cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Autostrada A29 (Italia)
L'autostrada A29 jè n'autostrada italiana longa 114 km ca unesce Palermo cu Mazara del Vallo, attraverzanno tutta a Secilia occidentala. D'o trunco prencepale se svieno doje diramazione: chella chiu longa e 'mportanta jè chella ca ra Alcamo arriva fin'e Trapani (36,9 km.), e chella chiu corta (4 km.) ca ra Cinisi porta a l'aeroporto Falcone e Borsellino, o scalo aereo palermetano. D'a diramazione Alcamo-Trapani, pe furnì, se svia a diramazione pe Birgi,'e 13 km., ca porta a ll'aeroporto omonimo.
Storia
L'abbio da custruzione 'e ll'autostrada fuje ao prencipio 'e l'anne 1970, cocche anno doppo ca â zona ca attraverza succerètte o tarramoto do Belice (1968). A finale 'e chillu decennio stesso l'ANAS éva cumpletata l'opra.
L'autostrada aé juorne nuoste
Ra quanno fuje custruita a ogge ll'autostrada, asse prenecepale 'e tutto o traffeco da Secilia occidentala jè stata 'nteressata ra assaje 'ntervjente e opre: parte 'e strada nove ca ao prencipio nun éveno manco state cumtemplate e ammuderamjente 'ncoppa 'e parte ca già esistèveno. Pure ca nun se troveno 'ncoppa a chesta autostrada distributure pe u carburante, poco luntano ra ll'asciute spisso se ne troveno e veneno signalate a chi viaggia. Ce stanno seje aree 'e sosta: tre â vota 'e Palermo e tre â vota 'e Mazara del Vallo.
Diramazione Alcamo-Trapani
Vène annummerata comme A29dir e ao prencipio fuje penzata comme superstrada, ma pò se decidètte d'a classfifcà autostrada. Ra ll'allaccio cu ll'asse prencepale fin'e Trapani ce stanno 36,9 km.
Diramazione pe Birgi
Longa 13 km. O codece pe classificà chesta diramazione fosse A29dirA, ma nun se trova 'ncoppa aé cartjelle, addò vène scritto A29dir, comme e tra Alcamo e Trapani.
Raccordo A29-aeroporto Falcone e Borsellino
Jè nu pjezzo piccerillo 'e autostrada ca permètte ll'allaccio tra ll'A29 e ll'aeroporto cittadino 'e Palermo. Comme succère pe ati diramazione 'e chesta autostrada, pure cà ce sta nu nummero ufficjale ca jè A29RACC, ca nun se trova 'ncoppa aé cartjelle.
Raccordo A29-Palermo
Raccordo 'e autostrada custruito ll'anne 1980 ca permètte 'e allaccià ll'A29 cu a circumvallazione 'e Palermo, luongo 5,6km.
Villadeati
Villadeati è nu comune 'e 520 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.
San Giovanni Bianco
San Giovanni Bianco è nu comune 'e 4997 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Toirano
Toirano è nu comune 'e 2089 crestiane d''a pruvincia 'e Savona.
Tolentino
Tolentino è nu comune 'e 19772 crestiane d''a pruvincia 'e Macerata.
Poggio Imperiale
Poggio Imperiale è nu comune 'e 2891 crestiane d''a pruvincia 'e Foggia.
Brinzio
Brinzio è nu comune 'e 804 'e abitante d''a pruvincia 'e Varese.
Poggio Mirteto
Poggio Mirteto è nu comune 'e 5175 crestiane d''a pruvincia 'e Rieti.
Savoia di Lucania
Savoia di Lucania è nu comune 'e 1.236 crestiane d''a pruvincia 'e Putenza.
Glira
La Glira (IPA: ['ʎiːra], pl. ['ʎiːrə]) è ne rescecatore luonghe cchiù o méne 30 cendímetre (de gle quale 13 de coda) che pésa mmèdia 100 gramme.
Savoia di Lucania
'O nomme 'e 'riggine d  o comune fuje Salvia di Lucania, ma fuje cagnàto int' Savoia ''aròppo ll'attentato a 'o re Umberto I 'e Savoia, cummiso da o' salviano Giovanni Passanante 'o 17 'e nuvembre 1878, a Napule.
Glira
Tè na pelliccia de chelore grigge caštane ngòpp’a la schina, mindre la panza è ghianga; gle musse tè du uocchie ruosse é ciérte baffe fute é luonghe (che siérvene a attendà), le récchie tonne, suo cchiuttòšte peccerélle é jéscene jušte ne ccone fore da la pelliccia.
Pare na ciurla, ma uardènne buone la coda longa é sèmbe ritta se capisce ca è na glira.
Spannemiénde
Camba mmiés'a gle bòsche (da 600 a 1500 m) addó ze fà le nédera dénd'a le cavótera de gl'álbere viécchie.
Categurìa:Gliride
Savona
Savona è nu comune 'e 62.553 crestiane d''a pruvincia 'e Savona.
Villadose
Villadose è nu comune 'e 5303 crestiane d''a pruvincia 'e Rovigo.
Tolfa
Tolfa è nu comune 'e 5061 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Poggio Moiano
Poggio Moiano è nu comune 'e 2510 crestiane d''a pruvincia 'e Rieti.
Briona
Briona è nu comune 'e 1132 'e abitante d''a pruvincia 'e Novara.
Justin Bieber
Justin Drew Bieber (Stratford, Ontario, Canada, 1 màrzo 1994) è nu cantante 'e genere pop e R&B.
Categurìa:Cantante
Pire (anatumía)
Gle pire suo fermaziune peccerélle fine fine é filiforme che críscene ngim’a la pèlle de quasce tutte gle mammífere, mindre l’ate spèce ne’le tiéve.
Prevèrbie
Categurìa:Anatumia
Tollegno
Tollegno è nu comune 'e 2679 crestiane d''a pruvincia 'e Biella.
Brione (BS)
Brione (BS) è nu comune 'e 546 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Poggio Nativo
Poggio Nativo è nu comune 'e 2049 crestiane d''a pruvincia 'e Rieti.
Scafa
Scafa è nu comune 'e 3987 crestiane da pruvincia 'e Pescara.
Ate pruggette
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Pescara
Vincenzo Migliaro
Vincenzo Migliaro, (Napule, 1858 - Napule, 1938) fuje nu pittore, scultore da scola napulitane e incisore taliane, allievo 'e Domenico Morelli.
Scagnello
Scagnello è nu comune 'e 209 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Scala Coeli
Scala Coeli è nu comune 'e 1389 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Soraga di Fassa
Soraga di Fassa è nu comune 'e 677 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Reggia 'e Versailles
'A Reggia 'e Versailles (pe franzese Château de Versailles) è na residenza storeca d ''e Burbone 'e Franza ca se truova dint'a cità ' e Versailles, a quase 15 chilommetre 'a Parigge, 'n Franza.
'A Reggia 'e Versailles fuje custruita secunno 'a vuluntà 'e Luigge XIV, ca dint'o 1682 spurtaje 'a corte soja dint'a sto palazzo nzieme cu tuttequante 'e nobbele franzese. 'A casa riale remanette a Versailles nfin'a ll'ottovre 1789, quanno cu 'a Rivuluzzione franzesa 'o rre s'avette a spustà dint'o Palazzo des Tuileries, a Parigge.
Dint'o 1979 'a Reggia trasette dint'a lista d'' e patrimonie 'e ll'umanità 'e ll'UNESCO.
Categurìa:Franza Categurìa:Monumente Categurìa:Patrimmone 'e ll'umanità
Tollo
Tollo è nu comune 'e 4174 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Ipsilon istriana
A ipsilon istriana ('n croato: Istarski ipsilon) jè nu sistèma 'e superstrade croate ca se troveno â penisula istriana, ca piglia chistu nomme pe a forma ca tèneno chesti doje superstrade nummerate B8 e B9, si se uardeno ra cjelo. Chesti vie songo a pedagge, e vèneno mantenute fi 'o 2027 p'a cumpagnia Bina-Istra. O limite massimo jè tra 80 e 100 km/h.
Rammo a levante
O pjezzo 'e superstrada ca cumpone o "rammo" a levante 'e chesta ipsilon è 'a superstrada nummerata B8, 'e 64 km. Aunesce Mattuglie cu Canfanaro, addò se 'ncrocia cu l'atu "rammo" da ipsilon, chillo 'e punente, ca piglia o nummero 'e B9.
Rammo a punente
A superstrada B9, cu na lunghezza 'e 77 km., aunesce Sicciole, ao cumfine tra a Croazia e a Slovenia, cu Pola e sèrve ao turisme da custjera istriana 'e punente. Ce stanno doje opre 'mpurtante 'ncoppa a chesta parta da ipsilon istriana: o viadotto "Limska draga" e o ponte "Mirna". O viadotto "Limska draga" fuje custruito tra o 1988 e o 1991 e fuje a primma parta do "rammo" a punente. O ponte jè luongo 552 m. e a lunghezza do pilastro chiu ajaveto jè 'e 120 m. O ponte "Mirna" 'ncrocia o ciumme Quieto (Mirna 'n croato) ca le da o nomme. Fuje arapruto ao traffico ao 2005; fuje una dé parte chiu difficile ra custruì pe u turreno sciuliuso attourno ao ciumme. O ponte jè luongo 1355 m.; o punto chiu ajaveto sta a 40 m. e ghiè a pedagge.
Trasformazione a autostrada e pruggjette pe u futuro
A ipsilon istriana jè stata custruita a doje fase: A primma fasa furnètte ao 2007 e vedètte a trasformazione 'e doje strade nfi e tanno chiammate B8 e B9 a doje superstrade, cu o sparte traffico 'n mjezo, cu una via pe direzione, a parte ao passagge 'e Canfanaro ca tenéva ra subeto una via pe direzione. A siconda fasa da custruzione da ipsilon abbiaje a Uttombre do 2008, quanno pe ragione 'e traffico e securtà se decidètte 'e fà addeventà tutto o rammo a punente (a parte o viadotto Limska draga e o ponte Mirna) e o rammo a levante ra Canfanaro a Pisino na strada cu caratteristiche 'e autostrada. Chesta fasa a da èssere purtata ao termene ao 2011. Na vota furnute tutte cheste opre 'ncoppa â ipsilon, tutte é parte 'e chistu sistèma cu caratteristiche 'e autostrada ànno 'a addeventà a pedagge.
Rogno
Rogno è nu comune 'e 3292 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Poggio Renatico
Poggio Renatico (ferrarese: Al Puz) è nu cumune 'e 8.755 crestiane d''a pruvincia 'e Ferrara.
Soragna
Soragna è nu comune 'e 4355 crestiane d''a pruvincia 'e Parma.
San Giovanni del Dosso
San Giovanni del Dosso è nu comune 'e 1180 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Milazzo
Milazzo è nu comune 'e 32550 'e abitante d''a pruvincia 'e Messina.
Sora
400px|centro|miniatura|Sora
Sora è nu comùne 'e 26418 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Gallarìa
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Urzulei
Urzulei è nu comune 'e 1443 crestiane d''a pruvincia 'e Ogliastra.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Ogliastra Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Nausea (gruppo musecale)
'E Nausea fureno nu gruppo musecale punk 'a New York City, 'nfruente 'into gennere Crust Punk. Comme gruppe 'e primma tàle 'o gruppo ngrese anarchico Crass, Nausea aviva na cantante femmena e uno masculo. Fuje ben scetate 'inta cummunetà de case accupate do Lower East Side e fujeno anarchice. 'O pettore punk John John Jesse fuje 'o bassista do gruppo.
Jonte internet
Categurìa:Gruppe musecale
Tolmezzo
Tolmezzo è nu comune 'e 10541 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Prugietto:Donazzione
Donazzione a Wikimedia Foundation https://web.archive.org/web/20101202123038/http://wikimediafoundation.org/wiki/Donazioni
Associazione Wikimedia Italia http://www.wikimedia.it/
Poggio Rusco
Poggio Rusco è nu comune 'e 6266 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Mèle (magnà)
Le mèle è ne magnà predotte da le lape (é ne ccone pure da ate menòttere). Vè predotte da le nèttare é da la melata. La melata, che ne sapore assá doce ch’asseméglia a le zúcchere, è predotta da cchiù tipe d’emòttere (nziétte pengecature-secature o fetemise), le quale dejezziune zuccherine suo le magnà prengepale pe ne sacche de nziétte. Le nèttare è tuote da ngòpp’a gle sciuore de ne muare chiande.
Le mèle mbarte è addeprate comme cibbe da le lape é mbarte è cagnate n’céra de lape pe cheštruì le cellétte saghenale.
Categurìa:Cucina
Milena (CL)
Milena (CL) (Milocca pe siciliano) è nu comune 'e 3446 'e abitante d''a pruvincia 'e Caltanissetta.
Eduardo Scarpetta
Eduardo Scarpetta (Napule, 13 'e màrzo 1853 – Napule, 29 'e nuvembre 1925) fuje nu attore e cummediografo taliano.
Fuje chillo ca 'nventò 'o triato dialettale moderno. Riscrivette int'â llengua nnapulitana nu cuofeno 'e pochade francise; 'a commendia soja cchiù canosciuta è Miseria e nobiltà, ma scrivette pùre Na santarella: na cummedia famusa ca dette ô nomme a casa soja, a villa Santarella.
Tene na carrera assaje lunga 'e commediografo, accumminciata ô 1875 e fernuta 'int'â mala manera pe' na causa ca nce facette Gabriele D'Annunzio 'int'ô 1904.
Scarpetta fuje tuttavota attore dd'ô ῾mbruoglio 'int'ô lenzuolo, cuanne 'mpezzavano 'e cinematografi. Facette pellicule pe' na casa 'e Milano, 'a “Musical Film” 'e Renzo Sonzogno: Miseria e nobiltà (1914, direzione 'e Enrico Guazzoni), La nutrice (1914, direttore Alessandro Boutet), Un antico caffè napoletano (1914), Tre pecore viziose (1915) e Lo scaldaletto (1915) diretti 'e Gino Rossetti.
Fuje 'o pate 'e nu cuofen'ê figlie: Vicienzo Scarpetta, Domenico Scarpetta, Maria Scarpetta, e ppoje 'e figlie dd'ô buttone ca teneva co' Luisa De Filippo: Eduardo, Peppino e Titina De Filippo, e ppùre 'o poeta Ernesto Murolo (pate ê Roberto Murolo), Eduardo (De Filippo) in arte Passarelli e 'o frato Pasquale De Filippo.
San Giovanni di Gerace
San Giovanni di Gerace è nu comune 'e 609 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Calabbria.
Scalea
Scalea è nu comune 'e 10192 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Lengua siciliana
'A lengua siciliana è na lengua ca se parla ' int'â Sicilia, 'int'ô Salento (addò è chiammata salentinu) e parzialmente 'int'a ati zone (Calavria e Ciliento).
Comm'a ll'italiano, 'o ssiciliano vene d''o llatino, ma dint' ê siecule se cagnaje pe mmiezo d''e ddominazione nurmanne e spagnola, e assaje pparole vèneno pure d''o grieco e alarbo.
Scaletta Zanclea
Scaletta Zanclea è nu comune 'e 2578 crestiane d''a pruvincia 'e Messina.
Poggio San Marcello
Poggio San Marcello è nu comune 'e 737 crestiane d''a pruvincia 'e Ancona.
Villafalletto
Villafalletto è nu comune 'e 2876 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Uscio
Uscio è nu comune 'e 2198 crestiane d''a pruvincia 'e Genova.
Achille Millo
Achille Millo (Napule, 1922 - Romma, 18 'e ottovre, 2006) fuje n'attore napulitano ca fatecaje cu De Sica, De Filippo e Visconti.
Villafranca d'Asti
Villafranca d'Asti è nu comune 'e 3.003 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Scalenghe
Scalenghe è nu comune 'e 3072 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Milano
Milane (Milàn pe lumbardo) è nu comune 'e 1.303.437 abetante, capoluoche d'a pruvincie ch'o stisse nomme. Milane se trove a 121 metre inte a chianure padane. Tene 4.000.000 perzone int'a l'areë metropolitane (cuntenente tutte a zone centresettentrionale d'a Lumbardie, è o cchiù gruosse ammazzuccate urbane d'o paese).
Milano è 'a siconna cità d'Italia ppe ggente, ma primma ppe centro nnustriale e cummerciale. Ritta "cità operaia", Milano have canusciuto, nzieme 'a 'o declino d' 'a grande nnustria, nu masseccio trasferimiento 'e ll'attività produttive 'int'ô sojo hinterland.
'A riggeda struttura monocentreca 'e Milano, cità ca criscette ppe tiempo cu rifacimiente, ha ostaculato 'a conservazione 'e quartiere rinascimientale o barocche. È uno d' 'e site addò ce stanno cchiù beni artisteci.
Descrizzione
Milano, 'int'o nucleo centrale, chiammato Cherchia d' 'e Naviglie, se trovano 'e palazze cchiù impurtante, d'addò sorge 'o Duomo, ca 'a costruzzione accumninciaje 'int'o 1386 (ppe Gian Galeazzo Visconti) a soja costruzzione, e d' 'a 'o Palazzo Reale, cagnato 'a Giuseppe Piermarini (1772-1778) e ogge sede d' 'o Museo d' 'o Duomo e d' 'o Civeco museo d'arte cuntemporanea.Ce sta 'o tiatro d' 'a Scalinata (d' 'o Piermarini, 1776-1778).
Francesco Solimena
Francesco Solimena (Canale 'e Serino, Avellino, 4 'e ottovre 1657 - Barra, 5 'e abbrile 1747) fuje nu pettore e n'archetétto taliano.
Milano
Storia
'A cità fuje pussibbelmente funnata d' 'e abetante insubri attuorno ô IV seculo AC,Mediolanum, rumana 'int' 'o 222 a.C., fuje fatta capoluoco d' 'a pruvincia Transpadana. 'Int' 'a ll'età mperiale fuje cu Diocleziano 'a residenza d' 'e mperature d'Occidente (Massimiano 'int'o 286), cu Costantino addò facette ll'editto canusciuto ppe 'e cristiane.
Francesco Solimena
Categurìa:Archetette taliane Categurìa:Pitture taliane
Milano
Pupulazzione
Pupulazzione censita (migliàra)
Sorbolo
Sorbolo è nu comune 'e 9211 crestiane d''a pruvincia 'e Parma.
Poggio San Vicino
Poggio San Vicino è nu comune 'e 303 crestiane d''a pruvincia 'e Macerata.
Milis
Milis è nu comune 'e 1670 'e abitante d''a pruvincia 'e Oristano.
Usellus
Usellus è nu comune 'e 933 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Tolve
Tolve è nu comune 'e 3617 crestiane d''a pruvincia 'e Putenza.
Scandiano
Scandiano è nu comune 'e 23332 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Scandicci
Scandicci è nu comune 'e 50003 crestiane d''a pruvincia 'e Sciorenza.
San Giovanni Gemini
San Giovanni Gemini (San Giuvanni pe siciliano) è nu comune 'e 8.080 crestiane d''a pruvincia 'e Agrigento.
Sordevolo
Sordevolo è nu comune 'e 1333 crestiane d''a pruvincia 'e Biella.
Villadossola
Villadossola è nu comune 'e 6905 crestiane d''a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Deià
Deià è nu comune 'e 718 'e abitante d''a Mallorca.
Mellarine
Gl Mellarine è ne sciume de la Vall e Comine che nasc da gl vallone Foce de gl mond La Monna (m 1492), che fa part de Le Mainard (m 2070 ). Scorr pe 18 km attraviérz gl chemune de Sand Ghiasce, Pescenisch, Agnone é Atini prime e z’ittà a mane manga de gl sciume Mèlfa, a la frazzione de Pond Mèlfa, dénd a gl chemune d’Atini. Tè na pertata de 8 mc/s.
Gl piézz Atini-Sand Ghiasce de la štrada reggiunale 627 de la Vandra (SR 627) ce passa cand cand.
Attevetà agrícule
Categurìa:Sciumme
Mileto (VV)
Mileto (VV) (o Militu 'n calavrese) è nu comune 'e 7.152 crestiane d''a pruvincia 'e Vibo Valentia, famusa p'essere stato 'o paese natale 'e Ruggero 'o Normanno.
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vibo Valentia Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Menòttere
Gle menòttere (Hymenoptera Linnaeus, 1758) suo n’órdene de nziétte, nzerite dénd’a la sotteclasse Pterygota (Endopterygota Oligoneoptera) é, comme úneche órdene, dénd’a la sezzione Hymenopteroidea, che radduce cchiù de 120.000 spèce spase pe tutte gle munne.
Francesco Gaeta
Francesco Gaeta (Francisco Cajeta) (Napule, 27 'e luglio 1879 - 15 'e abbrile 1927) fuje nu pueta e assaggista taliano.
Menòttere
Gle nome se refà a le scénne membranose, é ne vè da le grèche andiche ὑμήν hymèn "pellécchia" é πτερόν pteròn "scénna".
Francesco Gaeta
'E ffatiche soje 'e juventù ereno nfruenzate 'a Gabbriello D'Annunzio, e avevano n'ària sentimentale e sensuale.
Menòttere
Se spártene n’du sottórdene: gle Senfite (Symphyta o Chalastogastra), che tiéve la panza accucchiata a gle piétte sènza strezzatura, é gl’Apòcrete (Apocrita o Clistogastra), cchiù medèrne, che gle piétte chiaramènde scucchiate da la panza.
Villafranca di Verona
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Menòttere
Categurìa:Inzette
Francesco Gaeta
Funnette e nderazzette 'o semmanale litterario I Mattaccini a Napule 'int' 'o 1901 - 1902.
Sorbo San Basile
Sorbo San Basile è nu comune 'e 932 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Francesco Gaeta
Ausaje 'e sorde c'avije d''e livre propie pe' cumbattere contro ll'antesemmitismo.
Scandolara Ravara
Scandolara Ravara è nu comune 'e 1585 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Sorbo San Basile
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Francesco Gaeta
Fuje n'assentito d''o fascismo apprimma ca murette.
Se accirette 'e Viernarì Santo, poco aroppo 'e funerale 'e mamma suja, 'a ll'aità 'e 48 anne.
Villafranca in Lunigiana
Villafranca in Lunigiana è nu comune 'e 4635 crestiane d''a pruvincia 'e Massa-Carrara.
Rogolo
Rogolo è nu comune 'e 501 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Nogaredo
Nogaredo è nu comune 'e 1.663 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Militello Rosmarino
Militello Rosmarino è nu comune 'e 1436 'e abitante d''a pruvincia 'e Messina.
Sordio
Sordio (Sùrdi pe lummardo) è nu comune 'e 3.079 crestiane d''a pruvincia 'e Lodi.
Militello in Val di Catania
Militello in Val di Catania è nu comune 'e 8193 'e abitante d''a pruvincia 'e Catania.
Gipsy Fint
Gipsy Fint è 'o nomme 'e nu gruppo musecale taliano 'e genere comico nato int'ô 1998 durante na striscia televisiva.
'Int''e lloro sketch ausano 'o dialetto comme na specie 'e 'speranto, siccome se vesteno cu 'e custume tipice messicane.
So' apparse spisso 'int''e programme televisive d''e canale Mediaset. 'Int''o 2000, chiammate 'a Maurizio Costanzo, partecepano a tutt''a staggione 'e Buona Domenica ncopp''a Canale 5, lanzann''e canzone "Que calor" e "Allora si scemo".
Pe' Antonio Ricci hanno criato 'a sigla d'apertura d''o programma "Estatissima Sprint 2000" cundotto 'a Roberta Lanfranchi.
Poggiofiorito
Poggiofiorito è nu comune 'e 949 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Gipsy Fint
'Int''o 2001 'e Gipsy Fint so' n'ata vota a Buona Domenica. Aroppo cumpongono e cantano 'a culonna sonora d''o film "La Repubblica di S. Gennaro" cu Carlo Giuffré e Lucrezia Lante della Rovere. 'Int''o film partecepano pure comm'attore, facenno se stesse.
Hanno fatte 2 dische, "Funikulì, Funikulà" (d''o nomme d''a trasmissione televisiva vincetrice d''o premio nazziunale "Millecanali" d''o 1999) e "Allora si scemo".
Villafranca Padovana
Villafranca Padovana è nu comune 'e 7951 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Gipsy Fint
Hanno partecepato pe' 11 puntate ô programma 'e Rete A All Music "Music Zoo".
Hanno fatto pure nu spettaculo a triatro. 'Int'o Cilea, 'o spettaculo se chiammava:SOLO GLI UCCELLI CANTANO GRATIS.
Benedetto Croce
Benedetto Croce (Pescasseroli, AQ, 25 'e frevaro 1866 - Napule, 20 'e nuvembre 1952) è stato nu scrittore, filosefo e ommo pulitico taliano.
Sapunaro
'O sapunaro è nu mestiere antico 'e Napule.
Scandolara Ripa d'Oglio
Scandolara Ripa d'Oglio è nu comune 'e 636 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Sapunaro
'E sapunare jevano giranno na vota pe 'e ccase, arraunanno robba vecchia, pure si era sgarrupata, ca 'a ggente se vuleva luvà 'a tuorno. 'O sapunaro nun deva denaro 'n cagno, ma lassava prete 'e sapone ('a cca vene 'o nomme suoje).
Soresina
Soresina è nu comune 'e 8928 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Sapunaro
Se dice pure sapunaro 'e na persona arrunzona, ca quanno fa na cosa nun è capace d''a fa bbona, o ca fa 'e ccose senza tené genio.
'E na tale perzona se dice:
Nicosia
Nicosia (Lefkosía o Λευκωσία 'n greco, Lefkoşa 'n turco) enn'a capitale d''a Cipro. 'O nommo ausato int''o napulitano vene 'e ll'uso frangese Nicosie ausato sostt''o dominio d''e Lusignane. Enne pure 'a cchiù róssa cità d''o Cipro e 'o cchiù mpurtante centro 'e puteca 'e ll'Isula. Se rice ca Nicosia rummane ll'ùrdema cità spartuta dint''a ll'Europa r'ogge.
Nutarelle
Categurìa:Cipro
Luce
200px|thumb|'A luce ca trase pe na [[fenesta]]
'A luce è n'ente físeco, generato 'e na surgente naturale o artificiale, ca fa 'e ccose visibbile a ll'uocchie: p'essempio 'a luce naturale d''o sole o 'a luce artificiale 'e na lampa.
Chistu ente po' essere descritto comm 'a n' onda d'o campo elettromagnetico, o pure comm a nu flusso 'e particelle ca se chiammeno fotoni.
Bibbliografia
Categurìa:Físeca
Poggioreale
Poggioreale è nu comune 'e 1711 crestiane d''a pruvincia 'e Trapani.
Il Mattino
Il Mattino è nu giurnale funnato a Napule 'o 1892 'a Eduardo Scarfoglio e Matilde Serao.
Diffusione
Nfromma Ads - Accertamenti Diffusione Stampa
Cipro
'A Repubbreca 'e Cipro (Κυπριακή Δημοκρατία (greco), Kıbrıs Cumhuriyeti (turco) è na repubbreca d''o sud-est 'e ll'Europa. 'A capitale soja è Nicosìa.
Se trova int'a n' isula all'est d''o Mar Mediterraneo, ca sta luntano 113 chilometre ô sud d''a Turchia e circa 120 chilometre all'ovest d''a custa d''a Siria. 'A parte nord 'e ll'isula fuje accupata 'a ll'esercito turco 'o 1974 e, senza ricanuscenza, luvanno 'a Turchia stissa, se prucrammaje ndipendente d''o sud 'e ll'isula. Int''o 2004 'e ffruntiere se so' arapute, ma ce sta 'o prubblemma 'e luntananza tra 'e llengue ca se parlano int''a ll'isula: 'o turco e 'o grieco. Pe tramente, 'a parte grieca trasette int''o 2004 a ffà pparte e ll'Aunione Europea.
Giugrafia
L'isula se truova int''o mediterraneo urientale, annanze 'o Libbano e ll'Israele ca stanno all'est e ll'Anatolia ca sta ô Nord. 'A custiera aggizziana 'a tene ô sud.
Ecunumìa
L'ecunumia è basata ncopp''o turismo e ll'agricultura. L'isula tene nu climma temperato ca permette n'offerta turistica tutto l'anno. Cipro sporta parte d''a produzzione soja 'e vino e uoglio ca se ponno accattà e trovano mercato int'a ll'Europa uccidentale.
Categurìa:Cipro Categurìa:Giugrafia
Francesco D'Ascoli
chesta è 'a paggena ppe 'o sturioso napulitano, pe 'o monaco franciscano vere a Franciscus de Esculo
Millesimo
Millesimo è nu comune 'e 3249 'e abitante d''a pruvincia 'e Savona.
Francesco D'Ascoli
Francesco D'Ascoli (1920) è nu sturioso napulitano.
Villafranca Piemonte
Villafranca Piemonte è nu comune 'e 4792 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Roiate
Roiate è nu comune 'e 798 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Tonadico
Tonadico è nu comune 'e 1413 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Cile
'A Repubbreca 'e Cile (Spagnuolo: República de Chile) è na repubbreca d"o sud-ovest 'e ll'Amereca meridiunale.
Éssa cunfina a nord cu 'a Bolivia e 'o Perù, a est cu ll'Argentina.
Descrizione
'A capitale è Santiago.
Ate pruggette
Categurìa:Cile
Cippo a Furcella
'O Cippo a Forcella è nu gruppo 'e prete d''e antiche mura grieche 'e Napule 'int'a chiazza Calenda addó 'e ccape decullate d''a rivuluzione 'e Masaniello 'e 1647.
Unione Sportiva Avellino
L'Unione Sportiva Avellino è na squatra 'e pallone 'e ll'Italia, 'a cchiù importante 'e Avellino. Funnata int'ô 1912, joca mò int'â Serie B e ha jucato diece anne int'â Serie A, addó ha jucato d''o 1978 ô 1988.
Quann è stata fatt
A dicembre r'ó 1912 è stata funnat l'Unione Sportiva Avellino, e già r' 'a l'inizio facette parte r' 'o campionat e IV Division usann na divisa ianca e verde. E partite jocate in casa so state fatte n'gopp o camp sportivo 'e Piazza d'Armi, a mmiezz a cità 'e Avellino. Fino 'o 1970, e carcerati int' 'o Carcere Borbonico e chi stava 'e cas llà vicin, puteva vedé e partite gratis. Pò, 'o campo è stato spustato addó sta mó, n'gopp e Cappuccini, a via Zoccolari.
Camboggia
'A Camboggia ('n lengua khmer Kâmpŭchea) è nu stato d''o Sud-Est asiatico ca s'affaccia int''o Gurfo 'e Thailandia e cunfina cu Thailandia, Laos e Vietnam. 'A religgione prencipale è 'o buddhismo.
'A capitale è Phnom Penh.
Pulìtica
'A Camboggia tene na munarchia custituzziunala.
Silvio Baccaglio
Silvio Baccaglio (Minusio, 12 'e ottovre 1905 - Locarno, 25 'e ottovre 2000) fuje nu pettore e decoratore sguizzero.
Biografia
Primma 'e se dedicà â passione 'e pittà, faceva 'o mbianchino 'int'a ll'impresa d''o frate. 'E quatre soje rappresentano paesagge tipice d''a muntagna, 'ngopp'a tutto Cimalmotto, addó isso ha passato ll'infanzia soja a ffà 'o pastore 'ngopp'e muntagne, e 'a specialità soja erano 'e caricature d''e perzone d''o paese.
Poggiorsini
Poggiorsini è nu comune 'e 1518 crestiane d''a pruvincia 'e Bari.
Ariana Grande
Ariana Grande-Butera (Boca Raton, 26 'e giùgno 1993) cunusciute semplicemènt comm'â Ariana Grande è na cantante, attrice e cumpusitrice mmericana 'e genere pop e R&B.
È addivintata famosa p'ò ruolo ê Cat Valentine dint'â Victorious e Sam & Cat, e dint ô 2011 firma nu cuntratto cu â Republic Records, pubblicanne dint ô decembre 2011 â primma canzone soja: "Put Your Hearts Up" successivamènte scancellato e primmo singolo ê ll'album suoie é debutto "Yours Truly", pubbrecàte dint'ô 2013 ch'arriva subbito ô primme posto r'a Billboard Hot 200.
'O 28 'e aprile 2014 pubbrece "Problem", primmo singolo d"o sicondo album in studio suoie "My Everything" pubbrecato ô 25 'e austo 2014. L'album venne chiù 'e 4.5 milione 'e copie dint'â tutt'ô munne.
Dint'â carriera soje a vennuto fin ê mmo 30 miliune ê dische, avenne paricchie ricoboscimènte, comm'â MTV Video Music Awards, tre Teen Choice Awards, quatte Radio Disney Music Awards, due American Music Awards, nu Billboard Music Awards, nu People's Choice Awards duje Nickelodeon Kids' Choice Awards.
Biugrafia
Ariana Grande è nata e crisciuta a Boca Raton, Florida, 'o 26 giùgno 1993. 'O nomme suojo è ispirato â Principessa Oriana d' o programma Felix the Cat. Tene origgine 'taliane (siciliane e abbruzzis). Tene nu fratellastro cchiù 'ruoss 'e diec anne, Frank James Michael Grande Marchione, cche fa 'o produttore, attore 'e musical e youtuber
Fine 'a piccerella ess 'e appassionata 'o canto, 'a recitazzione, ll'intrattenimiénto e 'o ballo. A suli quatte anne vene chiammata d'a Nickelodeon p'e nu ruolo dint'ô show "All That".
'A otto anne quanne, recitanne cu 'na cumpagnia teatrale 'e criature, ottiéne 'o primmo ruolo prinicipale: Annie; e cu ll'influenza 'e Gloria Estefan accumence a cantà.
Discugrafia
Categurìa:Cantante
Fasulara
'A fasulara è n'evera mericinale cu 'e bacche russe 'int' 'e vvessechelle d''o stesso culore.
Categurìa:Everisteria
Nogara
Nogara è nu comune 'e 8154 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Juoche d"o Mediterraneo
'E Juoche d"o Mediterraneo song na manifestazzione sportiva organizzata dint'ô stisso modo dde Juoche olimpiche addo partecipano 'e nazzione cca fanno parte d"o Bacino d"o Mediterraneo, senza Israele e Stato 'e Palestina, cchiù alcune nazzione 'e ll'area mediterranea prive 'e acciesso 'o mare quale San Marino, Andorra, Repubbreca 'e Macedonia e Serbia. 'E Juoche song organizzate sotto 'a supervisione d"o Cumitato 'Nternazzionale d"e Juoche d"o Mediterraneo (CNJM, ufficialmente Comité International des Jeux Mediterraneéns - CIJM). Se juocano ogne quatto anne, sempe 'n anno doppo 'e Juoche olimpiche d'estate.
Villafranca Sicula
Villafranca Sicula è nu comune 'e 1511 crestiane d''a pruvincia 'e Agrigento.
Juoche d"o Mediterraneo
'A quatta edizzione fuje ospitata a Napule dint'ô 1963.
Milo (CT)
Milo (CT) è nu comune 'e 1104 'e abitante d''a pruvincia 'e Catania.
Juoche d"o Mediterraneo
Luoche d"a IV edizzione a Napule
Categurìa:Sport
Garum
'O Garum éva na concia fatta 'e viscere fermentate 'e pisce ca s'ausava a Roma antica. Venéva tenuta ra l'abitante 'e Roma antica comme mangià afrodisieco, cunzumata sultanto ra chi appartenéva â parta chiu nobila da pupulazione. É romane ausaveno chesta concia comme ogge s'ausa int'aé cucine asiatiche a salza 'e soja: invece 'e menà u sale 'ncoppa au mangià ce mettéveno cocche poco 'e garum pe ce dà o sapore salato. Ogge ne canuscimmo a cumpusezione pe é descrizione cumfuse 'e Apicio ca se trovano 'ncoppa a l'opra De re coquinaria.
Cumpusezione
Éva na concia ca, ammescata cu vino, acito, pepe, uoglio ò acqua servéva pe accumpagnà ati piatte, ma s'ausaje pure pe a merecina e a cosmètica. U garum se pruducéva pe quase tutte é paise d"o Mar Mediterraneo; chellu chiu apprezzato d'é Romane se facéva â Spagna, a Baelo Claudia, d'u sgombro. Ao 2008 l'archeologhe ausajeno o rjesto 'e l'urdema partita 'e garum 'e Pumpeje rummasta pe cumfermà a data 'e l'eruzione do Vesuvio do 79 d.C.
Ogge
Se penza ca u garum sta a l'origena 'e piatte ca se cumzumeno a tutt'ogge, cu tutto ca a recetta dé romane nun se canosce bona. Ce sta chi dice ca o sapore paréva chillo da salamoja 'e l'alice sotta sale, ca ancora mò se trova 'ncoppa â Custjera, chiu assaje a Cetara, cu o nomme 'e culatura. N'atu piatto ca pure se penza ca vène d'u garum se trova a Nizza, addò piglia o nomme 'e Pissalat (pesce salato), ca fosse a base 'e na pizza tipica 'e là: a pissaladiera. O sapore du garum fosse ra avvecenà a chillo du nuoc-mâm vjetnamita.
Scanno
Scanno è nu comune 'e 2.136 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Garum
Allacce pe fora
Pagina 'ncoppa 'o garum
Cerasa
'A cerasa enne 'o frutto d"o ceraso. Frutto quase tonno comme na palla, granne generalmente 'a 2 a 5 centimetre 'e diametro, 'e culore assume varie ténte 'e russo e a seconna d"a varietà, e 'n parte cierte ngnocche janche. Cuntene nu solo semmena pe frutto. Cierte varietà scegliute songo crassificate comme duroni pe 'a grannezza lloro.
Etimologgia e antichità
'E varietà 'e cerase doce se spanneno pe' tutt' 'Europa, ovest Asia e parte d' 'o nord Africa. Comme frutta è canusciuta d' 'a preistoria. Pure 'a cultivazione 'e cerase téne rareche dint'a Roma antica a ssicond' a Lucius Licinius Lucullus nfin'a ll'Anatolia, reggion' 'e Pontus, mmerz' 'o 72 aC.
'A parola cerasa, 'n franzese cerise, 'nspagnuolo cereza, 'n turco kiraz se pigliano 'a rareca tuttuquante d' 'o grieco (κέρασος) pe' bbìa d' 'o latino cerasum, ca foss' 'o pizzo grieco 'e Cerasus, ogge 'a cità 'e Giresun a 'o nord 'e Turchia, d' 'a quale 'e cerase trasettero dint'a tutta Europa.
Nutarelle
Categurìa:Frutta
Scano di Montiferro
Scano di Montiferro è nu comune 'e 1725 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Geštezierate
Gl tèrmene geštezierate nzegnava a l’èpeca svèva é angeina ogn deštritt ammeneštrative pe comm éva spartute gl Rrégn e Secilia, ghevernate da ne fenzienarie de nòmmena mberiale, gl gešteziére, ch’arrappresendava la peteštà riale a gleviégl prevengiale.
Milzano
Milzano è nu comune 'e 1483 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Tonara
Tonara è nu comune 'e 2397 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Geštezierate
Geštezierate decretate da Fedriche II
L'únnece deštréttera štabbelite da Fedriche II a gl mèse d’aušt de gl 1231 (Cheštetuzione de Mélf), fúrene criate n’tiémb deviérz; allescì, presèmbie, gl Geštezierate d'Abbruzz (Justitiaratus Aprutii) fòtt abbiate sule a gl 1233 é la sède fòtt méssa a Sulmona. A secunna d'addó ze truóvene puonn èss spartute accuscì:
Santiago 'e Cile
Santiago è 'a capitale e cità cchiù grossa do Cile che cu 'a conta cchiù de 5.428.590 'e abbitante.
Geštezierate
Geštezierate nemmenate da Carl d'Angiò
Gl 5 ottobr 1273 Carl I d'Angiò apprevètt che gl deplòma d’Alife la spartènza de gl Abbruzz, cunzederate ne deštritt truopp ruoss pe èss ammeneštrate buone é defennute, trevènnese gl cape cchiù a nòrd de gl rrégn. Ze penzètt megl a passà ngim’a ne chembine naterale, gl sciume Atèrn, štabbelènn a nòrd gl geštezierate d'Abbruzz ulteriore (Ultra flumine Piscaria) é a sudd gl geštezierate d'Abbruzz citeriore (Citra flumine Piscaria).
Santiago 'e Cile
Jonte 'a fora
Categurìa:Cile
Geštezierate
Geštezierate nemmenate da Carl d'Angiò
A gl 1282 che la uèrra e gl Vèspr, abbiata dòpp a la rebbellione seceliana (Viéspr seceliane) é fenita dòpp ann che la pace de Cataviddotta (31 aušt 1302), gl angeine perdiérn la part nzulare de gl rrégn (la capetale fòtt scasata da Palèrm a Nápele) é, pecciò, pure gl du deštritt seceliane.
A gl ann dòpp sía gl Prengepate sía la Calabbria fúrene appedù spartute a du geštezieriate deffrènd (une Ulteriore é gl ate Citeriore pe ognune), addeprènn sèmb comm chembine gl sciume, il Séle (Silarus) a gl prime, é gl Nete (Naethus) a la seconda.
Repubbreca parlamentare
'A repubbleca parlamentare è nu' tipo 'e guvierno ca ppe capo tene 'o presiriente ed 'e ddecisione vengono pigliate dint' 'o parlamento.
Lista 'e Paise
'E Paise 'e repubbreca parlamentare song':
Categurìa:Forme 'e guverno
Roisan
Roisan è nu comune 'e 852 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Poggiridenti
Poggiridenti è nu comune 'e 1807 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Villafranca Tirrena
Villafranca Tirrena è nu comune 'e 8921 crestiane d''a pruvincia 'e Messina.
Tonco
Tonco è nu comune 'e 891 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Magna Grecia
"Chella ca chiammano Italia fuje Magna Grecia."
'A Magna Grecia (pe latino: Magna Graecia, pe grieco: Megálē Hellàs) è chella parta d' 'o sud 'e ll'Italia ca fuje culunizzata de le griece a partí da l'ottésemo sèculo a.C. 'A storia d  a Magna Grecia, siconno 'e storece, è deverza da chella d  a Sicilia Grieca e d '' e culonie soje.
Cità grieche d '' a Sicilia
Categurìa:Storia Categurìa:Calavria Categurìa:Puglia Categurìa:Ciliento Categurìa:Campania Categurìa:Baselecata
Villafrati
Villafrati è nu comune 'e 3364 crestiane d''a pruvincia 'e Palermo.
Scansano
Scansano è nu comune 'e 4406 crestiane d''a pruvincia 'e Grosseto.
Sorgono
Sorgono è nu comune 'e 1949 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Tonengo
Tonengo è nu comune 'e 192 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Mineo
Mineo è nu comune 'e 5432 'e abitante d''a pruvincia 'e Catania.
Papa Giuvanne XXIII
Papa Giuvanne XXIII (Ioannes PP. XXIII), (Angelo Giuseppe Roncalli), (Sotto il Monte, Italia, 25 'e nuvembre 1881 - Cità d''o Vaticano, 3 'e giùgno 1963), fuje 'o 261° Papa d' 'a Chiesa Cattolica Rumana, e pure viscovo d' 'a diocesi 'e Romma, Primate 'e ll'Italia e rre d' 'o Stato Vaticano.
Fuje aletto 'o 28 'e ottovre 1958.
'O 27 'e abbrile 2014 fuje ricanusciuto Santo 'e papa Francesco assieme a papa Giuvanne Paolo II.
Categurìa:Pape Categurìa:Sante
Sorgà
Sorgà è nu comune 'e 2978 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Roletto
Roletto è nu comune 'e 1987 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Michael Jordan
Michael Jeffrey Jordan, canusciuto anche cu 'e suje inizziale MJ (prununcia: ˈmaikl ˈdʒefri ˈdʒɔːd(ə)n; Brooklyn, 17 'e frevaro 1963), è 'n ex cestista mmerecano. È cunsiderato comme nu dde cchiù granne jucatore 'e tutte 'e tiempe. Jucava dint'â NBA e ppe 14 anne cu 'e Chicago Bulls.
Ati prugette
Categurìa:Jucature 'e pallacanestro mmerecane
Sant'Agata
Sant'Agata, patrona 'e Catania è, seconno 'a tradizzione crestiana, na fiùra vissuta nfra 'o III e 'o IV seculo, durante 'o procunsolato 'e Quinziano. 'A tradizzione repurtata d'e canone cunta d'a giuvane, figlia 'e nobbele catanese, martirizzata durante 'e persecuzioni 'e Decio o Diocleziano. D'a Chiesa cattolica vene venerata comme santa, vergene e martire. 'O nomme sujo cumpare 'int' 'o Canone Rummano 'a tiempe antichisseme.
Boves
Boves è nu comune 'e 9507 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Napoli Centrale (gruppo)
'E Napoli Centrale so' une de cchiù 'mpurtante cumplesse do panurama da múseca jazz-rock taliana 'e ll'anne settanta. 'O leader da band è 'o noto sassofunista napulitano James Senese.
Júvete
U júvete (do llatine cŭbitus) iè n’artechelazione do vrazze.
Napoli Centrale (gruppo)
Categurìa:Gruppe musecale napulitane
Júvete
Variande dialettale ápule-barése
Categurìa:Anatumia
Pulicenella e Lo Diavolo Zuoppo
Pulicenella e Lo Diavolo Zuoppo fuje no juornale ssatireco-politeco 'n lengua napolitana criato 'n lo 1861. Lo jurnale fuje tutarmente 'n lengua napolitana. Lo costo era de no ranillo.
Categurìa:Cutediane taliane
Villaga
Villaga è nu comune 'e 1859 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Scanzano Jonico
Scanzano Jonico è nu comune 'e 6608 crestiane d''a pruvincia 'e Matera.
Scanzorosciate
Scanzorosciate è nu comune 'e 8918 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Nogarole Vicentino
Nogarole Vicentino è nu comune 'e 995 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Tonezza del Cimone
Tonezza del Cimone è nu comune 'e 620 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Torano Castello
Torano Castello è nu comune 'e 4927 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Pognano
Pognano è nu comune 'e 1241 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Pèttene e lupe
. Gle pèttene e lupe (IPA: ['pεtːǝnǝ 'ǝ 'luːpǝ]) è na chianda ervacia de 1-2,5 m.
Ne vè da l’Eurasia e da gle Nòrd Áfreca, ma è chenesciuta pure a l’Amèreca, Áfreca, Auštralia é Nòva Zelanna, pertata lòche pe sbagle é addevendata spisse na malèrva. La nscerescènza è celíndreca affin’a 10 cm de lenghézza che sciuore porpra che ze sécchene redecènnese a brattie pellecchiose.
Categurìa:Caprifoliaceae
Pogno
Pogno è nu comune 'e 1488 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Minerbio
Minerbio è nu comune 'e 8249 'e abitante d''a pruvincia 'e Bologna.
Ussana
Ussana è nu comune 'e 3763 crestiane d''a pruvincia 'e Cagliari.
Sori
Sori è nu comune 'e 4261 crestiane d''a pruvincia 'e Genova.
Rolo
Rolo è nu comune 'e 3631 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Minervino di Lecce
Minervino di Lecce è nu comune de 3945 'e abitante d''a pruvincia 'e Lecce.
Torano Nuovo
Torano Nuovo è nu comune 'e 1675 crestiane da pruvincia 'e Teramo.
Scapoli
Scapoli è nu comune 'e 949 crestiane da pruvincia 'e Isernia.
Noicàttaro
Noicattaro è nu comune 'e 24379 crestiane d''a pruvincia 'e Bari.
Nogarole Rocca
Nogarole Rocca è nu comune 'e 2849 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Birmania
'A Repubbreca e ll'Aunione 'e Myanmar canusciuta cchiù meglio comme Birmania è nu stato d&#39;'o sud-est asiateco, ca tene fruntiera ô nord-est c&#39;'a Cina, a ll'est cu Laos e Thailandia, ô nord-ovest cu Bangla Desh e l'Innia e a ll'ovest è nfuso d&#39;'o mare d& e 'o gurfo 'e Bengala. 'A che trasette 'o mese 'e nuvembre d''o 2005 'a capitale se spustaje a Nay Pyi Taw (apprimma 'a capitale fuje Yangon).
San Giovanni Ilarione
San Giovanni Ilarione è nu comune 'e 4868 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Scarlino
Scarlino è nu comune 'e 3086 crestiane d''a pruvincia 'e Grosseto.
Poiana Maggiore
Poiana Maggiore è nu comune 'e 4.216 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Mar Tirreno
'O Mar Tirreno è chella pparte d''o Mar Mediterraneo ca se stenne ad occidente d''a penisula taliana.
Juve (attrézze)
Gle juve è n’attrézze de légne che sèrve a attaccà anziéma ne pare de vuove (raraménde du cavagle) pe terà, riunde che l’ura, n’arate o ne carre.
Mar Tirreno
È cumpreso nfra 'a Corsica, 'a Zardegna, 'a Sicilia, 'a Calavria, 'a Campania, 'o Lazio e 'a Toscana, è cullegato ô Mar Ionio trametto 'o Stretto 'e Messina ed è spartuto d''o Mar Ligure 'a ll'isula d'Elba.
Juve (attrézze)
Categurìa:Agricultura
Mar Tirreno
Giugrafecamente parlanno 'o mar Ligure nun è 'a parte settentriunale d''o mar tirreno, comme assaje sgarramente penzano, ma nu mare a tutt' 'e affette 'n quanto ha nu funnale e na custiera deverza.
Cierte fanno fernì 'o mar Ligure ô sbucco d''o Magra ca però è sulamente nu cunfine dittato d''a tradizzione. 'O cunfine morfologeco è nfra Piombino e ll'isula d'Elba.
'A funnale massima suja è 'e 3.785 metre.
Poirino
Poirino è nu comune 'e 9366 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Crassifecazzione scientìfeca
thumb|'A currente suddivisione tassonomeca, secunno 'a pruposta d"o [[1990 'e Carl Woese]]
Vaer Chias d' Crust
La Vaer Chias d' Crust iè na chias a cchind sìj ca ì stet fundet a Beijing, Cina ind au 1917. Iesc', stonn cchiù o maen dji m'glin' e minz' d' Crìstionr iund a quarandett pais e saj cund'nend'. La chias appart'n' au muvmend Pentecustel du Crstianas'm' ca è assìt fer' quonn' iè acch'mnzet' u' Nauvcind'. L'onn' passet la chias iè arr'vet' all'Itoglji. Priddichesc'n' u Vangial a tutt u pais prim ca o bbnì arreit Gis Crust. L' desc cridenz d'la chias sò:
Crassifecazzione scientìfeca
Dint'ê scienze biologiche 'a crassifecazzione è nu cuncetto cca se riferisce 'e modalità cu 'e quale 'e biologhe raggruppano, sistemano e categurìzzano 'e varie entità ô cui funnamento se truovano 'e specie 'e organisme vivente e fussile.
Chista crassifecazzione accuminciaje cu Carolus Linnaeus cca vuleva raggrupare tutte 'e specie secunno nu schema preciso. Chista pruposta càgnaje cumplettamente 'a visione d"a vita ncopp'â Terra 'e primma.
Categurìa:Biologgia
Villalago
Villalago è nu comune 'e 636 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Villagrande Strisaili
Villagrande Strisaili è nu comune 'e 3697 crestiane d''a pruvincia 'e Ogliastra.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Ogliastra Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Scarmagno
Scarmagno è nu comune 'e 774 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Romagnano Sesia
Romagnano Sesia è nu comune 'e 4213 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Mokele-mbembe
'O Mokele-mbembe ('n lengua lingala "chillo cca puo ferma 'o corso dde sciumme") è na criatura 'a cui esistenza nun è stata fin' a mmo dimustrata e cca, secunno quanno affermano alcune 'ndigene d"a Repubbreca d"o Congo, vivrebbe dint'â reggione 'e Likouala, dint'â 'na vasta palude 'e cchiù 'e 130.000 chilometre quadrate.
Categurìa:Anemale mitice
Fressora
La fressora ([frə'sːoːra]) è n'eggètte de cucina, spèce addeprate pe frije o cucinà. È quasce sèmbe tonna, chiatta, pòche chepputa é fatta de fiérre, acciare, rame o alleminie. Tè n'úneche máneche luonghe, che sèrve pure pe nn'acchiappà gle scrizze d'uogle veglite a le mane.
Etimeleggía
Ne vè da le latine frīxōria "fressora", da frīgĕre "frije".
Prevèrbie cominése
La fressora vè mendevata pure énd'a cca prevèrbie:
Pognana Lario
Pognana Lario è nu comune 'e 901 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Téglia
La téglia (/'teʎːa/) (Tilia platyphyllos Scop. ), è n'álbere spegliande de la famiglia de le Tiliaceae (o Malvaceae, pe la classefecazione APG), che pò cambà cchiù de ne sècule.
Pognana Lario
Gallarìa
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Téglia
Descrezzione
Álbere ávete affin’a 40 m, le frunne suó còrefórme, che gle late sechettate, la pággena pessotte ne ccone pelosa, che ciérte ciuffitte de pire ghiangaštre a gl’ángule de le nervature, ch'a maje-giugne puórtene sotte tíleche gle sciuore ermafredite, mbrefemate, che cèrte brattée, de chelore ghianghe-giallaštre. Sse sciuore suó reštritte 2-5 a la vòta é piénnene a cape sotte. Gle frutte suó capsule peccerélle che cèrte cuštate che jéscene fòre, é che la scòrza tòsta é legnosa.
Polaveno
Polaveno è nu comune 'e 2477 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Téglia
Ibbridazione é chenfesione tra spèce
La téglia è spasa a l'Europa cundenendale é a gle Cáucase
A l'Etalia esíštene, a gle štate naturale, ebbía du spèce de tégle, vale a dice šta spèce jécche é la téglia a frunne peccerélle o Tilia cordata. Le du spèce z'íbridane ésse fra ésse dènne uríggene a Tilia × vulgaris, che vè spisse chiandata mmiés'a gle parche urbane. È fácele a ze chenfonne tra le du spèce, ma se ze tramènde le chiande buone buone, ce se rrènne cunde ca:
Monte Águila
Jonte 'a fore
Categurìa:Cile
Téglia
Medecina
Z’adduóprene gl’uocchie (sotte forma de macerate glicéreche) é gle sciuore (anziéma a la brattéa a forma de scénna).
Minerbe
Minerbe è nu comune 'e 4581 'e abitante d''a pruvincia 'e Verona.
Téglia
Magnà
Z’adduóprene le frunne crude (nzalata) o còtte a la fressora, gle sciuore prima che sceríscene (cáppere) é la semènda che šta dénd'a gle frutte (tè assá uogle).
Minerbe
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Téglia
Ate use
È assá chenesciuta pure comme chianda mellífera, è vesetata da le lape che ne predúcene ne mèle, spisse meneflerale, che creštallizza chiane chiane.
Le léna de ssa téglia suó addeprate comm'a chélle de l'ata spèce sòccia, Tilia cordata.
Scarnafigi
Scarnafigi è nu comune 'e 1911 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Alicia Keys
"Nun ésiste na formula pa musica mia; essa vène sempricemente do core e 'a ll'anema mia. Ca parlo de piramede egizziane, 'e ll'Aids in Africa o de storie d'ammore, tutte riuscirranno a veré 'e ccose ch'haggio visto e a me seguì int'ô viaggio da vita mia."
- Alicia Keys, 2007
Ati pruggette
Categurìa:Cantante mmerecane
Nole
Nole è nu comune 'e 6447 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
'A Chiesa overa 'e Giesù
Comme rammo cinese da granfa pentecustale do Crestianesimo, 'A Chiesa overa 'e Giesù è na chiesa ndipennente nata a Pechino int' 'o 1917.
Torcegno
Torcegno è nu comune 'e 677 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Club de Gimnasia y Esgrima La Plata
Club de Gimnasia y Esgrima La Plata è na squatra 'e pallone Argentina, 'a prencepale da rione da Mondongo da cità 'e La Plata, Buenos Aires.
Accà jucaje Guillermo Barros Schelotto, Hugo Orlando Gatti, Roberto Sosa e Leandro Cufré.
Jonte 'e fora
Categurìa:Squadre 'e pallone argentine
Scarperia
Scarperia è nu comune 'e 7273 crestiane d''a pruvincia 'e Sciorenza.
Proves
Proves è nu comune 'e 288 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Bhutan
'O Buthan è nu stato 'e ll'Asia. Chistu Regno è na nazziona piccerilla e muntagnosa d''o sud 'e ll'Asia, mpezzata int''o Himalaya, nfra ll'Innia e 'a Cina. 'O nommo locale d''o paese, Druk Yul, signifeca "'a tterra d''o drago d''e ttronule" pecché s'azzeccava 'o trunà d''e ttempeste cu chello 'e nu drago. A capitale soja è a cità 'e Thimpu.
Villalba
Villalba è nu comune 'e 1915 crestiane d''a pruvincia 'e Caltanissetta.
Bhutan
Nutarelle
Categurìa:Giugrafia