cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dead Men Don’t Wear Plaid
Inholt
Rigby Reardon is en Privatdetektiv, den sien Vörbild de grote Detektiv Marlow is. He langwielt sik jüst, as en wunnerschöne Fro an sien Bürodöör kloppen deit: Juliet Forrest, de Dochter vun den Wetenschoppler un Keeshersteller Dr. Forrest, de jüst vörige Nacht bi en Unfall ümkamen wesen schall. Man Juliet glöövt nich an en Unfall, vunwegen, dat ehr Vadder sik snaaksch verhollen harr, de letzte Tiet. Reardon övernimmt den Opdrag un fangt an natoforschen. Gau finnt he Henwiesen op en Verswören, as he twee Listen mit „Frünnen un Feenden vun Carlotta“ finnt.
Bi sien Arbeit mutt he vele Radels lösen un kummt jümmer wedder in Gefohr. Dorbi warrt he ok mehrmols anschaten. Un natürlich verkiekt he sik ok gau in de hübsche Juliet – ofschoonst he ehr meist afwörgen deit, as se mit dat Woort Cleaning Woman (Reinmakerfro) bi em en wunnen Punkt ut verleden Tieten freeleggt. Na un na stellt Reardon fast, dat de „Frünnen vun Carlotta“ heemlich doot un nix mit em to doon hebben wüllt, wiel de „Feenden vun Carlotta“ een na’n annern ümbrocht worrn sünd. En Henwies föhrt op en süüdamerikaansch Krüüzfohrtschipp mit den düütschen Naam „Immer Essen“.
Reardon finnt opletzt rut, dat Carlotta keen Fro, man en Eiland vör de Pazifik-Küst vun Peru is un maakt sik sülvst op’n Weg dorhen, ofschoonst Juliet em intwüschen verlaten hett, as se wat in’n verkehrten Hals kregen harr. Mit de Hülp vun den öörtlichen Polizist Carlos Rodrigez kummt Reardon op de Spoor vun en Grupp vun Nazis, de op dat smudeelige Eiland geheeme Experimenten maakt. Un utrekent Juliet ehr Butler is de Anföhrer vun de Nazis. Se hebbt Dr. Forrest roovt, un mit sien Kees Bomben entwickelt, mit de man sogor Steen un Fels oplösen kann. Dormit wüllt se de Welt ünner Druck setten un besetten. Ok Juliet in in jemehr Gewalt kamen. Dat kummt to’n Showdown, bi den Reardon sülvst fangen nahmen warrt. Man, Juliet weet sik Raat: se bringt den Anföhrer dorto dat Woort Cleaning Woman uttosnacken. Dat bringt Reardon so dull in Raasch, dat he sik freemaken un de Situatschoon ünner Kontroll bringen kann. De Nazis warrt opletzt insparrt, un Juliet un Rigby warrt en Poor.
Kritik
Dat Lexikon vun’n internatschonalen Film beteken den Film as en infallsrieke Parodie op de Detektivfilmen ut de 1940er Johren, de mit veel Leev maakt weer un sik dordör uttekent, dat tallrieke Originalszenen vun de ollen Filmen mit Kunst in de ne’e Geschicht inarbeit weern. De Inholt weer an de Vörbiller anpasst, mitünner burlesk, man nie ahn achtergrünnigen Witz. Loovt weer bito de Kameraarbeit un de Dekoratschoon.
Achtergrünnen
In den Film sünd tallrieke Utsneden ut fröhere Filmen inboet, de mit jemehr Dorstellers in de Geschicht inarbeit sünd. Alleen al ut den Grund, müss de Film in swart-witt dreiht warrn, vunwegen dat de Originalszenen blots in swart-witt to kriegen weern. Man kann de Originalszenen tomeist rutkennen wegen jemehr slechtere Gööd. Dör de Kombinatschoon vun de ollen Filmutsneden sünd in Dead Men Don’t Wear Plaid utermatig vele grote Stars to sehn (in de Reeg vun jemehr Opduken): Alan Ladd, Barbara Stanwyck, Ray Milland, Ava Gardner, Burt Lancaster, Humphrey Bogart, Cary Grant, Ingrid Bergman, Veronica Lake, Bette Davis, Lana Turner, Edward Arnold, Kirk Douglas, Fred MacMurray, James Cagney, Joan Crawford, Charles Laughton un Vincent Price.
De Szenen, de in den Film rinsneden weern, kamt ünner annern ut disse Originalwarken:
För Edith Head weer dat de letzte Film, an den se mitarbeit hett. As Kleedaaschmakersche hett se mehrere Oscars wunnen. Ehr ünner annern is de Film in’n Afspann ok todacht worrn, as Head 1981 doodbleven is. Ok för den mehrfack uttekenten Komponist Miklós Rózsa weer de Filmmusik to dissen Film de letzte Arbeit, de he maakt hett.
In Düütschland is de Film in de Kinos und in’t Feernsehn toeerst in’t Original mit Ünnertitels wiest worrn. eerst later is ok en synchroniseerte Faten rutkamen, bi de aver veel vun den Woortwitz verloren geiht.
De Produkschoon hett ruchweg 9 Millionen US-Dollars köst. Alleen in de USA hett de Film 18.196.170 US-Dollars inspeelt. Somit is de Film ok in finanzielle Hensicht teemlich spoodriek wesen.
Lucotte
Lucotte is de Familiennaam von
Eilke
Eilke (ok Elleke, Ailke un Eilka) is en plattdüütschen Vörnaam för Jungs un Deerns.
Antonio Caprioli
Antonio Caprioli is de Naam von
Eilke
Herkamen
De Naam kümmt vun den germaanschen Vörnaams mit de Vörsül Eil- vun her (Eilhard bi Jungs, Eilborg . Noch öllere Formen sünd Eigilhard oder Egilhard. Dor steekt de beiden Wöör Egil (dat heet Sweert) un harti (dat heet hart oder stark) in. De Naams Egilhard un Eilhard bedüüt all overeen: De mit dat Sweert stark is. Eilborg kann ok vun dat germaansche Woort Agi- (Schreck) herkamen (Schreck-borg) oder vun Adel- (vörnehmen Sinn). So ganz genau kann een dat woll hüdigendags nich mehr seggen.
De plattdüütsche Naam
De ole Naam mit siene twee Sülven is tohopentrocken wurrn to ene korte Form. Dor is denn mit de Tiet Ehler oder Eilert rutkamen. Mit de Tiet sünd düsse Naams noch wieter afslepen wurrn. Denn stünnen dor de korten Naams Eile un Elle. As dor en Smusenaam för lüttje Göörn (oder en Vadernaam) vun maakt weern scholl, is dor dat Anbacksel to'n lüttjer maken -ke achtern anbackt wurrn. So sünd de Naams Eileke un Elleke tostanne kamen. Bi Eileke is denn ok noch dat e verslaken wurrn. So bleev dor man Eilke över.
Antonio Caprioli
* Antonio Caprioli (15./16. Johrhunnert), italieenschen Kumponist,
Mummendörp
Mummendörp is een Dörp op de Insel Fehmarn un een Stadtdeel vun de Stadt Fehmarn in den Kreis Oostholsteen in Sleswig-Holsteen.
Geschicht
In dat Waldemar-Erdbook vun 1230 ward dat Dörp Mummaenthorp betekend un harr 8,5 mansi Land.
De Schriever Klaus Groth hett vun 1846 bit 1852 nich wied weg von Mummendörp in Landkarken wahnt. Op de Mummendörper Steenbargskoppel is Groth to een vun siene bekannteste Gedichte anreegt woren: „Lütt Matten, de Haas, de maak sik en Spaß, he weer bi’t Studeern, dat Danzen to leer’n.“ Groth harr ankiekt, wie de Buern een Fossbuu utgravt un een doden Hasen funn hebbt.
Een ole Spottgedicht öwer Mummendörp geit so:
(ut: Ewald Höpner, Fehmarndörfer, Lübeck 1981, S. 70)
Michael Fitz
Michael Fitz is de Naam von
* Michael Fitz (* 1938), öösterriekschen Diplomaat,
Noordersteed
Noordersteed is ene Stadt in Sleswig-Holsteen mit 71.284 Inwahners (Stand vun’n 30. September 2005). Norderstedt is de föfftgröttste Stadt in Sleswig-Holsteen, mit en Flach vun 58,1 km². Se liggt in de Kreis Sebarg. In’t Süden is de Stadtdeel Langenhoorn vun Hamborg.
Aenne Brauksiepe
thumb|Aenne Brauksiepe, 1969 mit [[Karl Theodor zu Guttenberg (1921–1972)|Karl Theodor zu Guttenberg.]]
Aenne Brauksiepe, boren Engels (* 23. Februar 1912 in Duisburg; † 1. Januar 1997 in Oelde) weer en düütsch Politikerin (CDU). Se weer van 1968 bit 1969 Bundsministerin för Familie un Jöögd.
Utbillen un Berop
Nah dat Abitur 1931 weer se van 1932 bit 1934 as Bildnerin in de Behinnertenfürsorge tätig. Wiel se wegen dat politisch Engagement vun hör Öllernhuus in de Zentrumspartei in dat natschonalsozialistische Düütschland nich studeeren kunn, gung se 1934 nah Schottland, wiel se dor en Studium vun de Philologie upnehmen wull. Dat weer aber weder dor, noch in den Nedderlannen, wo se mit hör Mann af 1937 leev, mögelk. 1943 kehr se nah Düütschland torüch. Brauksiepe weer 1. Vörsittersche vun den düütschen Twieg vun de „St. Joan's International Social and Political Alliance“ un 2. Vörsittersche vun den Kathoolsch Düütsch Fruenbund.
Partei
Siet 1945 weer Brauksiepe Liddmaat vun de CDU. 1956 wurr se in den CDU-Bundsvörstand wählt. Van 1958 bit 1971 weer se denn Vörsittersche vun de Frauen-Union. Van 1966 bit 1969 weer se Liddmaat in dat Präsidium vun de CDU un van 1967 bit 1969 buterdem stellvertreeden CDU-Bundsvörsittersche.
Apenlich Ämter
An‘n 16. Oktober 1968 wurr Aenne Brauksiepe as Bundsministerin för Familien un Jöögd in de vun Bundskanzler Kurt Georg Kiesinger führt Bundsregeeren beropen. Nah de Bundsdagswahl 1969 is se an’n 21. Oktober 1969 ut de Bundsregeerenn utscheeden. In hör kört Amtstiet hett se sück besünners vör mehr Deeltietarbeit un de Förderung vun Ganzdagsscholen insett.
Implantcast
implantcast stellt Endoprothesen her, dat heet Prothesen, de in’n Körper blievt. To’n Bispeel künstliche Hüft-, Knee- un Sprunggelenken. Tosätzlich gifft dat de MUTARS-Implantaten, Dat MUTARS-Systeem, dat tohoop mit Winfried Winkelmann un Georg Gosheger von dat Universitätsklinikum Mönster utwickelt worrn is un 1992 op’n Markt keem, is en Implantaat, dat Knaken ersetzt, de dör Tumoren schädigt sünd.
Matthys
Kiek ok bi: Matthis, Mathis, Mattis, Mathys.
Implantcast
Historie
Dat Ünnernehmen is an’n 1. Oktober 1988 as implantcast Feinguss GmbH von Wolfgang Petroll grünnt worrn un hett toeerst mit teihn Mitarbeiders in dat Technologiezentrum in Buxthu seten. Al 1990 hett Petroll dat Leid an Wilfried Mohr afgeven. 2001 hett dat Ünnernehmen dat Woord Feinguss ut’n Naam streken un heet sietdem implantcast GmbH. 1999 is dat Ünnernehmen an sien hüdigen Standoort an de Straat Lümbörger Schanz ümtagen un hett siene Flächen von 400 m² op 1200 m² vergröttert. 2008 is de Fläch denn op 4000 m² utboot worrn un 2012 dör ne’e CNC-Anlagen noch maal op 8000 m². 2016 hett dat Ünnernehmen en ne’e 4000 m² grote Hall an’n Olen Postweg boot.
In dat sülve Johr hett Implantcast ok den Neddersassischen Butenweertschopspries wunnen, de von dat Neddersassische Weertschopsministerium utgeven warrt.
Stand 2016 doot 487 Lüüd bi implantcast arbeiden. Dat Ünnernehmen hett Stand 2017 Afleggers för’n Verdriev in 70 Länner. 75 % von’n Ümsatz warrt in dat Butenland maakt.
De GmbH höört to 35 % Jens Saß un to 65 % Nicolas Mohr.
Capriolo
Capriolo betekent
York County (Süüd-Carolina)
York County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Süüd-Carolina. He hett 226.073 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.766 km². De Sitt vun de Verwalten is in York.
Capriolo
Capriolo is de Familiennaam von
Walter Klie
Walter Klie (* 26. Dezember 1910 in Wisch/Geversdörp; †) weer en plattdüütschen Schriever.
York County (Süüd-Carolina)
Historie
De Kreis is 1798 grünnt worrn.
Walter Klie
Klie is 1910 as Söhn von den Schoolmeester in dat Schoolhuus Wisch in Geversdörp boren un in Wellen un Frellsdorp opwussen. Von 1931 bet 1933 weer he op de Pädagoogsche Akademie in Kiel un is 1934 Schoolmeester an de eenklassige Dörpschool in Parnwinkel worrn. As de Volksschool in Parnwinkel 1974 oplööst worrn is un de Kinner na de Middelpunktschool in Sürsen kamen sünd, is Klie in Rohstand gahn.
York County (Süüd-Carolina)
Demografie
Vun de 164.614 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 86.854 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 20.536 US-Dollar. 81.692 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 22.113 Minschen maakt. 9,77 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
Walter Klie
Klie weer Grünner von de Parnwinkler Speeldeel.
York County (Süüd-Carolina)
Demografie
4,63 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 2,42 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 77,25 % vun de Minschen Witte, 19,16 % Swarte, 0,89 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,85 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,93 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,91 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 1,96 % vun de Lüüd ansehn.
Walter Klie
Warken
Plattdüütsch:
Luçon
Luçon betekent
Walter Klie
Warken
Hoochdüütsch:
Wilhelm Busch
Wilhelm Busch is de Naam von
* Wilhelm Busch (1826–1881), düütschen Chirurg,
Luçon
Luçon is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lucon, Luzon.
Veerhusen (Gemeen Hu’e)
Veerhusen is en Deel von de Gemeen Hu’e in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. Dat weer fröher en egen Dörp, is vondaag aver kumplett mit Hu’e to een Oort tohoopwussen.
Geografie
De Oort liggt op de Oosterholter Geest, aver nich wied weg von de Maschen von de Hamm. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Hu’er Beek na de Hamm af. Dat Rebeed in’n Westen is as Naturschuulrebeed Heerweger Moor un Born von de Hu’er Beek schuult.
De Naveröörd sünd Övelgünn in’n Noorden, Scharmbeekstotel un Ruschkamp in’n Noordoosten, Hu’e in’n Süüdoosten, Hu’erbeek in’n Süden, Ihlpohl in’n Süüdwesten, Oosterhagen in’n Westen un Leessemstotel un Wullbrandt in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Hu’e in’n Kanton Hu’e höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Hu’e in’n Kanton Oosterholt.
De Oort hett vör 1848 to dat Gericht Hu’e tohöört un denn von 1848 bet 1885 to dat Amt Oosterholt. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Bloemndal to’n ne’en grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.
De Oort höört von öllers bi de Gemeen Hu’e mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen noch düüdlich grötter worrn is.
Charade (Film)
Charade (op plattdüütsch so veel as „Scharaad“; dt. Titel: Charade) is de Titel vun en US-amerikaansche Kriminalkummedie ut dat Johr 1963. Cary Grant un Audrey Hepburn speelt de Hööftrullen. Speelbaas weer Stanley Donen.
Inholt
Wiel ehrn Skiurlaub beslutt de US-amerikaansche Regina Lampert, dat se sik vun ehrn Ehmann, en Swiezer, scheden laten will. Man, torüch in Paris finnt se ehr Wahnung leddig rüümt vör. De franzöösche Polizei vertellt ehr, dat ehr Ehmann all de Möbel apentlich veraukschoneert hett un denn oogenschienlich weglopen wull. Dorbi is he aver an de Siet maakt worrn. Bi em weer blots en lütte Tasch to finnen mit en poor Saken, as en Notizbook, mehrere Päss un en freemaakten Breef an sien Fro.
Dorophen warrt Regina in en snaaksche Kriminalgeschicht verwickelt, de sik üm en Vörfall ut’n Tweeten Weltkrieg dreiht. Se warrt vun dree ehmolige Kriegskameraden bedrauht, de vun ehr 250.000 US-Dollar hebben wüllt, de se inst gemeensam bi en Goldroov in de Finger kregen harrn. Charly Lampert hett sien Kameraden aver över’t Ohr haut un dat Gold versteken, dat nu aver nich wedder opfuken deit. Ok en Mister Bartholemew vun de CIA kummt op Regina to un will, dat se för jem Spioneeren deit.
Dorto kummt, dat se in’n Skiurlaub den US-Amerikaner Peter Joshua drapen hett, in den se sik ’n beten verkeken hett un de ehr Geföhlen dorophen teemlich dörenanner bringen deit. Toeerst maakt he op charmant un will ehr hülpen. Man denn brickt sien Tarnung tosamen un he vertellt, dat he de Broder vun Carson Dyle weer. Carson Dyle weer dormols ok an den Goldroov bedeeligt wesen, harr den Krieg aver nich överleevt. Regina finnt aver rut, dat Carson Dyle gor keen Broder hatt hett, also glöövt se, dat Joshua en Meesterdeef weer.
De Inholt vun de Tasch, de bi Charly Lampert funnen worrn is, warrt vun de Bedeeligten jümmer wedder ünnersöcht. Man, rutkamen deit dorbi nix. Keeneen vertroet annerseen un denn kamt ok noch de Kriegskameraden na’nanner op snaaksche Oort un Wies üm’t Leven. Opletzt hebbt aver mehrere vun de Bedeeligten togliek de richtige Idee: Dat Vermögen, dat nich wedder optofinnen is, is versteken in de Breefmarken op den Ümslag, de in de Tasch stecken hett. De hett Regina intwüschen aver rutreten un an den Söhn vun ehr Fründin verschenkt, vunwegen dat se den Weert vun de Marken nich kennt hett. Un de Jung hett de Marken glieks dorop op’n Flohmarkt ümtuuscht. De Finner vun de Marken is aver ehrlich un gifft jem Regina wedder torüch. He vertellt ehr ok, wat se in Wohrheit weert sünd, neemlich tosamen üm un bi 250.000 US-Dollar.
An de Kollonaden vun’t Palais Royal un op de Bühne vun de Comédie-Française kummt dat to’n Showdown twüschen Joshua un Bartholomew. De is neemlich in Wohrheit gor keen Beamten vun de CIA, man Carson Dyle, de vörgeevlich in’n Krieg doodbleven wesen schall. Joshua kann Dyle utschalten. Regina segg, dat se de Marken nu an de US-amerikaansche Bottschop torüchgeven wüllt. Eerst dor verraat he sien wohre Identität: Joshua heet neemlich egentlich Brian Cruikshank un arbeit bi’t Schattamt vun de Bottschop. Sien Opdrag weer, de Büüt vun den Goldroov sekertostellen. Dat Happy End is vullkamen, as he Regina opletzt en Heiraatsandrag maken deit.
Utteken
De Film is för twölf Filmpriesen nomineert wesen, dorünner ok för en Oscar in de Kategorie Best Leed. Wunnen hett de Film söss Priesen:
Achtergrund
Vun Stil her is Charade düütlich an de Kriminalfilmen vun Alfred Hitchcock anlehnt mit en Inholt, de mehrmols de Richt wesselt. Dorbi warrt een Figur na de annern an de Siet maakt, bit blots noch dree Lüüd över sünd. Dorto kummt, dat Donen mit Audrey Hepburn, Cary Grant, Walter Matthau, James Coburn un George Kennedy en naamhafte Kru tosamenkregen hett.
De Dialogen twüschen Lampert un Joshua sünd intelligent maakt un wesselt jümmer twüschen den Charme vun twee Minschen, de jüst dorbi sünd, sik inenanner to verkieken, un dat duersome Argdenkern, dat Lampert för Joshua hett, vunwegen dat he jümmer blots een Löög dör en annere uttuuscht. De Chemie twüschen de beiden passt nipp un nau, ofschoonst Cary Grant 25 Johren öller weer as Hepburn.
Hepburn weer de eerste Schauspelersche, de prozentual an den inspeelten Ümsatz bedeeligt weer. Charade hett sik as groten Spood rutstellt, wat den Speelbaas Donen dorto bröcht hett, dree Johren later mit Gregory Peck un Sophia Loren jüst so en Thrillerkummedie ünner den Titel Arabesque to dreihn.
De düütsche Premier weer an’n 13. Dezember 1963.
Charade is tweemol nee verfilmt worrn. En Remake is 2002 ünner den Titel The Truth About Charlie mit Mark Wahlberg un Thandie Newton verfilmt worrn. De Film weer aver en Flop un is gor nich eerst in de düütschen Kinos kamen. Dat tweete Remake is en Bollywoodfilm vun 2003 mit den Titel Chura Liyaa Hai Tumne.
Georg-August-Universität Chöttingen
De Georg-August-Universität in Chöttingen wurr 1732/1734 vun Georg II. ünner Fedderführung vun Gerlach Adolph von Münchhausen grünnd un 1737 apen maakt. De Universität entwickel sük gau un tell mit meest 1.000 Studenten to de grötteren in dat Europa vun de dormalig Tiet. Se is de öldste noch bestahn Universität in Neddersassen un mit 30.600 Studeerenden ok de gröttste (Stand Wintersemester 2014/15 ). Dat Motto vun de Universität luut „In publica commoda“ (to dat Wohl vun all).
De Neddersassisch Staats- un Universitätsbibliothek Chöttingen is mit etwa 4,5 Millionen Bänden en vun de gröttste Bibliotheken in Düütschland, de tallriek Sonnersammelrebeden un in Rahmen vun de Sammlung Deutscher Drucke dat 18. Johrhunnert afdeckt. Chöttingen is mit hör in de „vedeelt Natschonalbibliothek“ för Düütschland inbunnen.
Rechtlich Struktur
Siet den 1. Januar 2003 befind sück de Georg-August-Universität Chöttingen in de Drägerschap vun en Stiftung vun dat apenlich Recht. De Naam vun de Drägerstiftung luut Georg-August-Universität Göttingen Stiftung Öffentlichen Rechts. De Rechtsform vun de Universität sülvst hett sück dormit nich ännert, sonnern se is vun en Drägerschap vun dat Land Neddersassen in de Drägerschap vun de Drägerstiftung överwesselt. In de geschäftsführend Funktschonen besteiht wietgahn Personalunion tüschen Universität un Drägerstiftung. So is dat Präsidium vun de Stiftung, de Stiftungsvörstand, identisch mit dat fievköppig Präsidium vun de Universität, dat heet, de Hoochschoolleitung. De Geschäftsstelle vun de Stiftung wurrd wiederhen in Personalunion vun den Baas vun de Afdeelen Wetenschapsrecht un Drägerstiftung vun de Universitätsverwaltung führt.
En Besünnerheit is de Universitätsmedizin vun de Georg-August-Universität. Ünner dat Daak vun de Universitätsmedizin sünd de Medizinische Fakultät – as integrale Deel vun de Universität – un dat Universitätsklinikum – as Krankenhuusbedriev – ünner de gemeensam Leitung vun de dreeköppigen Vorstands Universitätsmedizin Göttingen tosommenfaat. De Vörstand trett in de Angelegenheiten vun de Universitätsmedizin an de Stäe vun dat Universitätspräsidium.
En mit den Övergang vun de Drägerschap nee inricht Gremium is de Stiftungsrat. Disse Raat beraad de Universität in Angelegenheiten, de de ganze Universität insluutend Universitätsmedizin bedrapen. De faat ok Beslüsse över Angelegenheiten vun de Stiftung, de vun heel wichtig Bedüüden sünd. De eegenstännig Rull vun de Universitätsmedizin speegelt sück in twee Utschüssen vun den Stiftungsraat:
Standoort
De Universität is kien Campus-Universität, sonnern verdeelt sück historsch bedingt bit in de Nutiet över völ Bowarken in de ganze Stadt. Siet de 1960er Johren find allerdings en rüümlich Konzentratschonsprozess up twee Standöört statt. Da dormals plaant Geisteswissenschaftliche Zentrum (GWZ) befind sück unmittelbar nördlich vun de Chöttinger Binnenstadt. Dor befinnen sück dat nee Bibliotheksgebäude, dat Zentrale Hörsaalgebäude (ZHG), dat Mehrzweckgebäude (Blau Toorn), de Zentralmensa as ok tallriek wieder Hüüs (to'n Bispeel Juridicum, Theologicum, Oeconomicum). Östlich angrenzend befinnen sück de nu meest vun de philosophischen Fakultät bruukt Hüüs vun de ehmalge Universitätsklinik as ok, wat wieder weg, de ehmalge pädagoogsch Hoochschool an' Waldweg. Dat Zentrum vun de Natuurwetenschapen stellt den Nordberiek vun de Universität in Weende dor. Tüschen de old PH un den Nordberiek liggen eenig Institute v. a. de  Fakultät för Agrarwetenschapen, as ok dat nee Universitätsklinikum. En sück minneseeren Antall an Bowarken befinnen in den Bezirken Binnenstadt un Südstadt, ünner annern de Paulinerkark un de Universitätsaula an' Wilhelmsplatz.
Dat Gelände hett en Gesamtflach vun rund 600.000 m². 235 Hüüd befinnen sück in de Besitt vun de Stiftung, wiedere 15 Hüüs(deelen) sünd anhüert. 66 Hüüs sünd Baudenkmale. Grundstücke un Hüüs hemm tosommen en Wert vun etwa 398 Millionen Euro.
Angebot
De Georgia Augusta is en klassische Vulluniversität. Man kann dor Philosophie, Medizin, Jura, Wertschaptswetenschapen, evangeelsch Theologie un Mathematik as ok all Natuurwetenschapen studeeren werden. Den Roop vun de Universität hemm vör allen de Juristische Fakultät, de Facken vun de Philosophische Fakultät, de Mathematik un de Natuurwetenschapen begrünnd. Utgiebig vertreeden un traditschonell spoodriek sünd de geisteswetenschaplich Facken, de an de Philosophisch Fakultät lehrt wurrn. Wichtig sünd ok d de Studiengänge Agrarwetenschap un Forstwetenschap. Studeerende vun all Fackrichten könnt an de Zentraal Inrichtung för Spraaken un Slötelqualifikatschonen (fröher Spraaklehrzentrum) en groot Antall an Spraaken mit UNIcert-Afsuss lehrn.
Folgende Fakultäten sünd hüüd an de Universität vertreeden:
In' Rahmen vun den Bologna-Perzess wurrn de Studiengänge un -afslüsse umgestalt. Teel is dat, dör dat Inführen vun de internatschonal standardiseerten Afslüsse Master un Bachelor, de Wettbewarfsfähigkeit vun de Chöttinger Afsolventen up de globaliseert Arbeitsmärkte to verbeetern. As wiedere Folg vun disse Umstrukturieeren wurrn nee Studiengänge anboden. To'n Wintersemester 2006/2007 wurrn de Masterstudiengänge in den Facken Peerwertschap un Peerwetenschapen, International Nature Conservation un Molekulare Medizin inführt. Nee is ok de Bachelorstudiengang American Studies. Streeken wurrn dorgegen ünner annern de Studiengänge Sinologie (as BA/MA-Studiengang aber af 2009 weer inführt), Japanologie, Byzantinistik un Medienwetenschapen.
Studiengebühren un Semesterticket
An' 9. Dezember 2005 hett de Neddersassisch Landdag in' Rahmen vun dat Huushollenbegleitgesett de Inführen vun allgemeen Studiengebühren af dat eerst Semester beslooten. De moot vun all Eerstsemestern siet dat Wintersemester 2006/07 un vun all Studenten siet dat Sömmersemester 2007 betallt wurrn. De Hööcht vun de Studiengebühren bedroggt 500 Euro. All in dat Sömmersemester 2003 wurrn Studiengebühren för Langtietstudenten inführt, de hör Regelstudientiet um mehr as veer Semester överschreeden hemm. De Langtietstudiengebühren wurrn anstäe vun de normal Studiengebühren betallt un bedraagen för dat Sömmersemester 2008 600 Euro bi Överschreeden vun de Regelstudientiet um 5 bit 6 Semester, 700 Euro bi 7 bis 8 Semester un 800 Euro bi negen oder mehr tosätzlich Semestern. Studenten, de dat 60. Levensjohr vullend hemm, betallen ebenfalls 800 Euro. Dorto kommt in jeden Fall en „Verwaltungsköstenbidrag“ vun  75 Euro, en Bidrag vun 62 Euro för dat Studentenwark as ok en  Studentenschapsbidrag. Insgesamt weern in dat Wintersemester 2012/13 vun en Studenten ahn Överschreeden vun de Regelstudientiet um mindst veer Semester 735,22 Euro to betallen. För dat Sömmersemester 2013 weern dat 741,46 Euro. Dör den Wegfall vun de Studiengebühren in Neddersassen af dat Wintersemester 2014/15 bedroggt de Semesterbidrag för dit Semesterblots noch 289,94 Euro.
In den Studentenschapsbidrag is en för all Studenten verplichten Semesterticket enthollen. Dat köst för dat Wintersemester 2014/15 107,24 Euro un maakt dat mögelk, köstenlos de Nahverkehrstüüg vun de Deutsche Bahn in Neddersassen, Hamborg un Bremen, de Metronom, de Eurobahn, dat Cantus as ok eenzelnd Strecken vun de NordWestBahn to bruuken. Wiederhen sünd en Kulturticket, dat en vergünstigte oder kostenloos Gebruuk vun eenig Chöttinger Kulturbedrieven as ok en Bussemesterticket, för den kosotenlosen Gebruuk vun den Chöttinger Nahverkehr, in den Semesterbidrääg mit inbegreepen.
Entwicklung vun de Studententallen
Af Midden vun de 1950er Johren keem dat to en starken Anstieg vun de Studententallen. Van 1954 bit 1986 weern jedes Johr de Immatrikulatschonen höhger as de Exmatrikulatschonen. Den starksten Anstieg beleev de Universität to Anfang vun de 1970er Johren as de Baby-Boomer an de Hoochschoolen kommen deen. Alleen 1974 wurr de Antall vun de Studenten um över 2.200 höhger un dorum wurr Chöttingen immer mehr to en Massenuniversität. 1986 wurr de Tall vun 30.000 Studenten eerstmals överdrapen. In de folgen Johren bleev de Antall relativ konstant. De bit hüüd hööchste Tall an inschreeven Studenten reck de Universität mit 31.733 in dat Johr 1991. Dornah gung dat negen Johr lang immer wieder rünner, wobi se alleen 1999 um över 2.800 torüchgung. Dat lett sück dormit verkloren, dat de gebortenswaak Jahrgänge wegen den Pillenknick in dat Öller för en Studium keemen. Siet 2001 stabiliseert süch de Studententall trotz de Inführen vun tonächst Langtiet- un later allgemeen Studiengebühren weer bi etwa 24.000 Studenten. In' Wintersemester 2014/15 stunn se bi knapp över 29.000. To dat Wintersemester 2015/16 leeg de Tall vun de Studenten eerstmals siet Anfang vun de 1990er Johren weer över 30.000. )
Forschungsumfeld
Zentraal Organ för de Entwicklung vun den Wetenschapsstandoort Chöttingen ist de 2006 inricht Göttingen Research Council (GRC). Hüm hörrn ünner den Vörsitt vun Ulrike Beisiegel Vertreder un Vertrederinnen vun de folgen Institutschonen tosätzlich to de Georgia Augusta an:
Mit den in Chöttingen ansiedelten Max-Planck-Instituten koopereert de Universität ok up dat Rebeet vun de Datenverarbeitung. So bedrifft de Gesellschaft für wissenschaftliche Datenverarbeitung mbH Göttingen dat gemeensame Reekenzentrum för de Universität un de Institute. Wiederhen is de Georg-August-Universität siet dat Johr 2007 so nömmt „korporativ förderndes Mitglied“ vun de Max-Planck-Gesellschaft.
De Universität arbeit ebenfalls mit den Standoort Chöttingen vun dat Düütsch Zentrum för Luft- un Ruumfohrt (DLR) eng tosommen. Dat DLR Chöttingen beschäftigt rund 410 Facklüüd in de Grundlagen- un anwennensortienteerten Luftfahrtforschung. En eng Tosommenarbeit un en personelle Verflechtung besteiht ok mit dat Düütsch Primatenzentrum (DPZ) vun de Leibniz-Gemeinschaft in Chöttingen. To dat Forschungsumfeld in de Lasertechnik hörrt dat Laser-Laboratorium Göttingen (LLG).
De Universität Chöttingen arbeit internatschonal mit annner renommeert Forschungsuniversitäten vun Europa in dat Nettwark vun de siet 1985 bestahn Coimbra-Grupp tosommen.
Bedüüden as Arbeitgever
Mit 10.876 iin dat Johr 2009 direkt för de Universität un dat anslooten Klinikum tätigen Beschäftigten nimmt de Universität en överragend bedüüden as Arbeitgever för de Stadt un de gesamte Region in. 3.478 Mitarbeiter sünd dorbi in' wetenschapliche Beriek tätig, dorvan 431 as Perfesser. Vun de 7.398 nich wetenschaplich Mitarbeitern wurrd mit 4.980 de överwegend Andeel vun dat Klinikum beschäftigt. De Afhängigkeit vun de Stadt Chöttingen vun de Universität erhöht sück dör de indirekte Wirkung up wiedere weetenschaplich Einrichtungen. De över 24.100 Studenten sünd en wichtig Wertschapsfaktor för de Gastronomie, den Eenzelhannel un de kulturellen Inrichtungen vun de Stadt.
Gliekstellung un Ombudsangelegenheiten
Siet 1992 verfügt de Universität över en Gliekstellungsbüro un en Gliekstellungsbeupdragte, de in de Berieken "Gliekstellung, Familienfrüendlichkeit un Diversity" tätig is. De Universität weer in de beid Runnen vun dat Professorinnenprogramm spoodriek un kunn so in jeder Runn de Förderung vun dree Regelberufungen recken. In' Juni 2015 hett de Universitätspräsidentin Ulrike Beisiegel de Charta der Vielfalt ünnerschreven. Ok för Fragen vun de Good wetenschaplich Praxis un dat Ombudswesen bi Konflikten mit wetenschaplich Fehlverhollen verfügt de Universität över en Geschäftsstäe.
Finanzeeren
De Kösten för de Universität hemm 2005 insgesamt 813 Millionen Euro bedragen, wobi de Hööftandeel (knapp 479 Millionen Euro) up de Medizinische Fakultät mit dat upwändig Universitätsklinikum full, dat sück wedderum över sien  medizinisch Leistungen finanzeert. Bi den Tallen hannelt sück um de so nömmt kalkulatorischen Kösten, de nich to verglieken sünd mit de Upsellen bi anner Universitäten.
De Universität wurrd as Stiftungsuniversität nah as vör ut den Huusholt vun dat Land Neddersassen ünnerstüüt. Se is, as anner Hoochscholen ok, tonehmend up de Akquisitschoon vun tosätzlich Middeln vun Darten anwiest. Se hett aber mit de anner Hoochscholen vun dat Land gemeensam den Vördeel, dat mit de VolkswagenStiftung de gröttste düütsch Stiftung to de Förderung vun de Wetenschap in dat Land ansässig is. Dat vun disse satzungsgemäß parat to stellen Neddersassisch Vöraf wurrd nich vun de Stiftung sülvst, sonnern vun de Landsregeeren verdeelt.
Exzellenzinitiative
In' Oktober 2006 kunn de Universität Chöttingen in de eerst Runn in de Förderlien twee vun de Exzellenzinitiative vun den Bund un de Länner en natuurwetenschaplich Exzellenzcluster inbringen. In' Rahmen vun disse Maßnahme wurr de Utbau vun dat DFG Forschungszentrum „Molekularphysiologie des Gehirns (CMPB)“ fördert. En Cluster vun nee Nahwussgruppen sull dorbi dat bestahn CMPB wieder maaken. Teel weer de Entwicklung vun innovativ Mikroskopiemethoden mit en Uplöösen in' Nanometerberiek un hör biologisch Gebruuk.
De Andrääg vun de Universität Chöttingen to de Einrichten vun en Haeckel-Zentrums för Funktschonale Biodiversitätsforschung un to de Förderung vun de Chöttinger Gradueertenschool Geistes- un Kulturwetenschapen wurr aflehnt.
In de tweet Utwahlrunn vun de Exzellenzinitiative harr sück de Universität Chöttingen – as dat an' 19. Oktober 2007 bekannt wurr – mit en Vullandrag för hör „Zukunftskonzept zum projektbezogenen Ausbau der universitären Spitzenforschung“ (Förderlien dree) mit de Beteeken „Göttingen. Tradition – Innovation – Autonomie“ dörsetten kunnt.
Tosätzlich wurr de Chöttinger Gradueertenschool för Neurowetenschapen un Molekulare Biowetenschapen (GGNB) to en Förderung in' Rahmen vun dat Programm vörsehn.
En wichtig Deel in dat Tokunftskonzept vun de Universität is de Vernetten mit de buteruniversitären Forschungsinrichtungen in Chöttingen. En besünner Rull spelen dorbi de Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, de fiev Max-Planck-Institute, da Düütsch Primatenzentrum un dat Düütsch Zentrum för Luft- un Ruumfohrt.
In' Juni 2012 hett de Hoochschool ehrn Elite-Status verloren.
Traditschoon
Eeb´n vun de wenigen, allgemeen utöövt Relikte vun studentisch Traditschoon in Chöttingen is die Kuss vun dat Gänseliesel. Traditschonell deiht jeder frischbacken Dokter dat Wohrteeken vun de Stadt, nämlich de up den Marktplatz vör dat Raathuus stahn Bronzefigur en Kuss geven, nahdem he in en Bollerwagen vun Früenden un Bekannten dor henfohrn wurrn is.
Bit to de Inauguratschoon 1737
1732 hett sück de Hannobersch Landsregeeren ünner Georg August, Kurförst vun Bruunswiek-Lüümborg (Kurhannober), Hartog to Bruunswiek un Lüümborg un as Georg II. togliek König vun Großbritannien un Irland, entslooten, de nee Universität vun dat Kurförstendom Bruunswiek-Lüümborg in Chöttingen to grünnen.
To de europawiet Anerkennung vun de Studienafslüsse vun en Universität muss aber noch en speziell kaiserlich Privileg her, dat Karl VI. an' 13. Januar 1733 in Wien den Hannoberschen Gesandten Johann Diede zum Fürstenstein todeelen dee. Vun den Inholt her weer dat meest dat glieker as dat vun de 40 Johr tovör grünnd Universität Halle, wenn ok in en säkularisierteren Variante mit en düütlich minner Infloot vun de theologischen Fakultät, de in' Gegensatz to anner Universitäten kien Upsichtsrecht över de anner Fakultäten mehr kreeg. Denn Chöttingen weer ähnlich as Halle as Universität vun de Upklärung konzipeert, wat beinhollen dee, dat de Forschungsergebnisse nich mehr de Zensur vun de Kark ünnerliggen deen. Um de in Halle praktizeerte Lehre ok in Chöttingen umtosetten, wurrn to Beginn eenige Schöler vun de in Halle leven Gelehrten Gundling un Thomasius nah Chöttingen wurben, so to'n Bispeel Georg Christian Gebauer oder Johann Jakob Schmauß.
De Universität wurr mit en philosophischen, en theologischen, en juristischen un en medizinischen Fakultät grünnd, so dat vun Anfang an all klassisch Fakultäten in Chöttingen vertreeden weern. De Upbauphase düer bit etwa 1770. In disse eerst Entwicklungsphase keem dat ok to Problemen un Spannungen mit den inseeten Börgern vun Chöttingen, de de Universitätsgrünnen in hör Stadt tonächst aflehnend tegenöver stunnen.
De fierlich Inauguratschoon ünner hör Naamsgever König Georg August weer an’ 17. September 1737. Wiel de König sück sülvst de Stellung vun den Rektor vörbehollen harr, weer de Baas vun de Universität vör Oort fortan de Prorektor.
Studenten un Sellschopp
Bi de Studeerenden billen sück bit etwa to Midden vun de tweet Älft vun dat 18. Johrhunnert övertrucken Ehrbegreep ut. 1766 keem dat in Chöttingen to en Doodsfall wegen en Tweekamp, den eenzigen vun dat 18. Johrhunnert. De Folg weer, dat dat studentisch Fechten in Düütschland vun Chöttingen ut grundleggend reformeert wurr, indem man ünner Afkehr vun de gefährlich Stöötmensur to de Göttinger Hiebmensur övergung. Dormit gung ok de Wessel to en lichten Säbel (Göttinger Hieber) inher, de later vun den studentischen Körfsläger aflööst wurr.
Van 1769 bit 1772 studeer Adolph Freiherr Knigge, de latere Schriever vun Über den Umgang mit Menschen (ok schlicht „der Knigge“ nömmt), in Chöttingen Jura un Kameralistik.
1772 hett sück Johann Heinrich Voß in Chöttingen inschreeven, de sück later dör sien inflootriek Översetten vun de Ilias un de Odyssee as ok wiedere antike Klassiker, aber ok vun Shakespeare sien Warken, en Naam maaken sull. Voß wurr ok Grünner vun den Göttinger Hainbund.
De latere preußische Reformer Karl Freiherr vom und zum Stein studeer van 1773 bit 1777 in Chöttingen Jura, Geschichte un Kameralistik, harr dat aber as adliger Student nich nödig, en Examen aftoleggen.
För Chöttingen weer at en groot Ereignis, as sück an' 10. Juli 1786 dree Prinzen, allesamt Söhns vun den britischen König un hannoverschen Kurförsten Georg III., an de Universität inschrieven deen. Dat weern:
Se hemm dat so later so nömmt Prinzenhaus in de Mühlenpfortenstraße betrucken, de later in Prinzenstraße umnömmt wurr. För de Utbillen vun de Prinzen wurr sekerstellt, dat de Chöttinger Rietstall de best in Europa weer. Ofschoons kien eegen Studienfack, weer ars equitandi so anseggt, dat över 60 vun de berühmtest künftig Stallmeester vun Europa in Chöttingen bi Johann Heinrich Ayer lehrn wullen.
1788 schreev sück Wilhelm von Humboldt in Chöttingen för dat Fack Rechtswetenschapen in. Hier sull he dör de Verflechtung vun Universität un Akademie eerste Indrücke vun de Bedüüden vun dat Tosommenwirken vun Lehre un Forschung kriegen, en Konzept, dat he 1810 bi de Grünnen vun de Berliner Universität umsetten dee un dat weltwiet de Entwicklung vun Universitäten prägen sull. An' 25. April 1789 schreev sück ok sien Bröer Alexander von Humboldt in Chöttingen in. Neben den Physiker Georg Christoph Lichtenberg weer hier för Alexander vör allen de Anatom un Zooloog Johann Friedrich Blumenbach wegwiesend, de de Forschungsreis as bedüüdend Erkenntnisborn för Anthropologie un Biologie schätzten dee un en interdisziplinären Krieng vun ambitschoneert Nahwusswetenschapler um sück harr. Alexander von Humboldt aber dräng dat nu vör allen, de Bekanntschap vun Georg Forster to maaken, de as Natuurforscher mit Weltumsegelungserfohren anschienend den vun hüm sülvst anstreevten Typus verkörpern dee.
To dat Sömmersemester 1790 mell sück Caspar Detlev von Schulte för dat Studium vun de Experimentalphysik, hörr denn aber Georg Christoph Lichtenberg. De latere hannoversche Staats- un Finanzminister hett sück in Chöttingen aber insbesünnere mit dat Lehnsrecht befaat.
Dat keem aber ok immer weer mal to Spannungen tüschen Universität un Stadt, tüschen Börgern un de Studentenschap. So keem dat an' 26. Juli 1790 nah vörangahn swooren Striet mit Dischlergesellen in de Stadt to'n Uttoog vun de Studenten to dat Kerstlingeröder Feld, en groot Freeflach in den östlich vun de Stadt liggen Chöttinger Wald. De Studenten erpressten sück mit hör Wertschapskraft dat Wohlwullen vun de Stadt un Universität un de Behörden hemm en Eenigen in dissen Striet vermiddelt.
In dat Wintersemester 1803/1804 hett Prinz Ludwig von Bayern, de latere König Ludwig I., de Universität Chöttingen besöcht, bevör he 1804 wieder nah Rom reist is. Ludwig I. hett later ok sien Söhn, den lateren König Maximilian II. to dat Studium (1829–1830) nah Chöttingen schickt.
1806 geev dat weer Studentenunruhen in Chöttingen, de dorto führen deen, dat de Studenten an' 6. Januar uttrucken sünd, ditmal nah Hannoversch Münden. Dat weer för de Studenten aber weniger spoodriek as bi dat eerste Mal un se sünd an' 12. Januar weer ahn Spood harrt to hemm nah Chöttingen torüchgahn.
Politik, Universitätsstruktur un Bowarken
1738 wurr dat Theatrum Anatomicum baut, 1739 de Botaansch Gorden anleggt un 1751 de eerste Steernwacht apen maakt. Ebenfalls 1751 hett König Georg II. de hüüdige Akademie der Wissenschaften zu Göttingen stift, de hüüd de tweetöldste Inrichtung vun hör Aart in Düütschland is. Se gifft siet 1753 de Publikatschoon Göttingische Gelehrte Anzeigen herut, de öldste hüüd noch rutbrocht wetenschaplich Tietschrift in düütsch Spraak.
En herutragend Ereignis för de jung Universität weer de Besöök vun König Georg II. in Chöttingen an' 1. August 1748. De Festveranstaltung as Uptoog in de Paulinerkark is de en Steek ut de Tiet un den Bericht vun den Kanzler Johann Lorenz von Mosheim överleefert. Sückse Besöök, ok vun Liddmaaten ut de Familie ut dat Herrscherhuus weern herutragend Hööchtpunkte för Studeerende un de Universität, as de Besöök vun den Hartog vun York 1765, den Prinzen Ferdinand von Brunswiek 1768 un den Hartog vun Gloucester 1769. Disse Besöök weern mit Comitaten vun de Studentenschap in Nörten oder Weende verbunnen; de Liddmaaten vun dat Welfenhuus wurrn also vun bereeden Ehrengarden ünner Führung vun de Hannoverschen as de Brunswieker Landsmannschap vör de Doren vun de Universitätsstadt empfangen, heringeleit („inhaalt“) un ansluutend ok weer ut de Stadt herut.
Perfessers un wetenschaplich Hööchtpunkte
De Öllerdomswetenschapler un Bibliotheksleiter Christian Gottlob Heyne (1763–1812) hett 1767 de Afgusssammlung vun Skulpturen ut de Antike grünnd, de sück bit hüüd to en vun de gröttste Sammlungen vun hör Aart weltwiet entwickelt hett un siet 2004 in dat Virtuellen Antikenmuseum online antokieken is.
1770 wurr Georg Christoph Lichtenberg Perfesser för Physik, Mathematik un Astronomie, de bit hüüd gültige Erkenntnisse in de Elektrizitätslehre broch. As Universalgelehrter hett he nich blots natuurwetenschapliche, sonnern ok philosophische un satirische Afhandlungen (disse ünner annern in sien Sudelbücher) achterlaaten. He weer de eerste düütsch perfesser för Experimentalphysik. Sien Vörlesung in dit Fackrebeet wurrd in Grundtüüg bit hüüd (to'n Deel mit historsch Gerät) hollen. De Lichtenberg-Höörsaal vun de Universität Chöttingen ehrt den Wetenschapler mit en Bronzerelief vun Konrad Jochheim.
De Universität in dat Königriek Westphalen
Nah de franzöösch Besetten vun Hannober 1803 (Konventschoon vun Artlenburg) un Düütschland insgesamt dör de Truppen vun Napoleon in dat Johr 1806 keem Chöttingen as Hööftstadt vun dat Départements Leine 1807 bis 1813 an dat Königriek Westphalen un wurr dementsprekend vun de dichter bi liggen Residenzstadt Kassel ut regeert un beupsichtigt.
Studenten un Sellschopp
De franzöösch Reformen in den Beriek vun de Staatsorganisatschoon un vun dat Rechtswesen hemm dorto führt, dat de Studenten 1809 nich mehr de speziellen Akademischen Gerichtsborkeit ünnerstahn deen, sonnern de regulären Gendarmerie (Polizei). Dit un de dormit verbunnen, vun de Studenten nich weehnt Härte in de Utööven vun hoheitlicher Gewalt führ 1809 to de Gendarmen-Affäär. An' 17. August wurrn ruhig utriedend Liddmaaten vun dat Corps Hannovera vun Gendarmen mit de Begrünnen, de nich den Weg free maakt to hemm, verhaft un körperlich misshannelt, wat to Protesten vun de Studentenschap un de Börger vun de Stadt führen dee. Dorbi wurr düütlich, dat Corps as Studentenverbinnen trotz Verbot wieder bestahn deen, worup deren Liddmaaten relegeert wurr. De harte Kurs vun de Chöttinger Universität verbunn sück för de Studeerenden in' Wesentlichen mit de Person vun den Prorekter Gustav von Hugo, de as Jurist to de Begrünner vun de Historsch Rechtsschool in Düütschland tellt, un de sien Baas bi de Regeeren vun dat Königriek Westphalen Justus Christoph Leist.
Insbesünnere völ vun de Studenten vun de Rechte hemm sück se de Universität Heidelbarg towendt. De Studentenschaft hett de Universität in Verroop verklort, dat Verbinnensleven weer mehr oder weniger vullstännig dahn, un de Studententallen in Chöttingen hemm sück to dat Wintersemester 1809/10 up de Hälft minneseert. Anstatt de 615 Studenten vun dat Sömmersemester hemm sück to dat Wintersemester blots 473 Studenten torüchmeldt, vun de um 170 Neeimmatrikuleerte weern. Eerst to dat Wintersemester 1810/11 geev dat ünner den neen Prorekter Tychsen Entspannung.
Aber all 1811 wurr dat (eegentlich verboden) Dragen vun bunt Mützen ünner de Studenten weer to'n Problem. De Prorekter David Julius Pott hett um Upschuven beden un dat Verbot, farvig Mützen to dragen, wurr vun de Präfekten in Kassel entgegen eerst Afsicht nich nee maakt. In de Folgezeit funnen aber eegentlich immerto Ünnersöken vun de Regeeren in Kassel statt, of nich doch verbodenerwies entstahn Studentenverbinnen bestahn deen. De hemm sück deelwies as so nömmt Clubbs tarnt. In Eenzelfällen keem dat ok to dat verbot vun eenzelt landsmannschaplich Tosommenslüsse an de Universität.
In de Befreeungskriegen gung de Tall vun de Studeerenden in Chöttingen up etwa de Hälft torüch. Völ vun de to'n Kriegsdeenst uthaben Chöttinger Studenten sünd tüschen 1813 un 1815 in' Krieg fallen.
Perfessers
De Forschens- un Lehrbedriev in Chöttingen wurr dör de Franzosentiet nich beinträchtigt, dat wurrn aber in den Toog vun de restaurativen Tendenzen in Düütschland un Hannober in' Ansluss eenige vun de in de Tüschentiet vörnommen Beropen, as de vun de franzööschen Philosophen Charles de Villers dör Entlaaten weer torüchdreiht.
Politik un Universitäten
Chöttingen wurr vun de Maßnahmen vun de westfäälsch Regeeren in' Vergliek noch wenig drapen. Bedüüdend schlechter gung dat old welfisch Universität Helmstidde, de in dat 16. Johrhunnert as Landesuniversität vun dat welfisch Deelförstendom Brunswiek-Wulfenbüttel grünnd wurrn weer. Se weer för rund eenenhalf Johrhunnerten de eenziig welfisch Universität ween. As aber in dat Wintersemester 1809/10 blots noch 76 Studenten de Lehrveranstaltungen besöcht hemm, wurr se slooten. Chöttingen weer dormit de eenzige Universität in de welfisch Territorien.
De mit dörsnittlich 120 Studenten vergliekswies lütt Universität Rinteln in dat Werserbargland wurr ebenfalls 1809 togunsten vun de Georgia-Augusta dicht maakt.