cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tricerro
Tricerro è nu comune 'e 621 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
Sulzano
Sulzano è nu comune 'e 1808 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Pozzoleone
Pozzoleone è nu comune 'e 2594 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Oppido Lucano
Oppido Lucano è nu comun 'de 3897 crstian d''a pruvincia 'e Putenz.
Saitenwynd
Saitenwynd e nu gruppo 'e museca 'e Kulmbach 'int'a Aveta Francònia, Germania, ca nun canta solamiente 'int'â llengua germanese, ma ppure 'int'ê lengue locale comme 'o mainfränkish. 'O nomme segnifica '''O viento ca vvene d''o lato".
'Int'ô 1982 Richard Schmitt, Siglinde Hornung, Norbert Rösch, Kurt Dixi Schleicher e Sabine Schleicher hanno criato nu gruppo 'e múseca francona e celteca-irlannese.
San Tomaso Agordino
San Tomaso Agordino è nu comune 'e 812 crestiane d''a pruvincia 'e Belluno.
Pier Francesco Mola
Pier Francesco Mola (1612-1666) fuje nu pettore barocco taliano.
Mola nascette a Coldrerio (mmo 'int' Ticino, Sguizzera) e po' spurtaje a Romma quanno aviva 4 anne cu 'o pate sujo Giovanni Battista, n'archetetto.
Categurìa:Pittore taliane
Élece
Ll'élece, o pure 'a lecina, (Quercus ilex L., 1753) è na specia 'e arvero attuccante â famiglia d"e Fagaceae.
Gallarìa
Elece Categurìa:Quercus
Shalom
Shalom (שלום) è na parola ebràeca ca signifeca "pace". Comme 'int' nappuletano, pô riguardà tanto 'a pace nfra due parte quanto pure na pace nteriore, calma o na tranquilità 'e nu ndividuo. È pure utilizzata comme furmula 'e saluto, 'e equivalente a "saluto", a "buon juorno" o a "ce arrivedè".
'A radece linguìsteca 'e shalom putimmo 'a legà cu le-shalem, ca signifeca "cumpretà, retribù, pagà, cumpensà". Pe cchesto ponno dicere ch'è cchiù ca ll'assenza 'e cunflitto o 'a desapparezzione 'e ostilità, ma 'o shalom signifeca pure nu retorno a ll'equilibrio, â giustizia e a ll'uguaglianza ntegrale.
Generalmente, utilezzano 'a parola "shalom" comme 'a forma abbreviata d&#39;&#39;a frase "Shalom Aleichem" (letteralmente "'a pace è cu te") che pô &grave;ssere tradotto comme "buon juorno" (na salutazzione).
Vicce
Gle vicce (AFN: ['vitːʃə]) è ne cegliucce e la famiglia Phasianidae. È allevate pe la carne séa.
Štòria
A l'Amèreca fòtte l'úneche cegliucce addemuate é allevate tra gle 300 p.C. e gle 100 d.C. da gle Maya e l'èpeca préclásseca. A gle Mèsseche, addó ze chiama guajolote, da la léngua nahuatl  huexōlōtl, tè ne pòšte mburtande dénd'a la cucina. Gle messienarie gesuite gle pertárene a l'Euròpa viérze gle 1500, é lòche ze spannètte súbbete.
Autorità Nazziunala 'e Palestina
thumb|200px|Bannera 'e ll'Autorità Nazziunala Palestina thumb|200px|Mappa d''e territorie 'e Palestina. Ll'Autorità Nazziunala Palestina (alarbo As-Sulta Al-Waniyyah Al-Filastiniyyah) è 'o guverno d' 'a Palestina da ll'anno 1994. Chesta fuje 'o risultato d' 'a cunciliazzione nfra Israele e 'o Cumitato p&, ca fernette pe' bbia 'e ll'appattà nfra tutte ddoje parti int'a l'Accòrdie d'Oslo, addò Iasser Arafat mppattaje c&#39; 'o guverno 'e ll'Israele mpresenza d&#39; 'e stituzzione nternazziunale. 'O 31 ottobre 'e ll'anno 2011 ll'UNESCO facette trasì ll'Autorità Palestina comme socio.
Vicce
Senuóneme
Cagleniacce [kaʎːəˈnjatːʃə], (Sande Renate); pappacce [paˈpːatːʃə], (Aluite, Casaluiére).
Autorità Nazziunala 'e Palestina
Spartenza ammenistrativa
thumb|Mappa 'e ll'elezziune 'e Palestina. Chesto mmusta 'e sidece reggiune c''Autorità Nazziunala stà a ammenistrà. 'E territorie 'e Palestina so' furmate d' 'a Cisjurdania e d' 'a Lenza 'e Gaza. Pe' ccheste, ll'Autorità Nazziunala stabbelette 16 reggiune pe' ll'ammenistrà.
Categurìa:Palestina
Montagna in Valtellina
Montagna in Valtellina è nu comune 'e 2889 'e abitante d''a pruvincia 'e Sondrio.
Vicce
Descrezzione
È luonghe da ne mètre a ne mètre é diéce, che ciérte scénne e quarandacinghe cendímetre, la coda e trendasètte é da na scénna a n'ata pò arrevà affin'a ne mètre e miése. Gle vicce máscule suó culurate a parte e ngoppa de gialle-brunicce che reflèsse metállece.
Le parte nude e gle cuogle é la capa suó e culore celèšte chiare, gle betuórzele rusce; gl'uocchie suó gialle-blú é le zambe cèrte vòte viòla-sculerite, cèrte vòte rusce-lacca. Le fémmene suó ne muare cchiù peccerélle é tiéve le scénne méne culerite. Puonne pesà 7 kg.
Andó ze tròva
Gle vicce ne vè da l'Amèreca e gle Nòrd.
Malatíe
Suó cegliucce sensíbbele a cèrte zeenóse:
Gallaría fotográfeca
Categurìa:Phasianidae
Alberto Angela
Alberto Angela (Parigge, 8 'e abbrile 1962), è nu divulgatore e scienziato taliano, figlio d''o giornalista e divulgatore Piero Angela. Alberto Angela è napulitano p''onore.
Tene 'na laurea in Scienzie d''a natura.
Valvasone
Valvasone è nu comune 'e 1936 crestiane d''a pruvincia 'e Pordenone.
Alberto Angela
Riferimenti
Categurìa:Biografie
Pozzolo Formigaro
Pozzolo Formigaro è nu comune 'e 4726 crestiane d''a pruvincia 'e Alessandria.
Paruzzaro
Paruzzaro è nu comune 'e 1587 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
L'amore che non c'è
L'amore che non c'è è nu brano musecale scritto do cantautore Gigi D'Alessio nzieme a Vincenzo D'Agostino e appresentato 'a D'Alessio ô Festival 'e Sanremo 2005 addó è arrivato sicondo. 'A canzona è stata pubbrecata int'a ll'album Quanti amori do 2004.
Categurìa:Singule 'e Gigi D'Alessio
Basshunter
Basshunter (nomme vero: Jonas Erik Altberg; Halmstad, 22 'e dicembre 1984) è nu cantante svedese.
Jonte 'a fore
Categurìa:Cantante svedese
Tricesimo
Tricesimo è nu comune 'e 7471 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Zoagli
Zoagli è nu comune 'e 2412 crestiane d''a pruvincia 'e Genova.
Saint-Marcel (AO)
Saint-Marcel (durante 'o fascismo d''o 1939 ô 1946 San Marcello) è nu comune 'e 1.129 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Staggione
thumb|Nu campo int'a staggione. 'A staggione è una d''e quatte staggiune int''e zzone temperate. Astronomicamente, int'a l'emisfero nord accummincia 'o 21 giugno e fernisce 'o 21 settembre, e rispettivamiente int'a l'emisfero sud va d''o 21 dicembre nfin ô 21 màrzo.
'E quatte staggiune
Cheste songo 'a primmavera, staggione, autunno e vierno.
Categurìa:Astronumia Categurìa:Scienzie naturale Categurìa:Calannario
Newark (New Jersey)
Newark (/ˈnuː.ərk/ o spisse apprununciata /nʊərk/) è 'a cettà cchù pupulata d'o Stato d'o New Jersey 'int'e State Aunite d'Amereca. 'A cettà è grossa mmerze 61,60 km² cu n'à populazzione 'e 502,029 'e abbetante (01-07-2011).
Categurìa:Comune d''o New Jersey
Zocca
Zocca (modenese La Zòca) è nu cumune 'e 4.878 crestiane d''a pruvincia 'e Modena.
Ravanusa
Ravanusa (Rivinusa pe siciliano) è nu comune 'e 13.428 crestiane d''a pruvincia 'e Agrigento.
Alfred Nobel
Alfred Bernhard Nobel (Stoccolma, 21 ottovre 1833 – Sanremo, 10 deccembre 1896) fuje nu chimico svedese. É famoso ppe esse stato ll'inventore d'a dinamite e o criatore d'o Premmio Nobel.
Sumirago
Sumirago è nu comune 'e 6032 crestiane d''a pruvincia 'e Varese.
Autunno
thumb|L'autunno se ricanusce p''a caruta d''e [[Fronna|fronne ngiallute 'e ll'arbere caduche.]] L'autunno o puro 'a sfrunnata è una d''e quatte staggiune int''e zzone temperate. Astronomicamente, int'a ll'emisfero nord accummincia 'o 22 settembre e fernisce 'o 21 dicembre, e rispettivamiente int'a ll'emisfero sud va d''o 21 màrzo nfin ô 21 giugno.
'E quatte staggiune
Cheste songo 'a primmavera, staggione, autunno e vierno.
Oppido Mamertina
Oppido Mamertina è nu comune 'e 5555 crestiane d''a pruvincia 'e Reggio Calabbria.
Supercoppa UEFA
'A Supercoppa UEFA, canusciuta sulamente comme Supercoppa europea o Supercoppa, è 'na cumpetizzione annuale europea, organizzata d"a UEFA. Chesta cumpetizzione vedde scontrarsi 'e vinciture d"a UEFA Champions League e d"a Europa League. 'O ditentore è 'o Liverpool, vincitore d"o 2019 contro 'o Chelsea.
Categurìa:UEFA
Montagnana
Montagnana è nu comune 'e 9397 'e abitante d''a pruvincia 'e Padova.
Enzo Cannavale
thumb|right|250px|Enzo dint'ô [[1975]]
Vincenzo Cannavale ditto Enzo (Castiellammare 'e Stabia, 5 'e abbrile 1928 – Napule, 18 'e màrzo 2011) fuje 'n attore taliano 'e tiatro e cinema.
Televisione
Categurìa:Atture napulitane Categurìa:Atture tiatrale Categurìa:Biografie
Valverde (CT)
Valverde (CT) (Bedduvirdi pe siciliano) è nu comune 'e 7245 crestiane d''a pruvincia 'e Catania.
San Valentino in Abruzzo Citeriore
San Valentino in Abruzzo Citeriore è nu comune 'e 1959 crestiane da pruvincia 'e Pescara.
Sfugliatella
thumb|Nu cuofeno 'e sfugliatelle riccie. 'A Sfugliatella è nu dolce tradizionale napulitano. È na pasta ca cummuoglia na cremma fatta 'e ricotta e purtualle ncunfettate. Ce stanno ddoje tipe 'e sfugliatelle: 'a frolla e 'a riccia.
Pozzomaggiore
Pozzomaggiore è nu comune 'e 3011 crestiane d''a pruvincia 'e Sassari.
Carlo Parola
Categurìa:Jucature 'e pallone taliane
Paris Saint-Germain Football Club
'O Paris Saint-Germain, canusciuto sulamente comme PSG, è na squadra 'e pallone franzese, ca joca dint'a Ligue 1.
È a'squadra cchiù forte e imbortante d"a Franza ed è 'na cuntendente fra li cchiù furti d"a intera Europa. Ha vinciuto sulamente 2 tituli ufficiali fori d"a Franza, pure se continua sinza interruzzioni a falla vdè dint'ô munno intero.
Nacq dint'ô 1970 c"a fussione d"o Paris e d"o Stade Saint-Germain. Ininterrottamente d"o 1974-1975 (46 staggioni) joca dint'a la Ligue 1 e ha vinciuto 37 tituli nazzionali (contro li 25 d"o Olympique Marsiglia, 'o cchiù grann rivale franzese).
Storia
Venne funnato dint'ô 1970 c"a fusione d"o Paris Football Club e d"o Stade Saint-Germain. Dint'ô 1970-1971 passò d"a siconda divisione 'a la primma. 'A staggione arroppo passò 'o campiunato nazzionale, e arrivanno sicondo dint'ô 1972-1973 dint"o campionato nazzionale, passò arret alla siconda divisione, e 'a staggione arroppo riturnò dint'â primma divisione (1974-1975). 'A stà dint'â Division 1 ha fatto 'o record pecché sta angora arroppo cchiù de 30 staggioni.
Arroppo nu bell malloppo de staggioni, vinze dint'ô 1981-1982 'a Coppa d"a Franza. 'A staggione arroppo la rivinze, e dint'ô 1985-1986 devenne finalmende campiune 'e Franza.
Dint'ô 1992-1993 vinze 'a coppa 'e Franza e 'a staggione arroppo devenne campiune franzese. Dint'ô 1994-1995 vinze 'a coppa d"a Lega e 'a coppa 'e Franza. Dint'ô 1995-1996 vinze 'o Trofé d"li cambiuni e 'a coppa d"e coppe. Arroppo un lungo deggiuno, dint'ô 1997-1998 vinze 'a coppa 'e Franza e 'a coppa d"a Lega. 'O anno arroppo vinze 'o ttrofeo d"e Campiuni. Tornò a vinzere dint'ô 2001-2002, e vinze 'a Coppa Intertoto. Commenzò daccapo a vinzere dint'ô 2003-2004, c"a coppa franzese, ca rivinze dint'ô 2005-2006 e dint'ô 2009-2010. Dint'ô 2007-2008 vinze 'a coppa 'e Lega.
Dint'ô 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 e perciò ppe 4 staggioni cunzecutive è stato campiune franzese.
Dint'ô 2013-2014 vinze 'o ttrofé dd"e cambiuni e 'a coppa d"a Lega, e fece 'o treble nazzionale. Dint'ô 2014-2015 e dint'ô 2015-2016 vinze, nziemme ai tituli 'e primma, pure 'a coppa 'e Franza, e fece 2 poker nazzionali cunzecutivi.
Dint'â staggione successiva vinze arret 'o triplete, però vinze 'o ttrofé d"e cambiuni, 'a coppa 'e Lega e 'a coppa franzese, arrivanno socondo dint'â Ligue 1.
Dint'ô 2017-2018 vinze arret 'o poker nazzionale. 'A staggione arroppo fuj campiune 'e Franza e vinze 'o ttrofé d"e cambiuni, e dint'â 'sta staggione l'ha già vinciuto arret, nziemme 'a Ligue 1, ca ha vinciuto arroppo d"o fermo ppe 'a Pandemia d"o Covid-19.
Ate pruggette
Categurìa:Squadre 'e pallone franzise
Trichiana
Trichiana è nu comune 'e 4496 crestiane d''a pruvincia 'e Belluno.
Valverde (PV)
Valverde (PV) è nu comune 'e crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Primmavera
thumb|Nu [[ciardino 'e sciure mprimmavera.]] 'A primmavera o puro 'a meza staggione è una d''e quatte staggiune int''e zzone temperate. Astronomicamente, int'a l'emisfero nord accummincia 'o 21 màrzo e fernisce 'o 21 giugno, e rispettivamiente int'a l'emisfero sud va d''o 22 settembre nfin ô 21 dicembre.
Ora (BZ)
Ora (BZ) è nu comune 'e 3.025 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Primmavera
'E quatte staggiune
Cheste songo 'a primmavera, staggione, autunno e vierno.
Categurìa:Astronumia Categurìa:Scienzie naturale Categurìa:Calannario
Suni
Suni è nu comune 'e 1237 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Calavino
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Trento Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere-Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Zogno
Zogno è nu comune 'e 9034 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
San Venanzo
San Venanzo è nu comune 'e 2282 crestiane d''a pruvincia 'e Terni.
Saint-Nicolas
Saint-Nicolas (durante 'o fascismo d''o 1939 ô 1946 San Nicola d'Aosta) è nu comune 'e 330 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Calcata
Calcata è nu comune 'e 846 'e abitante d''a pruvincia 'e Viterbo.
Pozzonovo
Pozzonovo è nu comune 'e 3538 crestiane d''a pruvincia 'e Padova.
Mbriachèlla
Tè na ciuffa fota, tonna, schëmbòšta e dë në chëlor verd cárëchë. La pèdëca è corta, gl ramitt ggiun suó pëlus e rusc, la scòrza è fina, brun-rëssaštra.
Frunn
Lë frunn suó assá tòšt, altèrn, sémblëcë, chë në përnucc curt, la ponda pëzzuta e gl lat chë gl diend. Gl chëlor è verd scur e la pággëna ë ngima aglëštrita.
Sciuor
Gl sciuor suó máscurë e fémmëna a gl štess tiemb (armafrëdit), gghiangaštr chë në ccon ë ròsa, dëspuošt a crammòlla da 15-30 pèzzëra, mbonda a lë rámëra. Scëríscënë da nëviembr a marz.
Frutt
Gl frutt (lë mbriachèll) tiev në përnucc luongh, suó tunn, ë chëlor arang-pórpëra. La pólëpa tènnëra è ggiallaštra. Dend cë štav 10-50 òssa marron chiar. Zë fav a ottobbr - nëviembr.
Mmëdëcina
Pë nfiammazziun a lë vëduèlla, gl rëgnun e a la vëscica. Pë fà cresc la diurèsi: 2 g ë frunn dend a 100 ml ë acqua calla; 2 o 3 tazzin a gl juorn. Z'addòprënë lë frunn nòv (chell chë zë tròvanë mbonda a lë rámëra) raccòt da maj a aušt. Zë fav sëccà a la mbréa, mëvènnëlë spiss e zë rëpónnënë dend a sacchéttëra ë carta. Da addëprà chë attënzion.
Cucina
Chë lë mbriachèll zë pò fà la chëmbëttura, lë vin, l'acquavita e pëffin l'acit. Zë pònn mett sott spird comm a lë cërasc. Së na përzona zë magnà tròpp mbriachèll crud cë vòtaciér.
At us
La scòrza ë ssa chianda eva addëprata pë culurà e pë cungià lë pèll. Gl lëgnam è tuošt e z'addòpr pë fà pícculë fatíë e pë lena da ard. Prëduc në carvon bbuon.
Vid pur
Categurìa:Ericaceae
Valvestino
Valvestino è nu comune 'e 287 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Montagnareale
Montagnareale è nu comune 'e 1787 'e abitante d''a pruvincia 'e Messina.
Parzanica
Parzanica è nu comune 'e 379 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Faetano
Faetano (Faitén ppe rumagnolo dint'â variante sammarinese) è nu castiello d"a Repubbreca 'e San Marino 'e 1.179 abetante ed un'estensione 'e 7,75 km².
Categurìa:Castiell 'e San Marino
Uoglio 'e lino
Ll'uoglio 'e lino è ll'uoglio de ssemmene do lino (Linum usitatissimum). S'ausa comme veicolo pea pittura a uoglio e ven ausato pure pe' a pruteggere 'a lignamme.
Ate pruggette
Categurìa:Arte Categurìa:Pittura
Matrecana
La matrecana è n'èrva prènn, áveta 150 cm, de l' Asteraceae.
Nome scendífeche
Artemisia vulgaris L.
Rádeca
È ròssa é tòšta. Da éssa náscene ciért fušt irt é de chelore ne ccone rusc.
Frunn
Suo altèrn, tagliaet a cingh pèzzera sane o éss štess tagliate n'ata vòta. La part e ngima è liscia, de chelore vérd scure, chélla e sott è ghianga pebbía de na pelama fota.
Sciuore
Suo giall, peccerigl (2 mm), reštritt a na spèc'e mazzuocch larie é peramidale.
San Vendemiano
San Vendemiano è nu comune 'e 8776 crestiane d''a pruvincia 'e Treviso.
Matrecana
Frutt
Suo achènie pezzute, lisc é sènza pire.
Categurìa:Asteraceae
Pakistan
'A Repubbreca Islamica d''o Pakistan o puro 'o Pakistan ('n urdù پاکستان) è nu stato mpizzato int'a ll'Asia. Tene fruntiera cu ll'Innia, l'Afghanistan e 'a Cina ed è nfuso p''o Mar Arabico. Cu 160 meliune 'e crestiane, è 'o sesto paese ncopp''o munno pe' nummero 'e populazzione. E' membro d''o Commonwealth.
Suno
Suno è nu comune 'e 2835 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Preta
thumb|'E pprete a dint'a nu [[scavo.]] Na preta è n'aggregato minerale cumpatto, ca s'ausa comme materiale 'e fraveca, decorazzione, ecc. Preta è pure nu nomme generico pe' rocce 'e divierze misure.
Pakistan
Etimologgia
'A parola Pakistan, fuje n'acronimo penzato 'a Choudhary Rahmat Ali, ca bbuò dicere "paese d''e pure" 'n urdù.
Preta
Vide pùre
Categurìa:Giuloggia Categurìa:Materiale
Orani
Orani è nu comune 'e 3152 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Alanzinho
Alan Carlos Gomes da Costa (Rio de Janeiro, 22 'e frevaro 1983) canusciuto cu 'o nomme Alanzinho é nu jucatore 'e pallone brasiliano d' 'o Gaziantepspor.
Categurìa:Jucature 'e pallone brasiliane
Pastenaca
'A pastenaca (Daucus carota L.) è na pianta eravacea, una d''e vverdure cchiù cumune 'int'ô munno. Se magna 'a rareca.
Lens (Sguizzera)
Lens è nu comune 'e 3'909 crestiane d'o Cantone Vallese, Sguizzera.
Purtale:Italia/icona
Flag of Italy.svg
Specialetà tradizziunale garantita
'O termine specialetà tradizziunale garantita, meglio canusciuto comme STG, è nu marchio 'e origgine criato 'e ll'Aunione europea ppe tutela produzzione cca songo caratterizzate 'e composizzione o metode 'e produzzione tradizziunale.
Categurìa:Cucina
Triei
Triei è nu comune 'e 1115 crestiane d''a pruvincia 'e Ogliastra.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Ogliastra Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Vandoies
Vandoies è nu comune 'e 3.104 crestiane da pruvincia 'e Bolzano.
Pueta
'O pueta è chillo cca rice o scrive a puesia. È chillo cca possiede l'arte è cummbina 'e pparole, ppe fa pensa a fiùre o emozzione ppe esempio. Omero, Sofocle, Pindaro fujeno grande puete d"a Grecia antica.
Zola Predosa
Zola Predosa è nu comune 'e 15105 crestiane d''a pruvincia 'e Bologna.
Pueta
Vvoce currelate
Categurìa:Puesia
Lo ciuccio de cola
Lo ciuccio de cola è na canzona napulitana do 1859.
Categurìa:'E canzone napulitane
Anggun
Anggun Cipta Sasmi, canusciuta cu 'o nomme d'arte 'e Anggun (Jakarta, 29 'e abbrile 1974), è na cantaurtice 'e nazzionalità indonesiane e naturalizzata franzese.
Universidade Federal de Minas Gerais
Ll'Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG) é n'uneverzetà 'e Belo Horizonte (Brasile), nat'a 'o 1927.
Anggun
Singule
Categurìa:Biografie Categurìa:Cantante
Universidade Federal de Minas Gerais
Jonte 'a fore
Categurìa:Uneverzetà
Acquaviva (San Marino)
Acquaviva (Aquaviva ppe rumagnolo dint'â variante sammarinese) è nu castiello d"a Repubbreca 'e San Marino 'e 2.104 abetante ed un'estensione 'e 4,86 km².
Categurìa:Castiell 'e San Marino
Ravascletto
left|thumb|250px|'A chiesa 'e Ravascletto
Ravascletto è nu comune 'e 642 crestiane da pruvincia 'e Udine.
Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Udine Categurìa:Comune d%27%27a reggione Friule-Venezia-Julia
Nichi Vendola
thumb|200px|Nichi Vendola 'Nichi Vendola (Bari, 26 'e aùsto 1958) è nu pulitico taliano. Isso è Presidente d' 'a Pùglia d'ò 2005.
'O 2009 criaje 'o movimiento pulitico 'e centro-sinistra, ritto Sinistra Ecologia Libertà.
San Vero Milis
San Vero Milis è nu comune 'e 2403 crestiane d''a pruvincia 'e Oristano.
Supersano
Supersano è nu comune 'e 4602 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Montagne
Montagne è nu comune 'e 303 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Paolo Cannavaro
"Dico ca po Napule voglio essere chello ca è Totti pa Romma: 'a bandiera"
- Paolo Cannavaro
Paolo Cannavaro (Napule, 26 'e giugno 1981) é nu jucatore 'e pallone taliane, 'e ruolo difensore. Fuje pe' tant'anne capitane do Napule.
Ati pruggette
Categurìa:Jucature 'e pallone taliane
Zoldo Alto
Zoldo Alto è nu comune 'e 1183 crestiane d''a pruvincia 'e Belluno.
Trieste
Trieste è nu comune 'e 207.069 crestiane da pruvincia 'e Trieste.
Ate pruggette
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Trieste
Vincenzo Irolli
Categurìa:Pitture taliane
Oratino
Oratino è nu comune 'e 1288 crestiane da pruvincia 'e Campobasso.
Vanzaghello
Vanzaghello è nu comune 'e 5065 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Savoia
'O Football Club Savoia è 'a squadra 'e pallone 'e Torre Nunziata (NA) (a Torre se dice A Savaoia). È stata criata 'o 1908 e gghiè 'a squadra napulitana cchiù antica ca ce sta, ca ancora joca 'o pallone. 'A maglietta è tutta janca e 'e cazuncielle so nire. 'O campo addò joca a dummeneca è 'o Giraud, ca è nu campo 'e 12.000 poste vicino 'a stazione 'e Trecase. Mo 'o Savoia sta 'nt'e dilettante, a Serie D. Però 'o 2000 a jucate in Serie B assiem' 'o Napule e 'o 1924 a perze 'a finale p' 'o scudetto contr' 'o Genova pe 4-2 (3-1 e 1-1).
Purtale:Italia/Reggione
{| style="background:transparent; float:right" Clicca ncopp'a 'na reggione ppe vere 'o purtale sujo.
Saint-Pierre
Saint-Pierre (durante 'o fascismo d''o 1939 ô 1946 San Pietro) è nu comune 'e 2.818 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Core furastiero
Core furastiero è na canzona napulitana, scritta da Alfredo Melina e musecata da E. A. Mario.
Categurìa:'E canzone napulitane
Ravenna
Ravenna è nu comune 'e 155.997 crestiane d''a pruvincia 'e Ravenna.
Associazione Calcio Milan
L'Associazione Calcio Milan, canusciuta comme Milan, è na squadra 'e pallone 'e Milano, nventata 'o 16 'e dicembre d''o 1899. Joca 'int'a Serie A taliana.
S'allena dint'o centro sportivo 'e Milanello, vicino a Varese. È 'a squadra ch'ha vinciuto 'a Champions League d''o 2007 e mo è a squadra cchiù fforte si stammo a ssentì a graduatoria continentale 'e ll'UEFA, pe chello ch'ha fatto 'o Milan dint'ê coppe europee dint'â chisti cinche anne ca mo so passate.
'O Milan è una d''e squadre taliane cchiù cunusciute 'int'ô munno e una 'e chelle ch'ha vinciuto cchiù assaje dint'â storia d''o pallone. È 'a squadra europea ch'ha vinciuto cchiù trofei internazionali: 18, cioè 7 Coppe d''e Campiune/Champions League (sulo 'o Real Madrid n'ha vinciuto cchiù assaje, cu 10 vittorie) e 5 Supercoppe Europee. Dint'ô campiunato italiano è siconna dopp''a Juventus, ca ha vinciuta 19 scudetti, 5 Coppe Italia e 6 Supercoppe Italiane. Cu 7 Coppe d''e Campiune/Champions League è pure 'a formaziona taliana cu cchiù vittorie. Pure dint'a Coppa d'e Coppe è 'a squadra taliana ch'ha vinciuto cchiù assaie (2, sulo 'o Barcellona ha vinciuto 'o trofeo quatto vote). 'O Milan ha vinciuto tre vvote pure 'a coppa Intercontinentale, mentre 'a Juve e l'Inter l'hanna vinciuta sulo ddoje vote. Ha vinciuto pure 2 Coppe Latine, 3 Medaglie d' 'o Re, 1 Mundialito pe club e 1 Mitropa Cup. L'unica coppa ca nun have maje vinciuto è sulamente 'a Coppa UEFA, addó è arrevato massimo 'n semifinale.
'O Milan s'ha fatto pure 'a Serie B 'int'a ll'anno 1980 e 'ind'o 1982. 'A primmaa vota fuje retrocessa p''o scandalo d''o calcio scummesse ca se chiammava Totonero, mmece 'a siconna vota facette 'o terzultimo posto a ll'urdema jurnata.
Nutarelle
Categurìa:Squadre 'e pallone taliane
Pozzuolo Martesana
Pozzuolo Martesana è nu comune 'e 7233 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Scagliuozze
thumb|Scagliuozze annanz' 'e vverdure. 'E scagliuozze songo piezze 'e pulenta fritte ca se vennono 'int' 'e riggitorie 'e Napule assieme a sciurille, pastacriscute, mulegnane fritte, palle 'e riso, panzarotte 'e patane.
'E scagliuozze se priparene cucenno primma 'a farenella scaurata. Po', doppo ca s'è fatta fredda, se taglia a felle piccerelle a forma 'e triangulo ca se frijene 'int' all'uoglio vullente.
'E scagliuozze songo piezze 'e pulenta fritte ca se venneno int' 'e riggitorie 'e Napule nziemme a sciurille, zeppole (pastacriscute), mulignane fritte, palle 'e riso, panzarotte 'e patane.
'E scagliuozze s'appripareno cucenno primma 'a farenella scaurata. Po', doppo ca s'è fatta fredda, se taglia a felle piccerelle a forma 'e triangulo ca se frijeno int'a ll'uoglio vullente.
Calceranica al Lago
Calceranica al Lago è nu comune 'e 1145 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Trento Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere-Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Siconda Municipalità 'e Napule
'A Siconda Municipalità 'e Napule è a siconda circoscriziune ch'e rivisa 'a cità e Napule, fatta assieme all'ate 'e 9 con deliberaziune ro'o'cunsiglio cumunale partenopeo int'ô 2005.
A'rivisione
'A municipalità è rivisa int'a 6 parte:
Jonte 'a fore
Categurìa:Napule
Elvira Coda Notari
Elvira Coda Notari (Salierno 1875 - Cava de' Tirreni 1946), fuje una d''e primme ffemmene regista d''a storia d''o cinema e 'a primma 'n Italia.
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca (CEFET-RJ) é n'uneverzetà d'e Rio de Janeiro (Brasile), nata 'o 1917.
Jonte 'e fore
Categurìa:Uneverzetà
Stromboli
thumb|right|300px|'Na veduta d"o Stromboli
'O Stromboli (Struògnuli ppe siciliano, d"o grieco Stroggyli, Στρογγύλη "truttula") è 'n isula e nu vurcano 'e ll'Italia dint'ê isule Eolie, 'n Sicilia. 'O vurcano tene origgine 'e circa 40'000 anne e è nu d"e cchiù attive d"o munno. Se truova dint'ô bacino Tirreno d"o mar Mediterraneo ed è auto 'e 926 metre.
Categurìa:Sicilia Categurìa:Vurcane 'e ll'Italia
San Vincenzo (LI)
San Vincenzo è nu comune 'e 6.528 crestiane d''a pruvincia 'e Livorno.
Calci
Calci è nu comune 'e 6.004 'e crestiane d''a pruvincia 'e Pisa.
Pradalunga
Pradalunga è nu comune 'e 4445 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Vanzago
Vanzago è nu comune 'e 7616 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Sciurille
thumb|Sciurille mmiez' ati fritture. thumb|Tiána cu l'uoglio vollente pronto a cucinà 'e sciurille. Pe tramente ca se jetta nu sciurillo mpastellato a l'uoglio, se po' vedé 'o riesto 'e sciure, arreto a dritta. thumb|Nu cuofeno 'e sciure 'e cucuzziello. 'E sciurille songo 'e sciure d' 'e cucuzzielle.
Se cocene fritte cu 'a pastella (mpastellate), e se vennono 'int' 'e friggitorie 'e Napule assieme a scagliuozze, pastacriscute, mulegnane fritte, palle 'e riso, panzarotte 'e patane.
Pasiano di Pordenone
Pasiano di Pordenone è nu comune 'e 7419 crestiane d''a pruvincia 'e Pordenone.
Zollino
Zollino è nu comune 'e 2194 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Triggiano
centro|miniatura|560x560px|Triggiano
Montaione
Montaione è nu comune 'e 3431 'e abitante d''a pruvincia 'e Sciorenza.
Antonio Cassano
Categurìa:Jucature 'e pallone taliane
Trigolo
Trigolo è nu comune 'e 1645 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Munasterio 'e San Martino
thumb|San Martino annanze 'o [[Castiello 'e Sant'Elmo.]] San Martino ditto pure Munasterio 'e San Martino o Certosa 'e San Martino è stato nu munasterio 'e Napule mpizzato ncopp''o Vommero. 'O nommo sujo ffà anore a Santu Martino 'e Tours.
Stu munasterio teneva ll'accieso prencepale annanze ê scalinate 'e San Martino ca permettevano 'e saglì e scennere d' 'a cullina quanno nun ce steva 'a funiculare. 'O pizzo addò sta San Martino è privileggiato p''a vista panoramica. Mò però, se po' saglì 'e manera semprice a San Martino pe' bbia d''a funiculare 'e Montesanto, saglienno ncoppa tutto.
Mò San Martino ospita nu cumplesso monumentale ca se chiamma Museo nazzionale 'e San Martino e dint'a stu museo se ponno vedé ll'opere d'arte, piezze 'e museo, ecc... ca rappressentassero ll'arte e 'a storia 'e Napule nfra 'e secule XVII e XIX.
Nutarelle
Categurìa:Chiese 'e Napule
Calciano
Calciano è nu comune 'e 892 'e abitante d''a pruvincia 'e Matera.
Pruvincia 'e Bergamo
'A Pruvincia 'e Bergamo (Proincia de Bèrghem pe' dialetto bergamasco) è na pruvincia d"a Lummardìa. Cunfina a nord cu 'a Pruvincia 'e Sondrio, a ovest cu 'a Pruvincia 'e Lecco, 'a Pruvincia 'e Monza e Brianza e 'a Pruvincia 'e Milano e a sud cu 'a Pruvincia 'e Cremona, a est cu 'a Pruvincia 'e Brescia.
right|'A pruvincia 'e Bergamo|300px
Categurìa:Pruvincia 'e Bergamo
Camorra
Categurìa:Mafia
Zone
Zone è nu comune 'e 1145 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Vurcano
thumb|N'eruzzione d''o [[Eyjafjallajökull int'a Islanna.]] Nu vurcano è na struttura giuloggica 'a quale se forma pe' bbia 'e na pressione e succesiva eruzzione 'e mmasse 'e materiale fuso ca se truova sotto terra. Sti strutture se ponno furmà nterra oppure sotto 'o mare.
A sicondo r'a natura d''e materiale cacciate, 'o tipo d'eruzzione, r'a frequenza d'eruzzione e l'orogenese, 'e vurcane pigliano forme divierze. 'A cchiù canosciuta è chella 'e na muntagna conica, ca tene nu cratere ncoppa tutto, e sotto tene na caldera.
Vide pure
Categurìa:Giuloggia Categurìa:Vurcane
II millennio AC
III millennio AC | II millennio AC | I millennio AC
Paspardo
Paspardo è nu comune 'e 677 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
II millennio AC
XX seculo AC | XIX seculo AC | XVIII seculo AC | XVII seculo AC | XVI seculo AC XV seculo AC | XIV seculo AC | XIII seculo AC | XII seculo AC | XI seculo AC
'O II millennio AC è accumminciato 'o 1 'e jennaro 'e ll'anno 2000 AC ed è fernuto 'o 31 'e dicembre 1001 AC.
Categurìa:Millennio
Borgo Maggiore
Nutarelle
Categurìa:Castiell 'e San Marino
Purtale:Múseca
Categurìa:Purtale Múseca
Islamabad
Islamabad ('اسلام آبادn urdu) è 'a capitale d"o Pakistan d"o 1967. Cità 'e nova funnazzione, se truova int'â parte nord-orientale d"a nazzione, tra 'e pruvincie d"o Punjab, a cui apparteneva 'o sujo territorio (a nord-est 'e Rawalpindi, capitale provvisoria d"o 1958 ô 1967), e 'e Khyber Pakhtunkhwa; int'ô 1998 ve è stata censeta na populazzione 'e cchiù 'e 805.000 abetante (pe' dduje terze punjabe) ncopp'â 906 km².
Traspuorte
'A cità è servita 'e ll'Ariopuorto Nternazziunale Benazir Bhutto.
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais (CEFET-MG) é n'uneverzetà d'e Belo Horizonte (Brasile), nat 'a 'o 1910.
Jonte 'e fore
Categurìa:Uneverzetà
Orbassano
Orbassano è nu comune 'e 21667 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Trinità (CN)
Trinità (CN) è nu comune 'e 1983 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Mare
thumb|right|300px|'O [[mar Tirreno a surriento.]]
'O mare è na granne destesa 'e acqua salata cunvergiente cu 'e cuntinente e cunnessa cu 'n oceano. 'O termene mare è ausato anche comme sinonimo 'e oceano quanno esprime nu cuncetto genereco, ppe esempio quanno se parla d"e mare trupicale o 'e ll'acqua marina riferendose a chilla oceaneca 'n generale.
Tutte 'e mare d"o munno, cu ll'oceane, cuoprono circa 70 perciento d"a surfacia totale d"a Terra.
Categurìa:Giugrafia
Pasian di Prato
Pasian di Prato è nu comune 'e 8864 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Surano
Surano è nu comune 'e 1795 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Pasian di Prato
Paggene
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Udine Categurìa:Comune d%27%27a reggione Friule-Venezia-Julia Categurìa:Comune 'e l'Italia
Salvatore Fergola
Salvatore Fergola (Napule, 1799 - 1874) fuje nu pettore taliano. Pate sujo fuje 'o ntagliatore Luigi Fergola e 'e frate suje songo Alessandro e Francesco Fergola.
Auliva
L'aulive se coglieno quanno pigliano 'o punto giusto 'e cuntenuto d'uoglio. Int'ô sud Italia, 'o periodo 'e cugliuta è nuvembre e dicembre.
Salvatore Fergola
Jonte 'a fore
Categurìa:Pitture taliane
Gaetano Esposito
Gaetano Esposito (Salierno, 1858 - Sala Consilina, 1911) fuje nu pettore taliano.
Categurìa:Pitture taliane
Saint-Rhémy-en-Bosses
Saint-Rhémy-en-Bosses (durante 'o fascismo d''o 1939 ô 1946 San Remigio) è nu comune 'e 372 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Vaprio d'Adda
Vaprio d'Adda è nu comune 'e 6639 crestiane d''a pruvincia 'e Milano.
Calcinaia
Calcinaia è nu comune 'e 9366 'e abitante d''a pruvincia 'e Pisa.
Saint-Vincent (AO)
Saint-Vincent (durante 'o fascismo d''o 1939 ô 1946 San Vincenzo della Fonte) è nu comune 'e 4.844 crestiane d''a Valle d'Aosta.
Vincenzo Cinque
Vincenzo Cinque (Napule 1852 - Napule, 1929) fuje nu scultore napulitano. Sturiaje sott' 'o mparaje 'a ll'Accaremmia 'e Belle Arte 'e Napule.
E' uno dei padri della scultura napoletana del XX secolo che ha fatto la storia nel mondo, oggi battuto alle aste in tutto il mondo. Nu scultore di impianto classico, si specializza sulla produzione di sculture bronzee di piccirilli busti che ritraggono soggetti popolari e "scugnizzi", se tiene sempr vicino al realismo.
Zoppè di Cadore
Zoppè di Cadore è nu comune 'e 303 crestiane d''a pruvincia 'e Belluno.
III millennio AC
IV millennio AC | III millennio AC | II millennio AC
XXX seculo AC | XXIX seculo AC | XXVIII seculo AC | XXVII seculo AC | XXVI seculo AC XXV seculo AC | XXIV seculo AC | XXIII seculo AC | XXII seculo AC | XXI seculo AC
Pradleves
Pradleves è nu comune 'e 321 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
III millennio AC
'O III millennio AC è accumminciato 'o 1 'e jennaro 'e ll'anno 3000 AC ed è fernuto 'o 31 'e dicembre 2001 AC.
Laco
thumb|'O [[Laco 'e Lucrine]]
III millennio AC
Categurìa:Millennio
Laco
'Nu laco è nu bacino naturale d'acqua doce o salata, ncopp'â nu cuntinente, ca se furmaje cu accumulazzione grazzie a nu sciummo o a na surgiente sottoranea. E lache 'e gruosse dimensione song chiammate "mare nterne", mentre quacche vote 'e piccule mare song chiammate lache.
Origgine d"o nomme
'A parola "laco" venne d"o llatino "lacus", ca venne 'e rarece innoeuropea *lakw-, cu stisso segnifecato.
Categurìa:Giugrafia
Re (VB)
Re (VB) è nu comune 'e 830 crestiane d''a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
San Vincenzo Valle Roveto
San Vincenzo Valle Roveto è nu comune 'e 2576 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Vanzone con San Carlo
Vanzone con San Carlo è nu comune 'e 512 crestiane d''a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Roma (cutediano)
'O Roma è nu giurnale taliano ca se stampa a Napule. Funnato int'o 1862, è 'o cchiù antico cutediano post-aunitarie.
Categurìa:Cutediane taliane
Raveo
Raveo è nu comune 'e 489 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Udine Categurìa:Comune d%27%27a reggione Friule-Venezia-Julia Categurìa:Comune 'e l'Italia
Supino
Supino è nu comune 'e 4783 crestiane d''a pruvincia 'e Frosinone.
Pradamano
Pradamano è nu comune 'e 2972 crestiane d''a pruvincia 'e Udine.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Udine Categurìa:Comune d%27%27a reggione Friule-Venezia-Julia Categurìa:Comune 'e l'Italia
Supino
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Montalbano Elicona
Montalbano Elicona è nu comune 'e 2838 'e abitante d''a pruvincia 'e Messina.
Voivodato 'e Cuiavia-Pomerania
'O Voivodato 'e Cuiavia-Pomerania (pe pulacco Województwo kujawsko-pomorskie) è uno d''e 16 Voivodate d''a Pulonnia. 'O voivodato se truova 'int'ô centro-nord d''o territorio pulacco e è stato creato 'int'â riforma d''o 1999 d''a fusione d''e Voivodate 'e Bydgoszcz, 'e Toruń e 'e Włocławek.
Pruvincia 'e Cambuasce
A Pruvincie e Cambuàsce è na pruvincie d'o Mulise e mmerze 230 mile abitante.miniatura|O municipie d'o comune e Cambuasce Affacciate a nord-est ncopp'o Mare Adriateche, cunfine a nord cu ll'Abruzze (Pruvincie e Chiete, a sud-est cu a Puglie (Pruvincie e Foggie), a sud cu a Campanie (Pruvince e Beneviente e e Caserte), a ovest cu a Pruvincie e Isernie. O presiriente d'a Pruvincie e mo è Nicola D'Ascanio, elette int'ô 2006 int'ê file d'o centru-sinistre.
Universidade Estadual de Feira de Santana
Universidade Estadual de Feira de Santana (UEFS) é n'uneverzetà d'e Feira de Santana (Brasile), nat'a 'o 1976.
Mauro Palumbo
Mauro Palumbo è n'autore, reggista e attore 'e tiatro napulitano. Isso fa parià assaje ch'e ccummedie soje, fra cui ce putimmo arricurdà 'e:
Ha scritto nu cuofano 'e ccose, pure se è ancora guaglione: precisamente, classe 1976.
Napule è nu punto fermo 'e tutte 'e ccummedie soje: "Napule è 'a cchiú bella 'e tutt'e mamme, ma pure 'a cchiú fetente: cchiú 'e figlie suoje songo fedeli e devoti, cchiú essa 'e caccie, facenneli penà"
Rea (PV)
Rea (PV) è nu comune 'e 496 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
San Vito (CA)
San Vito (CA) è nu comune 'e 3895 crestiane d''a pruvincia 'e Cagliari.
Orbetello
Orbetello è nu comune 'e 14946 crestiane d''a pruvincia 'e Grosseto.
Trinità d'Agultu e Vignola
Trinità d'Agultu e Vignola è nu comune 'e 2029 crestiane d''a pruvincia 'e Olbia-Tempio.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Olbia-Tempio Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Luigi Fergola
Luigi Fergola (Napule, 11 'e frevaro 1768 - Napule, 1834) fuje nu ntagliatore taliano. Figlio sujo fuje 'o pettore Salvatore Fergola.
Jonte 'a fore
Categurìa:Pitture taliane
Chiesanuova (San Marino)
Chiesanuova (Cisanòva ppe rumagnolo dint'â variante sammarinese) è nu castiello d"a Repubbreca 'e San Marino 'e 1.090 abetante ed un'estensione 'e 5,46 km².
Categurìa:Castiell 'e San Marino
Lupo appennineco
'O lupo appennineco (Canis lupus italicus) è na suttospecie d'ô lupo ca vive 'int'ê ffureste e vosche 'e ll'Appennine. Ll'aumiento d'â populazzione 'e ll'urteme anne ll'ha purtato a culunizzà pure 'o settore uccidentale 'e ll'Arpe.
Descrizzione
'O lupo appennineco è cchiù piccerillo 'e chello comune: 'o peso 'e n'asemprare ommo è 'e circa 20–35kg, pettramente chello 'e n'asemprare femmena è 'e circa 25–30kg. Pe' lluongo mesura attuorno 'e 120cm, tramente ll'autezza media è 'e circa 50–70cm. 'O pilo è grigge-marrone.
Montalbano Jonico
Montalbano Jonico è nu comune 'e 7602 'e abitante d''a pruvincia 'e Matera.
Lupo appennineco
Dieta
'A dieta d'ô lupo se cumpone 'e ungulate 'e grannezza media comm'ê cierve, camozze, capreole e daine ma pure 'e rudeture, lebbre e accussì via. A ll'Italia veneno accise ogne anno tante bbestie 'e allevamiento comm'ê ppecure, crape o jénghe, pure se cacche vota ll'auture 'e cheste accisiune songo 'e ccane furasteche ca viveno 'int'â nicchia eculoggeca d'ô lupo.
Destribbuzzione
Nfino a ll'anne 70 d'ô Noveciento 'o lupo appennineco risecaje ll'astinzione tanto ca se cuntajeno attuorno 'e 100 asemprare pe' tutta ll'Italia. 'Ncapo 'o 1971 'o WWF nzieme c'ô Parco nazziunale 'e ll'Abruzzo, Lazzio e Mulise lanciaje 'a campagna nummenata Operazzione San Francisco p'â sarvauardia 'e ll'anemale.
Ogge chisto è presente 'ncopp'â tutta ll'estenzione 'e ll'Italia, da ll'Arpe â Calavria, cu' na populazzione 'e circa 1000 asemprare. 'O nummero maggiure 'e morre nce stanno 'int'a ll'Abruzzo, prencipalmente 'int'a ll'aria d'ô Parco nazziunale 'e ll'Abruzzo, Lazzio e Mulise e nfra 'o Parco nazziunale d'ô Gran Sasso e Muntagne d'â Laga, 'o Parco nazziunale d'â Majella, alle Marche 'int'ô Parco nazziunale d'ê Muntagne Sibbelline e, 'ncapâ Calavria, 'int'ô Parco nazziunale d''a Sila.
Ll'uneche reggiune 'e ll'Italia arró 'o lupo nun è mai scumparo songo Campania, Basilecata, Calavria e Abruzzo, vivenno 'int'ê ffureste 'e Muntagne Picentine-Muntagne Alburne, e rint'ê pparche d'ô Pullino, d'â Sila e 'e ll' Abruzzo.
Vvoce pariente
Categurìa:Canidi
Passerano Marmorito
Passerano Marmorito è nu comune 'e 449 crestiane d''a pruvincia 'e Asti.
Surbo
Surbo è nu comune 'e 13576 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Vaprio d'Agogna
Vaprio d'Agogna è nu comune 'e 948 'e abetante d''a pruvincia 'e Novara.
Gerhard Rohlfs
Gerhard Rohlfs (Berlino, 14 'e luglio 1892 – 12 'e settembre 1986) fuje nu filologo, linguista e glottologo germanese. Fuje prufessore 'a ll'Univerzità 'e Monaco e Tubinga. Umanista 'e vasta cultura e granne nteresse, fuje sovrannomminato ll'archeologo d''e pparole. Fuje nu sturioso d''e llengue 'e Calavria.
Vial
Nòm sciëndífëchë
Arum italicum Mill.
Dëscrëzzion
Chianda ërvacëa prènn chë na rádëca a forma dë patana, d'andó, a gl autunn, créscënë lë frunn lòngh fin a 30 cm. Chešt suó aglëštrit a la part ë ngima, spiss chë cèrt štrisc gghiangaštr. Suó chëmbòšt ë tre pond, chella annanz a forma ë langia e lë ddu arrèt scacchiat.
Gl sciuor, assá pícculë, créscënë attèrra a na chëlònna (spádëcë) che èngh na crammòlla chë arrassëmeglia a në tërtur ruoss e curt. Chešta è cchiù corta ë la mmëtà ë la fronna a forma dë cappucc chë l'abbëtina (spata). Scëríscënë da marz a maj. La spata, chë sèrv a prëtègg gl spádëcë da gl malëtiemb, è lònga fin a 30 cm e tè në chëlor ggiall-vërdaštr. Gl frutt suó appëccëchiat a gl spádëcë, apprima verd apuó rusc quann suó fatt, ruoss comm a në pësiegl.
Andó zë tròva
Spasa a l'Auròpa Mëditërranëa, chëmun a l'Italia pëninzular e a l'Ísëlë, cchiù rara a gl Nòrd. Cresc dend a lë fòssëra, bbòsch, vign e glëvit, fratt, da lë chian fin a 800 (1000) m.
Cucina
Sëccom gl prëngipië tuóssëcë chë tè schëmbaríscënë quasc ndutt quann zë còc o quann zë secca, la rádëca (chë tè gl 70% ë pòsëma) na vòta vëneva addëprata pë ammišchià a la farina o eva vënnuta comm pòsëma chë gl nòm ë Tapiòca ë Portland.
Avvërtènza
Tutta la chianda è vëlënosa e pò ndëssëcà chi la gliott. Pë fërtuna gl addor ë cadávërë chë tè gl sciuor në'la fa tand avvëcënià. Tra gl síndëmë: vòmmëchë, sciòlda, vëscich, ...
Spèc andich
Andann gl vial eva cunzidërat na chianda mággëca, chë nën faceva avvëcënià gl spird malamènd, prëtëggeva lë criatur nat da puoch e deva amor a chi nn'amor eva sfërtënuat.
Categurìa:Araceae
Trinitapoli
Trinitapoli è nu comune 'e 14414 crestiane da pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani.
Sala Baganza
Sala Baganza è nu comune 'e 4611 crestiane d''a pruvincia 'e Parma.
Trinitapoli
Categurìa:Comune da pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani
Rundinella
Rundinella è na canzona napulitana do 1918. Fuje scritta 'a Rocco Galdieri e músecata 'a Gaetano Spagnolo.
Categurìa:'E canzone napulitane
Universidade Federal da Bahia
Universidade Federal da Bahia (UFBA) é n'uneverzetà d'e Salvador (Brasile), nat'a 'o 1946.
Jonte 'a fore
Categurìa:Uneverzetà
Sport Lisboa e Benfica
'O Sport Lisboa e Benfica, canusciuto sulamente comme SL Benfica o cchiù semblicemente ancora Benfica, è 'na squadra 'e pallone purtuese, ca joca dint'a Primeira Liga. È 'na squadra fra le cchiù forti d"o Portogallo, e la migghiore esponente d"o Portogallo, nziemme 'o Sporting Clube de Portugal e 'o Futebol Clube do Porto. Dint'ô Benfica è cresciuto 'nu jucatore molto forte, Eùsebio. È 'a squadra cchiù titulata d"o Purtuallo.
Palmarès
Ha vinciuto 38 campiunati purtuesi, 27 coppe purtuesi, 7 coppe 'e Lega purtuese, 7 supercoppe purtuesi, 3 campionati d"o Purtuallo, 2 coppe Campioni e 1 coppa latina.
Realmonte
Realmonte (Rialmunti pe sicilianu) è nu comune 'e 4.480 crestiane d''a pruvincia 'e Agrigento.
Caravan petrol
"Comme si' bello a cavallo a stu camello, cu 'o binocolo a tracolla, cu 'o turbante e 'o narghilè..."
'Caravan petrol è na canzona napulitana, scritta da Nisa, musecata da Renato Carosone e cantata da Gegè Di Giacomo.
Ascette 'a primma vota 'ncoppo lato B do singolo  ' O sarracino/Caravan petrol.
Orciano di Pesaro
Orciano di Pesaro è nu comune 'e 2268 crestiane d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Calcinate
Calcinate è nu comune 'e 5273 'e abitante d''a pruvincia 'e Bergamo.
Trino
Trino è nu comune 'e 7788 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
Pragelato
Pragelato è nu comune 'e 452 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Zovencedo
Zovencedo è nu comune 'e 858 crestiane d''a pruvincia 'e Vicenza.
Montalcino
Montalcino è nu comune 'e 5131 'e abitante d''a pruvincia 'e Siena.
Bill de Blasio
Vvoce currelate
Categurìa:Puliteche Categurìa:State Aunite
Passignano sul Trasimeno
Passignano sul Trasimeno è nu comune 'e 5048 crestiane d''a pruvincia 'e Perugia.
Oceano
thumb|right|300px|Rappresentazzione d"e oceane d"o munno ncopp'â 'na mappa 'n [[Lengua franzese|franzese.]]
'N oceano 'e 'na grane destesa 'e acqua salate.
'O nomme oceano, èè anche ausato, 'n senso figurato, ppe nnecà 'na vasta destesa, 'na granne quantità 'e calcosa o 'e funno e scuro, e venne d"o grieco Ὠκεανός (Ōkeanós) addò segnifeca granne sciummo.
L'acqua cuntenuta tra oceane e mare rappresenta circa 70% d"a superficie terrestre, cu 360 700 000 km²; d"e quale circa 154 800 000 km² din'ô l'emisfero nord e 205 900 000 km²; dint'ô l'emisfero sud.
E tre oceane prencepale song:
Categurìa:Oceane
Zeca Pagodinho
Zeca Pagodinho è nu musecista e cantante brasiliane nato a Rio de Janeiro, rione 'e Irajà 'o 4 'e frevaro 1959. 'O vero nomme sujo è Jessé Gomes da Silva Filho
"Zeca è na d"e poche perzone cca godono 'e ll'unanimità nazziunale, usannato alla gloria d"o pop d"e case discografiche"
- Nei Lopes
Biugrafia
Zeca è nato dint'ô 1959 a Irajá, no dde quatiere cchiù populare a nord 'e Rio de Janeiro, tene frequentato 'a scola 'e samba Portela sin 'e guaglione. 'O suja primma creazzione è do 1983, cu samba Camarão que dorme a onda leva.
Mmo campa dint'ô quartiere Tijuca cu 'a mugliera Mônica Silva e 'e quatte figle suoie Eduardo, Elisa, Louis e Maria Eduarda.
Ate pruggette
Zeca
Attimo per attimo
Attimo per attimo è 'o primmo album da cantante taliana Anna Tatangelo, pubbrecato int'ô 2003 cu 'e singole Doppiamente fragili, purtato a Sanremo int'ô 2002, Volere volare, purtato a Sanremo chill'anno e Un nuovo bacio, cantata nziem'a Gigi D'Alessio.
'E nummere de tracce
Categurìa:Album 'e Anna Tatangelo
Gaetano Gigante
Gaetano Gigante (Napule, 1770 - 1840) fuje nu pettore taliano. Figlio sujo fuje 'o pettore Giacinto Gigante.
Gigante Gaetano
Varallo Pombia
Varallo Pombia è nu comune 'e 4400 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Përëtècië
Paròla chëmbòšta chë në vè da lë ggrèch andich peri ‘attòrn’ e thekíon ‘vorza’.
Badia Pavese
Badia Pavese è nu comune 'e 393 crestiane d''a pruvincia 'e Pavia.
Përëtècië
Pë ciert fugn aschëmëcèt, gl përëtècië  è n’òrganë a forma ë bbëttiglia criat dòpp chë ddu fela ë mëcèlië zë suó riund anziem rënghiudènn gl asch.
La paret fòr ë gl përëtècië è chiamata štròma e è, quasc sèmb, assá tòšta. Në muar ë përëtècië nën náscënë sul sul ma fórmanë chëlònië appëccëchiènnësë iss fra iss: críanë accuscì n’ascoma.
Categurìa:Morfologgia veggetale
Giacinto Gigante
Giacinto Gigante (Napule, 1806 - 29 'e settembre 1876) fuje nu pettore napuletano da scola 'e Pusilleco. Pate sujo fuje 'o pettore Gaetano Gigante.
Categurìa:Pitture taliane
Pallone
'O pallone è nu sport 'e squadra addo ddoje squadre jocano contro. E squadre song cumposte 'e unnece jucature ca usano nu pallone sfereco dint'ô nu campo 'e juoco rettangolare cu ddoje porte. E 'o sport o cchiù canusciuto 'e 'o cchiù jucato ddò munno.
József Bozsik
Biografia
Nascette 'o 28 'e nuvembre, 1925 a Budapest e murette 'o 31 'e maggio, 1978 dint' 'a stessa città. Ll'amice ed 'e pariente 'o chiammavano Cucu (pron. zuzu/tsutsu). Quanno era piccerillo jucava ô pallone cu 'o meglio amico sujo, Ferenc Puskás, 'o meglio jucatore ungherese d' 'a storia e uno d' 'e cchiù brave 'e tutto 'o munno.
Carriera
Categurìa:Jucature 'e pallone
Sette e miezo
'O sette e miezo è nu juoco taliano 'e carte, rientrante dint'â categurìa dde juoche 'e azzardo.
Categurìa:Juoche
Susa
Susa è nu comune 'e 6.638 crestiane da pruvincia 'e Torino.
Catiegl
Gl Catiegl è na chianda èrvácëa biènn ë la famiglia ë lë Asteraceae