cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1982
Tlācatiliztli
Tlahtohcāpilli William of Wales otlacatl ipan 22 xihuitl 1982.
Nō xiquitta
*
Chicōntōnalli
Chicōntōnalli ca in cāhuitl quimpiya chicōme tōnalli.
Ezxococuahuitl
Ezxococuahuitl, Granadacuahuitl īxōchicual ca in Ezxocotl nō Granadaxocotl.
Neneuhcāyōtl:Cuahuitl
Carl Sagan
Carl Edward Sagan ītōcā huēyi ilhuicamatini.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1934 Neneuhcāyōtl:Huēyi ilhuicamatini Neneuhcāyōtl:h huēytlācah Neneuhcāyōtl:h tlahcuilōni
Nimatullah Youssef Kassab Al-Hardini
Nimatullah Youssef Kassab Al-Hardini, (* 1808 - † 1858) ce teopixqui itechpahuic catolicismo. Otlacati ipan Beirut. Ītoca catca Youssef Kassab (يوسف كساب), yehhuatl ce teopixqui maronita in ompa Libano, yeh onitemachti inemachtil ipan católiconemachtiloyan itech in teopixqueh San Antonio Abad icopa Houb xiuhpan 1816 ihuan 1822, ica in tocaitl itech in Tahtli Nimatullah, quenin otequipano quemeh ce teoamoxamatini, yehhuatl otlachiuh ce teopixqui ipan xihuitl 1833.
Neneuhcāyōtl:Libanotlācah Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano Neneuhcāyōtl:1808 tlācatiliztli Neneuhcāyōtl:1858 miquiztli
Л
Л ītōcā cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
М
М ītōcā cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Tlacatiyan
In Tlacatiyan, ce tlahtocayotl nozo tlalli ipan cemantoc tlalli ompa tlalticpac.
Oceania (14 + 1)
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli
Opel Corsa A
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn hatchback Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn tepozcaxitl Corsa A
1334
1334 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
194
194 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 190s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1817
1817 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1810s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Chimalpahin Cuauhtlehuanitzin
Domingo Francisco de San Antón Muñón Chīmalpahin Cuāuhtlehuanitzin ahnozo Chīmalpahin ōtlācat in Tzacualtitlan Tenānco Chicōncōhuāc in 26 de mayo īhuān in in 27 de mayo ītzalan 1579, ōmic in Āltepētl Mēxihco īpan 1660. Yeh quitqui chalcatl pillācamecayōtl; Tlatelōlco ītzon. Ōcatca tlahtōlihcuiloāni, zatepan ōmocuātēquih ītōcā ōcatca Domingo Francisco de San Antón Muñón Chīmalpahin. Ōquihcuilo īchicuēyi tlahtōlli, in Relaciones Originales de Chalco Amaquemecan īhuān in Memorial de Colhuacan.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1579 Neneuhcāyōtl:Mexihcanecah
19 metztli abril
Tonalilhuitl
19
1981
1981 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1980s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
1667
1667 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1660s mahtlācxihuitl.
196
196 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 190s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Armando Manzanero
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1935 Neneuhcāyōtl:Yucatecah Neneuhcāyōtl:Mexihcah cuicanimeh
Facebook
Mark Zuckerberg ōquichīuh Facebook 2004 xiuhpan.
Arecibo tlahtoltzintli
Ōcatca Arecibo tlahtōltzintli tlanōnōtzquiliztli īhuīc M13 25,000 tlāhuīlxiuhtin huehca ōmpa Tlālticpactli. Ōmochīuh īpan Tlamahtlāccēti 16, 1974.
<!--
Tlapōhualli
left|Part 1 — The numbers from 1 to 10
1 2 3 4 5 6 7 8 9  10 -- 0 0 0 1 1 1 1 00 00 00 0 1 1 0 0 1 1 00 00 10 1 0 1 0 1 0 1 01 11 01 X X X X X X X X  X  X
The numbers from 1 to 10 appear in binary format (the bottom row marks the beginning of each number).
Even knowing binary, the encoding of the numbers may not be immediately obvious due to the way they have been written. To read the first seven digits, ignore the bottom row, and read them as three binary digits from top to bottom, with the top digit being the most significant.
The readings for 8, 9 and 10 are a little different, as they have been given an additional column next to the first (to the right in the image). This is probably intended to show that numbers too large to fit in a column can be written in several contiguous ones, where the contiguous columns do not have the base marker.
DNA elements
H C N O P 1 6 7 8 15 -- 0 0 0 1 1 0 1 1 0 1 0 1 1 0 1 1 0 1 0 1 X X X X X
The numbers 1, 6, 7, 8 and 15 appear. These are the atomic numbers of hydrogen (H), carbon (C), nitrogen (N), oxygen (O), and phosphorus (P), the components of DNA.
Nucleotides
Deoxyribose Adenine Thymine Deoxyribose (C5OH7) (C5H4N5) (C5H5N2O2) (C5OH7)
Deoxyribose Cytosine Guanine Deoxyribose (C5OH7) (C4H4N3O) (C5H4N5O) (C5OH7)
Phosphate Phosphate (PO4) (PO4)
The nucleotides are described as sequences of the five atoms that appear on the preceding line. Each sequence represents the molecular formula of the nucleotide as incorporated into DNA (as opposed to the free form of the nucleotide).
For example, deoxyribose (C5OH7 in DNA, C5O4H10 when free), the nucleotide in the top left in the image, is read as:
11000 10000 11010 XXXXX - 75010
i.e. 7 atoms of hydrogen, 5 atoms of carbon, 0 atoms of nitrogen, 1 atom of oxygen, and 0 atoms of phosphorus.
Double helix
11 11 11 11 11 01 11 11 01 11 01 11 10 11 11 01 X
1111111111110111 1111101101011110 (binary) = 4,294,441,822 (decimal)
DNA double helix (the vertical bar represents the number of nucleotides, but the value depicted is around 4.3 billion when in fact there are about 3.2 billion base pairs in the human genome).
Humanity
000011 111111 110111 111011 111111 110110 (binary) = 4,292,853,750 (decimal)
The element in the center represents a human. The element on the left (in the image) indicates the average height of a person: 1764 mm. This corresponds to the horizontally written binary 14 multiplied by the wavelength of the message (126 mm). The element on the right depicts the size of human population in 1974, around 4.3 billion. In this case, the number is oriented horizontally rather than vertically, with the least-significant-digit marker to the upper left in the image.
1668
1668 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1660s mahtlācxihuitl.
Arecibo tlahtoltzintli
Planets
Earth Sun Mercury Venus Mars Jupiter Saturn Uranus Neptune Pluto
In addition to showing position, the graphic provides a general, not-to-scale size reference of each planet and the Sun.
Telescope
bottom two rows: 100101 <--- 111110X --->
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli
Alonso de Molina
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtohqueh Neneuhcāyōtl:Tlahtolmatinimeh nahuatlahtolcopa
20 metztli abril
Tonalilhuitl
20
All These Things That I’ve Done
"All These Things That I've Done" ītōcā in The Killers cēmani cuīcatl.
1980
1980 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1970s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Renault Espace II
Renault Espace II ītōca cē MPV ōquichīuh Renault īhuīcpa 1991 oc 1996  xihuitl.
Yolcatl
Yolcatl ( Animal) itōca cē cātl īnin cēmanāhuaco in tlēin quipīa yōlilīztli ihuan quipīa olinilīztli ica āmoneneuhcāyotl īcpac quilīmeh, nanacāmeh ihuan occē cāmeh tlēin ahmo quipīah olinilīzli.
Tlamātilīztic imēcayoc yōlolīzcāmeh, inīmeh tlahtocāyotl Animalia ("Yolcameh") nōzo Metazoa ("Metazoyotl") cāh cē huēycentlācatōntli īca cāmeh Eucaryota (cualyolohtiqueh), Heterotrofos (occūanīmeh), īca miēc yōlizachitotōntin ihuan īca cuetlāxtli. Moixmatih īc ihuelitiliz ipampa in olinilīztli, īc ipolīhuiliz clorofila izuac ihuan itenāmiuh iyōlozāchihuan, auh icōneneyōcatēmozcāliz, tlein pano cē cāuyotl quēmeh blástula (Cāuyotl temozcalīzco cē conēnetl yolcāyo ahmo catic). In yolcāmeh chīhuah cē centlācotōntli iucāyo inahuāca tenonotzalli īca nanacāmeh. Animalia cā, cē dēn nauhtlamāntli mochīhua tlahtocāyotl īpan axcāyoyotl Eucaryota, auh tlacatl inhuan, intloc.
In pilomeh yolcayo cēnca huēl ixmatiqueh monēcih tlacemāchtilīzco huehueomiyō xīttōntlalīzpan cambricāyo, omochiūh īc ilhuicaāmeh cuīx yēh 540,000,000 xiūtin. In yolcāmeh moxexeloa īnca acāmeh cēntlācameh, acāmeh cāh: Tlatezohuilīztli (Nemīnimeh ilhuicaāco), nidariōmeh (atecōltin), aneliōmeh (tzōncōameh, acuēcuēyāchtin), Axtlopôtlah (petlazolcōameh, yolcapipiltin, tocāmeh, atecuīztin, ihuan occēquintin), Moluztin (atocāmeh, tizicāximeh), chordatlāmeh (mīchtin, tamazōltin, cuētzpalyōlcameh, totōmeh ihuan chichihuālyolcāmeh).
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli
1818
1818 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1810s mahtlācxihuitl.
693
693 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 7 īpan 690s mahtlācxihuitl.
1818
Miquiztli
* *
693
Miquiztli
* *
Caxtillān omixōchitl
In Caxtillān omixōchitl (Lilium candidum, caxtillāntlahtōlli: azucena blanca ahnozo lirio).
197
197 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 190s māhtlacxihuitl.
Caxtillān omixōchitl
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Liliaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
197
Miquiztli
* *
1670
Miquiztli
* *
Perfect Symmetry
Perfect Symmetry ( "Cuācualtzin tlaneneuhquiliztli") ītōca inic ēyi yahualtzintli īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Keane, auh ōmonamacapēuh īpan Tlamahtlācti 13, 2008 xihuitl.
1669
1669 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1660s mahtlācxihuitl.
Perfect Symmetry
Cuīcatl
Neneuhcāyōtl:2008 yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Pianotli rock yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Keane Neneuhcāyōtl:Yahualtzintli īpan Island
1669
Miquiztli
* *
1979
1979 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1970s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
21 metztli abril
Tonalilhuitl
21
Ernesto Guevara
Ernesto Guevara (1953 - 1987) ītōcā argentinatlācatl yaoquizqui. Nō ītōcā "Tlācaxoxouhcāyōtl ītah".
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1953 Neneuhcāyōtl:Argentintecah Neneuhcāyōtl:Cubatecah
1671
1671 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tepemetl
Tepemetl īcentōcā in īxquich metl ca.
Neneuhcāyōtl:Memeh
1672
1672 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Cē Ācatl Topīltzin Quetzalcōātl
Cē Ācatl Tōpīltzin Quetzalcōātl  (923 - 947) catca Tōltēcatēcuhtli. In Mixcōātlpilli.
1335
1335 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Renault Espace III
Renault Espace III ītōca cē MPV ōquichīuh Renault īhuīcpa 1996 oc 2002  xihuitl.
Galileo Galilei
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1564 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1643 Neneuhcāyōtl:Italiatecah Neneuhcāyōtl:Huēyi tlazohmatiliztlācah
Judea
thumb|272px|Machiyōtl in huitztlāntlāpcopa in [[Tonatiuh īquīzayān, canahpa 830 a. C.]]
Judea ahnozo Judea (hebreotlahtōlli: יהודה‎, Yehuda, nitlahzocamati in teōtl Dios) īpan in tepētlah huitztlāmpa in tlahtōllōtl Tlālli Israel (ארץ ישראל, Eretz Israel).
In tōcāitl Judea greciatlahtōlcopa Ιουδαία, Iudaía, īhuān in latintōcāitl Iudaea cē neaxitiliztli in hebreotōcāitl Judah īhuān īpan īpēhualiz quihtoznequi in centetilia in Judio huēyitlahtohcāyōtl ītlāl, tēl īpan in cāhuitl in Yancuīc Testamento ītlāl ōmocuāxōchquetza canahpa in huitztlāmpa in tlālxeliuhcāyōtl. Īpan hebreotlahtōlli Yehudah ca cē huēyi xeliuhcāyōtl īpan in huitztlāmpa Israel īhuān in Cihuātlāmpa Tēntli, ahnozo in cetiliztli Judea īhuān Samaria tlein quihtoznequi Cisjordania, in huitztlāmpa Ierusalem. In tlācatōcāitl juidiotlācatl ca īpampa Iudea.
In tlaīxpayōtl ōcatca in catyan in huehcāuh Huēyitlahtohcāyōtl Judah, in Haxmonayim Huēyitlahtohcāyōtl, zatepan in Huēyitlahtohcāyōtl Judea huēyāltepētl īpan in Roma emperadoryōtl.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Israel Neneuhcāyōtl:Huehuehcauh tlacatiyan
1978
1978 ītōca cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1970s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Ome
Ōme ītōcā cē tlapōhualli auh moihcuiloa "2".
1819
1819 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1810s mahtlācxihuitl.
Ome
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
1819
Miquiztli
* *
Renault 7
Renault 7 ītōca cē tepitōn tepozmalacatl ōquichīuh Renault īhuīcpa 1974 oc 1984  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn tepozcaxitl Neneuhcāyōtl:Renault
1673
1673 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
198
198 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 190s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Mapachin
220px|thumb|Mapachin
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah Neneuhcāyōtl:Kwawtlahtlapiyalmeh
199
199 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 190s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
694
694 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 7 īpan 690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tzaucxīlōtl
In tzaucxīlōtl (Arpophyllum spicatum).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Renault 9
Renault 9 ītōca cē tepozmalacatl ōquichīuh Renault īhuīcpa 1981 oc 1989  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh zacualli cabrio Neneuhcāyōtl:Huēhueh zacualli coupé Neneuhcāyōtl:Huēhueh zacualli tepozcaxitl Neneuhcāyōtl:Renault
Cemonocāyōtl cemānāhuacāyōcopa
thumb|right|250px|Cemonocāyōtl Cemānāhuac.
Ihcuāc moēlēhuia momati canah Tlālticpacpan, motequitiltia inōn motōcā cemonocāyōtl.
Neneuhcāyōtl:Cemānāhuacāyōtl
Smile Like You Mean It
Neneuhcāyōtl:2004 cēmani Neneuhcāyōtl:2004 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:The Killers
Zacatecapan
Tlahtohcayotl Aguascalientes ahnozo Aguascalientes (Caxtillahtolli: Estado de Aguascalientes). In tlahtohcayotl ipan Mexihco ca. Aguascalientes itecuacan Aguascalientes.
Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Zacatecapan, canahpa huitztlampa no Xalixco, canahpa tonalquizayampa no Zacatecapan, ihuan canahpa icalaquiyampa no Zacatecapan ihuan Xalixco.
Zacametl
Zacametl īcentōcā in īxquich metl ca.
Neneuhcāyōtl:Memeh
695
Miquiztli
* *
Alpine A108
Alpine A108 ītōca cē momomalacatōn ōquichīuh Renault quemeh Alpine īhuīcpa 1959 oc 1963  xihuitl.
Alpine 2
Zoyacapolin
thumb|Zoyacapolin
In zoyacapolin ca in zōyacapolcuahuitl īxōchicual.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Xochihcualli
1977
1977 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1970s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
1820
1820 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1810s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
200
Miquiztli
* *
300 xihuitl
300 xihuitl ōcatca inic cē mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 301 oc 310 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
Canāuhxōchitl
Canāuhxōchitl, quihtōznequi ic caxtillāntlahtōlli alcatraz (Zantedeschia sp.).
Neneuhcāyōtl:Araceae
1846
1846 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1840s mahtlācxihuitl.
О
О ītōcā cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Eva Perón
María Eva Duarte de Perón (Los Toldos nozo Junín (hueyaltepetl itech Buenos Aires), otlacat 7 ipan mayo ipan 1919 - Buenos Aires, omic 26 ipan julio ipan 1952), oc cencah ixmacho itoca iuhqui Eva Perón ahnozo Evita, ocatca teyacanqui cemitqui ihuan argentintecatl. Omonamic ica Juan Domingo Perón ipan 1945 ihuan ihcuac inin tlacatl omotlahtohcatlalih iuh Tlahtohcateixiptla ipan Argentina Tlacatiyan, zatepan oc xihuitl, Duarte omocuepca "Teyacatih Cihuatzintli".
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1919 Neneuhcāyōtl:Argentintecah
Ātzauctli
In ātzauctli (Cranichis speciosa).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
1674
1674 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
310 xihuitl
310 xihuitl ōcatca inic ōme mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 311 oc 320 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
П
П ītōcā cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Huaxyacac
Huaxyacac nozo Tlahtohcayotl Huaxyacac (Caxtillantlahtolli: Estado de Oaxaca, Tzapotecatlahtolli: La'a, Mixtecatlahtolli: Ñuu Nunduva). In tlahtocayotl ipan Mexico ca. Huaxyacac Juárez itecuacan.
Zoyacapolcuahuitl
In zōyacapolcuahuitl īxōchicual ca in zōyacapolin.
Huaxyacac
Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Puebla huan Veracruz, canahpa huitztlampa no Pacífico ailhuicatl, canahpa iquizayampa no Chiyapan huan canahpa icalaquitlampa no Guerrero.
Tlaltocayotl
thumb|left|120px|Huaxyacac tlaltocayotl
In tocayotl itech Huaxyacac, ce nahuatlahtolli. Nahualtlahtoltica huaxin huan yacatl, quitoznehqui caxtillantlahtolcopa La punta de los guajes ihuan ihcuiloa noyuhqui Oaxaca huan Estado Libre y Soberano de Oaxaca.
Huehcapatlahtoliztli
Inīn 1200 xiuhpan īcāmpa, ōtlācat inic cē āltepētōltēcayōtl īpan Ānāhuac oleica ic olmēcah ātēnco Āyōllōlco Huēyātl, ātōyātl, yehhuāntin ōtlachīuhqueh tzacualtin īpan tepētl īca teōtic īhuān ilhuicanemilitic. Occequīntīn tlatlālpan ic Huāxyacac Ixtlāhuac otlācat in āltepētōltēcayōtl nōtōcah Tzapotēcapan īhuān Mixtēcapan. Tzapotēcah ōtlachīuhcoh āltepētl motōcāyotia Ātzompan, Labityehco, Zaachila. Mixtēcah tlātlahcuiloh, calchīhuanimeh īhuān yāōquizqueh, yehhuāntin ōnec ica tzapotēcah.
Tlaltipacmatiliztli
Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Puebla huan Veracruz, canahpa huitztlampa no Pacífico ailhuicatl, canahpa iquizayampa no Chiyapan huan canahpa icalaquitlampa no Guerrero.
Teyacanaliztli
Huaxyacac quipiya caltetlahtlaniliztli motech teyacanaliztli ipan itecuacan in Huaxyacac altepetl, tlahtocac tequitini in tlacatzin in tetlanahuatiani.
Tequitiliztli
Huāxyacac cē tequiyōtl īpan Mēxihco ītech temocpan Yancuic León īhuān Altepetl Mexihco. Mēxihcatl tequiyōtl tequipanoa īhuīc tlaquixtilli chapopohtli īcan inic cē pixcaliztli, nōiuhqui inic ōme tequipanolli in ahuicyaliztli īca in ahuicyanimeh mochi xiuhpan āltepēmeh quēmeh āltepēmeh īca ānāhuaxaltentli, caxtillāntēhuaque āltepēmeh, huēhuehtzacualtipac āltepēmeh, chīhualoyāltepēmeh, yeliliztli iuhcanqueh īhuān momotlaliztli. Huāxyacac piya cē ācalquīxōhuayān ītequipanoliz in ōmpa Tzacuapānyan Escondido, Tzacuapānyan Angel, Salina Cruz, īhuān occequīntīn.
Occequīntīn mēxihcah huēyi tequipanoltin in tlalpixcayōtl īhuīpan cintli, tlālcacahuatl, cafetzin, ācintli, āhuacatl, chayohtli, chīlli, naranjaxocotl, maniltzapotl, nohpalli, ochonetli, xonacatl, limonxocotl, nōhuān pitzopixcayōtl, tōtōlpixcayōtl, ichcapixcayōtl, cahuayōpixcayōtl, cuacuepixcayōtl, tentzonpixcayōtl, pipiyolpixcayōtl, īnōmpan coyonimatiliztli tlaquixtilli iztac teōcuitlatl, cōztic teōcuitlatl, chīltic tepoztli, tlīltepoztli, āmochitl, temētztli, īhuān mēxihcāltepēmeh in ōmpa calīxcuātl īca Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl.
Chanehmatiliztli
Ce tlacaliztli itechcopa 3,540,684 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020), ica 1,4% ipan altepecalpolli, inic ce densidad 16,54 hab/km². Inin nochintin chanehqueh, 5.952 cihuameh ca (76,33%) huan 6.440 tlacameh cah (51,97%). Ce 23,67% (2.933 chaneh.) In tlacamilqueh, 76,33% (9.459 chaneh.) in altepetlacameh ipan mochi altepeticpac 1.576.259 chanehqueh.
Tlamachtiliztli
Huaxyacac tlahtohcayotl quipiya ipan ahcopa tlamachtiloyan, canahpa hueyi tepochcalli tlen itocah Benemérita Universidad Autónoma Benito Juárez de Oaxaca, Universidad Tecnológica de Oaxaca, Instituto Tecnológico de Oaxaca, Escuela de Bellas Artes de Oaxaca huan Universidad Iberoamericana, ce pani tlamachtiloyan itech Huexyacac altepeticpac.
Tequichihualiztli
Huāxyacac cē tlācatiyān ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quito Tlaquitcayotl īpan Tlachihuatlacayotl icampa UNESCO; ixquichi tlamatocac toltecayōtl, yolizyoliztli ipan ahmo tlamatocac toltecayotl quemeh tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtolloliztli.
Īpan inon tlālpan ihuicpa huehueyi tlahcuilomeh quemen Francisco Toledo, Rufino Tamayo, Rodolfo Nieto, Rodolfo Morales occequin. Inin xiuhpan 2001, zanno ihcuac tlahchilohuaya ompa Huāxyacac in iteuhcayo Miguel Cabrera. Occepa xihuitl Sergio Hernández ce tlacuiloh cenca tenyo ipan Cemanahuac ipampa itlapal huaxyacatl ixiptli.
Zoyacapolcuahuitl
Neneuhcāyōtl:Arecaceae
Huaxyacac
Tequichihualiztli
Īpan Huāxyacac, teōnantzin Natalia Toledo īhuān Andrés Henestrosa ōāmatlacuiloh āmoxtli īca Caxtillāntlahtōlli.
In mexicatl calmanayotl cenca cualli cah, Ipan huehuehaltepetl quemeh olmecatoltecayotl, mayatoltecayotl, tzapotecatoltecayotl, teotihuahcatoltecayotl, mexihcatoltecayotl, occequin.
Tlacualiztli
Mazqui in mācēhuallacualli inic cē catca, īpēhualiz īhuīc āxcān huaxyacatl tlacualli ōquichīuh caxtillāntepēhuacāuhpan. In mācēhuallacualli cintli, chīlli, etl, ayohtli, āhuacatl, camohtli, tlālcamohtli, xītomatl, mīltomatl, tlālcacahuatl, nohpalli, huauhtli, huehxōlōnacatl, canauhtetl, tōtōltetl, xomilin, chapōlin, chīlocuilin, meocuilin, āzcamōlli, epazōtl, tzapotl, tlīltzapotl, nōchtli, capōlin. Neneuhqui, miaquīntīn tlacualcāyōtl motēquitiltīlia āxcān son herencia de los āchcāuhtīca nextamalōliztli ic cintli, in tlacualli tlamatiliztli īpan tlecuitl, la molienda en molcaxitl īhuān metlatl. Īca caxtiltēcah ōacicoh pitzonacatl, cuacuauhnacatl, tōtōlnacatl; caxtillān chīlli, pitzocuitlaxcotli, chiancacatl, chichihualatl, tlatezauhtli, xocoqui, in tlauhtli, caxtillān tlaxcalli, xocomecatl īca tlapaloctli, naranjaxocotl manzana, granadaxocotl, chiyacuilotl, limonxocotl occequīntīn.
Huāxyacac tlācatiyān ica ixachi tlacualli in ōmpa Centlalticpactli quemeh tamalli, ātōlli, tlaxcalli, xocolātl, tlaxcalpōchōlli, octli, pozolli, tzopitl, chīlquilitl, texhuino, octli, tlatetzauhtli, neuctli, Tequillān metzcalli.
Macehualiztli
thumb|left|200px|Mihtohtli "Guelaguetza".
Huaxyacac ce tlahtohcayotl ican mochi tlacuicuiliztli ipan tlalticpac quihto Tlatquicayotl īpan Tlachīuhcāyōtl ipan Mexico; ixquich tlamatocac tōltēcayōtl in ōmpa Mexihco huitztlāmpa, yōliztli īpan ahmo tlamatocac tlachīhualiztli iuhqui tlacuālcāyōtl, mācēhualmihtotiztli, mācēhuallahtolloliztli.
In mitohtli, cē mihtotli īpan Huāxyacac, tlācah īhuān cihuah mihtōtia tlanāhuahquez zan cen cuīcayōtl īca mecahuehuetl, panhuahuetl īhuān tlapitzalli.
In yohuālmitohtli "Guelaguetza", tepeilhuitl īpan huēyāithualli Huāxyacac Lunes itepe.
Tlaixcopinaliztli
Auh 1930 xiuhpan otlachiuhqueh inic ce peliculas icampa tlatozcatl Hollywood, California tlein otlaquiti nochi huel huaxyacatl īxiptlayōllācatl. In xihuitl 1930 otlachiuh in cine mach tlacaqui, cenca tenyoh in cemanahuac ipan nochi tlacatiyan caxtillāntahtoltica ica peliculas iuhqui Santa) xiuhpan 1931 nozo itechpahuic Lupita Tovar.
Cah huēyi mēxihcah īxiptlayōliztli quēmeh Espiral auh Y Tu Mamá También auh huēhueh quēmeh Morelos.
Tlatzohtzonaliztli
Miaquīntīn cuīcayōtl neneuhcāyōtl cah inīn tlācatiyān iuhquin rock, pop nozo tlātlamantic. Huēyi tlacuīcaliztli cateh Lorena y Los Alebrijes, Noesis, Etnia.
Cah cuīcacan quēmeh Auditorio Guelaguetza, Estadio Benito Juárez auh Teatro Juárez Āltepētl Huāxyacac auh Teatro Macedonio Alcalá īhuan Estadio Lic. Eduardo Vasconcelos, īyān huēyi chōntallācatiyān cuīcatiani ōcuīcahuac iniuhquin Lila Downs, Chayanne, Dj Tiesto, Zoé nozo Mœnia.
Momotlaliztli
thumb|right|200px|Mixtecatlachtli.
In momotlaliztli īpan Huaxyacac cah ipampa neicxitapayolhuiliztli, chiquiuhtapayolhuiliztli, omalacapainaliztli, tenis, mapatoltiliztli, ihuan momotlacayotl itech tepozcuaitl.
Huāxyacac oquipiya cemanahuac tlamahuichihuanih ipan momotlaliztli quemeh: xopatiliztli, padel, mapatoltiliztli, hockey patines, amapatoltiliztli, acalpamitl, taekwondo, tenis, atletismo, triatlón, aquizaliztli, windsurf, golf, motociclismo, rally, ciclismo, ocachi axcan, Fórmula 1 ihuan quiquiuhpatoltiliztli.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Huaxyacac
Alpine A110
Alpine A110 ītōca cē momomalacatōn ōquichīuh Renault quemeh Alpine īhuīcpa 1961 oc 1973  xihuitl.
Alpine 3
1336
1336 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
1955
1955 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1950s mahtlācxihuitl.
1675
1675 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
1955
Nō xiquitta
*
1675
Miquiztli
* *
1336
Miquiztli
* *
Caxtillān xōchitl
In Caxtillān xōchitl.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Caryophyllaceae
Ahtlatl
right|300px|thumb|Ahtlatl.
Ahtlatl ahnōzo tlatzontectli, cē yāōtlatquitl.
In Yancuīc Guinea īhuan Australlān mācēhualtin tequitiltiliā ahtlatl (tapayōlli tlahtlāza). In achtzan tōcāitl Australlānco cah woomera.
Neneuhcāyōtl:Tlahuiztli
Somebody Told Me
"Somebody Told Me" ītōcā in The Killers cēmani cuīcatl.
Neneuhcāyōtl:2004 cēmani Neneuhcāyōtl:2004 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:The Killers
696
Miquiztli
* *
Bones
"Bones" ītōcā in The Killers cēmani cuīcatl.
Neneuhcāyōtl:2006 cēmani Neneuhcāyōtl:2006 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:The Killers
The 4400
The 4400 ītōcā cē tl tētōcāīxiptlayōlli huehcaīxipcaxitl īxiptlayōltzintli ōquichīuh René Echevarria, ōquipēuh īpan 2004.
Tlācatiani
Neneuhcāyōtl:2000s īxiptlayōltzintli Neneuhcāyōtl:Tlahtohcāyōtēcah īxiptlayōltzintli
Penélope Cruz
right|200px|Penélope Cruz Penélope Cruz Sánchez (Alcobendas, 28 ic nāuhtetl mētztli 1974-) ītōcā cē caxtiltēcatl īxiptlayōllācatl.
697
697 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 7 īpan 690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
202
202 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Burquina Faso
Burquina Faso, tlācatiyān īpan Africa, ītēcuacān Uagadgu ca.
In Tōcāitl
In achto ītōca ōPani Volta (franciatlahtōlli: Haute Volta), īca in tlācaxoxoucāyōtl ōpīx in tōcāitl Burkina Faso; Burkina īpan mooretlahtōlli quihtōznequi Yēctlācah īhuān Faso īpan bamanankantlahtōlli quihtōznequi tlācatiyān; ic in tlein Burquina Faso quihtōznequi in īntlācatiyān in yēctlācah. Neneuhcāyōtl:Africa Neneuhcāyōtl:Burquina Faso
Read My Mind
"Read My Mind" ītōcā in The Killers cēmani cuīcatl.
Neneuhcāyōtl:2007 cēmani Neneuhcāyōtl:2006 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl
Ācatzauctli
In ācatzauctli (Cranichis tubularis).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
1847
1847 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1840s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1676
1676 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Caxtillān mexcalmetl
Caxtillān mexcalmetl īcentōcā in īxquich metl ca.
Neneuhcāyōtl:Memeh
Cōzticcōātzontecomaxōchitl
In cōzticcōātzontecomaxōchitl (Encyclia citrina).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
1963
1963 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1960s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
320 xihuitl
320 xihuitl ōcatca inic ēyi mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 321 oc 330 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
201
201 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
1677
1677 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Andrés de Olmos
thumb|Andrés de Olmos īArte de la lengua Mexicana, 1547 In Andres de Olmos otlacat ipan Oña, Burgos, Caxtillān inahuac inic 1485, omictih ipan Tampico, Yancuic España, axcan Tampico, Tamaulipas, Mexihco. Yehhuatl ocatca ce tetlaneltoquitiani franciscoteotlacatl ixmachoni ipampa itequitiliz in iuh motlahtolmachtiani ica nahuatlahtolli, huaxtecatlahtolli ihuan totonacatlahtolli.
Nenemitiliztli
Oncah cequi tetlaxinililiztli itechpa in ixiuh in itlacatiliztzin, ipan in George Baudot yehhuatl ocatca inic 1480, ipan Remi Simeon yehhuatl ocatca inic 1491, ipan Angel Maria Garibay yehhuatl ocatca inic 1500 ihuan impan Ascension Hernandez Triviño ihuan Miguel Leon-Portilla yehhuatl ocatca inic 1485. Inoc itelpochtian, Andres de Olmos nen itloc ce hueltiuhtli ipan Olmos itech Burgos ihuan quimomachtih melahuacayotl. Ica in huehhuetiliztli ompohualli once xihuitl ompachiuh itech in 'itlamaceuhcayo in Teotlacah Tepitohton. In aquin quixmah yehhuatl in teotlacatl Juan itech Zumarraga, in quihtlanilih inic ohtocaz in ompa America inic quintlaneltoquitiz in  tlacamecayomeh tlalquixtianimeh. Ic ohtocac ompa in Yancuic España inic 1528.
Niman inic 1530 ticteonamiquih ipan in yollohco Mexihco, itzalan Tepepulco (tlalli Texcoco) ihuan Cuauhnahuac. Inic 1533 mocepanicnelih ipan itlanelhuayotiliz in Nemachtilcalli in Yecnemiliceh Temazoa itech Tlatelolco, tlanelhuayotiliztli in ica quicnelih ixquichca inic 1539, xihuitl in ipan ohtocac in ompa Hueytlalpan, ipan in tlalli totonaca.
Inic 1544 quinelhuayotih in tetlaneltoquitiloyan Tamaholipa, in itoca itech quiza in itoca in onohuayan Tamaulipas ihuan in ipan quinhualcelih in tlalquixtianimeh «olives». Ipan itlacohyo in iuh tetlaneltoquitiani nehnen in tlalli oc ye cencah in mictlan in ahmo in atoyatl In Zoyacuahuitl, yehhuatl catca in tlazintiani itech in inechantiliz inin tlalli. Inic 1558 inic 1568 monactih ipan Tampico, xomolco in ompa sitech huetz inic quihcuiloz ce nequiztic icotoncayo in itlachiuh, yehica itlamaliz in iuh tetlaneltoquitiani ahcico inic quixmatiz in nahuatlahtolli, in tepehuantlahtolli, in huaxtecatlahtolli ihuan in totonacatlahtolli. Mic inic 8 inic mactlactetl metztli inic 1571.
In ōquihcuilo:
Neneuhcāyōtl:Tlahtolmatinimeh nahuatlahtolcopa Olmos, Andrés de
1337
1337 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Toltecah
thumb|350px|right|In Ātlāntēcah temimiltin Tōltēcah yāōtic [[Tōllān, Hidalgo|Tōllān]] Tōltēcatl cah in huēyi tlahtohcāyōtl in Cemānāhuacco. Tōltēcah catqueh ipan Mēxihco īhuān Cuauhtēmallān.
Neneuhcāyōtl:Macehualtin
698
698 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 7 īpan 690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Āmatzauctli
In āmatzauctli (Encyclia pastoris).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Eztli
thumb|right|250px|Eztli.
326
326 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 320s māhtlacxihuitl.
Eztli
Eztli ahnōzo yeztli ( Sangre), se chichiltic atl in tlēin nenemi yēzōhpal.
Tiyanquiztli (Ilhuicamatiliztli)
Neneuhcāyōtl:Cīcītlaltin Neneuhcāyōtl:Miaccītlalli
326
Miquiztli
* *
23 metztli abril
Tonalilhuitl
23
Let It Be (cuīcatl)
"Let It Be" ītōcā in The Beatles cēmani cuīcatl.
Neneuhcāyōtl:1970 cēmani Neneuhcāyōtl:1970 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Pianotli rocq cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:The Beatles
For Reasons Unknown
"For Reasons Unkown" ītōcā in The Killers cēmani cuīcatl.
Innsbruck
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Austria
1848
1848 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1840s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Honda Civic II
Honda Civic II ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Honda īhuīcpa 1980 oc 1983  xihuitl. Civic quihtōznehqui "āltepētlācatl".
Civic 2 Honda Civic 2 Honda Civic 2 Honda Civic 2
Alpine A610
Alpine A610 ītōca cē momomalacatōn ōquichīuh Renault quemeh Alpine īhuīcpa 1991 oc 1995  xihuitl.
Alpine 6
330 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
203
203 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Р
Р ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Iztāctepētzaucxōchitl
In iztāctepētzaucxōchitl (Govenia liliacea).
С
С ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Iztāctepētzaucxōchitl
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
1849
1849 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1840s mahtlācxihuitl.
699
699 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 7 īpan 690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1678
1678 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1307
1307 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1300s mahtlācxihuitl.
With Or Without You
"With Or Without You" ītōcā in U2 cēmani cuīcatl.
Neneuhcāyōtl:1987 cēmani Neneuhcāyōtl:1987 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:U2
Tequillan mexcalli
250px|thumb|Tequillān mexcalli
Tequillān mexcalli (Tequila), otlachihualo ipan Mexihco.
Chīuhpōhualhuaztli
thumb|Chīuhpōhualhuaztli In Chīuhpōhualhuaztli ( Computadora nozo Ordenador) tlen no quihtoah tepoztlahcuiloni nozo tepoztlahcuilohquetl, tlen ica titonohnotzazqueh huan tiquiehuazqueh tlamatiliztli.
Tequillan mexcalli
Neneuhcāyōtl:Octli
Chīuhpōhualhuaztli
Tlāchīhualli īca miāc tepōzmēcatl huān nōihqui miāc tlāmāntli īca tlāpalēuiz huān tlāhueyīliz in tēpoz, cēpan hueli quichīhua miāc tēquitl tlāhuel huēlīhui huān nōchīpan īca cē programa nozo software.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Chīuhpōhualhuaztiliztli
Tlapalèwilistli: ¿Kèn nikchìwàs?
¡Niknekìskia nitlapalèwìs ìpan Wikipedia! ¿Tlen cualli nikchìwàs?
¡Ka mièk tlamantli kèn cualli titlapalèwìs! Axàn tiawe timitznèxtiliâkë kenìn mochìwa:
Achtopan
Intlà tikneki titlapalèwìs achto xikîcuilòpòwa Introducción a Wikipedia
Xikchîchìwa yancuik tlâcuilòlli
Neneuhcāyōtl:Nāwatlâtōlli (ncj)
Honda Civic III
Honda Civic III ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Honda īhuīcpa 1984 oc 1987  xihuitl. Civic quihtōznehqui "āltepētlācatl".
Civic 3 Honda Civic 3 Honda Civic 3 Honda Civic 3 Honda Civic 3
204
204 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
2
2 ītōca cē xihuitl īpan 0 xihuitl mahtlācxihuitl, auh mācuīlpōhualxiuhpan 1.
1680
1680 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
24 metztli abril
Tonalilhuitl
24
25 metztli abril
Tonalilhuitl
25
Cōztictepētzaucxōchitl
In cōztictepētzaucxōchitl (Govenia superba).
Dry Your Eyes
"Dry Your Eyes" ītōcā in The Streets cēmani cuīcatl.
Cōztictepētzaucxōchitl
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Dry Your Eyes
Neneuhcāyōtl:2004 cēmani Neneuhcāyōtl:2004 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rap cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:The Streets
Cuitlahuac
Cuitlahuac (1476 - diciembre de 1520), in tlācatl Cuitlāhuactzin achto tlahtoāni Iztapalapan zatepān tlahtoāni Tenōchtitlān īhuān Mēxihco, in īpiltzin Āxāyacatzin.
Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1520 Neneuhcāyōtl:Aztecah Neneuhcāyōtl:Altepemexicah
700
700 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 7 īpan 690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1679
1679 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1670s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1850
1850 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1840s mahtlācxihuitl.
Chīchīltictēpetzaucxōchitl
In chīchīltictēpetzaucxōchitll (Laelia autumnalis).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Alpine GTA
Alpine GTA ītōca cē momomalacatōn ōquichīuh Renault quemeh Alpine īhuīcpa 1986 oc 1991  xihuitl.
Т
Т ītōcā cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Alpine GTA
Alpine 5
1941
Nō xiquitta
*
Iztac tepoztli
<th colspan="2" align=center bgcolor="#ffc0c0">General Tōcāitl, machiyōtl, tlapōhualli Iztactepoztli, Ni, 28 Serie química Metal de transición Grupo, periodo, bloque 10, 4, d Densidad, dureza Mohs 8908 kg/m³, 4,0 Apariencia Lustroso, metálico 125px <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0">Propiedades atómicas Peso atómico 58,71 uma Radio medio† 135 pm Radio atómico calculado 149 pm   Radio covalente  121 pm   Radio de Van der Waals  163 pm   Configuración electrónica   [ Ar ] 3d84s2 Estados de oxidación (óxido) '''+2 (levemente básico) Estructura cristalina Cúbica centrada en las caras <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0">Propiedades físicas Estado de la materia Sólido (ferromagnético) Punto de fusión 1453 C Punto de ebullición 2730 C   Entalpía de vaporización  370,4 kJ/mol Entalpía de fusión 17,47 kJ/mol Presión de vapor 237 Pa a 1726 K   Velocidad del sonido  4970 m/s a 293,15 K  <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0">Información diversa Electronegatividad 1,91 (Pauling) Calor específico 440 J/(kg·K) Conductividad eléctrica 14,3 x 106 m-1·Ω-1 Conductividad térmica 90,7 W/(m·K) 1° potencial de ionización 737,1 kJ/mol 2° potencial de ionización 1753 kJ/mol 3° potencial de ionización 3395 kJ/mol 4° potencial de ionización 5300 kJ/mol <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0">Isótopos más estables <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0"><font size="-1">
Iztactepoztli (Caxtillāntlahtōlli: Níquel).
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Yelizmatiliztli
Over My Head (Cable Car)
"Over My Head (Cable Car)" ītōcā in The Fray cēmani cuīcatl.
340 xihuitl
340 xihuitl ōcatca inic mācuīlli mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 341 oc 350 xihuitl.
206
206 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
1943
1943 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1940s mahtlācxihuitl.
Over My Head (Cable Car)
Neneuhcāyōtl:2004 cēmani Neneuhcāyōtl:2004 cuīcatl Neneuhcāyōtl:Pianotli rocq cuīcatl Neneuhcāyōtl:Rock cuīcatl Neneuhcāyōtl:The Fray
1943
Nō xiquitta
*
965
965 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 960s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
340 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
26 metztli abril
Tonalilhuitl
26
Salvatore Nunnari
Salvatore Nunnari cē itlaliatlācatl teōpixqui, otlācat in ōmpa Regio di Calabria (Italia), Tlachicuazti 1, 1939 xihuitl). Axcāniztica huēyiteōpixqui in Catōlicoquīxtianāyotl Arzobispo emerito īpan Cosenza-Bisignano.
Episcopal ītlahtōllo
Neneuhcāyōtl:Italiatecah
У
У ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Falling Away With You
"Falling Away With You" ītōcā cē cuīcatl īpal Muse.
1863
1863 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Macuilpohualxihuitl XII
Mācuīlpōhualxihuitl 12 (inic mahtlāctli omōme) ītōcā in mācuīlpōhualli xihuitl cāhuitl īhuīcpa 1101  oc 1200  xihuitl.
Julia Stiles
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1981
1944
1944 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1940s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Itzāmahuah
In Itzāmahuah (Laelia speciosa).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Cōātzontecomaxōchitl
In cōātzontecomaxōchitl (Stanhopea tigrina).
Neneuhcāyōtl:Orchidaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Cuicatl
Cuicatl ce tlatzohtzonaliztli.
Neneuhcāyōtl:Cuicatl
1682
1682 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
350 xihuitl
350 xihuitl ōcatca inic chicuacē mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 351 oc 360 xihuitl.
1682
Miquiztli
* *
205
205 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Alizée Jacotey
Alizée Jacotey nozo Alizée (1984 - ) ītōcā cenca mahuiztic pop cīhuacuīcani. Ōtlācat ōmpa Francia, centecopa tlāltelolli ītōcā Ajaccio. Ye mochi tōnaltin ohualla oncān Mēxihco īhuān tlahtollo in radio.
Honda Civic V
Honda Civic V ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Honda īhuīcpa 1992 oc 1995  xihuitl. Civic quihtōznehqui "āltepētlācatl".
Alizée Jacotey
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1984 Neneuhcāyōtl:Franciatlācah
Honda Civic V
Civic 5 Honda Civic 5 Honda Civic 5 Honda Civic 5
Honda Civic IV
Honda Civic IV ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Honda īhuīcpa 1988 oc 1991  xihuitl. Civic quihtōznehqui "āltepētlācatl".
Civic 4 Honda Civic 4 Honda Civic 4 Honda Civic 4 Honda Civic 4
Tlatzohtzonaliztli
thumb|right|200px|Machiyōtl.
1864
1864 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Tlatzohtzonaliztli
Tlatzohtzonaliztli ītōcā in tōltēcayōtl nōzo in cuīcamatiliztli neneuhcāyōtia tozquiliztli īhuān tzatzatiliztli centlāliztli nāhuatica, huēhuētiliztica auh tlatzotzonaliztica.
1864
Miquiztli
* *
1338
1338 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
1681
1681 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
1338
Miquiztli
* *
1681
Miquiztli
* *
Tlatzohtzonaliztli
Cuīcayōtl nōiuh mochi tōltēcayōtl ihtoa tlamatiliztli, ollīnyōtl īhuān occequīntīn olanquilohuicpa.
Tlahtōllōtl
Cuīcayōtl ōmopēuh īpan achtohuēhuehcāyōtl ihcuāc tlācah huēhuēltīca chīhua huēhuēlizpampa.
Zātēpan huēyi cuīcapixqueh ōcatcah in iuhquin Johann Sebastian Bach, Wolfgang Amadeus Mozart īhuān Ludwig van Beethoven. Īhtoac Claude Debussy cuīcatechcopa "in mochi chicāhualiztli mohtoa īpan cē tozquitl chīhualiztli quipiya: in tlatzotzonalli, in tlatzotzonalōni, in cuīcapixqui auh īhuēycuīca, cē tozquini auh cē olanquiloyān".
Neneuhcāyōtl:Tlatzohtzonaliztli
3
3 ītōca cē xihuitl īpan 0 xihuitl mahtlācxihuitl, auh mācuīlpōhualxiuhpan 1.
1945
1945 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1940s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Tōlli
Tōlli ahnōzo Tōlin (caxtilāntlahtōlli tule, espadaña).
1683
1683 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
207
207 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1339
1339 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Francesco Totti
Francesco Totti (1976 - ) ītōcā cē italiatlācatl futbolista. Otlacati ipan Roma, Italia.
No xiquitta
Totti, Francesco Neneuhcāyōtl:Italiatecah
Burundi
In Tlācatlahtohcāyōtl in Burundi tlācatiyān īpan Africa, ītēcuacān Gitega ca.
In Tōcāitl
In huehcāuh tlācatiyān tōcāitl ōcatca Urundi-Ubrundi-Bruwanda. Urundi in ahmo huēyaquiliztli in Urundi Rwanda quihtōznequi In occē Ruanda, iuhqui in belgatlācah ōtōcāitih in tlālli. In āxcān tlācatiyān tōcāitl in bantutlahtōlli kirunditlahtōlcopa.
Neneuhcāyōtl:Africa Neneuhcāyōtl:Burundi
Julianne Moore
Julia Ann Moore (1960 - ) ītōcā cē tl īxiptlayōllācatl.
Nō xiquitta
Moore, Julianne Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah quitechihualtianimeh
1865
1865 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Ahuatomatl
thumb|Ahuatomatl Ahuatomatl ce xochihcualli itech ahuatl.
966
966 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 960s mahtlācxihuitl.
Kings and Queens
"Kings and Queens" ītōcā inic ōme cēmani cuīcatl īpan This Is War, achto huēycaquizcopīnalōni īpal tl tlacuīcaliztli 30 Seconds to Mars. Cuīcatl ōmonamacapēuh cēmani iuhcāyōtl īpan 2009 xihuitl.
966
Miquiztli
* *
1684
1684 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
Arturo Montiel
Arturo Montiel Rojas (1943 - ) ītōcā mēxihcatl cemitqui auh Tēpachoāni in Tlahtohcāyōtl Mēxihco.
Honda Civic VI
Honda Civic VI ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Honda īhuīcpa 1996 oc 2000  xihuitl. Civic quihtōznehqui "āltepētlācatl".
Civic 6 Honda Civic 6 Honda Civic 6 Honda Civic 6 Honda Civic 6
209
209 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Martha Higareda
Martha Elba Higareda Cervantes (1983 - )ītōcā cē mēxihcatl īxiptlayōllācatl.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1983 Higareda, Martha
Acocohxochitl
In Acocohxōchitl (Dahlia).
Hueyiteopixcatlahtoani
San Pedro ocatca ipance Huēyteōpixcātlahtoāni īpan in Catolicismo Romano (Mateo 16, 13-20)
Huēyteōpixcātlahtoānime
right|thumbnail|177px|[[Simón Pedro ocatca ipance Huēyteōpixcātlahtoāni.]]
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano Neneuhcāyōtl:Hueyiteopixcatlahtoanimeh Neneuhcāyōtl:In Vaticano
Nahui
Nāhui ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "4".
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
Х
Х ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Macehualtlacatl
Ce macehualtlacatl (caxtillahtolli: indígena, autóctono) cah tlacatl canah zanyeno otlacat nozo zanyeno yolia.
Neneuhcāyōtl:Tlacayotl
Tlalcamohtli
Tlālcamohtli (Caxtillahtōlli/Quechhuatlahtōlli: papa), Solanum tuberosum.
370 xihuitl
370 xihuitl ōcatca inic chicuēyi mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 371 oc 380 xihuitl.
Tlalcamohtli
Neneuhcāyōtl:Solanaceae
370 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
Miguel Hidalgo
Miguel Gregorio Antonio Ignacio Hidalgo y Costilla Gallaga Mondarte Villaseñor (1753 - 1811) ītōcā yancuīccaxtiltēcatl teōpixqui. Nō ītōcā "Tlācaxoxouhcāyōtl ītah" Yehuatl otlacati ipan Valladolid, ipan 1753[xihuitl ce calli, ipan in macuilpohualxihuitl tlapohua caxtolli ihuan yei], "In Tlacaxoxouhcayotl itah" ocatca in Valladolid iteaocalli iteopixqui. Yehuatl ipan 1810 [chicome tochthtli, ce xiuhitl ipan uin macuilxiuhpohualli tlapohua catollin ihuan nahui] onextia ichtaca in Tlacaxoxouhcayotl imexihco itloc Josefa Ortiz de Dominguez, Ignacio Aldama, ipan Queretaro. thumb|Miguel Hidalgo y Costilla
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1753 Neneuhcāyōtl:Guanajuatecah Neneuhcāyōtl:Yancuic españoltecah
1340
1340 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1330s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Honda Civic VII
Honda Civic VII ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Honda īhuīcpa 2001 oc 2005  xihuitl. Civic quihtōznehqui "āltepētlācatl".
Civic 7 Honda Civic 7 Honda Civic 7 Honda Civic 7
1947
Nō xiquitta
*
208
208 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Totomichin
Totomichin (Spheniscidae), Pingüino ītōcā cē tōtōtl. Inin yolcatl ichanti in ompa Antartida, Africa ihuan Ixachitlan Huitztlampa.
left|thumb|250px|Tōtōmichin left|thumb|250px|Tōtōmichin
Neneuhcāyōtl:Totomeh (nhn)
1866
1866 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
27 metztli abril
Tonalilhuitl
27
1686
1686 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
1946
1946 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1940s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Ф
Ф ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Achto quiyahuatentli
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nhn)
1341
1341 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
28 metztli abril
Tonalilhuitl
28
Brandon Flowers
Brandon Richard Flowers (1981 - ) ītōca in cuīcani īpan tl tlacuīcaliztli The Killers.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1981 Neneuhcāyōtl:The Killers
1948
Nō xiquitta
*
211
211 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Utahnahuatlahtolli
In utahnahuatlahtōlli ahnozo utoāztēcatlahtōlli quichīhuah cē tlahtōlli cenyeliztli huel mani Ixachitlān mictlāmpa, īca 2,000,000 tlahtohqueh. Īnelhuayo tlatēctli īpan cequi in huitztlāncihuātlāmpa in Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl ahnozo in mictlāntlāpcopa in Mēxihco, in īmaniliztli īpampa in tlahtohqueh huēyi īnnehnemiliz huehcāuh Ānāhuaccopahuīc tlālli. In tāchcāuh tlahtōlli īpan in Mēxihcatlahtohcāyōtl, in tāchcāuh in Ixachitlān Mictlāmpa, ōcatca in nāhuatlahtōlli cē yutanāhuatlahtōlli.
1342
1342 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
Utahnahuatlahtolli
In tōcāitl utoātēcatlahtōlli neahcualihtolo, īpampa in tōcāitl uto ahmocualli ca ītech in Yūtā tlācatiyān, īhuān in āztēcatl ahmocualli ca ītech in nāhuatlahtōlli, Ic in tlein mocemīxnāhuatia in cualli tōcāitl yutanāhuatlahtōlli.
1342
Miquiztli
* *
Utahnahuatlahtolli
Neneuhcatiliztli
Īpan in yutanāhuatlahtōlli onca cequintin ēpōhualli yutanāhuatlahtōlli, āxcān nemi zanyoh ocachi cequi cēmpōhualli. Motlahtoa īpan Mēxihco, Cōzcatlān, Cuauhtēmallān, Nicānāhuac īhuān Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl.
Tlahtec Neneuhcatiliztli
Ītechpa in tlahtec neneuhcatiliztli in yutanāhuacenyeliztli mīximatcaitta ōne huēyi xeliuhcāyōtl: mictlāmpa (in yuta ahnozo xoxone tlaolōlōlli) īhuān occē huitztlāmpa (Sonora ahnozo mēxihcatl tlaolōlōlli). Cequi huitztlāmpa tlahtōlli motlahtoa īpan in Ānāhuac īhuān in mictlāmpa Mēxihco, inoc in mictlāmpa motlahtoa īpan in Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl. In mochi inīn cenyeliztli mochīhua īca chicuēyi tlalōlōlli, nāhui īpan in xoxonexeliuhcāyōtl īhuān nāhui īpan in sonoraxeliuhcāyōtl. In huehcāuh nāhuaxeliuhcāyōtl, āxcān tlachīhua cē tlanitlalōlōlli īpan in sonoraxeliuhcāyōtl.
750px|In cuahuitl Yutanāhuatlahtōlli
200px|thumb|right|Yutanāhuatlahtōlli, [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl]] 200px|thumb|right|Yutanāhuatlahtōlli: [[Mēxihco]]
Neneuhquitlahtōlli īpan in yutanāhuatlahtōlli
Tlani moittaltia cequi neneuhquitlahtōlli (cognados) tēpōhualāmatl yutanāhuatlahtōlli ītzalan:
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli