cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پِجِر
خنئی پجر
اینتا مودل پجر اغلب چرچال و اوچال و بارک (اشپزخنه) جه انه
لازم هسه کا باریم ایجه کا تمونی کا گمی خنگی پجر رستورانئون و دکونئون و ...ره دی کا شهر دله هسنه ره شامل وونه.
هرچی خنئی پجر بمونست تر بوئه وی رنگ تاریکا تر هسه.
صنعتی پجر ، شهری پجر پرزوکری دله:
اینتا مودل صنعتی جئون جه انه.
اینتا مودل پجر وسته شه کرخنه ونه خطردار مادئون فرق داینه
اغلب اینتا پجرون پرزوکری بها جر دره
زراعی پجر:
اینتا مودل پجر معمولا ونه دله سهم داینه.
هونه دله شیمیئیج ماده داینه چونکا شمیئیج کوت زننه
اینتا مودل پجر زمیئون جه انه
رویی پجر
اینتا مودل پجر ورف و وارش جه انه.
.
مسیه ۳۶
مسیه ۳۶ ' یا ان‌جی‌سی ۱۹۶۰''' اتا باز اساره خوشه هسته که اوریگا فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۱٫۴ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۶٫۵ بائوتنه.
منابع
رج:مسیه اجرام
فیلیپ (بلژیک شاه)
فیلیپ اتا بلژیک ِشاه هسته که سال ۲۰۱۳ جه این کشور دله سلطنت کنده.
منابع
رج:بلژیک شائون
هارتموت میشل
هارتموت میشل (بزائه‌یِ ۱۹۴۸) اتا آلمان‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۸۸ میلادی، فتوسنتز واکنشِ مرکز ره سه‌بعدی بساته وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
موبارا، چیبا
موبارا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۳٬۰۳۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۰٫۰۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۹۳۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۲-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریمْ بگردستن
رج:چیبا شهرون
امی واینهاوس
اِمی جید واینهاوس (بزائه‌ی ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۳ - بمرده‌ی ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۱) اتا بریتانیایی خوننده و شاعر بی‌یه که جاز، سول، ریتم و بلوز ِسبکون ره الکترونیک جه ترکیب کارده و همین کار وسّه وه ره اشناسنّه.
فعالیت هنری
وه شه کار ره ۲۰۰۳ فرانک ِآلبوم جه شروع هاکرده. این آلبوم نوم فرانک سیناترا نوم جه بَییته بیّه که ونه کارون اِمی سَر خله تأثیر بی‌یشت بی‌یه. امی ِپییر وچگی جه فرانک سیناترا ِآهنگون ره ونه وسّه خوندسته. سال ۲۰۰۶ بک تو بلک ِآلبوم (Back to Black: سیویی دله وردگرستن) ره هدائه که ۶تا گرمی جایزه ِنومزه بیّه و ۵تا جایزه ره بَییته.
آلبوم‌ها
باقی آلبوم‌ها
زِنده اجرائون
منابع
رج:بریتانیا خوننده‌ئون رج:یهودیون رج:روسیه خوننده‌ئون
ددا
کیجا یا زنایی دیگری ره دِدا یا خاخر وانه که وشون اتا مار و پی‌یر جه یا کم‌دس (=حداقل) اتا مار یا اتا پی‌یر جه بائن.
نقارچی‌محله
نقارچی‌محله اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۰۸ نفر (۹۸خانوار) بی‌یه.
ساوه
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
نقارچی‌محله
منابع
نقارچی‌محله
هری پاتر اند د پریسونر آو آزکابان
هری پاتر و آزکابانِ زندونی یا هری پاتر اند د پریسونر آو آزکابان (انگلیسی جه: Harry Potter and the Prisoner of Azkaban) اتا انگلیسی کتاب نوم هسته که سال ۱۹۹۹ میلادی، جی. کی. رولینگ وه ره فانتزی سبک جه بنویشته. این کتاب ره خله‌ها بخوندستنه و حدود ۶۵ میلیون جلد ونجه فروش بورده. این کتاب، هری پاتر ِمجموعه‌یِ سومین کتاب هسته.
پانویس
رج:کتابون مقالات رج:هری پاتر
ئل جی جی فور
ال‌جی جی۴ اتا موایل مودل هسه کا ئل جی کومپانی وه ره خار هاکرده. اینتا موایل هوشمند هسه. اندروید هسه اینتا موایل 2014 دله بموئه باجار دله.
۳۰ آوریل
30 آوریل روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 30 آوریل جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
30
فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست
این فهرست دله فرانسوی نویسندگون ره با ترتیب بزائنی روز جه وینّی.
۱۹۹۰–۱۹۹۹
رج:فرانسوی زوون
تیرنگ (جیرخانواده)
تیرنگون اتا جیرخانواده هستنه که علمی طبقه‌بندی (تاکسونی) دله دره. ونه نوم ره دسته‌بندی وسّه، تیرنگ ِنوم جه اسم بیتنه. خِدی تیرنگ و اتی دیگه مرغون، طابوس و ورده دستوری، این جیرخانواده دله درنه. تیرنگون ِخانواده البته اَی اینتا جیرخانواده جه گت‌ته هسته و بعضی مرغون درنه که این جیرخانواده دله حیساب نینه ولی تیرنگِ خانواده جه هستنه.
تاکسونی
این تاکسونی (علمی دسته‌بندی) که جدول دله وینّی ره هارواردِ چارومین نسخه سر جه بساتنه:
منابع
رج:تیرنگ
الوان (خوزستان)
الوان (خوزستان) خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که کرخه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۶٬۸۶۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:کرخه شهرستان
مسیه ۳۷
مسیه ۳۷ ' یا ان‌جی‌سی ۲۰۹۹''' اتا باز اساره خوشه هسته که اوریگا فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۱٫۶ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۶ بائوتنه.
منابع
رج:مسیه اجرام
سیلند
سیلند (انگلیسی جه:  Principality of Sealand) اتا میکرو-کشور هسته که انگلیس ِپَلی قِرار دانّه. این منطقه اتا هلیکوپتر ِکالی بی‌یه که بریتانیایِ ارتشی نیروئون دریایِ وسط بِسات بینه ولی جنگِ تموم بَیّن په وه ره به امون خا وِل هاکردنه و بوردنه، بعد اتا مَردی بورده ونه دَرون و بائوته که این هلیکوپترِ کالی دله خانه اتا جدیدِ کشور شه وسّه بسازه و ونه نوم ره سیلند بی‌یـِشته که «دِریاکِلا» معنی دِنه. هیچ کشور و سازمانی این ناحیه ره اتا کشور نَدونده. این ناحیه اسا حدود پنجاه نفر جمعیت دانّه.
رج:میکرو کشورون رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات
توماس چک
توماس چک (بزائه‌یِ ۱۹۴۷) اتا آمریکا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۸۹ میلادی، RNA و ریبوزیم خصوصیات کشف وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۹۴۷ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
رادو واسیل
رادو واسیل رومانی سیاستمدار، مورخ و شاعر بود.
واسیل در سیبیه متولد شد. در سال ۱۹۶۷، او از دانشکده تاریخ، دانشگاه بخارست فارغ التحصیل شد. به دلايل سياسي (پدرش زنداني سياسي، وکيل، که در سال ۱۹۸۶ درگذشته بود بلافاصله پس از فارغ التحصيلي به تحصيلات عالي دسترسي داشت. در سال ۱۹۷۱، او به عنوان دستیار تدریس در دانشکده تاریخ اقتصادی دانشکده مطالعات اقتصادی بوخارست دست یافت.
منابع
رج:رومانی نخست‌وزیرون
قصاب‌کلا میانده
قصاب‌کلا میانده اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۸۵ نفر (۱۴۱خانوار) بی‌یه.
منابع
قصاب‌کلا میانده
مسیه ۳۸
مسیه ۳۸ ' یا ان‌جی‌سی ۱۹۱۲''' اتا باز اساره خوشه هسته که اوریگا فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۴٫۲ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۷ بائوتنه.
آسئان
جنوب‌شرقی آسیایِ کشورون ِانجمن که ویشته اختصاراً وه ره آسه‌آن یا آسِئان گانّه، اتا بین‌المللی سازمان هسته که سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مسائل ره آسیایِ جنوب‌شرقی کشورون دله دمبال کانده. این سازمان ره ۸ آگوست ۱۹۶۷ تایلند، اندونزی، مالزی، سنگاپور و فیلیپین بساتنه تا کمونیستون دَم، که ویتنام دله شورش هاکرد بینه، بَییرن. البته اسا ویتنام که هَنتا کمونیست هسته، ونه دله عضوه.
منابع
Wikipedia contributors, "Association of Southeast Asian Nations," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Association_of_Southeast_Asian_Nations&oldid=193599108 (accessed March 6, 2008).
رج:قاره‌ای اتحادیه‌ئون
ابن خلدون
ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون حَضرَمی (۸۰۸-۷۳۲ ه‍ ق، تونس) که وه ره «ابن خلدون» گانّه، اتا مسلمون و عرب مورخ، جامعه‌شناس، مردم‌شناس و سیاست‌مدار بی‌یه. وه ره اولین جامعه‌شناس دونّه که ۴۰۰ سال اگوست کنت که پیشته زندگی کارده. ابن‌خلدون این علم ره عمران ایسم بی‌یشت بی‌یه.
منابع
رج:ایقتصاددونا‏ رج:گت مردمون تونس رج:گت مردمون عرب رج:تاریخدونون‏
شازند
شازند مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که شازند شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۲۱٬۱۵۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
نیکلای چائوشسکو
نیکلای چائوشسکو روماني رئيس جمهور از سال ۱۹۶۵ تا سال ۱۹۸۹ بی‌یه. انقلاب رومانیاي ۱۹۸۹ دله وه ره دستگير، محاکمه و اعدام هاکردنه. وه اتا کمونیستی حکومت ره شوروی پشتی اداره کارده که بخاطر جنایت علیه بشریت و نسل کاشی اعدام بیّه.
گالری
رج:رومانی رییس‌جمهورون
انگیسن
انگیسن اتا سبزی نوم هسته که ونه شکل تره ره مونه ولی ونه مزه پیازچه واری هسته. اَنگیسِن ره خام بنشنه غذا همراهی بخردن.
منبع
رج:گیاهون
کونکا د دالت
منبعون:
رج:ایسپانیای شهرون
گت ننا (ویدیوئیج کا)
گت ننا  اتا ویدیوئیج کا هسه کا دنیس ووکانویچ دی ویلوپر نوم جا مونتشیر هاکرده. اینتا کا اینتی هسه کا اتا ناشنا ادم اتا سره دله محبوس بونه و ونه کا بوریجه اوجه جه امبا اتا گت ننا دره کا پاینه کا اونتا ادم هانبریجه. 5 روج توم داینه کا بوریجه و 5 روج کا رد بوه گت ننا اصلی شخصیت ره کوشنه.
ممبعئون:
رج:کامپیوتری کائون
تزار
تِزار (به روسی: царь) واژه‌ای اسلاوی هسه و معنا «پادشاه» دنه. این واژه سزاری نوم جا بیته بینه. این واژه زنونی وسه به شکل تزارینا به کار شمبیه.
روسیه ای واپسین تزار ، نیکلای دوم بیه که وه و وی خانواده‌ ره  سال ۱۹۱۷ و انقلاب روسیه ی جریانی دله  تاج و تخت جا برکنار بینه و  ژوئیه سال ۱۹۱۸  بلشویکون وشونه اعدام هاکردنه.
به روسون و لهستونیون و اروپای خاوریی شاهونئ و امپراتورون تزار گننه.
آبندونکش
آبندونکش اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۶۴ نفر (۲۹۳خانوار) بی‌یه.
منابع
آبندانکش
امزنا
امزنا اتا سبزی هسته که ونه تموم قسمت‌ها ره بنشنه بخردن. امزنا ره ویشته خام، غذای ور خرنه. مازرون دله ونجه آش هم پجنه که مفید هسته.
منبع
رج:گیاهون
چیکوسی، ایباراکی
چیکوسی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایباراکی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۱۰٬۸۱۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۰۵٫۳۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۵۴۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۳-۲۸ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایباراکی شهرون
الهایی
الهایی خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که اهواز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷٬۶۵۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:اهواز شهرستان
سنجان (اراک)
سنجان مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که اراک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۳٬۸۵۳ نفر جمیعت داشته.
نیو برونزویک
نیو برونزویک یا نیو برانزویکاتا منطقه کانادا دله هسته. این منطقه سال 1604 میلادی کشف بیّه و ونه دله انگلیسی و فرانسوی ِزوون‎ها گِنِش وونه. این منطقه فرانکوفونی دله هم عضوه.
منابع
رج:کانادا شهرون رج:کانادا ایالتون
الیاس کوری
الیاس کوری (بزائه‌یِ ۱۹۲۸) اتا آمریکا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۰ میلادی، کربن‌دار موادِ سنتز سر تحقیق کرده وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۹۲۸ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
مسیه ۴۱
منابع
رج:مسیه اجرام
۱ مه
۱ مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۲۱اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۲۲اُمین روز إستِنه. ۱ مه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۲۴۴ روز کار دارنه.
بریم بگردستن
۱
موگر یسرسکو
منابع
رج:زننه آدمون رج:رومانی نخست‌وزیرون
مسیه ۳۹
مسیه ۳۹۸ ' یا ان‌جی‌سی ۷۰۹۲''' اتا باز اساره خوشه هسته که ماکیان فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۰٫۳ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۵٫۵ بائوتنه.
منابع
رج:مسیه اجرام
آلکساندر دوبچک
آلکساندر دوبچک ک سیاستمدار اسلوواکی اسلواکی بود. او به طور خلاصه رهبر چکسلواکی (۱۹۶۸-۱۹۶۹) بود.
دوبچک در بهار پراگ تلاش کرد تا جمهوری کمونیست سوسیالیست چکسلواک را تغییر دهد. او پس از تهاجم پیمان ورشو چکسلواکی را ترک کرد. او پس از انقلاب مخملی دوباره به یک سیاستمدار تبدیل شد.
منابع
رج:رهبران حزب کمونیست چکسلواکی
ناریتا، چیبا
ناریتا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۴٬۷۷۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۱۳٫۸۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۵۸۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۳-۳۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
امیدیه
امیدیه خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که امیدیه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۶۷٬۴۲۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:امیدیه شهرستان
اسپورز
اسپورز اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۹۶ نفر (۲۹۰خانوار) بی‌یه.
منابع
اسپورز
شورتی علف
شِوِرتی علف یا شبدر اتا گیاه نوم هسته که انواع مختلف دارنه و دنیا دله ۳۰۰ جور شورتی‌علف وجود دارنه. خله جاها وه ره کارنه و هم آدمون و هم مال توننه وه ره بخرن.
واشینگتن دی سی
واشینگتن دی.سی. که رسماً ونه نوم کلمبیا ناحیه  هسته، عموماً وه ره واشینگتن گانّه، ناحیه یا به سادگی '''دی. سی.''' آمریکای متحده ایالات نیشتنگا (=پایتخت) هسته. قانون اقامت سال ۱۷۹۰ بائوته که ونه اینجه شهری بساته بوو. بنا بر آمریکای اساسی قانون ، این ناحیه تحت نظارت انحصاری کنگره دره و نتیجتاً بخشی از هیچ ایالتی نوانه. ایالتون مریلند و ویرجینیا این شهر بساتن وسّه شه جه ناحیه‌ئونی ره وقف هاکردنه، که کنگره بخش ویرجینیا ره سال ۱۸۴۶ پس هدائه. شهر واشینگتن، که به افتخار جورج واشینگتن نوم بیته، سال ۱۷۹۱ تأسیس بیه و همون گادر جه نیشتنگا بیّه. آمریکای دله‌یی جنگ په کنگره اتا شهرداری دی.سی. اداره وسه بساته که هنتا شهر ره کنترل دارنه.
واشینگتن دی.سی. در ۲۰۱۱ جمعیت ۶۱۷٬۹۹۶ داشته و ۲۵اُمین شهر پرجمعیت بی‌یه. منطقه شهری واشینگتن ۵٫۶ میلیون جمعیت جه هفتمین منطقه شهری آمریکا هسته.
پولندبال
پولندبال اتا اینترنتی میم  هسته که نیمه‌ی دوم ۲۰۰۹ بخش /int/ وبسایت ایمیج‌بورد دله که اتا آلمانی سایت بی‌یه،بساته بیه. این میم اتخله آنلاین کمیک دانه که کشورون ِمردمون ِادا ره دَریارنه.
شهباز (شازند)
شهباز (شازند) مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که شازند شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۲۱٬۱۵۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
صغیر
شاید شمه منظور اینتا بی‌بائه: پچوک یا کچیک صغیر وچونی ره بائوته وانه که وشون ِ پی‌یر یا مار بمرده. معمولاً 《صغیر》 ِعبارت ره وچون سر کار زننه ولی گاهی گت‌آدمون ره هم صغیر گاننه.
اکتیج‌کلا
اکتیج‌کلا اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۶۰ نفر (۲۱۱خانوار) بی‌یه.
منابع
اکتیج‌کلا
کاسومیگائورا، ایباراکی
کاسومیگائورا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایباراکی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۴٬۴۵۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۱۸٫۷۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۷۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۳-۲۸ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایباراکی شهرون
مسیه ۴۲
مسیه ۴۲ ' یا ان‌جی‌سی ۱۹۷۶ یا جبار سحابی''' اتا سحابی هسته که شکارچی فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۱٫۶ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۵ بائوتنه.
پچیک مرخا و جمبلی کچه
پچیک مرخا اتا جاپونی انیمه سریالی هسه کا 1983 اپریل تا 1984 مارچ دله 130 قسمت دله ان ایچ کی شبکه جه پخش بیه.
مسیه ۴۲
منابع
Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).
پچیک مرخا و جمبلی کچه
آسنی
پچیک مرخا شه شی جا اتا کلا دله زیوش کانده. وه اتا چاییخری کچه شه گس النه کا گاگداری وه ره پچیک کانده امبا کچه شه پچیک نوونه. وه اده گت بونه.
مسیه ۴۲
منابع
رج:مسیه اجرام
اریش هونکر
اریش هونکر شرقی آلمان کمونیست سیاستمدار بی‌یه، که این کشور ره ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۹ رهبری کرده.
پس از آلمان اتحاد وه بورده شوروی و بعدا روسیه وه ره پس برسنی‌یه آلمان وه ره خیانت جرم جه زندونی و اَی تبعید هاکردنه و آخر شیلی دله بمرده.
منابع
رج:آلمان صدراعظمون
ریچارد ارنست
ریچارد ارنست (بزائه‌یِ ۱۹۳۳) اتا سوئیس‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۱ میلادی، روزنانس مغناطیسی هسته‌ای جه طیف‌نگاری کرده وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئیس شیمی‎دون رج:۱۹۳۳ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
هری پاتر اند د گوبلت آو فایر
هری پاتر و تش‌دون یا هری پاتر اند د گوبلت آو فایر (انگلیسی جه: Harry Potter and the Goblet of Fire) اتا انگلیسی کتاب نوم هسته که سال ۲۰۰۰ میلادی، جی. کی. رولینگ وه ره فانتزی سبک جه بنویشته. این کتاب ره خله‌ها بخوندستنه و حدود ۶۵ میلیون جلد ونجه فروش بورده. این کتاب، هری پاتر ِمجموعه‌یِ چارومین کتاب هسته.
پانویس
رج:کتابون مقالات رج:هری پاتر
کیسری
کیسری (استامبولیج تورکیج جه : Kayseri) (عوثمانیج تورکیج جه : قیصری)  ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ غلت(جمعیت) داینه و کیسری استن  نییشتنگا ،  ترکیه دله هسته. . رج:ترکیه شهرون
نوده (ساری)
نوده اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۳۲ نفر (۱۰۶خانوار) بی‌یه.
اندیمشک
اندیمشک خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که اندیمشک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳۵٬۱۱۶ نفر جمیعت داشته.
نوده (ساری)
منابع
نوده (ساری)
اندیمشک
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:اندیمشک شهرستان
غرق‌آباد
غرق‌آباد مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که ساوه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۵٬۲۱۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
بابلکان علیا
بابلکان علیا اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۵۱ نفر (۱۰۳خانوار) بی‌یه.
منابع
بابلکان علیا
لخ والسا
منابع
رج:زننه آدمون رج:لهستان رییس‌جمهورون
برنادت ته کجه بوردی؟ (رمون)
برنادت ته کجه بوردی؟ .اتا کومدی رمون هسه کا ماریا سمپل 2012 دله بنویشته. اینتا رمون آسنی حول محور اتا مار و آرشیتکت کا ونه نوم برنادت فاکس هسه گردنه.
ممبعئون:
فارسی ویکیپدیا
اینگلیسی ویکیپدیا
رج:انگلیسی کتابون
مسیه ۴۳
مسیه ۴۳ ' یا ان‌جی‌سی ۱۹۸۲ یا دی‌ماریان سحابی''' اتا سحابی هسته که شکارچی فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۱٫۶ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۷ بائوتنه.
منابع
Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).
رج:مسیه اجرام
اور برند ایز کرایسیز
داستان
این فیلم درون اتا زِنا، که ونه کار استراتژیست هسته، شونه بولیوی تا اتا رییس جمهوریِ کاندیدا ره پـِشتی هاکنه و وه ره باوّه که چتی هاکنه-نکانه که پیروز بَواشه. این قضیه سَره اتا رقیب هم دانّه که ات دیگه کاندیدا ره پشتی کانده.
منابع
رج:۲۰۱۵ فیلمون رج:انگلیسی فیلمون رج: آمریکایی فیلمون رج:کمدی فیلمون رج:درام فیلمون رج:بولیوی فیلمون
آدریان نستاز
آدریان نستاز فرماندار بانک ملی رومانی است که از سپتامبر سال ۱۹۹۰ به استثنای یک دوره یازده ماه (۲۲ دسامبر ۱۹۹۹ تا ۲۸ نوامبر ۲۰۰۰) برگزار شد و طی آن وی به عنوان نخست وزیر رومانی خدمت کرد. او یک عضو آکادمی رومانیایی است.
منابع
رج:زننه آدمون رج:رومانی نخست‌وزیرون
فیه
فیه ( فی یه) یا فِیِه (اینگلیسی جه: Oar ) اَتا چی هسه کا ونه جا بَتونِّن لاکمه(لوتکا) و کِچک کشتی که ماتور ندارنه ره ئو دله بَفنوئِن. فیه، ویشتر چو جا بسات بونه.
رج:اشیا
ایذه
ایذه خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که ایذه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۱۹٬۳۹۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:ایذه شهرستان
مرمت
مرمت اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۷۲۱ نفر (۸۵۲خانوار) بی‌یه.
منابع
مرمت (ساری)
سد پینسک
سد فینسک یا سد پینسک ئه‌تا سدّ هسته گه قراره اسپه رو سر ، روستای پینسک پَلی بساته بَــــــــوو.
گت کلمبیا
گتِ کلمبیا یا گرند کلمبیا (ایسپانیولی جه: Great Colombia) اتا حکومت ِنوم بی‌یه که لاتین آمریکا و میونی آمریکای ِاتا پچوکِ تیکه ره میون 1819 تا 1831 داشته. این حکومت ِسامون که خله کم حکومت هاکرده کلمبیا, ونزوئلا, اکوادر, پاناما, پروی شمالی شهرون, گویان ِغرب و برزیل ِبعضی جائون ره شامل بی‌یه.
گتِ کلمبیا که رقِد بورده په، سه‌تا کشور ونه بَدِل این منطقه دله تأسیس بَیینه. پاناما سال 1903 اولین کشوری بیّه که گتِ کلمبیا جه سِوا بیّه.
انقلابیون وقتی لاتین آمریکای آزادی وسّه، ایسپانیا جه جنگستنه، دِتا گروه بَیینه. اتا گروه خاسته اتا گتِ کشور بسازه که تمام منطقه ره شه پر ِبِن بَیره و فدرالیسم جه حکومت هاکنه. اتا گروه دیگه هم خاسته ات‌خله پچوک‌پچوک کشور منطقه دله دَواشه. این دِتا گروه هِدی جه متحد بَیینه و ایسپانیا ره شکست هدانه. جنگ ِتموم بیّن په، گروه ِاوّل سیمون بولیوار ِرهبری جه حکومت ره شه دَس بَییته. اما سال 1825 جه اختلافات زیاد بَیینه و کم‌کم سِواخاهون شه هدف جه بَرِسینه.
منابع
رج:آمریکا رقد بورده کشورون رج:جنوبی آمریکا تاریخ رج:کلمبیا تاریخ رج:اکوادر تاریخ رج:ونزوئلا تاریخ رج:پاناما تاریخ رج:پرو تاریخ
تایلندی
تایلندی زوون آسیای ِشرقی مناطق ِقدیمی‌ترین زوون‌ها جه هسته و تایلند ِمردِم ویشته این زوون جه گپ زنّه.
تایلندی ات‌خله مختلف لهجه دانّه و هر جایی شه وسّه اتا لهجه دانّه. تایلندی زوون تایلند ِتنها رسمی زوون هَسته و شه وسّه اتا مخصوص ِخط دانّه.
تایلندی زوون ِجملات دله اول فاعل و بعد فعل و اَی مفعول اِنّه که فاعل معمولاً جمله جه حذف وانه. ضمایر هم جنسیتون وسّه فرق کانّه. فعلون تایلندی دله صرف نوانّه و شناسه نِدارنه.
منبع
رج:زوون رج:تایلند
برونته ددائون
برونته ددائون یا برونته خاخرون ، شارلوت برونته (۱۸۱۶ – ۱۸۵۵)، امیلی برونته (۱۸۱۸ – ۱۸۴۸) و آن برونته (۱۸۲۰ – ۱۸۴۹)، سه‌تا بریتانیایی خاخر بینه که وشون کیتابون میلادی ِنوزدهم ِقرن ۴۰ و ۵۰ دهه‌ئون منتشر بئینه و وشون آثار انگلیسی ادبیات ِمفاخر جه هاسه.
بن‌بنویشت
رج:انگلیسی زوون
۲ مه
2 مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 2 مه جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
فرمهین
فرمهین مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که فراهان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۴٬۱۹۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
مسیه ۴۴
مسیه ۴۴ ' یا ان‌جی‌سی ۲۶۳۲''' اتا باز خوشه هسته که خرچنگ فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۰٫۵ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۴ بائوتنه.
منابع
Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).
رج:مسیه اجرام
ادیرن
ادیرن ، یک شهر در بخش اروپایی ترکیه است.
رج:ترکیه شهرون
رادولف مارکوس
رادولف مارکوس (بزائه‌یِ ۱۹۲۳) اتا آمریکا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۲ میلادی، مارکوس تئوری ره اختراع هکرده وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۹۲۳ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
کامیسو، ایباراکی
کامیسو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایباراکی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۳٬۵۳۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۴۷٫۲۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۶۳۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۸-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایباراکی شهرون
پاتایا
منابع
Wikipedia contributors, "Pattaya," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=159319069 (accessed September ۲۱, ۲۰۰۷).
رج:تایلند شهرون رج:تایلند
باغ ملک
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:باغ ملک شهرستان
گتده
36.17252°N, 51.06954°W
گتده روستایی هسه طالقون شهرستون دله البرز استون دله.
گت ده خلی چا دارنه چونکا کو سر هسه. گتدهی مردمون ویشتر مالدار ، کشتکر هسنه.
مردمون
اگتده مردمون طبری هسنه  و  طبری طالقانی طبری(مازرونی) زوون  گپ زندنه.
محصولئون:
آغوز(جوز) ، بنه سه ، بنشن و گوشد، پندیر، ماس
بال بساتئون:
جل ، ، جاجیم و......
دتر قله:
قلایی دره گتده دله کا وی نوم دتز قله هسه
چناربن (بابل)
چناربن (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۲۶ نفر (۱۶۲خانوار) بی‌یه.
قورچی‌باشی (خمین)
قورچی باشی مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که خمین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۱٬۴۹۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
۳ مه
3 مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 3 مه جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
3
بندافروز
بندافروز اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۶۱ نفر (۶۹خانوار) بی‌یه.
بالنگوم
ریحون یا بالِنگوم اتی سبزی نوم هسته که خِشِ بو دارنه و وه ره ویشته سبزی‌خوردن استفاده کننه و معده وسّه خاره. ریحون نعنا جه هم‌تبار گیاه هسته. ونه ولگ سبز یا ونفش رنگ دارنه. ریحون یک‌ساله عمر دارنه.
منابع
رج:گیاهون
منه زیوش (فیلم)
منه زیوش اتا فیلم هسه کا  بروس جوئل روبین  مایکل کیتون و نیکول کیدمن کاکری جا  کا ه ۱۹۹۳بساته بیه. اینتا فیلم فردنیم(اولین ) فلمی بیه کا بروس جوئل روبین بساته.
دیا (بریم-درگا) هماسیئون:
رج:درام فیلمون رج:آمریکایی فیلمون رج:انگلیسی فیلمون
ساکورا، چیبا
ساکورا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۷۱٬۴۷۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۳٫۵۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۶۵۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۳-۳۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
کری مالیس
کری مالیس (بزائه‌یِ ۱۹۴۴) اتا آمریکا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۳ میلادی، پلیمراز ِزنجیره‌ای واکنش ِروش ره بساته  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۹۴۴ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
کارچان (اراک)
کارچان (اراک) مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که اراک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۳٬۷۵۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
نو انبار
نو انبار یا نو اِمبار ساری ِقدیمی بافت جه هسته که خیابون قارن و ۱۸ دی وسط قرار گیرنه و شهر ِمرکزی ناحیه دله دره.
ئواِمبار
این انبار ئو تجن جه انه و قدیم ساری ِمردمون وه ره خردنه. سال 1378-79 جه این بنا ره بازسازی هاکردنه.
نو انبار محله
منطقه‌یی که این انبار دره ره اسا ونه نوم جه اشناسنّه و وه ساری ِقدیمی بافت مَله هسته که عمارتون زیادی اونجه درنه؛ کلبادی سره، فاضلی سره، وزیری حموم و... واری
منابع
رج:ساری تاریخی جائون نو انبار
شیشک ترازی
شیشک ترازی، ششاک، شیشک، پروینِ خوشه یا ثریا اتا باز اساره خوشه‌ی نوم هسته که گو فلکی صورت دله دَره. مسیه لیست دله ونه نوم ام۴۵ بی‌یه. ششاک ِفاصله بِنِه جه، ۰٫۴ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره هم ۱٫۴ بائوتنه.
خاش‌رود شهرستون
'  خاش‌رود شهرستون' نیمروز اوستان ره اتا شهرستون هسته. خاش‌رود شهرستون جمعیت، سرشِماری ۲۰۰۶ میلادی دله ۳۵۳۸۱  نفِر  بیه.
بندر امام خمینی
بندر امام خمینی خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که ماهشهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷۸٬۳۵۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:ماهشهر شهرستان
۴ مه
4 مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 4 مه جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
4
پایتخت (سریال)
اعتراضات
با پخش بئین فصل سوم اینتا مجموعه انتقادات زیادی از طرف شومالیا به اینتا مجموعه بئیه.در زیر بخشی از اینتا انتقادا ره ویمی:
منابع
رج:سریالون رج:مازرونی‌ستیزی
پیلم
منبع
رج:گیاهون
مسیه ۴۶
مسیه ۴۶ ' یا ان‌جی‌سی ۲۴۳۷''' اتا باز اساره خوشه هسته که تلمبه فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۵٫۴ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۶٫۵ بائوتنه.
منابع
رج:مسیه اجرام
مایکل اسمیت
مایکل اسمیت (بزائه‌یِ ۱۹۳۲) اتا کانادا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۳ میلادی، پلیمراز ِزنجیره‌ای واکنش ِروش ره بساتن و پروتئین سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:کانادا شیمی‎دون رج:۱۹۳۲ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
احمد سامانی
ابو نصر احمد بن اسماعیل سامانی که وه ره امیر شهید هم گنه، اتا سامانیون ِامیر بی‌یه که ماوراءالنهر دله و بخارا حوالی قدرت داشته. ونه حکومت شیش سال بی‌یه و نوامبر ۹۰۷ تا ۱۲ ژانویهٔ ۹۱۴ میلادی دمباله داشته.
احمد سامانی زمونی که ونه پی‌یر، امیر اسماعیل، امارت داشته، گرگان دله والی بی‌یه و اسماعیل بمرده په، بمو و ونه جاسر هنیشته. وه گرگان دله هم خله موفق نیّه و جستانیون جه شکست بخرد بی‌یه. احمد که حکومت جه رسی‌یه، سامانیون ِسامون خله گت بئی بی‌یه و ونه پی‌یرِ دوره، وشون ماوراءالنهر، خراسون، گرگان، تبرستون و ری ره بئیت بینه. احمد سامانی هم عباسیون خلافت ره باج دائه و مکتفی و مقتدر ونه حکومت ره برسمیت بشناسی بینه.
احمد سامانی موفق بیّه که سیستان دله صفاریون ِباقی بموندست مناطق ره هم بیره ولی وشون سر تسلط پیدا نکرده و هر چن وقت اونجه شورش بی‌یه. تبرستون دله هم مردم تبرستون علویون ره پشتی کردنه که سامانیون ره در هاکنن و این گدر گت ناصر (ناصرالحق اطروش) وشون داعی و حاکم بیّه و تبرستون ره آزاد هاکرده. احمد خاسته بخارا جه لشکر بکشه و ناصرِ شورش ره دخاسنه و وه ره تهدید هاکرد بی‌یه که «تبرستون ِخاک ره شه همراه وَرنه بخارا» ولی هنتا بخارا جه خله دیر نئی بینه که ونه غلوم‌ها، خو دله وه ره بکوشتنه.
منابع
رج:سامانیون شاهون
پل پوت
پل پوت رهبر کامبوج بین سالهای ۱۹۷۵ و ۱۹۷۹  بود. او رهبر گروهی به نام خمر روژ بود، گروهی از انقلابیون دهقانی که کامبوج را به یک نظام نظامی تبدیل کرد کمپاشی دموکراتیک. از میان ۱.۷ تا ۲.۲ میلیون کامبوج توسط رژیم او کشته شد. پلی پوت در ژانویه سال ۱۹۷۹ از قدرت خارج شد، زمانی که ویتنام کمونیست کمپ کیه را آزاد کرد.
منابع
رج:کمبودی پوپله رج:فرامر دیکتاتورس
اسماعیل سامانی
امیر اسماعیل سامانی اتا سامانیون امیر بی‌یه که خراسون ِماورا النهر دله حکومت داشته.
امیر اسماعیل شوّال ۲۳۴ هجری/ آوریل ۸۴۹ میلادی، فرغانه دله دنیا بمو که اون گدر طاهریون سامون دله بی‌یه و طاهر دوم اونجه سر امارت داشته. وشون عباسیون خلافت دست‌بن دینه و متوکل اون دوره خلیفه بی‌یه. اسماعیل شونزده‌ساله بی‌یه که ونه پی‌یر بمرده و نصر که ونه گت‌ته برار بی‌یه، وه ره شه بال-پر جیر بیته.
اون گدر بخارا دله اتا خوارجی مسلط بئی بی‌یه که شهرِ گت-گتون ونجه بد داشتنه و همینسه نصر ره پغوم هدانه که برو و اِما ره خوارجِ دست جا رها هاکن. نصر هم شه برار اسماعیل ره برسنی‌یه و اینتی بخارا اسماعیل دست دکته. اسماعیل و نصر هر چن گال هئی جه درگیر بینه و خراج وسّه جنگ دکتنه و اسماعیل جنگ دله پیروز بیّه ولی جنگ که تموم بیّه، نصر ِحکومت ره دگاردنی‌یه و باته که من ته پرچم بن درمه. وه عملاً ویشته قدرت داشته ولی رسماً نصر حاکم بی‌یه و خلیفه وه ره «امیر» اشناسی‌یه. تا زمونی که نصر زنده بی‌یه، اسماعیل ونه په‌روو بموندسته و بخارا دله دیّه و نشی‌یه سمرقند.
سال ۲۷۹ هجری/ ۸۹۲ میلادی که نصر بمرده په، امیر اسماعیل شه ره ماوراءالنهرِ حاکم بنومسته. وه من‌بعد شونزده سال حکومت داشته. اسماعیل سامانی شه ره خلیفه دست‌بن دونسته. وه اول که قدرت بیته، تُرک‌ها ره چن‌کش حمله هاکرده و شه سامون ره شمال وَری گسترش هدا. وه عمرولیث جه هم درگیری داشته چون خلیفه خراسون ره تا جیحون ِدرکا هدا بی‌یه عمرولیث ره و جیحونِ اون‌وَر سامانیون ِبی‌یه ولی صفاریون خاستنه جیحون جه پیشی بورن. تبرستون دله هم تبرستون علویون حکومت بساته بئی بی‌یه که خلافت جه جنگ داشته و همینسه امیر اسماعیل خاسته وشون منطقه ره هم بیره و خلیفه ونجه پشتی کرده و تبرستونِ سند ره ونه نوم هاکرد بی‌یه. محمد بن زید که تبرستونِ داعی بی‌یه، اتا خونین جنگ درون بمرده و تا ۱۴ سال تبرستون دکته سامانیون دست. اسماعیل ری شهر ره هم بیته و گت ناصر ونه دوره گیلون دله جا بخرد بی‌یه.
اواسط صفر سال ۲۹۵ه. / ۹۰۷ م. اسماعیل بخارا حوالی بمرده. وه ره بمردن په، «امیر ماضی» لقب هدانه. ونه مِزار که تا اسا بخارا دله موندستگار بیّه، اتا معماری-هنری شاهکار هسته.
منابع
رج:سامانیون شاهون
نامه‌گاتا، ایباراکی
نامه گاتا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایباراکی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۹٬۱۱۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۶۶٫۳۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۳۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۹-۰۲ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
جینجرول
جیجرول
تیمولئون خیمنس
بریم بگردستن
رج:زننه آدمون رج:گت مردمون کلمبیا رج:فارک رج:چریکون
هری پاتر اند د اوردر آو د فونیکس
هری پاتر و ققنوسِ انجمن یا هری پاتر اند د اوردر آو د فونیکس (انگلیسی جه: Harry Potter and the Order of the Phoenix) اتا انگلیسی کتاب نوم هسته که سال ۲۰۰۳ میلادی، جی. کی. رولینگ وه ره فانتزی سبک جه بنویشته. این کتاب ره خله‌ها بخوندستنه و حدود ۶۵ میلیون جلد ونجه فروش بورده. این کتاب، هری پاتر ِمجموعه‌یِ پنجمین کتاب هسته.
پانویس
رج:کتابون مقالات رج:هری پاتر
خارکش
خارکش اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
خزنده
خزنده حیوون ات رجه میرکادارون هستنه که دست و لینگ یا ندارنه، یا وشون دست‌لینگ پچیک هسته و شه ره بنه لت کشنّه. خزندگون ِتن پولک‌پولک هسته یا اتی هستکامونا پوست دارننه. خزنده‌هایِ تکامل احتمالاً د زیستون سر جه شروع بیّه و وشون‌ها اولین موجوداتی بینه که حدود ۳۱۲ میلیون سال پیش (کربونیفر دوره) خِشکی سر بند هایتنه.
خارکش
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۲۰ نفر (۵۰۰خانوار) بی‌یه.
خزنده
منابع
رج:حیوون
خارکش
منابع
خارکش
مسیه ۴۷
مسیه ۴۷ ' یا ان‌جی‌سی ۲۴۲۲''' اتا باز اساره خوشه هسته که کشتی‌دم فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۱٫۶ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۴٫۵ بائوتنه.
کمیجان
کمیجان مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که کمیجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۹٬۳۵۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
بستان (خوزستان)
بستان (خوزستان) خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که دشت آزادگان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷٬۲۵۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:دشت آزادگان شهرستان
داودکلا آستانه‌سر
داودکلااستانه سر اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۸۵ نفر (۸۹خانوار) بی‌یه.
منابع
داودکلااستانه سر
چخانسور شهرستون
چخانسور شهرستون نیمروز اوستان ره اتا شهرستون هسته. وِنه نیشتگاه شهر چَخانسور هسه. چَخانسور شهرستونِ جمعیت ۱۱۱۶۵ نفر بیه، که ۳۰ هزار خانوار هسته.
منابع
رج:افخانئون شهرون رج:افغانستون اوستان شهرستانون رج:نیمروز اوستان شهرستانون
۵ مه
5 مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 5 مه جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
5
اسماعیل مهجوری
تاریخ مازندران اولین جلد - ۱۳۴۲ دی تاریخ مازندران دومین جلد - ۱۳۵۴ تیر
بعد از دربُگذشتن
دِ کتاب «فرهنگ مازندران» و «تاریخ رجال و دانشمندان مازندران» با تلاش مهجوریِ پسر، پس از ونه دربگذشتن چاپ بیه.
بن‌بنویشت
رج:گت مردمون ساری رج:مازرونی تاریخدونا
مسیه ۴۸
مسیه ۴۸ ' یا ان‌جی‌سی ۲۵۴۸''' اتا باز اساره خوشه هسته که باریک مر فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۱٫۵ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۵٫۵ بائوتنه.
منابع
رج:مسیه اجرام
آب تره
مرزه یا آب‌تره (علمی نوم: Nasturtium officinale) اتا سبزی نوم هسته که خِشِ بو دارنه. آب‌تره مازرون دله ویشته غذاکنار و سبزی‌خوردن استفاده وونه. آب‌تره ویشته ئو په و نم‌دار بنه دله درإنه و ونه بلندی ۱۰ تا ۶۰ سانتیمتر رسنه. ونه گل پچیک‌پچیک و اسپه‌رنگ هسته و سبزِ ولگ دارنه.
آب‌تره دله آهن، کلسیم و اسید فولیک و ات‌کمه ویتامین‌های ث و آ دره. ونه آهن اسبناخ جه ویشتره، ونه کلسیم شیر جه ویشتره و ونه ویتامین ث هم پرتخال جه ویشتره. مرزه اتی ضدسرطانی خاصیت دارنه و اشکم‌درد وسّه مفید هسته. وه ره قدیم کَل آدمون و کسایی که وشون پوست ناخشی گیته هم استفاده کردنه. دیابت و زردی و خون ِتصفیه هکردن وسه هم تونده مفید بوئه.
منابع
رج:گیاهون
پاول کروتزن
پاول کروتزن (بزائه‌یِ ۱۹۳۳) اتا هلند‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۵ میلادی، اتمسفر و اوزون ِلایه سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:هلند شیمی‎دون رج:۱۹۳۳ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
تاکسونی طبقه‌بندی
زیست‌شناسی دله، تاکسونی یا علمی طبقه‌بندی اتا روش هسته که موجودات ره ات‌خله سطح‌ها و لِوِل‌های مختلف دله رج‌وَندی کننه و اینتا دسته‌بندی تونده سِراق هاده که هر حیوون یا گیاهِ تِبار کجه جه رسنه و چتی تکامل پیدا هکرده. قدیم ویشته ظاهر و فیزیکی شباهتون په این طبقه‌بندی انجام بی‌یه ولی اسا ژنتیک علم جه، موجودات ره دانشمندون نیشرنه تحلیل کانّه و وشون ره دسته‌ئون دله چیندنه.
دسته‌بندی معمولاً اینتی هسته که هرچی جور (بالاته) ره هارشین، موجوداتِ مشترک و هم‌بازِ خصوصیات میّن هستنه و هرچی تاکسونی دله جیر (پایین‌ته) بئین، دسته‌ها خاص‌تر وونّه تا آخرسری ات‌جورِ بخصوص جه رسنّه. هر جور موجود ره اتا دِ کلمه‌ای نوم دِنّه که وه ره علمی نوم گننه و لاتین زوون جه هسته؛ این نوم جه بنشنه تشخیص هدائن که اینتا جاندار کمین دسته و طبقه دله دره.
آل لوآس ره درنظر بیرین: ونه علمی نوم ره Vulpes vulpes بی‌یشتنه که اولین کلمه ره گتِ حرف جه نویسنّه و دومی ره پچوک حرف جه. دومین کلمه که vulpes (پچوک v) هسته، این‌جور حیوون ِلاتین نوم هسته. ولی Vulpes (گتِ V) نومی هسته که تموم لوآس ِتیرتبار ره شامل بونه. هرچی لوآس درنه، سک و ورگ و شال همراه، اتا خانواده هستنه که وشون نوم ره Canidae یا سگ‌مونائون یلنه. ات‌که جور ته، گوشتخارون ِراسته هسته که علاوه‌بر سگ‌مونائون، اش، فوک، راسو، راکون و بامشی‌مونائون ره شامل وونه. گوشتخارون شه اتا گروه هستنه که Mammalia یا کاله‌دارون ِرجه یا کلاس دله عضو هستنه. کاله‌دارون هم همینتی Chordata یا رسن‌دارون ِچلّه دله درنه و تموم ِدیگه حیوون‌ها همراهی Animalia یا حیوانات قلمرو ره سازنّه. اینان جه به جور، تموم حیوانات هم یوکاریوت هستنه و زنده موجوداتِ محدوده دله درنه.
طبقه‌ئون
کارل لینه شه معروف کتاب، Systema Naturae، دله، اتا ‌رج‌وَندی هاکرده که فقط قلمرو، طبقه، رجه، جور، تی و جیرگونه درنه. اسا ات‌خله روش دیگه هم دربمو که تاکسونی ره دقیق‌ته انجام هادن. هفت مرتبه اسا اصلی طبقه بندی وسّه عمومیت دارننه: قلمرو، چله یا لیگ، کلاس، رجه، خانواده، جوره، و تی.
اینان ِپَلی ات‌که فرعی تقسیمات هم درنه. مثلاً خانواده ره چنتا قسمت میون رَسِد کنّه: جورخانواده (بالاته از خانواده)، جیرخانواده (پایین‌ته از خانواده) و فرعی خانواده. همین‌جور کلاس و سرده و رجه و چله و... هم جیر و جور دارننه.
منابع
رج:زیست
عبدالرضا شیخ‌الاسلامی
عبدالرضا شیخ‌الاسلامی سال ۱۳۴۶ چالوس دله دنیا بموئه .وه کجور مازندرون وچوئه و دکترای مهندسی عمران علم و صنعت دانشگاه ره دانّه و عضو هیات علمی دانشکده مهندسی عمران این دانشگاه هسته.
مأمونیه
مأمونیه مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که زرندیه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۱۹٬۰۰۵ نفر جمیعت داشته.
عبدالرضا شیخ‌الاسلامی
وه ره ۱۵ مرداد ۱۳۸۸ محمود احمدی‌نژاد مجلس شورای اسلامی دله، ۲۸۶ رأی جه که ونه جا ۱۹۳‬ رای موافق بی‌یه، وزیر کار و امور اجتماعی هاکرده.
مأمونیه
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
عبدالرضا شیخ‌الاسلامی
استیضاح
وه ره روز سه شنبه ۱۳۹۱/۱۰/۱۵، مجلس دله ۱۹۲ رأی موافق جه وزارت رفاه، کار و امور اجتماعی جا استیضاح هاکردنه. ونه استیضاح دلیل نصب سعید مرتضوی تامین اجتماعی صندوق ِمسئول و ونه پافشاری به عدم کناربییشتن مرتضوی این سمت جا بی‌یه، چون سعید مرتضوی مکرراً متهم بَیبی‌یه.
ماهشهر
بندر ماهشهر خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که ماهشهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۶۲٬۷۹۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:ماهشهر شهرستان
ولاشید
ولاشید اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۶۰ نفر (۱۲۴خانوار) بی‌یه.
منابع
ولاشید
بابلکان سفلی
بابلکان سفلی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۳۹ نفر (۴۴خانوار) بی‌یه.
منابع
بابلکان سفلی
توگانه، چیبا
توگانه اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۱٬۵۹۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۸۹٫۳۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۶۸۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
تا
تا کاروریئون جل بوآفی دله:
پیدر پشوئون:
الکّی الیاف طبیعی الیاف رج:جل رج:جل بوآفی
امیل بوک
امیل بوک  رومانی سیاستمدار است که نخست وزیر رومانی از ۲۲ دسامبر ۲۰۰۸ تا ۶ فوریه ۲۰۱۲ است و فعلی شهردار کلوژ-ناپکا، بزرگترین شهر ترانسیلوانیا، جایی که او برای اولین بار در ژوئن ۲۰۰۴ انتخاب شد. بوک همچنین رئیس جمهور حزب لیبرال دموکرات (رومانی) حزب لیبرال دموکراتیک بود که از دسامبر سال ۲۰۰۸ میلادی پیشنهاد و حمایت از او را به عنوان نخست وزیر ۲۰۰۴ تا ژوئن ۲۰۱۲. در ۱۳ اکتبر ۲۰۰۹، کابینه او پس از از دست دادن عدم اطمینان در مجلس سقوط کرد. او تا زمانی که نخست وزیر و کابینه جدید توسط پارلمان تأیید شد، به عنوان رئیس کابینه عمل عمل کرد. در تاریخ ۱۷ دسامبر ۲۰۰۹، رئیس جمهور ترایان باشسکو او را مجددا برای تشکیل یک دولت جدید تشکیل داد و پس از آن، رای اعتماد مجلس را دریافت کرد.
۶ مه
6 مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 6 مه جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
امیل بوک
منابع
رج:زننه آدمون رج:رومانی نخست‌وزیرون
۶ مه
بریم بگردستن
6
تلخون
تلخون اتا سبزی هسته که میونی و شمالی آسیا، قفقاز و شرقی آسیا دله درإنه و بلندِ عمر دارنه. وه ره بنشنه شکل‌های مختلف مصرف هکردن.
منابع
رج:گیاهون
نگو دین دیم
نگو دین دیم در ویتنامی اولین رئیس جمهور ویتنام جنوبی بود. او در ۳ ژانویه ۱۹۰۱ در هوه، ویتنام متولد شد.
او در ۲ نوامبر ۱۹۶۳ توسط ارتش جنوبی ویتنامس سرنگون شد و در بحران بودیسم کشته شد. ارتش سپس یک دیکتاتوری نظامی ایجاد کرد.
منابع
رج:ویتنام رییس‌جمهورون
درسدن
درسدن اتا شهر هسته که زاکسن ِایالِت ِنیشتنگا وانه و آلمان دله دره. این شهر قدیم‌ته شرقی آلمان ِمهم ِشهرون جه بی‌یه.
خاخِر شهرون
درسدن ۱۳ تا خاخِربخوندست شهر دانّه:
مسیه ۴۹
مسیه ۴۹ ' یا ان‌جی‌سی ۴۴۷۲''' اتا بیضوی کهکشون هسته که کیجا فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۶۰۰۰۰ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۱۰ بائوتنه.
محلات
محلات مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که محلات شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۴۰٬۵۸۴ نفر جمیعت داشته.
مسیه ۴۹
منابع
Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).
محلات
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
مسیه ۴۹
منابع
رج:مسیه اجرام
قله دگال
قله دگال نام کوهی هسته که در ارتفاعات دماوند واقع بیتبو. ای کوه الاشت دو ساعت لینگ کتش راه هسته.
ترکیه پارلمون
ترکیه پارلمون مِیلِسی هسته که ترکیه کشور دله قانون یلنه و ونه نماینده‌ئون ره مردم انتخابات دله انتخاب کنّه. ترکیه‌یِ پارلمون اولین کش سال 1923 بساته بیّه که آتاتورک دوره شنه. نخست‌وزیر ره همیشه ترکیه دله پارلمون انتخاب کنده. پیش از رجب طیب اردوغان، ترکیه‌یِ رییس‌جمهوری اتا تشریفاتی مقوم بی‌یه که پارلمون انتخاب کرده و اختیاراتی نداشته ولی اردوغان اساسی قانون ره عوض هاکرده تا جای نخست‌وزیر، رییس‌جمهور همه کاره بوو و اینتی قدرت ره حفظ هاکنه.
منابع
رج:ترکیه سیاست رج:پارلمون‌ها
کوگا، ایباراکی
کوگا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایباراکی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۴۴٬۳۹۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۲۳٫۵۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۱۶۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۹-۱۲ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریمْ بگردستن
رج:ایباراکی شهرون
فرانک رولند
فرانک رولند (بزائه‌یِ ۱۹۲۷) اتا آمریکا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۵ میلادی، اتمسفر و اوزون ِلایه سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۹۲۷ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
شانگیریلّا
شانگیریلّا اتا ادبی استیعاره هسه  واتا یوتوپیا نوم هسه  اتا نو دله ، کا   تبت کنلون دله هسه. اوّسلین کش جیمز هیلتون، برتونیائیج  بنویشتکر  ۱۹۳۳دله، اتا رمان کا ونه نوم Lost Horizon اینتا نوم ره بنویشته.
ادبیات دله وه ره استعاره هاکردنه:
Lost Horizon دله ، مردمونی کا  شانگری-لا دینه ، وشونی چکت(زینّگونی) خلی رزم بیه  و آسوکی دله دینه. دوشون عمر دی خلی دراز بیه. اینتا آسنی ره کا بنویشته تاسا  هر جه ره کا خلی بهشت واری هسه ره گننه شانگیریلّا ، نیمونه سه ، مجئونی کا خلی سوز هسنه یا خلی رزم هسنه و دس نخرد هسنه ره گننه شانگیریلّا.
اسبوکلا
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۹۵۴ نفر (۹۸۰خانوار) بی‌یه.
بهبهان
بهبهان خوزستان اوستان ره اتا شهر هسته که بهبهان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۲۲٬۶۰۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:بهبهان شهرستان
مسیه ۵۰
مسیه ۵۰ ' یا ان‌جی‌سی ۲۳۲۳''' اتا باز اساره خوشه هسته که تک‌شاخ فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۳ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۷ بائوتنه.
منابع
رج:مسیه اجرام
کروکودیل
کروکودیل یا تمساح اتا گتِ خزنده هسته که ویشته ئو دریم دره و هولی کنده. کروکودیل گوشت‌خار هسته و شکار کنده. اینتا حیوون مرغنه یلنه و اینتی وچه دنیا یارنه. کروکودیل ۵۵ میلیون سال پیش تاسا بنه سر دره. انواع تمساح ره بنشنه آفریقا، آسیا (خصوصاً هندوچین)، اوقیانوسیه و آمریکا قاره دله پیدا هاکردن.
منابع
رج:خزندگون
مهاجران (مرکزی)
مهاجران مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که شازند شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۱۲٬۲۹۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
میگیر رضوان ونوریانو
میگیر رضوان ونوریانو یک رومانی است که مورخ، سیاستمدار و سابق نخست وزیر رومانی است. او وزیر خارجه رومانی از ۲۸ دسامبر ۲۰۰۴ تا ۱۲ مارس ۲۰۰۷ بود و بعدا در سال ۲۰۰۷ به عنوان مدیر سرویس اطلاعاتی خارجی منصوب شد. پس از استعفای دولت امیل بوک، وی به عنوان نخست وزیر منصوب شد آوریل ۲۰۱۲ زمانی که کابینه او پس از رای مجلس از عدم اطمینان اخراج شد.
منابع
رج:زننه آدمون رج:رومانی نخست‌وزیرون
خرجی‌کلا
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۵۵ نفر (۱۰۸خانوار) بی‌یه.
منابع
خرجی‌کلا
اشپل
اِشپِل (ešpel) مازرونی زوونه دله ماهی تیم ره گننه. مازرونه دله مازرونیشون اشپل ره گیرننه و مرغانه جا مخلوط کننه و یتا خراک که اشپل کوکو یا ماهی تیم کوکو نوم دارنه درست کننه.
بیرون بگردستن
رج:ماهی رج:مازرونی بخردنی رج:مازرون ایقتیصاد رج:مازرون دریا
۷ مه
بریم بگردستن
7
مسیه ۵۱
مسیه ۵۱ ' یا ان‌جی‌سی ۵۱۹۴ یا ۵۱۹۵ یا گردئو کهکشون''' اتا مرپیچی کهکشون هسته که تازیون فلکی صورت دله دره و ونه فاصله، زمین جه، ۳۷۰۰ نوری سال هسته. ونه ظاهری قدر ره ۸ بائوتنه.
منابع
Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).
رج:مسیه اجرام
هری پاتر اند د هلف بلاد پرنس
هری پاتر و دِ-رگ شازده یا هری پاتر اند د هلف بلاد پرنس (انگلیسی جه: Harry Potter and the Half-Blood Prince) اتا انگلیسی کتاب نوم هسته که سال ۲۰۰۵ میلادی، جی. کی. رولینگ وه ره فانتزی سبک جه بنویشته. این کتاب ره خله‌ها بخوندستنه و حدود ۶۵ میلیون جلد ونجه فروش بورده. این کتاب، هری پاتر ِمجموعه‌یِ شیشمین کتاب هسته.
پایین زرین‌وا
پایین زرین‌وا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، میاندورود کوچک دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۴۴ نفر (۳۶۸خانوار) بی‌یه.
منابع
زرین‌آباد سفلی
رابرت کرل
رابرت کرل (بزائه‌یِ ۱۹۳۳) اتا آمریکا‌یی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۶ میلادی، فولرن کشف  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۹۳۳ بزائه‌ئون رج:زننه آدمون
بیدروبه
په‌نویس
رج:خوزستان اوستان شهرون رج:اندیمشک شهرستان
نوح اول سامانی
امیر ابومحمد نوح اول سامانی چارمین امیری بی‌یه که سامانیون سلسله دله بقدرت برسی‌یه. وه ۲۲ رجب ۳۳۱ تا ربیع‌الثانی ۳۴۳ هجری قمری حکومت داشته. نوح چن‌کش شه قدرت ره از دست هدا ولی اَی شه تخت ره پس گیته.
هوشی مین
هوشی مین ویتنام کمونیست حزب دبیرکل بی‌یه که شمالی ویتنام ِکشور دله نخست وزیری (۱۹۴۵-۱۹۵۵) و رئیس جمهوری (۱۹۴۵-۱۹۶۹) ره دست داشته. هوشی مین جهونی جنگ دوم په سعی هاکرده ویتنام ره استعمارکرون قِد جا دربیاره و فرانسه و جاپون جه مستقل بوو ولی سرد جنگ شروع بیّه و وه که شوروی واری کمونیست بی‌یه، شرقی بلوک په بورده و آمریکاییون ره کُفری هاکرده تا اونجه که مجبور بیّه سال ۱۹۴۵ ویت کنگ‌های ارتش ره بساجه و آمریکا جه جنگ دکفه. وه آخرسری‌سر موفق بیّه آمریکاییون ره ویتنام جه درهاکنه.
نوح اول سامانی
وه وشمگیر جه همراهی کرده که آل بویه جه جنگ دکفن و اینتی ری و اصفهون ره سال ۳۳۳ ه‍.ق لشکر برسنی‌یه. ابوعلی چغانی که ونه سپهسالار بی‌یه، ونجه مخالفت هاکرده و سال ۳۳۵ ه‍.ق مرو و بخارا ره حمله هاکرده. نوح و ابوعلی چغانی ای صلح هاکردنه ولی این صوه چغانی آل بویه جه صلح هاکرده که زیاریون پشت ره خالی هاکنه و رکن‌الدوله حسن اینتی ری شهر ره بیره. همینسه نوح وه ره خراسونِ امارت سر جه بیته. چغانی شورش هاکرده و خلیفه وه ره خراسونِ امیر برسمیت بشناسی‌یه. سال ۳۴۳ هجری هم نوح سامانی بخارا دله بمرده.
هوشی مین
رج:ویتنام رییس‌جمهورون
نوح اول سامانی
منابع
رج:سامانیون شاهون
سلّاریون
سالاریون، آل مسافر، موسافریون، کنگریون، بنی‌سالار یا بنی‌سلّار اتا دیلمی  و مسلمون خاندان هجریِ چهارمِ قرن دله بی‌یه که در دیلم دله تأسیس بیه و شه حاکمیت ره ایرانِ شومال‌غرب وری توسعه هدائه و آران و آذربایجان و بخشونی ارمنستان و دربند سر سلطه پیدا هاکارده.
منبعون
مسافریان _ ایرانیکا رج:سالاریون
۸ مه
8 مه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 8 مه جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
8
میلاجرد
میلاجرد مرکزی اوستان ره اتا شهر هسته که کمیجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۰ سرشماری گدر، ۴٬۲۷۱ نفر جمیعت داشته.
کیم ایل سونگ
کیم ایل سونگ از سال ۱۹۴۸ تا اوایل سال ۱۹۹۴ اولین رهبر کره شمالی بود. او کنترل کامل کشور داشت. او در ۸ ژوئیه ۱۹۹۴ از حمله قلبی فوت کرد. کره شمالی هنوز او را «رهبر ابدی» نامیده است.
میلاجرد
په‌نویس
رج:مرکزی اوستان شهرون
کیم ایل سونگ
کیم ایل سونگ ایده سیاسی جوخه را ایجاد کرد. او کره شمالی را متفاوت از اتحاد شوروی و چین برد.
هری پاتر اند د دثلی هلوز
هری پاتر و مرگِ یادگارون یا هری پاتر اند د دثلی هلوز (انگلیسی جه: Harry Potter and the Deathly Hallows) اتا انگلیسی کتاب نوم هسته که سال ۲۰۰۷ میلادی، جی. کی. رولینگ وه ره فانتزی سبک جه بنویشته. این کتاب ره خله‌ها بخوندستنه و حدود ۶۵ میلیون جلد ونجه فروش بورده. این کتاب، هری پاتر ِمجموعه‌یِ هفتمین و آخرین کتاب هسته.
کیم ایل سونگ
پس از مرگ، پسرش کیم جونگ ایل (۱۹۴۱-۲۰۱۱) رهبر کره شمالی شد. او تا به حال این کار را تا زمانی که او در تاریخ ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ فوت کرد. نوه او، کیم جونگ اون (متولد ۱۹۸۳) رهبر کره شمالی است. برادرش کیم یونگ جو (متولد ۱۹۲۰) نیز یک مقام دولتی بود.
نارشینو، چیبا
نارشینو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۵۹٬۷۵۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۰٫۹۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷٬۶۱۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۸-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
گرمیچ
گرمیچ اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره.
نارشینو، چیبا
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
گرمیچ
جمعیت
اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۷۰ نفر (۷۹خانوار) بی‌یه.
منابع
گرمیچ