cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آنا آخماتووا
ازدواج
سال ۱۹۱۰ (میلادی)، در بیست و یک سالگی ، با وجود مخالفت خاِنِواده ا‌ش، با شاعری به نام نیکولای گومیلیف ازدواج کرده. «این ازدواج نتیجهٔ ِ عشق ِ یك‌طرفهٔ گومیلیوف بود كه چند بار اقدام به خودکشی‌ی ِ كرده، و دیری نپایید.» به هر رو پس از ازدواج برای ماه‌عسل به پاریس رفتند و پس از گشت وگذار پاریس ، گومیلیوف برای مدتی به حبشه رفت و آخماتووا به سن‌پترزبورگ نقل مکان کرده و اونجه برای ادامهٔ تحصیل به دانشگاه رایف رفته و به تحصیل تاریخ و ادبیات تن داد. سال بعد با همسرش و چندتا شاعر دیگه گروه معروف به «کارگاه شعر» را تشکیل دادند و مکتب آک‌مه‌ایسم ره بـِنا نهادند.
این سالا شعرای وه نشریات مختلف منتشر كردند. ۱۹۱۲ با سفری به شمال ایتالیا ، جنوا، پیزا، فلورانس، بولونیا، پادووا، ونیز جه هارشا کرده. اوّلین مجموعه اشعارش به نام (شامگاء)را منتشر كرد. «این کتاب و اثر بعدی و قرینه‌ش ، باغ گل(۱۹۱۴ میلادی)، که میان منتقدین و مردم بتوفیق بسیاری دست یافت، دِتا خورد ِکتاب بینِه که توفیق ابّلیه آک‌مه‌ئیسم تا اندازهٔ زیادی مدیون وشون بی‌یه.» ابّل اکتبر و در همین سال فرزندشان (لِف) دنیا آمد. و مدتی بعد همسرش آنها را وِل کرده و رفت به ارتش. در سال ۱۹۱۸ از همسرش  جدا شد  و بعد از مدّتی با باستان‌شناسی به نام ولادمیر شی‌لی‌کو ازدواج کرده. امیدوار بود با این دانشمند برجسته بتواند خوب ِزندگی كند ولی شی‌لی‌کو زن خاسته نه شاعر؛ همینسه شعرای آنا ره سموار دله تَش زوئه. به هر حال این ازدواج هم رِقِد بورده. پس از اعدام نیکولای گومیلیف ۱۹۲۱ به جرم فعالیتای ضدانقلابی به تنهایی مسئولیت زندگی را  هاکردن وچه ره به بعهده گرفت.
اختناق و سانسور
هر چند اکثریت نویسندگون و هونرمندون و گت آدمون روسیه دیکتاتوری تزار دست جه به تنگ بمونه ، انقلاب اکتبر جه استیقبال کاردنه اما آخماتووا، هرچن هرگز حاضر نیّه جلای وطن هکنه و به صف موخالفون حکومت جدید خارج از روسیه (شوروی) جه کینار به‌ئه، اما از همون ابّل هم‌رائی چنون با اینقیلاب نداشته و با اعدام ابلین مَردیش بورده معترض‌ئون دسته دله. طی سالای بعد، دهه سی میلادی، هرچن تحت سانسور شدید حکومت استالین قرار داشته اما به موطالعه و تحقیق در مورد معماری پترزبورگ باستونی و شاعر کلاسیک روس پوشکین تن‌هدائه و عضو آکادمی علوم پوشکین‌شیناسی بیه و مقالات متعددی ون جه در مورد پوشکین مونتشر بیّه. سه کتاب نیز دربارهٔ پوشکین بنویشته که هر سه زمون خادش مونتشر بینه. اما از ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۰ فقط اتا از کتاباش اجازه چاپ موجدد قرار بیته.
ونه اتا وچه لف میون سالای ۱۹۳۳ و ۱۹۴۹ چنبار به اتهامات واهی دستگیر و هر بار بعد از مودّتی آزاد بی‌یه. دستگیری پی‌درپی ونه وچه و زندونی و تبعید توی اردوگاه‌ئون کار اجباری نیکلای پونین شریک زندگیش در شعر بلندش به نوم سوگواره، که مرثیه‌ئی هسته برای زندگون، به خوبی ترسیم بیّه. سوگواره حاصل ساعتا انتظار وه پشت در زندون لنینگراد به نوم کرستی یا صلیبا هسته. انتظار برای مولاقات با شه وچه.
جنگ جهونی دیّـِم
<div style="float: right; margin: 1em 0 0 1em ; padding: 0.5em; margin-left: 10px; background: #fffff4; border: 2px solid #ddddbb; width: 270px;">
چچی وسّه این قرن از دیگه زمونا بدته ئه؟
‌زخمی جه کوهِن‌سال و سیو یازید دست
ول چاره نتونسته و درمونِش‌ ناکرد؟
جنگ جهونی دیّـِم دله آنا آخماتووا لنین‌گراد محاصره بیه ره با هواپیما ترک هکرده. وه ابّل بورده مسکو و بعد به تاشکند حرکت هکرده. تا ژوئن۱۹۴۴ ، که به لنین‌گراد بردگردسته، تاشکند دله دیّه بقیه شاعران بیمارستونای نیظامی شعرخوانی کاردنه. زمون جنگ چنتا شعر ونجه روزنومه دله چاپ بیّه.
بعد از تموم بیّن جنگ امید تازه‌ئی برای وا بیّن فضای سیاسی شکل بیته. آیزایا برلین که سفری ۱۹۴۵ دله به روسیه با آخاماتووا مولاقات هکرده اینبار نویسنه:«ونجه بخاستمه اجازه هاده شعر بدون قهرمون و یادواره ره رونویسی هاکنم. بئوته: «نیازی نی‌یه. مجموعه‌ئی از اشعارم قرار هسته در فوریه ۱۹۴۶ چاپ بواشه. درمه وه ره غلط‌هایتی کامبه. نسخه‌ئی از وه ره براتون به آکسفورد رسنمبه.»» همین سالای دله ابلین نوشتهٔ ادبی خادش قالب ساده بنویشته دله ره تجروبه هکرده و وه ره به میخائیل میخایلوویچ زوشچنکو (۱۸۹۵-۱۹۵۸) نشون هدائه و وه پیشنهاد هکرده بعضی قسمتا ره حذف هکنه و آخماتووا هم موافقت هکرده اما پس از دستگیری ونه وچه ،لف تموم یادداشتای خادش ره تش بزوئه.
بعداز تمومی جنگ جهونی دیّـِم ۱۴ اوت۱۹۴۶ دله قطع‌نامهٔ کمیتهٔ مرکزی، که گوزارش ژدانوف هم به وه الصاق بیبی‌یه، مونتشر بیّه. «این قطع‌نومه دله آنا جه به عونوان اتا گت ِزنا و کسی که فقط سره و نمازخنه دله دره» و «اتا راهبه» و «شعرش به کلی دور از خلق و موتعلق به ده‌هزار تن اشراف ِ روسیهٔ ِ قدیم هسته» یاد بیبی‌یه.» پی‌رو وه روزنومه‌ئون ایزوستیا و لنینگراد دله از شعرای وه به شدت انتقاد بیّه و آخرسری همین سال دله از شورای نویسندگون اخراج بیّه. هرچن وه هرگز بازداشت نیّه و زندون نکته اما در عوض ونه ریکا لف گومیلیوف مانند گروگانی دست حکومت بارها زندون دکته و وقتی برای سیّمین بار بازداشت بیّه. آنا که جان شه اتا ریکا ره در خطر دی‌یه ۱۹۵۰ دله مجموعه‌ئی انتشار هدائه به نوم درود بر صلح این مجموعه که شامل پونزده قطعه شعر در مدح استالین هسته مجله آگانیوک دله چاپ بیّه.
اعاده حیثیت
با بمردن ژوزف استالین در ۵ مارس ۱۹۵۳ انتظار باز بیِّن فضای سیاسی فرنگی شوروی دله انتظار شی‌یه و آخرسری ماه مه ۱۹۵۶دله با نطق معروف نیکیتا خروشچف کنگره بیستم حزب کمونیست اتحاد شوروی دله فضای سیاسی فرنگی این کشور به‌طور نسبی وا بیّه. چند ‌ماه بعد از این نطق لف گومیلیف زندان می آزاد شود و به مطالعات قوم‌شناسی پرداخت و فضای کاری برای آخماتووا هم مناسب‌تر از قبل شده. هرچند آخماتووا با ناباوری به وا بیّن فضای فرنگی نگاه کرده اما اعاده حیثیت از وه تا جایی پیش بورده که آخرسری در ۱۹۵۹ بار دیگه به عضویت اتحادیهٔ نویسندگون پذیرفته شده و به عضویت هیئت رئیسه وه درآمد.
در ۱۹۶۱ مجموعه‌ئی به نام شعرا از او منتشر شده و سال بعد منظومهٔ بدون قهرمان را بعد از بیست و یک سال پایان هدائه. آخرسری ۱۹۶۴ دله هفتاد و پنج سالگی دله از آخماتووا به‌طور کامل اعاده حیثیت بیّه و بخش عمدهٔ آثارش شوروی دله مورد پذیرش قرار بیته و سالای پایونی عمرش آرامش دله بگذشت. ۱۲ دسامبر همین سال ایتالیا دله جایزه اتنا تائورمینا ونه دست جه برسی‌یه و برای دریافت جایزه به کاتانیا در ایتالیا سفر هکرده. این جایزه طی مراسمی با حضور نویسندگون و منتقدین ایتالیایی و غیرایتالیایی در قلعه اورسینی ِسیسیل به وه هدائه بیّه. این جایزه و حضور وه در ئوروپا بار دیگه نوم آخماتووا ره به سرزوونا دمبدائه و کسونی که تصور کاردنه وه در همون سالای ابّل اینقیلاب بکوشته بیّه از زنده بی‌ین وه ایطیلاع پیدا هکردنه. آخماتووا از ایتالیا به فرانسه و بریتانئون بورده. انگلستون دله به وه دوکتورای ایفتیخاری دانشگا آکسفورد ره هدانه.
اَی بورده شوروی و تا آخر عمر همونجه دیّه. البته موندنش در شوروی موجب نیّه که سکوت اختیار هکنه و از شاعرون و نویسندگونی که با سانسور روبه‌رو بینه دفاع نکانه. در ۱۹۶۴ پشت ِایوسیف برودسکی (۱۹۴۰-۱۹۹۶) دربموئه. «هنگامی که ایوسیف برودسکی اتا «محاکمهٔ نیمایشی» دله، که یادآور دورون استالین بی‌یه، محکوم بیّه، آخماتووا بی‌درنگ براش تقاضای آزادی بنویشته و مونتشر هکرده. اون زمون شوروی دله این حرکت آخماتووا انسانیت و شجاعت عالی به‌حیساب اموئه.»
سالای آخر
<div style="float: left; margin: 1em 1em 0 0; padding: 0.5em; background: #fffff4; border: 3px solid #ddddbb; width: 250px;">
تقدیم‌نومه
پیش ِ این غم کوه هم خم کانده پشت،
خشک موندنه به بستر روخِنه،
لیک زندون ره حصار و در حصینه
پاس‌دار ِ «زاغه‌ئون ِ کار ِ دشوار»،
از نسیم ِ ترنه برخی شادموننه
جمع ِ اِما امّا ندانه از جهون بهر
جز جگاجنگ ِ کلید - این زنگ ِ ناساز-
یا طنین ِ ضربه‌ئون ِ گام ِ سرباز.
چون سحرخیزون ِ عابد راس بیّ شه جا
تا برسیم آخر (ز مرده بی‌نفس‌ته)
پیش ِ هم، اون‌جه که خارشیدش به پستیس
لیک امید از دوردست آوازخونون.
حکم ... ، وان سیلاب ِ تند ِ اشک در پی؛
کانده از دیگرونش دور گویی.
تا که با جون دمبدنش قلب ره از جا،
شونه امّا ... پریشون، گیج ... تنها ...
سالای آخر عمر آنا آخماتووا سرشار از فعالیت ادبی بی‌یه و وه اوج شهرت و محبوبیت دله دیّه. از سراسر شوروی هر روز نومه‌ئون ستایش‌آمیز دریافت کارده و اطراف وه همیشه پر بی‌یه از شاعرون جوونی که ونه کشه بن کیی یشنه. مردون جوونی به‌گردش حلقه بزو بینه که همیشه آماده بینه تا هر کاری ره برای وه انجوم هادن. هرچن این سالای پایانی دله از انزوا خارج بیبی‌یه و ونه وچه لف هم به مدارج بالای دانشگائی برسی‌بی‌یه ولی بیماری اجازه ندائه زندگی پروپیمانی داشسته بائه و پیوسته مریضی وه شدیدته بی‌یه. وه از دهه پنجاه به بعد چنبار سکتهٔ قلبی هکرده و هر سال چند هفته‌ئی در آسایش‌گاه یا بیمارستان بستری بی‌یه تا اونکه که آخرسری پاییز۱۹۶۵ حمله قلبی بیته و دیگه هرگز سلامت خادش ره کامل به‌دست نیارده و ۵ مارس۱۹۶۶ بیمارستان دٌمو ددوو(نزدیکای مسکو) دله بمرده. چن روز بعد جنازه وه ره با هواپیما به لنین‌گراد بوردنه و بنا نیّه مراسم رسمی برگوزار بواشه. ۹ مارس چن تن از رفخون وه براش مراسم سوگواری، ‌چنونکه آرزو داشته طبق مراسم باستونی کلیسای اورتودوکس ، برگوزار هکردنه اما حضور تعداد زیادی از مردم که برای وداع با شاعر مورد علاقه‌شون به کلیسا بموبینه باعیث بیّه اتحادیه نویسندگون لنین‌گراد روز بعد برای وه مراسم خاک‌سپاری رسمی بیره. و آخرسری در ۱۰ مارس تابوت وه با همرائی مردم و ونه وچه لف گومیلیوف و برودسکی گورستون کومارووی لنین‌گراد دله خاک بیّه. وه بعد از مرگ گت‌ترین شاعر زن روسیه نوم بیته.
شعرشیناسی
«آنا آخماتووا از اون دسته شاعرونی هسته که نه تبارنومه‌ئی شعر دله دارنه و نه «سیر تطور»ی مشخص و معلومی. وه از اون قسم شعرایی هسته که ناگهون «انّه»... » هرچن سخن ایوسیف برودسکی درباره شعر آخماتووا در کلیتش درست هسته اما به هر حال شعر آخماتووا از «شوم موقع»، ۱۹۱۲، تا «شعر بدون قهرمون»، ۱۹۶۳، تغییرات زیادی هکرده.
مجموعه اشعار
<div style="float: left; margin: 1em 1em 0 0; padding: 0.5em; background: #fffff4; border: 1px solid #ddddbb; width: 250px;"> آدم
اینجه گویی صدای آدم
هرگز گوش جه نرسنه
اینجه گویی زیر این آسمون
تنها مه زنده بموندستمه
چون ابیلن آدمی بیمه
که تمنای شوکرون هکردمه
نیمایش‌نومه
آخماتووا شه کارنامهٔ ادبی دله نیمایش‌نومهٔ نیمه تمومی دانه به نوم اِنوما اِلیش. فکر بنویشتن اینتا نیمایش‌نومه در سالای تاشکند(۱۹۴۲-۱۹۴۴) به سراغش بموئه. زمونی که به بیماری تیفوس دچار بیبی‌یه در کابوسی هذیان‌وار طرح اوّلیه این نیمایش‌نومه را نویسنه و بعد آتش میزند. آخماتووا در ابل دهه ۶۰ میلادی کار به روی این نیمایش‌نومه ره از سر گنه و با کومک دوستانش نادژدا ماندلشتام و رانفسکایا و دیگه‌ئونی که قبل از آتش بزند متن تاشکند وه ره برای‌شون بخوندست بی‌یه سعی کانده که متن فراموش بیّه ره وانویسی هکنه که البته توفیق چندونی نصیبش نوانه. به هر حال ات سفر که آخماتووا برای دریافت جایزهٔ اتنا تائورمینا به ایتالیا هکرده در ضیافتی که به افتخار وه برگوزار بیّه بخشای واسازی بیّه اِنوما اِلیش ره خوندنه و تئاتر دوسلدورف به وه پیشنهاد وانه که وه ره روی صحنه بوره و آخماتووا هم قبول کانده و پی‌گیرانه روی وه کار کانده که سکتهٔ قلبی و سپس بمردن اینتا کار ره نیمه تموم یلنه.
آثار آخماتووا به زبانهای مختلف دیگر دنیا
آثار آخماتووا به زبانهای مختلف ترجمه شده است. در ۲۰۰۴ کتابی با عنوان کلمه‌ئی که مردن را شکست داده : شعرای خاطره از شعرای آخماتووآ ترجمه 'ننسی ک. اندرسن''' توسط انتشارات دانشگاهی ِییل منتشر شده. این کتاب اندرس ضمن ترجمهٔ سه شعر از آخماتووا تحلیل مفصلی از شعرا ارائه كرده است.
بن بنویشت
‎
پیوند به بیرون
رج:روسیه نویسندگون
قطعنومه ۱۶۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ ژوئن ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولای ِسوال ِخوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۵۶‌ام دله ۹تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
نانتر
منابع
رج:فرانسه شهرون
اسحاق رابین
اسحاق رابین (به عبری: יצחק רבין) (۱۹۲۲ - ۱۹۹۵) سیاست‌مدار و ژنرال اسرائیلی بی‌یه. وه پنجومین نخست وزیر کشور اسرائیل هم بی‌یه که دِبار به مقوم نخست وزیری اسرائیل (از ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۷ و از ۱۹۹۲ تا زمون ترور بیّنش سال ۱۹۹۵ دله) انتخاب بَیبی‌یه. سال ۱۹۹۴ و به خاطر تلاشش دستیابی به صلحی جامع و به رسمیت بشناسی‌ین کشور خادگردون فلسطینی و موفقیت در به ثمر برسنی‌ین پیمون اسلو به همراه یاسر عرفات و شیمون پرز موفق به دریافت نوبل صلح جایزه بیّه. میونه‌روی‌ئون رابین و تلاشش صلحی جامع وسّه فلسطینی‌ها جه ونه دومین دور نخست وزيری دله، با مخالف گسترده افراطگرایون اسرائیلی روبرو بیّه و آخرسری تاریخ ۴ نوامبر ۱۹۹۵ به دست جوونی ۲۵ ساله به ایسم ایگال عمیر شهر تل‌آویو دله ترور بیّه. وه تنها نخست‎وزير اسرائيلی هسته که ترور بیّه.
مراجع
رج:اسرائیل نخست‌وزیرون
قطعنومه ۱۶۶۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ مارس ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره افغانستان وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۳۹۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ایتویی‌گاوا، نیگاتا
ایتویی‌گاوا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِنیگاتا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۸٬۶۵۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۷۴۶٫۲۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۶۵٫۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۳-۱۹ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:نیگاتا شهرون
نیچروان بارزانی
نیچروان بارزانی یا نیچیروان ادریس بارزانی (بزائه ۱۹۶۶) عراق کوردستون نخست‌وزیر هسته. وه ادریس بارزانی وچوئه و مصطفی بارزانی ِنوه وانه. وه فارسی، عربی، کوردی و انگلیسی جه کاملاً مسلط هسته و شه تحصیلات ره تهرون دله بگذرونی‌یه. نیچروان شوالیه عنوان ره هم بریتانیا دله بییته و اون کشور دله اتا افتخاری دکترا هم وه ره هدانه.
منبع
رج:کوردستون سیاست مدارون
حاجیکلا سقانفار
حاجیکلا سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. حاجیکلا سقانفار مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش لاله ّآباد، دهستان کاری پی، روستای حاجیکلا هسته. این بنا ۲۰۶۶۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۱-۰۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
کچپ سفلی
کچپ سفلی، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۸۶۹ نفر (۲۳۰خانوار) هسه.
منابع
کچپ سفلی
قطعنومه ۱۶۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۲ جولای ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تونس ِشکایت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۶۲‌ام دله ۱۰تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
بوزون هیگز
بوزون هیگز اتا بنیادی ذره هسته که وه ره اولین ذره‌ای دونستنه که جرم دانّه. وه ره پیش از این پیش‌بینی هاکاردبینه.
۴ ژوئیه ۲۰۱۲، دانشمندون اروپای هسته‌ای پژوهشون مرکز (سرن) بتونستنه ونه وجود داشتن ره اثبات هاکنن.
منابع
رج:جرم رج:بنیادی ذره‌ئون
قطعنومه ۶۱۴ امنیت شورا
قطعنومه ۶۱۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ ژوئن ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۷۷۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فیلا
فدراسیون بین‌المللی سبک‌ئون همبسته کشتی با ایسم رسمی که ویشتر با ونه مخفف نوم فیلا (FILA) بشناسی‌یه وونه، اتا فدراسیون بین‌المللی کشتی هسته که سال ۱۹۱۲ تأسیس بیّه و ونه مقر لوزان، سوئیس هسته.
فیلا اسا ۱۷۴عضو دانّه، ونه ریاست برعهده رافی مارتینتی از سوئیس هسته و نهاد اداره کننده ورزش کشتی آماتور دنیا و نماینده این ورزش کمیته بین‌المللی المپیک دله به شمار شونه.
پیوند به بیرون
رج:کشتی
قطعنومه ۱۶۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ سپتامبر ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: سیرالئون هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۶۸‌ام دله ۱۱تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کچپ علیا
کچپ علیا، روستائی هست از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۶۴۸ نفر (۱۸۵خانوار) هسه.
قطعنومه ۶۱۵ امنیت شورا
قطعنومه ۶۱۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۷ ژوئن ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره جنوبی آفریقا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۱۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
تيكا
تیکّا اتا مازرونی پرندوئه که ایران شومالی جنگلای دله دره. ونه جِثه میچکاتون گت تر و کوتر تون کچیک تره. اتا کچیک نوک دارنه.
قطعنومه ۶۱۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تيكا
رج:پرنده
قطعنومه ۱۶۶۳ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
لوئی دو رووروی، دوک سن‌سیمون
لوئی دو رووروی، دوک سن‌سیمون نویسنده قرن هفدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هفدهم میلادی
ورسای
ورسای اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ایولین دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۸۷٬۵۴۹ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
سودان
سودان اتا کشور هسته که آفریقای ِشمال‌شرقی دله دَره و ونه نیشتنگا خرطوم هسته. سودان ۳۰ میلیون و ۸۹۴ میلیون نفر جمعیت دانه، ونه پول ِیکا پوند هسته. بیش از ۹۷ درصد این کشور دله مسلمون هستنه. پیش از سال ۲۰۰۵ عربیسودان ِتنها رسمی زوون بی‌یه و اسا انگلیسی هم این مقوم ره دانّه.
تا سال ۲۰۱۱ این کشور گتترین کشور آفریقا و عربی کشورون ِمیون بی‌یه ولی این سال گادِر جنوبی سودان اتا سِوا کشور بَیی‌یه و این دِتا مقوم ره سودان از دس هِدائه.
سودان عربی دله سیوئون ِسرزمین معنی ره دِنه. سودان سال ۱۹۵۶ شه استقلال ره بریتانیا جه اعلام هاکرده. این کشوور دله همیشه دله‌یی جنگ (= جنگ داخلی) وجود داشته.
مردمون
مسلمانان ۹۷ درصد، و ۳ درصد باقی ره آنیمیست و مسیحیون و قبطی‌ئون تشکیل دنّه. سودان مسلمون‌ها اکثراً مالکی‌مذهب و هستنه و این کشور دله تشیع و تصوف هم په‌روونی دانّه.
منابع
رج:آفریقایی کشورون رج:اسلامی کشورون رج:آفریقا اتحادیه رج:عرب اتحادیه رج:عرب کشورون رج:عربی‌زوون کشورون رج:انگلیسی‌زوون کشورون رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات
بانجول
بانجول گامبیا کیشور ره نیشتگاه هسته.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:گامبیا شهرون
کاتالونیایی زوون
این زوون، کاتالونون سامون ره ملی زوون هسه. کاتالونون، ایسپانیا، فرانسه، آندورا و ایتالیا دله درنه که سرجمع 9 میلیون گنش‌کر دارنه.
کاتالونی اینترنتی دامنه .cat هسه.
دی یونگ موزه
دی یونگ اتا موزه نوم هسته سان‌فرانسیسکو ِشهر دله، متحده ایالات ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۲٬۰۴۳٬۸۵۴ نفر وه ره بدینه.
قارشی
قارشی، قرشی، نخشب یا نسف (به ازبکی: Қарши) اتا از شهرونی هسته که ازبکستون ِماوراءالنهر دله درنه. این شهر قشقه‌دریای اوستان دله دره. ونه جمعیت ۲۲۷٬۰۰۰ نفر برآورد وونه.
منابع
رج:ازبکستون شهرون
۳۰ آبان
۳۰ آبان هجری شمسی، مساوی ۱ مردال ما تبری.
قطعنومه ۱۶۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ اکتبر ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: مغولستان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۷۱‌ام دله ۹تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ونوس خوری-غاتا
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
۳۰ آبان
بمردون
رج:آبان
قطعنومه ۱۶۶ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کاتالونون
جگرافی
کاتالونیا گتی ۴۱.۰۰۰ تا چارگوش کیلومتر پلی بونه. ای سامون ره همسادون جنوب ور جه زامون-راست‌گأرد-واری :ایسپانیا (زاراگوزا)، آندورا و فرانسه (روسیله‌ئون) هسنه. ای سامون خوراسون وأر باله‌ریک ده‌ریو (مه‌دیته‌رانیج ئو جه) دأره. کأتالونیا ره نیشتگا بارسلونا هسه. ونه خار اشناس شهرون ترسا، زابادلا و بالادونا هستنه.
دأیا لینک‌ئون
کاتالونی دانشنومه
اجنوی(رومان)
ل‍ِ اتغانژه (فرانسوی جه: L'Étranger) که ونه معنی غریب‌آدِم وونه و فارسی دله بیگانه دگارست بیّه، اتا کِتا رومان نوم هسته که آلبرت کامو سال ۱۹۴۲ بنویشته. این کتاب سال ۱۹۵۷ نوبل جایزه ره برنده بیّه. لموند شه لیست دله، که بتترین صدتا کتابی که قرن دله بنویشت بَینه، ره رج هاکرده، اینتا کتاب ره بتترین کتاب دونده. بیگانه‌یِ کتاب اتا ابزورد دیدگاه دارنه که دنیا ره پوچ و بی‌معنی وینده.
داستان
این کتاب اصلی کاراکتر اتا فرانسوی-الجزایری مَردی هسته، «مورسو» نومی، که خله همه چی جه لَمس و لِر و بی‌تفاوت هسته. اول کتاب مورسویِ مار میرنه و وه شونه شه مار ره تشیع جنازه کنده ولی ونه وسّه برمه نکنده. وه فردا اِستنه شونه استخل که هولی هاکنه و اونجه اتا آشنا-زنا ره وینده و ونجه خاسِنه و ازدواج کننه. وه شه همساینون ره هر کومِکی ونه دس بر بئه، کنده و اتا همسایه‌مردی ره کومِک کنده که ونه سیوا-بئی زن جه انتقام بییرن و این میونه، زنده اتا عرب‌مردی ره کِشِنه.
کتابِ دومین قسمت وقتی هسته که مورسو ره قتل وسّه بئیتنه و زندون دکته. اینجه نویسنده‌یِ دلِ‌گپ ره این کاراکترِ زوون جه اِشنومبی. وه اتا مِلّا که بمو ونجه اعتراف بئیره جه گپ زنده و گنه که خدا جه اعتقاد ندارنه و ونه نظر دنیا پوچ و بی‌معنی هسته چون آخرسر همه میرنه. کتاب ِآخر، مورسو آرزو کنده وقتی وه ره دار زندنه، آدمون ویشتری بئن که ونه بمردن ره هارشن.
براتیسلاوا
براتیسلاوا ، اسلوواکی ِکیشور ره نیشتگا هسته.
اجنوی(رومان)
په‌نویس
رج:آلبرت کامو رج:فرانسوی کتابون
براتیسلاوا
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:اسلواکی شهرون
کف‌گلس روزها
کف‌گِلِس ِروزها (فرانسوی جه: L'Écume des jours) اتا فرانسوی زوون کتاب هسته که بوریس ویان سال ۱۹۴۷ بنویشته. ونه داستان خطی‌روایت دارنه ولی ونه سبک سورئالیسم هسته و چنتا موازی داستان ره پیش وَرنه: دِتا عاشق زنا-مردیِ داستان‌، گپ‌زن اشنیک‌گَل ِداستان و اتی مردی داستان که ات‌هفته سر پیر وونه. ولی اصلی داستان که باقی ونه دور چرخ گیرنه، اتا زن و شی ِداستان هسته که هئی عاشقنه و زنا اتا خاصِ مریضی دارنه و همیشک ونه دور-بر ونه گول دَووئه. کف گلس روزهایِ داستان جه خله اقتباس هکردنه و ونه سر جا سه‌تا سینمایی فیلم و دِتا موزیکِ آلبوم و اتا اوپرایِ نمایش بساتنه.
منابع
رج:فرانسوی کتابون رج:سورئالیسم کتابون
احمد معاذ الخطیب
احمد معاذ الخطیب حسنی که وه ره معاذ خطیب نوم جا اشناسنّه (بزائه سال ۱۹۶۰، دمشق دله) بشار اسد ِمخالفون ِملی ائتلاف ِرئیس هسته که ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲ این مقوم جه برسی‌یه. وه ۲۴ مارس ۲۰۱۳ شه مقوم ِجه استفعا هدائه چون آزادی عمل نداشته.
منابع
رج:زننه آدمون رج:گت مردمون سوریه رج:عرب سیاست مدارون
قطعنومه ۶۱۶ امنیت شورا
قطعنومه ۶۱۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ جولای ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ایران-آمریکا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۲۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۶۶۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ مارس ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۴۰۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار الد دونداس رود
ئوشار الد دونداس رود (انگلیسی:Old Dundas Road Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 24 m هسته.
برازاویل
برازاویل اتا شهر هسته که کنگو جمهوری ِکشور ره نیشتگا هسته. اینتا شهرِ نوم ره کشورِ نوم سر هم النه و مثال گننه «برازاویلِ کنگو».
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:کنگو جمهوری شهرون
جیمز جونز
جیمز جونز  (۱۹۲۱ - ۱۹۷۷ میلادی) نویسنده آمریکایی بی‌یه. ونه آثار دباره جهونی جنگ دوم و ونه تاثیرات به جامعه آمریکا هسته. وه با رومان از اینجه تا ابدیت به ش.هرت برسی‌یه و بخاطر این رمان سال ۱۹۵۲ برنده جایزه ملی کتاب آمریکا بیّه. سال ۱۹۵۳ این رمان سر جه اتا فیلم، شرکت برت لنکستر و فرانک سیناترا، بساتنه.
۱ آذر
۱ آذر هجری شمسی، مساوی ۲ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
پرتره ملی نگارخنه
پرتره ملی نگارخنه اتا موزه نوم هسته لندن ِشهر دله، بریتانیا ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۸۱۹٬۴۴۲ نفر وه ره بدینه.
منابع
پرتره ملی نگارخنه پرتره ملی نگارخنه
بهرام
کاربردون:
توکاماچی، نیگاتا
توکاماچی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِنیگاتا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۰٬۴۸۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۵۸۹٫۹۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۰۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
کوربوآ
کوربوآ اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ او-دو-سن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۸۴٬۴۱۵ نفر جمعیت داشته.
توکاماچی، نیگاتا
بیرون بگردستن
رج:نیگاتا شهرون
کوربوآ
منابع
رج:فرانسه شهرون
گت کوروش
گت کوروش همینتی معروف به کوروش دوم اولین شاء و سازنده هخامنشی سلسله بی‌یه. کوروش سی سال، از سال ۵۵۹ تا سال ۵۲۹ پیش از میلاد، ایرون دله شائی هکرده.
بخشندگیه وسّه، دِرِس هکردن حقوق بشر، پایه‌بییِشتِن اولین امپراتوری چن قومی جهون، ول هکردن برده‌ئون و زندونیون، احترام بییِشتِن به دینا و مذهبای مختلف و پخش هکردن تمدن،وه ره اشناسینه.
مریج‌محله
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۲۱۳۴ نفر (۵۵۳خانوار) هسه.
گت کوروش
ایرون‌مردمون کوروش ره پی‌یر و یونان‌مردم وه ره سرور و قانونگوذار گاتنه. یهودی‌ئون این شاء ره، مسیح پروردگار وسّه دونستنه، ضمن اینکه بابل‌تمدن دله وه ره مورد تأیید مردوک اشناسینه.
کوروش ایسم
کوروش نوم زوونای مختلف قدیمی دله به شکلایی که بِن دره بخوندسّه بی‌یه:
تبارنامه کوروش بزرگ
تبار کوروش پی‌یری سو جه رسنه به پارس‌ئون که چن نسل وسّه به انشان (انزان) و عیلام (ایلام و خوزستان الآن)، حکومت هکرد بینه. کوروش شه خاندان وسّه، سفالینهٔ استوانه ئی شکلی سر، وشون قلمروو ره نقشه جه دکشی‌یه. اینکه چچی بیّه تا پارس‌ئون عیلام ره بیتنه و اتا گروه از وشون اونجه پا بیتنه، معلوم نی‌یه. احتمال دانه که پس از اینکه آشور بنی پال سال ۶۴۵ پیش از میلاد، دولت عیلام ره رِقِدهدائه، پارس‌ئون از جنگ میون آشور و ماد جه استفاده هکردنه، شاءی جدیدی ره انشان دله بساتنه.
هخامنش سر سلسلۀ اینتا سلسله بی‌یه که حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد، زنده بی‌یه. بعد بمردن وه، ونه وچه "چا ایش پیش" حکومت پارس و انشان (انزان) ره بیته. بعد بمردن وه سلسلۀ هخامنشی دِتا تیکه بیّه و "کوروش یکم" انشان و عیلام و آریارامن پارس شاء بیّه. بعدأ ونه ریکائون اتا اتا ات جه ره بیتنه "کمبوجیه اول" انشان و عیلام شاء ، آرشام پارس شاء، بعد از وشون حکومت هکردنه.
کمبوجیه اول با ماندانا، ایشتوویگو (آژی دهاک یا آستیاگ ، شاء ماد) ِکیجا، ایزدیواج هکرده و گت ِکوروش دنیا بیموئه.
گت ِداریوش کتیبه بیستون دله هم این مطلب ره گانه، چون اینتا شاء گانه، من نهمین شاء سلسلۀ دِ دسته بیی هخامنشی هستمه. (با حذف ویشتاسب چون وه حکمرانی نکارده).
کوروش ِکنارهکتن
"گت بنویشته ره بخوندین:" کوروش دنیا بموئن تاریخ‌نویسا باستونی مثل هرودوت، گزنفون و کتسیاس درباره این که کوروش چتی دنیا بیمو ات تی گانه. البته هرکدوم ات جور داستان ره تعریف کانه، اما شرحی که وشون درباره ماجرای دنیابیموئن کوروش گانه، ویشته افسانه ره موندنه. تاریخ نویسای نامدار زمون مثل ویل دورانت و حسن پیرنیا و پرسی سایکس ، افسانه زایش کوروش بزرگ ره هرودوت جه بیتنه.
وچون
کوروش زنا "کاساندان" بی‌یه. کوروش "کاساندان" ره خله دوست داشته و بعد از بمردنش تموم دنیائه دله عزاداری بیته بیّه.
بعد از بمردن کوروش ، ونه گت ریکا کمبوجیه دوم شاء بیه. ایسم ونه خورد ریکا هم بردیا بی‌یه.
کوروش به جز این دِتا ریکا، 3تا کیجا به ایسمای آتوسا (به اوستایی هئوتسه به معنی خِش اندوم)، رکسانا (روشنک یا به اوستایی رئوخشنه) و آرتیستونه بی‌یه.
آتوسا بعداً داریوش جه ایزدیواج هکرده و خشایارشای مار بی‌یه.
ماد رِقِدبوردن
کوروش پی‌یرون که از چن نسل قبل از وه انشان دله شاء بینه، ماد جه ایطاعت کاردنه.کوروش وقتی سال ۵۵۹ پیش از میلاد انشان دله سلطنت جه برسی‌یه، خله زود ضعف دولت ماد (آژی دهاک اون زمون شاء بی‌یه) ره پیدا هکرده و همین نکته وه ره به فکر حمله به ماد دولت هکردهمردم هم ماد جه ناراضی بینه وه ره کومک هکردنه و قومای متحد پارس هم وشون جه ات دست بینه.
سال ۵۵۰ پیش از میلاد با قوی بیّن کوروش، آژی دهاک خاسته وه ره بکوشه ولی ونه سربازا و فرمونده‌ئون ونه جه مخالفت هکردنه و ارتش ره هدانه کورش ِدست. "نابونید" شاء "بابل" لوحه‌ئون بدست بیموئه دله، این واقعه ره اینتی بنویشته، آژی دهاک اتا قشونی جمع هکرده به جنگ کوروش برسنی‌یه ولی قشون وه یاغی بینه و شاء ره بیتنه و تسلیم کوروش هکردنه. پس از اون کوروش همدان ره بیته و طلا و نقره و ثروت زیادی به دست بیارده. ای همه ره جمع هاکرده بورده انشان دله.
کومک نیروی ماد به کوروش نشون دنه که جنگجویائه ماد کوروش ره دِشمن ندونستنه و بخاطر این که خاده آژی دهاک ونه شابا بی‌یه وه ره جزء تبار ماد دونستنه.
کوروش بعد از اسارت آژی دهاک شه شابا ره با احترام داشته. حتی حمله به سارد دله، به لشکری که سواحل آسیای صغیر ره بیت بینه ره هدا بی‌یه شه شابا دست.
اتحاد 3دولت لیدی، بابل، مصر
بیتن ماد باعث بترسی‌ین این 3تا دولت بیّه. این 3تا دولت یعنی لیدی، بابل و مصر مذاکره هاکردنه که مقابل کوروش متحد بواشن. اینتی کرزوس (شاء لیدی) و نابونید (شاء بابل) و آماسیس دوم (شاء مصر) علیه کوروش هم پیمون بینه.
بیتن لیدی
شاء لیدی (لیدیه) کرزوس بی‌یه. ونه خاخِر آریه نیس، با آژی دهاک ایزدیواج هکرد بی‌یه و ملکه ماد بی‌یه. کرزوس علاقۀ زیادی به ویشته هاکردن قلمروو خادش داشته ولی دِ چی وه ره حمله وسه کومک هکردنه، اتا به خاطر پیشگویا بی‌یه و ات دیگه اونکه خاسته انتقامآژی دهاک ره کوروش جه بیره.
۲ آذر
۲ آذر هجری شمسی، مساوی ۳ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
گت کوروش
بیتن لیدی
دولت بابل و مصر هم چون از گت بیّن حکومت پارس ترسینه، مشغول به آماده بیّن برای جنگ هاکردنه. آخرسری سال ۵۴۹ پیش از میلاد، لیدی شاء ئیران جه حمله هکرده و کوهون کاپادوکیه ره که قدیما نیشتنگاء دولت هیت‌ئون بی‌یه، اشغال هکرده. پائیز اون سال جنگی بین لشکر لیدی و پارس شروء بیّه. لیدی شاء به تصور اینکه پارسا جرئت تجاوز ره موقع زمستون، به لیدی ندارنه، شه سربازا ره مرخصی هدائه ، وه شه پلی فکر کارده سال دیگه بابل و مصر سربازا هم ونجه اطاعت کانه و وه تونده ئیران ره بیره ، ولی ارتش ئیران که تازه نفس و جوون بینه سرماء زمستون جه نترسینه تا سارد (لیدی نیشتنگاء) ره بیتنه و لیدی شاء، کرزوس مجبور بیّه، نیشتنگاء پَلی کوروش جه بجنگه. اسپارت که متحد لیدی بی‌یه، نتونسته به موقع لیدی وسّه سرباز برسنه. آخرسری کوروش بتونسته سارد ره بیره.
قبل از بیتن سارد کوروش یونانی‌ئون ره بائوت بی‌یه که ونجه متحد بواشن ولی وشون قبول نکارد بینه، همینسه کوروش تونسته یونان مستعمرات ره بیره.
حمله به بابل
بیتن شهر بابل خله سخت بی‌یه چون این شهر ات خله برج و بارو داشته. با وجود این بهار ۵۳۹ پیش از میلاد، کوروش بائوته خامبه بابل ره بیرم و دجله جه رد بیّه. بابل دله بعد از بخت النصر 3نفر شاء بینه تا اینکه ملائون بابل اتا تاجر به ایسم نبونعید ره شاء هکردن.
دِجور داستان درباره بیتن بابل وجود دانّه. اتا هرودوت و اسیرای یهودی بابل جه هسته، ات دیگه از تحقیقات و بنه ره بکندستن جه بفهمسته بیّه.
هردوت اینتی گانه: بیتن بابل اینتی بی‌یه که بابل ِشاء نزدیک اون شهر با سربازای ئیران جنگ هکرده و شکست بخارده و ای شه ارتش همراه فرارهکردنه و بوردنه بابل ِشهر ِدله. کوروش نتونسته بابل ره حمله جه بیره و ونه محاصره هکردن هم طول کشی‌یه چون بابلیا شه شهر دله کشاورزی کاردنه و خودکفاء بینه ، همینتاسّه کوروش دستورهدائه که فرات سر ره بردگاردنینه بعد اونکه فرات خاشک بیّه ئیرانی سربازا ونه قدیمی بستر دله جه بوردنه بابل دله اینتی بیّه که سال ۵۳۸ پیش از میلاد بدون جنگ بابل کوروش دست دکته.
ولی اسنادی که حفریات بابل جه بدست بیموئه اینتی گانه: احتمالا بابلی سربازا اینجه خیانت هاکردنه. نبونعید مجسمه رب النوع اور ره بورده بابل دله، با این کار پیروون بل مردوک (رب النوع بابلیا) پلی بده بیّه. اینان با کوروش همدست بینه و وه وقتی که سیروون و دجله کم ئو بینه، این دِتا روخنه ره بردگاردنینه و اینتی بوردنه بابل دله.
هر دِتا روایت بالا گانّه کوروش گت ِمعبد ِبابل دله با رسوم بابلی تاجگوذاری هکرده و به مذهب بابلی‌ئون خله احترام بی‌یشته.
یهودی اسیرون بابل
بعد اینکه کوروش بتونسته بابل ره بیره این شهر مستعمرات هم تسلیم کوروش بینه. منجمله فلسطین و شهرون فینیقیه. کوروش دستور آزادی تموم یهودی اسیرون بابل که بخت النصر وشون ره بیارد بی‌یه، ره صادر هکرده و اجازه هدائه که یهودیا بردگردن به فلسطین و معابد قدیم ره که رِقِد بورد بینه، دِباره بسازن.
کوروش بمردن
اینکه هر ۳قوم بالا از تِبار سکائون بینه نشون دنه که آخرین جنگای کوروش با طوایف سکائون بی‌یه اما بعید به نظر رسنه که وه جنگ دله بکوشته بیی‌بوئه و باقی‌بموندسته سپاه ونه جسد ره بدون کله بورد بائن پاسارگارد دله چال هاکنن.
استرابون جوغرافیدون معروف نویسنه، کوروش ِسنگ قبر سر بنویشت بی‌یه: «ای رهگوذر! من کوروش هستمه. مِن امپراتوری جهون ره هدامه پارسیان دست. من آسیا سر فرمونروایی هکردمه. این گور سر رشک مبر.»
منشور حقوق بشر کوروش
استوانه کوروش ، اتا استوانهٔ سفالی بپته هسته که تاریخ ۱۸۷۸ میلادی، وقتی داشته بابِل دله گشتنه پیدا بیّه ، اینتا دله بنویشتوئه که کوروش بعد از فتح بابل اونجه مردِم ره چی کار هاکرده. این سند به عونوان «اولین منشور حقوق بشر» بشناسه بیّه، و سال ۱۹۷۱ میلادی، سازمان ملل وه ره به خله از زوونای رسمی سازمان مونتشر هکرده. نمونهٔ بدلی این استوانه، مقر اصلی سازمان ملل، شهر نیویورک دله نگهداری وانه.
ذوالقرنین
درباره شخصیت ذوالقرنین که کتابای آسمونی یهودیان، مسیحیان و مسلمانان ونجه بائوت بونه، شک وجود دانه و معلوم نی‌یه که ذوالقرنین کی بی‌یه. ذوالقرنین به عربی به معنای دِ شاخ هسته.
بعضی از ملائون شیعه هم کوروش ره همون ذوالقرنین دونّه. علامه طباطبایی ، صانعی و مرتضی مطهری اینتی گانه. کتاب تفسیر نمونه دله بنویشتوئه: اینتا وسه کوروش ره ذولقرنین گاتنه که از شرق تا غرب ونه بی‌یه.
قطعنومه ۱۰۸۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۰۸۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۲ دسامبر ۱۹۹۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۷۲۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
۳ آذر
۳ آذر هجری شمسی، مساوی ۴ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
بخارست
بخارست ، رومانی ِکیشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:رومانی شهرون
قطعنومه ۶۱۷ امنیت شورا
قطعنومه ۶۱۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ جولای ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اسرائیل-لبنان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۲۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تنزین گیاتسو
جامفل نگاونگ لبسنگ یشه تنزین گیاتسو (بزائه‌ی ۶ ژوئیه ۱۹۳۵ تبت دله) چاردهومین دالای لاما و اساءِ دالای لامای هسته.
زندگینومه
دالایی لاما، که دراصل تنزین گیاتسو ایسم دانّه، سال ۱۹۳۵ بزائه بیّه و آموزش وه زمینه مسائل دینی بوداییون تبتی و همینتی سایر علوم و زوون‌ئون خارجی از سن چارسالگی شروع بیّه.
تنزین گیاتسو اتا از شونزده وچه اتا خانواده کشاورز اوستان آمدو تبت بی‌یه و همون سن دِ سالگی به عونوان حامل روح و خرد تناسخ بَیته دالایی لامای سیزدهوم و جانشین وه ایعلام بیّه و دالایی لامای چهاردهوم ایسم هایته.
زندگی در مقوم دالای لاما
وه سن پونزده سالگی به عونوان رهبر سیاسی تبت تخت سر هنیشته درحالیکه نیروئون جوموری خلق چین مجدداً این سرزمین ره اشغال هاکردبینه.
در پی این تحول ، دالای لاما توافقی ره در مورد حدود اختیارات دولت محلی تبت با مقومات چینی امضا هاکرده و بر اساس وه، از سوی چین به عونوان رئیس کومیته موقدماتی منطقه خودمختار تبت بشناسی‌یه بیّه.
تبعید به هند
سال ۱۹۵۶ ، مردم تبت علیه اونچی که فشار دولت چین بر دولت محلی خادشون دونسنه قیاوم هاکردنه که تا سال ۱۹۵۹ و سرکوب خشونت آمیز این قیوم به دست سرخ ارتش چین ادامه داشته.
پس از سرکوب این قیوم، دالای لاما همراه با جمعی از رهبرون تبتی این سرزمین ره ترک هاکردنه و هند دولت تبعید تبت ره تشکیل هدائه.
جایزه‌ئون و افتخارات
دالایی لاما سال ۱۹۸۶ نوبل صلح جایزه ره بَیته، سال ۲۰۰۶ شهروند افتخاری کانادا ره پذیرفت و سال ۲۰۰۷ نشون طلای کونگره متحده ایالات به وه هدائه بیّه.
بریم بگردستن
رج:زننه آدمون  رج:نوبل بیته‌ئون رج:گت مردمون تبت رج:گت مردمون بودایی
بانگوئی
بانگوئی یا بانگی، مرکزی آفریقای ِکشور ره نیشتگا هسته. این شهر دنیایِ فقیرترین نیشتگاهون جه هسته.
منابع
رج:میونی آفریقا شهرون رج:آفریقا نیشتگائون
قطعنومه ۱۶۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ اکتبر ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: موریتانی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۷۱‌ام دله ۹تا موافق رای، ۱تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
معلم كلا
زوون
زوون مردم اين روستا مازندرونی هسّه.كه با لهجه مناطق مركزي استان مازندران تكلم كننّه.مردم اينتا روستا به زوون فارسي هم آشنايي دارنّه. فارسی بين نسل جديد در حال گسترش هسه.با اين حال نسل جديد تونّنه مازندرونی  ره در حد زوون مادري حرف بزنن.
اقتصاد
شغل اصلي مردم اين روستا كشاورزی هسّه. ويشترين سطح كشت مربوط به شاليكاری و رده بعدی باغ مركبات و رده سوم كيوی‌كاری هسّه.
رج:بابل روستائون
حمزه کلای شش پل سقانفار
حمزه کلای شش پل سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. حمزه کلای شش پل سقانفار مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان اسبو کلا، روستای حمزه کلای شش پل هسته. این بنا ۲۰۶۷۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۱-۰۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
رج:سقانفارون
کاندوم
بطورکلی گانه که موثرترین روش هم پیشگیری از بارداری و هم مقابله با شیوع بیماری‌ئون آمیزشی وسّه، استفاده از کاندوم مردونه مناسب هسته. جلوگیری از انتقال ویروسایی مثل ایدز، هپاتیت نوع ب و ث وسّه جنس کاندوم ونه لاتکس یا پلی‌یورتان بائه.
انتخاب کاندوم
کاندوم ات وسیله بهداشتی محسوب وانه و انتخاب کاندوم مناسب و استاندارد، با سلامتی جنسی خورد مدت و دراز مدت شما و شریک جنسی‌تون ارتباط مستقیم دانه. بنا بر توصیه‌ئون اف‌دی‌ای، زمون بخری‌ین، مطمئن بایین:
قطعنومه ۱۶۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۳ نوامبر ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ملل ِسازمان  ره دبیر ِکل ِانتخاب هاکردن ِخوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۷۲‌ام دله ۱۱تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۶۶۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ مارس ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سودان وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۴۰۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
پیرنه-آتلانتیک، پو
پیرنه-آتلانتیک، پو اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ پیرنه-آتلانتیک دله دره. اینتا شهر ناحیه آکیتن ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۸۳٬۹۰۳ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
ژان متلو
ژان متلو شاعر،رمان‌نویس،دراماتورژ و مقاله‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قادیکلا سقانفار (بابل)
قادیکلا سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. قادیکلا سقانفار مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش لاله آباد، دهستان کاری پی، روستای قادیکلا هسته. این بنا ۲۰۶۸۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۱-۰۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون
النصره
النصره اتا نظامی گروه سوریه دله شنه. این گروه سوریه دله‌یی جنگ دله ۲۳ ژانویه ۲۰۱۲ گادِر شه بساتن ره اعلام هاکرده. امریکا دسامبر ۲۰۱۲ این گروه ره تروریستی اعلام هاکرده.
بن بنویشت
رج:تروریستی گروهون رج:افراطی اسلام‌خائون رج:سوریه دله‌یی جنگ
۴ آذر
۴ آذر هجری شمسی، مساوی ۵ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
تیت موزه
تیت اتا موزه نوم هسته لندن ِشهر دله، بریتانیا ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۶۶۵٬۲۹۱ نفر وه ره بدینه.
منابع
تیت تیت رج:لندن
قطعنومه ۱۶۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۴ نوامبر ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره کنگوی ِمسئله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۸۲‌ام دله ۹تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
قطعنومه ۶۱۸ امنیت شورا
قطعنومه ۶۱۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ جولای ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اسرائیل-لبنان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۲۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ویتری سور سن
ویتری سور سن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ول دو مرن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۸۲٬۹۰۲ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
۵ آذر
۵ آذر هجری شمسی، مساوی ۶ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
فیلیپ نریکول دستوش
فیلیپ نریکول دستوش کمدین و نمایش‌نومه نویس قرن هفدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هفدهم میلادی
آنگ سان سوچی
منبع
رج:زننه آدمون رج:گت مردمون میونمار رج:نویسندگون رج:حقوق بشر مدعی‌ئون رج:نوبل بیته‌ئون
قطعنومه ۱۶۶۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مارس ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بررسی وضعیت گرجستان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۴۰۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
کچپ‌کلوا
کچپکلوا، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
قطعنومه ۱۶۶۶ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کچپ‌کلوا
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۵۷۴ نفر (۱۶۹خانوار) هسه.
منابع
کچب : دهی هسه که ازقدیم وره از قرای آمل دونسنه،اما راسسشه بخواهین،به دریاخله نزدیکه،حتی همه شو ، بشنه صدای امواج دریا ره تو کچب بشنویی؛ هداره په بوری 3/5کیلومتر تا4/5کیلومتر-( اته کمه ویشتر ) بادریا فاصله دارنه- به شهرساحلی سرخرود خله نزدیکه....سیدرحمت فاضلی کچبی به تقریر2 تیرماه 1398هجری خورشیدی
کچپکلوا
سانجو، نیگاتا
سانجو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِنیگاتا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۰۳٬۱۹۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۳۲٫۰۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۳۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۵-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:نیگاتا شهرون
۶ آذر
۶ آذر هجری شمسی، مساوی ۷ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
ئوشار اولو اوپنا
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
معلم‌کلا تکیه
معلم‌کلا تکیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. معلم‌کلا تکیه مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش‌بند پی غربی، دهستان شهیدآباد، روستای معلم کلا هسته. این بنا ۲۰۶۹۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۱-۰۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
رج:مازرون تکیه‌ئون
قطعنومه ۱۷۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۷۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۴ دسامبر ۱۹۶۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: تانگانیکا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۹۸۶‌ام دله ۱۱تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
پیر بیلون
پیر بیلون نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
تگزاس
تگزاس اتا ایالت نوم هسته که آمریکا دله دَره. ونه نیشتنگا آستین و این ایالتِ لقب، «ات‌اساره‌یی ایالت» هسته. ونه گتی نزدیک به ۶۹۶٬۲۴۱ کیلومتر مربعه، تگزاس آمریکای دوّمین گتِ ایالت هسته.
رسمی سایتون
* رج:آمریکای ایالتون
قطعنومه ۶۱۹ امنیت شورا
قطعنومه ۶۱۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ اوت ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ایران-عراق هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۲۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
۷ آذر
۷ آذر هجری شمسی، مساوی ۸ مردال ما تبری.
مول زنان
مول زنان ، جنده‌ئون، فاحشه‌ئون یا زنایی‌ئون، کسایی هسنه که شه ره در برابر پیل روشنّه. وضعیت قانونی جنده‌ئون کشورهای متفاوت دله از مجازات بکاشتن تا کاری قانونی متغیر هسته.
۷ آذر
بمردون
رج:آذر
مول زنان
تاریخچه
معشوقه‌ئون و فاحشه‌ئون جزو اقشار فرهیخته قرن‌هیجدهم فرانسه محسوب بینه. در حالیکه خله از مردون اون گادر از سواد بخونستن و بنویشتن هم محروم بینه، زنای فاحشه و معشوقه به دلیل همجواری با درباریون و اشراف‌بزائون، مجبور بینه علاوه بر فراگیری سواد بخوندستن و بنویشتن، تحصیلات متفرقه‌ای هم ادبیات، تاریخ، شعر و فلسفه ره یاد بیرن. به همین دلیل وشون مجاز بینه تموم کالج‌ها و کتابخنه‌ئون سلطنتی دله بئن.
قاچاق انسان سکس وسه
فعالان حقوق بشر گزارش کانه که هزارون زن و کیجا فقیر هر ساله پس از اون که با فریب و وعده‌ئون کاذب شغل و ازدواج، از روستاها به شهرها بی‌یارده وانه، جنده گردنه.
در ادبیات
صادق هدایت داستان علویه خانم دله سرگذشت مقطعی از ات زن فاحشه ره دست‌مایه شه اثر قرار هدائه.
واسکس (آمل)
واسکس، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۰۱۴ نفر (۲۷۵خانوار) هسه.
منابع
واسکس
ازنیر سور سن
ازنیر سور سن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ او-دو-سن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۸۲٬۳۵۱ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
کشمیر
کشمیر اتا منطقه‌ی اسم هسته که زمونی شه هیمالیای حکومت وِن دله دَیی‌یه و اسا ونه سَر چین ، هند و پاکستون هکش-دکش دارنه.
هند دِ سوم کشمیر ره کنترل کانده و پاکستون یک سوم باقی‌بموندسته ره شه کنترل دانّه. هر دِتا کشور مدعی تموم منطقه هستنه. چین هم دِ تا منطقه که آدم وشون دله دنی‌یه ره زور پشتی صاحاب بیّه.
سوایی‌خائون مسلمون هندِ قسمت دله از سال ۱۹۸۹ میلادی استقلال یا ادغام با پاکستان وسّه جنگستنه، و این جریون تا اساء ویشته از ۴۷ هزار نفر بکوشته بَینه.
دپیته چرخه‌تو
رج:پاکئون شهرون رج:هند شهرون رج:چین شهرون
قطعنومه ۱۶۶۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مارس ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لیبریا وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۴۰۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
۹ آذر
بمردون
رج:آذر
۱۰ آذر
۱۰ آذر هجری شمسی، مساوی ۱۱ مردال ما تبری.
اوفیزی نگارخنه
اوفیزی اتا موزه نوم هسته فلورانس ِشهر دله، ایتالیا ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (=بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۶۵۱٬۲۱۰ نفر وه ره بدینه.
منابع
اوفیزی اوفیزی
قطعنومه ۱۷۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۷۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ آوریل ۱۹۶۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره فلسطین ِمسئله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱۰۰۶‌ام دله ۱۰تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
الکسی پیرون
الکسی پیرون شاعر و نمایش‌نومه نویس قرن هفدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هفدهم میلادی
۱۱ آذر
۱۱ آذر هجری شمسی، مساوی ۱۲ مردال ما تبری.
بمردون
رج:آذر
آندره برونن
آندره برونن شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
ئوشار اوردسا کاسکیدا
ئوشار اوردسا کاسکیدا (انگلیسی:Ordesa Cascada) ئوشاری هسته که اسپانیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 12 متر هسته.
موسسه فرنگی ساری اشناسی
پژوهشکده فرنگی ساری اشناسی ات جا هسته که توسط حوسن ایسلامی بساته بیّه. ونه دله پر از کیتابایی با موضوعات موختلف مربوط به مازرون دره همینتی با کومک رونمائون اینتا موسسه بنشنه پایون‌نومه یا تحقیق ره بنویشتن.
مکون
ساری ، خیابون قارن ،
منبع
رج:ساری
اوکراید اول
اوکراتید اول (یونانی جه: Ευκρατίδης) اتا از گت‌ترین شائون دولت یونان غربی بی‌یه که میون سالای ۱۷۰-۱۴۵ پیش از میلاد فرمون‌روا بی‌یه. وه شائی وچون اوتیدم اول ره رقد هدائه و خادش جاشون تخت سر هنیشته و تِبار خادش ره سر کار هنیشنی‌یه.
حدود ۱۶۰ (پیش از میلاد) مهرداد اول برای ویشته هاکردن سامون اشکانیون به جنگ اوکراتید بورده و تبرستون و تراکسیان ره ونجه بیته.
قطعنومه ۶۲۰ امنیت شورا
قطعنومه ۶۲۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ اوت ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ایران-عراق هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۲۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
اوکراید اول
اوکراتید به دست اتا از ریکائون خادش (شاید دمتریوس دوم) بکوشته بیّه. ونه ریکا از روی پیکر پی‌یر گردونه رد هاکرده و اجازه ندائه تا وه ره چال هاکنن. رج:یونانی شائون
قطعنومه ۶۲۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۶۶۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۶۶۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دادگاه جنایی بین‌المللی برای یوگسلاوی سابق هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۴۰۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فرانسیوم
فرانسیُم (به فرانسوی: Francium) با اسم‌ئون قدیمی کا-سزیم و یا اکتینیم K، عنصری شیمیایی با نماد Fr و عدد اتمی ۸۷ هسته که گروه IA ([فلزون قلیایی) و دوره هفتم دله قرار بیته. این عنصر، اتا الکترون ظرفیتی دانّه و میون همه عناصر جدول تناوبی، کمترین الکترونگاتیو ره دانّه.
دمای ذوب و جوش فرانسیم به ترتیب ۲۷ و ۶۷۷ درجه سانتی‌گراد هسنه، و ونه شعاع اتمی ۲۷۰ پیکومتر وانه.
مارگوریت پری، فرانسیم ره سال ۱۹۳۹ فرانسه دله کشف هاکرده، به همین دلیل این عنصر فرانسیم اسم بیته. این عنصر آخرین عنصر کشف بَیی هسته که طبیعت دله به طور آزاد وجود داشته و پس از استاتین کمیاب‌ترین عنصر بشناسی بَیی‌یه.
بابل
بابُل نیشتگاه بابل شهرستون، مازندرون اوستان دله دره. وِه دِومین شهر پِرجمعیت مازرون و اتا از مهم ترین شهرهای شِمال کشور هسّه که به ۲ منطقه تقسیم بونه. بابلِ شهرستون بیشترین جمعیت ره اوستان دله دارنه و بعد رشت بیشترین جمعیت ره شمال کشور دله دارنه. بابلِ شهرِ جمعیت، سرشماری ۱۳۹۵ دله ۲۵۰٬۲۱۷ نفِر و بابلِ شهرستونِ جمعیت ۵۳۱٬۹۳۰ نفر بیه. بابل اتا از شهرهای مهم شمال کشور در امور تجارت ، دانشگاهی ، پزشکی و کشاورزی هسّه. اینتا شهر بخاطر فراونی زیاد نارنج دار هاش، به « شهر بهار نارنج » معروف هسّه.
فرانسیوم
فرانسیم بیرون از آزمایشگاه، به طور خله ناچیزی سنگ معدن اورانیوم و توریوم دله پیدا وانه، جایی که ایزوتوپ ۲۲۳ وه به طور پیاپی تشکیل و متلاشی وانه. تخمین بزونه که حدود ۳۰ گرم فرانسیم پوسته زمین دله وجود دانّه. سایر ایزوتوپ‌ئون فرانسیم به طور مصنوعی و آزمایشگاه دله بساته بینه. بیشترین مقداری که اسا فرانسیم جه به طور مصنوعی ایجاد بَیی‌یه، ات خوشه ۱۰٬۰۰۰ اتمی بی‌یه که از طریق ابر اتمی سرد و دانشگاه استونی بروک دله و سال ۱۹۹۷ بساته بیّه. فرانسیم پس از فروپاشی‌ین به استاتین، رادیوم و رادون تبدیل وانه.
بابل
نوم
جایی که اسا بابل شهر دره، قدیم شهری وجود داشته بنوم مه‌میترا که عربون وه ره مامطیر گاتنه؛ بعد این که مامطیرِ شهر رقد بورده، تاریخ دله خوری این ناحیه جه دنی‌یه تا این که مرعشیون دوره گت میر اتا مَله که آمل و ساری وسط دیّه ره گت‌ته کانده و ونه بازار رونق گیرنه. این مَله نوم «بارفروش ده» بی‌یه که شهر بیّه په ونه نوم «بارفروش» بیّه.
فرانسیوم
تاریخچه
حدود سالای دهه ۱۸۷۰ شیمی‌دان‌ها متوجه بینه که ونه عنصری با عدد اتمی ۸۷ گروه فلزات قلیایی دله زیر سزیم وجود داشت‌بائه. این عنصر با اسم اکا سزیم پیش‌بینی بیّه. گروه‌ئون پژوهشی تلاششون ره پیداهاکردن و خالص‌سازی این عنصر ناشناخته وسّه شروع هاکردنه و پس از ۴ تلاش ناموفق، این عنصر بساته بیّه.
بابل
نوم
پهلوی دوره که رضا شاه تموم شهرون نوم ره عوض کارده، این شهر نوم ره بخاطر روخنه‌یی که شهر پَلی جه رد بی‌یه، «بابل» بَییته و هَنتا این نوم شهرِ سَر دَره.