cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اندونزی
اروپایی استعمار دوره
اواخر قرن نوزهم نو امپریالیسم دنیا دله جریون داشته و اروپایی‌ها تموم دنیا ره شه میون رسد هاکرد بینه. این گدر، سال ۱۸۷۰ جه هلند مردم دکلستنه اندونزی دله سره بساتنه و بعضی‌شون اونجه ره شه وطن دونستنه. تغییرات انده سریع بی‌یه که محلی و سنتی فرهنگ بپاشی‌یه و سلسله‌مراتبی جامعه رِد بورده. جمیعت خله افزایش داشته و ۶ میلیون جه تا ۳۰-۴۰ میلیون ویشته بیه و شهرها گت بَینه و روستائون تغییر هاکردنه. این زمون، هلند دله بعضی پارلمون ِنماینده‌ئون استعمار جه مخالف بینه و گاتنه ونه اندونزی جه رسیدگی هاکردن و اونجه مردم رفاه فکر دیّن. این پیشنهاد سال ۱۹۰۱ قانون بیّه و هلند سعی هاکرده اندونزی ره مدرن هاکنه ولی عملاً قانون شه اهداف جه نرسی‌یه.
قرن بیستم ناسیونالیستی حزبون
سال ۱۹۲۶ باندونگ شهر دله اتا کتابخونی گروه راه دکته که جوون ِروشنفکرون ونه دله عضو بینه. این گروه یواش-یواش ناسیونالیستی ایده طرفدارون ره جذب هاکرده. این گروه نخاستنه فقط اسلامی یا فقط کمونیستی گروه بوئن و هرتی آدم که استقلال و هلند جه سیوا بیّن دمبال دیّه ره جذب کردنه. احمد سوکارنو این گروهِ رهبر بی‌یه که دانشجوها ره ویشته هدف گیته. گروه شه نوم ره دمبال‌ته عوض هاکرده و پرهیمپونان اندونزیا (اندونزی اتحادیه) بی‌یشته. این گروه برعکس سرکت اسلامی، حاضر نینه که هلندِ حکومت جه کنار بئن و خلقِ شورا دله نماینده نرسنینه. این اتحادیه کمی بعد شه اسم ره «اندونزی ناسیونالیست حزب» یا PNI بی‌یشته.
روز ۲۸ اکتبر ۱۹۲۸ جوون ِناسیونالیست‌ها حزبی اختلافات ره کنار بی‌یشتنه و اتا بیانیه هدانه که و باتنه اندونزی فقط اتا ماری وطن، اتا متحد مردم و اتا اندونزیایی زوون دارنه. این روز ره بعنوان اندونزیایی زوون ِبساتن روز اشناسنّه و این کشور تاریخ دله مهم هسته.
اواخر سال ۱۹۲۹ سوکارنو شه رفقون همراهی دستگیر و محاکمه بیه و تا ۱۹۳۱ زندون دیّه. وقتی وه آزاد بیّه، PNI دله خله اتفاقات دکت بی‌یه و حزبی سازماندهی زیر-زبر بئی بی‌یه. محمد هاتا و سوتان سجاهریر حزب دله ریاست داشتنه. سال ۱۹۳۳ گرد وشون‌ها ره بیتنه و تبعید هاکردنه. بعضی ناسیونالیست‌ها ره راقاضی دمبدانه که هلند جه همکاری هاکنن و «پاریندرا» ِحزب خلق ِشورا دله عضو بیّه. ولی جوون‌ترها سال ۱۹۳۷ اتی رادیکال حزب بساتنه که ونه نوم «گِریندو» بی‌یه. گریندو زمونی که جهونی جنگ دوم شروع بیّه، بائوته اسا نازی آلمان شکست هدائن تا هلند درهاکردن، اولی مهمتر هسته. اوائل ۱۹۲۴ جاپون حمله هاکرده و جاوه ره بیته.
جاپون دوره
اون گادر که جاپون، جنگ دله بمو و اندونزی ره بیته، گردِ هلندی مقامات ره دستگیر و زندونی هاکرده و همینسه مجبور بیّه اندونزیایی بومی‌ها ره میدون هاده که شه کار ره پیش بَوِره. اینتی راه وا بیّه که اندونزی ِناسیونالیستون هم میدون دکفن. جاپون ویشته خاسته این منطقه‌ی منافع جه استیفاده هاکنه و شه جنگ ره پیش بَوِره. سوکارنو جاپونی‌ها ره راقاضی دمبدا که وشون ِبعضی بخاستی جه موافقت هاکردنه و اتا سازمان، «پوترا» نومی، بساته که ونه ریاست ره بیته و جاپونی‌ها جه مذاکره کرده و اینتی کشورِ رهبر بیّه. جاپونی‌ها سال ۱۹۴۳ اونجه اتا پچیک ارتش داوطلبون جا بساتنه که بعدته اندونزی ِانقلابیون ِارتش ِهسته بیّه.
مارس سال ۱۹۴۴ جاپون دی‌یه که پوترا ویشته دره اندونزی ناسیونالیست‌ها ره خدمت کنده تا جاپون ِامپراتوری ره؛ همینسه اتی دولت بساتنه و ونه جایگزین هاکردنه. شیش ماه بعد، جاپون که دیّه جنگ ره باخته، اعلام هاکرده خانّه اندونزی ره شه‌گردونی یا خودمختاری هادن. آگوست سال ۱۹۴۵ هم سوکارنو و هاتا ره بخاستنه بئن سایگون و اونجه وشون ره قول هدانه که اندونزی ره بزودی استقلال دنّه. زمونی که سوکارنو و هاتا وردگرستنه باتاویا (جاکارتا)، اطرافیون وشون ره مزراب بی‌یشتنه که هرچی زودته اعلان استقلال هاکنن. روز ۱۷ آگوست ۱۹۴۵، صبح جمندری، سوکارنو و هاتا اتا بیانیه هدانه و اندونزی ره اتا سیوا کشور بخوندستنه.
انقلاب
زمونی که جاپون جنگ ره بباخته و تسلیم بیّه، اندونزی دله ناسیونالیست احزاب شه وسّه اساسی قانون بنویشتنه و سوکارنو ره رییس‌جمهور اعلام هاکردنه و دولت و پارلمون تشکیل هدانه. بریتانیای نیروها که بمو بینه جاپون ِارتش جا جنگ دکفن، سرصاب بینه که اندونزی ِدولت ره ننشنه دست‌کم بیتن. اواخر ۱۹۴۵ و اویل ۱۹۴۶ باندونگ ِشهر دله و نوامبر ۱۹۴۵ سورابایا دله مردم بریتانیایِ ارتش دیم‌به‌دیم هرستانه و سوربایا دله سه هفته جنگ ادامه داشته. سوماترا و سولاسی جزیره‌ئون دله هم شورش راه دکت بی‌یه. هلندی‌ها خاستنه بی هاپرس-نپرس شه شرقی هند ره پس بَیرن ولی وقتی سرصاب بینه که جاوه ره براحتی ننشنه بیتن، ۲۵ مارس ۱۹۴۷، اتا توافق‌نومه امضا هاکردنه و نخست‌وزیر سجاهریر جه اینتی طی هاکردنه که هلند هرگدر مناسب بی‌یه، شه حاکمیت ره هاده اندونزی ِفدرال ِدولت دست.
این پیمون‌نومه انده توضیح و تفسیر بیّه که شه ارزش ره از دست هدا. هلند خاسته زورپشتی جاوه دله قدرت ره پس بیره. ژوئیه ۱۹۴۷ نظامیون ره برسنی‌یه که جمهوری ره لاب بدن. متحد ملل سازمان هم دخالت هاکرده ولی هلندی‌ها شه کار ره ادامه هدانه. جمهوری‌خاهون دله هم دِ چلّه بَینه و بعضی‌شون گاتنه ونه هلندِ دولت جه جنگ دکتن و مذاکره جواب ندنه. سال‌های ۱۹۴۶ و ۱۹۴۸ دِ تا کمونیستی شورش جمهوری ره هپاتنه ولی سرکوب بینه. نهایتاً آگوست ۱۹۴۹ هلندی‌ها شهر لاهه دله کنفرانس بی‌یشتنه و قبول هاکردنه که تا ماه دسامبر «اندونزی سیوای متحدِ ایالات» ره برسمیت بشناسن و غیر از غربی گینه، باقیِ جزایر ره این دولت ره تحویل هادن. غربی گینه سر هم قرار بیّه که دمبال‌ته مذاکره هاکنن.
فیضیه
فیضیه اتا دیهستون نوم هسه بابل مرکزی بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
اندونزی
پارلمونی نخست‌وزیرون دوره
سال ۱۹۵۰ اندونزی شه فدرال ِاساسی قانون ره کنار بی‌یشته و اتا موقتِ اساسی قانون ره ونه عوض، رسمیت هدا. پیش از این کشور دله احزاب جاهِکِت بینه و همینسه اندونزی پارلمونی بموندسته و سوکارنو ره هم رییس‌جمهور بی‌یشتنه که تشریفاتی بی‌یه و خله اختیارات نداشته. «مَسیومی» مسلمون ِملّائون حزب بی‌یه که ویشترین طرفدار ره داشته و ونه اتا چلّه «نهضت العلما» (NU) سال ۱۹۵۲ اصلی حزب جه سیوا بیّه. «ناسیونالیست پارتی» (PNI)، «کمونیست پارتی» (PKI)، «موربا - ناسیونال‌کمونیست پارتی» و چنتا پچیک‌ته حزب «پارتای سرکت اسلام» و «سوسیالیست پارتی» واری. تا سال ۱۹۵۵ احزاب توافق پشتی قدرت ره شه میون رسد کردنه. سال ۱۹۵۵ اولین انتخابات برگزار بیه و با این که مردمون ویشته بی‌سواد بینه، موفقیت‌آمیز انجام بیه و چارتا اصلی حزب، میسومی و نهضت‌العلما و ناسیونالیستون و کمونیستون، شه ره جور بکشینه. این چارتا میون، فقط کمونیست پارتی ات‌که بچم سیاست داشته و سه‌تا دیگه هئی واری فکر کردنه. حوزه‌های رأی اینتی تنک-ترو بی‌یه که کشاورزی مناطق ویشته اسلامی حزب‌ها ره رأی دانه و جاوه‌ی تجاری شهرون و بنادر ویشته کمونیست و ناسیونالیست حزبون په شینه. همینسه مردم دِ چلّه بینه؛ اتی ره «سانتری» (تسبیح ئو کش مسلمون) گاتنه و اتی دیگر ره «آبانگان» (بی‌تعصب مسلمون) گاتنه.
دهه ۱۹۵۰ نخست‌وزیرون پشت به پشت تغییر کردنه. اینتی باعث بیّه مردم اتی ناامید بوون. انقلاب ِپیروزی و شهیدون ِفداکاری جه برسی بینه حزبی رقابتون و گروه‌های شه‌ورگجی دوره جه. جاوه‌ی پرجمیعت جزیره و اتی جزیره‌ئون که ویشته تولیدکر بینه، رقابت پیدا هاکرد بینه. دسامبر ۱۹۵۶ این مسائل نارضایتی ره ویشته هاکرد بی‌یه و بعضی شهرون دولت ره هاپتنه. میناهاسا، سولاسی ِجزیره ور، ویشترین اعتراضات ره داشتنه.
سوکارنو که هنتا رییس‌جمهور بی‌یه و شه تشریفاتی مقوم دست خسته بئی‌بی‌یه، نارضایتی‌ها جه استیفاده هاکرده تا اساسی قانون دله دست بَوِرده. ونه معاون، محمد هاتا، شه مقوم جه کناره هایته و سوکارنو مردم ره بائوته لیبرال دموکراسی امه بدرد نخارنه چون امه فرهنگ جه نسازنه. اِما ونه اتی «هدایت‌بئی دموکراسی» په دوّیم که اندونزی ِبومی روش واری، مشورت و اجماع جه مملکت ره اداره هاکنیم و این روشی که روستاها دله دره ره ونه ملی اجرا هاکنیم. وه اتی ملی شورا بساته که چارتا حزب ِنماینده‌ئون ره همراه با کشاورزون، روشن‌فکرون، کارآفرینان، ملّائون، نظامیون، زنان و... واری نماینده‌ئون ره ات‌جا دعوت هاکرده و وشون قرار بیّه که رییس‌جمهور دستِ بـِن راه ره هدار هاکنن. اینتی بیّه که حزبی پارلمون ره کنار بی‌یشتنه و جوآندا کارتاویجاجا اتی بی‌حزب دولت ِنخست‌وزیر بیّه.
سوکارنو دوره
اواخر ۱۹۵۷، اندونزی ارتش نهب بکارده و هلندی‌های اموال ره تصرف هاکرده و چون هلند ِدولت غربی گینه ره پس ندائه. ارتش اینتی اقتیصاد دله وارد بیّه. اتی بگذشته، ۱۹۵۸، اسلامی احزاب سوماترا دله اتا انقلابی جمهوری بساتنه که خاسته شه ره جاکارتایِ دولتِ جایگزین معرفی هاکنه و سولاسی ِنظامیون هم ونجه پشتی کردنه ولی ارتش این شورش ره دخاسنی‌یه. ارتش شه لینگ‌چک ره قائم بی‌یشته و سوکارنو هم وشون جه هم‌باز بی‌یه.
احمد سوکارنو سال ۱۹۵۹ دستور هدا که قدیمی اساسی قانون ره دِباره رسمیت هادن تا رییس‌جمهورِ اختیارات ویشته بوو. وه اتا مشورتی میلس بساته و ونه اعضا ره شه انتخاب هاکرده. البته دمبال‌تر، زمونی که این میلس ونه بودجه ره قبول نکرده، میلس ره منحل هاکرده و اتی مشورتی پارلمون ونه جاسر بی‌یشته. سوکارنو فقط ملی هویتِ قراب بدائن سر توجه کرده؛ زمونی که هلندی شرکتون ره ارتش بیته، اندونزی اقتیصاد ضرر هاکرده و هر سال وضع بدتر بی‌یه ولی سوکارنو فقط ملی بنائون، شعارون و اینان چیزهای دمبال دیّه و سال ۱۹۶۲ آسیایی کائون میزبان بیّه. اوایل دهه ۱۹۶۰ صادرات خله کم بینه، تورم روز-به-روز ویشته بی‌یه و دولتِ بدهی بالا شی‌یه ولی سوکارنو دست هچّی برنمو. وه شه حکومتِ دوره سعی داشته ارتش و کمونیستون میون تعادل ایجاد هاکنه. ارتش خاسته کمونیستون ِکنگره و روزنومه ره تعطیل هاکنه که سوکارنو نی‌یشته.
سوکارنو خارجی امور دله بی‌طرفی راه ره پیش هایته و سال ۱۹۵۵، سرد جنگ زمانه، شه ره غیرمتعهد کشورون ِرهبر معرفی هاکرده. وه گاته کشورون دِ رج دله جا گیرنه: اونان که قدیمی نظم هستنه و په شونّه و اونان که جدیدِ نظم ره پیش کشنّه. سال ۱۹۶۲ اندونزی انده هتته تا هلند ره راقاضی دمبدا غربی گینه ره پس هادن. سال ۱۹۶۹ اتا رفراندوم دله غربی گینه‌ی مردمون رأی هدانه که اندونزی ِکشور دله حیساب بئن. سپتامبر ۱۹۶۳ مالزی کشور بساته بیّه په، اندونزی اعتراض هاکرده که چه ونه مالزی این منطقه دله کشور بساجه و اندونزی خاسته شه سامون سر بی‌یله ولی موفق نیّه و اعتراض وسّه ۱۹۶۵ متحد ملل ِسازمان جه بریم بمو.
سوهارتو دوره
اول اکتبر ۱۹۶۵ چنتا ژنرال که شه نوم ره «۳۰ سپتامبر جنبش» بی‌یشت بینه، چند نفر ره بکوشتنه و ارتش سریعاً وارد بیّه و وشون ره سرکوب هاکرده. تا نماشون نرسی‌یه، ژنرال سوهارتو قدرت ره قبضه هاکرده و نظامی‌حکومت تشکیل هدا. وه گاته توطئه‌چی‌ها خاستنه سوکارنو ره بکوشن و اِما وشون دم ره بیتمی. ارتش کمونیست‌ها ره اتهام بزو که وشون باعث-بانی این حرکت بینه. همینسه شروع هاکردنه گردِ کمونیست‌ها ره بَیتنه و جاوه و بالی دله هشتاد هزار الی یک میلیون کمونیست و کمونیست‌مونا ره بکوشتنه. این عملیاتون دله کمونیست‌ها حقوق لینگ‌لو بیّه و وشون ره بی محاکمه کاشتنه. این کودتا سوکارنویِ جایگاه ره ضعیف هاکرده و تعادل ره بهم بزو. مارس ۱۹۶۶ ارتش وه ره مزراب بی‌یشته که شه بعضی اختیارات ره هاده سوهارتو ره. سوهارتو، که ارتشِ رییس ستاد بی‌یه، ات‌دقستی کمونیسم ره ممنوعه هاکرده و تا سال ۱۹۶۸ کم‌کم شه ره رییس‌جمهوری جه برسنی‌یه و دستور هدا سوکارنو ره دستگیر هاکردنه و تا زمونی که نمرده، وه ره سره دله زندونی داشتنه.
سوهارتو ارتش جه نزدیک بی‌یه ولی اساسی قانون ره هم توجه کرده. سال ۱۹۷۳ چارتا اسلامی حزب «توسعه‌ی متحد حزب» (PPP) ره بساتنه و پنج‌تا غیراسلامی حزب هم «اندونزی دموکراتیک حزب» ره تشکیل هدانه. اتا غیرحزبی گروه، «گلکار» نومی، بساته بیّه که اقشارِ نماینده‌ئون ره گرد کرده و اتا حزب واری بیّه. این حزب سوهارتو پشتی ره هکرده و دولت فشار یارده که مردم وه ره رأی هادن. گلکار هر دوره رأی یارده و اینتی سوهارتویِ ریاست جمهوری هم ادامه پیدا هکرده.
اندونزی ِاستان‌ها دله قدیم واری منطقه‌ای جنبش‌ها خله نَینه ولی هنتا استان‌ها اینتی گاتنه که حکومت جاوه‌ای هسته. غربی گینه شه رفراندوم جه رأی هدا بی‌یه که اندونزی دله بمونده ولی این منطقه دله اتی آزادی‌خاهون دینه که خاستنه این منطقه ره سیوا هاکنن. ارتش وشون ره سرکوب کرده. شرقی تیمور هم اتی پچوک شر بی‌یه که سوندایِ جزیره دله دیّه و قدیم پرتغال مستعمره بی‌یه. شرقی تیمور مردم هم نخاستنه اندونزی دله دوون و شورش کردنه. ارتش وشون ره بستا هاکرده و این وسط ده‌ها هزار نفر آدم ره بکوشتنه. افراطی مسلمون‌ها هم دولت جه مخالف بینه و مدرنیسم جه مخالفت کردنه. دانشجوها هم چن صوه دولت جه مخالفت هاکردنه و تظاهرات یشتنه. سال ۱۹۹۷ چن منطقه محلی شورش‌هایی داشتنه که باعث بی‌یه گلکارِ حزبِ رأی ویشته بوو و ونه حاکمیت دمباله داره. چینی‌ها هم این گدر معضل بَینه؛ خدی اندونزی چینی مردمونی داشته که هزارون سال اونجه دینه و اندونزیایی گپ زونه ولی ات‌گال چینی مهاجرون هم بمونه کشور دله و شه فرهنگ ره هم یاردنه و مردم وشون جه جری بینه.
سوهارتو زمون، اندونزی خارجی امور دله خار نقش داشته. وشون نو پاپوآ گینه سامون ره میّن هاکردنه و مرزی مشکلات ره حل هاکردنه، استرالیا جه سال ۱۹۸۹ اوقیانوس ِسامون وسّه توافق هاکردنه، آسئان دله سال ۱۹۷۸ تصمیم بیتنه که نی‌یلن ویتنامی‌شون بئن کامبوج ره بیرن و سال‌های ۱۹۸۹-۹۰ هندوچین بحران‌ها دله میونجی‌کری کردنه.
معاصر رییس‌جمهورون
سوهارتو که ریاست جمهوری جه کنار بورده، تا مدت‌ها ونه جانشین‌ها هیچ‌کمین موفقیت نداشتنه و نتونستنه شه پنج‌سالی ریاست ره سر هاکنن. حبیبی دوره شرقی تیمور اندونزی جه سیوا بیّه و انده وه ره کتره باتنه که شه استعفاء هدائه. ونه په، عبدالرحمان وحید بقدرت برسی‌یه که نهضت‌العلمایِ عضو بی‌یه و اتی میونه‌رو اسلام په‌روو بی‌یه و اینتی غیراسلامی حزبون و اسلامی حزبون ونه سر توافق هاکردنه. وه نتونسته پارلمونی احزاب، ارتش و دیگه سیاسی جریون‌ها ره به تعادل برسنه و همینسه سال ۲۰۰۱، فقط ۱۹ ماه پسی، استیضاح بیّه. مگاواتی سوکارنوپوتری نفر بعدی بی‌یه که سوکارنویِ کیجا بی‌یه. وه مبارزه با تجزیه‌طلبون و اقتیصاد سر شعار دائه ولی سیواخاهون ِجنبش‌ها کشور ره سرهاییت بی‌یه و سیاسی فساد زیاد بی‌یه. این گدر گلکارِ حزب انتخابات دله ویشته رأی بیارده و قرار بیّه اولین بار وسّه رییس جمهور ره مردم مستقیماً انتخاب هاکنن. رأی‌گیری دور دوم جه بکشی‌یه و مگاواتی انتخابات دله سوسيلو بامبنگ يودهويونو جه شکست بخرده. اواخر سال ۲۰۰۴ اتا گتِ سونامی بمو و آچه ره لائیز بشسته و خله مرگ-میر ببار بیارده. يودهويونو اقتیصاد و سیاست سره ثبات ایجاد هکرده و سال ۲۰۰۹ ِپارلمونی انتخابات دله ویشترین رأی ره بیارده و دومین بار وسّه سال ۲۰۰۹ رییس‌جمهور بیّه. اتی زلزله غربی سوماترا دله سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ هزارون نفر ره بکوشته و زخمی هاکرده. جاوه وسط هم اتا آتشفشون سر در هاکرده و ۱۳۰ هزار نفر منطقه ره تخلیه هاکردنه. با این‌چنین، يودهويونو دوره اقتیصاد وضع خله بتتر بیّه و تورم تا ۵ درصد کاهش پیدا هاکرد بی‌یه. سال ۲۰۱۳ مالی فساد دولتِ اعضا دله کشف بیّه که باعث بیّه يودهويونوانتخابات دله لطمه بخرده و مگاواتی ِحزب این صوه جوکو ویدودو معروف به «جوکووی» ِرهبری جه انتخابات ره بَوِره.
جوغرافی
اندونزی کشور گتی ۲۰۴۲۰۲۴ میلیون مربع‌کیلومتر هسه. اندونزی جمعیت ۱۹۷ میلیون نفر به‌یور هسه. اینتا کشور أتا دنیا پـِر جمعیت‌ترین کشورون هسه. ونه هوا ویشتر اوستوایی هسه.
اندونزی اتا مجمع‌الجزایر هسته. ونه جزایر ره دسته‌بندی کننه و راحتی وسّه وشون ره چنتا اصلی دسته دله رسد کننه. البته بعضی این جزیره‌ئون فقط اندونزیه نینه و دیگه کشورون جا مشترک هستنه. این نقشه دله غرب به شرق (چپ به راست) اینان ره وینّی:
مردمون
اندونزی جایی قرار بیته که دِتا گتِ جمیعت قرار دارنه: ونه غرب آسیایی‌ها و ونه شرق ملانزیایی‌ها. این کشورِ مردم باقی شرقی آسیایِ کشورون جه شباهت دارنه و ونه جمیعت هم ویشته ملانزیایی‌تبار هستنه. اندونزی ِرسمی شعار «اتحاد تنوع دله دره» هسته که همین چن فرهنگی و چن زوونی ره سراق دنه. بیش از سیصد جور قومیت و شیش‌صد جور زوون این کشور دله وجود دارنه. تمومِ دنیای گت‌گت‌ِ دین اونجه درنه و بعضی محلی باورها هم پیدا وونه. طبیعتِ موانع باعث هسته که شهرون به کنار، این ور سی تا اون ور سی، این هن تا اون هن، فرهنگشون خله هئی جا فرق کنده. بعضی یلاقی کوهون سوماترا، بورنئو و سولاسی دله تا قرن نوزهم قدیم بومیون واری بینه و هیچکس خارج جه اونجاهان نشی بی‌یه. جاوه‌ی کناره و شرق هم بعضی جزیره‌ئون هنتا شه سنتی ویژگی ره حفظ دارنه یا بالی ِجزیره هنتا هندو-بودایی سنت‌ها ره دارنه و باقی مناطق جه جیراجور فرق کننه.
حدود ۸۶ درصد مردم اندونزی دله مسلمون و بقیه مسیحیت، هندوییسم یا بودیسم په‌روونه. احمدیه هم حدود دویست هزار هوادار دارنه.
تقسیمات
اینان اندونزی ِایالات و نیشتنگائون و... هستنه:
سوماترا
جاوه پچیک سوندا
کالیمانتان سولاوسی ملوک جزایر غربی نو پاپوآ
منابع
رج:آسیایی کشورون
رج:آسئان
رج:مالایی‌زوون کشورون
قطعنومه ۱۸۶۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۶۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره شرقی تیمور وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۰۸۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار تینارو
ئوشار تینارو (انگلیسی:Tinaroo Falls) ئوشاری هسته که کوئینزلند، استرالیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 12 متر هسته.
هان‌نو، سایتاما
هان‌نو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۴٬۰۵۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۹۳٫۱۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴۳۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
اوبنی
اوبنی اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ بوش دو رون دله دره. اینتا شهر پروانس آلپ-کوت دازور ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۴۴٬۶۸۲ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
گنج افروز
گنج افروز اتا دیهستون نوم هسه بابل مرکزی بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
رفیق حریری
رفیق بهاءالدین حریری (ابو بهاء) (۱ نوامبر ۱۹۴۴-۱۴ فوریه ۲۰۰۵)، سیاست‌مدار، نخست‌وزیر و فعال اقتصادی لبنانی بی‌یه. وه طی دِ دور بین سال‌ئون ۱۹۹۲ (میلادی) تا ۱۹۹۸ و ۲۰۰۰ تا استعفاش ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ (میلادی) نخست وزیر لبنان بی‌یه. وه رهبری پنج کابینه دولت لبنان ره طی دورون مسئولیتش عهده داشته. حریری نقش کلیدی بازسازی بیروت ایفا هاکرده.
بریم ورگردسن
رج:لبنان نخست‌وزیرون
بودا
بودا لقبی هسته که بودایی‌ئون به هر کسی که به «روشنی» (بودهی) برسی‌بوئه، گانّه. ولی ویشته منظور از بودا همون سیذارتا گوتاما بودا، هسته که بودایی مذهب ره بساته. بودا یعنی بیداربَیی یا ات‌تی معنی دیگه جه، کسی که روشنی جه برسی‌بو. به باور بوداییون، خله از آدمون بتونّه «بودایی مقوم» جه برسن.
منابع
رج:بودایی
ملار
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
ئوشار بریدال ویل (بریتیش کلمبیا)
ئوشار بریدال ویل (بریتیش کلمبیا) (انگلیسی:Bridal Veil Falls Provincial Park ) ئوشاری هسته که بریتیش کلمبیا، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 122 m هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 23 m متر هسته.
تیرکلا دین تپه
تیرکلا دین تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد و اسلامی دوره جه رسنه. تیرکلا دین تپه مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان اسفیورد شورآب، ۵۰۰ متری شمال روستای تیرکلا هسته. این بنا ۱۰۲۹۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
قطعنومه ۳۵۳ امنیت شورا
قطعنومه ۳۵۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ جولای ۱۹۷۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۷۸۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
خوشرودپی
خوشرودپی اتا دیهستون نوم هسه غربی بندپی بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
گزانه
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
اوژن لوروا
اوژن لوروا نویسنده قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
قطعنومه ۸۰۰ امنیت شورا
قطعنومه ۸۰۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ ژانویه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: اسلواکی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۱۵۷‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
خان‌باباکندی
جمعیت
اینتا روستا، قشلاق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۹۰۵ نفر (۱۸۱خانوار) بی‌یه.
منابع
خان‌باباکندی
زاغکازور
زاغکازور اتا شهر هسته که ارمنستون ِکوتایک استان دله دره و سال ۱۹۸۴ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۱٬۴۳۰ نفر جمعیت دانّه.
منابع
زاغکازور
اوب
اوب اتا درکا هسه روسیه دله که ونه شرق ور دره. ایتا درکا آلتایی کوهون جا سرچشمه گیرنه و ونه درازی ۴۳۵۰ کیلومتر هسه. اوب درکا کارا دریا ره ریزنه.
منابع
رج:روسیه درکائون
ئوشار تینکیسو
ئوشار تینکیسو (انگلیسی:Tinkisso Falls) ئوشاری هسته که گینه درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 36 متر هسته.
ژان-پیر نوگرت
ژان-پیر نوگرت رمان‌نویس و دانشگاه‌استاد قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
بودیسم
بوداگرایی یا بودیسم دین و فلسفه‌ای هسته که سیدارتا گوتامای حرفون سَره جه بساته بیّه
کریستینا فرناندز
کریستینا الیزابت فرناندز د کیرشنر (به اسپانیولی: Cristina Elisabet Fernández de Kirchner) (بزائهٔ ۱۹ فوریه ۱۹۵۳) که ویشته بعنوان کریستینا کیرشنر معروف هسته. وه آرژانتین ره سابقاً رییس‌جمهور بی‌یه. پیش از وه، ونه مردی نستور کیرشنر این مقوم ره داشته. کریستینا فرناندز اولین زنی بی‌یه که انتخابات دله برنده بیّه و آرژانتین ِرییس‌جمهوری ِمقوم جه برسی‌یه و پس از ایزابل پرون دومین زنی هسته که این کشور دله ریاست جمهوریِ کرسی سَر هنیشته. ایزابل پرون سال ۱۹۷۴ به دمبال بمردن شه مردی، بدون رای گیری، آرژانتین ِریاست جمهوری ره دِ سال وسّه در اختیار داشته.
منابع
رج:آرژانتین رییس‌جمهورون رج:اولین بانوان و آقایان آرژانتین رج:زننه آدمون
قطعنومه ۳۵۴ امنیت شورا
قطعنومه ۳۵۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ جولای ۱۹۷۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۷۸۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
قطعنومه ۱۸۶۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۶۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ مارس ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره افغانستان وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۰۹۸‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
گیلاس (روستا)
گیلاس، روستائی هسه از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان بالالاریجان دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۱ نفر (۵خانوار) هسه.
منابع
گیلاس
شهیدآباد (اشرف)
شهیدآباد اتا دیهستون نوم هسه غربی بندپی بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
انهه
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
خان‌کندی (مشگین‌شهر)
خان‌کندی ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شعبان ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۰۲ نفر (۴۹خانوار) بی‌یه.
منابع
خان‌کندی
دارفور
دارفور ناحیه‌یی هسته غرب کشور سودان دله و برگیرندهٔ سه اوستان دارفور غربی، دارفور شمالی و دارفور جنوبی. گتی دارفور ایالت کالیفرنیا ِموتحده ایالات آمریکا ِقایده هسته.
مناقشه دارفور
دارفور ِجنگ که از سال ۲۰۰۳ میلادی آغاز بیّه و تاکنون دمباله دانّه، تاکنون ویش از ۲۰۰هزار کوشته و ویش از دِ میلیون آواره به جا بی‌یشته. به موجب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، هم‌اکنون صلح‌بانان سازمان ملل متحد و اتحادیه آفریقا کنترل اوضاع دارفور ره برعهده دارنه.
پاورقی
رج:سودان
بایون
بایون اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ پیرنه-آتلانتیک دله دره. اینتا شهر ناحیه آکیتن ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۴۴٬۴۰۶ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
فیروزجاه
فیروزجاه اتا دیهستون نوم هسه شرقی بندپی بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
نیل
نیل دنیا گت‌ترین درکا هسه.اینتا آفریقا قاره دله دره. وه دتا سر چشمه دارنه که اولی ویکتوریا دریاچه جا هسه و دومی اتیوپی بلنی جا که این دتا اتیوپی کشور دله همدیگه ره رسنه. نیل درکا ۶۶۰۰ کیلومتر متر درازی دارنه و مدیترانه دریا ره ریزنه. رج:درکائون
اتریش امپراتوری
اتریش امپراتوری اتا سلطنتی کشور بی‌یه که میون سال‌های 1804 تا 1867 مرکزی اروپا دله دیّه.
منابع
رج:اروپا رقد بورده کشورون رج:اتریش تاریخ رج:هابسبورگ
سر شرفدارکلا تپه
سر شرفدارکلا تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. سر شرفدارکلا تپه مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان اسفیورد شورآب، روستای شرفدار کلا هسته. این بنا ۱۰۲۹۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
شر (خوننده)
شر که ونه راستکی نوم شرلین سرکیسیان هسته، (بزائه ۲۰ مه ‌‌۱۹۴۶ اتا آمریکایی خوننده هسته . وه ارمنی هسته و دهه 1960 سانی جه بخوندستن په، معروف بیّه.
ازدواج
شغل:ترانه سرا و تهیه کننده ازدواج:1974 طلاق: 1975. شغل:خواننده ازدواج: 1975 - طلاق: 1979.
بیرون بگردستن
رج:آمریکا خوننده‌ئون رج:ارمنستون خوننده‌ئون رج:امریکا بازیگرون رج:ارمنستون بازیگرون رج:اوسکار بیته‌ئون
کنارانجام
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
ایقتصاد
بیشتر کشاورزی هسه
دیرالزور (استان)
دیرالزور سوریه‌ی استان هسته. این استان ِنیشتنگایِ نوم هم دیرالزور هسته. این استان ۱۳۳۰۰۰ نفر جمعیت دانّه.
منابع
رج:سوریه استان‌ها
سجادرود
سجادرود اتا دیهستون نوم هسه شرقی بندپی بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
قطعنومه ۱۲۲۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۲۲۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۱ فوریه ۱۹۹۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره غربی صحرا وضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۷۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار بروکن
ئوشار بروکن (انگلیسی:Broken Falls) ئوشاری هسته که پارک ملی گراند تیتون، وایومینگ، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه،   هسته.
قطعنومه ۸۰۱ امنیت شورا
قطعنومه ۸۰۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ ژانویه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: چک هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۱۵۸‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
لوریز دروه
لوریز دروه رمان‌نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
کندلو
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
تومانیان
تومانیان اتا شهر هسته که ارمنستون ِلوری استان دله دره و سال ۱۹۹۵ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۱٬۸۳۸ نفر جمعیت دانّه.
قطعنومه ۱۸۶۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۶۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ مارس ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۰۹۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
تومانیان
منابع
تومانیان
قطعنومه ۱۸۶۹ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کازو، سایتاما
کازو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۶۷٬۸۶۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۵۹٫۴۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۱۴۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۵-۰۳ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:سایتاما شهرون
بولونی سور مر
منابع
رج:فرانسه شهرون
ئوشار برونتی
ئوشار برونتی (انگلیسی:Brontë Waterfall) ئوشاری هسته که انگلستان درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 20 متر هسته.
قطعنومه ۳۵۵ امنیت شورا
قطعنومه ۳۵۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۱ اوت ۱۹۷۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۷۸۹‌ام دله ۱۳تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
ژان-پیر والوتون
ژان-پیر والوتون نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
ئوشار تینوی-آن
ئوشار تینوی-آن (انگلیسی:Tinuy-an Falls) ئوشاری هسته که میندانائو، فیلیپین درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 55 m هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 95 m متر هسته.
ذهن
ذهن یا روان (به انگلیسی: mind) نمودی هوش و آگاهی تجربی جه هسته که بنا به تعاریف، مرکب اندیشه، درک، حافظه، احساس، میل، تخیل و کلیه فرآیند شناخت ناخودآگاه هسته. واژه ذهن، بطور ضمنی اشاره به فرآیند فکری استدلال دانّه.
معنائون
اول اینکه، بنا بر موضع فلسفی دوگانه نگری، روان اتا از د جنبه اصلی وجود هسه که جنبه دیگر اون ماده هسه. بنابراین تومی بویم که ذهن یا روان هر فرد نمایونگر اصل اولیه و تقلیل ناپذیر آگاهی ذاتی هسه. دوم اینکه، روان تشکیل بیه از گروهی از فرایند‌ئون ذهنی آگاهانه مانند تفکر، ادراک، به خاطر بسپارسن، تجسم هکردن و اراده.
سوم اینکه، روان و ذهن فعالیت مغز و دستگاه عصبی هسه که به طور ذهنی اون ره به صورت آگاهی تجربه کمی.
خلیفه‌لوکندی بزرگ
خلیفه‌لوکندی بزرگ، اتا روستای نوم هسته از توابع قشلاق دشت ِبخش، بیله سوار ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
ذهن
معنائون
با اتا مثال مطلب بالا روشنتر بونه. پرویز در حال بخونسن داستانی هسه. در حین بخونسن لازم هسه همه فرایندائی ره که با ذهن ارتباط داینه ره به کار بوره. وه در باره چیزی که خوننه فکر کنه، کلمات و جملات ره ادراک کنه، اغلب مطالبی ره که بخونسه به خاطر اسپارنه، و شخصیتای داستان ره در موقعیتای مختلف مجسم کنه و تصمیم گینه به بخونسن کتاب ادامه هده. (تصمیم گیری اتا از جنبه‌ئون اراده هسه).
خلیفه‌لوکندی بزرگ
جمعیت
اینتا روستا، قشلاق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۵۴ نفر (۱۴۲خانوار) بی‌یه.
ذهن
معنائون
برای اغلب اما داشتن ذهن و روان چنان بدیهی هسه که تردید در وجود اون بی معنا و مضحک به نظر رسنه. ولی با وجود این، جان واتسون، پر رفتارگرائی، همینتا کار ره هکرده. واتسون گته مفهوم ذهن و روان برای روان شناسی لازم نیه. به نظر وه اینتا مفهوم رفتار ره نا تبئین کنه و نا پیشگوئی. وه استدلال کرده که روان شناسی بدون مفهوم ذهن علمی تر هسه، زیرا که ذهن مفهوم فلسفی سستی هسه. گاهی به شوخی گننه که واتسون همون روان شناسی هسه که با دهونش به اینتا نتیجه برسیه و اعلام هکرده که ش ذهن ناینه.
خلیفه‌لوکندی بزرگ
منابع
خلیفه‌لوکندی بزرگ
ذهن
معنائون
موضع واتسون از نظر خله‌ئون از جمله اغلب روان‌شناسون رفتارگرا افراطی هسه. البته در خله از موارد تومی بدون به کار بوردن مفهوم ذهن در باره رفتار پژوهش هکنیم. ولی بین بتن اینکه مفهوم ذهن برای تحلیل علمی رفتار لازم نیه و بتن اینکه ذهن وجود ناینه تفاوتی دره. ظاهرا غالب سردر گمی‌ئون ناشی از وجود چارچوب‌ئون مرجع مختلف هسه. اگر فردی از بیرون رفتار دیگری ره مشاهده هکنه، در این صورت نتونه به فهمه در ذهن وه چه گذرنه. ذهن از مشاهده رفتار استنتاج بونه. بنابراین، شاید موشاهده گری مفهوم ذهن ره برای تبئین رفتار مفید بدونه(مثلا فروید)و موشاهده‌گری دیگر اینتا مفهوم ره برای تبئین رفتار بی فایده تلقی هکنه(مثلا واتسون).
با وجود اینتا، اگر فردی رفتار خد ره از درون موشاهده هکنه، چارچوب وه نه مرجع به کلی متفاوت بونه. اما تفکر خد، ادراک خد و غیره ره عملا تجربه کمی. بنابراین، اطلاعات دست اولی دایمی حاکی از آنکه اینتا فرایند‌ئون ذهنی واقعیت دارننه و هر اتا از اما تومی که دست کم اتا ذهن وجود داینه که همان ذهن اماهسه.
منابع
رج:روان‌شناسی
انار
انار (علمی نوم: Punica granatum) اتا داری میووئه که ونه تیم ویشتر سرخ رنگه، بعض گادِر هم اسپه تیم ونه دله دره و یا رنگای مابین این دِتائه. انار ویتامینون آ، ب، سی، ای و آهن دانّه، همینتی انار منبع اسید فولیک و آنتی اکسیدان هم حساب وانه. اِنار، ایران و کوه‌ئون هیمالیا و هند ِشمال ِبومی میوه هسته و آدمونِ اتا از اولین دکاشته‌بیی گیاهون هسته. مازرون دله اشرف انار خله معروف هسته این منطقه‌ی بومیِ انار حساب وانه.
گلنشین تپه
گلنشین تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. گلنشین تپه مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان رودپی جنوبی، شرق روستای گل نشین هسته. این بنا ۱۰۲۹۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
انار
اِنار خواص درمانی زیادی دارنه
منابع
رج:بخاردنی‌ئون
گلنشین تپه
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
درازکلا دهستون
درازکلای دیهستون اته منطقه نوم هسته بابلکنار بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون. درازکلای دیات ونه مرکز هسته و حدود ۷۰۰ خانوار جمعیت دارنه:
درازکلای دیات گذشته ی دله دانشمندون و اساره‌اشناسون جا بهرهمند بیه که وشون جا تومبی عبدالقهار گت اساره‌اشناس قرن ۱۲ هجری شمسی ره اشاره هاکنیم.
درازکلا سال ۱۲۱۸ دله صاحب اته ابتدایی مدرسه بهیه که اون گدر بابل شهرستون دله فقط فقط اتا ابتدایی مدرسه دهییه که ونه نوم شاپور بیه.
رج:بابل شهرستون روستائون
لاجیم برج
لاجیم برج بنائی تاریخی هسته که سوادکوه شهرستون دله دره. اینتا برج ره زیاریون گدر، سال‌های ۳۱۶تا۴۴۳ هجری‎قمری بساتنه و باوندیون اسپهبدون ِبساته هسته. اینتا برج هم، رسکت برج دستوری، کوفی و پهلوی خط جا کتیفه دارنه.
منبع
رج:سوادکوه روستائون رج:سوادکوه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
گرنا
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
بابل کنار دیهستون
بابل کنار اتا دیهستون نوم هسه بابل کنار بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
قطعنومه ۳۵۶ امنیت شورا
قطعنومه ۳۵۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۲ اوت ۱۹۷۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره گینه بیسائوی ِعضویت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۷۹۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سلمان‌کندی (مشگین‌شهر)
سلمان‌کندی ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شعبان ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۵۵۲ نفر (۱۱۸خانوار) بی‌یه.
روح‌کندی
روح‌کندی، اتا روستای نوم هسته از توابع قشلاق دشت ِبخش، بیله سوار ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
سلمان‌کندی (مشگین‌شهر)
منابع
سلمان‌کندی
روح‌کندی
جمعیت
اینتا روستا، قشلاق شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۴۷۰ نفر (۳۰۷خانوار) بی‌یه.
منابع
روح‌کندی
فیفتی سنت
فیفتی سنت اتا آمریکایی خوننده هسته. وه اتا آفریقایی-آمریکایی هسته که چندین بار دستگیر بیّه و همین گانگستربازی‌ها وسّه ویشته معروف بیّه. ونه Get Rich or Die Tryin و The Massacre آهنگونه خله معروف هستنه.
بِریمْ بگردستن
رج:آمریکا خوننده‌ئون
اتریش-مجارستون
اتریش-مجارستون اتا دِتایی پادشائی نوم هسته که سال ۱۸۶۷م تا ۱۹۱۸م مرکزی اروپای دله دیی‌یه. این کشور اتریش ِامپراتوری و مجارستون ِپادشائی اتحاد هاکردن جه بساته بَیی‌یه.
منابع
رج:مجارستون تاریخ رج:اتریش تاریخ رج:اروپا رقد بورده کشورون
قطعنومه ۱۸۷۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۷۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سازمان ملل دبیر کل گوزارش سودان خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۱۱۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
جنوبی گتاب
جنوبی گتاب اتا دیهستون نوم هسه گتاب بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
سورزن
سورزن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ او-دو-سن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۴۴٬۱۹۷ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
اچمیادزین
اچمیادزین اتا شهر هسته که ارمنستون ِآرماویر استان دله دره و سال ۱۹۱ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۵۶٬۷۵۷ نفر جمعیت دانّه.
منابع
اچمیادزین
قطعنومه ۸۰۲ امنیت شورا
قطعنومه ۸۰۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ ژانویه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره کرواسی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۱۶۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
لزیرک
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
نوا (روستا)
نوا، روستائی هسه از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
شمالی گتاب
شمالی گتاب اتا دیهستون نوم هسه گتاب بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
نوا (روستا)
جمعیت
اینتا روستا، دهستان بالالاریجان دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۸۵ نفر (۴۸خانوار) هسه.
منابع
نوا
آنری بک
آنری بک نمایش‌نومه نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
هیگاشی‌ماتسویاما، سایتاما
هیگاشی‌ماتسویاما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۰٬۸۴۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۵٫۳۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۳۹۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۷-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
سرژ ونتورینی
سرژ ونتورینی شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
لاپ کمر
لاپ کمر که وه ره دیوکالی، اسپهبد خورشید غار (لی) یا عایشه کرکیل دژ هم گانّه، تهرون به قائمشهر راه سَر، دوآب ناحیه دله قرار دانه. اینتا لی کوه دله دره. این لی دله اسپهبد خورشید ِزن و وچه سه ماه زندگی هاکردنه و آخرسری عربون بتونستنه وشون ره لی دله جه دَربَکشِن و همین باعث بیّه که اسپهبد خادکاشی هاکنه و تبرستون دَکفه عباسیون ِدستِ په.
سرژ ونتورینی
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
لاپ کمر
اسپهبد خورشید غار تاریخ پیش از اسلام جه رسنه. این غار مازرون استان و سوادکوه شهرستان دله دره. ونه آدرس ۳ کیلومتری، سه راهی سواد کوه، فیروز کوه سمت راست جاده خطیر کوه هسته. این بنا ۷۸۳۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۱-۱۲-۱۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
غار ِویژگیون
طبیعی طاق قوس قایده ۴۰ متر هسته و معروفه که گانّه وه «دنیای گت‌ترین طبیعی قوس» هسته. غار دله اتا بیضی‌مونا تالار داشته که ونه گتی ۷۵×۲۵ و ونه بلندی (ارتفاع) ۱۵ میتر بی‌یه. غار ِدیم‌به‌دیم اتا دیفار دَره که سنگ و ساروج جه دچیه بیّه و تا ورودی وه ایدامه دانه. این دیفار ِبنا گاوباریون دوره شنه. غار ِجلو اتا گت ِپرتگاه دانه باعث وونه ونه دله بیّن خله سخت بواشه. چون این غار دله بخاردنی ئو دیی‌یه، قدیم بنشسته ونه دله ات‌خله موقاومت هاکردن.
غار دله چنتا اتاق دره که وشون بساتن قدمت ساسانیون دوره جه وَرگِردِنه. این غار ایران ملی آثار فهرست درون قرار دانّه و وه ره یونسکوی ثبت وسّه هم نومزه هاکردنه و فعلاً اتا پرونده دانّه. غار ِپَلی نظامی تمرینات و ماسه‌برداری هم کانّه که باعث وونه وه کم‌کم تخریب بَواشه.
تاریخ دله
این غار اتا طبیعی کاخ هسته و همیشه تبرستون اسپهبدون ونجه کار کاردنه. صدر ایسلام و همزمون با تبرستون ِمردمون ِشورش اینتا غار ره ونداد هرمز بَییته.
سال ۷۶۱ میلادی، اسپهبد خورشید، گت ِاسپهبد فرخان ِنوه گاوباریون سلسله جه، مازرون سَر حکومت کارده. ونه زمون، منصور عباسی تصمیم بیته مازرون ره بَییره. مهدی عباسی، منصور ِریکا، کــَلِک جه اسپهبد خورشید جه رَفِخ بیّه و ونه وسّه هدیه برسنی‌یه، ونجه بخاسته تا ایجازه هاده ونه لشکریون طالار درکای تنگه‌ی راه جه بورِِن خراسون جه زودته بَرِسِن. اسپهبد خورشید کلک بخارده و ایجازه عبور ره وشون دست هدائه. مهدی، ۲تا سپاه ره گرگان و شاکوه جه راهی هاکرده و آمل ره بیته. ایسپهبود خارشید که غافلگیر بیّه، شه زِنا و ثروت ره اینتا غار دله بیشته و بورده دیلمستون سو که سپاه جمع هکنه.
په‌نویس
رج:غارون رج:گاوباریون رج:سوادکوه تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
ئوشار تیپ تو
ئوشار تیپ تو (انگلیسی:Tip Toe Falls) ئوشاری هسته که شهرستان سن ماتئو، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 14 ft هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 1 ft متر هسته.
قطعنومه ۱۸۷۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۷۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره غربی صحرای وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۱۱۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فخر رازی
محمد بن عمر بن حسین بن علی تبرستونی، ملّا و فیلسوف مسلمون مازرونی که سال ۵۴۴هجری قمری دنیابموئه و ونه اصالت مردمون آمل شنه. ونه لقب فخرالدین هسته و به خاندان قریش منسوب وانه. وه به امام رازی یا امام فخر رازی هم شهرت داشته. وه بر علوم عقلی و نقلی، تاریخ، کلام، فقه، اصول و علوم ادبی شه عصر تسلط کامل داشته. ونه کتابون خله قابل قبول قرارداشتنه و تدریس بینه.
منابع
رج:مازرون ملائون
کاری پی
کاری پی اتا دیهستون نوم هسه لاله آباد بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
تفلیس
تفلیس (به گورجی: თბილისი ، (تلفظ وونه:تبیلیسی) گرجستون نیشتنگاء(=پایتخت) هسته که گرجستون شرقی‌وَری دره.
منابع
رج:آسیا نیشتگائون رج:گرجستون شهرون
قطعنومه ۳۵۷ امنیت شورا
قطعنومه ۳۵۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۴ اوت ۱۹۷۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۷۹۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
گاوباریون
دابویگون یا گاوباریون اتا حوکومت بینه کا تبرستون دله فرمونروایی کردنه. وشون اتا ساسانی تبار بینه که قباد(ساسانیون شاء)دست جه فرار هکردنه و بمونه گیلون و مازرون دله کم‌کم اینجه مردم ره شه سو در بیاردنه و حکوومتی تشکیل بدانه تموم شائونی که بنویشته هسته از نسل دابویه هستنه. دابویه خادش گاوباره‌ وچه بی‌یه. بعد از بمردن گاوباره ونه وچون سرزمینش ره دِتا تیکه هکردنه که گت تیکه دابویه‌ی دست دکته.
این ایتّیفاق سنه ۱۱۹تبری انجوم بیّه.
رج:مازرون تاریخ رج:گاوباریون
اصفهانی حموم
اصفهانی حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. اصفهانی حموم مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس ساری، خیابان جمهوری اسلامی، کوچه بازار نرگسیه هسته. این بنا ۱۱۹۴۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۴-۰۴-۰۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
قشلاق‌ملانقی‌قنبر
منابع
قشلاق‌ملانقی‌قنبر
سنت اربلن
سنت اربلن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ لوآر-آتلانتیک دله دره. اینتا شهر پیی دو للوآر ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۴۳٬۹۰۱ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
لاله آباد دیهستون
لاله آباد اتا دیهستون نوم هسه لاله آباد بخش دله، بابل شهرستون، مازرون اوستان میون.
وانادزور
وانادزور اتا شهر هسته که ارمنستون ِلوری استان دله دره و سال ۱۹۲۴ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۱۱۶٬۹۲۹ نفر جمعیت دانّه.
منابع
وانادزور
محمدمهدی حائری
المصادر
رج: مازرون نویسندگون رج:شیعه نویسندگون
نوا
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
قطعنومه ۱۲۳۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۲۳۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ فوریه ۱۹۹۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره مرکزی آفریقای وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۸۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سویداء (استان)
سویداء سوریه‌ی استان هسته. این استان ِنیشتنگایِ نوم هم سویداء هسته. این استان ۸۷۰۰۰ نفر جمعیت دانّه.
منابع
رج:سوریه استان‌ها
قطعنومه ۸۰۳ امنیت شورا
قطعنومه ۸۰۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۸ ژانویه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اسرائیل-لبنان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۱۶۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار تالمر
ئوشار تالمر (انگلیسی:Tolmer Falls) ئوشاری هسته که استرالیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 35 متر هسته.
نیاک
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
قطعنومه ۳۵۸ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
شعبانلو
شعبانلو، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شعبان ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۳۶ نفر (۶۱خانوار) بی‌یه.
منابع
شعبانلو
کریستینا اگیلرا
کریستینا اگیلرا اتا آمریکایی خوننده هسته. وه آلبوم Christina Aguilera جه معروف بیّه و پنج بار گرمی جایزه ره بَییته.
منابع
{{#if:www.christinaaguilera.com|
بیرون بگردستن
رج:آمریکا خوننده‌ئون
آلمانی
آلمانی (آلمانی جه: یا ) اتا اوروپایی زبون هسه که اورپا دله سه تا کشور مردم وه ره گنش کننه. آلمانی، آلمان و اوتریش و لیختن اشتاین رسمی زبون هسه و سوئیس مردمون شرق و شمال اینتا کشور دله هم اینتا زبون ره گنش کننه و ایتالیایِ ترنتینو آلتو آدیجه اوستان دله هم رسمی زوون هسته. آلمانی زبون اتا ژرمنی زبونون ِاتا چله هسه. آلمانی زبون ۱۳۰ میلیون نفر گنش‌کر دارنه.
تاریخچه
آلمانی ادبیات سه تا آلمانی زبون کشور ادبیات جه چلّه‌بندی وونه. کوهن‌ترین آلمانی کیتاب انجیل آلمانی زبون جا هسه که میلادی چارومی قرن دله، مارتین لوتر دَس جا بنویشت بیه. آلمانی ادبیات تا میلادی سده ۱۱ اول نیمه دله همه دینی یا سودی داستان بینه. از اون زمون تا میلادی چارده سده دله وشون ادبیات حماسی بیه مثل اورندل داستان،اولاند ترانه ئون،اسکندر ترانه‌ئون، دهارتمان داستانون و تریستان اینا سودون بنویشت کر جونفریت اشتراسبورخ بیه.
بعد اون زمون بیه که اوتریشی بنویشت کرون اثرون هم آلمانی ادبیات دله پیدا بونه. که وشون چند تا نوم: فون فالتر، کورناد فون فرونستبرج و فرنردرگاتیز بیه. بعد هم سویسی بنویشت‌کرون مثل ایرخ بونر و هوجوفون ترمبرچ آلمانی ادبیات دله انّه.
کول دله بونه بوتن که آلمانی ادبیات تا موعاصر دوره پیش دینی بیه و آخرون میلادی هیژدهم سده دله بیه که بنویشت کرونی مثل جیلرث و جوتشید پیدا بینه که دومی موعود مسیح داستان ره بنویشته. آلمانی گت بنویشت‌کر اونتا دوره دله گوته بیه و بعد وه هردرلین، شلایر مالر و امرمان بمونه. میلادی نوزده سده دله آلمان ادبیات کسات بیه ولی میلادی بیستومی سده دله دباره پا بیته که با شروع بین دتا جهونی جنگ خله از بنویشت‌کرون آلمان جا کوچ هکردنه بوردنه متحده ایالات امریکا درون.
سوییس ادبیات
سوییس مردم ویشتر آلمانی زبون ره گنش کننه. سویس دله کوهن‌ترین کیتابی که آلمانی زبون جا بنویشت بیه ونه نوم اوسرنچ بوتر امثال بی‌یه که مازرونی ۸۵۲ سال دله بنویشت بیّه. میلادی نوزده سده دله امیل ویژه خاطره‌ئون کیتاب ره بنویشته و یوهان باسپری هم هایدی داستان ره بنویشته. اتا سویسی شعرگو که آلمانی زبون جا شعر گته و نوبل جایزه ره بَورده شیتلر بی‌یه.
منبع
رج:ژرمنی زوونون
خویی حموم
خویی حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. خویی حموم مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس ساری، ابتدای خ مدرس هسته. این بنا ۱۲۵۴۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۴-۰۵-۱۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
ئوشار بول کاو
ئوشار بول کاو (انگلیسی:Bull Cove Falls) ئوشاری هسته که کارولینای شمالی، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 40 ft هسته.
قطعنومه ۱۸۷۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۷۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ مه ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۱۲۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
آگوست دو ویلیر دو لیل‌آدام
آگوست دو ویلیر دو لیل‌آدام نویسنده، شاعر، رمان‌نویس و نمایش‌نومه نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
بستیا
بستیا اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ شمالی کرس دله دره. اینتا شهر کرس جزیره ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۴۳٬۵۷۷ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
ویلیام مک‌کینلی
ویلیام مک‌کینلی موتحده ایالات آمریکای بیست و پنجومین رئیس‌جومور بی‌یه.
وه روز ۲۹ ژانویه سال ۱۸۴۳ دنیا بموئه و ۱۴ سپتامبر ۱۹۰۱ سن پنجاه و هشت سالگی گادر بدست اتا آشوب‌طلب ترور بیّه. بعد از وه آمریکای ریاست جوموری ره تئودور روزولت بییته.
منابع
رج:آمریکا رییس‌جمهورون
اوژن ساویتسکایا
اوژن ساویتسکایا شاعر و رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
واردنیس
واردنیس اتا شهر هسته که ارمنستون ِگغارکونیک استان دله دره و سال ۱۹۹۵ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۱۲٬۳۶۳ نفر جمعیت دانّه.
گوردیگل
گوردیگل، اتا روستای نوم هسته از توابع قشلاق دشت ِبخش، بیله سوار ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
واردنیس
منابع
واردنیس
گوردیگل
منابع
گوردیگل
قطعنومه ۸۰۴ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۳۵۹ امنیت شورا
قطعنومه ۳۵۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ اوت ۱۹۷۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۷۹۳‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
شهرک صنعتی (روستا)
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
فرافکنی
فرافکنی اتا از مکانیسم‌ئون دفاعی هسه با اینتا مشخصه که فرد خسوسیاتی ره که از شه زندگی روانی ناخودآگاه سرچشمه گینه به افراد و اشیای دیگر نسبت دنه. کلی‌تر بویم، فرافکنی ادراک جهون بر اساس شه شخسیت هسه.
مثال
اتا مثال مطلب ره روشنتر کنه. هوشنگ فردی هسه که خسوسیت سرکوب بئی در وه خله زیاد هسه؛خسومتی که در ستح خودآگاه از اون بی خبره.وه به دیگرون اعتماد نداینه،به مقاسد اونا زنین هسه و تسور کنه که دیگرون خاننه از وه سو استفاده هکنن.اَدم اعتماد وه نوعی فرافکنی هسه که از خسومت وه سرچشمه گینه.وه خسومتی ره که در درون وه دره در دیگرون وینه.
پیوندا
مفهوم فرافکنی در نزریئه روانکاوی از مفاهیم موهم هسه.اینتا مفهوم در تبئین رفتار ناسازگارانه خله به کار بورده که بر اساس اون شخس عوامل بیرونی ره علت شکستا و ختاهای خد دوننه.دِ آزمون شخسیت که بر فرافکنی استوار هسه عبارت هسه از آزمون لکه های جوهر رورشاخ و آزمون اندریافت موزو.
منابع
فرهنگ توسیفی روان شناسی,فرانک برونو,1986,ترجمه فرزانه تاهری و مهشید یاسایی,1384,چاپ سوم با تجدید نظر,انتشارات ناهید,تهران,سفحات 219 و 220
رج:روان‌شناسی
آب اسک
اتا روستای نوم هسه که بالا لاریجان دهستون دله دره. اینتا روستا لاریجان بخش دله،آمل شهرستون دله دره.
شهرک صنعتی (رینه)
شهرک صنعتی، روستائی هسه از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان بالالاریجان دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۱ نفر (۴خانوار) هسه.
منابع
شهرک صنعتی
حضرت کاروانسرا
حضرت کاروانسرا اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. حضرت کاروانسرا مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس ساری، میدان ساعت، خ جمهوری اسلامی، کوچه بهرام اتر هسته. این بنا ۱۲۵۴۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۴-۰۵-۱۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون کاروانسرائون
قطعنومه ۱۲۳۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۲۳۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۱ مارس ۱۹۹۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سیرالئون وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۸۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کلی بریان کلارکسون
کلی بریان کلارکسون یا کلی کلارکسن (بزائه 24 آوریل 1982، تگزاس دله) اتا آمریکایی خوننده هسته که پاپ سبک جه کار کانده.
وایک
وایک اتا شهر هسته که ارمنستون ِوایوتس‌جور استان دله دره و سال ۱۹۹۵ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۵٬۸۸۵ نفر جمعیت دانّه.
منابع
وایک
کلهر (مشگین‌شهر)
کلهر ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شعبان ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۱۰ نفر (۴۴خانوار) بی‌یه.
منابع
کلهر
کستر
کستر اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ تارن دله دره. اینتا شهر پیرنه میانه ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۴۳٬۱۴۱ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
سایاما، سایتاما
سایاما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۵۶٬۶۳۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۹٫۰۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳٬۱۹۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۷-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:سایتاما شهرون
بوتان
بوتان (بوتانی جه: འབྲུག་ཡུལ་) اتا پچیک کشور جنوبی‌آسیا دله هسته. این کشور ِشمال تبت (چین) و جنوب وَر هند درنه. این کشور هیچ گادِر مستعمره نیّه ولی میلادی ۱۹ سده دله بریتانیا ونه سر تسلط داشته ولی مازرونی ۱۴۶۱ سال دله شه وسر مستقل بیه. بوتان دله اتا بودایی سلطنت حکومت کانده که ونه شاه شه ره «اژدهای شاه» نومنه. البته سلطنت مشروطه هسته و اتا دِ حزبی پارلمون هم دره.
جوغرافی
بوتان کاملاً هیمالیا دله قرار دارنه و اتا کوهستانی کشور هسته. بعضی قله‌ها بوتان دله 7000 متر جه بلندته هسته و هیچ کاجه 200 متر جه کمته ارتفاع ندارنه.
ایقتصاد
بوتان پیل یکا نوم روپیه هسه. اینتا کشور طبیعی منابع خله خار هسه.
فرهنگ
بوتان دله مردم تبتی زوونون ره گپ زننه و وشون رسمی زونگخا نوم دارنه. زوون‌های دیگه‌یی هم که درننه که ویشته تبتی‌تبار هستنه. وشون بودایی دین ره په‌روو هسنه.
پانویس
رج:آسیایی کشورون رج:بودایی کشورون رج:مشروطه سلطنت رج:سارک