cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Pablo II
Juan Pablo II (, Giovanni Paolo II, Juan Pablo II) īnhuac Karol Józef Wojtyła (1920 - 2005) ītoca cē poloniatlācatl xihuitl.
Chiquito de la Calzada
Links
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1932 Neneuhcāyōtl:Caxtiltēcatl īxiptlayōllācah
Juan Pablo II
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1920 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2005 Neneuhcāyōtl:Hueyiteopixcatlahtoanimeh Neneuhcāyōtl:Polontecah
Harrison Ford
Harrison Ford (1942 - ) ītōcā cē tl īxiptlayōllācatl.
Nō xiquitta
Ford, Harrison Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah quitechihualtianimeh
1687
1687 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
380 xihuitl
380 xihuitl ōcatca inic chiucnāhui mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 381 oc 390 xihuitl.
Zacatl
thumb|225px|Zacatl thumb|225px|Zacatl
Zacatl quihtōznequi ic caxtillāntlahtōlli zacate, grama.
210
210 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 200s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1949
1949 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1940s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Ángeles Caso
Ángeles Caso (Gijón, Tlachicōnti 16 1959-) ītōca caxtiltēcatl huēyi tlahcuilōni.
Links
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1959 Neneuhcāyōtl:Españoltecah amoxtlahcuilohqueh Neneuhcāyōtl:Cihuatlacameh
1689
1689 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
2017
2017 ce xihuitl ipan macuilpohualxihuitl XXI.
No xiquitta
*
29 metztli abril
Tonalilhuitl
29
Ц
Ц ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
707
707 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
967
967 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 960s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1688
1688 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlamahuizoliztli
Neneuhcāyōtl:Tequichihualiztli
1343
1343 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Erasure
Erasure ītōca cē tlātlamantic rock tlacuīcaliztli tlein ōmopēuh īpan 1985 xihuitl īpan London, Inglatlālpan.
Yahualtzintli
'The Neon (2020)
Tlahtōlcaquiliztilōni
<REFERENCES/>
Neneuhcāyōtl:1980 xihuitl tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1990 xihuitl tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000 xihuitl tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Erasure Neneuhcāyōtl:Tlātlamantic rock tlacuīcaliztli
1690
1690 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1680s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Charles Babbage
Charles Babbage, FRS ītōcā inglatēcatl tlachīhualōni, tlachīhuamatini, tlapōhualmatini auh tlazohmatiliztlācatl.
Tlazohmatiliztli
Neneuhcāyōtl:1791 tlācatiliztli Neneuhcāyōtl:1871 miquiztli Neneuhcāyōtl:Inglatēcah huēytlācah Neneuhcāyōtl:Huēyi tlachīhuamatini
212
212 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlaloc
Ca Tlaloc in quichihua quiyahuitl, tlahuitequi, tlatlatzinia, itech huitz in nemiliztli, zan ye no Tlalteuctli, temamauhtic acipactli. Iniqueh in eyin monelotiah. Cuecueyah ixiptlahuan; momati in ic imalacachol ipan ixtli, cohuatlaneh, mochipa quipa in matlalli. Macehualtin, tlaelelmicqui, xococualpixqueh inteoh. Netlamachtilizilhuitl ipan Tozoztontli, ipan Etzalcualiztli, noihuan ipan Atemoztli.
Neneuhcāyōtl:Mexicayotl
Drew Barrymore
Drew Blyth Barrymore (1975 - ) ītōcā cē tl īxiptlayōllācatl.
Macuilli
Mācuīlli, mācuīl, mācuīltetl, mācuīltin, mācuīltzin: 5 (cē tlapōhualli).
Drew Barrymore
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1975 Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah quitechihualtianimeh
Macuilli
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
1867
1867 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
390 xihuitl
390 xihuitl ōcatca inic mahtlāctli mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4, auh mopiyah īhuīcpa in 391 oc 400 xihuitl.
Mazda 6 Atenza
Mazda 6 Atenza ītōca cē tepozmalacatl ōquichīuh Mazda īhuīcpa 2002 oc 2007  xihuitl.
390 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
1950
1950 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1940s mahtlācxihuitl.
Mazda 6 Atenza
Neneuhcāyōtl:Huēhueh cualli tepozcaxitl Neneuhcāyōtl:Huēhueh cualli huayin Neneuhcāyōtl:Huēhueh cualli liftback 6 Atenza 1
1950
Nō xiquitta
*
Caribe hueyatl
thumb|right|250px Caribe Huēyātl.
Neneuhcāyōtl:Hueyatl
Roundstone
Roundstone ītōca cē rock tlacuīcaliztli, tlein ōmopēuh īpan 2006 xihuitl āltepēpan Londres, Inglatlālpan.
Neneuhcāyōtl:2000 xihuitl tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Roundstone Neneuhcāyōtl:Tlātlamantic cuīcayōtl tlacuīcaliztli
Cuahuitl
thumb|200px|Chicomecoatl cuahuitl. thumb|200px|In cuahuitl.
Cuahuitl (Caxtillāntlahtōlli: Árbol nozo arbusto).
Occequin necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Cuauhtontli
701
701 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Avatar
Tlācatiani
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 2009
1691
Miquiztli
* *
Ч
Ч ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
1344
Miquiztli
* *
Acatl
Acatl (Phragmites communis), quihtoznequi ic caxtillantlahtolli carrizo no caña.
Tlachihualiztli
Nōīhuān cē tōnalli īpan Tōnalpōhualli.
Neneuhcāyōtl:Xihuitl (cuauhtontli)
Salvador Dalí
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1904 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1989 Neneuhcāyōtl:Españoltecah tlahcuilohqueh
A Beautiful Lie
A Beautiful Lie ītōca inīc cē yahualtzintli īpal tl tlacuīcaliztli 30 Seconds to Mars, auh ōmonamacapēuh īpan Tlachicuēiti 30, 2005 xihuitl.
Neneuhcāyōtl:2005 yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Rock yahualtzintli Neneuhcāyōtl:30 Seconds to Mars
Xena: Warrior Princess
Xena: Warrior Princess ītōcā cē tlahtohcāyōtēcatl sitcom huehcaīxipcaxitl īxiptlayōllotzintli mochīhua īpal Robert Tapert, ōquipēuh īpan 1995.
Tlācatiani
Neneuhcāyōtl:2000s īxiptlayōltzintli
213
213 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Nahuatlahtolli
In nahuatlahtolli opeuh tlahtohquih ica in caxtiltecah inhualaliz ipan in cematoc tlalli, inahuac in caxtillahtolli iuhqui yancuic achcauh tlahtolli ipan in Anahuac; tel, in europanecah, otlatequitilih in nahuatlahtolli ipampa in teopixqueh otepeuhqueh in tlacameh, quimamah in nahuatlahtolli canin tlen achtopa ahmo motlahtoa nahuatlahtolcopa.
5
5 ītōca cē xihuitl īpan 0 xihuitl mahtlācxihuitl, auh mācuīlpōhualxiuhpan 1.
Nahuatlahtolli
In nahuatlahtolli ca in nican tlahtolli ica in ocachi tlahtohquih ipan Mexihco, ica ixquichca 1,500,000; mochi ontlahtoleh ica in caxtillahtolli. Motlahtoa ipan in Mexihco ixquichca America.
Tlahcuilolli
Caxtiltecah oquitequitiltili latinmachiyotlahtoltiliztli ic tlahcuiloa miaquin xochicuicatl. Miaquin hueyi tlahtolamoxtli (iuh Molina iVocabulario ipan 1571) huan netlahtolmachitiliztechcopa (quilmach Horacio Carochi i Arte de la lengua mexicana con declaración de los adverbios della ipan 1645 in achi cualli) catcah ohcuiloqueh inin mecayocopa. Carochi oquintequitiltili eyi chicauhtlahtol imecayopan: hueyiac, yahualli huan opochtli. Inic ce quihtoa hueyic /a/, /e/, /i/ nozo /o/ quemeh /ā/, /ē/, /ī/ huan /ō/. Onto, yeto, quihtoah saltillo. Hueliti no mohcuiloa quemeh /h/.
Occequin tlahtolli
Caxtillantlahtolli quintequitiltilia miaquintin nahuatlahtolli. Miaquin intoca yancuic tlamantli ihuic Europa. Occequin, quemeh inglestlahtolli no quimpiyah nahuatlahtol iniuhquin chocolate (xocolatl), tomato (xitomatl) huan avocado (ahuacatl)
Mexihco, miaquin mochi tonalli itlahtol omochiuh nahuatlahtolli-caxtillahtolli cetilizpampa:
Nahuatlahtolli icenyiliz
250px|thumb|Nahuatlahtohqueh ipan Mexico thumb|250px|Nahuatlahtoh
Nahuatlahtolli cenyeliztli (nah)
Caquiztilizmatiliztli
In pillahtolli huan achi mochitin in ahmo neneuhqui nahuatlahtolli mopalehuia in tozquinehnehuiliztli (consonantes) in iuh ca:
In nahuatlahtolli piya nahui hueyic tozquiyotl (vocal larga) huan nahui titichtic (corta) ahnozo ahmo hueyic (breve), in iuh ca:
In tlahtolli
200px|thumb|right|Nahuatlahtolli oihcuiloc, ipan Teotihuacan.
In tachcauhtica in nahuatlahtolli itlahtol omotiz ixquich in achto yutanahuatlahtolli. Momati tlein in nahuatlacameh oahcihqueh in Anahuac ixquich in xihuitl 500 z. C. oquinpetonilihqueh tlahtoltica occe tlacameh. In ipampa inin in ahmo yutanahuatlahtolli ohualah in tlacuiltillahtolli ixcquich huehuecauhtlahtolli yeppa-nahuatlahtolli.
Achi mochi in nahuatlahtolli itlahtol yutanahuatl ca, tel oncah tlahtolli ica tzintliztli occe tlahtolpan iyuhqui in michhuahcatlahtolli iyuhqui: caltzontzin huan tzintzon; in totonacapantlahtolli: chichi .Cequi afijos huan tlahtoliuhquiyōtl huelitizquia quipiya otompametlahtolli tzintiliztli, iyuhqui in artículo definido "in" huan in sufijos -tzin huan ton in ome cah ipan in otontlahtolli.
Zatepan hualazqueh in caxtiltecah miac caxtillantlahtolli omocalaquih in nahuatlahtōlli tachauhca yancuic tlamantli iyuhqui yolcatl: caballo>cahuayoh, Castilla>caxtil, pato(s)>patox; xochihcuallotl huan tlacuallotl: ciruela, granada, higo(s)>hicox, lima, limón>limon, manzana, membrillo, vino>huino, tocino; tlamanyotl: hacha, cuchillo, mesa, taza, candela, camisa>camisahtli, mantilla; tēpachōliztli: gobernador, alcalde, regidor (ahnozo lexitol), fiscal, virrey (ahnozo visurey); occequin: firma, peso, tomín>tomin, interrogatorio>telocatolio, imagen>magen; huan miac tlacatl, tlacatiyan huan altepetl intoca.
No miac latintlahtolli omocalaquih in nahuatlahtolli in teomatilizyotl iyuhqui: anĭma>animan, altāre>altar, angĕlus>ángel>angel, crux>cruz (ahnozo coloz), deus>dios, missa>misa, christiānus>cristiano; occē: oryza>orizatl, camox>gamuza>camoza huan occequin.
Occe tlahtolli omocalaqui in nahuatlahtolli iyuhqui in francestlahtolli maison>meson ipal in caxtillahtolli. No oncah ce japontlahtolli: 刀(katana)>catana.
Amoxtiliztli
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 260px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: right;"> Nahuatlahtolli - Huiquitlahtoltecpantiliztli
Mazda 6 Atenza II
Mazda 6 Atenza II ītōca cē tepozmalacatl quichīhua Mazda īhuīcpa 2007 xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Āxcān cualli huayin Neneuhcāyōtl:Āxcān cualli liftback Neneuhcāyōtl:Āxcān cualli tepozcaxitl 6 Atenza 2
1692
1692 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
702
702 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1868
1868 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Hopes and Fears
Cuīcatl
Neneuhcāyōtl:2004 yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Pianotli rock yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Keane Neneuhcāyōtl:Yahualtzintli īpan Island
30 metztli abril
Tonalilhuitl
30
Agatha Christie
Dame Agatha Mary Clarissa Miller, Lady Mallowan, DBE (1890 - 1976) ītōcā inglatēcah huēyi tlahcuilōni.
Nō xiquitta
Christie, Agatha Christie, Agatha Christie, Agatha
Miztli
Miztli (Puma concolor nozo Felis concolor) ce chichini yolcatl tlanacacuani tlen zenyeliztli felidae tlen nemi America. Inin huey mizyotl nemi īpan cēnca huēl tlātlamāntin tlāpan, ahmo occē quēmeh chīchihuālyōlcameh chanēqueh tlālnemīni īpan huēytlālpan Ixachītlan, tlēin neminīmeh īpan āchi tlāpan. Ichān cā ihuīcpa in Yūcon canadāpan, ixquīchca zān īhuitztlāmpa, patagoniāpan, argentināpan ihuan Chilīpan. In mīztli yētzticātic ihuan tlāipānocayotīni, īc chāntia īpan nōchi tlātlamāntin zacātlan Ixachitlānco. Inic ōme cēnca huēy Ixachitlānco, nīman in ocelōpan, āuh īnic nāhui cēnca huēy tlāltīcpac, īnhuan īca leopardo ihuān nīman tigrēpan, īn mōlotl ihuān ocēlotl. Iīxquichi cēnca huēy āhmo leopardo de las nieves, mānel cēnca tenōnotzālli īca chiquīmeh mīzyotl.
Tocayotl
Miztli ce nahuatlahtollli,, tecuani yolcatl, occe nahuatlahtolli quihtoznequi koamistli huan ompa Cuextecapan mistli nozo kuamistli. In ompa America Huitztlampa quechuatlahtolcopa puma, mapachetlahtoltica pangi, occe tlahtoltin.
Inacayo
thumb|left|Miztli Miztli ce tecuani yolcatl ompa in cuauhtlahtli. Momatqui nemi ihcuac otlacat intlah itechcopa cenyeliztli. Yeppan ic ome ixtelolohtli, hueyic tzontecomatl, quipia ce yacatl, hueyic cacactli ihuan ome nacaztli; ome hueyic mahtli, noyuhqui quipia ome polihuic xohtli. Quipia ce cuitlapilli. Inacayo ica tliltetl nozo machiyoehuatl, ce coztic noz chilcoztic cuetlachtli.
Ixtelolotl coztic huan tliltic, quipiya hueyi tlantli huan polihuic tlancol.
Itlacual
In miztli cē tlamīni ihuān tlāmiquīni, huāltepōtztōca cē ātzacuāltin īca nōchi yucāyotl. Zan huan itlacual in temazatl quemeh mazatl, tel no ami peruichcameh quemeh huanaco, nō ami cipactin quemeh quimichtin nozo tochin.
left|thumb|Miztli
Mecayotl
In miztli imecayo ica mizmeh motenehua ocelomeh latintlahtoltica pantherinae ce tlamatilizneneuhcayotl quihto icel ocelotzin, quipia occequin mimiztin cenca cercanos quemeh huehuehocelotl (panthera tigris), Panthera uncia – leopardo de las nieves, Panthera leo – león, ihuan Panthera pardus – leopardo.
Cenyeliztli
Quipia chicnahui mimiztin itech Puma concolor:
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Miztin
Mācuīlpōhualxihuitl XXX
In mācuīlpōhualxihuitl XXX (inic cēmpōhualomahtlāctli) in mācuīlpōhualli xiuhtin cāhuitl īhuīcpa 2901 xihuitl oc 3000 xihuitl.
215
215 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
400 xihuitl
400 xihuitl ōcatca inic cē mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5, auh mopiyah īhuīcpa in 401 oc 410 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
968
968 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 960s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Chichén Itzá
Chichén Itzā ītōcā huhcāuh huēyi mayaaltepetl īpan Yucatan, Mexihco.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Huehuehcauh altepetl ipan Mexihco Neneuhcāyōtl:Yucatan
Islam
thumb|250px|Allah (Teōtl) iuh alapiatlahtōlli In Izlām ca inic ōme teōmatiliztli oc ye cencah manihua tlālticpatli auh motlahcohuiā īpan tlacēcempōhualōni īcelteōtēizcaltiliztica īhuān in tlatōctilōni necēcetiliztli ītloc cequi teōmatiliztica tlayehyecoliztli. In alapiatlahtōlli Izlam quihtōznequi "in tētlacamatiliztli" ītech Dios. In īnelhuayōtlahtōl ca slm, motēnēhua salm, quihtōznequi "ahzōmālli", auh ītech quīza in tlahtōlli azlama, in quihtōznequi "ōmoteōxiuhtilih, ōmopolhuih". In Izlam (ahnozo Al-Izlam) ca teōmatiliztli in quihuīca ahzōmālli ītloc tlācatl in ihcuāc zan ye nō quimomaquiliā in Dios īhuān quimopohpolhuiā ītech īceyaliz. In mahomatlācah quineltocah in Dios īceyaliz ōmonēxtilih īhuīcpa Qur´an (Colhán), in āmoxtli in tlein ōquitlattitihticatca in Dios ītītlan, Mahoma (572-632).
Mahoma ītech pōhuiya in tlayacapan Quraysh, teōcalpōlli in quipiya in teōtepancalli quimatini ic tōcāitl Ka´ba īpan pōchtēcaāltepētl in ītōcā Makka (La Meca). Īpan 616 xihuitl, Mahoma quin iuhti ca tlanēxtīlli monequi ca yehhuātl quiteōmanaya huīccopa tlateōtoquiliztli īhuān īmiyateōtēizcaltiliz in tlein ōquiyehyecoāyah in álapeh tlayacapan. Īpan 622 xihuitl quinhuīca in ītlatoquiltin huīcpaco Madina (Metina), in cānin ōquitlatquic, ōcāxcāhuih in tēpacholiztica hueliyōtl, mā ōmocempōuh ītech ahtēīxnāmictiliztli in teōyōtica tēīxmauhtiliztli. In ihcuāc ayamo īmiquiliz īpan 632 xihuitl, mochi Alapiatlán ye ōquimalcocholiāya in izlámica teōmatiliztli ahnozo ōquiceliliāya in nenāhuatiliztli ītechpa ahzōmālli in ōquitlamanilih in āchtopaihtoāni.
Quil quihtoah in mahomatlācah, in nenēxtīlli in Mahoma ōquicēlih īc Teōtl Allah, īnoquīpan 20 xihuitl, mololoā īpan Colhán (q.n. "In Tēmpōhualiztli") in teōyoh tlahcuilōlli īpan Izlam. In āchtopaihtōani nō quimīxcomacaya in īmachiliz ōquicuīc ītech heprea teōtlahtōlli. In tētoquīlli tlahcuilōlli ca ye ahcoquīzqui in Hadīz, in tlein pixca in nehtōlli īhuān in nechīhualli īpan Mahoma. Īpan yehhuātl moquetza iuh machiyōtl īpampa in tlācayōtl, in huīc tētlācamatiliztli ītech in Dios ceyaliztli. In mahomatlācah quimachtiah in Izlam ca Atán īteōmatiliz īhuān in mochintin netītlaniltin āchtopaihtoānih in tlein Dios ōquintītlan ītloc tlācatl īpampa quīlōchtiā in nelli ohtli. Ca iuh tlamaniztli in quiteōtocah Apraham, Moxé īhuān Yesús iuh īāchtopaihtohcāhuān Dios. Mā zo tēl quineltocah ca tlacuitlapancāyōtl in Mahoma, īpampa in Colhán tlami quīxīptlati in mochi nenēxtīlli.
In āchtopa yōlpachihuiliztli in Izlam quihtoā īhuīcpa in Xahata, (in tēnēhualli mozolmana) mahoma tlācatēnēhualli īneltoquiliz: "Ahmo mantimani teōtl zan cē Allah, auh īāchtopaihtohcāuh ca Mahoma". Īpan inin netētlahpaltiliztli momoloca in yōlpachihuiliztli: (1) in tlācaahtlapalehqueh (angeles), nōncuahquīzqui in Hueyatlapaleh Gapriel; (2) īpan Āmoxtli ītechpa Nenēxtīlli (ītech yudía tēizcaltiliztli īhuān cristiana tēizcaltiliztli, oc nō īpan Colhán); (3) īpan tecpāntiliztli in āchtopaihtoānih; auh (4) īpan tlacuitlapancāyōtl ilhuitl, īpan Tētzontequilizilhuitl.
Koyochichi (nch)
Ni se koyochichi, se tekuani tlapiyali itech ken se chichi isenyelis, iuan latintlajtoli Canis latrans. Onkaj sekin koyochichi iixneska chokoxtik iuan tenextik.
Itlal
Nojkiya kipiya ome imaj iuan ome iikxi. Ipan altepetl nemij san kampa ueli. Sekin kanajya motlatiaj iuan kochi kuatitlan.
Inin tekuani no tlauel piyokua iuan no kinkua sekinok tlapiyalmej. Keman choka so kuayochoka tlauel majmauij maseualmej.
Onkaj miyak tlapoualistli ika inin tekuajketl.
Itlakualis
Ni se koajtitlantlapiyalmej kikua nakatl, yampatsa kitlapeua kuatochijmej, epamej uan totomej, katliueli xiuimej uan kijij atl pilkentsi.
1693
1693 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1345
Miquiztli
* *
Я
Я ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
Mācuīlpōhualxihuitl L
In mācuīlpōhualxihuitl XL (inic ōmpōhualōmahtlāctli) in mācuīlpōhualli xihuitl cāhuitl īhuīcpa 4901 xihuitl oc 5000 xihuitl.
Cuauhtontli
Ahmo yēctli inin tlahtōlli "Cuauhtontli", ca cualli ca yēctli in tlahtōlli Tlanelhuayōtl (Caxtillahtōlli: Planta; Inglatlahtōlli: Plant). Cuauhtōntli quihtōznequi "árbolito, arbusto"
Neneuhcāyōtl:Tlanelhuayotl
Tebas
Tebas ōcatca in Tlahco Egipto Emperadoryōtl īhuān in Yancuīc Egipto Emperadoryōtl ītēcuacān āxcān Al-Uqsur ca.
Mācuīlpōhualxihuitl C
In mācuīlpōhualxihuitl C (inic mācuīlpōhualli) in mācuīlpōhualli xihuitl cāhuitl īhuīcpa 9901 xihuitl oc 10000 xihuitl.
Ferrari F50
Ferrari F50 ītōcā cē momomalacatl ōquichīuh Ferrari īhuīcpa 1995 oc 1997  xihuitl.
703
703 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Johann Pachelbel
Johann Pachelbel (1653 - 1706) ītōcā huēyi alemantēcatl cuīcapixqui. Cah huēyi ītequi "Kanon und Gigue in D-Dur für drei Violinen und Basso Continuo".
Neneuhcāyōtl:1653 tlācatiliztli Neneuhcāyōtl:1706 miquiztli Neneuhcāyōtl:Alemantecah
214
214 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Strangers
Strangers ( Chontaltin) ītōcā inic cē vīdeocaquizcopīnalōni īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Keane. Ōmonamacapēuh īpan Tlamahtlāccēti 14, 2005 xihuitl.
Huitzocuitlapilli
In Huitzocuitlapilli (Disocactus flagelliformis), tlanelhuayōtl.
Neneuhcāyōtl:Cactaceae
Calīxcuātl:Tlācacnīuhyōlcāyōtl
Inīn zāzanilli ōmochīuh ic Tlācacnīuhyōlcāyōtl īcalīxcuā.
Camerun
Camerun, tlācatiyān īpan Africa, ītēcuacān Yaundé ca.
In Tōcāitl
In tōcātl Camerun īpampa in portugallahtōlli, Camarões, quihtōznequi Chacaltin ītēchpa in achto tōcāitl in inīn tlālli Rio dos Camarões, Chacaltin īmātōyāuh.
Neneuhcāyōtl:Africa Neneuhcāyōtl:Camerun
Calīxcuātl:Tlācayōlcāyōtl
Inīn zāzanilli ōmochīuh ic Tlācayōlcāyōtl īcalīxcuā.
Caxtillan chiyancaca
right|framed|Caxtillān chiyancacatl ītehuilo
Motoca Caxtillan chiyancaca in sacarosa.
Nissan Skyline GT-R C10
Nissan Skyline GT-R C10 ītōca cē chicāhuac momomalacatl ōquichīuh Nissan īhuīcpa 1969 oc 1972  xihuitl.
1869
1869 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
410 xihuitl
410 xihuitl ōcatca inic ōme mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5, auh mopiyah īhuīcpa in 411 oc 420 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
Vincent van Gogh
Vincent van Gogh ītōcā huēyi tlanitlālpanēcatl tlahcuiloh.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:1853 tlācatiliztli Neneuhcāyōtl:1890 miquiztli Neneuhcāyōtl:Tlanitlālpanēcah tlahcuiloh Neneuhcāyōtl:Huēyi tlahcuiloh
216
216 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
V8 tepozyōllōtl
Cē tepozyōllōtl V8 iuhcāyōtl, inōn quimpiya chicuēyi cōmitl.
8
704
704 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Ferrari F40
Ferrari F40 ītōcā cē momomalacatl ōquichīuh Ferrari īhuīcpa 1987 oc 1992  xihuitl.
F40
Nissan Skyline GT-R C110
Nissan Skyline GT-R C110 ītōca cē chicāhuac momomalacatl ōquichīuh Nissan īhuīcpa 1972 oc 1977  xihuitl.
1346
Miquiztli
* *
969
969 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 960s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1695
1695 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
561
561 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 6 īpan 560s mahtlācxihuitl.
1695
Miquiztli
* *
561
Miquiztli
* *
420 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
1694
1694 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1870
1870 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1860s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
562
562 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 6 īpan 560s mahtlācxihuitl.
Mexico itlacaxoxouhcayo
250px|thumb|[[Miguel Hidalgo y Costilla, nō motēnēhua iuh in Tlācatiyān Tahtli]] In Mēxihco Tlācaxoxouhcāyōtl ( Independencia de México) ōcatca cē āltepēyōtl īhuān tlācah hualomochīhualiztli tlapachihuītilo yāōtilizca, in tlein ōtlan in caxtillāntēpacholiztli īpan in Yancuīc Caxtillān tlālli. In yāōyōtl īpampa in Mēxihco tlācaxoxouhcāyōtl ōman īxquichca in Dolores Tzahtziliztli, in 16 tlachiucnāuhti 1810, zan in ōcalac Ejército Trigarante īpan in Āltepētl Mēxihco in 27 tlachiucnāuhti 1821.
562
Miquiztli
* *
Emily Brontë
Emily Jane Brontë, nō motōcāhua Ellis Bell (1818 - 1848) ītōca inglatēcatl huēyi tlahcuilōni.
Mexico itlacaxoxouhcayo
Huehcapatlahtoliztli
In yohualtzinco in Tlachiucnāuhti 16 in 1810 xihuitl, ōmpēuh Mēxihco huēyi tēmāquīxtilizyāōyōtl, ihcuāc in teōpixqui Miguel Hidalgo ōquinnōtz in tlācah in oncān teōcalpan motōcāyōtia Dolores īpan in huehcāuh Intendencia de Guanajuato. In caxtiltēcah zan nō ihcuāc ōquitlāliahqueh in tecuhtli in ītōcā Francisco Xavier Venegas iuhquin yancuīc tlahtōcateixiptlah īpan in Yancuīc Caxtillān.
Emily Brontë
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Ōtlācatqueh xiuhpan 1818 Neneuhcāyōtl:Ōmicqueh xiuhpan 1848 Neneuhcāyōtl:Huēyi tlahcuilōnih Neneuhcāyōtl:h tlahcuilōnih
Mexico itlacaxoxouhcayo
Huehcapatlahtoliztli
Īpan 1816 xihuitl, quitlalique iuh tlahtōcāteixiptlatzintli nicān Yancuīc Caxtillān teuctli in ītōcā Juan Ruiz de Apodaca, nōhuān īximacho iuhquin Mazatontli teuctlahtoāni.
Īpan 1818 xihuitl, Vicente Guerrero ōtetōcac īpan Yancuīc Caxtillān tlayaotiuh īca caxtiltēcah, yehhuātl catca ōnicmatic īpan atenco Cuauhtolco, Huāxyacac.
In 27 tlachicnāuhti, 1821 xiuhpan, ōcalacque Āltepētl Mēxihco Agustín de Iturbide īhuān īyāōquizcahuan. Iuh omochiuh ītemaquixtiliz in Yancuīc Caxtillān in īhuīcpa Huēhue Caxtillān, Europanco. Īca ītōcā Agustín Inic Cē, inīn xiuhpan motlahtohcātlaliā Iturbide huēyi tlahtoāni in īpan ixquich Mēxihco ahnozo huēhuetlahtohcāyōtl in Ānāhuac.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Mēxihco Tlācaxoxouhcāyōtl Neneuhcāyōtl:Mexihco ihuehcapatlahtolyo
1696
1696 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
1802
1802 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1800s mahtlācxihuitl.
V12 tepozyōllōtl
Cē tepozyōllōtl V12 iuhcāyōtl, inōn quimpiya mahtlāctli omōme cōmitl.
12
1802
Miquiztli
* *
Nissan Skyline GT-R R32
Nissan Skyline GT-R R32 ītōca cē chicāhuac momomalacatl ōquichīuh Nissan īhuīcpa 1989 oc 1994  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh chicāhuac coupé Skyline GT-R 3
Nezahualcoyotl (tlahtoani)
thumb|Nezahualcoyotzin inic nahui tlahtoani [[Tetzcohco]]
Nezahualcoyotzin (noihuan tlahcuilolli in iuh Netzahualcoyotl)   (t. inic 1402  - m. inic 1472 ) catca in itlahtohcauh in altepetl-tenapaloliztli Tetzcohco ipan in Mexihco huehueh. Quiyehyecoh in huelitiliztli ihuan mixcahuih mahuiztica in iuh tlahtollaliani, contocani ihuan calmanani. Otlacat inic 28 inic nauhtetl metztli (inpan occequintin, inic 4 inic ontetl metztli) inic 1402 ipan Tetzcohco, axcan ce topilehcan in Tenapaloliztli Mexihco. Yehhuatl yeya in inpiltzin in ic chicoacentetl inteuc in chichimecah Ixtlilxochitzin, iteuc in altepetl Texcohco, ihuan in tlahtohcacihuapilli Matlalcihuatzin, itecihuaconeuh in tlahtoani mexihcatl Huitzilihhuitl, inic ontetl teuctli Mexihco. Itoca ocatca Acolmiztli zatepan mopatla itoca ic Nezahualcoyotl.
Achto xihxihuitl
Itzin in macuilpohualxihuitl XV in (ic) quicempanhuia inic hueyi iyolloh in huelitiliztli ipan in ixomol in Mexihco yehhuatl yeya Azcapotzalco, intecuacan in tepanecah. In iteucyo tepanecatl itzintlan Tezohzomoc quimocuiliaya tlilli tlacacatzilpiani, ihuan zatepan ce tlatlecotlalilli nenquizaliztli teyaochiuhqui, ica ce tetlapiquiliztli tecpanchanyotl queuhtahciz itech Texcohco ihuan ahzo, inic quimacaz miquiliztli in Ixtlilxochitl, itahtzin in Nezahualcoyotl. Niman yehhuatli quimocuilih in inenehuianhuiliz inic mocepanicneliz ipan ce nenohnotlaliztli intloc in mexicah, ca, oc no inic omotzoncuiz itech imiquiliz in itahtzin, quihuelonihtahcic in huelitiliztli tepanecatl.
Cequintin tlahtolihcuiloanimeh oquitenextilih ca mahcihui in acolhuah quineltocayah in tlateotoquiliztli, yehhuatzin quipouhtitlan in imachiliz in icel izan teotl, in yehhuatl quitocayotia Tloqueh Nahuaqueh. Ixachi in itlahtollaliz itech cah axcan tlamahnahuatilli ipan itehtenan in iTlacehcentlaliloyan Tenapalohcayotl in Tlacanemiliztli ipan in Altepetl Mexihco :
Tetzcohco nozo in chichimecayaoyotl (inhuic in tepanecah)
Niman iconeyo ihuan inoc itelpochyo, Nezahualcóyotl quimonemactih ce teizcaltiliztli huel tlacencuilli pohuini itech ihuehuehmecayo. Momachtih achto ipan in tecpanchantli ica teizcaltianimeh tlatenehualli itechpa itahtzin, ihuan oc cencah tlahuehcahualiztica ipan in calmecac, itlamachtiloyan in nemachtiliztli tlapanahuih in canin yayah in itelpochhuan in tlamantiliztli huehcatecauhqui ihuan tepanihcac. Ic moyehyecoh ipan in tlahcuiloliztli; ipan itlamahuiztiliz ihuan itlamanitiliz techiuhcayotl in itechiuhcahuantzihtzin chichimecah-toltecah; ipan in tlahtollotl, in temachtilli ihuan in nemachtilli netlanemactilli intechpa in mexicah ihuan acolhuah huitzqueh itech mictlampa ihuan ipan in itlamatiliz in yaoyotl ihuan in tenapaloliztli, ca quimachtizquia inic quinapaloz in mahcehualli.
Mahcihui Nezahualcoyotl yeya in itlahtlacahcahhuilil piltilizotl in itlahtocayo in Texcohco, ahmo yolia in iuh ce tlahtohcapiltzintli itzalan in necencahualiztli ihuan neceltiliztli, yehica ipan inon xihxihuitl itahtzin quimoyaotiaya in inteihcaliliz in itepanecahuan in Azcapotzalco, in tetlahuelcuitiani itlahtohcauh, Tezohzomoc, ye oquipolohca Tenayohcan ihuan Colhuahcan, ihuan quimoihcoltiaya quitilanaz itepacholiz itlocpa in ihueitlal cetlan in hueyi atezcatl. In icealiz in Tezohzomoc yeya quimezmictiz in tlahtoani Ixtlilxóchitl ihuan in moch icencal inic quiantahciz in tlahtohcatzatzaicpal in Texcohco. Quin ihcuac, in tlahtocayotl texcohcah momatia caxahuac, ahmo quimmocuiliaya icneuhtin netlatenehuililtin, ahmo no quimocuiliaya in yehuatini yaotlatquitl ahno in teyaochiuhcayotl tetech monequini inic quihuapahuaz ce yaoyotl ihuan quimayahuiliz in tepehualtiliztli.
Inic 1418, in tepanecah quiyahualhuih in ialtepeuh in Texcohco inoc 30 tonalli. Itzintlan in temahmauhtiliz in miquiztli tlazalli itechpa Tezohzmoc, in tlahtoani Ixtlilxóchitl inic 54 xihuitl, ahhuic yani ihuan tlayanalli, itech monec quicahuaz itecpanchan. In oquic in iteyaochiuhcayo in Tezhozomoc quixtohtocaya ipan iyahualoloyan in altepetl inic quimixnepanoz in tlahtoani ihuan tlahtocapilli texcohcah, inihqueh momanihqueh ipan in ioztouh in Cualyacac ihuan Tzinacanoztoc, intzalan cemeh izquitohton netlacaneconimeh. Ahmo inic minaxtahci ompa cencah cahuitl, Ixtlilxóchitl quinahuatih in ipiltzin ca calaquini ipan in cuauhtlah, in oquic yehhuatzin ihuan cemeh izquitohton oquichtin quitzicohtitlaniah in ahtle mahcehualtiliztli in inehuicomaliz in iteahcicahuan. Tel, inihqueh quiachtopaittaqueh in iteihcaliliz ihuan ipan ahcic ipan in cuauhtlah. In tlahtohcapilli Nezahualcoyotl, tlainayalli itzalan in icuauhma in ce cuahuitl, tlaneltiliani catca in iuh itahtzin temaiztlacoh ixquichca huetziz tlahuelonilli ipampa in xichtli tepanecatl.
Tetohtocaliztli
Niman ic quittaz in iteezmictiliz in itahtzin, Nezahualcoyotl, ica quin ye 16 xihuitl, tzomocquiztehuac ihuan tetlacalhuih. Achtopa quinahuatih in itenematiliztocacahuan ca mocahuani in tlateliczaliztli ihuan ca, oquic, mopachoanih itech in tlaehelehuiliz in Tezohzómoc, in oquic yehhuatzin quitemoaya in intepalehuiliz in ocequintin mahcehualtin ihuan quiteonamiqui in inenemitiliz inic quimmaquixtih. Ceppa ca Tezozómoc can ahcic in altepetl, quinahuatih in itetlamaltiliz in Nezahualcoyotl ihuan quitemanilih ce ilhuilli ipal aquin maconi yolqui nozo micqui; quimatia ca in nelli tlahtohcapilli cahuililotani quiixiptlatia ce temahmauhtiliztli yehihca quimaquixtihtitlanizquia itlahtocayo.
Quinihcuac ihuan inoc in tetoquilih ome xihuitl, Nezahualcóyotl itech monec itech quehuaz in itetlayehualtiliz ihuan in itenahuallalililiz in itetohtocacahuan. Ichtaca, nehnen ixachi callah ica in cealiztli inic quimahcehuaz tetloc moquetzanimeh ihuan inic motlamachiztihtimani itechpa in inetalhuiliz in tlahtoani tetlaquixtiliani.
Inecuepaliz ompa Tetzcohco
Yelohua ixquichca inic 1420 in ihcuac tzopi inin cahuitl ahhuic yani, niman ic ca in iahuihuan in Nezahualcoyotl, itecihuaconehuan in inantzin ihuan incihuahuan in intepan ihcacahuan in Tenochtitlan ihuan Tlatelolco, quitlahtlauhtih in tlahtoani tepanecatl in tetlapohpolhuiliztli ipal itelpoch machtli. Tezohzomoc quihuelcac ca Nezahualcóyotl nemini ipan Tenochtitlan, altepetl in oncan in tlahtocapilli in ahtle tlahtohcatzatzaicpalli tenacazittaliztica hualceliloc.
Inoc in tetoquilih chicuei xihuitl, ipampa in temalhuiliz in icencal nanyotl, Netzahualcoyotl huel quicemantahcic iizcaltiloca ihuan ineyehyecoliz yaochiuhcayotl, in tlein quimacahuilih  ihciuhca mocuepaz teyaochihuani; ic   quipix inehuehhuelililiz itech tlanahnamictiliztli ihuan itech in tlamatiliztli. Ipan inon xihxihuitl, Tezohzomoc quimonemactilih ce tecpanchantli ipan Texcohco ihuan quimacahuilih ohtocaz itzalan in ome altepetl. Tel, Nezahualcoyotl ahmo oquilcauhca nozo estética. in tlachihualiztli ca oconeuh itetohtocaliz. Yollohtetl inic quiyuhticahuaz itlahtocatzatzaicpal, quimolhuiaya in tlaihmatiliztli inic quineltiliz icealiz. Quin ihcuac, in huehueh Tezohzomoc, caxahuac ihuan netlanalhuiliztica cohcoxqui, chicotlamati itech itlanequiliztzin in Nezahualcoyotl ihuan, achi itlatzacualiz in miquiliztli, quintequiuhtih in etetl ipilhuantzihtzin Maxtla, Teyatzin ihuan Tlatohca Tlitzpaltzin quezmictiz in tlahtohcapilli tlatlaquixtililli.
Nezahualcoyotl, inic quimati in intlaihmatiliz in iyaohuan, momanih ipan Tenochtitlan itzintlan in iteicneliliz in itlahtzin, in tlahtoani Chimalpohpoca. Ce xihuitl zatepan mochiuh in imiquiliz in Tezohzomoc, ihuan Maxtla monemitih iyeyan in iuh itlahtohcauh in Azcapotzalco. Mahcihui quimatía in cealiztli inic quezmictiz, Nezahualcóyotl yah in imiccatlatlahtlauhtiliz in teyacanqui tepanecatl. In icahuililotahcauh in Tezohzomoc ahmo itech yeya tlatlamachhuiani inic quimacaz in itlahtohcatzatzaicpal in Texcohco in Nezahualcoyotl, ihuan quicentlalih quichihuaz tlaahxitl in Chimalpohpoca in iuh tlacuepcayotiliztli ihuic yehhuatl ipampa oquipalehuiz in iyaouh; ipan nenehuixqui cahuitl, quititlan ce incenquizaliz in tlaquehualtin inic quitemoz ihuan inic quimictiz in ahcan ixmahuini tlahtohcapilli.
Nezahualcoyotzin, inic quimocuepiliz in temahmauhtiliztli, ahcito ompa Azcapotzalco inic ipan tlahtoz in itemaquixtiliz in Chimalpohpoca. Maxtlatzin quimopiquih icnohuah yez, zan quezmictihtitlan tetlehcoaquiliztica. Nezahualcoyotl quiztahcic cehcemeltic ihuan chitontiquiz Texcohcopa. In ihcuac on Maxtla quichihchiuh ce yancuic tzonhuaztli inic quimictiz. Quiyollapan in Yancuiltzin, iconeuh yuhquizani in itahtzin in Nezahualcoyotl, ca quicoanotzayani in itlahco teconeuh ihuan ceppa ca itech yeni icalco icel quimictiayani. Tel, Nezahualcoyotl tlauhyotilo in tepatzmictih netlalhuiliztli itechpa ce icneuhtli ihuan, inic momaquixtiz in miquiliztli, quitenahuatih ca ce milchihuani quipatillotia inic yaz in itecoanotzaliz in Yancuiltzin. Oncan, in tlaixpanilli Nezahualcoyotl quechcotonalo ihuan icua maco in iuh tetlaxtlahuiliztli in Maxtla, in aquin momatia ca zatlatzonco otlayecohca ica in ahpehualoni tlahtocapilli. Tel, ahmo mohuehcauh itech momatiz ca Nezahualcoyotl oc itech yeya yolqui. Yollohpozonqui, Maxtla quimacac nahuatilli in iteyacatihcahuan teachcauhtin ca yanih ompa Texcohco inic quitemoa in Nezahualcoyotl ihuan quipoloayani in ahtle teicnomatiliztli.
Iteihcaliliz in Maxtlah
Yancuican, in tlahtohcapilli texcohcatl itech monec moyeltiz ce tecuani tetohtoquiliztli. Ipan miec nenehuianhuiliztli quiztahcic cehcemiltic itech in tenahuallalililiztli tlaachcauhtilli itechpa Maxtla. Yehhuatl, in ahmo quicnopilhuihtahciz in ialaztic moteixnamictiani, quichiuh inetzoncuiliz itech Chimalpohpoca ihuan icnopillahuelilocayotica quezmictih, in tlein quimacazquia ce pihpitzahuac nemalacacholiztli ipal Nezahualcoyotl, yehica in mexihcah, cualanqueh, quicentlalihqueh quitequiz inenohnotzaliz ica Azcapotzalco ihuan quiteneuhqueh in Izcóatl in iuh in yancuic tlahtoani. Inon quichiuh ca in altepetl Tenochtitlan yeyani tlayahualhuilli itechpa Maxtla.
In oquic, ica hueyi tlaihmatiliztli tlacanexqui, Netzahualcoyotl quicoconahuihtahcic iteicneliliz in occe ahaltepetl tlayolihtlacohtli ica in tepacholiztli tepanecatl ihuan quichihchiuh ce tlachihualiztli nepanotl, in ietiliz teyacatih huetzi inpan in tlaxcaltecah ihuan huexotzincah. In imacahxoni teyaochiuhcayotl tetloc moquetzani quixahcicaittac tetlaniliztli ipan Otompan ihuan Acolman achtopa inic quitzitzquiz Texcohco inic 1429.
Niman ic Netzahualcoyotl itech huetz inetlacuitlahuiliz inic tlaquixtiz Mexihco ihuan Tlatelolco. Ipan ce yaotlahueliloc neyaochihualiztli, tlaxitinih Azcapotzalco zatepan ce tlayahualhuilizti centetl cien caxtoltetl onnauhtetl ilhuitl. Maxtla mic imac in Nezahualcoyotl, in aquin, mocencahuani inic quichaliz ce cahuitl ica pehpetlaquiliztli ipan in Teotlalli Mexihco, quiyecohtahcic ce nenahuatiliztli netlanechicoltilizotl intloc Itzcoatl, inic tenochtitlan, ihuan Totoquiyauhtzin, teuctli inic Tlacopan, nenahuatiliztli tlaixihmachtli in iuh In Eppa Nenohnotzaliztli.
Pablo Picasso
Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Martyr Patricio Clito Ruíz y Picasso ītōcā huēyi caxtiltēcatl tlahcuiloh auh tlacuicuiloh.
Nezahualcoyotl (tlahtoani)
Miquiliztli ihuan tetoquiliani
In ihcuac inic 1472 mic Nezahualcoyotl, tlehcoc tlahtohcatzatzaicpalco ipiltzin Nezahualpilli, in aquin tepan ihcaca altepec ixquichca in xihuitl inic 1516, inic quicentoca in tlacaneciliztli tlacoyohuani tlapehualtilli itechpa itechiuhcauh
Pablo Picasso
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:1881 tlācatiliztli Neneuhcāyōtl:1973 miquiztli Neneuhcāyōtl:Españoltecah tlahcuilohqueh
Nezahualcoyotl (tlahtoani)
Tlahtlachiuhtli inoc itepan-ihcaliz
In itepan-ihcaliz in Nezahualcóyotl ahmo zan iyoh quixiptlatic ce neixcuiltil inic tepan-ihcaliztli ihuan teitquiliztli, in tlahtoani noihuan quipehualtih tlapanahuih nehnelhuiliztli inic calquetzaliztli ihuan calmanaliztli ipan Texcohco ihuan Tenochtitlan. Quimocuilih cecniquizqui neixpetzoliztli ipan in tlahtlachiuhtli inic tetlayecoltiliztli ihuan neyecquetzaliztli, ipampa in tlein quiquetz ahatzacualoyan, ahaohtli, tehtecpanchantli, tehteopancalli, tehtepetlacalli, ohochpantli ihuan xohxochitlah. Ipampa in itlachializ tlanahnamictilizotl, quitemoh quinahnamictih in nenahuatiliztli inic in tlatecpanaliztli altepeyotl ica in tlapanahuilizti yuhquizani itech in nemoayan.
1801
1801 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1800s mahtlācxihuitl.
1347
1347 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
1801
Miquiztli
* *
1347
Miquiztli
* *
Chicuace
Chicuacē (chic + ua + cē) ītōca cē tlapōhualli auh mohcuiloa "6".
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
V10 tepozyōllōtl
Cē tepozyōllōtl V10 iuhcāyōtl, inōn quimpiya mahtlāctli cōmitl.
10
705
705 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Nahuah
In nahuah nozo nahuatlacah īntētlālpan in Ānāhuac īmāchtōn ōcatcah in mēxihcah (quipiyah tlācamecayōtl īca in āztēcah) īhuān occē huehcāuh ānāhuacah, ōquipixqueh in nāhuatlahtōlli iuhqui īncēmāxca. In tāchcāuh īnnepaniuhca in tlāhtōlli, nō īhuān īnteōmatiliz īhuān in cemānāhuac tlachiyaliztli. Nāhuatlācah in huehcāuh tlācah Tetzcohco, Tlaxcallān, Chalco, Cholōllān, Ahcolhuahcān, in mēxihcah īhuān occequintin, inihqueh īn tlatzacuiah, ōāltepētzintihqueh Tenōchtitlan īhuān īntlahtohcaliz īpan occē tlācah īhuān īntech in tlahtohcayōtl Morelos, Michhuahcān īhuān Hidalgo.
In ihcuāc in Ixachitlān tlālpolōliztli in ōquichīuh in Caxtillān tlahtohcāyōtl, in nāhuatlācah ōahcihqueh in Tlahco Ixachitlān īhuān ōquipixqueh tāchcāuh āltepētl in Tēpāpāquiltiliztli huēyātēnco, in ātēnco in Huēyi Ātezcatl Ācocīlpōuhcān. Nō īhuān, oncatcah nāhuatlācah ātōyātēnco in San Juan, in tlālpan Bagaces (Costa Rica) īhuān in ātōyātēnco in Sixaloa, in cuaxōchpan in Costa Rica īhuān Panama ītzālan.
In nāhuatlācah ōquintōcāitih yecentetl īpan in nepapan tlācatiyān:
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Nahuah
Brad Pitt
William Bradley Pitt (1963 - ) ītōcā cē tl īxiptlayōllācatl.
Nō xiquitta
Pitt, Bradley Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah quitechihualtianimeh
Latinixachitlān
300px|thumb|Latinixachitlān Latintēcatl Ixachitlān ītōcā inōnque tlācatiyān Ixachitlān ixachi īchanehqueh tlahtoa latintēcatl tlahtōltin.
Neneuhcāyōtl:Ixachitlān
970
970 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 960s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Snow Patrol
Snow Patrol ītōcā cē britpop tlacuīcaliztli ōmochīuh īpan 1994 xihuitl īpan Glasgow āltepētl, Escotlān.
Neneuhcāyōtl:1990s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Britpop tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Snow Patrol
217
217 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1871
1871 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1870s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1698
1698 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tonatih
thumb|Tonatih
Tlawilli kostik wan yawaltik kisa mohmostlah pan ilwikatl kichiwa ma tlanesi wan tlamina. Pan mayoh tlawel tetlatia tonatih pampa axkanah tlaawetsih. Mochiwa motekiwia ika se tlapowalistli. Semilwitl kemman tlatlanestok. Nopan kemman yowi ontekiti kichiwa san se tonatih wan kitlamiah nochi itekiuw. Tonatihmeh kehse sitlalmeh tlen tlawel waka itstoke, ilwikatlayolmeh, tlen tohwanti nohkiya, Tlaltipaktli, momalakachowa yatiowi kiyawalowa yin Tonatih.
1348
1348 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tonatih
Kemah tonatih motlatiyaya sampa nesi chilkostik nohkiya chichiltik, ni tonatih waka mo itstok, ke tlanestok, kah tonatih itlawiloh weli tihkita tlayehyekampa tlen nochi tech yawalowa, katsa kenmantika axkana weli titlachiliya pampa tech ixmihmiktiya itlawilo. Pan se imaniatl xiwitl nesi tonatih yowi ika sekanok ohtli; kemah xopantlan yah pano tlawel wahkapa wan kemah tlaseseyakampan yah pano tlawel echkapa.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tonatih Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
430 xihuitl
430 xihuitl ōcatca inic nāhui mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5, auh mopiyah īhuīcpa in 431 oc 440 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
6
6 ītōca cē xihuitl īpan 0 xihuitl mahtlācxihuitl, auh mācuīlpōhualxiuhpan 1.
218
218 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Angelina Jolie
250px|miniaturadeimagen|derecha|Angelina Jolie (2021) Angelina Jolie Voight (1975 - ) ītōca cē tl īxiptlayōllācatl. Ōcatca īxiptlayōlcopa Lara Croft auh occequīntīn.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1975 Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah quitechihualtianimeh
563
563 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 6 īpan 560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Ernest Hemingway
Nō xiquitta
Hemingway, Ernest Hemingway, Ernest Hemingway, Ernest Hemingway, Ernest
Tlahtoltecpantiliztli
thumbnail|Vocabulario trilingüe, caxtillān-latin-nāhuatlahtōlli tlahtōltecpantiliztli, mācuilpōhualxihuitl XVI Tlahtōltecpantiliztli.
Īxmanquitlālli
thumb|In Īxmanquitlālli īcalīxa
706
706 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Tlahtoltecpantiliztli
Calān tzonhuilīliztli
Neneuhcāyōtl:Tlahtolmatiliztli
706
Miquiztli
* *
1697
1697 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
971
971 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 10 īpan 970s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1804
Miquiztli
* *
1349
1349 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Joan Baez
Joan Chandos Báez (Staten Island, New York, 9 ic cē mētztli, 1941), Joan Baez, ītōcā cē tlahtohcāyōtēcatl cuīcani, cuīcapixqui auh mecahuēhuētini.
Tzonhuiliztli calāmpa
Neneuhcāyōtl:h cuīcani Neneuhcāyōtl:h mecahuēhuētini Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1941
219
219 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1699
1699 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Charles Chaplin
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Inglatecah quitechihualtianimeh
Nissan Skyline GT-R R33
Nissan Skyline GT-R R33 ītōca cē chicāhuac momomalacatl ōquichīuh Nissan īhuīcpa 1994 oc 1999  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh chicāhuac coupé Skyline GT-R 4
Bugatti EB110
Bugatti EB110 ītōcā cē momomalacatl ōquichīuh Bugatti īhuīcpa 1991 oc 1995  xihuitl.
1872
1872 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1870s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1803
1803 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1800s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
220
220 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 210s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1805
1805 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1800s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1700
1700 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 17 īpan 1690s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
440 xihuitl
440 xihuitl ōcatca inic mācuīlli mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5, auh mopiyah īhuīcpa in 441 oc 450 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
Tlalocuilin
Tlālocuilin in axtlopotlah.
Neneuhcāyōtl:Chinahtin
708
708 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Nissan Skyline GT-R R34
Nissan Skyline GT-R R34 ītōca cē chicāhuac momomalacatl ōquichīuh Nissan īhuīcpa 1999 oc 2002  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh chicāhuac coupé Skyline GT-R 5
Yancuic León
Yancuic León nozo Tlahtocayotl Yancuic León (caxtillantlahtolli: Estado de Nuevo León), Tlahtocayotl ipan Mexico mictlampa ca. Monterrey itecuacan Yancuic León. Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Tlahtocayotl in Cepanca America (Texas), canahpa huitztlampa ica San Luis Potosí, canahpa icalaquitlampa ica Coahuillan huan Zacatecah huan canahpa iquizayampa ica Tamaulipas.
Enya
Enya (Tlamācuīlti 17, 1961, Gweedore, County Donegal, Irtlālpan) in cuīcani in Eireatl.
Yancuic León
Tlaltocayotl
Itoca inpal tepehuanimeh huan yaomeh tlen catca Caxtillan huan Portugal xiuhpan 1579, portugaltecatl itocah Luis Carvajal y de la Cueva, quihtoznequi ce hueyitlahtocayotl moihtoa Nuevo Reino de León, cualcan tlein otlacat Felipe II, ce tlahtocayotl moihtoa Virreinato de la Nueva España.
Enya
Tōnameyocaquizcopīnalōni (LP)
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1961 Neneuhcāyōtl:Irtlālpanēcah cuīcanimeh Neneuhcāyōtl:Irtlālpanēcah mecahuēhuētinimeh
564
564 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 6 īpan 560s mahtlācxihuitl.
1806
1806 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1800s mahtlācxihuitl.
564
Miquiztli
* *
Yancuic León
Huehcapatlahtoliztli
Nican tlalli ochanti chichimecah, caxtiltecah motenehuah yehuan rayados, borrados, pelones, barretados nozo pintados, tlacameh xitlatziqueh huan tlapalohqueh ica rayas, yolcameh huen teoyotl. Nican tlalli ochanti achcauh tlacameh motenehua Rayados, macehualtlacameh tlen otlacuac xochicualli huan onemi tecuani yolcameh. Quipaya amelli huan atoyatl otemo ompa ahcopa tepehuahcan.
1806
Miquiztli
* *
1350
1350 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1340s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Yolizmatiliztli
Yōlizmatiliztli in yōlcatl matiliztli auh quihtōznequi Biología ( βιος bios, "yōliliztli", y λογος logos, "matiliztli"), auh ītlazalohua yōlcatl, quilitl īhuān occequīntīn
Neneuhcāyōtl:Yolizmatiliztli
Chicome
Chicōme (chic + ōme) ahnōzo chicuanōme itoca 7 ahnōzo VII (cē tlapōhualli).
1873
1873 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1870s mahtlācxihuitl.
Tlalticpacmatiliztli
Cemānāhuacāyōtl, Cemanāhuātiliztli ītōcā in Cemānāhuac tlamatiliztli. In Caxtillāntlahtōlli īhuān occequintin tlahtōltin tōcāitl, in Greciatlahtōlli geos, tlein ītōcā Cemānāhuac (Tlālticpactli) īhuān graphos, ītōcā tlein cē tlahcuilōlli.
1873
Miquiztli
* *
Chicome
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
Tlalticpacmatiliztli
No Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli
Yancuic León
Huehcapatlahtoliztli
Achcauh caxtiltecah nican tlalli, itoca tepehuanimeh huan yaomeh tlen catca Caxtillan huan Portugal xiuhpan 1579, portugaltecatl itocah Luis Carvajal y de la Cueva, quihtoznequi ce hueyitlahtocayotl moihtoa Nuevo Reino de León, cualcan tlein otlacat Felipe II, ce tlahtocayotl moihtoa Virreiyotl Yancuic España. Ohcepan xihuitl catca Diego de Montemayor ce caxtiltecah yaoquizqui oaltepetzintli in altepetl Villa de Santa Lucía (axcan Monterrey altepetl) xiuhpan 1582, oahci ipan Santa Lucía atoyatl.
Yoliztli
Yancuic León iyoliz hueyi, quipia ohce yeyantli. Nican quipia hueyac tepehuahcan, quiyauhcuauhtlatli, huacqui teotlalli moihtoa llanos orientales huan Altiplano desértico huitztlampa, quipia atl ipampa atoyatl huan Los Arquitos atepantli. Ompa mictlampa ca Sierra Madre Oriental.
No xiquitta Yancuic León tlahtocayotl quipia chichinimeh yolcameh in tlecuahutli, canauhtli, centzontlahtoleh, huexolotl, techalotl, cuetlachtli, ayotochtli, tepocolcoatl, miztli, tochtli, tlacuachin, tlahcomiztli huan epatl.
Teyacanaliztli
Yancuic León quipia caltetlahtlaniliztli motech teyacanaliztli ipan itecuacan in Monterrey altepetl, tlahtocac tequitini in tlacatzin Samuel García Sepúlveda in tetlanahuatiani.
709
709 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 700s mahtlācxihuitl.
Yancuic León
Tequitiliztli
Inin tlahtocayotl huelitic, quipia tepoztequitiyotl, tepeoztoyotl, hueyi tlahtolcencahualli ipan itequiliz. Nican Nuevo León quipia Aceros de Monterrey, tepoztequicalli cenca huelitic ipan Mexico.