cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1552
Miquiztli
* *
Olimpicayoh neahuiltiliztli itech Londres 2012
250px|thumb|In Olimpiayōtl Yahualli ātōyāpan Thames, Londres. Inic XXX Olimpiayōtl Nemīmīnaliztli, cē tlachīhualiztli in mochīhua īxquichca in 27 ic chicōme mētztli īhuīc in 12 ic chicuēyi mētztli āltepēpan Londres, Tlacetilīlli Huēyitlahtohcāyōtl. Inic cē tlachīhualiztli, in yeliztli tēolōlōlli īpan in cihuāneicxitapayōlhuiliztli nemīmīnaliztli, ōpēuh ōme ilhuitl yēppa in tlamamaliliztli, in 25 ic chicōme mētztli 2012. Cequintin 10 500 tēīxnāmiquinimeh tlein huītzah 204 tlācatiyān tēīxnāmiquih īpan in Olimpiayōtl Nemīmīnaliztli Londres.
Londres inic cē āltepētl tlein quicelia in Olimpiada inic ēxpa, ōquincelih nō īpan 1908 īhuān 1948.
Quin in īmoīxpantilīliz in quiyācan in huehcāuh tlamāhuichīhuani Sebastian Coe īhuān in ihcuāc īpan Londres ōalcalde Ken Livingstone. Londres ōpehpenalo iuhqui icpalāltepētl in 6 ic chicuacē mētztli 2005 ihcuāc in TĪOT inic 117 cāhuitl īpan Singapur, ōpēuh Moscohuia, Yancuīc York, Madrid īhuān Paris.
9 metztli noviembre
Tonalilhuitl
09
1114
1114 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
The Small Print
"The Small Print" ītōcā cē cuīcatl īpal Muse.
Cuammochitl
Cuammochitl ahnozo Cuamochitl (Pithecellobium dulce).
Tlacamichin
🇲🇽 Tlācamichin (Trichechus)
110
110 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 100s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Chancactli
Chancactli. Inin tlahtolli huitz in ihuic chantli huan cactli.
200px|thumb|right|Calcactli
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Cactli
12 metztli noviembre
Tonalilhuitl
12
Tlalticpactli
In Tlalticpactli in inic eyi nehnencācītlalli Tonatih Ichan co, in inic macuilli īpal īoctacayo huan in tlacempanahuia inic tetzactic nehnencācītlalli ītechpa octacāyōtl. Molīni īpan cē achi elíptica īyahualoyān in Tōnatiuh in coyāhuac 150 000 000 km. Teyoh nehnencācītlalli tlālmatilizca āyini tlein ca tlachīhualli ic ātilīlli tetl īpan cemanqui tlaolīnīliztli īihtic, īāyiliz quichīhua cē chicāhuac campo magnético. Īpan inōn totōncāātilīlli mohuilāna in tlacuāhualli tetl ahnozo in tlālēhuatl, īpan in tlein cateh in ilhuicaātl īhuān in cemantoc tlālli.
In centetl nehnencācītlalli in tlein nemachilia quipiya yōliliztli. In Tlālticpactli oncah in neneuhqui nelhuayōtl in tlein in Tōnatiuh īhuān in Tōnatiuh Īchān.
In tlālmatilizzōtl
In 71% ītlaīxpayo in Tlālticpactli tlaāpacholo. In centetl nehnencācītlalli īpan in cānin in ātl tlatēctli tlacuāhuac, ātic īhuān ehēcatl īpan in tlaīxpayōtl. In ātl necōni ic in yōliliztli. Īnōme cē teyoh nehnencācītlalli in Tōnatiuh īchānco in cānin onca quiyahuitl, in occē Titán.
In Tlālticpactli in centetl cītlaltapayōlli in cānin onca āyini tlālāmatiliztli ; in Chīchīlcītlalli īhuān in Cītlalpōl hueli ōquipixqueh tlālāmatiliztli, tēl cāhualo.
Iuhcāyōtl
Īpan in huehcāuh mēxihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlālticpactli ōīxiptlahtic ic in Cipactli, in tlein in tēteoh ōcxelohqueh īpan in tlālli īhuān in ilhuicatl.
In āxcān nemachilia tlein in Tlālticpactli īiuhcayo cah Tlālticpacteuh.
Tlanōnōtzaliztli
In Tlālticpactli quinpiya nāhui huēyi tlaxeloliztli ahnozo tlapachiuhcāyōtl: in tlālololōlli, in āololōlli, in ehēcaololōlli īhuān in yōlilizololōlli. Inīn tlapachiuhcāyōtl ahmo quipiyah in neneuhqui química tlachīhualiztli īhuān yelizyōtl ītlālmatiliz.
Oncateh ōme machiyōtl īpampa quihtoah in Tlālticpac: in Ahtlālolīnilizzōtl īhuān in Tlālolīnilizzōtl.
In āololōlli
In Tlālticpactli in cēntetl nehnencācītlalli īpan in totōnatiuh īchān in onca ātic tlaīxpayōtl. In ātl quipachoa in 71% ītlaīxpayo in Tlālticpactli (in 97% poyec ātl īhuān in 3% ahmo poyec ātl), in quinchīhua in mācuīlli ilhuicaātl īhuān in chicuacē cemantoc tlālli.
Cah in Tlālticpactli īpan in cualli huehhuehca īxquich in Tōnatiuh īpal quipiya ātic ātl tlaīxpayōpan. Tēl, ahmo in tlachīhualiztli totōncāpixcalli, in ātl Tlālticpac cehuetzizquia in ātl. In achtopa in Tōnatiuh īchān, in Tōnatiuh ōquintlāz achi tōnamēyōtiliztli tlein āxcān, tēl in ilhuicaātl ahmo ōcehuetz īpal in inic cē tlayōcoyaliztli īehēcaololōl in Tlālticpactli ōpix miac CO2, auh ōcatca chicāhuac in tlachīhualiztli totōncāpixcalli. In āololōlli ītex achi īxquich 1.4×1021 kg.
In ehēcaololōlli
In tlapachiuhcāyōtl quichīhuah in ehēcaololōlli: in tlanelōlizololōlli, in mantoc ololōlli , in nepantlahololōlli , in totōncāololōlli īhuān in calānololōlli. In ehēcaololōlli ītex achi īxquich 5.1×1018 kg.
Metztli
thumb|In ōyahualiuh Mētztli In Tlālticpactli quipiya zā centetl mētztli, in Mētztli. In sistema Tlālticpactli-Mētztli ca huel nōncuahquīzqui.
In Mētztli huel huēyi ītechpa in Tlālticpactli īoctacayo, īnāloctacatīl īnnāhui cē in Tlālticpac ītlaoctaānōni.
In etilizzōtl in Tlālticpactli īhuān in Mētztli ītzalan quichīhua in ācuēyōtl Tlālticpac. Inōn tlachīhualiztli quichīhua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolīnizpan in Tlālticpactli. Ic in tlein in Mētztli quittītia in Tlālticpactli in zanyenō īxtli. īpan ītlaolīnīliz malacachtzacaolīnizpan in Tlālticpactli, in Tōnatiuh quinēxtilia in Mētztli, tlanēxiltia mochi in Mētztli īyeliz.
In Mētztli hueliti quipatla in Tlālticpactli īclima.
In Mētztli īyahual mitta iuhqui in neneuhqui octacayōtl in tlein in Tōnātiuh īyahual in īpal oncatca īcualōca in tōnatiuh.
In Tlālticapactli īolīniliz
thumbnail|In Tlālticpactli īzacaolīniz In Tlālticpac chīhualtilia tlayacac ōme olīniztli: mimilolīniztli īpan īmalacayōllo īhuān zacaolīniztli in tlayahualochtia Tōnatiuh īhuān ōme tlaōncayōtl olīniztli: precesión īhuān nutación. Īpampa in zacaolīniztli īhuān in oblicuidad de la elíptica mochīhua in nāhui xiuhuitl īnoquīpan. Inōn xiuhcahuitl ca tlamachiyōtīlia ic in xōxōpan īhuān in tōnallān ītlanehnehuilizyohual īhuān in xōpantlah īhuān in cehuetzilizpan īnenquitōnatiuh.
In yōlilizololōlli
In Tlālticpactli ca in cencatyān īpan in Cemānāhuac in tlein mocmachilih yōliliztli, inīn yōliliziuhcayōtl quichīhuah in Yōlilizololōlli.
Tlalticpacmatiliztli
In Tlālticpactli ītlaīxpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlālpantli īhuān 361,000,000 ca āpachiuhqui. In huēyi ātēntli īhuitlatzticāyo ahci cequi 356,000,000 km.
Īpan in Tlālticpactli onca mācuīlli cemantoc tlālli, tlaxelihuilli īpan 199 tlācatiyān. In cemantoc tlālli īca ocachi tlācatiyān ca Africa īca 54 tētoca ic Europa ica 50, Asia īca 43, America ica 34 huan Oceania ica 16. Nō iuhqui ca occequīntīn tlālīxpolōlli.
Tlachihualiztli
thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo In ESA tlayahualoah ītepozmētz ca chīhua in Tlālticpactli īmachiyo miac tlanematcāchīhualli.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Tlalticpactli
1553
1553 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1550s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Yucatan tlalyacatl
right|300px|thumb|Tepozmētztli īxiptlah Tlālyacatl Yucatān In Tlālyacatl Yucatān tlahcoxēloa in Āyōllohco Mēxihco in Huēyātl Caribe. Mēxihcatl tlahtohcāyōtl īpan in Tlālyacatl Yucatān, Campeche, Chiyapan īhuān Yucatān; Belice īhuān in Petén Departamento īpan Cuauhtēmallān.
Isaac Asimov
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1920 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1992
822
822 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Yucatan tlalyacatl
Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli ipan Mexihco
1309
1309 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1300s mahtlācxihuitl.
Āchiyōtl
Āchiyōtl.
1309
Miquiztli
* *
Āchiyōtl
Neneuhcāyōtl:Bixaceae
thumb|left|250 px|Āchiyōtl īxināch
Alismatales
Inin neneuhcayōtl quipiya xōchitl iuhqui Alcatraz.
Neneuhcāyōtl:Alismatales
1308
1308 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1300s mahtlācxihuitl.
1310
Miquiztli
* *
824
Miquiztli
* *
Ahuilli
thumb|right|250px|In "Ahuilli" ipan Mexico.
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
Cuauhtepoztli
Neneuhcāyōtl:Fabaceae
111
111 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
823
823 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
111
Miquiztli
* *
Huiquipedia nahuatlahtolcopa
In Huiquipedia nahuatlahtolcopa tzintih īpan agosto 2003. Āxcān piya yeh Nōncuahquīzqui:Statistics tlahcuilōlli. Iyēquihcuilōlli ca in pillahtōlli.
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli
Petlazolcoatl
Petlazolcoatl. Inin tlahtolli huitz in ihuic petlazolli ihuan coatl. Inin yolli quipiya 21 telolotl in ica ica ome metztli.
1311
1311 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Peugeot 206
Peugeot 206 ītōcā cē tepozmalacatl quichīhua Peugeot īhuīcpa 1998 oc 2012  xihuitl.
1117
1117 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
1554
1554 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1550s mahtlācxihuitl.
1117
Miquiztli
* *
2006
2006 ce xihuitl ipan macuilpohualxihuitl XXI.
1554
Miquiztli
* *
Ahuexotl
Ahuexotl (Salix bonplandiana) (Caxtillānahtōlli: Ahuejote).
1115
1115 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
2006
No xiquitta
*
1115
Miquiztli
* *
Peugeot 206
Neneuhcāyōtl:Āxcān tepitōn coupé-cabrio Neneuhcāyōtl:Āxcān tepitōn hatchback Neneuhcāyōtl:Āxcān tepitōn huayin Neneuhcāyōtl:Āxcān tepitōn tepozcaxitl 206
Congo
In Tōcāītl Congo puede referirse a:
Cemānānahuacāyōtl
Tlācah
Tzaponōchnohpalli
Tzaponōchnohpalli (Stenocereus queretaroensis) īxōchihcual in tzaponōchtli ca.
Neneuhcāyōtl:Cactaceae
1555
Miquiztli
* *
Kochotl
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Totomeh
Huang Xianfan
Huang Xianfan (Chinatlahtōlli: 黄現璠/黄现璠; Fusui, Tlamahtlāccēti 13 1899 - Guilin, 18 ic cē mētztli 1982) ītōcā chinatēcah huēyi huēhuehcāyōmatini.
Nō xiquitta(Caxtillāntlahtōlli)
Obras de Huang Xian Fan, según el año de la primera edición:
Publicaciones póstumas:
Links
Xianfan,Huang Xianfan,Huang Neneuhcāyōtl:Asiatecah
Xocomecamīllah
right|thumb|250px|In Xocomecamīllah īpan [[Chīchīmēcalco, Mēxihco.]]
In Xocomecamīllah ce tlālli omilchiuh icopa xocomecatl cuauhtontli.
Peugeot 205
Peugeot 205 ītōca cē tepozmalacatl ōquichīuh Peugeot īhuīcpa 1983 oc 1998  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn cabrio Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn hatchback 205
825
825 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1116
1116 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1312
1312 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Quecholli
Neneuhcāyōtl:Totomeh (nhn)
1313
1313 ītōca cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
112
Miquiztli
* *
1113
Miquiztli
* *
826
826 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Cueyatl
Cueyatl ītōcā in tlālāyōlcatl.
Cueyatechcopa
Momatqui nemi ahtic in ihcuāc ōtlācatca. Tlālpan in yeh hueyiyac nemiz, ihiyoanaz. Ca yamactic petlauhtoc īehuayo. Ca yolcuēcuepqui itotonca in īc quipatla in inahuac, tepitōn ima nāhui mahpileh, ahmō iztehuah; huel huēyi īicxi, oc cencah huēyac in ahmō ītlac auh īicxi mācuīlli mahpileh tlazalolli īc ehuacicicuilihuiliztli, in cuēcueyah huelitih ahpopotih īhuān pancholoah. Ahtic quitlalitoc īcueyateton, motta iuh zazalic yahualolli. In cueyatōntli nō motenehua ātepocatl (renacuajo, bilolo), Tapayolteuh ītlac, quipiya cē cuitlapilli ic apopotiz yeceh ahmō icxihuah, compehualtia in yeh ihiyoana ic tlahtic branquias zātēpan in ihiyoquiza quiyahuac branquias. Mixhuiltia in īc tepiyōlcatl īhuān xiuhcuitlatl. In ahcica cē tepitzin tlamiyaquiliztli onhueyiyaco in īicxi zan tepan onhueyiyaco in īma; ic chichitl ic ihiyopexontīlli onmahxiltia in branquia; in cuitlaxcolli mochīhua tepitōn; mopatla īyōllo in ōpēuh ōme tlacomolli īhuān yecahuiz ēyi tlacomolli ; polihui in cuitlapilli. Tlālpan choloā in yancuīc cueyatl.
Neneuhcāyōtl:Ayolcameh
Chiyahualotl
thumb|Chiyahualotl
Chiyahualotl (Olea europea) icuauh ca chiyahualocuahuitl.
Eloxochicuahuitl
Ēlōxōchicuahuitl (Magnolia dealbata).
Elocapolcuahuitl
Ēlōcapolcuahuitl ahnozo xītomacapolcuahuitl, īxōchicual in ēlōcapolin ahnozo xītomacapolin.
Neneuhcāyōtl:Rosaceae
1118
1118 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Ezcuahuitl
Ezcuahuitl ahnozo ezpahtli (jatropha spathulata).
2 metztli febrero
Tonalilhuitl
02
Tzitzimicītlalli īmētz
right|thumb|upright=1.5|In Tzitzimicītlalli īchān: Rea, Tetis, Mimas, Encélado, Dione īhuān Titán In Tzitzimicītlalli īmetz cah 59 metztli. In Tzitzimicītlalli īmetz metzli ītōcā Titán.
13 metztli noviembre
Tonalilhuitl
13
Tzitzimicītlalli īmētz
Lista
Neneuhcāyōtl:Tzitzimicītlalli īmētz
827
827 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
1556
1556 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1550s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Francisco Gabilondo Soler
Olo
Gabilondo Soler, Francisco Gabilondo Soler, Francisco Gabilondo Soler, Francisco
1119
1119 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Pedro de Alvarado
Pedro de Alvarado y Contreras nō motēnēhua Tōnatiuh īpal yeh ōīxcoztic, (Badajoz, Caxtillān, 1458 - Ātemaxac, Yancuīc Caxtillān, 4 ic chicōme mētztli 1541) caxtiltēcatl ōtēpēhuani tlein ōquinchīuh in Cuba tēpēhualiztli, in īxpetzōliztli in Yucatán huēyātēntli īhuān in Āyōllohco Mēxihco huēyātēntli, īhuān in tēpēhualiztli Mēxihco in tlein ōtēyacān Hernán Cortés.
Pantzin
Pantzin ihuan neucpantzin. Inin tlahtolli huitz in ihuic in ixcahuilli papayana. .
Pedro de Alvarado
200px|miniaturadeimagen|Alvarado īmiquiz, īpan in Telleriano-Remensis āmatl. Īcuātlān oncah ītōcā «Tōnatiuh», īca mēxihcatlahuilōlli.
Pantzin
In pantzin ca ceh pantzin camilectic.
Pedro de Alvarado
Tēnōnōtzaliztli
SIMÉON, Rémi. Diccionario de la lengua náhuatl o mexicana. Paris: 1885, 17a ed. Siglo Veintiuno. Mēxihco: 2004. (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
Neneuhcāyōtl:Tlacameh Neneuhcāyōtl:Españoltecah
Pantzin
No Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacualli
Ahuehuetl
Ahuehuetl (Caxtillantlahtolli Ahuehuete nozo Sabino) (Taxodium mucronatum) in cuahuitl itech Mexicopa.
829
829 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
3 metztli febrero
Tonalilhuitl
03
1 metztli febrero
1 metztli febrero, inic cempohualmahtlactli huan ome tonalli ipan Gregorio xiuhpohualli huan inic ce tonalli itechpahuic cempohualli huan chicueyi tonalli itech metztli febrero.
Tonalilhuitl
01
828
828 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1315
1315 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
4 metztli febrero
Tonalilhuitl
04
1557
1557 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1550s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Reik
Reik ītōcā cē pop rock tlacuīcaliztli ōquipēuh 2003 xihuitl īpan Mēxihcali āltepētl, Tlani California, Mēxihco.
Cuīcatl (EP cēmani)
Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Mēxihco tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Pop rock tlacuīcaliztli
1122
1122 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
1314
1314 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Exotl
Exotl (Phaseolus vulgaris).
1121
1121 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
L'Âge d'Or
L'Âge d'Or (Franciatlahtōlcopa In teōcuitlimmaniatl) ītōcā cē Francia īxiptlayōlli otlachiuh ipampa Luis Buñuel
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1930
Peugeot 204
Peugeot 204 ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Peugeot īhuīcpa 1965 oc 1976  xihuitl.
Citlalmitl
thumb|Cītlalmītl thumb|Cītlalmītl Cītlalmītl, ilhuicatl tetl.
Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli
Peugeot 204
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn cabrio Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn coupé Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn tepozcaxitl Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn van 204
15 metztli noviembre
Tonalilhuitl
15
Musée d'Orsay
right|thumb|300px Musée d'Orsay ītōcā tōltēcalli īpan Paris, Francia, auh ōmopēuh 1986 (2 calli) xiuhpan. 57 400 m²
1120
1120 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1110s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Musée d'Orsay
2007: 3 200 000 yanih.
Occē calīxatl
Neneuhcāyōtl:Paris
The Beatles
The Beatles ( In atepipitzmeh) ītōcā huēyi rock tlacuīcaliztli ōmopēuh īpan 1960 xihuitl Liverpool āltepēpan, Inglatlālpan. Īximacho in ixquich Tlālticpāctli inteyo inglatēcah in ītōcā In Beatles, yehhuāntin John Lennon, Paul McCartney, George Harrison īhuān Ringo Starr motōcāyōtia "Liverpool nāuhcuīcanimeh".
16 metztli noviembre
Tonalilhuitl
16
17 metztli noviembre
Tonalilhuitl
17
Calīxcuātl:Cuīcayōtl
Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Calīxcuātl
The Beatles
Tōnameyocaquizcopīnalōni (LP)
250 px|thumb|The Beatles 1963
Huixachin
Huixachin (Mimosa).
The Beatles
Cuīcatiani
Neneuhcāyōtl:1950s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1960s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:The Beatles
Huixachin
Neneuhcāyōtl:Cuahuitl Neneuhcāyōtl:Fabaceae
Tonantzin Guadalupe
thumb|200px|right|Ichpōchtli Guadalupe Tonantzin Cah ītōcā Maria īnantzin Ōmeteōtl īcauh neci ōmpa Tēpeyacac īpan 1531 (mā xiquitta: Nicān Mopōhua). Āxcān cah teōpāntli ōmpa acih miaquīntīn tlācah (nō xiquitta: Basílica de Guadalupe).
Neneuhcāyōtl:Neltococayotl ipan Mexihco Neneuhcāyōtl:Cristianoyotl
Paul van Dyk
Paul van Dyk ītōcā in alemantēcatl Dj cuīcatiani, moneltōca Matthias Paul. In tlacuīcaliztli ōpēhuah Berlinco.
Tlahtōllōtl
Neneuhcāyōtl:Alemantlān cuīcatiani
1317
1317 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Aehecatl Dean
thumb|Huēyieehēcanāmictiliztli Dean īpan Tlālyacatl Yucatán In Āehēcamalacotl Dean, tlatēctli neneuhcāyōtl V, tlamātoquiliztli tlālli īpan Tlachicuēiti 21, 4:00 hrs. Īpan Tlālyacatl Yucatán 35 km tlāpcopa Chetumal, Quintana Roo, Mēxihco. Īpan tlālli temōhuia neneuhcāyōtl II, zātepān tlatēc neneuhcāyōtl I, Dean ahci Āyōllohco Mēxihco.
Peugeot 203
Peugeot 203 ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Peugeot īhuīcpa 1948 oc 1960  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn tepozcaxitl 203
831
831 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Micpapalotl
Micpāpalōtl ītōcā in tlālāyōlcatl.
1123
1123 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
832
832 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
1316
1316 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 14 īpan 1310s mahtlācxihuitl.
Micpapalotl
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Papalomeh
1558
1558 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1550s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1316
Miquiztli
* *
Metztli noviembre
In ic mahtlctetl oncē ahnozo mētztli nohuiembre ahnozo mētztli noviembre ītōcā inic mahtlāctetl oncē mētztli in cē xihuitl. Inīn mētztli quimpiya 30 ilhuitl.
20 metztli noviembre
Tonalilhuitl
20
832
Miquiztli
* *
1124
1124 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Texocotl
Texocotl (Crataegus spp, Crataegus mexicana) ce xochicualli.
Neneuhcāyōtl:Xochihcualli
Nohpalli
In nohpalli (Latintlahtolli: Opuntia nozo opuntia ficus-indica huan caxtillahtolli: Nopal, Chumbera, Palera nozo Higuera india), ce huitztic cuauhtontli tlanelhuayotl in ineneuhcayo Opuntia, in icenyeliz Cactaceae. Ce cuauhtontli quipiya hueyi tlalnehuatl, inacayo ica xoxohuic imapal, huitztic ihuitz. Xopancopa quipiya xochimeh, ixochicual nochtli.
Ignacio Zaragoza
Ignacio Zaragoza Seguín (1829 - 1862) ītōcā Mēxihcatl Huēyi Yāōquizqui.
Nohpalli
Nohpalli itlalmachiyo ipan Mexico, tlamantli ipan ichimal itech tlacatiyan, ipampa ihuehuehcanamaliz; quitoa ce cuauhtli tlacua ce tecuancoatl ahcopa ce nohpaltzin ipan tlalhuac ompa atezcatl tlein ca hueyi Altepetl Mexico quitoznequi Mexico Tenochtitlan; mitohtiztli ipampa mexicatlachihualiz.
21 metztli noviembre
Tonalilhuitl
21
Tzapotl
Nō xiquitta
Rutaceae.
Nohpalli
Tlalnelhuayotl
miniaturadeimagen|izquierda|180px|Ixochiuh. In cuauhtontli in itoca cactaceae. Ca in azqui ixquich centlamantli neneuhcayotl ahquipia huel izhuatl nomopiltic, in tenochtli in tlein itech moxexeloa (ca) in quiomeh cuauhmatiloni, ca quinchihua in xochimeh, in ihuan xocomeh. Inin in kiomeh in patlachtique, ateyoque ihuan quilitique. Quimpiah in ontlamantli huitztin, in ipan icoquitihuan (gloquidios) in penepeme in itlahme hueyac ihuan tilictic, in ihuan cequintin achihueyac, pitzahuac ihuan tzontic.
830
830 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 820s mahtlācxihuitl.
Tzapotl
Nō xiquitta
Annonaceae
Nohpalli
Tlalnelhuayotl
In ixochihuan in copilteuh ihuicpa catiah in penepemeh in intenco tenochtli. In ceppa xihuitl xochichihua, auh in xocotl ihuan xochitl huel in ixachi tlapalli, ihuicpa in coztic, xochipaltic, chilcoztic, ihuicpa in chichiltic. Ixochicual nochtli, se tlacualiztli xococ nozo tzopelic, itlapal xoxohuic, coztic, xochipaltic, chichiltic huan chilcoztic.
830
Miquiztli
* *
Tzapotl
Nō xiquitta
Ebenaceae Ternstroemia
Nohpalli
Tlalnelhuayotl
In nohpalli quipiya ce cocoliztli, iztac ichcatl motenehua nocheztli, in tlapalli yezchichiltic inin yolqui.
Tzapotl
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Sapotaceae
Nohpalli
Pixcayotl
Nohpalpixcayotl ca ipan Mexico huan Tlahtocayotl in Cepanca ipan America; in ompa Tlahtocayotl Mexico, ipan Ahcolman, Temazcalapan, Teotihuahcan, Chiuhtlah, Otompan, Axapochco huan Nopaltepec; nouhqui tlahtocayotl Hidalgo, ipan Cempohuallan, Tlalnalapan, Tetzontepec, Tepeapolco huan Apan. Mochi xihuitl quipiya nohpalli, ipixcayo ipampa xinamaca tianquizpan nozo occequin tlacatiyan ompa Canada, Cuba, Peru, Bolivia, Ecuador, Colombia, Venezuela, Curazao, Paraguay, Argentina huan Chile.
Occe tlacatiyan Europacopa tlein quipiya nohpalpixcayotl ompa Italia, ipan tlalhuactli Sicilia, Calabria, Cerdegnia, Basilicata huan Puglia, ipan Sicilia ce itlalmachiyo quitoznequi Fico d'India, noihqui quipiya nohpalpixcayotl occequin tlacatiyan ipan hueyatl Mediterráneo ompa Marruecos, España, Francia, Argelia, Tunez, Chipre, Siria, Malta, Albania, Grecia, Turquia, Israel, Egipto huan Libia.
Occequin necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Xihuitl (cuauhtontli)
Xiuhtic
Xiuhtic nozo xippaltic ce tlapalli.
Kofi Annan
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1938 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2018 Neneuhcāyōtl:Tlacameh Neneuhcāyōtl:Africatecah Neneuhcāyōtl:Ghana
Xiuhtic
Neneuhcāyōtl:Tlapalli
22 metztli noviembre
Tonalilhuitl
22
835
835 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Ilhuicateōcītlalli īmētz
right|upright=1.5|thumb|Ilhuicateōcītlalli, Puck, Miranda, Ariel, Umbriel, Titania īhuān Oberōn.
Ilhuicateōcītlalli īmetz cateh 27.
113
113 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Ilhuicateōcītlalli īmētz
Neneuhcāyōtl:Ilhuicateōcītlalli īmētz
1560
Miquiztli
* *
1561
1561 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
114
114 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
1559
1559 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1550s mahtlācxihuitl.
114
Miquiztli
* *
1559
Miquiztli
* *
Peugeot 201
Peugeot 201 ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Peugeot īhuīcpa 1929 oc 1937  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn tepozcaxitl 201
Peugeot 202
Peugeot 202 ītōcā cē tepozmalacatl ōquichīuh Peugeot īhuīcpa 1938 oc 1948  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn tepozcaxitl 202
1126
1126 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
834
834 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Partido Verde Ecologista de México
250px|thumb|right|PVE machiyōtl. Partido Verde Ecologista de México ītōcā cē mēxihcatl cemitqui olōlli.
Links
Neneuhcāyōtl:Mēxihcah cemitqui olōlli
Partido Nueva Alianza
Partido Nueva Alianza ītōcā cē mēxihcatl cemitqui olōlli.
14 metztli noviembre
Tonalilhuitl
14
1125
1125 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
Sergej Ėjzenštejn
Sergej Mihajlovič Ejzenštejn (Сергей Михайлович Эйзенштейн) ītōcā Rusia tlācatl īxīptlayōlizyacānqui.
1125
Miquiztli
* *
Kafentik
Kafentik.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah
Chīuhpōhualhuaztiliztli
Chīuhpōhualhuaztiliztli ītōcā in tlamatiliztli quihtoa chīuhpōhualhuaztechcopa nozo īntlaman.
Sergej Ėjzenštejn
Īxiptlayōlcāyōtl
Ėjzenštejn, Sergej Ėjzenštejn, Sergej
Ilitl
Īlītl ahnozo Ilin (alnus).
Neneuhcāyōtl:Betulaceae
Caxtillan quetzaltototl
Caxtillān quetzaltōtōtl (pavo cristatus, caxtillāntlahtōlli: pavo real).
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Totomeh (nci)
833
833 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
115
115 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
1562
1562 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
115
Miquiztli
* *
836
836 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
1562
Miquiztli
* *
836
Miquiztli
* *
Ocēlōxōchitl
Ocēlōxōchitl (Tigridia pavonia), īnelhuāyoh ītōcā cacomitl, cualōni ca.
thumb|left|Ocēlōxōchitl [[Palenquec]]
Neneuhcāyōtl:Iridaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Maná
Maná ītōcā cē rock tlacuīcaliztli ōmochīuh 1985 xihuitl īpan Ātemaxac āltepētl, Xālīxco, Mēxihco.
Huēycaquizcopīnalōni (LP)
Neneuhcāyōtl:1980s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1990s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Maná Neneuhcāyōtl:Mēxihco tlacuīcaliztli
Matlalin
Mātlālin ahnōzo Mātlālli (Commelina coelestis).
Neneuhcāyōtl:Commelinaceae Neneuhcāyōtl:Xōchitl
Violin
250px|right|thumb|Violin Violin ce mecatl tlatzotzonalli.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlahtolli ica caxtillahtoltlanelhuatl
838
838 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Huahpacayotl
Huēhuehcāyōmatiliztli ītōcā in tlamatiliztli quimachtia inōn mochīhua tocāuh in īhuīcpa tlācatl ōmonēc.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Huēhuehcāyōmatiliztli
1128
1128 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
117
117 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
837
Miquiztli
* *
Golden Touch
"Golden Touch" ( "Cozpantic tlanequiliztli") ītōcā inic nāuhto cēmani cuīcatl īpan Up All Night, achto huēycaquizcopīnalōni īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Razorlight. Cuīcatl ōnamacapēhuac cēmani iuhquin īpan Tlachicuazti 13, 2004  xihuitl.
117
Miquiztli
* *
1128
Miquiztli
* *
Ocotzocuahuitl
Ocotzocuahuitl ahnozo Xōchiocotzocuahuitl (Liquidambar styraciflua).
Neneuhcāyōtl:Altingiaceae
116
116 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1563
1563 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Tezcatl (cuīcayōtl)
Neneuhcāyōtl:2007 yahualtzintli
The Cure
The Cure ītōcā cē post punk īhuān tlātlamantic rock tlacuīcaliztli ōquipēuh īpan 1975 xihuitl īpan Crawley, Sussex, Inglatlālpan.
Cuīcatiani
In cuīcani, Robert Smith, ōcuīca The Cure īcuīca A forest īca in alemantēcah dj Blank & Jones īpan 2003.
Neneuhcāyōtl:1970s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1980s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1990s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Post punk tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:The Cure Neneuhcāyōtl:Tlātlamantic rock tlacuīcaliztli
Cuitlacalli
Cuitlacalli. Inin tlahtōlli huitz in ihuic calli īhuān cuitlatl. thumb|Cuitlacalli
= No Xiquitta =
thumb|right|Cuitlacacalli.
thumb|200px|right|Axixcalli
thumb|right|200px|Ome axixcaxitl.
thumb|150px|Cuitlaxacalli ipan pantli.
thumb|Ameyalcalli.
1127
1127 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Caxtillān xōnacatl
Caxtillān xōnacatl (Allium sativum, caxtillāntlahtōlli: ajo).
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Alliaceae
Xoloitzcuintli
In Xoloitzcuintli ce itzcuintli ompa Mexihco tlamaniztli.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Chichimeh
839
839 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
840
840 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 830s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Lamborghini
Automobili Lamborghini S.p.A. nozo Lamborghini ītōcā cē Italia momomalacatl yōcoxqui.
Pochotl
Neneuhcāyōtl:Cuahuitl Neneuhcāyōtl:Malvaceae
Quetzalhuexotl
Quetzalhuexōtl (Salix lasiolepis).
5 metztli febrero
Tonalilhuitl
05
Peugeot 207
Peugeot 207 ītōcā cē tepozmalacatl quichīhua Peugeot īhuīcpa 2006 xihuitl.
1564
1564 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Teocotl
Teocotl (Pinus teocote).
Ferrari 360
Ferrari 360 ītōca cē momomalacapīl ōquichīuh Ferrari īhuīcpa 1999 oc 2005  xihuitl.
360
118
118 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
119
119 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Tehuilotl
Tehuilotl, chopilotl nozo chipilotl. Ceh tetl in cah in itzintlan in tlalticpactli.
In xaltehuilotl ahmo ceh tehuilotl.
In tehuilotl hueli tziliniz, ipampa on oncah in tocaitl tzilictetl in ipampahuic tehuilotl.
thumb|200px|Xochipaliztli in ihuic [[texcalli ayamo petztic.]]
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
Tlāloccītlalli īmētz
thumb|Tlaloccītlalli īmetz Tritón
Caxtillan chilli
Caxtillān chīlli (caxtillāntlahtōlli: pimienta) in tlīltic, iztāc īhuān xoxoctic Caxtillān chīlli Piper nigrum.
thumb|250px|right|In iztāc īhuān tlīltic Caxtillān chīlli achtli
Tlāloccītlalli īmētz
Tlaloccītlalli īmetz cateh 13.
Lista
‡ Los valores de periodo orbital negativos indican que poseen una órbita retrógrada, es decir, opuesta al sentido de rotación de Neptuno.
Neneuhcāyōtl:Tlāloccītlalli īmētz
1565
1565 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
841
841 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 840s mahtlācxihuitl.
Caxtillan camohtli
Caxtillān camohtli. (Daucus carota, caxtillāntlahtōlli: zanahoria).
841
Miquiztli
* *
Tlequiquiztlālli
Tlequiquiztlālli (Caxtillāntlahtōlli: Azufre) (S).
Mictlāntēuccītlalli īmētz
thumb|Mictlāntēuccītlalli īhuān īēyi mētztli: Caronte, Hidra īhuān Nix In Mictlāntēuccītlalli piya ēyi mētztli:
Neneuhcāyōtl:Mictlāntēuccītlalli īmetz
Carmen Mondragón
María del Carmen Mondragón Valseca ahnōzo Nāhui Ōlīn ītōcā Mēxihco tlahcuiloh auh xōchicuīcanitl. Cihuāconētl īhuīc cē Manuel Mondragón. Dr. Ātl otēmācac iontetocaitl.
Mondragón, Carmen Mondragón, Carmen Mondragón, Carmen Neneuhcāyōtl:Cihuatlacameh
Oxford, Oxfordshire
Oxford ītōcā cē āltepētl īpan Oxfordshire, Inglatlālpan. Nō ca Oxfordshire in ītēcuacān.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Inglatlālpan ītēcuacān Neneuhcāyōtl:Oxfordshire īāltepe
Renault Supercinq
Renault Supercinq ītōca cē tepitōn tepozmalacatl ōquichīuh Renault īhuīcpa 1985 oc 1996  xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Huēhueh tepitōn hatchback Supercinq
Philip Fry
Philip Jay Fry ītōcā cē ahmelāhuac tlācatiani īpan Futurama.
Seznam hlavních postav ve Futuramě
Teōnacazcuahuitl
Teōnacazcuahuitl (Cymbopetalum penduliflorum).
Ixtezcatl
Ixtezcatl. Inin tlahtolli huitz in ihuic ixtli ihuan tezcatl.
200px|thumb|right|Ixtezcatl
No Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlaquemitl
Tecciztli
thumb|250px|Tecciztli Tecciztli (Gastropoda) ītōca in melauhyōlcah (Caxtillāntlahtōlli: Caracol).
120
120 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 110s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Tecciztli
Neneuhcāyōtl:Yolcameh
1566
1566 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Chicnahui
Neneuhcāyōtl:Tlapohualli
1566
Miquiztli
* *
Altepetl Mexihco
Altepetl Mexihco itoca ce altepetl huan altepenanyotl ipan Mexihco. Ce tlahtohcayotl ocachi tepitzin ián inon tlacatiyan, ca yohualo ipampa Tlahtohcayotl Mexihco noyuhqui ica Morelos tlahtohcayotl ompa huitztlampa. Inin altepetl huelitic, quipia tepoztequitiyotl, tepeoztoyotl, hueyi tlahtolcencahualli ipan itequiliz.
Tlaltocayotl
"Mexihco" quihtoznequi "Mexihtli" nozo "Mexihtin" huan "-co" zanyeno campa. Quilmach ce aztecatl yaoquizqui in ompa Chicomoztoc. Nozo, occequin quihtoa cah zanyeno Metztli ixic, auh ipampa oncan motoca huehuecauh "Mexihco".
Axcan Caxtilahtlahtolcopa mohcuiloa "Altepetl Mexihco" noyuhqui caxtilahtlahtolcopa Ciudad de México. Huehcauhtica motenehua in Calpolli Tlahtoloyan xiuhpan (caxtilahtlahtolcopa: Distrito Federal) catca ihtoa inin altepetl canahpa 2014 ihcuac ce congreso quihtoznequi Tlahtocayotl Altepetl Mexihco.
Huehcapatlahtoliztli
Xiuhpan 1968, mochihua nican Latinoamerica inic ce Olimpicayoh Neahuiltiloni altepepan Altepetl Mexico 1968.
Tlalticpacmatiliztli
Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Tlahtocayotl Mexico, canahpa icalaquitlampa ica Tlahtocayotl Mexico, canahpa iquizayampa ica Tlahtocayotl Mexico, in yuhquin canahpa huitztlampa Morelos. In tlacatiyan quipiya 200 Km2 itechpahuic tlaixpayotl, noihqui quipiya 11,000,122 km itech hueyatenco.
Ipan tlahuactli Tenochtitlan catca huehcauh Mexico altepetl ica iapanhuan, axan ahmo quipiya in Atezcatl Texcoco.
Turanga Leela
Turanga Leela ītōcā cē ahmelāhuac tlācatiani īpan Futurama.
Altepetl Mexihco
Yoliztli
Altepetl Mexihco iyoliz hueyi, quipia ome yeyantli. Nican quipiya hueyic tepehuahcan, quiyauhcuauhtlatli, huacqui teotlalli moihtoa llanos, quipia atl ipampa atoyatl de los Remedios, in Gran Canal hueyi apantli huan Atezcatl Xochimilco.
Tepētomacuahuitl
Tepētomacuahuitl (Pseudolmedia oxyphyllaria).
Altepetl Mexihco
Yoliztli
No xiquitta Altepetl Mexico quipia in axolotl ce ayolcatl ipan Mexico tlalli, totomeh cuauhtli, aztatl, tecolotl, huehxolotl; quipia nepapan chichinimeh yolcameh in tlacuachin, tlahcomiztli, techalotl, epatl, mazatl, zacamiztli, ohcequin, noyuhqui cincoatl, tepocolcoatl, xincoyotl, occequin.
Teyacanaliztli
Altepetl Mexihco ca xeluihca 16 ialtepetlahtohcan, itepachoani Claudia Sheinbaum motenehua caxtillantlahtolcopa jefe de gobierno.
Volkswagen Eurovan T5
Volkswagen Eurovan T5 ītōcā cē van quichīhua Volkswagen īhuīcpa 2003.
Altepetl Mexihco
Tequitiliztli
thumbnail|200px|right|Altepetl Mexico iohcalhuan.
Altepetl Mexihco, ce altepeticpac ica hueyic tequiyotl ipan tlacatiyan Mexihco tlalli. Occequin mexihcah hueyi tequipanoltih in tlalpixcayotl itech cintli, tlalcacahuatl, nohpalli, chayohtli, chilli, xonacatl, nohuan pitzopixcayotl, totolpixcayotl, ichcapixcayotl, cahuayohpixcayotl, cuacuahuehpixcayotl, pipiyolpixcayotl ompa Milpa Alta, Tlalpan, Tlahuac huan Cuauhximalpan; inompan coyonimatiliztli.
Altepetl Mexihco ce tequitiliztli ipan America itech temocpan. In yacaticac tequiyotl in ahuicyaniliztli ic cualli yeyantli ipan itentli huehuehcauh Tetzcohco atezcatl. In Santa Fe hueyic centro financiero.
Nehnemiliztli
thumbnail|200px|left|Acalli ipan Xochimilco. Ce nehnemiliztli, ce tomincayotl ipampa tequitiliztli ipan Altepetl Mexihco, in altepetl quipia hueyic cualcan ipampa nehnemi canahpa Xolalpan Altepetl Mexihco, Paseo de la Reforma, Colonia Roma ipan Cuauhtemoc altepecalpolli, Xolalpan Coyohuacan, San Angel, La Bombilla huan UNAM ipan Coyohuahcan, Apantli Xochimilco ipan Xochimilco altepecalpolli, Tepeyacac huan Lindavista ipan Gustavo A. Madero, Cuauhtlacamac Chapoltepec, Polanco huan Condesa ipan Miguel Hidalgo altepecalpolli, Xolalpan Tlalpa huan Axochco ipan Tlalpan altepetlahtohcan.
Occequin cualcan ca, Six Flags Mexico, Plaza Santa Fe, Perisur, Tequitcalli Soumaya, Acuario Imbursa, Poliforum huan Teatro Insurgentes.
Tlanonotzaliztli huan huaznenqui
Altepetl Mexico quipia 867.5 tepozcoaohtli en operación, in Hueyi Tepoztotoquixohuayan Benito Juárez. Ehcahuaznenqui, quipia ce mochi itechpa 230,000 m² ohtli. Noihqui ca ohce ehcaquixohuayan ompa Santa Lucía, moihtoa Hueyi Tepoztotoquixohuayan Felipe Ángeles.
Chanehmatiliztli
Ce tlacaliztli itechcopa 9,209,944 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020), ica 1,4% ipan altepecalpolli, inic ce densidad 16,54 hab/km². Inin nochintin chanehqueh, 5.952 cihuameh ca (76,33%) huan 6.440 tlacameh cah (51,97%). Ce 23,67% (2.933 chaneh.) In tlacamilqueh, 76,33% (9.459 chaneh.) in altepetlacameh ipan mochi altepeticpac 1.576.259 chanehqueh.
Tlamachtiliztli
In tlamachtiliztli ipan Mexihcoticpacpa miectin xiuhpohualli nican, aztecah ihuan mayatlacah onemachti canah ichanehhuan ica tlahtolli, tlahcuiloliztli, toltecayotl huan tlachiuhtlacayotl huan oacicoh itechpahuic caxtiltecah ocuiltonoa in chanehqueh itech tlalpan ihuan itlachiuh ce huel tlahuapahuallalhuayotl ixcoyan no Mexico.
Inon tlalpan axcan quipia ce cualli nivel nemachtiliztli ipampa macehualteizcaltiliztli xocoyoxiuhpan, in ahmo tlahcuiloyotl aci xihuitl 2020 ipan 9.02 % ichanehhuan tlacempohualiztli. Nican inic ce nemachtiliztli ihuan inic ome nemachtiliztli zan nen ihuan mamaltica (9 xihuitl mani nemachtiliztli). In tlacatiyan nican quipiya ipan temachtiliztli coconeh xochitlah, inic ce tlamachtiliyan, inic ome tlamachtiloyan, bachillerato, tepochcaltlamachtiloyan huan Hueyi tepochcalli, noyuhqui in Escuela Secundaria, noyuhqui quipiya in conemeh; pipilton huan cihuapiltin temachtiah ica chanehqueh.
Mexihco quipia ipan ahcopa tlamachtiloyan, canahpa hueyi tepochcalli tlen itocah Universidad Nacional Autónoma de México, Instituto Politécnico Nacional, Universidad Autónoma de la Ciudad de México, Universidad Autónoma Metropolitana huan Universidad Pedagógica Nacional, ce pani tlamachtiloyan itech Mexico Instituto Tecnológico de Estudios Superiores de Monterrey, Universidad del Valle de México, Universidad Anáhuac, Universidad La Salle, Universidad Iberoamericana, Universidad de las Américas Campus Altepetl Mexihco, occequin.
Tequinemiliztli
Altepetl Mexihco ce altepetl ican mochi tlacuicuiliztli īpan Centlalticpac quihto Tlaquitcayotl ipan Tlachihuatlacayatl ipan Tlahtohcayotl Mexihco; ixquich tlamatocac toltecayotl, yoliztli ipan ahmo tlamatocac toltecayotl iuhqui tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtoliztli.
Tlachihualiztli
Altepetl Mexihco ce altepetl ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quihto Tlatquicayotl ipan Tlachiuhcayotl ipan Mexihco; ixquich tlamatocac toltecayotl in ompa Mexihco huitztlampa, yoliztli ipan ahmo tlamatocac tlachihualiztli iuhqui tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtolloliztli.
In mitohtli, ce mihtotli ipan Xochimilco, tlacah ihuan cihuah mihtotia tlanahuahquez zan cen cuicayotl ica mecahuehuetl, panhuahuetl huan tlapitzalli.
Tlanelhuayotl
Tlanelhuayotl (Caxtillāntlahtōlli: Flora).
Altepetl Mexihco
Tlatzohtzonaliztli
Miac tlatzohtzonaliztli cah inin altepemeh iuhqui banda, cumbia, balada ahnozo tlatlamantic.
Momotlaliztli
thumb|right|200px|Estadio Azteca. In momotlaliztli ipan Altepetl Mexihco ca ipampa neicxitapayolhuiliztli, chiquiuhtapayolhuiliztli, omalacapainaliztli, tenis, mapatoltiliztli, ihuan momotlacayotl itech tepozcuaitl. Nican ca ce Autódromo Hermanos Rodríguez ipan, in Fórmula 1 huan quiquiuhpatoltiliztli. Mochihua nican Latinoamerica inic ce Olimpicayoh Neahuiltiloni altepepan Altepetl Mexihco 1968, in ompa, Estadio Azteca, Magdalena Mixiuhcan huan Xochimilco.
Altepetl Mexihco quipiya tlamahuichihuanih ipan momotlaliztli quemeh: xopatiliztli ipan Estadio Azteca, Estadio Azul, mapatoltiliztli, hockey patines, amapatoltiliztli, acalpamitl, taekwondo, tenis, atletismo, triatlón, aquizaliztli, neneloaliztli, golf, motociclismo, rally, ciclismo, ocachi axcan.
Tlanelhuayotl
Inin yolli tlacati, mozcaltia, tlacachihua ihuan miqui.
Altepetl Mexihco
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli Neneuhcāyōtl:Altepetl Mexihco
Tlanelhuayotl
Cequi itlacotonyo nozo icentlamanyo in xihuitl: xōchitl, izhuatl, nelhuatl, quiyotl, quilyolohtli, xocotl, achtli nozo achelli. In xochitl ahmo quipiya izhuatl, nelhuatl nozo quiyotl, quemah in xihuitl nozo in cuahuitl.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Tlanelhuayomatiliztli
Yacatēuctli (cītlalli)
Yacatēuctli ahnozo Yahcatēuctli in neīxcāhuiltōcāitl in cītlalli α Ursae Minoris (α UMi, 1 UMi) īpan in miaccitlālli Cītlalozomahtli; huel nelli ca ēyicītlalli: cē huel huēhhuēyi cōzticcītlalli α UMi A, cē tzapatl cōzticcītlalli α UMi B īhuān cē tzapatl α UMi Ab mah cah ahmo huehca α UMi A.
842
842 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 840s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Caxtillān pitzāhuac etl
Caxtillān pitzāhuac etl, ahnōzo ixtehuiloetl (L. culinaris, caxtillāntlahtōlli: Lenteja).
1567
1567 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
121
121 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 120s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Bender Bending Rodríguez
Bender Bending Rodríguez nozo Bending Unit 22 ītōcā cē ahmelāhuac tlācatiani īpan Futurama.
Neneuhcāyōtl:Futurama tlācatiani
843
843 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 840s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Caxtillān ayecohtli
Caxtillān ayecohtli (V. faba, caxtillāntlahtōlli: haba).
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Fabaceae
Chictzapocuahuitl
In Chictzapocuahuitl, Xīcohtzapocuahuitl ahnozo Tzictzapocuahuitl (Manilkara zapota, caxtillāntlahtōlli: chicozapote) ca tlanelhuayōtl īpān in cenyeliztli in Sapotaceae tlapēhualtilli Mēxihco, Tlahcoixachitlān īhuān Ixachitlān Huitztlāmpa tropical. In chictzapotl Īxōchihcual ca.
Tlanōnōtzaliztli
Ca tēhuānyōlqui in tezontzapotl (Puteria zapota), in caimito (Pouteria caimito) īhuān in ātzapotl (Pouteria campechiana), yece ahmo ca tēhuānyōlqui īca in iztāctzapotl (Casimiroa edulis), noceh ahno in tlīltzapotl (Diospyros digyna).
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Sapotaceae
Texococuahuitl
Texococuahuitl (Crataegus pubescens), īxōchihcual in texocotl.
6 metztli febrero
Tonalilhuitl
06
1569
1569 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
845
845 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 840s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1569
Miquiztli
* *
1129
1129 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 12 īpan 1120s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Latinmachiyōtlahtōltecpantiliztli
Latinmachiyōtlahtōltecpantiliztli quimpiya in 26 machiyōtlahtōliztli ic tlahcuiloa Latintlahtōlli īhuān occequīntīn tlahtōlli quēmeh Nāhuatlahtōlli, Caxtillāntlahtōlli nozo Inglatlahtōlli īhuān occē mochi.
Machiyōtlahtōliztli
Neneuhcāyōtl:Latinmachiyōtlahtōltecpantiliztli
Televisa
thumbnail|Logo thumbnail|Televisa Chapoltepec, in ompa [[Altepetl Mexico.]] thumbnail thumbnail thumbnail
Televisa nozo Centiliztli Televisa, ce ixiptla itech huehcaīxipcaxitl in ompa onohuayan ica catyan ipampa Mexico. Televisa oquimpololoc xiuhpan 1982 quemeh in inic ce ixcopinalcaxitl.
Hubert Farnsworth
Professor Hubert Jay Farnsworth ītōcā cē ahmelāhuac tlācatiani īpan Futurama.
Neneuhcāyōtl:Futurama tlācatiani
Televisa
Neneuhcāyōtl:Mexihco
123
123 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 2 īpan 120s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
1568
1568 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Jaguar XJ220
Jaguar XJ220 ītōcā cē exotic momomalacatl ōquichīuh Jaguar īpan 1992 xihuitl.
844
844 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 9 īpan 840s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
1570
1570 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 15 īpan 1560s mahtlācxihuitl.
Miquiztli
* *
Caxtillān epazōtl
Caxtillān epazōtl (caxtillāntlahtōlli: menta).
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Lamiaceae
Tlayolcapolcuahuitl
Tlaōlcapolcuahuitl (Prunus virginiana) īxōchihcual ca in tlaōlcapōlin.
Neneuhcāyōtl:Cuahuitl Neneuhcāyōtl:Rosaceae
Amolcaxitl
200px|thumb|right|Amolpechtli in ihuic olli.
No Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
Amy Wong
Amy Wong ītōcā cē ahmelāhuac tlācatiani īpan Futurama.
Tlamantli tlatzohtzonaliztli
Cē cuīcayōtl neneuhcāyōtl huēyneneuhtia cē cuīcatl, tlacuīcaliztli nozo cuīcatiani cē cenentlamampan īpan cuīcayōtl. Nō occē cenentlamantli nōzo neneuhcāyōtzintli.
Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl neneuhcāyōtl
8 metztli febrero
Tonalilhuitl
08
Karl Marx
Karl Heinrich Marx, nō ītōcā Karl Marx hueyi alemantlacatl otlacat Alemania.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1818 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1883 Neneuhcāyōtl:Alemantecah amoxtlahcuilohqueh
Caxitl
Caxitl. Inin tlamantli atzan ca in ihuic nacamatl ihuan motzacua in ica ceh tzauctli nozo tetzauhcatl.
Miecpa in caxitl quipiya ixachi caxtzauctli.
thumb|200px|right|Caxitl in ihuic nacamatl.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
7 metztli febrero
Tonalilhuitl
07
311
311 ītōcā cē xihuitl īpan mācuīlpōhualxihuitl 4 īpan 310s māhtlacxihuitl.
Miquiztli
* *
Marie Curie
thumb|right|Marie Curie Maria Salomea Skłodowska Curie (1867-1934) ōtlācat īpan Varsovia, Polonia īpan 7 tlamāhtlaccēnti 1867. Ōcatca cē Polonia física auh química, zatēpan ōmocuep Francia chāneh. Mīxpetzoāni īpan in mēyyōāyilizzōtl, ōcatca in achto tlācatl in āquin ōquincelih ōme Nobel ilhuīlli īhuān ōcatcah in achto cihuātēmachtiāni īpan in Université de París.
Ōtlācat īpan Varsovia (Polonia Zaryōtl, Rusia Emperadoryōtl), in cānin ōnen īxquich in 24 xihuitl. Īpan 1891 ōmozazacac Parishuīc īpampa īnemachtīl. Ōquitzintih in Instituto Curie īpan Paris īhuān Varsovia. Ōmonāmictih īca in físico Pierre Curie. Ōcatca īnān in Irène Joliot-Curie.
Tēnemilizpōhualli
Maria Skłodowska ōtlācat in 7 tlamahtlāccēti 1867 īpan Varsovia. Ōcatcah in inic mācuīlli īpīl in Władysław Skłodowski, física īhuān tlapōhualmatiliztli tēmachtiāni liceopan, in nehneuhcā in īcōl, īhuān Bronisława Boguska, in āquin ōcatcah tēmachtiāni, pianotzotzonani īhuān cuīcani.
Maria ōcatca in xōcoyōtl in īpan mācuīlli pīpiltin: Zofia (1862), Józef (1863), Bronisława (1865), Helena (1866) īhuān zatēpan yehhuātl, Maria (1867).
Īpan inōn cāhuitl, in Polonia huēyi cotōncayōtl ōcata tlapeuhtli ic Rusia, in tlein īca tēcuitlahuiliztli ōquintlālihqueh īntlahtōl īhuān īnnemiliz. Īnāhuac in īpih Helena, Maria yauhya in ichtacā nēmachtīlli tlamanalo īpan cē calli in cānin tēmachtiāyah in Polonia mīllōtl.
In achto īxiuh omomachiyōtlālihqueh ic in īpih Zofia īmizquiz īpampa in tifuscocoliztli, īhuān ōme xihuitl zatēpan in īnān ōmic īpampa in tētzāuhcocoliztli. Inīn nechīhualiztli ōchīuhqueh in tlein Maria ōquicahcāuh in Católica Romana teōyōticanemiliztli ōmocuep ahmatiliznemini.
Tlatzcan
Tlatzcan (Cupressus lindleyi ahnozo Cupressus lusitanica) cē mēxihcatl cuahuitl.
Marie Curie
Tēnemilizpōhualli
ītah ce temachtiani tlen física catca. Xiuhpan 1891 se trasladó a París (donde cambió su nombre por Marie) y se incorporó a la Sorbona Dos años más tarde acabó sus estudios de física con el número uno de su promoción, luego de otros diez años se doctoró diez en esa misma universidad. En 1894 conoció a Pierre Curie con quien se casó en 1895. Fruto de esta unión serían sus dos hijas, Ève e Irène.
Toquiliztequitl
Skłodowska Curie, Marja Skłodowska Curie, Marja Skłodowska Curie, Marja Skłodowska Curie, Marja
Tlatzcan
200px|thumb|Tlatzcan
Neneuhcāyōtl:Cupressaceae
Fluorescent Adolescent
"Fluorescent Adolescent" ītōcā inic ōme cēmani cuīcatl īpan Favourite Worst Nightmare, ōnto huēycaquizcopīnalōni īpal inglatēcatl tlacuīcaliztli Arctic Monkeys. Cuīcatl ōmonamacapēuh cēmani iuhcāyōtl īpan Tlachicōnti 9, 2007 xihuitl.
Cēmani tōnameyocaquizcopīnalōni
Tlapōhualli: CD RUG261CD, 10" RUG261T