cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cimapantepoztli
In cīmapantepoztli tlapēuhcāyōtl īca in átomo tlapōhualli 23 cah, tlatēctli īpan in tlaolōlōlli 5 īpan in tlapēuhcāyōtl nemachiyōtīlpāntli. Īmachiyo in V cah. Cē dúctil, yamānqui īhuān oncah achi. Yeh ca īpan nepapan oztocāyōtl īhuān motequihiuā īpan aleaciones. In cāxtillāntlahtōlli ītōca Vanadio cah īpal in Escandinavia īmitología cualnēzcāyōtl cihuātēōtl Vanadis.
Mariano Matamoros
Neneuhcāyōtl:Ōtlācatqueh xiuhpan 1770 Neneuhcāyōtl:Ōmicqueh xiuhpan 1814 Neneuhcāyōtl:Yancuīccaxtiltēcah teōpixqueh
Cimapantepoztli
Tlahtōllōtl
Andrés Manuel del Río ōtlanēxtih in cīmapantepoztli īpan 1801 īpal in tlaīxtōtoquiliztli ītechpa in cīmapantetl, īpan Real del Monte, Cīmapan, āxcān Hidalgo, in tlēin quitōcāitih zimapanio in quihtōznequi cīmapantepoztli. Neneuhcāyōtl:Tlapēuhcāyōtl
Polan
Okse tsakuijlotl
Neneuhcāyōtl:Uelikkej
Nauhyacatl
thumb|300px|Nauhyacacoatl.
In Nauhyacatl ce coatl (Bothrops asper).
Neneuhcāyōtl:Coameh
World Music
World Music ītōcā cē cuīcayōtl neneuhcāyōtl.
Ofelia Medina
María Ofelia Medina Torres(Mérida, Tlayēti 41950) ītōca mexihcah huēyi tlahcuilōni.
World Music
Huēyi rock tlacuīcaliztli īhuān cuīcapixqueh
Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl neneuhcāyōtl
Greyson Chance
Greyson Chance (1997) ītōca huēyi Tlacetilīllahtohcāyōtēcatl cuīcani.
Giovanni Pastrone
Giovanni Pastrone (nozo Piero Fosco), ītōcā cē Italia īxīptlayōlizyacānqui.
Carmen Boullosa
Carmen Boullosa Velázquez (Altepetl Mexico, Tlachiucnāuhti 4 1954) ītōca mexicah huēyi tlahcuilōni.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1954 Neneuhcāyōtl:Cihuatlacameh Neneuhcāyōtl:Mexihcah amoxtlahcuilohqueh
Josefina Pla
María Josefina Teodora Pla Guerra Galvany (Lobos, Tlamahtlāccēti 9 1903-Asunción, Tlacēnti 11 1999) ītōca huēyi tlahcuilōni (Caxtillan/Paraguay)
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1903 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1999 Neneuhcāyōtl:Cihuatlacameh Neneuhcāyōtl:Españoltecah amoxtlahcuilohqueh
Xochicoatl
thumb|300px|xochicoatl.
In xochicoatl ce coatl (Lampropeltis triangulum).
Pecados y milagros
Pecados y milagros  ītōcā cē yahualtōntli tōnameyocaquizcopīnalōni mēxihcatl cuīcani Lila Downs kīsa īxpan tēchiankali ipan Mēxihco ipan Tlamahtlācti 18 2011 pīxkalōa Aneiro Taño.
Xochicoatl
Neneuhcāyōtl:Coameh
Pecados y milagros
Tzonhuiliztli calāmpa
Neneuhcāyōtl:2011 Tōnameyocaquizcopīnalōni
Bactrocera diversa
Bactrocera diversa, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Coquillett, 1904.
Tlahtōlcaquiliztilōni
diversa
Cochocoatl
thumb|300px|Quetzalcōātl.
In quetzalcōātl ce cōātl (Bothriechis aurifer).
Neneuhcāyōtl:Coameh
Xi'an
Altepetl Xi'an (Chinatlahtōlli: 西安; pinyin: Xī'ān) in ompa China.
Jonathan Swift
Jonathan Swift ītōca cē Irtlālpan tlahcuilōni.
Xi'an
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan China
Jonathan Swift
Swift, Jonathan Swift, Jonathan
N!xau
N!xau ahnozo Gcao Coma ōcatcā cē Namibia, san tlācatl, īxiptlayōllācatl auh ēlimicqui.
Īxiptlayōlcāyōtl
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1943 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2003 Neneuhcāyōtl:Namibia
Nanahuatzin
Nanāhuātzin ihuan Nanahuātl ītōca in mēxihcatl tōnatiuh teōtl.
Sabrina (1954)
Sabrina ītōcā cē Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl īxiptlayōlli, otlachiuh ipampa Billy Wilder.
Nanahuatzin
Nanāhuatl ītōca in tlacatzintli; Tecciztecatl ihuan Méxtli cate yaotl itech.
Sabrina (1954)
Neneuhcāyōtl:Īxiptlayōlli xiuhpan 1954
Nanahuatzin
Neneuhcāyōtl:Mexicayotl
Chichicoatl
thumb|300px|chichicoatl.
In chichicoatl ce coatl (Spilotes pullatus).
Neneuhcāyōtl:Coameh
Tupaq Amaru III
miniaturadeimagen|Tupaq Amaru III Juan Bustamante Dueñas, Tupaq Amaru III (Vilque, 1808 - Pusi, 1868) Neneuhcāyōtl:Perutecah
Nenquizcatlamatiliztli
In nenquizcatlamatiliztli (ipan greciatlahtolli: Ψευδοεπιστήμη, Ipan romatlahtolli: Psevdoepistími; ‘iztlaca tlamatiliztli’) ca yehhuatl tlaneltililiztli, tlaneltoquiliztli nozo tlaixmatiliztli (nenquizcatepahtiliztli nozo iztlaca tepahtiliztli ) in oteittiloh in iuh tlamatini, zan ca motlaixnamictih ica in iyuhquiyo tlamatini.
Bactrocera dyscrita
Bactrocera dyscrita, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Drew, 1971.
Tlahtōlcaquiliztilōni
dyscrita
Bactrocera dorsalis
Bactrocera dorsalis, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Hendel, 1912.
Cozcacoatl
thumb|300px|cozcacoatl.
Bactrocera duplicata
Bactrocera duplicata, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Bactrocera dorsalis
Tlahtōlcaquiliztilōni
dorsalis
Cozcacoatl
In cozccoatl ce coatl (Micrurus tener).
Bactrocera duplicata
Huahpacayotl
Machtia Bezzi, 1916.
Cozcacoatl
Neneuhcāyōtl:Coameh
Bactrocera duplicata
Tlahtōlcaquiliztilōni
duplicata
Eduardo del Río
Eduardo Humberto del Río García ītōcā cē Mēxihco tlatilanani auh āmatlahcuilo. thumb|Rius īāmoxtlācah
Juan José Arreola
Juan José Arreola Zúñiga (Zapotlán el Grande, Xalixco—, 21 metztli septiembre 1918-Atemaxac, 3 metztli diciembre 2001) itoca mexicah hueyi tlahcuiloni.
Toquiliztequitl
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1918 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2001 Neneuhcāyōtl:Tlacameh Neneuhcāyōtl:Mexihcah amoxtlahcuilohqueh Neneuhcāyōtl:Xalixcah
Eduardo del Río
Tlahtōlcaquiliztilōni
<REFERENCES/>
Bactrocera ektoalangiae
Bactrocera ektoalangiae, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Eduardo del Río
Tlahtōlcaquiliztilōni
Río, Eduardo del
Bactrocera ektoalangiae
Tlahtōlcaquiliztilōni
ektoalangiae
Itztli
thumb|right|200px|Itztli. thumb|200px|Itztli.
Itztli in tetl.
No Xiquitta
Neneuhcāyōtl:Yelizmatiliztli Neneuhcāyōtl:Tlazohtetl
Metro Talismán
undefined Talisman ītōca cē correspondecia nepantlah Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 1 auh 4.
Talisman
Audrey Hepburn
Audrey Hepburn ītōcā cē tlacetilīllahtohcāyōtēcatl īxiptlayōllācatl.
Īxiptlayōlcāyōtl
Hepburn, Audrey Hepburn, Audrey
Guillermo Lasso
Guillermo Alberto Santiago Lasso Mendoza (* Guayaquil, 1955 - ) ītōcā Ecuador Tlahtohcātēīxiptla.
Mīxtlatitohqueh īpan Yohuallān xihuitl 2014
Mīxtlatitohqueh īpan Yohuallān xihuitl 2014, niman ye ic tezazaco in techpocatzintzin, chanehqueh in ompa Yohuallān Guerrerocopa chololah ic Cq@áá@ááa@aáqqqáqqqQocollan mictiloqueh. AhaaqqQQQaaQQQQaaqAQAQA@@:' -( :' -( :' -( +2*ocac mocauhqueh.
Guillermo Lasso
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1955
Mīxtlatitohqueh īpan Yohuallān xihuitl 2014
Occē calīxatl
Neneuhcāyōtl:Mexihco ihuehcapatlahtolyo
Bactrocera elegantula
Bactrocera elegantula, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Hardy, 1974.
Tlahtōlcaquiliztilōni
elegantula
Huehcapatlahtoliztli ipan Tlaxcalah
thumb|Itlahcamiquiliztli īpan Cholōllān, Tlaxcallān āmoxtli
In Historia de Tlaxcala (caxtillāntlahtōlcopa In Tlaxcallān ītlahtōllō), ītōca cē āmoxtli ōihcuiloh pampa Diego Muñoz Camargo īpan 1585.
Neōlīniliztli Nehhuātl 132
thumb|Yosoy 132 ixipltli. Neōlīniliztli Nehhuātl 132 (caxtillantlahtoltica; Movimiento Yosoy132) ce nonotza icalaquiliz in Mēxihcopa. Noihqui motenehua Mexihco Xopantlah (Primavera mexicana).
Occē calīxatl
thumb|Llegada al Monumento a la Patria; Merida, MarchaYoSoy132
Neneuhcāyōtl:Mexihco ihuehcapatlahtolyo
Telactli
Neneuhcāyōtl:Mēxihco tlacualli
Metro Canal del Norte
undefined Canal del Norte ītōca cē correspondecia nepantlah Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 1 auh 4.
Canal del Norte
Bactrocera enigmatica
Bactrocera enigmatica, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Hardy, 1982.
Tlahtōlcaquiliztilōni
enigmatica
Dr. Atl
Gerardo Murillo nozo Dr. Atl, itoca ce mexihcatl tlahcuiloh huan tlahcuiloni.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1875 Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1964 Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahcuilohqueh Neneuhcāyōtl:Tlacameh
Mexixquilitl
In mexixquilitl ahnozo mexixin (Lepidium virginicum, caxtillāntlahtōlli: lentejilla) cenxiuhtica ahnozo ōnxiuhtica quilitl, īpan in cenyeliztli in Brassicaceae.
Tlahcuiloliztli
In mexixquilitl itzmolīni Tlahco Ixachitlān īhuān in Antillas. In iuhqui in Lepidium campestre, in mexixquilitl īneīxcāhuīl īochōlpan in yeh huēl quilmāyeh. In ochōlli molnamiqui cē xolhuāztli. In ochōlpan cah in iztāc tepitōn xōchitl, zatēpan in xoxōuhqui xināchtli. In quilitl īoctacacayo cequi 10 īxquichca 50 cm in huehcapancāyōtl.
In quiyōtl īizhuayo motlāliāni (sésiles), cempanteuh tecpateuh īhuān tlapanahuia inic huēyi in ītzintlōcpa.
Īchān
Miec mīlchīhua īhuān moitta in ohtēnco, in tlaxiuhcāhualpan. Quinequi tlāltelochcui īhuān tōnatiuhyoh.
Perumexixquilitl
In Pelōn mexixquilitl ahnozo Pelōn chīlli (Tropaeolum majus caxtillāntlahtōlli: mastuerzo, capuchina, pelonchili ahnozo pelón ) cenxiuhtica ahnozo cemihcac quilitl, īpan in cenyeliztli in Tropaeolaceae.
Tlahcuiloliztli
Cenxiuhtica tlalhuātic, āyōyoh īhuān momoyactic quilitl. Oncah miec centlāmantli īca tlatlāuhqui, xopaltic īhuān cōzauhqui xōchitl, in xōchicomatl quipiya mācuilli xochicontlacotonyotl īhuān in īxōchicopil quipiya mācuilli ahmo īpoh xōchiahmatlapalli. In īxōchiyo īhuān in īizhuayo quimati cococ iuhqui in ātezquilitl.
In Pelōn mexixquilitl itzmolīni Ixachitlān Huitztlāmpa. Cah tlehcōni ahnozo mahmānehnemini quilitl. In īizhuayo ca achiyahualtic, īoctacayo 3 īxquichca 10 cm. In īquiyōyo huel cuauhtic īxquichca miec octacayōtl īhuān huel quiyōyoh.
Tēnōnōtzaliztli
Neneuhcāyōtl:Yolizmatiliztli
Tepanecah
derecha|miniaturadeimagen|286x286px|In machiotl tlen quihtoznequi in tepanecah. Tlachihualli ica calli ihuan tetl. Tepanecah nepa huallauh Tepanohuayan tlen cehcantocaitl, tlachihualli ica tepan huan -huayan. Yehuantin cequin macehualtlacameh, tlen anca chichimecah ocatcah. Onemiya ompa mexihcotepetzalan nozo teotlalli in Mexihco canin atezcatl itoca Tetzcuco ocatcah.
Itencopa cequin huehuetlahtolli, in tepanecah ohuallah nepa Chicomostoc, in ahmo aquin quimati can ocatcah. Icuac in tepanecah ohuallah tetzcuco teotlalli oquiquetzqueh ce altepetl itoca Azcapotzalco ica ce tlahtoloyan itoca Tepanecapan nozo Tepanohuayan.
Icuac in caxtillantlacameh nepa oahciqueh, in tepanecah itech pohui excan tlahtoloyan in Mexihco Tenochtitlan oquichiuh, icuaquinon ye ahmo ocatca itlahtol huan iez.
El Pípila
Pípila Pípila
Montsoreau
thumb|right|[[Montsoreau (chateau)|Château de Montsoreau]]
Montsoreau ( Montsoreau) in ītēcuacān Francia īhuān in tlālli Pays de la Loire. Tlatēctli ātōyātēnco in Loire. Piya 447 chānehqueh (2015).
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Francia
Nantzintetl
200px|thumb|right|Ceh nantzintetl in ihuic [[helio.]]Nantzintetl nozo achitotontzin. (Latintlahtolcopa: atomum. Helenoyantlahtolcopa: ἄτομον, in tlein ahmo quipiya tlacontoncayotl. Noihuan: in tlein ahmo xelihuini). Axcamilhuitl momati in nantzintetl moxeloa. 157px|thumb|Mamalohmecatl in itzalan [[atzintetl ihuan tecolnantli: metano.]] thumbnail|left|170px|Nantzintetl itlacopinaliz in ihuic Rutherford
thumb|157px|left|Matlatzintetl in ihuic [[fullereno, inic yei yuhcayotl ahmocuepani in ihuic Teconalpeuhcayotl in itepotzco in tlatayatl ihuan in teconalli]]thumb|200px|Mecatzintetl in ihuic[[polietileno, ceh tecololli. ]] In ihcuac ome ahnozo cencah nantzintetl mocencahua ihuan in iyolxic quiyahualoa ome mamaltzintetl, ahnozo ixachi tlaontli in ihuic mamaltzintetl, mochihua ceh mecatzintetl nozo Matlatzintetl , intla inin ome mamaltzintetl mochihua ceh mamalohmecatl in itzalan mochi in nantzintetl.
In iyolxic in nantzintetl quipiya in 99.99% in ihuic in nacayoyotl. Ihuan in quipiya ahmamaltzintetl ihuan yecmamaltzintetl Ceh mixtli in ihuic yaomamaltzintetl quiyahualoa in ica in 0.05% in ihuic in nacayoyotl.
In imix in yaomamaltzintetl mozaloa on ihuic in yolxictli in ica ceh tepoznotzalchicahuacayotl
=In nantzintetl iyolxic=
In yolxictli in tlapanahuia inic cemani ca in iyolxic in atzintetl (H) in quipiya zaniyo ce yecmamaltzintetl. In iyolxic in tonaltzintetl (He) moyectlalia in ica ome yecmamaltzintetl ihuan ome yaomamaltzintetl. In quezqui in yecmamaltzintetl in quipiya ce nantzintetl motoca nantzintetlapoalli in tlein mihcuiloa in ica in caquizchiotl Z in itzintlan ihuan in iopoch in tzintematilizmachiotl. In ica on monelixmati in ihuic occe tzintetl. Ipampa on, in nantzintetlitlapoal in ihuic in atzintetl ca 1 (1H) ihuan in ihuic in tonaltzintetl, 2 (2He).
In mochtic itlapoal in yolxictzintetl in quipiya ceh nantzintetl motoca nacayoyotlapoalli. Mihcuiloa in iicpac ihuan in iopoch in nantzintetlitlapoal, in ica in caquizchiotl A. Ic, in nacayoyotlapoalli in ihuic in atzintetl ca 1 (1H), ihuan in ihuic in tonaltzintel, 4 (4He).
Mihtoa neneuhcatzintetl on ihuic in nantzintetl in ica neneuhqui tlapoalli in ihuic yecmamaltzintetl ihuan ahneneuhqui tlapoalli in ihuic ahmamaltzintetl. In ehecatzintetl quipiya yei neneuhcatzintetl: protio (1H), deuterio (2H) ihuan tritio (3H).
=In tepoznotzalchicahuacayotl= In quenin in yecmamaltzintetl quipiya yecmamalli, in ixachi yecmamaltzintetl ca monequiniz huehcaquizaz, yeceh ahmo iuh mochihua. Ipampa on in nantzintli itlacopinaliz in ihuic Thomson omotlaz ihuan mohuelcaqui in nantzintli itlacopinaliz in ihuic Rutherford.
In ica inin nantzintetl itlacopinaliz in yaomamaltzintetl yauh ipan ceh yahualohtli.
thumbnail|200px|right|Nantzintetl itlacopinaliz in ihuic Bohr
Yeceh omottac ca in yaomamaltzintetl yequeneh huetziniz iicpac in yolxictli in ipan inin nantzintetl itlacopinaliz. Iuh mochihuazquiaz ipampa ca in mamalchicahuacayotl mocehuiz. Ihuan huelquiza occe nantzintetl itlacopinaliz: in nantzintli itlacopinaliz in ihuic Bohr. Ceh tlathuiltzintetl huelquiza in ihcuac ceh yaomamaltzintetl pano in ihuic ceh yahualohtli on ihuic occe yahualohtli.
Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli
Pictotecah
miniaturadeimagen|241x241px|picto tetl ipan Strathpeffer, Escocia, quihtoznequi ce cuauhtli. In pictotlacameh ocatcah ce macehualolocholiztli tlachihualli ica sequin macehualcalpoltin aquin nemiyah imictlampa huan itlahcoyan Escocia, imictlampa ome zolontic atoyatl itoca Forth huan Clyde, ocatcah at tepilhuan nozo hueliz yancuic tocaitl tlen ica anca in romatecah omotocaxti caledontecah huan occequin calpoltin tlen in romahuehuetlahtoli ye quitlaliayah ipan itlalticpacmachiyo Ptolomeo. Pictia nozo Pictavia omochiuh omopatlac ipan in ihquin tlatocaxtilli Alba-tlahtocayotl ipan siglo X, ihcon in pictotlacameh omochiuh Albannach nozo escoceses. Itlahtol in pictotlahtolli ocatcah.
Itlahtol tlen ica yehuantin innomah omonotzayah ahmo aquin quimati. In griegotlahtolli Πικτοί, picti ica latintlahtolli, achtoc monextia ipan ce amoxtli tlen Eumenio oquihcuilo ipan 297 xihuitl huan quihtoznequi "in tlacameh tlapalolli". Mazque ihcon, hueliz oquiz ompa occe tlahtolli, hueliz ica celtatlahtolli Pehta nozo Peihta, tlen quihtoznequi "yaoquizqui".
Tlapalli (nhn)
Tlapalli ca tlahuilli motta.
thumb|200px|right|Tlapālli tlīlcēntilia thumb|200px|right|Tlapālli iztācēntilia
*
Bactrocera epicharis
Bactrocera epicharis, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Hardy, 1970.
Tlahtōlcaquiliztilōni
epicharis
Shenzhen
Altepetl Shenzhen (Chinatlahtōlli: 深圳市; pinyin: Shēnzhèn) in ompa China.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan China
Tepozteco
Tepozteco (caxtillantlahtolli: Tepoxteco), ce altepetl itechpahuic Chicontepec altepetlahtohcan, Veracruz tlahtohcayotl ipan Mexihco tlalli. Occequin altepemeh itech inintocah, Chapictlan, El Sitio, Las Silletas, Xoquichual, Ichcacuatitlan. Quipia 409 chanehqueh xiuhpan 2010. Mochintin macehualtin nahuatlahtohqueh.
Tlalticpacmatiliztli
Ipan ni altepetl, tlatilantoc Chicontepec, Veracruz. Tlahuel tlatotonia huan amo tlahuel tlaceceya. Cequin xihuimeh huan tecuanimeh. Itztoqueh miyac macehualmeh ipan inin altepetl.
Miac tlacameh zan miltequitih huan occequintin tlacameh no quitocah chilli, tomatl, etl, colantoh, xonacatl, ihuan occe xochicualli.
Huehcapatlahtoliztli
Amo momati quemman peuhqui inin altepetl Ipan inin altepetl oncah ome tlaneltoquiliztli. Miac macehualmeh tlahuel quittepanitan Chicomexochitl. Inin hueyi ilhuitl quemantzin quichihuah ome hueltah ipan xihuitl, ipehuaya huan itlahtotiyan xihuitl. Huan nouhquiya cequin macehualmeh quineltocan tlen totiotzin Jesus.
No iuhqui quipiyah ce canahaya campa monechicoah tlalpiyanih "ejidatarios" ompa Tepoxteco. Huahcauhquiya miyac macehualmeh motlaquentiyayah ica caltzon naman ayohcanah, achi mopatlatoc quentzin.
Teyacanaliztli
No quipiyah cequin tequihuahmeh tlen Xochicalli "La Casa de la Flor". Inin tequihuah quiyecanah tlen hueyi ilhuitl tlen Chicomexochitl.
Paricutín
300px|thumb|Paricutín īpan 1943 xihuitl.
Neneuhcāyōtl:Tepetl ipan Mexihco
Bactrocera eurylomata
Bactrocera eurylomata, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Tepozteco
Chanehmatiliztli
Tepozteco quipia 409 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020).
Bactrocera eurylomata
Huahpacayotl
Machtia Hardy, 1982.
Tepozteco
Tlamachtiliztli
Ipan inin altepetl, oncah Caltlamachtiloyan tlen Preescolar Josefa Ortíz de Dominguez, Escuela Primaria Miguel Hidalgo, Telesecundaria Justo Sierra huan Telebachillerato Tepoxteco. No monechicoah ipan Telesecundaria ihuan Telebachillerato tlen cequinoc altepetl quen: Chapictla, Lindero, Xoquixhual, Apachtitlan.
Tequichihualiztli
Ipan altepetl Tepoxteco, miyac cihuameh quichihuah occe tlamantli tlen tlaxcalyoyomitl, quitzahuah nopah tlaquentli. Quichihuah miyac tlamantli xochitl, tecuanimeh ihuan cequinoc. No cequin cihuameh quichihuah comalli, caxitl, canteleroh, ihuan cequinoc tlamantli. No occequin quichihuah chicapalli cequin cocuetzitzin ihuan occequin huehhueyi.
Bactrocera eurylomata
Tlahtōlcaquiliztilōni
eurylomata
Tepozteco
Cuicatlamatiliztli
Noiuhqui huahcaquiya (1990-2000) oncayaya cequin tlatzotzonanih tlen quiyecanayaya Alejandrino Díaz (micqui) "Los mensajeros del Amor"
Momotlaliztli
Ipan altepetl Tepoxteco, mahuiltiah ica Olli (futbol) ihuan no iuhqui Olli (Basquetbol). Nican tlen tlahuel mahuiltiah telpocameh Futbol ihuan ahacahica quichihuah nechicoliztli ihuan mahuiltiah huanya cequinoc telpocameh tlen Chapixtla, Lindero, Ixcacuatitlan, Tecomate ihuan cequinoc altepetl. Cequin conemeh mahuiltiah ica cayuco (canica). Cequin ichpocameh mahuiltiah ica Basquetbol.
José Revueltas
José Revueltas ītōca cē Mēxihco āmatlahcuilo.
Revueltas, José Revueltas, José
Etsatl
Etsatl ne kastiahtlahtolli Avispa. Ne etsatl tlawel chikawak nechkwahki.
Metro Juárez
undefined Juáres ītōca cē estación īpan Āltepētl Mēxihco Metro Pāntli 3.
Etsatl
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Okwilmeh
Metro Juárez
Ohtli moaci
Juarez
Xochicozcatl
In xōchicōzcatl (caxtillāntlahtōlli: collar de flores).
Chichihualli
thumb|right|250px|Chichihualli (Cihuah). thumb|right|250px|Elpantli (Oquichtin)
Chichihualli ītōcā centiliztli īpal celōlli.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Nacayotl
Luis González y González
Luis González y González ōcatcā cē Mēxihco tlahtōllōqui.
Nō xiquitta
González y González, Luis González y González, Luis Neneuhcāyōtl:Mēxihcah āmatlahcuiloqueh
Saturnino Herrán
Saturnino Herrán ōcatcā cē mēxihcatl tlahcuiloh. thumb|Nuestros dioses antiguos
Herrán, Saturnino Herrán, Saturnino Herrán, Saturnino
Totoquihuaztli
Xochicuicatl
Mitoa, Totoquihuatzin oquicuiloh eyi xochicuicatl ipan in Cantares Mexicanos: ¿Can in tinemi?, In Totoquihuatzin icuic huan Nimitznotza. Ce xochicuicatl oquicuicatia: Itotocuic, Totoquihuatzin Tlacopan tlahtoani.
Neneuhcāyōtl:Ōmicqueh xiuhpan 1475
Bourg-la-Reine
Chanehmatiliztli
Altepetl Bourg-la-Reine quipia 19 615 chanehqueh (xihuitl 2007).
Neteicniuhtiliztli
In Altepetl Bourg-la-Reine ca icniuhcayotl ica ininqueh altepemeh.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Francia
Tekomajtli
Ne tekomajtli ni se tekuaketl tlapiyali itech senyilistli latintlajtoltika Sciurus, in tlapiyali kipia majtli xexeloj ome ixtetl senka ueyi, ne nenepil uan ieua pachontik moijtoa. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, xiuimej uan bellotas.
Iteixmatilis
Nikan nochimej tekomajmej:
Ernesto Priani Saisó
Ernesto Priani Saisó otlacat 27 tlamacuilti xiuhpan 1962 in ompa Altepetl Mexihco ihuan oamatlahcuilo in tlacatiliztli ipan UNAM.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1962
Bactrocera exornata
Bactrocera exornata, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Hering, 1941.
Pornichet
Pornichet ce altepetl ipan Francia.
Bactrocera exornata
Tlahtōlcaquiliztilōni
exornata
Pornichet
Chanehmatiliztli
Altepetl Pornichet quipia chanehqueh (xihuitl 2000).
Bactrocera expandens
Bactrocera expandens, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Walker, 1859.
Tlahtōlcaquiliztilōni
expandens
Pitso
Ne pitso ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
José Luis Rodríguez Alconedo
José Luis Rodríguez Alconedo ōcatcā cē mēxihcatl tlahcuiloh, teōcuitlapitzcani auh cē yāōquizqui īpan in Mēxihcatl Tlācaxoxouhcāyōtl.
Rodríguez Alconedo, José Luis odríguez Alconedo, José Luis odríguez Alconedo, José Luis
Bryan Cranston
Bryan Lee Cranston (1956) ītōcā cē tl īxiptlayōllācatl.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1956 Neneuhcāyōtl:Tlahtohcayocepancah quitechihualtianimeh
Hueyi calixatl
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nci)
Olaf in Iztac
Ólafur Ingjaldarson, aquin quixmatih ocachi cuali ica occe itoca Olaf in Iztac (806 - 871), ocatca ce yaoteachcauh huan teyacanqui nordico tlen onen ipan itlamian siglo IX. Olaf canah otlacat ipan 806, hueliz ipan Irlanda. In itatah ocatcah in yaotlacatl Ingjald Helgasson. In itencopa cequin amoxtli, yehuatl Ragnar Lodbrok ipil ocatcah (itencopa saga Eyrbyggja, izih itatah ce Sigurd Serpiente en el Ojo iconeuh, ce ipilhuan Ragnar). Yeceh ahmo neltocalocatlamatiliztli, yehca in itencopa in Ragnar oyoli nepa ipan 860. In tlamatiliztli tlen tiquixmatih ica Olaf tlahuel tlaixpololli, ipampa in tlamatiliztli ipan cehcen amoxtli tlahuel noncuahtic, tequin tlamantic.
Ocachi cuali yetoya ce atlahtoani, hueliz oquiquetz in Dublin tlahtocayotl huan oquipix ce diarquía ihuan Ivar Ragnarsson (itencopa huehuetlahtolli ipan Irlanda) canah ipan 853. Olaf omonamicti Auðr djúpúðga Ketilsdóttir (Auðr), ce ipil in Ketil Nariz Chata, iteco in Hébridas, itencopa cequin Irlanda amoxtli quen Landnámabók, huan saga Laxdæla.
Auðr huan Olaf ce oquipilti, in tenyo Thorstein in Chichiltic (Þorsteinn rauðr), aquin oquiyehyeco ipan tepoloa Escocia ipan 870. In Olaf cehca oquitzayan inecentlalil ihuan Auður huan icalpol Ketil tlen oquihuicac icihuah huan ipil, ihuan imontah. Itencopa Landnámabók, Olaf huan Thorstein omicqueh ipan axcan Inglaterra ca.
Thorstein in Chichiltic ihuan omonamicti in Þuriðr Eyvindardóttir, aquin icihuapiltzin in Eyvind del Este, huan oquipixqueh miac pihpiltzintin.
Tlamatiliznelhuayotl
<REFERENCES/>
Tsotso
Ne tsotso ni se tekuaketl tlapiyali itech senyilistli latintlajtoltika Sciurus, in tlapiyali kipia majtli xexeloj ome ixtetl senka ueyi, ome itlapal, ne nenepil uan ieua pachontik moijtoa. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Xochikoskatl
In xochikoskatl (en caxtillantlajtolli: collar de flores).
Neneuhcāyōtl:Yankwiktlahtolli
Troyes
Troyes ce altepetl ipan Francia.
Bactrocera exspoliata
Bactrocera exspoliata, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Troyes
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Francia
Bactrocera exspoliata
Huahpacayotl
Machtia Hering, 1941.
Tlahtōlcaquiliztilōni
exspoliata
Norm Macdonald
Norman Gene Macdonald (1959 - ) ītōcā cē canauhtēcatl īxiptlayōllācatl.
Andrés Quintana Roo
Andrés Quintana Roo īcatcā cē teplantlahtoh, cemitqui auh xōchicuīcanitl.
No xiquitta
Quintana Roo, Andrés Quintana Roo, Andrés
Chichihualyolcatl
In chichihualyolcatl nozo chichini, cē yōlcatl tlen quipiya, chichihualli, in ihuiyō āmahtlapālli ipampa patlani (occequin nenelohua noz tichanti icopa atl quitoznequi in hueyimichin).
Chichinimeh (Mammalia ) yehhuatin ce itlamantiliz in quechomiyoh amniota homeotermo (ica «eztli tohtonqui») ca quimocuilia eltzacuilhuaztli chichihualotl itech mochihuani chichihualayotl ica in tlein quinhuapahuah in tlapictin. In tlapanahuiliztli yehhuatl mixihuini (ica in tenyoh ixquihquizaliztli itech in monotrema: tototen ihuan equidna).
Nō xiquitta
200px|thumb|Cihuapitzotl ica conepitzotl. 200px|thumb|In conetl chichi. thumb|200px|In hueyimichin ica hueyimichconetl.
Neneuhcāyōtl:Yolcameh
The Kinks
The Kinks ītōca rock tlacuīcaliztli ōmopēuh ipan xihuitl 1964 ica icnīuhtin Ray auh Dave Davies.
Yahualtzintli
Neneuhcāyōtl:1960s tlacuīcaliztli
Henrik Petersson
Henrik Petersson (Nahui mētztli 6, 1973) ītōcā suecitēcatl amoxicuilo, auh itēmachticāti tlapōhualmatiliztli. Tlacatia īpan Uppsala, Suecia. Teguitini īpan in escuela iHvitfeldtska desde 2010. Axan nactia īpan Mölndal.
Tlahtōlcaquiliztilōni
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1973
Mapachij
Ne mapachij ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan nakatl. Kipiya se ikoskakuitlapil
Mumbai
Mumbai (inditlahtōlli: नई दिल्ली, panyabitlahtōlli: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, urdutlahtōlli: نئی دلی, inglatlahtōlli: New Delhi) in Tlācatlahtohcāyōtl India ītēcuacān īpan in āltepēnānyōtl Delhi. Piya 321,883 chānehqueh (2006).
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:India Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan India
Metro Constitución de 1917
undefined Constitución de 1917 ītōca cē estación auh correspondencia īpan 8.
Tomás Garrido Canabal
Tomás Garrido Canabal ōcatcā cē Mēxihco cemitqui. Cā Tabasco ītēpachoāni (1919-1020, 1923-1926, 1930-1934) auh Yucatān ītēpachoāni (1920).
IPIA
In Instituto ca Posgrado itech Inteligencia Artificial (IPIA) yehua ce caltamachtiloyan ten quixmati itech in Secretaría de Educación Pública (SEP) itech in altepet Morelos ca in ROVE 2021P04317, quixyecana in tamachtiani huan chihuanime ic Mexihco itan Caxtillahtolli ten ki chihua chihualizme ca tatzintocaliz huan hueyicaltamachtiliz. In IPIA pehua itech in de Kirjner Business School AC. Qui pia in tamachtiliz posgrado ca Maestría itech RPA, en alianza con la empresa BeeckerCo.
Tomás Garrido Canabal
Nō xiquitta
Garrido Canabal, Tomás Garrido Canabal, Tomás
Epatl (nch)
Ne epatl ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli.
IPIA
Cequin tlatilantli
Neneuhcāyōtl:Amantecayotl
Bactrocera facialis
Bactrocera facialis, neneuhcāyōtl Bactrocera, tlamaniztli yolcatzin (Insecta), netecpāncātlāliliztli Diptera.
Huahpacayotl
Machtia Coquillett, 1909.
Tlahtōlcaquiliztilōni
facialis
Metro UAM-I
undefined UAM-I ītōca cē estación auh correspondencia īpan 8.
Philip Pullman
Philip Pullman, CBE (1946 - ) ītōcā inglatēcah huēyi tlahcuilōni.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1946 Neneuhcāyōtl:Inglatlācah āmatlahcuiloqueh
Pedro Páramo
Pedro Páramo cā cē caxtillāntlahtōlli āmoxtli pampa Juan Rulfo. Cuiloatli īpan 1955 xihuitl pampa in Fondo de Cultura Económica.
Mango
Mango itoca ce xochihcualli, ca in mangocuahuitl ixochicual.
Neneuhcāyōtl:Xochicualli
Metro Cerro de la Estrella
undefined Cerro de la Estrella ītōca cē estación auh correspondencia īpan 8.
Xochipillan Tlahtoloyan
miniaturadeimagen|Icuac caxtillantlacameh huan tlaxcaltecah ompa oahsic Xochipillan. El Xochipillan tlahtoloyan ocatca ce altepetl tlen itech pohui icalaquian huehue Mexihco, omoxochiti ipan posclasico. Itentla imictlampa in inhuan in zacatecah, ihuitztlampa in inhuan tecuexeh, iquizayampa in inhuan xihconecah huan icalaquian in ihuan Tlaltenanpan tlahtocayotl, omanca ipan Mecatabasco huan mictlampa Moyahua in ome axcan ipan Zacatecas. In inelhuayo achto monextia ipan siglo X ihcuac in caxcameh omotlalihqueh ipan inin Xochipilla teotlalli huan oquichiuhqueh sequin tlahtocayotl canah ihuical in polis tlen ipan Grecia ocatcah ye huehcauh; ica in cahuitl omochiuh; nochi tlen ocachi chicahuac huan hueyi omocuah tlen tziquitzin, ihcon ipan in siglo XV zan omocauh nahui altepetl. Xuchipillan ocatcah in ocachi hueyi tlen quipanahuiaya in occequin. Oquipolo Nuño de Guzman inhuan in nepapan yaoquizqueh in tlaxcaltecas ipan 1530, ihcuac yoquipolohqueh Xicconecan. In huic inteco Xiutecutli ocatca,, tlen no quinotzah Xiutleque, yaoquizqui aquin omic ipan Mixton Yaoyotl ipan 1541, yaoyotl tlen oquichiuh in Antonio de Mendoza.
Nelhuayotlamatiliztli
<REFERENCES/>
Ofrenda
Ofrenda ītōcā cē yahualtōntli tōnameyocaquizcopīnalōni mēxihcatl cuīcani Lila Downs kīsa īxpan tēchiankali ipan Mēxihco ipan Tlachicuazti 2 1994 pīxkalōa Paul Cohen.
Tzonhuiliztli calāmpa
Neneuhcāyōtl:Lila Downs tōnameyocaquizcopīnalōni
Teotl (yankwitlajtolli)
Teotl se Semanawak.
Ayitochij
Itlakualis
Ni se koajtitlantlapiyalmej kikua axkanelimej, tlalokuilimej, yampatsa kikua toktli, no katliueli xiuimej uan kijij atl pilkentsi.
Iteixmatilis
Dasypodinae
Ixkoyan Powalli Machiyotilistli tlen Toikniwan
Ixkoyan Powalli Machiyotilistli tlen Tokniwan no CURP (ika kastiah, Clave Única de Registro de Población), inin se machiyotilli tlen makalo nochi masewalmeh chanehkeh pan Mexko Tlalli. Ni neltokahtlaixpantihketl tekiwilo para kiximatis se akahya.
Seyok amamatlatsalan
Neneuhcāyōtl:Tlahkwilolamatl katli nohka motlahkwilohtikah Neneuhcāyōtl:Tlahkwiloltlaixnextohkayotl
Michhuahcan nahuatlahtolli
Michhuahcān nāhuatlahtōlli cē nāhuatlahtōlli cah.
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli
Philip Reeve
Philip Reeve (Tlaōnti 28, 1966 - ) ītōcā inglatēcah huēyi tlahcuilōni.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1966 Neneuhcāyōtl:Inglatlācah āmatlahcuiloqueh
Kakomixtli
Ne kakomixtli ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Kwawkanko
Kwawkanko (kastiahtlahtolli: Huacango), inin altepetl tlatilantok onkah altepetlalli Chikontepek, tlatilantli Veracruz. Sekinok altepemeh itech inintokah, Buenavista, La Barra, Xoquichual. Kipiya 180 chanehkeh. Nochimeh masewalmeh nawatlahtoanih.
Tepacholiztli
Miac macehualmeh tequitih millah. Nouhquiya cequin tlacameh huan cihuameh tequitih pan huacaxmeh, chilli, tomatl, cacahuatl, cintli huan cequinoc tlamentli.
Pesojtli
Ne pesojtli ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Kwawkanko
Teoyotl
Ipan inin altepetl onkah ome teoyotl. Miyak masewalmeh tlawel kittepanitan Chikomexochitl wewekauw tlanechikolistli. Inin weyi ilwitl kemantsin kichiwah ome weltah ipan xiwitl, ipewaya wan itlahtotiyan xiwitl. Wan nouhkiya sekin masewalmeh kineltokan tlen totiotsin Jesus.
Cōzcatomatl
Cōzcatomatl (Jaltomata procumbens).
Kwawkanko
Tlamachtiliztli
Ipan inin altepetl, oncah Caltlamachtiloyan Escuela Primaria Miguel Hidalgo, Telesecundaria Justo Sierra huan Telebachillerato Tepoxteco.
Temazcaltepec nahuatlahtolli
Temazcaltepec nahuatlahtolli ce nahuatlahtolli ipan Tlahtocayotl Mexico.
Cōzcatomatl
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Solanaceae
Guerrero nahuatlahtolli
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli
Temazcaltepec nahuatlahtolli
Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli Neneuhcāyōtl:Temazcaltepec
Azahuad
In Azahuad (āchcāuhmotōca Azawad) tlācatiyān tlatēctli in tlahco Africa, ītēcuacān in āltepētl Gao ca. Azahuad cuāxōchtia in mictlāmpa īca Argelia, in tlāpcopa īca Argelia, in huitztlāmpa īca Burquina Faso, Mali īhuān in Mauritania īhuān in cihuātlāmpa īca in Niger.
Neneuhcāyōtl:Mali
Gregorio Cárdenas Hernández
Gregorio Goyo Cárdenas Hernández nozo In Tlacōpan quechpātzoāni (Āltepētl Mēxihco 1915 - Los Angeles 1999) ōcatcā cē Mēxihco temictiani auh teplantlahtoh.
Cárdenas Hernández, Gregorio Cárdenas Hernández, Gregorio Neneuhcāyōtl:Veracruztecah
Metro Iztapalapa
undefined Iztapalapa ītōca cē estación auh correspondencia īpan 8.
Moya Brennan
Moya Brennan (1952, Gweedore, County Donegal, Irtlālpan) in cuīcani in Eireatl.
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1961 Neneuhcāyōtl:Irtlālpanēcah cuīcanimeh Neneuhcāyōtl:Irtlālpanēcah mecahuēhuētinimeh
Tepenawak
Tepenahuac (caxtillantlahtolli: Tepenáhuac), inin altepetl tlatilantoc ompa altepecalpolli Chicontepec, Veracruz. Cequinoc altepemeh itech inintocah, Tecerca, Xococatl. Quipiya 280 chanehqueh. Nochi macehualmeh nahuatlahtoanih.
Tlalixnepantilistli
Ipan ni altepetl, tlatilantoc Chicontepec, Veracruz. Tlahuel tlatotonia huan amo tlahuel tlaceceya. Cequin xihuimeh huan tecuanimeh.
Chanehmatilistli
Ipan inin altepetl oncah ome tlaneltoquiliztli. Miac macehualmeh tlahuel quittepanitan Chicomexochitl. Inin hueyi ilhuitl quemantzin quichihuah ome hueltah ipan xihuitl, ipehuaya huan itlahtotiyan xihuitl. Huan nouhquiya cequin macehualmeh quineltocan tlen totiotzin Jesus.
Tlamachtiliztli
Ipan inin altepetl, oncah Caltlamachtiloyan Escuela Primaria.
Seyok tlanechikolistli
Neneuhcāyōtl:Altepetl pan Veracruz
Bill Gates
Bill Gates (1944 - ) ītōcā Tlacetilīllahtohcāyōtēcatl cemitqui.
Painalli
Painalli (caxtillantohcopa: Correr veloz).
Calcuta
Calcuta (inditlahtōlli: नई दिल्ली, panyabitlahtōlli: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, urdutlahtōlli: نئی دلی, inglatlahtōlli: New Delhi) in Tlācatlahtohcāyōtl India ītēcuacān īpan in āltepēnānyōtl Delhi. Piya 321,883 chānehqueh (2006).
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:India Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan India
Petlatl
miniaturadeimagen|Cē Petlatl
Cē petlatl cā chīhualō īca āpachcihuitl.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlamantli
Santiago (tocaitl)
Santiago ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Caxtillan. Huallauh in hebreotlahtolli יַעֲקֹב (Ya'akov), in quihtoznequi «In tlaneltocani in teotl». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Jacobo ihuan Santiago.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl
Tekat
Tekat.
Clannad
Clannad ītōcā cē rock tlacuīcaliztli ōmochīuh īpan 1970 Irtlālpan.
Huēycaquizcopīnalōni
Neneuhcāyōtl:Irtlālpan tlacuīcaliztli
Capoltomatl
Capoltomatl (Nicandra physalodes).
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Xochihcualli Neneuhcāyōtl:Solanaceae
Ehuatl
thumb|Tlācaehuatl thumb|ehuatl
In ehuatl (cuero).
Subcomandante Marcos
In Subcomandante Marcos cā in Ejército Zapatista de Liberación Nacional (Tlācaxoxouhcāyōtl Zapatista yāōquizqueh) īteyacānqui ipān in Chiapas ītēahcomanaliztli auh āmatlahcuilo.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Mēxihcah yāōquizqueh
Borroj
Ne borroj ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl.
Sekinok ueyikaltemitl
Neneuhcāyōtl:Ojtilistli
Osomajtli
Ne osomajtli ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan kuaxilotl.
Altan
Altan ītōcā cē folk tlacuīcaliztli ōmochīuh īpan 1987 Irtlālpan.
Manuela
Manuela ce cihuatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Caxtillan ihuan Portugal. In tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Manuela; in tlacatocaitl Manuel ca.
Manuel (tocaitl)
Manuel ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Caxtillan ihuan Portugal. Huallauh in hebreotlahtolli עִמָּנוּאֵל (ʻImmānûʼēl), in quihtoznequi «In tlaneltocani in teotl». Εμμανουήλ (Emmanuel) in greciamachiyotl itechpa ʻImmānûʼēl, in tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Manuel; in cihuatocatl Manuela ca.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl
Kimichi
Ne kimichi ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Koamistli
Ne koamistli ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Ichkatl (nch)
Ne ichkatl ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Juana
Juana ce cihuatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Caxtillan. In tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Juana; in tlacatocaitl Juan ca.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Cihuatocaitl
José Emilio Pacheco
Pacheco, José Emilio Pacheco, José Emilio
Mijaíl Gorbachov
Mijaíl Gorbachov (1944 - ) ītōcā Rusiatēcatl cemitqui.
Neneuhcāyōtl:Rusiatlācah cemitqueh
Kukulkán
Kukulkán (Yucatēcatl mayatlahtōlli K'uk'ulkan Tzotzillahtōlli K'uk'ul-chon) ītōca cē mayācatl teōtl.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Mayācatl teōmeh
Koachichi
Ne koachichi ni se tekuaketl tlapiyali. Ni tlapiyalmej kikuaj sakatl, nochtli uan bellotas.
Rosaura Revueltas
Rosaura Revueltas Sánchez īcatcā cē mēxihco īxiptlayōllācatl.
Īxiptlayōlcāyōtl
Revueltas, Rosaura Revueltas, Rosaura
The Chieftains
The Chieftains ītōcā cē folk tlacuīcaliztli ōmochīuh īpan 1963 Irtlālpan.
Willis Tower
thumb|right|250px|Willis Tower In Willis Tower' ītōcā ōme ohcalli īpan Chicago.
The Chieftains
Huēycaquizcopīnalōni
Neneuhcāyōtl:Irtlālpan tlacuīcaliztli
Willis Tower
Tlahtōllōtl
Tlacalmanoliztli īhuīcpa 1970 oc 1974 xihuitl.
Josefina Vázquez Mota
Josefina Vázquez Mota (1966 - ) ce mexihcatl cemitqui ipan Felipe Calderon itepachololiz ompa Mexihco.
Kuechkoatl
Ne kuechkoatl ni se tekuaketl tlapiyali, ne koatl nemi tonali tlali, sakatlali uan atoktli. Ni tlapiyalmej kikuaj koatochimej, tekomajmej uan kimichimej.
Josefina Vázquez Mota
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1966
Tonatiuhcuauhtli
Tōnatiuhcuāuhtli ( Águila del sol) cē tōtōtl.
Occequīntīn macehuallahtōlcopa
Neneuhcāyōtl:Totomeh (nhn)
Tequitl (netlamachtilli)
miniaturadeimagen|[[Mēxihcatlahtohcāyōtl īāltepēmeh īntequihuān īpan in Mendoza āmoxtli.]]
Cē tequitl cā in netlamachtilli tlapatiotaloh Tlācatiyānpampa.
Neneuhcāyōtl:Tequitl
Huēhueh Xīcohtēncatl
Huēhueh Xīcohtēncatl ōcatca tlahtoāni Tizatlān, cē Tlaxcallān āltepētl.
Neneuhcāyōtl:Tlaxcallān
Tlakuachij
Ne tlacuachij latintlajtoltika (Didelphis) ni se tekuaketl tlapiyali ochanti koatitlan uan tepeuajkaj, noijki ipan ueyitok altepemej uan chinankomej. Tlakuachij ni se tlapiyali nextik, chipauak nos chokoxtik uan kuikuiltik itech isenyelis Didelphidae. Ne tlapiyali katli kipia tsonyok ipan pachontik euatl, tsonyok uan ueueyak ikuitlapaj uan ueyik inakas. Kenaj ya kipia miyak inichkayo kinkixtiliaj o kinximaj tlen sempa kinnamaka nopaj inichkayo uan nojkia nopa tlapiyalmej. Tlaj mitsita nimaya motlalojteua, ajmo mokaua tinechkauis. Uan ininkoneuaj kinnemiltiaj ininkuitlapa ke nopa kolotl.
Tlakuachimej ajmo mikti ika ya nopa tla mitschajkos mitstlapololtis, pampa ya nopa mas tenkokokej tlen koamej.
Itlakualis
Ni se tlakuachimej kikuaj sakatl, xinachtli, nochtli yampatsa kikua selik toktli uan koamej, tokamej, koatochimej oksekin. Ino tlapiyali quipiya ipilkoneuan ajkopa inakayo. Katliueli xiuimej uan kijij atl pilkentsi.
Iteixmatilis
Nochimej tlakuachimej:
Ifrane
Altepetl Ifrane in ompa Marruecos.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Marruecos
Cuantoma
Cuantoma, Tlapālpan huan Zāyōlan tlahtoāni.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Ōmicqueh xiuhpan 1502
Gabriel Quadri
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1966
Cuauhtemoc
Cuauhtemoc ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Mexico. Huallauh in nahuatlahtolli (Cuauhtemoc), in quihtoznequi «In cuauhtli temoa». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Cuauhtémoc.
Tlalticpacmatiliztli
Neneuhcāyōtl:Nahuatocaitl Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl Neneuhcāyōtl:Nahuatlaltocayotl
María Leticia Centurión Plate
Leticia Centurion nozo Maria Leticia Centurion Plate (1987 - ) ītōcā cē paraguaytlācatl ixiptla. Otlacat in ompa Asunción.
Nō xiquitta
Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1987 Neneuhcāyōtl:Paraguaytlācah
Nezahualcoyotl
Nezahualcoyotl ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Mexico. Hualauh in nahuatlahtolli (Nezahualcoyotl), in quihtoznequi «In coyotl nezahualtia». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Nezahualcóyotl.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Nahuatocaitl Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl
Tlacocuauhtli
thumb|250px|right|Tlacocuauhtli
Tlacocuauhtli ( Águila de obsidiana) ce tototl.
Duran Duran
Duran Duran ītōca cē rock tlacuīcaliztli tlein ōmopēuh īpan 1978 xihuitl īpan Birmingham, West Midlands, Inglatlālpan.
Neneuhcāyōtl:1970s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1980s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:1990s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Duran Duran Neneuhcāyōtl:Tlātlamantic rock tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:New wave tlacuīcaliztli
Kuauenchotik
Kuauenchotik se tlapali tlen achichiltik kanaj soyotik. Se tlauili kaxtilantlajtoltika magenta, ne tlamantli ka ipan koatlajketl.
Sekinok ueyikaltemitl
Neneuhcāyōtl:Tlapali
Vladimir Putin
thumb|Vladimir Putin (2018) Vladimir Putin (1952 - ) ce rusiatecatl cemitqui auh axcan tlahtocatlahtoani in Rusia tlalli.
Pilcayotl
Putin otlacat 7 metztli octubre itech 1952 ipan Leningrado, RSFS itech Rusia tlalli, motenehua Unión Soviética (axcan San Petersburgo, Rusia).
Celtic Woman
Celtic Woman ītōcā cē folk tlacuīcaliztli ōmochīuh īpan 2004 Irtlālpan.
Huēycaquizcopīnalōni
Neneuhcāyōtl:Irtlālpan tlacuīcaliztli
Tlilcuauhtli
thumb|250px|right|Tlilcuauhtli
Tlilcuauhtli ( Águililla solitaria) ce tototl.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Totomeh (nhn)
Star Wars
miniaturadeimagen Star Wars
Pedro
Pedro ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Caxtillan ihuan Portugal. Huallauh in hebreotlahtolli עִמָּנוּאֵל (ʻImmānûʼēl), in quihtoznequi «In tlaneltocani in teotl». Εμμανουήλ (Emmanuel) in greciamachiyotl itechpa ʻImmānûʼēl, in tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Pedro; in cihuatocatl Petra ca.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl
Nezahualpilli
Nezahualpilli ce tlacatocaitl huan iontetoca tlacatl ompa Mexihco. Huallauh in nahuatlahtolli (Nezahualpilli), in quihtoznequi «In piltontli nezahualtia». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Nezahualpilli.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Nahuatocaitl Neneuhcāyōtl:Tlacatocaitl
Dora in cihuaxittonteotl (tlacatiani)
Dora in cihuāxīttōnteōtl ītōcā cē ahmelāhuac tlācatiani īpan in ītlazohxāyacauh neneuhqui tōcāitl. Tlahtōa in caxtillāntlahtōlli nōiuhqui in inglatlahtōlli.
Tlahtōllōtl
Otlakat in ik chikueyi metstli 14, 1993 ipan Pachouakan, Hidalgo uan in chikueyi metstin, okixmati isiuaixoyu Alicia in ik makuili metstli, 1994 uan iteixoyu Diego ipan matlaktetl onse metstli 1997.
Matlakxiupan 1990, otenkuyotia in pixkalistli atsontsontlakolintlalkolistli tlein tlayankuiliskia tlamilispan 1999.
Zātepan 2005 ōāpōlti in ōllīpampazohtli Save Diego, cāmpa ōmāquīxtia Diego in huitztexcaltin. Ōtlāyancuili pēhualizpan 2006.
Īpan ic ēyi mētztli 2009, ha sufrido cē īxiptlacueppa para realizar la grabación de la nueva caricatura de Nickelodeon, Dora y sus amigos en la ciudad pero después de una breve controvesia, la interpolación de Dora se dio a conocer el 16 de marzo de 2009. Este nuevo look se usó finalmente para la nueva serie grabada el 21 de julio de 2009.
Īxiptlayōlpixcaliztli "Dora's Big Birthday Adventure"
El 14 de agosto de 2010, con motivo del 10 aniversario de la caricatura del mismo nombre emitida en Nickelodeon, cuando cumplió 17 años, decidió realizar la grabación de su nueva película llamada La gran aventura de cumpleaños de Dora. En esta película Dora y su inesperable amigo, Botas, quedan atrapados el Mundo de Wizzle, pero si quieren regresarle su cristal al Wizzle de los Deseos, entonces ambos irán de regreso a casa a tiempo para la fiesta de cumpleaños de Dora. Cuya película se grabó al mismo tiempo después de conmemorar los 17 años del personaje que acaba de crecer cambiando su look después de 15 años. Esta comenzó a estrenarse en Estados Unidos el Ic chicuēyi mētztli 14, 2010.
Malinalxochitl
Malinalxochitl ce cihuatocaitl huan iontetoca cihuatl ompa Mexihco. Huallauh in nahuatlahtolli (Malinalxochitl), in quihtoznequi «In malinalli ihuan xochitl». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillantlahtoltica Malinalxóchitl.
No xiquitta
Neneuhcāyōtl:Cihuatocaitl Neneuhcāyōtl:Nahuatocaitl
Ācōlnāhuacatl
Ācōlnāhuacatzin ītōcā ce tepanecatl tlahtoāni īpan Āzcapōtzalco. Neneuhcāyōtl:Ōmicqueh xiuhpan 1371
The Prodigy
The Prodigy ītōca cē electronica tlacuīcaliztli tlein ōmopēuh īpan 1990 xihuitl īpan Braintree, Essex, Inglatlālpan.
Colimotl
In Huēytlahtoāni Cōlimotl, nozo Tzome, in tetzacutica Cōlimān tlahtoāni.
The Prodigy
Neneuhcāyōtl:1990s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2000s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:2010s tlacuīcaliztli Neneuhcāyōtl:Punk Neneuhcāyōtl:Electronica Neneuhcāyōtl:Tlātlamantic rock tlacuīcaliztli
Colimotl
Tlahtōlcaquiliztilōni
Neneuhcāyōtl:Ōmicqueh xiuhpan 1523
Xtabay
Xtabay, ahnozo Ixtab («Mecacihuātl» īpān quichetlahtōlli) ītōca in maya miquitztli teōtl.
Nuttall āmoxtli
220px|thumb|In Nuttall āmoxtli
Xtabay
Neneuhcāyōtl:Mayacamanalyotl
Nuttall āmoxtli
In Nuttall āmoxtli, nozo Zouche-Nuttall āmoxtli nozo Tonindeye āmoxtli, cā cē mixtēcah huehcāuh āmoxtli, cuiloatli in mācuīlpōhualxihuitl XIV. Quiāmapōhua in Chicuēyi Mazātl ītlatollotl.
Neneuhcāyōtl:Mēxihcaāmoxtli
Wieselburg
Wieselburg, nāhuatlahtōltica quihtōznequi Ōmātōyāc, callahtelli cah in calpōlco Scheibbs īpan in tlahtohcāyōtl Tlani Austria, Austria.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Austria
Itzamná
Itzamnā ītōca in maya teōtl.
Apipiyalotl (nch)
Apipiyalotl se patlaketl tlapiyali.
Pina Pellicer
Josefina Yolanda Pellicer López de Llergo nozo Pina Pellicer ītōcā mēxihco īxiptlayōllācatl.
Apipiyalotl (nch)
Sekinok ueyikaltemitl
Neneuhcāyōtl:Okuilmej
Itzamná
Neneuhcāyōtl:Mayacamanalyotl
Pina Pellicer
Tlahtōllōtl
Pellicer otlācat īpan Āltepētl Mēxihco. Itahtli ītōcā César Pellicer Sánchez Mármol, Inantli ītōcā Pilar López de Llergo Caballero. Itlahtli ītōcā xōchicuīcanitl Carlos Pellicer. Iccāuhmeh ītōcā īxiptlayōllācatl Pilar Pellicer auh tepoztlacuiloh Ana Pellicer.
Rotterdam
Altepetl Rotterdam in ompa Tlanitlālpan.
Pina Pellicer
Tlahtōllōtl
Itocaitl oān itech Pina Menichelli.
Rotterdam
Neneuhcāyōtl:Āltepētl īpan Tlanitlālpan
Pina Pellicer
Tlahtōllōtl
Achtopa īxiptlayōlli ītōcā One-Eyed Jacks īca Marlon Brando In xiuhpan 1960.
Onomahmicti in xiuhpan 1964, ipampa cuetlaxihuiliztli.
Tlahtōlcaquiliztilōni
<REFERENCES/>
Pellicer, Pina Pellicer, Pina
Na Casaidigh
Na Casaidigh ītōcā cē folk tlacuīcaliztli ōmochīuh īpan 1980 Irtlālpan.
Huēycaquizcopīnalōni
Neneuhcāyōtl:Irtlālpan tlacuīcaliztli
Xochitl (tocaitl)
Xochitl ce cihuatocaitl huan iontetoca cihuatl ompa Mexico. Hualauh in nahuatlahtolli (Xochitl), in quihtoznequi «In xochitl». Ontetocaitl tlen omocuep in caxtillahtoltica Xóchitl.
Salzburgo
Salzburg (Teutontlahtōlli: Salzburg, [ˈzalt͡sbʊɐ̯k] (tēpalēhuiliztli·info)) ītōcā āltepētl in ōmpa Tlāpcopatlahtohcāyōtl cah.
Occe necuazaloliztli
Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Austria
Altepenanyotl Huaxyacac
Altepenanyotl Huaxyacac Juárez ( Zona Metropolitana de la Ciudad de Oaxaca de Juárez; Ñundua) ītōcā in achi huēyāltepētl īpan Mēxihcah Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl. Āltepētl Huāxyacac ahciqui in Huāxyacac Tēcuācān, in Huāxyacac Tlahtohcāyōtl īhuān in Santa Cruz Xōcotlān.
Huāxyacac inic ōme āltepētl cemānāhuac cah, auh in āltepētl īca ocachi caxtillahtōhqueh, īhuān ocachi mācēhualchānehqueh cah.
Āltepēnānyōtl tlacāuhtli Āltepētl Huāxyacac Juárez
( "Zona Metropolitana de la Ciudad de Oaxaca de Juárez" nozo "ZMCOJ")
Īāltepēnānyo tlacāuhtli
In Āltepēnānyōtl tlacāuhtli Āltepētl Huāxyacac ca ōcematic nic:
Neneuhcāyōtl:Altepematiliztli ipan Mexihco Neneuhcāyōtl:Huaxyacac