cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Campania
D"e lungobarde ô viceregno spagnuolo
Verzo 'o finale d"o V seculo 'e lungobarde calajeno 'n Italia arrevànno nfi â Campania. Cu 'a funnazzione d' 'o Ducato 'e Beneviento, e pò cu 'a caruta 'e Pavia, addeventaje prencepato e verzo 'o XI seculo addeventaje pussesso d"o puntefice (annummenato d'e storiche 'o barcone d"o Papa 'ncoppa ô Sud Italia'), 'a Campania perdètte ll'unità, pecché 'o riesto d' 'o territorio rummanètte a Bisanzio. L'anno 1030 'e nurmanne acquisètteno 'o feudo 'e Aversa, primmo pussèsso loro ô Sud Italia. 'A Campania fuje pò aunita cu 'o Regno 'e Sicilia, e miso 'n mano ê suvrane respettive (Altavilla, Hohenstaufen, Angioine e Aragunese). 'O Regno 'e Sicilia addeventaje chiù tarde nu vicerègno d' 'a Spagna, e 'o vicerré stèva 'e sède a Napule, ca era addeventata capitale d' 'o Regno 'e Sicilia, e po' d' 'o Regno 'e Napule, dint'ô 1266. 'A pulitica d' 'e suvrane spagnuole stéva da parta d' 'e cete chiù aggiate: chesto provocaje 'e rebellione d'a parta d' 'e cclasse chiù povere. Una d' 'e ffiùre d' 'a rebellione 'e chest'epuca fuje Masaniello, ca purtaje annanze na campagna agguerruta contro ô vicerré.
D"e Burbone a l'Unità 'e ll'Italia
Doppo 'a uèrra 'e successione polacca 'a Campania passaje ê Burbone. 'O primmo re fuje Carlo 'e Burbone, rummasto cèlebre pe avé abbiate assaje rifòrme 'n campo economico e liggislativo. 'A capitala, Napule, addevènta centro culturale e 'ntellettuale, e una d' 'e ccittà europee chiù pupulose e avanzate. Doppo 'e ll'esperjenza corta d"a Repubbreca Partenopea 'e Napule, ô 1799, Napoleone Bonaparte annummenaje Re 'e Napule ô cainàto Gioacchino Murat ca abolètte na vota e pe sempe 'o feudo. Doppo 'e ll'età 'e Napulione 'o Cumgresso 'e Vienna turnaje a affidà 'o Regno d '' e Doje Secilie ê Burbone. Ô 1861 'a regione fuje annettuta ô Règno d'Italia. Cu tutta 'a custruzione d' 'o centro siderurgico 'e Bagnole, e 'a bunifica 'e cocche zona malarica, 'a regione fuje assaje tuccata da ll'emigrazione.
Doppo 'a guerra
Durante 'a sicunna guerra munniale 'a Campania fuje 'o tiatro 'e cocche operazione militara cèlebre, comme 'o sbarco a Salierno e 'e Quatte jurnate 'e Napule. Doppo 'a uèrra 'a Campanià facette parta 'e chillu gruppo 'e regione d' 'o Sud Italia, fonte 'e emigrazione chiù assaje verzo 'o Nord Italia.
Int'a ll' anne 1970 e anne 1980 se vedètte n' aumènto d' 'a criminalità organizzata. 'O 23 'e nuvembre 1980 succedètte nu tarramoto ca ne colpètte na parta grossa. Ogge ancora 'a Campania rummane na regione taliana cu parecchie prublematiche, 'a primma jè 'a criminalità organizzata e ll' emergènzia d' 'a munnezza.
Il sorriso del ragno
Il sorriso del ragno
1491
Muorte
Categurìa:Anne d%27%27o seculo XV
Collio
Collio è nu comune 'e 2300 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Campania
Pupulazione
Cu 'e 5.790.187 abitante ca tène, 'a Campania jè tra 'e regione chiù abitate 'e ll'Italia, e ghiè pure chella cu 'a denzità abitativa chiù auta (427,7 ab/km²). Ma 'e squilibrie d' 'a distribuzione 'e ll'abitante 'ncoppa ô territorio songo enorme: 'e pruvince 'e Avellino e Benevjento tèneno 156 e 139 àb/km² a peròna; chella 'e Caserta ne tène 'o duppio (333 ab/km²) e adderettura chella 'e Napule ne tène 2.632, e ghiè 'a pruvincia cu 'a denzità 'e pupulazione chiù auta 'e tutta Italia. Doppo 'e Napule songo Salierno e Giugliano 'e cità chiù pupulose (l'urdema jè 'a cità nu capoluoco chiù pupulosa 'e ll'Italia).
A Campania tène l'indice 'e natalità chiu auto 'e l'Italia e ogge avanta a percentuala chiu auta 'e giuvene. Se pote dicere ca chella 'e Napule jè na cunurbazione, addò però mancheno assaje servizie (rete 'e ferrovie, securtà, descarreche adeguate).
Ô 2006 (fonte: annuario statistico italiano 2007) 'e nasciute fujeno 64.096 (11,1‰), e 'e muorte 46.482 (8,0‰) cu nu 'ncremjento naturale 'e 17.614 unità a cumfronto cu 'o 2005 (3,0%). 'E famiglie tèneno 'n media 2,8 cumpunjente.
'A Campania jè 'a regione taliana cu' o tasso 'e suicidi cchiù vascio (2,6 pe 100.000 abitante a 'o 2007 a cumfronto cu na media naziunale 'e 5,6) Fonte: CNEL, 2007.
Cà abbascio vèneno mise 'e primme 13 cummune d' 'a regione pe pupulazione.
<div style="font-size:90%; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:0px;margin-bottom:0px; text-align:center">
Parlate locale
Articulo prencepale: Lengua napulitana
Â Campania se sconta ll'esistènzia 'e assaje dialette. 'A Campania e 'o Veneto, fanno parta 'e chelle regione addò 'e parlate locale se songo mentenute chiù assaje. Dint' 'a Campania esisteno: 'o dialetto salernetano, ca se parla â Pruvincia 'e Salierno, 'o dialetto casertano (ma s'aveese 'a parlà 'e dialetto mondraonese-sessano) ca se parla int' 'a chiù parta d' 'a Pruvincia 'e Caserta e ca se pote aunà cu é parlate d' 'o sud Pontino, chella parta d' 'o Lazzio addò se parleno dialette 'mparentate assaje cu chille d' 'a Campania; 'o dialetto beneventano, ca se parla â Pruvincia 'e Beneviento, 'o dialetto avellinése pure ditto irpino ca se parla int' a quase tutta 'a Pruvincia 'e Avellino e 'e dialette ischitane ca se parleno 'ncoppa 'a ll'isula 'e Ischia. 'O Napulitano se parla int' ô territorio ca se trova int' â Pruvincia 'e Napule, 'a parta chiù occidentala d' 'a Pruvincia 'e Avellino ('o Baianése e 'o Vallo 'e Lauro) e â parta chiu meridionala da Pruvincia 'e Caserta (a Castjello, Aversa e 'e cummune vecine, a parta 'a zona situàta fra Villa Literno e Villa 'e Briano addò se parla 'o dialetto casalese). A Afravola' o dialetto afravulése cagna d' 'o napulitano sultanto pe 'a sustituzione d' 'a "a" finala accentata cu 'a "o" finala accentata. 'E tutte manère, se tratta 'e spartemjente artificiale, pecché, comme pe tutta ll'Italia, ogni paése tène nu dialètto differènte da chillo d' 'o paése vecino, pure a distanzia 'e poche chilometre.
Economia
'A Campania 'n Italia se classifica ô sèttimo posto comme PIL lordo.
Pe ll'Eurostat, ll'istituto d' 'e statistiche 'e ll'Aunione europea, 'a Campania sta tra 'e regione chiu povere 'e ll'Europa. 'A renneta d' 'a regione jè uguala ô 66,2 pe cjento d' 'a media cuntinentala, 'o dato chiù vascio d' 'o sud Italia (fermo ô 69,6 pe cjento).
'A Campania, doppo d' 'e Puglie e d' 'e Abruzzi, jè 'a regione chiù 'ndustrializzata 'e l'Italia meridiunale. 'E pruvince 'e Napule, Saljerno e Casèrta songo, da chistu puntò 'e vista, 'e zone chiù ricche. Propeto ll'area 'ndustrjala 'e Casèrta, ca se trova a ll'asciuta 'e ll'autostrada 'e Casèrta Sud, grazie a nu nummero gruosso 'e fabbriche, jè ogge na d' 'e zone chiù 'ndustrializzate d' 'a reggione e 'e tutto 'o Meridione 'e ll'Italia.
Assaje 'mpurtanzia tène 'o settore alimentare (cumservazione 'e prudotte agricule, pastificie), relazionate cu n' agricultura sviluppata (pummarole, specie 'a San Marzano DOP 'e ll'Agro Nucerino Sarnese e agrume cchiù assaje 'ncoppa â custiéra Marfitana), frutticultura e aé derivate ra l'allevamjento (latticine e furmagge, tra cuje a muzzarella 'e vufera) int'é prvuince 'e Casèrta e Saljerno. A Benevjento jè canusciuta a pruduzione du turrone e du liquore; 'ncoppa a na bona parta da regione stanno presènte cultevazione vitivinicule ca danno origena a vino 'e qualità specjala (Es. Taurasi, Grjeco 'e Tufo, Fiano 'e Avellino).
Pure 'mportante jè o settore meccanico, cu l'Alfa Romeo a Pomigliano d'Arco, a FMA 'e Avellino e é cantjere navale 'e Castjellamare 'e Stabia, senza se scurdà 'e l'industria aerospaziala ca tene pure into a chesta zona uno dé pole chiu essenziale â Campania cu l'Alenia Aeronautica. A Solofra (AV) stà cumcentrato uno dé chiu 'mpurtante pole europèje pe chellu ca riguarda l'industrie du cuojo e da concia dé pelle; presente int'â zona songo pure assaje industrie chimiche comme a BASF.
'O puorto 'e Napule e 'o puorto 'e Salierno songo tra 'e cchiù attive 'e ll'Italia pe muvemjento merce e passeggjere (pe chiste urdeme cchiu assaje chillo 'e Napule, ca fuje 'o siconno cchiù attivo d' 'o munno doppo 'o puorto 'e Hong Kong).
Lequio Tanaro
Lequio Tanaro è nu comune 'e 683 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Campania
Economia
Ll'attività attaccata a ll'artigianato cumprenne 'e merlette, 'a lavorazione d' 'a créta e d' 'a ceramica (celebre chelle 'e Capo 'e monte e 'e Vjetre), d' 'a séta pregiata 'e San Leucio a Caserta, d' 'e Presebbie napulitane 'e via San Gregorio Armeno. A Marcianise, a sud 'e Caserta, jè presènte uno d' 'e meglio pole industriale 'e ll'oreficeria italiana.
Frugarolo
Frugarolo è nu comune 'e 1856 'e abitante d''a pruvincia 'e Alessandria.
Caprino Bergamasco
Caprino Bergamasco è nu comune 'e 2823 'e abitante d''a pruvincia 'e Bergamo.
Campania
Economia
'O turismo jè sustenùto d' 'a presènzia abbondanta 'e bellèzze artistiche e naturalistiche, ca attireno tutte ll'anne miliune 'e presenzie.
Mettenno tuttecose assjeme, 'a Campania appare na regione cu putenzialità economiche grosse, comme pure assaje ate reggione d"o Meridione, putenzialità frenate pe disgrazia da nu malu guèrno d' 'o territorio da parte 'e ll'istituzione.
Ammenistrazione
destra|miniatura|250px|'E pruvince d"a Campania
D' 'o punto 'e vista ammenistrativo, 'a Campania sta spartuta dint' a cinco pruvince: 'a Pruincia 'e Avellino, ca cumprenne cjentoricennove cummune, a Pruincia 'e Benevjento, ca cumprenne sittantotto cummune, a Pruincia 'e Caserta, ca cumprénne cjento e quatto cummune, a Pruincia 'e Napule, ca cumprenne nuantaruje cummune, e a Pruincia 'e Saljerno (a cchiù gruossa), ca cumprenne cjentocinquantòtto cummune. Napule jè na cità metropulitana. O tissuto urbano da regione aùna 'e cinco capeluoghe int'a una cunurbaziona grossa.
Castegnero
Castegnero è nu comune 'e 2491 'e abitante d''a pruvincia 'e Vicenza.
Campania
Prudutte agroalimentare tradizionale
'O menistero d' 'e Puliteche agricule e alimentare, 'n cullaburazione cu 'a reggione Campania, ha arrecanusciute trecjento e cinco prudutte campane comme tradizionale.
Puliteca
'O presidente d' 'a reggione Campania è Vincenzo De Luca.
Mairano
Mairano è nu comune 'e 2412 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Campania
Diocese e abbazie cattoleche
undefined Ccà abbascio è stata scritta n'annumerazione 'e diocese e ll'abbazie Cattoleche d"a Reggione Ecclesiasteca Campania.
Pruvince
'A pruvince d''a Campania so':
'A lenguisteca
In Campania se parla, pure co' quacche differenza peccerella, a tutte parte 'o Napulitano.
'A Vera Chiésia 'e Gesù
'A "Vera Chiésia 'e Gesù" è na chiésia non-confessiunale ('ndipentente) fontata 'int'o 1917 'int'a reggione da Cina dennomenata Pechino. A 'mmo, 'a chiesa tiene no nummero de fedéli 'inta li 1.5 - 2.5 milioni, spartute 'inta cuarantacinqua paesi e sei continenti. La chiésia s'è sviluppata all'abbiata do ventesimo secolo do muvimènto Pentecostale lecato allo Cristianesimo.
Fubine
Fubine è nu comune 'e 1684 'e abitante d''a pruvincia 'e Alessandria.
'A Vera Chiésia 'e Gesù
'A chiésia aterisce alla dottrina 'int'o nomme 'e Gesù, è stata una de tre chiesie non ufficiali esistenti primma d'avvento do communismo 'inta Cina 'int'o 1949. 'A chiésia predica l' insegnamenti d'o vangelo a tutte 'e nazzioni primma da seconna venuta 'e Gesù. 'Into 'o 1967, è state istituito a Los Angeles l'Assemblea 'Nternazzionale d'a Vera Chiésia 'e Gesù.
Le diece dottrine principali
Le diece dottrine essenziali della chiesa sono:
Montiano
Montiano è nu comune 'e 1589 'e abitante d''a pruvincia 'e Forlì-Cesena.
Bellegra
Bellegra è nu comune 'e 3029 'e abitante d''a pruvincia 'e Romma.
Lercara Friddi
Lercara Friddi è nu comune 'e 7386 'e abitante d''a pruvincia 'e Palermo.
Caprino Veronese
Caprino Veronese è nu comune 'e 7.493 crestiane d''a pruvincia 'e Verona.
Cupramontana
Cupramontana è nu comune 'e 4736 'e abitante d''a pruvincia 'e Ancona.
Monticelli Brusati
Monticelli Brusati è nu comune 'e 3605 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Cerreto d'Esi
Cerreto d'Esi è nu comune 'e 3310 'e abitante d''a pruvincia 'e Ancona.
Castel Boglione
Castel Boglione è nu comune 'e 644 'e abitante d''a pruvincia 'e Asti.
Casalnuovo 'e Napule
Casalnuovo 'e Napule è nu comune 'e 46 724 'e abitante d''a pruvincia 'e Napule.
Storia
Istituito cu regio decreto 25 'e fevvraio 1929, ppe scorporo d' 'o cumune 'e Afravola situato a ridosso d' o capoluogo 'e Napule, e cui anticamente costituita nu casale.
Gainax
Gainax (株式会社ガイナックス, Kabushiki-gaisha Gainakkusu) è nu sturio 'e anemazzione giapponese, canasciuto pe Neon Genesis Evangelion, Nadia, e Abenobashi. 'O sturio fuje funnato nt'ê primme anne Uttanta commo Daicon Film ra cierte sturiente 'e univerzità, Hideaki Anno, Yoshiyuki Sadamoto, Takami Akai e Shinji Higuchi. 'O primmo prugetto ro llòoro fuje 'a fateca ncopp'â nu curtometraggio anemato pe 'o vintesemo Japan National SF Convention, canasciuto cummo Daicon III, ca nge fuje ô 1981 â cità 'e Osaka. Stu curtometraggio cunt'â sturjella 'e na uajona ca cumbatte ncontr'â cierte mammone, robot e UFO, accumengiann'ê TV show 'e fantascienza 'e ll'anne Cinquanta, Sissanta e Sittanta, cumm'â Ultraman, Space Battleship Yamato, Star Trek, Star Wars e Godzilla, nfin'â nu chianu deserteco e â jettà nu vecchiere 'e acqua ncopp'â na rapanella daikon, ca po' arreventa na granne nava spazziale ca sa pija cu 'o raggio traente. Simbé 'o video jera fanateco, ll'anemazziune jerano angora zurre e fravecajuole assaje.
Casalnuovo 'e Napule
Storia
'O centro abbitato sta 'ngopp'e ruvine 'e Archora, uno d' 'e vilaggie d' 'e quale aveva tratto origgine 'a cità 'e Afravola.Ô 1484 Angiolo Como avette na cuncessione a Firdinanno II d'Aragonao terrieno d' 'e ruvine d' 'o villagio, su cui surgette nu novo abbitato. Chisto fuje ricanusciuto quale casale d' 'a diocesi 'e Napule cu 'o nomme 'e Casalnuovo. D' 'o 2014 fa' parte d' 'a città metropolitana 'e Napule, ex pruvincia e' Napule.
Gainax
'A chiroma avette cocco succiesso 'e cchiù 'o vintirujesemo Japan National SF Convenzion, annumenato stavota Daicon IV, nt'ô 1983. 'O corto ca fravecajeno stavota accumengiava cu na somma 'e chillo 'e primma, facenno berè ll'highlights ra uajuncella cu anemazzione cchiù sistemate; aroppo 'a stissa uajona cresceva e, cu na vesta 'a cunijetta 'e Playboy, cumbatte ncontr'â na chiroma angora cchiù gruossa 'e muostre e mammune â cinematografe e libbre 'e fantascienza o fantasy, cumm'â Dart Fener, Alien, nu Valkyrie 'e Macros, nu drago 'e Pern, Aslan, na nave Klingon, 'e perzunagge 'e Spider-Man o Batman, bulanno ô cielo cu Excalibur. 'O curto se schiaja ncopp'ê nnote re canzune Twilight e Hold on tight re Elecritc Light Orchesta.
Casalnuovo 'e Napule
Pupulazzione
Pupulazzione censita
Gainax
Jonte 'a fore
Categurìa:Gainax
Fucecchio
Fucecchio è nu comune 'e 21912 'e abitante d''a pruvincia 'e Sciorenza.
Colloredo di Monte Albano
Colloredo di Monte Albano è nu comune 'e 2153 'e abitante d''a pruvincia 'e Udine.
Arese
Arese è nu comune 'e 19333 'e abitante d''a pruvincia 'e Milano.
Maissana
Maissana è nu comune 'e 688 'e abitante d''a pruvincia 'e La Spezia.
Arezzo
Arezzo è nu comune 'e 100.065 'e abitante d''a pruvincia 'e Arrezzo.
Cerreto di Spoleto
Cerreto di Spoleto è nu comune 'e 1137 'e abitante d''a pruvincia 'e Perugia.
Succivo
Succivo è nu comune ca fa 7.158 crestiane d''a pruvincia 'e Caserta.
Capriolo (BS)
Capriolo (BS) è nu comune 'e 8336 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Lerici
Lerici è nu comune 'e 10802 'e abitante d''a pruvincia 'e La Spezia.
Fuipiano Valle Imagna
Fuipiano Valle Imagna è nu comune 'e 229 'e abitante d''a pruvincia 'e Bergamo.
Capriva del Friuli
Capriva del Friuli è nu comune 'e 1613 'e abitante d''a pruvincia 'e Gorizia.
Cura Carpignano
Cura Carpignano è nu comune 'e 2145 'e abitante d''a pruvincia 'e Pavia.
Castel Bolognese
Castel Bolognese è nu comune 'e 8694 'e abitante d''a pruvincia 'e Ravenna.
Lerma
Lerma è nu comune 'e 801 'e abitante d''a pruvincia 'e Alessandria.
Colmurano
Colmurano è nu comune 'e 1221 'e abitante d''a pruvincia 'e Macerata.
Bellino (CN)
Bellino (CN) è nu comune 'e 179 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Colobraro
Colobraro è nu comune 'e 1535 'e abitante d''a pruvincia 'e Matera.
Cerreto Guidi
Cerreto Guidi è nu comune 'e 9555 'e abitante d''a pruvincia 'e Sciorenza.
Collobiano
Collobiano è nu comune 'e 113 'e abitante d''a pruvincia 'e Vercelli.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Vercelli Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Majano
Majano è nu comune 'e 6025 'e abitante d''a pruvincia 'e Udine.
Festival 'e Napule
'O Festival 'e Napule, comunemente noto comme Festival d''a Canzone Napulitana, è na gara 'e cantante ca se tenette a Napule d' 'o 1952 fine 'o 1970. Doppo nun se facette cchiù, ma po' se turnaje a fà ô 1981 e d' 'o 1998 fine 'o 2004. 'E cantante famose ca cantajeno ô festival 'e Napule songo Sergio Bruni, Aurelio Fierro, Nunzio Gallo, Maria Paris, Giacomo Rondinella, Mario Abbate, Gloria Christian, Mario Trevi, Fausto Cigliano, Franco Ricci, Mirna Doris, Tony Astarita, Mario Merola, Enzo Del Forno, Peppino di Capri, Gianni Nazzaro, Nino Fiore, Gegè Di Giacomo, Tullio Pane, Peppino Gagliardi, Giulietta Sacco.
Bellinzago Lombardo
Bellinzago Lombardo è nu comune 'e 3537 'e abitante d''a pruvincia 'e Milano.
Cologna Veneta
Cologna Veneta è nu comune 'e 7880 'e abitante d''a pruvincia 'e Verona.
Fumane
Fumane è nu comune 'e 3816 'e abitante d''a pruvincia 'e Verona.
Curcuris
Curcuris è nu comune 'e 317 'e abitante d''a pruvincia 'e Oristano.
Malalbergo
Malalbergo è nu comune 'e 7911 'e abitante d''a pruvincia 'e Bologna.
Castel Castagna
Castel Castagna è nu comune 'e 538 'e abitante da pruvincia 'e Teramo.
Argegno
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Como Categurìa:Comune d%27%27a reggione Lummardìa Categurìa:Comune 'e l'Italia
Domenico Morelli
Domenico Morelli (Napule, 1823 - 1901) fuje nu pettore mpurtante napulitano. Accummincette a fatecà cu nu stile Rumanteco ca cagnette mmerzo 'a fine do XVIII seculo a essere cchiù simbolista. Mparette 'a ll'Accaremmia 'e belle arte a Napule. Domenico Morelli fuje maestro a Vincenzo Petrocelli.
Categurìa:Pitture taliane
Casamicciola Terme
Casamicciola Terme è nu comune 'e 7.347 abetante d''a pruvincia 'e Napule.
Giugrafia
Sta 'ngopp'â parte cchiù settentriunale 'e ll'isula 'e Ischia dispone 'e nu puorto misto cummerciale e turistico. Cunfina cu 'o cummune 'e Ischia, cu 'o Cumune 'e barano d'Ischia longo 'o sentiero ca sipara 'o bosco d' 'a Maddalena d' 'o Monte Maschiatta.L'rolo d' 'e culline Jetto, sipara 'o Cumune 'a chello 'e Serrara Funtana, tuccanno 'o Cumune 'e Forio lambenno cu 'a Funnera pure chello 'e Lacco Ameno. Ha na superfisie 'e circa 5,5 km2, cu na cunfurmazzione 'e gruossa parte cullinare. Ma mano ca se sale verso 'o terrieno, alluntanannose d' 'a costa, a densità demugrafeca diminuisce, azzerandose o quase vicino 'o monte Epomeo.'A popolazzione ha 'a sempre sfruttato 'e surgive termali 'e Casamarcciola, rennenno canosciuta chesta lucalità ppe 'a qualità d' 'e cure termali.
Longo 'a costa ce song ntra spiagge, in zzona funnera,marina e perrone.
Summonte
Summonte è nu comune 'e 1.563 'e abetante d''a pruvincia 'e Avellino.
Capurso
Capurso è nu comune 'e 14976 'e abitante d''a pruvincia 'e Bari.
Fumone
Fumone è nu comune 'e 2153 'e abitante d''a pruvincia 'e Frosinone.
Lesa
Lesa è nu comune 'e 2402 'e abitante d''a pruvincia 'e Novara.
Cerreto Langhe
Cerreto Langhe è nu comune 'e 469 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Lesa
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Novara Categurìa:Comune d%27%27a reggione Piemunte Categurìa:Comune 'e l'Italia
Fumone
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio Categurìa:Comune 'e l'Italia
Lesegno
Lesegno è nu comune 'e 838 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Funes
Funes è nu comune 'e 2379 'e abitante d''a pruvincia 'e Bolzano.
Malborghetto Valbruna
Malborghetto Valbruna è nu comune 'e 1035 'e abitante da pruvincia 'e Udine.
Torna maggio
Parole 'e :Vincenzo Russo
Argelato
Argelato è nu comune 'e 9317 'e abitante d''a pruvincia 'e Bologna.
Torna maggio
Museca 'e :Eduardo Di Capua
Cologne
Cologne è nu comune 'e 7033 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Torna maggio
Anne 'e nascita :1900
Edizione : Casa Editrice Ferdinando Bideri, Napule.
'E parole
Rose! Che belli rrose!...Torna maggio!
Sentite 'addore 'e chisti sciure belle!
Sentite, comme cantano ll'aucielle...
e vuje durmite ancora!?...
'I' che curaggio!
Aprite 'sta fenesta, oje bella fata,
ché ll'aria mo s'è fatta 'mbarzamata:
Ma vuje durmite ancora, 'i' che curaggio!
II
Rose che belli rrose!... 'A n'anno sano,
stóngo strujenno 'e pprete 'e chesta via!
Ma vuje nun v'affacciate...uh, mamma mia!
I' nun mme fido 'e stá da vuje luntano...
E si ve stó' luntano quacche ghiuorno,
pare ca vuje mme state sempe attuorno...
ca mme parlate e mm'astrignite 'a mano...
Rose! Che belli rrose!
E' n'anno sano...
III
Rose! Che belli rrose! E vuje durmite!...
Ma nun ve sceta stu prufumo doce?
'E primmavera nun sentite 'e vvoce?
Poggiomarino
Poggiomarino è nu comune 'e 20.516 crestiane d''a pruvincia 'e Napule.
Torna maggio
'E parole
Ma vuje, core 'mpietto, ne tenite?!
Bellinzago Novarese
Bellinzago Novarese è nu comune 'e 8718 'e abitante d''a pruvincia 'e Novara.
Poggiomarino
Descrizzione
Poggiomarino sta 'ncopp'ô margine orientale d"a Valle d"o Sarno, vicino 'e falde d"o Vesuvio, ha 'a forma puligonale e somiglia 'a nu scarpone, cu annamiento chianeggiante, cu na leggera pennenza a ovest (somma Vesuvio cumune 'e terzigno) verzo est (sciummo Sarno). 'Ncopp'â chesta direzzione, longa 4,5 km, 'e autezze cchiù aute song 'e circa 44 e 13 metre 'ncopp'ô liviello d' 'o mare, cu disliviello 'e 31 metre e na pennenza 'e 1%. Cunfina a Nord cu Palma Campania e San Giuseppe Vesuviano a Est cu Striano e San Valentino Torio, a sud cu Scafati e Vuoscoreale, a Ovest cu Terzigno.
Torna maggio
'E parole
Vocca addirosa comm'a na viola!
Poggiomarino
Storia
Ll'origgine 'e ll'abbetato è ligata 'a costruzzione, a fine d"o XVIII seculo, d"o canale "Conte 'e Sarno". 'E fravecatore ca favrecavano 'int"a costruzzione criattero 'e abitazzione, sgarrubbate primma, cchiù belle doppo, 'ntuorno a na taverna, 'a "Taverna Penta", ca datte 'o nomme 'a borgata.
Torna maggio
'E parole
'A primmavera mia site vuje sola!
Poggiomarino
Storia
Ô 1738 'o borgo cagnò 'o nomme 'e Podio Marino.
Torna maggio
'E parole
Ma chesta voce vuje nun 'a sentite?
Poggiomarino
Storia
Ll'8 'e dicembre 1806, Poggiomarino divenette cumune, cagnato acussì libbero 'a Striano. Ô 1906 'o paese fuje raggiungiuto d"a Ferruvia Circumvesuviana sia cu 'a linea Napule-Ottaviano-Sarno sia cu 'a linea Napule-Scafati-Poggiomarino.
Pollica
Pollica è nu comune 'e 2.513 crestiane d''a pruvincia 'e Salierno.
Poggiomarino
Pupulazzione
Pupulazzione censita
Immigrazzione
D"e anne d"o 1990 Poggiomarino ha sagliuto 'e assaje 'a soja pupulazzione ppechè se songo stabbilite assaje immigrate pruveniente 'e cchiù d"o Maghreb e d"a Cina. Esse ammontano a cchiù o mmeno 2000 unetà (cuntanno chilli ca hanno dichiarato 'a residenza) e pure mmò stanno pure continuanno arrive.
Torna maggio
'E parole
E vuje durmite!...
Poggiomarino
Sport
Poggiomarino pussiede mmò ddoje squadre 'e calcio, 'a Juve Poggiomarino, nasciuta dint"o 2003 e in Primma Categuria, 'a primma squadra d"o paese, e 'a siconda è Rinasceta Poggiomarinese, nasciuta sulo 'o 2010 e sta mmò 'int"a siconna categuria. Tene 'a Volley Poggiomarino' e primma divisione, ca è 'a prencepale squatra 'e pallavvolo.
Castel Colonna
Castel Colonna è nu comune 'e 961 'e abitante d''a pruvincia 'e Ancona.
Torna maggio
'E parole
Categurìa:Stub Categurìa:'E canzone napulitane
Cerrina Monferrato
Cerrina Monferrato è nu comune 'e 1581 'e abitante d''a pruvincia 'e Alessandria.
Cureggio
Cureggio è nu comune 'e 2248 'e abitante d''a pruvincia 'e Novara.
Furci (CH)
Furci è nu comune 'e 1277 'e abitante da pruvincia 'e Chiete.
Argenta
Argenta (Arzénta int'ô dialetto ferrarese) è nu comune 'e 22.385 abitante d''a pruvincia 'e Ferrara.
Giovanbattista Pergolesi
Biografia
Giovanbattista Pergolesi fuje napulitano d'adozziona. Nascette a Jesi, avvicino Ancona, 'o 4 'e gennaro 1710. 'O futuro cumpositore, viuliniste e organista, avviaje a s' mparà coccosa 'e museca 'a duje monace e 'a nu marchese, primma 'e passà â scola d' 'o Maestro 'e cappella comunale, Mondini, e 'e chello d' 'o duomo, Santi.
Poggiomarino
'O sinnaco
'O sinnaco d"o cumune 'e Poggiomarino fuje Pantaleone Annunziata (ca fa parte d"o centro-sinistra) d"o 30 'e maggio d"o 2011 a frevaro d"o 2020. Momentaneamente Poggiomarino è cummisariato.
Giovanbattista Pergolesi
Biografia
Pergolesi subbeto addimustraje nu talento naturale tantu ca fuje cunziderato n' "énfant prodige"; 'o patre, cu ll'appoggio finanziarjio d' 'o marchese Cardoli Maria Pianetti, 'o mannaje a studià a Napule, addò Giovanbattista fuje ammess'ô Conservatorio dei Poveri di Gesù Cristo e addò cuntinuaje 'o studio d' 'o viulino cu De Matteis, accummencianno "contrappunto e suono di tasti" ch' 'o Maestro Greco passanno poje, 'int'o 1728, asotto 'o maestro Francesco Durante.
Durante 'o periedo d' 'e studie Pergolesi s' addimustraje nu masto viulinista, tanto ca 'int'e registre 'e ll'anno sculastico 1729-1730 cumpare comme "capo-paranza", 'ncaricat'e guidà nu gruppo piccerillo 'e strumentiste ('a "paranza") 'e manifestazzione cittadine (funerale, messe, feste pubbleche o private) ca vedeveno 'a partecipazzione 'e assaje giuvinotte allieve d' 'e Cunzervatorjie.
'E ssoje primme opere 'e cumpusizzione "La fenice sul rogo, ovvero la morte di San Giuseppe, oratori in 2 parti", "Li prodigi de la Divina Grazia ne la conversione di San Guglielmo Duca d'Aquitania", 'a "Messa in Re maggiore", "Salustia" ('a primma opera seria, adattamente 'e ll'Alessandro Severo 'e Zeno, ch' 'o ca Pergolesi trasette sparato ô Triatro 'e San Bartolomeo), arresaglieno ê primme anne aropp'o 1730.
Fernut'e studie ô Cunzervatorio, aropp''a morte d''o patre, a Pergolesi 'o pijajeno comme Maestro di cappella d''o princip'e Stigliano Colonna, unu 'e ll' Eletti d' 'a municipalità napulitana e 'nfra 'e nobbele cchiù 'mpurtante. 'Ind'a 'stu periedo cumpone "Lo frate 'nnamurato", 'a soja primma "opera buffa", genere ppe' 'o ca GiovanBattista Pergolesi vene cunziderato pure mò uno d''e cumpusitore cchiù 'mpurtante. Ll'opera have assaje successo.
Malato 'e tisi, Pergolesi s' arreteraje ô cunviento d''e cappuccin'e Pozzuolo - ch' 'a prutezziona d''o duca 'e Maddaloni, discennente d''e funnature d''o cunviento - addò cumpretaje una de ll'opere soje cchiù 'mpurtante e forze 'o suojo cchiù significativo capulavoro: 'o "Stabat Mater" (pe' soprano, contralto, archi e vascio continuo), cummissionato d''a "Confraternita di San Luigi di Palazzo" asott'o titulo 'e "Vergine dei dolori", cumpusizzione già accumminciata a Napule.
Castel d'Aiano
Castel d'Aiano è nu comune 'e 1820 'e abitante d''a pruvincia 'e Bologna.
Giovanbattista Pergolesi
Biografia
Isso pruvaje a s'arrepiglià d''a malatìa pulmunare ca già 'a tant' anne 'o faceva spantecà, ma 'a tisi 'o facette murì: Giovanni Battista Pergolesi murett'o 16 'e marzo 1736 a Puzzuole.
Jonte 'e fora
Categurìa:Biografie Categurìa:Musiciste napulitane Categurìa:Paggena 'a wikificà Categurìa:Standardizza
Abbadia Cerreto
Abbadia Cerreto è nu comune 'e 276 'e abitante da pruvincia 'e Lodi.
Cologno al Serio
Cologno al Serio è nu comune 'e 19409 'e abitante d''a pruvincia 'e Bergamo.
Cologno Monzese
Cologno Monzese è nu comune 'e 47.649 abitante d''a pruvincia 'e Milano, poco a nord 'e Milano.
Cerrione
Cerrione è nu comune 'e 2830 'e abitante d''a pruvincia 'e Biella.
Castel Condino
Castel Condino è nu comune 'e 233 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Cerreto Laziale
Cerreto Laziale è nu comune 'e 1057 'e abitante d''a pruvincia 'e Romma.
Lesignano de' Bagni
Lesignano de' Bagni è nu comune 'e 3818 'e abitante d''a pruvincia 'e Parma.
Caraffa del Bianco
Caraffa del Bianco è nu comune 'e 622 'e abitante d''a pruvincia 'e Reggio Calabbria.
Dicitencello vuje
"Dicitencello a 'sta cumpagna vosta ch'aggio perduto 'o suonno e 'a fantasia..."
Dicitencello vuje è na canzona napulitana, scritta 'a Enzo Fusco e musecata 'a Rodolfo Falvo.
'E pparole
''Dicitencello a 'sta cumpagna vosta
''ch'aggio perduto 'o suonno e 'a fantasia
''ch a penzo sempe,
''ch'è tutt a vita mia
''I' nce 'o vvulesse dicere,
Lesina (FG)
Lesina (FG) è nu comune 'e 6286 'e abitante d''a pruvincia 'e Foggia.
Dicitencello vuje
'E pparole
''ma nun ce 'o ssaccio dí
''A voglio bene assaje
''ca nun mm a scordo maje.
''E' na passione,
''cchiù forte 'e na catena,
''ca mme turmenta ll'anema
''Dicitencello ch'è na rosa 'e maggio,
''ch'è assaje cchiù bella 'e na jurnata 'e sole
''Da 'a vocca soja,
cchiù fresca de vviole,
''i' giá vulesse sèntere
''ch'è 'nnammurata 'e me
''A voglio bene
Castel Condino
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Trento Categurìa:Comune d%27%27a reggione Trentino-Avere-Arece Categurìa:Comune 'e l'Italia
Dicitencello vuje
'E pparole
''e nun mme fa campà
''dicíteme nu poco: a che penzate?
''vuje sola mme guardate
''Levámmoce 'sta maschera,
''dicimmo 'a verità
''Te voglio bene
''Te voglio bene assaje
''Si' tu chesta catena
''ca nun se spezza maje
''Suonno gentile,
''suspiro mio carnale
''Te voglio pe' campà ''
Categurìa:'E canzone napulitane
Bellusco
Bellusco è nu comune 'e Belluschesi 'e abitante d''a pruvincia 'e Monza e Brianza.
Malcesine
Malcesine è nu comune 'e 3423 'e abitante d''a pruvincia 'e Verona.
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Verona Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Colonna (RM)
Colonna (RM) è nu comune 'e 3329 'e abitante d''a pruvincia 'e Romma.
Malè
Malè è nu comune 'e 2138 'e abitante d''a pruvincia 'e Trento.
Taurasi
Taurasi è nu cumune 'e 2.749 crestiane d''a pruvincia 'e Avellino.
Lacreme napulitane
Storia
Scritta 'a Libero Bovio e musecata 'a Francesco Bongiovanni, 'sta canzone fuje cantata p'a primma vota 'a Gennaro Pasquariello 'o 1925. 'A canzona parla 'e ll'emigrazione napulitana.
In't 'a ll' anne 70/80 Mario Merola 'a facette addeventa' nu suje cavallo 'e battaglia, e facette pure no film, cu 'a regia 'e Ciro Ippolito.
Parole
Mia cara madre
Belluno
Belluno è nu comune 'e 36112 'e abitante d''a pruvincia 'e Belluno.
Lacreme napulitane
Parole
sta pe' trasi' natale
Belluno
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Belluno Categurìa:Comune d%27%27a reggione Veneto Categurìa:Comune 'e l'Italia
Lacreme napulitane
Parole
e a sta' luntano chiu'
me sape amaro
comme vurria appiccia'
duje tre biancale
comme vurria senti' nu zampugnaro
'e ninne mie facitele 'o presepio
e a tavola mettite 'o piatto mio
facite quanno e 'a sera d''a vigilia
comme si' mmiezo a vuje
stesse pur' io
e 'nce ne costa lacreme st' america
a nuje napulitane
pe' nuie ca 'nce chiagnimmo
'o cielo 'e napule
comme e' amaro stu' pane
mia cara madre che sso'
che sso' 'e denare ?
pe' chi se chiagne 'a patria
nun so' niente
mo tengo quacche dollaro e me pare
e d''e criature meie ne sento 'a voce
ma a vuje ve sonno comme 'a 'na maria
cu 'e spade 'mpietto
'nnanze 'o figlio 'ncroce
pe' nuje ca 'nce chiagnimmo
Castel d'Ario
Castel d'Ario è nu comune 'e 4224 'e abitante d''a pruvincia 'e Mantova.
Lacreme napulitane
Parole
comm' e' amaro stu' pane
m'avite scritto
che Assuntulella chiamma
chi l'ha lassata
sta' luntana ancora
si 'e figlie vonno 'a mamma
facitela turna' a chella signora
je no nun torno me ne resto fore
e resto a fatica' pe tutte quante
je ch'aggio perzo 'a casa patria e onore
je so' carne 'e maciello so' emigrante
comme e' amaro stu pane
Lesmo
Lesmo è nu comune 'e 6901 'e abitante d''a pruvincia 'e Monza e Brianza.
Luna rossa
Parole  'e :Vincenzo De Crescenzo
Malegno
Malegno è nu comune 'e 2111 'e abitante d''a pruvincia 'e Brescia.
Lessolo
Lessolo è nu comune 'e 1952 'e abitante d''a pruvincia 'e Torino.
Luna rossa
Data 'e nascita : 1950
Edizione : Abici
Categurìa:Stub Categurìa:'E canzone napulitane
Cerro al Volturno
Cerro al Volturno è nu comune 'e 1433 'e abitante da pruvincia 'e Isernia.
Scola 'e Resina
'O prugramma da scola fuje dicettamente anteaccaremeco, orientato 'mmerzo 'o sturio do vero, ll'immeriatezza da mpressiona e affine a chillo de macchiaiole. De Nittis, 'int' ll'anne puortecese aveva facette na serie 'e paisaggie affunate 'int' na lumere limpia e tersa; 'o stesso impiantò ca ritruovammo 'inte ffatecate 'e Marco De Gregorio, cchiú nnirizzate però 'mmerzo 'a rappresentazione do paisaggio da cità. Dopp' ô Cecine, De Nittis e De gregorio, ate membre generalmente ncruse 'into nocleo 'inta scola 'e Resina songo: Federico Rossano e Antonino Leto.
Seconno Diego Martelli: «[Cecioni] fatta allianza cu Marco De Gregorio, Giuseppe De Nittis e Federico Rossano, custituette cu issi na cammarata 'e radecale 'n arte, ca niscuna autorità ricanuscenno, disprezzanno tutto quanto puteva prucurà lloro benessere, cu 'e ccuncessione fatte â moda, se addecriano de nteme suddisfazione ca prucura ê artiste vere, 'n' cummunione d’idee, ll'asservazione attenta da natura, 'o sunnà cutediano e cuntinuo ncoppa tutte ll'affette e ncoppe tutte 'e forme do cagnarse cuntinuo de ffiure da vita».
Categurìa:Pittura
Casandrino
Casandrino è nu comune 'e 13.245 'e abitante d''a pruvincia 'e Napule.
Monticelli d'Ongina
Monticelli d'Ongina è nu comune 'e 5243 'e abitante d''a pruvincia 'e Piacenza.
Casandrino
Descrizzione
Sta ô cunfine 'e ll'agro aversano.
Storia
'A cità fuje funnata d' 'e rommane. Assaje culone, lasciata Romma, furmattero 'a loro casa 'int' 'a ll'agro napulitano, favurite e 'ncuraggiuate d' 'e saggie criteri 'e ll'Urbe, ca cunquistate 'e terriene 'e distribuette ê culoni cu canone e "nummi". Sti culoni, avenno a disposizzione comme propria, na certa zzona 'e terrieno, pensattero subbito 'e custruirve 'e casae, puverielle case cu 'davante no schiazzo pe se e 'a famiglia.
Etimologgía
Durante 'o feudalesimo, Casandrino avette 'o nomme 'e Casale ppe 'o aumiento d' 'e case ca se furmavano 'int' 'o terrieno ô scopo 'e metterlo a cultura. Ma è 'a suoja trasformazzione in Casandrino ca porta cu se 'e dubbie. Quacche studiose d' 'o loco crerono ca derive 'a casa Trina, terrieno cu tre case. Etimmologgìa assaje criticcable ppe chè è nu ibridismo 'e taliano e latino; se sarebbe ritto Trecase,e no Casatrina. Ate crerono Casandrino a Casa Andropon, d' 'o greco ανθρωπος, ca segnifica casa 'e ll'omo, ma pare essere 'o vvero troppo ggenerico comme nomen urbis.
Ne ppò derivà 'a Androna ca era 'o loco pubbreco addò 'e ommene se riunivano ppe 'e chiacchière, pecchè pare 'mprobabble ca 'e poche abbitante d' 'o tiempo avessero bisogno 'e nu forum addò riunirse e chiacchièerà. Sicondo 'a tradizzione pupulare 'o nomme Casandrino vene 'a casa 'e Sandrino ca duveva essere 'o primmo o uno d' 'e primme abbitante d' 'a zzona, forse nu cuntadino 'e nomme Sandro ca abbitava e fatecava accà, o forse 'o proprietario 'e chella parte 'e terrieno situata appunto addò ce sta ogge 'a città.
Colonnella
Colonnella è nu comune 'e 3.495 abitante da pruvincia 'e Teramo.
Casandrino
Pupulazzione
Pupulazzione censita
Furnari
Furnari è nu comune 'e 3290 'e abitante d''a pruvincia 'e Messina.
Gizzeria
Gizzeria (Jaceria pe arbëreshë) è nu comune 'e 3833 'e abitante d  a pruvincia 'e Catanzaro.''
Categurìa:Giugrafia Categurìa:Comune d%27%27a pruvincia 'e Catanzaro Categurìa:Cumune d%27%27a Calavria Categurìa:Comune 'e l'Italia
Arguello
Arguello è nu comune 'e 174 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Casapulla
Casapulla è nu commune 'e 7.866 'e crestiane 'int'â pruvincia 'e Caserta.
Castel del Giudice
Castel del Giudice è nu comune 'e 356 'e abitante da pruvincia 'e Isernia.
Casapulla
Chiesa 'e Sant'Elpidio
È 'a chiesa parocchiale d''o patrone d''a cità. 'O juorno 'e festa soje è 'o 26 'e maggio
Chiesa 'e San Luca Evangelista
'A chiesa 'e San Luca Evangelista se truova ncopp'â vianova.
Cerro Maggiore
Cerro Maggiore è nu comune 'e 14230 'e abitante d''a pruvincia 'e Milano.
Lista d''e Paise d''o munno
Chist'articulo tene na lista de paise do munno.
A
Afghanistan - Alarbia Saudita - Albania - Algeria - Andorra - Angola - Antigua e Barbuda - Argentina - Armenia - Australia - Austria - Azerbaijan
B
Bahamas - Bahrain - Bangladesh - Barbados - Belge - Belize - Benin - Bhutan - Bielorussia - Birmania - Bolivia - Bosnia-Erzegovina - Botswana - Brasile - Brunei - Bulgaria - Burkina Faso - Burundi
C
Camboggia - Camerun - Canadà - Capo Verde - R.Ceca - R.Centrafricana - Ciad - Cile - Cina - Cipro - Colombia - Comore - R.Congo - RD.Congo - Corea d& - Corea d& - Costa d'Avorio - Costa Rica - Croazia - Cuba
D
Danemarca - Dominica - R.Dominicana
E
Ecuador - El Salvador - Emirate Alarbe Aunite - Eritrea - Estonia - Eswatini - Etiopia
F
Figi - Filippine - Finlandia - Franza
G
Gabon - Gambia - Georgia - Germania - Ghana - Giamaica - Giappone - Gibuti - Giurdania - Gran Vretagna - Grecia - Grenada - Guinea - Guinea-Bissau - Guinea Equatoriale - Guatemala - Guyana
H
Haiti - Honduras
I
Indonesia - Innia - Iran - Iraq - Irlanna - Islanna - Israele - Italia
K
Kazakistan - Kirghizistan - Kiribati - Kenya - Kuwait
L
Laos - Lesotho - Lettonia - Libbano - Libberia - Libbia - Liechtenstein - Lituania - Lussemburgo
M
Madagascar - Malawi - Malaysia - Maldive - Mali - Malta - Marocco - Marshall - Mauritania - Mauritius - Micronesia - Messico - Moldavia - Mònaco - Mongolia - Montenegro - Mozambico
O
Oman
P
Pakistan - Palau - Palestina - Panama - Papua Nova Guinea - Paraguay - Perù - Pulonnia - Purtuallo
Cerro al Lambro
Cerro al Lambro è nu comune 'e 4344 'e abitante d''a pruvincia 'e Milano.
Lista d''e Paise d''o munno
Q
Qatar
R
Ruanda - Rumania - Russia
Giulio Cesare Cortese
’A vita
Nun se sape niente d’’o principio d’’a vita soja; pò essere ca fuje cumpagno ’e studie ’e Giambattista Basile, e ca comme a chisto nun teneva na laurea.
Pruatte a faticà a corte â Spagna e a Sciorenza, ma nun ce riuscette.
Tenette nove figlie e murette 'o 22 'e dicembre 1622 a Napule.
’A fatica
Cortese è importante assaie p’’a litteratura napulitana pecché, cu Basile, scrive napulitano e no sulamente italiano.
Lista d''e Paise d''o munno
T
Tagikistan - Taiwan - Tanzania - Thailandia - Timor Est - Togo - Trinidad e Tobago - Tunisia - Turchia - Turkmenistan - Tuvalu
Giulio Cesare Cortese
’A Vaiasseide
È nu puema into a cinche cante che parla ’e ll'avventure ’e tre vajasse napulitane: Renza, Preziosa e Carmosina.
Lista d''e Paise d''o munno
U
Ucraina - Uganda - Ulanna - Ungaria - Uruguay - Uzbekistan
Giulio Cesare Cortese
’A Vaiasseide
Categurìa:Puete napulitane
Lista d''e Paise d''o munno
V
Vanuatu - Vaticano - Venezuela - Vietnam
Y
Yemen
Z
Zambia - Zimbabwe
* Categurìa:Liste Categurìa:Giugrafia
Argentera
Argentera è nu comune 'e 101 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Sicilia
Si stenne pe 25,708 km² 'e suprafiggie e tene  4.994.437 abetante (2013). È 'a cchiù granne reggione 'e ll'Italia e rappresenta nu durecèsemo d"o territorio taliano. 'O nùmmero 'e abetante è 'o tierzo cchiù àuto 'e tutte 'e rreggiune 'e ll'Italia. Ha na denzità 'e pupulazzione 'e 198 abetante pp'ogne km². Palermo è 'a capitale, cu na populazzione 'e quase 700.000 abetante. 'A Sicilia si cumpone 'e 9 pruvincie e ha nu tutale 'e 390 commune d"e quale 199, 'o 51%, hanno meno 'e 5.000 abetante. 'A populazzione rezidente 'inta ste commune cu meno 'e 5.000 abetante rappresenta 'o 10% 'e tutta pupulazione da reggione.
Striano
Striano 'e nu comune ca fa 7.716 crestiane d''a pruvincia 'e Napule.
Giugrafia
'A cità sta 'int"a valle d"o Sarno, 'int"a parte sud-orientale d"a Chiana campana, chianura 'ncastrata ntra 'e muntagne 'e ll'Appenino campano e apierta verzo 'o mare tirreno.
Cunfina a nord cu Palma Campania, a est cu Sarno, a sud cu an Valentino Torio, a ovest cu Poggiomarico e a nord ovest cu San Giusepe Vesuviano; 'a parte destra d"o cumune è bagnata d"o cumune Sarno. 'O centro storeco d"o paese se stenne 'ncopp'â na superficie 'e circa 7.58 km quadrate, 'a soja altituddine 'ncopp'ô liviello d"o mmare è ntra 'e 30 e 16 metre. 'Ncopp"a st'area, nun assaje gruossa, se sta avvianno na sustenuta dumanna abetativa cu assaje fenomene 'e speculazzione edilizzia. 'O cumune fa parte d"o parco Riggionale d"o Bacino Idografeco d"o Sciummo Sarno.
'A pupulazzione siconno 'o ll' urdemo censimiento d"o 2010 è 'e 8266 perzone. D"o 1998 a ogge 'a pupulazzione è crisciuta 'e poche centinaia, po fatto ca aropp"a frana do Sarno, assaje perzone se songo stabbilite a Striano, pe alluntanarse d"a zzone a rischio. Ato fattore pô essere ll'immigrazzione 'e Marrucchine, Pulacche, Ucraine e Rumene.
Storia
'O centro abbetato ce stava nzi 'e rumane, comme nc' addimostra 'o rinvenimiento 'e na necropule d"o IX seculo a.C. 'E seguro ll' abbetato 'e mmò 'nsiste 'ncopp'a necropule d"o vilaggio nasciuto 'a ll'Età d"o Fierro e 'int"o successivo periudo detto "orientalizzante", ca vvò dicere ntra 'o IX secilo e 'o VI seculo a.C. 'E primme abbetante d"o vilaggio fujeono ll' Opice ca dissodarono 'o terrieno e 'ntrodussero 'e primme culture:ciriale, vite.. A cheste pupulazzione fujerono cagnate 'e Etrusche, 'e Sannite e aropp"e Rumane. In epuca sanniteca, 'o fiertile terrieno irrigato d"o Sarno vede l'istallazzione d"e primme ville rusteche, vere azzienne agricule.
Ô III-IV seculo 'a vita riprennette, 'e ville riprenettero 'e soje attività. Ste ville tardo-meriale erano furnite 'e na pars dominica, dirietto pussesso do prupretario e na pars massaricia assignata 'e culone-serve da gleba. L'inzzio 'e na vera ripreza se avette attuorno 'o 1100, grazzie 'a ll'opero de Benedettine; 'e terriene macchiuse venettero disbuscate e fujerono rese cultivabbele 'e aree paludose e migliurate 'e culture esistiente.
'O cumune 'e Striano è stato travolto 'int"o 1707 d"a caruta 'e assaje piroclasti 'nzieme 'e cumune 'e Scafate, Torre d"o Grieco e Vuoscotrecase. Danne 'e cultizazzione, assaje ferite.
Ô 1806, 'a Frazzione Taverna Penta, se rennette autonoma a Striano, addiventanno acussì cumune 'e Poggiomarino. 'O paese nun restatte estraneo ne 'e mote rivoluzziunarie d"o XIX seculo, e 'e ddoje uerre munniale. Cu l'avviento d"a Repubbreca, 'nzieme 'a tradizziunale agricultura, se sviluppaje ll' artigianato, 'o cummercio e ll' innustria piccerella.
Descrizzione
'O stemma è arma d'argiento a tre banne 'e russo e nu pullo ardito d' oro.
Economia
Striano è nu terrieno prevalentemiente agriculo e 'e recente dedito pure a ll'innustria. Ntra 'e prudutte tipice d"o terrieno nce 'o pummarolo San marzano DOP, 'o capilotto nucerino DOP, 'a patana nuvella campana e 'o friariello, ca stanno 'ind'a tutt"e cumune d"a Valle d"o Sarno, e pure a Striano.Ma è in costruzzione 'a zona innustriale a Saudone, causa 'e sta costruzzione 'a presienza 'ncopp'o terrieno cumunale 'e innustrie cunserviere.
Pupulazzione
Pupulazzione censita
'O sinnaco
'O sinnaco è Aristide Rendina.
Teano
Teano è nu comune 'e 12.897 crestiane d''a pruvincia 'e Caserta. Teano, Tjano 'int'o dialetto teanese, sta ngopp'a na cullina 'e 175 metre, addò se vere tutt'a pianura ch'arriva 'nfino ô mare. Ce stanno nu sacco 'e monumenti, comme 'o triatro rummano, 'o museo e assaje chiese. A tjano u' 26 ottobbre ru' 1860 se' ncuntrarono Garibaldi e u'RE V. Emanule. si ne vulite sape e' cchiu pro loco Teano e Borghi
2 'e jennaro
'O 2 'e jennaro è 'o 2° juorno 'e ll'anno secunno 'o calannario greguriano. Ammancano 363 journe pa fine 'e ll'anno ('o 364 'inte l'anne bisestile).
Fatte
left|75px|Calcutta
1 'e jennaro
'O 1 'e jennaro è 'o 1° juorno 'e ll'anno secunno 'o calannario greguriano. Ammancano 364 journe pa fine 'e ll'anno ('o 365 'inte l'anne bisestile).
Fatte
left|75px|Calannario d''o 1712
Nate
01
Caraffa di Catanzaro
Caraffa di Catanzaro (Garafa pe arbëreshë) è nu comune 'e 2069 'e abitante d' 'a pruvincia 'e Catanzaro.
Cerro Tanaro
Cerro Tanaro è nu comune 'e 592 'e abitante d''a pruvincia 'e Asti.
4 'e jennaro
'O 4 'e jennaro è 'o 4° juorno 'e ll'anno secunno 'o calannario greguriano. Ammancano 361 journe pa fine 'e ll'anno ('o 362 'inte l'anne bisestile).
Abbadia San Salvatore
Abbadia San Salvatore è nu comune 'e 6.816 crestiane da pruvincia 'e Siena.
4 'e jennaro
Fatte
left|75px|Cristoforo Colombo
Lessona
Lessona è nu comune 'e 2439 'e abitante d''a pruvincia 'e Biella.
Caraglio
Caraglio è nu comune 'e 6476 'e abitante d''a pruvincia 'e Cuneo.
Monticelli Pavese
Monticelli Pavese è nu comune 'e 666 'e abitante d''a pruvincia 'e Pavia.
Esperanto
l'Esperànde ('n lèngue esperandìste "Esperanto" ca signìfeche "cùdde ca spère") je na lèngue artificiàle parlàte ntràse le mùnde ca je stète criète dda Ludwig L. Zamenhof ppe unìre tùtte le pòpele.
Stòrie
La stòrie d'u esperànde nàsce jìnd'a cettà de Byalistok (jind'u 'mpère Rùsse) addò vevève Zamenhof ca parlève nu grànne nùmere de lèngue acòmme u Pulàcche e u Russe (ca parlève tutt'i dè), Jìdde acchiemenzàve le menorànze ètneche ca se scontrèvene e ge stève màle, quìnde se emmagenàve na lèngua ca apetàve unìre chìsse pòpele; e ca apetàve addeventà na lèngua nèutre.
Repegghiè u lavòre po e l'hi a completè jìnd'u 1887, publecànne "La internacia lingvo" ('n lèngua rùsse) nòte còmme "Unua libro".