cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ferdinando I d''e Ddoje Sicilie
Famiglia
Fuje fratiello 'e Carlo IV 'e Spagna e 'e Maria Luisa 'e Spagna, mugliera 'e ll'imperatore d'ô Sacro Rummano Impero Liopoldo II.
Regno 'e Napule e Sicilia
Dint'â ll'anno 1759 murette 'o zio sujo, Ferdinando VI 'e Spagna senza lassà arede. Grazzie a la puliteca 'e Isabella 'e Farnese, Carlo era già sciurtuto rre 'e Napule e rre 'e Sicilia, ma cu 'a vacanza d'ô trono d'ô stato ibbereco se presentava, pe' isso, a pussibberetà 'e addeventà rre 'e uno d'ê State cchiù fuorte e 'nfluente 'e ll'Europa 'ntiera; decerette mperzò 'e lassà 'e curone 'e chiste Regne ô figlio Ferdinando e 'e sarpà vierzo 'a Spagna arrò fuje nummenato rre.
La reggenza, p'â menuretà d'ô Rre, fuje affedata ô tuscano Bernardo Tanucci, ca pruvaje a lla spannere pe' cchiù tiempo pussibbere, avvencenno 'o Ferdinando d'ê necessità, p'ô Regno, d'â fatica suja.
Matremmonio e figlie
'Int'â ll'anno 1768 s'accasa cu l'arciduchessa Maria Carolina d'Austria, figlia 'e ll'imperatore Francesco I 'e Lurena e 'e ll'arciduchessa Maria Teresa I d'Austria. Avetteno chiste figlie:
'O 27 'e nuvembre d'ô 1814 s'accasaje a Palermo cu 'a duchessa 'e Florida, Lucia Migliaccio. Nun avetteno figlie.
Regno (1776 - 1799)
A ll'anno 1767 fernette 'a Reggenza e 'o primmo atto sujo comme rre fuje l'aspulsione d'ê Gesuite. Appriesso appruvaje 'a capitulazzione matremmuniale 'n cui fegurava ll'obbrego 'e dunà â reggina 'a parola 'int'ô cunziglio 'e Stato aropp'â nasceta d'ô primmo figlio. Ll'ambezzione 'e chesta era 'e purtà 'o Regno vierzo na pusizzione 'e putere; pe' llo fare asercitaje 'e ffunzione riale pe' cunto d'ô rre, poco nvezzato a 'e ffatiche d'ô palazzo.
Cu 'a Revoluzzione Franzesa (1789), 'a corte napulitana nun se mustraje cuntraria a ll'adee revoluzzionarie, nfino a ll'asecuzzione d'ô rre Luigge XVI 'e Franza, cugnato d'â reggina 'e Napule, ca purtaje Ferdinando a s'aunì â Primma Cualizzione contro 'a Primma Repubbreca Franzesa d'ô 1793.
Abbenché firmaje 'a pace c'a Franza 'int'ô 1796, ca pettramente êva occupato Romma, 'o Rre se senteva da chesta menacciato, mperzò, nfluenzato p'â mugliera e p'ê vettorie 'e Nelson, decerette 'e azziccà Romma, ma fuje priesto scusuto da 'e ffrangise e ubbregato a sarpà vierzo 'a Sicilia.
Reggime Napulioneco
'E ffrangise trasetteno a Napule pure se avversate da 'e cclasse populare fedele a 'o rre, c'ô supporto d'â nubbertà criajeno 'a Repubbreca Partenupea (jennaro 1799- a maggio 1800). 'O rre mannaje azzò 'o cardenale Ruffo cu n'asercito pe' pruvà a cunquestà Napule. 'Int'ô 1800 'o rre trasette 'int'â Capitale.
C'â uerra nfra 'a Franza e 'o Sacro Rummano Impero, 'o rre signaje nu trattato 'e niutraletà ma priesto secuteiaje russe e austriace 'int'â Terza Cualizzione. 'E vvittorie frangise a Austerlitz cunsentetteno a Napulione 'e mannà n'asercito a Napule, custregnenno Ferdinando a na nuova fuiuta 'n Sicilia.
Petrizzi
Petrizzi è nu comune 'e 1298 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Ferdinando I d''e Ddoje Sicilie
Reggime Napulioneco
'O Regno fuje affedato ô fratiello 'e Napulione, Giuseppe Bonaparte comme rre 'e Napule e Sicilia, pure se chest'urtema nun fuje maje cunquestata grazzie â cullabburazzione bretanneca 'e cui gudeva Ferdinando.
'A Restaurazzione, 'a revoluzzione d'ô 1820 e 'a Santa Allianza
C'â caruta 'e Napulione, nce fuje pure chella 'e Gioacchino Murat, succeruto a Giuseppe Bonaparte, e 'o returno 'e Ferdinando a Napule. 'A puliteca, a partire d'ô 1815, secuteiaje chella austriaca 'e Metternich: cunservaturismo e mantenimiento d'ô statu quo. A ll'anno 1816 nce fuje a pruclamazzione 'e ll'aunione d'ê dduje regne sutto 'o nomme 'e Regno d'ê Ddoje Sicilie.
'E suppressiune d'ô libberalismo purtajeno mperò, 'int'ô Luglio d'ô 1820 a nu curpo melitare 'ncapo 'o generale Guglielmo Pepe ca ubbregaje 'o rre a firmà na nuova custituzzione.
'O regno s'aunì mperzò â Santa Allianza ca, pe' mmano 'e ll'asercito austriaco, trasuto a Napule, restauratte 'o statu quo e cancellaje 'a nuova custituzzione.
Ferdinando murette 'int'â cità 'e Napule 'o 4 'e jennaro d'ô 1825 a l'età 'e 74 anne.
Vvoce pariente
Categurìa:Storia Categurìa:Rre d"e Ddoje Sicilie
Rocca Cigliè
Rocca Cigliè è nu comune 'e 157 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
UTC-4
Ll'UTC-4 è nu fuso orario, ca va cu nu ritardo 'e 4 ore ncopp'â ll'UTC.
Categurìa:Scienzie apprecate
Pettenasco
Pettenasco è nu comune 'e 1310 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
San Giacomo delle Segnate
San Giacomo delle Segnate è nu comune 'e 1702 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
San Giacomo degli Schiavoni
San Giacomo degli Schiavoni è nu comune 'e 1.220 crestiane da pruvincia 'e Campobasso.
Disco Blu-ray
'O Disco Blu-Ray, Disco Blu-rrèje, Disco Blu-reje o sinò pure Disc Blu-Ray (o sinò pure, comme se dice rint'a ngrese: Blu-ray disc) è stato prupuosto d''a Sony ô principio d''o 2002 comme migliurìa d''o DVD p''a televisione cu auta definizzione. Siccomme ca ausa nu laser cu 'a lucia blu, 'a 'into ce càpeno 'nsino a 54 GB 'e date, quinne quase durece vote cchiú assaje paraunato a nu DVD cu nu sulo strato.
Pe mezzo d''o fatto ca tène nu cuofano 'e spazio, isso vène ausato pe masterizzà 'e cinema cu ll'Haveta Definizzione (HDTV).
Manefestaziune Ellettorale 'e l'Iran d'o 2009
'E Manefestaziune Elletorale 'e l'Iran d'o 2009 (pure Revoluzione Verde o Svegliata Parsa) hanno cummenzate dopo 'e resultate d' 'a ellezione 'e 2009 hanno state annunciate 'e 13 giugno. 'A gente pensave 'e resultate manepolate e si sono alzate e riaunite miezze 'e strade d' 'o Terrano e pe tutte 'o munno. 'A maioranza appoje a 'o patrone d' 'a opposezione, Mir-Hossein Mousavi. Tramiende, ce stanno che apojano a Mahmoud Ahmadinejad.
Categurìa:Puliteca Categurìa:Iran
Palazzo San Gervasio
Palazzo San Gervasio è nu comune 'e 5188 crestiane d''a pruvincia 'e Putenza.
Charles Forte
Lòrd Charles Forte (nate Cármene Forte; Mertale, frazzione e Casale, 26 neviémbr 1908 - Londra, 28 febbrare 2007), è štate ne mbrendetore ítale-bretánneche nemmenate Pare d’Engheltèrra che gl títele e Barone a gl 1981.
Lébbra
Categurìa:Mprenditure taliane Categurìa:Mprenditure ngrese
Fernando Pessoa
thumb|Fernando Pessoa (1888-1935) Fernando António Nogueira Pessoa (Lisbona, 13 'e giùgno 1888 - Lisbona, 30 'e nuvembre 1935) cchiù conosciuto come Fernando Pessoa, fuje nu poeta e screttore portoghese.
Pessoa è conziderato nu re poete portoghese cchiù gruosse 'e sempe, a ll'artezza 'e Luís Vaz de Camões; 'e sò opere rifliettono l'influenza ra tradezzione clàsseca e del simbulìsemo francese, 'a puisia soia ppartisce r'ô saudosìsemo. È famoso p'avè scretto sotto 73 nome diverzi; ciascuna 'e cheste perzone ha 'a propia soia biografia presunta, caratterìsteche fìseche, rapporto a ll'ate, vuce poèteca, e pruspiettiva, ed int'a pparte rifliette 'a convinzione 'e Pessoa ca nn'esiste na perzonaletà ntegrata. 'E lavore soje hanno stato nfluenzato pure r"a lengua ngrese, imparata int'a Sudàfreca addó Pessoa passò granne pparte r"a ggiovinezza.
Ha morto pe prubleme epatite a 47 agne, int' 'a stessa cità addó era nascito; 'a ùrtima soia frase fuje int'a nglese "I know not what tomorrow will bring..." ("Nun so ciò ca purtarà 'o domani...").
Categurìa:Puete Categurìa:Biografie
Levigg Cellucci
Levigg Cellucci, (Sand Renate, 1876 – Roma, 1962) è štate ne felòleghe é štòreche de l’art taliane.
Biografía é študie
Fenite gl študie mèdie é liceale a Mondecasine é Matalune, z’escrevètt a l'Uneverzetà e Nápule; dòpp n’ann ze n’jètt a l'Uneverzetà e Pisa, addó a gl 1898 ze lauriètt n’Lèttr a la scòla d’Alessandro D'Ancona.
Partecepètt a la prima uèrra munniale comm uffeciale.
Fòtt prefessore de lèttr a cchiù de cca lecée, é prèsede e gl Lecée clásseche Tulliane d’Arpine é de gl Lecée-ginnasie d’Alatre. Lòche tenètt comm alliève gl puèta Líbbere de Libero.
A gl 1936, pure pecché ne’gl piacéva gl reggime fascišta, ze reteriètt m’penzione é jètt a abbetà a Roma, štediènn é cullabberènn a cchiù revišt, tra le quale L' Arte, Archivum Romanicum é Cultura Neolatina.
Òpre prengepale
Categurìa:Filologhe taliane Categurìa:Storece taliane
Nuttata 'e sentimento
Autori : Cassese, Capolongo
Data 'e nascita : 1904
Categurìa:Stub Categurìa:'E canzone napulitane
State Aunite d'Amereca
'E State Aunite d'Amereca songo na nazione ca se trova â Amereca do nord. Songo fatte 'e cinquanta state, 48 cunfinante e ddoje giugraficamiente nun azzeccate: ll'Alaska e ll'Hawaii. 'E 48 state limitrofe s' stenneno inta'a fascia centrale 'e ll'Amereca do nord e songono cunfinante a nord cho Canadà, a est cu' ll'oceano Atlanteco, a sud est cho gurfo do Messico, a sud-oves cu 'o Messico, a ovest cu ll'oceano Pacifeco. A nord cu e' Grosse Laghi e o' schiummo San Lurenzo delimitato in parte ra'o' confine cu'o'Canada, e a sud o' sciummo Rio Grande separa e' State Aunite cu o' Messico. O' stato e'll'Alaska è situato a ll'estermità nordoccidentale ro'o'continente amerecano e ll'arcipelago re'e'll'isule Hawaii ce sta ll'oceano Pacifeco, acchiu e' 5.00 km ra'a'distanza ra'a'costa statunitense. 'E State Aunite cumprendono e' terriene nun incorporati, dipendenze e pussedimiente, comme Puerto Rico, ll'isule Vergini Amerecane, e' Samoa Amerecane, Guam, e' Marianne Settentroniali, e' ll'atolli e' Midway e Wake.
'A superificie do paese è 'e 9.826.630 km², cumprendendo ll'Alaska e ll'isule Hawaii, ca se estenduno ppe 1.717.854 e 28.311 km². Tutto 'o stistema 'e ll'acque interne se stede ppe na superficie e' 507.788 km². 'A linea custriera se fa ppe 19.924 km. 'A capitale e' Washington DC.
Doppo 'a Sicunna uerra munniale, addeventaje na grossa superputenza cu ll'Aunione Sovieteca. Quanno chesta se spaccaje, 'e USA rummanette l'aunica superputenza d' 'o munno.
George W. Bush
George Walker Bush (6 'e luglio 1946, New Haven, Connecticut, USA) è 'o quarantatreesemo presiriente d''e State Aunite. 'O primmo mandato accuminciaje 'o 20 'e jennaro, 2001. Ll'alezzione ca se songo fatte a nuvembre 2004 ll'hanno cunfermato pe' n'ato mandato, c'abbiaje 'o 20 'e gennaio, 2004.
State Aunite d'Amereca
Ecunumia
'E State Aunite song 'a primma putenza innustriale a livello munniale ra'll'inizio ro'o' XX seculo. Fino a secunna metà 'e ll'ottociento ll'ecunumia se basava ngoppa a' ll'agricultura; aropp' 'a uerra 'e secessione, che vide 'o scuntro 'e state roo nord innustrializzate e chilli agriculi roo sud, fungono cumpiuti mpurtanti prugessi inta pruduzzione ree beni innustriali 'e base, aroppo, cu 'a primma uerra munniale, e' manufatte iniziarono a' duminare ll'espurtazzione cchiu d' 'ematerie primme. Cu o' sviluppo e'll'industria, ll'agricultura cagnò e fuje cchiu meccanizzata e efficiente, utilizzando meno forza-fateca (aroppo a' ll'abolizzione ra'a'schiavitù re'e'neri).
George W. Bush
Bush fuje 'o guviernatore d''o Texas d''o 1995 fin'ô 2000. È 'o figlio 'e ll'ex presiriente George Bush ed è 'o frate d''o ll'ex guviernatore d''a Florida Jeb Bush.
State Aunite d'Amereca
Ecunumia
Aroppo a' secunda uerra munniale se asisstesse 'a 'o sviluppo ree servizie, cumm'a'pubbleca amministrazzione, re'e'libbere prufessione, e' ll'attivetà cummerciali e' finanziari. Mò o' settore e' o' cchiu grosso e mpiega o' 77.8% raa forza fateca, ll'innustria 'o 20,6% e ll'agricultura sulo 'o 1.6%.
George W. Bush
Categurìa:Biografie
State Aunite d'Amereca
Ecunumia
Ll'ecunumia re'e'State Aunite d'Amereca se è basata sempre ncopp' 'a libbertà 'e mpresa, prutetta ra'e'regule ro 'o capitalismo cchiu avventuroso, cchiu affrancato ra vincule 'e ogne sorta; chesto è stato a'base e' ll'ideologgia che permea tutta 'a vita amerecana, ppe a' cui difeca e' State aunite se song impegnate e' diverse uerre che assicurassero a' o' stitiema amerecano, cu a' difesa e' valure murali, pure o' mercato munniale re'e'soje mprese. Ma isso ha subito into o' tiempo currezzione mposte raa fraggiletà stessa 'e nu sistema suggetto a ricorrenti crisi. Accusì, a partire 'e ll'inizzio 'e ll'anne Trenta, aroppo 'a crisi do 1929, 'o guvierno re'e State Aunite ha avuto nu ruolo prutezionisteco sempe cchiu mpurtante e' ll'ecunumia, che ha regulamentato cu rivierse modi.
Pasquale Visocchi
Pasquale Visocchi (Atini, 17 maje 1817 – 26 marz 1908) è štate n’agròneme, ne mbrendetore agrícule é ne nduštriale cartarie taliane.
Lébbra
Categurìa:Agroneme taliane Categurìa:Mprenditure taliane Categurìa:Ndustriale taliane
Rocca d'Arazzo
Rocca d'Arazzo (La Ròca d'Arass pe piemuntese) è nu comune 'e 927 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
San Giacomo Filippo
San Giacomo Filippo è nu comune 'e 472 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
San Giacomo Vercellese
San Giacomo Vercellese è nu comune 'e 356 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
Arpine
Arpine è ne chemune e la previngia e Fresenone.
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Fresulone
Computer
'O computer, pure chiammate "urdinàtore elèttroniche" è na machina ca s'ause p' elabborà na liste ê struziòne elèttroniche, cose ca 'o rènne nu sisteme ideale pe pruciéssà sequènze ê dati elèttroniche.
'E computer esistene int'a svariate manère. 'E primme urdinature elèttroniche erane gruosse comme a na càmmare e cunzumavane currente comme a na centenaie d"e computer ê ogge. 'O componente centrale ê nu computer s'chiamme 'o microprocèssore, ca tène ll'abbilità d'elabborà miliarde d'operazzione binarie ogne seconde. 'E computer songe e tutte mesure e se trovane int"e rilògie accussì comme rinte 'e nave spazziale. Nu tipe ê computer assaje usate ogge è 'o personal computer (PC), pure si chistu tipe ê computer c'ha signate na nove epoche è luntanamente 'o cchiù ausate, 'e computer ncorporate (embedded computer) songe è cchiù ausate 'o munne.
Ll'abbilità d"e computer ê s'arricurda e d' avvià liste d'urdine digitale chiammate prugramme 'o fanne na machine assaje versatile e diverse d' a nu calculatore.
Storia
thumb|Reppreca 'e na viecchia macchina 'e tabulazione cu n'urdinatore (a diritta). thumb|Nu piezzo 'e carta spurtusata. È difficile putè fissà qual' 'a machine o apparature se po' chiammà 'o primme cumputer. 'A definezzione ê computer se gliute cagnanne co' passà d"o tiempe. 'E tiempe antiche tante apparature se chiammavane "computer", ma ogge cheste apparature nun se addicene cchiù 'o significate muderne ê stu termine.
'O principe, 'o termine "computer" venève ausate pe na perzone letterata ca sapève fa 'e calcule d"e nummere, cu ll'aiute ê n'apparature meccaniche, n'asèmpio è ll'abáche. 'A primma apparature ca s'avvicine 'a definizzione muderna ê computer è d"o 1801, na nvenzione ê Joseph Marie Jacquard, 'o custruttore ê nu macchinarie pe ll'industrie tèssile ca funziunave cu na serie ê carte spurtesate, pe facilità 'a mannifattura ê difficele resègne tèssile.
Charles Babbage, inte 'o 1837 fuìje 'o primme a cunceptualizzà nu cumplète computer meccaniche prugrammabile e 'o chiammaie 'o mutòre analiteche. 'O mutore analiteche nun fuìje mai rializzate a Babbage, chesta apparature ê Babbage nun adda essere mbrugliate c"o mutore ê differenze sempe ê Babbage, che è n'ata apparature â isse pruggettate e rializzate. 'E primme apparature capace ê prucessà enorme serie ê carte spurtesate furene ausate p"a primma vote int"o 1890 p"o cenzimente d"e State Aunite d'Amereca (USA). Cheste macchine se chiammavane Tabulating Machine et erane pruggettate ây Herman Hollerith ca faticava pe Computing Tabulating Recording Corporation, ll' imprese ca po' addivinnaije IBM.
'A fine d"o diciannuvesime secule na serie ê tecnoluggie nuvelle facettene si ca 'o primme computer eletroniche se putesse rializzà, tra cheste s'hanne annummenà: 'a currente, 'e carte spurtecate, ll'algèbre booleane et 'a valvule termo-ioniche.
Architettura
thumb|Apparature 'e nu computer. 1. Monitor, 2. Scheda madre, 3. Prucessore, 4. Memoria RAM, 5. Schede 'e spansione, 6. Alementatore, 7. Unità 'e disco, 8. Disco tìseco, 9. Tastiera, 10. Mouse; Nu computer muderno è n'apparicchio a ll'uso 'e l'architettura penzata 'a Von Neumann. Tene nu prucessore, na certa quantetà 'e memoria RAM (vulatile) e na certa quantetà 'e memoria ROM (nun-vulatile), addò se screveno 'e prugramme c'ha da secotà.
'O primmo prugramma c'accummencia nu computer è nurmale ca fosse chello a int''o firmware, ca è chello specifico d''o computer. Chistu firmware, 'o solito se chiamma BIOS, e serve p'accummincià subbeto 'o sistema operativo. 'E prugramme tipo firmware, songo mmise propio a int''o circuito, int''a chiammata scheda madre.
Pure int''o prucessore s'astipa na quantità piccerella 'e memoria ca se chiamma memoria Cache.
Po' tra 'o prucessore e 'a memoria RAM nce sta nu cullegamento. Stu cullegamento se chiamma Bus e muove tutt''e nfurmaziune ca traseno int''o prucessore.
Forse pe' secutà cocche prugramma, 'o computer ha da tené pure communicazione a fore, picciò nce stanno ll'interfacce tra 'o computer e ll'apparicchie divierze. Quase sempe, luvanno 'e microcuntrullore piccerille, se tene a mente 'a pussibbilità 'e mpizzà na tastiera e nu monitor.
Ô solito, 'o computer ausa ngenerale 'o disco tiseco pe s'astipà nfurmazione e lassà accussì libbera 'a memoria RAM, e se ponno pure appennere ll'apparicchie e schede p''o spànnere nfunziunalità.
Categurìa:Nfurmateca
Manefeštaziùne Polìteche Rranjàne de ll' Ann Dujmìle et Nôve
Dop' i ellezjùne presedenzjàle Rranjàne de 2009, i gend ze so' avezàt ê Têrràne et pe tutt u munn pe cummàtt a truff elletoràle apparènd et pe dà appòje ê Mir-Hossein Mousavi, u patròne d'a opposizjòne. Cummenzànn i trìdece de Gjunj, i manefeštazjùne cuendìnue son štat chjamàt a Revoluzjòne Vérd, p'u cuelòre d'a appogj de Mousavi, et pur a Sveljàte Parz. Cuendrariamènd ê šti manefeštazjùne, ll' ati grupp z'enn reuenìt n'u Têrràne pe dà a appogj ê Mahmoud Ahmadinejad.
U cuendrevèrz d'i resultàte d'a ellezjôn, parìchj annalìšt u chjàmene nu côlp de štate o n' avezamiènd. Tutt i tré oppônènd enn gredàt ca i resultàte èvene mìssemàne. I candedàte Mohsen Rezaee et Mousavi enn presendàt reclàme uffeciàle. À annungiàt Mousavi, prime de presendà n’u Cuensilj Uardjàne i quattòrdece de Gjunj a appèll uffeciàle cundr i resultàte, ca « nze facéss vingj de šta manepulazjòne ».
U Deregènd Suppréme Ayatollah Khamenei à chjamàt nu « plause devìne » u fatt ca sai a gend enn vôtàt et u fatt ca a ellezjòne cuerespendèv co’ nu juòrn de fešt. À ditt ê i Rranjàne da uenìreze. Chjù dòpp, à apparendamènd chjamàt pe n' nveštegazjòne d'i resultàte. Mousavi nze spett ca šta nveštegazjòne puòrt de respuòšt. Ca a ellezjòne èv « cuembletamènd lìbbere » à ditt Ahmadinejad, et a resultàte l'à chjamàt na « grand vettòrj » p'u Iràne, decènn ca i manefeštazjùne so' niènd chjù de “passjône dopôcàlce”, côm u desòrdene ca succèd dòpe de nu partìte.
Pettineo (ME)
Pettineo (ME) è nu comune 'e 1544 crestiane d''a pruvincia 'e Messina.
Francesco I d''e Ddoje Sicilie
Francesco I d"e Ddoje Sicilie (Napule 1777 - 1830), fuje rre d'ê Ddoje Sicilie da ll'anno 1825 nfino 'a morte suja 'ncap'ô 1830. Asercetaje 'o putere riale a partire d'ô 1812, quanno fuje annumenato reggente da 'o pate sujo, Ferdinando I.
Famiglia
Nascette 'int'ô Palazzo Riale 'e Napule 'o 14 'e aùsto d'ô 1777, figlio d'ô rre d'ê Ddoje Sicilie Ferdinando I e 'e ll'arciduchessa Maria Carolina d'Austria. Era 'o nepote d'ô rre Carlo III 'e Spagna e d'â reggina Maria Amalia 'e Sassonia pe' parte 'e pate, e 'e ll'imperatore Francesco I 'e Lurena e 'e ll'arciduchessa Maria Teresa I d'Austria.
C'â morte d'ô fratiello sujo, 'o princepe aredetaje 'o ducato 'e Calavria comme pure 'o titulo 'e princepe aredetario d'ô Regno d''e Ddoje Sicilie.
Matremmonio e figlie
'Ncap'ô 1796 s'accasaje cu ll'arciduchessa Maria Clementina d'Austria, figlia 'e ll'imperatore Liopoldo II e 'e ll'infanta 'e Spagna Maria Luisa. Chiste avetteno a Napule dduje figlie:
Vita
Da ll'anno 1799 e aroppo da ll'anno 1806 'nfin'ô 1814 reserette c'â famiglia suja 'int'â Sicilia, pe' ll'occupazzione d'â parte cuntinentale d'ô Regno pe' mano d'ê frangise. A chisto periudo resale ll'ammudernamiento 'e ll'apparato statale d'ô Regno, appuggiato da ll'engrise, ca purtaje pure a ll'asilio d'â mate 'e Francesco ll'arciduchessa Maria Carolina d'Austria, morta a Vienna 'ncap'ô 1814.
'O duca 'e Calavria remanette 'nfino a ll'anno 1820 'n Sicilia quanno, aropp'â revota libberale, turnaje a Napule. Fuje proprio chisto ca dumandatte ll'intervento d'â Santa Allianza p'ô Regno d'ê Ddoje Sicilie.
Â morte d'ô rre Ferdinando I d''e Ddoje Sicilie, 'o duca 'e Calavria sagliette 'ncopp'ô trono 'e Napule, 'int'a ll'anno 1825. Partenno già da 'o 1820 'a puliteca 'e Francesco secuteiaje 'o mudello austriaco 'e Metternich: repressione d'ê muvemiente libberale ca nun êveno ferniti da ll'incunurazzione suja. Pure se purtaje a termine mesure economeche e melitare, p'â soja brevetà, 'o regno sujo nun fuje assaje ncesivo 'int'â storia d'ê Ddoje Sicilie.
Vvoce pariente
Categurìa:Storia Categurìa:Rre d"e Ddoje Sicilie
San Gimignano
San Gimignano è nu comune 'e 7105 crestiane d''a pruvincia 'e Siena.
Piétr d'Atini
Piétr d'Atini fòtt cuangelliére e gl Papa Gregòrie IX (1227-1241).
A gl 1242, quann fòtt retrevate gl cuorp e Sand Secundine Mártere, pebblechètt ne lebbreciégl: De inventione corporis S. Secundini Martyris.
San Gillio
San Gillio è nu comune 'e 2581 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Piétr d'Atini
Annetaziune
Categurìa:Religgiose taliane
Jacopo Cestaro
Jacopo Cestaro (Bagnoli Irpino, 1717 - Napule, 1778) fuje nu pettore napulitano ca sturiaje cu Francesco Solimena. Mparaje a ll'Accaremmia 'e disegno 'e Napule. Pittaje 'e quatre 'int'â chiesie SS. Filippo e Giacomo e San Giorgio de Genovesi a Napule.
Categurìa:Pitture taliane
Prëvingia
Na prëvingia, a gl tiemb ë gl andich roman, pëteva èss në tërrëtòrië chëmmannat da në maggëštrat o na nazzion assëggëttata a Ròma e ammënëštrata da në maggëštrat roman.
A gl juorn d’uoj è n’ènd autònëmë d’ammënëštrazzion štatal, chë zë tròva mmies a gl chëmun e a la rëggion. È rëggiut da në Prësëdènd e da na Ggiunda.
Categurìa:Giugrafia
Luciane Marrazza
Luciane Marrazza, (Atini 1828 – Menaštèrie e gl Vérgene, Nápule 1889) fòtt lateništa, uratore é maèštr e tiologgía tra gl Segnure e la Messione.
Lébbra
Categurìa:Teologhe taliane
Palazzolo sull'Oglio
Palazzolo sull'Oglio è nu comune 'e 18.072 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Rocca de' Baldi
Rocca de' Baldi è nu comune 'e 1616 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Rocca de' Giorgi
Rocca de' Giorgi è nu comune 'e 98 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Frangiscandònie Visocchi
Frangiscandònie Visocchi (Atini 10 lugl 1766 - Gallípeli, 20 abbrile 1833) fòtt nemmenate vèscheve e Gallípeli a gl 1833 é ze merètt gl štéss ann.
Lébbra
Categurìa:Religgiose taliane
Pettoranello del Molise
Pettoranello del Molise è nu comune 'e 426 crestiane da pruvincia 'e Isernia.
San Ginesio
San Ginesio è nu comune 'e 3797 crestiane d''a pruvincia 'e Macerata.
Palazzolo dello Stella
Palazzolo dello Stella è nu comune 'e 3036 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Udine Categurìa:Comune d%27%27a reggione Friule-Venezia-Julia Categurìa:Comune 'e l'Italia
Rocca d'Arce
Rocca d'Arce è nu comune 'e 1031 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Francesco Oliva
Francesco Oliva (1807 - 1861) fuje nu pettore accaremmeco napulitano.
Pettorano sul Gizio
Pettorano sul Gizio è nu comune 'e 1255 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Hello Kitty
thumb|Nu stand cu 'a rrobba 'e Hello Kitty. Hello Kitty jè na muscia mmaggenaria giappunese. Se porta assaje 'ngopp'ê vvestaglie, 'e cullane e tante ati ccose. Songo paricchie 'e negozzie ca venneno 'a rrobba 'e Hello Kitty, e 'a suggità Sanrio ca l'ave criata tene 'e derette 'e autore.
Manaus
Manaus è na cità brasiliana, capitale d"o Stato 'e Amazonas, aubicata dint'â mesoreggione 'e Centro Amazonense e dint'â microreggione 'e Manaus. Situata ncopp'â riva d"o Rio Negro vicino a 'a cunfluenza cu 'o Rio d"e Amazzune, è nu porto 'mpurtante e nu centro 'e snodo pe' 'o sistema fluviale d"a reggione. È anche nu punto commune 'e cui 'e turiste partono pe' visità 'a Foresta Amazzoneca.
Nutarelle
Categurìa:Brasile
Benavendura Tauléri
Benavendura Tauléri, šteriògrafe atenése, pebblechétte le Memorie istoriche dell'antica cità di Atina, a Nápule, pe Mechèle Muzio, a gle 1702.
Annetaziune
Categurìa:Storice
Pettorazza Grimani
Pettorazza Grimani è nu comune 'e 1718 crestiane d''a pruvincia 'e Rovigo.
Salvador
Nutarelle
Categurìa:Brasile
Rocca di Botte
Rocca di Botte è nu comune 'e 522 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Emanuele Calaiò
Emanuele Calaiò (Palermo, 8 'e jennaro 1982) è nu jucatore 'e Napule.
Apprimma jucava 'a Napule. E' arrivat quann 'a squadra stev in Serie C, e fin a' mo' è stat' un' ri megl' a' tutt', segnand anche molti gol. Calaiò è pur' un ri' cchiù amat' jucator' ra' i' tifos', ma o' mister no' può ver', facendol' spiss' assittà ngop a' panchina. chest so' alcuni 're soj contranomm': Rafel' Auriemma o' chiamm' Goldrake, i tifosi o' chiammn' Arciere Calaiò (pecchè esult' facend' a' moss' e tira na' freccia), allat' o chiammn pur' Bomber Calaiò.
Categurìa:Jucature 'e pallone taliane
Chianchiere
Taglia, appripara e venne carne 'e vitiello, puorco, pullastro e autre specie d'animale. A Napule 'e chianchiere vennono pure sasicce a ponta 'e curtiello, cervellatine, cicule, zuppa 'e suffritto, fecatielle 'e puorco, e ati ccose ca se trovano sulo a Napule.
San Giorgio a Liri
San Giorgio a Liri è nu comune 'e 3.068 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
San Giorgio Canavese
San Giorgio Canavese è nu comune 'e 2397 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Silvio Berlusconi
thumb|250px Silvio Berlusconi (Milano, 29 'e settembre 1936 - Milano, 12 'e giugno 2023) era nu pulítico e mprenditóre 'taliano, chiammato "'o Cavaliere" pe ll'unurificènza 'e Cavaliere dda fatica ca ce retteno ndo 1977. Isso è stato Presidente d' 'o Cunziglio d' 'e meniste d' 'a Repubbreca italiana pe' quatto vòte: 'a primma d"o 10 'e majo 1994 ô 17 'e jennaro 1995, 'a sicónna d"o 11 'e giùgno 2001 ô 23 'e abbrile 2005, 'a terza stésso d"o 23 'e abbrile 2005 'nfin'ô 17 'e majo 2006, e, affinale, 'a quarta d"o 8 'e majo 2008 'fin'ô 12 'e nuvembre 2011. Ô 1975 funnadaje 'a sucietà finanziaria Fininvest e ô 1993 'a sucietà 'e pruduzzione multimediale Mediaset. Isso è, sicónd 'a rivista mericana Forbes, 'o terz' omme cchjù ricco d'Italia, e 'o 118° cchjù ricco ddo munno.
A ottóvre d' 'o 1993 criaje 'o muvimiento pulitico 'e céntro-destr, chiammato Forza Italia. Com' omme pulítico stev â Camera dei Deputati d'ô 1994, ll'anno d' 'a primma alezzione sója.
'O Cavaliere è stato pure accusato 'ngoppa cchjù 'e vinte pruceremjénte jurizziari; nisciuno è però fernuto cu' na sentenza definitiva 'e cundanna, pe' assuluzzióne, repenalizzazzióne d' 'e riate cuntistate e prescrizzióne.
Nòte biugràfiche
Silvio Berlusconi è 'o primmo figlio 'e na famiglia d' 'a vascia burghesia milanese. 'O pate Luigi (Sarònno, 1908 – Milano, 1989) era impiegato 'ngòpp' 'a Banca Rasini, dda quale ô 1957 addivintaje prucuratore ggenerale; 'a madre Rosa Bossi, ritta Rosella (Milano, 1911 – 2008) era na fémmena 'e casa, ex segretaria dda Pirelli. 'A sora Maria Antonietta (Milano, 1943 - 2009) era n'ex ballarina, e 'o frate, Paolo (Milano, 1949), era pur' isso nu 'mprenditóre.
Palena
Palena è nu comune 'e 1477 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Silvio Berlusconi
Nòte biugràfiche
Crisciuto rinto 'o quartiere Isola, a via Volturno, ô 1954 se pigliaje 'a maturità classica ô liceo salesiano Sant'Ambrogio 'e Milano. Aròppe 'a laurea cu' llòde 'e Jurisprudenzia (1961) se mettette in affare acquistann' nu' piezz'e tèrra. Ô 1964 canuscette Carla Elvira Lucia Dall'Oglio (La Spezia, 1940), ca spusaje 'o 6 'e marzo 1965. Cu' essa avette dduje figlie. Ô 1980, rinto 'o Teatro Manzoni 'e Milano canuscette l'attrice Veronica Lario, 'o nomme d'arte 'e Miriam Bartolini (Bologna, 1956); cu' éssa arrivaje a se spusà ô 1990, aroppe 'o divorzio c' 'a primma muglièra.
Ducumentarie
Categurìa:Governo dell'Italia
Piétr Pául Fantòzzi
Piétr Pául Fantòzzi, (Atini, ... - ...), fòtt ne miéreche assá chenesciute a Nápule a gl XVII sècule.
Annetaziune
Categurìa:Miedeche taliane
Palazzuolo sul Senio
Palazzuolo sul Senio è nu comune 'e 1300 crestiane d''a pruvincia 'e Sciorenza.
Palazzolo Vercellese
Palazzolo Vercellese è nu comune 'e 1.328 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
Cervellatine
'E Cervellatine songo nu tipo 'e sasicce tipiche napulitane e d' 'a Campania.
San Giorgio Albanese
San Giorgio Albanese (Mbuzati pe arbëreshë) è nu comune 'e 1690 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Cervellatine
Songo cchiù strette 'e ll'ati sasicce, e songo tagliate a ponta 'e curtiello.
S'accumpagnano spisso cu 'e frijarielle ('nu tipo 'e cimme 'e rapa ca se cucinano sfritte cu aglio, uoglio e cerasiello) o cu 'e patanelle tagliate a quadrette e frijute.
Mirko Savini
Savini era nu difensore centrale, ma spisse e volentieri, 'o mister 'o metteva 'ngoppa 'a fascia sinistra pe fa' 'o terzino. Certe vvote ha pazziato pure 'e ruolo centrocampista.
Ogge Savini è 'o vice allenatore d  o Gubbio, ca pazzea dint  a Lega Pro Primma Divisione
Categurìa:Standardizza
Spartenza dialettale d''e varietà lenguistiche tipo napulitano
thumb|Rappresentazione d''e llengue d''a zzona addò se parla cocche varietà lenguistica 'e tipo napulitano. Nfra l'ati culore ce stanno ll'isule lenguistiche d'ati llengue ca se mmescano int''a sta zona. thumb|Rappresentazione d''e varietà lenguistiche 'e tipo napulitano ch''e nomme.
'A Spartenza dialettale d''e varietà lenguistiche tipo napulitano è na materia 'e studio int'â sociolenguisteca.
Poche songh'e pubbrecazione chiare ca parlano d''a lengua napulitana c''o scopo d''a crassefecà mmiez'a l'ati dialette tipo napulitano.
'E dialette 'e na lengua, comme 'a lengua napulitana, nun se ponno nzignà cu precisione pecché ce sta sempe na lenza 'e transiziona cchiù o meno grossa (eccetto int'a chilli dialetti 'e ll'isule, giustamente).
Crassifecazzione ampia (UNESCO)
A siconno 'e na crassifecazzione 'e ll'UNESCO, ca sturia 'e llengue mpericolo, se chiammasse Napulitano / Napulitano-Calavrese. Se dice ca 'e ccrestiane c''a parlano songo 7.500.000 ca.
Rocca di Cambio
Rocca di Cambio è nu comune 'e 447 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Spartenza dialettale d''e varietà lenguistiche tipo napulitano
Crassifecazzione ampia (UNESCO)
Ati teste mmericane ausano sta crassifecazzione e 'a chiammano pure Napulitano-Calavrese. 'E dialette aunite ô Napulitano int'a sti teste songo chilli d''a Campania, Calavria citra, Baselecata, Puglia e pure s'annumenano l'Aquilano, Abruzzese, Pugliese e Mulisano, tutt''e dialette 'e tipo napulitano (luvanno 'a Terra d'Otranto, Calavria ultra e ll'isula lenguistica d''o Ciliento) int''o viecchio Regno 'e Napule.
Fortaleza
'A cità se è sviluppata ncopp'ê rive d"o torrente Pajeú, primma chiammato Marajaik (sciummo d"e palme), ca nasce 'e ll'attuale bairro Aldeota all'ncrucio cu 'e vie Silva Paulet, José Vilar, Bárbara de Alencar e Dona Alexandrina e percorre quase 5.000 metre nfi a sfucià dint'ô ll'Oceano Atlanteco all'autezza d"a Praia Formosa, cu 'a foce ^^o "Poço da Draga".
Spartenza dialettale d''e varietà lenguistiche tipo napulitano
Crassifecazzione ampia (UNESCO)
'E pizze addò se parla a siconno 'e sta crassifecazzione songo:
Fortaleza
Se truova a 2.285 km 'e Brasília. 'A suja toponomasteca è n'allusione ô Forte Schoonenborch, costruito d"e ulannese durante 'a loro permanenza dint'â reggione tra 'o 1637 e 1654. 'O motto d"a cità (presente dint'â mpresa) è 'a parola 'n latino: "Fortitudine", zzoè "forza, valore, curaggino."
Spartenza dialettale d''e varietà lenguistiche tipo napulitano
Crassifecazzione comme Napulitano-Calavrese (Ethnologue)
Ce sta p'esempio na nota piccerilla 'e crassefecazzione ncopp'a ll'Ethnologue, c''a chiamma Napulitano-Calavrese, e ca pigliasse comme na llengua unica tutto chello ca se parla int'â Campania, Calavria citra e parte 'e Baselecata, senza annummenà l'ati regione ca restano senza definizione (oppure cummigliate 'e ll'Italiano). Chesta crassifecazzione però, nun lassa chiaro int'a quale reggiune se parla 'a stessa lengua e comme se chiammano 'e dialette, e se parla d''e dialette napulitane-calavrese comme fosse ca se stenneno int'a l'ati reggiune (comme basilecata).
Fortaleza
Nutarelle
Categurìa:Brasile
Cuiabá
Cuiabá è 'a capitale do Stato brasiliano do Mato Grosso.
Surge ncoppe rive do Rio Cuiabá, affluente do sciummo Paraguay e cu 'a vicina Várzea Grande forma 'n uneco agglumerato urbano 'e cchiù 'e 850.000 abetante.
È na de 12 cità brasiliane ca uspitanno 'a Coppa ddò munno 2014.
Ate pruggiette
Categurìa:Brasile
Cerasiello
'O Cerasiello è na specia 'e puparuolo piccante e forte che se ausa dint'â cucina comme spezia o p' 'e cunzerve.
Gallarìa
Categurìa:Solanaceae
San Giorgio della Richinvelda
San Giorgio della Richinvelda è nu comune 'e 4316 crestiane d''a pruvincia 'e Pordenone.
Zuppa 'e suffritto
'A zuppa 'e suffritto è nu prodotto tipico d''a Campania.
Se appripara cu 'e ffrattaglie 'e purco, cu cunzerva 'e pummarole, cerasiello, lauro e auti arome.
Se magna a zuppa 'ncopp' 'e freselle, o 'ncopp' 'e maccarune.
A Napule e dintuorne se venne dint' 'e chianche cchiù tradiziunale.
Lethwei
'O celebre puggilato birmano se chiama lethwei o Myanma yuya louvi (Myanmar traditional boxing int'a nglese). 'A verzione soia sportiva è pure chiamata 'a ll'anne 1960: bando kick-boxing.
Regulamento: 'o puggilato birmano o "superlativo" r''e puggilate
Ancestralmente, ll'opposezzione è dirietta 'a roie arbitre e se svulga int'a nu cerchio addó ogne forma 'e percussione e 'e pruiezzione è autorezzata. Ll'era moderna ha ntrodotto 'e regule r''o puggilato occidentale, pparticularmente 'e uante, 'e prutezzione, 'e round e 'o ring. 'O panel tecneco r''o combattente è caro largo ed 'e comportamente s'ispiranoe a ll'ate prateche 'e combattimento r''a Birmania. Se trovano numerose azzione spiettaculare ppartecularmente 'e tecneche vulante (carcio int'a vulo, culpo 'e gginocchio e 'e gomito int'a vulo), e tecneche int'a marcia 'e scala (carcio e culpo 'e gginocchio). Int' 'o passato, 'o puggilato birmato tradezzionale era ll'antitese 'e Thaing, p''o so aspietto brutale e primmario. Ogge, nn'è accussì, poichè organezzato int' 'e connezzione moderne, pò essere piacevule a vedè.
Caratteristeche tecneche: "tutto 'o curpo è n'arma"
Nove tecneche tradezzionale compognono 'a prateca r''o puggilato birmano. 'E caratteristeche tecneche r''o lethwei tengono tre componente prencepale, 'e arme utilezzate, 'e scope mirate e 'e distanze 'e combattimento. Troviamo: 'A nu punto 'e vista strategeca, e p'essere facilmente recordato, nu nzieme 'e prencepe è decrecato. P'esempio, troviamo 'e prencepe seguenti:
Partecularetà curturale r''o lethwei
Tradezzionalmente 'o combattimento se svulge int'a nu cerchio. Int' 'e villagge birmane, ancora allo XXIe seculo, chisto combattimento ha mentenuto 'o so carattere ancestrale. Sulo l'apparezzione 'e nu ring occidentale e r''e divisione sembra essere segno 'e modernità.
Ll'incontro è dirietto 'a roie arbitre, pe potè meglio separà 'e prutagoniste, e è evaluato 'a see ggiudece. Tutte 'e tecneche so' autorezzate, se pò culpire n'ommo int'a terra. 'E puggele combattono durante 'e ppartite caro lunghe. 'E round so' ntervallate 'a ripose comprete durante quale se svulgono at'incontre.
'O pere e 'o musso
'O pere e 'o musso songo na pietanza tipica 'e Napule.
Lethwei
Partecularetà curturale r''o lethwei
Ll'attrezzatura è sommaria, porto r''e pantaloncine 'e puggilato, mane bannate, noce 'e cocco int'a modo 'e prutezzione genitale, curreggia 'e coio tra 'e dente. Finora, tante puggele birmane se tatuano 'o tronco e 'e gambe. Se pò vedè, ad arcune, 'e loro vittorie, ad ate r''e rappresentazzione r'animmale (aquila, cobra, pantera, tigre, ecc.) simbulezzanno forza e curaggio.
'O pere e 'o musso
'O pere è nu pere 'e puorco, e 'o musso è nu musso 'e voje. Tutte e duje songo vullute, e se vennono dint' a chianche o aute puteche tipiche.
Lethwei
'O lethwei-yei
Danza uerriera cumpreta a ll'inezzio 'e combattimento, pe dimostrà abiletà e curaggio. Â fine r''a danza, 'e braccia ncrociate 'o puggele se culpisce ciascuna r''e spalle soje c''a mano opposta int'a modo 'a annuncià c'è prunto a combattè. Na danza 'e vittoria è pure cumpreta dopo 'a decisione r''e ggiudece.
'O pere e 'o musso
Se magnano fridde, cunciate cu' sale e zuco 'e limone.
Lethwei
'O let-khamaungnkhat
Prezentazzione r''e arme utilezzate durante 'o combattimento 'e lethwei, r'ô puggele stesso. Culpisce r''a mano soia aperta ll'arma opposta. 'A prezentazzione s'effiettua dall'arto int'a basso, nezzialmente coe pugne ed 'e gomite, poe 'e gginocchia ed nfine 'e piede.
'O pere e 'o musso
'Na vota se vennevano spisso pure 'ncopp' a bancarelle, dint' a nu cuppetiello 'e carta, e se magnavano 'mmiezo 'a via.
Pezzaze
Pezzaze è nu comune 'e 1600 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Marcandònie Palombo
Marcandònie Palombo, (Atini, 1570 c. – 21 marz 1640) giurišta, screvètt pe latine la Štòria e la chièsia atenése: “Ecclesiae Atinatis historia, in qua Summi Pontifices, Imperatores, Reges et qui Comino dominati sunt recenserunt, ac omnia quae in istis regionibus evenerunt breviter narrantur, auctore Marco Antonio Palombo, 1640”.
Šta štòria è laria é nderessand: gl I° velume va da la fávela ammaggenaria e Saturn, criatore d’Atini, affin’a gl 465 d.C.; gl II° velume da gl 466 a gl 1500 d.C.; gl III° velume da gl 1501 a gl 1637 d.C.;
"... percorr lariamènd gl fatt e la chièsia atenése, riegnènnegle a gl pelítece e tutt gl cominése. La rascia é la varietà e le fond, la cura e le ndággene, gl òrdene é gl mètede, la nderpretazione chiara é abbellita da ne latine cinghecendésch, ne fave n’òpra de ne valore assá mbertand (nnanzetutt quann scrive gl fattariégl višt che gl uocchie sié). Méne famosa è la part críteca; quann nen tè tutt gl štremiénd é ze fida truopp a gl gedizie é a le seppeseziune, allora ndròppeca é trettéteca; ma nen ze puonn dà tutt le colp a chi screvéva ndann, a ne períede andó nen ze petéva ì a remecenià mmiés’a tutt gl ruoss tesòre d’Archivie".
Annetaziune
Categurìa:Giuriste taliane Categurìa:Storice taliane
San Giorgio delle Pertiche
San Giorgio delle Pertiche è nu comune 'e 7829 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Pezzolo Valle Uzzone
Pezzolo Valle Uzzone è nu comune 'e 370 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Mondecasine
Mondecasine è ne mond ávete 520 m n.l.m., che ze tròva dénd a la previngia e Fresenone a circa 100 km da Nápule é a 2 km da Casine.
Štòria
Attòrn a gl ann 529, Sand Beneditt da Norcia štabbelètt ngim’a šte mond gl prime menaštèrie sié, da gl quale ne venètt gl òrdene benedettine.
A la seconda uèrra munniale, gl pòšt addevendètt famuse comm tiatre e la battaglia e Mondecasine, che ze svelgètt a gl 1944. Dòpp che l’abbazía fòtt štrutta ndutt da gl bembardamiénd alliate, fòtt recheštruita a la fine e la uèrra.
A gl 2011 è štate pebblecate da gl Club Alpino Italiano gl libbr "Sentieri per Montecassino, guida all'escursionismo culturale della montagna".
Jond e fòre
abbaziamontecassino.org
Categurìa:Muntagne
San Giorgio di Lomellina
San Giorgio di Lomellina è nu comune 'e 1202 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Chianca
thumb|Na chianca cu nu chianchiere ca venne 'a carne.
'A chianca è 'na puteca addo' se venne carne 'e vetiello, puorco, pullo e ati aspecie d'animale.
A Napule dint' 'e chianche cchiù tradiziunale se vénneno pure specialità comme 'o pere 'e musso, 'a carnacotta, 'a zuppa 'e suffritto, sasicce a ponta 'e curtiello, cervellatine, fecatielle 'e maiale c' 'a rezza, 'nzogna, zuppa 'e suffritte e varie aspecie 'e cicule.
Chi fatica dint' 'a 'na chianca se chamma chianchiere.
Categurìa:Alimentazzione
Rocca di Mezzo
Rocca di Mezzo è nu comune 'e 1426 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Nazionale 'e pallone d"a Germania
'A Nazionale 'e pallone d"a Germania è 'a cchiù grossa selezione 'e pallone d' 'a Deutscher Fußball-Bund. L'allenatore è Joachim Löw, 'a 'o 2006.
Antonio Petito
thumb|Busto d'Antonio Petito. thumb|[[Raffaele Viviani|Viviani facenno 'o Pulecenella, pe tramente ca rappresenta na fatica e Petito: So'muorto e m'hanno fatto turnà a nascere.]] Antonio Petito (Napule, 22 giugno 1822 – 24 marzo 1876) attore teatrale, drammaturgo, maschera into tiatro napulitano. Fuje uno d''e cchiù canusciute Pulecenelle. L'attore Enzo Petito è 'o pronipote suojo.
Vita
Nascette a Napule 'o 22 giugno 'e 1822, figlio 'e Salvatore Petito, crescette int'a ll'arte d''o triato imparato d''o pate, canusciuto pulecenella pure isso. Nfamiglia 'o chiammavano Totonno 'o pazzo pecché steva sempe scuieto.
Accumminciaje 'a carriera soja int'a n'opera 'e Filippo Cammarano, Giovanni della Vigna 'o 1831, e se vestette cu 'a maschera 'e pulecenella 'a primma vota 'o 1841.
Fuje proprio 'o pate ca 'o 1852 lle cunzegnaje 'a maschera 'e pulecenella pubbrecamente. E po' ncopp''o San Carlino, rapprisentaje na parodia e ll'opera Il Trovatore 'e Verdi 'o 1854.
Int'ô 1870 na cummedia soja: 'O Munaciello dint'a casa 'e Pulicenella, stette 80 juorne ntriato.
Nutarelle
Categurìa:Tiatro napulitano
Categurìa:Atture napulitane
Nazionale 'e pallone d"a Franza
Franza
Nummero perfetto
Pe assempio, 'o nummero 28, ca se po dividere pe 1,2,4,7,14 è nu nummero perfetto pecché 28 = 1 + 2 + 4 + 7 + 14.
I nummere perfette fujeno studiate pe primme d' 'e Pitagorici. 'Nu tiorema ditto a Pitagora e dimmustrato 'a Euclide arrevaje a ccapì ca si 2n+1 - 1  è nu nummero primmo, allora
Cchiù ddoppo Eulero dimmustraje ca tutte 'e nummere perfette pare hanno 'a esse comme int' 'a formula ca avimmo visto mo mmo'.
Pezzana
Pezzana è nu comune 'e 1127 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vercelli Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Racibórz
Racibórz (germanese: Ratibor) è na cità da Pulonnia. Essa tene 55.818 (30.06.2014) crestiane.
Ati pruggette
Categurìa:Commune d''a Pulonnia
Ariopuorto 'e Napule-Capodichino
L'ariopuorto 'nternazziunale 'e Napule - Capodichino, 'ntitulato all'aviatore Ugo Niutta, è 'o sicunno ariopuorto 'e ll'Italia d"o Sud (doppo chillo 'e Catania-Fontanarossa) ppe nummero 'e passeggere cumplessive e ppe grannezza. Se truova a circa 4 km d"o centro 'e Napule, dint'ô quartiere San Pietro a Patierno e Casoria.
Nutarelle
Categurìa:Aviazzione Categurìa:Architetture 'e Napule
Nord Reno-Westfalia
'O Nord Reno-Westfalia è nu Stato federato ra Germania.
Giugrafia
Se trova ind'a l'ovest r'a nazzione e tene pe capitale Düsseldorf, ment'a cità cchiù grossa è Culonia. 'E cità prengepale songo:
Categurìa:State 'e Germania
Giuann Sabatini
Giuann Sabatini, (Atini, ... - ...), lettrate, cambatt attòrn a gl ann 1655.
Raccuglètt dénd a ne velume (che mó z’è piérz) gl prevelègg, le légg chemunale é le spèce andiche d’Atini.
Screvètt pure meledramm prezzate da gl Metaštasie.
Annetaziune
Categurìa:Littirate taliane
Giuvanne Carlo I 'e Spagna
Giuvanne Carlo I 'e Spagna (Roma 1938), è 'o rre d'â Spagna 'a ll'anno 1975. Fuje 'o rignante d''a Spagna a partire d'ô 1975, quanno murette 'o dittatore Francisco Franco ca 'o lassaje 'o posto. Fuje annumenato successore r'ô dittatore int''o 1969.
Int''o giùgno 'e 2014 decidette 'e passà 'o putere ô figlio Filippo 'e Burbone.
Vita perzunale
Int''a l'anno 1962 se nzuraje cu 'a prencepessa Sofia 'e Grecia.
References
Categurìa:Spagna Categurìa:Biografie
Palestrina
Palestrina è nu comune 'e 18012 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Stadio d"o Maracanã
'O stadio d"o Maracanã ('n purtuese Estádio do Maracanã), è nu d"e cchiù granne stadie 'e pallone ô munno, se truova a Maracanã, nu quartiere 'e Rio de Janeiro.
San Giorgio di Mantova
San Giorgio di Mantova è nu comune 'e 8195 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Palermiti
Palermiti è nu comune 'e 1434 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Palestrina
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Romma Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Stadio d"o Maracanã
Chisto stadio tene ogge 'na capienza 'e 78'838 puoste a sedere, ma 'a suja affluenza massima fuje avvenuta 'o 16 'e luglio 1950 pe' 'a Coppa ddò munno 1950 e 'a partita Uruguay - Brasile cu nu pubbreco 'e circa 200'000 perzune.
Categurìa:Brasile Categurìa:Pallone
Palestro
Palestro è nu comune 'e 2014 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Piacenza d'Adige
Piacenza d'Adige è nu comune 'e 1419 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Alfio Lombardi
Alfio Lombardi, contranomme 'e Alfonso Lombardi (Angri, 9 'e ottovre 1957), è nu cantante taliane. 'O suojo primmo disco è La Napoli Giovane vol. 1.
Biugrafia
S'appassiona 'a museca già 'a piccerillo e 'mpara a cantà. 'O primmo disco suojo ajesce 'o 1982.
'O 2002 ajesce ll'album Libertà ca tene ' a canzona Mmiez'o mare, scritta 'a Gigi D'Alessio, suojo cumpagno 'e giuvintù.
Adoppo nu poco 'e tiempo cu 'o Terzo Circolo 'e Angri fà nu coro 'e ciento criature ca cantarranno 'o Castello Doria 'a canzone 'e Nino D'Angelo È Natale. 'O 2001 fa 'n'importante cuncerto a Cancùn, 'o Messico.
Dint'e tiempe 'e ogge, Alfio Lombardi é pure 'o presidiente 'e ll'associazzione folkloristica 'O Revotapopolo
Jonte 'a fore
Categurìa:Cantante taliane
Nazionale 'e pallone d"o Benin
Benin
Rocca di Neto
Rocca di Neto è nu comune 'e 5614 crestiane d''a pruvincia 'e Crotone.
Munno
'O munno è nu nomme pe 'o chianeta Terra ndividuato 'a nu punto 'e vista umano, comme nu luoco addò campano 'e essere umane.
Rocca di Papa
Rocca di Papa è nu comune 'e 13.128 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.