacDonald, dat Slott Armadale, is hüüt blots noch en Ruin ahn Dack. Blangen de Ruin liggt en Besökerzenrum dat över de Historie vun den Klan Utkunft gifft. Dorto höört ok en oolt Park mit amerikaansche Boomriesen, de dör dat mille Golfstroom-Klima good wasst. In disse Gemeen liggt ok dat Sabhal Mòr Ostaig, dat gäälsche Kolleg, dat to de Universität vun de Highlands un Eilannen höört.
Harry Potter and the Goblet of Fire (Film)
Inholt
De veerte Deel vun de Harry Potter-Reeg fangt mit de Weltmeesterschap in’n Quidditch an. De dree jungen Töverers Harry, Hermine un Ron warrt vun Rons Vadder Weasley dorto inlaadt, tosamen mit noch mehr Weasleys un Frünnen. Man, as de Meesterschap so in Gang is, warrt dat Feld mit de Telten un Ünnerkünften vun düstere Gestalten angrepen, de sik as Liddmaten vun de Doodeters – Anhangers vun Lord Voldemort – rutstellt un de Gesselligkeit op’n Slag tonichten maakt.
Skye
Duirinish
Över Loch Dunvegan liggt dat Slott Dunvegan, Stammseet vun den Klan MacLeod siet över 800 Johren. Nerrn vun dat Slott warrt Boottörns to de Robbenfelsen anbaden.
Harry Potter and the Goblet of Fire (Film)
Inholt
Torüch in de Tövererschool Hogwarts geiht dat ok üm en Wettstriet, as Hogwarts in dit Johr Utrichter vun dat Trimagische Turneer wesen schall. In dissen Sinn reist Delegatschonen vun twee wietere Tövererscholen an, de sik ünnerenanner meten schüllt. Dat een is de Deernsschool ünner dat Regeer vun Madame Maxime, wiel de annere School ünner Igor Karkaroff teemlich martialisch optreden deit. Elk schall een Schöler bestimmen, de jemehr School vertreden deit. De Utwahl, wokeen dat för jede School wesen schall, maakt de so nöömte Füerkelch. Man, as de Kandidaten bestimmt warrn schüllt, speet de Kelch op eenmol veer Naams ut, dorünner uk den vun Harry, de gor nich weet, wat em passeert. He seggt, dat he sik gor nich to Wahl stellt harr, man Ron glöövt em dat nich un vermoodt, dat he sik wichtig doon will.
Skye
Minginish
Minginish is de Heimat vun de Black Cuillins, de hööchste Bargkeed op Skye, de alle Farvtöön vun gries bet deepswart opwiest. De hööchste Barg is de Sgurr Alasdair (993 m över NN), mit beste Utsicht op de Keed vun’t Fischerdörp Elgol. Vun Elgol ut sünd Boottörns to de Cuillins mööglich. In Carborst liggt de Destille Talisker, de eenzige Brenneree för Single-Malt-Whisky op Skye. Hier lagert ok de Whisky Johnnie Walker, den dat blots noch as Hannelsmark gifft.
Harry Potter and the Goblet of Fire (Film)
Inholt
De Wettstriet wiest sik as gefährlich, man na un na mööt de Deelnehmers jemehr Opgaven angahn. Blangento leggt de Film aver ok en Sworpunkt op de twüschenminschlichen Geföhlen, mit de junge Lüüd so to schapen hebbt, wenn se langsom öller warrt. Se gifft dat en Wiehnachtsball, bi den se dansen mööt. As so vele Jungen lüüd, fallt Harry un Ron dat nich licht, en Deern to fragen, wat se mit jem op’n Ball gahn wüllt. Un de Fründschap twüschen Hermine, Ron un Harry warrt dorbi böös op de Proov stellt. Man, se finnt wedder tosamen, as de Gefahr wassen deit.
Bertschy
Bertschy is de Familiennaam von
Harry Potter and the Goblet of Fire (Film)
Inholt
An’n Enn vun den Wettstriet geiht aver wat nich sien rechten Gang. In en groot Labyrinth kamt Cedric un Harry, de beieden Deelnehmers vun Hogwarts gemeensom an’n Pokal an, man op mol finnt sik de beiden ganz woanners wedder, as de Doodeters neemlich Harry vör en Ritual bruken doot un se dat Turneer as Tarnen bruukt hebbt. Cedric kummt bi dat Openeendrapen üm, un Lord Voldemort kriggt dör dat Ritual en – noch nich vullkamen – minschlich Gestalt torüch. Alleen dör de Help vun sien Öllern, de in’n Geist bi em sünd, kann he an’n Enn överleven un sik redden.
Skye
Trotternish
De Halvinsel in’n Noordoosten gillt as de schöönste vun Skye. To de Attrakschonen höört to’n Bispeel The Old Man of Storr, en so wat 50 Meters hoge Felsennadel. Kilt Rock, en poor Kilometers in’n Noorden, is en geern besöökt Utsichtspunkt. In dat Museum vun’t Leven op dat Eiland in Staffin warrt wiest, woans de Minschen op Skye leevt. Op den Karkhoff vun Kilmuir liggt dat Graff vun Flora MacDonald, en histoorsche Figur vun Skye. Uig is as Fährhaven Utgangspunkt vun de Fähr vun Caledonian MacBrayne to de Büteren Hebriden.
Bertschy
Kiek ok bi: Bertschi, Bärtschi.
Harry Potter and the Goblet of Fire (Film)
Kritiken
Liekers, dat de Film an eenige Steden – sünners de Beleevnissen ründ üm de Quidditch-Weltmeesterschap – bannig kört worrn is, is en verständlichen Film dorut woorn. As de Speelbaas seggen dee, weer dat nich andacht, ut den Film en Kinner- oder Märkenfilm to maken, man dat schüll en Thriller warrn, de blangento dat Geföhlsdilemma twüschen Ron un Harry un twüschen de Jungs un de Deerns in’t Vörfeld to’n Wiehnachtsball düütlich maken schall. Liekers sünd aver ok en poor ne’e Szenen toföögt worrn, as to’n Bispeel de Danskurs as Vörbereiten op den Ball.
Utteken
De Film is för tosamen 38 Filmpriesen nomineert worrn, dorünner ok för Oscar in de Kategorie: Best Szenenbild. Uttekent worrn is he mit negen Priesen:
Abai
Abai betekent
Kiek ok bi: Kreis Abai, Abaí, Abaj, Abay, Abbai.
Neenfeld
Neenfeld betekent
Patty Arceo
Ana Patricia „Patty“ Arceo (* 1968) is en Politikerin ut Belize (PUP).
Von 1991 bet 1994 weer Arceo Viez-Börgermeestersche von San Pedro Town.
Bi de Parlamentswahl in Belize 1998 weer se Kannedatin för de PUP in’n Wahlkreis Belize-Land Süüd un hett de Wahl mit 57,01 % von de Stimmen gegen Manuel Heredia von de UDP wunnen. Bi de Wahl 2003 weer se in’n sülven Wahlkreis Kannedatin, hett de Wahl aver mit 47,78 % von de Stimmen gegen Heredia verloren. Bi de Wahl 2008 is se nich antreden. Bi de Wahl 2012 weer se denn aver wedder Kannedatin in’n Wahlkreis Belize-Land Süüd un is mit 40,63 % von de Stimmen op’n tweten Platz kamen, achter Heredia un vör Robert Lopez von de VIP.
Habetz
Habetz is de Familiennaam von
Mike Moore
Mike Moore betekent
Kiek ok bi: Michael Moore.
Hans Jessen
Hans Jessen is de Naam von
* Hans Jessen (1874–1930), düütschen Bomeester,
Joe Hembus
Joe Hembus (* 11. Mai 1933 in Kassel; † 21. April 1985 in de Benediktenwand in Bayern) weer en düütsch Filmkritiker, Filmhistoriker, Dreihbookschriever un Filmdorsteller.
Büttiker
Büttiker is de Familiennaam von
Joe Hembus
Sien Pamphlet „Der deutsche Film kann gar nicht besser sein“ (1961) hett den Weg liek maakt för den Ne’en Düütschen Film. Dat vun Joe Hembus verfaat „Western-Lexikon“ wurr vun sien Söhn Benjamin Hembus wiederföhrt un hörrt to de Standardwarken to dit Thema in de düütschspraakig Ruum. Dorneben hett sück Hembus ok intensiv mit de Stummfilm-Kummedie - un hier vör allen mit de Filme vun Charlie Chaplin - beschäftigt. He weer Herutgever vun de düütsch Utgaaven vun de bekannt Citadel-Filmböker in de Goldmann Verlag. Wiederhenn is sien Mitarbeit an de ZDF-Serie Western von gestern to nömm’n. Joe Hembus is 1985 bi’d Bargstiegen in dat Öller vun 51 Johren to Dood kommen. He wurr up den Karkhoff vun Straßlach bi München begraben.
En Filmrull hett he bi de Speelfilm Der plötzliche Reichtum der armen Leute von Kombach, 1971, speelt.
Gleem
As Gleem betekend man en Egenoort vun Böverflachen, wenn de dat Licht goot torüchstrahlt un glimmert un blenkert. Dat kummt denn dorvun dat de Böverflach düchtig glatt is un de Unevenheiten dorop lüter sünd as de Bülgenläng vun dat sichtbor Licht. Disse Egenschop hebbt sünners Metallen un kristalline Mineralen. Dorüm is de Gleem ok en Egenschop, de sünners in de Mineralogie nauer ünnersocht warrt, bi’t Bestimmen un Künnig warrn vun Mineralen. Ünnerscheed warrt dor twüschen:
Dat gifft ok en Reeg Mineralen, bi de dat Deel vun’n Naam is, as t. B. Koppergleem oder Bliegleem. Dor is dat ok en Henwies dorop, dat de Böverflach bi disse Mineralen ok en sünnern Gleem opwiest.
Neefeld
Neefeld betekent
Habicher
Habicher is de Familiennaam von
Neefeld
Kiek ok bi: Niefeld.
(276) Adelheid
(276) Adelheid is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 17. April 1888 vun den öösterriekschen Astronom Johann Palisa in Wien opdeckt wurrn is.
Woneem de Naam vun den Asteroid herkummt, is nich bekannt.
Samuel Fischer
Samuel Fischer is de Naam von
* Samuel Fischer (1547–1600), düütschen evangeelschen Theoloog,
Kiek ok bi: Samuel Fisher.
Abaschidse
Abaschidse betekent
Buttersack
Buttersack is de Familiennaam von
Abaschidse
Abaschidse is de Familiennaam von
Kommun Songdalen
De Kommun Songdalen is ene Gemeend in dat Amt West-Agder in Norwegen. Se hett 5.621 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 217,0 km². De Sitt vun de Verwalten is in Nodeland. De Kommun is bi de Fraag Bokmål-Nynorsk neetral.
Thomas Rath
Thomas Rath is de Naam von
Kommun Songdalen
De Kommun grenzt an Søgne in’n Süden, an Marnardal in’n Westen un Noorden un an Vennesla un Kristiansand in’n Oosten.
Thomas Rath
* Thomas Rath (* 1966), düütschen Mooddesigner un Moderator,
Jens Jessen
Jens Jessen is de Naam von
* Jens Jessen (1854–1906), düütschen Redaktör un Politiker,
Ernst Bärtschi
Ernst Bärtschi is de Naam von
* Ernst Bärtschi (1882–1976), Swiezer Politiker,
Carteret County
Carteret County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Noord-Carolina. He hett 66.469 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.375 km². De Sitt vun de Verwalten is in Beaufort.
Historie
De Kreis is 1722 grünnt worrn.
Demografie
3,85 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,02 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 90,28 % vun de Minschen Witte, 6,99 % Swarte, 0,54 % stammt ut Asien un 0,06 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,43 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,60 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,09 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,74 % vun de Lüüd ansehn.
Biréli Lagrène
right|thumb|200px|Biréli Lagrène (2006)
Biréli Lagrène (* 4. September 1966 in Soufflenheim; (utspraken: ˈbiːrəlɪ) is en franzööscher Gitarrist, Komponist un Jazzmusiker.
Leven un Wark
De Sinto Biréli Lagrène (in Düütschland ok: Bireli Lagrene) hett vun fröh Jöögd an mit sien Vader Fiso un sien Bröer Gaiti (franzöösch: Gaïti) Musik makt; sien eerst Schallplaat nehm he in dat Öller vun 12 Johren up. De eerst Johren vun sien Karriere wurrn begleit vun sien „Opdecker“, den slowaaksch Bassisten Jan Jankeje, bi de sien Label Jazzpoint Records ok de eersten Platten rutkeemen. Während disse Tiet speel Biréli Lagrène ok mit den US-amerikaansch Bassisten Jaco Pastorius tosommen. Lagrène gellt för so mennig een as en „legitimer Nahfolger“ vun Django Reinhardt, de sien Kompositschonen he nich blots kongenial interpreteert; he is sien Vörbild an Kreativität un in virtuoos Phraseeren ok ähnlich, ünnernimmt aber ok Utflöög in anner Speeloorden vun den Jazz, in latienamerikaansch Musikstile un sogor in de Klassik. In de Traditschoon vun de Sinti- bzw. Manouches-Musiker is Biréli Lagrène Multiinstrumentalist; neben de Gitarr beherrscht he Bass, Vigelien as ok Klaveer un speelt gelegentlich Slagtüüch.
Lagrène hett ünner annern mit folgend Musikers tosommenspeelt: Al di Meola, Larry Coryell, John McLaughlin, Vic Juris, Stochelo Rosenberg, Babik Reinhardt, Sylvain Luc, Gil Evans, Leon Redbone, Richard Galliano, Didier Lockwood un Diz Disley.
To sien Repertoire hörrn neben den Kompositschonen vun Django Reinhardt un völ eegen Kompositschonen ut den Sintiswing- un Modern-Jazz-Beriek ok eenig Interpretatschonen vun Pop- un Rocksongs as t.B. Time After Time vun Cyndi Lauper, I Shot The Sheriff vun Bob Marley un eenig Titel vun Jimi Hendrix. Up Blue Eyes präsenteert he sück ok as veritabler Jazzsinger. Aktuell is sien Gipsy Project, bi de he weer to sien Wuddels torüchkehrt is un mit völ Grötten vun de Szene tosommenarbeiten deiht.
Mike Dregni nennt in sien Kritik in dat Vintage Guitar Magazine van‘ Dezember 2002 dat Album Gipsy Project & Friends „ein wahres Meisterstück“ un de Besetten (Biréli Lagrène – Gitarr, Thomas Dutronc – Gitarr, Holzmanno Lagrène – Gitarr, Stochelo Rosenberg – Gitarr, Hono Winterstein – Gitarr, Diego Imbert – Kontrabass, Florin Niculescu – Geige un Henri Salvador – Gesang up Stück 7) en „Gypsyjazz-Lineup wie im Himmel gemacht“.
Armeensche Tallen
De armeenschen Tallen sünd en Tallsystem, dat för Spraken mit armeensche Schrift bruukt worrn is. Nu bruukt de Armeenschen vör allen de araabschen Tallen, de armeenschen Tallen warrt blot noch för en poor besünner Saken bruukt, to’n Bispeel för dat Tellen bi Överschriften un Listen oder för de Nummern bi Herrschers un Anföhrers.
Dat armeensche Tallsystem hett 36 Teken för de Tallen vun een bet negen, för de Teihners vun teihn bet negentig, för de Hunnerters vun hunnert bet negenhunnert un för de Dusenders vun eendusend bet negendusend. Disse Tekens warrt vun links na rechts schreven. För Tallen grötter as 9999 gifft dat noch wedder densülven Satz vun Tekens, aver mit’n Streek dor över, wat bedüden deit, dat de Tall mal 10.000 nahmen warrt. Tosätzlich gifft dat ok noch de Teken Օ för 10.000 un Ֆ för 20.000. Disse beiden Bookstaven sünd eerst temlich laat in de armeensche Schrift opnahmen worrn un hebbt denn dissen Weert kregen. Faken warrt dat Tallsystem aver ok ahn disse beiden Bookstaven bruukt. En Null hett dat armeensche System nich kennt.
Bispeel: 1982 = ՌՋՁԲ
Australien (Eerddeel)
Australien is de fiefte Eerddeel. Dat is de meist lütte Eerddeel unn hett kuum Bargen obers en groote Wööst. De australsche Lü leve neege de See, meist de Oostküst to’n Bispill Sydney oder in de Hööftstadt Canberra.
Dat Land Australien
Dat Fastland vun’n Eerddeel Australien bargt dat Land Australien, dat in Territorien indeelt is. Se sünn nömmt Northern, Australian Capital un Jervis Bay Territory, New South Wales, Victoria, South un Western Australia, Queensland un Tasmanien, wat in’n Süüden vör de austraalsche Küst liggt.
J. J. Johnson
'''James Louis „J. J.“ Johnson''' (* 22. Januar 1924 in Indianapolis, Indiana; † 4. Februar 2001 ok dor) weer en US-amerikaansch Komponist un Jazz-Musiker (Basuun, Kompositschoon, Arrangement).
Leven
Bit to'n Mai 1945 speel Johnson bi Count Basie – gröttstendeels in New York, wohen he Midden 1946 översiedeln dee, um för de nächsten Johren mit lütt Gruppen in verscheeden Clubs mit Bebop-Grötten as to'n Bispeel Bud Powell, Max Roach, Miles Davis, Fats Navarro, Charlie Parker un Dizzy Gillespie to spelen. Mit dat Nonett vun Davis weer he an dat Inspeelen vun Birth of the Cool bedeeligt.
In Oscar Pettiford sien Band tour Johnson 1951 dör Korea, Japan un den Südpazifik; 1952 gung he mit en All-Star-Band, de ünner annern Miles Davis anhörrn dee, up Tour. Wegen de schlechter wurrn eegen finanziellen Situatschoon hett Johnson as Inspekteur bi de Sperry Gyroscope Company arbeit un is in disse Tiet blots noch af un to uptreden. In' August 1954 hett Johnson tosommen mit den Basuunisten Kai Winding en Duo mit Naam Jay and Kai grünnd, dat inbett in en Quintett bit 1956 aktiv blieven un extrem spoodriek ween sull – un somit Johnson en breet Publikum bekannt maaken dee. Neben dat mittlerwiel reckt Ansehn as führen Jazz-Basuunist truck he nu ok dör sien Third-Stream-Kompositschoon Poem for Brass (alias Jazz Suite for Brass) Upmarksomkeit as Arrangeur up sück. Völ vun sien orchestreert Warken enthollen sowohl fugato-Passagen un choralartige „out of tempo“-Elemente as ok konventschonelle Swing-Afsnitte.
Nah de Uplöösen vun Jay and Kai hett Johnson sien eegen Quintett bit to'n Sömmer 1960 leit, tour dör Europa un komponeer groot anleggt Arbeiten as El camino real un Sketch for Trombone and Band, de 1959 bi dat Monterey Jazz Festival eerstmals upführt wurrn. Dorneben geev he Ünnerricht an de Lenox School of Jazz in Massachusetts un schreev an en nee Third-Stream-Kompositschoon, Perceptions för Dizzy Gillespie.
De 1960er Johren dörweg hett Johnson sien Karrieren as Basuunist un Arrangeur/Komponist mitnanner verbunnen: He speel mit de Miles Davis Grupp (1961/62), harr sien eegen Band (1963) un hett wiels en Japan-Tournee en eegen Sextett ünner annern mit Clark Terry un Sonny Stitt. leit. Bit 1967 komponeer he för de MBA Musik in NYC un harr deren Leiden inne.
Af 1970, dat Johr, in dat he nah Los Angeles truck, schreev he hööftsächlich Film- un Feernsehmusik; sien selten Upnahmen un Upträen hemm aber wiederhen sien Bedüüden as aktiv Jazz-Basuunist ünnerstreeken. En paar Johr nah sien Rückkehr in sien Heimatstadt Indianapolis (1987) speel Johnson nah den Dood vun sien Ehefru Vivian, de he doruphen en Album widmen dee, weer fakener. 1988 speel he bispeelswies in dat New Yorker Village Vanguard, wo he vun Slide Hampton en Ünnerschriftenlist vun verscheeden Basuunisten as Teeken vun hör  Anerkennen vun sien Verdeensten in' Jazz kreeg.
Nahdem he 1995 en letzt Konzert in dat Jazz Kitchen in Indianapolis geeven harr, geev he in' Juni 1997 in' Down Beat den Rückzoog ut dat aktiv Musikgeschäft bekannt, um noch an eegen  Kompositschonen un mit Joshua Berret un Louis Bourgois III an sien Autobiographie The Musical World of J. J. Johnson to arbeiten. Johnson hett de letzt Johren an Krebs leeden. An' 4. Februar 2001 hett he sück dood schaten.
Bedüüden
Johnson gellt as bedüüdenst Nahkriegs-Basuunist, de up tallriek Basuunisten en grooten Infloot harr un hett. Sien fröhen Upnahmen (etwa bit 1945) tüügen vun en dicken“ Toon, en ehrder aggressiv Speelwies as ok beindrucken Beweglichkeit un ähneln noch sien fröh Vörbiller Lester Young, Roy Eldridge as ok Fred Beckett – letzterer betoon ehrder de linearen Qualitäten vun de Basuun as dat effektvulle Insetten vun den Toog.
Af 1947 speel mit en en beten leiseren Toon uun hett sück en gelegentlich vibrato för besünnere Effekte upsport. Dat Resultat weer so en dröög, dennoch överut attraktiv Sound, de en beeten an en Waldhoorn erinnert. Wiels disse Periood hett Johnson flietig doran arbeit, de Patterns ut den Bebop up de Basuun to överdragen, so dat sück sien Soli immer mehr an Geschwindkeit un „utwennig lernt“ Floskeln – as to'n Bispeel de minneseert Quint (as Bebop-typischer Blue Note) – orienteeren deen. Sien Speel wurr aber in den 1950er Johren immer utriepter, he legg nu weniger Wert up Formeln un Geschwindigkeit, dorför mehr up en Skala-betrucken, modale as ok motivische Speelwies.
Habekost
Habekost betekent
Habekost is de Familiennaam von
Karl Jessen
Karl Jessen is de Naam von
* Karl Detlev Jessen (1872–1919), düütsch-US-amerikaanschen Literaturwetenschopper,
Butternut
Butternut betekent
Abbasi
Abbasi betekent
Abbasi is de Familiennaam von
Alfred Bärtschi
Alfred Bärtschi is de Naam von
* Alfred Bärtschi (1890–1976), Swiezer Schoolmeester un Heimaatforscher,
Höllriegel
Höllriegel is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Höllrigl, Hellriegel.
Habegger
Habegger is de Familiennaam von
Galiläa
thumb|Galiläa in de [[Antike, üm un bi 50 n. Chr.]] Galiläa (lat. Galileia, hebr. haGalil, vun galil Kreis, Distrikt, en korte Form vun „galil ha-gojim“ = „Bezirk, Kreis vun de Heiden“ (Jes. 8,23) is en grote Landschop in Israel sien Norden. Updeelt warrt dat in dree Delen: Bövergaliläa, Unnergaliläa un Westgaliläa.
Historie
In dat 8. Johrhunnert v. Chr. hett dat Königshuus vun de Omriden en mächtig hebrääsch Riek tosamenholen. Dat hett in'n Norden vun den hüdigen Staat Israel legen un hett ok al den Naam „Israel“ harrt. Dor hören sunnerlich de Kuntreien vun Samaria un Galiläa to. Verscheden Stadtstaten un verscheden Kulten mit ehre Stäen weern dor in tohopenfaat. De wichtigste Stadt is toeerst mol Sichem ween, dor stünn ok de Garizim-Tempel. Later is Sichem aflööst wurrn vun Samaria. In datsülvige 8. Johrhunnert is Galiläa mit gruliche Gewalt vun de Assyrers innahmen wurrn. De Böverschicht vun de Israelsöhns hefft de Assyrers wegsleept na Assyrien. Dor hefft se denn verschedene Völker ut den Osten vun ehr Riek för in Galiläa ansiedelt. Vun dor af an hett Galiläa mank de framen Joden as en Gegend gullen, wo keen rechten Gloven to finnen is un wo Heidenvölker tohuse sünd.
Later is dat hebrääsche Süüdriek Juda üm Jerusalem ümto starker wurrn. Ut verscheden Grünn is mit de Tied, sunnerlich unner König Josia un denn na dat Babyloonsche Exil de Tempel in Jerusalem de eenzigste un zentrale Kultstäe in Israel wurrn. Na dat Exil is Galiläa mit de Tied unner de Hannen vun de Königen vun Jerusalem kamen, sunnerlich in de Tied vun de Makkabäers. In röömsche Tied is Galileia en egen Provinz ween.
Geografie
To Galiläa höört mehr, as en Drüddel vun Israel. Dat langt vun den Stroom Dan in’n Norden, an den Grund vun de Hermon-Bargen bit an de Grenzen vun Karmel un Gilboa in’n Süden un vun den Jordan sien Daal in’n Osten över dat Siedland vun Jesreel un vun Akko bit an de Middellannsche See in’n Westen. In de röömsche Tied is Israel in dree Provinzen updeelt wurrn: Judäa, Samaria un Galiläa. Dor is Galiläa de gröttste vun ween. De wichtigsten Städer in röömsche Tied sünd Sepphoris un Tiberias ween.
Legenn ut de Bibel
thumb Vörmols hett König Salomo dat Hoochland unner Naftali an König Hiram vun Tyros to Lehn geven. He wull sik dor mit bedanken för bestimmte Densten vun den König. Man Hiram weer untofreden mit dat Geschenk un hett dor „Land vun Cabul“ (1. Kön. 9,13; na Schade siene Översetten heet dat so veel, as „As-Nix“) to seggt. De Hebräers hefft dor denn Galil to seggt.
Ok Nazaret un de See Genezareth liggt in Galiläa. Dat Christendom hett dor sotoseggen siene Wuddeln, vunwegen dat Jesus vun Nazareth in Galiläa upwussen is.
Streekklöör
duum|Streekklöör vun [[Pyrit un Rhodochrosit]] De Streekklöör (oder ok blots kott Streek) betekend in de Mineralogie de Klöör, de dat Pulver vun en Mineral hett. Disse Egenschop kann hölpen, Mineralen to ünnerscheeden, de vun buten liek utseht.
Bi idiochromaatsche Mineralen is de Streekklöör faken lieks de Mineralklöör. Bi allochromaatsche Mineralen dorgegen is se tomeist witt.
Logan River
Logan River betekent
Staatsminister (Belize)
En Staatsminister is in dat polietsche System von Belize en Person, de ünner en regulären Minister steiht un em in siene Opgaven ünnerstütt. Anners as de Ministers sünd de Staatsministers keen Maat von dat Kabinett von Belize, hebbt aver dat Recht an de Drepens von dat Kabinett deeltonehmen.
De Staatsministers hebbt dat Leid över dat Daggeschäft von en Ministerium oder Delen von en Ministerium, besünners wenn dat grote Ministerien sünd oder de Minister för en gröttere Tall von Ministerien tostännig is.
De Rull von de Staatsministers is in de Verfaten von Belize in Afsnidd 45 fastleggt. Insett warrt de Staatsministers von’n Generaalguvernör, de Vörslag kummt aver von’n Premierminister un de Generaalguvernör nickt de Vörslääg blots af. De Staatsministers mööt Maat von dat Repräsentantenhuus oder von’n Senaat ween.
Bockhorst (Gemeen Sounsiek)
Bockhorst is en lütten Oort in de Gemeen Sounsiek (Samtgemeen Obbens) in’n Landkreis Stood, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers to Sounsiek to.
Geografie
De Oort liggt op de Stoder Geest. In’n Süden von’n Oort flütt de Au langs, de in’n Süüdwesten in de Ramm münnt.
Butteri
Butteri is de Familiennaam von
Bockhorst (Gemeen Sounsiek)
Geografie
De Naveröörd sünd Sounsiek, Löh un Hassbossel in’n Noordoosten, Hollinde in’n Oosten, Kallmoor in’n Süüdoosten, Ramshuus in’n Süüdwesten un Woonst un Wiegersen in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Wiegersen in’n Kanton Harsfeld höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Ohlers in’n Kanton Hornborg.
De Oort hett vör 1852 to de Böörd Zittens von dat Amt Zeven tohöört un denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Hornborg. Von 1859 bet 1885 weer dat in dat amt Harsfeld un na 1885 in’n Kreis Stood. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Stood worrn.
Religion
Bockhorst is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Obbens. Bet in dat 20. Johrhunnert weer de Oort Deel von dat Kaspel von de Andreas-Kark in Hullnst.
För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört.
Weertschop un Infrastruktur
duum|Oortsingang von Bockhorst För Bockhorst is de freewillige Füürwehr Sounsiek mit tostännig.
Verkehr
Dör Bockhorst löppt de Landsstraat 130, de in’n Noordoosten över Sounsiek un Beekdörp na Obbens geiht un in’n Süüdwesten över Ramshuus un Lengenbossel na Zittens. En Stück in’n Noordoosten geiht von de L 130 de Kreisstraat 67/131 af, de na Woonst löppt.
De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 47 Zittens liggt so acht Kilometer in’n Süüdwesten von Bockhorst un de Opfohrt 46 Heidenau so acht Kilometer in’n Süüdoosten.
De nächste Bahnhoff is so bi ölven Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Obbens an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.
Owl River
Owl River betekent
Bockhorst (Gemeen Sounsiek)
Scholen
De Kinner gaht op de Grundschool Wiegersen. En Kinnergoorn gifft dat ok in Sounsiek.
Sauk County
Sauk County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Wisconsin. He hett 61.976 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 2.170 km². De Sitt vun de Verwalten is in Baraboo.
Bockhorst (Gemeen Sounsiek)
Ver- un Entsorgung
För dat Afwater is de Stadtentwässerung Buxthu tostännig.
Sauk County
Historie
De Kreis is an’n 11. Januar 1840 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 55.225 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 30.395 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 19.695 US-Dollar. 30.655 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 6.460 Minschen maakt. 7,11 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
5,03 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,93 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,37 % vun de Minschen Witte, 0,26 % Swarte, 0,26 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,87 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,59 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,64 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,70 % vun de Lüüd ansehn.
Accorsi
Accorsi is de Familiennaam von
Höllrigl
Höllrigl betekent
Höllrigl is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Höllriegel.
Habedank
Habedank is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Habdank.
Abutbul
Abutbul is de Familiennaam von
Hans Arthur Meyer
Hans Arthur Meyer (* 13. März 1884 in Halverstidde; † 1961 in Berlin) weer en düütschen Politiker.
Meyer is 1884 in Halverstidde boren un hett Juristeree an de Universitäten Marburg un Mönster studeert. He hett toeerst en richterliche Loopbahn inslahn, is denn 1915 aver Börgermeester in Briesen worrn. He harr 1915 aver ok noch en Praxis as Avkaat in Gollub. 1918 weer he Anstellten bi’n Magistraat von Thorn un 1919 bet 1926 denn Senater in Göttingen.
Meyer is an’n 15. April 1926 as Nafolger von Hans Mentzel Börgermeester von Stood worrn un dat bet to’n 18. April 1938 bleven. Na em is Carl Nörtemann von de NSDAP Börgermeester worrn.
Nadem Meyer as Börgermeester afsett worrn is, hett he as Avkaat in Berlin anfungen.
He weer von 1926 bet 1935 ok Vörsitter von’n Stoder Geschichts- un Heimatvereen.
Kiesewetter
Kiesewetter betekent
, ,
Habeck
Habeck is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Habecker.
Platin
Platin is en cheemsch Element ut dat Periodensystem, dat to de Övergangselementen tellt un en Metall is. Platin hett dat Atomteken Pt un de Atomtall 78. Dat Element is swor, dehnbor un kann goot smeedt warrn. As Eddelmetall is Platin butendem teemlich korrosionsbestännig.
Moore
Moore betekent
Platin
Historie
In’t 17. Johrhunnert weer Platin en Problem bi’t Goldsöken in de spaanschen Kolonien. Vun wegen Spökenkiekeree un Avergloven hebbt de Lüüd dacht, dat weer „unriep“ Gold un hebbt dat dorüm nich insammelt sünnern wedder in de Strööm torüchsmeten. Dat Metall harr woll ungefäähr dat lieke spezifsche Gewicht un lööp nich mol in’t Füer an, man de schöne gele Klöör, de hett fehlt. Dorüm hett man dat blots to’n verfälschen vun Gold nahmen, worophen de spaansch Regeeren verboden hett, dat to exporteeren. Se harrn sogor doröver nadacht, dat hele Platin, wat bit dorhen föddert worrn weer, in de See to versenken, um den Smuggel un de Fälscheree to ünnerbinnen.
Moore
Kiek ok bi: Moore Island, Mount Moore, Moore Township, More, Moor, Muhr, Mure.
Platin
Historie
De Alchemie vun’t 18. Johrhunnert weer ünner Dwang, wiel dat mit de Technik in de Tiet düchtig swor wesen is, unrein vun reinet Gold to ünnerscheden. 1748 hett Antonio de Ulloa denn utföhrlich över de Egenschoppen vun dat seltsome Metall bericht. 1750 hett de engelsch Dokter William Brownrigg reinigt Platinpulver herstellt.
Gegen 1780 hett Ludwig XVI., König vun Frankriek, verkünnt, dat blots de König Platin besitten dröff. Sien Hoffgoldsmett Marc Etienne Janety hett vör em dorut wunnerschöne Saken maakt, as t. B. en komplett Service mit kobaltblau Email. Üm dor mittohollen, beopdraag ok de König Karl III. vun Spanien 1788 den Juwelier Francisco Alonso, vör em en Drinkbecher mit veel Smuck to maken. De 30 Zentimeter hooge un twee Kilogramm swore Kelch weer an Paapst Pius VI. övergeven.
In de Tiet vun de Aufklärung hebbt dat tallriek Opdecken un nee’ wetenschopplich Utfinnen mööglich maakt, dat 1803 de britsche Wetenschoppler W. H. Wallaston en anwendbore Methood utklamüstern kunn, üm rein, formbor Platin hertostellen. Dorbi is ok dat Metall Palladium opdeckt worrn, wat faken tohopen mit Platin vörkummt. in Russland weern 1819 in’n Ural düchtige Vörkamen vun Platin funnen worrn. To lieken Tiet weer dat Intresse an dat Material jümmer grötter un man hett denn ok mit Iridium un Rhodium noch mehr Metallen opdeckt, de mit Platin tohopen vörkommt.
Dat Wieterkamen in de Chemie un dat Bruukbormaken vun de Elektrizität hebbt in’t 19. Johrhunnert ne’e Anwennen för dat hittbestännige Metall opbrocht. Twüschen 1828 un 1845 weer ünner Zar Nikolaus I. de Platinrubel in Russland de offiziell Geldsort. 1856 hett de düütsche Aftheker un Chemiker Carl Heraeus Platin in en Knallgasflamm opsmölt un begrünn mit disse Technologie en Platinsmöltaven. End vun’t 19. Johrhunnert sünd üm un bi 1000 kg Platin verarbeit worrn. 1866 weern in Kimberley in Süüdafrika rieke Demantvörkamen opdeckt, en poor Johr later denn ok de Platinvörkamen.
1884 hett de Juwelier vun den russ’schen Zar Alexander III., Carl Fabergé, en Prunk-Ei maakt, dat Platinapplikatschonen harr. Dat Fabergé-Ei warrt gau bekannt un geern sehn. In Europa sett en groten Anstorm op Platinsmuck mit Brillanten in. End vun’t 19. Johrhunnert, in de Belle Époque, dreegt meist al Kaisers, Könige, Zaren un Maharadschas Smuck ut Platin. Spanien König Karl IV. gifft in sien Sommerseet, den Palacido Real in Aranjuez dat Chambre en platine („Kamer vun Platin“) in Opdrag, dat ünner Verwennen vun Eddelholtsorten mit Platininlagen maakt warrt.
Anfang vun’t 20. Johrhunnert maakt Louis Cartier to’n eersten mol Smuck, de vullstännig ut Platin besteiht, üm de Brillanz vun de Demanten to betonen. Wieldat he so kunstfardig is mit dat eddel Material ümgahn kann, warrt he vun König Edward VII. vun England as „Juwelier vun de Könige un König vun de Juweliere“ betekent. De Maharadscha vun Patiala lett sik vun em Diademen un opwännigen Smuck för sien Turban maken. Weertvull Stoffen warrt ünner annern mit Paltinfadens weevt. To de Tiet överstiggt de Pries för dat Eddelmetall den vun Gold üm dat Achtfache.
Düütschland weer üm de Johrhunnertwennen föhrend in de Chemietechnik. Hiersünd bedüdende technologische Verfohren utklamüstert worrn för de Synthees mit Katalysaters. 1910 warrt t. B. dat vun BASF entwickelte Haber-Bosch-Verfohren inföhrt. Dat Ammoniak, wat dorbi entsteiht, warrt in dat Ostwaldtverfohren an Platin-Rhodium-Katalysaters to Stickoxiden ümsett. Jemehr Endprodukten, de Nitraten, sünd wichtige Utgangsstoffen för Kunstdünger, Sprengstoff un annere Chemikalien.
Hans Merensky, en düütschen Geolog deckt 1924 de bannig groten Platinvörkamen bi Johannesborg in Süüdafrika op. Dormit fangt de moderne Platinindustrie an. Wiel den Tweeten Weltkrieg warrt Platin op beide Sieten vun’n Atlantik as kriegswichtigen Rohstoff bruukt. Dat Herstellen vun Platinsmuck is in de Tiet dorüm verboden wesen.
Süüdafrika hett vundaag mit Afstand de gröttste Platinprodukschoon. 2005 weern hier 140 t Platin föddert. An tweete Steed kummt Russland mit jümmerhen noch 70 t vör Kanada, de USA, Kolumbien un Simbabwe.
Winnen
Metallsch Platin (Platinsepen) warrt vundaag so gott as gor nich mehr afboot. Bargwarken gifft dat blots in Süüdafrika (Transvaal). En Born för dat Eddelmetall sünd ok de Buntmetallherstellen (Kopper un Nickel) in Greater Sudbury (Ontario) un Norilsk (Russland). Hier fallt de Platingruppenmetallen as en Nevenprodukt bi de Nickelrafiinatschoon an. As Platinnevenmetallen warrt dorbi fief Metallen betekenkt, de vun jemehr cheemsch Egenschoppen den Platin so liek sünd, dat dat toeerst grote Möh maakt hett, jem aftoscheeden un rein dortostellen. 1803 weern Iridium, Osmium, Palladium un Rhodium opdeckt, 1844 keem dat Ruthenium dorto.
Egenschoppen
Platin is en korrosionsbestännig, smedbor un week Swormetall. Waterstoff, Suerstoff un ok annere Gasen warrt vun Platin in’n aktiveerten Tostand bunnen. Dordör hett Platin sünnere katalytische Egenschoppen. In’n Biwesen vun Platin reageert Waterstoff un Suerstoff explosionsordig to Water. Man Platinkatalysaters warrt snell dör Öllern un Verunreinigen inaktiv („vergift“).
Platin egent sik süners to’n Herstellen vun Smuck vun wegen sien Bestännigkeit gegen Anlopen, sien Holtborkeit un wiel Platin teemlich roor is.
As ok de annern Metallen ut de Platingrupp, wiest dat Element en insaaglich Verhollen. Op de enen Siet reageert Platin nicht sünnerlich gootm, wat tyypsch is för en Eddelmetall. Man denn is dat ok wedder hoochreaktiv gegenöver sünnere Stoffen un bi sünnere Bedingen. Platin wiest ok hooge Bestännigkeit bi hooge Temperaturen. Dorüm is dat Metall ok för veele industriell Anwennen vun sünneret Intresse.
Platin löst sik nich in Soltsüür un ok nich in Salpetersüür. Vun hitt Königswater warrt dat aver ünner Billn vun rootbruun Hexachloroplatin(IV)-süür angrepen. Dat gellt ok bi Alkali- Peroxid-, Nitrat-, Cyanid- un annere Soltsmölten. Veele Metallen billt mit Platin Legeeren, so as Iesen, Nickel, Kopper, Kobalt, Gold, Wolfram, Gallium, Tinn usw. Sünners antomarken is, dat Platin to’n Deel ünner Billn vun Verbinnen mit hitten Swevel, Phosphor, Bor, Silizium un Kohlenstoff in jede Form reageert, also ok in hitte Flammengasen. Ok en ganze Reeg Oxiden reageert mit Platin. Dorüm künnt ok blots bestimmte Warkstoffen as Tegelmaterial insett warrn. Bi’t Smölten vun Platin t. B. mit Propan-Suerstoff mutt mit neutral bit swackoxideerend Flamm arbeit warrn. An’n besten is dat elektrisch-induktive Hittmaken ahn Flammen in Zirkonoxidkeramiken.