cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luis Buñuel
Luis Buñuel Portolés ītōcā cē caxtiltēcatl (quin mēxihcatl) īxīptlayōlizyacānqui. Ōtequitic īpan Caxtillān, Mēxihco, Francia īhuān T.T.I..
Achto xiuhtin
200px|thumb|Calanda.|left Luis Buñuel Portolés Ōtlācat īpan Calanda, cē tepitzin āltepētl īpan Caxtillān, in xiuhpan 1900. Leonardo Buñuel González auh María Portolés ōcatcah ītah auh īnan. Ōmomachtih īpan Zaragoza, īpan cē jesuita ītlamachtīlcal. In xiuhpan 1917, ōmomachtih īpan in Universidad de Madrid (āxcān yeh Universidad Complutense de Madrid), nicān ōquīxmatqueh intlahcuiloh Salvador Dalí īhuan in xōchicuīcanitl Federico García Lorca.
Francia
In xiuhpan 1925, Buñuel ōya ōmpa Paris, ōquīxmah André Breton, in melāhuaicpaliztli ītlatzintiani. Ōtequipanoh teuh yacānaliztli tēpalēhuāni īca Jean Epstein. Buñuel auh Dalí ōquihcuiloqueh Un Chien Andalou xiuhpan 1929. In īxiptlayōlli, ītōcā ximopanōltih Breton olōlli. In xiuhpan 1930 Buñuel ōquichīuh L'Âge d'Or, in ithuaz teuh petlachāhualiztli īhuīc catōlicoquīxtianāyotl. īpampa in necominilo, L'Âge d'Or catca ahchīhualoqui 50 xiuhtin.
Caxtiltēcatl Tlācayaoyōtl īhuān Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl
Buñuel ōtlacuepayo Caxtillān, ōquichīuh Las Hurdes: Tierra Sin Pan in xiuhpan 1933. Otzīnt Filmófono, chīhualōni calli, īhuān Ricardo María de Urgoiti īpan 1935. Tlacayaoyotl caxtiltēcatl opēuh inīn xiuhpan 1936. Īicnīuh García Lorca ītōcā mictilo īpan tlachicuēiti 19.
Huehuehcauh tlacatiyan
Huehcāuh Tlācatiyān
Nombres oficiales: Los nombres siguientes han sido aceptados por la comunidad Huiquipedia como nombre oficial en náhuatl para el país designado.
Luis Buñuel
Caxtiltēcatl Tlācayaoyōtl īhuān Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl
Buñuel ōcholoh canah Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl. Nicān iximah teyacānqueh Charles Chaplin īhuān Serguéi Eisenstein In xiuhpan 1941 ōtequipanoh īca Museum of Modern Art, īpan 1943, īca Warner Brothers. Ahoteyacan īpan 1947.
Huehuehcauh tlacatiyan
Europan
Europa - Europan
Luis Buñuel
Mēxihco
Ihcuāc Luis Buñuel catca ōnen īca tomin, occē xihuitl, īcopa cē cena ōmpa René Clair īchān ītech, cē franciatlācatl īxīptlayōlizyacānqui mitznequitlahtoāz īca Denise Tual. In cihuātl, ōquimanilih cē tequitl; tēyacāna La casa de Bernarda Alba īpampa Paris īhuān Mēxihco. Buñuel ōyah īpampa Mēxihco īpampa tlahtoa īca tlachīuhqui Óscar Dacingers. Yeceh, ōquimah in tequitl ōtlanamacac.
Huehuehcauh tlacatiyan
Ixachitlān
América - Ixachitlān
Ilhuicaātlān
Neneuhcāyōtl:Huehuehcauh tlacatiyan
Luis Buñuel
Mēxihco
Dacingers ōquimanilih occē tequitl, Gran Casino, īxiptlayōlli īca Jorge Negrete auh Libertad Lamarque. Buñuel ōtlacuic. Ītōcā cē nēnquīzi. Ēyi xiuhtin zātēpan, Buñuel ōhueli chīhua El gran calavera, īca Fernando Soler. Pampa inin īxiptlayōlli, iximah ītlatequipanocapo Luis Alcoriza. El gran calavera Ītōcā cē icnōmatini axiliztli. Ipan 1950, Buñuel auh Dancingers ōquichīuhquen Los olvidados, ipēuhcan ahximopanōltih, in īxiptlayōlli ōahcoquiz in "Premio pampa Achicualli teyacānqui" īpan Cannes.
Buñuel ōtētocac tēyacana īpampa Mēxihco. In xiuhpan 1954 auh 1960, ōtēyacan 2 īxiptlayōlmeh īpan Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān, The Adventures of Robinson Crusoe auh The Young One. Buñuel ōcuep īpan Caxtillān pampa quichīuh Viridiana in xiuhpan 1962. Zātēpan, īpan Mēxihco, ōtēyacan ōme īxiptlayōlmeh: El ángel exterminador (1962) auh Simón del desierto (1964).
Occepa Francia
Buñuel ōtequipano nōcuēl īpan Francia in xiuhpan 1956. Quin Simón del desierto, ahmo tequipanoā īpan Mēxihco. Belle de jour (1967), ītōcā cē huel nechihualiztli, tlāni miactīn premios. In xiuhpan 1972, Buñuel ōahcoquiz in "Oscar" (Academy Award) pampa achicualli ahmo-inglatlahtōlli īxiptlayōlli; pampa Le charme discret de la bourgeoisie. ītlatzacuīxiptlayōlli ītōcā Cet obscur objet du désir, īc Pierre Louÿs āmoxtli: La Femme et le pantin. Buñuel ōmic īpan Āltepētl Mēxihco in xiuhpan 1983
Teōmatiliztli
Buñuel ītoca cē ahteōni, yēceh in teōmatiliztli cā īpan miaquīn īxiptlayōltin. Ōmomachtih īpan cē jesuita ītlamachtīlcal, tēl ōquixiccāuh.
Tlahtōlcaquiliztilōni
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Buñuel Portolés, Luis Buñuel Portolés, Luis Neneuhcāyōtl:Españoltecah
Cēmpōhualli
thumb|Nāhuatlapōhualli Cēmpōhualli
Nāuhpōhualoncē
Nāuhpōhualoncē (nāuh + pōhual + on + cē) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "81".
18 metztli junio
Tonalilhuitl
18
743
743 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
790 xihuitl
790 xihuitl ōcatca inic mahtlāctli mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8, auh mopiyah īhuīcpa in 791 oc 800 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
Ilhuicateotepoztli
Ilhuicateōtepoztli ahnozo Uranio (Caxtillāntlahtōlli: Uranio), U.
19 metztli junio
Tonalilhuitl
19
Arctic Monkeys
Arctic Monkeys ītōca cē post-punk revival tlacuīcaliztli tlein ōmopēuh īpan 2002 xihuitl īpan Sheffield, Inglatlālpan.
Neneuhcāyōtl:2000 xihuitl tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Arctic Monkeys Neneuhcāyōtl:Post-punk revival tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Tlacuīcaliztli īpan Domino
404
404 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
Nāuhpōhualomōme
Nāuhpōhualomōme (nāuh + pōhual + on + ōme) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "82".
404
Miquiztli
* *
7 acatl
Chicome acatl nozo 7 acatl ce xihuitl ipan xiuhmolpilli.
800 xihuitl
800 xihuitl ōcatca inic cē mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 801 oc 810 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
7 acatl
Gregorius xiuhtin
07
20 metztli junio
Tonalilhuitl
20
403
403 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s mahtlācxihuitl.
278
278 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 270s māhtlacxihuitl.
Ludmilla Radchenko
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1978 Neneuhcāyōtl:Rusiatlācah
278
Miquiztli
* *
403
Miquiztli
* *
Chac Och-Ut
Chac Och-Ut ītōcā inic cē yahualtzintli īpal rusitēcatl tlacuīcaliztli Tenochtitlan. Ōmonamacapēuh īpan Tlanāuhti 27, 2006 xihuitl.
Neneuhcāyōtl:2006 yahualtzintli
1828
1828 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1820s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlacetililli Tlacatiyan
Tlacetilīlli Tlācatiyān nozo ONU ( Organización de las Naciones Unidas) ītōcā olōlli quipiya yōcoxcāyōtl tlācatiyān.
8 tecpatl
Chicuey calli nozo 8 tecpatl ce xihuitl ipan xiuhmolpilli.
742
742 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Punk
Punk ītōcā cē cuīcayōtl neneuhcāyōtl.
Elli
thumbnail|Elli.
Elli.
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
1430
1430 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1420s mahtlācxihuitl.
Cēmpōhualomōme
Cēmpōhualomōme (cēm + pōhual + om + ōme) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "22".
22
Cuitlaxcolli
thumbnail|Cuitlaxcolli.
Cuitlaxcolli.
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
1431
1431 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
744
744 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
1431
Miquiztli
* *
1966
1966 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1960s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
744
Miquiztli
* *
Cēmpōhualomēyi
Cēmpōhualomēyi (cēm + pōhual + on + ēyi) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "23".
23
280
280 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 270s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1429
1429 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1420s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Gregor Mendel
Gregor Mendel itoca hueyiuhcayotlacatl otlacat Teutontlalpan.
820 xihuitl
820 xihuitl ōcatca inic ēyi mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 821 oc 830 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
22 metztli junio
Tonalilhuitl
22
Tezcatl
Tezcatl nozo netexcahuiloni. Inin tlamantli mochihua in ica xaltehuilotl ihuan petztic tepoztli, atzan iztacteocuitlayoh. In huehue mexihcah quichihuayah in ica petztli. thumb|200px|Tezcatl.
711
711 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 710s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tezcatl
No Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
746
746 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Cuichilli
thumbnail|Cuichilli.
Cuichilli.
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
Folk
Folk ītōcā cē cuīcayōtl neneuhcāyōtl.
Chiyapan
Chiyapan —weyak itokah Tlatilantli Chiapas— (ika kastiah, Estado Libre y Soberano de Chiapas) eli tlatilantli tlen kaxtolli wan se inintsalan ome kaxtolli wan se katli, wanya Tochtlan Gutiérrez, mosetilihtokeh Mexko Tlalli. Tlanawatihkayotl tlen Chiyapan. Ikwa altepetl itokah Tochtlan Gutiérrez. Moxelohtok ika mahtlaktli wan se altepetlalli.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Chiyapan
810 xihuitl
810 xihuitl ōcatca inic ōme mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 811 oc 820 xihuitl.
406
406 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
Cēmpōhualonnāhui
Cēmpōhualonnāhui (cēm + pōhual + on + nāhui) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "24".
810 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
Volkswagen Jetta III
Volkswagen Jetta III ītōca cē tepozmalacatl ōquichīuh Volkswagen īhuīcpa 1991 oc 1998  xihuitl.
Vīdeocaquizcopīnalōni
250px|thumb|right|DVD. Vīdeocaquizcopīnalōni nozo DVD ( Digital Versatile Disc) ītōcā cē tōnameyocaquizcopīnalōni huēytēquitiltilia ic īxīptlayōlli.
23 metztli junio
Tonalilhuitl
23
Volkswagen Jetta III
Volkswagen Jetta 3 Jetta 3
279
279 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 270s māhtlacxihuitl.
Electronica
Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl:Electronica cuīcatl
746
Miquiztli
* *
279
Miquiztli
* *
Miltomatl
Mīltomatl ahnōzo Tomatl (Physalis ixocarpa, caxtillāntlahtōlli: Miltomate ahnozo Tomate) cē in xihuitl xōchihcuallōtia cuālōni xōchihcualli motōcāitia nō mīltomatl ahnozo tomatl, īpēhualiz ca Mēxihco.
Tlanōnōtzaliztli
In xihuitl tlanelhuayōtl tēmīltia cēce xihuitl. Īxōchihcual ca olōltic, ītlapāl xoxoctic īhuān ca molōloa īca in pitzāhuac cahcallōtl.
Īchān
In mīltomatl īcatyān pēhualiztli ca Mēxihco, nemīltia īpan mochi catyān īpan Mēxihco.
Occequin macehuallahtolcopa
Neneuhcāyōtl:Xochihcualli
405
405 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
Nāuhpōhualomēyi
Nāuhpōhualomēyi (nāuh + pōhual + on + ēyi) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "83".
405
Miquiztli
* *
Vīdeocaquizcopīnalōni
Neneuhcāyōtl:Āmantēcayōtl
Tlacatilizilhuitl
180px|thumb|Topiltzin Yexuquixto Tlacatilizilhuitl. Tlācatilizilhuitl (: Navidad; : Nativitas), ca (Tlamahtlācōnti 25) ītōcā in ilhuitōnalli ītechcopa Yexutzin in Nazaretzin ītlācatiliz, circa Xōpaniztli itech 7 a.X. ahnozo 5 a.X. xihuitl, itech Bethleem, Judea (Ce Tlalnetoquixtianayome, quemen Tēmelāhuanimeh Jehová amo niquitoan Tlacatilizilhuitl.).
281
281 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 280s māhtlacxihuitl.
407
407 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
745
745 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlacatilizilhuitl
Xacaloa Tlacatilizilhuitl
Xacaloa Tlacatilizilhuitl ca Tlamahtlācōnti 25, auh inin xacaloa amo melahuac, pampa amo motlamati melahuac xacaloa in Yexuquixto tlacatiliztli. Tlamahtlācōnti 25 zanitzinca ocatca ce xacaloa tlen teomachtia Roma ihuan occequintin tlacah.
281
Miquiztli
* *
Tlacatilizilhuitl
Xacaloa Tlacatilizilhuitl
Iquīzauīxtianayōtl niquitoa Tlacatilizilhuitl ihcon Tlamahtlācōnti 25 in Xulliatl tōnalpōhualli: 6 ic cē mētztli Gregoriatl tōnalpōhualli motenehua Nextiatiliztli.
Xihtli
thumbnail|Xictli.
Xihtli huan xictli (ompa Chololah).
Tlacatilizilhuitl
Huehuecayomatiliztli Tlacatilizilhuitl
160px|thumb|left|[[Cuetlaxōchitl: Xōchitl in mēxihcatl Tlacatilizilhuitl.]] Huehueh cristianoyōtl ōnquitoa Jesucristo tlācatiliztli ītech ōccequintin xacaloame. Egipto īiglesia oniquitoaquen ītech Tlayēti, ahnozo Grecia īiglesia itech Tlachiucnāuhti. IV chicopohualxihuitl Julio II Hueiteopixcatlahtoani onehuatia niquitoa Tlacatilizilhuitl, Tlamahtlācōnti 25.
Nō Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlācatilizilhuitl Neneuhcāyōtl:Cristianismo Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano Neneuhcāyōtl:Iglesia Ortodoxa
1829
1829 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1820s mahtlācxihuitl.
721
721 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 720s mahtlācxihuitl.
25 metztli junio
Tonalilhuitl
25
Xihtli
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
1829
Miquiztli
* *
721
Miquiztli
* *
747
747 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Rhythm & Blues
Rhythm & Blues ītōcā cē cuīcayōtl neneuhcāyōtl.
747
Miquiztli
* *
24 metztli junio
Tonalilhuitl
24
1432
1432 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
1011
Miquiztli
* *
1432
Miquiztli
* *
Piciyetl
Piciyetl (Nicotiana spp.).
26 metztli junio
Tonalilhuitl
26
Nāuhpōhualonnāhui
Nāuhpōhualonnāhui (nāuh + pōhual + on + nāhui) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "84".
27 metztli junio
Tonalilhuitl
27
Yacatl
thumb|right|250px|Yacatl. Yacatl.
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
Soul
Soul ītōcā cē cuīcayōtl neneuhcāyōtl.
Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl:Soul cuīcatl
Franz Ferdinand (LP)
Franz Ferdinand ītōca inīc cē yahualtzintli īpal escotēcatl tlacuīcaliztli Franz Ferdinand. Ōmonamacapēuh īpan 9 ic ōme mētztli, 2004 xihuitl.
Cuīcatl
Neneuhcāyōtl:2004 britanitēcah yahualtzintli Neneuhcāyōtl:Franz Ferdinand
Cēmpōhualmācuīlli
Cēmpōhualmācuīlli (cēm + pōhual + mācuīlli) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "25".
6 acatl
Chicuacē ācatl (6 ācatl) ītōca inic chicuacē mēxihcatl ācatl xihuitl.
408
408 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
1433
1433 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
DeLorean Motor Company
Tepozmalacatl
Neneuhcāyōtl:tl tepozmalacatl
408
Miquiztli
* *
1433
Miquiztli
* *
Tzontli
thumb|right|250px|Tzontli. Tzontli.
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
28 metztli junio
Tonalilhuitl
28
830 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
Cēmpōhualchicuacē
Cēmpōhualchicuacē (cēm +pōhual + chicuacē) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "26".
Atl
thumb|right|Ātl thumb|Ātl thumb|Ātl thumb|Ātl thumb|Ātzintli tlatēmpixoāni
In ātl cē tlamantli in tlein īmolécula mochīhua ic ōme āyōcoxqui átomo īhuān cē ehēcayoh átomo (H2O). Cencah monequi in ātl ic in paninemiliztli in mochintin yōliliziuhcāyōtl. In tlatequitiliztli in tlapanahuia inic cemāxcāītl, in ītechpa in tlamantli āyohiuhcāyōtl, tēl inīn yeh hueli catica tilictiquiuhcāyōtl (cetl), īhuān in ehēcaiuhcāyōtl tlein motōca āpōctli. In ātl tlatzacua in 71% in Tlālticpactli ītlaīxpayo. Īpan tonehnencācītlal, in ātl, tlatāctli tachauhca īpan in ilhuicaātl cānin in 96.5% in mochi ātl ca, in cetl īhuān in polo cuācalalahtli piya in 1.74%, in tlanitlālli īpan āhuahoztōtl, in cemantoc tlālli cetl īhuān cemihcac cetlālli piya in 1.72%, īhuān in cotoctic 0.04% momeliuhca ītzalan ātezcatl, in tlālpantli cuechāhuallōtl, in ehēcaololōlli, in ātl momana, ātōyātl īhuān in ihcayōliliztin.
Ātechcopa
Ātic ahtlamantli, atle āhuiyatl, aitztic, ōtlapac āyōcoxqui īhuān ehēcayoh, inīc yectlaliloltica H2O/ātl, tlein moātili 0 °C īhuān mototoni 100 °C, aquin, īpan tlailihuizchiuhtli techcauh ahmō chipahuac, inīn tlachīhua in quiyahuitl, cepayahuitl, huēyātl, in ātezcatl, ātōyātl, texihuitl īhuān apohtli.
Ponto epolizaho
Ponto crítico
Contzantli tielétlica
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli
840 xihuitl
840 xihuitl ōcatca inic mācuīlli mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 841 oc 850 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
282
282 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 280s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1434
1434 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
748
748 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
731
731 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 730s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1967
1967 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1960s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
409
409 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Mazameh
thumb|240x240px|Tlacaxolomazatl tlacua. thumb|240x240px|Mazatl ica iztanenepil.
Mazameh neci quemeh cuacuauhmeh tlaic chichihualatl. In tlapiyal hueli ezqui hueyi o amo hueyi, no motlamachihua (450 kg), huan mazatzin nozo pudú sudamericano motlamachihua 8 ahnozo 10 kg.
Queniuh moihtoa
Quipia pitsahauak chocholi, uan ome xopalixtli uan hueyque, tlein quicuih quemeh yeh tlacua, occequi quemeh mazamiztli quicuih mo tequipanoa. Occequi quemeh Hueymazatl quipia hueyi xipo, nemih itech cecec tlapan in cualtzintzin tlapiyalmeh huan neci quemeh cahuayoh, occequin tlein moita tziquitzi ahmo huelih moliniah cualli.
Quipiah ni cualtzin tzontli, occequin quemeh hueymazatl quipiah cuacuauitl, tlein mochihuac ican miquitomatl. in cuacuauitl mo nextia queman quipia ce xuhuitl huan mozcaltia quemeh yeh moizcaltia, no quipiah ciuamazameh huan quiquih queman quipixquiah ni mazatl conemeh, huehuetl mazameh quicui queman mo tlapotia.
In cuacuaitl quiza itech ni tzonteco.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli
283
283 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 280s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Cuaitl
thumb|right|250px|Cuaitl. Cuaitl inacayo yolcatl, ce hueyic tzontecomatl omiyoh tlen tlaihtic in cuayolotl.
410
410 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 400s māhtlacxihuitl.
Cuaitl
Occequin necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
410
Miquiztli
* *
1012
1012 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlacaxolotl
Tlācaxōlōtl (caxtiltlahtolcopa: Tapir)
Totahtzineh
350px|thumb|In Totahtzin, Tepētl tēmachtili.
In Totahtzineh cristiano tlatlahtlauhtīliztli tēmachtīlia īpampa Jesucristo. (: Πάτερ Ημών, : Pater Noster, : Padre Nuestro).
Tzonhuiliztli
Neneuhcāyōtl:Cristianoyotl Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano
749
749 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
850 xihuitl
850 xihuitl ōcatca inic chicuacē mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 851 oc 860 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
29 metztli junio
Tonalilhuitl
29
1013
Miquiztli
* *
Tlālcacahuatl
)
Neneuhcāyōtl:Fabaceae
30 metztli junio
Tonalilhuitl
30
Iztactlaltepoztli
<th colspan="2" align=center bgcolor="#FFDEAD">General Tōcāitl, machiyōtl, tlapōhualli Iztactlāltepoztli, Be, 4 Serie química Metales alcalinotérreos Grupo, periodo, bloque 2, 2, s Densidad, dureza Mohs 1848 kg/m³, 5,5 Apariencia 125px Blanco-gris metálico <th colspan="2" align="center" bgcolor="#FFDEAD">Propiedades atómicas Peso atómico 9,01218 uma Radio medio† 112 pm Radio atómico calculado sin datos Radio covalente 90 pm   Radio de Van der Waals  sin datos Configuración electrónica  [ He ] 2s² Estados de oxidación (óxido) 2 (anfótero) Estructura cristalina Hexagonal <th colspan="2" align="center" bgcolor="#FFDEAD">Propiedades físicas Estado de la materia sólido (diamagnético) Punto de fusión 1551,15 K Punto de ebullición 3243,15 K   Entalpía de vaporización  292,40 kJ/mol Entalpía de fusión 12,20 kJ/mol Presión de vapor 4180 Pa Velocidad del sonido 13000 m/s <th colspan="2" align="center" bgcolor="#FFDEAD">Información diversa Electronegatividad 1,57 (Pauling) Calor específico 1825 J/(kg·K) Conductividad eléctrica 31,35x106/m Ω Conductividad térmica 201 W/(m·K) 1º potencial de ionización 899,5 kJ/mol 2º potencial de ionización 1757,1 kJ/mol 3º potencial de ionización 14848,7 kJ/mol <th colspan="2" align="center" bgcolor="#FFDEAD">Isótopos más estables <th colspan="2" align="center" bgcolor="#FFDEAD"><font size="-1">Valores en el SI y en condiciones normales (0 °C y 1 atm), salvo que se indique lo contrario. †Calculado a partir de distintas longitudes de enlace covalente, metálico o iónico.
Iztactlāltepoztli (Caxtillāntlahtōlli: Berilio).
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Yelizmatiliztli
361
361 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 360s māhtlacxihuitl.
284
284 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 280s māhtlacxihuitl.
1435
Miquiztli
* *
284
Miquiztli
* *
750
750 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 740s mahtlācxihuitl.
411
411 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
Tlahtolli
Tlahtōlli quinhuelīti tlahtoa ōme tlamancopa:
411
Miquiztli
* *
Nextic
Nextic.
Neneuhcāyōtl:Tlapalli
Tepēcempōhualxōchitl
Tepēcempōhualxōchitl (Tagetes tenuifolia).
Tēnōnōtzaliztli
Neneuhcāyōtl:Asteraceae
1830
Miquiztli
* *
UTC-7
UTC-7 cateh chicōme yēmpōhualminutl achto Greenwich cemānāhuacāhuitl.
Nō xiquitta
Tōnapiyaliztli cāhuitl
Neneuhcāyōtl:Cāuhpan
1014
1014 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Cēmpōhualchicōme
Cēmpōhualchicōme (cēm + pōhual + chicōme) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "27".
Volkswagen Jetta II
Volkswagen Jetta II ītōca cē tepozmalacatl ōquichīuh Volkswagen īhuīcpa 1984 oc 1991  xihuitl.
Volkswagen Jetta 2 Jetta 2
Huitzitzilah
Huitzitzilah ahnozo Tzintzontzan  (michhuahcatlahtōlli: Ts’intsuntsani) huehcāuh āltepētl ca. Huitzitzillān ōcatca in huehcāuh Michhuahcān ītēcuacān. In āltepētl tlātectli in ātēnco in Ātezcatl Pátzcuaro.
Tlaltocayotl
thumb|Tzintzontzan teōcalli Tzintzontzan īpan michhuahcatlahtōlli ītechpa in huītziltin, ic in inīn āltepētōcāitl quiztōznehqui Huītzitzillān.
Chanehmatiliztli
Huitzitzilah quipia 3,830 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020).
412
'412 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
1436
1436 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
860 xihuitl
860 xihuitl ōcatca inic chicōme mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 861 oc 870 xihuitl.
Partido Acción Nacional
250px|thumb|right|PAN machiyōtl. Partido Acción Nacional ( Tlācatiyān Ollīztli Olōlli) ītōcā cē mēxihcatl cemitqui olōlli.
Neneuhcāyōtl:Mēxihcah cemitqui olōlli
Cēmpōhualchicuēyi
Cēmpōhualchicuēyi (cēm + pōhual + chicuēyi) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "28".
28
1015
Miquiztli
* *
413
413 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1437
1437 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
John Michael Talbot
John Michael Talbot (Oklahoma City, Oklahoma, 8 ic mācuīlli mētztli, 1954) ītōcā cē tlahtohcāyōtēcatl cuīcani, cuīcapixqui auh mecahuēhuētini. Talbot in The Brothers and Sisters of Charity chīhualini.
Tzonhuiliztli calāmpa
Neneuhcāyōtl:Catōlicoquīxtianayōtl Neneuhcāyōtl:h cuīcani Neneuhcāyōtl:h mecahuēhuētini Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1954
285
285 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 280s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
751
751 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Epazotl
In epazōtl (Dysphania ambrosioides syn. Chenopodium ambrosioides) ca ahhuiyāc xihuitl tlanelhuayōtl.
Neneuhcāyōtl:Quilitl
1831
1831 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
870 xihuitl
870 xihuitl ōcatca inic chicuēyi mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 871 oc 880 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
Cēmpōhualchiucnāhui
Cēmpōhualchiucnāhui (cēm + pōhual + chiucnāhui) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "29".
29
1016
1016 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Nāuhpōhualmācuīlli
Nāuhpōhualcaxtōlli (nāuh + pōhual + caxtōlli) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "85".
752
752 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Partido de la Revolución Democrática
'''Partido de la Revolución Democrática ītōcā cē mēxihcatl cemitqui olōlli.
1438
1438 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
In Teotlahtolneltoconi
In Teōtlahtōlneltocōni (: Credo; : Symbolum; : Σύμβολο). thumb|260px| [[Concilio de Nicea I|Ipance Concilio Ecuménico (325 3 calli) itech Nicnoneltoquitia in Apoxtolme.]]
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Cristianismo Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano
1017
1017 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
414
414 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
1017
Miquiztli
* *
Volkswagen Jetta
Volkswagen Jetta ītōca cē tepozmalacatl ōquichīuh Volkswagen īhuīcpa 1979 oc 1984  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh zacualli tepozcaxitl Jetta
Metro Universidad
undefined Universidad ītōca cē estación auh terminal īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 3. Nō moaci ītōca īhuīcpa Universidad Nacional Autónoma de México.
Ohtli moaci
Universidad
753
753 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tlahtohcayotl
In Tlahtohcayotl ( Estado) tlanixeliuhcayotl ipan cequi tlacatiyan, panipan in hueyaltepetl.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli
Alex Kapranos
Alexander Paul Kapranos Huntley (1972 - ) ītōcā in cuīcani auh mecahuēhuētini īpan escotēcatl tlacuīcaliztli Franz Ferdinand.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1972
Puebla
Puebla —weyak itokah Tlatilantli Puebla— (ika kastiah, Estado Libre y Soberano de Puebla) eli tlatilantli tlen kaxtolli wan se inintsalan ome kaxtolli wan se katli, wanya Kwetlaxkowapan, mosetilihtokeh Mexko Tlalli. Tlanawatihkayotl tlen Puebla. Ikwa altepetl itokah Kwetlaxkowapan.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Puebla
Cēmpōhualmahtlāctli oncē
Cēmpōhualmahtlāctli oncē (cēm + pōhual + mahtlāctli + on + cē) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "31".
Georgia (tlahtohcāyōtl)
Georgia ītōcā cē tlahtohcāyōtl Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān.
362
362 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 360s māhtlacxihuitl.
1968
Nō xiquitta
*
Cēmpōhualmahtlāctli omōme
Cēmpōhualmahtlāctli omōme (cēm + pōhual + mahtlāctli + om + ōme) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "32".
Nāuhpōhualchicuacē
Nāuhpōhualchicuacē (nāuh + pōhual + chicuacē) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "86".
754
754 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1018
1018 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
880 xihuitl
Huēyi miquiztli
*
Cahuitl
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Cahuitl
Maitl
Maitl ce inacayo (caxtillantlahtolli: Mano).
415
Miquiztli
* *
1440
1440 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
286
286 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 3 īpan 280s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Come On Home
"Come On Home" ( "Xihuītz chāntli") ītōcā inic mahtlāctli cuīcatl īpan Franz Ferdinand, achto huēycaquizcopīnalōni īpal inōn tlacuīcaliztli.
363
363 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 360s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
416
Miquiztli
* *
417
417 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Nāuhpōhualchicōme
Nāuhpōhualchicōme (nāuh + pōhual + chicōme) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "86".
1441
Miquiztli
* *
890 xihuitl
890 xihuitl ōcatca inic mahtlāctli mahtlācxihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9, auh mopiyah īhuīcpa in 891 oc 900 xihuitl.
Huēyi miquiztli
*
1832
1832 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Nick McCarthy
Nicholas Augustine McCarthy (Blackpool, Tlamactlīhuānōnti 13, 1974) ītōcā in mecahuēhuētini īhuān cuīcani īpan escotēcah tlacuīcaliztli Franz Ferdinand.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1974 McCarthy, Nicholas Augustine
Fernando de Alva Ixtlilxochitl
Fernando de Alva Ixtlilxóchitl itoca hueyi tlamatini tlacatl otlacat ipan Tetzcohco.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacameh Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtohqueh
364
Miquiztli
* *
1442
1442 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1440s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
756
756 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Щ
Щ ītōca cē tlahtōl īpan Cirilo īmachiyōtlahtōltecpantiliz.
756
Miquiztli
* *
1439
1439 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1430s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Metro Copilco
undefined Copilco ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 3.
Ohtli moaci
Copilco
Yellow
Yellow huelīti tlahtoa īntechcopa:
755
755 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Frédéric Chopin
Frédéric François Chopin (1810 - 1849) ītōcā huēyi poloniatlācatl cuīcapixqui. Chopin tecuīcatia Etude N°3 īhuān occequīntīn huēycuīcatl.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1810 Neneuhcāyōtl:1849 miquiztli Neneuhcāyōtl:Polontecah cuicapixqueh
418
418 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1019
1019 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Cihuatl
Cihuatl ( Mujer), inaca tlacayotl, icni ipampa tlacatl.
Nāuhpōhualchicuēyi
Nāuhpōhualchicuēyi (nāuh + pōhual + chicuēyi) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "88".
Volkswagen Golf II
thumb|left|250px|In Volkswagen Golf II.
Volkswagen Golf 2 Golf 2
419
419 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Metro Miguel Ángel de Quevedo
undefined Miguel Ángel de Quevedo ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 3.
Tlaltecatzin
Tlaltecatzin ītōcā huēyi tlamatini tlācatl ōtlācat ipan callah San María la Rivera, Āltepētl Mēxihco.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacameh
Mexihcotlacatiyancuicatl
Mēxihcāltepētlacuīcatl ( Himno Nacional Mexicano) ītōca in mēxihcatl āltepētlacuīcatl ōmochīuh īpan 1853 īpal cuīcatlāliāni Francisco González Bocanegra īhuān cuīcapixqui Jaime Nunó.
Mēxihcāltepētlacuīcatl
Neneuhcāyōtl:Mexihco
Tonatiuh ichan
upright=1.5|thumb|Tonatiuh ichan thumb|right|Tonatiuh ichan inehnencacitlal
Tonatiuh Ichan nozo Tonatiuhmecayotl.
1969
1969 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1960s mahtlācxihuitl.
Nō xiquitta
*
Nezahualpilli (tlahtoani)
Nezahualpilli (1464-1515) ītōcā huēyi tlamatini tlācatl ōtlācat ipan Tetzcohco. Ītahtzin Nezahualcoyōtl ihcuac yehuatl omicqui, Netzahualpilli oacico in tepacholiztli in ompa Tetzcohco.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacameh
365
365 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 360s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
420
420 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 410s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1443
1443 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1440s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
757
757 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Wáng Guāngliáng
王光良 nozo Wáng Guāngliáng ahnozo Michael Wong (1970 -    ) ītōca cē malaytēcatl cuīcani, pianotini auh cuīcapixqui.
Cuacuauhtzin
Cuacuauhtzin ītōcā huēyi tlamatini tlācatl ōtlācat ipan callah San María la Rivera, Āltepētl Mēxihco.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacameh
Wáng Guāngliáng
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1970 Neneuhcāyōtl:Malasiatlācah cuīcanimeh Neneuhcāyōtl:Malasiatlācah cuīcapixqueh
Benedictus XVI
200px|thumb|right|[[Benedictus XVI.]] Benedictus XVI ce hueyi teopixcatatli ipan In Vaticano, itoca Joseph Alois Ratzinger (otlacat ipan Marktl am Inn, Teutontlalpan, xihuitl 6 acatl huan omic ipan In Vaticano, xihuitl 10 tochtli .) axcaniztica Huēyiteōpixcātlahtoāni in Catōlicoquīxtianāyotl īhuīcpa 19 ic nāuhtetl mētztli, 6 calli xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Otlacatque xiuhpan 6 acatl Neneuhcāyōtl:Omicque xiuhpan 10 tochtli Neneuhcāyōtl:Huey teopixcatatli Neneuhcāyōtl:Teutontecah
Cēmpōhualmahtlāctli omēyi
Cēmpōhualmahtlāctli omēyi (cēm + pōhual + mahtlāctli + on + ēyi) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "33".
1020
1020 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1010s mahtlācxihuitl.
Cēmpōhualmahtlāctli omēyi
33
42
42 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 40s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Metro Allende
undefined Allende ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
Halloween
thumbnail|derecha|200px|In Halloween[[ayohtli.]] Halloween itoca hueyi tonalilhuitl ipan 31 metztli octubre. ce mitohtli ipan Irlanda tlen motenehua inglahtoltocopa All Hallows' Eve nōzo All Saints' Eve.
Metro Allende
Allende
Halloween
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Miquiztli
1970
1970 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 20 īpan 1960s mahtlācxihuitl.
No xiquitta
*
Benedicto XVI
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1927 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2022 Neneuhcāyōtl:Hueyiteopixcatlahtoanimeh Neneuhcāyōtl:Alemantecah
421
421 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 420s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1833
1833 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Guanajuato
Guanajuato tlahtocayotl (Caxtillāntlahtōlli: Guanajuato, Michhuahcatlahtōlli: Kuanasïuato (Cueyatlalco nāhuatlahtōltica).
Tlalticpacmatiliztli
Inin tlahtohcayotl cah ancayotl cuaxochtia mictlampa ica San Luis Potosí tlahtohcayotl, canahpa in huitztlampa ica Michhuahcan, in tonalquizayampa ica Xalixco ihuan in tonalcalaquiyampa ica Queretaro.
Yoliztli
Guanajuato iyoliz hueyi, quipiya occe yeyantli. Nican quipiya hueyac tepehuahcan, quiyauhcuauhtlatli, huacqui teotlalli moihtoa Sierra de los Lobos, quipiya atl ipampa atoyatl huan Cortázar atepantli. Ompa mictlampa ca Sierra Gorda.
No xiquitta tlahtocayotl Guanajuato quipiya chichinimeh yolcameh in tlecuahutli, canauhtli, centzontlahtoleh, huexolotl, techalotl, cuetlachtli, ayotochtli, tepocolcoatl, miztli, tochtli, tlacuachin, tlahcomiztli huan epatl.
Teyacanaliztli
Guanajuato quipiya caltetlahtlaniliztli motech teyacanaliztli ipan itecuacan in Pachititlan altepetl, tlahtocac tequitini in cihuatlacatzin Evelyn Salgado Pineda in tetlanahuatiani.
Bugatti Veyron
Bugatti EB 16.4 Veyron ītōcā cē momomalacatl quichīhua Bugatti īhuīcpa 2006 xihuitl. Ōcatca in achi ihciuhqui tepozmalacatl cemānāhuac īca 408km/h.
Guanajuato
Tequitiliztli
Tlapixcayotl ipan Guanajuato ca cintli, zacacintli, xalxocotl, ahuacatl, yoloxocotl, lalaxtli, xitomatl, miltomatl, tlalcamohtli, xonacatl, xocomecatl, occe; xochicualli tlanamaca occequin altepemeh ipan tiyanquiztli nozo tiyanquiztiloyan. Nican yeyanyotl tonalli ica quiyahuitl.
Bugatti Veyron
Veyron 16.4
Guanajuato
Tequitiliztli
Guanajuato tlahtocayotl nohuan pitzopixcayotl, cahuayohpixcayotl, cuacuahuehpixcayotl, pipiyolpixcayotl huan ichcapixcayotl ipan xoxohuic ixtlahuahcan afuera itechpahuic altepetl nozo altepemaitl.
Nehnemiliztli
thumbnail|200px|left|Xolalpan Pachtitlan. Ce nehnemiliztli, ce tomincayo ipampa tequitiliztli ipan Tlachco, in altepetl quipia hueyic cualcan ipampa nehnemi canahpa Xolalpan Pachtitlan ipan Guanajuato altepetlahtohcan, Xolalpan León ipan León altepetlahtohcan, Xolalpan Celaya ipan Tequixquiapan altepetlahtohcan huan Xolalpan Irapuato huan Sierra Gorda.
Chanehmatiliztli
Ce tlacaliztli itechcopa 3,540,684 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020), ica 1,4% ipan altepecalpolli, inic ce densidad 16,54 hab/km². Inin nochintin chanehqueh, 5.952 cihuameh ca (76,33%) huan 6.440 tlacameh cah (51,97%). Ce 23,67% (2.933 chaneh.) In tlacamilqueh, 76,33% (9.459 chaneh.) in altepetlacameh ipan mochi altepeticpac 1.576.259 chanehqueh.
Temachtiliztli
In tlahtohcayotl nican quipiya ipan temachtiliztli coconeh xochitlah, inic ce tlamachtiliyan, inic ome tlamachtiloyan, bachillerato, tepochcaltlamachtiloyan huan Hueyi tepochcalli, noihqui in Escuela Secundaria, noyuhqui quipiya in conemeh; pipilton huan cihuapiltin temachtiah ica 99,08 % chanehqueh.
758
758 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
1444
1444 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1440s mahtlācxihuitl.
758
Miquiztli
* *
1444
Miquiztli
* *
41
41 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 1 īpan 40s māhtlacxihuitl.
366
366 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 360s māhtlacxihuitl.
Atocpan
Tlalticpacmatiliztli
Neneuhcāyōtl:Nahuatlaltocayotl
41
Miquiztli
* *
Metro Tasqueña
Tasqueña
Guanajuato
Temachtiliztli
Guanajuato quipiya ipan ahcopa tlamachtiloyan, canahpa hueyi tepochcalli tlen itocah Universidad de Guanajuato, Universidad Politénica de Guanajuato, Instituto Tecnológico de Guanajuato, Universidad Tecnológica de Guanajuato, Universidad Pedagógica Nacional, Unidad Guanajuato huan Universidad, ce pani tlamachtiloyan itech Pachtitlan altepeticpac.
366
Miquiztli
* *
Guanajuato
Momotlaliztli
In momotlaliztli ipan Guanajuato ca ipampa neicxitapayolhuiliztli, chiquiuhtapayolhuiliztli, omalacapainaliztli, tenis, mapatoltiliztli ihuan momotlacayotl itech tepozcuaitl. Nican ca ce autódromo, in Fórmula 1 huan quiquiuhpatoltiliztli.
Guanajuato quipiya tlamahuichihuanih ipan momotlalcayotl quemeh: xopatiliztli, padel, mapatoltiliztli, hockey patines, amapatoltiliztli, acalpainaliztli, taekwondo, tenis, atletismo, triatlón, aquizaliztli, neneloaliztli, golf, motociclismo, rally, ciclismo, ocachi axcan.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Guanajuato (nhn)
Cēmpōhualmahtlāctli onnāhui
Cēmpōhualmahtlāctli onnāhui (cēm + pōhual + mahtlāctli + on + nāhui) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "34".
Otomih
Otomih nozo otontlacameh ( ya hñähñu) ce macehualcalpolli huan itztoqueh ipan miac canah ipan tlahtocatipan itech Mexico. Inin tlahtoltlatilantoc huan occe calpolli tlen tlahtoah otomanguetlahtolli quemeh mazahuah, matlatzincah huan pameh, huan icolhuan chantih ipan Altiplanicie Mexicana quipiyah miac xihuitl ihuan quipiyah miyac xihuitl achtopan cristianohtlacameh. Naman, inin otomih itztoqueh ipan tlalxelolli itech mictlampa San Luis Potosí, Tonatih iquizayampa ipan Guanajuato, Querétaro huan Michhuahcan huan icalaquitlampa no Tlaxcallan, Puebla huan Veracruz. Zampampa, naman miyac tlen inihhuantin itztoqueh Hidalgo, Mexico huan Altepetl Mexico. Tlen quihtoah altepepohuanimeh Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas tlen Mexico, inin población étnica
Tocayotl
Quen pano ica miyac etnónimo motequihuia ica momanextia inin mexicoaltepetl, inin tlahtolli otomí (caxtillantlahtoltica) quena cualli tlahtolli quemman motequihuia. Otomih inin tlahtolli huallauh náhuatl tlen otomitl, tlahtolli tlen huahcapamexicah quiihtoznequi acquin tlen nehnemi ica mitinih, meuhcatzan miyac tlatehtemoanih Wigberto Jiménez Moreno quitlahtolcuepqueh Totominqui.
Macehualtlalli
Inin otomih naman itztoqueh ipan ce tlalxelolli ipan Mexihcotlalli, Hidalgo, Querétaro, Guanajuato, Michhuahcan, Tlaxcallan ihuan Veracruz. Nochin inin hueyi Altepetl mocahuah ipan iyollo tlen Mexcotlalli ihuan quipiyah nelmiyac miyac tlalli ipan toMexico.
Tlaquemitl
Ipan cehce hueyi altepetl moyoyonquentiah cihuameh ihuan tlacameh quentzin mopatla quemman oncah totonicayotl:
Inin cotomitl, cihuameh tlen cihuameh tlen chantih ipan Tlahtocayotl Mexico, motlaquehtiah ica ce cueitl zo ce yoyontlailpilli tlen ichcatl zo tlen mantayoyomitl nelhuehueyac ipan coyahuac, quen ce nelcueitl, iztac, tzictic, coztic, tliltic, ica xoxocpaitl, achilcoztic ihuan nelcoztic; ihuan cotomitl tlen manta zo iztapopelina, mancaxcoton, ica xochitlahtzomalli.
Achto caxtiltecah
Ica itlamiyan mahtlactli ihuan nahui tzontli xihuitl achpan tlen tlahnamiquiliztli tlen caxtiltecameh, altepetl tlen tlahtoyayah otomangueana catca zancehco. Quemman peuhqueh moxeloah inin tlahtolli ihuan quen motlalxelohqueh peuhqui quen tlen quiihtohtoc inin urheimat, quihtoznequi, Valle de Tehuahcan (naman ipan Puebla) panoc teipan quemman monechicohqueh yei altepetl tlen tlatoquiliztli ipan Anahuactlalli mesoamericana, quen nopa cintli, etl ihuan chilli.
Inin mochiuhqui ica miyac tlahtolli achi cenca tlen oncah ipan atomnaguetlahtolmeh ipan inizanil tlen miyac iyollo tlahtolli tlen tlahtotlaltequilizcayotl. Teipan zan quen mochiuhqui tzinpeuhtlahtotlaltequilizcayotl, inin proto-otomangue quichamanaltih ome thatolli tlen quentzin mopatlatoc ihuan quipannextiah naman cequin tlahtolli ihuan quintocayotiah grupos oriental y occidental nantlahtolomomangue. Tlan ticcencuiliah inin tlahtolli, neci melahua inin oto-pames —tlatzquitoqueh tlen chamanca occidental— ahtictoh inin itech Cuenca de México inecha mahtlactzontli achtopan tlen maman cahuitl critianohyotl ihuan, amo cenca tlen quiihtoah cequin tlacatehtemoanih, amo yahtoqueh inca mictlampan zan quena ica cihuatlampan.
Conquista
Inin otomitlacameh calahqueh ipan huacapayotl Conquista de México ihcuac caxtilcatecameh ahcicoh ipan tlalpan campa mochantlaltoyah ca tlaxacaltecameh. Que moihtoh achopan, inin atomih ahcicoh tlalpan Puebla-Tlaxcala itech cahuitl Posclásico Temprano, quemman inintlalhui tlen ininaxca calaquihtyahya cequinoqueh nahuameh ipan occidente ihuan ica mictlampan tlen Mesoamerica.
Inin otomitlacameh quichiuhqueh ce cualli tequitl; zan amo cualli moihitztoc ipan Conquista de Mexihco. Teipan quintlanqueh inin tzoncotomeh tlen Cortés quemman panoc Noche Triste, inin otomitlacameh tlen altepetl Teocalhueyacan quiittatoh Cortés ce tonaltzin ithech Naucalpan. Ipan inin nechicolli, inin caxtilcameh quinmacaqueh tlacualli ihuan ce achitequitl ihuan yohualpanoliztli itech tlalpan Teocalhueyacan. Inin caxtilcameh quipaxolotoh ipan inin altepetl ihuan itztoyah nopayoh necha mahtlactli tonaltzin, campa tequitiyayah ica tzoncotomeh ihuan monechoyoyayah ica cualli quiyolitizqueh achi tequitl.
Cahuitl Colonial
Inin atomih mocatolicachiuhqueh ipan xihuitl teipan quemman panoc Conquista de Tenochtitlán. Ahchtopan tequitl tlen teopatiliztli quichiuhqueh totahtzitzin franciscanos, mochantlaltoyah ipan Mandenxhí (Xilotepec) ihuan Mäñhemí (Tollan), campa quichiuhqueh inintequiuh ipan xihuitl 1530 - 1541. Ipan 1548 cequin teopixqueh agustinos quicelihqui cequin teopan ma mochohuacan altepetl Atocpan ihuan Ixmiquilpan.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Otomih
Cacamatzin
Cacamatzin itoca hueyi tlamatini tlacatl otlacat ipan callah San María la Rivera, Altepetl Mexihco.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacameh Neneuhcāyōtl:Mexihcah xochicuicanimeh Neneuhcāyōtl:Altepemexihcah
422
422 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 420s māhtlacxihuitl.
Nāuhpōhualchiucnāhui
Nāuhpōhualchiucnāhui (nāuh + pōhual + chiucnāhui) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "89".
422
Miquiztli
* *
1834
1834 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
7 tecpatl
Chicōme tecpatl (7 tecpatl) ītōca inic chicōme mēxihcatl tecpatl xihuitl.
1021
1021 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1020s mahtlācxihuitl.
Octave Mirbeau
Octave Mirbeau (1848 - 1917) ītōcā francitēcah huēyi tlahcuilōni.
Thomas Alva Edison
thumb|right|Thomas Alva Edison
Thomas Alva Edison (1847 - 1931) ītōcā cē tlahtolcāyōtēcatl chīhualiztli.
No xiquitta
Alva Edison, Thomas Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah Neneuhcāyōtl:Tlamatinimeh
Mexico Tenochtitlan
In āltepētl Mēxihco Tenōchtitlan ( México Tenochtitlán, Anbondo Amadetzānā), ōcatca in Mēxihcatlahtohcāyōtl ītēcuacān. Ōcatca ōāltepētzintih īpan in xihuitl 1325 īhuān ōcatca ōtlālpoloh īpan 1521 ic in caxtiltēcah. Āxcān tlatēctli in Āltepētl Mēxihco ( Ciudad de México), in Mēxihco ītēcuacān, ocachi huēyi īhuān tāchcāuh āltepētl, tlein motlālih īpan in āxcān Calpōlli Tlahtōlōyān īhuān in Tlahtohcāyōtl Mēxihco.
Tlahtōllōtl
thumb|left|Tenōchtitlan īpan nāhuatlahtōllahcuilōlli
In āltepētl Mēxihco Tenōchtitlan ōcatca ōāltepētzintih īpan 18 ic ēyi mētztli, 1325 ic Tenōch ītēpacholiz. Ōmocuepa in tāchcāuh āltepētl īpan in Huehcāuhānāhuac tlein ōtlālpoloh occē āltepētl, īhuān in tlapanahuia inic huēyi āltepētl īpan in Tlālticpactli īca īxquichca 500,000 chānehqueh īpan īcual cāhuitl īhuīc 1521, ihcuāc in caxtiltēcah ōquitlālpolohqueh.
250px|thumb|left|Tlacuihcuīliztli Tenōchtitlan Āltepētzintīliztli.
Tlahtohqueh Mēxihco Tenōchtitlan īhuān Mēxihcatlahtohcāyōtl
Mēxihco Tenōchtitlan īyollo machiyōtl
250px|thumb|right|Mēxihco Tenōchtitlan īyollo machiyōtl
Tzonhuiliztli calāmpa
Neneuhcāyōtl:Huehuehaltepetl ipan Mexico Neneuhcāyōtl:Altepetl Mexico
Oquichtli
200px|thumb|Oquichtli
Oquichtli nozo tlacatl (caxtillantlahtolcopa: hombre nozo varón), in oquichtic tlacatl, inic ce conetzintli, piltontli, techpocatl, tlacatl huan huehue.
Ioquichnacayo
Oquichtli quipia tepolli, ce tepitzin nacacuacuahuitl itzalan imetzhuan, in tepolli quipia xipintli, tepolehuatl, itepolnaca ica ezotl tlaihtic huan acayotl ipampa axixa. Ce nacatl tlen tlachihua coconeh ihcuac calaqui tlaihtic cihuazacapilli canahpa chicnahui metztli huan ipampa mah tlachipinia in axiliztli. Itepolnacayo tepolli, ome atetl huan tepoltzontli itzalan memetztin.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Tlacayotl
Āmantēcayōtl
Āmantēcayōtl ( Tecnología, τεκνοσ teknós; λογοσ, logos) ītōcā inōn yancuīliztli tlamatiliztli.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Āmantēcayōtl
Metro Viveros
undefined Viveros (īāchcāuhtōca Viveros/Derechos Humanos) ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 3.
Ohtli moaci
Viveros
Tlāloctepoztli
<th colspan="2" align=center bgcolor="#ff99cc"> General Tōcāitl, machiyōtl, tlapōhualli Tlāloctepoztli, Np, 93 Serie química Actínidos periodo, bloque 7, f Densidad, dureza Mohs 20250 kg/m³, n/a Apariencia Plateado metálico <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ff99cc"> Propiedades atómicas Peso atómico  [237] uma Radio medio† 175 pm Radio atómico calculado Sin datos Radio covalente Sin datos Radio de Van der Waals Sin datos Configuración electrónica  [ Rn ] 5f46d17s2 Estados de oxidación (óxido) 6, 5, 4, 3 (anfótero) Estructura cristalina 3 formas: ortorrómbico, tetragonal y cúbico <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ff99cc"> Propiedades físicas Estado de la materia Sólido (_) Punto de fusión 910 K Punto de ebullición 4273 K   Entalpía de vaporización  Sin datos kJ/mol Entalpía de fusión 5,19 kJ/mol Presión de vapor Sin datos Velocidad del sonido Sin datos <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ff99cc"> Información diversa Electronegatividad 1,36 (Pauling) Calor específico Sin datos Conductividad eléctrica 0,822 x 106 m-1·Ω-1 Conductividad térmica 6,3 W/(m·K) 1° potencial de ionización 604,5 kJ/mol <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ff99cc"> Isótopos más estables <th colspan="2" align="center" bgcolor="#ff99cc">
Tlāloctepoztli ahnozo Neptunio (Caxtillāntlahtōlli: Neptunio).
Neneuhcāyōtl:Yelizmatiliztli
Metro General Anaya
undefined General Anaya ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 2.
General Anaya
1022
1022 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 11 īpan 1020s mahtlācxihuitl.
759
759 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 8 īpan 750s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1835
1835 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
6 tecpatl
Chicuacē tecpatl (6 tecpatl) ītōca inic chicuacē mēxihcatl tecpatl xihuitl.
423
423 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 5 īpan 420s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Cēmpōhualcaxtōlli
Cēmpōhualcaxtōlli (cēm + pōhual + caxtōlli) ītōcā cē tlapōhualli auh mohcuiloa "35".
Tepoztlamahuizoloni
Tepoztlamahuizoloni ( Televisión), ce tlamantli icampa ixtehuilotl īxiptlayōl.
Neneuhcāyōtl:Amantecayotl
Metztli (cahuitl)
In Mētztli cēmpōhualmahtlāctli tōnalli cāhuitl xiuhpan. Ītōca iuh ītechpa in Mētztli.
Neneuhcāyōtl:Cahuitl
Ichcatl
thumb|Ichcatl. Ichcatl (Gossypium).
Neneuhcāyōtl:Malvaceae
1836
1836 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 19 īpan 1830s mahtlācxihuitl.
Jamie Cook
Jamie Robert Cook (1985 - ) ītōcā in mecahuēhuētini īpan inglatēcatl tlacuīcaliztli Arctic Monkeys.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1985
Tlahtoani
250px|thumb|Itzcōātl
Tlahtoāni ahnozo Huēytlahtoāni ītōcā nahuatīlōni āltepēpan nozo tlācatiyān.
Mēxihcah Huēytlahtoqueh
Neneuhcāyōtl:Huēyi tlahtohqueh Mēxihco