cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
محمدعلی بهمنی
محمد علی بهمنی27 فروردین 1321 بندرعباس دله دنیا بیموئه.و شاعر و غزلسرا هسه. ونه اولین شعر سال 1330 چاپ بیه.
ونه شعرها
بعضی از ونه شعرون:
هایک کامرلینگ اونس
هایک کامرلینگ اونس اتا هلند فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۱۳ میلادی، هلیم مایع بساته و دمایِ پایینِ وضعیت سر تحقیق کرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:هلند فیزیکدون
لاکشادویپ
لاکشادویپ جزایر اتا یک‌پشتِ مناطق هستنه که هند ِکشورِ جنوب‌وری درنه. این ایالتِ مرکز کاوارتی و ونه گت‌ترین شهر آندروت هسته. لاکشادویپ گتی سرجمع ۳۲ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۶۴٬۴۲۹ نفر جمیعت داشته. لاکشادویپ دله رسمی زوون، هندی و انگلیسی هسته و مالایالم هم برسمیت بشناسی وونه.
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها
رزکنار
رزکنار اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، خشکرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۸۰۶ نفر (۲۴۴خانوار) بی‌یه.
صدرا (فارس)
صدرا (فارس) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که شیراز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۸ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۹۱٬۸۶۳ نفر جمیعت داشته.
طسوج (کوار)
طسوج (کوار) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که کوار شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۷ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۵۵۵ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:کوار شهرستان
نارندرا مودی
راجیو داموددار گاندی اتا هندی سیاستمدار هسته که سال ۲۰۱۴ جه هند نخست‌وزیر بیه. پیش از این، گجرات ایالت دله سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۴، نخست‌وزیری داشته. وه میلس دله هم سابقه دارنه و بهاراتیا جاناتا پارتی (بجپ) و رشتریا سایامسواک سانگ (رس) دله عضوه.
منابع
رج:زننه آدمون رج:هند نخست‌وزیرون
لی تنگ هوی
لی تنگ هوی اتا تایوانی سیاستمدار بی‌یه که سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۰ چین ِرئیس جمهور و کومتونگ رئیس بی‌یه. وه اولین کسی بی‌یه که «چین ِجمهوری» دله ریاست جمهوری جا برسی‌یه. وه شه همون تایوان ِآدِم بی‌یه و ونه دوره سعی بیّه که این جزیره‌ی حاکمیت ره مله‌یی‌ته هاکنن و وه موفق بیّه که جهونی حمایت جلب هاکنه.
منابع
رج:زننه آدمون رج:تایوان رییس‌جمهورون
فیروزکلای تکیه
فیروزکلای تکیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. فیروزکلای تکیه مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش دابودشت، دهستان دشت سر، روستای فیروزکلا هسته. این بنا ۱۱۶۸۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۲-۲۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون تکیه‌ئون
زوریخ کانتون
زوریخ ِکانتون (آلمانی جه: Zürich) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۱٬۳۷۱٬۰۰۷ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۱٬۷۲۹ کیلومترمربع هسته. زوریخ ِمرکزی شهر نوم زوریخ هسته. این کانتون سال ۱۳۵۱ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۱۷۱تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
زوریخ
ماکس فون لائو
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان فیزیکدون
بولشوی کینل
بولشوی کینل اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۴۳۶ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۴٬۹۲۹ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و سامارا روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
سرتپه قلعه
سرتپه قلعه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. سرتپه قلعه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآباد جنوبی، ۳ کیلومتری شمال شرق روستای آهنگرمحله هسته. این بنا ۱۱۲۶۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
۱۸ سپتامبر
18 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 18 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
18
پچیک سوندا
اداره
پچیک سوندا و اتی دیگر جزیره‌ئون که گت سوندا نوم دارنه، جمعا سوندا مجموعه ره شکل دنه.
پچیک سوندا ات‌خله گت و خورد جزیره جه تشکیل وونه. این ناحیه که اندونزی شنه، اداری تقسيمات دله بالی, غربی نوسا تنگارا, شرقی نوسا تنگارا و اتکه ملوک اوستان دله دره.
پچیک سوندا اتا جزیره دارنه که وه ره تیمور گننه. تیمورِ شرقی نصفه شه اتی سیوا کشور هسته.
جئولوجی
زمین‌شناسی نظر، پچیک سوندا شه د جور جزیره‌ئون جه رسد وونه. ونه شمالی دسته، آتشفشونی هستنه. اینتا گروه دله بالی, لومبوک, Sumbawa, Flores و Wetar درنه. چنتا کوه حلا این منطقه درنه که وشون چکل جه آتشفشان در زنده. این کوهون پلوئسن دوره شنه که آسیا و اندونزی صفحه هئی جه بخردنه و کوه در بزو
اتی دیگر جنوبی جزایر دسته‌نه که اونجه Sumba, Timor و Babar درنه. اینجه آتشفشان نکته.
منابع
رج:اندونزی جزیره‌ئون
سامارا روخنه
سامارا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه، سامارا دله دره و ۵۹۴ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۴۶٬۴۵۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ولگایِ اتا چلّه هسته. بولشوی کینل ونه اتا درکا-چله هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
اروپایی سوسیالیستون حزب
اروپایی سوسیالیستون ِحزب (اختصاراً PES) اتا سوسیال دموکراسی حزب هسته که اروپا دله سیاسی فعالیت دانّه. این حزب شه شامل اتخله احزاب وانه که هرکامین شه اروپا اتحادیه (EU) و یا سایر اروپایی کشورون دله فعالیت دارنه.
PE دله بعضی احزاب خله شه کشور دله قوی هستنه که بعضی‌شون ایتالیای دموکراتیک حزب (PD)، بریتانیای کارگر حزب، فرانسه‌یِ سوسیالیست حزب (PS)، آلمان سوسیال دموکرات حزب (SPD)، اسپانیایِ سوسیالیست کارگرون حزب (PSOE) هستنه. البته بعضی حزبون هم کشورهایی دله دَرنه که اروپایِ اتحادیه جزء نینه که ترکیه‌یِ خلقون دموکراتیک حزب و جمهوری‌خاه خلق حزب اینان دسته جه هستنه.
عقاید
اون گادِر که اروپایِ ذغال‌سنگ و فولادِ مشترک جامعه تأسیس بیّه، این حزب ره بساتنه و هَنتا اروپا دله فعال‌ترین گروه‌ها جه هسته. این گروهِ ایدئولوژی سوسیال دموکراسی په‌روو هسته و ونه اعضایِ هدف اتا جدیدِ اجتماعی اروپایِ بساتِن هسته.
سوسیالیست‌ها شه اولویتون ره اشتغال و زندگی ِاستانداردون علیه رکود، آب‌وهوایی تغییر مُخبر بی‌ین، اجتماعی و امنیتی عدالِت و... اعلام کانّه.
سازمان‌دهی
بیست و هشت کشور دَرنه که وشون دله حزب یا احزابی وجود دانّه که اروپایِ سوسیالیستونِ حزب ِزیرمجموعه بائه. این بیست و هشت کشور دله فقط نروژ هسته که هَنتا اروپا اتحادیه دله عضو نیّه و الباقی این اتحادیه دله دَرنه.
یازّه‌تا کشور دیگه هم دَرنه که وشون دله احزابی وجود دارِن که اروپایِ سوسیالیستونِ حزب ره عضو نَواشِن ولی ونه په‌روو و طرفدار بائِن، این کشورون اتحادیه دله عضو نینه و همینسه اروپایِ سوسیالیستونِ حزب وشون ِاحزاب ره شه عضو نَکانده.
آخرین سری هم کشورونی هستنه که وشون دله حزبونی دَواشِن که اروپایِ سوسیالیستونِ حزب ِناظر ِعضو بائِن. اینان کشورها یا خله پچوک هستنه (آندورا و سن مارینو واری) یا اصلاً اروپا دله دَنینه و آسیا و آفریقا شِنه‌نه (مصر و اسراییل واری)
فیروزکلای پل (آمل)
فیروزکلای پل (آمل) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ رضا شاه دوره جه رسنه. فیروزکلای پل (آمل) مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش دابودشت، دهستان دشت سر، روستای فیروز کلا هسته. این بنا ۱۱۶۸۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۲-۲۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
ملوک جزیره‌ئون
مَلوک (که وه ره مولوکاس, ملوکان  هم گننه) ات سری جزیره هستنه که اندونزی کشور دله درنه. ملوک جزایر کوهستانی هسته و فعال آتشفشان هم دارنه. ونه خاک همینسه خوبش زراعت وونه و وارش هم علاییده زنده.
این جزایر دله 1950 تا 1999 میلادی فقط اتا اوستان بی‌یه و این گدر ونه شمال ره سیوا، اتا اوستان هکردنه و هنتا هم همین د اوستان ره دارنه: ملوک اوستان و شمالی ملوک. جزیره‌ئون مردم ویشته مسلمون و ات‌که مسیحی هستنه. سال‌های 1999 تا 2002 وشون میونه جنگ و درگیری هم بئی بی‌یه.
پودوچری
پودوچری اتا یک‌پشتِ مناطق هستنه که هند ِکشورِ جنوب‌وری درنه. این ایالتِ مرکز و ونه گت‌ترین شهر پوندیچری هسته. پودوچری گتی سرجمع ۴۹۲ کیلومتر مربع هسته. سال ۲۰۱۱ سرشماری گنه که این ایالت ۱٬۲۴۴٬۴۶۴ نفر جمیعت داشته. پودوچری دله رسمی زوون، تامیل، فرانسوی و انگلیسی هسته و مالایالم و تلوگو هم برسمیت بشناسی وونه.
پودوچری شه چارتا شهر جه تشکیل وونه که هئی جه سیوا-سیوا هستنه و هرکمین هندِ یک‌وَر درنه و همه ساحل‌کناره هستنه. چون این چارتا شهر قدیم فرانسه مستعمره بینه، اسا اتا یک‌پشتِ منطقه ره تشکیل دِنّه.
منابع
رج:هند ایالتون و یک‌پشت سامون‌ها رج:فرانسه قدیمی مستعمرات
مازرون نساجی
نساجی مازندران یا قائمشهر اتا مازرونی فوتوال تیم هسته که قائمشهر/شاهی شِنه. نساجی ره سال ۱۳۳۸ بساتنه و قدیمی‌ترین تیمی هسته که شمال دله بساتنه.
تاریخ
نساجی تیم لیگ‌های جام قدس ۱۳۶۸ و جام آزادگان سال‌های ۱۳۷۰, ۱۳۷۱, ۱۳۷۲, ۱۳۷۳ دله دیی‌یه. اون گادِر که نساجی ِکارخنه‌ئون رِقِد بوردنه، نساجی وضع هم نخاش بیّه. این تیم ره خصوصی آدمون ره بَروتنه ولی ونه مشکل حل نیی‌یه.
سال ۱۳۹۷ نساجی و خونه به خونه رقابت نزدیکی داشتنه و نفت مسجد سلیمون په دومی وسّه کا کاردنه. این رقابت تا آخرین هفته دیّه و آخرسری امتیاز و تفاضل گل برابری کارده ولی نساجی گل‌زده ویشتر جه صعوده هاکرده.
عمادشهر
عمادشهر فارس اوستان ره اتا شهر هسته که لارستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۲۳۵ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:لارستان شهرستان
غربی نو گینه
غربی نو گینه اتا منطقه هسته که نو گینه جزیره‌یِ غربی قسمت ره گننه. اینتا ناحیه اندونزی شنه و شه چنتا اوستان میون رَسِد بئی هسته که همه‌شون مرکزی حکومت جا ات‌که استقلال و شه‌گردونی دارننه. نو گینه دله خله محلی و بومی آدمون و نژادون درنه که جنگل و کوه میون زندگی کننه.
منابع
رج:اندونزی جزیره‌ئون رج:نو گینه
سوک روخنه
سُک اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۳۶۳ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۱٬۴۵۵ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ولگایِ اتا چلّه هسته.
ساگامیهارا، کاناگاوا
ساگامیهارا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۷۰۶٬۳۴۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۲۸٫۸۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۱۴۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۱۱-۲۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
فاروق (مرودشت)
فاروق فارس اوستان ره اتا شهر هسته که مرودشت شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۸ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۵٬۸۶۰ نفر جمیعت داشته.
اروپایی سوسیالیستون حزب
اروپایِ شورا
این ده نفر شورا دله درنه و شه کشور ِسران جه هستنه:
اروپایِ شورا و وزیرون شورا دله
کشورونی که وشون ِرهبری ره اتا سوسیال-دموکرات ِنماینده بعهده دانّه، اینان هستنه: اتریش (ورنر فایمن)، کرواسی (زوران میلانویچ)، چک (بوهوسلاو سوبوتکا)، دانمارک (هله تورنینگ-اشمیت)، فرانسه (فرانسوا اولاند)، ایتالیا (ماتئو رنتسی)، لیتوانی (Algirdas Butkevičius)، مالت (جوزف موسکات)، رومانی (ویکتور پونتا)، اسلواکی (رابرت فیکو) و سوئد (استفان لوفون).
اعضا
سی و سه عضوی که کامل هستنه، به جز نروژ، الباقی اروپایِ اتحادیه دله درنه.
آزاد تپه (الف)
آزاد تپه (الف) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ خله سال جه رسنه. آزاد تپه (الف) گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان روشن آباد، ۳ کیلومتری غرب روستای‌هاشم‌آباد هسته. این بنا ۱۱۲۷۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
اروپایی سوسیالیستون حزب
اعضا
<references group="." />
آزاد تپه (الف)
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
اروپایی سوسیالیستون حزب
منابع
رج:پان اروپایی حزبون رج:سوسیال دموکراسی
مازرون نساجی
کاکَرون
(کاپیتان سوم)
(کاپیتان اول)
(کاپیتان دوم)
کادر فنی
از تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۹۹
مدیرون
از تاریخ ۲۸ آذر ۱۳۹۸
رتبه جهانی
بوریم بگرستن: وبگاه فوتبال دیتابیس
په‌نویس
<references group="یادداشت"/>
بریم بگردستن
*
شرمه‌کلا
منابع
شرمه‌کلا
هوی پی سون
منابع
رج:تایوان نخست‌وزیرون
۱۹ سپتامبر
19 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 19 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
19
ویالون
ویالون، ویلون یا ویلن اتا زهی ساز نوم هسته که آرشه جه بَزه وانه. ویالون چارتا سیم دانّه. که وشون نت ره معمولاً G ،D ،A و E نوم جه کوک کانّه. ویالون ره وقتی خانّه بَزنِن یِلنه سمت ِچپ ِترقوه‌ی ِهِسِّکا بِن (کول ِبِن) و چنه بِن وه ره قرار دِنّه. بعضی‌ها که چپ دَس هستنه، دستگاه ره شه دَس ِراست سَر سِوار کانّه. ویالون پرده یا اونتی مُدلی سازون ره نموندنه. کسی که خانه سلام ممد آقای باسن طلایی ویالون بَزنه ونه شه چپی انگوسون ِجا ره یاد بَیره و وشون جا ره حفظ بائه. وچون که تازه خانّه ویالون بزوئن ره یاد بَیرن، وشون ِانگوس‌تِک ره برچسب زنّه تا وشون حِواس جمع بائه.
ویالون پچوک‌ترین و بالاترین نواک ره زهی سازون دله دانّه. کسی که خانه ویالون بزنه ره بنشنه ویونالیست (violinist) بائوتن. کسی که ویالون ره سازِنه یا تعمیر کانده ره هم لودر (luthier) گانّه.
ویالون اروپایی و عربی موسیقی دله، مهم‌ترین سازها جه هسته. هچّی زهی سازون دله نتونده ویالون جا ره اروپایی موسیقی وسّه بَیره. این مُدرن ِویالون، که اسا استفاده وانه، چارصد سال عُمر دانّه. بعضی سازها دَرنه که ویالون واری هستنه و تا هزار سال پیش شِنه. ات مدت که بگذشته په، جدید ِارکستون دله، ات‌سری بمونه که، قرن هیودَه‌اُم (۱۷) دله، ویالون ِکارون ره گسترش هِدانه. این ارکسترون خله مهم بَیینه. کم‌کم همه‌ی آهنگسازون ویالون وسّه آهنگ نِوِشتنه. ویالون ره سولوی ساز، مجلسی موسیقی دله، و دیگه سازون (جاز واری) هِمراه استفاده کاردنه. وه ره محلی آهنگون (فولکوریک) وسّه هم استفاده کاردنه.
خله آدمون درنه ویالون ره که «کمونچه» (fiddle) گانّه. این لقب ره معمولاً وقتی استفاده کانّه که گپ ِموضوع محلی و فولکوریک موسیقی بائه.
تاریخچه
«ویالون» ِواژه ره کلمه‌ی ِ ویول (viol) جه بَییتنه و این دِتا ساز همدیگه جه ربط دارنه. ویالون ره مستقیماً ویول ِساز سَر جه نِساتنه. وسالون ِواژه لاتین ِاتا میونی لهجه جه بَییته بیّه که اون کلمه ویتولا (vitula) بی‌یه که ونه معنی لاتینی جه زهی ِساز هسته. بعضی‌ها هم گانّه این کلمه‌ی ریشه ژرمنی زوونون جه هسته و کمونچه معنی ره دِنه. اروپای ِمدرن ِویالون تاریخ ِبگذشتن په، زهی سازون جه تغییر هاکرده و کم‌کم عوض بیّه. این جدید ِمدل ِسازون ره خاورمیونه و شرقی روم ِامپراتوری جه بیاردنه. احتمالاً ویالون ِاولین سازنده‌ئون سه‌جور ساز که اون موقع باب بی‌یه جه ایده بَییتنه. این سه‌تا ساز ربک، که قرن دَهم جه استفاده بی‌یه، رنسانسی کمونچه و لیرا دا براسیو بینه. این جدید ابزار که بساته بیّه ره یِشتنه چَنه بِن.
قرن هیودَهم ِمیلادی دله، چندین خانواده دَیینه که خله خوب بتونستنه سازون ره تعمیر هاکنن یا بِسازِن. بتترین ویالون‌سازون دله بنشنه استرادیواری، آماتی و گوئارنری جه نوم بَوِردِن. بعضی سازون که این آدِم‌ها بساتنه، مُدِرن ِویالون ره موندسته. اسا این ویالون‌ها خله گرون هستنه. اینان ره میلیون‌ها دلار خرینّه و روشِنّه.
ونه قسمتون
ویالون ِاصلی بخش ونه چویی بَدِنه هسته. این بدنه اتا تشدیدکَر ِجعبه واری کار کانده، یعنی ارتعاش تولید کانده تا ویالون ِصدا غارنِه بَواشه. ویالون ِبعضی قسمتون ِنوم ره آدِم ِاعضا نوم جه بَییتنه. مثلاً ونه رو ره «اِشکِم» (belly) گانّه یا ونه بِن ره هم «پشت» (back) گانّه و ونه دِ وَر ره «دنده» (ribs) اسم یِلنه. ونه تار ِجا هم بالا تا پایین «گِس/گِردِن»، «انگوس ِصفحه» و «دِم‌دار» نوم دارنه. تارها هم گِس ِتِک جه بکشی‌یه وانّه تا انگوس ِصفحه و این صفحه دله، اتا پـِل‌مونا سَر قرار گیرنه که این پِل ره «خرک» هم گانّه. پِل ره ویالون سَر ثابت کانّه، تارها وه ره اونجه دارنه. تار ِرشته‌ئون ره اَنده اینجه سِفت و تنگ وَندِنّه که پل تکون نََخاره چون اگه تار شُل بائه، وه شه جا جه تکون خانّه. پل کومِک کانده تا ارتعاش بَدِنه جه بَرِسِه. بدنه‌ی ِدله «ساندپُست» (soundpost) دَره، که اتا تیکّه چو هسته. اینتا اتا پچوک ِانگوس ره موندنه و پشت تا اِشکم ره دانّه. ساندپُست ره هم همون تارها شه جا سَر ثابت دارنه. اشکِم ِوسط دِتا قرینه منحنی یِلنه که وشون دله خالی هسته و وه ره «f ِحفره» نوم جه اِشناسِنّه چون f ِشِکل ره موندِنّه. رشته‌ئون ِبالا هم کوک ِجعبه قرار دانّه که ونه دله سیم گوشی‌ئون ِدور پیچ خانّه و اینتی ویالون ره بَنشِنه کوک هاکردن. اِسائِه بعضی ویالون ره ات‌تی سازنّه که چنه بِن هِرِسته و کسی که دره ساز زَنده بتونه وه ره شه مخاطبون ِدیم‌به‌دیم داره، اگه وه اینتی چی بائه، ونه نوم ره chinrest گانّه؛ البته ات‌جور دیگه هم دره که ونه نوم shoulder rest هسته و ات‌کمه فرق کانده، چون که وه ره فوم جه سازنّه و ات‌جور مخصوص ِلینگ دارنه که کومِک کانده اِس هاکِنن. مبتدی‌ها ویشته اسفنجی و الاستیکی‌ئون ره ترجیح دِنّه.
راحت‌ته کوک بیّن وسّه، ات‌سری آدِمون راهی پیدا هاکردنه که “adjusters” جه بنشنه پچوک-پچوک ِتغییرات ره کوک هاکردن وسّه انجام هدائن. این کار ره زمونی بنشنه انجام هدائِن که ویالون ِصدا فقط ات‌کمه کوک بی‌ین جه فاصله دانّه.
ویالون ِسیم ره پیش‌ته گاسفن ِروده (زه) جه ساتِنه ولی اسا سیم‌هایی که قارنه‌ته هسته وسّه، همون روده سَر اتا نازک ِفلزی لایه یِلنه و نازک ِرشته‌ئون وسّه هم فقط همون فلزی لایه ره یِلنه. ویالون ِجلوی ِبدنه ره صنوبر جه سازِنّه و ونه پشت و دِ وَر ِچو افرا هسته. زهی ساز ره بَنشنه دیگه جور چوئون جه هم بساتِن مثلاً برزیلی چو (pernambuco) جه. بعضی‌ها اسا ویالون ِبدنه ره فیبرکربن جه سازِنّه. زهی سازون دله معمولاً اسب ِمی جه هم استفاده کانّه. (آرشه‌ی ِسَرتِک ِنخ واری)
ساز بزوئن
خله سال طول کَشِنه تا اتا مبتدی یاد بَیره که خار ویالون بَزنه. مبتدیون معمولاً ات‌تی آهنگون جه استفاده کانّه که خله پیچیده نَوائه و مثلاً نِخائه که ونه بزوئِن وسّه چپ و راست ِدَس ره عوض هاکِنی یا... بعضی قطعه‌ها که ویشته استفاده وانّه و خله سخت نینه جه «اساره‌ی سو-سو بزوئن» (twinkle twinkle little star) هسته که موزارت شِنه یا «وَچه‌ویله آهنگ» (Children's Song: اتا آلمانی فولکور) و «رنگین‌کمون په» (Over the Rainbow). این آسون ِآهنگون ِبزوئن په هسته که مبتدیون ِمهارت ویشته وانه و وشون راه کَفِنّه. وشون همینتی آسته-آسته پیشی شونّه و سخت‌ته کار کانّه و جدید تکنیکون ره اتا-اتا یاد گیرنه.
ویولونیست ونه یاد بَیره شه انگوس ره کاجه بی‌یله تا آهنگ «تنظیم» بَواشه؛ یعنی ونه شه دَس ره ویالون ِگِس سَر بالا و پایین بیاره، تا اینتی ارتعاش و صدا عوض بَواشه. این دَس ره بالا و پایین بَوردِن ات‌جور حس سازِنه که خله سبک‌ها دله مهم هسته. وه به کنار، چن جور تکنیک دیگه هم دَره؛ «نغمه‌ای سرش»، «سرش» و «هارمونیک»، «آکورد» و... واری.
ویالون ره بتونّه هِرِسّائه یا هِنیشتی بزوئن. وقتی دَرنه ات‌نفری اجرا کانّه معمولاً اسِّنّه ولی وقتی که ارکستر دله یا شخصی اجرائون سَره هسته معمولاً نیشَرنه ولی این گپ همیشه همینتی انجام نوانه و استثنا بتونده دَواشه.
موزیک
قرون هیودَه و هیژدَه میلادی، آهنگسازونی که ویشته ایتالیایی بینه، ات‌خله آهنگ ره ات‌نفری ویالون بزوئن (=سولو) وسّه بنویشتنه و ویشته شه این آهنگ جه ویالون زونه. این دَسته آدمون جه آرکانجلو کورلی، ویتالی، آنتونیو ویوالدی، وراجینی، جمینیان، لوکاتلی و تارتینی بینه. آلمان دله، سچملزر و بیبر ات‌خله هنرمندونه متن ویالون وسّه بنویشتنه. ات‌کمه په‌یی‌ته، اوایل قرن هیژده بی‌یه که باخ و هندل ات‌سری عالی ِآهنگ ره بنویشتنه.
کلاسیک موسیقی گادِر، گت ِآهنگسازون دله یوزف هایدن، موتزارت و بتهوون ات‌خله ات‌نفری آهنگ (سولو) بساتنه. وشون کارها ویشته مجلسی موسیقی و خصوصاً زهی کوارتت جه نوشتنه.
رمانتیک موسیقی دوره هم ات‌خله هنرمندونه آهنگ ره بنویشتنه که مندلسون، سن-سانس، برامس، بروخ، وینیاوسکی، چایکوفسکی و دورژاک ِکنسرتوئون ره شامل وانه. قرن بیستم دله هم ات‌خله هنرمندونه ِکار بنویشته بیّه. که وشون دله الگار، سیبلیوس، سزیمانوسکی، بارتوک، استراوینسکی، آلبان برگ، پروکفیف، شوستاکوویچ، هیندمیت و پندرسکی نوم آشناته هسته. قرن نوزدَه میون هم نیکولو پاگانینی مشهورترین ویالون‌کر بی‌یه. وه آهنگونی ره بنویشته که قبلی بنویشته‌ئون جه مشکل‌ته وسخت‌ته بی‌یه. مردِم وه ره ات‌تی شیطونی نیرو جه مقایسه کاردنه چون چش ِبِن جه اِشائه و شه بدِن ره عجیب و غریب حرکات دائه. .
اسا چن سال هسته که ویالون جه جاز ِموسیقی دله هم استفاده کانّه که این کار سَره استفان گراپلی ِنوم همه جه معروف‌تره.
مشهور ِویالونیستون
قرن ِآخر ِمعروف ویالونیستون جه فریتز کریسلر، جاسکا هیفتز، دیوید اویستراخ، یهودی منوهین، ایدا هندل، و آیزاک استرن هسته. اسا معروف ویالون‌کرونی که زندنه دله ایتزاک پرلمان، ماکسیم ونگروف، وادیم رپین، نیگل کندی، هیلاری هان، جاشوا بل، و سارا واتکینز دَرنه.
بِریمْ بگردستن
رج:زهی سازون
جورج کلونی
جورج کلونی اتا آمریکایی هنرور نوم هسته که چندین سینمایی فیلم ره درون رول داشته. وه بزایی تبری سال ۱٬۴۱۷ ارکه ما کنتاکی جا هسته ئو هسا لوس آنجلس ئو ئیتالیا جا نیشته ئو سره دارنه.
منابع
رج:امریکا بازیگرون
کونر
کونر اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، خشکرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۲۵ نفر (۶۳خانوار) بی‌یه.
منابع
کونر
ویلیام هنری براگ
ویلیام هنری براگ اتا بریتانیا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۱۵ میلادی، ایکس-ری جه بفهمسته که بلوری ساختارون چتینه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
چلسی کلینتون
چلسی ویکتوریا کلینتون تنها فرزند سابق است ايالات متحده. رئیس جمهور بیل کلینتون و سابق و.س. وزیر امور خارجه و کاندیدای ریاست جمهوری ۲۰۱۶ هیلاری کلینتون. او یک خبرنگار ویژه برای نبک اخبار از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ بود و در حال حاضر با بنیاد کلینتون و کلینتون جهانی طرح کار می کند. از سال ۲۰۱۱، او نقش مهمی در بنیاد گذاشته است و صندلی در هیئت مدیره دارد.
منابع
رج:مردم از لیتل راک، آرکانزاس رج:زننه آدمون
جان دیویس راکفلر
جان راکفلر متولد ۱۸۳۹-۱۹۳۷، ۱۳۱۶-۱۲۱۸ خورشیدی،  گت سرمایه دار  آمریکای تاریخ  دله بیه. راکفلر ریچفورد دله که اتا از مناطق ایالت نیویورک  هسِّه دنیا بیمو. شونزده ساله بیه که شرکت حمل و نقل هویت و تاتل دله به عنوان حسابدار دستیار مشغول به کار بیِّه و هیجده ساله بیه که این شرکتِ حسابدار بیّّه سال 1858 آمریکای دله نفتِ تجارت توسعه پیدا هکرده و راکفلر هم این حوزه ی دله وارد بیِّه و سرمایه گذاری هکرده. سال 1864 لورا سلستیا اسپلمن جا ازدواج هکرده و صاحب 5 وچه بیِّه.وه سال 1870 شرکت استاندارد اویل ره تاسیس هکرده و سالهای بعد هم شرکت های زیادی تاسیس هکرده و بخریه ودر 1882 شرکتِ دفتر ره  نیویورک منتقل هکرده. راکفلر همچنین معدن آهن هم داشته که بعدها اونتا ره بروته. سال 1897 شه خودر ره بازنشست هکرده ولی شه سمت ره به عنوان شرکتِ مدیرعامل، همچنان حفظ هکرده. وره ثروتمندترین مرد عصر جدید دونِّنه. راکفلر سال 1913 حدود 900 میلیون دلار ثروت داشته.ونه دارایی  با اتا رویکردِ مدرن، عمدتاً صرف بساتنِ بنیادهایی بیِّه که تأثیر اساسی  داروسازی، آموزش و تحقیقات علمی دله داشتنه. این بنیادها توسعه تحقیقات پزشکی دله مثل ریشه کنی کرم قلاب‌دار روده و تب زرد پیشگام بینه.
آمریکا دله جاهای زیادی ونه نومدار هسِّنه .مثل راکفلردانشگاه و راکفلر سنتر. جان ديويدسون راکفلر 23 ماه مه 1937  فلوریدا دله بمرده.
منابع
http://raviyan.com/ShowBio/284.aspx
شهردار
شهردار  ئه‌ت کس ره گونــّــــه گه شهر ره گاردننده. ایران دله  شهردار  بصورت باواسطه از طریق مردِم رای بوجــــیه وونه؛ اینتی گه اول مردِم شورای شهر اعضا ره وجینّه بعد این اعضا ، شهردار ره انتخاب کانّه.
برن کانتون
برن ِکانتون (آلمانی جه: Berne و فرانسوی جه: Bern) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی و فرانسوی هسته.
این کانتون دله حدود ۹۶۹٬۲۹۹ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۵٬۹۵۹ کیلومترمربع هسته. برن ِمرکزی شهر نوم برن هسته. این کانتون سال ۱۳۵۳ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۳۸۳تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
برن
فال (مهر)
فال فارس اوستان ره اتا شهر هسته که مهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۷ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۷۵۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:مهر شهرستان
عبادی سره
عبادی سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ رضا شاه دوره جه رسنه. عبادی سره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس شهر آمل، منطقه سبز میدان، نزدیکی بقعه میر بزرگ هسته. این بنا ۱۵۶۲۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۰۳-۱۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
کوندورچا
کوندورچا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۹۴ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۴٬۳۲۷ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و سوک روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
اسفندیارمحله
اسفندیارمحله اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
بولشوی چرمشان
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
اسفندیارمحله
جمعیت
اینتا روستا، خشکرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۴۸ نفر (۵۳خانوار) بی‌یه.
منابع
اسفندیارمحله
نیو انگلند
نیو-اینگلند (انگلیسی جه: US New-England states) اتا منطقه خَوِر گانّه که آمریکای متحده ایالات دله دره و اتی جوغرافی-فرهنگی سامون دارنه. این ناحیه شامل ایالتون رود آیلند، کنتیکت، ورمونت، ماساچوست، مین و نیو همپشایر وانه. قرون هیوده تا نوزدهم این منطقه آمریکایِ مهمترین اقتصادی و ادبی ناحیه بی‌یه.
آزاد تپه (ج)
آزاد تپه (ج) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ خله سال جه رسنه. آزاد تپه (ج) گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان روشن آباد، ۳ کیلومتری غرب روستای‌هاشم‌آباد هسته. این بنا ۱۱۲۷۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
۲۰ سپتامبر
20 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 20 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
20
فتح‌آباد
فتح‌آباد (مرودشت) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که مرودشت شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۴۰۰ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۷۳۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:مرودشت شهرستان
خلیج همیشک فارس
« خلیجِ هَمیشِک فارس» یا «فارس دریامونا»، عونوان ه اتّا ترونه‌ ی سیاسی و میلّی گرایونه که اَتّا آهِنگِ اعتراضی هسه و وِره به خاطره  دست‌بَوِردِن « خلیج فارس» تاریخی نومِ دله وِسّه بَخوندسنه. اینتا اثِر اولین بار  آلبوم فصل ایثار دله توسط محمود علیقلی و ( کامبیز روشن روان ) سالِ ۱۳۶۰ دِله بَخوندِس بَیّه. اما با ابیِ (ابراهیم حامدی) نسخه که اولین‌بارِسّه شَرِ پاریس دله اجرا بَهییّه به شهرت بَرِسیه. شاعیر ترونه فارس دریامونا، عادل حسنی و وِنه آهِنگ‌ساز و تنظیم‌کوننده محمد شمس هسه.
بن بنویشت
رج:فارس دریامونا
لوگوس
لوگوس اتا فلسفی اصطلاح هسته که غربی فلسفه ، روان‌شناسی ، بلاغت و دین دله استفاده دارنه. این کلمه یونانی زوون جه إنه و تونده معانی مختلفی داره: "زمین"، "درخواست"، "نظر"، "انتظار"، "کلمه"، "بیان" ، "حساب" ، "دلیل" ، "تناسب" ، و "گفتمان" واری. این اصطلاح ره فلسفه دله اولین بار هراکلیتوس ( c. 535 ) بکار بَورده و ونه منظور دانشی بی‌یه که اصیل هسته.
لوگوس پیشاسقراطیون گادِر اون نظم و عقلی که طبیعت دله وجود دارنه ره اشاره دانّه. یونانیون وقتی دینه که طبیعت شه وسّه ات‌سری قاعده و قانون دارنه که رعایت کانده، فکر هاکردنه پس اتی عقل طبیعت درون وجود دارنه ولی نتونستنه ونه دلیل ره دونن. همینسه لوگوس کلمه ره بساتنه که این عقلی که بدی‌یه نوونه ولی درک وانه ره سِراق هادن. لوگوس معنی کم‌کم تغییر هاکرده و رواقیون و نوافلاطونیون وه ره خدا جه برابر دونستنه. نوافلاطونی باورون کم‌کم سمتی بورده که اتا خدا ره دنیایِ سرچشمه دونسته و این دیدگاه مسیحیت سر تأثیر بی‌یشته و مسیحی فلسفه اینتی بساته بیّه.
منابع
رج:فلسفه رج:دین تاریخ رج:یونانی فیلسوفون
سینما رکس
سینما رِکس اتا سینما یا تماشاخنه بی‌یه که آبادان شهر دله دیّه. این سینما دله مردم در فیلم اِشانه که تش بیته و ۴۰۰ نفر بَسوتنه و ونه درون بمردنه. آخر هم مَیِّن نَیّه که کی باعث بیّه سینما تش بَیره و بعضی اون گدر ساواک ره مسئول دونستنه و گتنه ساواکی‌ها باعث بینه. این اتفاق انقلاب بیّن دله نقش داشته و مردم ره حکومت جه جری هاکرده. ولی اَی بعداً بعضی باتنه که جمهوری اسلامی ِعوامل و مسلمونِ انقلابیون بینه که این کار ره هکردنه ولی این اتهام هیچ گدر اثبات نیّه.
منبع
رج:سینمائون رج:ایران انقلاب
تابستون
تابستون  سالِ دومین فصل هسته. تابستون گرمتِرین فصل سال بشمارده وونه.
بن مایه
رج:فصل ئون
ناروهیتو
ناروهیتو فعلی امپراتور ژاپن است. او در تاریخ ۱ مه ۲۰۱۹، از دوره روا به طلای گل سرخ، به دنبال امپراتوری امپراطوری ژاپن از امپراطور آکی‌هیتو، در تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۱۹ او پادشاه ۱۲۶ است با توجه به ژاپن سنت صدر.
منابع
رج:زننه آدمون رج:امپراتوران ژاپنی
یوآخیم گاوک
یوآخیم ویلهلم گاوک یک سیاستمدار آلمانی و فعال حقوق مدنی است که از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ به عنوان رئیس جمهور آلمان خدمت کرده است. سابق لوتران کشیش او به عنوان برجسته ضد کمونیست حقوق مدنی و سیاسی حقوق مدنی فعال در آلمان شرقی.
منابع
رج:آلمان رییس‌‌جمهورون‏
لوسرن کانتون
لوسرن ِکانتون (آلمانی جه: Luzern) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۳۹۴٬۶۰۴ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۱٬۴۹۳ کیلومترمربع هسته. لوسرن ِمرکزی شهر نوم لوسرن هسته. این کانتون سال ۱۳۳۲ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۸۷تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
لوسرن
لورنس براگ
ویلیام لورنس براگ اتا بریتانیا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۱۵ میلادی، ایکس-ری جه بفهمسته که بلوری ساختارون چتینه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته. وه جوون‌ترین دانشمندی هسته که نوبل ِفیزیکِ جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا فیزیکدون رج:استرالیا فیزیکدون
زمستون
زمستون  سالِ چهارمین فصل هسته. زمستون سردِترین فصل سال بشمارده وونه.
بن مایه
رج:فصل ئون
۲۱ سپتامبر
بریم بگردستن
21
فدامی
فدامی فارس اوستان ره اتا شهر هسته که داراب شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۷ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۰۹۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:داراب شهرستان
حسن قریشی طیبی سره
حسن قریشی طیبی سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. حسن قریشی طیبی سره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بافت قدیم شهر آمل، نیاکی محله، پ ۷۸۸ هسته. این بنا ۱۵۶۲۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۰۳-۲۸ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
fa:خانه حسن قریشی طیبی
میورا، کاناگاوا
میورا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۹٬۳۷۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۲٫۲۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۵۲۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
باهار
باهار سالِ اولین فصل هسته. باهار سالِ معتدل فصل بشمارده وونه.
بن مایه
رج:فصل ئون
والو تپه
والو تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ خله سال جه رسنه. والو تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآبادجنوبی، جنوب غربی روستای جلین سفلی هسته. این بنا ۱۱۲۷۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
کوروش کبیر (فیلمنومه)
مسعود جعفری جوزانی مروسم رونمایی اینتا اثرِ دله،  «فیلم کوروش کبیر» ره بساتن ره  شه گت ترین آرزو  اعلام هاکرده.
درزی‌محله (بابلسر)
درزی‌محله (بابلسر) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
کوروش کبیر (فیلمنومه)
منابع
رج:کتاب رج:سینما
درزی‌محله (بابلسر)
منابع
درزی‌محله (بابلسر)
اکرم فهیمیان
اکرم فهیمیانبابلی شاعر و عکاس و طراح هسه. و از 16 سالگی شعر باتنه شه استاد پلی مهدی مرتضوی سپری هاکرده و اولین شعری که درباره پیامبر بائته تو جشنواره مقام بیارده.ونه شعرون کتابا و مجله های مختلف چاپ بیه.ونه شعرا اکثرا مذهبی و جشنواره ای هسه.و عکاس طبیعت هسه و خله در طراحی قصه مهارت دارنه.و سایت آرتیست ویکی ره هنرمندان وسه طراحی هاکرده.
پیوند به بیرون
رج:فارسی شاعرون
قائمیه
قائمیه فارس اوستان ره اتا شهر هسته که کوه‌چنار شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۷۰ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲۶٬۹۱۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:کوه‌چنار شهرستان
کیخامحله
کیخامحله اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، خشکرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۹۸۱ نفر (۲۹۵خانوار) بی‌یه.
منابع
کیخامحله
کالج مهندسی و علوم کامپیوتر فریبرز مسیح
کالج مهندسی و علوم کامپیوتر فریبرز مسیح که وره به اختصار کالج مسیح هم گاننّه، اتتا کالج از مجموع هفت کالجون اصلی دانشگاه ایالتی پورتلند هسه. ونه فعلی نوم ره از نوم اتتا مهندس ایرانی به نوم «فریبرز مسیح» بَهیتنه ، که وه خِدِش فارغ‌التحصیل رشته مهندسی سازه از همین اتتا دانشکده بییه.
منابع
رج:دانشگائون
چارلز گلوور بارکلا
چارلز گلوور بارکلا اتا بریتانیا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۱۷ میلادی، عناصر مشخصات ره ایکس-ری جه کشف کرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
سیمین، نادر جه طلاق بئیتن
جدایی نادر از سیمین اتا فیلم هسته که اصغر فرهادی بساته.
چارلز گلوور بارکلا
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا فیزیکدون
سیمین، نادر جه طلاق بئیتن
منابع
رج:ایرانی فیلمون رج:فارسی فیلمون
ششما
ششما اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۶۸ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۶٬۱۹۶ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
ایرانیج شمال‌غربی زوونون
شمال‌غربی ایرانیج یا ایرانی شمالغرب زوونون اتا چله از ایرانیج غربی زوونون هستنه که کوردی زوونون، تالشی، بلوچی، گیلکی و مازرونی زوون ره شامل وونّه. این زوون‌ها احتمالاً هم‌ریشه ونه بوئن. وشون دله حروف ِتبدیل بیّن ِروند ایرانیج جنوب‌غربی زوونون و فارسی جه فرق دارنه؛ مثلاً «ز» ویشته گدر «ج» یا «ژ» وونه یا مثل، «و» تبدیل به «گ» و «ب» نیّه یا پهلوی «ز» ره «د» نکردنه. البته مقداری که شمال‌غربی زوونون تغییر هاکردنه، هئی جا فرق دارنه و بعضی ویشته و بعضی کمته تغییرات داشتنه.
منابع
رج:ایرانیج زوون
پئیز
پئیز سالِ سومین فصل هسته. پئیز، سالِ رنگارنگ فصل بشمارده وونه.
بن مایه
رج:فصل ئون
۲۲ سپتامبر
22 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 22 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
شفاهی سره
شفاهی سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. شفاهی سره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، خ آیت‌الله جوادی آملی، بافت قدیم نیاکی محله هسته. این بنا ۱۷۸۰۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۲-۱۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
۲۲ سپتامبر
بریم بگردستن
22
شفاهی سره
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
کاما روخنه
کامه یا کاما  اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۱٬۹۶۷ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۵۲۳٬۳۲۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ولگایِ اتا گتِ چلّه هسته که کازانِ شهرِ پَلی جه، وُلگا دله بشندی وونه.
این دِرکا، شه چندین درکا-چلّه دارنه که ششما، ویاتکا، ایک، ایژ، بلایا، چوسوایا، کوسوا، اینوا، یایوا روخنه، ویشرا، کُلوا، کوسا، وسلیانا ونه گت‌ترین‌ها هستنه.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
آل پاچینو
آلفردو جیمز «اَل» پاچینو (بزائه ۲۵ آوریل ۱۹۴۰) اتا کارگردون و بازیگر آمریکایی هسته.وِ بیشتر شه بازیگری سبک جا که متد، پر شور و برون گرا و بازی فیلم های پدرخوانده ، بعدظهر سگی ، بوی خوش زن و صورت زخمی دله معروف بیه. وِ هشت بار اسکار وِسه نامزد بیه که اته بار جایزه را بورده. ونه لقب سلطان هسته و تمام ادوار بازیگری شاهکار وره دوننه.
دیّن و شِرو
آل پاچینو نیویورک دله دنیا بمو. ونه پر شرکت بیمه کار کرده و ونه مار رز نوم داشته.اصیلتا اهل سیسیل ایتالیا بیه.وقتی دِ سال داشته ونه پر و مار همدیگر جا سیوا بینه. اون گدر به بعد شه مار جا زندگی کرده. ۲۲ سالگی شه مار رِ از دست هِدا.
زمانی که ده سال داشته شه رفیقون دله سانی مشهور بیه و بیسبال کا کرده. بازیگر ره هم همون وچگی مشهور بیه. سن 17 سالگی ترک تحصیل هاکرده و ونه خانواده راضی نینه و همین تی بیه که خنه جا فرار کرده.آلپاچینو از ۹ سالگی سیگار کشیه و ماری جوانا معمولی هی بکشیه ولی هیچوقت مواد مخدر کار نزو. ونه دِتا بهترین رفقون انّه مواد بکشینه ، خله زود بمردنه. آلپاچینو مدرسه دله خله دوا کرده و خله شر بیه. نوجوون بیه بازیگری ره شروع هاکرده. بعد چند بار اجرای تئاتر هی پول کسب هکرده که کلاس بازیگری ثبت نام هکرده. ونه بار در سن ۴۳ بمرده و تو همان سال ونه گت پر (مار پر) هی بمرده.
دهه ۱۹۷۰
سال ۱۹۶۹ بازیگری ره شرو هکرده. همون سال ها جایزه تونی که جایزه تئاتر بیه ره کسب هاکرده.فرانسیس فورد کاپولا ونه جا بازی پدر خوانده دله یسّه دعوت هاکردنه و مایکل کرلئونه نقش ره ونه دست هِدانه. پاچینو این نقش دله کا هاکردن سّه نامزد اسکار بیه. فیلم سرپیکو دله هم جایزه گلدن کلوب ره بیته. بعد اون هم پدرخوانده ۲،بعد از ظهر سگی و عدالت دله همه یسّه بازی هکرده.
دهه ۱۹۹۰
و این دهه فیلم های پدر خوانده ۳، وکیل مدافع شیطان، نفوذی، تالار شهر دله بازی هکرده اما بی شک ونه بهرین فیلم، فیلم بوی خوش زن بیه که اوسکار جایزه و گلدن کلوب ره بیته. فیلم مخمصه دله رابرت دنیرو ور هم بازی هکرده.
دهه ۲۰۰۰ به بعد
این دهه کم بیش کار هکرده و فیلم تازه کار ، بی خوابی ، تاجر ونیزی ، قتل عادلانه دله و سریال فرشتگان در آمریکا دله بازی هکرده و این دهه جایزه امی و گلدن کلوب ره کسب هکرده. از ۲۰۱۰ به این ور هم فیلم تو جک رو نمیشناسی دله بازی هکرده که ونه بهترین کار هم بیه. در سال ۲۰۱۴ مدال هنر ره اوباما جا جایزه بیته.
سبک بازی
پاچینو سبک خاصی از بازیگری ره دارنه و مشت استعداد هسته و هر نقش دله که ظاهر بونه گرم صدا دارنه و شه کل بدن جا کا کنه و خله شه چش جا کا کنه و اینتا بازی اوج پدرخوانده ۲ دله بیه .آل پاچینو بربس مخاطبین و منتقدین دست ستایش بیه و رابرت دنیرو و جک نیکلسون و داستین هافمن ور وشون ره بازیگری گتون دونه.
شخصی دیّن
تا اسا ازدواج نکرده ولی سه تا وچه دارنه. مدرسه دله همیشه ونه اسم ره غلط تلفظ کردنه و گته تنها چیزی که مدرسه دله خار یاد بیته شه اسم بیه. شکسپیر هودار هسته و اته نمایش که شکسپیر بنویشت بیه دله بازی هکرده.
پاچینوی خجیر گپ
مایکل کورلئونه سخترین نقشی بیه که بازی هکردمه و هیچ کس جز فرانسیس فورد کاپولا این نقش سّه مره نخواسته چون مِن سبک معماگونه وره بازی کردمه.
مردم فکر کننه بین رابرت دنیرو و من رقابت وجود دارنه. و دوست خوب من هسته و نکات مشترک زیادی با هم دارمی.من عاشق کار های کمدی وِ هستمه و او واقعا نابغه هسته.
جوایز و افتخارات
شامل لیست دست‌آوردها شخصیتی و فردی هسته.
دیگر
افتخارات در رتبه‌ها و رای‌های نظرسنجی در وب سایت‌ها رسانه‌ها کانال‌ها و مجلات معتبر.
ایرانسل
ایرانسل اتتا شرکت مخابراتی ایرانی هسته، که در زمینه ارائه خدمات شبکه تلیفون همراه، خدمات اینترنت همراه و وایمکس، فعالیت کانده. اینتا شرکت در سال ۱۳۸۴ با سرمایه‌گذاری مشترک گروه ام‌تی‌ان (۴۹٪) و شرکت صنایع الکترونیک ایران (۵۱٪) راه‌اندازی بییه.
پیوند به بیرون
رج:ایران
ویاتکا
ویاتکا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۱٬۳۱۸ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۲۸٬۷۱۳ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کاما روخنه‌یِ اتا چلّه هسته که شه چنتا پچیک‌ته درکا جه تشکیل وونه که کیلمز، پیژما، مولوما، چپتسا، لتکا و کوبرا نوم دارنه.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
قطرویه
قطرویه فارس اوستان ره اتا شهر هسته که نی‌ریز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۸ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲٬۸۹۵ نفر جمیعت داشته.
۲۳ سپتامبر
23 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 23 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
23
کیلمز
کیلمز اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۹۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۷٬۱۶۰ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ویاتکایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
تاناکا کاکوئی
تاناکا کاکوئی ژاپن نمایندگان مجلس (مجلس نمایندگان) از ۲۶ آوریل ۱۹۴۷ به ۲۴ ژانویه ۱۹۹۰ و به عنوان ۴۰ نخست وزیر ژاپن از ۷ جولای ۱۹۷۲ تا ۹ دسامبر ۱۹۷۴ دو اصطلاح او توسط ۱۹۷۲ انتخابات عمومی تقسیم شده است.
آنتونی ادن
رابرت آنتونی ادن یک سیاستمدار بریتانیایی بود که سه دوره را به عنوان وزیر امور خارجه در اختیار داشت و سپس مدت زمانی نسبتا کوتاه به عنوان نخست وزیر بریتانیا از ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۷ بود.
تاناکا کاکوئی
منابع
رج:ژاپن نخست‌وزیرون
آنتونی ادن
منابع
رج:بریتانیا نخست‌وزیرون
بی‌بی‌خانم استرآبادی
بی‌بی خانوم استرآبادی اتا ایرانی زنا بی‌یه که نوکنده دله دنیا بمو و تهرانِ دربار دله گت بیّه. وه اولین‌کَش ایران دله کیجائون وسّه مدرسه بساته که باعث بیّه تهرونِ ملّائون وه ره مرتد و کافر بنومن و ونه سِره ره تش بزنن. ولی ای دِباره مدرسه ره چن سال دمبال‌ته راه دمبدا. زمونی که اتا ناشناس مردی «تأدیب النسوان» کتاب ره بنویشته و تنک هاکرده، بی‌بی‌خانم بدی‌یه که کتاب دله زنان ره خله نخاش-نخاش گپ زنده و همینسه ونه جواب ره «تأدیب الرجال» رساله جه هدا و ونه دله برابری جه گپ زنده و مردهایِ رفتار و هکردی ره نقد کنده. بی‌بی‌خانم مشروطه رمبش دله هم نقش داشته و مشروطه‌چی‌ها ره پول دائه.
منابع
رج:گت مردمون گرگان رج:ایران نویسندگون رج:ایران اکتیویستون
شوییز کانتون
شوییز، اشووتس یا شویتز' (آلمانی جه: Kanton Schwyz [ʃviːts] رومانش جه: Chantun Sviz; فرانسوی جه: Canton de Schwytz; ایتالیایی جه: Canton Svitto) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۱۴۴٬۶۸۶ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۹۰۸ کیلومترمربع هسته. شوییز ِمرکزی شهر نوم هم شوییز هسته و کانتون نوم ره این شهر جه بیتنه. این کانتون سال ۱۲۹۱ میلادی (همون گدر که سوییس ِاتحادیه بنا بیّه)، این کشور دله عضویت دارنه و اسا ۳۰تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
شویتز جایی قرار دارنه که ونه جنوب آلپ کوهون دره و ونه ور-ور لوسرن دریاچه و زوریخ دریاچه درنه. سوییس ِکشور شه نوم و پرچم ره اینتا کانتون جه بیته.
منابع
شوییز
یوهانس اشتارک
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان فیزیکدون
ایرانیج جنوب‌غربی زوونون
ایران جنوب غربی زوونون یا جنوبغربی ایرانیج اتا چله از ایرانیج غربی زوونون هستنه که فارسی، لوری و اچمی وشون دله گتِ زوون هستنه.
تاکئو میکی
تاکئو میکی یک ژاپن ایز سیاستمدار که از ۴۱ تا نخست وزیر ژاپن از ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۶ خدمت میکرد.
منابع
رج:ژاپن نخست‌وزیرون
رایتل
شیرکت خدمات ایرتیباطی رایتل وابسته به سازمون تأمین اجتماعی، سیم کارت‌ون نسل سوم و چهارم شبکه تیلیفون همراه ره با نوم تجاری رایتل  ارایه کانده. رایتل از دِتا کلمه "رای" که به معنای «خرد، هوش،فکر و اندیشه» هسته و تل (tel) تشکیل بییه.
پیوند به بیرون
رج:ایران
منوچهری سره (آمل)
منوچهری سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ صفویون دوره ـ قاجاریون دوره جه رسنه. منوچهری سره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس شهر آمل، نیاکی محله هسته. این بنا ۲۱۹۸۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
پیژما
پیژما اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۳۰۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۴٬۹۸۱کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ویاتکایِ اتا چلّه هسته.
منوچهری سره (آمل)
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
پیژما
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
کارزین
کارزین فارس اوستان ره اتا شهر هسته که قیر و کارزین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۷۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۸٬۸۴۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:قیر و کارزین شهرستان
۲۴ سپتامبر
24 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 24 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
24
خشک‌رود (بابلسر)
خشک‌رود (بابلسر) اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
منابع
خشک‌رود (بابلسر)
مولوما
مولوما اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۴۳۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۲٬۳۹۹کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ویاتکایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
رحمت‌الله حسن‌پور
رحمت الله حسن پور قادی که «تنهای سوادکوهی» (بزائه ۱۳۳۴، زیرآب - بمرده ۱۳۹۹، قائمشهر) تخلص کرده، مازرونی شاعر بی‌یه که «نَمبه فارسی نَخِشه؛ تِه شِه زِبون رِه یاد نکن» ، «جان مار» و «با تو بودن» ونه معروفِ شعرون جا هسته. آقای حسن‌پور وزارت فرهنگ و ارشاد دله کار کرده و این وزارت‌خنه ره مازرونِ خله شهرون دله ریاست کرده و اینتی مازرونی زوونِ انجمن‌ها ره بعضی شهرون دله دایر هاکرد بی‌یه. وه بعضی جشنواره‌ئون دله هم شرکت کرده و ونه مازرونی شعرون مقوم یارده. وه ۵ مرداد ۱۳۹۹ شمسی، سن ۶۵ سالگی گدر، کرونا بهیته و قائمشهر ِبیمارستان ولیعصر دله بمرده. ونه مزار اسا زیراب ِامامزاده لوسر وَر هسته.
منابع
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
نصرت‌کلا
نصرت‌کلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِرودبست بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، خشکرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۷۳ نفر (۱۷۲خانوار) بی‌یه.
منابع
نصرت‌کلا
کره‌ای (سرچهان)
کره‌ای (سرچهان) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که سرچهان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۲ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۹۵۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:سرچهان شهرستان
اسپیدار تپه
اسپیدار تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ خله سال جه رسنه. اسپیدار تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان روشن آباد، دو کیلومتری شمال شرقی روستای کفشگیری هسته. این بنا ۱۱۲۷۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
هادانو، کاناگاوا
هادانو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۶۹٬۲۰۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۳٫۶۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۶۳۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
ابوالدن
این کانتون دله حدود ۳۵٬۰۳۲ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۴۹۱ کیلومترمربع هسته. ابوالدن ِمرکزی شهر نوم سرنان هسته. این کانتون سال 1315 میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۷تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
ابوالدن
جان میجر
جان میجر یک سیاستمدار بریتانیایی است که از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۷ نخست وزیر بریتانیا و رهبر حزب محافظه کار (انگلستان) رهبر حزب محافظه کار بود. وی به عنوان وزیر امور خارجه برای وزیر امور خارجۀ و سپس وزیر دادگستری در سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۰ (عضویت در مجلس نمایندگان) نمایندگی مجلس نمایندگان (مپ) برای هانتینگتون از ۱۹۷۹ تا بازنشستگی خود در ۲۰۰۱. از آنجا که مرگ و تشییع جنازه مارگارت تاچر در سال ۲۰۱۳، میجر شده است قدیمی ترین نخست وزیر سابق زندگی.
منابع
رج:زننه آدمون رج:بریتانیا نخست‌وزیرون
کوره (اوز)
کوره (اوز) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که اوز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۴۰۰ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲٬۷۰۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:اوز شهرستان
۲۵ سپتامبر
25 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 25 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
25
کوپن (رستم)
کوپن (رستم) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که رستم شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۱ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۲۳۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:رستم شهرستان
چپتسا
چپتسا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۵۲۶ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۲۰٬۲۳۰کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ویاتکایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
شارل ادوارد گیوم
شارل ادوارد گیوم اتا سوئیس فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۰ میلادی، ناهنجاریون آلیاژ فولاد-نیکل که اندازه‌بئیتن سر تأثیر داشته، سر تحقیق کرده و همین وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئیس فیزیکدون
مرس
مِرس، راش یا چلر اتا دار نوم هسته که موزی جه هم‌خانوادوئه. مِرسِ دار ۱۰ تا ۱۳ جوره که ونه اتا گونه مازرون دله ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متری درنه. مِرس نسوم و سایه دله بتتر عُمر کنده و ۶۰ تا ۸۰ سالگی ره ویندی ولی اگه همندی دله کب‌بوئه ۴۰ تا ۵۰ سالگی ویشته عُمر نکنده. ونه چو خله خارِ جنس دارنه و نجارون وه ره کار زننه.
منابع
رج:دارون
خاک سفید
خاک سفید اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. خاک سفید گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآباد جنوبی، ۱۰ کیلومتری شرق روستای چهار باغ هسته. این بنا ۱۱۲۷۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
کوهنجان
کوهنجان فارس اوستان ره اتا شهر هسته که سروستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۲۸۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:سروستان شهرستان
لتکا روخنه
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
بوران حموم
بوران حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ صفویون دوره - قاجاریون دوره جه رسنه. بوران حموم مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش دشت سر، دهستان دشت سر، روستای بروان هسته. این بنا ۳۱۳۸۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۹۴-۱۱-۰۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
محمدعلی کاظمی
منابع
رج:مازرونی‌زوون شاعرون رج:زننه آدمون رج:مازرون نویسندگون رج:گت مردمون ساری
نیلز بور
نیلز بور اتا دانمارک فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۲ میلادی، تحقیقاتی که اتمِ ساختارِ سر هاکرده و اتمِ پرتو درهاکردن ره توجیه هاکرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:دانمارک فیزیکدون
دانشگاه صدا و سیما
دانشگاه صدا و سیما اتتا دانیشگاه دولِتی تهران دله هسته که سال ۱۳۴۸ خورشیدی دله  ایران دله تاسیس بَهییه .اولین بار تحت عونوان «مدرسه عالی تلویزیون و سینما» شروع به فعالیت هاکرده.بعدن  سال ۱۳۶۱ دله به «دانشکده صداوسیما» و در ۱۵ مهر ۱۳۹۱ از طرف  شورای گسترش آموزش عالی از دانشکده صداوسیما به دانشگاه صداوسیما ارتقاء درجه بیته.الان هم اینتا دانشگاه از طریق آزمون سراسری و آزمون اختصاصی دانشجو گیرنه. پردیس اصلی دانشگاه صدا و سیما  خیابان ولیعصر دله،ابتدای بزرگراه نیایش دله واقع هسته.
منابع
رج:ایران رج:دانشگاه ون
تیز تپه
تیز تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. تیز تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان انجیراب، ۱/۵ک م شمال روستای قلعه محمود هسته. این بنا ۱۱۲۷۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
سعید شمس
سعید شمس (بزائه  ۱۳۶۴ شهریور) ئه‌تا ایرونی تنظیم‌کر هسته. ۱۵ سالگی جه خاش تخصصی سازِ یاد بئیتن ره شروع هاکارده (پیانو و گیتار). وه خاش حرفه‌ای کار ره با یاسِ «با من باش» استارت بزو.
سعید شمس بازرگانی رشتهٔ درس‌بخوندسته هسته بعلاوه علمی‌کاربردی دانشگاه جه صدابرداریِ مدرک ره بئیته. وه اِسا اشوان گروه دله کیبورد نوازِنه و همچنین تنظیم‌کر هسته.
همکاری‌ئون
وه خله از سرشناس خونش‌کرون وه آهنگ بساته یا وشون آهنگ‌ئون تنظیم ره بدوش داشته.
خونش‌کری
وه خادر ره صرفا ئه‌ت موزیسین دونده و عقیده ندارنه خونش‌کری هاکنه.
بن مایه
رج:زننه آدمون رج:ایران خوننده‌ئون رج:ایرانی تنظیم‌کرون
صربستون
صربستون (صربی جه: Србија) که ونه رسمی نوم صربستون ِجمهوری هسته، اتا اروپایی کشور هسته که بالکان دله دره. این کشور مجارستون، رومانی و بلغارستون، مقدونیه و مونته‌نگرو، کرواسی و بوسنی و هرزگوین جه سامون دانّه. بلگراد این کشور نیشتنگا (=پایتخت) هسته.
جوغرافی
صربستون اروپا دله دره. اینتا کشور بالکان ِجزیره‌مونا و پانونین ِجلگه دله قرار بَییته. دانوب ِروخِنه (۲۸۵۰ کیلومتر) صربستون ِشمال ِیک‌سوم ره دانّه. این روخنه‌ی ِ۵۸۸ کیومتری مسیر صربستون و کرواسی سامون ره سازنه و رومانی ِسامون ره هم بعضی جاهان تعیین کانده. صربستون دله «ساوا»، «تیمیش»، «درینا» و «بگج» ِرخنه‌ئون هم دَرنه. صربستون ِیک‌چارم (۲۷٪) جنگل دانّه.
صربستون برخلاف دیگه کشورونی که قبلاً یوگوسلاوی دله دَیینه، کوه و سی خله ندانّه و ویشته جنگلی و چفت ِبِنه هسته. دانوب و دیگه روخنه‌ئون بتونّه ۹۴% کشاورزی زمین‌ها ره صربست.ن و وویوودینا دله ئو هادِن. همینسه بالکان ِکشورون دله، همه جه ویشته صربستون ِکشاورزی مناسب هسته.