cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گوگان
گوگان شرقی آذربایجان اوستان ره اتا شهر هسته که آذرشهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۳۶ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۱٬۷۴۲ نفر جمیعت داشته.
جمال‌الدین‌کلا
جمعیت
اینتا روستا، چار دونگه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۳ نفر (۲۲خانوار) بی‌یه.
کارل الکساندر مولر
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئیس فیزیکدون
خرم‌آباد
په‌نویس
رج:ایران اوستانون ره نیشتگاهون رج:لرستان اوستان شهرون رج:خرم‌آباد شهرستان
N
دپیته چرخه‌تو
رج:لاتین الفبا
چالسرون
منابع
چالسرون
مروون کنزاری
ممبعئون
رج:زننه آدمون رج:هلند بازیگرون
ایلام
په‌نویس
رج:ایلام اوستان شهرون
O
تاریخچه
این حرف مصر دله تاسا خله تغییر نکرده و ونه اولیه شکل اتا چشم ره مونسته. مصری‌ها ونجه بی‌چمر حرف وسّه استفاده کردنه. ولی سامی زوونون دله چِش ره «عَین» گتنه (هنوز هم عربی دله اینتی گنه). این حرف «ع» چمر ره بیته و یونانی دله «ئومیکرون» ایسم ره ونه سر بی‌یشتنه و اونجه بر این وَر، ونه صدا عوض بیّه و همینسه O غربی زوونون دله «اُ» چمر ره دِنه.
پاس (کیتا فیلم)
پاسیکاتا کیتا فیلم هسه کا ونه دایرکتر هانیع بوالی هسه و 1397 دله اکران بویه .اینتا فیلم باش(موفق) بویه کا خلاقیت جائزه ره کلیفورنیا فستیوال جه بیره و خارترین فیلم ویننئون اشش جائزه ره دی بیلجیک فیلم فستیوال دله بیته و
آسنی
اتا عکاسباشی آسنی ره گونه کا وه آتولیه دله دره و اونتا کسونی کا دره شوننه کوچ هاکنن عکس ره گیرنه امبا وه اینتا جا کا وه ره خش نینه ونه ایرون دله زیوش هاکنه و... ...
علی داوودی
بن مایه
رج:گت مردمون آمل رج:آملی سیاستمدارون
یاسوج
یاسوج اتا شهر ایران دله هسته که کهگیلویه و بویراحمد اوستان ره مرکز هسته و ونه جمیعت حدود صد هزار نفر هسته و ایران ِپچیک‌ترین مرکز اوستان هسته و اتا نو شهر حیساب وونه.
اردوان پنجم
منابع
رج:اشکانیون شاهون
رودبار ادرو
جمعیت
اینتا روستا، چار دونگه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۶۵ نفر (۳۷خانوار) بی‌یه.
بند کالی
منابع
بتو
مهربان (سراب)
مهربان (سراب) شرقی آذربایجان اوستان ره اتا شهر هسته که سراب شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۴۱ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۵٬۷۷۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شرقی آذربایجان اوستان شهرون رج:سراب شهرستان
اروت
جمعیت
اینتا روستا، گرماب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۱ نفر (۴۷خانوار) بی‌یه.
۱۹۱۲ تابستونی المپیک
منابع
استکهلم، ۱۹۱۲
شمشک
شمشک تهران اوستان ره اتا شهر هسته که شمیرانات شهرستان دله قرار دارنه. این شهر حدود ۲٬۸۲۳ نفر جمیعت دارنه.
وایقان
وایقان شرقی آذربایجان اوستان ره اتا شهر هسته که شبستر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۷۲ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴٬۶۷۸ نفر جمیعت داشته.
Q
تاریخچه
اتروسک‌ها هرگدر خاستنه که /kʷ/ (کیو) بنویسن، Q ره V وَر یشتنه و رومی‌ها این روش ره وشون جه یاد بیتنه. لاتین ِاولین کتیفه‌ئون دله، حروف C، K و Q جه استفاده کردنه که /k/ و /ɡ/ ره سراق هادن. دمبال‌تر، C جه استفاده هاکردن باب بیّه و کم‌کم G شکل هم جا دکته و اینتی بیّه که Q شه کاربرد ره از دست هدا و خله زوون‌ها دله فقط «کیو» چمر ره دنه.
لینا بتنکورت
منابع
رج:پولدار آدمون رج:گت مردمون فرانسه
نیما علامه
نیما علامه (بزائهٔ ۶۴ اردیبهشت ۳ - شیراز) ئه‌تا ایرونی خونشکر ، تنظیم‌کر ، آهنگساز و شاعر هسته. ونه اولین ترک «خواب و خیال» نوم داشته.
نرگس زمین
جمعیت
اینتا روستا، گرماب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۵ نفر (۲۴خانوار) بی‌یه.
اریتره
تاریخ
سال ۱۹۵۲ این سرزمین اتا شه‌گردون (=خودمختار) ِایالت بیّه و اتیوپی ونجه اتا فدراسیون بساته. ولی اریتره‌ی ِمردِمون این الحاق جه راضی نَیینه و ۱۹۶۲ جه شورش ره شروع هاکِردنه و تا ۱۹۹۲ وشون قیام دمباله داشته.
هاگی، یاماگوچی
هاگی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِیاماگوچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۵٬۸۳۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۹۸٫۸۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷۹٫۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۳-۰۶ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
فردیس
فردیس البرز اوستان ره اتا شهر هسته که فردیس شهرستان دله قرار دارنه. این شهر حدود ۱۸۱٬۱۷۴ نفر جمیعت دارنه. فردیس پیش‌تر کرج شهر دله حیساب بی‌یه.
S
تاریخچه
درست میّن نی‌یه ولی حدس زنّه که این حرف سامی زوونون دله کشتی یا دندون عکس جه بئیت بی‌بون و «ش» چمر ره دائه. یونانی دله وه ره زیگما یا سیگما (Σσς) نوم هدانه.
گلسار (البرز)
په‌نویس
رج:البرز اوستان شهرون
کاتک کا
چیزونی گه نیاز هسته
تنها وسیه مورد نیاز ئه‌تا شال یا چارقد هسته گه وه ره بصورت شلاق و به نوم «کاتک» درست کانّه.
بن مایه
رج:بومی کا
امیرحسین کریمی
امیرحسین کریمی (بزائه ۱۳۶۵ - تهرون) گه خله‌ها وه ره با نوم امیرحسین آکادمی اشناسنّه  ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته. وه تا ۱۲ سالگی ایرون دَیّــــــه بعد بورده خارج. نروژ و انگلیس درس بخوندسته و روابط بین الملل فارغ التحصیل هسته.
وه بعد از ۴ سال بِــصدایی، ۹۵ دی دله خاش اولین مجاز ترک ره گه ونه نوم «واله» بیه منتشر هاکارده.
V
V یا v چارومین حرفی هسته که لاتین خط دله وجود دارنه. وه اتا بی‌چمر حرف هسته که «و» بخوندست وونه. این حرف «پیروزی» (ویکتوری) کلمه‌یِ اولین حرف هسته و دست جه این کلمه ره سِراق دِنّه که یعنن پیروز وومبی. V و چنتا حرف دیگر ره و|واو ِحرف سر جه بساتنه.
مایکل فارادی
فارادی اتا رساناچی ِوَر ِمغناطیسی میدون خَوری گاته که جریان DC دانّه و همینتی الکترومغناطیس ِپایه‌ئون ره فیزیک دله بساته. وه الکترومغناطیسی القا و برقکافت قانونون ره هم بنویشته. وه اثبات هاکرده که مغناطیسی خاصیت بتونده نور ِشعاع سَر اثر بی‌یله و اتا اساسی رابطه این دِتا میون برقراره.
اردشیر
منابع
رج:ساسانیون شاهون
آفیس (سریال)
منابع
رج:آمریکایی سریالون
طبقده
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
فردریک میسترال
فردریک میسترال اتا فرانسه‌ای نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال ۱۹ برنده بیّه. وه اوکستیان زوون جه شعر نوشته و چون این زوون ره دِباره جان بخشی‌یه، نوبل جایزه ره وه ره هدانه.
مشترک‌المنافع کشورون اتحادیه
وابسته جستارون
رج:سازمان‌ئون بین‌المللی  رج:کشورون با حیساب زوون
هچیرود
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
نکارود
منابع
رج:نکا
X
X یا x بیست و چارومین حرفی هسته که لاتین خط دله وجود دارنه. وه اتا بی‌چمر حرف هسته که «ایکس» بخوندست وونه.
تاریخچه
این حرف یونانی زوون جه بمو ولی اونجه «خ» چمر ره دائه.
Y
دپیته چرخه‌تو
رج:لاتین الفبا
توماس استرنز الیوت
توماس استرنز الیوت که وه ره '''تی. اِس. اِلیوت''' گاتنه (بزائه ۲۶ سپتامبر ۱۸۸۸ - بمرده ۴ ژانویه ۱۹۶۵) اتا آمریکایی-بریتانیایی شاعر، نمایشنومه‌نویس، منتقد و ویراستار بی‌یه که ونه بتترین کتابون نوم «هرز سرزمین» (۱۹۲۲) و «چار کوارتت» (۱۹۴۳) هستنه. الیوت شعر ِنوسازی ِجنبش ره رهبری کارده. وه انگلیسی شعر و ادبیات ِسبک بیان، سرایش و قافیه‌پردازی ره عوض هاکرده. «چار کوارتت» ِکتاب ِمنتشر بیّن په، وه خله معروف بیّه و سال ۱۹۴۸، این کتاب وسّه، «مِریت» ِنشون و نوبل جایزه ره بَییته.
اسپیارملک
جمعیت
اینتا روستا، فیروزجاه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت زیر سه خانوار بی‌یه.
ونیز
ونیز اتا شهر هسته که ونتو ایالتِ نیشتگا هسته. این شهر ایتالیایِ توریستی شهرون و تاریخی مراکز جه حیساب اِنه. معروف هسته که ونیز ره ئو سر بساتنه و ونه بعضی سِره‌ئون میونه، جای خیابون، ئو کِله هکشی هسته و مردم لوتکا جه رفت-روش کننه. ونیز دله وقتی روم امپراتوری دپاشنی بیّه، اتا جمهوری بسات بینه که ونیز جمهوری گتنه و دنیایِ مهمِ تجاری حکومتون جا بی‌یه. این شهرِ محلی زوون ونتی هسته.
تیمور گورکانی
وه سه‌بار مازرون ره حمله هاکرده و مرعشیون سلسله ره رِقِد بدائه. وه اسکندر شیخی، کیای چلاویون، ره آمل ِحاکم هاکرده ولی اَی وه ره هم حمله هاکرده و بکوشته.
جنیفر لارنس
وه سیلور لاینینگز (۲۰۱۲) دله اتا بی‌شی زنا نقش ره، شه ۲۲ سالگی گادر، کا هاکرده که اوسکار جایزه ره ونه وسّه بیته. وه امریکن هاستلر (۲۰۱۳) فیلم دله اتا سلیطه زنای نقش ره کا هاکرده و ونسه بفتای جایزه ره بیته. لارنس سه‌بار گولدن گلوب هم بیته که جز دِتا فیلم قبلی، سومی جوی (۲۰۱۵) وسّه بی‌یه. بجز اینان فیلم‌ها که بائوته بیّه، وه پسنجرز (۲۰۱۶) علمی-تخیلی، مادر! (۲۰۱۷) ترسناک تریلر، و رد اسپارو (۲۰۱۸) جاسوسی، دونت لوک آپ (۲۰۲۱) سیو-کمدی فیلم‌ها دله هم بازی هاکرده.
سادات‌مله (ساری)
سادات‌محله (ساری) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِچار دونگه بخش دله دره.
رابرت لافلین
رابرت لافلین اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۸ میلادی، ات‌جور مایع کوانتومی کشف هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
گرهارد هاوپتمان
گرهارد هاوپتمان اتا آلمانی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه آلمانی زوون جه رمان و درام نوشته.
انجیل‌چال
منابع
انجیل‌چال
کندسبن
کندسبن اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِچار دونگه بخش دله دره.
دوری
دوری اتا ظرفه گه ویشته گِــرد هسته و خله جول نیه. دوری دله ویشته پلا خارنّــه.
۲۸ اکتبر
بریم بگردستن
28
سوسن پرور
سوسن پروز اتا ایرونیج تیاتر و تلوزیون کاکر(بازیگر) ئه که 1354 دله دنیا بموئه و کاکری ره 1372 جا تیاتر دله شروع هاکرده و 1382 دله کا بزنگاه سریال دله کاکری هاکرده نومدار بیه.
نادر کوهستانی
نادر کوهستانی ئه‌تا ایرونی تنظیم‌کر هسته. وه ویشتر با امیر تتلویِ آهنگ‌ئونِ تنظیم هاکاردن بشناسیه وونه.
مارتینیوس ولتمن
مارتینیوس ولتمن اتا هلند فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۹ میلادی، کوانتومی ساختار سر کار هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
بجدم
جمعیت
اینتا روستا، گرماب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۵ نفر (۲۱خانوار) بی‌یه.
ساها
جایی که همیشک ساها بائه ره نسوم گانّه. بعضی لهجه‌ئون نسوم ره نسُم، نسام یا نسون هم گانّه.
هنریک پونتوپیدان
منابع
رج:دانمارک نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
سقراط
سقراط اون گادر ویشترین معروفیت ره پیدا هاکرده که وه ره ۷۰ سالگی گدر دادگاه بکشنینه و محاکمه دله هیئت منصفه ونه مرگ ره بخاستنه. وه این دادگاه دله شه جه دفاع هاکرده و ولی دموکراسی باعث بیّه که وه ره بکوشتنه. ونه دفاعیه خله صدا هاکرده و این داستان اروپای مردمون فکر ره قرن‌ها درگیر هاکرده.
بمردن
سال ۳۹۹ پیش از میلاد، آتن ِشهر دله اتا محکمه یلنه و سقراط ره متهم کانّه که «جوون‌ها ره فاسد هاکرده» و «بی‌دینی کانده». وه این اتهامات ره قبول نکرده ولی هیئت منفصفه رأی هدانه که وه یا ونه بکوشت بوو یا ونه شهر جه تبعید بوه. وه قبول نکانده که شهر جه در بوره و اینتی وانه که زهر ئو ره دِنّه وه خارنه و میرنه. پیش از بمردن هرچی گپ بزو ره افلاطون اتا کتاب هاکرده و ونه نوم ره گانّه «آپولوژی» یا «دفاعیات». سقراط شه دفاعیات دله گانه که مردم ویشته وه ره عاقل آدم دونّه کنار، دلفی معبد ِخدائون هم وه ره داناترین آدم نوم هدانه ولی وه شه گانه که هچّی ندونده و چون دونده که ندونده، عقلی کانده و عاقل‌ترین شخص وونه.
اصلی تفکرات
اونتی که ارسطو گاته، دِ چی ره بنشنه سقراط ِاصل و اساسی بائوته بشناسی‌ین: استقرایی استدلال و «کلّی تعریف». کلی تعریف یعنن که هر کلمه‌ای اتا معنی و مفهوم ونه داره که وه ره اونتی تعریف هاکنیم. امکان نکانده که ات‌چی بی‌تعریف بائه. تعریف ات‌سری شرایط دارنه و ونه جامع بائه. استقرا هم اتا روش هسته که ونجه نتیجه‌گیری کانّه؛ مثلاً ات نفر که پونصدتا غاز بدی‌یه که گردشون اسپه رنگ بینه، هیچ غاز دیگری هم ندی‌یه، تونده استقرایِ اصل جه نتیجه بَیره که غاز جماعت اسپه هستنه.
بن بنویشت
رج:فیلسوفون رج:سقراطی فیلسوفون
چشمه کیله
این روخنه‌یِ اوائل که یلاق وَری دره ره چشمه‌کیله گننه و ونه جلگه وَری طرف ره مزر نوم یلنه. چشمه کیله ئو مشت هسته و سال دله خشک نبونه و ونه جولی متوسط حدود ۱٫۵ متر هسته و عرض میون ۳۰ تا ۳۵۰ متر و گاهی هم تا ۴۰۰ متر تغییر کنده. شهسوار ِبازار دله اتا پل دره که وه ره چشمه‌کیله پل گننه و اینتا روخنه سر جه شونه. روخنه په ات‌خله کانال هکشی هسته که کشاورزی وسه ئو بیرن: کانال قلعه گردن، کانال کشکو، کانال شاغوزکوتی، کانال‌های غربی و شرقی.
جک کیلبی
جک کیلبی اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۰۰ میلادی، تراشه بساتن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
خواجه‌کلا (بابل)
خواجه‌کلا (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِشرقی بندپی بخش دله دره.
کنوت هامسون
کنوت هامسون اتا نروژی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه نروژی زوون جه رمان نوشته و ونه نوم‌دارِ کتاب مزرعه محصول هسته.
کفند
کفند /kafənd/ (عربی جه: کفن) أتی جمو ئه که بمرده‌ِ آدم ره ونه دله یلنّه و ونه رنگ إسپوئه.
خارخون
خارخون اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِچار دونگه بخش دله دره.
آناتول فرانس
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
بردمن
بردمن یا پرنده‌مونا اتا فیلم ِنوم کمدی-درام ژانر دله و کارگردانی، تهیه‌کنندگی و نویسندگی آلخاندرو گونزالز اینیاریتو جه هسته که ۱۷ اکتبر ۲۰۱۴ اکران بیّه. مایکل کیتون، زک گالیفیاناکیس، ادوارد نورتون، آندره‌آ ریسبرو، امی رایان، اما استون و نائومی واتس این فیلم دله نقش دارنه. کیتون ِنقش این فیلم دله اتا هالیوودی بازیگر هسته که مدت‌ها پیش اتا ابرقهرمونی نقش جه شهرت پیدا هاکرده و اسا خانه اتا تیاتر جه دِباره مشهور بَواشه.
ریموند دیویس جونیور
ریموند دیویس پسر اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۰۲ میلادی، نوترینوهای کیهانی سر کار هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
ابی ابراهیمی
ابی ابراهیمی (بزائهٔ ۱۳۶۳ شهریور ۲۰ - محمودآباد) اتا مازرونی خونش‌کَر هسته که گلکی پاپ خوندنه، جدیدا شایعاتی بوجود بیمو مبنی بر همکاری این خونشگر با آرون افشار که نتیجه این شایعات هلا معلوم نیه
کلین
هرچی که بسوت‌بو، ونه بموندسته‌ئون ره گونّه کلین.
آق‌قلعه (سرعین)
جمعیت
اینتا روستا، آب‌گرم ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۸۶ نفر (۶۵خانوار) بی‌یه.
علی رمضانی پاجی
مقاله‌ئون
4 – مقاله برتر کنگره بین المللی غدیر و انسجام اسلامی ( سال 1386 )
9 – مقاله برتر کنگره ملی اصلاح الگوی مصرف نان سازمان غله استان مازندران ( سال 1388)
شاپور سوم
منابع
رج:ساسانیون شاهون
علی رمضانی پاجی
مقاله‌ئون
13-استاد راهنما و مشاور 2 رساله دکتری
خوان فرانسیسکو تورس
خوان‌فران تیم‌های رئال مادرید، اسپانیول و اوساسونا دله هم دَیی‌یه و سال ۲۰۱۱ بی‌یه که ۴ میلیون یورو جه بورده اتلتیکو مادرید دله.
ریکاردو جیاکونی
ریکاردو جیاکونی اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۰۲ میلادی، اساره‌شناسی سر کار هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
هلی کاک
هلی کاک اتی میوه نوم هسته که تابستونی هسته. این میوه دار سرخ و گوشتی هسته و ونه وسط تیم دارنه. ترکیه، آمریکا و ایران ویشترین هلی‌کاک ره تولید کانّه. هلی‌کاک خله خواص دارنه و ونه ولگه و تی‌تی ره هم بنشنه بخاردن. اولین بار گیلاس جایی میون مازرون دریا تا سیو دریا ونه در بمو بائه ولی قدیم‌تاسا وه ره اروپا دله هم کارنّه.
سماگوش‌محله
جمعیت
اینتا روستا، فیروزجاه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۷ نفر (۷۵خانوار) بی‌یه.
مقّاش
اینتا افجار(افزار) صنعت و دکتری(طب) دله دی کار شونه. امبا اونتا مقّاشئون کا وه ره دکترئون استفاده کننه ره پنس گننه.
۲ نوامبر
2 نوامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 2 نوامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
میکاسا، هوکایدو
میکاسا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۱٬۴۵۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۰۲٫۶۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۷٫۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۷-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
۲۰۰۰ تابستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} سیدنی ۲۰۰۰ المپیک (رسمی نوم: Games of the XXVII Olympiad) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که بیست و هفتمین کش استرالیا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۱۵ سپتامبر تا ۱ اکتبر ۲۰۰۰ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره جنرال سر ویلیام دینه اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۲۸ ورزش و ۴۰ رشته وجود داشته و ۱۰۶۵۱ نفر، ۱۹۹تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آمریکا کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
سیدنی، ۲۰۰۰
آنتونی جیمز لگت
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:روسیه فیزیکدون رج:بریتانیا فیزیکدون
ایچینومیا، آیچی
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
مهاباد
په‌نویس
رج:غربی آذربایجان اوستان شهرون رج:مهاباد شهرستان
کلاکرده
کلاکرده اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِچار دونگه بخش دله دره.
ایوان بونین
ایوان الکسیویچ بونین اتا روسیه‌ای نویسنده بی‌یه که فرانسه دله دیّه و نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه روسی زوون جه رمان و شعر و پچیک آسنی نوشته.
۲۰۱۲ تابستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} لندن ۲۰۱۲ المپیک (رسمی نوم: Games of the XXX Olympiad) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که سی‌اُمین کش بریتانیا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۲۷ جولای تا ۱۲ اوت ۲۰۱۲ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره ملکه الیزابت دوم اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۲۶ ورزش و ۳۹ رشته وجود داشته و ۱۰۷۶۸ نفر، ۲۰۴تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آمریکا کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
لندن، ۲۰۱۲
ایسپانیای دله‌یی جنگ
منابع
* رج:دله‌یی جنگون رج:ایسپانیا تاریخ
تیرتاش راه‌آهن ایستگاه
تیرتاش راه‌آهن ایستگاه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ رضا شاه دوره جه رسنه. تیرتاش راه‌آهن ایستگاه مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کلباد، دهستان کلباد شرقی، شمال روستای لمراسک، نزدیک امامزاده احمد لمراسک هسته. این بنا ۱۷۷۹۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۲-۱۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
۴ نوامبر
بریم بگردستن
4
روسون حمله‌ئون مازرون دریا ره
زمونی که سویاتوسلاو اول کییفی روسون ِشاه بیّه، سال ۹۶۵ میلادی، شه لشکر ره دستور هِدا که خزرونِ دولِت ره رِقِد بَدِن، تا مجبور نَواشِن وشون ره هر دور باج هادِن. اگه خزرها، که اتی تورک ِطایفه بینه و قفقاز ِشمال دَیینه، دیگه اونجه نَیی‌بائِن، ولگایِ شمال تا جنوب تجاری راهون روس‌ها وسّه امن بی‌یه و وشون تونِستنه اِستِپی مناطق و سیو دریا جه استفاده هاکِنِن. تازه روس‌هایِ جمعیت سویاتوسلاو ِجنگون ِپه رشد هاکرده و اسلاوی مردمون فرهنگ این منطقه دله رشد هاکرده و جمعیتی ساختارون منطقه دله عوض بیّه.
گتِ حملاتِ شروع؛ سال ۹۱۳ میلادی جه
روس‌ها سال ۹۱۳، شه اولین گتِ حمله ره انجام هِدانه. این زمون ۵۰۰تا روسی کشتی خزرهایِ سامون دله جه بمونه مازرون ِدریایِ جنوبی سواحل دله. روس‌ها که نخاستنه خزرها جه بجنگن، وشون ره قول هِدانه که هرچی غنیمت بَییتنه ره وشون جه رَسِد هاکِنِن و همه چی نصف-نصف بَواشه. وشون دنیپر ِجنوبی ساحل جه بوردنه سیو دریا وَر، بعد هم آزوف دریا جه بوردنه دان روخنه دله و سارکل جه کشتی‌ها ره خاشکی دله رِخ هِدانه و مازرون ِدریا جه بَرِسینه.
خزرون ِدولِت ِرِقِد بوردِن
سال ۹۶۵ بی‌یه که سویاتوسلاو اول خزرون ره اعلان جنگ هِدا. وه این جنگ دله اغوزها و پچنگ‌ها دله جه سرباز اجیر هاکرده چون نتونِسته شه ارتش جه تیناری خزری سواره‌نظامون ره شکست هاده. سویاتوسلاو سارکل ِشهر ره حدود سال ۹۶۵ نابود هاکرده و کرچ ِشهر، که کریمه دله دَره، ره تاراج هاکرده ولی نتونِسته کرچ ره فتح هاکنه. سپس (احتمالاً در سال ۹۶۸ یا ۹۶۹) آتیل ِشهر، که خزرون ِنیشتگا (=پایتخت) بی‌یه، ره هم بَییته. اتا نویسنده که سارکل ِغارِت په این شهر دله بورد بی‌یه، شه بنویشته‌ئون دله گانه: «روس‌ها حمله هاکردنه و حتی ات چلّه انگور مَل یا مَمیج و حتی اتا سَوزِ وَلگِ نی‌یـِشتنه.» وقتی که روس‌ها «روم و اندلس» جه وَردَگِردِستنه، ابن حوقل تنها کسی هسته که سمندر ِشهر ِغارِت ره گزارش هاکرده،
بعدی حملات
سال ۹۸۷، ات نفر بنوم «میمون»، که شهر دربند امیر بی‌یه، روس‌ها جه بخاسته که وه ره کومک هاکنن تا شه دشمنون ره حمله هاکنه. روس‌ها، که احتمالاً حرفه‌ای سرباز بینه، ۱۸تا کشتی جه بمونه ولی ترسینه حمله هاکنن و اتا کشتی ره پیشی هدانه تا هارشن اوضاع چتی‌یه. این کشتیِ آدمون ره مَله آدمون قتل‌عام هاکردنه، روس‌ها هم بوردنه مسقط ِشهر دله. سال 989 میلادی جه هم اتا گزارش دره که اتا مله‌یی مِلـّا میمون ره نومه هدا که یا روس‌ها ره بیار مه پلی که وشون ره مسلمون هاکنم و یا وشون ره بَکاش. میمون قبول نکارده و ملّا جه درگیر بیّه و شکست بخارده و آخرسر فرار هاکرده. سال ۹۹۲ ولی وردگردسته دربند دله.
احمد خانی
احمد خانی (بزائه ۱۶۵۱ - بمرده ۱۷۰۷) اتا کوردی شاعر بی‌یه که گت‌ترین کوردی داستان ره کورمانجی گویش جه بنویشته و ونه نوم ره مم و زین بی‌یشته.
نازک علیا
په‌نویس
رج:غربی آذربایجان اوستان شهرون رج:پلدشت شهرستان
فوجی‌یوشیدا، یاماناشی
فوجی یوشیدا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِیاماناشی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۱٬۸۷۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۲۱٫۸۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴۲۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۱-۰۳-۲۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
وناجم
وناجم اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِچار دونگه بخش دله دره.
جلین
جلین گلستون اوستان ره اتا شهر هسته که گرگان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۷٬۴۱۷ نفر جمیعت داشته. این شهرِ مردم ویشته مهاجر هستنه و وشون دله سیستان و بلوچستان اوستان جه هم خله درنه.
دوزین
په‌نویس
رج:گلستون اوستان شهرون
شهاب مظفری
آلبوم «ته ره خو بدیمه»
شهاب مظفری خاش اولین آلبوم ره با نوم «ته ره خو بدیمه» در سال ۱۳۹۱ با برنامه‌ریزی مجید دمیرچی و تهیه کنندگی هادی دمیرچی منتشر هاکارده.
نوشین‌شهر
نوشین‌شهر غربی آذربایجان اوستان ره اتا شهر هسته که ارومیه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۷۲ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸٬۳۸۰ نفر جمیعت داشته.
۲۰۲۴ تابستونی المپیک
پاریس ۲۰۲۴ المپیک (رسمی نوم: Games of the XXXIII Olympiad) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت هسته که سی و سومین کَش فرانسه دله برگزار وونه. این مسابقات ۲۶ جولای تا ۱۱ اوت ۲۰۲۴ میلادی برگزار وونه و ونه افتتاح ره امانوئل مکرون اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۳۲ ورزش و ۴۸ رشته وجود دارنه و حدود ۱۰۵۰۰ نفر خانه مسابقه هدان.
ویلیام والاس
ویلیام والاس (بزائه ۱۲۷۲ - بمرده ۲۳ اوت ۱۳۰۵) اتا اسکاتلندی شوالیه و ملّاک بی‌یه که اسکاتلندیون مقاومت ره  اسکاتلند استقلال جنگ دله رهوری  هاکارده. ونه جه امروزه اسکاتلند دله اتا قهرمون و گت‌مردی حساب یاد وونه.
اوجور
جمعیت
اینتا روستا، آب‌گرم ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۵۶ نفر (۸۸خانوار) بی‌یه.
پچیک سوز
داستونی خلاصک
ممد اتا داستون بنویشته کا   میون مدرسئی مسابقئون دله  اول بویه  وونه  نصمه شعبون روج دله  بوره کلا(شهر) گت سالون. ونه پیر کا وینه شه صابکار دستینار هسه ، ممد ره  جبر کنده کا  تا ظهر وردستی سه فرازمند پلی بمونده. ممد نگرونی سوروسات(جشن) نرسینی سه اوی دلیل نیه  وه تا ظهر تمن  مختلف مانهون ره شه را سر وینده  و هر فندی جا اینتا موانع ره رد کانده. اما ونه  پیرخا ریکا متضی کا   فرازمند جه  وه ره خش نینه خاینه کا  بهادار (گرون) خرسک(قالیچه) بدزین جا  فرازمند جه انتقام  هایره.
قباد اول
قباد اول یا کواذ ساسانیون بیستمین شاهنشاه بی‌یه که دِ کش به قدرت برسی‌یه؛ اولین کَش ۴۸۸ تا ۴۹۶ میلادی و این‌صوه ۴۹۹ تا ۵۳۱ میلادی. وه ساسان خاندان جه بی‌یه و شه عامی، ولاش، جه جنگ داشته و این میون هپتالیون که ایرانِ همسایه بینه، وشون جنگِ سر تش اینگونه. قبادِ حکومت گدر، ونه برار جاماسپ هم شورش هاکرده و ات‌گال ونه جا ره بئیت بی‌یه که قباد وه ره درهاکرده و تبعید برسنی‌یه.
جان مایکل کوسترلیتز
جان مایکل کوسترلیتز اتا بریتانیا-آمریکای فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۶ میلادی، تغییر حالتون توپولوژیکی و حالتون توپولوژیکی ماده ره کشف هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
هرمان هسه
هرمان هسه اتا سوئیسی-آلمانی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه آلمانی زوون جه رمان و شعر نوشته.
پر لاگرکویست
منابع
رج:سوئد نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
کردوا
کِردوا یا کُردآباد ، محلی هسته از توابع بخش زیراب شهرستان سوادکوه در استان مازندرون ایران.
لمسوکلا
منابع
لمسوکلا
چنگال
چنگال یا چنگِل اتا گیاه هسته گه اتا گد ریشه و پهن ولگ دارنه و ونه ریشه ره بنه جه دریارنه و پجنّه که وه ره گننه «لبو» و خِرنه. چنگال‌پر ره آش و سوپ و... دله هم شندنّه.
هرمز چاروم
منابع
رج:ساسانیون شاهون
برایان اشمیت
برایان اشمیت اتا آمریکا-استرالیای فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۱ میلادی، جهونِ وِج بموئن ره کشف هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
پاجی
جمعیت
اینتا روستا، بنافت دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۹۵ نفر (۲۰۱خانوار) بی‌یه.
خوئان رامون خیمنز
منابع
رج:ایسپانیا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
تابستونی المپیک
منبع
رج:المپیک
قلعه پایان
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
پتیلوس
جغرافیایی محدوده
پیتیلوس شیر و یا نسبتاً خشک ِجائون، دامنه‌ئون و صخره‌ای سی، سنگلاخی دیفارون، کالومی سِلاب، دره‌ها، روخنه‌ئون پَلی، بینجستون و صیفی‌جات ِمزارع دله زندگی کانده.
کلیه مناطق گیلان و مازندرون تا گرگان بَدی‌یه وونه.
جیجاد
منابع
جیجاد
دیس
دیس(diss) اتی موسیقی سبک هسته که ونجه خونش‌کرون هئی ره توهین کننه و فُش و کتره گننه. اینتی آهنگون هیپ هاپ ِسبک دله باب بیّه و آمریکای 1990 دهه گدر راه هکته. دلایل مختلف تونده باعث بوو که اتا هنرمند اتی دیگر ره دیس هاکنه؛ مثلاً بعضی‌شون قبلاً اتا باند دله دینه و وقتی وشون میون خراب بیّه، هئی ره دیس و دیس‌بک دِنّه یا بعضی گدر ات نفر بی اینکه میّن بوو کی ره دره فُش دِنه، اسنیک‌دیس خوندنه که اتی ره اشاره زنده و ریک چینده.
۱۰ نوامبر
10 نوامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 10 نوامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
کره‌ای
منبع
<references group="persian-alpha"/>
سوریه دله‌یی جنگ
متحد ملل سازمان و حقوق بشر دیدبان گانّه تا سال ۲۰۱۵ میون ۲۲۰ هزار تا ۳۱۰ هزار نفر این جنگ دله بمردنه. حدود ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر هم شه سِره جه آواره بَیینه که وشون میون ۱.۷ میلیون نفر ترکیه، ۱.۲ میلیون نفر لبنان، ۶۲۵ هزار نفر اردن و ۲۴۵ هزار نفر عراق دله پناهنده بینه.
هربرت کرومر
هربرت کرومر اتا آلمان-آمریکای فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۰۰ میلادی، هترواستراکچرز ِنیمه‌هادی ره بساته وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
گلستون شهرون فهرست
این لیست دله گلستون اوستان ِشهرون ِنوم ره برحسب جمیعتی که سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ شمسی داشتنه، وینّی:
منابع
رج:گلستون اوستان
پاپا نوروز
پاپا نوروز یا عمو نوروز (پارسی‌جا:عمو نوروز) اتا شخصیت اساطیری ایران فولکور دله هسته. اینتا مردی ایران عامیونه فرهنگ دله به‌عنوان نماد آغاز بهی‌ین بهار و جشن نوروز شناخته وونه. وه آخرای اسفند ماه دله، و اولای فروردین پیدا وونه و نوروز نوید ره ایرانی مردمون ره دنه.
دائه‌سو
رج:کره تاریخ
پرسپولیس شمال
بیرون بگردِستن
رج:مازرون فوتوال تیم‌ئون
درزی‌کلا (ساری)
منابع
درزیکلا (ساری)
ایوو آندریچ
ایوو آندریچ اتا یوگوسلاویایی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه صربی-کرواتی زوون جه رمان و کچیک آسنی نوشته.
طبری قوم
گت مردمون
گت بنویشته ره بخوندین: گت آدمون
چاف و چمخاله
چاف و چمخاله گیلان اوستان ره اتا شهر هسته که لنگرود شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸٬۸۴۰ نفر جمیعت داشته. چمخاله‌یِ دریاکنار قدیم تاسا اتا توریستی ساحل هسته.
طبری قوم
گت مردمون
رج:ایرانی‌تبار مردمون
ویکتور فرانتس هس
ویکتور فرانتس هس اتا اتریش-آمریکای فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۶ میلادی، تابش کیهانی و پرتو کیهانی ره کشف هکرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
خسرو پرویز
منابع
رج:ساسانیون شاهون
پیمان طالبی
پیمان طالبی (بزائهٔ ۱۳۶۶ خرداد ۲۴) ئه‌تا ایرونی مجری، گزارشگر و نِوازِنده هسته. وه خاش کار ۱۹ سالگی دله اون گادر گه دانشجو بیه با گزارشگری همدون صداوسیمای دله شروع هاکارده. ۳ سال دنبالتر همکاری با رادیو جوان ره بعنوان ونه نماینده همدون دله شروع هاکارده.
ایمان فلاح
همسر=ندا
پیمان طالبی
برنامه ئون
پاتوق شبانه،
نریشن «خانه ما» مستندمسابقه
اردشیر سوم ساسانی
اردشیر سوم ساسانی ساسانیون ِشاهنشاه بی‌یه که حوالی ۶۲۸ و ۶۲۹ میلادی حکومت جه برسی‌یه. وه ساسان خاندان جه بی‌یه و ونه مار رومی شازده بی‌یه. اردشیر شه پی‌یر، شیرویه، جا هنیشته و شیش ماه حکومت داشته تا شهروراز وه ره جیر هکشی‌یه.
منابع
رج:ساسانیون شاهون
لوس آنجلس المپیک
لوس‌آنجلس چن صوه میزبان بیّه:
سَلَمی
رج:بخاردنی‌ئون
ممنوعه شهر
ممنوعه شهر (چینی جه: 紫禁城، پین‌یین جه: Zǐjinchéng) اتا قدیمی شهر پکن ِنزدیکی هسته. این شهر که اسا هچکی ونه دله زندگی نکانده، چین مهمترین تاریخی مکان‌ها جه هسته. ممنوعه شهر ره گت‌ترین و کامل‌ترین چویی مجموعه دونّه که هنو معماری خله قشنگه.
لولمان
په‌نویس
رج:گیلون اوستان شهرون
ورگه‌سران
ورگه‌سران، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، سرعین ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
راسل کرو
راسل ایرا کرو نیوزلندی    بازیگر، نوازنده و کارگردان هسته که گلادیاتور ِفیلم سَره اوسکار جایزه ره بَییته. وه رابین هود و نوح ِرول ره هم بازی هاکرده.
۱۳ نوامبر
بریم بگردستن
13
میانا
جمعیت
اینتا روستا، بنافت دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۷۹ نفر (۱۸۵خانوار) بی‌یه.
رمدان حموم
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
باشگاه فوتوال بارسلونا فصل 2019-2020
فصل جاری
وزملا
جمعیت
اینتا روستا، بنافت دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۳۶ نفر (۶۷خانوار) بی‌یه.
ایوار جیاور
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون رج:نروژ فیزیکدون
سابراهمانین چاندراسکار
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:هند فیزیکدون رج:آمریکا فیزیکدون
هکینان، آیچی
هکینان اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۷۳٬۰۲۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۵٫۸۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۰۳۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۴۸-۰۴-۰۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
تاکیکاوا، هوکایدو
بیرون بگردستن
رج:هوکایدو شهرون
ساری اسلامی شورا
دومین دوره: ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۵
محمد حسین مهرانفر
کای، یاماناشی
بیرون بگردستن
رج:یاماناشی شهرون
کیله
کیله ئه‌تا ظرف هسته گه اندازه بئیتن وه (مثلا گندم دونه) به کار شونه.
حسن یزدانی
حسن یزدانی چراتی (بزائه‌یِ ۷ دی ۱۳۷۳، جویبار) اتا مازرونی و جوباری کشتی‌گیر هسته که آزادِ استایل دله کشتی گیرنه. وه رضا یزدانی جه هم فامیل هسته و وشون هِدی پییر ِعامو پسِر بونّه و اِصالِتاً سوادکوهی‌نه.وشون گَت‌پییر چِراتی هَسّه و از طایفه‌ی یَزدانی‌هایِ چِرات هسّنه.
الکساندر سولژنیتسین
الکساندر سولژنیتسین اتا روسیه‌ای نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه روسی زوون جه رمان و شعر نوشته. ونه بنویشته‌ئون، اون گدر شوروی دله ممنوع بی‌یه و وه تبعید دله دیّه تا ولادیمیر پوتین ِحکومت گدر، وردگرسته شه دیما.
قناری جزیره‌ئون
منابع
رج:ایسپانیا شه‌مختار بخشون
استخرسر (ساری)
استخرسر (ساری) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
منوفارسی
منو فارسی یتّا إعتراضی هشتگه کی أپر مدیائون حمایت جه، این قصد جه کی غیرفارس ایرانیون گلایه‌ئون فارسی کار بزوئن مشکلات جه یا این زوون تبعیضات جه تبیین بەوۈ. ملت توئیتر و اینستاگرام دله این هشتگ په درنه. ونه مقابله و مخالفت وسه، مخالفین همین هشتگ و #قندفارسی هشتگ ره استعمال کانّه. اولین دفعه وسه، أتا ترنه‌بسات اکانت کی آذربایجون بیرق شه سر داشته، را دم بدا این هشتگ ره و العربیه ونه خەور ره تنک-ترو هاکرده.
گیلان شهرون فهرست
این لیست دله گیلان اوستان ِشهرون ره وینّی که برحسب اونچی سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ شمسی، جمیعت داشتنه، میّن بینه:
هاری مارتینسون
هاری مارتینسون اتا سوئدی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه سوئدی زوون جه رمان و شعر نوشته.
زاغمرز
منابع
۱- گت ویکی به آدرس : https://fa.m.wikipedia.org/wiki/زاغمرز
هونگ‌جی
منابع
هونگ‌جی
فرانک ویلچک
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
عبدالباقی درویش
پانویس
رج:گت مردمون نوشهر
ترکمونی زوون
منابع
رج:تورکی
بابل دیدبانی برج
منابع
رج:بابل رج:بابل تاریخی جائون
اکسدوس: گادز اند کینگز
اکسودوس: گادز اند کینگز یا اکسدوس: گاد اند کینگ اتا حماسی-تاریخی فیلم بی‌یه که ریدلی اسکات وه ره کارگردانی هاکرده. این فیلم بنی‌اسرائیل ِهدایت و موسی خروج ره مصر جه سِراق دِنه. این فیلم دله کریستین بیل، سیگورنی ویور، بن کینگزلی، آرون پل، جوئل ادگورتون و گلشیفته فراهانی رُل داشتنه.
بیارجمند
بیارجمند سمنان اوستان ره اتا شهر هسته که شاهرود شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۵۲۸ نفر جمیعت داشته.
ساسی مانکن
ساسان حیدری یافته (بزائه‌ی ۲۰ آبان ۱۳۶۷) معروف به ساسی و ساسی مانکن فارسی‌زوون خونش‌کر هسته که پاپ و رپ ِسبک دله خونش کانده. رویترز وه ره سال ۱۳۸۸ بعنوان ایران ِاتا معروفترین زیرزمینی خونش‌کرون معرفی هاکرد بی‌یه.
ناوارا
ناوارا یا نابارا اتا از ۱۷ شه‌گردون بخشی هسته که ایسپانیا دله درنه و شه اتا از ۵۰تا استان هم حیساب اِنه. ونه نیشتنگا نوم پامپلونا هسته. ناوارایِ مردمون باسکی فرهنگ و زوون دارنه و دولت که خاسته وشون میون سِوایی دِمبَده، اینان ره اتا سِوا بخش دله تقسیم هاکرده. هر سال سن فرمین ِکارناوال، که ورزائون ره خیابون دله ول کانّه، این بخش دله ۱۷ ژوئیه شروع وانه و تا ۱۰ روز ادامه پـِدا کانده.
قارن‌سرا
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۷۷ نفر (۶۷خانوار) بی‌یه.
لونگ‌چینگ
منابع
لونگ‌چینگ
جان ماتر
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
۱۹۳۶ زمستونی المپیک
منابع
IV
مهدی احمدی فولادی
سال ۱۳۳۱ ئه‌تا از دِدُنگهٔ روستائون دله دنیا بمو. دبستان ره چهاردُنگهٔ مرکز، کیاسر دله بگذرونیه و بعد ادامه تحصیل وه بمو ساری و همون اول جه به مسجد جامع رفت و آمد داشته. آخرین سال دبیرستان جه یاواش یاواش مسائل سیاسی ره علاقمند بیّه و سیاسی حرکتون دله ، گت گتون پلی (روزبهی، گریبان، شهید تراب نژاد، آیتی و ...) دَیّــه. سال ۷۵ وه اولین کسی بیه گه بنفع خاتمی وارد میدون بیّه و سال ۸۸ هم رییس ستاد ائتلاف اصلاحطلبون مازندرون بیه.
کتریم
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۱۷ نفر (۵۲خانوار) بی‌یه.
اوئنوهارا، یاماناشی
اوئنوهارا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِیاماناشی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۸٬۲۹۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۷۰٫۶۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۶۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۲-۱۳ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
ریحان‌آباد حموم
ریحان‌آباد حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. ریحان‌آباد حموم مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کلباد غربی، دهستان ریحان آباد هسته. این بنا ۲۰۶۹۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۱-۰۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
رضوان
په‌نویس
رج:سمنان اوستان شهرون
الیاس کانتی
الیاس کانتی اتا بلغارستونی-بریتانیایی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه جهود بی‌یه و بلغاری، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، لادینو و ایسپانیولی جه تونسته گپ بزنه. زمونی که اتریش ره نازی آلمان بئیته و پیش از اینکه جهونی جنگ دوم شروع بوو، وه فرار هاکرده بورده انگلیس و تا عمر داشته، اونجه بموندسته ولی ونه معروفترین کتابون آلمانی زوون هستنه.
تای‌چانگ
منابع
تای‌چانگ
بالا مرگو
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۱۷ نفر (۵۲خانوار) بی‌یه.
برونیسواو کوموروفسکی
برونیسواو ماریا کوموروفسکی (Bronisław Maria Komorowski) یک سیاستمدار و مورخ لهستانی که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ به عنوان رئیس جمهور لهستان خدمت کرده است.
ویلیام گلدینگ
منابع
رج:بریتانیا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
۱۹۵۶ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} کورتینا دامپتزو ۱۹۵۶ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: VII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که هفتمین کش ایتالیا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۲۶ ژانویه تا ۵ فوریه ۱۹۵۶ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، جیووانی گرونچی، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۴ ورزش و ۸ رشته وجود داشته و ۸۲۱ نفر، ۳۲تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، شوروی کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
سید علی حجازی
سید علی حجازی (پهنه‌کلائی) دهم اردیبهشت ۸۶ جه ، تا خرداد ۹۱ پنج سال ساری شهردار بیه. وه قبل از شهردار بَیّن ، دِ تا از قبلی شهردارونِ معاون فنی (مهندس باقری و زارع) بیه.
پروژه‌ئون
میدون خزرِ روگذر پل
خریون
جمعیت
اینتا روستا، فیروزجاه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۵ نفر (۲۵خانوار) بی‌یه.
ماکوتو کوبایاشی
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:جاپون فیزیکدون
پرکو
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۷ نفر (۲۶خانوار) بی‌یه.
دینه تپه (سراوارد)
دینه تپه (سراوارد) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ آهن عصر جه رسنه. دینه تپه (سراوارد) مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان توسکا چشمه، جنوب شرق روستای اوارد هسته. این بنا ۲۱۹۹۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
آبگرم (شهر)
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
تلارم
تلارم اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
فرهود جلالی
شعر بوتن
سال ۱۳۸۲ مؤسسه فرهنگی هنری پارپیرار ره تأسیس هاکرده و تا زنده بی‌یه وه ره مدیریت کارده. این موسسه هر سال ات‌خله جشنواره و همایش مازرون و تهرون دله یلنه.
فارک
تاریخچه
فارک دهه ۱۹۶۰ بعنوان کلمبیا کمونیست حزب ِ«مسلح چلّه» تشکیل بیّه. دهه ۱۹۸۰ میلادی، مَیِّن بیّه که این گروه مواد مخدر ِقاچاق دله دَس دانّه و فارک رسماً کمونیست ِحزب جه سیوا بیّه، اما بعنوان اتا چریکی گروه باقی بموندسته و هَنتا قاچاقچی‌کَری جه پول دریانّه.
اکبر رستگار
وه پل سفید دله دنیا بموئه و مهندسی مکانیک درس ره بخوندسته. سال 88 اتا موسیقی گروه به نوم «وارش» بساته و شه اولین کار ره بنوم «مهربونی (مادر)» منتشر هاکرده. ونه معروفترین آثار جه، اتا شعر هسته که مار خَوری خوندنه.
علی سورنا
منابع
رج:زننه آدمون رج:رپ خوننده‌ئون
کامیلو خوزه سلا
منابع
رج:ایسپانیا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
اسفرورین
اسفرورین قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که تاکستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۲٬۳۷۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
آدم ریس
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
ولید بن طلال
شازده ولید بن طلال، اینتی که فوربز مجله گاته، مارس ۲۰۱۳ گادِر ۲۰ میلیارد دلار جه ۲۶اُمین پول‌دار ِآدِم دِنیا دله بی‌یه و پولدارترین عرب هسته. وه ژوئیه ۲۰۱۵، که ما رمضون دله هم بی‌یه، اعلام هاکرده که تموم شه دارایی ره خانه وقف هاکنه.
تخت‌رستم تپه
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
پاوه
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:پاوه شهرستان
۱۹۷۶ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} اینسبروک ۱۹۷۶ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که دوازهمین کش اتریش دله برگزار بیّه. این مسابقات ۴ تا ۱۵ فوریه ۱۹۷۶ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، رودولف کیچشلاگر، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۶ ورزش و ۱۰ رشته وجود داشته و ۱۱۲۳ نفر، ۳۷تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، شوروی کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
سرژ هاروش
سرژ هاروش اتا فرانسه فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۲ میلادی، روشی بساته که تک‌سیستم‌های کوانتمی ره آزمایش هکنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
خاکعلی
خاکعلی قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که آبیک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۱۴۸ نفر جمیعت داشته.
حمیل
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:اسلام‌آباد غرب شهرستان
سمبورو
سمبورو ، سامبارو یا سمبوره اتا حیوون نوم هسته که گوشتخاره و ونه پوست «خـَز» خله گرون و قیمتی هسته.
کرچا
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۵۸ نفر (۷۹خانوار) بی‌یه.
درآباد
منابع
درآباد
۱۹۸۸ زمستونی المپیک
منابع
XV
مرزی‌کتی طیبی
منابع
مرزی‌کتی طیبی
الندون دریاچه
اَلِندون دریوچه اتا پچیک دریاچه هسته که ۱۷ الی ۳۰ هکتار گتی دارنه و الندون، چهاردانگه، ساری دله دره. این دریاچه‌ی قدمت تا کواترنری دوره جه رسنه و وه ره ایران ملی آثار دله ثبت هاکردنه. ونه ئو فقط وارش جه اِنه و هیچ درکایی ونه دله نشننده ولی ونه بِنِ خاک انده سفت هسته که ئو ونه دله فرو نشونه. ونه ارتفاع، آزادِ ئو جه، ۱۳۰۰ متر هسته. ونه وَر-تا-وَر هم جنگل و انواع دار کته. ونه ئو جه ازنی، مازارستاق، لسفرم، کنتا، دیدو، زلم مله‌ئون دله کشاورزی کانّه.
سرمست
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:گیلانغرب شهرستان
سیردان
سیردان قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که قزوین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸۰۵ نفر جمیعت داشته و اوستانِ کم‌جمعیت‌ترین شهر بی‌یه.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
بایرن مونیخ
منابع
رج:آلمان فوتوال تیمون رج:باوریا
دینه‌سر تپه (سنگیابسر)
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
شیردارکلا
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲۸۲ نفر (۴۵۱خانوار) بی‌یه.
ضیاءآباد
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
ترک شورا
منابع
رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
سومار
سومار کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که قصر شیرین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۸۰ نفر جمیعت داشته.
تاکاکی کاجیتا
تاکاکی کاجیتا اتا جاپون فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۵ میلادی، نوسان نوترینو ره کشف هکرده که باعث بیّه ثابت بوو نوترینو هم جرم دارنه و همین وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
گائو شینگجیان
گائو شینگجیان اتا چینی-فرانسه‌ای نویسنده هسته که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه چینی زوونون جه رمان و دراما نویسنه.
شکولاد
شکولادیاشکولاتیا شکلات (فرونسئیج جه: Chocolat) اونتا خراکیئون کا ککائو جا بساته بئینه ره گننه.[۱] اینتا خاهون دار خراکی  خلی ساده شیر، شکر، کره ککادو و کاکائو پوتر  با جور و اجور  هدی هدئون(مخلوط شدن) درست وونه.
سرخ اشکاری‌گو
منابع
رج:اشکاری‌گو
قلعه (کرمانشاه)
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:کرمانشاه شهرستان
بری بریش
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
ژاوی آلونسو
ژابی آلونسو اولانو   اتا ایسپانیایی فوتوالیست هسته که ۲۵ نوامبر ۱۹۸۱ دنیا بموئه و اسا رئال مادرید دله هافبک هسته. ونه تبار باسکی هستنه.
جمایران
جمایران، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
بزچفت
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۲ نفر (۳۳خانوار) بی‌یه.
انگه‌فام
منابع
انگه‌فام
اسفندیار عشوری
اسفندیار عشوری (بزائهٔ ۲۹ خرداد ۱۳۴۶ سنگ‌ده دودانگه) ساری اسلامی شورا عضو (دوره اول، دوم و پنجم) هسته. وه دولت اصلاحات گادر ، مازندرون راه و ترابری مدیرکل بیه.
امامزاده عبدالله (اطرب)
په‌نویس
رج:نکا تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
درونکلا شرقی
درونکلاشرقی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار گرفته دارنه و بابل شهرستون ِ[ [بابل‌کنار بخش]] دله دره.
میان‌راهان
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:صحنه شهرستان
علیشمس
علیشمس (بزائه ۱۳۶۶) گه ونه اصلی نوم علی شمس هسته ئه‌تا ایرونی رپره.
شریف‌بیگلو
منابع
شریف‌بیگلو
علیشمس
سعید کرمانی پلی شروع هاکارده و بعد ساسی جه چند سال همخونی هاکارده. چند سال گه بُگذشته ونه فیت هدائن ویشته اشکین وری بورده. علیشمس همچنین مسعود صادقلو و ملانی جه هم همخونی داشته و این اواخر مهدی جهانی جه ئه‌تا موفق همکاری ره استارت بزوئه.
نارنج باغ تپه
نارنج باغ تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیشاتاریخ جه رسنه. نارنج باغ تپه مازرون استان و نکا شهرستان دله دره. ونه آدرس مرکز شهر نکا، نکارود شرقی ور، نرسی به سیلو گندم هسته. این بنا ۴۶۷۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۱۰-۱۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
بیت‌کوین
بیت‌کوین ِسیستم اینتی هسته که هیچ رییسی ندارنه یا هیچ مرکزی بانکی ونجه پشتی نکانده و فقط کارورونی که اینترنت پشت نیشتنه وه ره هدایت کانّه. ونه داد و ستد اتی طراحی بیّه که هچکی نتونه وه ره بی‌اینکه باقی کارورون مخبر بوئن، دستکاری یا دزدی هاکنه و هر پولی فقط ات بار تونده خرج بوو. بیت کوین دله اتا جدید سیستم بنوم بلاکچین کار بزه بیّه که این ویژگیون ره شه دله دارنه.
کوردستون پادشائی
منبع
رج:کوردستون تاریخ رج:عراق تاریخ رج:عوثمانی رج:آسیا رقد بورده کشورون
اسلامی دولت
داعش خله افراطی و سخت‌گیر هسته و دیگه گروه‌ئون که ونه واری سلفی هستنه، من‌جمله جبهه النصره، كه القاعده ِشنه، جه هم درگیر وانه. فوریه ۲۰۱۴ ایمن الظواهری، القاعده ِرهبر، وشون ره شه دِشمن بخوندسته. داعش سوریه دله جبهه النصره جه شکست بخارده اما ژوئن ۲۰۱۴ موصل، عراق ِدومین شهر ره بَییته.
داردکاشت
منابع
داردکاشت
۱۷ ژانویه
بریم بگردستن
۱۷
کاچیله
مرغانه : دِ تا
قزوین شهرون فهرست
په‌نویس
رج:قزوین اوستان
هلشی
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:کرمانشاه شهرستان
درزی‌محله (بابل)
درزی‌محله (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
گل‌تپه (اردبیل)
جمعیت
اینتا روستا، ارشق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۰۶ نفر (۴۳خانوار) بی‌یه.
جهونی سبزون
نوامبر سال 2013 گادِر این شبکه 91 حزب و 19 ناظر داشته.
بریم بگردستن
رج:حزبون
چیتا، آیچی
چیتا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۴٬۷۸۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۵٫۴۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۸۶۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۰-۰۹-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
جان کلاوسر
جان کلاوسر اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۲۲ میلادی، پشو بزه فوتون‌ها سر آزمایش هاکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
فدایی
اشکان فدائی (بزائه‌ی آذر ۱۳۶۸) ایرانی خونش‌کر و فارسی رپر هسته که مهدیار آقاجانی جه کایری کانده و ملتفتِ گروه دله، سال ۱۳۸۸ تاسا موسیقی ره دمبال کانده. وه تهرون وچوئه ولی اسا فرانسه دله زندگی کانده.
۷ دسامبر
بریم بگردستن
7
گاوزن‌محله (بابل)
منابع
گاوزن محله (بابل)
شیبتسو، هوکایدو
شیبتسو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۳٬۱۹۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱٬۱۱۹٫۲۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۰٫۷ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۹-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
باقرتنگه
جمعیت
اینتا روستا، ساحلی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۳۲۷ نفر (۱۴۸۸خانوار) بی‌یه.
منابع
باقرتنگه
کلامک
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۱ نفر (۲۰خانوار) بی‌یه.
ژانویه
این ماهِ نوم ره ژانوس ِخدایِ نوم جه بَییتنه (Ianuarius) که روم دله شروع هاکردِن ِخدا بی‌یه و فرانسوی زوون دله Janvier نوم دانّه.
مین نان
منبع
رج:چینی زوونون
سایپا فوتوال تیم
رج:ایران فوتوال تیمون
فولادکلا (بابل)
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۳۵ نفر (۱۰۰خانوار) بی‌یه.
ولیکی تپه
په‌نویس
رج:نکا تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
تراکتور فوتوال تیم
مدیرون
کریم ملاحی (۸۶–۱۳۸۵)
ناصر شفق (۸۹–۱۳۸۷)
بلبان‌آباد
بلبان‌آباد کوردستان اوستان ره اتا شهر هسته که دهگلان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۱۹۳ نفر جمیعت داشته.
کهنه‌ده
کهنه‌ده اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
مجی
مجی اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
کوشیرو، هوکایدو
کوشیرو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۹۰٬۸۹۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱٬۳۶۲٫۷۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۴۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۱۰-۱۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
عبدالرزاق گورنه
عبدالرزاق گورنه اتا تانزانیایی نویسنده هسته که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه انگلیسی زوون جه رمان و کچیک آسنی نویسنه.
نید فور اسپیت
این کا وسه اتا فیلم هم بساتنه: نید فور اسپیت (فیلم).
انارستان (بابل)
انارستان (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
۱۰ دسامبر
10 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 10 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
کرواسی تاریخی مناطق
کرواسی بیست تا ایالت دارنه ولی وه ره چارتا تاریخی ناحیه جه هم رَسِد هاکردنه که .چارتا گتِ تاریخی ناحیه و چنتا پچوک‌ته منطقه هستنه که تاریخی مبنا دارنه. این نواحی اینان هستنه: These are further divided into other, smaller regions.
دشمه ره چی بویه؟
دشمه ره چی بویه؟ اتا دونشی-تخیولی فیلم هسه کت مکس باتیکن ونه نویسا هسه و کری ویلیلمسن دی ونه نویسا هسه. ونه دایرکتر تومی ویرکولا هسه.
ممبعئون
فارسیج ویکیپیدیا رج:فرانسه فیلمون رج:بریتانیایی فیلمون رج:آمریکایی فیلمون رج:۲۰۱۷ فیلمون رج:انگلیسی فیلمون
هوکوتو، هوکایدو
هوکوتو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۹٬۵۰۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۹۷٫۳۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۲۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۲-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
ئلئائیج زنون
زِنون اهل اِلئا اتا یونانی فیلسوف بی‌یه که الئا دله گت بیّه و پارمنیدس په‌روو بی‌یه. وه خاسته پارمنیدسِ نظریه ره توضیح هاده که چتی دِنیایِ تموم چی ثابت هستنه و تغییر نکانه. وه چنتا پارادوکس بساته که هچکی نتونسته ونه جواب ره هاده. ارسطو گاته زنون کسی هسته که دیالکتیک ره بساته. زنون حدود چل‌تا اثبات بیارده که وجود و واقعیت واحد و اتا هستنه ولی ونجه بنویشته زیادی نموندستنه.
زنون ِپارادوکس‌ها تا قرن‌ها بی‌جواب بموندسته و تا قرن اخیر که کوانتوم فیزیک و جدیدِ ریاضیات پیش بکشی بَینه، ونه جواب ره کسی نتونسته هاده. اِسا دومبی که همه‌چی سیوا-سیوا هستنه ولی وه همه‌چی ره پیوسته دونسته.
پارادوکس
زنونِ پارادوکس هم اتی هستنه که اِما عیناً ویمبی که غلط هستنه ولی نتومبی ونه اشتباه بی‌ین ره اثبات هاکنیم:
آمریکای کنفدراسیون
جفرسون دیویس این گادِر که آمریکا دله‌یی جنگ انجام بی‌یه، رییس جمهوری مقوم ره کنفدراسیون دله داشته. هیچ کشوری ونه کنفدراسیون ره برسمیت نشناسی‌یه و نهایتاً ونه ارتش اتا جنگ دله شکست بخارده و وشون مجبور بَیینه دِباره متحده ایالات دله عضو بَواشِن.
محمود فکری
محمود فکری (بزا ۴ مرداد ۱۳۴۸ جوبار درون) کاکر و فوتوال جوباری هسه که اتا مدت نساجی درون کا کرده و نساجی سرمربی بیه رج:نساجی مربیون رج:نساجی فوتوالیستون رج:گت مردمون جویبار رج:زننه آدمون رج:استقلال فوتوالیستون
سوانت آرنیوس
سوانت آرنیوس (بزائه‌یِ ۱۸۵۹ – بمرده‌یِ ۱۹۲۷) اتا سوئدی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۰۳ میلادی، الکترولیت جه مواد ره سیوا هاکردنِ تئوری  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
سیاه‌دشت علیا
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲ نفر (۶خانوار) بی‌یه.
مرکزی اوستان
مرکزی اتا ایران ِاوستان‌ها جه هسه که ونه مرکز شهر اراک هسته. این اوستان دله ۱٬۴۲۹٬۴۷۵ نفر جمیعت درنه و ونه گتی ۲۹٬۱۲۷ ک‌م۲ هسته. این اوستان قدیم‌ته تهران اوستان کش دیّه و چنتا اوستان دیگه همراهی، «مرکزی اوستان» بینه که وشون مرکز هم تهران ِشهر بی‌یه ولی کم‌کم هر اوستانی شه وسّه سیوا بیّه و اون‌چی بموندسته، اراکِ وردیمه بی‌یه که ونه نوم همون «مرکزی اوستان» باقی بمونسته. اسا مرکزی اتا صنعتی منطقه هسه. مرکزی، هفت‌تا اوستان جه هم‌سامون هسته.
ویلیام رمزی
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا شیمی‎دون رج:۱۸۵۲ بزائه‌ئون رج:۱۹۱۶ بمرده‌ئون
روشنق
جمعیت
اینتا روستا، بالغلو ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۴۸ نفر (۴۸خانوار) بی‌یه.
شاهرضاگاوزن محله
شاهرضاگاوزن محله اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
۱۹۹۰
۱۹۹۰ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۹۰ ره اسب ِسال دونستنه.
مالوجه
په‌نویس
رج:کوردستان اوستان شهرون رج:قروه شهرستان
ازارسی شعبان‌علی
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت زیر سه خانوار بی‌یه.
مریوان
مریوان کوردستان اوستان ره اتا شهر هسته که مریوان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳۶٬۶۵۴ نفر جمیعت داشته.
ملیج گاله تپه
ملیج گاله تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ خله سال جه رسنه. ملیج گاله تپه مازرون استان و نکا شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان مهروان، جنوب روستای ملیج گاله هسته. این بنا ۱۰۲۹۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نکا تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
صدام حسین
صدام حسین عبدالمجید تکریتی (بزائه ۲۸ آوریل ۱۹۳۷، تکریت دله - بمرده ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶، بغداد دله) که ۱۹۷۹ تا ۲۰۰۳ عراق ِرئیس‌جمهور بی‌یه.
صدام اتا دیکتاتور بی‌یه که شه ره اتی کاریزماتیک سِراق دائه. وه ایران و عراق جنگ و فارس دریامونای جنگ ره پیش بیارده که مردمون ره مِزراب یِشته. ونه دولت تموم جنبشونی که قومی و دینی بینه ره شدیداً سرکوب کارده. نیویورک تایمز وه ره بی‌رحم‌ترین حاکم، تاریخ دله، دونده.
صدام آمریکا و ونه متحدون ِحمله په سال ۲۰۰۳ شه مقوم سَر جه دَکِته. وه ره ۱۳ دسامبر ۲۰۰۳ آمریکایی نیروها دستگیر هاکردنه. صدام روز ۵ نوامبر ۲۰۰۶ دادگا دله محکوم بیّه و وه ره شنبه ۹ دی ۱۳۸۵ ، بغداد دله بَکاشتنه.
ملانی
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون رج:رپ خوننده‌ئون
۱۹۸۹
منابع
رج:میلادی سال
یغما گلروئی
ونه آثار شعر، داستان، ترجمه، فیلم‌نومه و... ِسبک جا منتشر بَیینه و ونه شعرون ره خوننده‌ئونی سیاوش قمیشی، امیر کریمی، حسن شماعی زاده، معین، امید، شاهین نجفی، فرهاد جواهر کلام، ناصر عبدالهی، شادمهر عقیلی، قاسم افشار، سعید شهروز و رضا یزدانی واری تااسا اجراء هاکردنه.
ابراهیم
پانویس
رج:پیومبرون
مسعود صادقلو
آهنگون
۱۳۹۶ :
سید علی بهروش
بهروش ساریِ «قلیچ محله» بزائه بَیّه ون پیِر رجب نوم داشته و کاسب بیه و ونه مار از ساریِ کولائیان بیه. خاش وچگی ره قلیچ بگذرونیه و سعدی دبیرستان جه دیپلم رشته طبیعی بئیته و سال ۱۳۵۲ بعنوان دبیر ورزش، اداره فرهنگ دله جذب بیه. جنگ گه شروع بیه وه داوطلبانه جبهه بورده و به منطقه سومار بَرِسنیه بَیّــه.