cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charlie Chaplin
Biografia
'O granne dittatore fuje 'o primmo film suojo cu ll'audio e voce, addò facette e criticaje 'o perzunaggio d'Adolf Hitler. Po' facette Monsieur Vedoux (1947) ca generaje nnove discussione; int&#39;'o 1952, facette 'o Canto d&#39;'o cigno: Luce d&.
Ll'urdemo film ca facette fuje 'A cuntessa 'e Hong Kong d''o 1966. Murette a Vevey, Sguizzera int''o 1977
Nutarelle
Categurìa:Atture Categurìa:Reggiste Categurìa:Biografie
Pressana
Pressana è nu comune 'e 2433 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Giuloggia
'A giuloggia è 'a scienzia ca studie 'a terra e tutt' 'e ffenomene che avvengano ncoppâ ad essa.
Pressana
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Tavernerio
Tavernerio è nu comune 'e 5534 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Caciòla
La Caciòla è n’èrva prènn e la famiglia e le Primulaceae, che scerisc a gl prengipie e la Primavéra.
Nome scendífeche
Primula vulgaris Huds., (Primula acaulis (L.) Hill, Primula grandiflora Lam.).
Seštemáteca
La Caciòla ze tròva dénd a gl jènere Primula, gl quale tè cchiù o méne 500 spèce. Pure la famiglia d’addó ne vè (Primulaceae) è ròssa é tè 12 jènere (pure se ciért štediuse suó arrevate a ne descrive fin’a vindòtt), spase quasc ndutt énd a la zzòna tembrata boreale. Dase ca gl númmere e spèce è ruoss assá, quiss vè spartute pe trendasètt sezziune. La spèce e šte fuogl fa part e la sezzione Vernales carattrezzata da gl fatt ca tè frunn membranacee, ammatregliate é che ze reštrégnene sèmb e cchiù viérz la base, é ca gl sciuore tiéve sèmb ne pernucc.
Fòrma bielòggeca
Émecriptòfete reselate (che tè tutt quand le frunn ndèrra, a resétta). Èrva prènn razie a gl fatt ca tè ciért uocchie a cundatt che gl terréne d’addó cícciane le chiand nòve.
Descrezzione
Rádeca nghianata, corta, che ciért ròss rádeche secunnarie, senza fušchie. È áveta 8–15 cm. Le frunn fòrmane na resétta. Suó larie é dendate, attennate a la cima é reštrétt sott addó fòrmane na spèc’e scénna attòrn a gl pernucc; la part pe ngima è mbellosa, chélla e sott pelosa. Le frunn gione, tiéve gl late revetate é suó lòngh comm a gl sciuore; da ròss z’arráprene ndutt addeventènn quasc chiatt, allenghènnese pe ddu vòte.
Gl sciuore, che nen addórene quasce pe niènd, tiéve la forma e ne mmute é suó pertate da pernóccera ért o scacchiate, lanose, che náscene da la resétta (ogn sciuore tè gl pernucc sié). Sceríscene da febbrar’a maje.
Cálece che tubb e 3 X 10 mm é diénd a fòrma e sugghia. Cròlla ggiall-pálleda, sfemate d’arang alla vocca, che cingh lòbe é tubb e 13–20 mm.
La fòrmula e gl sciuore èngh: K (5), C (5), A 5, G (5) (súpere).
Gl frutt è na cápsela ovata, che z’arrape a luongh a luongh pe 5 diénd, é che tè ne muare semènda, vísceda é che carúnghela egliosa.
Variabbeletà
Dénd a la lišta jécch pessott suó nzegnate cèrt varietà é sottespèce (pò èss ca cèrt chiand nemmenate jécch sott puonn èss cunzederate, da ciért autore, senòneme de la spèce prengepale):
Íbbrede
A ssa lišta appriéss suó nzegnate ciért íbbrede ndèrspecífeche:
Senòneme
La caciòla è tenute tanda de chigl nome. Gl elèngh appriéss nzégna ciért senòneme cchiù addeprate:
Spèce che l’arrassemégliane
Na chianda che z’arrasseméglia comm forma ma che na cròlla roscia (o purpurea) è la spèce Primula sibthorpii Hoffmgg., che prò nen ze tròva a l’ Etalia a gl štate salváteche (ne vè da l'Asia Menore é Cáucase). Ciért betánece la cunzíderane prò na varietà e la spèce descritta ngòpp'a sse fuogl.
Štòria e gl nome
Gl nome “Primula” ne vè faštima da gl latine primus.
A gl prengipie e gl Renascemiénd sse tèrmene nzegnava qualungue sciuore che sceréss appéna gl mmiérn fenéva, presèmbie allescì ze chiamava la Bellis perennis. Dòpp prò gl segnefecate ze reštregnètt comm nome specífeche a la chianda e šte fuogl, é comm nome e gl jènere sane sane dénd a le lébbra e betáneca.
Dénd a la letteratura scendífeca, une e gl prime betánece a addeprà gl nome Primula pe sse sciuore fòtt P.A. Matthioli (1500 – 1577), mmiédeche é betáneche e Siena, famuse p’avé fatt ciért študie ngim’a Dioscoride, é p’avé scritt una e le prime òpre betáneche medèrn.
Nome addeprate pure a gl XVII sècule da gl betáneche frangése Joseph Pitton de Tournefort (5 giugn 1656 — 28 deciémbr 1708) a gl quale de sòlete ze rechenosc la fendazione de sse jènere.
Gl tèrmene specífeche vulgaris è štate scegliute pecché è na chianda spasa a ne muare e víe.
Andó ze tròva
È na chianda aurepéa-caucáseca.
Ze tròva dénd a gl prátera, cand cand gl bòsch d'álbere spegliand, pe gl trattora, gl favite, cercuite, carpenite, da 0 a 2000 m. n.l.m. Ze pò trevà pure luongh luongh gl ríe.
A l’Etalia merediunale é a la Secilia ze tròva ébbía ngòpp’a la mendagna.
Cucina
Le frunn gione e gl sciuore ze puonn magnà a la nzalata. Suó bòne pur’alléss, a le menèštr, le frettate, repassat’a la fressora é dénd a le pizz rechiéne.
Le rádeche sécch (pure le frunn é gl sciuore) puonn èss addeprate pe mbrefemà vine, birr é decòtt.
A cèrt part z’addòprane gl sciuore pe fà la chembettura.
Mmedecina
Le rádeche, le frunn é gl sciuore ammellate dénd a l'acqua calla suó bòne condr a la toss é condr a la nguštia.
Annetaziune
Categurìa:Primulaceae
Ricengo
Ricengo è nu comune 'e 1235 crestiane d''a pruvincia 'e Cremona.
Danzica
Danzica è 'o capoluoco do guverno lucale e 'mmenistativo da reggione ca se chiamma 'o Voivodato 'e Pomerania da 'o 1999, apprimma fuje 'o capoluoco do Voivodato 'e Gdańsk. Danzica è 'a cità prencepale da zona precepale Metropolian Gdańsk-Gdynia-Sopot. 'A cità fa 464,000 crestiane, cu na pupulazzione 'e cuntrata 'e 1,100,000 (2004).
Ati pruggette
Categurìa:Commune d''a Pulonnia
Bulgaria
right|300px|thumb 'A Repubbreca 'e Bulgaria (bulgaro: България) è na repubbreca d''o sud-est 'e ll'Europa. 'A capitale soja è Sofia.
Monte San Pietro
Monte San Pietro è nu comune 'e 10269 'e abitante d''a pruvincia 'e Bologna.
Ventimiglia
Ventimiglia è nu comune 'e 25396 crestiane d''a pruvincia 'e Imperia.
Camerino
Camerino è nu comune 'e 7065 'e abitante d''a pruvincia 'e Macerata.
Frávela salváteca
Senuóneme
Potentilla vesca Scop.
Descrezzione
Èrva prènne, áveta 5–20 cm, rádeca de sguinze, fušte fine fine é curte.
Frunne
Suó érte, lònghe quasce comm'a gle scape, che ne pernucce peluse, ovale é tagliate a tré pèzzera. Gle late ngima è vérde cupe, quigle sotte è ghiangaštre é puoche peluse. Štelune aérie, che ne'míttene quasce má le rádeche.
Sciuore
Scape che 1 a 3 sciuore irte (quanne sarave addevendate frutte sarave appise), sèpale triangulare, 5 pètale ghianghe. Sceríscene da abbrile a giugne.
Frutte
Suó achènie nire é peccerigle, spase ngim'a gle recettácule abbettate, suó carnuse, ovale é rusce, é ze štaccane fácele fácele da gle cálece. Tutte quande sse cose mésse anziéme fave la frávela.
Addó ze tròva
Ce piace gle pòste a mèsa mbréa, mmiés'a gle favite, le pinéte, le fratte. Crésce da 200 a 1900 (2400) m. Šta a tutte le parte frédde é temberate e l'Eurasia.
Mmedecina
La rádeca è bòna comme aperetiva, depurativa é diurèteca é pò èsse addeprate da gl'artrítece, da gle reumátece é da chigle che tiéve la sciáteca é le prète a gle rine.
Le tisane é le frunne gióvane, senza pernucce, suó diurèteche é perguative é suó buone pe cheruà le mmalatíe e gle rine.
Gle decòtte fa remenì gl'appetite, è diurèteche é repelisce gle cuorpe da gl'ácede úrece.
Le frunne puonne èsse addeprate pe preparà mbiaštre condr'a le merròide é le piaje. Trettate ze míttene ngim'a gl'acciésse pezzeliénde.
Cucina
Le tisane e frávela puonne èsse addeprate pure pe seštituì gle tè.
Le frávele suó ne frutte ipecalòreche, dave 27 caluríe pe 100 g, ma attenzione a nen ne magnà truoppe ca ciérte perzune petéssene acchiappà allergíe é freccecarèlle.
Ze chenzúmane frésche é còtte (cerbétte, chembetture, resòlie, sciruppe, vine, suche pe véve é pe acchembagnà la carne).
Categurìa:Piante Categurìa:Rosaceae
Sambuca di Sicilia
Sambuca di Sicilia (Sammuca pe siciliano) è nu comune 'e 6.328 crestiane d''a pruvincia 'e Agrigento.
Tavernola Bergamasca
Tavernola Bergamasca è nu comune 'e 2272 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Sant'Angelo Limosano
Sant'Angelo Limosano è nu comune 'e 397 crestiane da pruvincia 'e Campobasso.
Prestine
Prestine è nu comune 'e 395 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Caminata
Caminata è nu comune 'e 301 'e abitante d''a pruvincia 'e Piacenza.
Monte San Savino
Monte San Savino è nu comune 'e 8119 'e abitante d''a pruvincia 'e Arrezzo.
Tiësto
Tiësto, nomme d"art e' Tijs Michiel Verwest (Breda, Brabante Settentriunale, 17 jennaro 1969), è nu disc-jockey olannese. È canusciuto soprattutto inta múseca trance, nonostante, abbia poi avuto nu cagnamiente 'e stile producendo prencepalmente múseca house. Tiësto è nu dde DJ producer cchiù canusciute ed nu dde maggiore artiste dint"ambìt d"a múseca elettronice, oltre ad essere 'o dj cchiù pagato d"o munno. Possiede 'na casa discografica chiammatà Musical Freedom.
Gl'inizie
Tìëst ha a' sua prima esperiènz into munno ra' museca all"ètà e' 16 annì, quann vienè chiammat ad esibìrs ad nu' drive-ìn ra' sua zonà, nu' clùb assaì notò int'a' sua cìttà natalè. Qui perfeziòn a' sua miscèl e' housè beàt e bass-heàvy groovès, sviluppànd nu' soùnd completamènt differènt ra e' melodiè ra' maggiòr partè dei dj olandès dell"epocà. Inizià nu' periòd ca' va dal 1985 sinò o' 1993 aro' Tiëstò divènt dj residènt in moltè discotèch olandesì. Subitò l'attenziòn e' na' prima casa discografìc ricadè su e' luì; cu chesta casa discograficà, Tiëstò prodùc a' sua prima seriè e' cd mix dal titolò Forbiddèn Paradise.
Vèrs a' mètà degli annì novantà, inizià a prodùrr trancè e duje annì dopò, into 1997, fondà insieme a Arny Bìnk a' casa discografìc Blàck Holè Recordìngs. Propeto a' Blàck Holè Recordìngs e a' Magìk Muzìk sarànn e' casè discografìch ca' renderànn Tiëstò popolàr intambiènt ra' museca trancè. Versò o' ferni' degli annì novànt Tiëstò partecìp o' primò ID&T Innercìty pàrty.
Categurìa:Disc jockey
Sambuca Pistoiese
Sambuca Pistoiese è nu comune 'e 1604 crestiane d''a pruvincia 'e Pistoia.
Riese Pio X
Riese Pio X è nu comune 'e 9631 crestiane d''a pruvincia 'e Treviso.
Pegognaga
Pegognaga è nu comune 'e 6862 crestiane d''a pruvincia 'e Mantova.
Sant'Angelo Lodigiano
Sant'Angelo Lodigiano è nu comune 'e 12074 crestiane d''a pruvincia 'e Lodi.
Ventotene
Ventotene è nu comune 'e 633 crestiane d''a pruvincia 'e Latina.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Latina Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Ciévësë nir
Nòm sciëndífëchë
Morus nigra L.
Categurìa:Moraceae
Ortueri
Ortueri è nu comune 'e 1435 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Centro direzionale 'e Napule
miniatura|297x297px|Na veduta d'o Centro Direzionale 'e Napule O Centro Direzionale 'e Napule (o CDN) è o enzieme 'e chelle rascaciele costruite dint'o rione 'e Puceriale, abbecino â stazione centrale 'e Napule. Prugettato 'all'archetetto giapponese Kenzo Tange, tutt'o cumplesso fuje cumpletato int'o 1995. È l'unneco cluster 'e rascaciele d'Italia e 'e ll'Europa meridiunale.
Storia
L' auriggene d'o centro s'adda fà arresagliere ammità e l'anne sessanta, quanno o comune 'e Napule truvaje n'area ennustriale dismessa, 'e l'estenzione 'e circa 110 ettare, pe fravecà nu rione novo pell'uffice; chesto pure pe riducere 'o traffeco d'o centro urbano.
Aroppo numerose prugiette, nisciuno 'e chiste definitivamente approvato, ô 1982 dettene tutte cose emmano o engegnere giapponese Kenzo Tange. Aroppo tre anne d'a presentazzione d<'o prugietto sujo, accumenciajene 'a fraveca.
Pretoro
Pretoro è nu comune 'e 1104 crestiane da pruvincia 'e Chiete.
Centro direzionale 'e Napule
Storia
A fraveca d'é rascaciele a dettene á engignere 'e fama enternazziunale: Renzo Piano disegnaje o palazzetto 'ell'Olivetti; Massimo Pica Ciamarra, enzieme à na squadra 'e engegnere qualefecati, se occupaje d'e doje torre ENEL, e Nicola Pagliara prugettaje é Torre d'o Banco 'e Napule e pure o palazzo 'ell'Edilres.
A struttura
A struttura è caratterezzata d'o granne asse viario cullocato ô centro d'o complesso, encopp'o quale se secutano chiazze 'e devierze forme e dimensione, alcune d'e quale munite 'e funtane.
Abbascio â via prencepale songo recavate numerose parchegge, grare mobbele e strade p'o traffeco d'é machine, ca culligano a parte chiù perifereca d'o cumplesso c'o centro d'a cità. Nun manca na chiesia cu forme avveniristeche.
A Torre Telecom Italia, ch'e suje 129 metre 'e altezza, rappresenta uno d'é chiù avete palazze abetabbele d'Italia.
Visto d'o puoje d'o Vommaro, tutt'o Centro conferisce ô panoramma d'a cità n'aria particolare p'o contrasto fra 'e antichità d'o centro storeco e a mudernetà d'e rascaciele ca se ergono empunenti encopp'o sfunno d'o Vesuvio.
Venzone
Venzone è nu comune 'e 2297 crestiane da pruvincia 'e Udine.
Vincenzo Russo (feloseco)
Vincenzo Russo (Palma Campania 16 'e giùgno 1770 - Napule 19 'e nuvembre 1799) fuje nu feloseco e revuluzionario napulitano. Facette pparte d''a Reprubbeca napulitana e fuje mpiso 'o 19 'e nuvembre, 1799 'int'â chiazza Mercato. Scrivette 'o libbro rousseauano Pensieri politici.
Ortucchio
Ortucchio è nu comune 'e 1977 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Centro direzionale 'e Napule
A struttura
D'o 2007, o centro ospeta pure a nova seggia d'a Facoltà 'e Ingegneria e 'e Scienze e Tecnuloggie 'e l'Uneverzetà 'e Stude 'e Napule Parthenope.
Int'o prossemo futuro se vurria espannere chistu cumplesso. O novo settore presenterrà nu sistema urbanisteco simele à chello attuale, ch'a previsione 'e servizze pell'entrattenemiento e aree verde, enfra cui nu laghetto posto int'o parco, cu chiosche, na piscina cuperta e attrezzature sportive all'averto.
Jonte 'a fore
Categurìa:Napule
Camini
Camini è nu comune 'e 735 'e abitante d''a pruvincia 'e Reggio Calabbria.
Sambuci
Sambuci è nu comune 'e 891 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Ciévësë gghiangh
Nòm sciëndífëchë
Morus alba L.
Categurìa:Moraceae
Menotti Bianchi
Menotti Bianchi (1868 – 1937) fuje nu scrittore 'e triato nnapulitano.
Riesi
Riesi è nu comune 'e 11678 crestiane d''a pruvincia 'e Caltanissetta.
Menotti Bianchi
Biografía
Fuje attivo 'inta secunna mità de l'Ottuciento e 'e primme anne do Nuveciento. 'A granda parte da produzione soja sta 'nserrata inte primme anne do seculo: do 1903 nfi 'o 1910.
Quann'era totavota guaglione, into 1884, scrivette 'o Comparatico, n'opera 'e nu atto. Tanno, Giuanne Verga lle facette ánema pe secutà a scrivere triato. Aroppo pubbrecaje Lo sfregio (1894) e Rosa Esposito (1897), ca vencette 'o primmo premio do Concorso drammatico del «Mattino» do 1902.
Tavernole sul Mella
Tavernole sul Mella è nu comune 'e 1330 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Menotti Bianchi
Biografía
Stevano ate atture, comme 'a Adelina Magnetti, Luigi Galloro o Marietta Del Giudice, ca sustegnevano Menotti Bianchi. Isso, secutaje scrivenno po triato dialettale brillante, comma ll'opera pe guarattelle e 'o triato 'e Pulecenella, ca jeva 'e moda tanno. Pe sto fatto, Menotti Bianchi s'allamentava cu Verga ca, 'o finale, era 'o pubbreco ca vottava 'e cumpagnie a 'ncucciarse a recetà sulamente fatiche spassuse. Scrivette: «Da noi mancano le Compagnie dialettali atte ad interpretare un lavoro d’arte pura. Pare che si sia radicato nella moltitudine il concetto che il teatro dialettale napoletano debba essere unicamente ristretto alle riduzioni di pochades francesi nel nostro popolare idioma, e nelle commedie grottesche, auspice la maschera di Pulcinella». Pe tramente, 'o succiesso de ffatiche soje veneva propetamente de ccummedie 'e n'atto sulo. Pa capacetà 'e Menotti Bianchi 'e cundenzà 'o dramma 'nta n'atto sulo, stevano assaje critici ca nce sbattevano 'e mmane, comm'a Nicolò F. Mancuso o Roberto Bracco o Luigi Capuana.
Ati pruggette
Categurìa:Scritture taliane
Notarelle
Categurìa:Scritture napulitane
Prevalle
Prevalle è nu comune 'e 5838 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Peia
Peia è nu comune 'e 1761 crestiane d''a pruvincia 'e Bergamo.
Monte San Vito
Monte San Vito è nu comune 'e 5530 'e abitante d''a pruvincia 'e Ancona.
Verano (BZ)
Verano (BZ) è nu comune 'e 884 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Roberto De Simone
Roberto De Simone (Napule, 25 'e aùsto 1933) è nu regista, nu cumponetóre e n'aspiérto 'e museca taliano.
Opere prencepale
Categurìa:Cumpositure taliane Categurìa:Reggiste taliane
Sant'Angelo Muxaro
Sant'Angelo Muxaro (Sant'Àngilu Muxaru pe siciliano) è nu comune 'e 1.583 crestiane d''a pruvincia 'e Agrigento.
Peio
Peio è nu comune 'e 1845 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Taviano
Taviano è nu comune 'e 12632 crestiane d''a pruvincia 'e Lecce.
Rieti
Rieti è nu comune 'e 46834 crestiane d''a pruvincia 'e Rieti.
Camino al Tagliamento
Camino al Tagliamento è nu comune 'e 1631 'e abitante d''a pruvincia 'e Udine.
Verano Brianza
Verano Brianza è nu comune 'e 8859 crestiane d''a pruvincia 'e Monza e Brianza.
Camino (AL)
Camino (AL) è nu comune 'e 734 'e abitante d''a pruvincia 'e Alessandria.
Camisano (CR)
Camisano (CR) è nu comune 'e 1223 'e abitante d''a pruvincia 'e Cremona.
Sant'Angelo Romano
Sant'Angelo Romano è nu comune 'e 3075 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Mávela salváteca
La mávela salváteca (['maːvəla sa'lvaːtəka]) (Malva sylvestris L., 1753) è na chianda de la famiglia de le Malvaceae. Gle nome ne vè da le latine malva é ò dice 'molle', pecché da gle tiémbe cchiù andiche ze ne rechenúscene le prepietà emelliènde.
Descrezzione
È na chianda ervacia annuale, biennale o prènne. Tè na pèdeca allérta o culecata ndèrra che pò crésce da gle 60 a gle 80 cm.
Le frunne suó di forma palmenèrvia da gle 5 a gle 7 lòbe é che gle late sechettate mmòde variábbele.
Gle sciuore suó reštritte sotte tíleche e le frunne, é jéscene da abbrile a ottobbre, de chelore resacie che štrisce scure, che pètale bilebate. Gle frutte è ne peliachènie tunne.
Spannemiénde
Chianda ureggenaria de l'Europa é Asia tembrata, ze tròva mmiés'a le prátera é a le chiane.
Ate pruggiétte
Categurìa:Malvaceae
Vocca
Nce sta 'o paise:
o pure
'o termene d''a natumia:
Sambuco
Sambuco è nu comune 'e 89 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Prezza
Prezza è nu comune 'e 1092 crestiane da pruvincia 'e l'Aquila.
Camisano Vicentino
Camisano Vicentino è nu comune 'e 8466 'e abitante d''a pruvincia 'e Vicenza.
Sammichele di Bari
Sammichele di Bari è nu comune 'e 6961 crestiane d''a pruvincia 'e Bari.
Tavigliano
Tavigliano è nu comune 'e 936 crestiane d''a pruvincia 'e Biella.
Orvinio
Orvinio è nu comune 'e 427 crestiane d''a pruvincia 'e Rieti.
Orune
Orune è nu comune 'e 3021 crestiane d''a pruvincia 'e Nuoro.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Nuoro Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Castiglione Messer Marino
Castiglione Messer Marino (lu Cuaštegliàune int'ô dialetto locale) è nu comune 'e 1863 abetante d'â pruvincia 'e Chiete.
Verbicaro
Verbicaro è nu comune 'e 3514 crestiane d''a pruvincia 'e Cosenza.
Castiglione Messer Marino
Storia
Se crére ca 'o comune fuje funnato da 'e Rumane, c'ô nomme 'e Castrum Leonis, ma nun se teneno documienti p'azzertà chesta ipotesi. P'â primma zittazione s'adda attènnere 'o 1027, addo' se parla 'e ll'abbazzie 'e Santa Maria della Noce e 'e San Salvatore int'ô territuorio r'ô paese, ma 'o nomme r'ô comune cumpare p'â primma vôta 'ncoppa 'o libro 'e Ruggiero II sulo int'ô XII seculo, addò è chiammato Quatllun (Castiglione). 'O paese facette parte d'ô Regno 'e Napule anfi 'o 1861, int'â pruvincia 'e ll'Abruzzo citra.
Pelago
Pelago è nu comune 'e 7396 crestiane d''a pruvincia 'e Sciorenza.
Campionato munniale 'e pallone
miniatura|Campionato munniale 'e pallone 1978 'E Campionate munniale 'e pallone songo 'a cchiú granda manifestazione d''o sport, ropp' a ll'Olimpiade estive. Nascettero pe iniziativa 'e Jules Rimet, e so' state jucate pe 'a primma vota a ll'Uruguay ô 1930, 'a tann' ll'edizione songo jute annanze ogni quatt'anne, cu na sola eccezione, ll'interruzione p''a sicunna guerra munniale ca facette zumpà ll'edizione d''o 1942 e d''o 1946.
Si 'a primma edizione vedette nu nummero vascio 'e participante 'a diffusione progressiva d' 'o calcio 'int'ê cinche cuntinente pruvucaje ll'aumento d' 'e nazione nscritte, tant ca mo nce sta na lunga fase preliminare addó so' selezionate 'è participante â fase finale.
Storicamente 'o nummero d'e squadre ammess â fase finale era 'e sidece; pe ragione geo-politiche e 'e business chistu limite fuje aizato a vintiquatto pe ll'edizion d' 'o 1982, e a trentaduje ô 1998.
Ll'Italia ospitaje pe ddoje vote 'a manifestazione, ô 1934, quanno vincette 'o primmo d' 'e i quatt titule soje, e int' ô 1990, quanno se classificaje terza.
Verbania
Verbania è nu comune 'e 30796 crestiane d''a pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola.
Campionato munniale 'e pallone
Ll'uneca squadra c'ave participato a tutte ll' edizione è 'o Brasile, ca è pure ll'uneca c'ha vinciuto 'o munniale fore d' 'o continente propio, ô 1958 e ô 2002.
Otto songo 'e naziunale c'hanno vinciuto nu munniale jucate nfin' a mmò: chinche 'e ll'Europa (Germania, Italia, Franza, Nghilterra e Spagna), tre d' 'o sudamerica (Brasile, Argentina, Uruguay).
Facenno comme facette 'a Federazione Brasiliana, 'e ffederazione vincitrice hanno miso na stella ncoppo ê maglie pe ogne munniale vinciuto, ma chella uruguayana tene 4 stelle ô posto 'e ddoje, pecché ll'uruguaiane se counziderano quatto vote Campiune d' 'o Munno, pecché vencettero ll'Olimpiade d' 'o 1924 e chella d' 'o 1928, ca songo 'e ddoje edizione d' 'e Juoche Olimpiche ca so' ricanosciute d' 'a' FIFA comme campiunate d' 'o munno 'e tanno.
Edizione
1 Nun ce steva 'a finale p' 'o terzo posto ô 1930
2 Ô congresso d' 'o 1939 'a FIFA decidette ca 'a nazione ca avesse ospitato 'a Coppa d' 'o Munno ô 1942 puteva essere 'o Brasile o 'a Germania. Però scuppiaje 'a seconna 'uerra munniale ca scancellaje tutte 'e piane.''
3 ''Nun c'è stata na finale ô 1950. 'O campiunato fuje deciso jucanno nu gruppo finale addó nce steveno quatto squadre. 'A vittoria 'e ll'Uruguay, ca vincette 2-1 'o Brasile, fuje decisiva p''a vittoria.'' Classifica d' 'o gruppo finale: 1°: Uruguay; 2°: Brasile; 3°: Svezia; 4°: Spagna.
Comme se sceglie 'a sede p''a fase finale
'O 3 'e aùsto 2000 'a FIFA decidette 'e assignà ll'organizzazione 'e ll'evento a rotazione pe 'e varie cuntinente. 'A dicisione fuje ratefecata 'o 5 'e aùsto. Ô 2001 e ô 2002 se decidette e inizià 'a rotazione 'a ll'Africa e accettà pe ll'edizione d' 'o 2010 sulo state africane.
Partecipazione e prestazione dint'ê fase finale
R: se arretiraje primma 'e ll'inizio d' 'o turneo.
S: fuje squalificata.
Pimpinella anisum
'A Pimpinella anisum o pure ll'annese, 'a pempinella o ll'airella è n'erva e spiezia ausato spisso p' 'e dorce (comme 'a lecurizia) e 'o lecore. S'ausa 'e ssemmene.
Campionato munniale 'e pallone
Partecipazione e prestazione dint'ê fase finale
2T: fuje mannata â casa ô secunno turno (edizione 1974, 1978, 1982).
Pimpinella anisum
thumb|left|250px|'E ssemmene
Campionato munniale 'e pallone
Partecipazione e prestazione dint'ê fase finale
OF: fuje mannata â casa a ll' ottave 'e finale (a ll'edizione d' 'o 1986 doppo).
QF: fuje mannata â casa ê quarte 'e finale.
F: finalista.
W: vencette.
Q: qualificata â prossema edizione.
'E record d' 'a fase finale
Jucature ca jucajeno 'int'a cchiù edizione. Chi segnaje cchiù gol Chi jucaje cchiú assaje Chi jucaje cchiù minute Chi segnaje cchiù gol 'int' a na sola partita Chi allenaje pe cchiù partite 'O gol cchiú veloce 'O purtiere ca nun subette gol pe cchiú tiempo
Rifiano
Rifiano è nu comune 'e 1.182 crestiane d''a pruvincia 'e Bolzano.
Gigi Pisano
Egidio Pisano, ditto Gigi, (Napule, 5 'e màrzo 'e 1889 – Napule, 31 'e maggio 'e 1973), è stato nu paroliere, comico e attore italiano.
Gigi Pisano facette 'o debutto quann' 'era guaglione, 'o 1904, int'ô café-chantant Sala Umberto 'e Napule, comm'a nu comico 'e café chantant.
Orvieto
Orvieto è nu comune 'e 20 899 crestiane da pruvincia 'e Terni.
Pizzo
right|thumb|280px 'O pizzo è 'a vocca tosta 'e n'auciello.
Gigi Pisano
Cchiù tarde facette duo cu n'at'attore Cesare Faras, c' 'o quale accumminciaje a trasì dint' 'e palcoscenici 'e primm'e spettacolo. Quann' 'o commediografo Raffaele Viviani 'o canuscette, chisto dint' 'a cumpagnia teatrale soja 'o mettette, e là faticaje sett'anne facenno 'e ruole 'e cantante, attore e apparicchiatore 'e testi.
Orvieto
Categurìa:Comune 'e l'Italia
Pizzo
Categurìa:Aucielle
Gigi Pisano
Dint'a secunna metà 'e ll'anne venti, se fà na cumpagnia, e aropp' 'o 1927, se mettette a cullaburà c' 'o giovane maestro 'e museca Giuseppe Cioffi.
Jonte 'a fore
Categurìa:Scritture napulitaneCategurìa:Atture napulitane
Renuocchie (anatemía)
Gl renuocchie è n’arteculazione che riogn la còssa é la jamma, che, anziém'a gl pède, chembónnene la cianga.
L'arteculazione e gl renuocchie è la cchiù cumblecata é laria de gl schèletre umane. A vedé le supeficie articulare che tè, pare n’arteculazione ne muare mòbbele, prò, dénd, gl lecacc che ce štave attaccate ne redúcene le mòss de mòde ca se pò sulamènd chiecà é štènn.
Gl renuocchie tè n’ángule de cchiù o méne 170° à 175° a part e fòre chiamate valguse fisiològgeche, pebbía de gl spuštamiénd tra gl ass de la jamma (štingh-fíbbela) quasce irt, é quigl de la còssa (fémere) che šta ne ccon'e sguinz. N’ángule truopp ruoss è chiamate Genu Varum (renòcchiera scacchiate) é n’ángule truopp débbele è chiamate Genu Valgum (renòcchiera che se tòccane).
Variand dialettale cominése
Categurìa:Anatumia
Tenerife
Tenerife è n'isula 'e 906.854 crestiane da communetà autonoma 'e ll'Isule Canarie (Spagna).
'O capoluoco sojo è Santa Cruz de Tenerife.
Essa è n'isula vurcaneca, e 'o Teide è nu vurcano attivo 'e 3718 metri.
Ati pruggette
Categurìa:Canarie
Arcagnelo Raffaele
Raffaele è nu d' 'e tre arcagnele d' 'a Bibbia. Ô Abbraismo e ô Crestianesemo ne fanno oggetto 'e venerazzione, 'nvece pe ll'Islam nun è zittato int'o Corano. 'O nomme Raffaele vene d'ô modo a dicere "Ra-fa-El" ca vô dicere "Dio guarisce". Ll'arcagnelo Raffaele è 'o prutettore 'e ll'educature, spuose e nnammurate. 'Int'ô calannario liturgeco crestiano se festeggia 'o 29 'e settembre cu ll'Arcagnelo Gabriele e ll'Arcagnelo Michele.
Vocca (anatumía)
Ciért agnemale comm a gl cestoda nen tiéve mangh la vocca. Cámbane dénd a la panza de chi gl recètta é nen tiéve abbesuogn e ne tené una.
Pe ne muare agnemale, la vocca tè gl diénd pe ammascecà le magnà, pe attaccà o pe se defènn. Tè spiss na léngua che sèrv a ammascecà é a gliott.
Gl bécch recòpre la vocca de gl cegliucc.
Variand dialettale cuminése
Vocca (Agnone, Atini, Biéglemónd, Sand Renate, Settefrate), uocca (Aluite, Casale, Casaluiére, Galleniare, Ucalue), occa (Sand Ghiasce).
Categurìa:Anatumia
Sant'Anna Arresi
Sant'Anna Arresi è nu comune 'e 2583 crestiane d''a pruvincia 'e Carbonia-Iglesias.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Carbonia-Iglesias Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Canis lupus
'O lupo griggio (Canis lupus Linnaeus, 1758 ) è nu canide, presente int'ê zzone remute d"o Nordamereca, Eurasia e Nordafrica. È 'o cchiù granne d"a suja famiglia, cu nu peso medio 'e 43-45 kg pe' e mascule, e 36-38.5 kg pe' 'e femmene. Comme 'o lupo russo, 'o lupo griggio se distingue da l'ate membre d"o gennere Canis pe' 'e suje maggiure dimenziune e pe' 'o sujo muso e 'e recchie meno puntùte. 'O sujo mantiello viernale è lungo e fordo, 'e culore prevvalentemente grigge varieggato. Arcune esemplare presentano anche mantielle janche, russe, brune o nire.
Nutarelle
Categurìa:Canidi
Patana (cominése)
La patana (Solanum tuberosum) è na chianda ervácea che fa parte de la famiglia de le Solanaceae (Dicotiledone), reggenaria de gl Perù, de la Belivia, de gl Mèsseche é de gl Cile. Chéšta fòtt pertata a l’Auròpa a gl mill cingheciénd. Le patane z’addòprene assá pe tutt gl munn, ma spèce a l’Erlanna andó suó típeche.
Gl tèrmene patana vè date pure a gl túbbere ne muare addeprate pe le magnà.
La patana sèrv pure dénd a la cucina taliana pe fà le patane fritt (o le patatine), gl gnuocch, é l'ate piáttera. La patana è n’urtagg assá útele che ze pò preparà a tutt le manère: fritta, alléssa, arreštita, vegliuta dénd a la menèštra o dénd a gl suche. Èss pecché piace a miése munn.
Categurìa:Solanaceae
Dialette abbruzzese (artìculo 'n abruzzese)
L'abbruzzése è nu dialètte ca nome parle a la reggione giugrafeche e ammenestrative de l'Abbruzze, e nghe na varianda sé, a na parta cenénne de le Marche meridiunile, davéndre a la pruvinge de Aschele.
Caratteristeche
Lu dialètte abbruzzése se po' sparte pe' ddu variande assè devèrse: une ch'apparténe a la famije de li dialitte de l'Italie cendrale, ca è quélle ca nome parle a la pruvinge de l'Aquele, e n'atre ch'apparténe 'mméce a la famije de li dialitte de l'Italie meridianale, ca s'ajuse 'nne lu rèste de la reggione. Sse ddu variande se ponne pure sparte p'atre variande cchiù cenénne:
Vucalisme
Li dialitte de tipe meridiunale tènne (tranne cacche case) nove sune:, ddu de cchiù ca lu taliane. Ssu sesteme se mandè sovede da la privinge de Tèreme, duà ce stanne però pure na prése de 'ccezziune (nghe lu capeloche pe' prime), a quélle de Chjite, passènne pe la Pruvinge de Pescare, addò nz'ajuse lu sone /ɑ/, e 'mbine a la parta meridiunale de la Pruvinge de l'Aquele.
Cunzunandisme
Leidialitte abbruzzise tènne grossemode le stisse cunzuninde e le stisse regule de gemenazzione de la léngue taliane. Na 'ccezzione po' èsse quélle de ca po' èsse pure spare: caçe ['ka:ʃə] e casce ['kaʃʃə]. Su sone è pure quélle ca s'ajune quanne s sta annanze a le cunzuninde t, d, a la rejonne ch e cacche vote pure a la sole c velare: stracche ['ʃtrakkə], sdejune [ʃdə'ju:nə], schéfe ['ʃke:fə], arescarà [arəʃka'ra].
N'atre deversetà nghe lu taliane è lu fatte ca l'abbruzzése tè schitte n allofene de la nasale, ca fusse. S'attrove annanze a la cunzunande velare, pecché a l'abbruzzése 'nze mandè la doppe de la nasale: /n/: manghe ['maŋgə]. L'atre allofene de lu taliane a l'abbruzzése c'a manghe pecché le rejunne nf ed nv demèndene mb ed mm: "cunfine" è cumbine, "'nvidie" è 'mmidie; pure le parole ca cumèjene nghe f e v se tènne na n annanze fanne la stéssa cose:  'mbacce pe' "n facce",  'mmocche pe' "'n vocche".
Angore ce sta la frecative velare ca nome ne mbo' truvà a lu taliane. Qué s'attrove tra ddu vucale a lu poste de ; annanze a parole ca cumèjene /g/ o pe' vucale; a mizze a ddu vucale ca nen fanne nu dettonghe: fegure [fə'ɣu:rə], gatte ['ɣattə] e ècche ['ɣɛ:kkə]; mahéstre [mɑ'ɣeʃtrə].
Pe' uteme s mizze a ddu vucale è sèmbre e no ca : case ['ka:sə]. Ss'uteme sone cumbarèsce però annanze a itre cunzuninde (ma no t o d): sbaje ['zba:jə].
Sustandive
Li sustandive spésse nen cagnane da sengulare a plurale: mure e lupe ponne èsse tutt'a ddu sengulare e plurale. Però a l'abbruzzése ce sta n'atre accadènze, ca nome chiame metafunése, ca fusse lu cagnamènde de la vucale toneche pe' sparte lu sengulare da lu plurale: a li dialitte abbruzzise la o cagne a u, la e cagne a i e la a cagne a i, pure se nghe na prése de 'ccezziune.
Pe' la e:
Pe' la a:
Prunume
Li prunume demustrative sonne li stisse pe' lu femmenile e pe' lu maschile e cagnane sole nghe lu nummere.
Li prunume persunale cagnane pe' nummere, pe' funzione e pe' forme:
Vuce currelate
Abruzzese
Tavoleto
Tavoleto è nu comune 'e 818 crestiane d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Priero
Priero è nu comune 'e 441 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Fucarone
'O fucarone è nu fuoco cuntrullato granne assaje. 'E fucarune song'ausate ra paricchie culture pe mutive d''e fede, eppure pe appiccià 'e catavere. right|350px E' ausanza dint'à Campania d'appiccià ò fucarone à sera d"o 17 'e jennaro. Secutanno la tradizzione tutte se spicciano p'appriparare lignamme, fascine, spruoccule e spruocculille, carte e cartone p'apprisintà na bella appicciata ! S'appripara pure lu rrefrisco : Vino, panine cu sacicce e friarielle, sacicce e puparuole, patane fritte e ciociole. E scarfannose scarfannose s'accummencia à tammurriata abballanne e cantanne tutt'assieme. 'O fucarone s'appiccia a lu jorne de Sant'Antonio Abbate. A lu paese de Sant'Antonio Abbate se n'apprepara uno buono. Famuse so pure è fuoche è Cicciano, Marigliano, Palma, Poggiomarino, Pummigliane e San Vitaliano. Dint'à tutte li riune e li cuntrade s'appiccia nu fucarone, ruosso o pizzirillo ma cu tanta divozione. Nu fucarone accanusciuto se tene pure a Baiano (Av) ò 25 è decembre quanno se festeggia ò maio è santo stefano
Santa Cruz de Tenerife
Santa Cruz de Tenerife è no' commune spagnolo 'e 222.643 crestiane, situato 'ngoppa ll'isola 'e Tenerife (Isule Canarie) comm cità prencepale e capuloco ammenestrativo.
Nzieme a Las Palmas de Gran Canaria essa è capitale da cummunetà autonoma de canarie, Santa Cruz de Tenerife e sede do Parlamiento locale da Isole Canarie.
Jonte 'a fore
Categurìa:Comune da cummunetà de Canarie
Cainato
Cainato è nu termene cca vô referì ô frato d''a mugliera o d''o marito.
es:Anexo:Nomenclatura de parentesco en español Parentela Svärfamilj
Pella (NO)
Pella (NO) è nu comune 'e 1148 crestiane d''a pruvincia 'e Novara.
Orzinuovi
Orzinuovi è nu comune 'e 11641 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Chistu paise tiene nu famoso tennista ca giucava indel mezzo degli anne novanta!
Chistu Quaglione è Pier Doga.
Pigmèe
Gl pigmèe suó ne grupp ètneche spase a l’Áfreca equateriale. Suó peccerigl (mén'e 150 cm) é che la pèll scura, capigl ricc, nase spappate é la còccia brachemòrfa.
Gl nome "pigmèe" ne vè da le grèche andiche πυγμαιος (pygmâios, "ávete ne cúbbete") che gl andiche Grèce addeprávane pe nzegnà ne leggendárie pòpele de nane, che ze trevava a sudd de gl Eggitt o a l’Ínnia, che štévene sèmb a fà la uèrra condr a le cecogn (o le gru) che gl štrechiávane le cámbera.
“Pigmèe” è ne tèrmene addeprate pe nzegnà cchiù puópele cacciature-racchegleture de la conga de gl sciume Congo é d’ate reggiune de l’Áfreca cendrale. Sse tèrmene è cunzederate sprezzuse é pecciò ciért ndíggene ne’gl addòprane, prò a gl štéss tiémb vè addeprate da ate comm gl nome cchiù fácele pe ze chiamà iss štéss.
Pigmèe afrecane
Gl "Pigmèe" suó spartute a tand sottegrupp é ognune d’iss forma ne pòpele:
Štòria
A gl Eggitt suó štate retrevate screzziune de gl 2000 d.C. che párlene de gl pigmèe chiamánnegle "Danzature de gl Dèe" é da šte fatt ze pènza ca abbetávane reggiune ne muare cchiù a nòrd de chéll addó ze tròvane uoje, faštima affin'a gl’ Ávete Nile. Dénd a na lèttra retrevata sana é che resagl a gl Andiche Rrègn, ne faraone rengrázia ne ghevernatore sié, Harkhuf, pe gl avé date ne "nane" che ne venéva da la "tèrra de gl spird" (comm gl egizzië chiamávane gl terretòrie a sudd de gl rrègn sié).
A gl tiémb andiche gl pigmèe z’afferrárene spiss che gl puópele bandù de l’Áfreca subsahariana pe gl pessèss de le tèrr, sse lúteme prò tenévane na tecnoleggía cchiù mègl é nen mettiérene niènd a gl caccià o a gl sottemétt. Gl bandù gl chiámane batwa ("uómmene peccerigl").
Cultura
Suó cacciature-racchegleture; gl uómmene cácciane che arch é frécc avvelenate, é le fémmene pèscane. Chenúscene buone le chiand é gl agnemale salvátece (presèmbie pe ze cherà o pe preduce le veléne). Ciért vòte chemmèrciane ne ccone che gl puópele vecine. Addòprane le léna é gl uoss (ma no la prèta).
Gl attaccamiénd a la sélva é la cura de chéšta è gl pund cendrale de la raggione che tiéve d’esišt comm pòpele
Ogn grupp tè na léngua séa devèrza da l’ate, ma tutt quand tiéve la štéssa paròla pe dice spird e la sélva: jéngi.
Ze spuóštane da na part a n’ata, ma sèmb dénd a na zzòna lemetata. La tribbù è chembòšta da pòche famigl.
Crídene a gl spird é pure a che l’alma scita de gl muort ze tramuta dénd a gl cuorp e ne lefand.
Gl mbeveremiénd ambiendale é gl tagl de le sélv addó cámbane, métt m’perícule le chemunetà de pigmèe é le spèce andiche sée. Chiss ne’rréscene mangh tand a ì a cambà dénd a le cettà de la secetà afrecana medèrna.
Gl prengepale díe de la releggione séa, Kvum, vè cunzederate comm a quigl ch’è criate tutt cose é che chemmanna gl uómmene é ne chendròlla ogn mòssa. Pe la mitologgía de gl pigmèe, gl prim òme é la prima fémmena (Ntaum é Ráe) nasciérene da du òva de ceštunia; o (pe ate spèce andiche) Kvum gl criètt scesciuènn dénd a na noce de còla.
Prebblèm e gl juorn d’uoje
Une de gl prengepale prebblème che gl quale gl pigmèe tiév'a schemmatt è che ne’tiéve nesciune deritt terreteriale. Pe Survival International, gl movemiénd munniale pe gl deritt de gl puópele ndíggene, affin'a quann sse deritt ne’venarrave rechenesciute, gl fraštiére é gl Štate petarrave cundenuà a z’arraffà la tèrra che la quale gl pigmèe tiév'a cambà. .
Ne muar'e chemunetà viéve cacciate che la scusa de cunzervà la natura, pure se la légg dice ca nen ze pò fà. A gl Cámerun sudd-uriendale, presèmbie, quasce tutta la tèrra de gl vave de gl “Pigmèe” Baka è addevendata parch naziunale o data a secetà che prepárane safari de caccia. .
“Andann, la sélva éva pe gl Baka, mo nen è cchiù allescì. Ce speštèmm dénd a la sélva appriéss a le štaggiune, ma mo tenéme paura” è cundate a Survival n’òme Baka. “Comm fave a ce dice ca nen petém'ì dénd a la sélva? Nen sapéme comm cambà avetemènd. Ce ménane, c’accídene é ce fave foje viérz gl Congo.” .”
Pigmèe asiátece
Gl nome "pigmèe" vè addeprate pure pe chiamà ate grupp ètnece d’uómmene peccerigl, presèmbie gl Andamanése, gl Semangh de la Malèsia o gl Negritos de le Feleppine.
Lébbra
Categurìa:Africa
Rifreddo
Rifreddo è nu comune 'e 1030 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Cervino (muntagna)
'O Cervino (ppe franzese, Cervin; ppe turesco, Matterhorn) è na muntagna d"e Alpe auta 4478 m n.l.m.
Vercana
Vercana è nu comune 'e 730 crestiane d''a pruvincia 'e Como.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Sant'Anna d'Alfaedo
Sant'Anna d'Alfaedo è nu comune 'e 2459 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Monte Sant'Angelo
Monte Sant'Angelo è nu comune 'e 13865 abitante d''a pruvincia 'e Foggia.
Prignano sulla Secchia
Prignano sulla Secchia è nu comune 'e 3530 crestiane d''a pruvincia 'e Modena.
Giza
Giza (trascritto anche comme Gizah o el-Ghiza, 'n alarbo: الجيزة, al-Gīzah), è na cità do Naggitto, capoluoco do guviernaturato omonimo. Se truova ncoppa riva occidentale do sciummo Nilo, circa 20 km a sud-ovest da capitale 'O Cairo, dinte presse do cunfine nord-orientale do guviernaturato.
Necropoli 'e Giza
Giza deve ll'mpurtanza suja ô fatto 'e ospità, ncoppa nu pianoro roccioso ca se truova a 'a periferia da cità, 'na de cchiù mpurtante necropoli 'e ll'antico Naggitto.
A Giza sorgono nfatte, oltre a 'na granne quantità 'e sepulture minure, 'e tre cchiù fammuse piramide naggizie: chille 'e Cheope, Chefren e Micerino (o Mykerinos), sicondo 'e nomme tramannate d"a tradizzione grieca e ellenistica, tutte apparteniente a suvrane 'nserite dinta IV dinastia.
'A cchiù granne piramide esistente è chilla 'e Cheope. Sempe presso Giza se truova 'n atro fammuso monumiento 'e ll'antico Naggitto: 'a Granne Sfinge.
Ate pruggette
Categurìa:Naggitto
Verceia
Verceia è nu comune 'e 1116 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Samolaco
Samolaco è nu comune 'e 2834 crestiane d''a pruvincia 'e Sondrio.
Orzivecchi
Orzivecchi è nu comune 'e 2286 crestiane d''a pruvincia 'e Brescia.
Osasco
Osasco è nu comune 'e 1046 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Rignano Flaminio
Rignano Flaminio è nu comune 'e 6872 crestiane d''a pruvincia 'e Romma.
Monte Santa Maria Tiberina
Monte Santa Maria Tiberina è nu comune 'e 1217 'e abitante d''a pruvincia 'e Perugia.
Teana
Teana è nu comune 'e 751 crestiane d''a pruvincia 'e Putenza.
Campagna Lupia
Campagna Lupia è nu comune 'e 6.288 crestiane d''a pruvincia 'e Venezia.
Rennena
'E rennene songo nu gruppo 'e aucielle, 'e Hirundinidae. Song' aucielle lieggie assaje e cacciano 'e animalucce vulante.
Vercelli
Vercelli è nu comune 'e 44967 crestiane d''a pruvincia 'e Vercelli.
Rennena
Categurìa:Passarefurme
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles-Carter, canusciuta cu 'o nomme d'arte 'e Beyoncé (Houston, 4 'e settembre 1981), è na cantante, attrice e modella 'mmerecana.
Tavullia
Tavullia è nu comune 'e 6336 crestiane d''a pruvincia 'e Pesaro e Urbino.
Primaluna
Primaluna è nu comune 'e 1916 crestiane d''a pruvincia 'e Lecco.
Camogli
Camogli (Camoggi - Camuggi ppe lengua ligure) è nu comune 'e 5.744 'e abitante d''a pruvincia 'e Genova.
Rumania
'A Rumania (pe rumeno România) è nu stato 'e ll'Europa danubiana. 'A Rumania nasce indo 1859 e ricanusciuta comme stato indipendente 'o 1877, cunfina cu l'Ucraina, 'a Repubbreca Moldava, l'Ungheria e 'a Serbia e cu 'a Bulgaria. 'A Rumania tene 244 km 'e liturale 'ncopp'o Mar Nero.
Sant'Antioco
Sant'Antioco è nu comune 'e 11730 crestiane d''a pruvincia 'e Carbonia-Iglesias.
Rumania
Giugrafia
'A capitale da repubbreca 'e Rumania è Bucarest,ca sta indo ssud do paese, gruossa parte da fruntiera da Rumania è da Serbia e Ucraina e Ucraina e 'mmece ô ssud ce sta 'o sciummo Danubbio.
Sant'Antioco
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Carbonia-Iglesias Categurìa:Cumune d%27%27a Zardegna Categurìa:Comune 'e l'Italia
Rumania
Giugrafia
'E Carpazie songo gruossa parte d"a Rumania, cu cime 'e 2500 metre. 'a muntagnia cchiù auta d"a Rumania è 'o Moldoveanu.'E cità cchiù 'mpurtante songo: Bucarest,Iaşi, Braşov, Timişoara, Cluj-Napoca, Costanza (Constanţa), Craiova, Sibiu, Suceava, Galaţi, Brăila,Oradea, Bacău.
'E ate sciumme cchiù gruosse songo:
Jim Carrey
James Eugene "Jim" Carrey (Newmarket, Ontario, 17 'e jennaro, 1962) è n'attore e reggista canadese.
Rumania
Etnia
'A cchiù gruossa parte d"a pupulazzione è 'e etnia rumena. 'A cchiù gruossa minuranza d"a Rumania songo 'e rom ca songo 'o 8,3% d" pupulazzione, po ce stann 'e Ungherise, ca songo 'o 6,6 % d"a pupulazzione, cu minuranze comme 'e tedesche, turche e 'e tatare o pure russe e serbe. Ppe na legge, 'e minuranze etniche, cchiù 'e vinte, devono avà nu rapprisintande in Parlamiento.
Jim Carrey
Ate pruggette
Categurìa:Atture canadese
Rumania
Etnia
Accà ce fuje 'a 'mmigrazzione taliana ca però turnattero a casa aropp"o 1945.
Lengua
'A lengua ufficiale è 'o rumeno, uno d"e lengue neolatine, ma ce stanno tante llengue, comm'o ungherese e 'o tedesco, 'o serbo e 'o russo ma pure tutt"e llengue d"e minuranze etniche.
'A Rumania se ppò dicere ca è comm'a n'isula 'mmiezz'e llengue slave ca ce stanno attuorno (Ucraino, Russo ecc.). 'A lengua rumena vene ê ate lengue:
Religgione
In Rumania 'a pupulazzione è po 86.7% ortodossa, ca vvò dicere ca 'nzieme a Muldavia, 'a Gracia, Cipro e quacche ato paese d"e barcane è assaje fedele ô rito ortodosso.'A minuranza cchiù gruossa songo 'e cattuolici, ca songo 'o 4,7% d"a pupulazzione, 'o rriesto se tratta pa maggior parte 'e prutistante pentecustale e uniate.'E cattuolici, comm'a ll'Ucraina, songo d"a fedelissima Pulonia e 'e prutistante songo d"a Transilvania.
Storia
'E cunfine d"a Rumania 'e mmò songo cchiù o meno 'e stisse 'e chilli d"a Dacia, na pruvincia Rumana.
'O terrieno da Rumania era ggià abitata â assaje tiempo â ate populazzione primma d"e rumane, primma do 200 a.C. quacche tribbù innoeuropee canusciute abbascio 'o nomme 'e Tracie.Pussibbelmente Gete e Dace, ca colonizzajeno 'o paese, erano 'o stisso populo, da famiglia de Tracie.
Cha nascita e ll'ascesa ô potere 'e Romma, 'a Rumania criscette pa primma vota, e canascette nu periudo 'e splendore e prusperità cchiù 'o mmeno pure se cuntinavano a vivere pupulazzione 'e Barbare ca nun canuscevano sto splendore.Sto periudo è chello addò se furmò dicimmo 'a pupulazzione 'e mmò ma cchiù forte aropp"e rumane (ca nun ce fujeno cchiù 'o 271).
'Indo Medioevo 'e Rumene vivevao in tre principate:Valacchia, Moldavia e 'a Transilvania.'Ind'o Rinasciumiento taliano, d"o 1476 'a Valcchia, d"o 1538 'a Moldavia e 'o 1547 'a Transilvania, erano valasse 'e ll'Impero ottomano. 'o 1867 trasette a ffà parte 'e ll'Impero Autro-Ungareco.
Cità
'E cità cu cchiù 'e 100.000 abetante songo :
Priocca
Priocca è nu comune 'e 1956 crestiane d''a pruvincia 'e Cuneo.
Sant'Antonino di Susa
Sant'Antonino di Susa è nu comune 'e 4016 crestiane d''a pruvincia 'e Torino.
Samone (TN)
Samone (TN) è nu comune 'e 494 crestiane d''a pruvincia 'e Trento.
Vercurago
Vercurago è nu comune 'e 2784 crestiane d''a pruvincia 'e Lecco.
Campagnano di Roma
Campagnano di Roma è nu comune 'e 8139 'e abitante d''a pruvincia 'e Romma.
Sciavecaria
Cò tiempo à parola è stata ausata pè tutte chelle che se magna pè sfizzio, spisse camminanno.
Categurìa:'O mmangià‎
Samone (TO)
Samone è nu comune 'e 1.479 crestiane d''a pruvincia 'e Turino.
Monte Urano
Monte Urano è nu comune 'e 7755 'e abitante d''a pruvincia 'e Fermo.