cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آمل تاریخ موزه
این عمارت ره سال ١٣١۵ اداره مالیه وسه بساتنه و هنتا هم وه ره «دارایی ساختمون» گننه. ولی دهه هشتاد میراث فرهنگی سازمان وه ره بیته و موزه درست هکرده. آمل تاریخ موزه خله پیش از اسلامی عتیقه و باستانی وسیله کته.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون موزه‌ئون
کارولین کندی
کارولین بوویر کندی اتا آمریکایی سیاستمدار و دیپلمات بی‌یه که جاپون دله سفیر بی‌یه و ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ اونجه کار کرده. وه کندی خانواده جه هسته و تنها وچه‌ای هسته که جان اف کندی و ژاکلین بوویر کندی جه زنده دَره.
منابع
رج:نیویورک سیاستمدارون رج:زننه آدمون
آروناچال پرادش
آروناچال پرادش اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ شمال‌شرقی دره. این ایالتِ مرکزی شهر و ونه گت‌ترین شهر ایتانگر هسته. آروناچال پرادش روز ۲۰ فوریه ۱۹‌۸۷ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۸۳,۷۴۳ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۱,۳۸۳,۷۲۷ نفر جمیعت داشته. آروناچال پرادش دله اصلی رسمی زوون انگلیسی هسته.
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها
خرونینگن (استان)
خرونینگن اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر و گت‌ترین شهر خرونینگن هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۲٬۹۶۰ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۵۸۵٬۸۶۶ نفر هسته.
منابع
رج:هلند اوستانون
دریاکنار شهرک
شهرک دریاکنار اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
نیامی
نیامی اتا شهر هسته که نیجر ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:نیجر شهرون
دریاکنار شهرک
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۹۰ نفر (۱۴۵خانوار) بی‌یه.
منابع
شهرک دریاکنار
محض‌آباد تپه
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
ثمرین
ثمرین اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که اردبیل شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۳۲۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
رج:اردبیل شهرستان
علی رویانی
خواجه علی بن جمال‌الدین بن علی بن محمود النجیل رویانی اتا مازرونی تاریخدون بی‌یه. ونه معروفترین کتاب «سوادکوه تاریخ» بی‌یه که ظهیرالدین مرعشی ونجه نوم وَنّه و وه ره ارجاع دِنه. خواجه علی رویانی حدوداً تا قرن هشتم هجری زنده بی‌یه.
آلم روخنه
آلم روخنه اتا روخنه نوم هسته که ۵۹ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان کشور شنه، لیپه روخنه جه اتا وونه و راین ِوری شونّه.
علی رویانی
منابع
رج:گت مردمون رویان رج:مازرونی تاریخدونا
آلم روخنه
منابع
رج:آلمان درکائون
۴ آگوست
4 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 4 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
4
لیمبورگ (استان)
لیمبورگ یا لیمبورخ اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر و گت‌ترین شهر ماستریخت هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۲٬۲۱۰ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۱٬۱۱۷٬۲۰۱ نفر هسته. این ولایت دله لیمبورگی زوون هم گپ زنه.
منابع
رج:هلند اوستانون
ویتالیانوس
ویتالیانوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه سگنی، شرقی روم دله دنیا بموئه و۳۰ جولای ۶۵۷ تا ۲۷ ژانویه ۶۷۲ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
ایبوسوکی، کاگوشیما
ایبوسوکی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاگوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۵٬۴۵۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۴۹٫۰۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۰۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
اواجیما، اهیمه
اواجیما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاهیمه استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۶٬۸۱۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۶۹٫۵۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۸۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۸-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:اهیمه شهرون
ارشمک
اُرشمک یا ایشم  یا   زربه  (علمی نوم: Thymus) اتا خاش‌بو گیاه هسته که کوه‌ دله در اِنه و باهار مِسِم ونه بک و بو همه جا ره گرنه. این گیاه دارویی هم هسته.
منبع
رج:بخاردنی‌ئون رج:گیاهون
صفرآباد
صفرآباد اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲۷۷ نفر (۶۴۳خانوار) بی‌یه.
منابع
صفرآباد
سادات‌محله رودبست
سادات‌محله رودبست اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۱۲۹ نفر (۳۵۴خانوار) بی‌یه.
هراره
هراره اتا شهر هسته که زیمبابوه ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:زیمبابوه شهرون
شمالی برابانت
شمالی برابانت اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر سرتوخن‌بوس و ونه گت‌ترین شهر آیندهوون هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۵٬۰۸۲ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۲٬۵۶۲٬۹۵۵ نفر هسته.
منابع
رج:هلند اوستانون
چارده تپه
چارده تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول ق‌م جه رسنه. چارده تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، ۱۴ کیلومتری جاده ساری، روستای کفشگیری هسته. این بنا ۷۴۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۴۶/۰۱/۲۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
ویندهوک
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:نامیبیا شهرون
ارگ بم
ارگ بم اتا تاریخی بنا هسته که کرمان اوستان دله کته و ونه قدمت اشکانیون یا هخامنشیون دوره جه رسی‌یه. ونه دله تا قاجارون گدر آدم زندگی کردنه ولی ۵ دی سال ۱۳۸۲ اتا زلزله بمو که ۶٫۶ ریشتر قِد داشته و اینتا بنا ره رقد بدائه. اسا اینتا بنای خرابه‌ئون یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث رج:جهونی میراث که در خطر درنه
آدئوداتوس دوم
آدئوداتوس دوم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۱۱ آوریل ۶۷۲ تا ۱۷ ژوئن ۶۷۶ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
شمالی هلند
شمالی هلند اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر هارلم و ونه گت‌ترین شهر آمستردام هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۴٬۰۹۲ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۲٬۸۷۹٬۵۲۷ نفر هسته.
واسلاو هاول
واسلاو هاول اتا چکی سیاستمدار بی‌یه که آخرین رئیس جمهوری هسته که چکسلواکی ره مخملی انقلاب جه تا چکسلواکی رقد بوردن گادر، سال ۱۹۹۲ دله، حکومت کارده. وه اتا ادبیاتِ نویسنده هم هسته و چکی زوون جه نمایشنومه‌ئونی دارنه.
شمالی هلند
منابع
رج:هلند اوستانون
لاهرود
لاهرود اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که مشگین شهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۱۴۹ نفر جمیعت داشته.
واسلاو هاول
منابع
رج:رؤسای جمهور چکسلواکی رج:چک رییس‌جمهورون رج:چکسلواکی
لاهرود
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
ابن ابی مسلم طبری
ابن ابی مسلم طبری اتا مازرونی تاریخدون بی‌یه. ونه بنویشته‌ئون و کتابون جه اسا دیگه هیچ اطلاعاتی وجود ندانّه. فقط برنهارد دارن ونه خَوری شه بنویشته‌ئون دله ات‌کمه چی بنویشته.
دونوس
دونوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۲ نوامبر ۶۷۶ تا ۱۱ آوریل ۶۷۸ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
ابن ابی مسلم طبری
منابع
رج:مازرونی تاریخدونا
دونوس
وابسته جستارون
رج:پاپون
۵ آگوست
5 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 5 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
5
هیر (اردبیل)
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
رج:اردبیل شهرستان
روهر
روهر یا رور اتا روخنه نوم هسته که ۲۱۹٫۳ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان کشور شنه، شه دِ چلّه هسته و نِگِر ِدِرکا ونه دله شونه. وشون دِتا روخنه، سرجمع ۴٬۴۸۵ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. روهر ِئو، دویسبورگ ِشهر پلی جه، راین دله کلنه.
منابع
رج:آلمان درکائون
سعیدآباد
سعیدآباد اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۶۳ نفر (۱۳۲خانوار) بی‌یه.
منابع
سعیدآباد
ویکتوریا (سیشل)
ویکتوریا اتا جزیره‌دله شهر هسته که سیشل ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:سیشل شهرون
آلبرتو للراس کامارگو
آلبرتو للراس کامارگو رئيس جمهور کلمبيا ۲۰ (۱۹۶۸-۱۹۶۲) و اولين دبيرکل سازمان ملل متحد (۱۹۴۸-۱۹۵۴). یک روزنامه نگار و سیاستمدار حزب لیبرال کلمبیا، او همچنین به عنوان وزیر امور خارجه وزیر امور خارجه و به عنوان وزیر آموزش ملی در ادارات رئیس جمهور آلفونسو لوپز پومرجو. او به طور مختصر در دانشگاه ملی کلمبیا در بوگوتا تحصیل کرد تا سیاست را دنبال کند، اما بعدا برای ادامه تحصیل روزنامه نگاری را ترک کرد.
منابع
رج:کلمبیا رییس‌جمهورون
جن تپه
جن تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره یک ق‌م جه رسنه. جن تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس شهرستان گرگان هسته. این بنا ۷۴۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۴۶/۰۱/۲۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
آسام
آسام اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ شمال‌شرقی دره. این ایالتِ مرکزی شهر دیسپور و ونه گت‌ترین شهر گواهاتی هسته. آسام روز ۲۶ ژانویه ۱‌۹۵۰ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۷۸,۴۳۸ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۳۱,۲۰۵,۵۷۶ نفر جمیعت داشته. آسام دله اصلی رسمی زوون آسامی و بورو هسته و بنگالی هم برسمیت بشناسی وونه.
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها
آمل قدیمی شهر
آمل قدیمی شهر اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. آمل قدیمی شهر مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس آمل، داخل شهر، محله پائین بازار هسته. این بنا ۲۳۳۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۸-۰۲-۱۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
رج:تبرستون رقد بورده شهرون
افریسل
افریسل اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر زووله و ونه گت‌ترین شهر انسخده هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۳٬۴۲۱ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۱٬۱۶۲٬۴۰۶ نفر هسته.
منابع
رج:هلند اوستانون
فوکوئی (شهر)
فوکوئی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۶۸٬۵۷۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۵۳۶٫۱۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۵۰۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۸۸۹-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:فوکوئی شهرون
جهش
منابع
رج:تکامل
مینامی‌ساتسوما، کاگوشیما
مینامی ساتسوما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاگوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۰٬۳۸۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۸۳٫۳۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۴۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۷-۱۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاگوشیما شهرون
گیلرمو لئون والنسیا
گیلرمو لئون والنسیا موزوس یک سیاستمدار کلمبیایی، وکیل و دیپلمات است که از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۶ رئیس جمهور کلمبیا ۲۱ رئیس کلمبیا خدمت کرده است.
منابع
رج:کلمبیا رییس‌جمهورون
آگاتو
وابسته جستارون
رج:پاپون
یائونده
یائونده اتا شهر هسته که کامرون ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:کامرون شهرون
موزل روخنه
موزل روخنه اتا روخنه نوم هسته که ۵۴۹ کیلومتر بلندی دارنه. این رود که آلمان، لوکزامبورگ و فرانسه کشورون جه گذرنه، ۲۸٬۱۵۳ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه.
موزل روخنه شه دِ چلّه دارنه که سائور و زار روخنه هستنه. موزل، راین دله کَلِنه.
گاوزن‌محله رودبست
گاوزن‌محله رودبست اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۲۶۹ نفر (۷۱۰خانوار) بی‌یه.
منابع
گاوزن‌محله رودبست
رضی (مشگین‌شهر)
رضی اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که مشگین شهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸۷۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
رج:مشگین شهر شهرستان
جنوبی هلند
منابع
رج:هلند اوستانون
راجیو گاندی
راجیو راچنا گاندی اتا هندی سیاستمدار بی‌یه که ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۹ نخست وزیری کارده. ونه مار ایندرا گاندی ِدِتِر بی‌یه و وه شه مارِ ترور په، شه ۴۰ سالگی گادِر هندِ جوون‌ترین نخست‌وزیر بیّه.
وه اتا سیاسی خانواده دله گت بیّه و هند ملی حزب په‌روو بی‌یه. انگلیسی کالج دله درس بخوندسته و بالون ِخلبان بیّه و هندِ هوایی نیرو دله کار کرده.
منابع
رج:هند نخست‌وزیرون
۶ آگوست
6 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 6 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
6
صلاح‌الدین‌محله
صلاح‌الدین‌محله اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۶۸ نفر (۲۳۰خانوار) بی‌یه.
منابع
صلاح‌الدین‌محله
لئون دوم
لئون دوم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه سیسیل دله دنیا بموئه ودسامبر ۶۸۱ تا ۳ جولای ۶۸۳ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
پهلوی دز پل
پهلوی دز پل اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ صفویون جه رسنه. پهلوی دز پل گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگانِ شهردله هسته. این بنا ۹۱۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۱/۰۳/۲۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
تیسزا
تیسزا یا تیسا(مجاری جه: Tisza، رومانیایی جه: Tisa، آلمانی جه: Theiß) اَتّا روخنه‌یِ نوم هسته که میونی اروپایِ دله دَره. اینتا روخنه اوکراین، مجارستون، رومانی، صربستون و اسلواکی جه رد وانه و دانوب ره رَسنه. دانوب و تیسزایِ اتصالِ مکان 1.358 كیلومتر بلگرادِ جم فاصله دانّه.
منابع
رج:درکائون
زار روخنه
زار روخنه اتا روخنه نوم هسته که ۲۳۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان و فرانسه کشور شنه، ۷٬۴۳۱ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. زار روخنه ِئو، موزل روخنه دله کلنه.
منابع
رج:آلمان درکائون رج:فرانسه درکائون
چاندرا شخار
چاندرا شخار اتا هندی سیاستمدار بی‌یه که ۱۰ نوامبر ۱۹۹۰ تا ۲۱ جونه ۱۹۹۱ نخست‌وزیری کارده.
چاندرا شخار روز ۸ جولی ۲۰۰۷ بمرده.
بیهار
بیهار اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ شرق دره. این ایالتِ مرکزی شهر و ونه گت‌ترین شهر پاتنا هسته. بیهار روز ۲۶ ژانویه ۱۹‌۵۰ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۹۴,۱۶۳ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۱۰۴,۰۹۹,۴۵۲ نفر جمیعت داشته. بیهار دله اصلی رسمی زوون هندی هسته و اردو هم برسمیت بشناسی وونه.
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها
اوترخت (استان)
اوترخت اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر و گت‌ترین شهر نوم هم اوترخت هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۱٬۵۶۰ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۱٬۳۵۴٬۸۳۴ نفر هسته.
منابع
رج:هلند اوستانون
پاسارگاد
پاسارگاد اتا تاریخی بنا هسته که فارس اوستان دله کته و هخامنشیون دوره شنه. این مجموعه دله ات‌خله باستانی بنا درنه: کوروش قور، پاسارگاد سلطنتی باغ، دروازه کاخ، پل، بارعام کاخ ، اختصاصی کاخ ، دِتا کوشک، آب‌نما، کمبوجیه قور، دفاعی دزد، مظفری کاروانسرا، مقدس بنه و تنگه بلاغی. اسا اینتا بنای خرابه‌ئون یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث رج:هخامنشیون
بابل‌پشت
بابل‌پشت اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۵۱۵ نفر (۴۵۶خانوار) بی‌یه.
منابع
بابل‌پشت
بندیکت دوم
بندیکت دوم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۲۶ ژوئن ۶۸۴ تا ۸ می ۶۸۵ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
کارلوس للراس استراپپو
کارلوس آلبرتو للراس استراپپو یک سیاستمدار و وکیل کلمبیایی است که از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۰ ۲۲ رئیس کلمبیا خدمت کرده است.
منابع
رج:کلمبیا رییس‌جمهورون
۷ آگوست
7 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 7 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
7
لوبامبا
لوبامبا اتا شهر هسته که اسواتینی (سوازیلند سابق) ِکشور ره اتا نیشتگا هسته که پارلمون یا مِیلِس اونجه جلسه یلنه و قوه مقننه این شهر دله جه اداره بونه.
دودکانیس
دودکانیس اَتّا مجمع‌الجزایرِ نوم هسته که یونانِ شنه. اینتا منطقه‌یِ دله سه‌تا گتِ شهر دَره که وشونایِ نوم «رودس»، «كاليمنوس» و «كوس» هسته. رودس همونتا قدیمی جزیروئه که ونه دله رودسِ غول ره بسات بینه. اینتا منطقه 200,452 نَفِر جمعیت و 2,714 کیلومترمربع گتی (=مساحت) دانّه.
منابع
رج:یونان شهرون رج:جزیره ئون
کوهی‌خیل (ساری)
کوهی‌خیل اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۳۲ نفر (۱۲۰خانوار) بی‌یه.
منابع
کوهی‌خیل (ساری)
تسوروگا، فوکوئی
تسوروگا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۸٬۱۸۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۵۰٫۷۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۷۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۳۷-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریم بگردستن
رج:فوکوئی شهرون
زیلاند
زیلاند اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر میدل‌بورگ و ونه گت‌ترین شهر ترنئوزن هسته. این ولایت گتی (= مساحت) ۲٬۹۳۳ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۳۸۳٬۴۸۸ نفر هسته.
منابع
رج:هلند اوستانون
اناکزیمنس
آناکزیمنس   میلتی جرگه سیممین فیلسوف بیه.
زیوش
وه ۵۸۵ سال مسیح باشتنروج پسترون باشته(بزائه) بویه؛ 528 سال مسیح باشتنروج پسترون دله دی بمرده.
بن بنویشت:
رج:پیشاسقراطی فیلسوفون
فخرآباد (اردبیل)
فخرآباد اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که اردبیل شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۹۹۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
رج:اردبیل شهرستان
ژان پنجم
ژان پنجم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه سوریه دله دنیا بموئه و۱۲ جولای ۶۸۵ تا ۲ آگست ۶۸۶ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
امام حسن عسگری مسجد مناره
امام حسن عسگری مسجد مناره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. امام حسن عسگری مسجد مناره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس آمل، محله پایین بازار هسته. این بنا ۳۳۳۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۹-۱۲-۲۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون مسجدون رج:مازرون امامزاده‌ئون
سلطانیه گنبد
سلطانیه اتا تاریخی قَور هسته که ونه گنبذ خله گت هسته و گردِ مسجدونی که اسلامی دوره بسات بینه توم گت‌ته هسته. اینتا بنا زنجان اوستان دله کته و اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث
امامزاده اسحق (گرگان)
امامزاده اسحق (گرگان) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ سلجوقیون جه رسنه. امامزاده اسحق (گرگان) گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، محله سر چشمه هسته. این بنا ۱۳۴۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۵/۱۰/۲۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله رج:گلستان امامزاده‌ئون
۸ آگوست
8 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 8 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
8
نیشینواوموته، کاگوشیما
بیرون بگردستن
رج:کاگوشیما شهرون
لاهن
منابع
رج:آلمان درکائون
بلومفونتن
بلومفونتن اتا شهر هسته که جنوبی آفریقایِ کشور ره اتا نیشتگا هسته. جنوبی آفریقا جزو تنها کشورهایی هسته که سه‌تا نیشتگا دارنه. بلومفونتن اینتا کشورِ قوه قضاییه نیشتگا هسته که اصلی دادگاه ونه دله مقر دارنه.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:جنوبی آفریقا شهرون
سائور
سائور اتا روخنه نوم هسته که ۱۷۳ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان، بلجیک و لوکزامبورگ جه گذرنه، ۴٬۲۵۹ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. سائور ِئو، موزل روخنه دله کلنه و ونجه هئی وونه تا راین دله بشنده.
منابع
رج:آلمان درکائون رج:بلژیک درکائون
کوراییم
کوراییم اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که نیر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸۳۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
رج:نیر شهرستان
چفت‌سر
چفت‌سر اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۵۵ نفر (۸۴خانوار) بی‌یه.
منابع
چفت‌سر
کونون
کونون رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۲۱ اکتبر ۶۸۶ تا ۲۲ سپتامبر ۶۸۷ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
شورک (بابلسر)
شورک (بابلسر) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۵۵ نفر (۲۳۲خانوار) بی‌یه.
منابع
شورک (بابلسر)
پرتوریا
پرتوریا اتا شهر هسته که جنوبی آفریقایِ کشور ره اتا نیشتگا هسته. جنوبی آفریقا جزو تنها کشورهایی هسته که سه‌تا نیشتگا دارنه. پرتوریا اینتا کشورِ قوه مجریه نیشتگا هسته که دولت و کابینه این شهر دله درنه و رییس‌جمهوریِ کاخ اونجه کته.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:جنوبی آفریقا شهرون
اوهم روخنه
اوهم روخنه اتا روخنه نوم هسته که ۶۳٫۱ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان کشور شنه، اتا چلّه هسته که لاهن دله شونه و وشون دِتا سرجمع ۵٬۹۲۵ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه.
منابع
رج:آلمان درکائون
سرگیوس
سرگیوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه سیسیل دله دنیا بموئه و۱۵ دسامبر ۶۸۷ تا ۸ سپتامبر ۷۰۱ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
چهاتسیگر
چهاتسیگر اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ میونه دره. این ایالتِ مرکزی شهر و ونه گت‌ترین شهر ریپور هسته. چهاتسیگر روز ۱ نوامبر ۲۰۰‌۰ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۱۳۵,۱۹۴ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۲۵,۵۴۵,۱۹۸ نفر جمیعت داشته. چهاتسیگر دله اصلی رسمی زوون هندی هسته و چهاتسیگری هم برسمیت بشناسی وونه.
بیلساری بتانکور
بیلساری بتانکور کوارتاس یک سیاستمدار کلمبیایی بود که از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۶ به عنوان رئیس جمهور کلمبیا ۲۶ رئیس جمهور کلمبیا خدمت کرده بود. عضو حزب محافظه کار کلمبیا بود. ریاست جمهوری او در تلاش برای مذاکره صلح با چند گروه چریکی کلمبیایی بود. او همچنین یکی از چند رئیس جمهور بود که پس از خروج از دفتر از شرکت در سیاست مخالفت کردند.
بیستون کتیفه
بیستون اتا تاریخی کتیفه هسته که هخامنشیون دوره شنه و ونه سر داریوش عکس دکشی هسته که چتی شه مخالفون ره کنار بزو و قدرت ره بدست بیارده. اینتا بنا کرمانشاه اوستان دله کته و اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث رج:هخامنشیون
آمل حسینیه
آمل حسینیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. آمل حسینیه مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس شاهان دشت، محله پشت بازار، کوچه حسینیه، پلاک ۱۶ هسته. این بنا ۴۱۷۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۰۷-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون تکیه‌ئون
کیم یونگ سام
کیم یونگ سام ~2015~1927 جنوبی کره‌ی سابق ِرییس‌جمهور میون سال‌های 1993 تا 1998 بی‌یه.
منابع
رج:گت مردمون جنوبی کره رج:زننه آدمون رج:جنوبی کره رییس‌جمهورون
۹ آگوست
9 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 9 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
9
ارواخیل
ارواخیل اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
منابع
ارواخیل
اوباما، فوکوئی
اوبامای شهرستون اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۱٬۴۸۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۳۲٫۸۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۳۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۱-۰۳-۳۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:فوکوئی شهرون
گلشن مسجد
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله رج:گلستان مسجدون
لیلی و مجنون
لیلی و مجنون اتا آسنی یا داستان بی‌یه که عربون ِمیون سینه-سینه روایت بی‌یه. وه ره نظامی گنجوی اولین کش فارسی جه شعر دَوِسته و لیلی و مجنون منظومه بیّه. این آسنی سر جه خله شاعرون دیگر هم سوت دَوِستنه؛ جامی و امیرخسرو دهلوی دستوری.
منابع
رج:لیلی و مجنون رج:عربی زوون
اناری (بابلسر)
اناری اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۷ نفر (۲۹خانوار) بی‌یه.
منابع
اناری
آبی‌بیگلو
آبی‌بیگلو اردبیل اوستان ره اتا شهر هسته که نمین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۵٬۹۹۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اردبیل اوستان شهرون
تبریز بازار
تبریز بازار اتا گت بازار هسته که تبریز مرکز دره و ونه خله قسمتون سر دَوِست هستنه. اینتا بنا اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث رج:تبریز شهرستان
ماین روخنه
ماین روخنه اتا روخنه نوم هسته که ۵۲۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان کشور شنه، ۲۷۰٬۲۰۸ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. ماین روخنه ِئو، آخرسر ماینز ِشهر پلی جه، راین دله کلنه.
رگنیتس و پگنیتس دِ تا درکا هستنه که اتی وونّه و ماین جه هئی وونّه و ونه چلّه‌ئون جه هستنه.
منابع
رج:آلمان درکائون
تارومیزو، کاگوشیما
تارومیزو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاگوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۸٬۰۷۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۶۲٫۰۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۱۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۸-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاگوشیما شهرون
ویرجیلو بارکو ورگاس
ویرجیلو بارکو ورگاس یک سیاستمدار کلمبیایی و مهندس مکانیکی بود که به عنوان رئیس جمهور کلمبیا ۲۷ رئیس کلمبیا خدمت کرد و از ۷ اوت ۱۹۸۶ تا ۷ اوت ۱۹۹۰ خدمت کرد.
منابع
رج:کلمبیا رییس‌جمهورون
کیپ تاؤن
کیپ تاؤن اتا شهر هسته که جنوبی آفریقایِ کشور ره اتا نیشتگا هسته. جنوبی آفریقا جزو تنها کشورهایی هسته که سه‌تا نیشتگا دارنه. کیپ تاؤن اینتا کشورِ قوه مقننه نیشتگا هسته که قانون ره این شهر دله یلنه و جنوبی آفریقای پارلمون این شهر دله جلسه إلنه.
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:جنوبی آفریقا شهرون
سارک
آسیای جنوبی منطقه‌ی کایرون ِاتحادیه که وه ره سارک  نوم جه اشناسنّه، اتا سیاسی و اقتصادی سازمان هسته که هشت‌تا جنوبی آسیایِ کشورون ونه دله درنه. مجموع جمعیت کشورونی که ونه دله درنه، تقریباً ۱٫۵ میلیارد نفر هسته که خله زیادنه. این سازمان ره ۸ دسامبر ۱۹۸۵ کشورون هند، پاکستون، بنگلادش، سریلانکا، نپال، مالدیو و بوتان بساتنه. آوریل ۲۰۰۷، افغانستون هم ونه عضو بیّه. ایران و چین هم که ناظر هستنه، خانّه ونه دله عضو بَوون. این اتحادیه‌ی مقر نپال دله هسته.
منابع
رج:قاره‌ای اتحادیه‌ئون
۱۰ آگوست
10 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 10 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
رگنیتس
رگنیتس اتا روخنه نوم هسته که ۱۹۱ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان کشور دله دره، شه چنتا پچیک‌ته درکا جه تشکیل وونه و ماین روخنه دله کلنه.
منابع
رج:آلمان درکائون
ماه‌فروزمحله علیا
ماه‌فروزمحله علیا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲۱۴ نفر (۳۱۸خانوار) بی‌یه.
منابع
ماه‌فروزمحله علیا
کتاب‌الله تفسیر
تفسیر کتاب الله اتا کتاب نوم هسته که ونه دله قرآن ِتفسیر و ونه مازرونی دِگاردِسته بنویشته هسته. ونه مازرونی ترجمه کلمه-کلمه هسته و تفاسیر هم زیدیه‌یِ په‌روون ِعقاید جه بنویشته بیّه. این کتاب قرون شیش الی دهم جه کتابت بی‌یه. ونه نویسنده نوم ابوالفضل بن شهردویر دیلمی هسته و ونه لهجه مازرون ِغرب یا گیلان ِشرق جه ونه بائه.
منابع
رج:مازرونی زوون کتابون رج:قرآن
بالکان کوهون
منابع
رج:کوهون رج:بالکان
نیکی‌نومه
نیکی‌نومه اتا کتاب نوم هسته که مرزبان بن رستم پریمی، باوندیون ِاسپهبد، وه ره مازرونی زوون جه بصورت شعر بنویشت بی‌یه. ابن اسفندیار شه تاریخی کتاب دله ونجه چنتا شعر ره بیارده و ونه خـَوِری اطلاعاتی دارنه.اتا نمونه:
این پِری به پا چه اندوهن کاره؟
پیا چه کِمما رّزم بَرده این یه پاره
(این پیری به پای چه اندوهناکِ کاره، پی چه کمبه رزم ره بَوِرده این یه پیری)
منابع
رج:مازرونی زوون کتابون
گوآ
گوآ اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ غرب دره. این ایالتِ مرکزی شهر پاناجی و ونه گت‌ترین شهر واسکو دا گاما هسته. گوآ روز ۳۰ مه ۱‌۹۸۷ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۳,۷۰۲ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۱,۴۵۸,۵۴۵ نفر جمیعت داشته. گوآ دله اصلی رسمی زوون کونکانی هسته و مراتی هم برسمیت بشناسی وونه.
لچر جنگ
لَچِرِ جنگ یا کثیف جنگ (ایسپانیایی جه: Guerra Sucia) ات دوره از آرژانتین تاریخ خَوِر گانّه که حکومت شه مخالفون و چپی گروه‌های سَر عجیب-غریب بـِلا یارده. این اتفاقات سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۳ پیش بموئه. سال‌های ۱۹۵۱ و ۱۹۵۵ دِبار نظامیون خاستنه کودتا هاکنن که موفق نَیینه و آخرسر سال ۱۹۵۵ موفق بَینه شه سومین تلاش سَر خوان پرون ِرئیس جمهور ره برکنار هاکنن و ونه پرونیسم ِجنبش ره ممنوع هاکردنه. این جنبش خله طرفدار داشته و انتخابات دله پیروز بیی‌بی‌یه. پرونیست‌ها خاستنه دِباره شه ره سازمان‌دهی هاکنن و سیاست دله وَردَگِردن و دهه ۱۹۶۰ کارگری اتحادیه‌ئون و چریک‌ها جمع بَینه ولی وشون قِد نکشی‌یه و شکست بخاردنه.
خورخه ریکادو ماستی (ایسپانیایی جه: Jorge Ricardo Masetti) که EGP رهبر بی‌یه، اولین آدِمی بی‌یه که وه ره غیب بزو. سال ۱۹۷۰ هم پدرو ائوخینو آرامبورو (ایسپانیایی جه: Pedro Eugino Aramburo) که شه هم سال ۱۹۵۵ کودتا دله دیّه، بدزدی‌یه بیّه و وه ره بکوشتنه. این میون اول پرونیست‌های چریکون شروع هاکردنه به افسرهای پلیس ره بدزدی‌ین. سال ۱۹۷۴ ایزابل پرون، خوان پرون ِبیوه زنا، رئیس جمهور بیّه ولی ونه سر هم کودتا هاکردنه و سال ۱۹۷۶ اینتی بیّه که رسماً لچر جنگ شروع بیّه.
اونتی که سازمان عفو بین‌الملل سال ۱۹۷۹ بائوته، ۱۵۰۰۰ نفر ره این دوره بدزدینه، شکنجه هاکردنه و احتمالاً بکاشتنه؛ ات سری اسناد که سال ۲۰۰۶ پدا بیّه هم سِراق دانه که ۲۲۰۰۰ نفر ره دولت بکاشته. آمار سر اختلاف وجود دارنه و وه ره ۹۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ نفر وسّه تخمین زندنه. بعد این که اتا دموکراتیک حکومت سر کار بمو، جمعیتی قبرها چنتا پدا بَینه و وشون دله هزارون نفر ِلاش پدا بیّه.
قربانیون ِمارون تا سال‌ها شه دست بنویشته یا شه وچون ِعکس ره گیتنه و شینه هر نماشون میدون دله نیشت‌بینه. این حرکت خله آرژانتین ِتاریخ دله یادگار بموندسته و هنتا وه ره یاد یارنه. بعضی‌شون که هنتا زنده هستنه، این کار ره دمباله گیرنه و هنتا هم هر نماشون جمع وانّه.
آقا عباس مسجد
آقا عباس مسجد اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ صفویون ـ قاجاریون دوره جه رسنه. آقا عباس مسجد مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس آمل، شرق محله کارگر، ضلع جنوب غربی راسته بازار نو هسته. این بنا ۴۶۷۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۱۰-۱۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون مسجدون
تایپه
تایپه اتا شهر هسته که تایوون ِکشور ره نیشتگا هسته. زمونی که چین خلق جمهوری ره کمونیست‌ها بساتنه، دست‌راستی دولت فرار هاکرده و تایوون ِجزیره دله پناه هایته و تایپه ره شه نیشتگا قرار هدائه. اسا چین جمهوری نوم ره «چین تایپه» یا «تایوون» یارنه چون چین ِخلقِ جمهوری نی‌یلنه که تایوونِ دولت ره بین‌المللی نهادون برسمیت بشناسن.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:تایوان شهرون
گرگان کاخ موزه
گرگان مخصوص کاخ اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پهلوی جه رسنه. گرگان مخصوص کاخ گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان، پارک شهر هسته. این بنا ۱۵۳۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۶/۱۱/۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
نکار
نکار (Neckar) اتا روخنه نوم هسته که ۳۸۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که آلمان کشور شنه، ۱۳٬۹۳۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. نکار ِئو، راین روخنه دله کلنه.
منابع
رج:آلمان درکائون
گرگان کاخ موزه
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله رج:گلستان موزه‌ئون
مجید حسینی
مجید حسینی اتا خواننده معروف مازندرانی هسه که خله طرفدار دارنه. مجید حسینی متولد 69/12/13 و اهل ایمن آباد آمل هسه و ساکن شهر امل و اونجه زندگی کنه. اولین کار مجید حسینی در سال 87 با نام آنا بیه ک خله طرفدار پیدا هکرده.مجید حسینی یکی از پرطرفدارترین خواننده های مازندرون هسه. آهنگ های زیادی از مجید حسینی عرضه بیه مانند آهنگ تیغ،دانشگاه1و2،صیاد عاشق ،... ازکار های مجید حسینی هسه. مجیدحسینی علاوه بر بخونسن آهنگ به کار شاعری هم مشغول هسه و کل آهنگ هایی ک خوندنه ره شه نویسنه.
ماله (مالدیو)
ماله (مالدیو) اتا شهر هسته که مالدیو ِکشور ره نیشتگا هسته.
۱۱ آگوست
11 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 11 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
11
میاندشت (بابلسر)
میاندشت (بابلسر) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۱۳۲ نفر (۶۶۴خانوار) بی‌یه.
منابع
میاندشت (بابلسر)
اونو، فوکوئی
اونو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۶٬۷۶۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۸۷۲٫۳۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴۲٫۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۷-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:فوکوئی شهرون
گرگان پادگان ورودی
پادگان ورودی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پهلوی جه رسنه. پادگان ورودی گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان، لشکر ۳۰ گرگان هسته. این بنا ۱۵۳۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۶/۱۱/۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
صفی‌الدین اردبیلی قور
شیخ صفی الدین اردبیلی قَوِر اتا تاریخی ضریح و خانقاه هسته که اردبیل شهر میونه کته. ملّایی که اینجه چال هسته، کسی بی‌یه که ونه وچه‌زا ایران مردمون ره شیعه هاکرده و صفویون حکومت ره راه دمبدا. اینتا بنا اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث
رومولو بتنکرت
رومولو ارنستو بتنکرت بللو ونزوئلای ۴۷ و ۵۴مین رئيس جمهور بی‌یه که ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸ و ای دِباره سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴ حکومت داشته.
منابع
رج:ونزوئلا رییس‌‌جمهورون
تیمفو
تیمفو اتا شهر هسته که بوتان ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:بوتان
ساتسوماسندای، کاگوشیما
ساتسوماسندای اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاگوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۰۰٬۷۳۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۸۳٫۵۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۴۷ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۴-۱۰-۱۲ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاگوشیما شهرون
ایل روخنه
ایل روخنه (Ill) اتا روخنه نوم هسته که ۲۱۷ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که فرانسه کشور شنه، ۴٬۷۶۰ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. ایل روخنه ِئو، استراسبورگ ِوَر جه، راین روخنه دله کلنه.
منابع
رج:فرانسه درکائون
قاضی هجیم
قاضی هجیم اتا مازرونی زوون شاعر بی‌یه که قرن شیشم، سلجوقیون گادر، شاعری کارده. وه اتا هشتاد بیتی شعر داشته که ون دله عربی و فارسی و مازرونی ره دله-به-دله استفاده کارده. ابن اسفندیار شه تاریخ کتاب دله ات‌سر ونه ات قسمت از شعرون ره بیارده.
منابع
رج:مازرونی‌زوون شاعرون رج:گت مردمون آمل
اصفهان مسجد جامع
اصفهون مسجد جامع اتا قدیمی مسجد هسته که رازی معماری سبک جه بساتنه و اصفهون ِمهمترین مسجد هسته. اینتا بنا اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث رج:مسجدون
ماه‌فروزمحله سفلی
ماه‌فروزمحله سفلی اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۲۶ نفر (۴۷۵خانوار) بی‌یه.
منابع
ماه‌فروزمحله سفلی
حامد هاکان
حامد هاکان (بزائه ۱۳۶۲ - دربُگذشته ۱۳ مهر ۱۳۹۶) ئه‌تا ایرونی خوننده هسته.
وه هِشتاد دههٔ دله از غیرمجاز خوننده‌ئونی بیه گه محسن چاووشی ، محسن یگانه ، فرزاد فرزین و... پلی خـــوندسته و همین هم‌کاری‌ئون وه ره در زمرهٔ ایرون سرشناس خوننده‌ئون قرار هِداویه ولی کم‌کم ون فعالیت کم‌رنگ بَیّه. چند سال گه بگذشته ۹۳ پَــئیز دله بتنسته مجوز بئیره و خاش رسمی فعالیت ره آغاز هاکنه.
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون
لاتین اتحادیه
لاتین اتحادیه اتا بین‌المللی مؤسسه هسته که ونه اعضا رومی زوونون گِنشکر هستنه. قرن بیستم دله (سال ۱۹۵۴) مادرید دله اتسری کشورون سران جمع بَیینه تا اتا فکر هاکنن که چتی رومی زوونون ِآداب و رسوم و فرهنگ ره حفظ هاکنن.
منابع
رج:سازمان‌ئون بین‌المللی رج:رومی‌تبار زوونون رج:لاتین زوون
قلعه خندان تپه
قلعه خندان تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ ساسانیون جه رسنه. قلعه خندان تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان، میدان مازندران، خیابون عدالت جنوب وری هسته. این بنا ۱۷۰۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۶۴/۱۱/۲۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
فیروزکنده سفلی
فیروزکنده سفلی اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۱۱۱ نفر (۵۹۸خانوار) بی‌یه.
منابع
فیروزکنده سفلی
گجرات
گجرات یا گوجَرات اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ غرب دره. این ایالتِ مرکزی شهر گاندی‌نگر و ونه گت‌ترین شهر احمدآباد هسته. گجرات روز ۱ مه ۱۹۶‌۰ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۱۹۶,۰۲۴ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۶۰,۴۳۹,۶۹۲ نفر جمیعت داشته. گجرات دله اصلی رسمی زوون، گجراتی و هندی هستنه.
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها
۱۲ آگوست
12 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 12 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
12
دیلی
دیلی اتا شهر هسته که شرقی تیمور ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:شرقی تیمور
حاج مهدی سلطون سره
حاج مهدی سلطون سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجارون دوره جه رسنه. حاج مهدی سلطون سره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس روستای پاشاکلا دشت‌سر هسته. این بنا ۵۹۳۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۱-۰۵-۰۸ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
علی‌آباد (بابلسر)
علی‌آباد (بابلسر) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.
کاتسویاما، فوکوئی
کاتسویاما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۶٬۳۳۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۵۳٫۶۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۰۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۹-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
علی‌آباد (بابلسر)
جمعیت
اینتا روستا، بابلرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۷۶۸ نفر (۵۳۰خانوار) بی‌یه.
کاتسویاما، فوکوئی
بیرون بگردستن
رج:فوکوئی شهرون
علی‌آباد (بابلسر)
منابع
علی‌آباد (بابلسر)
ترک
تِـــرَک یا تِـــراک (انگلیسی جه: Track) یا قطعه ئه‌تا تکه از موسیقی هسته گه «مغناطیسی نوار» رو (یا دیگِر ابزارونی گه صدا ره ثبت کانّه) ضبط بَـــوو. ئه‌ت تِـــرَک تشکیل‌بیّه از ترانه و رنگ هسته گه تنظیم‌کر وشون ره هماهنگ کانده تا به ئه‌تا مستقل واحد دَگِـــرده.
بن‌مایه
رج:موسیقی
بندر سری بگاوان
بندر سری بگاوان اتا شهر هسته که برونئی ِکشور ره نیشتگا هسته. برونئی اتا پچیک شهر هسته که خله ثروت دارنه و اتا اسلامی سلطنت اونجه قدرت دارنه. سری بگاوان اینتا کشورِ اصلی شهر و نیشتگا هسته که حدود ۵٠٠٠٠ نفر جمیعت دارنه.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:برونئی
آره روخنه
آره روخنه یا آر (Aare) اتا روخنه نوم هسته که ۲۸۸ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که سوییس کشور شنه، ۱۷٬۶۸۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. آره روخنه ِئو، آخرسر راین دله کلنه.
منابع
رج:سوییس درکائون
اتحاد موجستمه
اتحادِ موجستمه (انگلیسی جه: Statue of Unity) دنیای گتترین موجستمه هسته که ونه بلندی ۱۸۲ متر (۵۹۷ فوت)هسته. این پیکره ره به افتخار والابای پاتل بساتنه و گجرات ِایالت دله هسته. پیش از این بودای معبد بهار موجستمه گتترین پیکره بی‌یه.
منابع
رج:موجستمه‌ئون رج:هند خجیر جائون
بسوته شهر
بستوته شهر یا شهر سوخته اتا قدیمی تمدن نوم هسته که سیستان و بلوچستان اوستان دله قرار دارنه و ونه خرابه‌ئون جه خله آثار بدست بموئه که موزه‌ئون دله کته. بستوته شهر ۶۰۰۰ سال قدمت دارنه و جیرفت تمدن جه ربط داشته. اینتا تمدن خرابه‌ئون اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث
شهیدسرا
شهیدسرا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبهنمیر بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بهنمیر دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۴۷۳ نفر (۱۴۸خانوار) بی‌یه.
منابع
شهیدسرا
شوش
شوش چنتا شهر نوم تونده بوئه:
نیکولاس مادورو
نیکولاس مادورو موروس ونزوئلایی سیاستمدار هسته که بعنوان رئیس جمهور ۲۰۱۳ تاسا حکومت کنده. ونه دولت ره خوان گاییدو ژانویه ۲۰۱۹ به چالش بکشی‌یه و ونه قدرت ره نامشروع اعلام هکرده.
مادورو پیش از سیاست، اتوبوس راننده بی‌یه و کارگری اتحادیه دله دیّه که هوگو چاوز په بورده و رشد هکرده.
منابع
رج:زننه آدمون رج:ونزوئلا رییس‌‌جمهورون
دامیر
دامیر اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۱۸ نفر (۵۱۷خانوار) بی‌یه.
منابع
دامیر
ریوس روخنه
ریوس روخنه اتا روخنه نوم هسته که ۱۶۴ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که سوییس کشور شنه، ۳٬۴۴۳ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. ریوس اتا چلّه هسته که آره روخنه ره تشکیل دِنه.
۱۳ آگوست
13 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 13 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
ریوس روخنه
منابع
رج:سوییس درکائون
مانیلا
مانیل یا مانیلا اتا شهر هسته که فیلیپین ِکشور ره نیشتگا هسته. این شهر ره ایسپانیایی استعمارکرون سال ۱۵۷۱ میلادی بساتنه. اسا این شهرِ جمیعت ۱٬۸۴۶٬۵۱۳ نفر هسته.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:فیلیپین شهرون
نایپیداو
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:میونمار شهرون
هیوکی، کاگوشیما
هیوکی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاگوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۱٬۴۷۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۵۳٫۰۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۰۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۵-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
ابراهیم رئیسی
سید ابراهیم رئیس‌الساداتی (بزائه‌ی 14 دسامبر 1960), اتا اسلامی محافظه‌کار و اصول‌گرا سیاستمدار و فقیه هسته که ایران ِهشتمین رییس‌جمهور بیّه.
هیوکی، کاگوشیما
بیرون بگردستن
رج:کاگوشیما شهرون
ابراهیم رئیسی
رییسی خله سال قوه قضایی دله کار کارده و ونه کارنومه دله کشورِ دادستانی کُل (2014–2016)، قوه قضایی ِریاست (2019–2021)، تهران دادستانی و معاونت (دهه‌ئون 50 و 60) دره. وه غیر قاضی‌کَری، آستان قدس رضوی دله هم دِ-سه سالی ریاست داشته. وه مجلس خبرگان دله جنوبی خراسان ِنمایندوئه و سال ۱۳۸۵ تاسا عضو هسته. وه علاوه بر این مشهد ِایمام جمعه، احمد علم‌الهدی، دوماد هم هسته.
هاریانا
هاریانا اتا ایالت نوم هسته که هند ِکشورِ شمال دره. این ایالتِ مرکزی شهر چندیگر و ونه گت‌ترین شهر فریدآباد هسته. هاریانا روز ۱ نوامبر ۱۹‌۶۶ جه اتا ایالت بیّه و ونه گتی ۴۴,۲۱۲ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۲۵,۳۵۱,۴۶۲ نفر جمیعت داشته. هاریانا دله رسمی زوون، هندی هسته و پنجابی هم برسمیت بشناسی وونه.
ابراهیم رئیسی
منابع
رییسی رج:زننه آدمون
هاریانا
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها
خراسانی سره
خراسانی سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجارون جه رسنه. خراسانی سره گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان، محله سرچشمه هسته. این بنا ۲۲۷۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۷/۱۲/۰۸ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
کاله (بابلسر)
کاله (بابلسر) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبهنمیر بخش دله دره.
منابع
کاله (بابلسر)
تالش پرچم
وابسته جستارون
رج:پرچم رج:تالش
طالقونیج طبری
طالقونیج طبری اتا بائش(گوئش) طوری (مازرونی) زوون جه هسه کا خلی کلارستاقی جا قرابت دارنه .طالقون زوونئون د دسه هسه اتا دسه مازرونی(طبری) زوون هسه کا جوستان به جور دله گپ زننه .اتا دسه دی پرسو-طبریک( فارسی-مازندرانی) هسه کا اغلب محلئون و شهرون طالقون شهرستون دله گپ زننه.
ضمیرون
این بائش دله سه جور ضمیر دره : کنائی(فاعلی) ، بوئی(مفعولی)،میلکی.
واجکون
چالس لهجه جا مقایسه
محلی شعر
اما هسمی سه خاخر اینه گندنه سه چادر اما بشیمی آمل اما بشیمی آمل آملی او بند داشته زیور گلوند داشته زیوری لینگی شلوار بالا و پائین قلمکار ها سگ سگ و ها کیش کیش گو* علی خونی ریش علی خونی ریش پیه رخ رخ درویش بیه همه گمبینه وه کیه؟ مارجان بوته می شیه وی چک هاکشیه می مجمع او بشیه حمبومی سری کاله حاجی حسین سوئاره حاجی حسین تی فدا کلومی قلف ره منا رج:مازرونی زوون
لاو اکچوالی
لاو اکچوالی که ونه اصلی نوم لاو آک اتا کمدی-رمانتیک فیلم هسته که بریتانیاشنه. این فیلم ره سال ، ريچارد كورتيس ِنویسندگی و تهیه‌کنندگی جه بازار دله تَنِک بیّه. این فیلم عاشقونه زندگی و دوست داشتن ِمختلف مدل‌ئون ره بررسی کانده. هیو گرانت، اما تامسون، کالین فرث، لیام نیسون، آلن ریکمن و کیرا نایتلی این فیلم دله درنه.
قصه
این فیلم لندن دله و کریسمس ِتعطیلات جه چن هفته قبل‌ته تموم وانه و ونه دله عاشقونه روابط ره بررسی کانده. برار-خاخِری عشق، وچه-ماری عشق و... واری جه بَی، تا نومزه‌کَری عشق.
بریم بگردستن
رج:آمریکایی فیلمون رج:۲۰۰۳ فیلمون (میلادی) رج:رمانتیک فیلمون رج:کمدی فیلمون رج:انگلیسی فیلمون
وینتیان
وینتیان اتا شهر هسته که لائوس ِکشور ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:لائوس شهرون
شکل شاه
شکل شاه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. شکل شاه مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش لاریجان جاده هراز، ضلع غربی تونل وانا هسته. این بنا ۶۲۷۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۱-۰۷-۰۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
۱۴ آگوست
14 آگوست روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 14 آگوست جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
14
سابائه، فوکوئی
سابائه اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۷٬۴۳۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۸۴٫۷۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷۹۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۱-۱۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:فوکوئی شهرون
کبیر سره
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
جورج پاپاندریو
منابع
رج:یونان نخست‌وزیرون
بانگکا-بلیتونگ
بانگکا-بلیتونگ (Kepulauan Bangka Belitung) اتا اندونزی ره اوستان هسته. این اوستانِ گت‌شهر و ونه مرکز پانگکال پینانگ هسته. بانگکا-بلیتونگ، سوماترا منطقه دله دره و ۱۶,۶۹۰ ک‌م۲ ونه گتی هسته و تا سال ۲۰۲۲ آمار، ۱,۴۹۴,۶۰۰ نفر اونجه زندگی کردنه.
منابع
رج:اندونزی اوستانون
شوش باستانی شهر
شوش اتا باستانی شهر نوم هسته که عیلام تمدن دله نیشتگاه (=پایتخت) بی‌یه و دنیای قدیمی‌ترین شهرون جا هسته. این شهر وَر اسا اتی شهر دره که همینتا نوم ره دارنه. اینتا تمدن خرابه‌ئون اسا یونسکوی جهونی میراث لیست دله ثبت هسته.
منابع
رج:ایران جهونی میراث
فیروزکنده علیا
فیروزکنده علیا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، جنوبی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲۲۸ نفر (۶۰۴خانوار) بی‌یه.
منابع
فیروزکنده علیا
اورثه
اورسه (Ourthe) اتا روخنه نوم هسته که ۱۸۱ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که بلجیک کشور دله دره، ۳٬۶۲۴کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. این درکا مؤز روخنه دله کلنه.
منابع
رج:بلژیک درکائون
بالی
بالی (Bali) اتا اندونزی ره اوستان هسته. این اوستانِ گت‌شهر و ونه مرکز دنپاسر هسته. بالی اوستان، پچیک سوندا منطقه دله دره و ۵,۵۹۰ ک‌م۲ ونه گتی هسته و تا سال ۲۰۲۲ آمار، ۴,۴۱۵,۱۰۰ نفر اونجه زندگی کردنه. بالیِ مردم حلا مسلمون نَئینه و شه باستونی دین و مذهب ره دارننه و این منطقه ره اتی توریستی هکردنه که سالنه ات‌خله توریست دنیا جه شونّه بالی ره هارشن.
منابع
رج:اندونزی اوستانون
سمسم استریت
سمسم ِخیابون که ونه اصلی نوم سمسم استریت بی‌یه، اتا آمریکایی سریاله که کارتونی و وَچه‌گونه هسته و ونجه تا اِسا ۴۱۸۶ قِسمت پخش بیّه. این برنامه تربیتی هسته و وچون ِوسّه آموزنده‌ئه.
منابع
رج:آمریکایی سریالون رج:کارتونی سریالون رج:انگلیسی فیلمون
جیمی رولدز آگویلرا
جیمی رولدز آگویلرا ۳۳ ساله رئیس اکوادر از ۱۰ آگوست ۱۹۷۹ تا زمانی که در ۲۴ مه ۱۹۸۱ درگذشت. در دوران کوتاهی او به دلیل موضع گیری خود درباره حقوق بشر شناخته شد.
منابع
رج:اکوادر رییس‌جمهورون
مؤز روخنه
موز (Meuse یا Maas) اتا روخنه نوم هسته که ۹۵۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که هلند، بلجیک و فرانسه کشورون دله جه گذرنه، ۳۴٬۳۶۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. مؤز روخنه ِئو، آخرسر شمال دریا دله کلنه. ونه اصلی چلّه‌ئون اورثه و سامبر روخنه هستنه.
منابع
رج:فرانسه درکائون رج:بلژیک درکائون رج:هلند درکائون
مهدی جهانی
مهدی جهانی  (بزائه ۱۳۶۹ تهرون ) ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته. ونه پیِر و مار شیرازی و شمالینه و خادش تهرون بزائه بَیّه. وه سال ۹۲ بتنسته مجوز بئیره و ئه‌ت آلبوم یازده ترکه گه ون نوم «دنیای خواب» بیه ره برسنه بازار. ولی ئه‌ت سال دنبالتر بخوندستن با علیشمس که ئه‌ت غیرمجاز خونشکر هسته ره شروع هاکارده و خاش آهنگ‌ئون ره اینترنتی و غیرمجاز پخش هاکارده و همین‌تا وه ۶ ماه ممنوع‌الکار بَــیّــه. ولی خادش این پخش اینترنتی ره مثبت دونده و گونه باعث بیّه ون صدا بشناسته بَـــوو.
وه خاشه اولین کنسرت ره ۹۶ شهریور تهرون دله بیشته.
مهدی جهانیِ پیِر «محمد جهانی» رادیو ورزش پایه‌گذار بیه.
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون
میرود سر
میرود سر اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبهنمیر بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، بهنمیر دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۴۸ نفر (۴۹خانوار) بی‌یه.
منابع
میرود سر
سوئو، کاگوشیما
سوئو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاگوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۱٬۱۷۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۹۰٫۳۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۰۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۷-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاگوشیما شهرون
اپیسکوپی
اپیسکوپی کانتونمنت یا اپیسکوپی ِقرارگاه اتا نظامی پایگاه هسته که قبرس دله دره و بریتانیا شنه. اینجه رسماً آکراتاری و داکیلیا ره نیشتگا هسته.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:بریتانیا شهرون رج:قبرس شهرون
امیر لطیفی سره
امیر لطیفی سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون جه رسنه. امیر لطیفی سره گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان، ضلع شمالی مسجدجامع هسته. این بنا ۲۳۹۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۸/۰۸/۱۸ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله رج:گلستان موزه‌ئون
لیلی و مجنون (نظامی)
لیلی و مجنون اتا آسنی (= داستان) نوم هسته که نظامی گنجوی وه ره شعر هاکرده و سوت دَوِسته. اینتا داستان، خمسه‌یِ سومین کتاب هسته. اینتا داستان عربی زوون ِآسنی‌ئون جا ریشه گیرنه. نویسندگون میون اختلاف دره که این آسنی واقعی بی‌یه یا فقط وه ره مثل گتنه؛ مثلاً کراچکوفسکی گنه که مجنون واقعاً نجد دله قرن اول هجری زندگی کرده ولی طه حسین گنه که امکان نکنده اینتی آدم دئی بو. یان ریپکا هم گنه که اینتا آسنیِ ریشه بابل تمدن جه وَرگِردِنه.