cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سطر (سنقر)
سطر (سنقر) کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که سنقر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱٬۰۴۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:سنقر شهرستان
جان اف. کندی جونیور
'''جان اف. کندی جونیور.''' اتا آمریکایی وکیل، روزنامه نگار و ناشر بی‌یه. وه جان اف کندی و ژاکلین کندی وچه هسته که ونه سه سالگی گدر، ونه پییر ره ترور هکردنه و بکوشتنه.
منابع
رج:وکلای آمریکایی رج:واشنگتن ایالت سیاستمدارون
شال (شهر)
شال (شهر) قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که بویین زهرا شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۵٬۲۹۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
نوبوریبتسو، هوکایدو
نوبوریبتسو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۳٬۳۴۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۱۲٫۱۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۵۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۰-۰۸-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هوکایدو شهرون
۲ مرداد
۲ مرداد هجری شمسی، مساوی ۱ فردینه ما تبری.
هر سال ۱ فردینه ما، تبری تقویم ره، اتّا سال اضافه وونه. اسا سال تبری هسّه. این روز هجری شمسیِ تقویم دله ۲ مرداد جه برابر وونه ۲۴ (گاه ۲۵ و بندرت ۲۳) جولایِ میلادی تقویم جه همزمون هسّه.
بمرده‌ئون
رج:مرداد
سنقر
سنقر کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که سنقر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴۴٬۲۵۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:سنقر شهرستان
شیردارکلا
شیردارکلا اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
منابع
شیردارکلا
فوتوال جهونی جام ۲۰۱۴
فوتوال ۲۰۱۴ جهونی جام بیستمین دوره‌ای هسته که فوتوال جهونی جام برگزار وانه. این دوره ۱۲ ژوئن ۲۰۱۴ جه تا ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۴ کشنه و برزیل دله انجام وانه. اولین‌بار برزیل سال ۱۹۵۰ میلادی جهونی جام جه میزبانی کارده و این دَفه دومین باره که برزیل میزبان وانه. مکزیک، ایتالیا، فرانسه و آلمان هم هرکامین دِبار میزبان بَیینه. ۲۰۱۴ جهونی جام دله ۳۲ تا تیم درنه که ۱۳ تیم اروپا، ۶ تیم جنوبی آمریکا، ۵ تیم آفریقا، ۴ تیم آسیا و ۴ تیم کونکاکاف جه هستنه.
این دوره ۶۴ تا بازی ۱۲تا شهر مختلف دله انجام وانّه. این دور تمام قهرمانای دوره‌های قبلی یعنی برزیل، ایتالیا، آلمان، آجانتین، اروگوئه، ایسپانیا و فرانسه دَرنه که این میون ایسپانیا که قهرمانی ِمدافع بی‌یه همون اولین مرحله حذف بَیی‌یه.
ایسامو آکاساکی
ایسامو آکاساکی اتا جاپون فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۴ میلادی، ال‌ای‌دی بساتن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:جاپون فیزیکدون
۲۹ نوامبر
29 نوامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 29 نوامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
29
شریفیه
شریفیه قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که البرز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲۰٬۳۴۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
ناگازاکی استان
ناگاساکی یا ناگازاکی اتا استان نومه که جاپون دله دره. این استان کیوشوی ناحیه و جزیره دله هسته و ونه نیشتنگاء ناگاساکی‌ئه.
منابع
انگلیسی ویکی‌پدیا
ژوزه ساراماگو
ژوره ساراماگو اتا پرتغالی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه پرتغالی زوون جه رمان نوشته. ونه کتابون دله ویرگول و گیومه و... بکار نیارده و بعضی جاهون کسی که در-خوندنه، ونه حدس بزنه که فلون گپ ره کی باته یا فلون جمله کجه تموم وونه. ساراماگویِ نوم‌دار کتاب کوری هسته که ونه دمباله ره بینایی نوم جه بنویشته.
منابع
رج:پرتغال نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
خوش‌رودبار
خوش‌رودبار اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۸ نفر (۱۳خانوار) بی‌یه.
منابع
خوش‌رودبار
۱۹۹۲ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} آلبرت‌ویل ۱۹۹۲ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XVI Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که شونزهمین کش فرانسه دله برگزار بیّه. این مسابقات ۸ تا ۲۳ فوریه ۱۹۹۲ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، فرانچویس میتراند، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۶ ورزش و ۱۲ رشته وجود داشته و ۱۸۰۱ نفر، ۶۴تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آلمان کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XVI
ضیاءآباد
ضیاءآباد قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که تاکستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸٬۲۶۲ نفر جمیعت داشته.
دهدر
دهدر اتا روستا طالقونی دله هسه و تابستونی دله 900 نفر دباش(جمعیت) دارنه و زمسونی دله  اینتا روستا دله 100 نفر دباش موننه  اینتا روستایی مردمونی زوون مازرونی هسه. بدینی جاون این روستا جا شانه اتا تارخی قلعه (کیان خاتونی قلعه)- اتا فدیمی آسیو - اتا قدیمی حموم - چنتا چشمه  و تاش  و .... نام بوردن اشونی زوونی نمونه جا شمه وسه بیوردمه
شغال:shaal مار:maahhr مادر:maar پدر:pier بابا:babaa خانم:xanem گربه:Bameshi-Gerbe خروس:talaa خرس:xehrs آرنج:Baleskoo قوزک پا:Qorem پا:Ling مرغ:Kerg گاو:Gow آب:O
دین‌تپه (لمراسک)
دین‌تپه (لمراسک) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ آهن عصر جه رسنه. دین‌تپه (لمراسک) مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کلباد، دهستان کلباد غربی، شمال غرب روستای لمراسک هسته. این بنا ۲۲۰۲۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
هیروشی آمانو
هیروشی آمانو اتا جاپون فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۴ میلادی، ال‌ای‌دی بساتن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:جاپون فیزیکدون
۱۱ ژانویه
۱۱ ژانویه سالِ یازّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۴ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۵روز کبیسه سال دله).
منابع
۱۱
ترک شورا
ترک شورا (آذری: Türk Şurası ; قزاقی:  Түрік кеңесі ; قرقیزی:  Түрк кеңеш ; ترکی:  Türk Keneşi ) که ونه کامل ِنوم ترک‌زوون ِکشورون ِکایری شورا (CCTS; ترکی جه: Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi) هسته، اتا سازمانه که ونه دله ترکی‌تبار ِکشورون عضو هستنه. این شورا نخجوان دله 3 اکتبر 2009 بساته بیّه و اسا ونه مَقِر استامبول هسته. این شورای ِاعضا ترکیه، آذربایجون، قزاقستون، قرقیزستون هستنه و ترکمونستون و اوزبکستون هم ناظر ِعضونه. نورسلطان نظربایف، قزاقون ِرییس‌‎جمهور، اولین کسی بی‌یه که سال  2006 این شورای ِبساتِن ِپیشنهاد ره هِدائه.
شمالی قبرس هم این شورا دله رسماً عضوه ولی فقط ترکیه دِنیایِ کشورون جه هسته که وه ره اتا سیوا کشور دونده و الباقی وه ره قبرس ِاتا جنگ‌بَزه منطقه اشناسِنّه.
سومار
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:قصر شیرین شهرستان
شمس‌آباد (سرعین)
شمس‌آباد ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، سرعین ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سبلان ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۸۹ نفر (۶۳خانوار) بی‌یه.
منابع
شمس‌آباد
کوهین (قزوین)
کوهین (قزوین) قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که قزوین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱٬۴۱۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
لاهیز
لاهیز، لائِز، لاییز یا لائیز ات بلا نوم هسته وقتی وارش شلاب بواره و روخنه ِئو هدی بئه، ممکن هسته که اتفاق دکفه. لاهیز دله ئو روخنه‌ئون کله جا در زنّه و خشکِ بنه سر ره گیرنه. جنگل آباد هاکردن و دارون ِبزوئن خله لائیز بموئن سر تأثیر اِلنه چون دارون نی‌یلنه ئو ره هکفه و محیط‌زیستِ رقد بدائن، اینتی نتیجه عمل یارنه. بعضی گدر سد بساتن، روخنه‌یِ راه ره عوض هاکردن، قالزم ره رقد بدائن و... هم لاهیز ِباعث-بانی وونه.
دپیته چرخه‌تو
رج:جوغرافی
گونتر گراس
گونتر گراس اتا آلمانی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه آلمانی زوون جه رمان و درام نوشته.
ماهی
ماهی ات‌جور ئو دله حیوون هسته. ماهی جای بال شه دِ وَر پَره دارنه و اینتی هولی کانده. ماهی پوست لیز هسته و پولک دارنه. وشون ِسَر دِ وَر آبشش دارنه که ونجه نفس کشنّه. ماهیون دِ جنس نر و ما هستنه و ئو بِن تیم شندنّه و هر تیم جه اتا ماهی‌کته درنه.
بالف‌کلا شرقی
بالف‌کلا شرقی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
گونتر گراس
منابع
رج:آلمان نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
ماهی
منابع
رج:حیوون
بالف‌کلا شرقی
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۳۸ نفر (۱۲۴خانوار) بی‌یه.
منابع
بالف‌کلا شرقی
عصمت آباد (بویین زهرا)
عصمت‌آباد قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که بویین زهرا شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۹۸۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
شاهو (روانسر)
شاهو (روانسر) کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که روانسر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۵۵۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:روانسر شهرستان
دین‌تپه (وزوار)
دین‌تپه  اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ آهن عصر جه رسنه. دین‌تپه مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان توسکا چشمه، ۷۰۰ م جنوب غرب روستای وزوار هسته. این بنا ۲۲۰۲۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
پنجشیر مقاومت
پنجشیر مقاومت یا دوم مقاومت یا پنجشیر دکو، توسط طالبان مخالفین، ۲۰۲۱ اون دله تأسیس بیّه.
امرالله صالح، رئیس‌جمهور‌ِ اول معاون، و بسم‌الله خان محمدی، دفاع وزیر، بمونه این حرکت دله. وشون مقر، پنجشیر دله دره که تینار منطقه‌ای هسته که طالبان هنتا نئییته وه ره.
۱۷ اوت ۲۰۲۱ دله، امرالله صالح مدعی بیّه که افغانستان‌ِ رئیس‌جمهور هسته.
مته‌کلا
مته‌کلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۴ نفر (۲۷خانوار) بی‌یه.
منابع
مته‌کلا
پیتکا
پیتکا اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۵۸ نفر (۸۱خانوار) بی‌یه.
منابع
پیتکا
۳۰ نوامبر
30 نوامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 30 نوامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
30
کوماکی، آیچی
کوماکی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۴۹٬۰۶۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۲٫۸۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۳۷۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
قشلاق (شهر)
قشلاق (شهر) قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که آبیک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۷۹۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
تاکاکی کاجیتا
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:جاپون فیزیکدون
گائو شینگجیان
منابع
رج:چین نویسندگون رج:فرانسه نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
۱۹۹۴ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} لیلهامر ۱۹۹۴ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XVII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که هیودهمین کش نروژ دله برگزار بیّه. این مسابقات ۱۲ تا ۲۷ فوریه ۱۹۹۴ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره شاه هارولد پنجم، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۶ ورزش و ۱۲ رشته وجود داشته و ۱۷۳۷ نفر، ۶۷تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، روسیه کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
صحنه (کرمانشاه)
صحنه (کرمانشاه) کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که صحنه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳۵٬۵۰۸ نفر جمیعت داشته.
۱۹۹۴ زمستونی المپیک
منابع
XVII
صحنه (کرمانشاه)
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:صحنه شهرستان
شروینه
شروینه کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که جوانرود شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۵۹۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:جوانرود شهرستان
روسیه-اکراین جنگ
اکراین و روسیه جنگ ات‌سری اختلافات په اتفاق دکته که سال‌ها تلمبار بیی‌بینه. این جنگ ره ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، روسیه شروع هاکرده و شه ارتش ره برسنی‌یه اکراین دله. روسیه تا اکراین، خله روسیه‌یِ ارتش قوی‌ته هسته و اکراینی‌ها فقط ناتویِ پشتی سر حیساب کاردنه ولی ناتویِ اعضا باتنه که این جنگ دله مستقیم شرکت نکانّه و فقط اکراین ره پشتیبانی دله کومک کانّه.
پیش‌دکتون
این حمله بعد این اتفاقات پیش بموئه که اکراین انقلاب دله اتا روسیه-طرفدار رییس‌جمهور ره مردم بیتنه و اتا غربیون-طرفدار دولت ره ونه جا سر هنیشنینه. این گادِر روسی مردمون که اکراین دله دینه، اعتراض هاکردنه و مناطقی که اکثریت روسی بینه، جدیدِ دولت ره برسمیت نشناسینه. کریمه رسماً اتا رفراندوم جه شه استقلال و بعد روسیه دله عضو بیّن ره اعلام هاکرده و دِتا سامون‌سری شهر، دونتسک و لوهانسک، هم جنگ راه دمبدانه و باتنه که سیواخاه هستنه و شه‌گردون دولت دارنه. اکراین وشون‌ها ره سرکوب هاکرده که روسیه داد در-بمو و باته که این دِتا شهر ِجمهوریون ره برسمیت اشناسنه. این سمت جا، اکراین گاته خانه ناتو دله عضو بوو و اینتی روسیه امنیت تهدید بی‌یه. اینتی بیّه که روسیه شه ارتش ره برسنی‌یه که دکلِن اکراین درون.
په‌نویس
رج:اکراین و روسیه اختلاف رج:روسیه ارتش
۱۲ ژانویه
۱۲ ژانویه سالِ دِوازّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۳ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۴ روز کبیسه سال دله).
بریم بگردستن
۱۲
وسیه
ولشت، وِسیه یا وِسی‌یه ات بلا هسته که زمونی اتفاق کفنه که شیب‌دار زمین ِخاک بالا جه رِه بیره و حرکت هاکنه و بَکله. زمینی که وسیه خِرنه، تونده دلایل مختلف داره: زلزله، لاهیز، شلاب‌وارش، خاکِ شِل بیّن که جاده‌بساتن و نخش کشاورزی هاکردن وسّه اتفاق کفنه، هَن دله ره خالی هاکردن و جاذبه تونه وسیه بخاردنِ دلیل بوئن.
شکولاد
رج:بخاردنی‌ئون
تقی‌دیزج
تقی‌دیزج، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۱۵ نفر (۹۱خانوار) بی‌یه.
منابع
تقی‌دیزج
آرتور بی مک‌دانلد
آرتور بی مک‌دانلد اتا کانادا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۵ میلادی، نوسان نوترینو ره کشف هکرده که باعث بیّه ثابت بوو نوترینو هم جرم دارنه و همین وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:کانادا فیزیکدون
قلعه کش تپه (گلوگاه)
قلعه کش تپه (گلوگاه) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ ساسانیون دوره جه رسنه. قلعه کش تپه (گلوگاه) مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، ۵۰۰ م شمال شهر گلوگاه، جنب رودخانه هسته. این بنا ۲۲۰۲۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
۱۹۹۸ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} ناگانو ۱۹۹۸ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XVIII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که هیژدهمین کش جاپون دله برگزار بیّه. این مسابقات ۷ تا ۲۲ فوریه ۱۹۹۸ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره امپراتور آکیهیتو اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۴ رشته وجود داشته و ۲۱۷۶ نفر، ۷۲تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آلمان کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XVIII
سرخ اشکاری‌گو
مارال یا سِرخِ اِشکاری‌گو یا کویی گو (Cervus elaphus) اتا گتِ اشکاری‌گو نوم هسته که اروپا، پچیک آسیا، غربی آسیا و میونی آسیا و آفریقا بومی هسته. وه ره بنشنه مرکزی و شرقی البرز دله هم پیدا هاکردن.
چهره
چهره (روستا) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۸۳ نفر (۲۶۵خانوار) بی‌یه.
منابع
چهره (روستا)
سرین
سرین اتا وسیله هسه چارگوش امبوم(کیسه) واری که وه ره نرم چزئون همرا نمونئیسه ، پنبه، الیاف یا اسفنج پرکننه و خو تمان و اسوده بئین تمان وه جا استفاده کانه و سر بن النه .سرین دیمون گوناگون دارنه.
محمدیه (قزوین)
محمدیه (قزوین) قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که البرز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۹۰٬۵۱۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
قصر شیرین
قصر شیرین کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که قصر شیرین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۸٬۴۷۳ نفر جمیعت داشته.
این شهر نوم خسرو و شیرین آسنی سر جه بئیت بیّه. اینتا داستان دله، نظامی گته که شیرین بورده اتا نخش دشتِ میونه قصر بساته و اونجه دیّه که خسرو جه نزدیک بوئه ولی خسرو مشکلاتی داشته که نتونسته وه ره تن درهاده.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:قصر شیرین شهرستان
دیوید وارک گریفیث
دیوید وارک گریفیث (بزائه ۲۲ ژانویه ۱۸۷۵ - بمرده ۲۳ ژوئیه ۱۹۴۸) اتا گت آمریکایی کارگردون بی‌یه.
منابع
رج:امریکا کارگردانون رج:کارگردون رج:گت مردمون امریکا رج:اوسکار بیته‌ئون
خلق مدافع نیروئون
شمه منطور وه نیّه؟: خلق مدافعون یگان (YPG)
وی. اس. نایپل
سر ویدیادار سوراجپراساد نایپلمعروف به '''وی. اس. نایپل''' اتا هندی‌تبار نویسنده بی‌یه که تیرینیداد و توباگو و بریتانیا ملیت ره داشته. وه نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه انگلیسی زوون جه رمان نوشته و شه کتابون دله فساد و سرکوب جه مخالفت کرده.
خلق مدافع نیروئون
خلق مدافع نیروئون (کوردی جه: Hêzên Parastina Gel  یا هێزێن پاراستنا گه‌ل) که ونه مخفف نوم ه‌پ‌گ (HPG) هسته، اتا چریکی و کورد گروهه که ترکیه کوردستون دله کار کانده. هاپ‌گ کوردستون کارگرون حزب (پ‌ک‌ک) ِهفتمین کنگره دله (سال ۲۰۰۰) تشکیل بیّه.
وی. اس. نایپل
منابع
رج:انگلیسی نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون رج:گت مردمون تیرینیداد و توباگو
خلق مدافع نیروئون
منابع
ه‌پ‌گ
کیپ تورن
کیپ تورن اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۷ میلادی، جاذبه‌ای موج سر کار هکردن و آشکارساز لایگو ره بساتن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
محمودآباد نمونه
محمودآباد نمونه قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که قزوین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲۱٬۹۸۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
میرصالح صالحی‌نیا
میرصالح صالحی‌نیا (بزائهٔ - دربُگذشتهٔ  ۲۱ مهر ۱۳۹۲ ) چار دوره ، ساری اسلامی شورا دله عضو بیه و از این نظر رکورددار بیه.
بن مایه
رج:گت مردمون ساری رج:ساروی سیاستمدارون
۲۰۰۵ (میلادی)
۲۰۰۵ دِ هزار و پنجمین میلادی تقویم ِسال هسته.
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
قلعه (کرمانشاه)
قلعه (کرمانشاه) کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که کرمانشاه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱٬۱۳۰ نفر جمیعت داشته.
گراودین تپه
گراودین تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ آهن عصر جه رسنه. گراودین تپه مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، شمال شهر گلوگاه هسته. این بنا ۲۲۰۲۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
اردلان طعمه
اردلان طعمه (زاده ۳ بهمن ۱۳۶۵) گه ونه اصلی نوم اردلان هوشمند هسته ئه‌تا ایرونی رپره.
وه خاش کار ره امیر تتلو پلی شروع هاکارده و کم‌کم رپ دله جا دکته و همکاری‌هایی آرمین و رضایا جه هم داشته. چند سال گه بُگذشته وه و تتلو هدی جه جدا بئینه و طعمه با آهنگ «نگو نمیشه» (نائو نَــوونه) تیناری بخوندستن ره استارت بزو.
مجوز
وه چند سالی هسته گه مجوز دنبال دره و این موضوع ون کم‌کاری ره هم در پی داشته.
همکاری
وه تا اسا دِ تا آهنگ محمدرضا گلزار ره بساته. آهنگ «من دل بشکسته» (دلم شکست) و «همه بوردنه» (همه رفتن).
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون رج:رپ خوننده‌ئون
یوروپا یونیورسالیس ۴
یوروپا یونیورسالیس ۴ Europa Universalis IV اتا جنگی-استراتژی ویدئو کاء هسته، که سوئدی شرکت پارادوکس دولوپمنت اینتا ره درست هکارده و پارادوکس اینتراکتیو اینتا ره منتشر هکارده، نخستین بار ویندوز، مکینتاش، یونیکسه وسه عرضه بویه، تا ۱۳ اوت که ویدئو کاء رسما منتشر بویه.
۱۳ ژانویه
۱۳ ژانویه سالِ سیزّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۲ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۳ روز کبیسه سال دله).
یوروپا یونیورسالیس ۴
بازیکن توندنه هر حکومتی ره که خانه(بین سال های ۱۴۴۴-۱۸۲۱) کنترل هاکنه و تجارت، دیپلماتیک روابط و نظامی عملیات جا خوش کشوره بتتر هاکنه. کا اتا تخته سر انجوم وونه که ات‌خله اوستان میون رسد بیی هسته.
۱۳ ژانویه
منابع
۱۳
یوروپا یونیورسالیس ۴
رج:کامپیوتری کائون
کندلک
کندلک اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۳ نفر (۱۸خانوار) بی‌یه.
منابع
کندلک
۲۰۰۲ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} سالت لیک سیتی ۲۰۰۲ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XIX Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که نوزهمین کش آمریکا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۸ تا ۲۴ فوریه ۲۰۰۲ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، جورج واکر بوش، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۵ رشته وجود داشته و ۲۳۹۹ نفر، ۷۸تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، نروژ کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XIX
ایمره کرتس
ایمره کرتس اتا مجارستونی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه مجاری زوون جه رمان و کچیک آسنی نوشته.
سیاه‌درکا
سیاه‌درکا اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
ایمره کرتس
منابع
رج:مجارستون نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
سیاه‌درکا
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۸۸ نفر (۳۳۹خانوار) بی‌یه.
منابع
سیاه‌درکا
کرند غرب
کرند غرب کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که دالاهو شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷٬۷۹۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:دالاهو شهرستان
معلم‌کلایه
معلم‌کلایه قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که قزوین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۲۲۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
فرانکوفونی
فرانکوفونی یا فرانسوی زوون ِکشورون مجموعه دولتون و حکومتونی هستنه که وشون زوون فرانسوی هسته. فرانکوفونی ِفرهنگ فرانسه و بلژیک ِکولونی‌ها دله رواج داشته.
بریم بگردستن
رج:فرانسوی زوون رج:فرانسوی‌زوون کشورون  رج:پاریس رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
بری بریش
بری بریش اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۷ میلادی، جاذبه‌ای موج سر کار هکردن و آشکارساز لایگو ره بساتن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
نرجه
نرجه قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که تاکستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۵٬۶۰۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
باسک (شه‌مختار بخش)
باسک اتا شه‌مختار بخش نوم هسته که پیرنه‌ی سی‌ئون ِغربی سمت قرار دانّه. این منطقه ایسپانیا دله دره و ونه اهالی ره باسکی مردمون تشکیل دنّه. باسکیون فقط ایسپانیا دله دنینه، وشون‌ها فرانسه‌ی سامون دله هم درنه و بعضیشون شه کوچ ره بَوِردنه جنوبی امریکا دله.
باسك نیشتنگا بیتوریا هسته ولي ونه گت‌ترين و پرجمعيت‌ترين شهر بيلبائو هسته. باسکی‌ها دنیا دله شه سِوایی‌خاهی (=تجزیه‌طلبی) وسّه معروف هستنه.
تقسیمات
این بخش سه تا استان جه تشکیل وانه، که اینان هستنه:
وابسته جستارون
رج:ایسپانیا شه‌مختار بخشون
انیوا، هوکایدو
انیوا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۸٬۶۰۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۹۴٫۸۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۳۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۰-۱۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هوکایدو شهرون
رامین مهری
رامین مهری (بزائه ، آملی دله) خونش گر معروف وپر طرفداری هسته. وی به بمب هسته ای مازرون معروف هسته.
تک‌آهنگها
آهنگ های زیر طی چند سال فعالیت وی موسیقی دله جمع بوییه<div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-3" style="" data-ve-attributes="{"style":"column-count: 4; -moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4;","typeof":"mw:ExpandedAttrs","about":"#mwt276362425"}"> <div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-3" style="" data-ve-attributes="{"style":"column-count: 4; -moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4;","typeof":"mw:ExpandedAttrs","about":"#mwt276362425"}">
منابع
رج:مازرونی پاپ رج:مازرون خونش‌کرون
کنگاور
کنگاور کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که کنگاور شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۵۱٬۳۵۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:کنگاور شهرستان
۱ دسامبر
1 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 1 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
1
جان مکسول کوتسی
جان مکسول کوتسی اتا جنوبی آفریقای اسپه‌دیم نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه انگلیسی زوون جه رمان و مقاله نوشته.
منابع
رج:جنوبی آفریقا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
ژاوی آلونسو
ژاوی آلونسو فوتوال ره رئال سوسیداد جه شروع هاکرده و اونجه کاپیتان بیی‌یه. آلونسو رئال سوسیداد همراهی جه ۳-۲۰۰۲ لالیگا دله دوم بیّه. آلونسو اوت ۲۰۰۴، بتونسته ۱۰٫۵ میلیون پوند جه بوره لیورپول دله. وه همون اولین سال لیورپول جه اروپا قهرمانان لیگ ره بَییته و فینال دله هم گل بزوئه. فصل بعد لیورپول جه چنتا کاپ بَوِرده و اَی ۳۰ میلیون پوند جه بورده رئال مادرید.
وه یورو ۲۰۰۴، فوتوال ۲۰۰۶ جهونی جام، یورو ۲۰۰۸، فوتوال ۲۰۱۰ جهونی جام و یورو ۲۰۱۲ و فوتوال ۲۰۱۴ جهونی جام دله ایسپانیا وسّه بازی کارده. آلونسو اولین ملی بازی ره آوریل ۲۰۰۳ اکوادور دیم‌به‌دیم انجام هدائه.
منابع
رج:زننه آدمون رج:رئال مادرید فوتوالیستون رج:لیورپول فوتوالیستون رج:ایسپانیا فوتوالیستون رج:باسک فوتوالیستون
جمایران
جمعیت
اینتا روستا، ارشق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۲۱ نفر (۶۰خانوار) بی‌یه.
منابع
جمایران
۲۰۰۶ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} تورین ۲۰۰۶ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XX Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که بیستمین کش ایتالیا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۱۰ تا ۲۶ فوریه ۲۰۰۶ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، کارلو آزگلیو کیامپی، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۵ رشته وجود داشته و ۲۵۰۸ نفر، ۸۰تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آلمان کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XX
۲۰۰۴ (میلادی)
۲۰۰۴ دِ هزار و چارومین میلادی تقویم ِسال هسته.
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
بزچفت
بزچفت اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
منابع
بزچفت
آرتور اشکین
آرتور اشکین اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۸ میلادی، فیزیک لیزر رجه دله کار هاکردن و لیزری عنبر بساتن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
اینازاوا، آیچی
اینازاوا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۳۷٬۴۷۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۷۹٫۳۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۷۳۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۸-۱۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
۱۴ ژانویه
۱۴ ژانویه سالِ چاردهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۱ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۲ روز کبیسه سال دله).
بریم بگردستن
۱۴
سراج مله تپه (یک)
سراج مله تپه (یک) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ آهن عصر جه رسنه. سراج مله تپه (یک) مازرون استان و گلوگاه شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کلباد، دهستان آزادگان، شمال روستای سراج محله هسته. این بنا ۲۲۰۲۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گلوگاه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
گنبد قابوس برج
گنبد قابوس اتا تاریخی بنائه که سده چارم هجری شنه و گنبد کاووس شهر دله، گلستان استان دله قرار دانّه. ونه معماری سبک شیوه رازی‌ئه.
این بنا بلندترین آجری بنائون جهون جه هسته که اتا خاکی سی ِسر که تقریباً پونزه متر بنه جه بلندتر هسته قرار بَییته. این بنا سال ۳۹۷ هجری قمری و شمس المعالی قابوس بن وشمگیر ِسلطنت ِزمون و جرجان، که زیاریون نیشتنگاء بی‌‎یه، دله بساته بَیی‌یه.
این بنا ره یونسکوی سی و شیشومین اجلاس دله جهونی میراث په ثبت هاکردنه.
ونه کتیبه‌ئون
ونه کتیبه سَر اینتی بنویشتوئه:
په‌نویس
رج:ایران جهونی میراث رج:زیاریون رج:گنبد کاووس رج:برج‌ئون
انگه‌فام
انگه‌فام اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۸ نفر (۲۱خانوار) بی‌یه.
کوزران
کوزران کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که کرمانشاه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۰۰۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:کرمانشاه شهرستان
گهواره (دالاهو)
گهواره (دالاهو) کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که دالاهو شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۰۵۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:دالاهو شهرستان
دونالد بارتلمی
دونالد بارتلمی (بزائه ۱۹۳۱ - بمرده ۱۹۸۹) آمریکایی نویسنده بی‌یه. وه خورنگاری هم کارده.
پیوندها
رج:گت مردمون تگزاس رج:امریکا نویسندگون
مهرگان (قزوین)
مهرگان (قزوین) قزوین اوستان ره اتا شهر هسته که البرز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر اول مسکن مهر ِطرح دله بساته بیّه و انده سِره اونجه بساتنه که شصت هزار نفر جمیعت پیدا هاکرده و اگه تکمیل بوو، تا صد هزار نفر هم رسنه. این شهر بیست و نهمین شهری بی‌یه که استان دله تاسیس بیّه ولی ونه جمیعت فقط خِدی قزوین ِشهر جه کم‌تر هسته.
په‌نویس
رج:قزوین اوستان شهرون
رئیس‌کلا
رئیس‌کلا (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
۲۰۱۰ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} ونکوور ۲۰۱۰ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XXI Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که بیست و یکمین کش کاندا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۱۲ تا ۲۸ فوریه ۲۰۱۰ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره گتِ فرمون‌دار، ژنرال میشائیل جین، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۵ رشته وجود داشته و ۲۵۶۶ نفر، ۸۲تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، کاندا کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
رئیس‌کلا
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۶۴۲ نفر (۱۹۳خانوار) بی‌یه.
منابع
رئیس‌کلا (بابل)
۲۰۱۰ زمستونی المپیک
منابع
XXI
الفریده یلینک
الفریده یلینک اتا اتریشی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه آلمانی زوون جه رمان و دراما نوشته.
اسفندیار عشوری
بن‌مایه
رج:گت مردمون ساری رج:ساروی سیاستمدارون
الفریده یلینک
منابع
رج:اتریش نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
۲۰۰۳ (میلادی)
۲۰۰۳ دِ هزار و سومین میلادی تقویم ِسال هسته.
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
ژرار مورو
ژرار مورو اتا فرانسه فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۸ میلادی، فیزیک لیزر سر کار هکردن (خصوصاً «پالس‌های نوری نازک با شدت بالا») وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:فرانسه فیزیکدون
۲ دسامبر
2 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 2 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
2
گودین (کرمانشاه)
گودین (کرمانشاه) کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که کنگاور شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲٬۶۲۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:کنگاور شهرستان
برارده (دو دونگه)
برارده اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۸ نفر (۲۷خانوار) بی‌یه.
منابع
برارده
امامزاده عبدالله (اطرب)
امامزاده عبدالله (اطرب) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۹ ق جه رسنه. امامزاده عبدالله (اطرب) مازرون استان و نکا شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان قره طغان، اطرب مله دله هسته. این بنا ۱۶۶۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۶۴-۰۵-۲۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
ولودیمیر زلنسکی
ولودیمیر الکساندرویچ زلنسکی (روسی جه: Владимир Александрович Зеленский) اتا اکراینی آدم هسته که پیش‌ته کمدین بی‌یه و اتا فیلم دله اتا معلمِ نقش ره بازی هاکرده که شی‌یه سیاست دله کم‌کم مردمِ پشتی جا رییس‌جمهور هم بی‌یه و فساد جه دیم‌به‌دیم بی‌یه. زلنسکی اینتا نقش جه مشهور بیّه و انده مردم ونجه خش داشتنه که وه ره رأی هدانه و زلنسکی انتخابات دله، ریاست جمهوری وسّه ویشترین رأی ره بیارده. وه غربی کشورون ِطرفی هسته و وقتی مقوم بَیته که روسیه و اکراین هِدی جا اختلاف داشتنه و کریمه ره روس‌ها بئیت بینه و اکراین ِشرق ره هم سیواخاهون دست دیّه. زلنسکی ِحکومت موقع که بیّه، ولادیمیر پوتین (روسیه رییس‌جمهور) شه ارتش ره بیارده اکراین ِسامون په و فوریه ۲۰۲۲ حمله هاکرده و روسیه-اکراین جنگ ره شروع هاکرده. زلنسکی این گادِر تهدید بیّه که روس‌ها خانّه وه ره ترور هاکنن ولی وه کی‌یف جا درنشی‌یه و نظامی لباس دکارده شه تن و بورده سربازون همراهی عکس و فیلم بیته. وه خار-خار سخنرانی جا سعی کانده شه بخاستی ره جنگ دله پیش بَوِره و ونه بعضی گپ، خله احساساتی هستنه. ونه محبوبیت اکراین مردم دله خله زیاد هسته.
منابع
رج:اکراین رییس‌جمهورون رج:گت مردمون اکراین رج:زننه آدمون
شاهین فلاکت
شاهین فلاکت (بزائهٔ ۱۳۶۹ فروردین تهرون، ونک) ئه‌تا ایرونی رپره.
وه بخوندستن ره اون گادر گه یازده ساله بیه استارت بزوئه و از پیشگامون فارسی رپ بشمارده وونه. وه از طریق ئه‌تا از خاشه رفقون سروش هیچکس جه آشنا بیّه. همچنین «سینا تهم» جه (گه اون مِسِم صاعقه گروه دله دیّه) مدرسه دله آشنایی پِدا هاکارده و ون جه همکاری ره شروع هاکارده.
اوایل شاهین لقب، شِمینم بیه (تلمیح به امینم نوم) ولی ئه‌تا کم گه بگذشته ون لقب «فلاکت» بَیّه چون مدرسه دله خله شلخته بیه و ونه همکلاسی‌ئون این لقب ره ون سر بیِــشـت‌تینه.
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون رج:رپ خوننده‌ئون
ساوجبلاغ (اردبیل)
ساوجبلاغ ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۶۱ نفر (۵۴خانوار) بی‌یه.
منابع
ساوجبلاغ
کاووس زیاری
ابوالحسن قابوس بن وشمگیر بن زیار که وه ره گاتنه شمس المعالی، اتا زیاری امیر، شاعر و خطاط بی‌یه. شعره نمونه:
چنین گونه دونا که بَوین هر زونه(دونده)
به گور خِتِه نَخِسه اون کس به خونه
بیرون بگردستن
رج:زیاریون
دانا استریکلند
دانا استریکلند اتا کانادا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۸ میلادی، فیزیک لیزر سر کار هکردن (خصوصاً «پالس‌های نوری نازک با شدت بالا») وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:کانادا فیزیکدون
الکسیس سیپراس
الکسیس سیپراس اتا یونانی سیاستمداره که سیریزای ِچپکی حزب ِرهبر هسته. وه اولین بار سال ۲۰۰۹ یونان مجلس دله عضو بیّه و ۲۵ ژانویه ۲۰۱۵ مجلس ِاکثریت ره بدست بیارده.
بریم بگردستن
رج:زننه آدمون رج:یونان نخست‌وزیرون
گیلانغرب
گیلانغرب کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که گیلانغرب شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲۲٬۳۳۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:گیلانغرب شهرستان
توکای، آیچی
توکای اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۰۶٬۷۰۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۳٫۳۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۴۶۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۶۹-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
۲۰۱۴ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} سوچی ۲۰۱۴ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XXII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که بیست و دومین کش روسیه دله برگزار بیّه. این مسابقات ۷ تا ۲۳ فوریه ۲۰۱۴ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، ولادیمیر پوتین، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۵ رشته وجود داشته و ۲۸۷۳ نفر، ۸۸تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، روسیه کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XXII
۲۰۰۲ (میلادی)
۲۰۰۲ دِ هزار و دومین میلادی تقویم ِسال هسته.
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
۱۵ ژانویه
۱۵ ژانویه سالِ پونزهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۰ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۱روز کبیسه سال دله).
بریم بگردستن
۱۵
هارولد پینتر
هارولد پینتر اتا بریتانیای نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه انگلیسی زوون جه دراما نوشته.
منابع
رج:بریتانیا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
میشل مایور
میشل مایور اتا سوئیس فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۹ میلادی، سیاره پگاسی۵۱ ره کشف هکرده که ونه فاصله تا منظومه‌یِ مرکز زمین دستوری هسته وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئیس فیزیکدون
پارت‌کلا
پارت‌کلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۷۷ نفر (۷۹خانوار) بی‌یه.
منابع
پارت‌کلا
درونکلا شرقی
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۰۸ نفر (۵۷۰خانوار) بی‌یه.
منابع
درونکلاشرقی
میان‌راهان
میان‌راهان کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که صحنه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۶۹۵ نفر جمیعت داشته.
اورهان پاموک
اورهان پاموک اتا ترکیه‌ای نویسنده هسته که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه ترکی زوون جه رمان نویسنه.
منابع
رج:ترکیه نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون رج:زننه آدمون
فاتوس نانو
فاتوس نانو یک سیاستمدار سوسیالیست آلبانی n است که نخست وزیر آلبانی چندین بار؛ او نخستین رهبر و بنیانگذار حزب سوسیالیست آلبانی بود و از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ و ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۹ عضو مجلس آلبانی، مجلس آلبانی بود. وی ضد انقلابیون مارکسیست لنینیست ایدئولوژی حزب کارگران آلبانی را به سوسیال دموکراسی برای جانشین وی یعنی حزب سوسیالیست تبدیل کرد.
گمیشان غار
گمیشان غار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ عصر حجر جه رسنه. گمیشان غار مازرون استان و نکا شهرستان دله دره. ونه آدرس کیلومتر ۷ جاده نکا-بهشهر، روستای کمیشان هسته. این بنا ۲۷۹۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۹-۰۷-۱۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
فاتوس نانو
منابع
رج:زننه آدمون رج:آلبانی نخست‌وزیرون
گمیشان غار
په‌نویس
رج:نکا تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون تاریخ
۳ دسامبر
3 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 3 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
3
پایین مرزناک
پایین مرزناک اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۱۲ نفر (۶۸خانوار) بی‌یه.
منابع
پایین مرزناک
داته، هوکایدو
داته اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۷٬۴۷۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۴۴٫۲۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۸۴٫۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۲-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
۲۰۰۰ (میلادی)
۲۰۰۰ دِ هزارمین میلادی تقویم ِسال هسته.
داته، هوکایدو
بیرون بگردستن
رج:هوکایدو شهرون
۲۰۰۰ (میلادی)
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
شریف‌بیگلو
شریف‌بیگلو، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۷۰ نفر (۸۶خانوار) بی‌یه.
علیشمس
علیشمس «رپفا سایت» دِرِست‌کاننده بیه و ئه‌تا کم گه بگذشته این سایت ره یاشار رپفا دست بسپارده.
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون رج:رپ خوننده‌ئون
دیدیه کلاز
دیدیه کلاز اتا سوئیس فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۱۹ میلادی، سیاره پگاسی۵۱ ره کشف هکرده که ونه فاصله تا منظومه‌یِ مرکز زمین دستوری هسته وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئیس فیزیکدون
۱۶ ژانویه
۱۶ ژانویه سالِ شونزهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۹ روز سال جه باقی بموندسته (روز کبیسه سال دله).
بریم بگردستن
۱۶
میرآباد (ثلاث باباجانی)
میرآباد کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که ثلاث باباجانی شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۹۶۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:ثلاث باباجانی شهرستان
پرتغالی‌زوون کشورون انجمن
پرتغالی‌زوون کشورون کمیته یا پرتغالی زوون مناطق کمیته (Comunidade dos Países de Língua Portuguesa) اتا بین‌المللی کمیته هسته که ونه دله کشورونی دَرنه که قدیم تاسا پرتغالی جه گپ زَنّه.
منابع
رج:پرتغالی زوون  رج:لیسبون رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
نارنج باغ تپه
په‌نویس
رج:نکا تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
نودشه
نودشه کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که پاوه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۶۸۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:پاوه شهرستان
بیت‌کوین
بیت کوین یا اختصاراً BTC اتا کریپتو کارنسی هسته که سال 2008 ات نفر بنوم ساتوشی ناکاموتو وه ره بساته. سال 2009 جه این پول دنیا دله قابل استفاده بیّه و وه ره اتا اوپن‌سورس نرم‌افزار دله اجرا هاکردنه.
هرتا مولر
هرتا مولر اتا آلمانی-رومانیایی نویسنده هسته که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه آلمانی زوون جه نثر و شعر نویسنه.
بیت‌کوین
بیت کوین ِنوم اولین بار ونه وایت پیپر دله بموئه که 31 اکتبر 2008 اینترنتی تنک بیه. این کلمه اتا ترکیبی واژه هسته که بیت و کوین جه بساته بیّه و یعنن سکه‌ای که اتا کامپیوتری واحد جه تشکیل وونه. وه ره ₿ ِسمبل جه هم سِراق دِنّه.
هرتا مولر
منابع
رج:آلمان نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
بیت‌کوین
این پول باقی پول ِیکائون که کشورها تولید کانّه، واری هیچ پشتوانه‌ای ندارنه و فقط عرضه-تقاضا جه ونه قیمت جوراجیر وانه ولی فرقی‌هایی هم کشورون ِرسمی پول جه دارنه. هیچکس نتونده جدیدِ بیت‌کوین ره بی‌حساب و کتاب چاپ هاکنه و ونه ارزش ره اینتی کم هاکنه. کسی وه ره شه میس دله کنترل نتونده هاکنه و هیچ کشور یا بانکی دنی‌یه که وه ره بنفع خادش دستکاری هاکنه. وه فقط دیجیتالی هسته و چاپ یا ضرب نوونه و فقط وه ره وانه اتا آنلاین پول ِکیف دله داشتن که اگه ونه پسورد ره گوم هاکنی، هچی وانه. وه ره وونه به قسمت‌های پچوک‌ته تقسیم هاکردن و کسری از اتا بیت‌کوین ره داشتن یا بخری‌ین. وقتی اتا پول ره خرج هاکردی، بهیچ وجه ننشنه وه ره وردگاردنی. شمه پول میّن نی‌یه که چنده هسته و شما وقتی اتچی خریندی یا روشنی، ناشناس هستی. ونه ارزش مدام کم و زیاد وانه و بستگی به عرضه-تقاضا دارنه.
پانویس
بیتکوین
نوسود
نوسود کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که پاوه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱٬۹۴۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:پاوه شهرستان
راجر پنروز
راجر پنروز اتا بریتانیا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۲۰ میلادی، بفهمسته که چتی نسبیت عام نظریه تونده سیوچاله‌ئون ره توجیه هاکنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا فیزیکدون
پهن‌در
پهن‌در اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۱۹ نفر (۱۳۶خانوار) بی‌یه.
منابع
پهن‌در
کوردستون پادشائی
کوردستون پادشائی اتا پچوک کشور نوم بی‌یه که دهه 1920 گادِر، کوردستون دله بساته بیّه و عوثمانی ِسامون دله دیّه، این کشور ره هچکاجه رسمیت نشناسینه و وه ره بریتانیای قیومیت عربون ِسَر، بَییته و رِقِد بدائه.
درونکلا غربی
درونکلاغربی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۱۴ نفر (۳۱۹خانوار) بی‌یه.
منابع
درونکلاغربی
۲۰۱۸ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} پیونگ چانگ ۲۰۱۸ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XXIII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که بیست و سومین کش جنوبی کره دله برگزار بیّه. این مسابقات ۹ تا ۲۵ فوریه ۲۰۱۸ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، مون جائه این، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۵ رشته وجود داشته و ۲۹۲۲ نفر، ۹۳تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، نروژ کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XXIII
۵+۱
۵+۱ گروه شیش کشور نوم هسته که پنج‌تاشون امنیت شورای حق وتو ره دارنه (آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه) و آلمان هم وشون جمع ره اضافه بیّه.
اروپای اتحادیه سعی دانّه که این گروه نوم ره 3+3 بی‌یله چون سه‌تا اروپایی و سه‌تا غیراروپایی هستنه.
۱۹۹۹
۱۹۹۹ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. این سال دله جهونِ جمیعت ۶ میلیارد نفر جه برسی‌یه.
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
۲۰۲۲ زمستونی المپیک
{{شابلون:صندخ/المپیک }} پکن ۲۰۲۲ المپیک (رسمی انگلیسی نوم: XXIV Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که بیست و چارومین کش چین دله برگزار بیّه. این مسابقات ۴ تا ۲۰ فوریه ۲۰۲۲ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره رئیس‌جمهور، شی جین پینگ، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۵ رشته وجود داشته و ۲۸۶۱ نفر، ۹۱تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، نروژ کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.
منابع
XXIV
اسلامی دولت
عراق و شام ِاسلامی دولت که داعش ِنوم جه معروف هسته، اتا شورشی گروهه که عراق و سوریه دله فعالیت کانده و شه ره اتا مستقل ِکشور دونده و سوریهٔ ِشمال و عراق ِبعضی قسمت‌ها ره تصرف‌هاکِرد دانّه. این گروه رهبری ره ابوبکر بغدادی که قبلاً القاعده دله دیّه، انجام دِنه.
منابع
رج:سوریه دله‌یی جنگ رج:تروریستی گروهون رج:افراطی اسلام‌خائون
جعفرآباد (ساری)
جعفرآباد (ساری) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۷ نفر (۲۲خانوار) بی‌یه.
منابع
جعفرآباد (ساری)
۴ دسامبر
4 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 4 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
4
افغانستان دموکراتیک جمهوری
افغانستان دموکراتیک جمهوری اتا حکومت نوم بی‌یه که میون سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۶ شمسی، افغانستان دله قدرت داشته. این حکومت شوروی متحد بی‌یه و وشون کمونیستی روش ره اجرا کارده. این دوره شوروی سرخ ارتش هم دکلستنه افغانستان دله و مجاهدون جا جنگ دکتنه.
روسای جمهور
افراد زیر به ترتیب رهبری جمهوری دموکراتیک افغانستان را به عهده داشتند:
هرسین
هرسین کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که هرسین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴۴٬۱۴۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:کرمانشاه اوستان شهرون رج:هرسین شهرستان
ماریو بارگاس یوسا
ماریو بارگاس یوسا اتا پرویی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه ایسپانیولی زوون جه رمان و کچیک آسنی نوشته.
منابع
رج:پرو نویسندگون رج:ایسپانیا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
طوق تپه
طوق تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیشاتاریخ جه رسنه. طوق تپه مازرون استان و نکا شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش قره طغان، شمال غرب روستای اسکاراین و شمال شرق گل چاله سر هسته. این بنا ۵۴۱۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۱۲-۲۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نکا تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
راینهارد گنتزل
راینهارد گنتزل اتا آلمان فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۲۰ میلادی، راه شیری میونه ات چی پیدا هاکرده که خله امبس هسته و جرم زیادی دارنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان فیزیکدون
تقی یاغی
تقی یاغی اتا مازرونی یاغی بی‌یه که رجه و دهمیان جه بی‌یه. وه کسلیان ره شه قُرُق وسه انتخاب هاکارده. وه مردمون و کشاورزون و مالدارون ره تهدید کارده و وشون جا اخاذی کارده.
جعفر، تقی برار
وه اتا برار داشته که ونه‌جه یاغی‌ته و شرورته بی‌یه.
بن‌مایه
تقی یاغی ره نکبت‌‌بار زندگی جوون خبرنگارون باشگا
داردکاشت
داردکاشت اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابل‌کنار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۴۸ نفر (۳۲۷خانوار) بی‌یه.
کیتاهیروشیما، هوکایدو
کیتا هیروشیما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهوکایدو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۱٬۰۹۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۱۸٫۵۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۵۱۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۹۶-۰۹-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هوکایدو شهرون
طالب‌قشلاقی
طالب‌قشلاقی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۱۴۰ نفر (۴۰۸خانوار) بی‌یه.
منابع
طالب‌قشلاقی
۱۷ ژانویه
۱۷ ژانویه سالِ هیودَهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۸ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۹ روز کبیسه سال دله).
جعفرکلا
جعفرکلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِدو دونگه بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، فریم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۸۷ نفر (۳۸خانوار) بی‌یه.
منابع
جعفرکلا
توماس ترانسترومر
توماس ترانسترومر اتا سوئدی نویسنده بی‌یه که نوبل ادبیات جایزه ره سال برنده بیّه. وه سوئدی زوون جه شعر گته.
منابع
رج:سوئد نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
نوری المالکی
نوری کامل محمد حسن المالکی (بزائه ۱۹۵۰، کربلا دله) اتا شیعه سیاست‌مدار و دعوت ِاسلامی ِحزب ِرهبر، عراق دله، هسته. وه آوریل ۲۰۰۶ جه عراق نخست‌وزیر بیّه و ابراهیم جعفری ِجا ره بَییته. وه ره آگوست ۲۰۱۴ ات‌سری اختلافات په، این پُست جه عزل هاکردنه و ونه بَدِل حیدر العبادی نخست‌وزیر بیّه.
کاچیله
کاچیله یا کچیله ئه تا نوع مازندرونی شیرین نون هسته گه گوناگون مراسمون و مهمونی‌ئون دله سرو وونه. این شیرین نون بپتن دستور، جابجا فرق کانده ولی ونه معروف‌ترین دستور این هسته:
شیرینی‌پزی آرد: یک کیلوگرم
شیر : دِ پیمونه
شکر: ئه‌ت پیمونه
جامدِ رِغُن و اُ بَئی کره: ئه‌ت پیمونه
هل: ئه‌ت مرباخوری کچه
نمک: ئه‌ت پینچ
خمیر مایه: ئه‌ت سوپ‌خوری کچه
واژه ریشه
این آیینی نون نوم پهلوی زبون دله گولاچک بیه گه کم‌کم به گولاچه دگردسته و امروزی فارسی دله وه ره کلوچه گونّه. سمنونی‌ها وه ره گولاچ گونّه. مازندورنی‌ها هم وه ره کاچیله یا کچیله گونّه.
بن مایه
رج:مازرونی بخاردنی‌ئون
سعید کرمانی
سعید کرمانی (بزائهٔ ۲۷ خرداد ۱۳۶۵ - تهرون) ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته گه هم پاپ و هم رپ خوندنه.
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون رج:رپ خوننده‌ئون
میر حیدر
میر حیدر آملی ،اتا از گت ترین عرفا و خارمردی دیار مازرون و کهن شهر آمل هسه.
الان بورین سایت آمل مپ www.amolmap.ir
amolmap.ir
قزوین شهرون فهرست
این لیست دله قزوین اوستان شهرون ره اونتی که سال ۱۳۹۵ شمسی جمیعت داشتنه، فهرست هکردمی:
آندره‌آ ام. گز
'''آندره‌آ ام. گز''' اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۲۰ میلادی، راه شیری میونه ات چی پیدا هاکرده که خله امبس هسته و جرم زیادی دارنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
۱۹۹۸
۱۹۹۸ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۹۸ ره ببر ِسال دونستنه. این سال پنج‌شمبه جه شروع بیه و کیسه نیّه.
بمرده‌ئون
رج:میلادی سال
یورک شایر و ئامبر
یورک‌شایر و ئامبر اتا ناحیه انگلیس  نتا  ناحیه جه هسه  برادفورد، کینگستون آپون هال، لیدز، شفیلد، ریپون و واکفیلد، یورک اینتا ناحیه دله دره.
اینتا ناحیه دووشائون ۵٬۲۸۴٬۰۰۰ کس هسنه  و ونه گتی  ۱۵٬۴۲۰ مربع کلومتر هسه.
ورزش
لیدز یونایتد، هال سیتی بارنزلی، دانکستر راورز، شفیلد یونایتد، اسکانتورپ یونایتد، هادرزفیلد تاون، شفیلد ونزدی، روترهام یونایتد و برادفورد سیتی در این فوتبال باشگائون  اینتا ناحیه دله درنه.
هلشی
هلشی کرمانشاه اوستان ره اتا شهر هسته که کرمانشاه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۸۰۴ نفر جمیعت داشته.