cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوییس
کنفدراسیون بساته بیّن
بعضی شهرها و روستاها سال‌های اول قرن پونزهم میلادی کنفدراسیون جه متحد بینه و جنگ‌ها دله سوییس ره تن شینه و جلسات دله شرکت کردنه ولی هنتا حق رأی نداشتنه و مملکتِ اداره هاکردن دله سهم نداشتنه. خدی اعضایِ رابطه هم ویشته دِ طرفه یا چن‌طرفه پیمون‌نومه‌ها جه میّن بی‌یه و تا سال ۱۷۹۸ سوییس اتحادون ِشبکه ره مونسته؛ نا اتا کشور. این گدر هر شهر (کانتون) چک‌په زوئه که باقی شهرها ره راقاضی دمبده که ونه منافع په بورن و شهرونی که وشون منافع وسط نکت بی‌یه، فعال نینه. مثلاً شوییز خاسته آپنزل ره تن هاده که سنت گالن ره بَیرن (چون وشون میون دیّه) ولی اوری ِشهر خاسته کنفدراسیون ره جنوب طرفی گت‌ته هاکنن و تیچینو ره حمله هاکرده که بقیه‌ی شهرها وه ره کومِک نکاردنه و همینسه میلانی‌ها جه شکست بخرده.
سهری
سهری، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
سوییس
سوییس ِنو کنفدراسیون
ژوئیه ۱۸۳۰ دله پاریس انقلاب بیّه و ونه خور مردم گوش برسی‌یه و اینتی بیّه که اتی اصلاح‌خاه جنبش راه دکته که وه ره «تجدد» گتنه. مردم صنعتی جائون ِدور گرد بینه و پچیک جامعه ساتنه و کانتون‌های ِدولت، که هنتا اصناف دست دیّه، جه مخالفت کردنه. وشون ات‌سری طومار نوشتنه و لیبرال ِاساسی قانون ره بخاه بینه. خله کانتون‌ها دله دولت‌ها کِتا بمونه و لیبرالون ِدلوست بیّه. بازل و شوییز دله حکومت نخاسته این حقوق ره مردم ره هاده و کار تا جنگ بکشی‌یه و شوییز ِشهر دِ تیکه بیّه. ات گروه لیبرال کانتون که وشون قِد ویشته بی‌یه، برن و زوریخ و لوسرن دستوری، متحد بَینه و اون وَر هم محافظه‌کرون که کاتولیک ِکانتون‌ها و بازل و نوشاتل وشون دله دینه هم ائتلاف هکردنه. اولین گروه سال ۱۸۳۲ شه لیبرال ِاساسی قانون ره پیشنهاد هدانه ولی دومین گروه هنتا فدرال پیمون په دَینه و وشون ِقبولی نیّه.
قرن نوزده و بیستم دله
سال ۱۸۴۸ که جدیدِ اساسی قانون ره ثبت هاکردنه په، مملکت ِتاریخ این رو به اون رو بیّه. این سال به یور، درگیری‌ها خله کمته بینه و هرگدر مشکل ور خردنه، قانون پشتی مشکلات ره حل کردنه. دولت اکثراً لیبرال و رادیکالون دست بمونسته ولی وشون شه مخالفون ره دولت دله راه دانه و هم‌باز کردنه.
پارلمون دله پروتستان‌ها و کاتولیک‌ها درگیری داشتنه که مرکزی حکومت ِقد ونه ویشته بوئه یا کانتون‌های محلی‌ئه؟ پروتستان‌ها خاستنه مرکزی دولت کشورِ ارتش، اجتماعی و اقتصادی چیون ره کنترل هاکنه ولی کاتولیک‌ها و فرانسوی اقلیتون یک‌پشت بینه و اینان بخاستی ره رد کردنه. سال ۱۸۷۴ اتا رفراندوم دله مردم رأی هدانه که اساسی قانون ات‌که تغییر هاکنه ولی کاتولیک‌ها هنتا هرچی قانون که پارلمون خاسته بی‌یله ره رد کردنه و گاتنه که وشون ِمحلی اختیارات نونه کم بوو. لیبرال‌ها، رادیکال‌ها و دموکرات‌ها که نخاستنه اینتی مملکت دله مردم دِ چلّه بوئن، کاتولیک ِمحافظه‌کارون جا نزدیک بینه و وشون جه متحد بینه تا سوسیالیسم ِجدیدِ جبهه دیم‌به‌دیم هرستن. سال ۱۸۹۱ اولین کاتولیک آدم ره فدرال ِشورا دله راه هدانه. همین سال تصمیم بیتنه که سال ۱۲۹۱ ِپیمون ره بعنوان کشور ِبساته بیّن تاریخ جشن بَیرن؛ اینتی خاستنه کاتولیک ِکانتون‌ها جه آشتی هاکنن.
قرن بیست و یکم دله
سوییس ِبانک‌ها شه مشتری‌های اطلاعات ره بریم در ندنّه. خله کشورون جه بدهکارون و مالیات‌ندا مردمون شونّه سوییس و اونجه حیساب وا کنّه که مالیات ندن یا دزدی پول ره جا هادن. اتی مسئله، یهودی‌های حیساب بی‌یه که جهونی جنگ گدر شه پول ره بورد بینه سوییس ِبانک‌ها دله و وقتی قتل عام بینه، وشون پول اونجه بموندسته. سوییس ِدِتا گتِ بانک قبول هاکردنه که اینان پول‌ها ره پس هادن و یهودی‌ها ره حدود ۲ میلیارد فرانک (حدود ۱٫۲۵ میلیارد دلار قایده) غرامت هدانه.
سیاست
کشور دله دِتا میلس دره که اتا عمومیِ پارلمون و اتی کانتون‌های ِنماینده‌ئون ِمیلس (سنا واری) هستنه. پارلمون اتا فدرال شورا انتخاب کنده که هفت‌تا عضو دارنه و این هفت نفر اجرایی قدرت ره دارنه و شه میون ات نفر ره رییس‌جمهور گیرنه و اتی ره هم ونه معاون یلنه. حزبون معمولاً این هفت‌نفر ره شه میون رَسِد کنه تا توازن ایجاد بوو.
مردمون
اکثریت دین مسیحیت هسته. ۴۳٪ کاتولیک و ۳۵٪ پروتستان و ۲٪ ارتودوکس هستنه. ۴٪ ِدین هم اسلام هسته. .
فرانسه
تقسیمات
فرانسه بجز شه اصلی خاک که اروپای ربی وَر دله دَره، بعضی مستعمره‌مونا سرزمین‌ها ره هم هنتا کنترل کانده که ونه فرا-دریایی سرزمین‌ها حیساب وانّه. مثلاً فرانسه گویان، که آمریکا قاره دله دره، یا رئونیون، که آفریقایی جزیروئه.
قطعنومه ۱۹۳۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
وایبر
تاریخچه
وایبر در دوم دسامبر ۲۰۱۰ رقابت وسّه موستقیم با اسکایپ اول بر روی تلفون هوشمند آیفون ارایه بئی یه. نوسخه محدود اون بر روی سیستم عامل اندروید در ماه می ۲۰۱۱ وارد بئی یه که مورد استفاده پنجاه هزار کاربر قرار بئیته. نوسخه بدون محدودیت اون نیز اندروید وسّه در بیست و چهاروم جولای ۲۰۱۲ عرضه بئی یه. اینتا برنامه بر روی بلک بری و ویندوز نیز در هشتوم می ۲۰۱۲ ارایه بئی یه. همچنین اینتا برنامه بر روی سایر سیستمای عامل تلفونای هوشمند نیز به مرور ارایه بئی یه. اینتا برنامه تا چهاردهوم نوامبر ۲۰۱۳ بر روی سیستم عامل اندروید بیش از صد میلیون کاربر رسمی دارنه.
قابلیت‌ها و امکانات
قابلیت‌های اصلی اینتا برنامه بر روی سیستم عامل اندروید و آی او اس موکالمه بوسیله اینترنت، ارسال عکس، شکلک و ارسال متن هسه. اینتا برنامه کاملن رایگون در اختیار کاربرون قرار بئی ته. ثبت نام وسّه اینتا برنامه دله ونه شماره تلفون همراه شخص به اون اعلام بوّه و توسط اتا پیام کوتاه، کد ورود به برنامه به کاربر اعلام بونه. همچنین کاربرون توننه توسط همون تلفون همراه برنامه ره بر روی شخصی کامپیوتر  و یا شه تبلت  نصب هکنن و به صورت اشتراکی از اینتا برنامه در همگی اونا استفاده هکنن. وایبر با استفاده از دفترچه تلفون موجود تلفن همراه دله سایر افرادی که نرم‌افزار بالا ره  نصب هکرده و  دفترچه تلفن دله  قرار دارنه ره شناسایی هکرده و اونا ره لیست دوستان دله در نرم‌افزار  بالا قرار دنه. نوسخه نو اینتا نرم‌افزار اجازه اضافه هکردن نو شکلک‌ها ره نیز به شه کاربرون دنه. برخی از اینتا شکلک‌ها با پرداخت هزینه قابل دریافت و برخی نیز رایگون هسنه.
دوما
دوما اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۱۱۴٫۷۶۱ نفر جمعیت داشته و ریف دمشق (استان) دله دَیی‌یه.
خمینی‌شهر شهرستان
خمینی‌شهر شهرستان اصفهان اوستان ره اتا شهرستان هسته.
لئو کلارتی
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
اسکومحله
منابع
اسکومحله
اوزن‌قویی۱
اوزن‌قویی۱، اتا روستای نوم هسته از توابع تازه کند ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
منابع
اوزن‌قویی۱
ترش مکه
ترش مِکِه اتا از غذائون مایع هسته که گوگزا بخاردن وسّه مصرف وانه. ویشته مِکِه اضافی جمع‌بیی‌یه از بدوشتن اولیه گو بعد از بزاینی‌ئن ره، تهیه ترش مکه وسه ایستفاده کانه. ایستفاده از ترش مِکه گودارونی وسّه که ۵۰ رأس یا ویشته شیرده‌گو دارنه و گوئون وشون طول سال دله به صورت ات‌نواخت بزائن دارنه، خله فایده دانّه. چنونچه ترش‌مِکه به طور قشنگ و صحیح رقیق بواشه، غذای خله موفیدی عالی خواهد بود هسته. ونه فواید جه بنشنه ویشته بیّن وزن روزونه، مثل ایستفاده از شیر کامل و یا جایگوزین‌ئون دیگه شیر هسته.
گابون
رسمی زوون گابون دله فرانسوی هسته. البته مردمون شه وسّه بومی و قبیله‌ای زوون هم دارنه. سال ۲۰۰۶، جمعیت گابون دله ۱٬۴۵۴٬۸۶۷ نفر بی‌یه که ۴۲۰ هزار نفر فقط نیشتگا دله دَیینه. مهم‌ترین شهرون پورژانتی ۸۸ هزار نفر، فرانسویل ۳۰ هزار نفر، اویم ۲۳ هزار نفر و موآندا ۲۱ هزار نفر جمعیت جه هستنه.
قطعنومه ۱۹۳۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۳۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ اوت ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۳۷۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تشیع
تاریخ شیعه
ابل درس بین شیعه در زمون زیندگی پیومبر ایسلام بیه که برای ابلین بار به شیعه علی معروف بینه. پیومبر ایسلام در تفسیر آیه اولئک هم خیر البریه خطاب به علی بائوته: «ته و ته شیعیان در روز قیامت از خدا خشنودند و خدا از وشون خشنود هسته». همین تی بائوته: «علی و شیعیان وه در روز قیامت پیروز و سعادتمندنه»
سنگاپور
سَنگاپور اتا پچوک ِکشور هسته که آسیایِ جنوب‌شرقی وَر دَره و ونه نیشتنگا نوم هم سنگاپور هسته. سنگاپور مالایایِ جزیره مونایِ جنوب دره و آسئان ِپچوکترین کشور هسته. تنها همسایه‌ئون سنگاپور مالزی و اندونزی هستنه.
سنگاپور شمال خط استوا قرار دانه و خله پولدار و مدرن هسته. سنگاپور اتا از ۳تا کشور-شهرون مستقلی هسته که دنیا دله رسمیت دارنه. دنیایِ چارومین اقتصادی مرکز، قُمار و کازینوی ِدومین گتِ بازار و پالایش نفت سومین مرکز این شهر دله دَرنه و همینسه سنگاپور پیشرفته‌ترین و پولدارترین کشورون جه هسته.
بن بنویشت
رج:آسئان رج:آسیایی کشورون رج:مشترک‌المنافع کشورون رج:انگلیسی‌زوون کشورون رج:چینی‌زوون کشورون رج:مالایی‌زوون کشورون رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات رج:جاپون قدیمی مستعمرات رج:تامیلی‌زوون کشورون
فک
اتا دار هسِّه که چندان بلند نائونه و ونه بلندی حداکثر 3 تا 4 متر هسِّه.بینج جار مرزِ رو وره کارننه تا حدفاصل دتا زمین مشخص باوِّه.اینتا دار چو خله سِست هسُِه و زود اشکنُِه. رج:دارون
قطعنومه ۱۹۳۸ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ژان شرلیه دی ژرسون
ژان شرلیه دی ژرسون نویسنده و پژوهشگر الهیات   قرن چهاردهم میلادی اهل فرانسه هسته.
کنگرلو
منابع
کنگرلو
تازه‌کندجدید
جمعیت
اینتا روستا، تازه‌کند ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۴۸ نفر (۱۵۸خانوار) بی‌یه.
منابع
تازه‌کندجدید
برخوار و میمه شهرستان
برخوار و میمه شهرستان اصفهان اوستان ره اتا شهرستان هسته.
کهوک
ونه طبع سرد هسه و رفع یبوست و صفرا وسه مفیده. هضم غذا ره راحت تر کنِّه. حجم ادرار و خون قاعدگی ره افزایش دنِّه و سوزش مجاری ادار ره برطرف کنِّه. ملیّن و خواب آور هسِّه.
طرطوس
طرطوس اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۹۱٫۲۶۹ نفر جمعیت داشته و طرطوس (استان) دله دَیی‌یه.
ژرژ فیدو
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ئوشار وست پرونگ هیکی فورک کریک
ئوشار وست پرونگ هیکی فورک کریک (انگلیسی جه:Waterfall on West Prong Hickey Fork Creek) ئوشاری هسته که جنگل ملی پیزگاه، کارولینای شمالی درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 30 ft هسته.
تازه‌کندقدیم
جمعیت
اینتا روستا، تازه‌کند ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۰۵۴ نفر (۴۱۶خانوار) بی‌یه.
منابع
تازه‌کندقدیم
شهرک صنعتی (آمل)
شهرک صنعتی، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
آران و بیدگل شهرستان
سیاسی تقسیمات
این شهرستان جه تشکیل وونه.
منوچهر زیاری
منبع‌شناسی
زیاریون ِخَوِری منبع خله کم-و-کسر هسته. هیچ تاریخی کتابی نی‌یه که مخصوص فقط اتا زیاری شاه یا زیاریونِ سلسله خَوری بنویشت بوئن. باقیِ کتابون دله هم وشون ره فقط اشاره وونه و تا اونجه که باقیِ حکومتون جه ربط دارن، وشون جه اسم یارنه. تازه، این منابع ره هم خله مرئی نینه چون کسایی اینان کتابون ره بنویشتنه که زیاریونِ رقیبِ حکومتون وسّه کار کردنه. مازرون ِمحلی تاریخ‌نویسون هم هیچ‌کمین منوچهر جه هم‌دوره نینه ولی ونه خوری بعضی خار مطالب بیاردنه.عمومی منابع که این دوره شنه، تجارب‌الامم اثر ابن مسکویه (م ۴۲۱)، تاریخ بیهقی اثر محمد بیهقی (م ۴۷۰)، الکامل اثر ابن اثیر (م ۶۳۰)، العبر اثر ابن خلدون (م ۸۰۶)، حبیب‌السیر اثر خواندمیر (م ۹۴۳) و… هستنه.
تکله‌بخش۱
تکله‌بخش۱، اتا روستای نوم هسته از توابع تازه کند ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
نسیم شومال
شومارهٔ اول نشریهٔ 'نسیم‌ شومال‌ ۲ شعبون‌ ۱۳۲۵ قمری/۱۰ سپتامبر ۱۹۰۸ م‌ رشت دله مونتشر بیّه. اینتیشار روزنومه‌ رشت‌ دله تا ۱۳۲۹ق‌ ادامه‌ داشته که‌ با به‌ توپ‌ دوستن‌ مجلس‌ دوچار وقفه‌ی‌ ۷ ماهه‌ بیّه. دورهٔ جدید اینتیشار نسیم‌ شومال‌ تهران‌ دله در پی‌ موهاجرت‌ اشرف‌الدین‌، به‌ یاری‌ فتح‌الله‌خان‌اکبر سپهدار رشتی ۱۳۳۳ق‌ شروع بیّه. اولین شومارهٔ این‌ زمون تاریخ‌ ۷ صفر ۱۳۳۳ ره دانه که‌ چاپخنهٔ کوچک‌ کلیمیان‌ چاپ‌ بی‌یه و با وجود جمعیت‌ کم‌ تهران‌ اون زمون و کم‌بی‌ین با سوادون‌، ۲ تا ۴ هزار نوسخه‌ فروش‌ داشته، در حالی‌ که‌ تشکیلاتی‌ برای‌ اشتراک‌ نداشته‌ و غالباً وچون روزنومه‌‌فروش‌ وه ره مردم دله پخش کاردنه. نسیم‌ شومال‌ شهرستونای دله پخش نیی‌یه و به‌صورت‌ شخصی‌ و فردی‌ به‌ شهرون دیگه رسی‌یه. هر شوماره‌ به‌ سورعت‌ به‌ فروش‌ شی‌یه و اشعار وه تبدیل‌ به‌ تصنیفای‌ مورد علاقهٔ مردم‌ بینه.
احتیمال‌ همکاری‌ دیگرون‌ ره با اشرف‌الدین‌ به‌ ویژه‌ آخرای اینتیشار نسیم‌ شومال‌ و بعد از بیماری‌ سید، بی‌ربط ندونه. روزنومه‌ دوره‌ئون موختلف دله بعضی وختا چاپ نیی‌یه. با بمردن اشرف‌الدین‌ سردبیری‌ نسیم‌ شومال‌ به‌ محسن‌ حریرچیان‌ ساعی‌، دستیار شاعر آخرین‌ روزون‌ زندگی‌ وه‌، واگوذار بیّه. وه خله تلاش هاکرده این روزنومه ره زنده داره ولی نتونسته شه اوستا واری بنویسه و شه خواننده‌ئون ره از دست هدائه.
قطعنومه ۸۵۹ امنیت شورا
قطعنومه ۸۵۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۴ اوت ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۶۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
تاریخ طبری
کیتاب تاریخ طبری چتی زندگی هاکردن مردمون از دِرِس بین آدم تا زمون نویسندوئه. هدف طبری از بنویشتن تاریخ عرضه‌ی تاریخ جهون از ابل آفرینش تا زمون خادش بیه. از دیدگاه وه سیر رویدادون تاریخ جهون از زمون معینی شروع بیه و به روی‌دادون زمون زندگی نویسنده تبدیل بیه. از نظر طبری تاریخ در حکم جریان واحدی هسه که ون دله هر اتا از قوما ، نقش ویژه‌ی شه ره بازی هکردنه و عنایت الهی با برسنین پیومبرون و برسنین کیتابای آسمونی با مردمون همراه بیه و همه‌ی مردمون ره در روخنه‌ای که نومش تاریخ هسته به سوی مقصدی معلوم که روز رستاخیزه رهنمون وانه.
منابع
رج:کیتاب
نقدی علیا
جمعیت
اینتا روستا، نقدی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۵۶۱ نفر (۳۸۶خانوار) بی‌یه.
گامبیا
منابع
رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات رج:انگلیسی‌زوون کشورون رج:مشترک‌المنافع کشورون رج:آفریقایی کشورون رج:اسلامی کشورون رج:اسلامی جمهوریون
نوروز (شخصیت تلویزیونی)
تاریخچه ایجاد شخصیت
کارکتر نوروز توسط شبکه مازندران معرفی و شخصیت پردازی بییه. سید کاظم حسینی ایفای نقش شخصیت نوروز را در آن برنامه‌ها بعهده داشته.
دار
گلام
*
ماکان بن کاکی
ماکان کاکی اتا از سرون دیلمی بی‌یه که مازرون دله نفوذ هکرده و اون سرزمین ره بیته. وه همینتی بتونسته سرزمین ری ره بیره. در سال ۳۲۹ هجری میون وه و نصر دیّم سامونی نبردی سخت دربیته. ماکان در این نبرد بمرده
مکس السکان
مکس السکان شاعر قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
تکله‌عباس‌آباد علیا
تکله‌عباس‌آباد علیا، اتا روستای نوم هسته از توابع تازه کند ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
قطعنومه ۱۹۴۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۴۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ اکتبر ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره افغانستان وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۳۹۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ئوشار ولز کریک
ئوشار ولز کریک (انگلیسی جه:Wells Creek Falls) ئوشاری هسته که ایالت واشینگتن، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 90 ft هسته.
سید کاظم حسینی (بازیگر)
افتخارات
سید کاظم حسینی تا حالا در ۶ جشنواره کشوری شرکت هاکرده که ۲ بار بازیگر اول کشور و ۲ بار نیز به عنوان چهره برتر استان مازرون انتخاب و معرفی بئیه.
رواتسر قلعه
رواتسر قلعه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۶ و ۷ ق جه رسنه. رواتسر قلعه مازرون استان و سوادکوه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان راستوپی، روستای رواتسر هسته. این بنا ۱۱۵۳۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۲-۲۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:سوادکوه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
ابوموسی
ابوموسی جزیره اتا جزیره‌ی نوم هسته که ایرانِ شنه و فارس دریامونا دلوئه. ونه گتی حدود ۲۵ کیلومتر موربع هسته. ابوموسی ۲۶ درجهٔ خط عرض شمالی و ۵۵ درجهٔ خط طول شرقی دلوئه.
سید اشرف‌الدین گیلانی
ظاهراً وه‌ ۱۳۰۹ش‌ دوچار اختلال‌ حواس‌ بیّه. وه تیمارستون جه به دلیلی نامعلوم دربموئه و با حقارت تا آخرالاعمر زندگی کارده.
منبع
رج:ایران نویسندگون رج:ایران شاعرون رج:مشروطه دوره رج:گت مردمون گیلون
انگلیس
قرون وسطا
ادوارد که بمرده په، اتی نورمن مردمون بمونه و اَی انگلیس ره بیتنه. نورمن‌ها خود اصلاً اسکاندیناوی جه بینه و اواخر قرن ۹ و اوایل قرن ۱۰ نرماندی دله ساکن بی‌بینه. وشون وقتی انگلیس ره بَیتنه هنتا فرانسوی گپ زونه و فرانسه‌ی فرهنگ ره شه همراهی بیاردنه که انگلیس ِرومی فرهنگ جه قاطی بیّه. انگلیس پلانتاجنت سلسله جه ارث برسی‌یه و وشون تا سه قرن سلطنت ره ادامه هدانه. ریچارد، ادوارد، ادوارد سوم و هنری وشون ِمعروفترین شاهون بینه. این گادر انگلیس اتا فئودالی حکومت داشته که کم‌کم ونه اختیارات ره پارلمون کم هاکرده و مگنا کارتا دله شاهِ اختیارات ره پچوک‌ته هاکرده. مذهب این دوره نقش زیادی داشته. امیرنشین ولز قرن ۱۳ گادر تیول پلانتاژنه بیه و ایرلند فرمانداری ره پاپ به انگلیس دربار هدیه هدا.
منابع
رج:بریتانیا رج:اروپا کشورون رج:مشترک‌المنافع کشورون رج:انگلیسی‌زوون کشورون
قطعنومه ۱۹۴۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۴۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سودان وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۴۰۱‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
مازرونی زوون
زوون یا لهجه بی‌ین
این سوال ره خله پرسنّه که مازرونی اتا زوون هسته یا گویش و لهجه. گتِ زوون‌شناسون گویش (انگلیسی جه: dialect) ره اینطی تعریف کانّه که «ات‌چی هسته که زوون (انگلیسی جه: language) و لهجه (انگلیسی جه: accent)ˇ میون دَواشه؛ گویش لهجه‌ی تون هَمِّس‌تر هسته و زوون جه تَنِک‌تر» همینسه اتا ثابت سامون این سه‌تا تعریف میون دَنی‌یه. اسا هر زوونی ره بنشنه چن‌طی بررسی هاکردن که زوون، گویش یا لهجه هسته. اینجه دِطی مازرونی ره بررسی کامبی:
ادبیات
افر تاریخی ˇبنویشته‌ئون که مازرونی ˇزوون جه بنویشته بئیه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.تاریخ تبرستان(قرن۷) ۴.جاودان نامه(قرن۸) ۵.نوم نامه(قرن۸) ۶.محبت نامه(قرن۸) ۷.الکفایه(قرن۹) ۸.الابانه(قرن۹) ۹.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۱۰.تفسیر مغنیسا(قرن۹) ۱۱.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۲.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۳.قصیده طنطرانیه(قرن۹) ۱۴.اشعار امیر پازواری(قرن۹) همچنین افر امی گت گتون نظم و نثر دله : ۱.مرزبان باوندی(قرن۳) ۲.علی پیروزه(قرن۴) ۳.مسته مرد(قرن۴) ۴.کاووس وشمگیر(قرن۵) ۵.قاضی هجیم(قرن۶) ۶.باربد جریر طبری(قرن۶) ۷.گردبازو یزدگرد باوندی(قرن۶) ۸.اسپهبد خورشید ممطیری(قرن۶) ۹.ابراهیم معینی(قرن۶) ۱۰.ابولعمرو(قرن۶) ۱۱.قطب رویانی(قرن۷) ۱۲.امیر علی(قرن۷) ۱۳.کیا افراسیاب چلاوی(قرن۸) ۱۴.کیا داوود چلاوی(قرن۸) ۱۵.حسن کیا چلاوی(قرن۸) ۱۶.ملا فضل الله حروفی استرآبادی(قرن۸) ۱۷.سید عبدالعظیم مرعشی(قرن۹) ۱۸.شیخ العجم امیر پازواری(قرن۹) ۱۹.ابولفضل ابن شهردویر دیلمی(قرن۹) ۲۰.محمد تنجلی (نگارنده تفسیر مغنیسا قرن۹)
عربی جه وَردگاردنی‌ین
اونچی که مازرونی ادبیات ره ایرانی زوونون ِادبیات جه سیوا و بتتر کانده چنتا وردِگاردِستهˇ کتاب قرآن و مقامات حریری جه هسته. روشی که این وَردِگاردِنی‌ین (= ترجمه) ˇدله استفاده بیّه کلمه-کلمه‌یی هسته که باعث وونه مازرونی زوونˇ قواعد رعایت نَواشِن. اتا قرآن اسکاتلندˇ گتˇ لُژ دله کَته که اِلون ساتن وه ره بررسی هاکرده. وه سال ۱۹۶۳، شه بررسی په بائوته که این کتاب قرون دوازهم هجری یا هیژهم میلادی و گانه که این بنویشته‌ئون نا اسایی گیلکی ره موندِنّه نا مازرونی ره ولی مطمئناً کاسپینی زوونون جه هسته. ۱۷۰۰ کلمه‌یی که متن دله دره جه ۶۰۰ فقره محلی و باقی فارسی هستنه. الول ساتن ِمطالعه صامتها، صرف، نحو و واژه‌ئون ره در بر گیرنه. مقامات الحریریˇ وَردِگاردِسته تهرانˇ ملک ˇکتابخنهˇ دله دره و ۱۸۹ وَلگِ (= برگه) هسته. صادق کیا گانه این کتاب ره اوایل قرن هفتم بنویشتنه ولی فضل‌الله پاکزاد گانه قرن نهم و دهم هجری جه اون وَرته نتونده بائه. اتا وردگاردسته دیگه‌یی قرآن جه دره که سورتیجی ِخاندان وه ره ساری دله دارنه و اینتا ۲۵۰ وَلگِ دانّه. اینتا دله قرآن ِدومین نیمه درنه البته بجز آخرین سوره‎ئون که پچوک-پچوکنه و حدوداً یک-سوم اصلی کتاب ره دربرگیرنه و اینتای ِزوون مقامات حریری ِزوون جه نزدیکه؛ بنابراین ونه قدمت قرون هفتم هجری جه ونه بَرِسه. اتا مثال این نمونه جه یارمی: دِتا خطی نسخه قرآن جه مجلس ِکتابخنه دله دره: اتا شماره ۱۲۲۷۸ جه و ۳۱۸ ولگ جه که ونه نوم ره «تفسیر قرآن با ترجمه طبری جلد اول» و دیگری ره شماره ۱۷۹۸۲ جه ۳۸۸ ولگ جه «تفسیر قرآن از سورهٔ مریم تا آخر با ترجمهٔ فارسی و طبری کهن» ِنوم جه وینّی.
بخشی از طبری ادبیات ره گرگانی ˇگویش تشکیل دنه که کتابونی به سون محبت نامه، نوم نامه، جاودان نامه، محرم نامه، و لغت نومه ای به نوم لغت‌استرآبادی اینتا گویش جه بنویشته بئی‌یه که صادق کیا اینتا متونه سر جه گرگانی واژه نامه ره تهیه هاکرده. سَبب چه بی که عیسی واتِی که با شِمِه هر چه واتِن به اشاره واتِن(طبری اَمروزی:سبب چه بی‌یه که عیسی باته که با شِما هر چه باتمِه به اشاره باتمه) واتِی که هَنِه‌ کو تِنˇزمین سِرخ بو(طبری اَمروزی:باته که ونِه که تِنِ زمین سِرخ بوئه)
فعل
منفی هاکردن وسه این فعل زمون‌های: ساده بگذشته ، کامل بگذشته ، التزامی بگذشته ، التزامی کامل بگذشته و التزامی حال دله n ونه فعل ِابتدا b جایگزین بَوو. زمون‌های: استمراری بگذشته و ساده حال دله na ونه g جایگزین بَوو همینسه زمون‌های: ساده بگذشته و استمراری بگذشته دله نفی اتی هسته. همینجور دِتا زمون» دَر انجام وانه بگذشته و حال منفی ندارنه.
قطعنومه ۸۶۳ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۹۴۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۴۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ساحل عاج وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۴۰۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کسیلیان قلعه
په‌نویس
رج:سوادکوه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
اسماعیل‌کندی
منابع
اسماعیل‌کندی
هلومسر
منابع
هلومسر
کوکا، شیگا
کوکا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیگا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۴٬۰۰۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۸۱٫۶۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۹۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۴-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
قطعنومه ۱۲۸۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۲۸۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۹ ژانویه ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوروندی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۰۹۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
داریا
داریا اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۷۳٫۳۶۲ نفر جمعیت داشته و ریف دمشق (استان) دله دَیی‌یه.
طبری مردمون
بنه‎وار
گت بنویشته ره بخوندین: مازرون تاریخ
چچن
چچن (روسی جه: Чеченская Республика)، (چچنی جه:Noxçiyn Respublika Noxçiyçö) اتا شه‌گردون جمهوری هسته که روسیه و قفقاز دله دره. چچن جمیعت سال ۲۰۰۲ دله ۱٬۱۰۳٬۶۸۶ نفر بی‌یه و ونه مرکز شهر گروزنی هسته.
جلالیون
دوشمن‎ئون
وشون گَت دوشمن چلاوی‌ئون بینه. بعد اینکه ساری وشون دست دکته مرعشیون هم وشون جه دپیتنه ئو آخِرسَری وشون تِبار ره نابود هکردنه.
کامپچه
منابع
* رج:مکزیک ایالات
مارک لوی
حسن زختاره، دکترای زبان و ادبیات فرانسه و اهل مازدرون، شهر نکا، تا اِسا چارتا (اگر می شد از نو بنا کرد چه؟، سفر عجیب آقای دالدری، دزد سایه ها، او و او) از کتاب های مارک لوی ره به فارسی ترجمه هاکارده. این کتاب ها ره انتشارات گوتنبرگ چاپ کانده.
علی دایی
دایی بوندس لیگای ِمهم تیمون، بایرن مونیخ واری، ره هم دانّه و این تیم همراهی اروپای قهرمونای لیگ دله نایب قهرمونی جه برسی‌یه. وه ژوئن ۲۰۰۷ جه فيفا دله‌ی اعضا جا هسته.
باربادوس
باربادوس اتا کشور نوم هسه که آمریکا قاره دله دره.
قشلاق امیرخانلوحاجی‌تاپدوق
قشلاق امیرخانلوحاجی‌تاپدوق، اتا روستای نوم هسته از توابع تازه کند ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
عضدالدوله فناخسرو
ابوشوجاع عضدالدوله یا فناخسرو اتا بویه‌ی آل ِشاهون جه بی‌یه که ایران و عراق دله دیّه. وه گت‌ترین شاهی هسته که بوییون ِگدر حکومت هاکرده.
تسکابن
جمعیت
اینتا روستا، دهستان بالاخیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1390، ونه جمعیت 637 نفر (169خانوار) هسه.
کونان، شیگا
بِریم بگردستن
رج:شیگا شهرون
فاتحه
اینتا سوره ی وسسه ۷۰ جا ویشتر نوم دره.
اروپایی آزاد جبهه
این حزب چندین جور-وا-جور حزب که مناطق مختلف شِنه جا تشکیل بیّه که همگی یا شه آزادی و سیوا بیّن و استقلال وسّه تلاش کانّه، یا شه‌گردونی و فدرالیسم ِبخاه هستنه. همینسه تموم احزابی که این اتحاد دله درنه، شه کشورون دله اتا اقلیتی و قومیتی ملت شِنه.
محمودآبادطالقانی
منابع
محمودآبادطالقانی
قطعنومه ۱۹۵۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۵۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دموکراتیک جوموری کنگو وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۴۳۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
فدرالیسم
غیر اروپایی سنت‌ها
فدرالیسم ره باستانِ دوره تاسا، خله کشورون شه هدف و اَرمونِ برسی‌ین وسّه کار بزونه. چنتا نمونه که هفتصد تا دویست پیش از میلاد، وجود داشتنه، آرکائیک لیگ، اتولیک اتحاد، پلوپونزی لیگ و دلیان لیگ هستنه. اتا از اولین نمونه‌ها آخائی لیگ بی‌یه که یونان باستان دله شکل بیته؛ چون یونانی شهرون خاستنه شه استقلال ره حفظ هاکنن و فقط بعضی دفاعی و تجارتی مسائل وسّه متحد بینه ولی هلنیسم گدر این وضعیت عوض بیّه. اروپا دله خله طول بکشی‌یه تا اتی فدرال سیستم دِباره نوج بزنه: سوئیس کنفدراسیون (۱٬۲۹۱−۱٬۷۹۸ و ۱٬۸۱۵−۴۸)، هلند هفت‌تا متحده جمهوری (۱٬۵۷۹−۱٬۷۹۵) و آلمان باند (۱٬۸۱۵−۶۶) قدیمی‌ترین نهادونی بینه که این روش ره بجا بیاردنه.
سوادکوه راه‌آهن ایستگاه
په‌نویس
fa:بنای ایستگاه راه‌آهن سوادکوه
فدرالیسم
اروپایی‌شونِ فدرالیسم
پیر جوزف پرودون (۱۸۰۹−۱۸۶۵)، اتا کتاب بنویشته Du Principe Fédératif (۱۸۶۳) که ونه دله گنه فدرالیسم بتترین راه هسته که افرادِ آزادی، «طبیعی» جوامع (خانواده و اصناف دستوری) دله حفظ بوو. وه گاته دولت فقط ونه هماهنگی ره این جوامع میون بوجود بیاره و نخانه که اختیارات نهایی ونه میس دله جمع بوون. برعکس پرودون، اتی نویسنده دره هارولد لاسکی که شه کتاب فدرالیسم کهنه بیّن (۱٬۹۳۹) دله گانه فدرالیسم نتونده «کاپیتالیسم ِغول‌بیی قِد» ره دخاسنه و نیاز هسته که متمرکز حکومتون که وشون قِد ویشته هسته، بئن تا کاری هاکنن.
اساسی قانون
اولین چیز که اتا فدرال سیستم دله ونه حکماً دوو، اساسی قانون یا اتی ملی میثاق یا اتحاد نومه هسته. اینتا سند دله ونه شرایطی که قدرت ره چتی رَسِد کنّه و هم‌باز وونّه ره میّن هاکنن. این سند ره ننشنه دَم-به-دَقه عوض هاکردن و ونه اصلاح هاکردنِ روند ونه ات‌که سخت بوئه. اساسی قانون اهمیت این هسته که فقط اتا پیمون‌نومه که دِتا حکومت میون دَوِست بئی بوئه، نی‌یه؛ اینتا قانون جه مردم، مرکزی دولت و ایالاتی که کشور ره تشکیل دِنّه، شه وظیفه‌ئون و حقوق ره اشناسنّه. معمولاً اعضا (ایالتون) این حق ره پیدا کننه که شه وسّه اَی محلیِ اساسی قانون بنویسن.
بقره
نوم بییـِشتن ِعللت
بقره تله مار ره معنی دنه. ونه نوم بییـِشتن ِعللت ، اینتا هسسه که آیات ۶۷ تا ۷۳ اینتا سوره داستان خدای فرمون بنی‌اسرائیل ره داستان هسسه مبنی بر بکوشتن و ذبح هاکردن تله مار.
سوره ی محتویات
همچنین آیه الکرسی آیات اینتا سوره ی دله قرار بئیته.
آل عمران
دییه لینکون
رج:قرآن
قطعنومه ۱۲۹۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
اجیرلو
اجیرلو، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
دوگل راه‌آهن ایستگاه
په‌نویس
رج:سوادکوه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
سعودی عربستون
عربستون اصلاً اتا جزیره‌مونا نوم هسته که سعودی عربستون ِکشور ونه دله دَره. این جزیره‌مونا دله ات‌سری کشور دیگه هم درنه که همه عرب هستنه. این مناطق اکثراً عثمانی دَس دیی‌یه و وقتی جهونی جنگ اول ِپه بریتانیا بتونسته عثمانی ِتیکه‌ئون ره شه وسّه بَیره، سعودی مملکت اتا سِوا کشور بیّه که بریتانیا ونه پـِشتی ره کارده.
انعام
دییه لینکون
رج:قرآن
التل
تل اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۵۷٫۶۸۵ نفر جمعیت داشته و ریف دمشق (استان) دله دَیی‌یه.
تریستان برنار
تریستان برنار رمان‌نویس و نمایش‌نومه نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
کوسی افوی
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
توبه (سوره)
سوره ی نومون
مـفسرون ده تا نوم اینتا سوره ی وسسه ذکر هاکردنه، که وشون جا نومدارتر برائت و توبه و فاضحه هسسه.
قطعنومه ۸۷۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تروا اسب
تروی اسب (تروا اسب یا تراوآ اسب) داستانی از تروآ جنگ بی‌یه، که انه‌اید، حماسی شعر دله لاتین زوون جه بائوته بیی‌یه. وه اتتی جنگی استراژی بی‌یه که آخرسری یونانی‌ها بتونستنه ونجه تروی شهر دله بوردنه و جنگ ره بَوردنه.
رنه بوالسو
رنه بوالسو نویسنده قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
بهرام‌آباد (پارس‌آباد)
منابع
بهرام‌آباد رج:ایران شهرون
پاناما
ایقتصاد
اینتا کشور پیل یکا نوم بالبوآ هسه.اینتا کشور گت درآمد پاناما کانال هسه که ونه میون جا رد بونه.
هلن
هِلِن بنابر یونانی حماسه‌ئون، ایلیاد اثر هومر هلن اسپارتی منلائوس ِزنا توطئه آفرودیت جه، پاریس وه ره بدزدی‌یه و بَورده تروی دله. وه هلن تروایی هم بنومسته بیی‌یه.
ئوشار یلالا
منابع
رج:زئیر ئوشارون
نوشنق
جمعیت
اینتا روستا، گرده ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۷۱ نفر (۹۶خانوار) بی‌یه.
کلاک‌سر
کلاک سر، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
قطعنومه ۱۹۵۸ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
لوس آنجلس
تهرانجلس
اینتا شهر دله أتا خله ایرانی درنه. تهرانجلس أتا محله نوم هسه که لس آنجلس دله دره و ونه دله أتا خله ایرانی نیشتنه.
پالمیرا
پالمیرا یا تدمر اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۵۳٫۰۸۷ نفر جمعیت داشته و حمص استان دله دَیی‌یه.
پته‌خور
جمعیت
اینتا روستا، ویلکیج شمالی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۱۴ نفر (۸۵خانوار) بی‌یه.
درازان
منابع
درازان
کریستین مورل دو سارکو
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کواویلا
کواویلا مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر سالتییو هسته.
قطعنومه ۱۹۶۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۶۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره زنان و صلح و امنیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۴۵۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
لسوتو
تاریخ
انینتا کشور قدیم دله بریتانیا کولونی بیه.
هلی‌کتی
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۶۷۶ نفر (۱۶۸خانوار) هسه.
امامزاده سید شریف
په‌نویس
رج:سوادکوه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون fa:بنای امامزاده سید شریف
روم (سوره)
دییه لینکون
رج:قرآن
امامزاده شمس‌الدین (سوادکوه)
امامزاده شمس‌الدین (سوادکوه) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ صفویون دوره جه رسنه. امامزاده شمس‌الدین (سوادکوه) مازرون استان و سوادکوه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان راستو پی، روستای امافت هسته. این بنا ۳۰۹۶۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۹۱-۰۶-۱۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
دوست‌کندی
دوست‌کندی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ساوالان ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۵۱۲ نفر (۱۰۷خانوار) بی‌یه.
بهستون
بهستون و آل بویه و خلافت هاکردی
بیستون اولین زیاریونِ امیر بی‌یه که خلافت ونجه خار و خِشی رابطه داشته و وه ره لقب و لواء هدائه. بیستون هم قَدِر دونسته و شصت هزار دینار سکه و ات دست جمه و اتا اسب ره خلیفه وسّه پیش‌کش برسنی‌یه. این‌طرزی بهستون، برعکس اونچی که مرداویج و وشمگیر هکردی داشتنه، خله واقع‌بین بی‌یه و خلیفه‌یِ هداری بوردن جه، شه مملکت وضع ره آرام و آسوده داشته. امیرونی که بهستون په بمونه هم همین حرکت ره زونه و بهستون واری، خلافت جه خار بینه. اینتی بیّه که فقط ات نسل بگذشته په، زیاریون شه اولیه اَرمون و ایده جه فاصله بیتنه و شه ارمون ره قدرت و مشروعیتی که خلیفه په دیّه وسّه، بروتنه.
کوبانی
کوبانی سوریه کوردستون دله دره و کوردنشین مناطق جه هسته. کوبانی ِشهر ترکیه و سوریه‌ی سامون‌سَر دَره، اینتی هسته که این شهر ِبعضی قسمت‌ها ترکیه دله دره.
دگرماندرق
منابع
دگرماندرق
ادمون روستان
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
امامزاده کتی
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
بنوانتور د پریه
بنوانتور د پریه شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
موبایل اپ
محیط اجرا
اندروید، آی‌اواس، بلک‌بری، سیمبیان، بادا و ویندوز فون سیستم‌عاملونی هستنه که موبایل دله جه بتونّه اَپی ره پخش هاکنن که کد جه بنویشته بائه.
انصاری‌محله
منابع
انصاری محله
عمان
مردمون
این کشور دله اکثریت عرب هستنه ولی بعضی ایرانیج زوونون هم اقلیت دله درنه. کومزاریون اتی لوری مردمون هستنه که ویشته مسندم ِمنطقه دله دَرنه. بلوچی یا بلوشی مردمون هم یک‌سوم جمعیت بومیون ره کشور دله تشکیل دِنّه. عمان دله بلوچون حتی اداری و نظامی مقوم هم دارنه.
قطعنومه ۸۷۷ امنیت شورا
قطعنومه ۸۷۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ اکتبر ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره یوگوسلاوی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۹۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
نصاب مازندرانی
رج:مازرونی زوون کتابون
نیو جرسی
نیوجرسی (به انگلیسی: New Jersey) اتا ایالت هسته که آمریکای شرق دره و اتا از ساحلی ایالت‌ئون ِاطلس ِاقیانوس هسته. ونه نیشتنگاء ترنتونه و ونه موهم شهرون نیوآرک و جرزی سیتی هستنه. نیوجرسی اتا صنعتی ایالت هم هسته.
اخلاص
اینتا سوره مکه ی دله نازل بهییه و ۴ تا آیه داینه. ونه معنی خالص هاکردن هسسه.
کرکوند
کرکوند اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که مبارکه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷٬۰۵۸ نفر جمیعت داشته.
گل‌لو
جمعیت
اینتا روستا، ویلکیج شمالی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۶۱۰ نفر (۱۲۷خانوار) بی‌یه.
مسد
مسد یا لهب سوره مکه ی دله نازل بهییه و ۵ تا آیه داینه. مسد معنی بدوت بییه رسن، خرمای ولگ جا هسسه.
سید ظهیرالدین مرعشی
منابع
رج:مازرونی تاریخدونا رج:مرعشیون رج:گت مردمون آمل
تیغیه
تیغیه، اتا روستای نوم هسته از توابع ویلکیج ِبخش، نمین ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
فولادشهر
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:لنجان شهرستان
آهن‌کتی
اهن کتی، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازرون ایران.
اون‌نان، شیمانه
بیرون بگردستن
رج:شیمانه شهرون
آواری
منابع
رج:قفقازی زوونون رج:داغستون
کنسی
کنسی، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
کردکلا تکیه
کردکلا تکیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. کردکلا تکیه مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان گیل خوران، روستا ی کرد کلا هسته. این بنا ۱۶۷۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۶۴-۰۵-۲۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
سیموس داغتکین
منابع
رج:ترکیه نویسندگون رج:کوردستون نویسندگون رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
لیبریا
لیبــِریا اتا کشور هسته که آفریقای ِغرب دَره و ونه نیشتنگا (= پایتخت) مانروویا هسته. این کشور گینه خلیج ِشمال قرار دانّه. لیبریا ره سال ۱۸۴۷ بَرده‌ئونی که آمریکا دله آزاد بَیی‌بینه، بِساتنه و این کشور اولین جمهوری‌ای بی‌یه که آفریقا دله بساته بیّه.
کیا افراسیاب چلاوی
ادبیات
این دِ بیتی‌های ِشاعرون «امیر افراسیاب»، «امیر داوود» و «حسن کیا» هستنه که وشون دله اولین نفر کیا افراسیاب چلاوی هسته و دِ نفر دیگه ونه معاصرون و اطرافیون جه هستنه. کیا افراسیاب چلاوی جه سه‌تا دِبیتی دیگه هم تبرستون و رویان و مازرون تاریخ ِکتاب دله وجود دانّه.
جهانگیر نصر اشرفی
وه ره تبری فرئنگ‌نومه بنویشتن وسّه، خله خار اشناسنّه. اسا وه ایران ره مله‌یی سازئون کار کُنده و همینتا وسه گیلون و مازرون ساز وسه خاله وخت بی‌یشته، وه ۱۵۱۸ سال بائوته کی تا ات سال دیگه خله مله‌یی سازون، امی فرئنگ جه شوننه کی ونه ارشاد جه حمایت بوه.
سید محمد زرین‌نوا امامزاده
سید محمد زرین‌نوا امامزاده اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن نهم هجری قمری جه رسنه. سید محمد زرین‌نوا امامزاده مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس شمال بخش مرکزی، دهستان نوکنده کا، روستا ی چمازکتی هسته. این بنا ۳۳۲۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۹-۱۲-۲۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
قطعنومه ۱۹۷۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۷۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره صلح و امنیت آفریقا دله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۴۹۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
مرزبان بن رستم پریمی
ایسپهبود مرزبان بن روستم بن شهریار بن شروین بن روستم سرخاب بن کارن اتا ایرانی معروف نویسندگون بیه که قرن چهارم ه.ق دله زندگی کرده. وه منطقه پریم از توابع دودانگه شهرستون ساری دله کنار هکته. ونه زندگی دوران اولیه جه خله خاره خور دنیه. ونه شهرتی علت به خاطر بنویشتن کیتاب مرزبان نامه هسته. کیتاب مرزبان نامه در اصل به زوون طبری هسته و این کتاب مشتمل برحکایت و تمثیلات و افسانئون حکمت یاد بیتن هسته که به طرز اسلوب کلیله و دمنه ، از زوون و خوش و پرندگون و دیو و پری بنویشته بیه ئو آموزنده گوفتار و پندار و کردار نیک هسته. این کیتاب به وسیله گت دانشمندون چن بار به زوونای دیگه دگردسته بیه. کیتابی به نام مرزبان نامه و منسوب به مرزبان بن روستم در ادبیات ئیران شناخته وانه، بازسازی سعدالدین ورامینی هسته. مرزبان بن روستم کیتاب دیگری هم بنویشته که به شئر هسته و دیوان نیکی نامه نوم دانه.
قطعنومه ۸۸۳ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
شرشردره
خوامبه شما ره با شرشره دره اشنا هکنم. خله خواره جا هسته. همه چی خار خار هسته.
۱۵۱۷ (میلادی)
رج:میلادی سال
گری کاسپارف
کودکی و نوجوانی
وه ۷ سالگی گدر شه پییر ره از دست هدائه و پس از اون شه فامیلی ره واینشتین (Vajnshtejn) سَر جه بَورده شه ماری فامیلی سَر که کاسپارُف (کلمه‌ی کاسپاریون روسی بَیی) بی‌یه.
شهرضا
شهرضا اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که شهرضا شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۲۳٬۷۶۷ نفر جمیعت داشته.
پریجا تپه
پریجا تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. پریجا تپه مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس مازندارن، ۳ کیلومتری جاده قائم شهر به کیا کلا هسته. این بنا ۴۱۷۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۰۷-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
گیوم بوشه
گیوم بوشه نویسنده قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
عراق
تاریخ
بعث حزب عراق دله صدام حسین ره رییس‌جمهور بنومسته و صدام ایران جه هشت سال جنگ هاکرده. وه کویت ره هم حمله هاکرده و این جنگ‌ها په متحده ایالات آمریکا وه ره محکوم هاکرده که نَوِسته کشتارجمعی سلاح جه استفاده هاکنه و همینسه ونه حکومت ره حمله هاکرده و جورج بوش گادِر وه ره بَکاشتنه. ونه بوردِن په چندین سال آمریکا دَیی‌یه القاعده و بعثیون ِباقی‌بموندسته‌ئون جه جنگسته.
ژوئن ۲۰۰۳ میلادی که هَنتا متحده ایالات آمریکا دَر القاعده و صدام حسین جه جنگ کارده، موقتی دولت عراق ِکنترل سَر تشکیل بیّه. این دولت اساسی قانون بنویشته و وه ره مردِم اتا رفراندوم دله قبول هاکردنه. اولین دولِت هم مردم ِرأی پِشتی انتخاب بَیینه و نوری المالکی که اتا شیعی حزب جه بی‌یه، حکومِت سَر قِرار بَییته.
لیلانجنی
رج:سوازیلند
شاهین‌شهر
شاهین‌شهر اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که شاهین‌شهر و میمه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۴۳٬۳۰۸ نفر جمیعت داشته.
آق‌بلاغ‌مصطفی‌خان
جمعیت
اینتا روستا، ویلکیج مرکزی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۶۲۴ نفر (۱۴۰خانوار) بی‌یه.
کردکتی
کردکتی، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
آیدین آغداشلو
منبع
رج:زننه آدمون
ئوشار دیک کریک
ئوشار دیک کریک (انگلیسی:Dick's Creek Falls) ئوشاری هسته که ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 60 ft هسته.
اسلام‌آباد (پارس‌آباد)
اسلام آباد اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که پارس‌آباد شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴٬۰۶۹ نفر جمیعت داشته.
قطعنومه ۱۳۰۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ملاله یوسف‌زی
ملاله یوسف‌زی سال ۲۰۱۳ ِساخاروف جایزه ره بَییته. این جایزه ره اروپای اتحادیه هرسال ات‌نفر ره دِنه.
عبدالحسین مختاباد
عبدالحسین مختاباد (بزایی تبری سال 1477، امره، ساری دله) اتا سازنواز و ئوستاد و تهرون شهر شورا یار هسته.
انفطار
اینتا سوره مکه ی دله نازل بهییه و ۱۹ تا آیه داینه.
هینر سلیم
هینر سلیم کارگردان، فیلم‌نومه‌نویس، تهیه‌کننده، آهنگساز و هنرپیشه قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
پیر لوئی
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
قطعنومه ۸۸۸ امنیت شورا
قطعنومه ۸۸۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ نوامبر ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره السالوادور وضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۲۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
بدر غزوه
بدر دله
محمد پیومی ره توسط عمر به ابوجهل برسنی‌یه که «بردگردین [که] اگر کسی جز شِما با مِن بجنگه بهتر هسته و من هم دوست ندارمه شِمه جه بجنگم»، و ابوجهل بائوته «به خدا قسم برنگردمبه در حالی که خدا وشون ره در اختیار إما قرار هدائه، و این فرصت ره که به نقد پیش بموئه به نسیه نی‌یلمه، و از این پس هیچ‌کس معترض امه کاروون‌ئون نوانه».
مکه دله
وات گانه: «این شکست به مکه خله آسیب بزوئه، اما وه ره فلج نکارده. ازدست‌هدائن خله از سرون مکیون وسّه اتا گت ضرر بی‌یه، اما شاید گت‌ترین ضرر از دست هدائن اعتبار و قدر و منزلت بی‌یه.»
ژاک بولنژه
ژاک بولنژه مورخ، منتقد ادبی و روزنومه‌نگار  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
جابلو
جمعیت
اینتا روستا، ویلکیج مرکزی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۶۳ نفر (۵۵خانوار) بی‌یه.
فجر
اینتا سوره مکه ی دله نازل بهییه و ۳۰ تا آیه داینه.
رضا شاه
رضا وچگی جه یتیم بی‌یه. ونه وچگی جه فقر دله گت بیه. نوجوونی جه نظام دله دکته و کاتی-کاتی شه مقوم ره بالا بیارده. روز ۳ اسفند سنه ۱۲۹۹ شمسی، اتا کودتا ترتیب هدائه و قزاقون جه تهران ره ایشغال هکرده. رضاخان اول وزیر جنگ ِمقوم جه خله از ناآرامیون و راهزنیون ره بین جه بَورده. ۳ آبان ۱۳۰۲ رضاخان احمدشاه قاجار ِدتور جه نخست‌وزیر بیّه و اول تلاش کارده اتا جمهوری بساجه ولی سنه ۱۳۰۴ پادشائی جه برسی‌یه. وه آخرسری سنه ۱۳۲۰ بریتانیا فیشار بن مجبور بیّه شه مقوم ره ترک هاکنه و سه سنه بعد ژوهانسبورگ (جنوبی آفریخا) دله بمرده.
قطعنومه ۸۹۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آرتور برند
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ایسلند
ایسلند ِگَتی (=مساحت) ۱۰۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع هسته و ونه جمعیت ویشته جنوب‌غرب دله دَرنه. این کشور ِبِنه ات‌خله فعّال ِآتشفشون دانّه و همینسه اونجه زمین‌گرمایی جه خله استفاده کانّه.
ایسلند کم‌جمعیت‌ترین کشوری هسته که ناتو دله دَره و تنها عضوی هسته که دائمی ارتش ندانّه. ایسلند ِکشور هَنتا اروپا اتحادیه دله دَنی‌یه ولی شینگتن ِاتحاد دله دَره.
اولیه تمدن
قرن دهم ِاواخر نروژ ِشاه مسیحی بیّه و مردم ره مزراب دینگو که اینتا دین ره قبول هاکنن. وه مسیحی راهبون ره برسنی‌یه ایسلند که اونجه هم مسیحیت ره تبلیغ هاکنن و اینتی ایسلندی‌ها هم سال 999 یا 1000 میلادی، شه میلس دله تصمیم بیتنه که گرد مسیحی بوون. ایسلندِ مذهبی رهبرون (گودرها) که تاسا بت‌پرستی کردنه، ات‌شوئنه مسیحی‌دین ِملّا بینه و شه وسّه کلیسا بساتنه و دِتا اسقف‌هنیش تشکیل هدانه. گودرها تا قرن سیزهم قدرت داشتنه و ایسلند دله ده نفر که پنج‌تا خانواده جه بینه، تموم جزیره‌ی صاحاب بینه. سال‌های 1262-64 این گودرها رقابت تبدیل به جنگ بیّه و آخرسر میلس دله هنیشتنه و تصمیم بیتنه که نروژ سلطنت دله عضو بوون تا وشون جنگ تموم بوو.
نروژ و دانمارک سلطنت دوره
زمونی که دهه 1530، مارتین لوتر ِاصلاحات رُش هکته، دانمارک پروتستان بیّه ولی ایسلندی‌ها جدید مذهب دیم‌به‌دیم هرستانه. تا سال 1550 بکشی‌یه که هر دِ اسقف‌هنیشت که ایسلند دله دیینه، پروتستان بوون. اصلاحات په، زمین‌هایی که وشون مالکیت ایسلندی صومعه‌ئون و کلیسا دست دیّه، مصادره بَینه و سلطنتی خزانه وشون ره شه وسّه بیته. تاجرونی که آلمان جه إمونه ایسلند هم غیرقانونی بینه و ایسلندِ تجارت ره دانمارکی‌ها انحصاری هاکردنه. دِ قرن این قانون دمباله داشته و فقط دانمارکی تاجرونی که شاه ره باج هدا بوئن، تونستنه ایسلند دله تجارت هاکنن. سال 1787 این قانون ات‌که تغییر هاکرده و دیگه تاجرون باج ندانه ولی تا 1855 هم خارجی تاجرون حق نداشتنه ایسلند جه تجارت هاکنن.
فیلیپین
مردمون
وشون که ایسپانیاییون په مسیحی بَینه، ۸۱٪ کاتولیک و ۹٪ پروتستان هستنه و باقی ویشته مسلمون هستنه که اکثراً جزیره میندانائو دله درنه.
فیلیپین دله اسا انگلیسی و فیلیپینو رسمی زوون هستنه ولی نوزده‌تا محلی زوونِ دیگه هم برسمیت بشناسی‌یه وانّه و عربی و ایسپانیولی هم هَنتا کشور دله گپ بزه وانّه.
ایقتصاد
این کشور با این‌که خله پچوک هسته، ات‌خله معدن دارنه؛ وشونِ منابع طلا سَره رتبه دوم و مس سَره رتبه سوم ره دنیا دله دارنه. مس معادن خله زیاد هستنه و هرکاجه مس پیدا وانه، اون معدن جه طلا و نقره هم در اِنه. نیکل و کروم هم پیدا وانه و معادنی هم دارنه که وشون جه مرمر و آهاک گیرنه.
منابع
رج:آسیایی کشورون رج:آسئان رج:انگلیسی‌زوون کشورون رج:ایسپانیا قدیمی مستعمرات رج:جاپون قدیمی مستعمرات رج:آمریکا قدیمی مستعمرات
۸ آبان
بمردون
رج:آبان
فندق گلام
منابع
رج:لامپ
آنری باتل
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ئوشار دریفت
ئوشار دریفت (انگلیسی:Drift Falls) ئوشاری هسته که جنگل ملی پیزگاه،  کارولینای شمالی، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 80 ft هسته.
رزوه (شهر)
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:چادگان شهرستان
ژاک ییوه
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
شوآزی لو روآ
شوآزی لو روآ اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ول دو مرن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۶٬۱۹۸ نفر جمعیت داشته.
تیرول
تیرول اتا ایالت هسته که اتریش ِغربی‌وَر دره. این ایالت دِتا قسمت شمالی و شرقی جه تشکیل وانه و ونه نیشتنگا اینسبروک هسته. این ناحیه کوهون اسکی وسه معروف هستنه. تیرول دله قدیم اتا پادشائی حکومت دیّه.
سوها
جمعیت
اینتا روستا، ویلکیج مرکزی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۷۸۳ نفر (۳۴۵خانوار) بی‌یه.
دین کتی (بارفیکلا)
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
تهرون بیتن
پیوند به بیرون
رج:ایران تاریخ رج:مشروطه دوره
علق
اینتا سوره مکه ی دله نازل بهییه و ۱۹ تا آیه داینه.
مالاوی
ایقتصاد
اینتا کشور پیل یکا نوم کواچا هسه.
قطعنومه ۱۳۱۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۱۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ جولای ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۱۷۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
قطعنومه ۸۹۳ امنیت شورا
قطعنومه ۸۹۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۶ ژانویه ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۲۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
دین تپه (کلاگر مله)
دین تپه (کلاگر مله) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد تا اسلامی دوره جه رسنه. دین تپه (کلاگر مله) مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان نوکنده کلا، ۴ کیلومتری غرب روستای کلاگرمحله هسته. این بنا ۱۰۲۷۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
قدر
دییه لینکون
رج:قرآن
خالیسکو
خالیسکو مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر گوادالاخارا هسته.
میشیما، شیزوئوکا
میشیما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۱۲٬۳۲۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۲٫۱۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۸۰۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۴۱-۰۴-۲۹ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
قطعنومه ۸۹۴ امنیت شورا
قطعنومه ۸۹۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۴ ژانویه ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره جنوبی آفریقا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۲۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
کچلیک
کچلیک خواص
کچلیک ملین هسِّه و یبوست ره رفع کنِّه و سوءهاضمه ره از بین ورنه و تب ورین هم هسِِِّه. خون‌ساز هسِّه و خون ره قلیایی کنِِّه. فسفر، کلسیم، منیزیم وآهن دارنه. آنتی اکسیدان، مثل خله از سبزیجات و تره‌بار دارنه. پوستِ پیری جا جلوگیری کنِّه. سینه ره نرم و کلش ره آسون کنِّه. مدر هسِّه. قلنج وسه مفید هسِّه. حافظه ره تقویت کنِّه. آرام بخاتِن وسه خاره. ضعیف معده وسه خله خاره. ورم پروستات ره برطرف کنِّه و ضدسرطان و خصوصاً سرطان ریه هسِّه.
منابع
رج:سبزیجات
حسن بن زید
لیکانی جنگ
محمد بن اوس شخصی که ونه نوم «محمد بن اخشید» بی‌یه ره اتا سپاه جه برسنی‌یه تا داعی کبیر جه بجنگه. داعی هم شه سپاه ره گردبیارده و ونه فرماندهی ره هدائه «محمد علوی» و «محمد بن رستم» ره. پایدشت و بنا به قولی ناتل دله دِتا سپاه همدیگه جه بخاردنه. محمد ابن اخشید، طاهری سردار، ره اتا علوی سردار بکاشته و این باعث بیّه که طاهری سپاهیون روحیه تضعیف بوائه و وشون عقب‌نشینی هاکنن. محمد بن اوس هم بورده سلیمون بن عبدالله پَلی، که طاهریون عامل تبرستون دله بی‌یه. علویون هم بوردنه آمل سو ولی راه میون سلیمون سپاه جه برسینه که محمد بن اوس این بار ونه فرماندهی ره داشته. این جنگ دله که «لیکانی» مکون شکل هاییته دله، علویون شکست بخاردنه، محمد علوی بمرده و «حسن بن حسین»، علوی فرماندهون جه، شه سربازون همراهی اسیر بیّه. علویون بقیهٔ سپاهیون هم وردگاردستنه پایدشت دله. اسیرون ره هم سلیمون بَورده آمل و أی وشون ره آزاد هاکرده.
صفاریون جه بجنگستن
یعقوب لیث، بتونسته محمد بن زید، داعی برار، ره دستگیر هاکنه و برسنه سیستان دله. آخرسری هم که بدی‌یه هچّی‌کان نی‌یه، دِسال مالیات ره بییته و خراسون راهی بیّه؛ بعد ری حاکم ره نومه هدائه و ونجه بخاسته که سگزیون ره هاده وه ره. که ری شا ونه گپ ره قبول هاکرده. یعقوب این چن نفر ره شادیاخ دله آهنی میخ جه، دیفار ِتن توتو هاکرده. یعقوب جنگ تبرستون و گرگان دله و ونه اذیتون مردم ره، باعث بیّه که عباسی خلیفه ونجه ناراضی بواشه. داعی آخرسری ۲۶۱، تبرستون ره دِباره بییته. وه چالوس ره تش دکشی‌یه چون اونجه مردم یعقوب ِگپ ِپه بورد بینه.
رستم باوندی شورش و عقیقی ِاشتباه
رستم اَی اتا نومه هدائه «احمد بن عبدالله خجستانی» ره و وه ره تحریک هاکرده تا همدیگه جه گرگان ره بَییرن. اَی شه استرآباد ره و احمد خجستانی گرگان ره فتح هاکردنه.
خانواده
حسن بن زید ریکا نداشته؛ ونه کیجا سَره هم مورخون اختلاف دارنه. بعضیون ونه دِتِر نوم ره «ام‌الحسن» دونّه که شه دایی‌پسر، ابوالحسین احمد بن محمد، جه ازدواج هاکرده (اولیه منابع دله وه ره داعی داماد دونّه)، ولی بعضیون وه ره داعی ِخاخر دونّه و احمد بن محمد ره ونه خاخرِشی جه اشناسنّه. بعضین دیگه «کریمه» ره داعی کیجا دونّه که اتا کنیز جه کنارهکته و پیش از اونکه ازدواج ِسن جه برسه، بمرده.
ایمام نیّن، زیدیون وسّه
زیدیه رسمی سنت دله، گت ِداعی ره ایمام ندونّه، ونه دلیل احتمالاً ونه ناخِش رفتارون بی‌یه. چنونچه تبرستون زیدیون «ابوجعفر زُباره»، که نیشابور دله دیّه جه، بخاستنه وشون ایمام بواشه و داعی ره مزراب بی‌یله. ابوجعفر زباره بموئه تبرستون دله، ولی وه ره پشتی نکاردنه و داعی هم ونجه جنگج هاکرده تا وه مجبور دیّه وردگرده آوه دله و همونجه دَواشه.
ادبیات دله
تبری علویون عربی ادبیات دله دَس داشتنه، وشون حکومت دینی پژوهشگرون ِ«نشو و نما و ملجاء و ملاذ» جاء بی‌یه. مثلاً «ابومقاتل ضریر» ِقصیده، حسن بن زید خَوری، هنتا هم خله شوهرت دانّه. کتاب «اخبار الخلفاء صولی» دله حسن‌بن زید ره شاعر و آگاه به «شعر ِنقدهاکردن» معرفی کانّه و وه ره چنتا شعر جه نسبت دنّه.
شیخ فضل‌الله نوری
عقاید وه درباره مدرسه به سبک جدید
شیخ فضل‌الله نوری اتا جلسه‌ی دله به ناظم‌الایسلام کرمونی درباره جدید مدرسه‌ئون گانه: «ناظم الاسلام، ته ره به حقیقت ایسلام قسم دمبه. این مدارس جدیده خلاف شرع نینه؟ و ورود به اینان مدرسه‌ئون موصادف با رِقِدبدائن دین ایسلام نی‌یه؟ درس زوون خارجی و تحصیل شیمی و فیزیک افکار شاگردون ره ضعیف نکانده؟» وه از موخالفین دِرِس هاکِردن مدرسه کیجائونه هم بی‌یه.
خانواده
دِتا از نوه‌ئون شیخ فضل‌الله نوری بعد از انقلاب سال ۵۷ ایران دله بکاشته و زندونی بَینه.
۱۶ شهریور
۱۶ شهریور هجری شمسی، مساوی ۱۶ کرچه ما تبری.
قره‌حسنلو (نمین)
قره‌حسنلو ، اتا روستای نوم هسته از توابع ویلکیج ِبخش، نمین ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
آغوزدین تپه
آغوزدین تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیش از تاریخ جه رسنه. آغوزدین تپه مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کیاکلا، دهستان کیاکلا، دو کیلومتری جنوب غرب روستای جمال کلا هسته. این بنا ۱۰۲۷۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
پل فور
پل فور شاعر و نمایش‌نومه نویس  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
بلی
منبع
فارسی ویکیپدیا
تجن‌جار سفلی
منابع
تجن جارسفلی
شارل پگی
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
قرقیزستون
تقسیمات
این کشور ۷ استان دانه و بیشکک مستقل اداره وانه، اوش هم اتی مخصوص اداری منطقه هسته:
کریستوف فیات
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
عبدالمالک ریگی
منابع
رج:ایران سیاستون
قشلاق اسلام‌آباد۳
منابع
قشلاق اسلام‌آباد۳
آنری باربوس
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
شیمادا، شیزوئوکا
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
چائوسرمحله
چائوسر محله، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
ترامبله آنفرانس
منابع
رج:فرانسه شهرون
قشلاق قیطرانلوحاج‌محمدکندی
منابع
قشلاق قیطرانلوحاج‌محمدکندی
قطعنومه ۱۹۸۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۸۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تهدید صلح و امنیت جهانی به دلیل فعالیت‌های تروریستان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۵۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
جین‌قشلاقی (نیر)
منابع
جین‌قشلاقی
خالدآباد
خالدآباد اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که نطنز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۰۲۵ نفر جمیعت داشته.
ترکمونستون
مازرون و ترکمونستون ِکشور ِاِساءِ روابط
صفرمراد، ترکمونستون ِقبلی رییس، گاته هر چی که مازرون استان جه عمل بئه ره خریدارمی ولی زمستون 1387 شمسی بی‌یه مازرون گاز ره قطع هاکرده. ایران ِرییس‌جمهور آخِر مجبور بیّه قبول هاکنه که اتی باج هاده تا گاز ره وصل هاکنِن و هیچ گادِر نائوتنه چنده پول این کار وسّه هِدانه.
کریستوف ماری
کریستوف ماری روزنومه‌نگار و نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.