cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Döringer Sintfloot
De Döringer Sintfloot weer en Överswemmen in't Johr 1613, bi de grote Rebeden in Döringen ünner Water stunnen. Alltohoop sünd woll so 2261 Minschen doodbleven.
Bott
,, ,
Pärnu
De Stadt is 1241 vun’n Düütschen Orden grünnt wurrn. Pärnu is Liddmaat vun de Hanse ween (as iesfree Hoben bannig wichtig in Livland). Siet de Livlannschen Krieg höör de Stadt to Sweden, noh den Noordschen Krieg keem se to’t Russ’sch Riek. De Universität Derpt weer hier vun 1699 bet 1710 un hett hier hüdigendags en Kolleg.
Bott
Bott betekent ok
Andromache
Andromache betekent
Döringer Sintfloot
An'n 29. Mai 1613 harr dat temlich dulle Unweder in Döringen geven, so dat de Pegels vun vele Strööm binnen en poor Stünnen üm en poor Meter anstegen sünd. Dat Rebeet vun Mühlhausen, Langensalza un Artern in'n Norden bet na Stadtilm un Ichtershausen in'n Süden, vun Erfurt un Gotha in'n Westen bet na Naumborg in'n Oosten weer bedrapen. As „Thüringer Sintfloot“ is dat Unweder in de Chröönken vun vele Öörd beschreven:
In Kahla geev dat en poor Doden, grote Delen vun Jena stunnen ünner Water.
In Zottelstedt bi Apolda is dat Water vun de Ilm üm 6 bet 8 m anstegen un hett grote Delen vun't Dörp, de an de Ilm legen, toschannen richt. In Weimar hett de Floot 44 Hüüs tweemaakt, in Bad Berka 23 Hüüs, in Erfurt 125 Hüüs.
Ok in Mattstedt is de Ilm üm 6 Meter anstegen un överswemm dat hele Dörp an'n Stroom, so dat de Minschen ehr Hüüs later jümmer mehr den Hang hooch boen un nich mehr an'e Ilm.
In Bad Sulza is de en poor Johren fröher an de Ilm opboote Saline ünnergahn. De Minschen hebbt se aver wedder an de sülve Steed opboot.
Glanzgoldpeer
Wie de Glanzgoldpeer leven doot
De Heken vun de Glanzgoldpeer könnt sünnerlich gau flegen. Se suust leifig hen un her un könnt lang unnerwegens ween. Man de Seken sünd schoo un versteekt sik faken achter de Planten an’t Över.
Middeweken
De Middeweken (ook Medeweken, Gunsdag, Woensdag, Wunsdag) is een Weekdag, un twors de drüdde na de DIN 1355 un de veerde na de christlich-jödsche Tellwies.
Glanzgoldpeer
Wie de Glanzgoldpeer leven doot
De Paarung fangt in’e Luft an, man toenne bröcht warrt se in’n Sitten. Bi dat Afleggen vun de Eier is dat heken nich mit bi. Dat Seken fliggt dune över dat Water un dükert sien Achterlief en poor Mol kort in’t Water rin. Dat gifft ok en Reeg vun Aarden, de leegt jem ehre Eier in’n Modder an’t Över af.
De Larven sünd tomeist an’n Grund vun dat Water togange. Se röögt sik nich veel. Faken sitt se ok in’n Modder. De wasst so bi twee bit dree Johr hen. Dat gifft Aarden, dor sünd twolf oder mehr Afsnitten vun dat Leven as Larve bekannt.
Glanzgoldpeer bruukt en sünnerlich spezielle Ümwelt to’n leven. En paar Aarden hefft dat up modderige Moorwater afsehn, annere möögt an’n leevsten Water mit veel Kruut un Planten, as in Bröök un Siedland.
Viljandi
duum|Raathuus vun Viljandi Viljandi (haugdüütsch: Fellin) is ene Hansestadt in Eestland. Viljandi is de Hööftstadt vun'n Kreis Viljandi in'n Södossen vun Eestland, in'n eestensch Deel vun Livland. Siet dat 13. Johrhunnert hörte de Stadt to de Krüüzrüters. 1224 begunn de Bu vun de Ordensborg, de ene Tied de grötste in't Baltikum gäld. 1238 kreeg Viljandi de Stadtrechten vun'n Ordensmeester Wilhelm von Schurborcht. Anfang vun't 14. Johrhunnert worr Viljandi Leed vun de Hanse. Vijandi weer ene Tied lang poolsch. In't 19. Johrhunnert weer se ene vun de för den eestensch Nationalismus wichtigste Steder. In Viljandi is de Juli dat Volksmusikfestival. Vandage is hie de Verein der Deutschen in Viljandi.
Middeweken
Na Gottfried Wilhelm Leibniz (Théodicée) harr de Dag freuger ook in'n Norden Wodansdag heeten. Keem vun den germanschen Gott Odin, de ook Wodan en Wotan heeten harr. Op Nederlannsch heet de Dag ook hüüt woensdag, op Ingelsch Wednesday. Bi de Namens Gunsdag, Woensdag un Wunsdag kanns dat hüüt ook noch op Platt marken.
Freedag
De Freedag is een Weekdag, un twors de föffde na de DIN 1355 un de sossde na de christlich-jödsche Tellwies.
De Naam kümmt vun de germansche Göttin Freya oder vun Frigg, de Fro vun Odin.
Luigi Moretti
Luigi Moretti is de Naam von
* Luigi Moretti (1907–1973), italieenschen Architekt,
Kommun Kristinehamn
De Kommun Kristinehamn is ene Gemeend in dat Lehn Värmland in Sweden. Dat höört to de Landschop Värmland un den Gerichtsbezirk Värmland. Se hett 23.883 Inwahners (Stand 2006) op en Rebeet vun 748,01 km². De Sitt vun de Verwalten is in Kristinehamn.
Demografie
2006 weren 7,74 % vun de Inwahners buten Sweden boren.
Scholen
De Kommun hett 14 Grundscholen, de vun de Kommun bedreven warrt. De Scholen hebbt alltohoop 2582 Schölers.
Geografie
In de Kommun gifft dat 1485 Eilannen, de alltohoop 1.315 Hektar groot sünd.
Goldingen
Goldingen (lettsch Kuldīga) is ene Stadt mit 11768 Inwahners (2016) in’t södwestelk Lettland. De Stadt is de Hööftstadt vun’n Kreis Kuldiga. Kuldīga worr dat eerste Mol 1242 genannt. De Stadt keem 1368 in de Hanse. Vun 1596 bet 1636 weer Kuldīga de Hööftstadt vun’t Hartogdom Kurland vun de Düütsche Orden.
Een vun de grötste Waterfälle in Europa is hier.
Hans Rebel
rechts|duum|Hans Rebel Hans Rebel (* 2. September 1861 in Hietzing; † 19. Mai 1940 in Wien) weer en öösterrieksch Entomoloog, de sück besünners mit Bottervagels befaat hett.
Leven
Rebel studeer van 1881 bit 1885 Jura an de Universität Wien un kreeg 1886 sien Doktertitel (Dr. jur.). He gung in den Justizdeenst un weer af 1891 Richter. Dorneben hett he sück mit Bottervagels befaat un wurr anerkannt Experte för Lüttbottervagels. 1893 geev he sien juristisch Loopbahn up un gung as wetenschaplich Hülpsarbeiter an dat Naturhistorische Hofmuseum in Wien un studeer an de Universität Wien Zoologie, wat he mit en Doktertitel 1895 afslooten hett. 1896 wurr he Assistent an dat Naturhistorsch Museum, 1904 Kustosadjunkt un later Kustos in de Bottervagelsammlung (deren Leiden he vun Alois Friedrich Rogenhofer övernehm), de he systematisch utbauen dee. 1898 wurr he Privatdozent an de Hoochschool för Boddenkultur un 1906 kreeg he den Titel außerordentlicher Professor. 1923 wurr he an dat Naturhistorisch Museum Direkter vun de Zoologisch Sammlung un 1925 vun dat ganz Museums. 1921 wurr he all Hoffraat.
He hett utdehnt Sammelreise up den Balkan, in Grekenland, Kreta un up de Kanaren ünnernommen, hett aber ok de Sammlungen vun anner Entomologen bearbeit, so de vun Rudolf Grauer ut Afrika. Vun hüm stammen tallriek Eerstbeschrieven un rund 300 Publikatschonen un he hett sück ok mit fossilen Insekten befaat. Mit Otto Staudinger geev he 1901 den Catalog der Lepidopteren des palaearctischen Faunengebietes herut.
Lienholt
En Lienholt (n, Mehrtall: Lienhölter), ok Lineal nöömt, is en Warktüüch, üm (grade) Lienen to teken. För annere Figuren as to'n Bispeel Parabeln gifft dat ok spezielle Bagenhölter.
thumb|welke Lienhölter
Tomehrst hett 'n Lienholt Marken, üm Längen to meten.
In de Mathematik gifft dat 'n Deelrebeet Konstrukschoon mit Lienholt un Passer, wonehm as Warktüüch blots Lienholt un Passer tolaten sünd.
Utrecht (Mehrdüdig Begreep)
Utrecht betekent
Utrecht is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Van Utrecht, Uetrecht.
Caretto
Caretto is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Carretto.
Isle of Man
De Isle of Man is ene Insel in de Irische See. Se is nich Deel vun Grootbritannien un ok kene Kroonkolonie, se hett en Status as Besitt vun de Kroon. Up dat Eiland leevt um un bi 75.000 Inwahners.
Gora Mozhajskogo
Gora Mozhajskogo is en Nunatak in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. In de Amery Peaks von de Aramis Range in de Prince Charles Mountains liggt he 5 km süden von’n Sandilands-Nunatak an’n Oostrand von’n Nemesis-Gletscher.
Russ’sche Wetenschoppers hebbt em na’n russ’schen Marienoffzrer un Flegerpioneer Alexander Fjodorowitsch Moschaiski (1825–1890) nöömt.
Van Utrecht
Van Utrecht is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Utrecht.
Benneteau
Kiek ok bi: Bénéteau.
Fondriest
Fondriest is de Familiennaam von
Early County
Early County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Georgia. He hett 11.008 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.323 km². De Sitt vun de Verwalten is in Blakely.
Historie
De Kreis is 1818 grünnt worrn.
Demografie
2,55 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 0,74 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn. Op 100 Mannslüüd kaamt na de Statistik 114,8 Froonslüüd.
Sünnavend
De Sünnavend, ok Sünnobend oder Saterdag is en Weekdag, un twors de sosste na de DIN 1355 un de söbente na de christlich-jödsche Tellwies.
Phaedra
Phaedra betekent
Sünnavend
De Naam Sünnavend kümmt dorvun dat dat de Avend vör Sünndag is. De Naam Saterdag kümmt vun den Saturn, wat en Gott vun de olen Römers weer, un twors vun de Landwertschap.
De Naam Saterdag ward besünners in Ostfreesland un Westfalen bruukt (vergliek ingelsch: Saturday, nedderlandsch-plattdüütsch: zaoterdag, nedderlandsch: zaterdag), de Naam Sünnobend in Hamborg, Sleswig-Holsteen, Noord-Neddersassen, Mekelnborg un süns.
Artikel
Artikel betekent
Luigi Mariotti
Luigi Mariotti is de Naam von
* Luigi Mariotti (1818–1890), italieenschen Bischop,
Murray Dome
De Murray Dome is en hogen, felsigen un kuppelförmigen Barg in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt in de Aramis Range von de Prince Charles Mountains 5 km süüdoosten von’n Mount McKenzie.
He is na Luftopnahmen von de Australian National Antarctic Research Expeditions ut de Johren 1956 un 1960 karteert worrn. Dat Antarctic Names Committee of Australia hett den Barg na D. Lyndon Murray nöömt, de in dat Johr 1963 Dokter op dat Macquarie-Eiland un in dat Johr 1964 op de Wilkes-Statschoon weer.
Uffenbach
Uffenbach is de Familiennaam von
(10) Hygiea
(10) Hygiea (fröher (10) Hygieia) is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 12. April 1849 vun de italieensch Astronom Annibale de Gasparis in Neapel opdeckt wurrn is. Dat weer sien eerste Asteroid, de he opdeckt hett.
De Asteroid wurr nah Hygieia, de Dochter vun de Heilgott Asklepios ut de greeksch Mythologie, nömmt. Mit en Dörmeter vun 409 km is Hygiea de de dartgröttste bekannte Asteroid in de Hööftgördel. Spektroskopische Ünnersöken hebbt rutkregen, dat de chemische Tosommensetten vun Hygiea upfällige Övereenstimmen mit de köhlenstoffhaltig Meteoriten Warrenton un Ornans upwiest. Dat kann angahn, dat Hygiea de Oorsprungskörper vun disse Meteoriten is.
Gröttste gemeensame Deler
De gröttste gemeensame Deler is en wichtigen Begreep ut de Tallentheorie. För twee hele Tallen a un b, de nich beide liek to de 0 ween dörvt, gifft dat jümmers en gröttsten gemeensamen Deler. Dat is de gröttste natürliche Tall, de sowohl a as ok b deelt, ahn dat 'n Rest blifft.
De gröttste gemeensame Deler vun a un b warrt as schreven. To'n Bispeel is, un.
Twee Tallen warrt relativ prim nöömt, wenn jümehr gröttste gemeensame Deler de 1 is. To'n Bispeel sünd 9 un 28 relativ prim.
In de ingelsche Literatur warrt de ggD as gcd schreven (för greatest common divisor).
De gröttste gemeensame Deler helpt bi dat Bröökreken, üm den Bröök to körten: Hier hebbt wi de 14 körtt, dat is de gröttste gemeensame Deler vun 42 un 56.
Utreken över de Primfaktoren
De ggD un ok dat lgV (dat lüttste gemeensame Veelfache) laat sik över de Primfaktoren vun a un b utreken. Een Bispeel:
För den nehmt wi de lüttsten Exponenten vun de Basen:
Utreken över den euklidschen Algorithmus
Dat Faktoriseren vun groten Tallen (dat is dat Rutfinnen vun jümehr Primfaktoren) is swoor. Denn is dat eenfacher, den mit den euklidschen Algorithmus uttoreken, de op den greekschen Mathematiker Euklid (300 v. Chr.) trüchgeiht.
de ggD vun mehr as twee Tallen
De lett sik ok vun mehr as twee helen Tallen utreken, wieldat de Operatschoon assoziativ is:
Egenschoppen
För alle helen Tallen a, b gellt:
Wenn bavento m en natürliche Tall is, denn gellt:
Wenn m en gemeensame Deler vun a un b is, denn gellt:
Döhring
Döhring oder Doehring is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Dohring, Döring.
Lusthoop
Geografie
Lusthoop liggt an’n Rand von dat Frankenmoor op de Stoder Geest. Dat Water ut Lusthoop flütt över den Depenbeek na Süden hen af na de Au. In’n Noordwesten von’n Oort liggt dat Naturschuulrebeed Frankenmoor un in’n Süden dat Audaal un Blangendaals.
De Naveröörd sünd Helmst un Sandkroog in’n Noordoosten, Issendörp in’n Oosten, Harsfeld in’n Süüdoosten, Ohrens in’n Süden, Bargst in’n Süüdwesten, Frankenmoor in’n Westen un Wehl, Lünenspecken un Deinst in’n Noordwesten.
Verwaltungsgeschicht
De Oort hett vör 1885 to dat Amt Harsfeld tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Stood. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Stood worrn.
Religion
För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört.
Verkehr
Lusthoop is över lüttjere Straten in’n Oosten an de Landsstraat 124 twüschen Harsfeld un Stood anbunnen un in’n Süden in Ohrens an de Kreisstraat 46.
De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrten 3 Stood-Oost un 5 Hornborg doot so 14 Kilometer in’n Noordoosten von Lusthoop.
Passer
thumb|Zirkel De Passer (m, Mehrtall: Passers) is en Warktüüch, üm en Krink üm en Middelpunkt to teken.
Lusthoop
Verkehr
De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Bargst an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.
Passer
Tomehrst hett en Passer twee Stääv ut Metall, de mit en Lenk verbunnen sünd. De ene Staff hett en Spitz, de een in den Middelpunkt piekt. De annere Staff hett t.B. en Bliestift oder en Kugelschriever, üm dormit den Krink to teken.
In de Mathematik gifft dat ’n Deelrebeet Konstrukschoon mit Lienholt un Passer, wonehm as Warktüüch blots Lienholt un Passer tolaten sünd. Ok bi de Schipperee up See sünd Passers nödig, wenn bi de Navigatschoon de Strecken in Seemielen vun en Seekoort utleest weern schöllt.
Désiré Keteleer
thumb|Désiré Keteleer (1953) Désiré Keteleer (* 13. Juni 1920 in Anderlecht; † 17. September 1970 in Rebecq-Rognon) weer en belgisch Radrennfohrer.
1970 is Keteleer in dat Öller vun 50 Johren storven.
Wat he schafft hett
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1952
1953
1957
1958
Sünndag
De Sünndag is een Weekdag, un twors de söbente na de DIN 1355 un de eerste na de christlich-jödsche Tellwies.
De Naam kümmt vun de Sünn.
Bi de Christen is dat de hilligste Dag vun de Week. Dat kümmt dorvun, dat Jesus Christus an düssen Dag vun de Doden opstahn is.
Carewe
Carewe is de Familiennaam von
Kiek ok bi: Carew.
Paul Charles Morphy
thumb|Paul Morphy
Frank Baumann
Vereen
Fröher hett Baumann in de Afwehr speelt. Midderwielen is he in dat defensive Middelfeld togange. 1999 is he vun den 1. FC Nürnbarg na Werder Bremen henkamen. Bi Werder is he de Kaptein. He speelt ruhig un sinnig un lett sik nich for'n Narren hollen. Dorüm hett he ok wat to seggen in de Mannschop. He weer en wichtigen Speler för Meesterschop un den Pokalsieg 2004.
Paul Charles Morphy
Paul Charles Morphy (* 22. Juni 1837 in New Orleans, Louisiana; † 10. Juli 1884 ok dor) weer en US-ameikaansch Schachspeler un de starkste Speler up de Welt in de Johren 1858 un 1859.
Frank Baumann
Vereen
In de lesten Johren is Baumann jummers wedder verletzt wurrn un vundeswegen ut den Speelbedriev rutreten wurrn. So konn he in de Speeltiet 2005/2006 bloß 19 un in de Speeltied 2006/2007 sogor bloß 17 Spelen in de Bundsliga mitmaken.
Paul Charles Morphy
Leben
Morphy gell as Genie, nahdem he al mit 12 Johr nich blots al good spelen kunn, sonnern ok al Blindschach spelen kunn. Lehrt hett he dat Speel vun sien Vader Alonzo un sien Unkel Ernest Morphy. 1855 fung he an Juristeree to studeren, wat he ok bold mit en Diplom afsloten hett, alleen, wiels he noch nich vulljohrig weer, drüff he noch nich as Afkaat praktizeren. Also fung he statt dessen an, sück intensiver um dat Schachspeel to kümmern. De amerikaansch Meester kunn he bold all slaan.
Frank Baumann
Natschonalmannschop
To'n eersten Mol hett Baumann an’n 14. November 1999 för de düütsche Natschonalmannschop mitspeelt. Dormols güng dat in Oslo gegen Norwegen. De Düütschen hefft 1:0 wunnen. Sien lest Speel bit herto hett he an’n 26. März 2005 gegen Slowenien maakt. Baumann hett in de Natschonalmannschop mitmaakt bi de Football-Weltmeesterschop 2002 un bi de Europameesterschop 2004 in Portugal.
Paul Charles Morphy
Leben
1857 wunn he de eersten Pries bi dat Schachturnier vun New York un en Johr later gung he nah Europa, wo he all Gegners slaan hett, de in London un Paris tegen hüm antreden sünd. Dorto hörr ok Adolf Anderssen. Blots Howard Staunton ut England wull nich tegen hüm spelen. Up sien Reis hett hüm Frederick Milnes Edge, en Journalist vun de New York Herald, as Privatsekretär begleit. He hett later hen en Book schreben, wat denn en wichtig Born över Mophy dorstellen dee. As Morphy 21 Johr oold weer, wull he as Afkaat arbeiden, aber Spood harr he nich. De Lüüd wulln hüm blots as Schachspeler un Schachgenie seen. 1867 truck sück Morphy van’t Schachspeel torüch un wull mit Schach nix mehr to doon hemm. De Psychoanalytiker Ernest Jones, de in de 1930er Johren en Essay över Morphy verfaat hett (kiek ok Weblenk ünnen), glööv de Grund för de Neurose vun Morphy dorin funnen to hemm, wiels Staunton Morphy kumplett aflehnt hatt hett.
As Wilhelm Steinitz, de nahst Weltmeester wurrn is, Morphy kennenlehren wull, weer de dormit blots inverstahn, wenn dorbi nich över Schach spraken wurr. He weer nahst kumplett alleen aber ok wat dörnanner un is al mit 47 Johr storben.
Frank Baumann
Privat
Baumann höört to dat Kuratorium vun de Stiftung Jugendfootball to. Düsse Stiftung is in dat Johr 2000 vun Jürgen Klinsmann un annere Natschonalspelers un Footballlehrers grünnt wurrn.
Paul Charles Morphy
Leben
Sein Oort un Wies to spelen, weer, de Figuren wenn mögelk gau to entwickeln, en scharp Tempospeel un in dat Fasthollen vun de Initiative bi Angreepsföhrungen.
Opernpartie
Dat kann man bispeelswies an Morphys beröhmteste Partie seen, de he, mit Witt, 1858 in Paris während en Opföhrung vun de Oper Il Barbiere di Siviglia tegen den Hartog Karl vun Brunswick un Graf Isouard, de sück beid beraden kunnen un de swaart Stenen harrn:
Frank Baumann
Privat
He is verheiraat un hett twee Kinner.
Paul Charles Morphy
Opernpartie
De Philidor-Verteidigung. Disse Toog weer domols Stand vun de Anspeeltheorie. Tatsächlich is dat en groben Fehler, de Swaart in Nahdeel bringt, wat Morphy nahwiesen deiht. Wiels 4. ...de5? 5.Dxd8+ Kxd8 6.Sxe5 ersatzlos en Buer verlüst. Dorum is de Verlust vun dat Löperpoor dwungen wurrn. Witt kiekt up den swachen Punkt f7. Nochmal wurrd Druck up f7 makt. Aber noch en tweete Swachpunkt wurrd angrepen. De fröhe Entwicklung vun de Lc8 nah g4 hett den Punkt b7 swach makt und at is nu all en Nahdeel. Nah de slecht Anspeelbehandlung vun Swaart kunn Morphy nu mit Db3xb7! een Buer winnen, wor up henn deen de Gegner mit en Schachgebot up b4 de Daamentuusch dwingen muss, wat de witt Initiative beeten minnern de un wat Druck ut de Stellung rutnemmen de. Morphy will aber jüst dat Gegendeel. Nu geiht dat dorum, de witt Figuren to’n Angreep in’t Speel to bringen: Up Db4 würd eenfaach Lc4Xf7+ folgen. Db3xb7 kunn nu passeeren. Swaart deckt den Buer b7. Dat Peerd up f6 wurrd fesselt. Witt hett sien letzte Lichtfigur entwickelt, Swaart steiht dortegen düchtig passiv dor. Den Löper f8 is de Weg sparrt, de Peerd up b8 is noch nich entwickelt un de swaart Daam up e7 hett mit Angreep nix to doon, sonnern moot Looker in de eegen Deckung stoppen.
Morphy is för temporiek Angreepen mit all to Verfügung stahn Figuren bekannt. Konsequent bringt he de Partie to’n Enn’n. Nochmol en Versöök vun Swaart middels Daamentuusch de Stellung en beeten uttoglieken. Dat is aber all to laat:
Limbazi
Limbaži (Lemsal) is ene Hansestadt nördöstelk vun Riga mit 7805 Inwahners (2016). De Stadt om ene Bischopsborg kreeg al in't Medeloller de lübsch Stadtrechten. Se weer in't Rebeet vun de Düütsche Orden. So is Limbaži ene vun de öllsten Städer in Livland. Limbaži is so nördelk as Visby in Sweden un Aberdeen in Schottland. Limbaži is twüschen de Stadt Wolmar un't Meer.
Luigi Marchesi
Luigi Marchesi is de Naam von
* Luigi Marchesi (1754–1829), italieenschen Opernsänger,
Paul Charles Morphy
Opernpartie
Ro’n Afsluss noch en Daamenopfer. Nu is dat Matt nich mehr to verhinnern.
Ahnen un Familie
Morphy entstamm en anseen Familie. Sien Grootvader Michael Murphy (mit "u") weer en Ire. As he 1753 de spaansch Staatsbörgerschap annemmen de, änner he de Naam in Morphy. Paul Morphys Vader Alonzo Morphy weer in Spanien boren, he weer Präsident vun den böversten Gerichsthoff vun Louisiana. Pauls Moder Louise Therese Felicite Thelcide Le Carpentier keem ut Frankriek. Se weer Konzertpianistin. Paul harr noch dree Geschwister: Malwina (* 1830), Edward (* 1834) un Helena (* 1839).
Pauls Vader Alonzo, de sien Bröer (Pauls Unkel) Ernest un Pauls Opa vun de Moders Siet Joseph Le Carpentier kunnen ok all Schach spelen.
Literatur
Morphy deen ok as literarisch Vörlaag för de Roman The chess players von Frances Parkinson Keyes, New York 1960.
Carević
Carević is de Familiennaam von
Gora Potanina
Gora Potanina is en Nunatak in Mac-Robertson-Land, Oostantarktika. He liggt noordoosten von’n Mount Rymill in’n süden Deel von de Prince Charles Mountains.
Russ’sche Wetenschoppers hebbt em na’n russ’schen Opdecker Grigori Nikolajewitsch Potanin (1835–1920) nöömt.
Forsberg
Forsberg is de Familiennaam von
Gemeen Wintger
De Gemeen Wintger (luxembörgsch Gemeng Wëntger; ) is en Gemeen in’n Kanton Clerf von dat Groothartogdom Luxemborg. Seet is de Oort Wintger. Se hett op en Rebeed von 113,66 km².
Geografie
De Gemeen besteiht ut de Öörd Asselborn, Hachiville, Rumlange, Boevange, Hamiville, Sassel, Boxhorn, Hinterhasselt, Schimpach, Brachtenbach, Hoffelt, Stockem, inqfontaines, Lentzweiler, Troine, Crendal, Lullange, Troine-Route, Deiffelt, Maulusmühle, Weiler, Derenbach, Niederwampach, Wintger, Doennange, Oberwampach un Allerborn.
De Gemenen ümto sünd Ulflingen, Weiswampach, Clerf, Wiltz, Winseler, Bastogne, Houffalize un Gouvy.
Cesis
Cesis (inst Wenden) is ene lütte Stadt an de Aa in Livland in Lettland mit 2818 Inwahners (Stand 2016). In't Medeloller weer hie ene Borg vun de Livländer Orden, wo de Landmeester för Livland weer. Cesis worr noh lübsch Recht Stadt. Cesis weer an de Hansestrat vun Riga noh Tartu. Siet 1889 gifft dat hie ene Isenbohn. In de St. Johanniskark, de gröttste Kark in Livland is to't Bispeel Wolter von Plettenberg begraven. Cesis is as ook de Städer Valmiera, Limbazi un Straupe dicht bi in de Niege Hanse. Disse Städer weern inst in de Hanse. Cesis is vandage ene Kreisstadt.
Uffeln
Uffeln betekent
Christine Neubauer
thumb|Christine Neubauer up de [[Internatschonale Filmfestspelen Berlin 2011|Berlinale 2011]] Christine Neubauer (* 24. Juni 1962 in München) is en düütsche Schauspelerin.
Ehr Öllern sünd Bookdruckers. Se hett eerst Psychologie studeert aber denn nehm se Schauspeelünnericht. Se hett up Böhnen spelt, aber bekannt wurrn is se eerst dör hör Feernsehuptreden siet 1986. Se hett ok all de Adolf-Grimme-Pries kregen.
Se is en beten mehr „manns“ as anner Frulüüd, aber se steiht dor ok to. In Gegendeel, se nütt dat ok för hör Popularität. Geern gifft se sük as „Vullwief“ und schrifft ok Böker över „Vollweib-Kost“.
Verheiraat is se mit de Sportjournalist Lambert Dinzinger mit de se een Söhn (* 1992) hett. In' November 2011 hett se aber de Scheedung inreicht.
Uuteken
Neubauer is för ehr Wark al fief mol mit Priesen uttekent worrn:
Valmiera
Valmiera, inst Wolmar, is ene Hansestadt in de Nörden vun Lettland, in Livland, bi Estland. Se liggt an de Fluss Gauja bi de Gauja-Natschoonalpark.
Die Stadt kreeg dat lübsch Stadtrecht in't 14. Johrhunnert un weer denn ene belangrieke Hansestadt.
Valmiera harr de Düütsche Orden un anner Länner as Herren. Vun de ole Stadt is blots de Simeonskark bliwen.
Vandage gifft dat hie dat Deutsche Haus Luca.
Luigi Malipiero
Luigi Malipiero is de Naam von
* Luigi Malipiero (1853–1918), italieenschen Pianist un Dirigent,
De Tweeling (Film)
De Tweeling (op Platt so veel as „De Tweeschen“; dt. Titel: Die Zwillinge) is de Titel vun en nedderlännsch Speelfilm un de Verfilmen vun den Roman mit den lieken Naam vun Tessa de Loo. Dorin geiht dat üm twee Froen, Tweeschen, de as Kinner uteneen brocht warrt, de sik in en belgschen Kuroort wedderdrapen doot un sik to’n drütten un letzten mol mit jemehr Vergangenheit uteneen sett. De Hööftrullen weern mit Nadja Uhl un Thekla Reuten besett. In Düütschland keem de Film an’n 7. Oktober 2004 in de Kinos.
Inholt
Kort nadem jemehr Vadder dood blifft, warrt de jungen Tweeschen Lotte un Anna op greesige Oort vunenanner trennt. Lotte, de de Tuberkoloos hett, kummt na Verwandte in de Nedderlannen, wo se ünner gote Ümstännen un best ümsorgt opwassen deit. Anna, de gesund is, warrt vun de düütschen Verwandten ut Bamberg mitnahmen, wo se sik op jemehrn Buernhoff Dag un Nach schinnen mutt. Un na School dröff so ok nich, wiel se sonst nich noog arbeiden deit. As Anna een Dag mit en jungen SA-Mann anbannelt, krigg se vun ehrn Onkel Heinrich, de wat gegen Nazis hett, en greesig Dracht Slääg un warrt dorbi meist doodslahn. Se warrt dorophen wegbrocht un versöcht sik na en Utbilln as Deenstmagd dörtoslahn. So kummt se op den Gootshoff vun de natschonalsozialistische Graafsche Charlotte vun Falkenau, de Anna goot behanneln deit.
In de Twüschentiet findt Lotte rut, dat all de Breven, de se in de vergangen Johren an ehr Süster schreven hett gor nich afschickt worrn sünd. Se is mit een jüdschen Musiker verlövt. Se finnt rut, woneem in Düütschland ehr Süster nu leeft un besöcht ehr. Wieldat de Situatschoon in Düütschland dör den Tweeten Weltkrieg aver jümmers sworer un unsekerer warrt blifft de beiden nich veel Tiet för dat Drapen. Bi’n Afscheed maakt Anna, ahn sik dorbi groot wat to denken, en antisemitisch Anmarken Lotte gegenöver, wiel se dat in Düütschland dör de Nazis eenfach so wennt is. Lotte brickt dorophen den Kontakt to Anna för en ganze Tiet af.
Denn kummt de Krieg ok na de Nedderlannen. Lottes Verlöften David warrt 1942 op’n Slag as Jud fastsett un na Buchenwald versleept un later na Ausschwitz, wo he ümbrocht warrt. Lotte dröpt dat hart, se lohnt nu allens af, wat mit Düütschland to doon hett, un will nich mol mehr Düütsch snacken. In de Twüschentiet hett sik Anna mit en SS-Mann Martin verheiraad un leeft bi sien Öllern in Wien. Se kriggt em aver kuum mol to sehn, wiel he in’n Krieg mit ran mutt. He överleeft de Oostfront, aver kort vör Kriegsend fallt he bi en Fechten mit de Amerikaner.
Anna un Lotte draapt sik erst 1947 wedder, as Anna versöcht, ehr Süster in Holland to finnen. Lotte is in de Twüschentiet mit Bram verheiraad, den Broder vun David, de ut dat Konzentratschoonslager nich mehr torüch kamen is. Se hett mit Bram en Dochter. Dat bruukt en ganze Tiet, bit sik Lotte wedder op ehr Süster inlaten deit. As se denn aver in Annas Koffer dör en Tofall dat Hochtietsbild vun Anna und Martin in sien SS-Uniform sütt, warrt se vun de Raasch grepen un se sütt root. Se smitt ehr Süster ut’t Huus in den Gloven, dat se ok en Nazi weer un an’n End gor mit de Möörders vun ehrn Verlöften David gemeen Saak maakt harr. Se seht sik för mehrere teihn Johren nich wedder.
Utteken
De Film hett internatschonal grote Achten funnen, wat sik ok in eenige Utteken un Nomineeren kennteken deit. So weer „De Tweeling“ 2004 för den Oscar in de Kategorie Best frömdsprakig Film nomineert un för ölven wietere Priesen. Uttekend worrn is de Film opletzt mit fief Priesen:
Boom
thumb|300px|De [[Mammutboom (Sequoiadendron giganteum) warrt normolerwiese 60–80 m hooch.]]
Sebastian Boenisch
Sebastian Boenisch (* 1. Februar 1987 in Gliwice, Polen) is en düütsch-poolsch Footballspeler. In'n Momang speelt he för den SV Werder Bremen in de Football-Bundsliga.
Boom
Unner Boom (pl. Böme, Bööm; westfäölsk Baum, pl. Bäime) warrt allgemeen en holten Plant verstahn, de ut en Wuddel un en Stamm un en Kroon mit Loof doran besteiht.
Sebastian Boenisch
Vereen
Boenisch hett sien Weg as Profi bi den FC Schalke 04 anfungen. Dor is he över de Statschonen SSVg Heiligenhaus (1992–2000), Borussia Velbert (2000–2001) un Rot-Weiß Oberhausen (2001–2003) henkamen.
Boom
Wat en Boom is
In de Botanik warrt klaar stellt, datt Böme mehrjöhrige, holten Saatplanten sünd. Se hefft en Hööftstamm, de bi dat Wassen in de Hööchde ok jummers dicker warrt mit de Tied. Düsse Kennteken maakt den Unnerscheed ut twuschen Boom un Struuk, Farn, Palmen un annere holten Planten. Anners, as ehre Vörwesers in de Geschicht hefft de meisten Böme Blöer, de veel vigelienscher upboot sünd. Se wasst ut lange un korte Äst, de denn noch wedder in en Reeg vun Twiegen utlopen doot. Stamm, Äst un Twiegen weert jedet Johr wat länger. Dor drievt se Endknuppen un Siedelknuppen bi ut. De ne’en Twiegen weert mit de Tied holten un de Böme wasst up düsse Aart jummers grötter. Anners, as bi’n Struuk regeert bi de Böme de Endknuppen över de Siedelknuppen (Apikale Dominanz). So warrt en Hööftsproot tostanne bröcht, de över de annern Sproten regeert (Akrotonie).
Sebastian Boenisch
Vereen
As he noch in de A-Jugend spelen dö, hett he an'n 11. Februar 2006 al dat eerste Mol in de Bundsliga mitspeelt. Dormols hett Schalke 7:4 gegen Bayer Leverkusen wunnen. Bloß fiev Dage later hett he ok al dat eerste Mol in'n UEFA-Cup mispeelt. Dat weer bi den 2:1-Sieg gegen Espanyol Barcelona.
Boom
Echte Böme
Boomhaftige Planten gifft dat in verscheden Gruppen: „Echte Böme“ sünd de Loofböme. Se weert vun de Botanik to de Todecktsadigen torekent. „Echte Böme“ sünd ok de boomhaftigen Naaktsamers, wo de bekannten Nadelböme tohöörn doot, man ok de Gingko un allerhand Vertreders vun de Naaktsamers mit Fedderblöer (Cycadophytina). De afsunnerlichste Boom is woll de „Welwitschia mirabilis“, de in Namibia wassen deit. Ehr Stamm blifft in de Eer. As en Boom könnt ok Palmen un Boomfarnen utsehn, man de hefft keen echt Holt (sekundäär Xylem) un weert dor nich um as Boom ankeken. En Sunnerrull speelt de Drakenboom (Dracaena).
Sebastian Boenisch
Vereen
In de A-Jugendmannschop vun Schalke hett Boenisch in de Speeltied 2005/2006 ölben Doren schaten. Dat weern de drüttmeisten in sien Team. He weer en vun de Besten in de Mannschop un hett dor ok duchtig to hulpen, dat se Düütsche Jugendmeester wurrn is. In't Endspeel an'n 4. Juni 2006 hett he mit en Foulölbenmeter dat tweete Door gegen den FC Bayern München schaten. Amenne hett Schalke 2:1 wunnen.
Boom
Echte Böme
As en Boom könnt an un for sik bloß man Planten in 50 högere Plantenfamilien utsehn. Gor nich as en Boom utsehn könnt Algen, Mosen, Lelenplanten, Leeschplanten (Iridaceae), Hydrocharitaceae, Orchideen, Chenopodiaceae, Primelplanten, un meist ok de Convolvulaceae, Enzianplanten, Klockenblomenplanten, Körbsplanten (Cucurbitaceae), Doldenplanten, Saxifragaceae, Papaveraceae, Ranunculaceae oder Nelkenplanten (Caryophyllaceae). <br style="clear:left;" />
Sebastian Boenisch
Vereen
In'n Mai 2007 hett Schalke sien Verdrag verlängert bit 2010. Man Boenisch weer untofreden, vunwegen dat he an'n Anfang vun de Speeltied 2007/2008 nich to de 18er-Profi-Mannschop hören dö. Al in'n August 2007 wessel he dorüm na Werder Bremen. Dor kreeg he en Verdrag bit 2011. Twee Mol hett he kort mitspeelt, denn kreeg he wat af un möss för den Rest vun de Henrunn utscheden. Vun den 20. Speeldag af an hett he avers regelmatig mitmaken konnt.
Natschonalmannschop
Sebastian Boenisch is vun den poolschen Footballverband to en Lehrgang vun de poolsche U-19-Natschonalmannschop in'n Februar 2006 inlaadt wurrn. . He hett dor avers nich mitmaakt, man he harr sik överleggt, he wull doch lever bi de Düütschen mitspelen. Vun dor af an speelt he för dat düütsche U-20- un U-21-Team. 2010 hett he denn aber doch för Polen sien eerst Lännerspeel makt.
Boom
Wat för Böme dat gifft
Veel Boomsorten kaamt avers ok binnen de Grupp vun de Todecktsamers (Angiospermen) vör. Ut de verscheden Unnerklassen sünd ganz unnerscheedliche Typen vun Loofböme tostanne kamen. Mit de wichtigsten sünd hier de Hamamelididae mit de Bökenplanten (Fagaceae), wo nich bloß de Böken (Fagus spp.), man ok de Eken (Quercus spp.) un de Eetkastanie (Castanea sativa) to tellen doot. Ok de Barkenplanten (Betulaceae) höört dorhen, mit de Barken un Ellern un de Nootböme (Juglandaceae), de Ulmen (Ulmaceae) un de Muulbeerplanten (Moraceae). To de Unnerklass vun de Rosidae höört de Aaftböme ut de Familie vun de Rosenplanten (Rosaceae), man ok de Leguminosen (Fabales) mit unbannig veel Arden, sunnerlich ut de Tropen. To düsse Grupp höört ok de Geslechter vun de Palisannerböme (Dalbergia) un vun de Robinien mit to. För de Weertschop speelt de Zedrachplanten (Meliaceae) en grote Rull. Dor höört de Geslechter vun de Mahagoniböme (Enthandophragma) un Cedrala mit to un ok de Unnerklass Dilleniidae, wo de Familie vun de Dipterocarpaceae mit bi is un dor wedder dat Geslecht Shorea (Meranti, Bangkirai).
Carhart
Carhart is de Familiennaam von
Carretto
Kiek ok bi: Caretto.
Georg Friedrich von Spörcken
Georg Friedrich von Spörcken (* 9. März 1667 in Langeln; † 11. März 1728 in Horborg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.
Von Spörcken is 1667 in Langeln boren un an’n 11. Juni 1667 döfft worrn. He weer as Landdrost tostännig för de Ämter Horborg, Winsen, Willemsborg un Mesborg.
He hett an’n 29. Mai 1694 in Wulfenbüttel Anna Elisabeth von der Schulenburg (30. Dezember 1673-10. März 1730) freet. De beiden harrn ünner annern de Kinner Werner Adolph Gottlieb (1695-9. Februar 1752), de Landdrost in Horborg weer, August Friedrich (28. August 1698-13. Juni 1776), de later General för dat Kurförstendom Bruunswiek-Lümborg weer, Melusine Agnes (6. Mai 1701-10. August 1777), un Moritz August (10. September 1711-11. Juni 1765), de Generalleutnant in dat Kurförstendom Sassen weer.
Echols County
Echols County is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Georgia. He hett 4.034 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.046 km². De Sitt vun de Verwalten is in Statenville.
Historie
De Kreis is an’n 13. Dezember 1858 grünnt worrn.
Demografie
Vun de 3.754 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 1.755 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 15.727 US-Dollar. 1.310 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 181 Minschen maakt. 28,24 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.
22,68 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 12,60 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.
Vun de Vöröllern her sünd 77,14 % vun de Minschen Witte, 6,93 % Swarte, 0,08 % stammt ut Asien un 0,03 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 1,15 % sünd Nakamen vun Indianers. 13,69 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,99 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 19,69 % vun de Lüüd ansehn.
Straupe
Straupe, inst Roop is ene lütte Hansestadt in Livland in Lettland. Straupe weer in’t Middelöller in’t Rebeet vun de Düütsche Orden. As ok de Städer Limbaži, Cesis un Valmiera in 50 km Radius is de Stadt in de Niege Hanse. 484 Inwahners (2015).
Slott Vaux-le-Vicomte
Dat Slott Vaux-le-Vicomte in Maincy, bi Melun in dat Département Seine-et-Marne (Region Île-de-France), Frankriek un sien Park wurrn in de Johren 1656 bit 1661 up  Veranlaaten van den franzööschen Finanzminister Nicolas Fouquet nah Plääns van den  Architekten Louis Le Vau un den Gordenbauarchitekten André Le Nôtre in‘n klassizistischen Barockstil maakt. De Binnenutstattung stammt van den Maler Charles Lebrun, de to dat Umsetten Pierre Mignard un Pierre Puget dortohaalt hett.
Geschichte
De Anlaag, de neben den Gorden ok en wietlüftig Park umfaaten dee, musse all tosommen dree Dörper wieken. An‘n 17. August 1661 hett Nicolas Fouquet to Ehren van König Ludwig XIV., de ut sien Slott Fontainebleau anreisen dee, en groot un düer Fest mit 6.000 uwählt Gästen geeven. Neben de verschwenderischen Inszeneeren van de Festlichkeiten in Slott un Park (ünner annern dör den berühmten François Vatel) erreeg vör allen dat prunkvull Interieur un dat massiv golden Dischgeschirr van Fouquet Upsehn. Dat gesamte Huus weer utstatt mit düer Brokat, Spegeln, un Marmordischen mit vergoldet Fööt. De König, de sien verscheeden Slötter in un um Paris tegen dit Slott nich ankeemen, sall över dat apenlich Dorstellen van Fouquet sien Riekdom düll ween hemm, wat sien ahnhen schlecht Meenen över Fouquet noch stiegern dee. Dree Week nah disse prunkvull Inweehnsfier leet he Fouquet an‘n 5. September 1661 verhaften, wiel de Staatsgelder veruntrüet un en Festung ahn Tostimmen van den König upricht harr, womit he ut Sicht van den König en Gefohr för den Staat dorstellen dee. Ut de Fouquet-Affäär entwickel sück nahderhen de Legende, Ludwig XIV. harr sien Finanzminister alleen ut Afgunst över Vaux-le-Vicomte verhaften laaten. Dat is aber woll nich so ween, denn dat Afsetten un dat Inhafteeren van Fouquet weer in’n August 1661 all lang beslooten. Dennoch wurr dör disse Legende de Schönheit van dat Slott nich blots in de Kunstgeschichte unstarvlich. Hüüd luut en van de Warfslagwöör van de Domäne Vaux: Dat Slott, dat de Afgunst van den Sünnenkönig erregen dee.
Ludwig XIV. hett aber noch in dat glieker Johr dorför sörgt, dat de dree präägen Künstler van Vaux-le-Vicomte (Le Vau, Le Brun un Le Nôtre) dat lütt Jagdslott Versailles um- un utbauen deen. Vaux-le-Vicomte wurr 1704 van de Familie Fouquet an den franzööschen General un Helden van den Spaanschen Arvfolgekrieg Claude-Louis-Hector de Villars verköfft un in Vaux-Villars umnömmt. Ludwig XIV. hett kört dornah Vaux to’n Hartogdom maakt, as Utteknung för de Verdeensten van sien Inhebber.
Grundstückskoop un Bauvörbereiten
In’n Februar 1641 hett Fouquet all de eerst Flachen för sien Slott köfft, aber eerst 1656 weer he mit dat Upkoopen fardig. Baubeginn weer de 26. Februar 1656, de Fundamente weern in’n August 1656 fardig.
Konstrukschoon mit Lienholt un Passer
thumb|right|Konstrukschoon vun 'n regelmatigen Sösseck mit Lienholt un Passer
Slott Vaux-le-Vicomte
Rohbau un Utbau
De Rohbau van dat Slott stunn in’n September 1657, un Le Brun fung een Johr later mit sien Malerarbeiten an. Le Nôtre fung vermootlich 1656 mit de Plääns för de umfangriek Gordenanlaag an.
Konstrukschoon mit Lienholt un Passer
De Konstrukschoon mit Lienholt un Passer is 'n oolt Deelrebeet vun de Geometrie, woneem för dat Teken vun Längen un Winkel blots en Lienholt un en Passer tolaten sünd. Dat Lienholt hett ok keen Marks. Dat gifft ’n Koppel vun olle geometrische Problemen mit disse Technik.
Slott Vaux-le-Vicomte
Wiedere Eegendömer
Nahdem Fouquet 1680 in dat Gefängnis storven weer, keem dat Slott 1701 in den Besitt van den Marschall Claude-Louis-Hector de Villars, 1875 hett dat de Industrielle Alfred Sommier köfft, de ok de rünnerkommen Gordens weer up Stäe bringen un dat Slott bit 1893 restaureeren leet. 1911 leet de sien Nahfohren Edme Sommier en wiedere Renoveeren vörnehmen. Tüschen 1939 un 1942 wurr dat Slott van düütsch Truppen besett. Siet 1968 is dat immer noch in‘n Privatbesitt befindlich Slott för de Apenlichkeit togänglich.
Gesamtanlaag
Vaux-le-Vicomte överdraapt an Pracht un an gestalterischer Konsequenz all bit dorhen in Frankriek bekannt Slötter un Gordens. Anfohrt, de Hööf un Nebenhüüs, de Wahnbau sülvst un de Gorden weern en streng, all övergriepen Ordnung ünnerworfen. Dat harr dat bit dorhen noch nich geeven. De gesamte Anlaag gleedert sück hierarchisch, symmetrisch un axial.
Konstrukschoon mit Lienholt un Passer
För de bekannsten Lienholt-un-Passer-Problemen lett sik bewiesen, dat dat blots mit disse Warktüüch nich mööglich is, dat Problem to lösen. Dat gellt t.B. för
Slott Vaux-le-Vicomte
Gorden
De 73 Hektar umfaatend Gordenanlaag is van André Le Nôtre in‘n franzööschen Stil anleggt un gellt as eerst franzöösch Barockgorden. He nimmt de Grundidee van de Gordens van Versailles vörweg.
Konstrukschoon mit Lienholt un Passer
Annere Saken sünd blots mit Lienholt un Passer licht mööglich, t. B.
Slott Vaux-le-Vicomte
Gorden
Slott un Gorden sünd eng mitnanner verbunnen, in de Gorden herrscht en streng geometrische Ordnung. Van dat Slott gelangt man över en breet Trapp to en Brügg, de över den dat Slott umgeven Waterschloot to’n Broderieparterre, den Anfang van den Gorden, führt. En groot Allee, insüümt van Waterkandelabern, bild de Hööftass van den Gorden. Se end an en Waterbeckenun en Wand van Arkaden. Besünners upfallen deiht de geometrische Anordnung: So sünd van de Slottterrasse ut de dwars verloopen Bassins nich to sehn, sonnern düüken dör de verscheeden Hööchtebenen bi dat Spazeeren in’n Park unverwacht up. Upfallen doon ok de klar Sichtassen, de sück van dat Slott ut as ok van bestimmt Punkten van den Park dör de Anlaag un de umgeeven Parkwälder ergeeven.
Konstrukschoon mit Lienholt un Passer
Bi de Konstrukschoon mit Lienholt un Passer dröff een blots de nakamen Dingen doon (un de Lösung mutt denn ok akkerat sien): Dat gifft en endliche Koppel vun Punkten, dör de beid Gebilde fastleggt sünd. Een hat de Anfangspunkten för dat olle Gebilde geven, un een dröff blots endlich vele Schreden vun de Konstrukschoonen (K1) un (K2) doon, üm de Punkten to finnen, dör de dat niege Gebilde fastleggt is:
Slott Vaux-le-Vicomte
Dat Slott hüüd
Dat Slott befind sück hüüd in’n Besitt van de Adelsfamilie de Vogüé un is in de Sömmermaanten för Besichtigungen togänglich. En besünner Erlevnis sünd de Visites aux chandelles, de Besöök bi Kersenschien; an bestimmt Avenden wurrn Slott un Park in dat Lucht van 2000 Kersen düükt. För Besöker, de den Park erkunden willen, staht gegen Gebühr ok Golfmobile to Verfügung.
Antokieken lohnt sück ok dat Kutschenmuseum mit restaureert oder nahbaut Fohrtüüch.
Vaux-le-Vicomte wurrd ok gern as Filmkulisse bruukt, so etwa in James Bond - Moonraker, Das Halsband der Königin, Marie Antoinette, Léon oder in de nee Verfilmung van Der Mann in der eisernen Maske.
Laag
Dat Slott liggt etwa 55 km südöstlich van Paris un an’n besten kann man dat mit dat PKW besöken (Autoroute A6 Richt Fontainebleau bit Melun, van dor 6 km över de D636 un D215 to dat Slott). Mit de Iesenbahn kummt man blots bit Melun. Van dor ut kann man aber mit Taxen fohren.
Sonstiges
Champ d’Or, en slottordig Bowark dartig Mielen nördlich van Dallas, Texas, sütt ähnlich ut as Slott Vaux-le-Vicomte.
Federer
Federer is de Familiennaam von
,
Friedrich Karl Ginzel
Friedrich Karl Ginzel (* 26. Februar 1850 in Reichenberg, Böhmen; † 29. Juni 1926 in Berlin) weer een öösterriekschen Astronom.
Ginzel weer af 1877 an Beobachter an de Steernwacht in Wien. 1886 wurr he Lidmaat van dat Königlich Astronomsche Rekeninstitut in Berlin, wor he 1899 een Professur kreeg. He hett Sünndüsternisse un Maanddüsternisse berekend, över de he 1899 dat Wark Spezieller Kanon der Finsternisse schreev. Dornah hett he sük besünner mit de Chronologie befaat. Sien dreebandig Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie (1906-14) is bit vandag een Standardwark up disse Rebeet, wat noch nich weer beter makt wurrn is.
Üffing
Üffing is de Familiennaam von
Geometrie
thumb|[[René Descartes, La Geometrie (Eerste Utgaav vun 1637)]] Geometrie (vun greeksch γης ges, „Eer“, un μετρoς metros, „Maat“, dat Land-Meten) is dat Deelrebeet vun de Mathematik, dat geometrische Strukturen ünnersöcht, beschrifft un utrekent. Dat heet, se befaat sik mit Punkten, Lienen, Flachen, Dreeecken, Quadraten usw.
Wichtige Warktüüch vun de Geometrie sünd Lienholt un Passer.
Carganico
Carganico is de Familiennaam von
Leontina
Leontina betekent
Riccardo Malipiero
Riccardo Malipiero is de Naam von
* Riccardo Malipiero (1886–1975), italieenschen Cellospeler un Musikpädagoog,
Malipiero
Malipiero is de Familiennaam von
,.
August Barnstedt
August Barnstedt is de Naam von
* August Barnstedt (1793–1865), düütschen Jurist, Richter un Politiker,
List van de Staatspräsidenten van Kenia
Dat Land Kenia harr vun sien Unafhängikeet (1964) bit hüd folgend Staatspräsidenten:
Uffington
Uffington betekent
Friedrich Federer
Friedrich Federer is de Naam von
* Friedrich Federer (1819–1853), düütschen Maler un Lithograaf ,
Barnstedt
Barnstedt is de Familiennaam von
,
Dat is ok de hoochdüütsche Naam von
Kiek ok bi: Barnstädt.
Svetozar Gligorić
Dree Johrteihnten lang (ca. 1945 bit 1975) gull he as unumstreeden best Speler vun Jugoslawien un tell in de 1950er un 1960er Johren immer to de best Spelers vun de Welt.
Vör un wiels den Tweeten Weltkrieg
Svetozar Gligorić, de utbillt Journalist weer, hett Schach as elfjohrig Halfwaise lehrt (sien Vader weer storven, as Gligorić negen Johr olt weer) un wies all in de Jöögd sien groot Talent. 1937 un 1938 wurr he Jöögdmeester vun Belgrad. 1939 wunn he de Utwussenmeesterschap vun sien Belgrader Klub, un sien Foto gung to de Tiet dör de lokale Presse.
De Anfang vun den Tweeten Weltkrieg hett sien wiedere Entwicklung anhollen. Gligorić hett woll noch 1940 un 1941 sien Erfolg in Belgrad wedderhaalt, doch nahdem sien Moder (37-johrig) 1940 storven weer, hett he sück den Partisanen anslooten un bit 1945 kien Schach mehr speelt.
De Schachstar vun Jugoslawien
Mit dat Johr 1945, sofort nah Kriegsenn’n, fung de kometenhafte Upstieg vun den jungen Mann an. In dit Johr wunn he (buter Konkurrenz mitspelend) bi de bulgaarsch Meesterschap in Sofia un (mit twee Punkten Vörsprung) to’n Johreswessel 1945/46 dat Freiheitsturnier in Ljubljana, vör Milan Vidmar, de sien glieknamig Söhn un Vasja Pirc. Bi de jugoslaawsch Landmeesterschapen vun dit un dat nächste Johr (1946) wunn jewiels noch Petar Trifunović un he keem up den tweeten Platz. 1947 aber wurr Gligorić Landsmeester un wunn en stark internatschonales Turnier in Warschau, ahn Nedderlaag mit 8 Punkten ut 9 Spelen un mit twee Punkten Vörsprung up de sowjeetschen Meesterspeler Issaak Jefremowitsch Boleslawski un Wassili Wassiljewitsch Smyslow, as ok Luděk Pachman und Jaroslav Sajtar in’n deelten tweeten Rang.
Gligorić krreg 1951 vun de FIDE den Grootmeestertitel tospraken, nahdem he in dat Johr dorför all Internatschonaler Meester wurr. He hett völ Turniere speel. He wurr insgesamt 12mal Meester vun Jugoslawien neben 1947 noch 1948 (deelt mit Vasja Pirc), 1949, 1950, 1956, 1957, 1958 (deelt mit Borislav Ivkov), 1959, 1960, 1962, 1965 un 1971. In sien Jöögd speel he Turnierpartien gegen Schachlegenden as Savielly Tartakower, Ossip Bernstein, Ernst Grünfeld, Friedrich Sämisch oder Efim Bogoljubow. De öller wurrn Meester harrn gegen Gligorić meestens kien Chance.
Punkt (Geometrie)
Pünkt warrt in de Geometrie, de Physik, de Vektergrafik un op velen annern Rebeden bruukt.