cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زمستونی المپیک
تاریخچه
زمانی که المپیکِ کمیته ره سال ۱۸۹۴ بساتنه، اتا ورزش که پیشنهاد هدانه المپیک دله بی‌یلن، یخ‌سر اسکی بی‌یه که تا سال ۱۹۰۸ المپیک دله دنی‌بی‌یه. این ورزش ره اولین کش، المپیک ۱۹۰۸ لندن دله رسماً مسابقات دله بی‌یشتنه.
سه سال دمبال‌ته، اتا ایتالیایی شازده، اوجنیو برونتا دوسیو، پیشنهاد هدا که یک هفته از ۱۹۱۲ تابستونی المپیک، که استکهلم دله برگزار بی‌یه، ره کنار بی‌یلن تا زمستونی ورزش‌ها ره انجام هادن اما مسئولین قبولی نیّه.
چار سال بعد، ۱۹۱۶ المپیک دله که برلین میزبان بی‌یه، اَی این پیشنهاد ره هدانه که این صوه کمیته قبول هاکرده و سرعتی اسکی، نمایشی اسکیت (پاتیناژ)، یخ سر هاکی و پرشی اسکی ره کا بکردنه.
این صوه دور، ۱۹۲۴ تابستونی المپیک دله، فرانسه زمستونی هفته بی‌یشته که ونجه مردم استقبال هاکردنه و همینسه سال بعد، کمیته تصمیم بیته که من‌بعد اتا سیوا المپیک بیره که فقط زمستونی ورزش ونه دله دوو و فرانسه‌یِ المپیک ره اولین زمستونی المپیک نوم جا برسمیت بشناسی‌یه.
ورزش‌ها
Note 1. نمایشی اسکیت ۱۹۰۸ تابستونی المپیک و ۱۹۲۰ تابستونی المپیک دله هم دیه. Note 2. ۱۹۲۰ تابستونی المپیک دوره یخ سر هاکی دیّه.
په‌نویس
رج:المپیک
صاحب‌زمان (ساری)
کوی صاحب‌الزمان اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۵۹ نفر (۱۸۵خانوار) بی‌یه.
منابع
کوی صاحب‌الزمان
ارموری
اورموری اتا زوون هسته که پاکستان دله حدود هزار نفر گنش‌کَر دارنه. این زوون ره ایرانیج زوونون ِشرقی دسته دله جا دِنّه. این زوون خله خاص هسته و ونه بعضی حروف هندو-ایرانی زوونون دله نایاب هستنه.
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:پاکستان مردمون
۱۴ مرداد
۱۴ مرداد هجری شمسی، مساوی ۱۳ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
کیوسو، آیچی
کیوسو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۶٬۶۳۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۳٫۳۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۲۵۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۰۷-۰۷ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
یکشوب
یکشوب اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۴ نفر (۳۱خانوار) بی‌یه.
منابع
یکشوب
۲ فوریه
۲ فوریه سالِ سی و سومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۲
۱ فوریه
۱ فوریه سالِ سی و دومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۱
۲۱ دسامبر
21 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 21 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
21
پارود (راسک)
پارود سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که راسک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲٬۹۹۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:راسک شهرستان
۱۵ مرداد
۱۵ مرداد هجری شمسی، مساوی ۱۴ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
مدرن فیزیک
مُدرن فیزیک یا نو فیزیک اتی فیزیکی مبحثون ره گانّه که این علم ره خله تغییر هِدائه. نسبیت نظریه و کوانتومی فیزیک ِبساتِن په، فیزیک‌دونا بفهمستنه که اون‌چی تا اسا دونِستنه کامل نیّه و ونه جدیدِ روشون جه فیزیک ره بخوندِن. این جدید روشون گاتِنه ونه خله پچوکِ چی‌ئون ره بررسی هاکردن و اتمون دله ره توجه داشتِن.
پراچی
پَراچی اتا زوون هسته که افغانستان دله نهایت بیست هزار گنش‌کَر دارنه. این زوونِ گپ‌زنون همه دِ-زوونه هستنه. پراچی ره ایرانیج زوونون ِشرقی‌دسته دله طبقه‌بندی هکردنه.
مدرن فیزیک
تاریخچه
اواخر قرن نوزّهم میلادی دانشمندون گاتِنه کلاسیک فیزیک بتونده تموم فیزیکی پدیده‌ئون ره توجیه هاکنه و حتی ماکس پلانک گاته فیزیک دله همه چی کشف بیّه و اسا ونه دانشمندون بورِن بیولوژی ِعلم ره بِشناسِن. اما اوایل قرن بیستم بعضی دانشمندون اتمی فیزیک و هسته‌یی فیزیک سَره بعضی چیزها ره کشف هاکردنه که کلاسیکی علم وشون ره توجیه نَکارده. دانشمندون ات‌چی لازم داشتنه که شیمی ره فیزیک جه ربط هاده و اتمِ رفتارون ره توضیح هاده. نسبیت و کوانتومی مکانیک دِتا نظریه بینه که اوایل قرن بیستم آلبرت انیشتین، ورنر هایزنبرگ و دیگرون وه ره بساتنه.
پراچی
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:افغانستان مردمون
مدرن فیزیک
کاربرد
مُدرنِ فیزیکِ استفاده خله سخته و ونه فرمول‌ها اینتی هستنه که نَوانه همه مسائل سَره وشون جه استفاده هاکردن، همینسه هَنتا کلاسیک فیزیک جه هم خله استفاده وانه. اسا مُدرنِ فیزیک جه ویشته دِ جا استفاده وانه: جایی که سرعت خله بالا دَواشه (نور ِسرعت واری) یا جایی که شئ خله پچوک بائه (اتم ِزیرچلّه‌ئون واری).
منابع
رج:فیزیک
نیشی‌نومیا، هیوگو
نیشی نومیا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۷۷٬۰۵۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۹۹٫۹۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۷۷۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۲۵-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هیوگو شهرون
جانبازان شهرک
شهرک جانبازان اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۵۳ نفر (۲۷۸خانوار) بی‌یه.
منابع
شهرک جانبازان
۳ فوریه
۳ فوریه سالِ سی و چارومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۳
بورلی کلی‌یری
بورلی اتلی کلی‌یری (اینگیلیسی جا: Beverly Atlee Cleary؛ بزائه ۱۲ آوریل ۱۹۱۶ - بمرده ۲۵ مارس ۲۰۲۱) ات‌تا آمریکایی وچون داستانونِ بنویشت‌کر (=نویسنده) بی‌یه. وه اتا موفق‌ترین آمریکاِ زنده بنویشت‌کرون جه بی‌یه که ونه اولین کتاب منتشر بئی‌ین گادر جا(۱۹۵۰)، ۹۱ میلیون نسخه ونه کتابون بَروته بئینه. مشهورین کلی‌یریِ شخصیتون جا: رامونا کوییم بی و بیزس کوییم بی، هنری هاگینز و سگش ریبسی و رالف اس گَل ره تومبی نوم بَوریم.
کلی‌یری ۲۵ مارس ۲۰۲۱ دله، اونگادر ۱۸ روز ونه ۱۰۵ سالگی جا بگذشته بی‌یه، شه سنتی سره دله، اتا روستا کالیفرنیا دله، بمرده.
کوانتومی فیزیک
کوانتومی فیزیک یا کوانتومی مکانیک اتا بنیادی بخش نظری فیزیک  جه هسته که میکروسکوپی کمیتون جه کار کانده. این علم ِواکنشون ِقایده معمولاً پلانک ثابت ِحدود هسته. کوانتوم اتا مدرن فیزیک ِعلم هسته و اتمی پدیده‌ئون ره توجیه کانده. این علم نسبیت نظریه هِمراهی مدرن فیزیک ره بساته.
منابع
کوانتوم مکانیک رج:مدرن فیزیک
تئودور سودبرگ
تئودور سودبرگ (بزائه‌یِ ۱۸۸۴ – بمرده‌یِ ۱۹۷۱) اتا سوئدی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۶ میلادی، ماده‌یِ ساختار بشناسی‌ین و چسب و اولتراسانتریفیوژ ِسر تحقیق هاکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئد شیمی‎دون رج:۱۸۸۴ بزائه‌ئون رج:۱۹۷۱ بمرده‌ئون
پلان (چابهار)
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:چابهار شهرستان
لاما
لاما ات‌جور شتر مونا و کاله‌دار حیوون هسته که جنوبی آمریکا دله دره. اینتا حیوون اهلی هسته و وه ره، ونه گوشت و پشم وسّه پرورش دنّه. لامایِ پشم رنگ‌رنگ هسته و تونده سیو، اسپه، قهوه‌ای و… بوئه. لامایِ لامیزه و کتار و ونه لینگ خله شترون ره موندنه ولی ونه پشت کول ندارنه. لاما بلندی ۱۱۰ تا ۱۳۰ سانتیمتر هسته و ونه معمولی وزن ۱۲۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم جه رسنه و تونده تا سی کیلو بار ره هکشه.
گواناکو ات‌جور لاما هسته که اهلی نی‌یه و الخی هسته. آلپاکا هم اتی لاما نوم هسته که ونه گوش و پشم ات‌که معمولی لاما جه فرق دارنه.
منابع
رج:شتر رج:کاله‌دارون
۱۶ مرداد
۱۶ مرداد هجری شمسی، مساوی ۱۵ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
شیروان
شیروان شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که شیروان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۰۶ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۸۲٬۶۸۹ نفر جمیعت داشته. شیروان، شمالی خِراسونِ دومین گتِ شهر هسه.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
کانگرو
استرالیا دله کانگرو ره آدمون گیرنه و پرورش دننه ولی الخی (= وحشی) کانگرو ره شکار کنّه چون کشاورزون ره ضرر زندنه. استرالیایِ دولت گته اینتا کشور دله، مردم تا سال ۲۰۱۱ حدود ۳۴ میلیون کانگرو ره پرورش دانه. کانگرویِ گوشتِ چلبی کم هسته و همینسه آدمِ وسّه خار خِراک تونده بوئه.
منابع
رج:کاله‌دارون
۴ فوریه
۴ فوریه سالِ سی و پنجومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۴
فرهنگیان شهرک
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۱۱ نفر (۴۸۷خانوار) بی‌یه.
منابع
شهرک فرهنگیان
ازارسی بابل‌کنار
ازارسی بابل‌کنار اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۵ نفر (۵۰خانوار) بی‌یه.
منابع
ازارسی بابل‌کنار
قرن ۲۰
قرن بیستم صد سالی ره گننه که میلادی تقویم سر، بین سال‌های ۱۹۰۱ تا ۲۰۰۰ بینه. قرن بیستم دوره‌ای بی‌یه که تکنولوجی و فرهنگ آدمون وسّه خله تغییر هاکرده. این قرنِ اوایل قرن ۱۹ دستوری بی‌یه ولی جهونی جنگ اول شروع بیّه په، خله دنیا ره تغییر هادا. جهونی جنگ دوم و بچا جنگ هم این قرن دله بینه. قرن بیستم گدر آدمون فضانوردی شروع بیّه و ماهواره بساتن باب بیّه. جهونی جنگ دله پنجاه-شصت میلیون آدم بمردنه ولی اَی چلیک‌وچونِ مرگ-میر کمته بیّه و مریضی‌هایِ دِوا ره بساتنه و امید به زندگی بالا بورده. اینتا قرنِ اواخر بی‌یه که آدمون اینترنت ره بساتنه و قرن ۲۱ وسّه آماده بینه.
منابع
رج:میلادی قرن
هاینریش اوتو ویلند
هاینریش اوتو ویلند (بزائه‌یِ ۱۸۷۷ – بمرده‌یِ ۱۹۵۷) اتا آلمانی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۷ میلادی، اسیدهای صفراوی و ونه دستوری چیزها سر تحقیق هکردن  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
آدولف وینداوس
آدولف وینداوس (بزائه‌یِ ۱۸۷۶ – بمرده‌یِ ۱۹۵۹) اتا آلمانی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۸ میلادی، استرول و ویتامین ره بشناسی‌ین وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمی‎دون رج:۱۸۷۶ بزائه‌ئون رج:۱۹۵۹ بمرده‌ئون
جاجن
جاجن اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۶۱ نفر (۵۱خانوار) بی‌یه.
منابع
جاجن
۲۲ دسامبر
22 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 22 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
22
۱۷ مرداد
۱۷ مرداد هجری شمسی، مساوی ۱۶ فردینه ما تبری.
قرن ۲۱
منابع
رج:میلادی قرن
۵ فوریه
۵ فوریه سالِ سی و شیشومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۵
اسفراین
اسفراین شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که اسفراین شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۱۶ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۵۹٬۴۹۰ نفر جمیعت داشته. این شهر سبزوار و بجنورد راه میونه کته و ونه مردمون کورمانجی کورد هستنه.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
پیشین
پیشین سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که راسک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۶٬۰۱۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:راسک شهرستان
باریک آبسر
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۸۴۴ نفر (۴۱۷خانوار) بی‌یه.
منابع
باریک ابسر
شینشیرو، آیچی
شینشیرو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۱٬۳۲۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۹۹٫۰۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۰۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
شهاب بخارایی
شروع موسیقی
موسیقی یاد بییتن ره نوجوونی جه شروع هاکارده. شاپور رحیمی (موسیقی سنتی)، بهروز کافی (پیانو)، دلشب و محمد نوری (موسیقی کلاسیک) از ونه مربیون بینه.
شینشیرو، آیچی
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
شهاب بخارایی
شروع موسیقی
اون گادر گه ۱۷ ساله بیه ئه‌ت روز در حال رد بَیّن از شبکه تهران جلو (ارک میدون)، ناخودآگاه شبکه دله شونه و وقتی «سیاه سفید خاکستری» تهیه کاننده ون جه سوال کانده اینجه چه کار کاندی هُل وونه و گونه بمومه تست هادم. تهیه کاننده وه ره راهنمایی کانده به صدا و سیمای مرکز موسیقی. بخارایی شونه مرکز موسیقی حمید غلامعلیِ ترک «زلال محبت» ره خوندنه و قبول وونه.
۶ فوریه
۶ فوریه سالِ سی و هفتومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
تاسمانی ورگ
تاسمانی ورگ اتا گوشت‌خار و الخی حیوون بی‌یه که تاسمانی جزیره دله دیّه. اینتا حیوونِ کَش، کیسه داشته و کیسه‌دارون ِرج دله جا گیرنه. تاسمانی ورگ اسا منقرض بیی هسته و ونه آخری ره سال ۱۹۳۳ زنده بیتنه و تا ۱۹۳۶ باغ‌وحش دله داشتنه و اونجه بمرده. تاسمانی ورگ ره اروپایی استعمارکَرون منقرض هکردنه. تاسمانی ورگِ دیم ات‌که ورگ ره موندنه و ونه اشکم و پشتِ راه‌راهِ خط هم ببر جه شباهت دارنه، ولی هیچ‌کمینِ خانواده جه نیّه و شه سیوا-سیوا وشون دستوری تکامل پیدا هاکرد بی‌یه.
۶ فوریه
بریم بگردستن
۶
تاسمانی ورگ
منابع
رج:کاله‌دارون
شهاب بخارایی
بن‌مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون
فیفا
فدراسیون بین‌المللی فوتبال ( فرانسوی جه: Fédération Internationale de Football Association) معروف به فیفا نهاد اداره‌کنندهٔ مسائل فوتبال، فوتسال و فوتبال ساحلی جهان درون هسه. وشون مقر زوریخ، سوئیس دروه هسه و ونه رئیس هسا جیانی اینفانتینو هسه.
زنان
رج:فوتوال
۱۸ مرداد
بمردون
رج:مرداد
جالق
جالق سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که گلشن شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۸٬۰۹۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:گلشن شهرستان
آشخانه
آشخانه شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که مانه و سملقان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۶۲ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲۵٬۱۰۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
بجار نیشانی
بجار نیشانی یک سیاستمدار آلبانیایی است. او به عنوان رئیس جمهور آلبانی از ۲۴ جولای ۲۰۱۲ تا ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۷ خدمت کرد.
پیش از انتخاب وی به عنوان رئیس جمهور، نیشانی تعدادی از مقامات دولتی و دیپلماتیک را برگزار کرد. بطور مثال او از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ وزیر دادگستری و در سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ وزارت امور داخله (آلبانی) وزیر امور داخلی پارلمان آلبانی انتخابات ریاست جمهوری آلبانی ، ۲۰۱۲ انتخاب نیشانی به عنوان رئیس جمهور با اکثریت ساده از ۷۳ رای از ۱۴۰ عضو بدون توافق طرفین مخالف.
منابع
رج:زننه آدمون رج:آلبانی رییس‌جمهورون
جنوبی کوردی
جنوبی کوردی که وه ره خوارین کوردی یا کلهری کوردی هم گنّه، ات سری لهجه و زوون هستنه که کوردی زوون سه‌تا اصلی رج دله قرار گیرنه. این دسته شه وسّه ات‌خله لهجه دارنه که زوون‌اِشناسون وشون سر «جنوبی کوردی» نوم ره بی‌یشتنه چون وشون مشخصات هئی ره موندنه. جنوبی کوردی ره ایران کوردستون دله ویشته گپ زنّه و ات‌که عراق کوردستون دله هم گنش‌کر دارنه.
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:کوردی زوون
هلی‌کتی (بابل‌کنار)
هلی‌کتی (بابل‌کنار) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۳ نفر (۳۰خانوار) بی‌یه.
منابع
هلی‌کتی (بابل‌کنار)
آرتور هاردن
آرتور هاردن (بزائه‌یِ ۱۸۶۵ – بمرده‌یِ ۱۹۴۰) اتا بریتانیای شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۹ میلادی، قندِ تخمیر و تخمیرکَر آنزیم‌ها ره بشناسی‌ین وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا شیمی‎دون رج:۱۸۶۵ بزائه‌ئون رج:۱۹۴۰ بمرده‌ئون
جووانی گوارسکی
رج:ایتالیا نویسندگون
لکی
ینغابی اتا زوون هسته که ایران ِکوردستون دله یک و نیم تا دِ میلیون گنش‌کَر دارنه. این زوون ره بعضی زوون‌اِشناسون کوردی زوون دسته دله یلنه و اتی وه ره اتا سیوا زوون اِشناسنّه که ایرانیج شمال‌غربی زوونون دسته دله جا گیرنه. ونه ویشترین گپ‌کر کرمانشاه اوستان دله درنه.
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:کوردی زوون
۷ فوریه
۷ فوریه سالِ سی و هشتومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۷
بامیر بالا
بامیر مرتضی بالا یک دیپلمات و سیاستمدار آلبانیایی است. او از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۲ رئيس جمهور آلبانيا خدمت کرد.
هانس فون اوبر شلپین
هانس فون اوبر شلپین (بزائه‌یِ ۱۸۷۳ – بمرده‌یِ ۱۹۶۴) اتا آلمانی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۹ میلادی، قندِ تخمیر و تخمیرکننده‌ئون آنزیم‌های بشناسی‌ین وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمی‎دون رج:۱۸۷۳ بزائه‌ئون رج:۱۹۶۴ بمرده‌ئون
بامیر بالا
منابع
رج:زننه آدمون رج:آلبانی رییس‌جمهورون
جاجرم
جاجرم شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که جاجرم شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۳۲ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۹٬۵۸۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
آشیا، هیوگو
آشیا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۲٬۸۲۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۸٫۴۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۵٬۰۲۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۴۰-۱۱-۱۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هیوگو شهرون
! (گجگجی بیری)
! ویشته جاهان تعجب ِعلامِت هسته ولی شِمه منظور ونه چرخه‌تو هاکردن جه بتونده اینان هم بائِن:
سرخ‌کلا
سرخ‌کلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۲۴۶ نفر (۱۱۴۸خانوار) بی‌یه.
منابع
سرخ‌کلا
۱۹ مرداد
۱۹ مرداد هجری شمسی، مساوی ۱۸ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
جزینک
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:زهک شهرستان
مائوریسیو ماکری
مائوریسیو ماکری (Mauricio Macri؛ بزائه February 8, 1959) اتا آرژانتینی سیاست‌مدار هسته که پیش‌‌ته بوینوس آیرس ِشهردار و بوکا جونیورز ِرییس هم بی‌یه. وه اتا میونه-راستی جناح ِعضو هسته و سال ۲۰۱۵ شه حزب کاندیدا بیّه که رییس‌جمهور بَواشه.
وه هشتاد درصد آراء جه این انتخابات دله برنده بَیی‌یه.
منابع
رج:بوکا جونیورز
۸ فوریه
۸ فوریه سالِ سی و نهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۸
۲۴ دسامبر
24 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 24 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
24
۹ فوریه
۹ فوریه سالِ چهلمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۹
ایتامی، هیوگو
ایتامی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۹۴٬۴۸۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۴٫۹۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷٬۷۸۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۴۰-۱۱-۱۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هیوگو شهرون
۱۹۸۰
۱۹۸۰ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۸۰ ره شادی ِسال دونستنه. این سال کبیسه بی‌یه.
منابع
رج:میلادی سال
خنارآباد
خنارآباد اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۶ نفر (۴۸خانوار) بی‌یه.
منابع
خنارآباد
کومشی زوونون
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:کاسپینی زوونون
۲۰ مرداد
بمردون
رج:مرداد
چابهار
چابهار سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که چابهار شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۰۶٬۷۳۹ نفر جمیعت داشته.
حمه‌کتن
حمه‌کتن اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
چابهار
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:چابهار شهرستان
حمه‌کتن
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت زیر سه خانوار بی‌یه.
منابع
حمه‌کتن
فاروج
فاروج شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که فاروج شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۳۰ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۸٬۰۶۱ نفر جمیعت داشته. فاروج دله زراعت خار محصول دارنه.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
کیس (بابل‌کنار)
کیس (بابل‌کنار) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۳ نفر (۸خانوار) بی‌یه.
منابع
کیس (بابل‌کنار)
هانس فیشر
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمی‎دون رج:۱۸۸۱ بزائه‌ئون رج:۱۹۴۵ بمرده‌ئون
لاسگردی
لاسگردی اتا زوون هسته که سمنان اوستان دله گنش‌کَر دارنه و اتا کومشی زوون هسته. این زوون نوم ره لاسگرد منطقه سر جه بیتنه که سمنان شهرستان دله دره.
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:کاسپینی زوونون
۱۰ فوریه
۱۰ فوریه سالِ چـِل و یکمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
کارل بوش
کارل بوش (بزائه‌یِ ۱۸۷۴ – بمرده‌یِ ۱۹۴۰) اتا آلمانی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۱ میلادی، شیمیایی روش‌هایی که فشار زیاد جه بساته  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمی‎دون رج:۱۸۷۴ بزائه‌ئون رج:۱۹۴۰ بمرده‌ئون
بیَفرو
بیّفرو (انگلیسی جه : Biafra) اتا کشفر بیه کا نیجریا کشفر دله بیه ، اینت کشفر شه نوم ره بیفرو هندئو(خلیج) جه بیته وه.
گابون ، هاییتی ، کوتدازور ، تانزونیا و زامبیا وه ره دوجوو رسمیت اشناسینه. امبا دفاکتو ایسرائیل ، فرونسه ، پورتغال ، رودزیا ، جنوبیج افریقا و واتیکون وه جه حمایت کاردنه.
پاشاکلا انتقالی
پاشاکلا انتقالی اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۶۲ نفر (۵۱۴خانوار) بی‌یه.
فریدریش برژیوس
فریدریش برژیوس (بزائه‌یِ ۱۸۸۴ – بمرده‌یِ ۱۹۴۹) اتا آلمانی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۱ میلادی، شیمیایی روش‌هایی که فشار زیاد جه بساته  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمی‎دون رج:۱۸۸۴ بزائه‌ئون رج:۱۹۴۹ بمرده‌ئون
گرمه (شهر)
گرمه (شهر) شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که گرمه شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۴۶ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۰٬۹۳۳ نفر جمیعت داشته.
ممرزسی
ممرزسی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۳ نفر (۷خانوار) بی‌یه.
منابع
ممرزسی
بازرودی مازندرانی
بازرود اتا منطقه طالقونی دله هسه و مازنی گپ زننه. بازرودی مازنی وشونی لهجه هسه که بازرود اتا منطقه هسه طاقونی  دله که وشون مازرونی زوونی همرا گپ زندنه این گویش 5تا روستا دله استفاده بونه دهدر -آسکان _گته ده _گراب(گرو)-دراپی
اشونی لهجه خلی به چالوسیون و کلاردشیونی لهجه نزدیک هسه. شمه وسه چنتا کلمه بیوردمه و اینتا لهجه ره سارویونی لهجه همرا مقایسه هاکوردمه.
چنتا ضرب المثل دی اینتا لهجه جا شمه وسه بیوردمه
1-شالی شکار شنی شیر تفنگه همرا دار
2- خنده نهن کسونه سر آنه تی وچونه
3- تلاکته بشیه شالی پیشواز
4- سگ اگه خانه ساز بیه چی واسون گزنه بته ای بن دراز بیه؟
5- سگ کته ونگ و ولا ره خودشی مار ده یاد گیرنه
6- خرچنگه بوتنه چیبه ورورا را شنی بوته می نجیبیه
7-دوسی دوسی کندنه پوسی
6- آسیه گو دوش نیه گنه زمین تچه جاله دارنه
بن‌بنویشت
طالقانِ بازرودِ تبری زوون و فرهنگ (اینگیلیسی جا: Jvad Sultanian 2001- Albert King and Sarah Jackson 1970 - Farhad Bakan and Zohre Bakan 1999)
کیتاناگویا، آیچی
کیتاناگویا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۰٬۱۱۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۸٫۳۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۳۶۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۳-۲۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
آلفرد مویسو
او بزرگترین پسر معروف ارتش آلبانیایی به طور کلی، سپیرو میسو است.
منابع
رج:زننه آدمون رج:آلبانی رییس‌جمهورون
جواد نکونام
جواد نکونام (بزائه ۱۵ مهر ۱۳۵۹ ری)٬ اتا ایرانی فوتوالیست و سرمربی هسته. وه خله تیمون، والنسیا و استقلال واری، دله کا کارده. اسا هم مربی‌گری کانده و شه اولین سال مربی‌کری نساجی مازندران ره لیگ برتر بیارده.
باشگاهی آمار
بروز رسانی: ۱۸ فروردین ۱۳۸۸
منابع
رج:نساجی مربیون رج:خونه به خونه مربیون
۲۱ مرداد
۲۱ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۰ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
چانف
چانف سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که نیک‌شهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲٬۲۹۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:نیک‌شهر شهرستان
۱۹۷۹
۱۹۷۹ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۹ ره گسفن ِسال دونستنه. این سال کبیسه نیّه.
منابع
رج:میلادی سال
۲۵ دسامبر
25 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 25 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
25
۱۱ فوریه
۱۱ فوریه سالِ چـِل و دومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۱۱
حاجی‌کلا (اسفیورد شوراب)
حاجی‌کلا (اسفیورد شوراب) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۹۹ نفر (۳۹۰خانوار) بی‌یه.
منابع
حاجی‌کلا (اسفیورد شوراب)
سرخه‌ای
سرخه‌ای اتا زوون هسته که سمنان اوستان دله و سرخه حوالی گنش‌کَر دارنه. این زوون ره کومشی زوونون دسته جه دونّه که مازرونی زوون جه ارتباط دارنه و بعضاً وه ره مازرونیِ دسته دله جا هدانه.
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:کاسپینی زوونون
دیلمی زوون
دیلمی زوون ات‌تا منقرض‌بئی زوون ایرانیج زوونون و کاسپینی زوونون دسته جا و شمال غربی زوون جا بی‌یه. ناتل خانلری، دیلمی ره در بین ایرانیج گویشون که در بین قرون ۹ تا ۱۳ میلادی رایج بینه فهرست کانده. ولادیمیر مینورسکی اینتا زوون ره منقرض‌بئی، و تاتی را ونه بقایا دونده. در متون اسلامی مختلفی نظیر گزارش‌های ابو اسحاق صابی، مقدسی، استخری به این زبان اشاره شده‌است.
بن‌مایه
رج:ایرانیج زوون رج:بمرده زوونون
وولی‌کتی
وولی‌کتی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۶۱ نفر (۴۹خانوار) بی‌یه.
منابع
وولی‌کتی
۲۲ مرداد
۲۲ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۱ فردینه ما تبری. روز تولد سید سبحان موسوی زاده یکی دانش آموزان نابغه و یکی از بهترین پلیر های ماینکرافت هورااااااا.
بمردون
رج:مرداد
چگرد (دلگان)
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:دلگان شهرستان
پیل
پیل اتا چی هسه کا آدمیزائون شه راحتی سه کا راحت تر بروشن و هائیرن اینتا جه استفاده کاندنه .قدیمندیمون پیل مردم ور همون وسائل بینه و هدی جا تبادل کاردنه. بهدتر زر و نوقره وشون جه ره بیته .اسا دی اکثر پیلئون فیات هستنه و وشون کونترول دره حکومتئون دس.
ویشتر دونیا کشفرئون د تی پیل دره ، منات (سکه) و اسکناس ف امبا امرجه روج اسکناس ویشتر کار شونه.
آل
آل یا هال اتا خیالی-افسانه‌ای موجود هسته. مردِم گانّه که اگه اتا آبستن زنا ره تیناری اتجا بی‌یلی، آل اِنه و وه ره اذیت کانده.
آل اتا شیطونی موجود هسته که قفقاز، ایران، میونی آسیا و روسیه‌ی جنوب‌وَری مردم وه ره قبول دارنه. سنتی باورون دله، آل ِنقش آدِم ِتولید مثل دلوئه همینسه وه ره «وچه‌هکتن ِشیطون» دونّه.
منابع
رج:مازرون فرنگ رج:خیالی چیزون
۱۲ فوریه
۱۲ فوریه سالِ چـِل و سومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۱۲
خانلق
خانلق شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که شیروان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۴۰۰ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۶٬۵۱۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
رکسپ میایدانی
رکسپ میایدانی یک آلبانیایی فیزیک استاد، دیپلمات و سیاستمدار است. مایدانی فهرست رؤسای آلبانی ۳ آلبانی پس از اولین انتخابات در انتخابات مجلس در آلبانی، انتخابات چند حزبی در سال ۱۹۹۱ انتخاب می شود.
منابع
رج:زننه آدمون رج:آلبانی رییس‌جمهورون
دوسلدورف
دوسلدورف (به آلمانی: Dudeldorf) یتا شهر آلمان دله هسه که نوردراین-وستفالن مرکز هسه. ۱۱ کیلومترمربع گتی/مساحت دارنه و ۱۳۰۰ نفر دباش دارنه.
منابع
رج:آلمان شهرون
۱۹۷۸
۱۹۷۸ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۸ ره اسب ِسال دونستنه. این سال کبیسه نیه.
ایروینگ لانگمویر
ایروینگ لانگمویر (بزائه‌یِ ۱۸۸۱ – بمرده‌یِ ۱۹۵۷) اتا آمریکای شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۲ میلادی، شیمی سطح ِموضوع سر تحقیق هکرده وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۸۸۱ بزائه‌ئون رج:۱۹۵۷ بمرده‌ئون
۱۳ فوریه
۱۳ فوریه سالِ چـِل و چارومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
گراتس
گراتس (به آلمونی: Graz) اتریش دومین گت شهر هسه و  اشتایرمارک استان نیشتینگا هسه.
په‌نویس
رج:اتریش شهرون
۲۳ مرداد
۲۳ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۲ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
ممرزکن
ممرزکن اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۴۰ نفر (۷۴خانوار) بی‌یه.
منابع
ممرزکن
آیویی، هیوگو
آیویی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۱٬۹۷۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۹۰٫۴۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۵۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۴۲-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:هیوگو شهرون
هارولد یوری
هارولد یوری (بزائه‌یِ ۱۸۹۳ – بمرده‌یِ ۱۹۸۱) اتا آمریکای شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۴ میلادی، سنگین هیدروژن کشف وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمی‎دون رج:۱۸۹۳ بزائه‌ئون رج:۱۹۸۱ بمرده‌ئون
۱۹۷۷
۱۹۷۷ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۷ ره مر ِسال دونستنه. این سال کبیسه نیه.
منابع
رج:میلادی سال
۲۶ دسامبر
26 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 26 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
26
مافروجک
مافروجک اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۱۶ نفر (۴۵۳خانوار) بی‌یه.
منابع
ماه‌فروجک
دوست‌محمد
دوست‌محمد سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که هیرمند شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۶٬۶۲۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:هیرمند شهرستان
۱۴ فوریه
۱۴ فوریه سالِ چـِل و پنجمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۱۴
یکه‌سعود
یکه‌سعود شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که راز و جرگلان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۹۸ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۵٬۲۸۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
جیمی مورالس
جیمی مورالس، کمدین سابق تلویزونی بی‌یه که هیچ سابقه‌ای سیاست دله نداشته ولی انتخابات ِبرنده بیه. ونه شعار هم فساد جه مبارزه هاکردن بی‌یه.
قالنج
قالنج یا قلنج ئه‌ت نوع از زله یا ترکانش هسته که معولا با فشار بیاردن، تسکین پدا کانده. اصلطلاح قالنج بشکستن همین فشار جه سرچشمه گرنه.
بن مایه
رج:مریضی
۲۴ مرداد
۲۴ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۳ فردینه ما تبری.
هفدری
افتری یا هفدری اتا زوون هسته که سمنان اوستان و سرخه شهرستان دله گنش‌کَر دارنه و وه ره افتر مله دله گپ زنّه. این زوون خله مازرونی زوون جه تأثیر بدی‌یه و کومشی زوونون دسته دله جا دارنه.
۲۴ مرداد
بمردون
رج:مرداد
هفدری
منابع
رج:ایرانیج زوون رج:کاسپینی زوونون
تیرکن
تیرکن اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۹ نفر (۵۸خانوار) بی‌یه.
منابع
تیرکن
محسن ابراهیم‌زاده
محسن ابراهیم زاده (بزائه‌یِ 17 شهریور  1366 در در تهران ) ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته. وس تا مقطع دیپلم درس بخونست ویه و قاری قرآن کریم ویه بعدش کم کم با توجه به صدای خبی که داشته بیه خونشگری ره شروع هاکرده، ونه اولین خونش «هنو وقتی خَندِنی» بیه گه سال ۸۸ منتشر بَیّه.
از پرطرفدارترین خونش های وی بشینه خونش های شو گردی، عاشق بوی، غلاف، گل پونه و فداش وونی اشاره هاکردن
بن‌مایه
[https://web.archive.org/web/20201001151338/https://musican.ir/artist/%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87/ ۴. ↑محسن ابراهیم زاده] صفحه وه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون
سلوکلا
سلوکلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۸۰ نفر (۱۹۱خانوار) بی‌یه.
منابع
سلوکلا
یاتومی، آیچی
یاتومی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۳٬۱۴۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۸٫۹۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۸۸۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:آیچی شهرون
۱۵ فوریه
بریم بگردستن
۱۵
رامیم علیا
رامیم علیا دومین و آخرین رهبر جمهوری سوسیالیست آلبانیا از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۱ بود، نخست وزیر حزب کار آلبانی بود. او همچنین فهرست سران دولتهای آلبانیایی از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲ بود. او به عنوان جانشین انور خوجه تعیین شده بود و بعد از اینکه هوخا درگذشت. علیا در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۱۱ در تیرانا به علت بیماری ریه که در سن ۸۶ سالگی بود، مرد.
منابع
رج:آلبانی رییس‌جمهورون
فردریک ژولیو کوری
فردریک ژولیو کوری (بزائه‌یِ ۱۹۰۰ – بمرده‌یِ ۱۹۵۸) اتا فرانسهی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۵ میلادی، نو رادیواکتیو موادِ کشف وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:فرانسه شیمی‎دون رج:۱۹۰۰ بزائه‌ئون رج:۱۹۵۸ بمرده‌ئون
راز (شهر)
راز (شهر) شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که راز و جرگلان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۶۹ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۵٬۰۲۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
ده رئیس (شهر)
ده رییس سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که خاش شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷۶۵ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:خاش شهرستان
۲۷ دسامبر
27 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 27 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
27
شرفدارکلا سفلی
شرفدارکلا سفلی اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۸۳۵ نفر (۴۳۴خانوار) بی‌یه.
منابع
شرفدارکلا سفلی
۲۵ مرداد
۲۵ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۴ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
ایرن ژولیو کوری
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:فرانسه شیمی‎دون رج:۱۸۹۷ بزائه‌ئون رج:۱۹۵۶ بمرده‌ئون
۱۹۷۶
۱۹۷۶ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۶ ره هشتر ِسال دونستنه. این سال کبیسه بی‌یه.
منابع
رج:میلادی سال
تویواوکا، هیوگو
تویواوکا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۷٬۵۵۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۹۷٫۶۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۲۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۰-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
پِخِر
رج:بدن شونئون هسه یا پِخِر یا اِسکَپیولا  آدمیزائون دله اتا پهن هسه هسه کا سه کل (سه گوش) و صاف هسه و قفسه سینه د ور دره.
درق
درق شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که گرمه شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۸۴ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴٬۹۲۶ نفر جمیعت داشته.
۱۹۷۵
۱۹۷۵ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۵ ره آغو (خرگوش) ِسال دونستنه. این سال کبیسه بی‌یه.
منابع
رج:میلادی سال
۱۶ فوریه
۱۶ فوریه سالِ چـِل و هفتمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۱۶
راسک
راسک سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که راسک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۰٬۱۱۵ نفر جمیعت داشته.
لمارون
لمارون اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
شاهرودی
شاهرودی اتا زوون هسته که ایرانیج شمال‌غربی زوونون دله جا گیرنه. این زوون ره خطر هکرد زوونون لیست دله جا بدانه و ونه گنش‌کَرون خله کم هستنه. شاهرودی ره تالشی زوون جه مربوط دونّه.
لمارون
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۷۳ نفر (۵۳خانوار) بی‌یه.
منابع
لمارون
۲۶ مرداد
۲۶ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۵ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
زیارت (شیروان)
زیارت (شیروان) شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که شیروان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۹۲ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴٬۱۷۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
ریگ ملک
ریگ ملک سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که میرجاوه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱٬۶۸۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:میرجاوه شهرستان
۱۷ فوریه
۱۷ فوریه سالِ چـِل و هشتمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۱۷
پیتر دبای
پیتر دبای (بزائه‌یِ ۱۸۸۴ – بمرده‌یِ ۱۹۶۶) اتا هلندی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۶ میلادی، دِ قطبی مولکول‌های گشتاور و ایکس-ری سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
تپه‌سر
تپه‌سر اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
پیتر دبای
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:هلند شیمی‎دون رج:۱۸۸۴ بزائه‌ئون رج:۱۹۶۶ بمرده‌ئون
تپه‌سر
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۵ نفر (۹۳خانوار) بی‌یه.
منابع
تپه‌سر
شینا
شینا اتا زوون هسته که پاکستان دله ۱,۱۴۶,۰۰۰ نفر گنش‌کَر دارنه. این زوون ره گیلگیت-بلتیستان دله گپ زنّه و ونه بومیون اکثراً مسلمون هستنه و همینسه عربی خط ره کار زنّه ولی اکثراً نتونّه شینا زوون جه بنویسن و بخوندن. وشون هند ِجامو و کشمیر ناحیه دله هم درنه.
منابع
رج:هندو-آریایی زوونون رج:جامو و کشمیر
الیکائی لهجه
بن‌مایه
رج:مازرونی زوون
ساخالین
ساخالین (روسی جه: Сахали́н، جاپونی جه: 樺太 کارافوتو یا サハリン ساهارین) اتا جزیره نوم هسته که آروم اوقیانوس ِشمالی وَر بَکشی‌یه هسته و میون جوغرافیایی عرضونِ ۴۵ °۵۰' و ۵۴°۲۴' شمالی جا دانّه. ساخالین روسیه‌یِ ساخالین اوستان ویشترین ناحیه ره تشکیل دِنه.
این جزیره‌یِ بومیون آینو، اوروک و نیوخ نوم دارنه که وشون دله آینوها ره سال ۱۹۴۹ شوروی اخراج هاکرده و وشون اسا هوکایدو دله دَرنه. قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی تاسا این جزیره سَره جاپون و روسیه اختلاف دارنه و هرکامین گانّه که جزیره اَمه شِنه.
تاریخ
آینوها اتی قوم بینه که قدیم جه این جزیره دله دَیینه. جنوبی ناحیه دله سکونت داشتنه. اورک‌ها هم میونه و نیوخ‌ها شمال دَیینه. این مردمون ویشته ماهی‌گیری کاردنه و اینتی وشون زندگی چرخ گیته. حدود ۱۲۶۴ میلادی مغول‌ها ساخالین ره بَییتنه و وه ره شه سامون حیساب بیاردنه. پس از مغول‌ها مینگ سلسله -که چین ره بَییته- آینوها جه خراج گیته و وشون ره شه مستعمره داشته. حدود ۱۶۷۹ میلادی جاپونی‌ها شه اولین سِره‌ئون ره جنوب ناحیه‌ئون دله بساتنه ولی چینی‌ها هَنتا گاتنه که جزیره وشون ِشِنه. اولین اروپایی‌ای که این جزیره ره بدی‌یه مارتن گریتس فریس هلندی بی‌یه که ۱۶۴۳ اتا نقشه ونجه بکشی‌یه
سال ۱۸۰۹ جاپون رسماً بائوته که جزیره ونه سامون دله دره. سال ۱۸۴۵ جاپون دِباره این گپ ره تکرار هاکرده که هچّی بائوته کوریل جزیره هم ونه شِنه. این گادِر روسیه هم بائوته که این جزایر ره خانه و اونجه اتسری کولونی شه وسّه بساته که مدرسه، کلیسا و زندون و معدن ره شامل بینه. ۱۸۵۵ شیمودا پیمون دَوِسته بیّه که گاته جاپون جنوبی وَر ره داره و روس‌ها شمالی‌وَر ره.
تریاک جنگ گادِر روس‌ها چین ره مِزراب بی‌یشتنه که ساخالین ره رسماً هاده وشون ره و سال ۱۸۷۵ جاپون هم قبول هاکرده که کوریل ِعَوِض این جزیره ره هاده روسیه ره.
روسیه-جاپون جنگ په این جزیره دِباره دِ بخش بیّه و جاپونی‌ها ونه جنوبی ناحیه ره کارافوتو گاتِنه.
جهونی جنگ دوم په و یالتا کنفرانس  برگزار بیّه و سال ۱۹۴۵ نهایتاً شوروی این جزیره‌یِ صاحاب بیّه. میون سال‌های ۱۹۵۶ تا ۵۰ میلادی شوروی جاپونی‌ها ره ساخالین جه اخراج هاکرده و وشون بوردنه هوکایدو. سال ۱۹۵۱ هم جاپون قبول هاکرده که دیگه این جزیره ره بـِخاه نَواشه.
منابع
رج:روسیه رج:جاپون تاریخ
۲۷ مرداد
۲۷ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۶ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
ایور
ایور شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که گرمه شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۸۷ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۹۹۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
مزدیسنا
مزدیسنا یا زرتشتی دین، ایرونی پغمبر دین نوم هسه، اشو زرتشت اسپنتمان هسّه. مزدینسا یعنی پرِستنده اهورا مِزدا. مزدینسا دور 1200(پیش از میلاد) تا 1000(پیش از میلاد) بَنیان گذاری بیّه.
زرتشتی جهون‌بینی
بر اساس داده ها ی دینی مزدینسا.جَهون میدون نبرد خیر و شر هسّه که مردم با بوردن به راه دین و خار فکر و خار گپ و خار کار پیروز بونّه.
پانویس
رج:زرتشت
۱۹۷۴
۱۹۷۴ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۴ ره ببر ِسال دونستنه. این سال کبیسه نیه.
منابع
رج:میلادی سال
آکیتا (شهر)
بیرون بگردستن
رج:آکیتا شهرون
۱۸ فوریه
۱۸ فوریه سالِ چـِل و نهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
قاسم حسن‌زاده
قاسم حسن‌زاده امیری (بزائه‌یِ امیرکلا) «خونه به خونه» ِباشگاهِ مالک هسته. وه رضا صالحی امیری خارزائه.
وه گه صاحاب «فروشگاهون خونه به خونه» بی‌یه، سال ۸۹ ابتدا باشگاه کشتی «خونه به خونه امیرکلا» و بعد ونه باشگاه فوتبال ره پایه‌گذاری هاکارده. این تیم مازندرون سوپرلیگ دله قهرمان بیّه و بورده لیگ دسته ۳ کشور. این گِدِر فرشاد پیوس ره به خدمت بییته و وقتی بِتنسته بوره دسته ۲ خاش نوم ره، «خونه‌به‌خونه امیرکلا» جه، به «خونه‌به‌خونه بابل» دَگِش هاکارده. این تیم برای اینکه بوره دسته یک، یه تا تیم دیگهٔ امتیاز ره بخری‌یه و این بار خاش نوم ره به «خونه به خونه مازندرون» دگاردنی‌یه.
Hitler
Hack
بن‌مایه
رج:گت مردمون بابل
مازرون راه‌آهن پل‌های فهرست
مازرون راه‌آهن پل‌های فهرست شامل ات‌سری پل هسته که وشون سر ریل هکشی هسته و قطار گذرنه. ویشترشون ایران ملی آثار فهرست دله ثبت بئی هستنه. وشون معروف‌ترین پل‌ها ورسک پل و سه خط طلا هستنه. این مجموعه ره رضا شاه گدر بساتنه و ونه وسّه اروپایی مهندسون خله بمونه و بوردنه تا آخرسر موفق بَینه که مسیر ره کامل هاکنن.
منابع
رج:سوادکوه راه‌آهن پل رج:سوادکوه تاریخی جائون
نورمن هاورث
نورمن هاورث (بزائه‌یِ ۱۸۸۳ – بمرده‌یِ ۱۹۵۰) اتا بریتانیای شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۷ میلادی، کربوهیدرات‌ها و ویتامین ث ره بشناسی‌ین وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا شیمی‎دون رج:۱۸۸۳ بزائه‌ئون رج:۱۹۵۰ بمرده‌ئون
زابل
زابل سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که زابل شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳۴٬۹۵۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:زابل شهرستان
باج کاک
باج کاک یتا حشره هسه که متعلق به راسته باج کاکون هسه. باج کاک جز قدیمی ترین بئوئون قرار گیرنه که هلا وجود دارننه. باج کاک شه پشت دتا جفت گت لینگ دارنه و شه گت لینگ جا چند متر پرنه.
منابع
رج:بئو
پشه‌ای
پشه‌ای اتا پچیک زوون هسته که افغانستان دله گنش‌کَر دارنه. این زوون ره هندو-آریایی زوونون دسته دله جا دنّه و داردی زوونون دله دره ولی ات‌که باقی جه فرق کنده.
منابع
رج:هندو-آریایی زوونون
۲۸ دسامبر
28 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 28 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
کلاینت گوتالد
کلاینت گوتالد یک سیاستمدار چکسلواکی چکسلواکی کمونیسم کمونیست بود که دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۴۵ بود و رئیس حزب تا زمان مرگش در سال ۱۹۵۳ بود. او چهاردهم از ژوئیه ۱۹۴۶ تا ژوئن ۱۹۴۸ نخست وزیر چکسلواکی نخست وزیر چکسلواکی بود و در آن زمان رئیس جمهور جمهوری اسکاتلند شد چهارسال بعد از کودتای ۱۹۴۸ که در آن حزب او با حمایت شوروی قدرت را به دست گرفت.
منابع
رج:رؤسای جمهور چکسلواکی رج:نخست وزیران چکسلواکی رج:رهبران حزب کمونیست چکسلواکی
۲۸ مرداد
۲۸ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۷ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
چهارسی عباسی
چهارسی عباسی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۰۴ نفر (۳۴خانوار) بی‌یه.
منابع
چهارسی عباسی
آوا (شهر)
آوا (شهر) شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که مانه و سملقان شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۹۲ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۹۹۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
سرخیو بوسکتس
سرخیو بوسکتس بورگوس (بزا ۱۶ ژوئیه ۱۹۸۸) اتا فوتوالیست ایسپانیایی هسه و بارسلونا وسه کا کنده و 3 بار اروپا چمپیونز لیگ بارسلونا جا بورده و اتا بارم قهرمان جهونی جام و یورو بیه اسپانیا تیم ملی جا
یوریم بگردستن
رج:بارسلونا فوتوالیستون رج:زننه آدمون رج:ایسپانیا فوتوالیستون
امیرکلا (بابل)
امیرکلا (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره. اتی که قدیمیا گننه ، چند تا برار بینه که گت آدم و امیرزاده بینه ، بمونه اینجه تا جا بخرن و وشون ره نکوشن. اره جان
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۳۰ نفر (۱۹۴خانوار) بی‌یه.
منابع
امیرکلا (بابل)
تیتکانلو
تیتکانلو شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که فاروج شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۸۸ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۸۳۵ نفر جمیعت داشته.
۱۹۷۳
۱۹۷۳ میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۳ ره ورزا ِسال دونستنه. این سال کبیسه میه.
۱۹ فوریه
۱۹ فوریه سالِ پنجاه‌اُمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
پاشاکلا اربابی
پاشاکلا اربابی اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.
ارمنجی
ارمنجی (armenji) اتا پستاندار ِجونور هسته که ونه تن اتا تَلی‌تَلی‌دار پوشش جه دَپوشنی‌یه و زمونی که احساس خطر هاکنه شه جه این پوشش جه محافظت کانده. تشی و ارمنجی میون زیست‌شناسون فرق یِلنه.
پاشاکلا اربابی
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۶۸۷ نفر (۳۳۶خانوار) بی‌یه.
منابع
پاشاکلا اربابی
زرآباد (کنارک)
زرآباد (کنارک) سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که زرآباد شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۰۰۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:زرآباد شهرستان
هاکوگاوا، هیوگو
هاکوگاوا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۶۷٬۶۳۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۳۸٫۵۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۹۳۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۰-۰۶-۱۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریمْ بگردستن
رج:هیوگو شهرون
آنتونین زاپوتسکی
آنتونین زاپوتسکی از سال ۱۹۵۳ تا سال ۱۹۶۸ دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی بود و همچنین پست رئیس جمهور چکسلواکی را از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۸ برگزار کرد. نوستالینی مجبور شد مجبور شود آلکساندر دوبچک در جریان جنبش اصلاحی کوتاه مدت سال ۱۹۶۸.
منابع
رج:رؤسای جمهور چکسلواکی رج:رهبران حزب کمونیست چکسلواکی
باج کاکون
باج کاکون یتا جوندار چله (راسته) بندپه ئون جا هسه. باج کاکون رده بئوئون قرار گیرنه و راسته راست بالون قرار دارنه.
۲۹ دسامبر
29 دسامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 29 دسامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
29
۲۰ فوریه
۲۰ فوریه سالِ پنجاه و یکمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۲۰
پل کارر
پل کارر (بزائه‌یِ ۱۸۸۹ – بمرده‌یِ ۱۹۷۱) اتا سوئیسی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۷ میلادی، کاروتنوئیدها، فلاوینها و ویتامین‌های آ و ب۲ بشناسی‌ین وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
ماچک‌پشت
جمعیت
اینتا روستا، اسفیورد شوراب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۰۰۰ نفر (۹۵۴خانوار) بی‌یه.
پل کارر
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئیس شیمی‎دون رج:۱۸۸۹ بزائه‌ئون رج:۱۹۷۱ بمرده‌ئون
ماچک‌پشت
منابع
ماچک‌پشت
۲۹ مرداد
۲۹ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۸ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
صفی‌آباد (شمالی خراسان)
صفی‌آباد (شمالی خراسان) شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که بام و صفی‌آباد شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۷۹ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۴۲۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
ابی عالی
ابی عالی (متولد 1370) خونشگر سبک فولکوریک اهل ایران هسته. >
فعالیت هنری
ابی عالی اول با ارائه ویسهای دلی به معروفیت برسیه و اسا بعد ازبذشتن حداقل ده سال از فعالیت وی به یکی از پرطرفدارترین خونشر های مازرونی تبدیل بویه وی خونشهای معروفی نظیر: چلچلای خش خون، عروس خاندان، دلبر، جدایی دارنه که تو سبک خدش طرفدار زیادی دارنه،
پیوند به بیرون
رج:رویان رج:خونشگر رج:هنرمند
سَوَتون
سَوَتون اتا تکّه شوبالیئون زرَه هسه کا اشون لینگ و په ره پوشانّنه
۱۹۷۲
منابع
رج:میلادی سال
بالف‌کلا غربی
بالف کلاغربی اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِبابل‌کنار بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، درازکلا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲۷ نفر (۵۰خانوار) بی‌یه.
منابع
بالف کلاغربی
پاهاری زوونون
پهاری ات دسته زوون نوم هسته که هیمالیا کوهستون وَری درنه. اینان زوون‌ها ره هندو-آریایی زوونون دسته دله جا دنّه. وشون شه سه‌تا چلّه هستنه که شرقی، غربی و میونی جه رَسِد بینه. پهاری جه نپال جه بی تا اوتاراکند و هیماچال پرادش و جامو و کشمیر گپ زنّه. این دسته‌یِ ایسم ره «پَهار» کلمه سر جه بیتنه که یعنن کوه.
منابع
رج:هندو-آریایی زوونون
سِندَل
سندل اتا جو پاوجار هسه کا وی سر وشاردست (واز) هسته و ونه سنگینی دی معمولا پریک (کم) هسه. سندلئون چونکا خلی سبوک و راحت هسه ، گهرم جه ئون دله خلی بخاسنی هسه.
آویشکه
کوهنه ترین سندل کا دیار هاکردنه  امریکا اورگن دله بیه کا 1000 سال قدمت داشته.
قدیمیج یونون دله دی کمدینئون و آکتورئون و فیلسوفئون وه ره په کشسنه.
ممبئون
[//en.wikipedia.org/wiki/Sandal ویکی‌پدیای انگلیسی]
۳۰ مرداد
۳۰ مرداد هجری شمسی، مساوی ۲۹ فردینه ما تبری.
بمردون
رج:مرداد
زهک
زهک سیستان و بلوچستان اوستان ره اتا شهر هسته که زهک شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳٬۳۵۷ نفر جمیعت داشته.
ریچارد کوهن
ریچارد کوهن (بزائه‌یِ ۱۹۰۰ – بمرده‌یِ ۱۹۶۷) اتا آلمانی شیمی‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۸ میلادی، کاروتنوئیدها و ویتامین‌ها ره دربَوِردِن  وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
زهک
په‌نویس
رج:سیستان و بلوچستان اوستان شهرون رج:زهک شهرستان
ریچارد کوهن
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمی‎دون رج:۱۹۰۰ بزائه‌ئون رج:۱۹۶۷ بمرده‌ئون
چناران‌شهر
چناران شمالی خراسان اوستان ره اتا شهر هسته که بجنورد شهرستان دله قرار دارنه و سال ۱۳۹۲ شمسی تاسا شهر هسه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۳۸۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:شمالی خراسان اوستان شهرون
فوتَو
اتا تی چینیج کولا بیه (کوهنه چینیج جه :幞頭;)  چین قدیمون گادر اینتا سرپوشن خلی اهمیت داشته اشونه سه  هزار سال جه ویشتر قدمت داینه. اینتا کولا پرلین (اولین) کش ، ایمپراتور وو گادر تن کاردنه.
۲۱ فوریه
۲۱ فوریه سالِ پنجاه و دومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته.
بریم بگردستن
۲۱
حزب‌الله
حزب‌الله اتا سیاسی-نظامی سازمان هسته که لبنان دله دَره. حزب‌الله ِگروه ره اوایل ۱۹۸۰ بساتنه. ونه ایدئولوژی اتی اسلامی تفکرات هسته که روح‌الله خمینی، ایران دله، بسات بی‌یه.
اون گادِر که لبنان دله‌یی جنگ شروع بیّه، حزب‌الله ره ایران ِسپاه نظامی آموزش هِدائه و وشون ره پولی کومِک هاکرده. حزب‌الله لبنان ۳تا اصلی هدف ره شه اَرمون دونده: امپریالیستی آثار ره شه کشور جه حذف هاکنه، لبنان فالانژون حزب ره مجازات هاکنه و اتی اسلامی حکومت ره لبنان دله بسازه. آمریکا متحده ایالات، هلند ،   بحرین مصر بریتانیا، اتریش، کانادا, اروپای اتحادیه و ایسرائیل حزب‌الله ره اتا تروریستی گروهک دونّه.