cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1031
1031 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1030s mahtlācxihuitl.
Arabiatlapohualli
Zatepan huitz in 30 machiyotl, "epoalnan". 31, "epoalnan'ce". 2, "epoalnan,ome"... ihuan yequeneh, 39, "epoanan'chiucnahui".
Porsche Cayenne
Porsche Cayenne itoca cē momomalacatl SUV tepozmalacatl tlātlāliax ic Porsche ihuicpa 2002 xihuitl.
Arabiatlapohualli
Inin poaliztli ca ipampahuic in "poalnan'cayotl" (decenas). Occe tlamantli ahyuhqui ca in "mahtlac'poalcayotl" (decimales).
Porsche Cayenne
Neneuhcāyōtl:Alemantlān tepozmalacatl Neneuhcāyōtl:Porsche Neneuhcāyōtl:Momomalacatl SUV
Arabiatlapohualli
100, mihtoa "cempoalton". 200, "ompoalton", ihuic "poalli" ihuan "ton", tepiton. Ca ipampahuic in "cempoalton'cayotl" ("centenas" ica caxtlitlahtolli).
101, "Cempoalton'ce". 140, "Cempoalton'nauhpoal". 150, "Cempoalton'macuilpoal". 161, "Cempoalton'chicuacempoal ce". 1000, "cempoalpol". 2000,ompoalpol, ihuic "poalli" ihuan "pol", hueyi poaliztli. Ca ipampahuic in "poalpol'cayotl" (millares).
In "poalpolnan'cayotl" nozo 104 (decenas de millar): Cempoalpolnan, 10 000. Ompoalpolnan, 20 000.
In "Poalpolton'cayotl" nozo 108 (centenas de millar): 100 000, cempoalpolton. Ompoalpolton yezquia 200 000.
"cempoaltzin", 1000 000 (106). 2 000 000, "ompoaltzin". Nican "-tzin" quihtoznequi "hueyi, ica teucyotl...). 3 000 000, "epoaltzin".
Cītlalhuitzitzilin
Cītlalhuitzitzilin, inin miaccītlalli moteca īpan miaccītlalli Lepus īhuān Columba, nō īpan cītlalli Canopus (Huitzitzilin īyac).
Arabiatlapohualli
In "poaltzinnan'cayotl" ( 107 nozo "decenas de millón"): mochihua ica "poaltzinnan". Cempoaltzinnan", 10 000 000 (diez millones). Ompoaltzinnan, 20 millones. 40 000 000, "nauhpoalnan'poaltzin".
In "poaltzinton'cayotl" (108 nozo "centenas de millón): mochihua ica "poaltzinton". Cempoaltzinton: 100 000 000. Ompoaltzinton, 2 x 108 (200 000 000).
In "poaltzinpolnan'cayotl" (10 11 nozo "decenas de millares de millón"): Ica "poaltzinpolnan". Ompoaltzinpolnan, 20 000 millones.
In "poaltzinpolton'cayotl" ("centenas de millares de millón"): Cempoaltzinpolton, 100 000 millones. Ompoaltzinpolton, 200 000 millones.
In tlein, ica caxtiltlahtolli, itoca "un billón", 1 000 000 000 000 nozo 1012, mihtoa ica caquizmachiyotl "cempoaltzitzin".
20 metztli julio
Tonalilhuitl
20
Tlāhuīlcuīcacaxitl
Tlāhuīlcuīcacaxitl ītōcā cē tlāhuīlli tlatzotzonalli.
Francisco de Montejo (in Piltontli)
Francisco Montejo, Inic cē tēuctli īhuīcpa Yucatān (1508 - 1565) ītōcā Caxtiltēcah Huēyi Yāōquizqui auh tepēhuani caxtiltlahtōltica conquistador de México. Ōacicoc Mēxihco īpan 1519 xihuitl.
9 metztli enero
9 metztli enero, inic chicnahui tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Francisco de Montejo (in Piltontli)
Tlahtōllōtl
Yehhuātl ōtlācat īpan Sevilla Andalucia in ōmpa Caxtillān in xiuhpan 1508.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Españoltecah
1460
1460 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1450s mahtlācxihuitl.
9 metztli enero
Tonalilhuitl
09
56
56 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 50s māhtlacxihuitl.
Metro Popotla
undefined Popotla ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
Popotla
56
Miquiztli
* *
Matlalpapalotl
Tlahtōlcaquiliztilōni
Neneuhcāyōtl:Papalomeh
Arabiatlapohualli
"Ompoaltzitzin" (2 x 1012). In tlein mihtoa ica caxtltlahtolli "dos billones", ica yancuic nahuatlahtolli: "ompoaltzitzin".
In "trillones" (1012 x 1012), ica "poaletzitzin". "Cempoaletzitzin", "Ompoaletzitzin"...
In "cuatrillones", ica "poalnauhtzitzin"...
In mahtlacpoal'cayotl ---ahnozo mahtlac'cayotl--- (los decimales): 25.50 mihtoa ihuan mihcuiloa "ompoalnan'macuilli ica macuilpoalnan".
1461
1461 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Arabiatlapohualli
Neneuhcāyōtl:Tlapōhualli
Inic Mācuīlli Tōnatiuh
Inic Mācuīlli Tōnatiuh Huehcāuhānānuac tlahtōllōtl ca.
Peugeot
Automobiles Peugeot nozo Peugeot itoca ce nenhuaztli īhuān occequīntīn huaznenqui yōcoxqui ōquipēuh Armand Peugeot īpan 1882 xihuitl īpan Francia.
Inic Mācuīlli Tōnatiuh
Tlahtōllotl
In nicān cah zāzānīlli ye huehcauh mochīuh in ic mamanca tlālli, cēcentetl in ītlamamanca in ic pēuh in zan iuh macho in īquin tzīntic in achtopa in omanca Tōnatiuh ixquichca chicōntzonxihuitl īpan chicuēpōhualxihuitl īpan ōnxihuitl āxcān īpan cē ilhuitl ītech Ātlcāhualo īpan chicōme tōchtli xihuitl. Inin Tōnatiuh nāhui ocelotl ītōcā; Tezcatlīpoca catca īteōuh. Inihqueh in iz cēpan onoccah ocelocuālohqueh īpan nāhui ocelotl in Tōnatiuh catca. Auh in ic tēcuāncuālohqueh mahtlācxihuitl īpan yēxihuitl, in ic tlamito auh ihcuāc poliuh in Tōnatiuh. Auh in quicuāyah ācēcentli in intonacayouh catca. Auh in ic nencah centzonxihuitl īpan mahtlācpōhualxihuitl īpan yēpōhualxihuitl īpan caxtollioncēxihutli. In ic popoliuhqueh zan cemilhuitl in cuālohqueh nāhui ocelotl īpan cemilhuitōnalli in ic poliuhqueh. Auh in inxiuh catca cē ācatl.
Mātlālitztic
In Mātlālitztic (Commelina erecta).
Neneuhcāyōtl:Commelinaceae
Inic Mācuīlli Tōnatiuh
Tlahtōllotl
Inin Tōnatiuh nāhui ehēcatl ītōcā; Quetzalcōātl catca īteōuh. Inihqueh in inic ōppa onoccah ehēcatoqueh īpan nāhui ehecatl in Tōnatiuh catca. Auh in ic poliuhqueh ehēcatoqueh, ozomahtin mocuepqueh; in incal in incuauh moch ehēcatoc, auh inin Tōnatiuh zan nō ehēcatoc. Auh in quicuāyah cencocopi in intonacayouh catca. Auh in ic nencah caxtolpōhualxihuitl īpan yēpōhualxihuitl īpan nāhui xihuitl. In ic popoliuhqueh zan cemilhuitl in ehēcatoqueh nāhui ehēcatl īpan cemilhuitōnalli in ic poliuhqueh. Auh in inxiuh catca cē tecpatl.
Inin Tōnatiuh nāhui quiyahuitl ītōcā; Tlāloc catca īteōuh. Inihqueh in inic yēppa onoccah tlequiyahuilōqueh īpan nāhui quiyahuitl in Tōnatiuh catca. Auh in ic poliuhqueh in tlequiyauh, totolin mocuepqueh. Auh in quicuāyah āhuatomatl in intonacayouh catca. Auh in ic nencah caxtolpōhualxihuitl īpan mahtlāctliomōnxihuitl.In ic popoliuhqueh zan cemilhutl in tlequiyahuilōqueh, nāhui quiyahuitl īpan cemilhuitōnalli in ic poliuhqueh. Auh in inxiuh catca cē calli.
Inin Tōnatiuh nāhui ōllin ītōcā, inīn yeh tehhuāntin totōnatiuh in tonnemih āxcān. Auh in ticcuāzqueh centli, etl, huauhtli in tōnacayouh yez. Auh inīn īnēzca in nicān cah in ic ōtlapanhuetz in Tōnatiuh in teōtexcalco in oncān in Teōtīhuacān. Mochīuh Tōnatiuh in Nanāhuātzin, mochīuh Mētztli in Tēucciztēcatl. Inic mācuīlli Tōnatiuh nāhui ōllin in ītōnal mihtoā Ōllintōnatiuh īpampa mōlini in ohtlatoca. Auh in iuh conihtōtihuih in huēhuetqueh īpan mochīhuaz tlālōliniz mayanalōz in ic tipolihuizqueh. Auh in toxiuh motēnēhua cē tōchtli, cē ācatl, cē tecpatl, cē calli. Inic Mācuīlli Tōnatiuh quilmach tlamiz īpan Tlamahtlācōnti 21, 2012 xihuitl.
Peugeot
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Francia nenhuaztli
Kostik
Kostik se tlapalli.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
773
Miquiztli
* *
299
299 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 290s māhtlacxihuitl.
21 metztli julio
Tonalilhuitl
21
299
Miquiztli
* *
374
374 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 370s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Iztaccihuatl
Iztaccihuātl in tletepētl ahco in Mēxihco Tlahtohcāyōtl huān Puebla.
Neneuhcāyōtl:Tepetl ipan Mexihco
22 metztli julio
Tonalilhuitl
22
Cuammiztli
In Cuammiztli (Puma yagouaroundi).
446
446 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 440s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
57
Miquiztli
* *
445
445 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 440s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tzinacantli
thumb|Tzinacantli. Tzinacantli (Chiroptera).
Ahuacatecatlahtolli
In Āhuacatēcatlahtōlli ahnnōzo Qa'toy in tlācatl ītōcā Āhuacatēcah.
Āhuacatēcatlahtōltica camactlahtōlli īpan inīn tlācah ōnichanticoh tepētitlanco āxcān Āhuēhuētēnanco in mictlāmpa departamento itech Cuauhtēmallān ihuān occēquin tlahtoqueh Mēxihco (tlahtohcāyōtl Chiyapan īhuān Veracruz).
1046
1046 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1040s mahtlācxihuitl.
Cītlalmazātl
Cītlalmazātl, inin miaccītlalli moteca īpan latinamiaccītlalli Eridanus īhuān Fornax.
Quetzalpapalotl
Quetzalpapalotl ītōcā in tlālāyōlcatl.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Papalomeh
Metro Tacuba
undefined Tacuba ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
Tacuba
Jacobo Zabludovsky
Jacobo Zabludovsky Kraveski (Заблудовский Кравески, 1928 - Tlachicōnti 2, 2015) ītōcā mexihcatl tonalpixqui.
Federico García Lorca
Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca ītōcā caxtiltēcatl xōchicuīcanitl.
García Lorca, Federico García Lorca, Federico
1047
1047 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1040s mahtlācxihuitl.
Metro Cuitláhuac
undefined Cuitláhuac ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
Cuitláhuac
300
300 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 290s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
447
447 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 440s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
58
58 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 50s māhtlacxihuitl.
Martes
Huītzilōpōchtōnal ītōcā inic ēyi tōnalli cē chicōntōnalpan.
58
Miquiztli
* *
Martes
Neneuhcāyōtl:Tōnalli
Cacomiztli
In Cacomiztli (Bassariscus sumichrasti).
448
448 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 440s mahtlācxihuitl.
Ferrari
Ferrari ītōca cē Italia momomalacatl yōcoxqui ōmochīuh 1946 xiuhpan īpal Enzo Ferrari.
448
Miquiztli
* *
Ferrari
Nenhuaztli
Neneuhcāyōtl:Nenhuaztli itech Italia
Xoxoctic
Xoxoctic ce tlapalli otlachiuh ica mezcla itzalan texohtic ihuan coztic.
Neneuhcāyōtl:Tlapalli (nci)
Ocelopapalotl
Ocēlōpāpalōtl ītōcā in tlālāyōlcatl.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Papalomeh
775
775 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Calīxcuātl:Tlācatlahcuilōlli
Inīn tlācatlahcuilōlli īcalīxcuā cah.
Metro Panteones
undefined Panteones ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
1463
1463 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
375
Miquiztli
* *
301
301 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 300s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
774
774 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
23 metztli julio
Tonalilhuitl
23
1462
Miquiztli
* *
Miccāxōchitl
In miccāxōchitl (caxtillāntlahtōlli: flor de muerto) in cempōhualxōchitl (Tagetes erecta) īhuān in tlapaltecacayahtli (Tagetes patula) ca, cē tlanelhuatlamantli īpan in cenyeliztli in Asteraceae, īpēhualiz tlatēctli Mēxihco īxquichca in Tlahco Ānāhuac. In tlanelhuayōtl piya tlayōcoyalli xōchitl, in tlein ītlāpal chīchīltic, xopaltic īxquichca cōztic ca, huel ahhuiyāc.
Pēhualiztli
In miccāxōchitl īpēhualiz tlatēctli Mēxihco īpan in cuauhtlah nō īpan in mīlpan, in tlahtohcāyōpan Chiyapan, in Tlahtohcāyōtl Mēxihco, Morelos, Puebla, San Luis Potosí, Sinaloa, Tlaxcallān, Huāxyacac īhuān Veracruz.
In cempōhualxōchitl īhuān in tlapaltecacayahtli tētlamachilih īpan miec tlācatiyān iuhqui in Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl īhuān Francia.
Tequitiltililiztli
In miccāxōchitl īpan Mēxihco motequitiltililiā in Miquizilhuicān īca in motlahtlālia in tlamanalli īhuān in micca tepetlācalli, inōn ca in motōca miccāxōchitl; nō in xōchitl īpan huehcāuh cāhuitl ōmomachilia tlacualli ca īhuān iuhqui pahtiyoh.
In tōtōcāyōpan, in xōchitl motequitiltililiā iuhqui iuhquīz tlāpalli in tōtōmeh ītlacualpan ic in tōtōtetl piya cē huel xopaltic īcōztica.
Mīllahcayōpan motequitiltililiā tlahuehcapahuia in nematodos in tēmāhua in xītomatl. Tīciyōpan motequitiltililiā ic in parásitos īhuān in ocuiltin.
Nō Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Asteraceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
1048
1048 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1040s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1601
1601 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
376
376 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 370s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
24 metztli julio
Tonalilhuitl
24
12 metztli enero
12 metztli enero, inic mahtlactli huan ome tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
12
59
59 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 50s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Miércoles
Yacatlipotōnal ītōcā inic nāhui tōnalli cē chicōntōnalpan.
Neneuhcāyōtl:Tōnalli
Tlālolīnilizmatiliztli
Tlālolīnilizmatiliztli (Caxtillāntlahtōlli: Sismología).
Neneuhcāyōtl:Tlālolīniliztli Neneuhcāyōtl:Tlālmatiliztli
449
449 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 440s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
776
776 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Enzo Ferrari (nenhuaztli)
Enzo Ferrari ītōca cē huēymomomalacatl ōquichīuh Ferrari īhuīcpa 2003 oc 2005 xihuitl. Inīn Ferrari F60 cah zan "Enzo" ītōcā Ferrari chīhualōni, Enzo Ferrari (1898 - 1989).
thumb|left|200px|In Enzo Ferrari
Neneuhcāyōtl:Ferrari
Ozomahtli
thumb|150px|Techalozomahtli (Saimiri). thumb|150px|Ozomahtli (Ateles). Ozomahtli.
Citlaltepetl
Citlāltepētl ahnozo Āhuīlizāpan tlachihchiquilli (Caxtillāntlahtōlli: Citlaltépetl ahnozo Pico de Orizaba). In tletepētl ahciqui tlahtocāyōmeh Puebla īhuān Veracruz.
300px|thumb|Citlāltepētl 300px|thumb|Citlāltepētl
Neneuhcāyōtl:Tepetl ipan Mexihco
1049
1049 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1040s mahtlācxihuitl.
13 metztli enero
13 metztli enero, inic mahtlactli huan yei tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
13
Metro Cuatro Caminos
undefined Cuatro Caminos ītōca cē estación auh terminal īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
Cuatro Caminos
1464
1464 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
302
302 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 300s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
777
777 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Fez
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Marruecos
377
377 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 370s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Dazzle Ships
Dazzle Ships ītōca inīc nāhui yahualtzintli īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Orchestral Manoeuvres In The Dark, auh ōmonamacapēuh īpan 4 ic ēyi mētztli, 1983 xihuitl.
Cuīcatl
Neneuhcāyōtl:1983 yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Electrónica yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Synthpop yahualtzintli Neneuhcāyōtl:OMD Neneuhcāyōtl:Yahualtzintli īpan Virgin
Smells Like Teen Spirit
"Smells Like Teen Spirit" ītōcā inic cē cēmani cuīcatl īpan Nevermind, ōnto huēycaquizcopīnalōni īpal tl tlacuīcaliztli Nirvana. Cuīcatl ōmonamacapēuh cēmani iuhcāyōtl īpan Tlachiucnāuhti 10, 1991 xihuitl.
Cuīcatl
ĪxiptliTlahtōltōn ===US CD Single=== Tlapōhualli: DGCDS-21673
450
450 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 440s mahtlācxihuitl.
Smells Like Teen Spirit
Tlanōnōtzaliztli cuīcatechopa
Neneuhcāyōtl:1991 cēmani Neneuhcāyōtl:1991 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Nirvana Neneuhcāyōtl:Grunge cuīcatl
450
Miquiztli
* *
25 metztli julio
Tonalilhuitl
25
Cītlalmiquiztli
Cītlalmiquiztli, inin miaccītlalli moteca īpan latinamiaccītlalli Sagittarius īhuān cē tlacotōntli Corona Australis.
1602
1602 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlālmatiliztli
thumb|300px|Zonas geológicas de la Tierra ([[USGS)
With the Beatles
With the Beatles inech in tlacatoliztica tonameyocaquizcopinaloni mani The Beatles in 1963.
Tlālmatiliztli
Corteza oceánica {{legend|#cde|0-20 m}} {{legend|#abc|20-65 m}} {{legend|#89a|>65 m}} Zona geológica {{legend|#f96|Escudo}} {{legend|#f9c|Plataforma}} {{legend|#9fc|Tepētl}} {{legend|#9cf|Cuenca}} {{legend|#969|Zona ígnea}} {{legend|#ff9|Corteza extendida}} {{legend|#abc|Minerales}}]]
Neneuhcāyōtl:Tlālmatiliztli
With the Beatles
Cuicamatl
Neneuhcāyōtl:The Beatles
1465
1465 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Peru tlalolin ipan 2007
right|300px
1603
1603 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Peru tlalolin ipan 2007
In Peru tlalolin ipan 2007 cah 8.0 Richter hueyi tlalolin, ipan 15 metztli agosto, 2007 xihuitl, ompa altepetl Lima, Ica, Pisco huan Chincha, itechpahuic Peru tlalli.
Īpan āltepētl in Ica, Pisco īhuān Cihncha miac ocachi ōihtlacauh īpampa tlālolīni in ōmochīuh īpan in 15 tlachicuēiti (agosto). In tēmauhtiliztli ītech occēqui tlālolīliztli zā tēpan ōcatca in 8.0 grados īpan octacatl Richter in tlein īpan miércoles ōquitzetzeloh nepapan āltepētl. Zan achi ōquincochticāuh in perutlācah.
Īpan Pisco ītloc in Ica īhuān in Chincha, in āltepētl miac ocachi ōihtlacauh, in micqueh ca oc cencah centzontli īpan mācuīlpōhualli īpan mahtlāctli (510), quilmach nepapan oficiales tlapōhuallli (āxcān 21 agosto,centzontli īpan chicōmpōhualli (540) in micqui). In tlaquēmmachīuhqui ca yētzontli īpan caxtōlpōhualli auh in ihtlacahuilli ye in mahtlācxiquipilli īpan mahtlāctli onyētzontli (85,200) tlācah, in oc tlācaquīxtiānimeh quintēmoah in mālli tlani xitīnqui calli.
Juan Mendoza, in alcalde īpan Pisco, in āltepētl quipiya caxtōlli oncenxiquipilli īpan mācuīltzontli(130 mil) neminih, ca yehhuātl ōquihtoh, ōquitlamatiltih: "(Pisco) Tāltepēuh xitīntoc, xitīnticah achi 70%. Oncateh miyaquin micqueh momoyāuhtocqueh īpan calohtli, tlaquēmmachīuhqueh īpan tēpahtīlōyān, inin ca cemahcic ahmo ihtōlōni."
In Instituto Nacional de Defensa Civil ōquitēnēuh in ōxitīn 116,669 calli tlālpan ītech Ica, Lima, Junín īhuān Huancavelica, in cānin in telecomunicaciones īhuān in āchcāuh ohtli nō ōxitīn.
Quinhuīcah in ihtlacahuiltin īxquichca in āltepētl īestadiouh, in oc nepa tlācah īxmahuiyah in ōictecoh, in tlahuēlīlōcāichtecqueh quinichtequillanih in tēāxcā in tētlatqui, inin tēmauhtiliztli ōneltic in ihcuāc tlayahualiuhca 600 cuahuilpiltin in netech oncah ohuihcāyoh tēcuīnimeh, ca yehhuāntin ōmēhuilihqueh, ōquīzqueh in tēilpīlōyān zā tēpan in cē tenāmitl ōxitīn īpampa ōtlālolīn.
Īxpan in tlapololiztli, in tlahtohcātēixīptla Alan García ōquināhuatih ēyi tēcocoh ilhuitl. Mā tēl in neicnīuhtiliztli ītech tlācatiyān ahmo ōmouehcāuh. In Cemānāhuac īāltepēuh ōquinānquilih ye huīptla in imman Europan Tlacetilīlli, Rusia, Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl, Brasil, Mēxihco, Ecuador, Colombia īhuān Chile, netech occē tlācatiyān, ōpēuh quihuīca in tlamāmāllōtl.
60
60 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 50s māhtlacxihuitl.
Peru tlalolin ipan 2007
In Papa Benedicto XVI ōquitēnēuh ītēcocoliz īhuīcpa ihtlacahuiltin.
1465
Miquiztli
* *
Peru tlalolin ipan 2007
Occequin necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Peru Neneuhcāyōtl:Tlalolin
Asultik
Asultik se tlapalli iixneska tlamantli tlen tlachiya kense ilwikaktli. Asultik tlapalli kiita tlen tlawilli, kipiya setok tlapal tlawel yayawik.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
1050
1050 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1040s mahtlācxihuitl.
60
Miquiztli
* *
1050
Miquiztli
* *
26 metztli julio
Tonalilhuitl
26
Cuetzpalin
200px|thumb|Cuetzpaltin 200px|thumb|Inenepil cuetzpalin.
14 metztli enero
14 metztli enero, inic mahtlactli huan nahui tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
14
Cuetzpalin
Icenyeliz Cuetzpalin
Neneuhcāyōtl:Cuecuetzpaltin
27 metztli julio
Tonalilhuitl
27
28 metztli julio
Tonalilhuitl
28
Él
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1953
1466
Miquiztli
* *
778
778 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
The Frog Prince
"The Frog Prince" ( "In cuēyapilli") ītōca inic māhtlactli cuīcatl omōme īpan Under the Iron Sea, ōnto yahualtzin īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Keane. Cuīcatl tlahtoa Jonny Borrell ītechcopa īpan Razorlight.
Mazaxocotl
thumb|Mazaxocotl In Mazaxocotl in mazaxococuahuitl ixochicual.
Neneuhcāyōtl:Xochihcualli
1604
1604 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
The Frog Prince
Neneuhcāyōtl:2006 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Keane
451
451 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
Jueves
Tezcatlipotōnal ahnozo ic mācuililhuitl semana ahnozo jueves ītōcā inic mācuīlli tōnalli cē chicōntōnalpan in cristianoyōtol tlatzintīlōni, īhuān in ic nāhui īpan in āxcān chihuātlahcāyōtl. Quitepotztoca in ic nāhuilhuitl īhuān yacattiuh in ic chicuacemilhuitl. In tōcāitl jueves īpampa in latintlahtōlli Iovis dies ahnozo Iuppiterilhuitl.
Instituto Nacional de Estadística y Geografía
200px|miniaturadeimagen|derecha|In INEGI īmachiyō 200px|miniaturadeimagen|derecha|In īcal in INEGI īcatyān In Tlācatiyān Tlatlālīlōyān ītech Tlapōuhyelizyōtl īhuān Tlāllacuilōliztli ahnōzo INEGI īpampa ītōca in caxtillāntlatōltica (Instituto Nacional de Estadística y Geografía) cē āltepētlaolōlli nenahuātīliztica tlaīxnēxtīlizzōtl īhuān tlatēquiliztli, yelizyōtlatzontequiliztica īca īxcoyān īāxcā, tlein tlanāhuatia īhuān centēca in Tlācatiyān Tlaolōlli ītech Tlapōuhyelizyōtl īhuān Tlāllacuilōlizzōtl Tlanōnōtzaliztli. No mochīhua:
Tlahtōllōtl
Ōquitzintih īpampa tlahtohcātēixiptlah tēnāhuatīlli īpan 25 ic cē mētztli, 1983 īca in tōcāitl Tlācatiyān Tlatlālīlōyān ītech Tlapōuhyelizyōtl, Tlāllacuilōliztli īhuān Tlanōnōtzaliztli (caxtillāntlahtōltica: Instituto Nacional de Estadística Geografía e Informática).
451
Miquiztli
* *
29 metztli julio
Tonalilhuitl
29
Soyotik
Soyotik.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
779
779 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Amatl
thumb|In "Āmatl".
61
61 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
Amatl
In amatl.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
61
Miquiztli
* *
15 metztli enero
15 metztli enero, inic caxtolli tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
15
452
452 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
1051
1051 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
452
Miquiztli
* *
Mexihcah
Mēxihcah nō Mēxihcatlācah, chāntih in Mēxihco. Inīn 1200 xiuhpan īcāmpa, ōtlācat inic cē āltepētōltēcayōtl īpan Ānāhuac oleica ic olmēcah ātēnco Āyōllōlco Huēyātl, ātōyātl, yehhuāntin ōtlachīuhqueh tzacualtin īpan tepētl īca teōtic īhuān ilhuicanemilitic. Īc olmēcah, in huēyi ōcēlōtl īhuēyiteuh, yehhuāntin huēypochtēcah inōn tlālli, ōquipiyah tiyānquiztli inīn 600 a.X. xiuhpan īcāmpa. Occequīntīn tlatlālpan ic Huāxyacac Ixtlāhuac otlācat in āltepētōltēcayōtl nōtōcah Tzapotēcapan īhuān Mixtēcapan. Tzapotēcah ōtlachīuhcoh āltepētl motōcāyotia Ātzompan, Monte Albān, Labityehco, Zaachila. Mixtēcah tlātlahcuiloh, calchīhuanimeh īhuān yāōquizqueh, yehhuāntin ōnec ica tzapotēcah.
1605
1605 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
1052
1052 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
30 metztli julio
Tonalilhuitl
30
378
378 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 370s māhtlacxihuitl.
1605
Miquiztli
* *
378
Miquiztli
* *
Borroh
Ne borroh se tlapiyalli tlen itlachiyalis kense kawayoh zanpampa tenexyik wan echkapantzin; kitlamamaltiah ika miak tlamantli wan pan nemih masewalmeh; kikua sakatl, sintli wan xiwitl.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Kaltlapiyalmeh
Mexihcah
Neneuhcāyōtl:Mexihcah
Ascari
Ascari ītōca cē tl momomalacatl yōcoxqui.
Tepozmalacatl
Neneuhcāyōtl:tl tepozmalacatl
Cebra
thumb|right|Cebra Cebra (Equus asinus).
780
780 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 770s mahtlācxihuitl.
1467
1467 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Nissan Fairlady Z34
Fairlady 7
1467
Miquiztli
* *
31 metztli julio
Tonalilhuitl
31
Cuauhcuetzpalin
Cuauhcuetzpalin itoca ce yolcatl.
Chilkostik
Chilkostik.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
Praia
250px|thumbnail|Praia
Neneuhcāyōtl:Tecuacan ipampa tlacatiyan Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Cabo Xoxohuic
Tecuani tlacamayeh
Tēcuāni tlācamāyeh (caxtillāntlatolcopa: Grizzly Mexicano) ce tecuani yōlcatl ihcopa tlahuiliztli de extensión. Yeh chānti nochipa īpan tepētlah ipan Ixachitlān Mictlāmpa; noyuhqui īnon yolcatl chanti itechpahuicpa Mexihco īpan.
Tlācamāyehmeh
Neneuhcāyōtl:Yolcameh
Nazarín
Nazarín ītōcā cē Mēxihco īxiptlayōlli in Benito Pérez Galdós tlahtōlli.
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1959
Mēxihcatl Tēahcomanaliztli
In Mēxihcatl Tēahcomanaliztli ( Revolución Mexicana) ītōcā in yāōyōtl Mēxihco ōmopēuh īpan 1910 auh ōmotlamic 1917.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Mēxihcatl Icnīuhyāōyōtl Neneuhcāyōtl:Yāōyōmeh Mēxihco
1053
1053 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
1468
1468 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Cuixin
thumb|right|Cuixin Cuixin (Buteo).
Neneuhcāyōtl:Totomeh (nhn)
Tletepetl
thumb|right|250px|Tletepetl ītlaman. Tletepetl itoca comoliztli tlalpan nozo occequin canah.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tepetl
379
379 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 370s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1606
1606 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
62
62 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
1606
Miquiztli
* *
62
Miquiztli
* *
Viernes
Quetzalcōātōnal ītōcā inic chicuacē tōnalli cē chicōntōnalpan.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tōnalli
1 acatl
Ce acatl (1 acatl) ītōca inic cē mēxihcatl ācatl xihuitl.
Juan Camilo Mouriño
Juan Camilo Mouriño Terrazo (1971 - 2008) ītōca mēxihcatl cemitqui. Inīn tlācatl ōtlācat īpan Madrid, Caxtillān. Ītahtzin ce galicitēcatl ītoca Carlos Mouriño Atenes (tlahtoāni ītech Celta de Vigo), īnāntzin cē mēxihcatl ītōca Ángeles Terrazo.
Cē āchcāuhtepoztōtōtl ōhuetzi īpan ītzalan in Reforma īhuān Periférico ohtli īpan Lomas de Chapōltepēc, Calpōlli Tlahtōlōyān, Mēxihco; 8 tlācah ōmiquih: nō Mouriño īhuān José Luis Santiago Vasconcelos, 40 tlācah tlaquēmmachīuhquicah.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1971 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2008
Ilhuicatl
thumb|Ilhuicatl cualcān thumb thumb|Ilhuicatl teōtlac.
TVR
TVR Motors Company Limited ītōca cē momomalacatl yōcoxqui ōmopēuh īpan 1947 xihuitl īpal Trevor Wilkinson.
Ilhuicatl
In Ilhuicatl ce cualcan tlein ca cicitlaltin, in tlalticpactli, in metztli huan occequin tlamantli hueyic ahcopa.
TVR
Tepozmalacatl
Neneuhcāyōtl:TVR
Ilhuicatl
Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli
Cuitlacochin (nanacatl)
Cuitlacochin (Ustilago maydis), nanacatl ten mochihua īpan in cintli.
250px|left|thumb|Cuitlacochin, ēlōtl, āyohxōchitl īhuān xōnacatl tlacualli
Neneuhcāyōtl:Nanacatl
Cuitlacochin
1607
1607 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Tesla Roadster
Tesla Roadster ītōca cē momomalacapōl quichīhua Tesla īhuīcpa 2008 xihuitl.
1607
Miquiztli
* *
Tesla Roadster
Neneuhcāyōtl:Āxcān momomalacapōl cabrio Roadster
782
782 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
453
453 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Macehualli
Ce macehualli (caxtillahtolli: gente del pueblo, humilde) cah tlacatl canah zanyeno otlacat nozo zanyeno yolia.
Neneuhcāyōtl:Tlacayotl
Cuitlacochin
In tlahtōlli Cuitlacochin ca:
Sábado
Tlāloctitōnal ītōcā inic chicōme tōnalli cē chicōntōnalpan.
Neneuhcāyōtl:Tōnalli
Hueyimichin
Hueyimichin nozo teucchichini (Mysticeti, caxtillāntlahtōlli: ballena no cetáceo), ce yolcatl itech pohui in cencalli Balaenidae.
Itzintiliz in tlahtolli
In tlahtolli hueyimichin, itech in romatlahtolli ballaena, tlanepanolli ica in greciatlahtolli φάλαινα (phalaina), quitenehua in iixneciliz mimiltic nozo ihiotenqui ayixpololoni itech inin cencalli.
== Inezca ==
Inihqueh chichinimeh quimocuilia ce huihhuilaxtic cuacomitl ixquichca ce eeppa in ihuehtlatzticayo cenquizqui in inacayo, ca ipan huehhuetiliztli cemmahcic tlatamachihua inic 15 inic 17 metro ihuan etia inic 50 inic 80 tonelada.
Neneuhcāyōtl:Chichinimeh
El ángel exterminador
El ángel exterminador (caxtillāntlahtōlcopa Tēmictih angel) ītōcā cē Mēxihco īxiptlayōlli.
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1962
1469
1469 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1460s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1608
1608 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
781
781 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
63
63 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
455
455 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
63
Miquiztli
* *
455
Miquiztli
* *
The Sims
The Sims ( In Sims) ītōcā cē chīuhpōhualhuaztli videopatolli ōnamacapēuc īpan 2000 xihuitl īpal Electronic Arts.
16 metztli enero
16 metztli enero, inic caxtolli huan ce tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
16
380
380 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 370s māhtlacxihuitl.
3 metztli enero
3 metztli enero, inic yei tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
380
Miquiztli
* *
Domingo
Tōnatiuhtōnal ītōcā inic cē tōnalli cē chicōntōnalpan.
3 metztli enero
Tonalilhuitl
03
Domingo
Neneuhcāyōtl:Tōnalli
Tlāhuīlli
miniaturadeimagen|Tlāhuīlli Tlāhuīlli.
Neneuhcāyōtl:Iuhcāyōmatiliztli Tahuilis sekij ixmati kejme teisaj ten temajka taixpetalinis
22 metztli octubre
Tonalilhuitl
22
On a Day Like Today
"On A Day Like Today" ( "Cē tōnalpan quemeh āxcān") ītōca inic mahtlāctli cuīcatl īpan Hopes and Fears, achto yahualtzintli īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Keane. Cuīcatl cah huēyi occequīntīn Keane cuīcahuīc.
Cuīcatlahtōl
cuīcatlahtōl, tlazohtechcopa; On a day like today I looked and I saw something in the way you stared into the sky: I saw you were sick and tired of my wrong turns. If you only knew the way I feel... I'd really love to tell you but I can never seem to say the things I needed to: I can't find the words to say and I don't know why...
Cē tōnalpan quēmeh āxcān ōnimitzittac auh ōnicttac iuh ōquittac in ilhuicatl... Nitlahzoa mitzihtoa tēl ahmo nihuelīti quihtoa in tlahtōl ic tlahtoa: ahmo nihuelīti niquinnēxti, auh ahmo nicmati yeh īca...
Neneuhcāyōtl:2004 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Keane Neneuhcāyōtl:Pianotli rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:Power ballad cuīcatl
23 metztli octubre
Tonalilhuitl
23
2 metztli junio
Tonalilhuitl
02
Pandatlācamāyeh
thumb|right|200px|Pandatlācamāyeh
Pandatlācamāyeh (Tremarctos ornatus), chantia ipan China tepetlah ipan tlacatiyan ic China.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Yolcameh
1054
1054 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
Panoz
Panoz Auto Development ītōca cē tl tepozmalacatl yōcoxqui.
Tepozmalacatl
Neneuhcāyōtl:tl tepozmalacatl
17 metztli enero
17 metztli enero, inic caxtolli huan ome tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
17
64
64 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
The Sims 2
The Sims 2 ītōcā cē chīuhpōhualhuaztli vīdeopatolli ōnamacapēuc īpan 2005 xihuitl īpal Electronic Arts.
The Sims 2 -
Atlacamayeh
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Chichinimeh
454
Miquiztli
* *
Cuitlacochin (tōtōtl)
Cuitlacochtōtōtl ahnōzo Cuitlacochin (Toxostoma curvirostre), tōtōtl.
Neneuhcāyōtl:Yolcameh
24 metztli octubre
Tonalilhuitl
24
Belle de jour
Belle de jour (Franciatlahtōlcopa Cualtzin tōnaltica) ītōcā cē Francia īxiptlayōlli.
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1967
Eyjafjallajökull
In Eyjafjallajökull (Iztlahtōlli: Ey (tlalhuactli), fjall (tepetl) ihuan jökull (cecetl); nāhuatlahtōlcopa Cecetepetlalhuac) cah cē tletepētl tlatēctli īpan in Iztlālpan. Xiuhpan Tlanāuhti 15, 2010, in tletēpetl Eyjafjallajökull tletemina īpan Iztlālpan, nexpōctli ōchīuh tzacualiztli in tzacualiztli ehēcacalquīxōhuayān īpan in Britania tlalhuactli, Tlanitlālpan īhuān Escandinavia canahpa huehca tlacatiyan quemeh Rusia īhuān Canada.
Neneuhcāyōtl:Iztlālpan ītepēhuān
1610
1610 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Xotl
thumbnail|
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
Acaltetepon
Acaltetepon ītōcā in tlālāyōlcatl.
Tlahtōlcaquiliztilōni
Neneuhcāyōtl:Cuetzpaltin
UTC-6
UTC-6 cateh chicuacē yēmpōhualminutl achto Greenwich cemānāhuacāhuitl.
Xoxowik
Xoxowik se tlapalli.
Yamusukro
250px|thumb|Yamusukro Yamusukro in ītēcuacān Tlanomihuēyātēnco īxquich 1983, tlatēctli ātēnco in Ātezcatl Kossou īpan in ātōyātl Bandama. Piya 200,103 chānehqueh (2006).
381
381 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 380s māhtlacxihuitl.
Yamusukro
Neneuhcāyōtl:Tecuacan ipampa tlacatiyan
381
Miquiztli
* *
UTC-6
Nō xiquitta
Tōnapiyaliztli cāhuitl
Xoxowik
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
UTC-6
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Cāuhpan
Časové pásmo
18 metztli enero
18 metztli enero, inic caxtolli huan yei tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
18
Quetzalcuetzpalin
Quetzalcuetzpalin ce yolcatl.
thumb|left|200px|Quetzalcuetzpalin
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Cuetzpaltin
783
783 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tecuitlatl
300px|thumb|left|Tecuitlatl
Neneuhcāyōtl:Cyanobacteria
1055
1055 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
1470
Miquiztli
* *
1609
1609 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1600s mahtlācxihuitl.
Distrito Federal
Distrito Federal ce tlahtohcayotl ipan Brasil tlalli. Ce tlahtohcayotl ocachi tepitzin ipan inon tlacatiyan, cah yohualo ipampa Brasilia noyuhqui ica tlahtohcayotl ompa huitztlampa. Inin altepetl huelitic, quipia tepoztequitiyotl, tepeoztoyotl, hueyi tlahtolcencahualli ipan itequiliz.
Tzanatl
Tzanatl (Quiscalus mexicanus) tōtōtl.
Calixatl
Neneujkāyōtl:Nahuatlajtoli (nhn)
457
457 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
19 metztli enero
19 metztli enero, inic caxtolli huan nahui tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
19
2 acatl
Ōme ācatl (2 ācatl) ītōca inic ōme mēxihcatl ācatl xihuitl.
America Huitztlampa
America Huitztlampa ce cemantoc tlalli ipan tlalticpactli.
Tlacatiyan
Neneuhcāyōtl:America
382
382 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 380s māhtlacxihuitl.
4 metztli enero
4 metztli enero, inic nahui tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
382
Miquiztli
* *
Malayotlacamayeh
thumb|right|200px|Malayotlācamāyeh
4 metztli enero
Tonalilhuitl
04
Malayotlacamayeh
Malayotlācamāyeh (Tremarctos ornatus), chantia ipan Malasia ihuan Indonesia.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Yolcameh
65
65 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
458
458 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Inic Ōme Mēxihcatl Emperadoryōtl
In Inic Ōme Mēxihcatl Emperador ītlahtohcāyo tlatēctli īpan āxcān Mēxihco. 300px|thumb|Inic Ōme Mēxihcatl Emperador ītlahtohcāyo
Neneuhcāyōtl:Huehcāuh Tlācatiyān
1471
1471 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1056
1056 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
1472
1472 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
Misa
thumb|250px|Leonardo da Vinci itlahcuilol, motenehua La última cena. Misa (: teohuemmananaliztli) ce cristiani itlachihualiz chihualcalli tlen neteotiliztli in Cristianoyotl.
1472
Miquiztli
* *
25 metztli octubre
Tonalilhuitl
25
Tepozocuilin Altepetl Mexihco
In tepozocuilin Altepetl Mexico ( Sistema de Transporte Colectivo Metro de la Ciudad de México) ce tepozocuilin motequitiltia ipan Altepetl Mexico. Ca inic ome achi hueyi sistema metro ipan America Mictlampa, niman Tepozocuilin Altepetl Yancuic York.
Ipan 2006 xihuitl, 1,417,000,000 tlacameh xiuhcopa oquitequitiltiyah; ca inic macuilli cemanahuacopa.
Huehcapatlahtoliztli
Inic ce Metro tlapalmitl oquimpix 16 tepozocuilcan, auh omopeuh xiuhpan 1969. Omohueix itech; axcan quipia 177 quillometros in tepozohtli itech mictampa canahpa huitztlampa.
Cateh 11 tlapalmitl, auh ce axcan mochihuacah.
383
383 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 380s māhtlacxihuitl.
Texotik
Texotik so asoltik se tlapali.
Tēmelāhuanimeh Jehová
thumb|right|Tlen kichiuas Jehová iTlajtoltemakauaj Tlen Jehová iTlajtoltemakauaj (Kaxtilāntlatōjtoli: Testigos de Jehová) Nojkia imoelikaj Cristo iTokilikauaj. uan itekipeua Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān ipan xiuitl 1875 ipan Āltepētl Nueva York.
383
Miquiztli
* *
1611
1611 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1610s mahtlācxihuitl.
Texotik
Ixkopinkayotl
Neneuhcāyōtl:Tlapali (nhw)
Misa
Neneuhcāyōtl:Cristianismo Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano Neneuhcāyōtl:Latinmachiliztli
459
459 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
Tēmelāhuanimeh Jehová
Nojkia Xikiita
iTlaixpantijkauan Jehová en Náhuatl del centro] Tajto̱lmoya̱waj de Jehová en Náhuatl de Veracruz] iTeixpantijkauan Jehová en Náhuatl de Guerrero] iTaixpantijkauan Jiova en Náhuatl del norte de Puebla] Jehová iTlajtoltemakauaj en Náhuatl de la huasteca]
1611
Miquiztli
* *
Tēmelāhuanimeh Jehová
Nojkia Xikiita
Tlen kichiuas:Jehová iTlajtoltemakauaj
Neneuhcāyōtl:Neltococayotl
459
Miquiztli
* *
21 metztli enero
21 metztli enero, inic cempohualli huan ce tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
21
Teometl
Teometl īcentōcā in īxquich metl ca.
Viridiana
Viridiana ītōcā cē Caxtillān īhuān Mēxihco īxiptlayōlli otlachiuh ipampa Luis Buñuel.
Teometl
Neneuhcāyōtl:Memeh
Viridiana
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1961
20 metztli enero
20 metztli enero, inic cempohualli tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
20
Luis Alcoriza
Luis Alcoriza de la Vega ītōcā mēxihcatl (in tlācatiz caxtiltēcatl) tlahcuilōni auh īxīptlayōlizyacānqui
Alcoriza, Luis Alcoriza, Luis Neneuhcāyōtl:Españoltecah
1057
1057 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
Macehuallacatl
thumb|250px|[[Peru|Perutēcah mācēhualtin.]] In mācēhualtlācatl cah tlācatl canah zanyenō ōtlācat nozo zanyenō yōlia. Ahnozo huelītī quitlahtoa cē mācēhuallahtōlli quemeh Nāhuatl auh Quechua. thumb|left|250px|[[Benito Juárez, inic cē mēxihcatl mācēhuallahtohcātēīxiptla.]]
Neneuhcāyōtl:Macehualtin
1473
1473 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
785
785 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Michael Jackson
Huēycaquizcopīnalōni
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1958 Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah
785
Miquiztli
* *
784
784 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
26 metztli octubre
26
Papalometl
Papalometl īcentōcā in īxquich metl ca.
Neneuhcāyōtl:Memeh
3 acatl
Ēyi ācatl (3 ācatl) ītōca inic ēyi mēxihcatl ācatl xihuitl.
786
786 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1474
1474 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
27 metztli octubre
Tonalilhuitl
27
Nicolas Appert
Nicolas Appert (1749-1841) Francitēcah inventor
thumb|right|Nicolas Appert
Tzonhuiliztli calāmpa
http://www.appert-aina.com
Neneuhcāyōtl:Franciatlācah
22 metztli enero
22 metztli enero, inic cempohualli huan ome tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
1613
1613 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1610s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
28 metztli octubre
Tonalilhuitl
28
Pitzometl
Pitzometl īcentōcā in īxquich metl ca.
Neneuhcāyōtl:Memeh
Marseille
Marseille ce altepetl ipan Francia.
1612
Miquiztli
* *
Marseille
Chanehmatiliztli
Altepetl Marseille quipia chanehqueh (xihuitl 2000).
Tlacametl
Tlacametl (latintlahtolli: agave atrovirens) icentoca ixquich metl icenyiliz, ce tlalnelhuayotl ihtoca maguey pulquero caxtilantlahtoltica.
Tlacametzin inacayo
thumb|left|Tlacamemeh. thumb|left|Mayahueltzin.
Momatqui nemi ihcuac otlacat intlah itechcopa mequiotl. Yeppan ic mezotl ihuan xoxoctic izhuatl, quipiya ce meyollotzin ica neuctli, in onilli nozo atl quitoznequi meoctli.
Tequichihualiztli
Inin tlacametzin, ma teyolahcocui in macehualtlacatl; mexihcah ihcuiloa tlacamemeh ipan amatl, tlacuilo ihtla amoxmeh itech teoyotl.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Memeh
66
66 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
Cuetlaxcuahuitl
In Cuetlaxcuahuitl cē cuahuitl īpan in cenceliztli in Ulmaceae.
1820s
Huēyi miquiztli
* *
Porsche 986 Boxster
Porsche 986 Boxster ītōca cē momomalacapōl ōquichīuh Porsche īhuīcpa 1996 oc 2004  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh cabrio momomalacapōl 986 Boxster
Cuetlaxcuahuitl
Neneuhcāyōtl:Ulmaceae
1614
1614 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1610s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Simón del desierto
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1953
460
460 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 450s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
68
68 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Techichi
Techichi (caxtillāntlahtōlli:perro chihuahueño) ihuicpa Chihuahua.
thumb|left|280px|
Neneuhcāyōtl:Chichimeh
787
787 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
Cepayahuitl
thumb|upright|Cepayahuitl īpan [[Colorado, Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl.]] thumb|Cuāhuitl cepayahuica
787
Miquiztli
* *
Cepayahuitl
Cepayahuitl ( Nieve).
Tlachīhualiztli
Ātl tlein moatilia 0 °C, inōn tlamantli cuepa quemeh in quiyahuitl nozo acecetl. In cepayahuitl tepitzin ātehuilotl.
thumb|Cepayahuitl.
Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli
462
462 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 460s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Cuicapixqui
Cuicapixqui itoca acah tlachihua cuicatl huan tlatzohtzonaliztli.
24 metztli enero
24 metztli enero, inic cempohualli huan nahui tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
384
384 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 380s māhtlacxihuitl.
Mexcalmetl
Ixcalmetl īcentōcā in īxquich metl ca.
Neneuhcāyōtl:Memeh
Cuicapixqui
Neneuhcāyōtl:Cuicatl
384
Miquiztli
* *
461
Miquiztli
* *
1615
1615 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1610s mahtlācxihuitl.
30 metztli octubre
Tonalilhuitl
30
788
788 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 780s mahtlācxihuitl.
67
Miquiztli
* *
31 metztli octubre
Tonalilhuitl
31
23 metztli enero
23 metztli enero, inic cempohualli huan yei tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
23
Moteuczoma
Moctezuma ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Mexihco. Huallauh in nahuatlahtolli (Moteuczoma nozo Motecuhzoma), in quihtoznequi «In noteuctzin zomalli». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Moctezuma ihuan Montezuma.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Nahuatocaitl Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl
1476
1476 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Lunes
Mētztlitōnal ītōcā inic ōme tōnalli cē chicōntōnalpan.
Neneuhcāyōtl:Gregorio tonalpohualli
Love Seed Mama Jump
Love Seed Mama Jump ītōcā cē tl tlacuīcaliztli.
Neneuhcāyōtl:1990s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Pop rock tlacuīcaliztli
Anquichichi
Anquichichi Aminitzcuintli ahnozo Anquitzcuintli (caxtillāntlahtōlli:Galgo español).
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Chichimeh
1058
1058 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Porsche 987 Boxster
Porsche 987 Boxster ītōca cē momomalacapōl ōquichīuh Porsche īhuīcpa 2005 xihuitl.
1477
1477 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
Porsche 987 Boxster
Neneuhcāyōtl:Āxcān cabrio momomalacapōl 987 Boxster
1477
Miquiztli
* *
1475
1475 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1470s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Eyi
Ēyi ītōcā cē tlapōhualli auh moihcuiloa "3".
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
463
Miquiztli
* *
Barack Obama
Barack Obama (1961 - ) ce Tlacetilillahtohcayotecatl cemitqui in Tlacetililli Tlahtohcayotl tlahtohcatlahtoani itech 2006-2012.
1616
1616 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1610s mahtlācxihuitl.
Barack Obama
Otlacat ipan Honolulu, Hawaii, in xiuhpan 1961. Omotlamachtia ipan Columbia University ihuan Harvard Law School.
25 metztli enero
Tonalilhuitl
25
385
385 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 380s māhtlacxihuitl.
Excan Tlahtoloyan
300px|thumb|In Ēxcān Tlahtōlōyān: Tlacōpan, Tenōchtitlan īhuān Tetzcoco īpan in Codex Osuna 1565In Ēxcān Tlahtōlōyān ōcatca in tlacuitlapiloa tlahtōlōyan ītech in Tlahuelmayān Mēxihco tlahtohcāyōtl, īpan in cāhupan postclásico, chictlapānqui ic Mēxihco Tenōchtitlan īnāhuatlācaiximachoca, Tetzcoco īācōlhuahtlācaiximachoca īhuān Tlacōpan īotontlācaiximachoca. Zātēpan in tlālpolōliztli Āzacapōtzalco ic inīn ēyi tlahtohcāyōtl īpan in xihuitl 1430.
26 metztli enero
26 metztli enero, inic cempohualli huan chicuace tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
1617
1617 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1610s mahtlācxihuitl.
26 metztli enero
Tonalilhuitl
26
Excan Tlahtoloyan
Neneuhcāyōtl:Ēxcān Tlahtōlōyān
1617
Miquiztli
* *
385
Miquiztli
* *
1616
Miquiztli
* *
70
70 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 60s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1059
1059 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1050s mahtlācxihuitl.
Ōmpōhualli
Ōmpōhualli (ōm + pōhualli) ītōca cē tlapōhualli auh mohcuiloa "40".
40
Caxtillan tlapalpopozon
Caxtillān tlapalpopozōn ahnozo Caxtillān xōchitl.
27 metztli enero
27 metztli enero, inic cempohualli huan chicome tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli, ahzo zan ce tonalli itechpahuic cempohualmahtlactli huan ce tonalli itech metztli enero.
Tonalilhuitl
27
De facto
Ihcuāc in ahmo cah āchcāuhtlamantli zanyenō, mohtoa zāzotlamantli cah de facto. Inōnqueh tlahtōl mohcuiloa auh quitōznehqui, "melāhuaccopa".