cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Music of the Sun
Rihanna ha lavurato cu divierze produtture pe ll"album, soprattutt' cu Carl Sturken e Evan Rogers, ca ha produtto e scritto 'a cchiù granne parte d"e tracce 'e ll'album. È dotato 'e cuntribbute d"a parte 'e Kardinal Offishall, Elephant Man, J-Status e Vybz Kartel. È prencepalmente n'album R&B e Reggae. Music of the Sun 'ncurpora elemente músecale 'e dance-pop e múseca caraibica, gennere comme dancehall e reggae-pop.
Music of the Sun ha ricevuto recenziune generalmene critiche pusitive. L"album ha vennuto cchiù 'e duje meliune 'e copie 'n tutto munno.
Nutarelle
Categurìa:Album 'e Rihanna Categurìa:Album do 2005 Categurìa:Album reggae Categurìa:Album R&B Categurìa:Album dancehall
Monfumo
Monfumo è nu comune 'e 1428 'e abitante d''a pruvincia 'e Treviso.
Settimo Milanese
Settimo Milanese è nu comune 'e 17121 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Portocannone
Portocannone (Portkanuni pe arbëreshë) è nu comune 'e 2544 crestiane da pruvincia 'e Campobasso.
Francesco Autoriello
Francesco Autoriello fuje nu pettore napulitano ca nascette 'int'ô 1824. Sturiaje cu Filippo Palizzi e mparaje 'a ll'Accaremmia 'e belle arte a Napule.
Categurìa:Pitture taliane
Valledolmo
Valledolmo è nu comune 'e 4148 crestiane d''a pruvincia 'e Palermo.
Rovolon
Rovolon è nu comune 'e 4169 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Michele Bravi
Michele Bravi (Città di Castello, 19 'e dicembre 1994) è nu cantante taliano.
Biografìa
Bravi ha partecepato ô X Factor 2013.
Canzone
Categurìa:Cantante taliane
San Pietro in Lama
San Pietro in Lama è nu comune 'e 3509 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Storo
Storo è nu comune 'e 4552 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Settimo Rottaro
Settimo Rottaro è nu comune 'e 515 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Animale
Ll'animale o puro metazoe (crassifecazzione: Animalia, Linnaeus, 1758) songo urganisme vive, eucariote e pluricellulare. Sciatano cu sciato aerobio e se ponno molteplicà pe bbìa d''a riproduzzione sessuala. 'O sviluppo suojo 'o fanno partenno 'a n'embrione, c'arriva a na forma stabbele pure si cagna pe' bbia 'e na metamorfose. Ll'anemale teneno, ngenerale, sensibilità e capacetà 'e muvimento vuluntario. Tutte ll'animale magnano ati urganisme pe' campà (songo eterotrufe).
Treiso
Treiso è nu comune 'e 762 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Tremenico
Tremenico è nu comune 'e 243 crestiane d''a pruvincia 'e Lecco.
Honolulu
Honolulu è 'a capitale do Stato do Hawaii, 'int'e State Aunite. 'A cità è gruosse 272,1 km² cu na populazzione 'e 337.256 'e abitante (2010).
Cadrezzate
Cadrezzate è nu comune 'e 1577 'e abitante d''a pruvincia 'e Varese.
Honolulu
Categurìa:Comune 'e ll'Hawaii
Olivola
Olivola è nu comune 'e 145 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.
Carmine Crocco
"'O brigante è comme 'a serpe, si nun 'a scazzeca nun te mozzeca."
- Carmine Crocco
Carmine Crocco, ditto Donatello (Arniuro in Vulture, 5 'e giùgno 1830 - Portoferraio, 18 'e giùgno 1905) fuje nu brigante taliano, 'o cchiú famuse e mpurtante rappresentante do brigantaggio durante 'o periudo risurgimentale.
Biugrafia
Nascette dinta na povera famiglia a Arniuro in Vulture, pruvincia 'e Putenza, ô tiempo parte do Regno d''e Ddoje Sicilie. Lassatte 'o esercito burbonico doppo avèr acciso nu cummilitone e se unì ô moto liberale 'e Garebbalde p' avea grazia. Ma 'a promessa nun fuje mantenuta e Crocco fuje arrestato. Libberato d'a famiglia Fortunato, fedele ô re Burbone, divenette 'o cumandante da ribellione contrò 'o re Savoia dinta Baselecata, 'a reggione cchiù culpita do brigantaggio dopp' ll'annessiòn ô Regno d'Italia.
Ate pruggette
Crocco, Carmine
Fuori dalla mischia
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Schiattamuorto
"I’ faccio 'o schiattamuorto 'e professione, modestamente sono conosciuto pe tutte ccase 'e e dinto a stu rione, pecché quann'io maneo nu tavuto, songo nu specialista ‘e qualità"
- Totò, Schiattamuorto
thumb|upright=0.8|A morte ro schiattamuorte (1895) 'e [[Carlos Schwabe]] 'O schiattamuorto, canasciuto mpurre cummo schiattamuorte, schiattamuerte, o necrofaro (r'â 'o ggrieco nekro- "muorto", e phoro(s) "purtatore"), jè na perzona ca pe fatetà sebbellisce 'e cristiane muorte. 'O termene vene r'â ll'ausanza re schiattamuorte 'e buscià 'e cuorpe re muorte ppe sapé si jerano 'o vero muorte o, siconno â ll'ate sturiuse, ppecché nc'era 'a crianza 'e schiattà tutte muorte nt'ô tauto o 'e ffà ascì 'e lliquete ppe 'e mpizzà meglio. Â sti fatte veneno 'e jastemmie "puozzo schiattà" o "puozzo sculà". 'A parola pare ca vene r'ô franzese croquemort (croque, "magna", e mort, morte).
'O termine vene ausąto mpurre pe cierti scarrafune ca fanno ll'ova dint'ê carogne, verborazia 'o Necrophorus vespillo. Nt'â llenga napulitana s'ausa chiammà 'a Morte e 'o Schiattamuorte Patano e Amico patano.
Lampedusa
Ll'Isula 'e Lampedusa (Lampidusa o Ampidusa pe siciliano) è n'isula d''o Canale 'e Sicilia, ca fa parte 'e l'arcipelago 'e ll'Isule Pelagie, ca appartente â pruvincia 'e Agrigento.
Nziem'a ll'isula 'e Linosa forma 'o comune 'e Lampedusa e Linosa. 'A cità 'e Lampedusa è ll'uneca cità 'e ll'isula e ha mmerzo 5.500 crestiane. Ll'isula è canusciuta p'avé nu mare cristallino, è meta ogne anno 'e migliare 'e turiste. 'A spiaggia 'e cuniglie è n'oase naturalisteca, e ogne anno 'e tartarughe marine d''a specie caretta caretta nce pusano ll'ova.
Valledoria
Valledoria è nu comune 'e 3822 crestiane d''a pruvincia 'e Sassari.
Lampedusa
Categurìa:Sicilia Categurìa:Isule taliane Categurìa:Isule
Fiat Uno
miniatura|Na FIAT Uno 'e culore russo.
Evolène
Evolène è nu comune 'e 1'712 crestiane d"o Cantone Vallese, Sguizzera.
Fiat Uno
'A Fiat Uno è na machina prodotta 'a FIAT in Italia d'ô 1983 ô 1995.
È l ' uttava machina chiù vennuta d''o munno cu quasi 9 miliuni 'e pianali vennuti in doie modelli, do 1983 'o 1989 e 'a seconda virsione do 1989 'o 1995. È stata na 'e machine più vennute in Italia.
San Pietro Mosezzo
San Pietro Mosezzo è nu comune 'e 1737 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Passo dopo passo
Passo dopo passo è 'o quarto album e Gigi D'Alessio cu unnece canzone, e fra chelle, Malafemmena, 'a canzone e Totò.
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Linosa
Categurìa:Isule taliane Categurìa:Sicilia Categurìa:Isule
Settimo San Pietro
Settimo San Pietro è nu comune 'e 5949 crestiane d''a pruvincia 'e Cagliari.
Mongardino
Mongardino (Mongardin o Mongardèn ppe piemuntese) è nu comune 'e 989 'e abitante d''a pruvincia 'e Asti.
Portoferraio
Portoferraio è nu comune 'e 12.020 crestiane d''a pruvincia 'e Livorno.
Montgomery (Alabama)
Montgomery è 'a capitale do Stato do Alabama, 'int'e State Aunite. 'A cità è gruosse 404,5 km² cu na populazzione 'e 205.764 'e abitante (2010).
Categurìa:State Aunite
Caerano di San Marco
Caerano di San Marco è nu comune 'e 7026 'e abitante d''a pruvincia 'e Treviso.
Samsunspor Kulübü
thumb | 'O stemma d"a squatra
'O Samsunspor Kulübü chiammato pure sulamente Samsunspor é na squatra 'e pallone d"a Turchia d"a cità 'e Samsun. 'E culure d"a squatra so' russo e janco e jocano 'o stadio 19 Mayis ca tene 19 720 poste pe' s'assittà.
Categurìa:Squadre 'e pallone turche
Stra
Stra è nu comune 'e 7247 crestiane d''a pruvincia 'e Venezia.
Austin (Texas)
Austin è 'a capitale do Stato do Texas, 'int'e State Aunite d'Amereca. 'A cità è gruosse 669,3 km² cu na populazzione 'e 790 390 'e abitante (2010).
Categurìa:Comune d''o Texas
Tremestieri Etneo
Tremestieri Etneo è nu comune 'e 21362 crestiane d''a pruvincia 'e Catania.
Giuseppe Benassai
Giuseppe Benassai (Reggio Calabbria, 1835 – Reggio Calabbria, 1889) fuje nu pettore calavrese.
Capace desegnatore anfì 'a giuvene, fuje nu pettore paesaggista ammico 'e Alfonso Frangipane e po', a partì do 1870, s'addedecaje â pittura da ceramica, specialmiente da majoleca.
'Int'ô 1869 fuje mannato do guvierno taliano 'a ll'innaugurazione do Canale 'e Suez, viaggio ca isso cunsentette 'a realizzazione 'e deverze depinte 'e soggetto urientale, ca fujeno sposate 'o Museo 'e ll'Accaremmia 'e Sciorenza.
Fuje pure scrittore e collaborette a La Nazione 'e Sciorenza.
'Int'ô 1877 fuje nomminato prufessore annorario 'e ll'Istituto 'e Belle Arte 'e Napule.
Categurìa:Pitture taliane
San Pietro Mussolino
San Pietro Mussolino è nu comune 'e 1486 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Ollastra
Ollastra è nu comune 'e 1.274 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Chiéma
La chiéma (pl. chiéme, da gl' aggettive femmenile “chiéna”, máscure “chine”; IPA: ['kjeːma]) è n’aumiénd de la pertata de ne sciume. Gl «gleviégl críteche de chiéma» se rarriva quann gl sberzamiénd de gl sciume romb gl árgene a cca part.
Categurìa:Idrologgìa
If It's Lovin' that You Want
Nutarelle
Categurìa:Singule 'e Rihanna Categurìa:Singule do 2005 Categurìa:Singule R&B
Columbus (Ohio)
Columbus è 'a capitale do Stato do Ohio, 'int'e State Aunite. 'A cità è gruosse 550,5 km² cu na populazzione 'e 787.033 'e abitante (2010).
Categurìa:State Aunite
È stato un piacere
È stato un piacere è 'o sesto album 'e Gigi D'Alessio, pubbrecato int'â primmavera do 1998.
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Monghidoro
Monghidoro è nu comune 'e 3613 'e abitante d''a pruvincia 'e Bologna.
Settimo Torinese
Settimo Torinese è nu comune 'e 47372 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Rozzano
Rozzano è nu comune 'e 38493 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
23 'e majo
'O 23 'e majo è 'o 143° juorno 'e ll'anno secunno 'o calannario greguriano ('o 144° inte ll'anne bisestile). Ammancano 222 journe pa fine 'e ll'anno.
Categurìa:Juorne 'e majo
Portofino
Portofino è nu comune 'e 529 crestiane d''a pruvincia 'e Genova.
Ruèlla
La ruèlla è ne pésce d'acqua doce de la famiglia Cyprinidae che se tròva sule a l'Etalia merediunale.
Annetaziune
Categurìa:Cyprinidae
Bic
'A Bic (o pure BIC Group) è n'aziende cu 'a base a Clichy, 'inta Franza, ca è stata funnata 'int'ô 1945 d''o barone Marcel Bich, leader 'int'a pruduzzione 'e prudutte ppe 'a cancellerì comme 'a classic penna a palla.
Int'â 'mmerecca
Diece anne arrop'ô relasso d''e ppenne BIC 'int'Europa, 'e stesse fujeno presentante into 'e State Aunite d'Amereca. 'E mmerecane â abbiata fujeno guardinghe d''e ppenne BIC. 'N affetto nce stavano multe ate ppenne 'ncopp'ô mercato ô mumento e accussì 'e pperzone fujeno esitante a cagnà. 'A diffusione d''e BIC accummenzaje a crescerse cu 'a campagne pubblicitare 'n televisione, ca diceva 'o slogàn "Writes first time, every time" (ca ppe 'nnappulitano sta ppe dicere "Ogne vota ca scrive pare ca fosse 'a primma vota". 'A BIC spartaje 'e ppenne ppe 29 centeseme ciascaduno, e 'into giro 'e n'anno, scese 'ncoppa 10 cent. Mmo 'a penna cchiù vennuta a chella vanne è 'a Cristal. Ppe quanto riguarda 'e macchinette, 'a BIC detene 'o primmato 'e vennute ppe chille ca sa scettano aroppo ll'autilizzo.
Radio Aut
Radio Aut fuje na stazione radiofonica siciliana funnata 'e Giuseppe Impastato dint'ô 1977 a Terrasini.
Categurìa:Radio
Rubiana
Rubiana è nu comune 'e 2048 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Tutto in un concerto
Tutto in un concerto è 'o setteme album e 'o primmo album do vivo 'e Gigi D'Alessio, pubbrecato int'a ll'autunno do 1998 cu l'inedito Quel che resta del mio amore.
San Pietro Val Lemina
San Pietro Val Lemina è nu comune 'e 1480 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Boise
Boise è 'a capitale do Stato do Idaho, 'int'e State Aunite. 'A cità è gruosse 165,7 km² cu na populazzione 'e 205.671 'e abitante (2010).
Categurìa:Comune d''o Idaho
Zagarise
Zagarise è nu comune 'e 1889 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Tutto in un concerto
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Zagarolo
Zagarolo è nu comune 'e cerca 14.620 cristiane inta pruvincia 'e Romma.
Barocco
'O barocco è 'o termene autilizzato ppe nzignà 'a civiltà litteraria, filosefeca, artisteca e musecale caratteristeca 'e ll'ebbroca ca va d''a fine d''o XVI seculo â mmità d''o XVIII seculo. Pe estensione, se nzigna quinni cu 'o nomme «barocco» 'o gusto attuccato ê manifestazzione artisteche 'e chest'ebbroca, 'n particulare chelle cchiù attuccate â verrizzusità e â fantasìa. Tuttavota, 'a nu punto 'e vista artisteco, chista ebbroca è percorsa pure 'a na currente classicista e 'n generale 'o lenguaggio classeco rummane 'o punto 'e referimiento comune d''e artiste 'e ogne renza.
Categurìa:Architettura Categurìa:Arte
Vallefiorita
Vallefiorita è nu comune 'e 2433 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Tremezzo
Tremezzo è nu comune 'e 1313 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Tifuse d' 'a Juventus
thumb|Tifuse d' 'a Juventus dint'o [[Juventus Stadium.]] 'E tifuse d' 'a Juventus, songo chilli ca stann'a tifà p' 'a Juventus Football Club, 'na squadra 'e pallone italiana, suggità p'aziune cu sede a Torino. 'E tifuse d' 'a Juventus se spanneno pe' tutt'Italia. Pure dint' 'e pruvincie Campane cocche vota se pò truvà chi assaje o chi poco tifa 'a Juventus.
Limoncello
'O llimoncello (o llimoncino) è 'nu liquore doce fatto ch' 'e sscorze 'e limone ammacenate dinto 'o spireto, e aroppo ammiscato co nu sceruppo 'e acqua e zuccaro.
Tifuse d' 'a Juventus
Categurìa:Squadre_'e_pallone_taliane
Limoncello
Descrizzione e auzo
Pe ll'infusione se auzą 'o spireto 'a nuvanta grare, addò 'e scorze veneno ammacenate (sulo 'a parte jalla) co na propurzione 'e dièci limune gruosse pe ogni litro 'e spirito. A siconna de recette 'o tiempo 'e ammacinamiento càgna ma sta 'ncoppa 'e vinte juorni, aroppo ammischiato 'o sceruppo, 'e porzioni songo cchiù o meno 600-700 gramme 'e zuccaro pe ogne litro r'acqua. 'O liquore po' vene filtrato e 'mmuttigliato.
Doppo cchiù o meno nu mese 'e ammacinamiento (pe certe ricette 'a durata è cchiù ppoco) dinto 'a buttèglia, addiventa nu liquore 'e culore jallo, auząto comme diggestivo doppo magnato.
'A scorza 'e culore jallo, pigliata re meglio limune 'e forma tonna, soccia e 'e dimenzioni grosse, è l'ingrediente principale do llimoncello che da 'o liquore 'nu sapore deciso e nu gustu assaje forte.
Siconno 'a tradizzione 'o llimoncello nasce all'inizio do Noveciento e 'a scuperta soja vene cuntesa tra Surrentini, Amalfetani e Caprisi: paricchio famoso infatti è chillo fatto 'n'Campania auząnno 'o limone 'e Surriento ('o "femminiello") o 'o Sfusato Amalfetano IGP, nonché chillo 'e Proceta.
'N'seguito 'o successo ro llimoncello 'n'Talia, pure l'Amerecani hanno accuminciato a ffà 'o llimoncello auząnno 'e limune da California che songo 'o 90% da produzzione nazziunale.
Categurìa:Cucina campana
Stradella
Stradella è nu comune 'e 10922 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Tremosine
Tremosine è nu comune 'e 1922 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Cucchiara
'A cucchiara è 'n'attrezzo 'e fatica ca s'ausą ccu 'e mmano ausąto dinto a ll'edilizia da 'o fravecatore.
Comme è fatta
Tene 'na lama d'acciaro, che ndà cierti tipo po essere inox, 'o maneco è 'e lignammo o è 'e plastica, e è mmiso reritto 'ncoppa 'a base.
A siconna da rrobba ca s'adda 'mpastà o da comme è fatto 'o muro, 'a ponta pò cagnà assaje; pò essere a forma 'e gammiellu, ca ponta 'a angulo pizzùto, o puro schianata o quatrata. 'A parte vicino 'o maneco pò essere sia a ponta che tonna.
Pure 'e dimenzioni cagnano, grosse o piccerella. Ce stanno cucchiare 'e forma particulare, bbone pe faticà 'ncoppa ll'anguli 'e fora o 'e dinto 'e nu muro.
Simbolismo
'A cucchiara è uno di signali cchiù canusciuti da masuneria ausąto pe ffà vedè 'a fatica fatta dinto 'a loggia.
'A cucchiara è pure 'o simbolo do comune 'e Sequals.
Portogruaro
Portogruaro è nu comune 'e 25158 crestiane d''a pruvincia 'e Venezia.
Zambana
Zambana è nu comune 'e 1585 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Cucchiara
Nutarelle
Categurìa:Attrezze
Pesca
Strumiente 'e pesca tradizionale
Nu piscatore putesse fà pesca c' 'a canna, c' 'a varchetella e 'a rezza, c' 'o uacchio, ecc.
'A paranza 'e pesca
'E gruppe 'e piscature se chiammano paranze. Pe' paranza se chiammano pure 'e pisce piccerille ca se ponno truvà addò 'o pisciavinnolo, tutte mmiscate pe' se fà nu bellu bror' 'e pesce o pure pe' ne fà na frittura 'e paranza. Sti pisce se chiamman'accussì, pecché se so' acchiappate pe' tramente c' 'a paranza stà a tirà 'a rezza. Sti pisce songo p'esempio: merluzze, trèglie, 'e lenguàtule o palàie, pisce piccerille ca so' rummase nfunno â rezza, ecc.
'A pesca int'a cultura popolare
thumb|Opera teatrale: 'E piscature ([[Raffaele Viviani|Viviani, Raffaele: 1925), cu Viviani, Luisella e Vincenzo Scarpetta.]]
Categurìa:Suggità Categurìa:Spassatiempe
Pneumatico
thumb|Pneumatico 'e na macchina.
'O Pneumatico o cummoglio 'e rrote è n'aniello 'e gomma ca s'ausasse pe' cummiglià 'e rròte d' 'e veicule terrestre e ll'apparicchie, addò serve nu coefficiente 'e attrito buono 'nterra. 'O pneumatico se ghienche d'aria, fosse pe' cammera o fosse abbacante, e pure se tròvano 'e pneumatice sane sane fatt' 'e gomma, addò nun esiste 'o rischio d' 'o spertusà.
Categurìa:Traspuorto
Settimo Vittone
Settimo Vittone è nu comune 'e 1581 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Rubiera
Rubiera è nu comune 'e 13041 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Portomaggiore
Portomaggiore è nu cumune 'e 12.272 crestiane d''a pruvincia 'e Ferrara.
San Pietro Viminario
San Pietro Viminario è nu comune 'e 2478 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Strambinello
Strambinello è nu comune 'e 258 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Guardaporte
'O guardaporte è nu fatiatóre cca tene 'o compito 'e surveglià nu palazzo 'e natura residenziale, produttiva o terziaria.
Fatica
'O  guardaporte adda accogliere 'e visitatori do palazzo e adda rà 'e 'nfurmazioni richieste, ma spisso tra i 'e fatiche soje ce stanno pure cierte fforma 'e manutenzione de pparti comuni do palazzo che ce stato dato e la distribuzzione da posta 'e chi ce sta di casa. Aute fatiche di guardaporte songo in genere 'a cura do ciardino 'e pertinenza do palazzo, la prutezione di locali cco ll'apertura e 'a chiusura delle porte d'acciessu ad orari fissi o 'a surveglianza 'e ll'acciessu, spisso cco ll'auso 'e apparicchiature audio/video. 'O  guardaporte tene a disposizzione nu locale chiammato purtineria, addò 'e vvote ce sta nu quartino piccerillo addò 'o guardaporte po sta de case pe sempe o pruvisoriamente.
Origgine do nomme
'O nomme guardaporte pruvene do latino medioevale portinarius o portonarius. 'E vvote vene pure ausato 'o nomme purtiere; dinte 'e cchiesie ce sta 'o frate guardaporte o 'na capa 'e pezza guardaporte ca songo 'e perzone che cuntrolleno ll'accessi 'e 'na comunità religiosa. 'O nomme guardiano 'e 'na porta veneva aussto pure pe chiammà  'e gabbellieri che pigliavano 'o dazzio 'e porte ra cità o 'e fiure che cuntrullavano ll'accessi do priatorio o do paraviso (ndo siconno caso Santu Pietru De Tiriuolu).
Cundizzioni prufissiunali
'Nda paricchio paisi i rapporti tra 'o guardaporte e 'o masto suoje è regulato da cuntratti cullettivi, addò stanno scritte 'a mesata, ll'orari 'e fatica, 'e manzioni e 'e regole po putè licenzià.
Cagli
Cagli è nu comune 'e 9.002 'e abitante d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Ollolai
Ollolai è nu comune 'e 1.579 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Mongiana
Mongiana è nu comune 'e 881 'e abitante d''a pruvincia 'e Vibo Valentia.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vibo Valentia Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Cafasse
Cafasse è nu comune 'e 3516 'e abitante d''a pruvincia 'e Torino.
Portami con te
Portami con te è ll'uttavo lavoro 'e Gigi D'Alessio, do 1999.
Cafasse
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Torino Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Portami con te
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Trenta (CS)
Trenta (CS) è nu comune 'e 2616 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Vallelunga Pratameno
Vallelunga Pratameno è nu comune 'e 3844 crestiane d''a pruvincia 'e Caltanissetta.
Nonciclopedia
Categurìa:Internet
Cità 'e San Marino
Nutarelle
Categurìa:Castiell 'e San Marino Categurìa:Patrimmone 'e ll'umanità
Ruda
Ruda è nu comune 'e 2921 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Bourg-Saint-Pierre
Bourg-Saint-Pierre è nu comune 'e 219 crestiane d"o Cantone Vallese, Sguizzera.
Settingiano
Settingiano è nu comune 'e 2319 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Ollomont
Ollomont (durante 'o fascismo d''o 1939 ô 1945 Ollomonte) è nu comune 'e 159 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Urzo bruno marsecano
Ll'urzo bruno marsecano (Ursus arctos marsicanus) è nu mammifero unnivoro d'â famiglia 'e ll'Ursidi: è na sottospecie 'e ll'urzo bruno (Ursus arctos) endemeca 'e ll'Italia centro-meridiunale, arró supravvive cu cenquanta esemplare.
Aspietto
Ha na curpuratura turzuta, pure se cchiù asciutta 'e chella d'ate sottospecie d'urzo bruno. 'A capa è gruossa e nu poco tunna, cu nu musso celindreco e nasìcchio, e nu gruosso taratùfolo nero. 'O pilo è bruno-fulvo uneforme 'ngopp'ô cuorpo 'ntero, pure se cchiù scuro a 'e ciampe, ca songo gruosse e furzute. Ll'uocchie songo piccerille e scure, pettramente pure 'e rrecchie songo piccerelle e tunne, a 'e llate d'â capa. 'A coda è nu mognone 'e 10cm.
Dimenziune
Ll'esemplare mascule peseno nfra 'e 100 e 150kg e impiete songo àvete 1,50 - 1,80 metri, tramente 'e femmene songo cchiù piccerelle d'ô 25% tanto 'n grannezza e peso. Grazzie a cheste mesure, 'o marsecano è uno r'ê cchiù gruosse mammifere carnivure 'e ll'Italia, 'o cchiù granne d'â parte meridiunale d'ô paese.
Destribbuzzione
'A specie, primma presente 'n tutta 'a zona a est 'e ll'Appennine da 'e Marche â Puglia, ogge è cunfinata schitto 'int'a ll'Appennino centrale, nfra ll'Abbruzzo e 'o Mulise, 'ncapo 'o Parco nazziunale 'e ll'Abruzzo, Lazzio e Mulise, 'o Parco nazziunale d'â Majella, chello reggiunale d'ô Sirente Velino e cacche vota 'int'a chello nazziunale d'ô Gran Sasso.
Vvoce pariente
Categurìa:Mammifere
Onorio
thumb|right|300px|'Nu busto 'e Onorio Flavio Onorio (Custantenobbule, 9 'e settembre 384 – Ravenna, 15 'e aùsto 423) fuje o' primmo imperatore rumano ddo sul Impero d"Occidente, dda morte ddo pate Teodosio e' (395) a' propria. Già dint'ô 393 ricevette o' titulo e' augusto. Durante o' sujo regno, o' frate maggiore, Arcadie, resse l"Impero d"Oriente.
Al Capone
Alphonse Capone, meglio canusciuto comme "Scarface Al" (Nova York, 17 'e jennaro 1899 – Miami, 25 'e jennaro 1947), fuje nu criminale stataunitense, origginario 'e Castiellammare 'e Stabia.
È canusciuto pe' esse stato 'o patrino d"a mafia 'e Chicago ddo 1925 ô 1932.
Categurìa:Biografie Categurìa:Mafia
Zambrone
Zambrone è nu comune 'e 1736 crestiane d''a pruvincia 'e Vibo Valentia.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vibo Valentia Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Zandobbio
Zandobbio è nu comune 'e 2280 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
San Pio delle Camere
San Pio delle Camere è nu comune 'e 554 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Vallelonga
Vallelonga è nu comune 'e 708 crestiane d''a pruvincia 'e Vibo Valentia.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vibo Valentia Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Isule Pelagie
Ll'Isule Pelagie songo n'arcipelago 'e ttre isule situato 'int'ô Mar d'Africa, 'int'ô miezo d''o Mar Mediterraneo, nfra 'e coste d''a Tunisia e d''a Sicilia. Amministrativamente fanno parte 'e ll'Italia, 'e cui rappresentano 'a punta meridionale.
Ll'isula cchiú granne è Lampedusa, cu mmerzo 20 km² 'e estenzione e è pure 'a cchiú poppulosa (5.000 crestiane) d''e ttre. 'A sicunna p'estenzione è Linosa, mentra 'a cchiú piccerella è 'a disabbitata Lampione. Nzieme contano mmerzo 5.500 crestiane. 'A vegetazzione è ovunque brulla e 'e ccoste particolarmente aute e frastagliate. Ll'altitudine massima 'e ll'arcipelago se truova a Linosa (isula d'origgine vurcaneca) e cchiú precisamente 'int'ô Monte Vurcaneco (186 m.s.l.m.). Attualmente rappresentano l'uneco sito, 'int'a ll'Italia, 'e riproduzzione d''e tartarughe marine Caretta caretta.
Categurìa:Pruvincia 'e Agrigento Categurìa:Isule taliane Categurìa:Isule
Portopalo di Capo Passero
Portopalo di Capo Passero è nu comune 'e 3500 crestiane d''a pruvincia 'e Siracusa.
Vallepietra
Vallepietra è nu comune 'e 378 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Cantone Vallese
'O cantone Vallese è nu cantone d' 'a Sguizzera meriddiunale 'e circa 322'000 'e abetante. O capoluoco sujo è Sion.
Sion
Sion è na cità Sguizzera 'e 34 978 abetante. È 'o capoluoco d"o cantone Vallese.
Sport
'A squadra 'e pallone d"a cità se chiammà 'o FC Sion, dint'â quale jucava Gennaro Gattuso ppe a staggione 2012-2013.
Strambino
Strambino è nu comune 'e 6132 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Sion
Sport
Categurìa:Comune sguizzere
Quando la mia vita cambierà
Quando la mia vita cambierà è 'o nono disco 'e Gigi D'Alessio, co singolo purtato a Sanremo, Non dirgli mai.
Olmedo
Olmedo è nu comune 'e 2852 crestiane d''a pruvincia 'e Sassari.
Montegiardino
Montegiardino (Munt Giardêin ppe rumagnolo dint'â variante sammarinese) è nu castiello d"a Repubbreca 'e San Marino 'e 911 abetante ed un'estensione 'e 3,31 km², 'o meno populoso ed 'o cchiù picerillo d"a Repubbreca.
Nutarelle
Categurìa:Castiell 'e San Marino
Rudiano
Rudiano è nu comune 'e 4601 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Cagliari
Cagliari (pe sardo Castèddu, pe spagnuolo arcaico e catalano Càller) è nu comune 'e 159.312 abitante, capoluoco d''a pruvincia 'e Cagliari e d''a Reggione Autonoma d''a Zardegna.
Caiotola
(prob. 'lat catula) pirzona sverta assaje, vevace, perzona ca quann'era criatura hanne jettate o vellicolo dint'ò fuco ; se dice pure de perzona ca sa sbbroglia bbuono dint'è situazzione nove.
Rosariu
destra|180px|miniatura|'a Madonna e Lourdes
Lu rosariu è na prighiera a carattari litanicu tipica do' ritu cristianu cattolicu. L' origini sunnu tardumedievali: hu istituitu dall' ordine domenicanu e diffusu, subbatuttu da u Seicentu, grazia alli Confraterniti do' Santo Rosariu. 'On essendu momentu da' liturgia da' Chiesa, 'sta pratica subìu modifichi 'ntro u corsu de seculi.
Setzu
Setzu è nu comune 'e 166 crestiane d''a pruvincia 'e Medio Campidano.
Rosariu
'A preghiera consista 'nta cincu seri de decia Ave Marii jungiuti ccu a meditaziona de Misteri (ca sunnu episodi cchiu significativi do' vangelu). U noma voddira "curuna 'e rosi", hacendu riferimentu a lu hiura marianu ppe eccellenza, simbulu 'e Maria. ‘A versiuna integrala, oja pocu canusciuta, previda ‘a recita de tutti i vinti misteri e quindi ‘a recita de ducentu avemarii.
Setzu
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Medio Campidano Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Rosariu
Recita do’ Rosariu
Si cumincia ccu u signu da’ crucia. miniatura|nu Rosariu:
Si dicianu : oppuru
Si dicianu cincu decini, preceduti da’ richiamu do’  Misteru. Ogni decina esta hatta de: oppuru l' Eternu Ripusu si si tratta e nu hunerala.
Dopu i cincu decini si recitanu:
Ciascuna de ‘sti preghieri vena hatta ‘nta horma respunsuriala: ppe metà da’ persuna cchi leja i misteri, e ppe l'atra metà da’ tutti l’ atri, tranna cchi ppe u Salve Regina e ppe ‘a preghiera e hatimma cchi venanu ditti e tutti.
Si hiniscia ccu u signu da’ crucia.
I Misteri
A secunda dei jiorni da’ simana, recitandu u Rosariu si meditanu i misteri de quattru curuni: ‘a prima esta chiddha de’ misteri gaudiusi, ‘a secunda esta chiddha de’ misteri dulurusi , ‘a terza de’ misteri gloriusi , e l’urtima esta de’ “misteri luminosi” (‘sta curuna hu misa ccu a littera apostolica Rosarium Virginis Mariae ‘nto u 2002 da Papa Giovanni Paolo II).
Misteri gaudiusi (si dicia u lunì e u sabbatu)
Misteri dulurusi (si dicia martì e venèri)
Misteri gloriusi (si dicia mercri e dominica)
Misteri luminosi (si dicia giovì)
Zanè
Zanè è nu comune 'e 6110 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Il cammino dell'età
Il cammino dell'età è 'o decimo album 'e Gigi D'Alessio, co singolo Tu che ne sai, purtato n'ata vota a Sanremo.
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Vallemaio
Vallemaio è nu comune 'e 1052 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Franfellicco
'O franfellicco era 'na caramella cca se venneva 'a Napule tra 'u otteciento e 'o noveciento. Chi venneva e franfellicco era chiammato franfelliccaro.
'O franfellicco custava poco 'e so putevano accattà tutte quante, pe chesta ancora ogge ca nun se fanno cchiù 'a pupulazzione so rricorda ancora.
Origgine do nomme
'O nomme franfellicco pruvene do franzese fanfreluche, cca pruvene do grieco pompholyx che vvo' ricere bolle d'aria.
Puisia
'O 1928 'o pueta napulitano Alfredo Gargiulo, scrivette na puisia 'ncoppa 'o franfellicco :
''Doje paparelle e zucchero,
''tre o quatto sigarette ‘e ciucculata;
''nu perettiello chino d’acqua e ccèvoza,
''‘cu dint’ ‘a ficusecca sceruppata.
''Poi’le franfellicche: al massimo,
''nu trenta franfellicche d’e ogni culore;
''cierte so’ chine d’e povere,
''cierte se so’ squagliate p “o calore.
''E pure pare incredibile,
''io ce sto riflettenno a ‘na semmana):
''ncopp’a nu bancariello e a sti tre prùbbeche,
Deminie e gl munn
Gl deminie e gl munn (chiamate pure tiuría de gl ghevèrn e gl munn) è n’epetèteca forma de ghevèrn addó n'autoretà pelíteca tè gl petére da sola ngim’a tutt gl abbetand de gl pianéta Tèrra. Cèrt perzune o ciért reggime ave prevate a rialezzà sse prepòsete, sènza ce rrescì má.
Franfellicco
Puisia
ce campa, spisso, na famiglia sana...
Nutarelle
Categurìa:Dolce 'e Napule
Deminie e gl munn
Ideoleggíe releggiuse
Le sètt releggiuse fennamendališt che tiéve na veduta uneverzalíšteca cunzíderane comm devére gl preseletism, vale a dice la chenverzione (pacífeca o ferzata) a la releggione séa de le cchiù pessíbbele d’aggènd de tutt le naziune o šterpigl (pure se cèrt sètt, comm gl Quácchere o gl Druse míttene ne límmete).
Sse tipe de deminie spirduale vè višt de sòlete comm n’ata cosa de quigl temberale. Éppúre, ce suó štate case dénd a la štòria de, pe mòde e dice, uèrr sand (vale a dice de cundrašt armate che siérvene a pretègg o rafferzà ciért valure releggiuse) é de grupp margenale fennamendališt che veléssene crià na tiucrazía menniale.
Ideoleggíe pelíteche
Gl períede de la Uèrra fredda, m’particulare, è cunzederate ne períede de fort pelarizzazione ideològgeca, višt ca gl munn éva spartute a du part é ch'ognune d’éssa sperava ca l’ideoleggía séa éva chélla jušta é che n'juorn o n’ate una de le du part foss vengiute l’ata.
Categurìa:Puliteca
Mongiuffi Melia
Mongiuffi Melia (Mungiuffi pe siciliano) è nu comune 'e 755 abitante d''a pruvincia 'e Messina.
Abbé Pierre
200px|thumb|Abbé Pierre Henri Antoine Grouès, ditto Abbé Pierre (Abbate Pietro) (nato a Lione (Francia), 'o 5 'e aùsto 'e 1912 - muorto a Parigi 'o 22 'e jennaro 'e 2007) fuje nu prèvete frangese, resestente, ommo pulíteco e funnatore int' 'o 1949 d' 'e Compagnons d'Emmaüs, n'organizzazzione p' 'e pòvere e 'e refuggiate.
Nasce a Lione inta na famiglia nummerosa (è quinto d'otto figli) e benestante. Studia int' 'o Culleggio d' 'e gesuite d' 'a sua cittate natale e entra adolescente int' 'o movemiento "scout". Sidecenne, durante na gita a Assisi decide 'e divintare cappuccino e tre anne doppo, doppo avere distribbuito a 'e pòvere quanto avuto in eredità, entra, siempre a Lione int' 'o cunvento 'e clausura d' 'e cappuccine e ci resta nfi a 'o 1938 studianno tiuloggìa e filosofìa.
Ordinato sacerdote, ll'anno doppo (1937), è custritto a abbannunare 'a vita munàsteca pe mutive 'e salute e svolge la sua attivitate priesso 'a diòcese 'e Grenoble 'e cui successivamente diventa vecario d' 'a cattedrale.
Entrò int' 'o movemiento d' 'a resestenza frangese durante la sicunna uerra munniale, addò operò co diverze pseudòneme (fino a chillo 'e "Abbé Pierre") sarvanno nummerose vite e favurenno 'a fuga d'abbrei e perzeguite pulìtece verzo 'a Sguizzera o l'Algirìa.
L'Abbé Pierre fu pe assaje anne cunsidirato 'o perzunaggio cchiù pupulare 'e Francia.
Arcune controverze ca lo riguàrdano sò ll'amicizzia c' 'o vìscuvo Jacques Gaillot e co Roger Garaudy, negazzionista 'e l'olocàusto, oltre a 'e crìteche 'e parte d' 'e cunservatore pe 'a sua pusezzione n favure 'e ll'aduzzione omosessuale e pe ll'ammissione d'avere avuto un rappuorto sessuale co na fèmmina doppo l'ordenazzione.
'O pupulare religgioso è deceduto a 94 anne la notte d' 'o 22 'e jennaro 'e 2007 doppo na lunga malatìa.
Onurefecenze
Categurìa:Biografie Categurìa:Religgiose
San Polo d'Enza
San Polo d'Enza è nu comune 'e 5114 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Rueglio
Rueglio è nu comune 'e 778 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Serie A 2014-2015
Crassifeca
Leggenda:
Nutarelle:
Nutarelle
Categurìa:Serie A
Orsières
Orsières è nu comune 'e 3'072 crestiane d'o Cantone Vallese, Sguizzera.
Categurìa:Comune sguizzere
Seui
Seui è nu comune 'e 1587 crestiane d''a pruvincia 'e Ogliastra.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Ogliastra Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Portoscuso
Portoscuso è nu comune 'e 5361 crestiane d''a pruvincia 'e Carbonia-Iglesias.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Carbonia-Iglesias Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Crestianesemo
'O Crestianesemo è na religgione monoteista, sorge a carattere universalistico, tene 'e suje origgine int'ô I seculo d"o Giurieismo, funnato ncopp'â ll'insegnamente 'e Giesù, ricanusciuto comme 'o Cristo crucifìsso e risuscitato; 'o sujo insegnamente è presentato int'â letteratura neo-testamentaria.
Assieme a Giurieismo e Islam, 'o crestianesemo vene crassifecato comme religgione abramiteca.
È 'a religgione cchiù diffusa, cu circa 2,1 miliarde 'e fedele ncopp'ô munno.
Cullegamiente esterne
Categurìa:Religgione
Ragusa
Ragusa è nu comune 'e 71765 crestiane d''a pruvincia 'e Ragusa.
Gemellagge
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Ragusa Categurìa:Comune d%27%27a reggione Sicilia Categurìa:Comune 'e l'Italia
Trenzano
Trenzano è nu comune 'e 5122 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Vallerano
Vallerano è nu comune 'e 2.505 crestiane d''a pruvincia 'e Viterbo.
San Giuanne a Teduccio
Etimologgia
Dint'â contrada Pazzigno nce steva na villa 'e Theodosia, figlia 'e Teodosio, 'o 'mperatore rommano. 'E scave hanno mustrato na preta miliare d'ô IV seculo d.C. d'ô 4º miglio a' Napule. Ncopp'a chesta preta nce steva scritto:
Trerrote
'O Trerrote è nu mezzo a tre rrote fatto da Piaggio 'nsino 'o 1948. È nu vero e proprio simbolo taliano unico 'o munno.
San Giuanne a Teduccio
Etimologgia
Â ll'anno 390 d. C., Theodosia aizaje na culonna pe ll' mperature Valentiniano, Teodosio e Arcadio. Â villa ce venevano 'e famiglie 'e tutta Napule e 'a chiammaveno "ad Theodosiam", pecché era 'a casa 'e Theodosia, ch'aroppo se dicette Teduccio. Sta culonna mo sta int'â chiesia 'e San Giuanne Battista.
Trerrote
Storia
Nascette 'o 1948, n'Talia ancora accisa da guerra. 'E mezzi 'e trasporto ammancavano, 'e parecchie perzone nun se putevano accattà nu mezzo a quatte rrote. Allora 'a Piaggio le venette mmente 'e fa nu mezzo ccu tre rrote: nu furguncino comme ca fosse nu mezzo. 'O primmo mudello fuje costruito a partì da Vespa. 'E primme ddoje serie erano quasi comme 'a na Vespa a ddoje rrote attaccata 'a 'nu rimorchio. 'E vvote veneva pubblicizzato comme VespaCar o TriVespa. Custava cientosittantamila lire.
San Giuanne a Teduccio
Etimologgia
'O nomme d'ô santo venette azzeccato aroppo c'ô VI seculo d. C., cierte pescature d'â rena d'â Vigliena truvarono intâ rezza na statua 'e màrmolo 'e San Giuanne Battista. Sto miraculo facette ca tutta cuntrada se chiamasse "San Giuanne 'a Theodosia", ch'addeventaie "San Giuanne a Teduccio".
Trerrote
Storia
Oggi 'o Trerrote è fatto pure in Innia sotto licenza.
San Giuanne a Teduccio
Storia
Allu tempo 'e Carlo d'Angiò ce steva nu posto, vecino 'o casale è San Giuanne, ca se chiammava S. Cesarei ad Susurram. 'O 'mperatore Valentiniano nce facette pusà 'o cuorp'' e san Cesario diacono e martire pe trammente 'o purtava 'a Terracina a Romma. 'A chillo momento, pùre int'â San Giuanne, san Cesario venette priato e 'e crestiani l'ausarono pe susituì 'o culto pagano de Divi Cesari.
Trerrote
Storia
Ll'auzo cchiù caratteristico, dinto 'a verzione "Ape Calessino", è chillo 'e risciò muturizzato o 'e Tuk-tuk, mezzi 'e trasporto pubblico ca ormai 'n'Talia nun se auzano cchiù, ma paricchio diffusi dinto 'o sud est asiatico.
San Giuanne a Teduccio
Ate prugietti
Categurìa:Riune 'e Napule
Trerrote
Nutarelle
Categurìa:Traspuorto
Monoteismo
Pe' monoteismo (d"o grieco "μόνος" = uneco, solo e "θεός" = dio) se 'ntenne 'a fede 'n 'na sola divinità identificata cu 'o termene Dio.
'E religgiune ca propriamente hanno chista definizzione song, 'n ordene 'e apparizzione storica:
Ceuétta
La ceuétta [tʃǝˈwetːa] (Athene noctua, Scopoli 1769), è ne cegliucc rapace netturn de la famiglia de gl Strigidae.
Monoteismo
Vvoce currelate
Categurìa:Religgione
Ceuétta
Merfeleggía
La ceuétta è lònga cchiù o méne 21–23 cm, mesura 53–59 cm da la ponda de na scénna a l’ata é tè ne pise che va da 100 a puoche cchiù de 200 gramm. È terzuta, cape larie é chiatt sènza gl típece ciuff a le rècchie de gl jefone chemune, uocchie giall é zamb lòngh chepèrt da sétele. La part ngima è grigg-brune gnaccate de ghiangh mindr a chélla pessott prevale le ghiangh, gnaccate de brune.
Bioleggía
Cegliucc netturn pe antenemasia, la ceuétta a le vére pò èss attiva pure la séra é a prima mmatina, ma è assá víggele pure tutta la jernata.
Voce
Le ceuétt tiéve ne larie repertòrie vecale. Gl mašchie caccia ne malangúneche "hu-u-ou" repetute cchiù vòte, dòpp 3–4 second. Cèrt vòte, prò, quann z’ave a defènn, le ceuétt allúcchene mmòde faštediuse.
Magnà
La ceuétta è carnacchiara. Comm tutt gl Strigiformes, è capace d’agliott le prède sane sane, é puó riètta fòre le part che nen pò alleggerì (pire, pènn, diénd, òssa, cuocc cheratinezzate de gl nziétt). Ze magna píccule vertebrate (pure píccule de lèpre) é nziétt ruoss.
Repredezzione
Fà gl nide tra marz é giugn. La fémmena fèta 2-5 òva ghiangh dénd a cèrt cavótera mmiés’a gl merrune, a gl álbere, a gl mórera de fabbrecate viécchie, dénd a tane abbandenate de mammífere de mèsa taglia é puó l’ajòcca pe circa 4 semmane. A sse períede gl máscure l’ajuta a caccià. Dòpp ne mése o puoch cchiù gl píccule lássane gl nide ma puonn cambà da sule sulamènd a 2-3 misce de vita.
Lébbra
Categurìa:Anemale Categurìa:Aucielle Categurìa:Strigidae
Uno come te
Uno come te è 'o undicesimo album 'e Gigi D'Alessio, co 'e singole Miele, Non mollare mai' e Un nuovo bacio'', addò duetta cu 'a Tatangelo, 'a soja futura 'nnammurata.
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Gigi D'Alessio
Distretto 'e Sion
'O Distretto 'e Sion è nu distretto d' 'o Vallese, Sguizzera. 'O capoluoco sujo è Sion.
thumb|Distretto 'e Sion|400px|left
Galerio
Gaio Galerio Valerio Massimiliano (latine: Gaius Galerius Valerius Maximianus; Serdica, 250 circa – Serdica, 5 'e majo 311) fuje n' imperatore romano dint'ô periodo d"a tetrarchia d"o 305 nzine alla morte soja.
Biugrafia
Nascette int'à Dacia Ripensis, (è tiempe nueste è na parte d"a Bulgaria) vicine a cità e Serdica (ogge Sofia, Bulgaria) attuorno o' 250; nun nze cunosce 'o nomme d'o pate ca era nu contadine, ppe' tramente' a' mamma Romula pruveneva da li terre doppo 'o Danubbio. Int'à ggiuventù fuje nu pastore, pe chesta raggione doppo avette 'o soprannomme 'e Armentarius (d"o latine armentum, "gregge de pecore"). Fuje comme surdato sotto a Aureliano e Probo, ma niente se sape ra carriera ca fece primme è addiventà putente. O' primm'è màrzo 293 fuje nommenato Cesare dall'Augusto rignante Diocleziano, che ò 'ncarrecaje de la cura d'è pruvincie Illiriche; pè dà cchiù fforza e stregnere li rappuorte tra li dduje se cumbenaje lo spusarizzio tra Galerio e a' figlia 'e Diocleziano, Valeria, pè ffà chesto Galerio avett'abbandunà à primma mugliera.
Dint'à ll'anno 296, quanno accumenciaje à uerra cu à Persia, ò mannajene d'ò Danubbiò all' Eufrate; a' primma campagna ca facette din'à chella uerra fernette cu na pesanta scunfitta dint'a' battaglia 'e Callinicum, e comm'à cunsiguenza Romma perdett'a' Mesopotamia. Piro, dint'ò 297, avanzanne pè lli muntagne 'e ll'Armenia, riuscette dint'à na importanta vittoria a danno de llu rre sassanide Narsete, e cunquistaje nu ranno buttino cumprensive pure de l'harem è Narsete. Prufittanne de la situazione de vantaggie, se pigliaje à cìttà 'e Ctesifònte e int'ò 298 Narsete fuje custrette a' ffà à pace. 'A Mesopotamià rìturnaje sott' o' controllo rumano e allargannose 'ncopp'à auti terre a uriente ro' sciumme Tigri, s'arrivaje à massima grannezza de l'Imperio Rumano verzo l'est.
Fuje cuntrarie a' religgione cristiana e forze pè currivo suojo s'avettene 'e pirsecuzzione c'accumminciajene c'ù l'editte ro' 23 'e frevaro 303, juorno de li Terminalia, festa rumana d'ò siggnificate simboliche pecche rapprisintava o' rituorne ô paganesimo vuluto ra Galerio. 'E poste addò se nù'ncuntraveno 'e cristiane fujeno destrutte, ppe paura 'e viulenze e de' riunione segrete, 'e scritture fujeno appicciate, 'e cristiane fujeno turturate e nun putevano appellarse a nisciuno Judice p'è quassiasi causa che era cunraria a lloro. Dint'all'anne 305, quanne 'nce fuje l'abdicazzione ddè dduje Auguste: Diocleziano e Massimiano, se pigliaje o' titolo 'e Augusto, assieme à Costanzo Cloro e scegliette comm'à cesare e erede d'ò suojo disiggniato Massimino Daia, figlie ra' sora soja: datose ca 'ntramente era addiventate Cesare d"a parte occidentale Flavio Valerio Severo, nu' fidele seguace do suojo, se truvava dint'à la pusizzione d'addiventare l'unico padrone d'ò Munno Rumano alla morte 'e Costanzo. Pè mantene forte a pusizzione soja teneva comm'ospite à corte 'o figlie 'e Costanzo Cloro, Costantino.
Dopp'à morte è Costanzo Cloro, l'ann'aroppe a Eboracum (York), l'esercete suojo nummmenaje Augusto ò figlie Custantine, ppe tramente' contemporaneamente 'o figlie 'e Massimiano, Massenzio se nummenaje da sulo Augusto 'n Italia. Doppo ca levajen'à mieze Flavio Severo e nu' tentativo juto à male 'e invadere l'Italia into 307, 'e dduje "Augusto", Diocleziano e Massimiano se ariunettere a Carnuntum int'ò 308 e cercareno 'e fà n'ata vota o' sistemo d"a "tetrarchia" annummenanno Licinio Augusto e Costantino Cesare ppe la parte occidentale, ma Costantino e Massimino Daia nun fujeno d'accordo pecchè nun vuleveno stare sotto a'lloro comme pusizzione. Fuje accussì che se truvajene a' stà quatte Augusto :Galerio e Massimino Daia int'â ll'Uriente, Licinio dint'à Illirico e Costantino dint'à Gallia, Spagna e Franza, ppe'ntramente' Massenzio restava, comm'à usurpatoro, dint'â ll'Italià e in Africa.
Trentino-Avere Arece
'O Trentino-Avere Arece (Trentino-Alto Adige pe taliano, Trentino-Südtirol pe germanese e Trentin-Südtirol pe ladino) è na reggione 'e l'Italia nord-orientale 'e 0,9 meliune 'e crestiane, cu capoluoco Trento e furmato 'a doje rreggione storico-culturale e amministrative, l'Avere Arece a nord, corresponnente â pruvincia autonoma 'e Bolzano ed 'o Trentino a sud corresponnente â pruvincia autonome 'e Trento. Cunfina a nord cu l'Austria (Tirolo e Salisburghese), a sudd ed est c"o Veneto ed a sudd ed ovest ca Lummardìa, ad ovest ca Sguizzera (Cantone Griggiune).
Uott chemune
Gl Uott chemune (IPA: ['wotːə], pl. ['vɔtːəra]) è n’anfibie anure eurasiáteche de la famiglia Bufonidae.
È pretètt da la cunvenzione de Bèrna pe la salvauardia de la fáuna menore.
Variand dialettale cominése
Categurìa:Bufonidae
Olmeneta
Olmeneta è nu comune 'e 931 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Mongrando
Mongrando è nu comune 'e 4021 'e abitante d''a pruvincia 'e Biella.
San Polo dei Cavalieri
San Polo dei Cavalieri è nu comune 'e 2.310 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Zanica
Zanica è nu comune 'e 7284 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Ruffano
Ruffano è nu comune 'e 9600 crestiane da pruvincia 'e Lecce.
Treppo Carnico
Treppo Carnico è nu comune 'e 660 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Legambiente
Legambiente è n'associazione ambientalista apuliteca italiana, criata int'a l'anno 1980.
Cu cchiù 'e 115000 soci e 1000 circule lucale Legambiente è l'associazione ambientale cchiù mpurtante d'Italia. È ricanusciuta p' 'o Ministero 'e ll'Ambiente e fà parte d' 'o Ufficio Europeo 'e ll'Ambiente e 'a ll'Aunione Nternaziunale p' 'a Cunzervazione d' 'a Natura.
Legambiente facette pure 'e campagne 'e sensibilizzazione 'n Italia (Goletta verde, Treno verde, e cocch'ate) e ll'attività 'e vuluntariato (Chiagge pulezzate, Pulezzamm' 'o munno).
Chist'associazione vulesse spannere ll'uso 'e ll'energie alternative e ll'energie rinnuvabbele, 'o sparagno energetico, sarvà 'e zzone prutette e pure cumbattere annanz' 'o smaltimento illegale 'e munnezze
Portovenere
Portovenere è nu comune 'e 4041 crestiane d''a pruvincia 'e La Spezia.
Legambiente
Ogn'anno se facesse assapé 'o stato preciso d' 'a situazione ambientale italiana pe' bbìa 'e nu rapporto (Ambiente Italia).
L'associaziona nascette dint'a l'ARCI (Associazione Ricreativa e Culturale Italiana) ma se spartettero 'e chista dint'a ll'anno 1986. 'E perzone cchiù canusciute asciute 'a st'associazione songo Chicco Testa, chillo ca fuje pure 'o presirénte 'e ll'Enel, e Ermete Realacci, mò presirénte d'anore 'e Legambiente e deputato addò La Margherita.
Legambiente pùbbreca ogne mese 'a rivista La Nuova Ecologia.
Zona Nnustriale (Napule)
miniatura|upright=1.3|'A Zona Nnustriale 'int'ô comune Napule. 'A Zona Nnustriale (o Gianturco) è nu rione 'e 6082 crestiani d''a parte levante 'e Napule. 'O nomme Gianturco vene d''a via prencepale d''o rione: via Emanuele Gianturco.
Nzemmula 'e riune 'e Puceriale, San Lurenzo e Vicaria forma 'a quarta munnecepalità d''o comune. A ponente cunfina c'ô Mercato, a nnord cu Puceriale e a levante cu Varra e San Giuanne a Teduccio. A sud tene 'o mare d''o Gurfo.
Int'â Gianturco, na vota, ce stevano stabilimenti importanti assaie. 'A fine d'ô XX seculo e 'o prencipio d'ô XIX seculo, 'a zona have arrefunnuto d'ô punt'ê vista ecunomico e ssuciale. Tuttavota stanno nnustrie d''o settore chimico e 'e raffinerie.
Jonte 'a fore
Categurìa:Riune 'e Napule
Seveso
Seveso (lummardo Séves) è nu comune 'e 20.070 crestiane d''a pruvincia 'e Monza e Brianza.
Caglio (CO)
Caglio (CO) è nu comune 'e 369 'e abitante d''a pruvincia 'e Como.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sezzadio
Sezzadio è nu comune 'e 1291 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.