cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نوروز
غذائون نوروزی
یکی از متداول‌ترین غذئونی که به مناسبت نوروز بپته وانه، سمنو (سمنک، سومنک، سوملک، سمنی، سمنه) هسته. این غذا با استفاده از جوونه گندم تهیه وانه. بیشتر کشورونی که نوروز ره جشن گیرنه، این غذا ره پجنّه. بعضی از کشورون دله، بپتن این غذا با رسوم خاصی همراه هسته. زنان و کیجائون مناطق مختلف ایران، افغانستون، تاجیکستون ، ترکمنستون و ازبکستون سمنو ره به‌صورت دسته‌جمعی و بعضی گادر طول شو پجنّه و زمون یپتن وه ترانه‌ئون مخصوصی خوندنّه.
دید و بازدید
دید و بازدید عید یا عید دیدنی اتا از سنت‌ئون نوروزی هسته که بیشتر کشورونی که وه ره جشن گیرنه، متداول هسته. بعضی از مناطق دله، یادهاکردن از بمرده‌ئون و وشون ِقبر ِسر بوردن نوروز دله رایج هسته.
مسابقات ورزشی
برگزاری مسابقات ورزشی عمومی معابر شهری و روستایی، اتا دیگر از مراسم‌ئونی هسته که بعضی از کشورون دله به مناسبت نوروز برگزار وانه. ترکمنستون دله، مردان و زنان ترکمون، بازی‌ئون و سرگرمی‌ئون ویژه‌یی از جمله سوارکاری، کوشتی و... برگزار کانّه. برپایی تِلاجنگی و ورزا جنگ از دیگر مراسمی هسته که ترکمنستون دله برگزار وانه.
اوستان‌ئون شومالی افغانستون دله هم مسابقات بزکشی به مناسبت‌ئون مختلف از جمله نوروز برگزار وانه.
کرد
كُرد اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
نوروز
طبیعت‌گردی
مردم ایران روز سیزدهم فروردین، به جائون طبیعی مثل پارک‌ئون، باغ‌ئون، جنگل‌ئون و مناطق خارج از شهر شونّه. این مراسم سیزده‌به‌در اسم دانّه. از کارون رایج این جشن، گره بزوئن سبزه و بائوتن دروغ سیزده هسته. مراسم سیزده‌به‌در مناطق غربی افغانستون ازجمله شهر هرات دله هم برگزار وانه. با وجودی که روز سیزدهم فروردین کشور افغانستان دله جزو تعطیلات رسمی نی‌یه، اما مردم این مناطق گردش طبیعت دله وسّه، عملاً شه کسب و کار ره تعطیل کانّه. مردم این منطقه همچنین اولین چارشنبه سال ره هم با گردش طبیعت دله سپری کانّه.
کرد
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۸۵ نفر (۳۰ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
نوروز
طبیعت‌گردی
علاوه بر این، ساکنون کابل افغانستون دله، طول دِ هفته اول سال گردش وسّه به همراه خانواده به مناطقی که وشون دله گُل ارغوون درانه، شونّه.
اتا دیگر از رسم‌ئون نوروز که آسیای میونه و کشور تاجیکستون دله مرسوم هسته، مراسم گل‌گردونی و بلبل‌خوانی هسته. گل گردون‌ئون از دره و تپه و دامنهٔ کوه‌ئون، گل چینّه و شه اهل دهستون ره از تموم بیّن زمستون و بموئن عروس سال و شروع کشت و کار بهاری و بموئن نوروز مژده می‌دهند.
منتقدان نوروز
نویسندگون و نظریه پردازونی هم دَیی‌نه که نوروز ره آیینی ناپسند و بد دونستنه. بعضی روحانیون پس از انقلاب سال ۵۷ سعی در پاک‌هاکردن نوروز از تقویم ایران هاکردنه. مرتضی مطهری بزرگداشت چارشنبه سوری ره «احمق‌ئون» ِکار دونسته، و آیین نوروز ره «ضد اسلام». آیت‌الله ابوالقاسم خزعلی هم بائوته: «امیدوارمه عیدغدیر جای نوروز ره بیره». پیشتر از این هم امام ممد غزالی، کیمیای سعادت دله بنویشته بی‌یه: «... اظهار شعار گبران حرام هسته بلکه نوروز و سده ونه مندرس بوائن و کسی وشون ِاسم ره نَوره...».
دوران معاصر هم برخی مسئولین جمهوری اسلامی ایران ره متهم به تلاش مذهبی هاکردن نوروز هاکردنه. وشون به‌طور نمونه به چنین بائوته‌ئونی که سعی در تزویج مهدویت با نوروز ره دانّه اشاره دارنه:
جشن جهونی نوروز
۷ فروردین ۱۳۸۹ اولین دورهٔ جشن جهونی نوروز تهران دله برگزار بیّه و این شهر به عنوان «دبیرخنهٔ نوروز» بشناسی‌یه بیّه. این جشن دله، سران کشورونی که نوروز ره جشن گیرنه گردهم بمونه و این آیین باستانی ره گرامی دارنه. هر ساله اتا از این کشورون، میزبون جشن جهونی نوروز هسته.
پیوند به بیرون
رج:عیدون
اودت دو تورنب
اودت دو تورنب شاعر و نمایش‌نومه نویس قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
شلاقه
شلاقه، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
اودت دو تورنب
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
خط
خط اتا چیز هسه که ونه جا آدم اون چی ره که گنه تونه بنویسه.آدم بعد اینکه حرف بزوئن ره یاد بیته و متمدن بیه اینتا وسر که شه دانش همیشه وسر حفظ هکنه خط ره درست هکرده.خط اون زمون جا که درست بیه تا اسا چند جور بیه. خله از خط‌ها از بین بوردنه. ولی چندتا از اونا هم باقی بمونسه و حلا وشون ره کار زننه.
شلاقه
جمعیت
اینتا روستا، درونه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۰ نفر (۹خانوار) بی‌یه.
منابع
شلاقه
خط
تصویری خط
تصویری خط اتا جور خط هسه که اولین بار آدمون بتونسنه وره درست هکنن و بنویشتن سر ونه جا کار هکنن.تصویری خط دله بنویشتن وسر هر چیز شکل ره کشینه.اون چیز هایی هم که شکل ناشتنه ره هم وشون بنویشتن وسر اتا نشونه اشتنه.اتا از گت‌ترین تصویری خط هیروگلیف بیه اینتا خط ره قدیم مصردله نویشتنه.اسا مصر قدیم کیتبه‌های دله بونه اینتا خط ره بونه بدین.
مخی خط
اینتا خط ره اینتا وسر که ونه حروف مخ ره مونسه مخی نوم بشتنه.اتاکمه که آدمون تصویری خط جا کار هکردن بفهمسنه که ونه جا کارهکردن خله سخت هسه.همینتا وسر وشون سعی هکردنه که اتا جدید خط شه وسر درست هکنن.آخر سر وشون بتونسنه مخی خط ره بنویشتن وسر درست هکنن.مخی خط اولی بار سومر دله درست بیه.بعد بابل دله که سومرجا ره بیته اینتا خط ره کار زونه.اینتا خط ره خله قدیم دله ایران دله هم نویشتنه.ایلام دله که بابل پلی دیه اینتا خط ره بنویشتن وسر کار زونه. ایران دله هخامنشوین دوره اینتا خط ره نویشتنه.مخی خط ۴۲ تا حرف داسته که اوفقی و عمودی بنویشت بیه.اینتا خط دله هر صدا اتا نشون شه وسر داشته.ونه صدائون ۲۱ تا بیه.اولی کسی که بتونسه اینتا خط ره بخونه اتا اینگلیسی بیه که ونه نوم بایرون ولیزی بیه.
آرامی خط
اینتا خط اتا جور مخی خط بیه که آرام دله وه ره نویشتنه.
سامی خط
سامی اتا طایفه خط بیه که وشون نوم بنی سام بیه.
عربی خط
اینتا خط عربون خط بیه که وشون وره سامی خط جا بیتنه.
سریانی خط
سریانی، سوریه قدیم زبون و خط نوم ره گنه. اینتا خط قدیم سوریه دله دیه ونه جا سریانی زبون ره نویشتنه. اینتا خط جا بعد کوفی و نسخ خط درست بیه.
ئوشار هاگی
ئوشار هاگی (انگلیسی:Hagi Falls) ئوشاری هسته که گیفو (شهر)، استان گیفو، ژاپن درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 10 m هسته.
خط
کوفی خط
اینتا خط اول کوفه دله دیه همینتا سر وره کوفی گنه..وره عربون، سریانی خط جا بساتنه.ونه رو چندتا خط دیگه هم درست بیه.اولی خط که ونه جا درست بیه نسخ بیه اینتا خط اینتا وسر که کوفی خط ره از میون بورده وره نسخ بوتنه. بعد ونه رو تعلیق خط درست بیه تا اینکه میر علی تبریزی نستعلیق خط ره درست هکرده.نستعلیق اصلی نوم نسخ تعلیق بیه اینتا وسر که وه تعلیق ره از میون بورده وره نسخ تعلیق گتنه که بعد بیه نستعلیق.اینتا خط ره میر عماد حسینی قزوینی به اوج برسه نیه.وه ۲۵ حرف دارنه.
ئوشار هاگی
منابع
رج:جاپون ئوشارون
خط
ایرانی خط
ایران اولی خط همونتی که بوتمه مخی بیه ولی بعد اینکه هخامنشیون بوردنه و سلوکیون وشون جا ره بیتنه اینتا وسر که وشون یونانی بینه خط و زبون یونانی ره ایران دله رسمی هکردنه.ولی وشون دوره خله طول نکشیه و آخر سر پارتیون که اتا ایرانی طایفه بینه وشون ایران دله در بکردنه.وشون دوره ایران خط اوستایی بیه.اون زمون ایران زبون اوستایی بیه همینتا وسر خطی که ونه جا اینتا زبون ره نویشتنه ره اوستایی گتنه.اوستایی خط اعراب داشته ،ازچپ بنویشت بیه.اینتا خط ۴۴ تا حرف داشته.اینتا خط ره آرامی خط جا بیتنه. ساسانی دروه ایران خط پهلوی بیه.هر چند اینتا خط ره اوستایی جا بیتنه ولی وه ونه جا خله فرخ دارنه.ونه بنویشتن و بخونسن هم خله سخت بیه اینتا وسر که ونه اتا حرف ونه چندتا صدا داره.ونه حرفون هم ۲۵ تا بیه.وه شه دتا جور بیه:شمالی،جنوبی. سغدی اتا دیگه از ایرانی خط بیه که سغد دله امروزی تاجیکستون دله وره نویشتنه.اینتا خط آرامی جا بئیت بیه. مانی اتا دیگه از ایرانی خط بیه که وره مانی (مانوی دین پیومبر) با قاطی هکردن دتا خط آرامی و عربی بساته.
الفبایی خط
الفبا ره فنیقی شون درست هکردنه.بعد هم یونانی شون وشون جا الفبا ره یاد بیتنه.وشون شه حرف الفبا جا درست هکردنه.بعد رومی خط که درست بیه مثل یونانی خط الفبایی بینه.
اوروپایی خط
اوروپایی زبونون دتا خط چا بنویشت بونه اتا لاتین هسه که رومی خط جا درست بیه.لاتین خط ره امروزه خله زبون‌ها ره ونه جا نویسنه اتا از اون زبون‌ها اینگلیسی هسه.بعضی کشورهای ایسلامی دله هم لاتین خط جانویسنه مثل: تورکیه،آذربایجان،تورکمنستون.اتا دیگه اوروپایی خط سرلیک هسه که ویشتر شرقی اوروپا دله وره نویسنه.سرلیک گت‌ترین زبونی که ونه جا بنویشت بونه روسی هسه.اینتا وسر که اتی مدت روس شون میونی آسیا ره گردوندنه سرلیک اونجه کشورون دله رسمی خط هسه.تاجیکی که اتا ایرانیکی زبونون هسه وره با سرلیکی خط نویسنه.اتا دیگه از ایرانیکی زبونون که وره سرلیکی خط جا نویسنه اوستکی هسه.
بالا کوهپر حموم
بالا کوهپر حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بالا کوهپر حموم مازرون استان و نوشهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کجور، دهستان زانوس رستاق، روستای کوهر علیا هسته. این بنا ۲۲۰۴۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نوشهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
خط
خطاطی
رج:فرهنگ
قطعنومه ۹۶۸ امنیت شورا
قطعنومه ۹۶۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۶ دسامبر ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تاجیکستون هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۸۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
اوجغاز علیا
اوجغاز علیا، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سنجبدشرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۸۲۱ نفر (۱۷۵خانوار) بی‌یه.
مارت بیبسکو
مارت بیبسکو رمان‌نویس و مقاله‌نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
اوجغاز علیا
منابع
اوجغاز علیا
۱۱ اردیبهشت
۱۱ اردیبهشت هجری شمسی، مساوی ۷ ده ما تبری تقویم.
مارت بیبسکو
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
۱۱ اردیبهشت
بمردون
رج:اردیبهشت
پینسک
پینسک اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۵ نفر (۰۷ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
سیلون تسون
سیلون تسون نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
سن لوران دو ور
سن لوران دو ور اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ آلپ-ماریتیم دله دره. اینتا شهر پروانس آلپ-کوت دازور ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۰٬۰۷۶ نفر جمعیت داشته.
سلطون بن سلمان بن عبدالعزیز آل‌سعود
وابسته جستارون
رج:سعودیون رج:زننه آدمون رج:عربستون فضانوردون
مکزیک ایالات فهرست
مکزیک سی و یتا ایالت و اتا فدرال منطقه دانه. مکزیکِ اساسی قانون ِپه، این ناحیه‌ئون آزاد و مستقل محسوب وانّه. هر ایالت قانون اساسی و مجلس سِوائونه دانّه و فقط فدرال منطقه (مکزیکو سیتی) هسته که ونه محدود بائه.
۷ اردیبهشت
۷ اردیبهشت هجری شمسی، مساوی ۳ ده ما تبری تقویم.
بمردون
رج:اردیبهشت
ئوشار هایاتو
ئوشار هایاتو (انگلیسی:Hayato Great Falls) ئوشاری هسته که ساگامیهارا، کاناگاوا، ژاپن درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 50 متر هسته.
منابع
رج:جاپون ئوشارون
شیموتسوکه، توچیگی
شیموتسوکه اتا شهر نوم هسته که جاپون ِتوچیگی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۹٬۴۵۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۷۴٫۵۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷۹۷ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۱-۱۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:توچیگی شهرون
غفور جدی
غفور جدی متولد اردبیل اتا خلبان حرفه ای جنگنده اف-4 فانتوم بی‌یه که جنگ ایران و عراق دله طی اتا عملیات هوایی کشته بهییه. غفور جدی پس از مرگ وصیت هاکرده که ونه کفن پرچم ایران باشه و ونه مراسم دفن دله سرود ای-ایران بخوندس بووه این اتا وسه وه ره در فرهنگ عامه ایران به اتا قهرمان تبدیل هاکرده.
منابع
رج:جنگ رج:ایران
نظامی ره آذربایجون ملی شاعر سراق هدائن کالیجار
کارزار نشون هادائن نظامی گنجوی به عنوان شاعر ملی کیشور آذربایجان یا آذربایجانی سازی نظامی اتا واقعه سیاسی و ایدئولوژیک فرهنگی-نژادی هسته که ویشتر به پان-ترکیست و کیشور های پسا-شوروی هویت ره مربوط وونه.
نظامی گنجوی آثارون همه فارسی هسته و شعر ترکی ندارنه ولی دولت کیشور حمهوری آذربایجان سالها تلاش هاکرده که شعرون نظامی قونوی اتا شاعر دوران عثمانی ره به عنوان آثارون نظامی گنجوی نشون هاده تا وره ترک بخوندن که با مخالفت تاریخدانون و شرقشناسون برجسته همراه بی‌سه.
ایران واکنش
محمد علی نجفی رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی ایران اتا نومه دله به رئیس یونسکو از این واقع به عنوان پارسی‌زدائی یاد هاکرده و خواستار توقف وه بهییه.
بیرونی لینکون
رج:آذربایجون تاریخ رج:پان-ترکیست رج:ایران رج:شوروی
قطعنومه ۱۳۷۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۷۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بین‌المللی صلح و امنیت تهدید تروریستی اقدامات سَره هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۳۸۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
سوتووی لروآن
سوتووی لروآن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ سن مریتیم دله دره. اینتا شهر نرماندی علیا ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۰٬۰۷۶ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
آلبر تسرستوان
آلبر تسرستوان نویسنده قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
۱۶ اردیبهشت
۱۶ اردیبهشت هجری شمسی، مساوی ۱۲ ده ما تبری تقویم.
بمردون
رج:اردیبهشت
صالحیه (بردسکن)
جمعیت
اینتا روستا، درونه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۶۷ نفر (۳۸خانوار) بی‌یه.
منابع
صالحیه
ئوشار هب
ئوشار هب (انگلیسی:Hebbe Falls) ئوشاری هسته که کارناتاکا، هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 551 پا هسته.
قطعنومه ۹۶۹ امنیت شورا
قطعنومه ۹۶۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۸۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
کلاردشت دخانیات ساختمون
کلاردشت دخانیات ساختمون اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ رضا شاه دوره جه رسنه. کلاردشت دخانیات ساختمون مازرون استان و کلاردشت شهرستان دله دره. ونه آدرس کلاردشت، حسن کیف، جنب ساختمان هسته. این بنا ۳۱۵۶۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۹۵-۰۶-۲۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
ژان برتو
ژان برتو شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
کلاردشت دخانیات ساختمون
په‌نویس
رج:کلاردشت تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
fa:اداره دخانیات کلاردشت
مارسی
مارسِی أتا شهر نوم هسه که فرانسه دله دره. این شهر پاریس په فرانسه‌ی دومین گتِ شهر هسته. مارسی فرانسه‌ی جنوبی‌ترین شهرون جه هسته و ونه آفریقایی مهاجرون خله هستنه. المپیک مارسی این شهر ِگتِ فوتوال تیم هسته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
کوهی‌خیل
کوهی‌خیل شهر مازرون اوستان ره اتا شهر هسته. اینتا شهر، جویبار شهرستون گیل‌خوران بخش مرکز هسه. کوهی خیل ۲٬۲۴۲ نفر جمیعت دارنه.
قطعنومه ۹۷۰ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۲ ژانویه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قدیم یوگوسلاوی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۸۷‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
کوهی‌خیل
منابع
کتاب دکتر سید محمد رمضان زاده _ قدمت شهرهای باستانی - انتشارات مدرسه چاپ هفتم ۱۳۸۵
قطعنومه ۹۷۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کلستان سفلی
کلستان سفلی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سنجبدشرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۶۱ نفر (۶۳خانوار) بی‌یه.
منابع
کلستان سفلی
۱۸ اردیبهشت
۱۸ اردیبهشت هجری شمسی، مساوی ۱۴ ده ما تبری تقویم.
بمردون
رج:اردیبهشت
مارکا
مارکا جه شمه منظور کامین هسته:
حمید حسنی
حمید حسنی (بزائه:سقز، کردستان، ایرون) ئه‌تا ایرونی موحقق و زوون‌اشناسی‌کر هسته. تهرون دونشگا جه فارسی زوون و ادبیات چله جه فارغ‌التحصیل بیه. وه چندین زوون ره دونده ئو تقریباً موتوسط سطح دله همه‌ی ایرانی زوونون جا تونده گپ بَزنه.
منابع
مشارکت کنندگان ویکی پدیا .«Hamid Hassani». ویکی پدیای انگلیسی .(آخرین بازیابی 21 آگوست 2016)
رج:ایران نویسندگون رج:زننه آدمون
علی‌پلنگ
علی‌پلنگ، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، درونه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۴ نفر (۶خانوار) بی‌یه.
منابع
علی‌پلنگ
کله‌بست
کله بست که ونه رسمی نوم ره بی‌یشتنه هادی شهر مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که بابلسر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۷٬۸۸۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون رج:بابلسر شهرستان
تلجم
تلجِم اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۶ نفر (۰۷ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
قطعنومه ۱۳۷۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۷۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۰۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۳۹۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ویونو دورون
ویونو دورون اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ژیروند دله دره. اینتا شهر ناحیه آکیتن ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۲۹٬۹۵۸ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
وایکینگ
وایکینگ ون مردمونی بینه که ئوروپا شمال دله زندگی کردنه. وشون اولین جاء نروژ و سوئد بی‌یه. وشون گت کار دریانوردی بیه. وشون خله گت و زیل جنگجو بینه. وایکینگون بعدن ایسلند و گرینلند ره پیدا هاکردنه و وشون دله هنیشتنه. أتی دانشمندون گننه که وشون اولی اورپایونی بینه که آمریکا قاره ره کشف هاکردنه. وشون خله زیاد گرینلند و آمریکا دله دووم نیاردنه و وشون نسل اونجاهان بزه بیّه.
رولان میشل ترامبله
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
ئوشار هلتون کریک
ئوشار هلتون کریک (انگلیسی:Helton Creek Falls) ئوشاری هسته که جورجیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 7 متر هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
کلستان علیا
کلستان علیا، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سنجبدشرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۶۵ نفر (۹۸خانوار) بی‌یه.
منابع
کلستان علیا
امامزاده سید علی کیا سلطان
امامزاده سید علی کیا سلطان اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پادوسپانیون دوره (قرن ۹ و ۱۰ قمری) جه رسنه. امامزاده سید علی کیا سلطان مازرون استان و نوشهر شهرستان دله دره. ونه آدرس کجور، روستای هزار خال هسته. این بنا ۱۴۱۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۶-۰۲-۲۲ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
گلوگاه
گَلوگاه یا گلیا مازرون استان دله شرقی‌ترین شهر نوم هسته که گلوگاه شهرستون ِمرکز قرار دارنه.
گلوگاهیون اکثراً مازرونی زوون دارنه ولی اتّی تورکی هم وشون په درنه که قاجارون گادِر جه مهاجرت هاکردنه.
تاریخچه
کبودجامه و تمیشه اسلامی دوره‌ی تاریخ دله، تبرستون ِشرقی سامون بینه و گرگان سرحد قرار داشتنه. این دِتا شهر تا موغولون حمله گادِر وجود داشتنه. کبودجامه دله ات گروه حاکمون دَیینه که موغول‌ها جه متحد بَینه و چنگیزخان جه په‌رووی هاکردنه. موغولون په، طوایف الملوک دوره ایران تاریخ دله شروع بیّه که این زمون ترک‌تبارون و موغول‌تبارون دِ تا شهر تمیشه و کبودجامه ره رِقِد بدانه و احتمالاً اینجه مردمون ره قتل‌عام هاکرد بائن.
بعد این که صفویون بتونستنه تبرستون ره شه سامون دله بیارن و ونه استقلال ره رِقِد هادن، شاه عباس مازرون دله عمارتونی بساته و شهرهایی به‌جا بیارده. وه اشرف (بهشهر اسا) ره مازرون ِشرق دله بساته و عباس آباد بهشهر ره شه تفریحگاه هاکرده.
صفویون وقتی افغانون جه شکست بخاردنه، ترکمون‌ها بمونه مازرون ِشرقی مناطق ره حمله هاکردنه و خله‌ها ره بکاشتنه. قاجار خاندان وشون دله قدرت ره بدست بیارده. محمدحسن قاجار سال ۱۱۷۱ هجری قمری گراودین تپه ِ نزدیکی زندیون جه جنگ دکته و شکست بخارده. حدود سال ۱۷۸۰ میلادی (۱۱۹۵هجری) آغا محمدخان قاجار ایل عمرانلو ره قره‌باغ جه بَیته بیارده گلوگاهِ اسایی مکان و وشون کلبادیون وَر ساکن بَینه تا مازرونِ سامون جه زندیون مقابل محافظت هاکنن.
جمعیت
جمعیت شهر گلوگاه در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۸٫۷۲۷ نفر بوده‌است.
ژان پلرن
ژان پلرن شاعر قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
هانوفر
هانوفر  أتا شهر نوم هسه که آلمان دله دره.
ورزش
هانوفر فوتبال تیم اینتا شهر شنه.
نیکو، توچیگی
نیکو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِتوچیگی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۲٬۱۸۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱٬۴۴۹٫۸۷ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۶۳٫۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۳-۲۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریم بگردستن
رج:توچیگی شهرون
ابواسحاق جویباری
ابواسحاق ابراهیم بن ممد بخاری جویباری یا ممدابراهیم بن ممد از پیشگامون بوئتن شعر به فارسی بی‌یه. ونه کار ابل زرگری بی‌یه. وه زمون سامانیون دیّه. شعر زیر ونجه هسته:
منبع
رج:فارسی شاعرون
قطعنومه ۹۷۱ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
اورانژ، ووکلوز
اورانژ، ووکلوز اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ووکلوز دله دره. اینتا شهر پروانس آلپ-کوت دازور ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۲۹٬۸۵۹ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
ملاده
ملاده اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
لنبر
لنبر، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
ملاده
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۵۹ نفر (۲۴ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
لنبر
جمعیت
اینتا روستا، سنجبدشرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۴۹۸ نفر (۳۴۳خانوار) بی‌یه.
منابع
لنبر
ملاده
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
تئودور آگریپا دوبین‌یه
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
ئوشار هملوک
ئوشار هملوک (انگلیسی:Hemlock Falls) ئوشاری هسته که جورجیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 15 ft هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
قاسم‌آباد
قاسم‌آباد، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، درونه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۵ نفر (۸خانوار) بی‌یه.
منابع
قاسم‌آباد
قطعنومه ۹۷۲ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ ژانویه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لیبریا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۸۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سرخه‌ده
سرخه‌ده اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
شورای اسلامی
سرخه‌دهِ انتخابات شورای اسلامی، اولین بار ، سال ۹۲ دله برگزار بیّه.
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
فرانسیس کارکو
فرانسیس کارکو نویسنده، شاعر، روزنومه‌نگار و ترانه‌سرا قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
تاباسکو ایالت
تاباسکو مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر وییاارموسا هسته.
منابع
* رج:مکزیک ایالات
کلاردشت
کلاردشت  یتا شهر باستانی مازرون اوستان دله دره. کلاردشت قدیم ایام کلار نوم داشته و جز شهرون طبرستون بیه.
سیاسی تقسیمات
کلاردشت جز مازرون استان محسوب بونه. هسته اولیه شهر روستای حسنکیف بیه و بعدها روستائون ولوال، لاهو، گرک پس، مکا، اجابیت، مجل و مکارود وره الحاق بَبینه.
جوغرافی
کلاردشت شهرستون غرب مازرون قرار دارنه.
تاریخ
کلاردشت تاریخ کهنی دارنه و قدمت کلاردشت دوران باستانه رسنه. تپورون و ماردون اولین سکنه کلاردشت بینه که ماردون گرمسار بشینه و تپورون ایجه باقی بمانسنه.
فرهنگ
مردم کلاردشت فرهنگ مازرونی دارننه.
زوون
مردم کلاردشت دُتا زوون دارننه. یتا زوون مازرونی هسه که بومیان منطقه وه دس استفاده کننه و یتا زوون خواجوندی هسه که خواجوندون وه دس استفاده کننه. خواجوندون توننه مازرونی هم گپ بزنن.
مردم
مردم کلاردشت سه گروه هسنه. گروه اول مازرونیون هسنه که بومی منطقه هسنه. گروه دوم طالقانیون هسنه که طالقان دس کلاردشت بیمانه. گروه سوم خواجوندون و کردون و لکون و لرون هسنه که افشاریه و قاجاریه گدر کلاردشت بیمانه.
شاه بالو زاهد مزار
شاه بالو زاهد مزار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پادوسپانیون دوره (۸۴۰ ق) جه رسنه. شاه بالو زاهد مزار مازرون استان و نور شهرستان دله دره. ونه آدرس نور، جنوب جاده جدیدالاحداث نور، جاده چمستان هسته. این بنا ۷۶۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۴۶-۱۲-۲۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
کلوئه دلوم
کلوئه دلوم رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
کلارآباد
کلارآباد مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که عباس‌آباد شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۶٬۲۶۷ نفر جمیعت داشته.
کلوئه دلوم
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
کلارآباد
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
مصطفی‌لو
جمعیت
اینتا روستا، سنجبدشرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۹۶ نفر (۹۱خانوار) بی‌یه.
منابع
مصطفی‌لو
کلاته‌برق علیا
کلاته‌برق علیا، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
منابع
کلاته‌برق علیا
خی‌ئون خلیج عملیات
خی‌ئون خلیج عملیات که کوبا دله وه رهLa Batalla de Girón گانّه، اتا نظامی عملیات بی‌یه که ونه سَره، «آمریکای مرکزی اطلاعات آژانس» موفق نَیّه که فیدل کاستروی کمونیستی حکومت ره رِقِد بَدِه.
نیما یوشیج سره
نیما یوشیج سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. نیما یوشیج سره مازرون استان و نور شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش بلده، روستای یوش هسته. این بنا ۱۸۰۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۵-۰۹-۱۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون موزه‌ئون
کتالم و سادات‌شهر
کتالم و سادات‌شهر مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که رامسر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲۰٬۷۱۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
قطعنومه ۹۷۳ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ ژانویه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره غربی صحرا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۹۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ریو لپپ
ریو لپپ اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ رون (بخش) دله دره. اینتا شهر رون-آلپ ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۲۹٬۵۶۲ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
پییر بنوا
پییر بنوا نویسنده قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ئوشار هملوک (جورجیا)
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
توکوشیما (شهر)
توکوشیما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِتوکوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۶۶٬۳۷۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۹۱٫۳۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۳۹۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۸۸۹-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:توکوشیما شهرون
فرانسوا دو مالرب
فرانسوا دو مالرب شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
قطعنومه ۹۷۴ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ ژانویه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اسرائیل-لبنان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۹۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
شله
شله یا شلی اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۹۲ نفر (۴۲ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
کوبای انقلاب
۲۶ ژوئیه جنبش (Movimiento۲۶ Julio;M-26-7) اتا سازمان بی‌یه که ونه رهبری ره فیدل کاسترو داشته. این سازمان فلوخنسی با تیستا کوبای دیکتاتور ره سال ۱۹۵۹ کار سَر جه رَم هاکرده.
منابع
رج:کوبا تاریخ رج:سرد جنگ
مهدی بلهاج کاسم
مهدی بلهاج کاسم نویسنده و فیلسوف قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
مورستان
مورستان، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سنجبدشرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۶۲ نفر (۴۷خانوار) بی‌یه.
منابع
مورستان
نور خشتی پل
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون پل‌ها
قطعنومه ۹۷۵ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ ژانویه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هائیتی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۹۶‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
جامائیکا
جامائیکا اتا کشور نوم هسه که آمریکا قاره دله دره.
قطعنومه ۹۷۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
جامائیکا
فرهنگ
ونه مردم ویشتراینگیلیسی زوون ره گپ زنه‌نه ئو مسیحی دین ره په‌روو هسه‌نه.
سیاست
اینتا کشور حوکومت جوموری هسه.
ایقتصاد
اینتا کشور پیل یکا نوم دولار هسه.
تاریخ
اینتا کشور قدیم دله اینگیلیس کولونی بیه ئو مازرونی ۱۴۷۴ سال دله أتا سیوا کشور بیه.
دپت چرخه‌توئون
رج:جی پونزه
ئوشار هربرت
ئوشار هربرت (انگلیسی:Herbert River Falls) ئوشاری هسته که کوئینزلند، استرالیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 122 m هسته.
فریم (شهر)
فریم شهر یا قال‌قال مندآباد مازرون اوستان ره اتا شهر هسته. نوم سر قضیه اینتیه که پیر-پیرون فریم‌ِ دشت ره گنّه فریم صحرا، ولی فریم‌ِ شهر ره گنّه قال‌قال مندآباد (=محمد آباد).
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
ژنویو فوکونیه
ژنویو فوکونیه نویسنده قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
کلاته‌گزبلکی
کلاته‌گزبلکی، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
ژنویو فوکونیه
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
کلاته‌گزبلکی
جمعیت
اینتا روستا، درونه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۳ نفر (۸خانوار) بی‌یه.
منابع
کلاته‌گزبلکی
احمدآباد (کوثر)
احمدآباد ، اتا روستای نوم هسته از توابع فیروز ِبخش، کوثر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، زرج‌آباد ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۸۴ نفر (۴۹خانوار) بی‌یه.
منابع
احمدآباد
کلاته‌نجف
کلاته‌نجف، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
منابع
کلاته‌نجف
ژاک دوی دو پرون
ژاک دوی دو پرون شاعر و متخصص الهیات قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
تاکر تکیه
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون تکیه‌ئون
ئوشار هریتیج
ئوشار هریتیج (انگلیسی:Heritage Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 5 m هسته.
دومینیکا
دومینیکا اتا کشور نوم هسه که آمریکا قاره دله دره.
جوغرافی
اینتا کشور گتی۷۵۱ کیلومترمترموربع هسه.اینتا کشور ۹۰هزارنفرجمعیت دارنه.ونه نیشته‌گا نوم روزو هسه.
فرهنگ
ونه مردم ویشتراینگیلسی زوون ره گپ زنه‌نه ئو مسیحی دین ره په‌روو هسه‌نه.
سیاست
اینتا کشور حوکومت جوموری هسه.
ایقتصاد
اینتا کشور پیل یکا نوم دولار هسه.
تاریخ
اینتا کشور قدیم دله اینگیلیس کولونی بیه ئو مازرونی ۱۴۱۹۰ سال دله أتا سیوا کشور بیه.
هیکوه
هیکوه یا هیکو اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
جمعیت
این روستا، چاشم دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۶۲ نفر (۲۹ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
استانیسلاس ولس
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
امامزاده سلطان محمد کیا
امامزاده سلطان محمد کیا اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۵ قمری جه رسنه. امامزاده سلطان محمد کیا مازرون استان و نور شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کجور، روستای صالحان از توابع کجور هسته. این بنا ۳۶۵۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۷۹-۱۲-۲۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
قطعنومه ۹۷۶ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ فوریه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۴۹۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
محمدزورآب
محمدزورآب، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، درونه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۲۲ نفر (۲۷خانوار) بی‌یه.
منابع
محمدزورآب
برلین دیوار
برلین دیوار یا برلین دیفار سرد جنگ اصلی‌ترین نماد بی‌یه که آهنی پرده جه معرف بیّه و ۲۸ سال برلین ره دِتا سِوا تیکهٔ شرقی و غربی جه تقسیم کارده.
آخرسری مردِم اینتا دیوار ره بشکنینه و شرقی و غربی آلمان ادغام بَینه.
بورستان
بورستان، اتا روستای نوم هسته از توابع فیروز ِبخش، کوثر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
برلین دیوار
پیوند به بیرون
رج:آلمان تاریخ رج:سرد جنگ رج:دیوارون
بورستان
جمعیت
اینتا روستا، زرج‌آباد ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۸۶ نفر (۱۰۱خانوار) بی‌یه.
منابع
بورستان
فریدون‌کنار
فِرِیدون‌کِنار یا فری‌کنار اتا شهر مازرون استان دله هسته که ونه شرق بابلسر، غرب محمودآباد، جنوب بابل و آمل درنه و شمال جه مازرون دریا لو دَره. فریدون‌کنار سال ۱۳۲۰ شهر بیّه با این وجود از لحاظ تقسیمات سیاسی تا دهه هفتاد دهستان بی‌یه و تازه این گادر بخشداری بساته و اَی پئی‌ته سال ۱۳۸۶ شهرستان بیّه. پهلوی گادِر این شهر ِدریو لو شهرکون توریستی بسات بینه و مسافرون ِاتا گتِ مقصد بی‌یه.
نوم
حسین اسلامی گانه این شهر نوم قدیم‌ته ونه «پری کنار» بی‌بائه. اونچی مسلماً درسته، این شهر نوم ره قدیم «فری‌کنار» گاتنه.
مازرونی زوون دله «کنار» دیفاری، که دِ چی ره سیوا کانده و لَم و لِفار جه بساته وانه، ره گانّه. «کناری» هم قدیم کسونی ره گاتنه که غریب بینه و امونه گتِ شهرونِ وَر دَیینه.
جمعیت
سرشماری سال۱۳۹۱، فریدون کنار جمعیت ۳۶۱۹۲ نفر بی‌یه. این شهرِ مردمون اکثراً مازرونی زوون جه گپ زنّه و مسلمون هستنه.
تامائولیپاس
تامائولیپاس مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر سیوداد ویکتوریا هسته.
منابع
* رج:مکزیک ایالات
بومب‌گوذاری مهاباد (۱۵۲۲)
انفجار بومب مهاباد دله ۳۱ شهریور ۱۳۸۹ باعث بکوشته بیّن ۱۲ نفر و زخمی بیّن ۲۰ نفر بیّه. این بومب‌گوذاری جریون مراسم رژه سالگرد ایران و عیراق ِجنگ و جایگاه زنا اتفاق دکته. اکثر قوربانیا ره وچون و زنان فرمونده‌ئون نظامی مهاباد تشکیل دانه. این بومب ۵۰ متری جایگاه ویژه مونفجر بیّه. پس از اینتا حمله به نیروئون نظامی حاضر محل، آسیبی نَدینه. دِ نفر از مجروحون این حادثه به دلیل وخامت وضعیتشون به ارومیه مونتقل بَینه.
عباس‌آباد (مازندران)
عباس آباد مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که عباس‌آباد شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۳٬۴۸۲ نفر جمیعت داشته.
بومب‌گوذاری مهاباد (۱۵۲۲)
مراسم تشییع پیکر ۱۰ تن از زنا و اتا ریکابچه ۶ ساله حادثه بومب‌گوذاری مهاباد دله با حضور مردم و مقومون اوستان موقابل مسجدممدرسوال‌الله تا گولزار شهدای مهاباد شهرستون انجام بَیته.
عباس‌آباد (مازندران)
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
بومب‌گوذاری مهاباد (۱۵۲۲)
موقابله با عوامل بومب‌گذاری
سرتیپ عبدالرسول محمودآبادی، فرمونده قرارگاه حمزه سیدالشهدا اعلام هاکرده که روز شنبه ۳ مهر همون سال، ۳۰ نفر از عوامل بومب‌گذاری مهاباد دله به‌دست نیروئون اطلاعاتی و انتظامی بکوشته بَینه. این فرمونده برنامه‌ریز این انفجار ره سازمانای موساد و سیا دونده. وه همینتی بائوته اتا ، دِ نفر از عوامل بومب‌گذاری هنوز فراری هستنه.
سردار ممد پاکپور تشریح عملیات برخورد با عوامل حادثه بائوته: پس از گوذشت چن‌روز از بررسی شواهد و مدارک، عناصر تروریست مورد شناسایی و تعقیب قرار بَیتنه. درست زمونی که وشون کشور جه درشینه و همینسه اتجا جمع بینه که گپ بزنن، عملیات موحاصره و برخورد با وشون دستور کار رزمنده‌ئون قرارگاه حمزه سیدالشهداء قرار بَیته و موبارزه موسلحانه شروع بیّه.
بیرون دگردستن
م رج:مهاباد
رولان دورژله
رولان دورژله نویسنده و روزنومه‌نگار قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
شیرود
شیرود مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که تنکابن شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۱٬۳۷۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
پرتغال شهرون فهرست
پرتغال شهرون نوم اینانه:
منابع
پرتغال
ناروتو، توکوشیما
ناروتو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِتوکوشیما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۲٬۴۵۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۳۵٫۴۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴۶۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۴۷-۰۳-۱۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:توکوشیما شهرون
قطعنومه ۹۷۷ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۲ فوریه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۵۰۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
پول‌مله
فولادمله اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدیشهر شهرستون ِشهمیرزاد بخش دله دره. فولادمله تاریخ دله از روستاهای مشهور مازندران بی‌یه و به‌نوعی مازندران دروازه نوم داشته.
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون مرکز هسته و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۳۴۴ نفر (۳۷۰ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، دودانگه بخشِ دله قرار داشته.
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
ئوشار کوپر
ئوشار کوپر (انگلیسی:Waterfalls of the West Fork Foss River Valley) ئوشاری هسته که واشنگتن، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 120 to 140 ft هسته.
فلیکس دو شازورن
فلیکس دو شازورن نویسنده  و بازرگان قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
اتیوپی
اِتیوپی که ونه رسمی نوم اتیوپی ِفدرال ِدموکراتیک جمهوری هَسته، اتا کشوره که آفریقای شاخ ِمنطقه دله دَره و دریا جه سامون نِدانّه. این کشور ۸۲/۵ میلیون نفر جمعیت جه آفریقای ِدومین پرجمعیت ِکشور و ۱/۱۰۰ هزار کیلومتر مربع جه این قاره‌ی ِدهمین گت ِکشور هسته. ونه نیشتنگا (=پایتخت) آدیس آبابا هسته. اتیوپی شمال جه اریتره ره، غرب جه سودان و جنوبی سودان ره، شرق و جنوب شرقی جه سومالی ره، شرق جه جیبوتی ره و کنیا ره جنوب جه وَر خانّه.
اتوپی بین‌المللی سازمان‌ها سَره خله فعالیت کانده. این کشور متحد ملل سازمان دله خله زود عضو بیّه و آفریقای اتحادیه‌ی ِمؤسسون جه هسته. اسا این اتحادیه‌ی ِمرکزی مَقِر آدیس آبابا دله دَره.
نوم
این کشور ره قدیم تاسا یونانیون اتیوپی گاتِنه ولی مسلمون‌ها پَلی حبشه نوم ره داشته. اتیوپی اتا یونانی کلمه (Αἰθίοψ: آیثیوپس) جه بَییته بیّه که «بَسوته دیم» معنی ره دِنه. ونه ات شـَر ره هم «آکسوم» گاتنه که بعضی منابع همینسه اتیوپی نوم ره آکسوم هم گاتنه.
تاریخ
اولیه آدمونی که اتیوپی دله وشون فسیل کشف بیّه، ۸/۵ میلیون سال قبل ِشِنه. اتیوپی، اریتره و سرخ دریای ِجنوب‌شرقی وَر، باستانی دوره گادِر، مصر ِسامون دله دَیینه و پانت ِسرزمین ره ساتِنه. این اقوام ِتاریخی ریشه ره قرن بیست و پنجم قبل ِمیلاد دونّه. حدود قرن هیجده قبل ِمیلاد، اتا پادشائی «دمت» ِنوم (Dʿmt) اتیوپی و اریتره ِشمالی مناطق دله شکل بَییته که ونه نیشتنگا یحا (اتیوپی شمالی شهرون جه) بی‌یه. این بومی تمدن صبای ِتمدن جه تأثیر داشتنه و شاید وشون جه کسی-خِشی داشت‌بون.
دمت ِحکومِت رِقِدبورده و این اتفاق په، پچوک‌پچوک ِسلسله‌ئون این منطقه سَر حکومِت کاردنه. اتا سلسله اینان دله جه گت بیّه و همه ره متحد هاکرده. این سلسله اکسام پادشائی بی‌یه که اول اتیوپی ِشمالی فلات دله پایگا زونه و اونجه جه کم‌کم جِر بمونه و جنوبی مناطق ره هم بَییتنه. مانی که اتا ایرانی پیومبر بی‌یه، شه کتاب دله گانه اکسام، روم، ایران و چین چارتا ابرقدرتی بینه که اون گادِر دَیینه. اتا پنجاه ساله دوره دله قرن شیشم گادِر، اکسام ِامپراتوری یمن عربستون ِجنوب، مصر ِجنوب، سودان ِشمال، اتیوپی ِشمال، اریتره، جیبوتی و سومالی ِشمال ره شه سامون دله داشته. اوایل قرن چاروم پس از میلاد اتا سوری-یونانی تبعیدی (فرومنتیوس نوم) دادگا دله اکسام ِشاه ره مسیحیت په‌روو هاکرده و این دین مملکت ِرسمی دین اعلام بیّه. بخاطر این عمل وه ره ""ابا سلاما"" (صلح پییر) لقب هدانه.
اکسام چن بار حکومِت جه کنار بوردنه و اَی اِمونه: اولین بار گودیت ِیهودیون حدود سال‌های دهه ۹۵۰ (یا احتمالاً سال‌های دهه ۸۵۰) دومین بار زاگوی سلسله وشون ِحکومِت ره رِقِدبِدانه. حدود سال ۱۲۷۰ میلادی، سلیمانیون سلسله اتیوپی ِکنترل ره شه اختیار بییتنه که ادعا داشته اکسام ِشائون ِارث وشون جه برسی‌یه.
استعما دوره
دهه ۱۸۸۰ میلادی دله آفریقا دله درگیریون خله زیاد بینه و همین گادِر اتیوپی ِشائون سعی کاردنه شه مملکت ره مُدرنیزه هاکِنِن. این زمون ایتالیا که خاسته بریتانیا جه رقابِت هاکِنه، این منطقه دله شروع هاکرده که شه وسّه مستعمره بَیره. همینسه مارس ۱۸۷۰ ایتالیا بومی مردمون جه اتا بندری شهر ره بَخری‌یه و وه ره شه مستعمره اعلام هاکِرده. بعدها سال ۱۸۹۰ گادِر این محل ایتالیای ِاصلی قدرت بَیی‌یه ونه نوم ره اریتره بی‌یِشتنه. نتیجتاً اتیوپی و ایتالیا درگیر بَیینه و سال ۱۸۹۶ دِتا کشور جنگ دَکِتنه. منلیک دوم که اتیوپی ِشا بی‌یه، این جنگ دله ایتالیا ره شکست هِدا و ۲۶ اکتبر ۱۸۹۶ ایتالیا و اتیوپی اتا پیمون‌نومه بنویشتنه.
اوایل قرن بیستم قدرت هایله سلاسی، اتیوپی ِشا، جه بَرسی‌یه. ونه شائی مشروط بی‌یه که سعی هاکِنه اتیوپی ره مدرنیزه هاکِنه. ولی ونه حکومِت ۱۹۳۶ تا ۱۹۴۱ قطع بیّه چون ایتالیا این چن سال دله اتیوپی ره اشغال هاکرد بی‌یه. انگلستان و اتیوپی ِمشترک ِارتش روز ۳۱ ژانویه ۱۹۴۱ این کشور ِپادشائی ره تثبیت هاکردنه و اتا پیمون‌نومه دله انگلیس بدون اینکه شه وسّه هچّی بخائه، اتیوپی ِحکومِت ره برسمیت بشناسی‌یه.
دله‌یی (= داخلی) اتفاقات
هایله سلاسی ِحکومِت سال ۱۹۷۴ تموم بیّه و ات نفر، دررگ نوم، که شوروی و مارکسیست–لنینیست ِطرفدار بی‌یه، اتا تک‌حزبی و کمونیستی حکومِت بساته و اتیوپی دله قدرت ره بَییته شه دَس. این تازه نظام دوره هم اتیوپی خله مشکلات جه وَر بخارده؛ من‌جمله قحطی، کودتا، پناهندگی و...
سال ۱۹۷۷ سومالی اتیوپی ره حمله هاکرده که اتیوپی ِارتش که شوروی ِتسلیحات ره داشته، وشون ره سریعاً شکست هِدا. وشون سال بعد کوبا، شرقی آلمان و جنوبی یمن جه متحد بَیینه ولی با این که اتیوپی ِارتش خله قوی بی‌یه، اریتره و تیگرای ِاستان‌ها دله تا سال ۱۹۸۵ خله شورش بی‌یه که باعث بینه قحطی بَواشه و نتیجتاً حکومِت عوض بَوو.
سال ۱۹۹۱ دررگ ِحکومت دی‌یه که شمالی مناطق دله دَره اریتره ِخلق ِآزادی ِجبهه (EPLF) جه شکست خانّه و بقیه جائون هم اتیوپی ِخلق ِدمکراتیک ِانقلابی ِجبهه (EPRDF) دَره رُشد کانده. سال ۱۹۹۳ اریتره دله اتا رفراندوم بی‌یِشتنه و اینتی این منطقه اتا سِوا کشور بیی‌یه. سال ۱۹۹۴ هم اتا جدید ِاساسی قانون بنویشته بیّه که گاته چن حزبی انتخابات چِتی ونه برگزار بَواشه.
ماه می ۱۹۹۸ اریتره و اتیوپی سامون وسّه اختلاف پیدا هاکِردنه که تا ژوئن ۲۰۰۰ دمباله داشته. این جنگ اقتصادی مشکلات ره پیش یارده ولی باعث بی‌یه که احزاب اتیوپی دله متحد بائِن. ۱۵ می ۲۰۰۵ اتیوپی دله انتخابات برگزار بیّه و EPRDF برنده اعلام بیّه ولی مخالفون گاتِنه که تقلب بیی‌یه و پلیس معترضون ره قلع‌قمع هاکرده.
دین
بیش از شصت درصد اتیوپی دله مسیحیت په‌روو هَستنه و وشون ِمذهب هم ویشته اتی مخصوص ِارتودکس هسته که شرقی ارتودکس ِپه‌رووه.
زوون
اتیوپی ِمردمون عمدتاً دِ رگه‌ی ِسامی و سیو هستنه و وشون زوون امهری، سودو، اینور، چها، تیگره، سیلته و هراری هسته. عربی هم این کشور رایج هسته.
اتیوپی چل و هشت‌تا بومی زوون دانّه و وشون ِرایج‌ترین زوون مدارس دله انگلیسی هسته. دبیرستان دله انگلیسی جه درس دِنّه ولی ابتدایی تحصیلات وسّه بومی زوون من‌جمله امهری، اورومیفا و تیگرینیا تدریس وانّه. اتیوپی، شه مخصص ِخط ره دانّه که گعز نوم دانّه.
فرهنگ
اتیوپی ِپرچِم خله آفریقایی کشورون دله مهم هسته. چون تنها کشوری که استعمارکرون نتونِستنه وه ره بَیرِن، اتیوپی بی‌یه، همینسه اسا پان آفریقای ِطرفدارون و کشورونی که آفریقای ِناسیونالیست ِپه‌روو هَستنه، این کشور ِپرچم ِسه‌تا رنگ جه خله استفاده کانّه. این پرچم اولین بار سال ۱۸۹۷ استفاده بیّه.
بن بنویشت
رج:آفریقا شاخ رج:آفریقایی کشورون رج:آفریقا اتحادیه
خور العدید
خور العدید اتا شهر نوم هسته قطر ِجریان البطنه استان دله دره. ونه جمعیت ۱۵۸ نفر هسته.
منابع
رج:قطر شهرون
فرانسوا بروآلد دو ورویل
فرانسوا بروآلد دو ورویل نویسنده و شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
زاویه‌زرج‌آباد
زاویه‌زرج‌آباد، اتا روستای نوم هسته از توابع فیروز ِبخش، کوثر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
ابراهیم‌آباد
ابراهیم‌آباد، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
زاویه‌زرج‌آباد
جمعیت
اینتا روستا، زرج‌آباد ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۳۳ نفر (۴۶خانوار) بی‌یه.
ابراهیم‌آباد
جمعیت
اینتا روستا، صحرا دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۹۴۸ نفر (۲۳۷خانوار) بی‌یه.
زاویه‌زرج‌آباد
منابع
زاویه‌زرج‌آباد
ابراهیم‌آباد
منابع
ابراهیم‌آباد
دومینیکن
دومینیکن اتا کشور نوم هسه که آمریکا قاره دله دره.
جوغرافی
اینتا کشور گتی ۴۸۷۳۴کیلومترمترموربع هسه.اینتا کشور۸میلیون نفرجمعیت دارنه.ونه نیشته‌گا نوم سانتودومینیکو هسه.
فرهنگ
ونه مردم ویشتراسپینیجی زوون ره گپ زنه‌نه ئو مسیحی دین ره په‌روو هسه‌نه.
سیاست
اینتا کشور حوکومت جوموری هسه.
تاریخ
اینتا کشور اول ئیسپانئون کولونی بیه ئو بعدن موتحده ایالات وه ره بیته.اینتا کشور مازرونی ۱۴۳۶ سال دله أتا سیوا کشور بیه.
دپت چرخه‌توئون
رج:کشورون
سنت لوسیا
سنت لوسیا اتا کشور نوم هسه که آمریکا قاره دله دره.
جوغرافی
اینتا کشور گتی ۶۱۶کیلومترمترموربع هسه.اینتا کشور۱۴۳هزار نفرجمعیت دارنه.ونه نیشته‌گا نوم کاستریس هسه.
فرهنگ
ونه مردم ویشتراینگیلیسی زوون ره گپ زنه‌نه ئو مسیحی دین ره په‌روو هسه‌نه.
سیاست
اینتا کشور حوکومت کول فرمونداری هسه.
ایقتصاد
اینتا کشور پیل یکا نوم دولار هسه.
تاریخ
اینتا کشور قدیم دله اینگیلیس کولونی بیه ئو مازرونی ۱۴۹۱ سال دله أتا سیوا کشور بیه.
شاه رضا کیا سلطان مزار
شاه رضا کیا سلطان مزار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۹ قمری جه رسنه. شاه رضا کیا سلطان مزار مازرون استان و نور شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان ناتل کنار علیا هسته. این بنا ۴۱۷۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۰۷-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
قطعنومه ۹۷۸ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ فوریه ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۵۰۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سلمان‌شهر
سلمان‌شهر یا متل قو که قدیم وه ره گاتنه ساقی کلایه اتا شهر مازندرون دله هسته که ونه جمعیت ۱۳۵۰۰ نفره و عباس‌آباد شهرستان دله دره. متل قو دریایِ لو دره و ۷۵۰ هکتار گتی دارنه.
این شهر توریسم خله قوت دارنه و ونه خجیر ساحل و ییلاقی بلنّی‌ئون مردم ره دیر و نزدیک شـَر جه گرد یارنه. غار دانیال این شهرِ معروف جائون جه هسته و ونه گتِ هتل ره ونه سمبل دونّه که مردم وه ره خار اِشناسنّه.
منابع
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ. https://web.archive.org/web/20180709101153/http://salmanshahr.com/
رج:سلمان‌شهر رج:عباس‌آباد شهرستون
نیکولا ره
نیکولا ره نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
الخراره
الخراره اتا شهر نوم هسته قطر ِجریان البطنه استان دله دره. ونه جمعیت ۲۲۶ نفر هسته.
منابع
رج:قطر شهرون
پادوسپانی استندارون مزار (کمررود)
پادوسپانی استندارون مزار (کمررود) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پادوسپانیون دوره جه رسنه. پادوسپانی استندارون مزار (کمررود) مازرون استان و نور شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کمررود دهستان شیخ فضل‌الله نوری روستای کمر هسته. این بنا ۷۸۳۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۱-۱۲-۱۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:نور تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:پادوسپانی اسپهبدون مزار
سرخ‌رود
سرخ‌رود مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که محمودآباد شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۶٬۶۹۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
بالا رووارک
بالا رووارك اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۷ نفر (۰۸ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.
منبع
رج:مهدی‌شهر شهرستون روستائون
زرج‌آباد
زرج‌آباد، اتا روستای نوم هسته از توابع فیروز ِبخش، کوثر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، زرج‌آباد ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۱۲۷ نفر (۲۵۲خانوار) بی‌یه.
منابع
زرج‌آباد
رودزیا
رودزیا یا رودیژا اتا کشور بی‌یه که آفریقایِ جنوب وَری دَیّه و اسا ونه جا ره زیمبابوه بَیته. این کشور میون سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۹ میلادی وجود داشته.
منابع
رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات رج:زیمبابوه تاریخ رج:رقد بورده جمهوریون رج:سرد جنگ رقد بورده کشورون رج:آفریقا رقد بورده کشورون
آنری پورا
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ئوشار هرمیتیج کاسکید
ئوشار هرمیتیج کاسکید (انگلیسی:Hermitage Cascade) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 4 m هسته.
اسلام‌آباد (بردسکن)
اسلام‌آباد، روستائی هسه توابع انابد بخش، بردسکن شهرستون، خراسان رضوی اوستان دله ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، صحرا دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۰۹۹ نفر (۲۸۴خانوار) بی‌یه.
منابع
اسلام‌آباد
انترونکامنتو
انترونکامنتو (پرتغالی جه: Entroncamento) اتا شهر نوم هسته که پرتغال دله دره. اینتا شهر انترونکامنتو ِشهرستون دله قرار بَییته. اینتا شهر سال ۱۶ اوت ۱۹۹۱ اتا شهر حیساب بَیی‌یه و ونه جمعیت سال ۲۰۰۴ گادِر، ۲۰٬۰۶۵ نفر بی‌یه.
منابع
رج:پرتغال شهرون
زیرآب
زیرآب مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که سوادکوه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۶٬۱۹۱ نفر جمیعت داشته. زیراب مازرون راه آهن مسیر دله دره.
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون
قطعنومه ۹۷۹ امنیت شورا
قطعنومه ۹۷۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ مارس ۱۹۹۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دیوان بین‌المللی دادگستری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۵۰۷‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
صوفلو
صوفلو، اتا روستای نوم هسته از توابع فیروز ِبخش، کوثر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، زرج‌آباد ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۵۹ نفر (۵۸خانوار) بی‌یه.
منابع
صوفلو
سودا نثیل
سودا نثیل اتا شهر نوم هسته قطر ِجریان البطنه استان دله دره. ونه جمعیت ۲۹۰ نفر هسته.
منابع
رج:قطر شهرون
تلاسکالا
تلاسکالا مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر تلاسکالا هسته.
منابع
* رج:مکزیک ایالات
پایین رووارک
پايين رووارك اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.
جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۸ نفر (۱۲ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.