cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luigi Conocchia
Uìta i opéra
Lassatte na 'mpertànte antellegìa de püesìe, Frùnne de cerqua, stampàta a Arpìne ne je 1869.
Jonte 'sterne
Categurìa:Puete Categurìa:Standardizza
Eros Ramazzotti
Eros Ramazzotti (Romma, 28 'e ottovre 1963), è nu cantante taliano.
Categurìa:Cantante taliane
Cierr
Gl cierr è n'álbërë spëgliuand ë la famiglia ë lë Favacëë (Fagaceae).
San Bellino
San Bellino è nu comune 'e 1197 crestiane d''a pruvincia 'e Rovigo.
Cierr
Nòm sciëndífëchë
Quercus cerris L.
Dëscrëzzion
Categurìa:Fagaceae Categurìa:Quercus
Vermiglio
Vermiglio è nu comune 'e 1856 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Pennadomo
Pennadomo è nu comune 'e 357 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Campiglia Cervo
Campiglia Cervo è nu comune 'e 178 'e abitante d''a pruvincia 'e Biella.
Tenna (TN)
Tenna (TN) è nu comune 'e 850 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Ospedaletti
Ospedaletti è nu comune 'e 3385 crestiane d''a pruvincia 'e Imperia.
Provaglio d'Iseo
Provaglio d'Iseo è nu comune 'e 5855 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
San Benedetto Belbo
San Benedetto Belbo è nu comune 'e 192 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Vernante
Vernante è nu comune 'e 1330 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Montebelluna
Montebelluna è nu comune 'e 29249 'e abitante d''a pruvincia 'e Treviso.
Prossedi
Prossedi è nu comune 'e 1273 crestiane d''a pruvincia 'e Latina.
Tenno
Tenno è nu comune 'e 1732 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Prossedi
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Latina Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Ospedaletto (TN)
Ospedaletto (TN) è nu comune 'e 832 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Osoppo
Osoppo è nu comune 'e 2889 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Udine Categurìa:Comune d%27%27a reggione Friule-Venezia-Julia Categurìa:Comune 'e l'Italia
Campiglia Marittima
Campiglia Marittima è nu comune 'e 12.543 comune d''a pruvincia 'e Livorno.
Vernasca
Vernasca è nu comune 'e 2458 crestiane d''a pruvincia 'e Piacenza.
Rimella
Rimella (germanese walser: Remmalju, piemuntese Rimela) è nu cumune 'e 134 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
thumb|left|460px|Rimella
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vercelli Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte
Teolo
Teolo è nu comune 'e 8.441 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Montebruno
Montebruno è nu comune 'e 277 'e abitante d''a pruvincia 'e Genova.
Ospedaletto Euganeo
Ospedaletto Euganeo è nu comune 'e 5395 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Vernate
Vernate è nu comune 'e 2345 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Pennapiedimonte
Pennapiedimonte è nu comune 'e 556 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Ate pruggette
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Chiete
San Benedetto dei Marsi
San Benedetto dei Marsi è nu comune 'e 4004 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Teor
Teor è nu comune 'e 1996 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Campiglia dei Berici
Campiglia dei Berici è nu comune 'e 1741 'e abitante d''a pruvincia 'e Vicenza.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vicenza Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Pisce spata
right|375px|Nu disegno 'e nu pisce spata right|375px| 'O pisce spata (Xiphias gladius L.) è nu pisce granne cu nu musso luongo luongo ca pare na spata.
San Benedetto del Tronto
San Benedetto del Tronto è nu comune 'e 52.099 crestiane d''a pruvincia 'e Ascoli Piceno.
Rimini
[[empojiopjièjij
XVIII seculo
I millennio | II millennio | III millennio
XV seculo | XVI seculo | XVII seculo | XVIII seculo | XIX seculo | XX seculo | XXI seculo
Anne 1700 | Anne 1710 | Anne 1720 | Anne 1730 | Anne 1740 Anne 1750 | Anne 1760 | Anne 1770 | Anne 1780 | Anne 1790
Appennino Campano
Ll' Appennino Campano è chella parte e ll'Appennine ca curre d'â muntagna d'o Matese anfi a chella e Conza. Nce stanne nu sacco e jonte dint'â chilla: a sell' e Arpaia 300 mietre e a sell' e Munteforte 647 mietre so e doje cchiù mpurtante e auniscn a chiana e Napule cu a Valle Caudina e a valle de ll'auto Sabbato rispettivamiente.
Categurìa:Giugrafia físeca Categurìa:Campania
Puocchie
Descrezzione
Gle puocchie (|ˈpwokːjə|), pl. le pòcchiera (|ˈpɔkːjəra|) è na chianda áveta affin'a trénda mètre. Tè le frunne ovate-triangulare (5-7 x 4-6 cm), appezzetate, che tande diénde peccerigle tòrne tòrne. Scerisce a marze é abbrile.
Addó ze tròva
Crésce vecine a gle sciume é a gle lache affin'a 1.200 m/n.l.m.
Mariannì
Mariannì è na canzona napulitana do seculo XVIII.
'Parole e : Enrico Noto
Anne 'e nascita : seculo XVIII
'E parole
T'aggio ditto tanta vote: nun fá 'ammore cu pumpiere, só' na matta de 'mbrugliére... Gué, te lassa e se ne va,
Campiglione-Fenile
Campiglione-Fenile è nu comune 'e 1284 'e abitante d''a pruvincia 'e Torino.
Mariannì
'E parole
Marianní', sciasciona mia, gué nun farme cchiù sperí....
Quanno jèsce da 'o quartiere, co' la sciabolella a lato, cu 'o bonetto ammartenato... nèh, lassátelo passá!
Marianní', sciasciona mia.......
T'aggio ditto tanta vote: nun fá 'ammore cu 'o surdato... na partenza cchiù de n'ata... gué, te lassa e se ne va...
Marianní', sciasciona mia.........
Nèh, chiammate a mamma mia: mm'è venuta 'a passione... mo te mange lu limone... te lo mange mo pe' mo...
A lo llario do Castiello, se só' fatte 'e ciardinette, chi passéa e chi s'assètta e chi aria va a pigliá...
Marianní', sciasciona mia, ....
Ospedaletto Lodigiano
Ospedaletto Lodigiano è nu comune 'e 1574 crestiane d''a pruvincia 'e Lodi.
Mariannì
'E parole
Categurìa:'E canzone napulitane
San Benedetto in Perillis
San Benedetto in Perillis è nu comune 'e 145 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Sagne a lu cuttéur
Le sagne a lu cuttéure sonne nu piêàtte tradeziunèle de lu Cuaštegliàune ca ze magna quanne vè lu Carnvèle.
La tradeziàune vo' ca z'avéssa magnêàje, tutte nzimbra, nghe le mêàne addavôèndre a la callèra, sènza ausuó piéttera e ferceine. Pe le preparà z'ammassane le sagne e ze môèttene a coce a lu cuttéure. Traminde z'adacciane la vendrôèsca e lu nzacchète a la cuaštegliunôèsa e ze cocene a na tijèlla. A la feine z'ammeištecane sagne e carne e z'ajjéugne la pàulvera.
Categurìa:Cucina abbruzzese
Rangutango
'E rangutanghe (gen. Pongo) songo dduje specie 'e scigna 'a Borneo e Sumatra co nippulo russo e 'e vraccie lunghe. 'O nomme lloro vene do frase malese orang hutan ca vô dicere ommo do vuosco.
Ati pruggette
Categurìa:Scigna
Frosinone Calcio
'U Frosinone Calcio è na squatra 'e pallone taliana e 'a prencepale da cità 'e Fresulone.
Joca 'int'a Serie B taliana.
Categurìa:Squadre 'e pallone taliane
Martina Stella
thumb|Martina Stella Martina Stella (nata 'e 28 'e nuvembre 1984) è n'attrice italiana.
Jonte d'internet
Stella, Martina Stella, Martina
Vernazza
Vernazza è nu comune 'e 1060 crestiane d''a pruvincia 'e La Spezia.
Montebuono
Montebuono è nu comune 'e 913 'e abitante d''a pruvincia 'e Rieti.
Teramo
Teramo è nu comune 'e 55.004 crestiane da pruvincia 'e Teramo.
Penne
Penne è nu comune 'e 12518 crestiane da pruvincia 'e Pescara.
Lengue innoeuropee
Cu llengue innoeuropee 'int'â lenguisteca se ntenne na famiglia 'e lengue cu riggine comune parlate ogge 'n gran parte do gruobbo. Isse so' genneralmente spartute 'int'ê gruppi granne- slavo, germaneco, celteco, taleco, traco-frigio, balteco, grieco, illireco, anatoleco, iraneco, innorario, armeno, tocario cu ppure 'e llengue spartate.
Campione d'Italia
Campione d'Italia è nu cumune 'e 2.190 abitante da pruvincia 'e Como. 'O cumune è n'exclave 'e l'Italia e n'enclave int'ô territorio da Sguizzera.
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa
Ospitale di Cadore
Ospitale di Cadore è nu comune 'e 365 crestiane d''a pruvincia 'e Belluno.
Abruzzo
Ll'Abruzzo (o ll'Abruzze) è na reggione 'e ll'Italia Meriddiunale, ca cunfina cu 'e Marche a nord, 'o Lazzio a ovest, 'o Mulise a sud-est e cu ll'adriatico a est. Fino ô 1963 faceva parte d''a reggione Abruzzi e Molise. 'A capitale d''a reggione è L'Aquila.
Campitello di Fassa
Campitello di Fassa è nu comune 'e 732 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Trento Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere-Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sòra
Sòra è ne chemune e 26.418 abbetand e la preuingia e Fresenone.
Geografía
Ê je tèrz paése de la preuingia de Fresenone, òpp a Casine i Alatre, ma i secunn se se pènza comm'a na cettà sola nghe gl paise uicine (Lísera, Je Uròcchele i Caštegliucc), ca dòpp a la guèrra aue cresciute pe deuendà ne nzémbr de case i uíe de 44.000 creštiane. Ce passa mmése i sciume Lire.
Štòria
Uenétt cheštruita da le Uòlscera, na ggènde itáleca che s'èra spasa pe je Lazie da Anzie a Ciprane i Balzerane. Po deuendatt chelònia latina, civitas cum suffragio i, a je 377, diòcesa nghe je uèscheue Amasie. Facètt part de je Decate de Roma, i po se la teglèttere i Lombard che ce facèttere ne caštaldate (castaldatus Sorae) a je 702. A je 1103, ndratt a je Rrègn de Secilia, po, pe ne pòche énd a je Štate Pendeficie, i po n'ata uòta a je Rrègn e Nápule. Je 1472 fuètt a cape de ne decate che se spannètt fin'a Ciprane. A je 1860 uenètt a fà part de je Rrègn d'Etalia, i po de la preuingia e Fresenone, a je 1927, quann cheuernaua Mussolini.
Chiazza d''o Municipio
'A chiazza, 'e forma semi-rettangolare, è caratterizzata da presenza 'e Castiello Nuovo, ppe tremente ncoppo lato orientale ve è 'o Triatro Mercadante. 'A chiazza se trova vicino puorto, e fuje ntanto triatro 'e granne partenze 'e massa ('a ccá 'e migrante, arrivate a Napule, se mbarcavano pe ll'Americhe). Ogge è sede 'e cierte istituzioni cetadine, nfra ca 'o Palazzo San Giacomo vuluto 'a Ferdinando I 'e Burbone, sede de uffice comunale, addò, 'into nterno, nce sta 'a Pontificia Riale Basileca 'e San Giacomo de Spagnuole.
Ê abbiate do 2015 addiventarranno attive 'e stazione da linea 1 e da linea 6 da metrupulitana 'e Napule, situate nfra 'o triatro e 'o castiello.
Ate prugiette
Municipio
Acqua
Ll' acqua è n'alimento chimeco ca vene espriesso c'â formula H2O, ddoje moleculle 'e idrogeno cu na sula 'e ossigeno. È 'o liqueto cchiù comune ncopp"â Tierra. Normalmente nun téne addore, sapore e nemmanco culore.
Ll'acqua è necessaria pe puté campà. Chiante e animale téneno assaje acqua dint'a composizione 'e lloro. Picciò sto liqueto è n'elemento bbase p"a funziona corporale d'ogne forma 'e vita: p'esempio ll'acqua ffà parte d"a composizione d"o sudore, 'o sàngo, ll'urina, 'e liquete diggestive, ecc.
'O sudore aiutasse 'o cuorpo 'e cierti animale a se regolà a na temperatura stabbele. 'O sàngo téne a dinto 'e nutriente prucessate pe puté spannere e spartere p"o cuorpo. 'E lliquete digestive aiutassero a deggerì 'o magnà, e ll'urina servisse a jettà 'e sostanze chimeche e tuossece for' 'o cuorpo.
Categurìa:Chimeca Categurìa:Acqua
Octave Mirbeau
Octave Mirbeau (Trévières, Francia, 16 'e frevaro 1848 - Parigi, 16 'e frevaro 1917) è no' giurnalista, scrittore e cummediografo Nurmanno, di lengua franzese. Ha cuminciato int' 'o 1886 cu 'o rumanzo Le Calvaire.
Isso è l'autore ddo rumanzo Le Journal d'une femme de chambre (1900). Faciva pparte d''a currente artistica 'e ll'Impressionismo.
Jonte d'internet
Mirbeau, Octave
Sant'Elia a Pianisi
Sant'Elia a Pianisi è nu comune 'e 2276 crestiane da pruvincia 'e Campobasso.
XXII Juoche olimpiche viernale
'E XXII Juoche olimpiche viernale song na cumpetizzione spurtiva cca tene avuto luoco a Soči (Russia) d"o 7 ô 23 'e frevaro 2014. Alcune gare se song disputate dint'â stazzione sciistica 'e Krasnaja Poljana a circa 45 km d"a cità olimpica, mentre 'o villaggio olimpico se truovava dint'â citadina 'e Adler, a circa 28 km 'e Soči.
Selezzione d"a cità
130px|thumb|left|'O logo d"a candidatura 'e Soči
'O 22 'e giùgno 2006, 'o Cumitato nternazziunale olimpico annunce 'e tre cità finaliste: Pyeongchang, Salzburg e Soči.
Nutarelle
Categurìa:Juoche olimpiche
Ospitaletto
Ospitaletto è nu comune 'e 12268 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Rio di Pusteria
Rio di Pusteria è nu comune 'e 2.644 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Totò, Fabrizi e i giovani d'oggi
Totò, Fabrizi e i giovani d'oggi è nu film italiano diretto da Mario Mattoli e asciuto int'ô 1960.
Categurìa:Film
Vernio
Vernio è nu comune 'e 5861 crestiane d''a pruvincia 'e Prato.
Campli
Campli è nu comune 'e 7533 'e abitante da pruvincia 'e Teramo.
San Benedetto Po
San Benedetto Po è nu comune 'e 7476 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Terdobbiate
Terdobbiate è nu comune 'e 470 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Cecòria
Descrezzione
La cecòria (a Atini: cecòira) è n'èrva prènne, áveta da 20 a 150 cm.
Le frunne náscene a gl'autunne, remánene tutte gle viérne prò ze sécchene súbbete quanne scerisce, pecciò è fácele a trevà chiande che tiéve le rámera ebbía che gle sciuore. Puonn'èsse pelate o pelose. Gle chelore ènghe vérde cupe, cavvòta che ne ccone e rusce ngim'a le nervature. Suó larie 3-5 cm é lònghe 10-25 cm.
Gle sciuore suó celèšte, z'arrápene la mmatina e ze chiúdene la séra. Sceríscene da lugle a ottobbre.
Addó ze tròva
Crésce cchiù o méne dappettutte. Dénd'a le cámbera, gle prátera, luonghe le víe, affin'a 1200 m n.l.m.
Cucina
Categurìa:Piante Categurìa:Asteraceae
Vincenzo Caprile
Vincenzo Caprile (Napule, 1856 - Napule, 1936) fuje nu pettore napulitano.
Categurìa:Pitture taliane
Montecalvo in Foglia
Montecalvo in Foglia è nu comune 'e 2363 'e abitante d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Mario Borgoni
Mario Borgoni (Pesaro, 1869 - Napule, 1936) fuje nu pettore e disegnatore 'e manifeste napulitano. Stuiaje a ll'Accarremmia 'e belle arte a Napule.
Categurìa:Pitture taliane
Noc vòmmëchë
Lë frunn suó chëmbòšt, pënnat, lòngh da 30 a 90 cm e tiev da 10 a 41 frënnëcèll a forma ë langia (lòngh 5-18 cmm, larië 2,5–5 cm). Suó verd cup a part pë ngima e verd gghiangaštr a part ë sott. Lë përnóccëra suó lòngh da 5 a 12 mm.
Gl sciuor suó pëccërigl, ë chëlor verd-giall o rusc, e rëštritt a ciert ròss crammòll lòngh pur 50 cm. Scëríscënë a ggiugn-lugl.
Tutta la chianda tè në bbrutt addor.
Andó zë tròva
Në vè da la Cina nordoccidëndal e cëndral e da Táiwann. A gl 1751 arrëviètt a l'Ënghëltèrra e a gl 1760 fòtt përtat a l'Ëtalia, a gl'Uort Bbëtánëchë ë Pádëva.
Jecch a nu è štat chiandat, pë bbëllezza, luongh luongh lë víë, e z'è spas súbbëtë mmies a lë fratt, gl tërrin senza fatià, gl dërrëpatur, a gl luat ë lë víë e ë gl scium, fin a 800 m n.l.m.
Us
È štat addëprat, a la Cina e pur a l'at part, pë accògl na ruca ë na palummella (Samia cynthia) chë faceva në bbòcc chë prëdëceva na spèc ë seta.
Tè në legn chë dura puoch, nën è tuošt e zë spacca fácëlë. Nën è mangh bbuon pë mett a gl fuoch ca spara.
Vid pur
Categurìa:Simaroubaceae
Rio Marina
Rio Marina è nu comune 'e 2.152 crestiane d''a pruvincia 'e Livorno.
Micruscopio
'O micruscopio è nu strumiento scientifeco pe aggrannì 'a fiura 'e ccose piccerille piccerille. Nc'è so' varie tipe.
Campo Calabro
Campo Calabro è nu cumune 'e 4.290 abitante d''a pruvincia 'e Reggio Calavria.
San Benedetto Ullano
San Benedetto Ullano (Shën Benedhiti pe arbëreshë) è nu comune 'e 1644 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Na santarella
thumb|Na santarella, 'a canzona. Na Santarella è na cummedia scritta da Eduardo Scarpetta dd'ô 1889.
Trama
Nannina Fiorelli, è chiammata comm'a na santarella da tutte quante. Nu jorno, 'o maesto suojo 'e museca aveva rappresentà na cummedia a 'o teatro Fondo, ma 'a primma donna se ne scappaie e 'a Santarella addiventaie n'attrice.
Vernole
Vernole è nu comune 'e 7574 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Na santarella
Trama
Categurìa:Fatiche 'e triato 'n lengua napulitana
Perano
Perano è nu comune 'e 1656 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Club Social y Deportivo Colo-Colo
'A Club Social y Deportivo Colo-Colo (Colo-Colo) è na squadra 'e pallone d'o Cile, 'a squadra nascette 'o 1925, 'a prencepale da cità 'e Santiago.
Jonte 'a fore
Categurìa:Squadre 'e pallone cilene
Napoleone Bonaparte
"Ferma 'a terra se sta, zitta penzanno 'a l'urdema ora 'e l'ommo fatale"
- Alessandro Manzoni, 5 Majo
Napuliòne Bonaparte (Napoleone Bonaparte - Ajaccio, 15 'e aùsto 1769 - Isola 'e Sant'Elena, 5 'e maggio 1821) fuje nu puliteco e militare francese ca facette 'o Primmo Impero francese.
Fuje generale dint'a rivuluzzione franzesa e cummannaje 'a Franza do 1799, fuje Primmo console do nuvembre do 1799 'o maggio 1804, fuje 'mperatore de francise cu 'o nomme 'e Napoleone I, fuje pure presidiente da Repubblica Taliana do 1802 'o 1805 e fuje pure rre d'Italia do 1805 'o 1814.
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
Napuliòne Bonaparte nascette a Ajaccio, 'int'a Corseca, 'nu poco adoppo ca se facette 'o Trattato 'e Versailles do 1768 addò 'a Repubblica 'e Genova lassaje mano libbera â Franza ch'accussì venette 'ncurpata ô regno do rre Luigge XV.
'A famiglia Bonaparte faceva parte da piccola borghesia e teneva luntane origine nobbele tuscane (pare ca ll'antenate suoje fossero 'o servizzio 'e Genova e pò 'mmigrate 'int'a Corseca dinto XVI secolo).
Napuliòne cagnaje adoppo ca murette 'o pate, Carlo Maria Buonaparte, 'o cugnomme in Bonaparte pochi juorne primma 'e se spusà cu Giuseppina e partì pa campagna d'Italia.
Cucciarda
La cucciarda (Alauda arvensis Linnée, 1758) è ne cegliucc passereform e la famiglia e l'Alaudide
Napoleone Bonaparte
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
Bonaparte all'inizzio nun se credeva francese e se senteva a disagio addò 'e cumpagne suoje 'e corso ereno quase tutte quante francise e 'o sfuttevano pe 'stu fatto. Senza cumpagne e cunsiderato malamente Napuliòne allora penzaje sulamente a se dedicà 'o studio e riuscette assaje 'int'a matematica.
Cucciarda
Descrezzione
La cucciarda è lònga cchiù o méne 16-18 cm é 36 cm tra le pond e le ddu scénn, é pésa 35-45 g. È de chelore marrone, che štrisc nére a la part e ngima, cchiù chiara a la part e sott. Tè ne ciuff che ze ngrifa se šta mbaveruata. Quann vòla ze puonn vedé la coda corta é le scénn larie é cort. Máscure é fémmene z'arrassemégliane.
Napoleone Bonaparte
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
'O 22 'e settembre 1784 l'ispettore Reynaud des Monts 'o facette ammette 'a Reggia Scola Militare 'e Parigi, funnata 'a Luigge XV, addò arrivaje 'a sera do 21 'e ottovre. 'O 1785 pruvaje 'a trasì 'ndâ Marina ma pe via ca ll'esame suoje 'e ammissione fujene annullate, isso passaje 'ndâ ll'artiglieria pecché vuleva fernì 'a 'mpresso 'a studià pe puté accumincià 'a carriera militare.Addeventaje sottotenente a sulo 16 anne e 'o 1 'e settembre do 1785 addeventaje sotto-luogotenente pe pò addeventà sottotenente dint'a nu reggimento a Valence 'into Sud-Est da Franza.
Cucciarda
Vide pure
Categurìa:Alaudidae
Napoleone Bonaparte
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
Napuliòne Bonaparte nun puteva vedé ancora 'e francise, 'nfatte era a favore 'e ll'indipendenza da Corseca. Quanno scuppiaje 'a rivuluzzione franzesa Napuliòne era vintenne e era ufficìale 'e Luigge XVI, ma riuscette a se guaragnà na longa licenza, accussì se putette riparà 'a Corseca pe assaje tiempo. Ccà s'unette 'o movimento rivuluzzionario 'e l'isola addeventanno tenente colonnello da Guardia Nazziunale.
Pentone
Pentone è nu comune 'e 2144 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Napoleone Bonaparte
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
'Ndô 1792 se rifiutaje 'e turnà a servì dint'a ll'armata 'e Franza accussì fuje creduto nu disertore. 'Mmece adoppo 'e cunzigli do pate isso turnaje a Parigge addò se presentaje 'o ministro da uerra cercanno e se difende. Riuscette nun sulo a se fa perdunà ma se facette pure annummenà capitano. 'Ndâ 'sti tiempe 'nce steva 'a Corseca 'a uerra civile ca accuminciaje 'o 1793. Già do 1792 'sta troppa rrobba rivuluzzionaria e 'a nascita do Terrore haveno cunvinto a l'eroe pe ll'indipendenza d"a Corseca, Pasquale Paoli, a se alluntanà 'a Parigge e a 'rrepiglià 'a lotta pe ll'innipennenza 'e ll'isula soja.
San Benedetto Val di Sambro
San Benedetto Val di Sambro è nu comune 'e 4372 crestiane d''a pruvincia 'e Bologna.
Pentone
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Napoleone Bonaparte
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
'A famiglia Bonaparte ca pure have stato da parte 'e Paoli quanno 'nce steva 'a revota cuntro a Genova e contro a ll'armate 'e Luigge XV, chesta vota se schieraje cu 'e francise.
Pizzestuorto
'O pizzestuorto (Loxia curvirostra, Linnaeus 1758) è n'aucelluzzo canoro d''a famiglia d''e Frungillide.
Napoleone Bonaparte
'E primm'anne e 'a carriera 'int'a l'esercito
Napuliòne se ne jette a Ajaccio e 'a ccà riparaje cu 'a famiglia ca fuje 'npassato accusate tradimento a Tolone. 'A chistu mumento isso sustenette 'a rivuluzzione e sagliette 'a 'mpresso dint'a gerarchìa militare. 'O dicembre 1793 Bonaparte avette 'o suojo primmo successo militare ca 'o facette addiventà generale 'e brigata e 'o facette tene sott'uocchio 'a Paul Barras ca 'nfuturo 'o ajutarrà dinta scalata 'o putere. 'Nfatte 'o 5 'e ottovre 1795 proprio Barras 'o annummenaje cummannante da piazza 'e Parigge cu ll'incarico 'e salvà 'a Cuncenziona Nazziunale da minaccia de realiste. Cu ll'ajuto 'e Gioacchino Murat 'o cummanno da cavalleria, Napuliòne evitaje n'atu colpo 'e Stato. Adoppo sempe Paul Barras 'o 'nnummenaje generale do corpo d'armata 'e ll'Interno.
Alvaniégle
Gl'Alvaniégle è n'álbere spegliande de la famiglia de le Salicaceae.
Napoleone Bonaparte
'A campagna d'Italia
'O 9 'e màrzo do 1796 Napuliòne spusaje Giuseppina Tascher de la Pagerie, già mogliera 'e 'n'ufficiale ca fuje ghigliuttenato adoppo 'a rivuluzzione. Doppo sulo dduje juorne partette pe ll'Italia cummannanno 38 000 crestiane equipaggiate malamente. Accummincia accussì 'a primma campagna d'Italia addò se vede 'o genio militare e puliteco 'e Bonaparte, 'nfatte nonostante 'e surdate suoje fossero cchiù scarze riuscette 'o stesso a scassà cchiù vvote ll'austriace. Dint'a chiste anne 'o musicista Ludwig Van Beethoven dedica 'o ggiovane generale repubblicano 'a sinfunia nummero 3, l'Eroica ma doppo nu poco 'e tiempo 'o compositore ritiraje 'a dedica quanno Napuliòne addiventaje 'mperatore. Fujene assaje 'e battaglie fatte cu ll'austriace e cu 'e piemuntese. 'O 10 'e majo 1796 distrugge l'urdema defesa austriaca 'ndâ battaglia 'o Ponte 'e Lodi e 'o 15 'e Majo da stess'annata trase a Milano.
Pizzestuorto
Gallarìa
Categurìa:Frungillide
Alvaniégle
Nome scendífeche
Populus alba L.
Napoleone Bonaparte
'A campagna d'Italia
'O 16 'e majo, venette fatta a Milano ll'Amministrazzione Generale da Lumbardia addò 'nce stevano sia francisi ca cert'illuministe filo-francise 'e Milano comme Pietro e Alessandro Verri, Gian Galeazzo Serbelloni e Francesco Melzi d'Eril.
Alvaniégle
Descrezzione
È n'álbere ávete affin'a 25 m. La scòrza è ghiangaštra. Le rámera gione suó rechepèrte da na pelama ghianga é nen suó appeccecose. Gle pernucce è luonghe quasce la mmetà de le frunne che suó ovale o lobate, vérde scure a la parte de ngima é ghianghe-lanose pessotte (7-15 x 9-12 cm).
Campo di Giove
Campo di Giove è nu comune 'e 903 'e abitante da pruvincia 'e l'Aquila.
Alvaniégle
Descrezzione
Scerisce a febbrare é marze.
Verolanuova
Verolanuova è nu comune 'e 7857 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Libbraria
Na libbraria è na puteca addò se pô cumprà e ogne tanto vennere o scagnà 'e livre. A Napule nc'è so' tante llibbrerie ncopp'a e attuorno via Port'Alba.
Napoleone Bonaparte
'A campagna d'Italia
Costretto 'o Piemonte 'a s'arrennere e doppo avé occupata Milano, Napuliòne avette do Direttorio 'e chiene putere 'ncoppa ll'Armata d'Italia e se preparaje a 'a fatica cchiù difficile: scassà l'esercito austriaco. Se vedette assaje 'o genio tattico 'e Bonaparte dint'a battaglia 'e Castiglione addò isso ribbaltaje na situazzione paricchio complicata e conquistaje 'a primma 'mportante vittoria da carriera soja militare. Pure si nun fuje defintiva, 'a sconfitta fuje gravosa assaje pe ll'esercito austriaco ca adoppo ca riuscette a se riorganizzà perdette a 'n'ata vota a Bassano, Arcole e a Rivoli.
Libbraria
Categurìa:libbre
Rriggiu
Paggina r'aiutu:
Napoleone Bonaparte
'A campagna d'Italia
'E fforze armate austriache, cummannate 'a ll'arciduca Carlo d'Austria, se mettetteno a ppaura d"a marcia 'e Napuliòne verso Vienna accussì accettajene na tregua cu 'o Trattato 'e Campoformio 'o 17 'e ottovre 1797. Dinta 'stu periodo 'a Franza conquistaje 'e Paìse Basse e 'a riva sinistra do Reno, 'mmece l'Austria pigliaje territorio da Repubbleca 'e Venezia. Ferneva accussì 'a campagna d'Italia, cu na granda sconfitta pe ll'austriace.
'Ndâ campagna d'Italia Napuliòne facette vedé 'a capacità soja assaje strategica addò isso assurbette 'e conoscenze 'e ll'ate e 'e ffacette soje.
'A campagna d'Egitto e da Siria
'O 1798, preoccupato pa troppa popolarità 'e Napuliòne, 'o Direttorio ll'affidaje l'incarico 'e occupà l'Egitto pe puté accussì contrastà 'a trasùta 'ngrese dinta ll'India e pa danneggià 'ncopp'o livello economico. Grazzje a 'sta campagna d'Egitto se scuprette 'a 'mpurtanza 'e chella terra storicamente parlanno, e 'a ccà s'accumminciajene a fà ricerche archeologiche e doppo poco nascette pure l'egittologgìa.
Adoppo na 'mportante vittoria dinta Battaglia de Piramidi, Napuliòne trasette 'o Cairo e addeventaje 'o patrone 'e ll'Egitto. Pochi juorne doppo, 'a flotta 'e Bonaparte fuje scassata completamente do generale 'ngrese Horatio Nelson, accussì Napuliòne decidette e se ne ghì 'a Siria cu 'a scusa 'e ghì appriesso 'o governatore Acri Ahmad Jazzar Pascia ca tentaje 'e ll'attaccà, ma 'a Siria perdette sulo dduje mise 'e tiempo dint'a 'n'inutile assedio.
Ossana
Ossana è nu comune 'e 765 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Perarolo di Cadore
Perarolo di Cadore è nu comune 'e 362 crestiane d''a pruvincia 'e Belluno.
Napoleone Bonaparte
'A campagna d'Egitto e da Siria
Turnato 'o Cairo, Napuliòne vincette 'o 25 'e luglio do 1799 contro a 'n'esercito 'e diecemila surdate ottomane, pò segretamente se 'mbarca pa Franza.
'O 18 brumaio e 'o Consolato
'O 9 'e Ottovre do 1799 Napuliòne sbarcaje a Fréjus cu ll'entusiasmo 'e tutt'a Franza. Arrivato a Parigge riunette 'e cospirature ca erano decise a rovescià 'o Direttorio. Da parte 'e Bonaparte se mettetteno paricchie perzone 'e rilievo comme Roger Ducos, Emmanuel Joseph Sieyès e Paul Barras.
Fatta ascì 'a fore 'a nutizzìa 'e nu complotto realista p'arrevacà 'a repubblica, Napuliòne riuscette a fà vutà 'o Cunziglio d"e viecchie e 'o Cunziglio de 500, na risoluzzìone ca facesse trasferì 'e ddoje Cammere 'o 18 brumaio (9 'e Nuvembre) fore Parigge, a Saint-Cloud; Bonaparte fuje annummenato cummannante 'e tutt'e fforz'armate. Chesto fuje fatto accussì nisciunu deputato puteva crià revuote tr'e pariggine pe difennere 'a repubblica durant'o colpo 'e stato.
Dint'o mumento peggiore venette 'o frato Luciano ca 'a capo do cunziglio de 500 ascette da stanza ordinanno e 'sperdere 'e deputate terroriste. Fuje memorabile 'o mumento addò isso puntaje 'a spata 'ncoppo cuollo 'e Napuliòne dicenno: «N'esitasse manco nu mumento 'a 'ccidere fratemo si sapesse ca sta tentanno 'e scatastà 'a libertà da Franza».
Filippo Palizzi
Filippo Palizzi (Vasto, 16 'e giùgno 1818 – Napule, 11 'e settembre 1899) fuje nu pettore napulitano. Mparaje a ll'Accaremmia 'e belle arte a Napule.
Alvaniégle
Addó ze tròva
Crésce addó è úmmede, vecin'a gle sciume é a gle lache, affin'a 1.000 m n.l.m.
Filippo Palizzi
Categurìa:Pitture taliane
Alvaniégle
Addó ze tròva
Categurìa:Arbere Categurìa:Salicaceae
Napoleone Bonaparte
'O codece Napuliònico
Mmente steva esiliato a Sant'Elena, Napuliòne Bonaparte dicette cchiù vvote ca na cosa ch'avess'avuto passà 'a storia cchiù 'e tutte battaglie vinciute 'a isso fosse stato 'o Codece Napoleonico.
'O Codece Napuliònico legittimaje cert'idee illumiste, fuje purtato a tutte paìse addò jetteno ll'armate 'e Napuliòne, fuje pigliato a modello 'a tutte state 'e ll'Europa continentale e pur'ogge é 'a base d"o diritto 'taliano.
Fatta 'o 11 Aùsto 1799, 'a commissìone 'ncarecata 'e fà 'o codice civile fuje presieduta spisso propeto 'a Napuliòne ca leggeva 'e bozze mente se facevano 'e campagne militare e 'nviava a Parigge ll'idee soje d"o proggetto. 'O 21 Màrzo 1804 'o codece civile chiammato adoppo Codice Napoleonico trasette 'nvigore.
Soči
Categurìa:Russia
Napoleone Bonaparte
'O codece Napuliònico
'O codece levaje tutte ll'use 'e l'ancient régime, do feudalesimo, 'e l'assolutismo e creaje na società borghese e liberale cu na vena laica, ccà venetteno cunsacrate 'e diritte 'e l'eguaglianza, da sicurezza e proprietà. 'A struttura familiare ca 'o codece purtaje fuje 'e tipo paternalistico. Venette pure garantito 'o divorzìo pure si fuje fatte addeventà cchiù difficile rispetto all'epoca rivuluzziunaria.
Pe ll'Italia, 'o valore do codece Napoleonico fuje assaje gruosso pecché chisto fuje purtato dinte paìse crìate â Napuliòne e pò servette dinto codece taliano do 1865.
Ll'opposizzìone realista e giacubbina
'A sera do 10 'e ottovre do 1800 Napoleone, mente steva ô Théatre de la République l'avevano accidere quatto sicarìe, ma 'stu complotto fuje levato â miezo a l'urdemo sicondo pe via 'e na soffiata ca facette 'ntervenì 'e guardie arrestanno 'e quatto assassine stesso dinto trìatro. Chist'evento passarrà â storia cu 'o nomme 'e congiura de pugnale.
Adoppo poco, 'a notte 'e Natale do stess'anno, 'a mugliera e isso evitajene 'n'attentato cu 'a dinamite dint'e vie 'e Parigge mente stevano jenno a l'opera. Napuliòne n'apprufittaje pe mette fora legge 'e giacubbine, paricchie 'e loro venetteno esiliate dint'a Guyana, e sperdere 'e monarchice.
L'opposizzìone nun se fermaje e se venette a sapé ca stevano priparanno all'ate attentate contr'a isso. A Napuliòne nun ô putevano vedé né 'e giacubbine né 'e realiste ca 'o consideravano 'n'usurpatore do rre Luigge XVIII.
Dint'o màrzo do 1804, pe dà nu signale 'e Burbone 'e Napule, Napuliòne facette arrestà a Ettenheim 'o duca Enghien ca fuje pe senza niente accusato 'e cuspirazzìone contr'o primmo console e fucilate subbeto adoppo. 'Stu fatto suscitaje 'ndignazzìona 'e tutt'e corte europee e dette 'n'immaggine malamente 'e Napuliòne ê state 'e l'Europa. 'O generale Moreau idolo de giacubbine, venette cundannato sulamente a dduje anne 'e carcere.
Uerra dint'a l'Europa e sagliuta ô putere
Dint'a l'assenza 'e Napuliòne 'mpegnato dint'a l'Egitto, 'e francise venetteno cchiù vote scunfitte dinta l'Italia e 'a Germania 'a ll'austriace (battaglie 'e Novi) a Cassano D'Adda 'ncoppo Reno.
'A nova coalizzìone antifrazese 'rruvacaje 'a Repubblica Napulitana do 1799 funnata de francise, chella Romana e chella Cisalpina. 'O 6 'e majo do 1800, seje mìse adoppo 'o colpo 'e stato do 18 brumaio, Napuliòne avette a 'n'ata vota 'o cummanno 'e l'esercito franzese. Cu na grossa marcia passaje ll'Alpe e adoppo ll'austriace venettene scunfitte dint'a battaglia 'e Montebello, mente Napuliòne turnava a Milano. Ccà venette provvisariamente ricostruita 'a Repubblica Cisalpina ca adoppo 'e cumizzìe 'e Lìone varrà sustituita da Repubblica 'Taliana. 'A pace 'inta l'Italia se facette co trattato 'e Lunéville, ca a finale era tale e quale 'o Trattato 'e Campoformio ca ll'austriace violajene. 'O 1802 Napuliòne addeventaje Presediente da Repubbleca Taliana, accussì ce rimarrà nfi 'o 17 'e Màrzo 1805 quanno addeventaje Rre d'Italia e 'o vicepresidiente fuje Francesco Melzi d'Eril. Ca pace 'e Amiens do 1802 pure 'a Ngreterra firmaje 'a pace ca Franza. Napuliòne scassaje 'a nova coalizzìona antifranzese accussì avette pure l'appoggio do zar da Russia Lisandro I. Pe' dduje anne l'Europa avette finalmente 'a pace.
'O 1802 Napuliòne vennette na parte do Nord da 'Mereca 'e State Aunite comme parte 'e l'accordo 'ncoppa Louisiana : isso have 'a ppoco superato nu gruosso prublema militare quanno l'esercito, mannato a se piglià 'a n'ata vota Santo Domingo, doppo havé vinciuto contr'a revota pigliaje 'a freva gialla. 'A revota fuje comunque fermata. Napuliòne capette ca nun puteva difennere 'a Lousiana, accussì s'ha vennette l'8 'e Abbrile do 1803. Pò mettete 'a n'ata vota 'a schiavitù dint'e colonie francese.
Na tarantella cu Malta fuje na scusa pa Ngreterra pe nce dichiarà guerra 'a Franza, accussì puteva da' ajuto 'e rre francise ca stevano contr'a Napuliòne.
Consalvo Carelli
Categurìa:Pitture taliane
Wright Flyer
thumb|right|300px|'O primmo volo d"o Wright Flyer 'o 17 'e dicembre 1903 a [[Kitty Hawk.]]
'O Wright Flyer (canusciuto anche comme Flyer I, Flyer 1903 o Kitty Hawk) fuje uno d"e cchiù 'mpurtante arioplane 'e ll'era pionieristeca. Prugiettato e costruito d"e dduje frate stateaunitense Wilbur e Orville Wright a ll'inizzio d"o XX seculo, è 'n gennere cunziderato 'o primmo mezzo motorizzato cchiù pesante 'e ll'aria ad aver eseguito nu volo cuntrollato, 'o 17 'e dicembre 1903.
Nutarelle
Categurìa:Aviazzione
Rio nell'Elba
Rio nell'Elba è nu comune 'e 954 crestiane d''a pruvincia 'e Livorno.
San Benigno Canavese
San Benigno Canavese è nu comune 'e 5307 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Riggiu Calabbria
Riggiu Calabbria è nu cumuni talianu, a cchiù randi e cchiù ntica cittati ra Calabria.
Esti u capolocu ra provincia cu stessu nomu edd esti a seti ru Cunsigghiu reggionali ra Calabbria.
Montecalvo Versiggia
Montecalvo Versiggia è nu comune 'e 554 'e abitante d''a pruvincia 'e Pavia.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Pavia Categurìa:Comune d''a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Ossi
Ossi è nu comune 'e 5775 crestiane d''a pruvincia 'e Sassari.
Scilla
Scilla è nu cumuni ra provincia i Riggiu Calabbria.
Categurìa:Calavria
Montecarlo (LU)
Montecarlo è nu comune 'e 4345 'e abitante d''a pruvincia 'e Lucca.
Terelle
Terelle è nu comune 'e 603 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Vide pure
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Verolavecchia
Verolavecchia è nu comune 'e 3814 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Alessandro Scarlatti
Alessandro Scarlatti (Palermo, 2 'e maggio 1660 – Napule, 24 'e ottovre 1725) fuje nu cumpositore taliano 'e museca barocca, specialmente fammuso pe 'e suje opere.
'Int'ô campo operisteco, è cunziderato uno de funnature da granne scola musicale napulitana.
Fuje pate 'e Domenico Scarlatti e 'e Pietro Filippo Scarlatti, e frate maiore 'e Francesco Scarlatti.
Categurìa:Cumpositore taliane
Perca (BZ)
Perca (BZ) è nu comune 'e 1.313 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Campo di Trens
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Bolzano Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Montecarotto
Montecarotto è nu comune 'e 2178 'e abitante d''a pruvincia 'e Ancona.
Campo Ligure
Campo Ligure è nu comune 'e 3033 'e abitante d''a pruvincia 'e Genova (2011).
Verolengo
Verolengo è nu comune 'e 4467 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Via Port'Alba
Via Port'Alba è 'o nomme 'e na via pupulare 'e Napule, 'a strata è famusa sì pe essere a redduosso 'e Port'Alba ma pure pe 'e nummerose llibbrarie scolastiche e nun.
Ll'addefizie ca v'affacciano arresagliono ô setteciento, pe ttramente quase a mità strata ve è 'a sede d''a famusa Libreria Guida addiventata patemmonio 'e ll'UNESCO int'ê anne nuvanta.
Terento
Terento è nu comune 'e 1.572 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Ossimo
Ossimo è nu comune 'e 1.433 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
San Biagio della Cima
San Biagio della Cima è nu comune 'e 1175 crestiane d''a pruvincia 'e Imperia.
Lignuquassio
'O lignuquassia è nu gennere 'e arvuste e arvere d''a famiglia d''e Simarubacee a diffusione pantropicale (è presente 'int'ê reggione tropicale 'e tutte 'e cuntinente). Pe alcune sturiose, però, chisto gennere ha dd'essere limmetato â sola specia Quassia amara, naturale 'int'a Guiana e 'int'ê reggione limmetrofe d&#39;&#39;o Brasile, nunché a Panamá, e curtivata 'n ati territore d&#39;&#39;o Amereca d& tropicale.
Sicondo quacche voce, 'o lignuquassia ha 'e qualetà miericinale.
Ulm
Gl ulm, (pl.) l'olma, è n'álbërë spëgliuand ë gl jènërë Ulmus, famiglia ë l'Ulmacëë (Ulmaceae). Šta da 65 mëlliun d'ann ngim'a la faccia ë la tèrra (da gl prëngipië ë gl Tërziarië). La rafios l'è quasc ndutt štrëchiat da l'Auròpa.
Nòm sciëndífëchë
Ulmus minor Miller (U. campestris Auct. non L.; U. carpinifolia Suckow).
Dëscrëzzion
Gl álbërë è ávëtë fin a 30 m. L'olma vècchië tiev la scòrza crëttata. Lë frunn suo allíttëchë e appëzzëtuat (2-3 x 3-5 cm), chë në përnucc ë 2 mm. Gl frutt chë suo tunn e chiatt (15-20 x 20-25 mm), tiev na scenna torn torn e náscënë prima ë lë frunn. Zë tròva dend a gl bbòsch e mmies a lë fratt, fin a 1.200 m.
Scërisc a fëbbrar e marz.
Categurìa:Ulmaceae
Montecassiano
Montecassiano è nu comune 'e 6830 'e abitante d''a pruvincia 'e Macerata.
Povere (astronumia)
A povere è a terra secca ca facennose peccerella peccerella s'aiza facilmente co' vient dint all'aria e s'appoja 'ngopp 'e cose. Categurìa:Astronumia
Terenzo
Terenzo è nu comune 'e 1289 crestiane d''a pruvincia 'e Parma.
Isabella Quarantotti
Isabella Quarantotti (Chieti,1921-Napoli 2005) fuje na scrittrice taliana. Fuje l'urdema moglie 'e Eduardo De Filippo. Nun nascette a Napule, ma a Chieti. All'inizio se spusò cu nu pittore, e avette na figlia, Angelica (ca recitò cu Eduardo). Po, se divorziò, e se spusò a n'ato, ca po divorziò pure cu chisto, pe se spusà a Eduardo. Se spusò cu isso o 3 jennaro do 1977. Murette a Napule indo 2005
Raffaele Andreoli
Raffaele Andreoli (Napule 5 'e ottovre, 1823 - Napule 28 'e giùgno, 1891) fuje nu sturioso da lengua napulitana e Dante. Fuje pure maesto 'e legge e litteratura e nu funzionario guvernativo.
Campo San Martino
Campo San Martino è nu comune 'e 5371 'e abitante d''a pruvincia 'e Padova.
Tequixquiac
Tequixquiac è nu comune 'e 33.907 crestiane da Stato 'e Messeco. 'O capoluoco sujo e Santiago Tequixquiac cu quase 20'000 crestiane.
Ati pruggette
Categurìa:Comune do Messeco
Ossona
Ossona è nu comune 'e 3779 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Campo nell'Elba
Campo nell'Elba è nu comune 'e 4.158 crestiane d''a pruvincia 'e Livorno.
San Biagio di Callalta
San Biagio di Callalta è nu comune 'e 11442 crestiane d''a pruvincia 'e Treviso.
Verona
Verona è nu comune 'e 259068 crestiane da pruvincia 'e Verona. Inda cità nce stann' assaje attrazìune turisteche comme ll'arena rumana e 'o famoso barcone 'e Romeo e Giulietta.
Rio Saliceto
Rio Saliceto è nu comune 'e 5252 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Presutto
'O termene presutto se riferisce a nu taglio 'e carne d''o puorco currisponnente â cossa 'e reto nfì â primma fila 'e uosso d''o pere. Cu ttutto ca 'int' 'e case rare isso putesse essere cucenato e servito frisco, 'a major pparte d''e prescutte vengono cunciate o staggionate.
Ogne tanto cu 'o termene presutto ce se riferisce pure a prudutte attenute 'a cossa 'e pecura o 'e papera.
San Bernardino Verbano
San Bernardino Verbano è nu comune 'e 1152 crestiane d''a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Jean-Auguste-Dominique Ingres
Jean-Auguste-Dominique Ingres (Montauban, 29 'e aùsto 1780 – Parigge, 14 'e jennaro 1867) è stato nu pittore franzoso.
Categurìa:Pitture franzese
Paisà
Paisà è nu film neorealista taliano girato a Majure 'int'ô 1946 'a Roberto Rossellini.
Tergu
Tergu è nu comune 'e 570 crestiane d''a pruvincia 'e Sassari.
Giesummino
'O giesummino è nu gennere 'e piante tropicale sciurente, quacche è adduruso assaje. Nc'è so' cchiù ca 200 specie 'e giesummino 'int'ô munno.
'E sciure song' ausate pe fà ll'attisena.
San Francisco da Paola
miniatura|sinistra|200px|San Franciscu i Paula San Franciscu cu st'abbitu ri lana vulistu amari a Diu cu veru cori rassastu stu mundu ch'è na cosa vana e nci la rastu a Ddiu la pinioni
Frate Wright
thumb|right|200px|Wilbur Wright thumb|right|200px|Orville Wright
San Francisco da Paola
San Franciscu miu rilettu viniti a la me casa chi va spettu viniti a la me casa e succurriti chi li bbisogni nostri li sapiti.
Frate Wright
Wilbur Wright (Millville, 16 'e abbrile 1867 – Dayton, 30 'e majo 1912) e Orville Wright (Dayton, 19 'e aùsto 1871 – Dayton, 30 'e jennaro 1948), spisso citate collettivamente comme frate Wright, fujeno duje ngegnere e nventure stateaunitense. Songo 'n generale cunziderate 'e primme ad aver fatto volare cu succiesso na macchina motorizzata cchiù pesante 'e ll'aria cu nu pilota a bordo, essenno riuscite a far alzà d"o suolo 'o loro Flyer pe' quatto volte, 'n modo duraturo e sustanzialmente cuntrollato, 'o 17 'e dicembre 1903.
Categurìa:Biografie Categurìa:Aviazzione
San Francisco da Paola
(u Rosariu i San Franciscu chi si preia a Scilla)
Roberto Rossellini
Roberto Rossellini (Romma, 8 'e maggio 1906 - ivi, 3 'e giùgno 1977) fuje nu reggista e sceneggiatore taliano famuso famuso.
XI seculo
I millennio | II millennio | III millennio
VIII seculo | IX seculo | X seculo | XI seculo | XII seculo | XIII seculo | XIV seculo
Anne 1000 | Anne 1010 | Anne 1020 | Anne 1030 | Anne 1040 Anne 1050 | Anne 1060 | Anne 1070 | Anne 1080 | Anne 1090
Eintracht Frankfurt
'A Eintracht Frankfurt è na squadra 'e pallone germanesa, 'a prencepale da cità 'e Francoforte. Essa ha vinciuto nu titulo nazziunale, 5 coppe 'e Germania e dduje Coppe UEFA.
Jonte 'a fore
Categurìa:Squadre 'e pallone germanese
Fucetula
'A fucetula (Sylvia borin, Boddaert 1783) è n'aucielluzzo canoro d''o gennere d''e Sylvia e d''a famiglia d''e Sylvidi (Sylviidae).
Sistematica
'A fucetula tene dduje sottospecie :
Categurìa:Passarefurme
Perdasdefogu
Perdasdefogu è nu comune 'e 2331 crestiane d''a pruvincia 'e Ogliastra.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Ogliastra Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Attisena
Ll'attisena, o pure 'a tisana o 'o nfusione decuotto, è na vippeta comme 'o tè ma fatto cu ll'erve, 'e spiezie, 'e sciure, 'e ssemmente, 'e rarece, 'a scorza ezz. nfuse 'into ll'acqua cavera cavera, quase vullente.
Riola Sardo
Riola Sardo è nu comune 'e 2137 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Campo Tures
Campo Tures (Sand in Taufers pe germanese) è nu comune 'e 4.885 crestiane d''a pruvincia autonoma 'e Bolzano.
Veduta 'e paese|left|360px
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Bolzano Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Terragnòla
Nomme scientifeco
Alauda arvensis L.
Descrizione
'A cucciarda o terragnòla è lònga cchiù o meno 16-18 cm e 36 cm nfra 'e punte d''e scelle e pesa 35-45 g. È culore marrone, ch''e striscie nire 'a part''e ncoppa e cchiù chiare 'a part''e sotto. Tene nu ciuffo ca se ngrifa si sta appaurata. Quanno vola se ponno vedé 'a coda curta pure 'e scelle luonghe e curte. Mascule e femmene s'arrassumigliano.
Nutarelle
Categurìa:Alaudidae
Veroli
Veroli è nu comune 'e 20091 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sammuche
Descrezzione
Gle sammuche (/sa'mːuːkə/) è n’álbere peccerigle (1 a 8 m) de la famiglia de le Crapefrennácee (Caprifoliaceae). Monnassá prò, gle jènere Sambucus è štate cullecate dénd'a la famiglia de l'Adoxácee (Adoxaceae). È na chianda netròfela che se tròva mmiés'a le fratte o dénd'a gle bòsche úmmede, addó la tèrra tè ne muare e azòte. Crésce affin'a 1.400 mètre ávete.
Gle sammuche tè dénd'a le rámera ne medulle ghianghe é assá liégghie. Le frunne suó oppošte, mbarepennate, quasce sèmbe che 5 frennecèlle ovate-langiolate é appezzetate, sechettate a gle late. Scerisce da abbrile a giugne. Gle sciuore suó peccerigle, mbrefemate, ghiangaštre, reštritte a cendenare a forma e mbrèlla. Gle frutte, che se fave a gle misce d'aušte é de settiémbre, suó tunne, peccerigle é nire-viulácee.
Sciuore
Che gle sciuore ze pò fà ne sciruppe che z’allònga che l’acqua. Tògle la séte quanne fà calle:
''Pelì buone vindiquatte sciuore e sammuche é nòve lemune. Fà vogle tré létra d’acqua é, quanne z’è refreddate ne ccone, ce se métte tré becchèra d’acite é tré chile e zúcchere, ammešchià buone buone. Arragghiogne gle sciuore é gle lemune tagliate a quarte. Lassà ammòlle pe tré juorne ammešchiènne ogne tande. Se fa calle assá, ze puonne lassà pure sule du juorne. Òppe quésse ze filtra sprescènne buone tutte cose. Fà vogle gle sciruppe pe tré menute. Trametà dénd’a le bettigle de vétre šterelezzate. Chiude buone é štipà a le frische. Na vòta ca la bettiglia è štata arrapèrta, z’adda štipà dénd’a gle frighe é z’adda chenzemà quasce súbbete. Pe quésse fòra mègle a addeprà bettigle da 250 0 500 ml.''
Piscatore
miniatura|Piscature a [[Margellina (R. Rive).]] 'O piscatore è chill ca acchiapp 'e pisce e 'll'auti animali da dint all'acqua (oceano, mare, ciummo, lago, riserva), o arrecoglie frutt 'e mare. 'O munno ce stanno cchiù o meno 38 miliune 'e piscature po cummercio, pa sopravvivenza e allevature 'e pisce. 'O termine po essere dato pure 'e piscaturi sportivi. 'A pesca è nu mezz pe se procurà 'o magnà affino 'o periodo mesolitico.
Sammuche
Sciuore
Sèmbe da gle sciuore, ze caccia ne sucche che z’addòpra pe fà ne lequore chiamate sammuca, pure se a gl'juorne e uoje ze fa quasce ndutte che gl'ánece.
Piscatore
Siconno 'a FAO, ce stevano 38 miliune 'e piscature cummerciali, pa sopravvivenza e l'allevature 'e pisce 'o 2002, cchiù do triplo do nummero d''o 1970. 'E chisto totale, 'o 74% fatica dinto 'o settore d'â cattura d'ô pesce e 'o 26% dinto 'o settore e l'acquacultura. Tutta 'a produzione ittica è 133 miliune 'e tunnellate pari a na produttività media ' e 3,5 tunnellate a perzona.
Sammuche
Sciuore
P'avé ne cunnemiénde mbrefemate, ze puonne métte 10 g e sciuore sicche dénd'a ne litre e acite, lassènnegle a gle sole pe quínece juorne.
Ossuccio
Ossuccio è nu comune 'e 940 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Piscatore
Nutarelle
Categurìa:Mestiere
Ossuccio
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sammuche
Sciuore
Puonne servì a mbrefemà la birra é le vine.
Frutte
Che gle frutte ze fa na chembettura, che prò pare ca manna spisse e cuorpe quanne ze ne magna ne muare. Piácene assá a gle miérle, gle túrdele, gle pássere, gle piétterúsce, ecc...
L’aggènde e gle paise e gle nòrd Euròpa ne fave ne vine.