cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naziune sènza Štate
Le naziune sènza Štate suó chemunetà umane che, pure se tiéve tutt quéll che ce vò pe èss na nazione (léngua, cultura, tradeziune, ecc.), nen cámbane dénd a ne Štate sié. Spiss nen suó mangh rechenesciute uffecialménd comm chemunetà deffrènd. Pecciò le naziune sènza Štate suó renghiuse dénd a Štate andó la nazione prengepale è deffrènd, o suó spartute tra cchiù Štate.
Ne sèmbie assá chenesciute de nazione sènza Štate è chélla e gl Curd, che tiéve ne paése spartute tra la Turchia, gl'Iran, gl Iraq é la Siria.
Defenezione
Gl rechenescemiénd uffeciale de le naziune sènza Štate cagna ne muare da ne case a n’ate. Dénd a ciért Štate, ze parla mbalése de naziune o de nazienaletà, é ccavvòta, chéss suó rrescite a avé štretture ammeneštrative o de ghevèrn sié. Ate vòte, la deverzetà nazienale nen è tand accettata, é gl Štate cunzídera che tutta l’aggènd che camba dénd a gl cumbénera sié appartè a na nazione ébbía.
La defenezione de na nazione sènza Štate pò èss seggettive. Da na part, cèrt perzune che sendemiénd nazienale assá deviérz, spiss, cámbane anziéma ngim’a ne štéss terretòrie. Da n’ata part, marcà gl terretòrie precise de na nazione pò èss deffícele.
N’generale, le naziune sènza Štate rígnene, aleméne, une de sse quatt cretèrie:
Jond e fòre
Categurìa:Minuranze Categurìa:Naziunalismo Categurìa:Ndependenzia
Sarnonico
Sarnonico è nu comune 'e 663 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Pontevedra
Pontevedra è na cità d"a Spagna.
Piubega
Piubega è nu comune 'e 1630 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Pontevedra
Categurìa:Spagna Categurìa:Città
Ellera
Ll' Hedera helix o ellera cumune è na pianta c' attucca â famiglia d''e Araliaceae.
'Int' 'e ramme nun sciorifere ha frunne caratteristiche a 3 o 5 lobe 'e culure verde chiaro e niro, preffetto ppe recoprì mure o tronche 'e arvere. 'Int' 'e ramme sciorifere 'e frunne 'mmece songo uvato romboidale. 'E sciure songo furmate 'a cinche petale 'e culure verde reaunite 'inte 'mbrelle sferiche. Caratteristica 'e ll'ellera è 'a primma scioritura a circa 10 anne 'e aità. 'E frutte songo custituite 'a bacche gruobbose 'e culure niro a maturazzione luongamente peduncolate e reaunite 'inte furmazione sferiche. Ll'aucielle ne accevino abbonnantemente 'int' 'e mumente 'nvernale ppe ttramente ppe ll'ommo cuntengono na tussina c' attacca 'e mure gastriche. Crisce ferma ferma e abbevuta, sempeverde.
Categurìa:Piante
Ticineto
Ticineto è nu comune 'e 1381 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.
Essey-lès-Nancy
undefined Essey-lès-Nancy è nu comune da Franza che appartiene 'a regione franzese ro' Meurthe-et-Moselle.
Meùrth e Mosèll (Meurthe-et-Mosellè) è nu' dipartimènt francès ra' regiòn Lorenà (Lorrainè). Cunfìna cu 'e ddipartimente d'â Mosèlla a nord-èst, ro' vascio Renò a èst, dei Vosgì a sud e ra' Mosà a ovèst. A nord-ovèst confìn cu o' Belgiò (provincià ro' Lussemburgò) ed o' Lussemburgò.
L principàl cìttà, oltrè o' capoluòg Nàncy, song Brièy, Lunévillè, Toùl, Lòngwy, Pont-à-Moussòn, Jàrny, Villerùpt e Baccaràt.
Jonte 'a fore
Categurìa:Franza
Soiano del Lago
Soiano del Lago è nu comune 'e 1517 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Isule Flegree
'O nomme vene d''a comune attuccamento 'e cheste isule 'a ll'area giulogeca d''e Campe Flegree. Ll'isula 'e Capri, pure situata 'int' 'o gurfo 'e Napule, nun vene generalmente cumpresa 'into ll'arcepelaco flegreo, in' quanto attuccante a n'ata area giulogeca. Ll'isule flegree e Capri veneno spisso definite pure cu 'o nomme 'e isule Partenopee, nomme mpropia cu 'a quale se cuntenevano nu tiempo pure ll'isule Ponziane 'e Ponza e Ventotene (apprimma 'e ll'istituzione d''a pruvincia 'e Latina 'e ccomune rispettive acchiappavano nfatte â pruvincia 'e Caserta).
Categurìa:Campe Flegree Categurìa:Isule taliane
Solagna
Solagna è nu comune 'e 1842 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Villa del Bosco
Villa del Bosco è nu comune 'e 370 crestiane d''a pruvincia 'e Biella.
Étreval
undefined Étreval è nu cumune d'â Franza c'appartiene 'a regione franzese ê Meurthe-et-Moselle.
Meùrth e Mosèll (Meurthe-et-Mosellè) è nu dipartimènto franzèse da regiòne Llorenà (Lorraine). Confìna cu 'e dipartimènte ra Mosèll a nord-èst, ro' Vascio Reno a èst, dei Vosgi a sud e d'â Mosa a ovèst. A nord-ovèst confìna cu 'o Belgiò (provincià ro' Lussemburgo) e 'o paise d'ô Lussemburgo.
Nippolo
Categurìa:Vèste
Tiggiano
Tiggiano è nu comune 'e 2859 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Piuro
Piuro è nu comune 'e 1911 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
'E trezze 'e Carulina
'E trezze 'e Carulina è na canzona napulitana, scritta da Salvatore Di Giacomo e musecata da Salvatore Gambardella.
Categurìa:'E canzone napulitane
Renzo Rubino
Renzo Rubino (Martina Franca, 17 'e màrzo 1988) è nu cantautore e cumpositore taliano.
Rubino hà partecepato 'o Festival 'e Sanremo 2013 pe na canzone Il postino (amami uomo).
Tiglieto
Tiglieto è nu comune 'e 613 crestiane d''a pruvincia 'e Genova.
Soglio (AT)
Soglio (AT) è nu comune 'e 135 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Brennero
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Bolzano Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Soglio (AT)
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Asti Categurìa:Comune d''a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Fravecatore
thumb|Ddoje uommene 'e fravecatura, fravecanno na parete. 'O fravecatore a dritta tene na [[cucchiara mmano.]] thumb|Der Maurer (1880). 'O fravecatore o fraticatore è chella perzona che fatica int'a n'opera 'e costruzione. 'O fravecatore tene competenza e canoscenza ncopp''a fravecatura, riforma, ristrutturazione e accunciamiento d'edifice, ccase o pputeche.
Fravecature
Int''a cultura 'e Napule, spisso se truova 'o mestiere d''o fravecatore facenno parte d''a storia popolare. Accusì p'esempio, se truovano 'e poemette 'A canzone d''a fatica e Fravecature 'e Raffaele Viviano.
Nutarelle
Categurìa:Mestiere
Saronno
Saronno è nu comune 'e 37472 crestiane d''a pruvincia 'e Varese.
Isabella Castillo
Isabella Maria Castillo Diaz (avanna, 23 'e dicembre 1994) è n'attrice, murella, e cantante cubbana.
Piverone
Piverone è nu comune 'e 1261 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Isabella Castillo
Categurìa:Cantante cubane Categurìa:Atture cubane
Villa di Chiavenna
Villa di Chiavenna è nu comune 'e 1119 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Villa del Conte
Villa del Conte è nu comune 'e 5022 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Reggione
'O termene reggione, pruvenuto d''o llatino Regio pô éssere ausato 'n mode deverse:
Tigliole
Tigliole è nu comune 'e 1605 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Breno
Breno è nu comune 'e 4957 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Serie A 2022-2023
'O campiunato 'e Serie A 2022-2023 è 'o 121º campiunato taliano 'e pallone e 'o 91º a girone uneco. Inizzia 'o 13 'e aùsto 2022 e fernì 'o 4 'e giùgno 2023. Doppo n'attesa 'e 33 anne, 'o Napule finarmente vence 'o terzo scudetto, grazie ô contributo 'e campiune comme a Kvicha Kvaratskhelia, Victor Osimhen e Giovanni Di Lorenzo.
Crassifeca
Aggiurnato ô 11 'e majo 2023
Leggenda:
Nutarelle
Categurìa:Serie A
Mullecaro
'O mullecaro er' nu signor ca jev pigliann' tutt' 'e mullic' a 'ncopp 'e bancon' d'e pasticcerj; iss po' 'e vennev' int a nu cuppetiell' 'e cart. Categurìa:Mestiere_napulitane
Serie A 2016-2017
'O campiunato 'e Serie A 2016-2017 è 'o 115º campiunato taliano 'e pallone e l'85º a girone uneco. Inizzia 'o 20 'e aùsto 2016 ed è fernuto 'o 28 'e majo 2017.
Crassifeca
Aggiurnato ô 29 'e majo 2017
Leggenda:
Nutarelle:
Nutarelle
Categurìa:Serie A
Pizzale
Pizzale è nu comune 'e 721 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Villa di Serio
Villa di Serio è nu comune 'e 5834 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Pugilato
'O pugilato (ppe ngrese se 'ric Boxing, in frangese 'mmece Boxe) è nu sport addo duje atleti s'affrontano sulament che' pugne (" 'e cazzott ") dint 'a nu' quadrato ('o " ring ") chius 'da quatt 'cord. Chisto sport è chiammato a' " nobile arte ", 'e po' ffà' ce' vò o' curaggio, forza e l'inteliggenza.
Categurìa:Pugilato
Solarolo (RA)
Solarolo (RA) è nu comune 'e 4212 crestiane d''a pruvincia 'e Ravenna.
Santu Rocco
thumb|right|150px|Santu Rocco
Santu Rocco (Montpellier, anno imprecisato tra 'o 1348 e 'o 1350 – Voghera, notte tra 'o 15 e 'o 16 'e aùsto 'e anno imprecisato tra 'o 1376 e 'o 1379) è stato nu santo franzese.
Rocco
Solarussa
Solarussa è nu comune 'e 2493 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Tignale
Tignale è nu comune 'e 1270 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Tinnura
Tinnura è nu comune 'e 272 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Sarroch
Sarroch è nu comune 'e 5277 crestiane d''a pruvincia 'e Cagliari.
Giorgia Meloni
miniatura|296x296px|Giorgia Meloni dint'ô [[2022.]] Giorgia Meloni (Romma, 15 'e jennaro 1977) è nu puliteca taliana. È 'a presiriente d"o Cunsiglio d"e Meníste d"a Repubbreca Taliana d"o 22'e ottovre 2022.
Categurìa:Puliteche
Mercurio
Mercurio (simmulo: ) è 'o chianeta primmo do sole int'ô sistema solare nuosto.
Categurìa:Chianite
Solarolo Rainerio
Solarolo Rainerio è nu comune 'e 989 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Brenta (VA)
Brenta (VA) è nu comune 'e 1643 'e abitante d''a pruvincia 'e Varese.
Oceano Atlanteco
L'oceano Atlanteco è 'o sicondo oceano d' 'a Terra, 'e ca cummiglia mmerzo 'o 20% d' 'a superfiggia. 'O nomme 'e ll'oceano, pruvenuto d' 'a mitologgia grieca, vô dicere "mare 'e Atlante".
Categurìa:Oceane
Benedicta Boccoli
Benedicta Boccoli (Milano, 11 'e nuvembre 1966) è n'attrice tiatrale, cinematografeca e televisiva. Ha dibuttato cu Pronto chi gioca int'â RAI, cu 'a sora suja Brigitta.
Urdemamente lavora int'ô teatro.
Villa Estense
Villa Estense è nu comune 'e 2423 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Villa di Tirano
Villa di Tirano è nu comune 'e 2966 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Pizzighettone
Pizzighettone è nu comune 'e 6845 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Solbiate Arno
Solbiate Arno è nu comune 'e 4026 crestiane d''a pruvincia 'e Varese.
Solbiate Olona
Solbiate Olona è nu comune 'e 5667 crestiane d''a pruvincia 'e Varese.
Frankfurt
Francoforte 'ncoppa ô Meno (germanese: Frankfurt am Main) è 'a cchiù granne cità d''a Assia int'ô centro d''a Germania. Tene cchiù o meno 660.300 'e abbitante.
Brentino Belluno
Brentino Belluno è nu comune 'e 1300 'e abitante d''a pruvincia 'e Verona.
Frankfurt
Jonte 'a fore
Categurìa:Cumune d''a Germania
Judeca
'E judeche fujeno 'e riune 'e ll'abbree a Napule. Nun fujene propeto 'e ghette pecché 'e abbree s'aunivetteno llà ppe desederio lloro. Nce stette cinche riune a na vota.
Tione degli Abruzzi
Tione degli Abruzzi è nu comune 'e 380 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Solbiate (CO)
Solbiate (CO) è nu comune 'e 2245 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Joan Francés Blanc
Joan Francés Blanc (Agen, Franza, 8 'e dicembre 1961) è no' giurnalista e scrittore franzese, d"a lengua uccitana.
Hebe Camargo
140px|thumb|Hebe Camargo Hebe Camargo (Taubaté, 8 'e màrzo 1929 - São Paulo, 29 'e settembre 2012), 'o vero nomme sujo è Hebe Maria Camargo, è stata n'attrice brasiliana.
Joan Francés Blanc
Ha cuminciato ch'e nuvelle e int'ô 1998 cu 'o rumanzo Heisei, repubbrecato int'ô 2016. Int'ô 2011 tene funnato 'a casa editrice 'n uccitano Edicions Talvera. Scrive pure ncopp'â reviste 'n lengua uccitana.
Jonte d'internet
Blanc, Joan Francés
Mascagna
'E capille a' Mascagna, se dice quanno uno porta 'e capille tirate arreto e mpumatate. Era nu taglio 'e capille ca a Napule se purtava assaje, spicialmente 'int' 'o periodo d''o principio d'' noviciento, nfino a fine 'e ll'anne sissante.
Se dice accussì pecchè ll'origgene pparte d''o riferimento a cumme purtava 'e capille 'o granne musecista levuornese Pietro Mascagni.
Jonte d'internet
nu capitule sano d''o libbro "Sull'astro della miseria", Un paese e la dittatura, parla d''e capille â mascagna
Soldano
Soldano è nu comune 'e 837 crestiane d''a pruvincia 'e Imperia.
Sarteano
Sarteano è nu comune 'e 4528 crestiane d''a pruvincia 'e Siena.
Cicero
'O cicero è na pianta everacea de Fabaceae cu nacca pelusa, fronne cumposte 'a frunnielle dientate, sciure sulitare scellare, janche, resee o russe; semmene magnibbele (Cicer arietinum).
'E semmene 'e chesta pianta, 'e cicere, songo legumme ca song' ausate 'int' ll'alementazione umana e so' n'ottima funte proteica.
Jonte 'a fore
Categurìa:'O mmangià
Tirano
Tirano è nu comune 'e 9136 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Petrusino
'O petrusino (Petroselinum crispum) è na pianta biennale (accultivata comme annuale) 'e culore verde, e ca fronne songo molto ausate 'inta cucena europea, merricana e do Medio Uriente. Asistono doje tipe 'e petrusino: chillo a fronna papigliotta, ausato suprattutto inte state anglofone, e chillo a frunna liscia (Petroselinum neapolitum), 'o petrusino cummune, 'o cchiù canusciuto 'n Italia.
Siccome che 'o petrusino è n'aroma ca' va bbuon cu' tutt'e tip'e primme piatte, a tantu tiemp ezist 'o dett "petrusino ogne menesta" parlann 'e coccherun ca' sta' semp 'nmiezz a tutt'e discorse da'ggente.
Vide pure
Categurìa:Apiaceae Categurìa:Piante arommateche
Scacche
miniatura|Na tavula cu 'e petinie 'E scacche è nu d e juoche a tavula cchiù diffuse e famuse do munno. Se juoca 'ncopp'a na scacchera fatta d'otto quatrate pe llato, arternati jànchi e niri, ogne jucatore tene a dispusizzione sirece piezze, nu jucatore 'e tene jànchi e ll' altro nìri. miniatura|Rre, torre, riggina, perune, cavallo, arfiere
O juoco
A ll'inizzio d  a partita 'e jucatore sistemmano 'e petinie dint'a sto mmodo: appriess'o bordo, 'o rre e 'a riggina dint'e caselle cintrale d  a riga, vecin'a issi, d'un llato e de l'alltro, primma l'arfiere, aroppo 'e cavalle e 'nfunno 'e torri. 'O scopo d '' o juoco è mangià 'o rre de ll'altro; chi c'a ffà primma, vence.
Nu juocu 'n prugresso. 'O rre è magnato 'n quatto muosse; Le coup de Berger: Fiùra:AnimECHECS-Le-coup-du-Berger.gif Categurìa:Juoche
Vittorio Fassone
Biografia
Inizialmente sudiaje 'a museca sott  a guida 'e Eduardo Di Capua e dint'a poco tiempo avette successo, nun sulamente c  o pubblico ma pure c '' a critica e cù tanta musicisti e poeti 'e chillu perido. Pe' chistu mutivo, accumminciaje a collaborà cù alcuni 'e chisti poeti, comme Salvatore Di Giacomo, Libero Bovio, Pasquale Cinquegrana.
'A fine 'e ll'Ottociento e ll'inizio d  o Nuveciento è 'o periodo in cui, pe' mezo d  a collaborazione 'e chisti poeti e chisti musicisti, 'a canzona napulitana classica avette nu fortissimo impulso e nascettero cierti canzone belle assaje. Dint  a chistu periodo, Fassone collaboraje sia p  a composizione 'e cierti canzone d  o genere "serenata", comme Balcone 'nchiuso, composta durante 'o 1910 cù vierze 'e Giuseppe Capaldo, e 'A 'nnammurata do bersagliere, composta durante 'o 1910 cù vierze 'e Giuseppe Irace, sia p  a composizione 'e cierti canzone d  o genere d '' a canzona marinaresca, comme, pe' fà n'esempio 'Ncopp'a ll'onna, composta durante 'o 1918 cù vierze 'e Libero Bovio.
'A canzona ca ll'ha fatto chiù famoso è, sicuramente, 'A tazza 'e cafè, composta durante 'o 1918 cù vierze 'e Giuseppe Capaldo, ma avettero successo assaje ati canzone, comme Margherita de Parete, composta durante 'o 1891 cù vierze 'e Pasquale Cinquegrana; 'O giuramento, composta durante 'o 1909 cù vierze 'e Giuseppe Capaldo; Campaniello d'oro, composta durante 'o 1910 cù vierze 'e Libero Bovio; ecc.
'O 18 'e novembre 1922 se spusaje cù Virginia Simeone e durante 'o 1950 se trasferette a Palermo, cità arò era nata 'a mugliera.
Murette a Palermo 'o 4 'e abbrile d '' o 1953.
Pertualle
Gle pertualle (Citrus sinensis (L.) Osbeck, 1765 ) è n'álbere da frutte e la famiglia e le Rutacee, che tè ne frutte che ze chiama che gle štésse nome.
Lenga nizzarda
'U nizzardo (niçard o nissard) jè na varianta locala d''a lenga occitana, ca se parla int'a parta vascia d''a Cuntea 'e Nizza, int'a cità 'e Nizza e pe tuorno â stessa. Cocche vota vène pigliata d''e specjaliste d''a lenga occitana pe nu sottadialetto d''o pruvenzale, e pure é caratteristeche propeto originale ca tène e 'a tradizione litteraria forte, implicheno, pe paricchie atture culturale, n'arrecanuscenzia comme standard reggionale 'e l'occitano, comme 'o pruvenzale generale.
Pertualle
È n'andiche íbbrede, faštima tra gle pomèle é gle mandarine, ma da siécule crésce comm'a na spèce autònema é ze pò repreduce trámmete nzite é a capemuorte.
Lenga nizzarda
È norme a paravone
'U nizzardo se pote scrivere a siconda 'e ddoje norme: chella classeca e chella mistraliana
Capemuort
Gl capemuort è ne piézz de na chianda tagliate appòšta é seštemate dénd a la tèrra o dénd a l’acqua pe ce fà recrià le part che c’ammánghene, mmòde de dà la vita a na chianda nòva che sarrà sòccia ndutt a la chianda ureggenale.
Pizzoferrato
Ate pruggette
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Chiete
Capemuort
Ne capemuort pò èss naterale o pò èss criate da gl ertelane.
Lecuzione
Categurìa:Agricultura
Pizzo (VV)
Pizzo (VV) è nu comune 'e 8608 crestiane d"a pruvincia 'e Vibo Valentia 'n Calavria.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vibo Valentia Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Pruvincia 'e Cusenza
'A Pruvincia 'e Cusenza è na pruvincia d''a Calavria 'e 733.480 abitante. Cu nu territorio 'e 6.650 km2, è 'a quinta pruvincia cchiù granne d'Italia.
Affacciata ad ovest ncopp' 'o Mar Tirreno e ad est ncopp' 'o Mar Ionio, cunfina a nord cu 'a Baselecata (Pruvince 'e Putenza e de Matera), a sud cu 'e Ppruvince 'e Catanzaro e de Crotone.
Categurìa:Pruvincia 'e Cosenza
Tires
Tires è nu comune 'e 880 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Pelènda
La pelènda è n andechísseme piatt de ríggene taliana a base de farina de cereale. È tradezienalmènd cucenata pure a le zzòne de mendagna de gl Abbruzz, de gl Melise é de gl Lazie.
Gl tèrmene pelènda ne vè da le latine puls, na spèce de pelènda de farr (pe latine far, ch’è date farina) che fermava la base de quéll che magnávane gl andiche itálece. Gl grèce, mméce, de sòlete addeprávane l'uorie. Prima ca venéss ndredòtt le randinia, la pelènda venéva predotta che l’uorie, le farr, la sécena, gl migl, le rane saracène é pure le rane. Uoje le pelènd predott che sse cereale suó cchiù rare, spèce a l’Euròpa.
Villa Lagarina
Villa Lagarina è nu comune 'e 3129 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Pelènda
Caratteríšteche
A gl Lazie é a gl Melise la pelènda vè chenzemata tradizienalmènd che du tipe de cunnetura: la prima che ne suche de pemmaròla che cuštatèll o savecicc (pure de féchete), la secunna n’ ghiangh, che agl, peparuole, savecicc é peparlitt fritt dénd a l’uogl de gliva. Gl du cunnemiénd puonn èss arrecchite che na rattata de casce de pècura.
Ce štave cèrt variand: presèmbie a Sand Ghiasce viéve preparate gl nderdeglione, ammešchienn patane, frunn de cávele é cóteche mmiés’a l’acqua é a la farina é gl frattacc, ittènn la farina de randinia dénd a l’acqua sènza gerà má, la pelènda che n’èsc è cchiù tòšta é ze taglia che ne spache de chettone.
Prevèrbie
Categurìa:Cucina
Melángura
La melángura (Citrus x aurantium L. ) è n’álbere da frutt de la famiglia de le Rutacee, che tè ne frutt che ze chiama che gl štéss nome.
È n’andiche íbbrede, faštima tra gl pomèle é gl mandarine, ma da siécule crésc comm a na spèce autònema é ze pò repreduce trámmete nniéšt é a capemuort.
Ne muare varietà de melángura suó cultevate pe ce cavà n’uogl essenziale che z’addòpra dénd a l’enduštria mbrefematòria. Pedecchiù tè assá prepietà mmedecenale.
Solero
Solero è nu comune 'e 1684 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.
Melángura
Variand dialettale cominése
Categurìa:Rutaceae
Brentonico
Brentonico è nu comune 'e 3621 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Trento Categurìa:Comune d''a reggione Trentino-Avere-Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Allufuno
'Int' 'o Quebec, n'allufono (ê rrareche grieche allos, ca vô dicere "ato", e "phone", ca vô dicere "suono" o "voce") è na perzona ca parla na lengua ata ca ngrese o frangese comme lengua materna. 'O termene vene ausato pure int' ll'ate pruvince 'e Canadà ma nun spisso.
Paravunà ê termene anglufuno e frangofuno, ca sengano 'a ggente ca parla o ngrese o frangese comme lengua materna o lengua ausata.
Brenzone
Brenzone è nu comune 'e 2357 'e abitante d''a pruvincia 'e Verona.
Bagnole
Bagnole (in taliano Bagnoli) è nu rione ca surge â stremità uccidentale da cità 'e Napule. Fa pparte, nzieme 'o rione 'e Forerotta, da decema municipalità.
Bagnole ha attaccato fermamente 'o nomme suo a' tradizzione lavurante: fuje, nfatte, sede 'e uno de cchiù mpurtante 'nsettiamente nnustriale do Miezojuorno e 'mparticulare 'e ll'accaierie 'e ll'Ilva, ex Italsider, attive 'a ll'abbiata do '900 e desmettette de anne '90.
'O 'nsettiamento do polo nnustriale ha prufonnamente cagnato 'a struttura 'e ll'area ca se truova ncopp' ô gurfo 'e Puzzulo, ê pennine da cullina 'e Pusilleco.
Bagnoli futura
Ll'amministrazione comunale, ca facette pure 'e ffatiche besugnuose 'e bonifeca, pare ntenziunata a requaleficà 'a zona ca mo risulta 'mmatulizzata.
Nu primmo passo 'mmerzo 'a requalefica da zona è certamente ll'arapatura 'o prubbeco do pontile: cumpretamente restrutturato, è 'a passiata a mare cchiù longa d'Europa, cu ll'800 metre suje.
Etimologia
'O nomme Bagnole vene 'e ll'antichi Rommani ca venivano a fae bbagne.
Giugrafia
Cunfina a nord cu 'o rione 'e Chianura e cu 'o cumune 'e Pezzulo, a sud cu 'o rione Pusilleco, a ovest s'affaccia 'ncopp"a baia 'e Pezzulo e a est cunfina cu 'o rione 'e Forerotta. Ll'isula 'e Nisida fa parte d"o rione 'e Bagnoli.
'O rione, canusciuto 'a na forte e visibbele natura vurcaneca, fa parte d"e Campe Flegree.
Vladimir Putin
miniatura|Putin dint'o 2021 Vladimir Vladimirovich Putin ('n russo Владимир Владимирович Путин; Leningrado, 7 'e ottovre 1952) è 'o Presiriente d'' a Repubbreca russa 'e mmò. Putin nascette a Leningrado, ogge San Pietroburgo, 'o 7 'e ottovre 1952 e fuje o Primmo Menisto da Russia ntra 'o 1999 e o' 2000, aroppo Presiriente da Russia ntra màrzo 2000 e majo 2008, e Primmo Menisto 'ncora ntra 2008 e 2012. Devenette presiriente n'ata vota dint' o 2012. Categurìa:Puliteche
Pizzoli
Pizzoli è nu comune 'e 3021 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Sarule
Sarule è nu comune 'e 1905 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Solesino
Solesino è nu comune 'e 7068 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Villa Guardia
Villa Guardia è nu comune 'e 6879 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Villa Latina
Villa Latina è nu comune 'e 1247 crestiane da pruvincia 'e Fresulone.
Vide pure
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Fresulone
Sarzana
Sarzana è nu comune 'e 20180 crestiane da pruvincia 'e La Spezia.
Mundreale
Montriale (franzese: Montréal, ngrese: Montreal) è 'a siconna cchiù granne cità d"o Canadà e 'a cità prencepale d"a pruvincia 'e Québec.
Rame (betáneca)
M’betáneca le rámera suo ne spannemiénd de gl fušt che riéggene frunn, sciuore é frutt.
Variand dialettale cominése
Categurìa:Botanica
Mundreale
'A città nc'è stata chiammata Montreal p"a muntagna 'int"o cientro, chiammata Monte Riale (Mont Royal). 'A muntagna fuje chiammata accussì pe nu cartografo taliano.
'A cità se trova 'ncopp'a n'isula. Appart"a cità 'e Monteriale propio se trovano 'ncopp'a chest'isula l'ate commune d"a periferia ca tutte nzieme venno chiammate Montriale. L'isula 'e Montriale tene na populazione deverza do riesto d"o Quebbec, co cchiù o meno 'a metà d"e gente che parlano franzese, nu quarto ca parlano ngrese, e nu quarto ca parlano l'ate lengue (immigrante o figlie d'immigrante). 'A maggiuranza d"e Montrialise so' bilingue o sanno parlà parecchie lengue deverze.
Nzite
Gle nzite (seštantive máscure), pl. nzétera (AFN: /ˈndziːtǝ/, pl. /ˈndzeːtǝra/), è na práteca agrícula che cunzište a nfelà, dénd'a gle pède o gle rame e la chianda, ne piézze e n'ata chianda.
Mundreale
Categurìa:Canadà
Nzite
Se gle nzite rrèsce, le du parte ze sáldene pe fermà n'úneca chianda nòva che tenarrà le štésse caratteríšteche e la chianda che ze vò repreduce.
Gle piézze e la chianda da repreduce é che ze ficchia rénd'a gle pède e l'ata chianda ze chiama puca. Chéssa pò èsse n'uocchie o ne piézze e rame, depènne da gle tipe de nzite che z'ò fà.
Etemeleggía
Da le latine īnsitus, partecipie passate de insĕrere “chiandà a parte pe rénde”.
Senuóneme
Categurìa:Agricultura
Pizzone
Gle Pizzóne jè nu comune de 328 crestijiene de la pruvincia 'e Isernia.
Brescello
Brescello è nu comune 'e 4918 'e abitante d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Soleto
Soleto è nu comune 'e 5527 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
'A cità è patrimmonio 'e ll'UNESCO d '' o 1997.
Solignano
Solignano è nu comune 'e 1921 crestiane d''a pruvincia 'e Parma.
Villa Minozzo
Villa Minozzo è nu comune 'e 4150 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Emilia.
Maria Rosaria Liberti
Maria Rosaria Liberti (Napule 2 settembre 1899 - New York 1988) fuje na cantante napulitana. Avette nu granne succiesso quanno era ancora figliola into 1915 â aità 'e 16 anne. Se spustaje 'inta Merrica 'o 1922 addò cuntinuaje a cantà e recetà 'e canzone e ll'opere tiatrale napulitane.
Quanno steva â 'Merica cantaie pure na canzona addedecata a Sacco e Vanzetti ("na mamma sfurtunata" ca s'era chiammà "a seggia elettrica" ca pe cchest na vulevane caccià.
Categurìa:Cantante taliane
Slovachia
'A Slovachia (pe slovacco Slovensko, nomme ufficiale Slovenská republika) è nu Stato membro 'e ll'Aunione europea situato dint'â Europa centrale e senza sbucco ncopp'ô mare. 'A capitale soja, ca è pure 'a cità cchiù gruossa, è Bratislava, 'a sula capitale d'' o munno ca cunfina cu ddoje state.
Scarrafone
N'atu tipo d'animaluccio, cchiù piccerille e 'e culore marrò chiaro ca vene chiammato scarrafunciello, è canusciuto cu' nomme scientifeco 'e blattella germanica.
Curiusità
Ncoppe a chiste inzette è stata scritta pure na canzone, ca po' è addeventata famosa e ca se chiamma proprio 'O scarrafone, e è cantata 'a Pino Daniele.
Categurìa:Inzette
Casa Editrice La Canzonetta
'A Casa Editice La Canzonetta nascette a Napule 'o 1901 da penzata 'e dduje artiste napulitane: 'o puete Francesco Feola e 'o musecista Giuseppe Capolongo.
La Canzonetta fuje l'unica Casa Editrice 'e canzone napulitana ca, sia pa qualità e sia pe ll'assurtimento do repertorio 'e canzone soje, se putette permettere 'e battaglià cu n'ata gloriosa Casa Editrice, all'epuca famosissima, 'a Casa Editrice Ferdinando Bideri.
Fuje propeto grazie a loro ca 'a canzone napulitana avette, 'inte 'e primme anne do noviciento, na diffusione cchiù massiccia e popolare. Chesti ddoje Case Editrice, facevano a gara a s'accaparrà 'e meglio puete, 'e cchiù mpurtante museciste e 'e cchiù famose cantante do mumento.
'E cchiù famose canzone pubbrecate
Categurìa:Case editrice
Févece
Le févece (o Filicophyta) suó cchiù o méne 13.000 spèce (gle rame veggetale cchiù ruosse dòppe le Magnoliophyta) spase pe gle munne.
Se suó assá é fote fote, puonne crià ne feveciare.
Variande dialettale cominése
Categurìa:Pteridophyta
Solferino
Solferino è nu comune 'e 2308 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Mantova Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Pizzoni
Pizzoni è nu comune 'e 1340 crestiane d''a pruvincia 'e Vibo Valentia.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vibo Valentia Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Villa Rendena
Villa Rendena è nu comune 'e 821 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Solonghello
Solonghello è nu comune 'e 245 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.
Fronna
'M betáneca, la fronna è n òrgane de le chiande che sèrve a fà la fotosíndese clerefelliana. Pe fà quésse, na fronna è spisse chiatta é fina fina, mmòde ca gle clereplašte che štave dénd'a le cèllule puózzene štà biégle mbacc'a la luce de gle Sole, facènnela trasì dappettutte.
Pedecchiù le frunne suó gl'òrgane addó, quasce a tutte le chiande, ave luoche gle resciate, la sederazione é la glettazione (scita d'acqua che permétte la sederazione quanne le cunneziune atmesfèreche suó malamènde).
Le frunne puonne štepà magnà é acqua, é cèrte chiande ce cágnene la forma pure pe fà ate cose.
Le févece tiéve štretture ch'arraseméglene a frunne, prò ne'le suó.
ACF Fiorentina
L'ACF Fiorentina, canusciuta comme Fiorentina, è na squadra 'e pallone 'e Sciorenza, funnata 'o 29 'e aùsto d"o 1926, joca 'int'a Serie A taliana.
'A Fiorentina ha vinciuto 2 Scudette, 6 Coppe Nazzionale, na Supercoppa 'taliana e na Coppa "e Coppe.
Placanica
Placanica è nu comune 'e 1511 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Calabbria.
Brescia
Brescia (Brèsa pe bresciano - pronunciato Brèha 'n alcune zone d''a provincia) è nu comune 'e 191.059 abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Ralphie May
thumb|May, [[2009]] Ralph Duren "Ralphie" May (Chattanooga, Tennessee; 17 'e frevaro, 1972 – Las Vegas, Nevada; 6 'e ottovre, 2017) fuje n'attore e reggista mmerecano.
Solto Collina
Solto Collina è nu comune 'e 1512 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Angela Merkel
miniatura|Merkel dint'o 2008
Angela Dorothea Merkel (nasciuta Angela Dorothea Kasner, Amburgo, 17 'e luglio 1954) è na puliteca turesca, Cancelliera d '' a Germania dô 22 nuvembre 2005 ô 8 dicembre 2021.
Nasciuta a Amburgo, tanno cità d a Germiania Ovest, e crisciuta dint'a Repubbreca Democrateca Turesca (Germania Est), addò vivette nfin'a reaunificazione da Germania rint'o 1990. Merkel mò è maretata cu Joachim Sauer, nu prufessore 'e chimeca. Ntra 2000 e 2018, fuje 'o capo d''o partito cunzervatore germanese, ll'Aunione Cristiana Democrateca 'e Germania (' n turesco CDU).
Merkel devenette a primma cancelliera femmena 'e Germania 'o 22 nuvembre 2005 dint'a na cualizzione d''e ddoje partite turesche cchiù gruosse, 'o CDU/CSU e ll'SPD (suggialiste). Aroppo n'ata elezziune rint'o 2009, furmaje na cualizzione c''o partito libberale turesco FDP. Aroppo 'e elezziune federale d''o 2013 e 2017, fuje numinata cancelliera n' ata vota.
Pate sujo fuje nu pasture prutestante, pe tramente 'a mate fuje n'inzegnante. Primma 'e diventà na puliteca, faticava comme na recercatrice 'e Chimeca físeca. Dint'o dicembre 2015, fuje numinata "Perzona 'e ll'anno" p a revista Time''.
Dinto ll'ottovre 2018, Merkel annunzia 'o definitivo ritiro sujo d  a puliteca, dicenno ca nun se cannedasse pe diventà capo d  a CDU rint'a convention d '' o dicembre 2018, accussì comme Cancelliere dint'o 2021. Aroppo chisto, n'ata puliteca femmena, Annegret Kramp-Karrenbauer, piglia 'o puosto sujo comme leader d '' a CDU. Categurìa:Puliteche
Villa San Giovanni in Tuscia
Villa San Giovanni in Tuscia è nu comune 'e 1164 crestiane d''a pruvincia 'e Viterbo.
Po
'O Po (pe latino: Padus, anticamente "Eridanus") è nu sciummo ca scurre pe 652 chilometre rint'o nord 'e Talia, dô monte Monviso nfin'a sfucià rint'o Mar Adriateco, vicino a Venezia. Tene n'area 'e drenaggio 'e 71,000 km² (chiammata Chianura Padana) e è 'o sciummo cchiù luongo 'e Talia.
'O Po traverza paricchie cità mpurtante nfra 'e quale Turino, Cremona, Piacenza e (indirettamente) Milano. Chest 'urdema cità è cullegata co sciummo pe d e canale ca se chiammano navigli.
'O sciummo tene cchiù 'e ciento affluente: 'e cchiù mpurtante sonno 'o Ticino (ca scurre pure rint'a Sguizzera), ll'Adda e 'a Dora Baltea (dint'a Valle 'e Aosta) destra|miniatura|290x290px|'O sciummo Po visto 'a Turino.
Categurìa:Sciumme
Sassello
Sassello (Sascê pe lengua ligure) è nu comune 'e 1.799 crestiane d''a pruvincia 'e Savona.
Sassetta (LI)
Sassetta è nu comune 'e 548 crestiane d''a pruvincia 'e Livorno.
Luigi Di Maio
miniatura Luigi Di Maio (Avellino, 6 'e luglio 1986) è nu puliteco 'taliano. Fuje 'o vice presiriente d  a Cammera d  e reputate. Fuje pure, ntra 'o 2017 e 'o 2020, 'o capo d '' o Muvimento Cinche stelle, 'o partito ante-sestema funnato pe Beppe Grillo. Se cannedaje comme Primmo Menisto p  e eleziune puliteche 'n Italia d  o 2018.
Dint 'o settembre 2017, Di Maio ffuje eleggiuto capo puliteco d''o M5S, cu cchiù 'e 82% ' e vote.
Liguria
'A Liùria è na reggione taliana 'e ll'Italia Nord-Occidentale ca fa 1,6 meliune crestiane, cu capoluoco Genova. Cunfina a sud cu 'o Mar Lígure a ovest cu 'a Franza (reggione Provenza-Alpi-Costa Azzurra), a nord cu 'o Piemunte e cu ll'Emilia-Rumagna, e a est cu 'a Tuscana. Ce stann pure 'e pruvince 'e Imperia, Savona e La Spezia. 'O nomme sujo pruvene 'a ll'antica pupulazione de liùre.
Luigi Di Maio
He stato Vice-presiriente d  o Cunziglio e Menisto d a Fatica ntra 'o primmo giugno 2018 e ' o 5 settembre 2019.
Liguria
<br style="clear:left;"/>
Luigi Di Maio
'O 5 settembre 2019, 'o Presiriente d'' o Cunziglio Giuseppe Conte 'o nommena Menisto d'affare straniere. Remane menisto de ll'estere pure sotto 'o guvierno Draghi. Dint 'o giùgno do 2022, pe de tenzione cu 'o capo Giuseppe Conte arriguardo ' o suppuorto meletare d  a Ucraina, Di Maio lassa 'o Muvimento 5 Stelle pe funnà nu ruppo puliteco sujo, "Nzieme po futuro". Pe eleziune do 2022 se canneda cu ' a lista "Mpegno civeco", nzieme a Bruno Tabacci.
Liguria
È na reggione 'e chiammata turisteca granne ppe 'e bbellezze naturale suje, nfra ca, vicino â Spezia, 'e notisseme Cinque Terre - custituite d cinche buvere marinare 'e Monterosso, Vernazza, Corniglia, Manarola e Riomaggiore - o Portofino, 'int' ll'uriente genovese - cu 'o Parco sujo e 'a famusa Chiazzetta prattecata 'a celebrità 'e tutt' 'o munno - o ancora tutta 'a revera liùre, ditta de Sciure 'int' 'a parte occidentale suja, ca se sviluppa nfi a Sanremo e Ventimiglia.
Luigi Di Maio
Nutarelle
Categurìa:Puliteche taliane
Plataci
Plataci (Pllatëni pe arbëreshë) è nu comune 'e 920 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Villa San Giovanni
Villa San Giovanni è nu cumune 'e 13.571 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Calavria.
Rubén Serrano
Rubén Serrano Calvo (Madrid, Spagna, 1970) è 'nu giurnalista e 'nu scritture spagnuole.
Jonte 'a fore
Categurìa:Biografie Categurìa:Giurnaliste spagnuole Categurìa:Scritture spagnuole
Viscuvato 'e Napule
Fuje Carlo I d'Angiò a cummencià 'a fraveca d'o Viscuvato, ca cuntinuaje sotto a Carlo II d'Angiò (1285-1309) e fernette sulo ô primmo ventennio d'o Treciento 'mman' a Roberto d'Angiò. 'A Chiesia oggë s'appresenta cu' deverze suprappusizzione 'e stile: 'mparticulare, dint' 'o Seiciento, â struttura gotica ariginaria 'nce mettettero 'ncoppa decorazione barocche, e pure cierti quadre 'e Luca Giordano. 'A chiesia sta 'ncopp' 'e riest' 'e dduje vecchie basileche paleocrestiane: 'mpierno ô viscuvato 'e mo ('ngresso d''a rivata sinistra), 'a chiesia 'e Santa Restituta ca tene ancora 'a struttura ariginaria soja a tre rivate a nu livello 'e scarpesamiento cchiù vascio d''o riesto d''o viscuvato.
'Nfra ll'opere d'arte prencepale d''o Viscuvato, 'nce sta 'a splendida Cappella d'o Tesoro 'e San Gennaro, cu' 'e ppitture 'e Domenichino e Giovanni Lanfranco, 'e ppale d'autaro 'e Domenichino, Massimo Stanzione, Jusepe de Ribera, 'o ricchissimo autaro maiore 'e Francesco Solimena, 'a cancellata 'e bronzo 'e Cosimo Fanzago e nu sacco 'e statue, candelabbre e rellequiare ('nfra ca chillo 'e San Gennaro, d'arefece francise d'o seculo XIV).
Serie A 2017-2018
'O campiunato 'e Serie A 2017-2018 è 'o 116º campiunato taliano 'e pallone e l'86º a girone uneco. Inizzia 'o 19 'e aùsto 2017 e fernì 'o 20 'e majo 2018.
Viscuvato 'e Napule
Ate opere: 'o succuorpo, fateca d''o lummardo Tommaso Malvito, d'impianto bramantesco, na Assunta 'e Pietro Perugino, e deverze depinte d''o XIV seculo, 'nfra ca chille d''a ricca cappella Minutolo (annommenata 'int' 'o Decameron 'e Boccaccio). Dint'a chiesia 'e Santa Restituta assaje 'mpurtante è 'a cappella 'e Santa Maria d''o Principio, cu' nu mosaico 'e Lello d'Orvieto, quacche rilievo medievale e 'o vattistero paleocrestiano, cu' nu ciclo 'e musivo d'o IV seculo.
Serie A 2017-2018
Crassifeca
Aggiurnato ô 6 'e majo 2021
Leggenda:
Viscuvato 'e Napule
'A facciata ca verimmo mo fuje rifatta da Enrico Alvino â fine 'e ll'Ottociento, ma cunserva 'o purtale d'o Quattuciento, d'Antonio Baboccio ca autilizzaje pure cierte sculture 'e Tino da Camaino.
Serie A 2017-2018
Crassifeca
Nutarelle:
Nutarelle
Categurìa:Serie A
Viscuvato 'e Napule
'O Viscuvato è 'a sede 'e ll'Arcevescuvo 'e Napule, ca mo è 'o cardinale Crescenzio Sepe.
Jonte 'a fore
Sito ufficiale
Somaglia
Somaglia è nu comune 'e 3199 crestiane d''a pruvincia 'e Lodi.
Sumàia
Solza
Solza è nu comune 'e 1429 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Platania
Platania è nu comune 'e 2420 crestiane d''a pruvincia 'e Catanzaro.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sasso di Castalda
Sasso di Castalda è nu comune 'e 871 crestiane d''a pruvincia 'e Putenza.
Somano
Somano è nu comune 'e 386 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Apertium
Apertium è nu prugramma p''a traduzzione macchina ca vene sviluppata cu cuntribute 'e sorde d''o guverno spagnuolo e 'o guverno d''a Catalunia int'â Universitat d'Alacant (Univerzetà 'e Alecante). 'E nu prugramma libbero e vene pubbrecato cu 'a licenza GNU GPL.
Apertium fuje ncummiciato int'ô prugietto OpenTrad e tenette essere bbuono pe traducere â na llengua a n'ata lengua ca 'e simmele 'a primma. Mmo hanno pure ncummincato 'e lavurà cu lengue cchiù diverze. Pe crià nu sistema p''a traduzzione automateca s'hanno 'a sviluppà date lenguistiche (dizzionarie, reole) int'ô nu furmato XML specifeco.
'E date d''e lengue ca so state raccuote p''o prugramma (cullaboranno cu 'a Universidade de Vigo, 'a Universitat Politècnica de Catalunya e 'a Universitat Pompeu Fabra) mo so fatte d''e lengue romanze d''a Spagna, 'a lengua spagnuola, 'a lengua catalana e 'a lengua galizziana, e mmo pure 'o ngrese, 'o portughese, 'o franzese, 'o occitano e 'o rummeno.
Pruvincia
thumb|Antiche pruvincie rumane Pruvincia è 'o nomme ca se nzigna de soleto 'a na entità guvernativa subnazziunale. 'A definizione pricisa de fforme e de putere 'e na pruvincia cagna a seconna de nazziune. Sempe a seconna de nazziune 'o termene "pruvincia" vene sustituito cu ate termene: "distretto", "dipartimento", "stato", "reggione", "cuntea", eccetera.
'O termene piglie origgine do llatino pruvincia, provinciae, ca letteralmente significa "zona d'infruenza". 'E pruvince, pe ll'antica Romma, erano nfatte 'e territure cunquistate, sottoposte ô dumminio do Mpero e nun avente deritto â civitas rummana.
Categurìa:Giugrafia
Avetale
N'avetale [avǝˈtaːlǝ] è ne pòšte addó ze fa ne sacreficie o rite releggiuse.
Bressana Bottarone
Bressana Bottarone è nu comune 'e 3142 'e abitante d''a pruvincia 'e Pavia.
Avetale
Énd'a ne muare e releggiune gle fediéle, pe rengrazià gle die sié, uóffrene dune o sacrífechene agnemale. A gle munne pajane éva na tívera nghianata ngim'a prète squadrate, mindre dénd'a le chiése creštiane è na távela cunzacrata addó gle pruète cèlebra l’eucareštía. Ccavvòta, a gle tiémbe andiche gl'avetale venéva addeprate pure comme luoche de sacrefice umane, comme lòch'a gle maya é aztèche.
Emmanuel Macron
Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron CBE (IPA Franzese: [emanɥɛl makʁɔ̃]; Amiens, 21 'e dicembre 1977) è nu puliteco franzese, 25º presiriente d '' a Repubbreca Franzesa dô 14 'e majo 2017. È nu suggial-libberale.
Macron fuje nu membero d ''o Partito Suggialista franzese dô 2006 ô 2009. Dint'o 2012 ffuje secretario gennerale d''o primmo guverno ' e François Hollande primma 'e diventà Menisto de ll'ecunumia rint'o 2014 sotto 'o guverno Valls.
Dinto ll'aùsto 2016 lassaje 'o guverno pe lanzà rinto nuvembre nu novo partito puliteco 'e cientro: En Marche!. Cu sto muvimento vencette ll'elezziune cuntro Marine Le Pen 'o 7 'e majo 2017, piglianno 'o 66% ô balluttaggio. Cu 39 anne addeventaje 'o presiriente da Repubbreca franzese cchiù gióvene da storia. Dint'o 2022 scunfiggette 'a Le Pen n' ata vota ô secunno turno. Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Franzesa
Bresimo
Bresimo è nu comune 'e 292 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Trento Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere-Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sasso Marconi
Sasso Marconi è nu comune 'e 13781 crestiane d''a pruvincia 'e Bologna.
Somma Lombardo
Somma Lombardo è nu comune 'e 16597 crestiane d''a pruvincia 'e Varese.
Arno
miniatura|'O sciummo Arno a Sciorenza
Tene rìggene ncopp'e Appennine e passa pe Sciorenza, Empoli e Pisa, nfin'a sfucià dint'o Mar Tirreno, a Marina di Pisa. Categurìa:Toscana Categurìa:Sciumme
Villa San Secondo
Villa San Secondo è nu comune 'e 384 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Sassocorvaro
Sassocorvaro è nu comune 'e 3457 crestiane d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Villa Sant'Angelo
Villa Sant'Angelo è nu comune 'e 431 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Abbrùzzë
L'Abbrùzzë è na rëggiónë de l'Itàlië mëridiunàlë, chë cumbìnë 'nghë lë Màrchë a nord, lu Làzzië a nord-ovèst, lu Mulisë a sud-èst e 'nghë l'adriàtëchë a èst. A fin'a lu 1963 facé pàrtë dë la rëggiónë Abruzzi e Molise. Lu nomë Abruzzo prìmë stévë a sëgnifëcà sulamèndë la diòcësë dë Tèrëmë, dapù ha statë datë a tuttë la rëggiónë. Lu capëlóchë dë l'Abbrùzzë è Àquëlë, e lu comunë cchiù gross è Piscàrë.
Villa San Pietro
Villa San Pietro è nu comune 'e 1778 crestiane d''a pruvincia 'e Cagliari.
Abbrùzzë
À l'Abbruzzë li cchiù ca ce stà so li mundë, lo cchiù ca è avëtë è lu Grann Sassë, addapù ci sta la Majellë. Lu Grann Sassë è lu cchiù avëtë de li mundagne de l'Abbruzzë, e ttè ddò prati a ddù se pascìvë li ppecurë: Prati di Tivo e Campo Imperatore (esse c'ha stàte chiuse pure Mussolini). Mo lòche ce stà li seggiovie e le cabbinovie, ca purtë li ggendë su n'gêm'a li pìtë de la mundàgnë, e a quanna sti esse ce pù jé n'geme. Si vì ssu n'gem'a lu Grann Sassë, a na parta pù 'vvedà Cambibbassë, a n'atrë lu mare Atreatechë.
Pruvenge
L'Abbrozze te' quattra pruvenge:
Tereme
Tereme è la pruvange cchiù settendriunale.
Dialìttë
A l'Abbruzzë si parlë na présë de dialìttë. Issë arsajë a lë lénguë ca vinéjë parlatë da lë populazziunë dë la Leghë Italëchë. 'Sse populazziunë érënë lë Picénë, Sabèllë, Vëstinë, Sabìnë, Marruccinë, Pëlignë, Marsë e cacchëd'un'itrë. Dapù 'ssë lénguë ha statë cundamënatë da lë napulëtinë ch'annë occupatë la rëggiónë pë paricchjë siculë.
Sassofeltrio
Sassofeltrio è nu comune 'e 1229 crestiane d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Football Club Internazionale Milano
'O Football Club Internazionale Milano, canusciuto comme Inter, è na squadra 'e pallone 'e Milano, funnata 'o 9 'e màrzo d"o 1908, joca 'int'a Serie A taliana comme pure ll'ata squadra milanese, 'o Milan.
S'allena dint'o centro sportivo Angelo Moratti, canusciuto comme "'a Pinetina", a Appiano Gentile vicino a Como. Ha vinciuto 19 Scudette, 9 Coppe Nazzionale, 7 Supercoppa 'taliana, 3 Coppe UEFA, 2 Coppe Intercuntinentali, 3 Coppe d"e Campiune/Champions League, 1 Mondiale per club.
Gradella
Nutarelle
Categurìa:Pruvincia 'e Cremona
Villa Sant'Antonio
Villa Sant'Antonio è nu comune 'e 454 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Bressanone
Bressanone (Brixen pe germanese e Persenon o Porsenù pe ladino) è nu comune 'e 19.163 crestiane d"a pruvincia autonoma 'e Bolzano.
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Bolzano Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sommariva del Bosco
Sommariva del Bosco è nu comune 'e 5923 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Tevere
miniatura|'O sciummo Tevere a Romma
'O Tevere (pe latino Tiberis) è 'o tierzo sciummo cchiù luongo 'e Talia. Nasce ncopp'e Appennine emiliane, scurrenno prencepalmente 'n Umbria e Lazzio, nfin'a sfucià dint'o Mar Tirreno, ntra Ostia e Fiumicino.
'O sciummo è meglio canusciuto pecché ncopp'e revère soje fuje funnata 'a cità 'e Romma. Categurìa:Sciumme
Metrupulitana 'e Napule
miniatura|destra|300px|'O tracciato 'A metrupulitana 'e Napule è custituita 'e ddoje linee 'ntegrate int'a na cchiù ampia rete 'e servize ncopp'ô ferro aventi origgine e caratteristiche divierze, cuntraddistinte 'n alcune documiente 'e pianificazzione 'e nu sistema 'e numerazzione commune.
'A metrupulitana cumprenne ddoje linee urbane, 'a linea 1, 'e tipo pesante, ed 'a linea 6, na metrupulitana leggera sotterranea pruggiettata 'nizzialmente comme "linea tranvearia rapida". 'Ntercunnessa cu 'a linea 1 è presente 'a Linea Arcobaleno, n'infrastruttura suburbana cca cullega Napule cu Giugliano in Campania ed Averza, ncapo a n'atu gestore. 'A gestione d' 'e varie profile tariffare è affidata ô cunsorzio Unico Campania. 'O gestore d' 'a rete è mmece Metronapoli suggità d' 'o commune 'e Napule.
Sassoferrato
Sassoferrato è nu comune 'e 7729 crestiane d''a pruvincia 'e Ancona.
Moira Kelly
Moira Kelly (Queens, New York; 6 'e màrzo, 1968) è n'attrice e reggista mmerecana.
Bresso
Bresso è nu comune 'e 27052 'e abitante d''a pruvincia 'e Milano.
Villa Santa Lucia degli Abruzzi
Villa Santa Lucia degli Abruzzi è nu comune 'e 206 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Giulio Monteverde
Ati pruggette
Categurìa:Scultore taliane
Jucatore 'e pallone
Nu jucatore 'e pallone è 'n atleta ca pratica 'o sport d"o pallone. Essenno na squadra furmata 'a 11 perzone, ogni jucatore tene nurmalmente nu ruolo priciso. Quase sempe 'e ruole dipennono d' ' a posizzione tenuta miezo 'o campo, perciò, 'a primma cernetura ca se pò fa' tra 'e jucature è:
Arece
Ll'Arece è 'o secunno sciummo taliano pe luonghezza aropp'o Po e 'o tierzo comme purtata aropp'o Po, 'o Tevere e 'o Ticino. Categurìa:Veneto Categurìa:Trentino-Avere Arece Categurìa:Sciumme
Sassuolo
Sassuolo è nu comune 'e 41746 crestiane d''a pruvincia 'e Modena.
Italia dei Valori
Italia dei Valori, è nu partito puliteco italiano, funnato 'o 21 'e màrzo d"o 1998 'e ll'ex maggistrato Antonio di Pietro. 'O partito è stato dint'â coalizzione l'Aunione e l'Aulivo. Ogge, nzieme ô PD forma 'a coalizzione PD - IdV.
Categurìa:Puliteca
Bressanvido
Bressanvido è nu comune 'e 2859 'e abitante d''a pruvincia 'e Vicenza.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vicenza Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sommo
Sommo è nu comune 'e 1034 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Giulio Andreotti
Giulio Andreotti (Romma, 14 'e jennaro 1919 – Romma, 6 'e majo 2013) fuje nu puliteco taliano d '' a Demucrazia Cristiana. Fuje Presiriente d '' o Cunsiglio taliano devierze vote: dô 1972 ô 1973, dô 1976 ô 1979 e dô 1989 ô 1992. Fuje pure Menisto 'e ll'Interno (dint'o 1954 e 1978) d '' a Defesa (1959-1966 e 1974) e 'e ll'Estere (1983-1989). Fuje nummenato senature a vvita dô 1991 nfin'a morte soja dint'o 2013.
Andreotti nascette 'o 14 'e jennaro 1919 a Romma addò studiaje dint'a ll'Uneverzetà 'A Sapienza. Fuje nzurato cu Livia Danese dô 1945 â morte 'e Andreotti rint'o 2013 a 94 anne.
Categurìa:Puliteche Categurìa:Puliteche taliane
Sommatino
Sommatino è nu comune 'e 7561 crestiane d''a pruvincia 'e Caltanissetta.
San Giorgio in Bosco
San Giorgio in Bosco è nu comune 'e 6000 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Scec
'O Scec è 'a muneta locale 'e Napule. È stata criata a maggio do 2007.
Scec vo' dicere: Solidarietà ca cammina e 'o nomme è state scigliuto pure p'onorà 'a battuta 'e Totò dint'a Miseria e Nobiltà.