cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سید علی خامنه‌ای
سید علی حسینی خامنه ( ۲۹ فروردین ۱۳۱۸، مشهد) مشهور به سید علی خامنه‌ای، رهبر اسایی نظام‌ جمهوری اسلامی ایران هسته. وه همینتی از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ دِ دوره پشت سر هم وسّه رئیس‌ جمهور ایران بی‌یه. علی خامنه‌ای بعد از بمردنسید روح‌الله خمینی، از طرف مجلس خبرگان رهبری به مقام رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران برسی‌یه. وه شیعیون مراجع جه هم هسته.
منابع
رج:زننه آدمون رج:ایران رهبرون
قطعنومه ۸۲۸ امنیت شورا
قطعنومه ۸۲۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ مه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: اریتره هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۱۸‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار چدوک
ئوشار چدوک (انگلیسی:Chedoke Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 15.5 m هسته.
اریک زمور
اریک زمور نویسنده، روزنومه‌نگار و مقاله‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
پاشاکلا
پاشاکلا توابع نوشهر هسه
لنگر
لنگر اتا مله ی اسم که خله با صفا هسه. جزو ساری حساب وونه. اینجه که خان بوری ون کیاسر جه هم رد هاکنی. اتا امام زا دارنه که وره گونه "امیر سید علی". گونه قدیم خله ون دل گنج چال بیه. الان همه ره بکندستنه. بدینی جا خله دارنه. از "قل قلی" بیر تا "ولمت".
عرعر (شهر)
عرعر اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر حدود شمالیه میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۱۴۵۲۳۷ نفر جمعیت داشته.
منابع
عرعر
تهرون دانشگاه
تهرون دانشگا ایران ره کوهن‌ترین دانشگا هسه. اینتا دانشگا مازرونی ۱۴۴۶ درست بیه. وه ایران ره گت‌ترین ئو بِترین دانشگا هسه. اینتا دانشگا ره رضا شاه بساته. ونه دوره مازرونی ۱۴۴۰ سال دله اتا قانون ره مجلس تصویب هکرده که دولت ره مووظف کرده که ایران وسر اتا دانشگا درست هکنه. اینتا دانشگا ره مازرونی ۱۴۴۶ دله باز هکردنه ئو خله ایران گت دانشمندون ونه دله درس بخونسنه. اینتا دانشگا شه عمر دارازی دله خله ایتفاقون ره بدیه مثل گارد دانشگا حمله هکردن یا دانشگاه کوه حادثه که همین چند سال پیش اتفاق دکته و ونه دله اتا چندتا دانشجو حمله هکردنه به دانشگاه خابگاه اونجه چندتا از دیگه دانشجوئون ره کتک بزونه.
منابع
رج:تهرون خجیر جائون رج:دانشگائون
اونه ما
اونه ما، تبری سال ره هشتمین ما هَسّه و ۳۰ بهمن - ۲۹ اسفند ماه هجری شمسی جه بِرایری کِنده.
دالاس ماوریکس
دالاس ماوریکس، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر دالاس هسته که تگزاس ِایالت دله قرار دانّه. این تیم غرب کونفرانس کنفرانس دله دره و جنوب غربی منطقه جه هسته.
رسمی وبگاه
رج:ان‌بی‌ای تیمون
قطعنومه ۸۲۹ امنیت شورا
قطعنومه ۸۲۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۶ مه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: موناکو هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۱۹‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
احمدبیگ‌لو
احمدبیگ‌لو، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، مشگین غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۳۸۵ نفر (۳۲۸خانوار) بی‌یه.
منابع
احمدبیگ‌لو
قطعنومه ۱۹۰۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۰۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره عراق وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۴۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۲۵۴ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
گرژ لگونس
گرژ لگونس اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ولدوآز دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۹٬۶۷۲ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
قطعنومه ۳۸۴ امنیت شورا
قطعنومه ۳۸۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۲ دسامبر ۱۹۷۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره شرقی تیمور ِوضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۸۶۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
دین تپه (بالاده)
دین تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اواخر ساسانیون و اوایل اسلامی دوره جه رسنه. دین تپه مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش چهاردانگه، دهستان چهاردانگه، روستای بالاده هسته. این بنا ۲۱۹۹۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
ارکه ما
بمرده ئون / Bamerde'un
۹ رج:تبری تقویم رج:ارکه ما
علی‌آباد (آمل)
علی‌آباد، روستائی هسه از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
الکسی دو توکویل
الکسی دو توکویل که ونه گت نوم الکسی شارل آنری موریس کلرل دو توکویل (فرانسوی جه: Alexis Charles-Henri-Maurice Clérel de Tocqueville) (بزائه ۲۹ ژوئیه ۱۸۰۵ پاریس، فرانسه دله - بمرده ۱۶ آوریل ۱۸۵۹ کَن دله) فرانسه دله اتا از مهمترین متفکرون قرن نوزدهم هسته. وه مورخ، حقوق‌دان، فیلسوف، سیاست‌مدار و اتا از موسسین جامعه‌شناسی و علم سیاست بی‌یه. گرچه وه هم‌عصر دوره جامعه شناسون موسس بی‌یه و به تحقیق و بررسی بدیع در مورد غرب ِگت اتفاقون پرداخته، اما کمتر وه ره به عنوان جامعه‌شناس معرفی هاکردنه. اتا از ونه اصلی مسائل ِمورد توجه «دموکراسی» و «آزادی» فرانسه دله پس از انقلاب و آمریکا هسته که دِتا کتاب «فرانسه انقلاب و رژیم پیش از اون» و دِ جلد تحلیل «دموکراسی آمریکا دله» بررسی بیی‌یه.
علی‌آباد (آمل)
جمعیت
اینتا روستا، دهستان لاریجان سفلی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت زیر سه خانوار هسه.
ئوشار چیاپارا
ئوشار چیاپارا (انگلیسی:Cheeyappara Falls) ئوشاری هسته که کرالا، هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، Not known هسته.
خانلارقشلاقی‌حاج‌الم‌قلی
جمعیت
اینتا روستا، اصلاندوز ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۴۲ نفر (۴۲خانوار) بی‌یه.
منابع
خانلارقشلاقی‌حاج‌الم‌قلی
شادی
شادی‌ئون ات‌تی پستاندار هسته که ونه نوع جه حدود 260 جور حیوون پیدا هاکردنه. شادی‌ئون ویشته دارسر زندگی کانّه ولی بعضی جور شادی‌ها بِنِه سَر هم درنه. شادی کلاً ات‌تی هوشمند حیوون حیساب اِنه. شادی‌ها معمولاً دِم دارنه که آدم‌مونائون دله اینتی نی‌یه، چن جور شادی هم درنه که دِم ندارنه و وشون اسم «بربری شادی» هسته.
شادی‌ها پیش‌شادی‌های ِنسل جه جهش پیدا هاکردنه. شادی‌مونائون ِاولیه جنوبی آمریکا دله نود میلیون سال په تکامل پیدا هاکردنه که قاره آمریکا مخصوص هستنه.
این دوره زمونه‌ی شادی‌ها خانواده Ceboidea دله و parvorder بِن از Platyrrhini طبقه بندی وانّه، ولی قدیمی شادی‌ها خانواده Cercopithecoidea دله دَیینه و بخشی از parvorder Catarrhini بینه، که شامل hominoids از جمله آدم بی‌یه. همینسه بنشنه بائوتن قدیمی شادی‌ها ویشته آدم‌مونائون جه نزدیک بینه تا اسایی شادی‌ئون.
فضانوردی دله
تا اسا پنج‌تا دولت متحده ایالات آمریکا، روسیه (شوروی)، فرانسه، آرجانتین و ایران شادی برسینه فضا دله.
منابع
رج:پستاندارون رج:شادی‌مونائون رج:کاله‌دارون
یاشیئو، سایتاما
یاشیئو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۷۸٬۶۰۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۸٫۰۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۳۵۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۲-۰۱-۱۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
گشنسپ
گشنسف زمون اردشیر ۱۱۹م. بی‌یه ئو تبرستون ئو گیلون ئو رویان ئو دماوند دله شائئ کرده ونه پی‏یِرئون از زمون اسکِندر ۳۳۰ق.م. فرمونروائ مازرون بینه ئو اینتا شائئ وشون دله پی‌یِر وچگی بی‌یه تا ۵۲۹م. کیوس مازرون شاء بیّه.
یاشیئو، سایتاما
بیرون بگردستن
رج:سایتاما شهرون
گشنسپ
منابع
رج:مازرون تاریخ
ابوالحسن بنی‌صدر
ابوالحسن بنی‌صدر (۲ فروردین ۱۳۱۲ – ۱۷ مهر ۱۴۰۰) اقتصاددون و سیاستمدار و نویسنده اهل ایران هسته. وه بهمن سال ۱۳۵۸ به عنوان اولین رئیس جومور ایران انتخاب بیه و خرداد ۱۳۶۰ پس از چندی تنش با اعضای حزب جوموری اسلامی و نهایتاً خمینی (بنیان‌گوذار جوموری اسلامی)، با عنوان عدم کفایت سیاسی توسط مجلس شورای اسلامی شه مقوم جه عزل بیه.
بِریمْ بگردستن
رج:زننه آدمون
سامورایی
سامورایی (جاپونی جه: 侍) جاپون نظامیون ره گانّه که پیش از صنعتی بیّن اینتا کشور دله دَیینه. وشون جاپون اشرافی خانواده‌ئون جه بینه که خار ارتش‌ئون دله کار کاردنه و دای‌میو (مله‌ای اربابون) وسّه خدمت کاردنه. وشون سال ۱۱۵۹ میلادی جه داخلی جنگ‌ئون دله شرکت هاکاردنه.
سامورایی‌ها سوارکارونی ماهر بینه و شمشیر، کمون و نیزه استفاده هاکردن ره بلد بینه ولی ویشته اتا شمشیر جه کار کاردنه که وه ره گاتنه «کتانا»، همینسه اینتا شمشیر وشون نماد هم حساب وونه. وشون اتا بلند شمشیر «تاچی» و اتا خورد ِغمه «تانتو» هم داشتنه. وشون گاتنه که خادی وشون ِروح این شمشیرون دله کته و همینسه ونسه خله احترام قائل بینه.
سامورایی ات‌تی کلمه هسته که فقط مردون وسّه به کار شونه ولی چنتا زنان هم تاریخ دله سامورایی حیساب بینه. ساموراییون اگه شکست بخارد بون، ات‌تی خادکاشی مراسم، که وه ره «سپوکو» گاتنه، دله شه ره کاشتنه چون گاتنه بمردن، بی‌افتخار زندگی هاکردن جه بتتره.
هنتا ساموراییون حرکات و کارونی که کاردنه ورزشون مختلف نوم جه دره انجوم وونه. مثل جودو، کندو و مدیتیشن.
منبع
رج:جاپون تاریخ
ژان-لوک دوبار
ژان-لوک دوبار نویسنده، متل‌نویس، مقاله‌نویس، نمایشنومه‌نویس، شاعر و روزنومه‌نگار قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
فوتسال ۲۰۰۸ جام جهونی
بازی‌ها دِتا استادیوم دله برگزار بی‌یه؛ این عکس نلسون ِاستادیوم هسته.|left|انگشتدان|200px فوتسال ۲۰۰۸ جام جهونی همون فوتسال جهونی جام ششومی دوره بی‌یه که این دوره دله برزیل قهرمون بیه. برزیل تیم (میزبان) بتونسه فینال دله ایسپانیا تیم ره پینالتی ضربه‌ئون دله بَوره. این دِتا تیم کا قانونی و اضافه وخت دله ۲-۲ مساوی بیّه ولی برزیل بتونسه که ۴-۳ پینالتی ضربه‌ئون دله شه حریف ره بَوره.
رج‌وَندی ِبازی دله هم ایتالیا بتونسه روسیه ره بوره و سوم بوو. روسیه اتا بار سووم و اتا بار هم چاروم بَیبی‌یه.
ایران فوتسال ملی تیم هم بتونسه که تا دومین دور بئه ولی با اینکه خله خار کا هکرده نتونسه نیمه پایانی دور جه برسه و نتونسه دومین بار وسّه بوره نیمه پایانی. ایران دومی دور این کائون دله بتونسه که چاروم بوو.
رج:ایران ورزش رج:برزیل ورزش رج:فوتسال
جانیس جاپلین
جانیس جاپلین  (بزائه ۱۹ ژانویه ۱۹۴۳ - بمرده ۴ اکتبر ۱۹۷۰) اتا آمریکایی خوننده و آهنگ‌ساج بی‌یه. وه که راک اسطوره‌ئون جوئه ۴ اکتبر ۱۹۷۰ بر اثر مصرف بیش از اندازه هروئین بمرده.
منابع
جاپلین
ژان-لوئی دوبو دو لافوره
ژان-لوئی دوبو دو لافوره نویسنده قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
الحویه
الحویه اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر مکه (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۱۳۲۰۷۸ نفر جمعیت داشته.
منابع
الحویه
سفیدتمشک
سِفیدتَمِشک (قدیمی نوم: سفیدتَمیشه) اتا از روستا رامسر مازرون دله هسته.
این روستا مازرون غرب‌وَری دره و ات کمه چابکسر جه فاصله دانّه.
ویشتر بخوندستن
رج:رامسر روستائون
آپر استیونز کریک ئوشار
ئوشار آپر استیونز کریک (انگلیسی:Upper Stevens Creek Falls) ئوشاری هسته که پارک ملی کوه رینیر، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 375 ft هسته.
کیوس (مازرونی سلسله)
وه قوباد وچه بی‌یه ئو ۷سال تبرستون دله حکومت هکرده
منابع
رج:مازرون تاریخ
سرخای‌بیگلو
سرخای‌بیگلو، اتا روستای نوم هسته از توابع اصلاندوز ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، اصلاندوز ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۶۱ نفر (۷۳خانوار) بی‌یه.
اوج لذت جنسی
مردون دله اوج لذت جنسی اتا بازتابی عمل هسه که تحریک جنسی جواب وسّه منجر به انقباضون منظم آلت جنسی و انزال منی بونه. زنای اوج لذت جنسی عملی بازتابی هسه در جواب به تحریک جنسی که منجر به انقباض منظم ماهیچه عانه ای،یعنی ماهیچه اطراف واژن،بونه.در دِتا جنس اوج لذت جنسی اوج لذت هسه در تحریک جنسی.
سرخای‌بیگلو
منابع
سرخای‌بیگلو
اوج لذت جنسی
نمونه
زنا و مردی در حال آمیزش هسنه. مردی به اندازه کافی کلیتورس و واژن زنا رِه تحریک کنه و زنا قبل از مردی به اوج لذت جنسی رسنه. بعدأ مردی به عمل جنسی دمباله دنه و در عرض چن دقیقه به اوج لذت جنسی رسنه.
منابع
رج:روان‌شناسی رج:بگائستن
هیوستون راکتز
هیوستون راکتز، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر هوستون هسته که تگزاس ِایالت دله قرار دانّه. این تیم غرب کونفرانس کنفرانس دله دره و جنوب غربی منطقه جه هسته.
وب‌گاه رسمی
رج:ان‌بی‌ای تیمون
قطعنومه ۳۸۵ امنیت شورا
قطعنومه ۳۸۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ ژانویه ۱۹۷۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره نامبیای ِوضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۸۸۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
عنیزه
عنیزه اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر قصیم (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۱۲۸۹۳۰ نفر جمعیت داشته.
منابع
عنیزه
مرکان برول
مرکان برول اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ نور (فرانسه) دله دره. اینتا شهر شمال کاله ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۸٬۹۳۹ نفر جمعیت داشته.
قطعنومه ۱۹۰۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۰۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دموکراتیک جوموری کنگو وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۵۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
مرکان برول
منابع
رج:فرانسه شهرون
قطعنومه ۱۹۰۶ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
زرمهر شائون
منابع
رج:زرمهر شائون رج:مازرون تاریخ
کوک جزایر
کوک جزایر اتا جزیره ای کشور هسه که آروم اوقیانوس جنوب دله دره. اینتا کشور اتا خدگردون کشور هسه که ونه اتی امور مثل دفاع و خارجی سیاست ره نوزلاند انجام دنه. وه شامل ۱۵ تا جزیره هسه. ونه مساحت ۲۴۰ کیلومتر مربع و ونه جمعیت ۱۸۰۰۰ نفر هسه. ونه اصلی درآمد توریسم هسه. ونه گت‌ترین جزیره راروتونگا و آواروآ ونه پایتخت هسه. ونه رسمی زوون کوک جزایر مائوری هسه که مائوری و تاهیتیکی زوونون جا شباهت دارنه.
قطعنومه ۸۳۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۲۵۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کوک جزایر
رج:همسود کشورون رج:آروم اوقیانوس کشورون رج:پلی نزی کشورون
الوچ
جمعیت
اینتا روستا، مشگین غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۶۹ نفر (۱۰۲خانوار) بی‌یه.
تلیران
تلیران، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان بالاخیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۵۵۹ نفر (۱۴۸خانوار) هسه.
منابع
تلیران
تایلند
اولیه دوره
تایلند ِاولیه نوم سیام (تایلندی جه: สยาม) بی‌یه و تا تاریخ ۲۳ ژانویه 1939 وشون کشور نوم عَوِض بیّه و وه ره تای ِقوم ِنوم وسّه تایلند بائوتنه. البته اَی دِباره سال ۱۹۴۵ جه تا ۱۱ می ۱۹۴۹ ات‌گادِر همون سیام ِنوم وَردِگِردست بی‌یه.
سوخوتای ِحکومِت
سوخوتای اتا شهر بی‌یه که تایلند ِشمالی منطقه دله دَیّه، البته اون شهری که دَرگامبی، این سوخوتای که اسا تایلند دله دَره جه ۱۲ کیلومتر کار داشته. قدیمی سوخوتای ِباقی‌بموندست ِآثار ره اسا یونسکو جهونی ثبت هاکِرده. میون قرون دوم تا دهم میلادی سوخوتای دله اتا حکومِت دَیی‌یه که چین ِجنوبی مناطق ره داشته.
ایوتایا
سال ۱۳۵۰ میلادی سیام ِمردِمون ایوتایای ِحکومِت ره ایوتایای ِشهر نزدیکی بِساتِنه. این شهر تایلند ِاسایی سامون ِمرکزی منطقه دله دَیی‌یه. ایوتایای ِحکومِت زود گت‌ته بَیّه. وشون تا سال ۱۳۷۸ سوخوتای ِتابع بینه ولی تا سال ۱۴۴۸ میلادی بِتونِستنه وشون ِحکومِت ره شه تابع هاکِنِن. ایوتایا این گادِر مالدیوی‌ئون جه جنوبی مناطق دله، میونمار جه غربی سامون دله، سِرخ ِخمرون جه کامبوج نزدیکی، شرق دله، جنگ داشتنه. سال ۱۴۳۱ وشون اسایی کامبوج ره بَییتنه.
اوئل ِقرن شونزهم میلادی بی‌یه که اولین‌بار وسّه پرتغالی تاجرون بَرِسینه سیام جه. قرن هیودَه گادِر ایسپانیا، بریتانیا، فرانسه، جاپون و هلند هم سیام جه تجارت داشتنه. بعضیون، انگلیس و فرانسه و هلند واری بتونسِتنه اجازه بَییرن که ایوتایا سامون دله بورِن و بِئِن ولی وسّه این حکومِت ِقوانین ره رعایت هاکِنِن. سال ۱۷۶۷ میونمار حاکمون ایوتایا جه بجنگِستنه و بتونِستنه سیام ِحکومِت ره بَییرن.
سنبوری ِحکومِت
بعد ِاون‌که میونمار ِشائون سیام ره بَییتنه، ژنرال تاکسین که اتا سیامی فرمانده بی‌یه، سنبوری یا ثنبوری حکومِت ره هفت ماه اشغال په، بِساته. سنبوری حکومِت گادر ژنرال تاکسین خله کامبوج جه جنگِسته.
سیام ِحکومِت و مردِم ِانقلاب
سیام اتا سلطنتی حکومِت ِنوم بی‌یه که ونه شائون ره «راما» گاتِنه. سیام گادِر بانکوک کشور ِنیشتنگا بَیی‌یه. رامای هفتم زمون سال ۱۹۳۲ سیام ِمردم انقلاب هاکِردنه. وشون خاستنه مطلقه سلطنت ِبَدِل مشروطه سلطنت ره بیارِن. معترضون ویشته فرانسه‌ی ِتأثیرات جه این انقلاب ره راه دِمبِدانه. وشون موفق بَیینه که شه بِخاستی‌ئون ره انجام هادِن و «مردِمون ِحزب» سیام دله مجلس ره بِساته. رامای هشتم وَچه بی‌یه که سیام ِشاه بیّه. ونه حکومِت گادِر رسماً کشور ِنوم عَوِض بَیّه و تایلند ِنوم ره کشور سَر بی‌یِشتنه. همین شاه ِدوره جهونی جنگ دوم شروع بیّه و جاپون ِارتش بتونِسته تایلند ره بَییره ولی آمریکا اوضاع ره وَردِگاردِنی‌یه.
سیاسِت و دولِت
تایلند اتا مشروطه سلطنت هَسته. تایلند ِملّی مجلس یا پارلمون، که ونه مله‌یی نوم «راتاسافا» (รัฐสภา) هسته، قوانین ره یِنّه. وشون اتا نُوّاب ِمجلس (สภาผู้แทน) هم دارنه که ۵۰۰تا کارسی دانّه. اتا دیگه مجلس هم دَره که مؤسسان (วุฒิสภา) واری هَسته و ۱۵۰ نفر عضو دانّه. دِتا مجلس ِاول دله هر نماینده ۴ سال کار کانده ولی مؤسسان ِاعضا هفت‌سال عضو هستنه. این کشور اتا «ویژه دادگا» هم دانّه که قضایی قُوّه‌ی ِگت‌ترین سازمان هَسته.
سال ۲۰۱۱ جه تایلند دله بویا تای حزب بتونِسته پارلمون ِ۲۶۳تا کارسی ره ۵۰۰تا جه شه وسّه بَییره و دموکراتیک حزب ره شکست هاده. ولی وقتی مردِمون بفهمستنه که این حزب ِرییس، ینگلاک شیناواترا، که نخست‌وزیر بیّه اتا قبلی نخست‌وزیر ِفامیل هسته که قبلاً طرد بَی‌بینه، تظاهرات هاکِردنه و خاستنه وه ره کِنار بَزنِن ولی ارتش این گادِر کودتا هاکِرده و ارتش ِفرمانده شه ره نخست‌وزیر بَخوندِسته.
جوغرافی
این کشور ِگتی حدوداً ۵۱۳٫۱۱۵ هزار کیلومتر هسته و حدوداً ۶۴ میلیون نفر ونه دله زندگی کانّه. ونه هِوا گرمسیری هسته و سه فصل دانّه که خاشک، وارشی و خانِک هَستنه. گرم و خاشک ِفصل مارس جه شروع وانه و تا می طول کَشِنه این گادِر حِرارِت ِدرجه ۳۴ سانتی‌گراد ِحول و حش هسته و رطوبت ۷۵٪ جه رِسِنه. وارش ِفصل هم ژوئن تا اکتبر هَسته و این گادِر حِرارت ۲۹ درجه سانتی‎‌گراده و رطوبت ۸۷٪ جه رسنه. خانِک ِفصل نوامبر تا فوریه شِنه و این فصل حرارت میون ۲۰ تا ۳۲ درجه دَره.
تایلند دله کائوچو، قلع، تنگستن، چو، سرب، گچ، ذغال سنگ، فلوراید استخراج وانّه و کشاورزی هم انجام وانه.
توریسم
سال ۲۰۰۸ بانکوک بتونِسته لندن ونیویورک په، سومین شهری بَواشه که ویشترین توریست ره جذب کانّه اتا آمار گانه این سال دله ۱۰٬۲۰۹٬۹۰۰ نفر فقط بانکوک دله بمونه. پاتایا هم بتونسته ۴٬۴۰۶٬۳۰۰ نفر جه این لیست ِسیزَّهمین شهر بَواشه. پاتایا اتا توریستی شهر هسته که ونه سکسی توریسم دِنیا دله خله شهرت دانّه. پوکیت جزیره هم ۳٬۳۴۴٬۷۰۰ نفر و چیانگ می هم ۱٬۶۰۴٬۶۰۰ نفر ره جذب هاکِردنه.
میونی
بانکوک، آیوتتایا، هواهین، کانتچانابوری، پاتايا، تشانگ جزیره
شمال
چیانگ‌مای، چیانگ ری، مای هونگ سون، سوخوتای
شمال شرقي
اودون تانی، طبیعی ذخیره‌گائون، ناخون راتچاسیما
جنوب
هات یای، ساموی جزیره، کرابی، ناخون سی تاممارات، پوکت، پهانگ نگا
مردِمون
حدوداً مردم ِ۷۵ درصد ِقومیت تایی هستنه ، ۱۴ درصد چینی‌تبارنه، ۳ درصد مالایی‌نه و بعضی دیگه زوونون و تبارون هم دَرنه. مردمون ویشته این کشور دله تایلندی و لاو زوون جه گپ زنّه.
مذهبون
تایلند ِمردم ِ۹۵٪ بودایی هستنه و مسلمانون هم ۴٪ ره تشکیل دِنّه. این کشور دله شیعیون هم دَرنه و مسلمون‌ها بودایی جه سِوا زندگی کانّه و وشون ِشهرون فرق کانده. تایلند دله همه وسّه دینی آزادی وجود دانّه.
تایلند دِنیا دله بودیسم (=بودایی دین) ِگت‌ترین تَنِک‌کَر (=مُروِّج) هَسته. ترواده اتا مدرسه نوم هسته که این کشور دله دَره و بودایی‌ئون ِمهم‌ترین آموزشگائون جه هَسته. بودایی معابد هم تایلند، کامبوج ولائوس دله خله زیادنه. بودایی‌ئون ِتاریخ این کشور دله سوخوتای ِدوره جه رَسِنه؛ وشون قرن ۱۳اُم میلادی جه بودایی دین ره تایلند ِرسمی دین هاکردِنه. تا سال ۲۰۰۷ بودایی همینتی رسمی دین بَموندِست بی‌یه و این گادِر اتا جدید اساسی قانون بَنویشته بَیّه و اسا دیگه رسمی دین این کشور دله دَنی‌یه.
مسلمون‌ها تایلند ِگت‌ترین دینی اقلیت هَستنه و وشون جمعیت ۲.۲ میليون تا ۷.۴ میلیون ونه بائه. وشون ِمذهب ویشته تسنن هسته. تایلند دله قدیم اتا تاریخی سلسله هم دَیی‌یه که ونه نوم فطانیون بی‌یه. مسلمون‌ها اسا ویشته جنوبی مناطق دله دَرنه و اینجه‌ی مسلمون‌ها مالایی جه گپ زنّه و عربی ِالفبا جه نویسِنّه. تایلند دَرون ۳,۴۹۴تا مسجد دانّه. . که ویشته همین جنوبی شهرون دله هَستنه. البته بانکوک ِشهر شه تیناری فقط ۱۷۰تا مسجد دانّه.
فرهنگ
تایلند ِفرهنگ خله بودیسم و هندویسم جه تأثیر بَدی‌یه. وشون کامبوج، چین و هند ِفرهنگی تأثیرات ره هم دارنه. تایلند دله اتا مخصوص ِتقویم دَره که رسماً ونجه همه جا استفاده کانّه.
تایلند دله ات‌جور مخصوص ِبوکس دَره که این کشور ِملّی ورزش هَسته. تایلند دله گلف و فوتوال هم خله طرفدار دارنه.
منابع
رج:آسیایی کشورون رج:آسئان رج:مشروطه سلطنت
ئوشار چروکی
ئوشار چروکی (انگلیسی:Cherokee Falls) ئوشاری هسته که جورجیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 60 ft هسته.
عالم کلا
اتا از روستائون غرب مازندرون واقع میون نوشهر شهرستان که بین پارک جنگلی سی سنگان و نور شهرستان قرار دانه از شومال به دریا و از جنوب به روستائون میانک ، ونوش و ... محدود وانه. رج:نوشهر روستائون
بوستون سلتیکز
بوستون سلتیکز، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر بوستون هسته که ماساچوست ِایالت دله قرار دانّه. این تیم شرق کونفرانس کنفرانس دله دره و آتلانتیک منطقه جه هسته.
وب‌گاه رسمی
رج:ان‌بی‌ای تیمون
برونگرا
برونگرا
بنابر نظريه يونگ،برونگرا نوعي شخصيت هسه كه مشخصه اون ويژگي هاي رفتاري هسه كه به منظور حداكثر برسين تماس با دنياي بيروني،مثل اشياء مادي و افراد ديگر،در تقابل با دنياي دروني افكار و احساسات طرح ريزي بيه.
نمونه
پرويز اتا نماينده موفق شركت بيمه عمر هسه.وِ در اينتا كار از بوردن به سراغ افراد،ملاقات با مردم و توضيح بيمه نامه ها براي اونا لذت وينه.وِ در شِ زندگي خصوصي اتا خله دوس دارنه،از گپ بزوئن با همسر و وچون لذت وينه و سفر رِ دوس دارنه.مردم از وِ با صفاتي چون اهل گردش،سرحال،صميمي و با اعتماد به نفس ياد كننه.
ارتباطون
درونگرا نقطه مقابل برونگرا هسه.از درون گرا با صفاتي چون خجالتي،كمرو و عبوس ياد كننه
منابع
رج:روان‌شناسی
موریس رولینا
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
آپر توین ئوشار
ئوشار آپر توین (انگلیسی:Upper Twin Falls) ئوشاری هسته که شهرستان کینگ، واشینگتن، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 45 پا هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 30پا متر هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
قلعه گردن تپه
قلعه گردن تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ سلجوقیون دوره جه رسنه. قلعه گردن تپه مازرون استان و ساری شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش چهاردانگه، دهستان چهاردانگه، روستای بالاده هسته. این بنا ۲۲۰۰۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
بنیو، او-دو-سن
بنیو، او-دو-سن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ او-دو-سن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۸٬۹۳۶ نفر جمعیت داشته.
عمران‌آباد (پارس‌آباد)
عمران‌آباد ، اتا روستای نوم هسته از توابع اصلاندوز ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، اصلاندوز ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۵۸ نفر (۱۲۲خانوار) بی‌یه.
منابع
عمران‌آباد
فیلیپ فورنیه
فیلیپ فورنیه نویسنده، فیلم‌نومه‌نویس و نمایشنومه‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
میلواکی باکز
میلواکی باکز، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر میلواکی هسته که ویسکانسین ِایالت دله قرار دانّه. این تیم شرق کونفرانس کنفرانس دله دره و میونی منطقه جه هسته.
رسمی وبگاه
رج:ان‌بی‌ای تیمون
قطعنومه ۱۹۰۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۰۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره صلح و امنیت آفریقا دله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۵۴‌ام دله ۱۳تا موافق رای، ۱تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۸۳۱ امنیت شورا
قطعنومه ۸۳۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ مه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۲۲‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۳۸۶ امنیت شورا
قطعنومه ۳۸۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۷ مارس ۱۹۷۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رودزی ِوضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۸۹۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
توحیدی طبری
علی نقی توحیدی معروف به توحیدی طبری (بزائه بابل مازرون) اتا خاربنویس(=خِشنویس)، نقاش و روشنگر ایرانی‌ئه. وه بابل، مازرون دله بزائه بیّه و اسا پاریس، فرانسه دله زندگی کانده.
وه اتا از اعضای انجمن‌ها ایرانی خطاطون، بین‌المللی انجمن هنر یونسکو، لا مایسون، فرانسه هنرمندون و مرکز پلاستیکی هنرون وزارت فرنگ و ارشاد ایران هسته.
وه شه خطاطی ره سن 14 سالگی گدر، محمد زمان فراست و مهدی فلاح مقدم جه بابل دله شروع هاکرده و کم‌کم بورده تهران و درس ره اینتا سَره بگذرنی‌یه و تا اسا ویشته از 500تا نمایشگاه ات‌نفری و نزدیک 100تا نمایشگاه جمعی بی‌یشته.
سکاکه
سکاکه اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر جوف (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۱۲۲۶۸۶ نفر جمعیت داشته.
منابع
سکاکه
كوربن بلو
کوربن بلو ریفرز اتا خوننده آمریکایی هسته که به سبک پاپ خونش کنده.
منبع
رج:زننه آدمون رج:آمریکا خوننده‌ئون
بیماری روان تنی
بیماری روان تنی بیماریی هسه که عوامل روانی مثل فشار روانی،تغییرات در زندگی،تغییرات شخصیتی و تعارض‌ئون هیجانی باعث ایجاد یا تشدید اون بوننه.
نمونه
فرهاد مردی هسه که از لحاظ حرفه ای فردی سخت کوش هسه و اتا خله مسئولیت رِ به عهده دارنه و مصرانه خانه ونه کار در سطح عالی باشه.وِ و ونه زنا اختلاف دارنه و اغلب بر سر هر چیز جزئی ساعتها با هم دعوا کننه.هر چند که نسبتا آدم موفقی هسه ولی از درآمدش راضی نیه و رویای کسب درآمد ویشتری رِ در سر دارنه.اخیراً دچار زخم پپتیک یعنی زخمی باز در مجرای روده ای بیه
منابع
رج:روان‌شناسی
فوجیمی، سایتاما
فوجیمی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۰۵٬۲۸۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۹٫۷۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۵٬۳۴۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۲-۰۴-۱۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
آپر ویکز ئوشار
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
فوجیمی، سایتاما
بیرون بگردستن
رج:سایتاما شهرون
محمود احمدی‌نژاد
محمود احمدی‌نژاد (۶ آبان ۱۳۳۵ آرادان دله) شیشومین رئیس‌جومور اسلامی ایران و رئیس‌جومور اساء این کشور هسته. وه هم‌چنین نخستین استاندار اردبیل و فرماندار خوی بی‌یه. وه در موقعیت شهردار تهران انتخابات نوهوم ریاست‌جوموری ایران شرکت هاکارده و ۳ تیر ۱۳۸۴ دور دوم از این دوره با کسب ۱۷ میلیون رای انتخابات ریاست جوموری دله، پیروز بهیه. وه شیشومین رئیس جومور ایران بعد از انقلاب ۱۳۵۷ هسته. ونه دورهٔ اول ریاست جومور همزمون با پایان کار دولت نوهم ۱۲ مرداد ۱۳۸۸ پایان بهییته. احمدی‌نژاد انتخابات دوره دهوم ریاست جومور دله با ۲۴ میلیون و ۵۹۷ هزار رأی پیروز اعلام بهیه. ولی گروه‎ئونی از مردم که معتقد به تقلب این انتخابات دله بینه ‏گت اعتراضاتی به چندین شهر ایران برگزار هاکاردنه.
احمدی نژاد با افسانه بخوندستن هولوکاست،  و طرح سوالاتی درباره ونه ماهیت خواستار تحقیق مجدد درباره این موضوع بیّه.
بیرون بگردستن
رج:زننه آدمون رج:گت مردمون سمنان رج:ایران رییس‌جومورون
ئوشار چیلنوالنا
ئوشار چیلنوالنا (انگلیسی:Chilnualna Falls) ئوشاری هسته که پارک ملی یوسیمیتی، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 695 ft هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
اندزق
اندزق، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
منابع
اندزق
میامی هیت
میامی هیت، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر میامی هسته که فلوریدا ِایالت دله قرار دانّه. این تیم شرق کونفرانس کنفرانس دله دره و جنوب شرقی منطقه جه هسته.
رسمی وبگاه
رج:ان‌بی‌ای تیمون
جیزان
جیزان اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر جیزان (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۱۰۰۶۹۴ نفر جمعیت داشته.
قطعنومه ۱۹۰۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۰۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۹ ژانویه ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هائیتی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۶۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
برون (فرانسه)
برون (فرانسه) اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ رون (بخش) دله دره. اینتا شهر رون-آلپ ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۸٬۹۱۹ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
پنجاب (آمل)
پنجاب، روستائی هسه از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان لاریجان سفلی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۲۰۵ نفر (۶۴خانوار) هسه.
منابع
پنجاب
آلفونس آله
آلفونس آله نویسنده، روزنومه‌نگار و فکاهی‌نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
عیوض‌لو
عیوض‌لو، اتا روستای نوم هسته از توابع اصلاندوز ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، اصلاندوز ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۴۸ نفر (۳۹خانوار) بی‌یه.
منابع
عیوض‌لو
ژان-مارک روویر
ژان-مارک روویر نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کاکیئون
منبع
رج:کاکی‌ئون شائون رج:مازرون تاریخ
تبریز
تبریز شرقی آذربایجان استان ره مرکز هسته و ونه جمیت، طبق اونچی سال ۹۵ بشمارستنه، ۱٬۵۵۸٬۶۹۳ نفر هسته. تبریز مردم تورک هستنه و این شهر، گت‌ترین شهری هسته که آذری تورکی زوون دارننه. تبریز ِشهر، ایرانِ معاصر دوره خله اهمیت داشته و اینتا شهرِ مردم مشروطیت گدر نقش زیادی داشتنه. تبریز ره اولین‌هایِ شهر هم گننه چون خله مؤسسات و نهادون که ایران دله بمونه، اول تبریز دله بساته بَینه.
تبریزِ خجیر و دیدنی جائون جه ونه ساعتِ میدون، شاهگلی ِپارک، تبریزِ سَر دَوِست بازار، مقبرة الشعرا، کئو مسجد، علیشاه بنا و شهرِ موزه‌ئون هستنه. تبریز دله پرطرفدارترین ورزشی تیم، تراکتورسازی هسته که ایرانِ فوتوال‌لیگ دله کا کنده.
په‌نویس
رج:ایران اوستانون ره نیشتگاهون رج:شرقی آذربایجان اوستان شهرون
قطعنومه ۳۸۷ امنیت شورا
قطعنومه ۳۸۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مارس ۱۹۷۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا-جنوبی آفریقا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۹۰۶‌ام دله ۹تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۵تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۸۳۲ امنیت شورا
قطعنومه ۸۳۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ مه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره السالوادور هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۲۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
واشینگتن ویزاردز
واشینگتن ویزاردز، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر واشنگتن دی سی هسته که واشنگتن دی سی ِایالت دله قرار دانّه. این تیم شرق کونفرانس کنفرانس دله دره و جنوب شرقی منطقه جه هسته.
وب‌گاه رسمی
رج:ان‌بی‌ای تیمون
آپر وایت واتر ئوشار
ئوشار آپر وایت واتر (انگلیسی:Upper Whitewater Falls) ئوشاری هسته که کارولینای شمالی درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 411 ft هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
جاپون
جاپون مجمع‌الجزایر اتا جزیره‌ای کشور شرقی آسیا دله  دره. جاپون شومال جه روسیه جه، غرب جه با جاپون دریا، چین، شومالی کوره و جونوبی کوره جه اویی مرز دارنه. جاپون جهان دله اتا اصلی قدرتون ایقتصاد دله هاسه و سومین جهون ِقدرت داخلی ناخالص تولید نظر جه هاسه. جاپکن اتا مشروطه پادشاهی کشور هاسه که جاپون اساسی قانون جه اداره وونه.
جوغرافی
جاپون گتی ۳۷۷۳۸۴ کیلومتر موربع هسه.اینتا کشور جمعیت صد میلیون نفر هسه.ونه نیشته‌گا نوم توکیو هسه.
فرهنگ
جاپون مردم بودایی دین ره په‌روو هسه‌نه ئو جاپونی زوون ره گپ زنه‌نه. وشون میون اتی چینی ئو کوره ای هم درنه.
سیاست
اینتا کشور حوکومت شایی هسه.
تاریخ
جاپون تا میلادی نوزده قرن دله خله دیگه کشورون جا رابطه ناشته ولی اون زمون جا تا اسا اتا گت کشور آسیا دله هسه. اینتا کشور ره موتحده ایالات جهانی دووم جنگ دله اتومی بومب وارون هکرده.
ایقتصاد
جاپون اتا دنیا پیل دارترین ئو پیش بوردﻩترین کشورون جا هسه. اینتا کشور پیل یکا نوم ین هسه.
بن‌بنویشت
جاپون رج:آسیایی کشورون رج:جی بیست رج:جی هشت
القریه
قریه اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر جوف (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۱۰۰۴۳۶ نفر جمعیت داشته.
منابع
قریه
آشوریون
آشوریون یا آسوریون یا سوریانی‌ها، اتا قدیمی قومنه که مسیحیون ایران، عراق، تورکیه و سوریه جه هستنه که وشون زوون آشوری‎‌ئه. وشون ویشته عراق شومال، تورکیه جنوب‌شرقی، سوریه شومال‌شرقی و ایران شومال‌غربی دله زندگی کانه. تا اوایل قرن ۲۰ ویشته ناحیهٔ آدیابنه (مطابق آشور قدیم، اراضی میون روخنه‌ئون زاب کبیر و زاب صغیر) و ونه اطراف سکونت داشتنه.
پس از جهونی جنگ اول هزارون نفر از آشوریون به دیگه مناطق جهون سفر هاکردنه و ویشته کوردستون میون بوردنه. وشون بین ۳۰۰ هزار تا ۱ میلیون نفر هستنه. آسوریون شه ره بموندسته‌ئون آشور قوم دونّه اما تاریخی پژوهش‌ئون گانه که اینان قرن ۱ میلادی از ترکیب ایرانیون مسیحی‌بَیی اشکانیون و آرامیون بین‌النهرین به‌وجود بمونه.
بیرون چرخ‌هاییتن
رج:مردمون با حیساب نژاد
نوآزی لو سک
نوآزی لو سک اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ سن-سن-دنی دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۸٬۵۸۷ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
پرسپولیس (فیلم)
پرسپولیس اتا کارتونی فیلم هسه که مرجانه ساتراپی وه ره، شه زندگی خَوِری بِساته. ونه زیوون فرانسوی هسه.
رج:ایرانی فیلمون رج:فرانسوی فیلمون رج:آلمانی فیلمون رج:فارسی فیلمون رج:فرانسه فیلمون رج:کمدی فیلمون
ئوشار چیتراکوت
ئوشار چیتراکوت (انگلیسی:Chitrakoot Falls) ئوشاری هسته که هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 29 m هسته.
قره‌قباق سفلی
قره‌قباق سفلی، اتا روستای نوم هسته از توابع اصلاندوز ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، اصلاندوز ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۸۰۷ نفر (۱۷۵خانوار) بی‌یه.
منابع
قره‌قباق سفلی
قطعنومه ۱۲۵۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۲۵۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۳ اوت ۱۹۹۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره شرقی تیمور وضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۰۳۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۹۰۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۰۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ ژانویه ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره نپال وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۶۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
دیترویت پیستونز
دیترویت پیستونز، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر دیترویت هسته که میشیگان ِایالت دله قرار دانّه. این تیم شرق کونفرانس کنفرانس دله دره و میونی منطقه جه هسته.
وب‌گاه رسمی
رج:ان‌بی‌ای تیمون
یه‌شه‌مبه
یه‌شه‌مبه (بخونه‌سه‌نه وه ره یه‌ شمبه، یه ‌شنبه هم) ئیران ده‌له؛ هفته ئه دومین روز هسه.
رج:هفتگی روزون
چهل‌سرا
په‌نویس
رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
محمد بن محمود آملی
محمد بن محمود آملی از گت مردمون دکترون تبرستون قرن چاروم دله بی‌یه.
علامه ممد بن محمود ملقب به شمس‎الدین آملی از گت علما و محققون شیعه قرنای هفتوم و هشتوم هجری هسته. تاریخ بزائن وه مشخص نیّه ولی بنشنه بائوتن که وشون نیمه دوم قرن هفتوم هجری آمل دله دنیا بمو و تحصیل علوم مختلف وسّه استادهایی ره چنتا شهر دله بدی‌یه و سپس زمون الجایتو بنا به درخواست وه پادشاه به سلطانیه بورده و مورد احترام وه و وزیرش خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی قرار بیته و مدرس مدرسه سلطانیه بیّه و بعد از مرگ وه پادشاه و اختلال امور آذربایجون چندی سفر هاکرده تا اینکه زمون فرمونروایی شاءشیخ‌ابواسحق به شیراز بورده و همونجه متوطن بیه و به تدریس و تالیف دَس بزوئه.
وه همینتی با جمال‌الدین حسن بن یوسف بن علی بن مطهر معروف به علامه حلی متوفی به سال ۷۲۶ ه‍.ق و قاضی عضدالدوله ایجی اتا از علمای اهل سنت متوفی به سال ۷۵۷ ه‍.ق معاصر بی‌یه و طریق مجادله و مناظره ره رد کارده.
از تاریخ بمردن وه صریحا اطلاعی ندارمی ولی بنشنه بائوتن که وه تا اواخر قرن هشتوم زنده بی‌یه.
اشعار
وه به زوونای فارسی و عربی شعر گاته و مقدمه نفایس الفنون دله بعضی از شه اشعار ره به مناسبت‌ئونی بی‌یارده به طور نمونه درباره توحید گانه:
قم اوستان
قم اوستان تهران اوستان و البرز اوستان جنوب‌وری ، اصفهان شومال و مرکزی اوستان شرق و سمنان غرب (ایران دله) دره. ونه مرکز قم شهرستان هسته.
موقعیت شهرستان قم
اینتا شهرستون قایده برابر با قم اوستان قایده هسته و ۵تا بخش، ۱۰تا دهستون و ۳۶۳تا دهات دانه. سهتا بخش وه عبارتنه از: مرکزی ، خلجستون و سلفچگون.
قم
قم اتا شهر ایران دله هسته که قم اوستان ره نیشتگا هسته و ونه جمیعت ۱٬۲۰۱٬۱۵۸ نفر هسته.
قم اوستان
منبع
رج:ایران اوستانون رج:قم اوستان
قم
این شهر دله معصومه زیارتگاه هسه که شیعیونِ اتا مقدسِ شخصیت بی‌یه و همینسه قم دله ات‌خله ملا درنه که شیعی و اسلامی درس خوندنه و این شهر ره شیعیونِ مذهبی نیشتگا دوننه.
په‌نویس
رج:ایران اوستانون ره نیشتگاهون رج:قم اوستان شهرون
لورن تلاد
لورن تلاد شاعر قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
فارس اوستان
فارس اوستان اتا اوستان نوم هسته ایران جنوب دله که ونه نیشتگاه شیراز شهر هسته، ونه گتی ۱۳۳٬۱۰۰ موربع کیلومتر و ونه جمیت ۳٬۹۵۶٬۵۸۰ نفر هسته. فارسِ نوم و تاریخ تا پارس ِقوم جه رسنه که اتا آریایی گروه بینه و هخامنشیون و ساسانیون دولت ره باستانِ دوره بسات بینه و وشونِ موندستگار آثار هنتا فارس اوستان دله دره. این استان دله اکثریت فارسی زوون گپ زننه ولی خله لهجه‌ئون و گِنِش‌ها هم درنه.
په‌نویس
رج:ایران اوستانون
قطعنومه ۸۳۳ امنیت شورا
قطعنومه ۸۳۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ مه ۱۹۹۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره عراق-کویت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۲۲۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
لی نا
لی نا (چینی دله: 李娜) (دنیا بمه فوریه ۲۶ ۱۹۸۲ سال دله، ووهان دله) اتا چینی تنیسور کیجا هسه. وه چین اتا از بتترین تنیسورون هسه. ونه اشمار آسیا دله ۱ ئو جهان ۱۸ هسه. (زنائون میون).
رج:گت مردمون چین رج:تنیس
میساتو، سایتاما
میساتو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِسایتاما استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۸٬۹۵۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۰٫۱۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۲۷۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۲-۰۵-۰۳ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:سایتاما شهرون
آپر یلواستون ئوشار
ئوشار آپر یلواستون (انگلیسی جه:Upper Yellowstone Falls) ئوشاری هسته که ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 109 feet (33متر) هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
قطیف
قطیف اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر شرقیه (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۹۸۲۷۸ نفر جمعیت داشته.
منابع
قطیف
لو پور، رئونیون
منابع
رج:فرانسه شهرون
بلوس
بلوس، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، مشگین غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۰۸ نفر (۶۰خانوار) بی‌یه.
منابع
بلوس
کیان (آمل)
کیان، روستائی هسه از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان لاریجان سفلی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت زیر سه خانوار هسه.
منابع
کیان
خلجستون
خلجستون اتا از بخشون قم شهرستان هسته. جمعیت بخش خلجستون به اساس سرشوماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۹٫۱۲۵ نفر بی‌یه.
خلجستون دِتا دهستون دستجرد و قاهان و اتا مرکز شهری (دستجرد) هسته.
منابع
رج:قم اوستان شهرون
چین شی هوان
نوم
ونه اصلی نوم پینگ ژنگ بیه. وه ره ونه فرمونرویی گدر اولی ایمپراتور خرش دانه. وه قانون گرایی جا هم نومور بیه.
کارون
وه شه وزیر همکت که ونه نوم لی سی بیه اتی کارون ره چین دله انجوم هدا که وشون نومدارترین چین گت دیفار بیه. وه اتا گت آرومگا، سفالی ارتش جا ئو اتا خله گت را بساته. که وشون بساتن همه اتاخله آدم ره بکوشتن هدا.
دین
وه بعد ایکه شا بیه کونفوسیوس گرایی جلو ره بیته ئو ونه اتاخله په روون ره زنده به گور هکرده. وه اتا خله کیتاب ره که وشون بنویشته ئون ره نخش دونه سه ره بسوزنیه.
منبع
رج:چین تاریخ رج:چینگ امپراتوری
شیکاگو بولز
شیکاگو بولز، اتا بسکتوال تیم هسته که آمریکای ان‌بی‌ای دله بازی کانده و ونه مقر شهر شیکاگو، ایلینویز هسته که ایلینویز ِایالت دله قرار دانّه. این تیم شرق کونفرانس کنفرانس دله دره و میونی منطقه جه هسته.
ئوشار کریستین
ئوشار کریستین (انگلیسی:Christine Falls) ئوشاری هسته که پارک ملی کوه رینیر، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 69 ft هسته.
شیکاگو بولز
وب‌گاه رسمی
رج:ان‌بی‌ای تیمون
قطعنومه ۱۲۵۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۲۵۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۶ اوت ۱۹۹۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره کنگو جوموری دموکراتیک وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۰۳۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تجربه ترک بدن
تجربه ترك بدن
تجربه ترك بدن تجربه اي هسه كه در اون فرد احساس كنه كه از شِ جسم جدا بيه.
نمونه
ناصر سي و سه ساله به هنگامي كه تحت عملي جراحي قرار داشته به مدت چند لظه علايم حياتي رِ از دست هداهه(در اينتا مورد قلب بيمار از كار كفنه و تنفس متوقف بونه).پزشك با به كار بوردن روش هاي معيار شده علايم حياتي رِ به وِ برگردنه.توجه دارين كه اينكه و واقعا بمرده جاي بحث دارنه.يعني مغز و هنوز نمرده بيه و ياخته هاي عصبي ونه مغز هنوز زنده بينه.بعد از به هوش بيموئن گته كه در هنگام عمل جراحي ترك شِ تن رِ تجربه هكرده.به احتمال زياد اينتا واقعه با فقدان علايم حياتي ارتباط دارنه.وِ گنه:در حالتي شناور در فضا قرار داشته و شِ تن رِ روي ميز اشائه.سپس از بين ديوار هاي بيمارستان در بورده و با راهنمايي زيبا كه غرق در نور بيه برخورد هكرده.راهنما وِ رِ به طرف گروهي از افراد خانواده و دوستون بورده كه همه بمرد بينه.اونا به وِ لبخند بزونه و خوشامد بتنه،ولي چيزي وِ رِ به عقب بيارده.در اين موقع به راهنما بته كه هنوز ونه كار روي زمين به پايان نرسيه.راهنما لبخندي بزوئه و ونه حرف رِ بفهمسه و وِ هم دِباره از ميون ديوارهاي بيمارستان عبور هكرده و وارد اتاق عمل بيمارستان بيه كه بعد از مرگ جسم زندگي روح ادامه دارنه
منابع
رج:روان‌شناسی
میخائیل گورباچف
میخائیل سرگئه‌ویچ گورباچُف به روسی (Михаил Сергеевич Горбачёв) (بزای ۲ مارس ۱۹۳۱) از ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۱ آخرین رهبر اتحاد شوروی بیه. تلاش‌ها و اصلاحات وه بائث تموم بین جنگ سرد بیه اما هم‌زمون یگانگی سیاسی حزب کمونیست اتحاد شوروی ره نیز پایان هدا و آخر بائث فروپاشی شوروی بیه.گورباچف در سال ۱۹۹۰ جایزهٔ صلح نوبل را دریافت هاکرده.
سنه‌های ابلیه و کارای سیاستی وه
میخائیل گورباچف در خانواده‌ای بی پیل در روستای پریولنویه در نزدیکی‌ استاوروپول، متولد بیه. وه در دانشگاه مسکو در رشتهٔ حقوق تحصیل هاکرد و همونجه با همسر بعدنش رایسا ، آشنا بیه. وشون ۲تا سپتامبر ۱۹۵۳ ازدواج هاکردنه و پس از فارغ‌التحصیلی گورباچف در ۱۹۵۵در خانهٔ وه در منطقهٔ استاوروپول (جنوب روسیه) زندگی مشترک ره سر بیتنه.
در سال ۱۹۷۹ گورباچف به دفتر سیاستی دله بورده و در اونجه از حمایت یوری آندروپوف ، صدر وقت کا گ ب‌ (که اتفاقا وه هم از اهالی استاوروپول بیه) برخوردار بیه. در همون زمون کوتاهی که آندروپوف رهبر شوروی بیه گورباچف بازم ارتقا بیته. آندروپوف در ۱۹۸۴ بمرده. وه با همکاری با آندروپوف بیش از ۲۰ درصد از بالاترین وزرای حکومتی و فرمانداران منطقه‌ای ره با افراد جوانتر تعویض هاکرده. در همین دوران گریگوری رومانوف، نیکولای ریزکوف، و ایگور لیگاچف ارتقا بیتنه که از این میان دو نفر آخر بعدها از نزدیکان گورباچف بینه. ریزکوف در ایفتیصاد و لیگاچف در امور کارمندان از مهم‌ترین همکاران گورباچف بینه. گورباچف در ضمن با جانشین آندروپوف، کنستانتین چرننکو، روابط خاری داشته.
وه به عنوان یکی از مقامات حزب کمونیست سفرهای بسیاری به خارج داشته و معروف هسه که سفرها عمیقا دیدگاه‌های سیاستی و ایجتمائی وه ره تحت تأثیر قرار هدا. در ۱۹۷۵ وه در صدر هیئتی به آلمان غربی بورده و در ۱۹۸۳ در صدر هیئتی از شوروی برای دیدار نخست وزیر پیر ترودو و اعضای مجلس عوام کانادا به این کشور بورده. در ۱۹۸۴ او به اینگلیس و ایرلند شومالی سفر هاکرده و اونجه با نخست وزیر مارگارت تاچر نیز دیدار هاکرده.
دبیر کل حزب کمونیست اتحاد شوروری
پس از مرگ کنستانتین چرننکو گورباچف در ۱۱ مارس ۱۹۸۵ در حالی که ۵۴ سال داشته به اونوان دبیر کل حزب کمونیست انتخاب بیه. وه اولین رهبر حزب بیه که در زمون انقلاب اکتبر هنوز به دنیا نموبیه. وه به اونوان رهبر بلامنازع اتحاد شوروری شروع به اصلاحاتی در حزب کمونیست و ایقتیصاد دولتی هاکرده و در کنگرهٔ بیست و هفتم حزب کمونیست اتحاد شوروی در فوریه ۱۹۸۶ این اصلاحات ره در سه عنوان گلاسنوست (در روسی: باز بین)، پروستریکا (در روسی: دباره‌بساتن)، و اسکورین (در روسی:‌ تون بین [توسعهٔ ایقتیصادی]) عرضه هاکرده.
ایصتلاحات و دموکراتیزاسیون
گورباچف امید داشته که برنامه‌های ایصلاحات ایقتیصادی وه (پروستریکا) داخل دله بائث ویشته بین سطح زندگی و بازده کارگرا بیه. اما بسیاری از ایصلاحات وه بسیار رادیکال بشمارسه بینه و با مخالفت‌هایی از درون حکومت شوروی مواجه بینه.
در ۱۹۸۵ گورباچف اعلام هاکرده که ایقتیصاد شوروی باید مجدداً از ابل بساته بوه. در اون دوران معمولاً بیشتر از ایصطلاح "اسکورین" برای اشاره به این "از ابل بساتن" استفاده بیه اما بعدها ایصطلاح "پروستریکا" رایج‌تر بیه.
ابلین ایصلاحات مروف وه سنه ۱۹۸۵ دله با نوم ایصلاحات الکلی صورت بیته. این ایصلاحات در جهت مبارزه با رواج گستردهٔ الکلی‌ها در اتحاد شوروی انجام بیه. قیمت ودکا، شراب و آبجو افزایش بیته و فروششان محدود به شرایطی خاص بیه. اگر کسی هنگام کار یا در اماکن عمومی مست بی باشه دستگیر بیه. مشروب‌خوری در قطارهای طولانی مسیر و اماکن عمومی ممنوع بیه. بسیاری از معروف‌ترین شرکت‌های شراب‌سازی تعطیل بینه. صحنه‌های نوشیدن الکل در فیلم‌ها سانسور بیه. این ایصلاحات بیش از اون‌که بر الکلیسم در کشور تأثیر بیلن یک افتضاح ایقتیصادی به شمار شینه که با انتقال الکل به ایقتیصاد بازار سیاه به بودجهٔ دولتی ضربه بزونه.(الکساندر یاکولف این ضربه ره بیش از ۱۰۰ میلیارد روبل دونده). بتون بائوتن که ایصلاحات الکلی یکی از اولین اقداماتی بیه که سلسلهٔ زنجیرواری از حوادث ره رقم بزو که نهایتا به فروپاشی اتحاد شوروی منجر بینه.
قانون کوپراتیوها که در مه ۱۹۸۸ اعلام بیه شاید رادیکال‌ترین رفرم ایقتیصادی ابایل دوران گورباچف بیه. از زمان نپ در دورهٔ لنین این اولین بار بیه که (بر طبق این قانون جدید) مالکیت خصوصی بر بعضی کسب و کارها مجاز بیه. قانون ابتدا مالیات‌های بسیار زیاد و محدودیت‌هایی در استخدام اعمال کارده اما بعدن برای واهاکردن جای ویشتری برای فعالیت بخش خصوصی اینا نیز برداشته بینه. از این دوره به بعد رستورانا، دوکونا و شرکتای تولیدی کوپراتیو بخشی از صحنهٔ ایقتیصادی شوروی بینه.
معرفی سیاست گلاسنوست توسط گورباچف آزادی‌یایی به مردمون هدا. برای مثال درجهٔ ویشتری از آزادی بیان. این تغییری رادیکال به حساب امونه بخصوص با توجه به این‌تا که کنترل مطبوعات و سرکوب اینتیقاد از دولت قبلا بخش مهمی از سیستم شوروی به حساب امو. بسیاری از محدودیت‌های نشریات برداشته بینه و هزاران نفر از زندانیان سیاستی آزاد بینه.
قطعنومه ۱۹۱۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۱۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۸ ژانویه ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۶۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
میخائیل گورباچف
ایصتلاحات و دموکراتیزاسیون
در ژانویه ۱۹۸۷ گورباچف به دموکراتیزاسیون دس بزو. یعنی اعمال ترکیب عناصر دموکراتیک مثل انتخابای چند کاندیدایی در روند سیاستی شوروی. در ژوئن ۱۹۸۸ در کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست اتحاد شوروی، گورباچف رفرم‌های رادیکال‌تری معرفی هاکرده که کنترل حزب بر حکومت ره کم کارده. در دسامبر ۱۹۸۸ شورای عالی تأسیس "کنگرهٔ نمایندگان خلق" را تصویب هاکرده. این کنگره نهاد جدید مقننه در اتحاد شوروی بیه. در مارس و آوریل ۱۹۸۹ انتخابات کنگره در سراسر اتحاد شوروی برگزار بیه. در ۱۵ مارس ۱۹۹۰ گورباچف به عنوان اولین رئیس جمهور اتحاد شوروی انتخاب بیه.
قطعنومه ۱۹۱۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
میخائیل گورباچف
ایصتلاحات و دموکراتیزاسیون
در مسائل بین‌المللی گورباچف ویشتر سعی در افزایش ارتباطات و تجارت با غرب را داشته. وه با بسیاری از رهبران غربی مثل مارگارت تاچر، هلموت کهل صدر اعظم وقت آلمان غربی، و رونالد ریگان‌ (رئیس جمهور وقت آمریکا) روابط خاری برقرار هاکرده. مروفه که تاچر بائوته :"من آقای گورباچف ره دوست دارمه تومبی با هم معامله هاکنیم". در ۱۱ اکتبر ۱۹۸۶ گورباچف و ریگان در ریکیاویک ، نیشتنگاه ایسلند دیدار هاکردنه تا در مورد کم بین سلاح‌های هسته‌ای میان‌برد در ئوروپا مذاکره هاکنن. این نهایتا به امضای معاهدهٔ نیروهای هسته‌ای میان‌برد (آی ان اف) در ۱۹۸۷ تموم بیه.
در فوریه ۱۹۸۸ گورباچف شروع به بیرون بکشین نیروهای شوروی از افخانئون هاکرده و تا سال بعد تمام نیروهایش ره بیرون بکشیه. اما جنگ داخلی در اون کشور به پیش بورده و نهایتا مجاهدین رژیم پرو شوروی نجیب‌الله را سرنگون هاکردنه. بین سنه‌های ۱۹۷۹ و ۱۹۸۹ حدود ۱۵٬۰۰۰ نفر از مردمون شوروری در این جنگ کشته بینه.
همینتی همین سنه ۱۹۸۸ دله بیه که گورباچف اعلام هاکرده که اتحاد شوروی دیگر از دکترین برژنف پیروی نکانده و ملل بلوک شرق آزادی تصمیم‌ بیتنه در مسائل خارجی را دارنه. این ره تومبی از گت‌ترین ایصلاحات گورباچف در سیاست خارجی بدونستن تا جایی که سخن‌گوی وقت وزارت خارجه، گنادی گراسیموف ، دکترین جدید ره دکترین سیناترا نوم هدا. همین قطع دکترین برژنف بیه که در ۱۹۸۹ به ظهور انقلاباتی در اروپای شرقی انجام بیته که به پیامد وشون تقریباً تمامی دولتای کمونیست سرنگون بینه. به غیر از رومانی بقیهٔ این انقلابات همه انقلاباتی غیرقهر آمیز بینه که طی وشون رژیم‌های طرفدار شوروی سقوط هاکردنه. پایان هژمونی شوروی بر اروپای شرقی عملاً جنگ سرد ره پایان هدائه و به همین دلیل بیه که گورباچف در ۱۵ اکتبر ۱۹۹۰ برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل بیه. وه ۲ سال قبل در ۱۹۸۸ مرد سال مجلهٔ تایمز نیز بیی بیه.
گرچه اصلاحات سیاستی گورباچف عملاً برای رشد دموکراسی و آزادی در اتحاد شوروی مفید بینه سیاستون ایقتیصادی وه کشور ره به مشکلات ایقتیصادی ویشتر نزدیک‌ هاکردنه. با پایان دهه ی ۱۹۸۰ کمبود شدید منابع اولیهٔ غذایی (گوشت، و شکر) باعث مرفی دبارهٔ سیستم زمان جنگ جیره بندی کوپنای غذایی که طبق وه هر کس در هر ماه فقط ‌تونسته مقدار معینی از هر محصول ره مصرف هاکنه بیه. در قیاس با ۱۹۸۵ کسری دولت از ۰تا ۱۰۹ میلیارد روبل افزاش بیته. مخازن طلا از ۲۰۰۰ به ۲۰۰ تن کم بینه و بدهی خارجی از ۰ به ۱۲۰ میلیارد دلار برسیه.
کودتا و خراب بیّن شوروی
چیتی که تلاش گورباچف به نوئی برای زنده هاکردنه سوسیالیسم در شوروی بیه اما دموکراتیزاسیون اتحاد شوروی و اروپای شرقی عملاً قدرت حزب کمونیست و حتی خود گورباچف ره زیر سوال بوردنه. عدم سانسور و تلاش گورباچف برای ایجاد فضای باز سیاستی بدون این‌که خود وه بخواهه بائث نفوذ انواع جنبشای ناسیونالیستی قومی و گاهی ضد روسی در جمهوری‌های شوروی بینه. خله از این جمهوریا خواهان استقلال عمل ویشتری از مسکو بینه. بخصوص در جمهوری‌های بالتیک یعنی استونی ، لیتوانی و لاتویا که در ۱۹۴۰ و توسط استالین به خاک شوروی برسی بینه. همینتی جنبشای ناسیونالیستی در جمهوری‌های شوروی از جمله گرجئون ، اوکراین،‌ ارمنئون و آذربایجون فعال بینه. گورباچف سهوا باعث آزاد بین نیرویی بیی بیه که آخر اتحاد شوروی ره نابود هاکرده.