cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerhart Hauptmann
Ehrungen un Insetten för den Weltkrieg
Kaiser Wilhelm II. smuch den „sozialdemokratischen“ Dichter nich. Gegen dat Verlehn vun den Schillerpries an Hauptmann (för Hanneles Himmelfahrt) legg he 1896 sien Veto in. Up Bedrieven vun sien Söhn, den Kronprinzen Wilhelm, wurr 1913 in Breslau Hauptmann sien Festspiel in deutschen Reimen afsett, wiel dorin dat hunnertjohrig Jubiläum vun de Befreeenskriege nich mit Hurrapatriotismus begahn, sonnern mit pazifistischen Akzenten versehn wurr. De sülvige Gerhart Hauptmann aber, de in dat Festspiel den Popanz vun den Militarismus bookstoovenoordig begraven harr, hörr en Johr later ok to de völ Lüüd, de den Eersten Weltkrieg för good hollen deen. He hett dat Manifest vun de 93 mit ünnerschreven un hett entsprekend Gelegenheitsverse schreven (de sück as unfreewillig Satiren lesen un de he in dat Manuskript later eegenhännig dörstreek). 1915 hett Wilhelm II. hüm den Root Adleroorden IV. Klass – de leegste Stuuf vun dissen Oorden - tospraaken.
Repräsentativ Dichter vun Düütschland
miniatur|hochkant|Gerhart Hauptmann mit sien Ehefru, 1932 miniatur|Dat 1929 vun Hauptmann köfft un wieder makt Huus Seedorn up Hiddensee, 2003 Hauptmann sien Kriegseuphorie wannel sück aber bald. So hett he sück an en vun tallriek Intellektuellen ünnerschreven Verkloren bedeeligt, de in' November 1918 in dat „Berliner Tageblatt“ bekannt maakt wurr un in de he sück mit de Republiek solidariseeren dee. Dat he en Kandidatur as Riekspräsident in't Oog faaten dee, wurr 1921 dementeert, dat Amt vun de Riekskanzler hett man hüm aber anboden. In dat dorup folgend Johr wurr hüm as eersten Empfänger de Adlerschild des Deutschen Reiches verleeht. To disse Tiet weer de Nahfraag nah Hauptmann sien Warken gung all torüch, so dat he, um sien Levensstandard to hollen, Verfilmungen un Fortsetzungsromans maaken dee. Liekers weer he noch düchtig populär. In't Utland gull he as Repräsentant vun de düütsch Literatur schlechthen. 1932 begeev he sück wegen dat Goethejohr up en Vördragsreis dör de USA, up de hüm de Ehrendokterwürde vun de Columbia University verleeht wurr. Todem kreeg he den Goethepries vun de Stadt Frankfort an' Main. To'n Anlass vun sien 70. Gebortsdag kreeg he mehrere Ehrenbörgerwürden; dat geev tallriek Utstellungen un vör allen völ Upführungen vun sien Warken mit bekannt Dorstellers. Max Reinhardt hett de Oorupführen vun Vor Sonnenuntergang gestalt.
1926 bit 1943 leev Hauptmann wiels de Sömmermaand mit sien Familie in dat Kloster up Hiddensee.
Hauptmann weer 1905 en vun de eerst 31 Liddmaaten vun de Berliner Sektschoon vun de Sellschopp för Rassenhygiene vun Alfred Ploetz.
Wirken in de NS-Tiet
Nah de Machtgriepen vun de Natschonalsozialisten ünnerschreev Hauptmann an' 16. März 1933 en Loyalitätsverkloren vun de Deutsche Akademie der Dichtung, Sektschoon vun de Preußisch Akademie der Künste. In' Sömmer vun dat sülvig Johr sall he luut Klee de Liddmaatschap in de NSDAP beandragt hemm, wat aber all deshalb in Twiefel trucken wurrn kann, wiel dat den Sülvstverständnis vun Hauptmann wedderspreckt, de sück immer as överparteilich Dichter verstunn, un nichts ut de Nazi-Ideologie in sien Wark inflooten is. Dat geiht ok ut en Stellungnahme vun dat Amt Rosenberg ut dat Johr 1942 hervör: „Bei aller Anerkennung der künstlerischen Gestaltungskraft Hauptmanns ist die weltanschauliche Haltung der meisten seiner Werke vom nationalsozialistischen Standpunkt aus kritisch zu betrachten.“
Hauptmann harr en hooch Ansehn in de Bevölkerung, weshalb de Natschonalsozialisten all doran setten deen, den Schriever entgegen de Emigratschoon vun tallriek Beropskollegen in't Land to hollen un för hör Teelen to bruuken. Dennoch hett de Zensur vun Riekspropagandaminister Goebbels över Hauptmann sien Warken wacht. So hett Goebbels en Neeuplaag vun Der Schuss im Park verboden, wiel dorin en swaart Fru vörkeem. Hauptmann hett man denn aber seggt, dat en nee Druck wegen Papiermangel nich mögelk weer. Todem wurrn de Verfilmungen vun Der Biberpelz un Vor Sonnenaufgang zenseert un de filmisch Adaptschoon vun Schluck und Jau verboten. To Hauptmann sien 80. Gebortsdag keem dat ok ünner Bedeeligen vun Repräsentanten vun dat natschonalsozialistisch Regime to Ehrungen, Jubiläumsfiern un -upführungen. Hauptmann kreeg vun sien Verleggers Suhrkamp un Behl de eerst Exemploren vun de 17-bandig Gesamtutgaav vun sien Warken övergeven.
Hauptmann hett dat Kriegsenn' in sien Huus „Wiesenstein“ beleevt. 1944 keem sien groot Oldwark, de Atriden-Tetralogie herut, an de he veer Johr arbeit harr un de Iphigenie in Delphi, Iphigenie in Aulis, Agamemnons Tod un Elektra umfaaten dee. In' August 1944 nehm hüm Adolf Hitler nich blots in de Gottbegnadeten-List, sonnern ok as en vun de söss wichtigst Schrievers in de Sonnerlisten vun de nich to ersetten Künstlers up, wat Hauptmann vun sämtlich Kriegsplichten befreen dee.
Wiels den Luftangreep up Dresden weer Hauptmann in en Dresdner Sanatorium, wiel he en swoor Lungenentzündung utkureeren muss. Över dat Inferno hett he seggt: ''„Wer das Weinen verlernt hat, lernt es wieder beim Untergang Dresdens. Ich stehe am Ausgangstor meines Lebens und beneide meine toten Geisteskameraden, denen dieses Erlebnis erspart geblieben ist.“'' Nah den Krieg wurr Slesien poolsch un dat Dorblieven vun Hauptmann wurr dör en Schuulbreef vörövergahnd mögelk. An' 7. April 1946 wurr Hauptmann vun sowjeetsch Siet mitdeelt, dat de poolsch Regeeren nu ok up sien Utsiedeln bestahn dee. Bevör he verdreven wurr, wurr he aber swoor krank.
Dood un Överführen
Anfang Mai 1946 hett Hauptmann erfohren, dat de poolsch Regeeren up dat Utwiesen vun all Düütschen ahn Utnahm bestunn. An' 6. Juni is Gerhart Hauptmann nah en Bronchitiserkrankung in Agnieszków storven. Sien letzt Wöör sallen ween hemm: „Bin ich noch in meinem Haus?“ Gegen sien testamentarisch verkloorten Willen wurr Hauptmann nich in sien Heimat begraven. Ok en amtlich Schrieven vun de Sowjetadministratschoon togunsten vun den Schriever, de in de Sowjetunion hoch verehrt wurr, weer wirkungslos. Lediglich de Mitnahm vun Hab und Goot wurr de Familie gestattet. All een Stünn nah de Dood harr sück Angehörige vun de Agnetendorfer Miliz vör de Fensters vun den Wiesenstein versammelt un sück direkt ünner dat Starvenszimmer in unwürdig Oort un Wies haagt.
De Liek vun Hauptmann wurr in en Zinksarg upbewohrt un in dat Arbeitszimmer vun sien Huus afstellt. De Genehmigung to de tosekert Utreis in en Sonnertoog keem un keem nich över. Över een Maand nah sein Dood hebbt Vertreder vun de Sowjetadministratschoon de poolsch Verwalten ok wegen de hygienisch Tostännen to de Överführen vun de starvlich Resten upfordert. Eenig Daag later wurr de Sarg doruphen nah Düütschland schafft. In den Dokumentarfilm Hauptmann- Transport vun Matthias Blochwitz wurrd de Fohrt vun den Toog rekonstrueert.
miniatur|hochkant|Hauptmann sien Graffsteen in Kloster up Hiddensee, 2008 Bi en Truerfier in Stralsund hebbt Wilhelm Pieck, de Dichter Johannes R. Becher un de sowjeetsch Kulturoffizier Tjulpanow en Reed hollen. An' Mörgen vun den 28. Juli wurr Hauptmann vör Sünnenupgang un 52 Daag nah sien Dood up den Inselkarkhoff in Kloster up Hiddensee bestatt. De Witwfru vun den Dichters hett en beten Riesengebirgseer mit Ostseesand mischt.
Kört nah sien Dood geev dat tallriek Truerfiern, wo sück völ Intellektuelle ut de Tiet to Woort meld hemm, ünner annern Ivo Hauptmann, de in' Hamborger Rathuus an' 4. Juli 1946 folgendes seggt hett: „Er liegt, seinem Wunsche entsprechend, in einem Fichtenbretter-Sarg, bekleidet mit der Mönchskutte, die ihm vor 40 Jahren in Soana ein Franziskaner schenkte. Er ließ sie sich vor seinem Tode oft reichen, um sich mit ihr vertraut zu machen. - Heimaterde, ein kleines Neues Testament, von Kind auf in seinem Besitz, seine Dichtung „Der große Traum“ und der Lobgesang des heiligen Franz von Assisi liegen im Sarg bei ihm.“
1951 wurr en Granitblock as Graffsteen enthüllt. De drocht as Hauptmann dat wullt hett blots sein Naam. 1983 wurr de Urne vun de 1957 storven Margarete Hauptmann in dat Graff vu hör Mann bisett.
He weer de Grootvader vun Anja Hauptmann.
Wark
In en Reed vör de Kaiserlich Akademie vun de Wetenschapen in Wien hett Hauptmann an' 24. März 1905 seggt: „es meldeten sich in meinem Innern stets viele Stimmen zum Wort, und ich sah keine andere Möglichkeit, einigermaßen Ordnung zu schaffen, als vielstimmige Sätze: Dramen zu schreiben.“ (Centenar-Ausgabe, Bd. 6, S. 689). De Dramatik bild dat Zentrum vun sien Schaffen; aber ok anner Gattungen sünd in all Levensepochen kontinuierlich präsent: Lyrik un Versepik ebenso as vertellen, autobiografisch un essayistisch Prosa. De Gattungs-Grenzen sünd af un an flootend – sowohl formal (eenig vun de Bühnenwarken sünd Versdramen, sotoseggen „dramatische Gedichte“) as ok thematisch: de Gedankenkomplex Pippa / Wann / Merlin / Galahad wurr mit starken Verännern afwesselnd dramatisch un erzählerisch verarbeit, to'n Eulenspiegel-Stoff gifft dat neben den Versepos ok Szenenfragmente, de Roman Atlantis weer vörövergahnd as Drama plaant usw.
Infloot
In' Berliner avantgardistischen Vereen „Durch“ is Hauptmann af 1885 up verscheeden Vertreder vun den Naturalismus drapen, de hüm entscheeden präägt hemm. De Vereen hett sück up historsch Vörbiller vun den Sturm und Drang beropen, an de sück vör allen de Krink un de Bröers Hart orienteeren dee, bit hen to'n Vormärz. Up de Sitzungen wurr över ästhetisch Fragen, över Idealismus, Realismus un de naturalistisch Bewegen diskuteert. Gerhart Hauptmann hull en Vördrag över den dormals wietgahnd vergeeten Georg Büchner. Ok dormit lett sück sien naturalistisch Hang begrünnen.
Enn' vun de 1880er Johren wurr he mit de insetten Sozialistenverfolgung konfronteert. Dat Gesetz gegen die gemeingefährlichen Bestrebungen der Sozialdemokratie wurr woll all 1878 up Bismarck sein Bestreven in' Rieksdag beslooten, allerdings 1887 nochmals scharper maakt. Hauptmann wurr 1887 as Tüüf vör dat Breslauer Gericht laden, wiel he wiels sien Studententiet Anhänger vun de Ikarier ween weer, deren Idee up den franzööschen Kommunisten Etienne Cabet torüchgeiht. 1888 hett Hauptmann Schuul in dat Zürcher Huus vun sien Broer Carl söcht, um nich vun de Gerichten belangt to wurrn. Dor is he up den Psychiater Auguste Forel un den Natuurprediger Johannes Guttzeit drapen, de sien levensreformerisch Vörstellen sück in Vor Sonnenaufgang daalslahn deen. Hauptmann sien fröh Drööms vun en utopisch-sozialistischen Gemeenschap wurr noch wieder nehrt dör sien Begegnungen mit den Dichter un Natuurpropheten Gusto Gräser (1879–1958), de sien Grünnen, de Utstiegerkolonie Monte Verità bi Ascona, he 1919 mehrmals besöcht hett. Sowohl de Vertellsels Der Ketzer von Soana as ok de Roman Der Narr in Christo Emmanuel Quint un dat Slusskapitel vun sien Till Eulenspiegel verarbeiten sien Erfohren vun en dionysisch-jesuaanschen Wannerpropheten.
Naturalismus
In Zürich fung Hauptmann sien naturalistisch Schaffen an. Vun hier ut hett he dat Manuskript to sien eerst naturalistisch Wark Bahnwärter Thiel nah München schickt, wo sück dat de Kritiker Michael Georg Conrad ankieken sull. Mit sien 1889 eerstmals dorstellt Drama Vor Sonnenaufgang hett he för en vun de gröttsten Schandaals in de düütsch Theatergeschichte sörgt. Dat börgerlich Publikum weer schockeert, wiel in dat Stück Sexualität un Alkoholismus freemodig dorstellt wurrn. Dat entspreek aber ok den Anspröök an en sozialkritisch Drama ut de Tiet. Luut Franz-Josef Payrhuber weer Hauptmann sien Vor Sonnenaufgang woll en epochemaakend Wark, aber weer nich dat repräsentativ Bispeel för dat naturalistisch Drama. Dat Prädikat keem Familie Selicke vun Arno Holz un Johannes Schlaf to. Hauptmann keem aber en wichtigen Rull to, wiel he, mit Ünnerstütten vun Otto Brahm, naturalistisch Dramen up düütsch Bühnen etableert harr. Ünner Brahm sien Leitung vun de Freie Bühne, dat Düütsch Theater un dat Lessingtheater keem dat bispeelswies to 17 Hauptmann-Premieren. Dör de tallriek Upführen up verscheeden Bühnen in ganz Düütschland, harr de Naturalismus eerstmals Breedenwirken un sozialkritische Stöötkraft kreegen.
Doruphen entstunnen mit Das Friedensfest (1890), Einsame Menschen (1891) un Der Biberpelz (1893) wiedere Dramen vun Hauptmann. Ok Kummedien as Kollege Crampton (1891) hett he schreeven, doch eenzig mit Der Biberpelz gelung hüm dat, „auch das gesellschaftliche Anliegen des Naturalismus erfolgreich und überzeugend einzuarbeiten“.
Mit sien wichtigst Drama Die Weber (1891/92), an dessen Realiseeren he all wiels sien Zürichupneholt docht harr, keem Hauptmann to Weltruhm un reck den Hööchtpunkt vun sien naturalistisch Schaffensphase.
1901 schreev he en Fortsetten vun den Biberpelz: De Tragikummedie Der rote Hahn is in dat glieker Milieu ansiedelt. In' Vergliek to'n Biberpelz treden hier aber de lustspeelhaften Elemente togunsten vun en scharper Kritik torüch. Moder Wolffen wurr Wittfru un hett weer heiraadt. Se heet nu Fielitz. Se is kien oorwüssig Proletarierin mehr, sonnern en Lüttbörgerin. Hör Upstiegermntalität maakt för nix halt – un weer wurrd se för hör Bedreegen nich bestraaft.
Moder Wolffen is Wittfru un hett den „Schoostermeester un Polizeispion“ Fielitz heiraadt. De Dochter Adelheid hett se mit den Baumeester Schmarowski verheiraadt. De tweet Dochter, Leontine, hett woll en nichtehlich Kind, aber Fru Fielitz hett för hör all en Mann utkeeken – ok wenn de in' Momang noch verheiraadt is. Dat eegen Huus is Fru Fielitz to lütt. In dat Dörp sünd in letzt Tiet mehrere Hüüs afbrennt, un de „untröstlichen“ Eegendömers hebbt beachtlich Versekerungssummen kasseert. Wiels dat Ehepoor Fielitz in Berlin inkoopen deiht, brennt hör Huus bit up de Grundmüern daal. De Schmeed- un Sprützenmeester Langheinrich kann blots noch de Totalschaden faststellen. Allerdings verswiegt he, dat he en Stück Zündschnoor funnen hett. De Verdacht fallt up Gustav, den geistig behinnerten Söhn vun den pensioneerten Gendarmen Rauchhaupt. De Gendarm will dat nich up sien Söhn, de in en Anstallt sparrt wurrd, sitten laaten, kann aber nichts bewiesen. Schmarowski kann en grooten, muien Neebau plaanen, de Fardigstellen beleevt Fru Fielitz allerdings nich mehr.
Dornah folgten dat soziale Drama Rose Bernd (1901), de Tragikummedie Die Ratten (1911) un dat Schauspeel Vor Sonnenuntergang (1932).
Wiedere Tendenzen
Peter Sprengel sücht in Hauptmann sien Wark nah de Wevers dree Hööfttendenzen. De eerste Tendenz is en Bröök mit den Naturalismus un en Towennen to de Neeromantik. To disse Richt pass dat Märkendrama Die versunkene Glocke (1896). Dat in Versen schreeven Drama weer to'n Tietpunkt vun de Verapenlichung en groot Spood un to Leevtieden vun Hauptmann dat meestspeelt Stück. Mit dat ebenfalls in Versen schreeven Stück Der arme Heinrich (1902) hett sück Hauptmann in dat Riek vun de Legenden begeeven un hett dat glieknamig middelhoochdüütsch Versepos Der arme Heinrich vun Hartmann von Aue adapteert. Kaiser Karls Geisel (1908) un Griselda fallen in de glieke Kategorie. En anner Grundlaag weer de greeksch Mythologie, as dat Schauspeel Der Bogen des Odysseus (1913) wiest.
In letzterem beleevt de Tokieker en vun de tragischsten Momente vun de Odyssee. Nah langjohrig Irrfohrt gelangt Odysseus endlich weer up sien Heimatinsel Ithaka. As Buer un Höder will he sien Leven nu verbringen. Sien Fru Penelope, die so völ Johren up hüm töövt hett, trett nich up – is aber stännig präsent in sien Kamp tegen hör Freier, die sien Königsamt övernehmen willen, un wurrd in gewiss Wies ok verantwoortlich maakt för den Verfall vun de sittlich Oordnung wiels de Afwesenheit vun Odysseus. De gesamte Handlung speelt sück up den Buerhoff vun den Swienhöder Eumaios af. Hier hebbt sück veer Freier to en Festmahl versammelt, bi dat sück de vun sien johrenlang Irrfohrten schlapp Odysseus as Bettler verkleedt opdüükt Odysseus schient wat dörnanner un plaanloos to ween. Eerst in' veerten winnt he mit Hülp vun den Hödergott Pan sien Kräfte torüch un kann to en Rache an de Freiers ansetten.
In Sprengel sien tweet Tendenz verbunn Hauptmann Naturalistisches mit Nich-Naturalistischen. De Verbinnen entsteiht dornah dör Kontrasteeren vun den beid Richten. So wiest dat Dröömspeel Hanneles Himmelfahrt (1893) sowohl sozial Anklaag as ok den Entwurf vun en romantisch Phantasiewelt. Ok in Und Pippa tanzt! (1905) wiesen sück en real un en ideale Sphäre.
De darte Tendenz sücht luut Sprengel kien Bröök mit den Naturalismus vör un hett as Inholt sämtlich wiedere Hauptmann-Dramen vun naturalistisch Präägen. Dorto hörrn ünner annern dat historsch Revolutionsdrama ''Florian Geyer. Die Tragödie des Bauernkrieges (1896), Fuhrmann Henschel (1898) un de eerst ut den Nahlass upführt Dramen Herbert Engelmann (1962) un Christine Lawrenz'' (1990) an.
Florian Geyer (1490-1525) weer en Anführer in' Düütschen Buernkrieg van 1525. Dat Stück keem bi dat Publikum överhoopt nich an.
Mit sien Laatwark, de Atriden-Tetralogie, hett Hauptmann antike Dramen adapteert. Allerdings hett he de nah de Erfohren vun sien Greekenland-Reis nee düüt.
Rezeptschoon
miniatur|hochkant|Denkmal in [[Gröbenzell]] Över dat Fröhwark vun Hauptmann wurr ünnerscheedlich oordeelt. De konservativ Krinken un ok de Staatsführen vun dat Kaiserriek weern vun sien sozialkritisch Dramen wenig begeistert, wat sück ok dör Zensur un Schmähutteknungen utdrücken dee. Sien oppositschonell Positschoon stieger aber sien Ansehn in den Krinken vun de progressiven Intellektuellen, de jüst de Sozialkritik an sien Dramen good funnen. Nah tallriek naturalistisch präägt Warken änner sück Hauptmann sien Schaffen un sien Warken funnen tonehmend Anklang bi den Besitt- un Billensbörgerdom. För disse Kehrtwennen wurr he vöfach kritiseert, as to'n Bispeel vun Franz Mehring, de to'n Anlaat vun de Upführen vun Hanneles Himmelfahrt schreev: ''„Es tut mir leid um Gerhart Hauptmann, aber wenn er unter die Räuber der bürgerlichen Kritik gefallen ist, wenn die Börsenpresse ihm jubelnd bescheinigt, er biege in das Tor der echten und wahren Dichtkunst ein, so hat er dies Schicksal reichlich verdient. […] Wir sind noch niemals verurteilt gewesen, einen so großen Missbrauch eines so großen Talents mit eigenen Augen zu sehen.“''.
Dennoch weer he wiederhen anseggt Schriever un gull in dat Utland as repräsentativ Dichter vun Düütschland. De ungaarsch Philosoph un Literaturkritiker Georg Lukács dorgegen hett Hauptmann nahderhen den „repräsentativen Dichter des bürgerlichen Deutschlands“ nömmt, womit he aber nich Hauptmann sien hervörhaben Stellung ünnerstrieken dee. Völmehr hett he dormit ok sien Mißfallen tegenöver Hauptmann sien Wankelmodigkeit un leeg Verwuddeln an sien „revolutionären Anfänge“ utdrückt. Trotz sien hooch Ansehn gung de Verkoop vun sien Warken immer wieder torüch, wiel sück anner Dichter un Dramatiker in den Blickpunkt drängen deen. Hauptmann harr sück en düern Levensstil aneegnet, leev in düer Hotels, hett faken Gasten in' Wiesenstein empfangen un ünnernehm Reisen nah. De Sömmer hett he in sien groot Huus up Hiddensee verbrocht, dat Günter Kunert as „Do-it-your-self-Olymp“ betekent hett. Thomas Mann leet sück wegen dissen Levensstil to en spöttisch Kritik an Hauptmann henrieten, as he hüm 1922 as „König der Republik“ beteken dee. Todem vhett Thomas Mann eenig Chraktertüüg vun Hauptmann in de Person Mynheer Peeperkorn in sien Book Der Zauberberg verabeit.
De Tatsaak, dat Hauptmann nah de „Machtgriepen“ 1933 noch in Düütschland leev, wullen sück de Natschonalsozialisten verwennen un den ansehn Dichter för hör Zwecke bruuken. Verscheeden Stücken, de de Parteiführen wegen hör opsternaatsch Charakters nich gefullen, wurrn woll verboten, dennoch wurrn wiederhen Hauptmann-Warken upführt. To Hauptmann sien 80. Gebortsdag 1942 wurrn Festupführungen un Ehrungen vornommen, de he ok ahn Vörbehalt annehmen dee.
Nah sien Dood fung Hauptmann sien Ruhm, den he to Leevtieden noch harr, an to verblassen. Sien Ansehn wurr dör sien unkritisch Verhollen tegenöver de Nazis tosätzlich minner. To'n Anlaat vun sien 100. Gebortsdag 1962 geev dat in tallriek düütsch Städer Festveranstaltungen. Bit in de 1970er Johren wurrn an westdüütsch Bühnen immer weer Hauptmannwarken upführt, wobi sück vör allen Der Biberpelz und Die Ratten över Tospröök freun kunnen. Aber sien Warken wurrn nu kritischer beoordeelt, In dissen Tosommenhang keemen denn ok manch swaak Aspekte binnerhalv sien Warken hervör, de tovör „durch unbedenkliches lautes Lob zugedeckt worden war[en].“ Doröver herut wurrn Hauptmann sien Warken in Hensicht up de politisch Kultur vun de laat 1960er un fröh 1970er Johren tonehmend ahn Bedüüden, wiel man den „überlieferten Bilde des Sehers vom Wiesenstein wenig anfangen“ kunn.
In de DDR leev Hauptmann sien literarisches Ansehn wieder. Sien Sozialkritik funn völfach Anklang un weer bispeelsgeven för de lebendig fortwirken Traditschoon vun den börgerlich düütschen Humanismus. Sogor en Theater wurr nah hüm nömmt, 1964 dat Gerhart-Hauptmann-Theater in Zittau.
Gedenken
miniatur|[[Berliner Gedenktafel an Hauptmann sien Wahnhuus in Berlin-Charlottenburg, 2007]] 1987 wurr in Erkner en Gerhart-Hauptmann-Museum erricht. Wiedere Gedenkstäen befinnen sück up Hiddensee, Radebeul, Agnetendorf un Schreiberhau.
Hauptmann as Regisseur
An de fröh Premieren vun sien Stücken, de vun dat Ensemble um Otto Brahm gestalt wurrn, weer Gerhart Hauptmann as Co-Regisseur bedeeligt. Later hett he bi folgend Produktschonen Regie führt:
Hauptmann in de billend Kunst
Gerhart Hauptmann, de nah eegen Bekunnen geern ok Boldhauer wurrn weer, weer tietlevens sülvst en interessant Motiv för Künstler. Porträts hebbt ünner annern maakt:
(1240) Centenaria
(1240) Centenaria is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 5. Februar 1932 vun den düütschen Astronom Richard Schorr in Bardörp opdeckt worrn is.
Bandusia
Bandusia betekent
(1240) Centenaria
De Naam vun den Asteroid is vun dat latiensche Centesima (op platt „dat Hunnertste”) afleidt un speelt op den hunnertsten Johrdag vun de Hamborger Steernwacht an.
Verwaltungsgemeenschop Schöllnach
De Verwaltungsgemeenschop Schöllnach liggt in’n Landkreis Deggendorf, Nedderbayern, Bayern, un warrt von düsse Gemenen billt:
Seet von de Verwaltungsgemeenschop is Schöllnach.
As drüdd Maat hett to Anfang bet to’n 31. Dezember 1989 de Gemeen Iggensbach to de Verwaltungsgemeenschop tohöört.
Bullenbarg
Bullenbarg betekent
Lagarto
Lagarto betekent
Lagarto is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Lagartos.
Marchetti
,, ,
Pratt
Pratt betekent
Marchetti
Marchetti betekent ok
Pratt
Kiek ok bi: Pratts, Prat, Pradt, Prad.
Mireille
Mireille betekent
Knoblich
Knoblich is de Familiennaam von
Ellmer
Ellmer is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Elmer, Ellmers.
Neagle
Neagle is de Familiennaam von
Mellena
Mellena betekent
Neagle
Kiek ok bi: Niegel, Naegle.
Prendergast
Prendergast is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Pendergast.
Rio Grande (Belize)
duum|In’n Noorden von San Miguel duum|Rio Grande bi Big Falls
Mellena
Kiek ok bi: Melena.
Rio Grande (Belize)
De Stroom hett en Afströömrebeed von üm un bi 660 km².
Verloop
De Stroom hett sien Born in de Maya-Bargen in de Columbia River Forest Reserve. Dor nimmt he ünnereerdsch ok dat Water von’n Central River op, de in de Maya-Bargen in’n Karstbodden versickert. Von dor flütt de Rio Grande na Süüdoosten bet na’n Oort San Miguel. In’n Westen von Big Falls nimmt de Rio Grande von rechts den Columbia Branch op, de von San Pedro Columbia kummt. In dat Dörp Silver Creek münnt de Silver Creek in’n Rio Grande, de denn dör Big Falls un an Pine Hills vörbi löppt. In’n Noorden von Jacintoville un Forest Home nimmt de Stroom von rechts den Jacinto Creek op. Toletzt münnt de Rio Grande in’n Noordoosten von Cattle Landing in de Karibische See.
In Big Falls geiht de Southern Highway mit en Brügg över’n Stroom.
Duncan Smith
Duncan Smith is de Naam von
* Duncan Smith (* 1960), brietschen Fotograaf un Schriever,
Duncan Smith is de Familiennaam von
Norman Read
Norman Read is de Naam von
* Norman Read (1891–1992), US-amerikaanschen Bargstieger,
Giovanni Marchetti
Giovanni Marchetti is de Naam von
* Giovanni Marchetti, italieenschen Maler,
Neacșu
Neacșu is de Familiennaam von
Art Farmer
thumb|Art Farmer Arthur Stewart (Art) Farmer (* 21. August 1928 in Council Bluffs, Iowa; † 4. Oktober 1999 in New York) weer en US-amerikaansch Jazz-Trompeter. He speel ok Flögelhoorn as ok Flumpet, en Kombinatschoon ut Trompete un Flögelhoorn.
Hypsipyle
Hypsipyle betekent
Art Farmer
Fröhe Johren
Art Farmer harr en Twillingsbröer namens Addison, de en bekannt Bassist weer un 1963 storven is. Farmer is in Phoenix (Arizona) upwussen un hett eerst Violin un Klaveer lernt. Trompete un Sousaphon speel he anfangs blots bi fierlich Anlässen (Fahnenappellen) un in en Marschmusikkapell. Mit 15 Johren fung he an, in en Danzorchester Trompete to spelen. Farmer truck mit sien Bröer nah Los Angeles, lern dor de Jazzszene kennen un speel in de Band vun Horace Henderson un Floyd Rays Jump Band. Buterdem gung he mit Johnny Otis up Tournee.
Mit Otis´ Band keem he 1947 eerstmals nah New York un speel as freeschaffend Musiker mit Clifford Brown, Lester Young un annern. Buterdem studeer he in disse Tiet bi Maurice Grupp. 1948 speel he in Kansas City in de Band vun Jay McShann, gung denn aber nah Los Angeles torüch un speel in de Bands vun Benny Carter, Gerald Wilson, Roy Porter un Dexter Gordon. In‘ Januar 1952 entstunnen eerste Upnahmen mit Wardell Gray för dat Prestige Label. Dorbi wurr ok Farmers Kompositschoon Farmer's Market upnommen.
De Hardbop-Ära
Dorna bill Farmer en eegen Formation mit den Saxophonisten Gigi Gryce, de vun Enn‘ 1954 bit Midden 1956 bestunn (Nica's Tempo, 1955); later speel he ok mit Coleman Hawkins, Thelonious Monk, Charles Mingus, Art Blakey/Horace Silvers Jazz Messengers, Quincy Jones (This Is How I Feel About Jazz) un af 1958 in dat Quartett vun Gerry Mulligan. Mit hüm weer he an de Filmmusik zu I Want to Live un The Subterraneans (1958) bedeeligt. Togliek hett he sück ok mit experimentellen Jazzrichtungen utnannersett, etwa mit Teddy Charles, Teo Macero, un George Russell, wat hüm den Roop inbrocht hett, all spelen to können, to hören up George Russells The RCA Victor Jazz Workshop. In de 60er Johren erlang dat 1959 vun hüm un den Saxophonisten Benny Golson mit u. a. Curtis Fuller un McCoy Tyner grünnd Jazztet legendäre Berühmtheit. Nah de Uplöösen vun dat Jazztet leit he verscheeden Quartette, as bit 1964 mit Jim Hall, mit de he 1963 dat Album Live at the Half Note enspeel. Dornah arbeit he mit Steve Swallow, Steve Kuhn un Ron Carter un wesselnd Slagtüüchspeler.
De Johren in Europa
1966 verbroch Farmer eerstmals en half Johr in Europa; he hett de stiegend Bedüüden vun de europäischen Jazz erkennt. 1966/67 harr he - weer in den USA –en Formation mit Jimmy Heath, tour denn mehrere Johren dör Europa un truck denn 1968 nah Wien, wo he mit dat Öösterrieksch Rundfunkorchester arbeiten dee. Neben de Jazzmusik speel he barock un klassisch Trompetenkonzerte, etwa as Solist in Bachs Brandenburgischen Konzerten oder Joseph Haydns Trompetenkonzert. In de sülvig Tietruum hett he ok de Kenny Clarke/Francy Boland Big Band un dat Fritz Pauer Trio arbeit. 1994 kreeg he dat „Das Goldene Verdienstzeichen des Landes Wien“.
In Wien bleev he teihn Johr lang, ünnernehm aber nebenbi diverse USA-Reisen, is up de Newport Jazz Festivals 1973 un 1974 uptreden un harr 1976 en körtleevig Formation mit Art Pepper, Hampton Hawes, Ray Brown un Shelly Manne (Album On the Road). Buterdem nehm he Platten mit Sidemen as Yusef Lateef, Jeremy Steig 1976, Joe Henderson/Jim Hall 1978 up.
Van 1974 bit to sien Dood 1999 is he regelmatig in dat Wiener Jazzland uptreden - toeerst faken mit verscheeden inheimischen Formationen un denn völ Johren mit sien eegen europäisch Quintett (Harry Sokal sax, Fritz Pauer p, Paulo Cardoso b un Mario Gonzi dm). Mit disse Formation entstunn 1981 dat Album Foolish Moments, mit Pauer 1987 in‘ Duo Azure.
In de 1980er Johren keem dat to en Wedderbeleeven vun dat Jazztet mit Curtis Fuller un Benny Golson, mit de denn mehrere Alben entstunnen. Buterdem bill he en Quintett, in de lang Tiet de Saxophonist Clifford Jordan speel; mit hüm wurrn priesgekröönt Alben as Blame It On My Youth (1988) upnommen. Dorbi wies sück Art Farmer in sien Laatwark as hervörragend Balladen-Interpret. Ünner sien langjohrig Musikpartnern sünd ok Gerry Mulligan, Slide Hampton, Ron Carter, Jim Hall, Jerome Richardson, Wynton Marsalis, Geoff Keezer, Annie Ross un Lewis Nash to erwähnen. Ofschons he (fälschlicherwies) lang Johren as Big Band-Musiker gull, gifft dat vun Farmer mehr al 50 Schallplatteninspelungen ünner eegen Naam.
Sien Stil
In in de fröh Hardbop-Phase sien ehder spitz, meest „kreiend“ Ton (Jörgensen/Wiedemann) vörherrschend weer, de an verscheeden öllere Trompeter as Buck Clayton erinner, hett he nahst dat Flögelhoorn to sien Hööftinstrument makt un vulltruck tegen Enn‘ vun de 1950er Johren en Verschuuven ''to en Verbinnen vun dat Vokabular vun den Bop mit de Poesie un de Swoorkraftlosigkeit vun groot Melodiker vun den Rang vun een Lester Young. Hüm gung dat um en „melodische, swingende un lyrische Qualität“, so Art Farmer. „Ich versuche, Stücke so zu spielen, wie ein Sänger sie singen würde, - eine sehr gute Vokalistin wie Billie Holiday“.
Ehrungen
Farmer kreeg 1999 de NEA Jazz Masters Fellowship un wurr 2001 in de Big Band and Jazz Hall of Fame upnommen. Ok in de American Jazz Hall of Fame is Farmer upnommen wurrn.
(598) Octavia
(598) Octavia is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 13. April 1906 vun den düütschen Astronom Max Wolf in Heidelbarg opdeckt worrn is.
Heyer
Heyer is de Familiennaam von
(598) Octavia
De Naam vun den Asteroid is afleidt vun Octavia Minor, de öllere Süster vun den röömschen Kaiser Augustus.
Heyer
,, ,
(598) Octavia
Kiek ok
List vun de Asteroiden
Heyer
Kiek ok bi: Heier, Hayer, Haier.
Hermann Hilmer
Hermann Hilmer is de Naam von
* Hermann Hilmer (Heinrich Christian Hermann Hilmer; 1841–1916), düütschen evangeelschen Theoloog un Geistlichen,
Robin Reid
* Robin Reid (* 1971), brietschen Boxer,
Livingston
Livingston betekent
Livingston is de Familiennaam von
,, , ,
Kiek ok bi: Livingston County, Livingston Parish, Livingstone, Levingston.
Donald Smith
Donald Smith is de Naam von
Douglas Smith
Douglas Smith oder Doug Smith is de Naam von
* Doug Smith (Douglas Smith; 1937–2012), schottschen Footballspeler,
Willem Duyn
Willem Duyn (* 31. März 1937 in Haarlem, Noord-Holland; † 3. Dezember 2004 in de Neeg vun Almelo (Nedderlannen)) weer en nedderlännsch Singer un Musiker.
Duyn hett siek Karriere as Slagtüüchspeler in de Grupp „Holland Quartett“ anfungen. Dorna weer he Singer bi de Jay-Jays, is denn Diskjockey worrn un hett 1970 de Musikgrupp Speedway grünnt. 1971 bill he tosamen mit sien Partnersche Sjoukje van’t Spijker, de sik to Maggie MacNeal (*1950) nöömt hett, dat Musikduo Mouth & MacNeal, mit dat he en poor spoodrieke Leder maakt hett. An’n bekanntesten sünd de Titels How Do You Do? (1972), Hello-A (1972) un I See A Star (1974).
Elmer
Elmer is de Familiennaam von
Hayer
Hayer is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Haier, Heyer, Heier.
Willem Duyn
Mit de hollännsch Version vun dat letzte Leed („Ik zie een ster“) hebbt se de Nedderlannen op’t Europääsch Songfestival vertreden un kemen dor achter ABBA un Gigliola Cinquetti op’n drütten Platz. Mit de düütsche Faten vun’t Leed „Ein gold’ner Stern“ hebbt se 1974 ok in Düütschland en Slager hatt. Man, as de Spood gau nalaten hett, is dat Duo kort later ut’neen gahn.
Elmer
,
Willem Duyn
In de 1990er Johren is Willem Duyn noch mit verscheden Rockgruppen ünnerwegens wesen, is denn aver in de letzten Johren vör allen in Cafes un Bars ünner Verdrag nahmen worrn. He is an’n 3. Dezember 2004 dood bleven vun wegen en Hartstillstand.
Elmer
Kiek ok bi: Ellmer, Elmers.
Roald Aas
duum| Aas, 1955. Roald Edgar Aas (* 25. März 1928 in Oslo; † 18. Februar 2012 ) weer en norweegsch Iesflinklöper.
Aas weer as Iesflinklöper up de 1500 m besünners good. Bi de Olympisch Winterspelen 1952 in sien Heimatstadt Oslo wunn he över disse Streck mit 2:21,6 min de Bronzemedaille. Veer Johr later in Cortina d'Ampezzo kunn he kien Medaillen winnen. Över 1500 m keem he in 2:12,9 min Blots up Platz 10 un över 5000 m in 8:01,6 min up Platz 6. Aber he wurr in dat sülvig Johr in Hamar dat eenzig Mal in sien Karriere norweegsch Landsmeester in’t Iesflinkloop. In’ wiederen Johresverloop wunn he de norweegsch Meesterschapen in’t Radrennen up de Straat un up de Bahn. För dissen Spood in mehreren Sportoorten binnerhalv vun en Johr kreeg he 1956 den Egebergs Ærespris. .
Ok bi internatschonalen Mehrkampsmeesterschapen kunn Aas mehrere Medaillen winnen. Bi de Mehrkampsweltmeesterschap 1958 in Helsinki wunn he de Bronzemedaille un ddormit de eenzig Weltmeesterschapsmedaille. Ok bi de Mehrkampseuropameesterschapen 1957 und 1960 beid in Oslos wunn he jeweils en Bronzemedaille.
Bi de Olympisch Winterspelen 1960 in Squaw Valley kunn Aas sien gröttsten Spood fieren. Gemeensam mit den tietglieken Jewgeni Grischin wurr he in 2:10,4 min Olympiasieger över 1.500 m. Todem keem he up Platz 25 över 5000 m un Platz 23. Platz över 10.000 m.
Nah Beendigung vun sien Sportkarriere weer he as Lagerleiter för en Teenbösselhersteller tätig.
Neagoe
Neagoe is de Familiennaam von
Willem Duyn
He hett in Emmen-Roswinkel in de Provinz Drenthe leevt.
Alessandro Marchetti
Alessandro Marchetti is de Naam von
Neagoe
Kiek ok bi: Neagoe Basarab.
Alessandro Marchetti
* Alessandro Marchetti (1633–1714), italieenschen Mathematiker,
Claudia Riegler
Claudia Riegler is de Naam von
Alexander Livingstone
Alexander Livingstone is de Naam von
Claudia Riegler
* Claudia Riegler (* 1973), öösterrieksche Snowboarderin,
Alexander Livingstone
* Alexander Livingstone, 1. Earl of Linlithgow († 1623), schottschen Eddelmann,
Jonas Elmer
* Jonas Elmer (* 1966), däänschen Speelbaas,
Ernst Hilmer
Ernst Hilmer is de Naam von
* Ernst Hilmer (Ernst Ludwig Hilmer; 1801–1862), düütschen Politiker,
Kiek ok bi: Ernst Hilmar.
Livingstone
Livingstone is de Familiennaam von
Simcoe
Simcoe is de Familiennaam von
Livingstone
,
Livingstone betekent
Kiek ok bi: Livingston, Livingstonia.
Osceola County (Michigan)
Osceola County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Michigan. He hett 23.528 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.466 km². De Sitt vun de Verwalten is in Reed City.
Historie
De Kreis is an’n 1. April 1840 grünnt worrn.
Neagra
Neagra betekent
Osceola County (Michigan)
Demografie
Vun de 23.197 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 10.719 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.632 US-Dollar. 12.104 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 1.698 Minschen maakt. 12,54 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
3,50 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,19 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 97,51 % vun de Minschen Witte, 0,35 % Swarte, 0,22 % stammt ut Asien un 0,02 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,50 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,20 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,21 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 0,99 % vun de Lüüd ansehn.
Hilmer
Hilmer is de Familiennaam von
, ,
Hilmer betekent
Kiek ok bi: Hillmer, Hilmar.
Elmers
Kiek ok bi: Elmer, Ellmers.
Levingston
Levingston is de Familiennaam von
Heier
Heier is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Hayer, Haier, Heyer.
Tauscher
Tauscher is de Familiennaam von
Centenaria
Centenaria betekent
Spannwark
duum|Spannwark in de Nedderlannen Een Spannwark (ok Föhrwark, Fohrwark oder Furrwark) is allgemeen ’n Beteikend för een Wagen mit vöörspannte Peer, fröher ok maal Köh oder Ossen. In’e noorddüütsche Landwirtschop wören normal twee Peer neben’nanner spannt. In de öllere Tiet, as noch Lehnsherren öber dat Land bestimmen dään, mössen de Buurn Spanndeinsten leisten, dör wöör fastleggt, mit woveel Spannwark se för welke Tiet den Lehnsherrn in’e Plicht stünnen.
André-Ernest-Modeste Grétry
thumb|André-Ernest-Modeste Grétry. André-Ernest-Modeste Grétry, Vicomte de Grouchy (* 8. Februar 1741 in Lüttich; † 24. September 1813 in Montmorency (Val-d'Oise) bi Paris) weer en belgisch-franzööscher Komponist.
Jaeger
Jaeger betekent
André-Ernest-Modeste Grétry
Leven
thumb|left|Gebortshuus un Museum Grétry to [[Lüttich]]Grétry kreeg eersten Musikünnerricht vun sien Vader, en Violinisten an de Karken St. Martin un St. Denis in Lüttich, wo André mit negen Johr Chorknabe wurr. In sien Memoiren erwähnt he de Strenge vun den Chorleiter Georges-Henri Wenick. He nehm eerst Cembalo- un Kompositschoonsünnerricht bi Nicolas Rennekin, later bi Henri Moreau, Kapellmeester an St. Paul. Grétry harr all mehrere Stücke komponeert, as he 1760 en Stipendium an dat „Lütticher Kolleg Darcis“ in Rom kreegt. Af 1762 hett he ünner Giovanni Battista Casali, den Kapellmeester vun de Lateran-Basilika, lehrt. Hier in Rom hett he en Confitebor komponeert, dat he nah Lüttich schickt, un för den röömschen Karneval 1765 dat Intermezzo (Oper) La Vendemmiatrice. He bestunn en Prüfung vör de renommeert «Accademia dei Filarmonici» in Bologna, vörbereit hett he sück dorför bi Padre Martini. Noch in Italien hett he söss Striekquartette komponeert, de he later in Paris als sien Opus 3 bekannt makt hett.
Jaeger
Kiek ok bi: Jäger, Jeger.
André-Ernest-Modeste Grétry
Leven
1766 leet he sück in Genf daal, wo he vun Musik- un Kompositschoonsünnerricht leev. Hier harr he den eersten Kuntakt to de franzöösch Musik. 1767 hett he sück up Anraden vun Rousseau un Voltaire nah Paris begeven. In sien Memoiren (Mémoires ou Essais sur la Musique) erwähnt Grétry, dat Voltaire hüm de Raat geev: „Gehen Sie nach Paris, dort werden Sie der Unsterblichkeit entgegeneilen“. Dor harr he mit sien komisch Opern: Le Huron (1768) un Lucile (1769) sofort grooten Spood.
Later leet he deren noch mehr folgen, dorünner: Le tableau parlant, Zémire et Azor, L'ami de la maison, Raoul („Blaubart“) un Richard Coeur-de-Lion, von de de letztere noch bit in de Gegenwart beleevt bleven is.
1795 wurr Grétry to‘n Inspektor vun dat Konservatorium un in dat Johr dorup to’n Liddmaat vun dat Institut de France ernannt. Later kreeg he ok vun Napoleon I. en Pension, de so hooch genoog weer, dat he sück up’t Land nah Montmorency (Val-d'Oise) bi Paris torüchtrecken kunn. Hier, in dat vun hüm köfft Landhuus vun Jean-Jacques Rousseau, de so nömmt Ermitage, is he an‘ 24. September 1813 storven.
In dat Filmdrama Die rote Violine (1998) sünd neben de Originalmusik vun John Corigliano, de en Oscar wunn, Kompositschonen vun Grétry to hörrn.
Wark
Grétrys meest för de Opéra Comique schreven Kompositschonen teken sück dör Wohrheit vun den musikalischen Utdruck un Melodienriekdom vördeelhaft ut un hebbt up de Bildung vun den musikalschen Smack grooten Infloot utöövt.
Ok as Schriever is he dör sien Mémoires, ou essais sur la musique bekannt wurrn.
En Gesamtutgaav vun sien Opern, herutgeven vun de „Kommission zur Veröffentlichung von Werken älterer belgischer Komponisten“, keem 1883 ff. rut.
En Biographie vun Grétry schreven Edouard Gregoir (Brüssel 1883) un Michel Brenet (Brüssel 1884).
Opern
{|width="100%" align="center"|
Don Smith
Don Smith is de Naam von
* Don Smith (1887–1959), kanaadschen Ieshockeyspeler,
Kiek ok bi: Donald Smith.
Gerhard Rohlfs
Gerhard Rohlfs is de Naam von
* Gerhard Rohlfs (1831–1896), düütschen Afrikaforscher un Schriever,
Wilfried Hasselmann
Wilfried Hasselmann (* 23. Juli 1924 in Celle; † 9. Januar 2003 in Nienhof) weer en düütsch Politiker vun de CDU.
Leven un Berop
Wilfried Hasselmann stamm ut en Buernfamilie, hett denn eerst de Böverschool besöcht und dornah en Utbildung up de landwertschaplich Fackschool in Celle absolveert. Ünnerbroken dör sien Deenst in de Tweete Weltkrieg, hett he denn up frömde Höff arbeit un 1955 sien Meesterafsluss makt. 1955 hett he de Hoff vun sien Öllern övernommen un bi de Bundswehr hett he dorto en Loopbahn as Reserveoffizier inslahn un dat bit to’n Oberst der Reserve (1981) brocht.
Vun 1962 bit 1969 weer he Bundsvörsitter vun de Landjöögd un tietwies ok Lidmaat vun de Landssynode vun de evangelsch-lutherisch Landskark Hannober.
Dick Smith
Dick Smith is de Naam von
Wilfried Hasselmann
Leven un Berop
Hasselmann weer verheiradt un harr twee Söhn. Sien Unkel weer de Landwertschapsfunktschonär Edmund Rehwinkel.
Dick Smith
* Dick Smith (Richard Emerson Smith; 1922–2014), US-amerikaanschen Maskenbillner,
Vila do Maio
Vila do Maio (ehmols Porto Inglês „Haven vun de Englänners“) is de Hööftstadt vun’t Eiland Maio, een vun de negen bewahnten Eilannen vun de Republiek Kap Verde.
Wilfried Hasselmann
Partei
Hasselmann is 1961 in de CDU intreden. Siet 1969 weer he Lidmaat vun de Bundsvörstand un van 1968 bit 1990 weer he Landsvörsitter vun de CDU in Neddersassen.
Vila do Maio
Geografie
De Stadt Vila do Maio liggt an de Süüdwestküst vun’t Eiland Maio. Dat is de gröttste un ok bedüdenste Stadt, as dor de Haven liggt, över den de gröttste Deel vun’n Worenhannel afwickelt warrt. Ok de natschonale Flaaghaven vun Maio is in de Neeg vun de Hööftstadt. Vergleken mit de annern Eilannen vun Kap Verde geiht dat op Maio un so ok in Vila do Maio teemlich ruhig un macklich to.
Dick Smith
Kiek ok bi: Richard Smith.
Wilfried Hasselmann
Afordneter
Hasselmann weer van 1963 bit 1994 Lidmaat vun de neddersassisch Landdag un dor van 1970 bit 1976 Vörsitter vun de CDU-Fraktschoon. Se wulln hüm 1974 ok to’n Ministerpräsident wählen, aber de SPD-Kandidat Alfred Kubel kreeg mit Hülp (un Stimmen) vun de FDP de Posten.
Apenlich Ämter
Van 1965 bit 1970 weer he Minister för Nähren, Landwertschap un Forsten in Neddersassen un van 1976 bit 1988 weer he Minister för Bundsangelegenheiten un Binnenminister vun Neddersassen un weer ok en Tiet lang stellvertredend Ministerpräsident.
Vila do Maio
Geografie
Dat Ümland warrt bestimmt dör Wööst un Halfwöstenlandschap, na Noorden hen gifft dat ok en poor Wooldrebeden. Vun Vilo do Maio gaht twee Straten ut. De eerste föhrt an de Westküst hooch na Noorden na’t Feriendörp Morro un wieter na Calheta, wiel de annere op de Oostsiet vun’t Eiland föhrt un denn wieter an de Oostküst hooch na Pedro Paz. De Küst üm Vila do Maio besteiht vör allen ut fienen Sandstrand, woneem man ok goot Baden un Swemmen kann. Veel Tourismus gifft dat op dit Eiland noch nich.
Historie
Maio is 1460 opdeckt worrn, man dat Wösteneiland weer toeerst nich recht intressant för de Kolonialmacht Portugal, jüst man, dat se Slaven as Harders dor ansiedelt hebbt, de den Opdrag haarn Veehtüüch to tüchten, dat se dormit de Stadt Cidade Velha un de Slavenscheep, de dor Hollt maken deen, mit Fleesch un Hüüt versorgen künnen. Wiel dat 15. Johrhunnert füng denn dorto de Anbo vun Boomwull an un de eersten Lüüd hebbt sik op dat Eiland en Tohuus socht.
Pulterkamer
Een Pulterkamer is de Beteikend för een Afstellgewees för alljeden Rumpelkraam. In alle Hüüs un up alle Buurnhööf geef dat so en Kamer för allen Kraam de wichtig un nötig weer, dat’n aber jüst mal nich bruken däe. To’n Bispeel: Kökengeredschop, Wiehnachtssoken, Kisten un Kassen, usw.
Vila do Maio
Historie
In’t Stadtzentrum gifft dat en Kark, de 1872 boot worrn is. Dat Geld dorför keem ut en egens dorför inföhrte Soltstüer. Nich wiet weg vun’n Karkenplatz liggt de Praça Évora, woneem dat fröhere Huus vun den Boherrn António Évora steiht, dat fröher woll mol dat schönste Huus op dat hele Eiland wesen is. De Boherr beseet faktisch bit to’n 20. Johrhunnert dat Monopol op dat Solt vun Maio. De Naam Porto Inglês is 1975 ännert worrn, as Kap Verde na de Nelkenrevolutschoon unafhangig worrn is. To de Tiet is ok de Överstraat in Vila do Maio anners nöömt woorn un heet nu Avenida Amílcar Cabral, na den Natschonalhelden Amílcar Cabral, de veel för de Unafhangigkeit doon hett, man bi en Anslag wiel de Revolutschoon doodschaten worrn is.
Schmid
Schmid betekent
Kiek ok bi: Schmidl, Schmidt, Schmied.
Stuart Wilson (Schauspeler)
Stuart Conan Wilson (* 25. Dezember 1946 in Guildford, Vereenigt Königriek) is en britischen Schauspeler, de vör allen in de USA Spood hatt hett.
Moxey
Moxey is de Familiennaam von
Stuart Wilson (Schauspeler)
Leven un Wark
Wilson is as Söhn vun en Liddmaat vun de Royal Air Force op de Welt kamen, so dat he veel in de Welt rümkamen is. In’n Verloop vun sien Kindheit hett he dörteihn verscheden Scholen besöcht un an verscheden Öörd vun de Eer leevt. As sik sien Vadder vun Beroop wegen in Rhodesien daallaten harr, is he wedder na England torüch gahn un füng in London mit de Schauspeleree an. Eerst hett he an Theaters arbeit, denn harr he Rullen in lüttere Feernsehprodukschonen. Enn vun de 1980er Johren is Wilson in de USA ümtogen, üm in Hollywood sien Glück to finnen.
Sien Dörbrook harr he 1992 mit de Rull vun den korrupten Polizeibeamten Jack Edward Travis in Lethal Weapon 3. He hett den wreden Legen so goot dorstellt, dat he de Johren dorna faken annere Rullen ut dat glieke Fack anbaden kreeg, so as in No Escape oder The Mask of Zorro. Man, he hett ok jümmer wedder mol Theaterrullen in London övernahmen.
Titulärbisdom Centenaria
Centenaria is en Titulärbisdom von de röömsch-kathoolsche Kark.
Neagu
Neagu is de Familiennaam von
Titulärbisdom Centenaria
Dat Bisdom Centenaria leeg in Numidien, en histoorsche Landschop in Noordafrika, de grote Delen von de hüdigen Staten Tunesien un Algerien ümfaten dee.
Johnson
Johnson betekent
Kiek ok bi: Johnson County, Johnson Fork, Johnson-Gletscher, Johnson Island, Johnson Neck, Johnson Township, Johnsons, Johnsson, Jonson.
Natalja Wiktorowna Prikastschikowa
Natalja Wiktorowna Prikastschikowa (russisch: Наталья Викторовна Приказчикова; * 1968 in Engels, Oblast Saratow ) is en fröhere sowjeetsch Biathletin.
Koenemann
Koenemann is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Könemann.
Natalja Wiktorowna Prikastschikowa
Natalja Prikastschikowa harr hör spoodriekste Saison in den Winter 1988/89. Se hett bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1989 in Feistritz an der Drau twee Titel un all tosommen dree Medaillen wunnen. Gemeensam mit Swetlana Dawydowa, Luisa Tscherepanowa un Jelena Golowina wunn se den Titel in den Mannschapswettbewarf. Hör eenzige Eenzelmedaille wunn se in’n Sprint mit de Bronzemedaille achter Anne Elvebakk un Zwetana Krastewa. Een Dag later gelung hör mit de 3×7,5-km-Staffel in de Besetten Prikastschikowa, Dawydowa, Golowina de tweet Titelgewinn. An dat Enn‘ van de Saison muss se sück as Tweet van de Weltcup-Gesamtwertung blots hör Mannschapskollegin Jelena Golowina slahn geeven.