cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
موناکو
این کشورِ گتی حدود دو کیلومتر مربع هسته و ونه جمیعت ۳۷٬۸۰۰ نفر هسته. این کشور دله مالیاتی قوانین آسون هستنه، کازینو زیاد دارنه و هِوا خجیره، همینسه پولدارون شونّه اونجه دَرنه.
درسیم قتل‌عام
پانویس
رج:نسل‌کشی‌ئون رج:ترکیه جنگون رج:کوردستون تاریخ
موناکو
موناکو سه وَر جه فرانسه ره وَر خانّه و ونه جنوبی سامون مدیترانه ره بند وانه.
تقسیمات
ونه نیشتگا موناکوویل و مشهورترین شهر مونت‌کارلو هسته.
منابع
رج:اروپا کشورون رج:مشروطه سلطنت رج:مینی‌کشورون رج:ایتالیایی‌زوون کشورون رج:فرانسوی‌زوون کشورون رج:مالیاتی بهشتون
وکیل‌آباد (اردبیل)
وکیل‌آباد ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سردابه ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۸۸۸ نفر (۱۸۰خانوار) بی‌یه.
منابع
وکیل‌آباد
دین چفته‌سر تپه
دین چفته‌سر تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیشاتاریخی دوره جه رسنه. دین چفته‌سر تپه مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش گیل خوران، دهستان لاریم، روستای چفت‌سر و بالا زرین‌کلا هسته. این بنا ۱۰۲۶۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
ئوشار شیرایتو
ئوشار شیرایتو (انگلیسی:Shiraito Falls) ئوشاری هسته که فوجی‌نومیا، شیزوئوکا، استان شیزوئوکا، ژاپن درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 20 متر هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 200 متر متر هسته.
فنلاند دریامونا
فلاند دریامونا اوروپا قاره شمال دله دره. وه میون سه تا کشور روسیه،فنلاند و استونی جا دارنه. اینتا دریا مونا بالتیک دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:اسکاندیناوی
قطعنومه ۱۱۷۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۷۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ ژوئن ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۸۹۸‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
قطعنومه ۱۸۰۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۰۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ آوریل ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره گرجستان وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ژیلبر للی
ژیلبر للی شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کازیمیر دلاوینی
کازیمیر دلاوینی شاعر و دراماتورژ قرن هجدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هجدهم میلادی
۲۴ تیر
بمردون
رج:تیر
قطعنومه ۷۴۴ امنیت شورا
قطعنومه ۷۴۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ فوریه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: سن مارینو هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۵۶‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آمل
آمل اته شهر هسّه ایران مازرون استان دله. آمل ۲۳۷,۵۲۸ نفر جمعیت جا (سال ۱۳۹۵ سرشماری) مازرون جلگه دله و هراز روخنه دو ور قرار داینه و ۷۶ متر دریای سطح جا ارتفاع داینه. در ۵۲ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی و ۲۶ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی ئو در فاصله ۷۰ کیلومتری غرب ساری، استان نیشتنگاه، ۱۸ کیلومتری جنوب دریای مازرون و ۶ کیلومتری شمال دامنه کوه البرز و ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تهران قرار داینه.
نوم
اته قوم مازرون دریاء جنوبی کرانه ره ساکن بینه که وشون اسم آمارد بیه. آملِ اسم ره همونتاء داردنّی دوننه. واژه آمل که ونه اتّی شکل آموی هسّه، احتمالا (آ)مردها یا (آ)ماردهای قبیله جابییت بیّه. غربی باستانشناس مورخون اینتا قبیله اسم ره مردی (mardio) یا آمردی (Amardio) بیاردنه. آماردون اتّه جنگجو و قوی قوم بینه و آمل منطقه ره شه نیشتنگا وسّه انتخاب هاکردنه و شه اسم ره ون سر بشتنه و بعدها «آماردها» کثرت تلفظ سّه به آملد، آمرد و «آمل» تبدیل بیّه.
هارشایِ دیگه که وجود دارنه این هسه که آمل شهر نوم، بتونّه اینتا دلیل سّه بی بوئه که ونه بنیانگذار اسم "آمله" بی‌یه، اتی که ابن اسفندیار تاریخ طبرستان دله بموئه.
آمل تاریخی محله‏‌ئون
۱- نیاکی محله (حسینیه ارشاد) ۲-اسپه کلا(تکیه اسک) ۳-قادی محله (تکیه شهدا) ۴- کاردگر محله (مسجد امیری‌ها) ۵- مشائی محله (چهار سوق) ۶- شاهاندشت محله (تکیه هاشمی) ۷- چاکسر محله (امامزاده قاسم) ۸- کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) ۹- پائین بازار محله (تکیه آملی‌ها) ۱۰- گلباغ محله (مسجد جامع) ۱۱- گرجی محله (امامزاده تقی) ۱۲- بربری خیل
توریسم
آمل شهرنشینی سابقه طولانه هسّه ولی چون منطقه رطوبت بالا بیه ئو طبیعی حوادث زلزله جور ئو غیرطبیعی حوادث تیمور حمله جور، باعث بیّه که انّه جالب تاریخی آثار باقی نمونسّه. برخی از اینتا آثار ایهان هسّنه:
رینه کافر کلی ، تنگه بند بریده و ناصرالدین شاه و ون یارون شکل که سنگ سر حک بیی هسّه و وه ره شکل شاه گننه، گمبوج کاروانسرا ، مسجد جامع مسجد امام حسن عسکری، مسجد آقا عباس، بقعه متبرکه سه سید، سقانفار زرین کلا و سقانفار هندو کلا، بقعه مشهد بزرگ، امامزاده ابراهیم، امامزاده قاسم، بقعه شمس آل‌رسول و گنبد شمس طبرسی ئی همه از آمل جاذبه‏ها به شمار اننه.
پیوند به بیرون
بانک جامع اطلاعات شهرستان آمل
رج:آمل رج:مازرون اوستان شهرون
۲۵ تیر
۲۵ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۳ نوروز ما تبری تقویم.
بمردون
رج:تیر
آنا روبی ئوشار
ئوشار آنا روبی (انگلیسی:Anna Ruby Falls) ئوشاری هسته که جورجیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 47 متر هسته.
امین معلوف
امین معلوف نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
آنا روبی ئوشار
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
امین معلوف
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:لبنان نویسندگون رج:زننه آدمون
قابس دریامونا
قابس دریا مونا آفریقا قاره شمال دله دره.وه تونس کشور دله جا دارنه.اینتا دریا مونا مدیترانه دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:تونس رج:مدیترانه
درسیم قیام
منابع
رج:خاورمیونه جنگون رج:ترکیه جنگون رج:کوردستون تاریخ
دعو کلا
دعو کلا، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۲۷۸ نفر (۷۴خانوار) هسه.
منابع
دعو کلا
۲۶ تیر
۲۶ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۴ نوروز ما تبری تقویم.
بمردون
رج:تیر
قطعنومه ۲۹۷ امنیت شورا
قطعنومه ۲۹۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: قطر هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۷۸‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۸۰۹ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ینگجه‌رضابیگلو
ینگجه‌رضابیگلو، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، سردابه ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۰۳ نفر (۸۵خانوار) بی‌یه.
منابع
ینگجه‌رضابیگلو
دین بن تپه
دین بن تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. دین بن تپه مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش گیل خوران، دهستان لاریم، روستای لاریم هسته. این بنا ۱۰۲۶۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
آلفرد، کنت دو وینی
آلفرد، کنت دو وینی نویسنده، نمایش‌نومه‌نویس و شاعر قرن هجدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هجدهم میلادی
قطعنومه ۷۴۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کاواچی‌ناگانو، اوساکا
کاواچی ناگاوا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۱۴٬۴۲۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۹٫۶۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۰۴۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:اوساکا شهرون
قره بوغاز دریامونا
قره بوغاز دریا مونا میونی آسیا دله دره. وه تورکمنستون کشور دله جا بیته. اینتا دریا مونا مازرون دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:ترکمونستون رج:مازرون دریا
قطعنومه ۱۱۸۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ ژوئن ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۸۹۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ایزد شهر
ایزدشهر کیلومتر ۷ نورـمحمودآباد دله جا بایته. نور سامون جه شهر هسه. وه گرد ۸۰۰۰ نفر بومی ئو ۱۰۰۰ نفر ویشتر نابومی ئو ۵۸۰ هکتار مساحت، سه روستای ایزده بازار سر، سراج محله و امیرآباد جم، هیئت وزیران ره مصوبه، درس بایه ئو ونه شهرداری، تاریخ ۱۲/۱۱/۱۳۸۴ خورشیدی دله مازرون ئوستاندار همرا، ئو نماینده محترم مردم نور و محموآباد مجلس دله، ادارات ره کاره ئون ئو نهادها ئو مردمی جم شه کار ره سر هیته. مناطق: شهر جدید ایزدشهر شامل ۳ ناحیه بازار سر(مرکز)، سراج محله و امیر آباد است طول خیابان اصلی شهر ۸۵۰۰ متر است که از سمت غرب محدود به به مرز تقسیمات شهرستانی شهرستانهای نور و محمودآباد در قسمت روستای خشت سر، از سمت شرق محدود به دویار اشتراکی مجموعه‌های مسکونی آکام شهر و نفت در قسمت روستای رستمرود می باشد.
قطعنومه ۱۱۸۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ایران اوستانون ره مراکز فهرست
ئیران مراکز اینان هسنه:
رج:ایران
اسپه کاخ
اِسپه کاخ (انگلیسی جه: White House؛ فارسی جه: کاخ سفید) اتا کاخ نوم هسته که متحده ایالات آمریکای ِرئیس‌جمهور ونه دله زندگی و کار کانده.
۲۷ تیر
۲۷ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۵ نوروز ما تبری تقویم.
اسپه کاخ
اسپه کاخ سه تا بخش دانّه که رئیس‌جمهور ِسِره مرکز هسته و ونه شرق و غرب دیگه اتاقون دَرنه. این کاخ شیش طبقه دانّه: همکف، کشور ِطبقه، دومی طبقه، سومی طبقه و دِ طبقه که زیرزمین هستنه و کلاً کاخ ِگَتی (مساحت) ۵٬۱۰۰ متر مربع هسته. ۱۳۲تا اتاق و ۳۵تا دستشویی٫ پنج‌تا آشپز تمام وقت و روزانه حدود ۵٬۰۰۰ بازدیدکر دانّه. اسپه کاخ ِشماره ۱۶۰۰ (Pennsylvania Avenue NW) هسته.
۲۷ تیر
بمردون
رج:تیر
اسپه کاخ
اسپه کاخ ضمناً دولت ِدَفتِر هم هسته و همینسه مجازاً رییس‌جمهور ِکابینه ره «اسپه کاخ» هم گانّه. اسپه کاخ ِمالکیت نشنال پارک سرویس (=مِلّی پارک؛ National Park Service) شِنه و رییس‌جمهور ِپارک دله قِرار دانّه.
بـِنای ِتاریخ
این ساختمون ره سال‌های ۱۷۹۲ و ۱۸۰۰ میلادی میون اسپه‌ی ِماسه‌یی سنگ جه بساتنه و ونه معماری جورجیان سبک (Georgian style) جه بی‌یه. این کاخ واشنگتن ِشهر جه ات‌موقع بِساته بَیی‌یه یعنی این ساختمون ِتاریخ تمام ِشهر ِتاریخ جه اتّائه. جان آدامز آمریکای ِاولین رئیس‌جمهور بی‌یه که ونه دله زندگی هاکرده و اون موقع تاسا این کاخ ِاستفاده همین هسته. زمونی که توماس جفرسون (۱۸۰۱) کاخ دله دَیی‌یه، کاخ ِبریم ِشکل ره بنجامین هنری لاتروب ِمهندسی جه تغییر هِدا و دِتا گت ِسِتون ونه دَم بساتنه.
نوم
این ساختمون ِنوم ره اوائِل «ریاست جمهوری ِقصر» گاتنه و سال ۱۸۱۱ جه ونه ایسم عَوِض بَیّه و ونه نوم ره «White House» بَییتنه. این بِنا ره رسمی بنویشته‌ئون دله هم «اجرایی هیئت ِعمارت» گاتنه و تئودور روزولت ِحکومِت گادِر (سال ۱۹۰۱) ونه غیررسمی نوم (اسپه کاخ) رسمی بَگِردِسته و هنتا این نوم واشنگتن ِنوم هِمراهی رسمی سرنومه‌ئون دله چاپ وانه.
بعضی‌ها گانّه چون کاخ اون گادِر بَسوت بی‌یه، وه ره بازسازی هاکردنه و چون نِخاستنه ونه بَسوته جائون دیار بَواشه، ونه تَن اسپه رنگ دَپاشینه و ونه نوم اینتی عَوِض بَیّه ولی این روایت نتونده دِرِس بائه چون این بنا سال ۱۷۹۸ که بساته بَیّه جه هم همین رنگی بی‌یه و ونه اولیه مصالح اسپه هستنه. بعضی دیگه گانّه ونه نوم ره اتا مزرعه سَر جه بَییتنه که ونه صاحاب «مارتا کاستیس واشنگتن» بی‌یه و شهر ِنوم ونه نوم جه بَییته بَیّه. وه شه مزرعه نوم ره «اسپه عمارت» گاته و البته وِنه مزرعه ویرجینیا دله بی‌یه و قرن هیجدهم رئیس‌جمهور و ونه زنا وسّه اونجه زندگی هاکِنِن.
بریم بگردستن
رج:برج‌ئون رج:متحده ایالات موزه‌ئون
آ
آ عربی زوون اولین حرف هسه.
رج:عربی الفبا
جن کتی
جن کتی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. جن کتی مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان سیاهرود، روستای چهارطاق بن هسته. این بنا ۱۰۲۶۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
صفویون
صفوی، صفویه یا صفویون سلسله‌یی ایرانی و شیعه بینه که سال‌ئون ۸۸۰ تا ۱۱۰۱ هجری خورشیدی (برابر ۱۱۳۵-۹۰۷ قمری و ۱۷۲۲-۱۵۰۱ میلادی) ایران سر فرمونروایی هاکردنه. مؤسس سلسله پادشائی صفوی، شاء اسماعیل اول هسته که سال ۸۸۰ خورشیدی تبریز دله تاجگذاری هاکرده و آخرین شاء واقعی صفوی، شاء سلطون حوسن هسته که سال ۱۱۰۱ خورشیدی افغان‌ئون جه شکست بخارده.
دوره صفویه از مهم‌ترین دوران تاریخی ایران به شمار شونه، چرا که پس از نهصد سال پس از نابودی شاهنشائی ساسانیون، اتا فرمونروایی پادشائی متمرکز ایرانی بتونسته سراسر ایران اون گادِر سر فرمونروایی هاکنه. به درستی پس از اسلام، چندین پادشائی ایرانی مثل صفاریون، سامانیون، بوییون و سربدارون بساته بَینه، ولی هیچ‌کومتا نتونسنه تموم ایران ره شه دس سر بَیرن و ات‌پارچگی میون مردم ایران پدید بی‌یارن.
صفویون، آیین شیعه ره دین رسمی ایران جا بزونه و وه ره به عنوان عامل همبستگی ملّی ایرانیون انتخاب هاکردنه. شیوه فرمونروایی صفوی تمرکزگرا و نیروی مطلقه (شاء دس دله) بی‌یه. پس از بساته بیّن پادشائی صفویه، ایران اهمیتی بیشتر پیدا هاکرده و از ثبات و ات‌پارچگی برخوردار بیّه و زمینهٔ جهونی دله مهم بیّه. این دوره روابط ایران و اروپایی کشورون به دلیل دشمنی عوثمانی با صفویون و هم جریونای بازرگونی (به ویژه داد و ستد ابریشم ایران) گسترش فراوونی پیداهاکرده. دوره صفوی (به ویژه نیمه اول وه) جنگ‌ئون خله‌یی میون ایران با عوثمانی و با ازبکئون دَییته که علت این جنگ‌ئون جریان‌ئون زمینی و دینی بی‌یه.
روابط صفویون با مازرون
گت بنویشته ره بخوندین: تبرستون صفویون گادر
مناطق شومالی ایران که تبرستون گانّه وشون ره، از زمون ساسانیون تا این گادر به صورت مستقل یا نیمه شه‌گردون(=خودمختار) بینه ولی زمون شاء عباس اول گادِر وه با رِقِدبدائن سلسله پادوسبانیون باعث بیّه که تا اسا مازرون و بقیه‌ی بخش‌ئون تبرستون(که بعدها با اسم‌ئون البرز، گلستان،سمنان،تهران و قزوین تبدیل به اوستان بَینه) اتا از بخش‌ئون ایران بَواشِن.
منبع
* رج:ایران تاریخ
آندره فرنو
آندره فرنو شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
ایرانی زوونون
ایرانیج زوونون اتا چلّه هندوایرانی زوونون جه هسته. ایرانی زوونون تاریخی هارشا جا سه تا رج دله تقسیم وونّه:
کریستین اوسته
کریستین اوسته نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
ایرانی زوونون
باستونی گِدِر که، هخامنشی ره سر تا وه ره انجوم، تقریبا بیستم سده‌ی جا تا حدود چاروم و سوم میلاد جا پیش ره دربرگیرنه. باستونی ایرانیج زوونون جا، چارتا زوون ره اشناس بَیینه: مادی، سکایی، اوستایی و کوهنه فارسی.
کریستین اوسته
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
ایرانی زوونون
ترنه ایرانیج زوونون ایران و افغانستون دله متمرکزنه و شه دِتا رج جه تقسیم وونّه:
ترنه ایرانیج زوونون قفقاز، میونی آسیا،چین ترکستون، پامیر، ترکیه، سوریه، عراق و هند قاره‌مونا دله هم گپ بزه بونّه.
شرقی ایرانیج زوونون (خوراسانیج)
وشون نمونه:
غربی ایرانیج زوونون
شه دتا رج ره تقسیم بونه:
غرب‌شمالی ره نمونه‌ئون:
غربی جنوبی ره نمونه:
فارسی زیر چلّه‌ئون سه تا گت رج ره تقسیم بوننه : ایران فارسی، دری فارسی (افغونستون)، تاجیکی فارسی
لری هم رجونی دارنه لری، لکی و بختیاری واری.
کومزاری، مسندام ئومان جزیره‌مونا (شبه جزیره) دله گپ بزه بونه و آران تاتی، باکی‌ئه وَر. وه ره نونه تاتی جا اشتیفا بَییرین.
دییه پیوندون
*
قلاکتی
قلاکتی، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۷۸ نفر (۱۶خانوار) هسه.
منابع
قلاکتی
آقاباقر
آقاباقر، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۲۶۶ نفر (۳۱۶خانوار) بی‌یه.
منابع
آقاباقر
ئوشار شیواناسامودرا کائوری
ئوشار شیواناسامودرا کائوری (انگلیسی:Shivanasamudra Falls) ئوشاری هسته که کارناتاکا، هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 98 m هسته.
کارا دریامونا
کارا دریا مونا اوروپا قاره شمال دله دره. اینتا دریا مونا روسیه کشور دله جا بیته. وه بارنتزدریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:روسیه جوغرافی
قطعنومه ۲۹۸ امنیت شورا
قطعنومه ۲۹۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ سپتامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونهٔ ِوضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۸۲‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آیوا
آیوا اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت میونی غربی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا دی موین هسته. این ایالت ۳۰۷۸۱۸۶ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۱۴۵۷۴۶ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۲۸ دسامبر ۱۸۴۶ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر دی موین هسته.
بیرون بگردستن
رج:آیوا رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای میونی غربی ایالتون
ملکه ویکتوریا
ملکه ویکتوریا یا الکساندرینا ویکتوریا (بزائه‌ی ۲۴ مه ۱۸۱۹ – بمرده‌ی ۲۲ ژانویه ۱۹۰۱) ۲۰ ژوئن ۱۸۳۷ جا تا شه آخرعمر بریتانیای ملکه بی‌یه و ۱ ژانویه ۱۸۷۷ جا تا شه آخرعمر هم هند ِامپراتیس بی‌یه.
وه شصت و سه سال جا ویشتر ملکه بی‌یه و بریتانیای تاریخ دله ملکه الیزابت دوم په طولانی‌ترین سلطنت دوره ره داشته. ونه حکومت گادِر بریتانیای سامون خله گت بهی‌یه. ویکتوریای گدر صنعتی انقلاب اوج بهیته. ویکتوریا هانوور ِسلسله ره آخرین فرمونروا هم بی‌یه.
ایران پرچم
ایران ِپرچم، ناصرالدین شاه دوره جه سه رنگ و رنگون سَوز، اسپه، و آل(=سِرخ) جه هسه. نشون فعلی که اسلامی جمهوری پرچم میون دره شرح و تفسیرش اصل ۱۸ اساسی قانون دله بي‌یموئه. خلاصتاً اینتا نشون بیان‌گر عربی واژهٔ «الله» و اسلامی شعار ِ«لا اله الا الله» هسه که پرچم ِاسپه رنگ رو قرار بيته. ۲۲تا «الله‌اکبر» اسپه رنگ جه و انقلاب ِپیروزی نشونه وسّه (۲۲ بهمن)، حاشیه پایین سبز و حاشیه بالای سرخ بنویشته بيّه.
پرچم دوران هخامنشی به احتمال زیاد عقابی با بال‌های باز با قرص خورشیدی در پشت سر جول بي‌یه و زمون اشکانیون از پرچمی استفاده بي‌یه که به خورشید مزین بيه. منبع عمده اما از نشونه‌های اشراف دوره ساسانی و درفشهای دوره ساسانی شاهنامه و منابع اسلامی هسه. همچنین هجده مهر مربوط به دوره ساسانی هسه که در اطراف دریاچه خوارزم پیدا بيه و کتیبه‌های ساسانی و پاره‌ای اشارات موجود در منابع رومی که اطلاعاتی در اینتا زمینه به اما دننه. در قرون اولیه بعد از اسلام سيو رنگ، رنگ خلفای عباسی و پیروان و طرفداران آنها بيه و رنگهای سبز و اسپه نیز رنگ مورد علاقه در پرچمهای مخالفین عباسیان مانند علویا ، مصر ِفاطمیان و شورشیون ایرانی بي‌یه. از حدود قرن ۹ هجری (پانزده میلادی) نشون شیر و خورشید نشون محبوبی درپرچمهای ایران بيه. اینتا نشون در دوره‌های مختلف و نزد سلسله‌های شاهی مختلف به صورتهای متفاوتی تعبیر بيه. اینتا نشون در ابتدا تنها سمبلی ستاره‌بینی بيه نه نشونه سلطنت، ولی بعدها تعبیری اسلامی-شیعی پیدا هكرده. تعبیرهای ملی‌گرایانه و سلطنتی از اینتا نشون بعدها در دوران‌های قاجار و پهلوی به اینتا نشون هدا بيه. در زمون فتحعلی شاه قاجار شمشیری به دس شیر هداهه بونه و استفاده از اینتا نشون تا انقلاب ۱۳۵۷ دمباله پیدا كنه. نشون شیر وخورشید بعد از انقلاب ۱۳۵۷ با نشون جوموری ایسلامی جایگزین بونه.
پیش از اسلام
در اوستا به درفشی به شکل گاو بالدار (درفشا) اشاره بيه. پرچم دوران هخامنشی به احتمال زیاد عقابی با بال‌های گشوده با قرص خورشیدی در پشت سر عقاب بيه. در زمون اشکانیان پرچمی استفاده بيه که به خورشید مزین بيه. دسته‌های هزار تایی ارتش اشکانی نیز دارای پرچمی ابریشمی مزین به اژدها بينه. در کتیبه‌های سنگی دوران ساسانی نقش چهار پرچم ره تومي پيدا هكنيم.اتا در بیستون مربوط به شاپور دوم هسه که پرچم ترسیم بئي گشوده نيه. سه پرچم دیگر نیز در نقش رستم حک بيه. اتا متعلق به هرمز دوم منقش به چلیپای (صلیب) افقی که دارای سه دنباله آویزون هسه. در نقش مربوط به بهرام دوم بر بالای سر نیزه بهرام حلقه‌ای بديه بونه که دو پارچه از اون آویزون هسه که دارای خطوطی عرضی هسنه و منگوله‌هایی نیز به آنها متصل هسنه. در نقش شاپور دوم در نقش رستم، پرچم دارای اتا چلیپا و منگوله‌هایی آویزون سه گوی راه راه مشابه گوی موجود در تاج پادشاهان ساسانی هسنه. بنا به گفته کاوه فرخ منبع عمده اما از نشون‌های اشراف دوره ساسانی و درفشهای دوره ساسانی هجده مهر مربوط به دوره ساسانی هسه که در اطراف دریاچه آرال پیدا بيه و همچنین کتیبه‌های ساسانی و پاره‌ای اشارات منابع رومی اطلاعاتی در اینتا زمینه به اما دننه.
در اسطوره‌ها
اشاره به درفش کاویانی در اساطیر ایران، به قیام کاوه آهنگر علیه ظلم و ستم آژی‌دهاک (ضحاک) بر گردنه. در آن هنگام، کاوه برای آن که مردم ره علیه ضحاک بشورانه، شِ پیش‌بند چرمی ره بر سر چوئی قرار هدا و آن ره بالا بورده تا مردم گرد او جمع بون. سپس کاخ فرمانروای خونخوار ره در هم بکوبسه و فریدون ره بر تخت شاهی بنشانسه. فریدون نیز پس از آنکه فرمان هدا تا پاره چرم پیش‌بند کاوه ره با دیباهای زرد و سرخ و بنفش آراستند و در و گوهر به آن ازافه هكردنه، آن را درفش شاهی بخونسه و بدین سان درفش کاویانی پدید بيمو. بعدها نیز هر پادشاهی بدان گوهری به آن ازافه كرده بگونه‌ای که در شو نیز درفش کاویان درخشيه. درفش کاویان نشون جمشید و نشون فریدون نیز نامیده بيه.
تاریخ
به هنگام حمله اعراب به ایران، در جنگ قادسیه درفش کاویان به دست اونان دكته و چون آن ره نزد عمر بن خطاب، خلیفه مسلمانان، بوردنه، وی از بسیاری گوهرها، درها و جواهراتی که به درفش آویخته بيه، دچار شگفتی بيه و به نوشته تاریخ بلعمی عمر خلیفه مسلمین دستور هدا تا گوهرهای آنرا بردارن و آنرا بسونن.
پرچم ایران پس از فتح ایران توسط اعراب تا زمان صفویه
پرچم امویون بر طبق گفته طبری اسپه بيه هرچند تاریخ بلعمی اینتا پرچم ره سبز رنگ توصیف هکرده‌. طبری نقل كنه که ابومسلم خراسانی دو پرچم می‌افراشته اتا سیو رنگ و دیگری پرچمی اسپه رنگ مزین به اتا آیه قرآنی. نشون عباسیان نیز سیو رنگ بيه که به عبارت محمد رسول الله مزین بيه. مخالفین عباسیون نیز به نشونه اعتراض از رنگهایی دیگر استفاده كردنه. بطور مثال فاطمیون مصر از پرچمی به رنگ سبز و علویان و بسیاری از شورشیان ایرانی از پرچمهای اسپه رنگ استفاده كردهنه. تصاویر پرچم بر روی اشیاء باستانی بدست بيئموئه از کشورهای اسلامی (و خصوصاً بر روی مینیاتورها) یافت بونه. از جمله قدیمی‌ترین آنها بشقاب براق ایرانی متعلق به قرن دهم میلادی هسه. در زمون مامون خلیفه عباسی رنگ سبز رنگ شیعه بيه. هنگامی که امام رضا به ولایت عهدی برسیه بر خلاف سنت عباسیان رنگ سبز ره به عنوان شِ رنگ انتخاب هكرده و در نتیجه به پیروی به سنت‌های ایران پیش از اسلام متهم بيه. بئوته بونه او پس از اینتا اعتراضات سیو رنگ عباسیان ره قبول هكرده.
بر طبق تصویری در کتاب تاریخ رشید الدین پرچم غزنویان معمولاً سرخ و غزنویان اغلب از طرح شطرنجی به عنوان نشون استفاده كردنه. هر چند بعضی نوشته‌های موجود مربوط به آن زمون چنین نشون دنه که آنان پرچمی مزین به همای طلایی یا شیر طلایی حمل كردنه. قزوینی در قرن ششم هجری چنین نقل كنه در آن زمون پادشاهان شیعی پرچم‌هایی به رنگهای سبز و اسپه و سایر پادشاهان کماکان به رسم عباسیان پرچمی سیو رنگ داشتنه.
سلجوقیان از زمون طغرل پرچم سیو ره همراه با سایر نشونهای قدرت از خلفای عباسی بيتهنه. ازرقی در قصیده‌ای در رسای طغانشاه، پرچم سپاه او ره سرخ بخونسه. با این حال رنگ پرچم رسمی سلجوقیان معلوم نیه و به احتمال زیاد، همون رنگ رسمی عباسیان و غزنویان، یعنی سیو بيه. از اشعار شاعران آن دوره، چون انوری و ظهیر فاریابی، بر انه که پرچمها نقشهایی از قبیل ماه، اژدها، شیر، پلنگ و هما داشته‌نه، اما معلوم نیه که این نقشها بر روی پرچمها ترسیم بينه یا بر بالای چوب پرچم نصب بئي بينه و احتمالاً به هر دو صورت وجود داشته. «امیرِ علَم» (بیرقدار) در تشکیلات سلجوقیان مقام مهمی داشته. پرچم خوارزمشاهیان در نگاره‌ای ایرانی که بخارا ره در محاصره مغولها نشون دنه، به رنگ زرد نشون هدا بيه، ولی چون اینتا نقاشی در عصر خوارزمشاهیان ترسیم نيه، نتوممي آنرا (قاطعانه) مطابق با واقع بدونيم. اما بنابر پاره‌ای شواهد توممي سیو بودن پرچم ره نیز در اینتا دوره محتمل دانست.
اضافه بیّن نقش شیر و خورشید
ات خله شواهد تاریخی و متون ادبی و باستون‌شناسی که احمد کسروی، مجتبی مینوی و سعید نفیسی گردبیاردنه و بررسی هاکردنه، نشون دنه که خورشید صورت فلکیِ اسد منطقةالبروج دله از قرن هفتم هجری نقشی نمادین و رایج بیّه. تحقیقات مینوی، نفیسی و کسروی نشون دنه که این نشون اساره بینی جه وارد فرهنگ عام، نشون‌ئون و نقوش هنری بیّه و اونجه جه به تدریج و حدود قرن نهم هجری معادل قرن پونزده میلادی به نقوش پرچم‌ئون وارد وانه. شاپور شهباز ایرانیکا دله گانه که «این نماد تلفیقی از سنن کوهن ایران و عرب و تورک و موغول بی‌یه.» قدیمی‌ترین پرچم شیر و خورشید دار بشناسی‌یه بَیی به سال ۸۲۶ هجری قمری (حدود ۱۴۲۳ میلادی) همزمون با دورهٔ تیموریون جه دَیی‌یه. این پرچم مینیاتوری از شاهنومه شمس‌الدین کاشانی دله (اتا منظومه از جهانگشایی موغول) به تصویر دکشی‌یوئه. این مینیاتور که حمله موغولا به حصار شهر نیشابور ره نشون دنه. سربازون (موغول) ره نشون دنه که پرچمی مزین به نشون شیر و خورشید کنار پرچمی دیگر مزین به هلال ماه حمل کانّه.
فواد کوپریلی اتا بنویشته دله که در مورد پرچم قبایل تورک هسته، در مورد پرچم‌ئون دوره ایلخانون و تیموریون گانه: «نقاشیای برخی از نسخه‌ئون فارسی راجع به تاریخ موغول، پرچمی با زمینه آبی و عکس ورگ و سایر نقوش موشاهده وانه که اثبات مطابقت وشون با واقعیات تاریخی نیاز به تحقیق دانّه. به نوشته حافظ ابرو، امیراحمد خلج پرچم سرخ داشته. سپاه دله از پرچمایی به رنگای زرد و سرخ هم استفاده بی‌یه و وشون سر عکسای مختلفی مثل اژدها، شیر، قره قوش (ات‌جور عقاب) و شیر و خورشید منقوش بی‌یه. احتمال خله شونه که تمغائون خصوصی هم روی پرچم‌ئون به کار شونه. این دوره دله، به مقامات بلندپایه پرچم و طبل و علَم نظامی (به مغولی: توغ و کورْگه) داده می‌شده‌است. ایلخانیان از سویی تحت تأثیر آداب و رسوم کوهن موغول ـ تورک و از سوی دیگر تحت تأثیر غزنویون و سلجوقیون ببینه و بویژه مظاهر حقوقی و علامات حکومتی دله تمدن سلجوقیون جه متأثر بینه. به نوک پرچم‌ئون، هلال («ماهچة عَلَم») فلزی نصب می‌شد.» راهبی اسپانیایی که در قرن هشتم در کتابش تصویری از پرچم ایران با زمینه زرد و تمگای (تمغا) چارگوش سرخ ونه وسط زونه که به احتمال زیاد به دوره ایلخانیون تعلق دانّه. نسخه‌یی از شاهنامه دله بنویشتوئه قرن نهم (زمون موغولون) نگاره‌یی بچشم خانه که پرچمی ره با عکس شیر و خورشید وسط نمایش دنه. این پرچم به احتمال زیاد متعلق به ایلخانیون هسته، چون این نقش، نقشی رایج روی سکه‌ئون ایلخانون بی‌یه.
فواد کوپریلی گانه:
با توجه به این پرچم و نمونه‌ئون مشابه وه قرن نهم هجری قمری (پونزده میلادی)، خله از مراجع معتبر مثل دانشنومه بریتانیکا و دانشنومه ایرانیکا زمون اولین مدارک موجود از استفاده شیر و خورشید پرچم‌ئون ایران دله ره این دوران دونّه.
پرچم دوران صفویون و افشار
میون شائون سلسله صفویون که حدود ۲۳۰ سال بر ایران حاکم بینه، شاء اسماعیل اول شه پرچم سر نقش شیر و خورشید نداشته. شاء تهماسب صفوی هم چون شه بزائه ماه فروردین(برج حمل) بی‌یه، دستور هدائه به جای شیر و خورشید عکس گاسفن (نماد برج حمل) ره هم پرچم و سکه‌ئون سر دکشن. هر چن صفویون از پرچم‌ئون متفاوتی استفاده کاردنه، معلومه تا زمون شاء عباس کبیر پرچم شیر وخورشید پرچم اصلی صفوی بی‌یه. این زمون ئوروپاییونی که ایران جه بازدید کاردنه پرچم‌ئون ایران ره سه گوش ، مزین به نقش‌ئون شیر وخورشید، ذوالفقار یا آیات قرآنی توصیف کاردنه. این زمون این نشون تفسیری شیعی پیدا کانده. اینتی که پیدا هسته صفویون شیر موجود در شیر و خورشید ره مظهر امام علی، و خورشید ره مظهر فر دین یا عظمت خداوندی بی‌یه که همون تغییر شکل یافته فرایزدی هسته. بگفته افسانه نجم آبادی، اوستاپئ دانشگاه هاوارد، شیر و خورشید مظهر دِ پایه ایران اون زمون بی‌یه. مذهب و حکومت.
درفش شائی یا بیرق سلطنتی نادرشاء افشار از رنگ سبز دورون صفوی که اون زمون نشون تشیع بی‌یه جه استفاده نیّه. نادر شاء از دِتا پرچم استاندارد استفاده کارده. درفشی سه رنگ با رنگون سرخ، آبی و اسپه و دیگری درفشی چار رنگ که رنگون سرخ، آبی، اسپه و طلایی داشتنه. اما مهر نادر نشون شیر و خورشید با عبارت «الله الملک» بی‌یه.
پرچم شیر و خورشید با شیر شمشیردار
این نقش اوایل دوره قاجار به شکلی کاملاً ناهمسان سکه‌ئون، نشون‌ئون و پرچم‌ئون سر ظاهر بیّه. فتحعلی شاء قاجار به تقلید از نشون لژیون دونور فرانسه، نشون شیر و خورشید ایرانی ره ۱۲۲۲-۱۲۲۵ بساته تا به دیپلمات‌ئون و مقومای ئوروپایی اعطا هاکنه. به این ترتیب ایران دارای پرچمی رسمی با نشون شیر و خورشید بیّه. همینسه هسته که ات قرن بعد خطی ئوروپایی نویسه: «ایران امروز به سرزمین شیر و خورشید معروف هسته».
قره‌گل (مشگین‌شهر)
قره‌گل ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرادلو ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
ایران پرچم
پرچم شیر و خورشید با شیر شمشیردار
گاسپار دروویل که ۱۸۱۲-۱۸۱۳ ارتش ایران دله خدمت کارده، گوزارش دنه که پرچم‌ئون و نشون‌ئون ایرانیا دارای نشون زرهی کشور، یعنی اتا بخاته شیر و خورشید در حال طلوع همراه با عبارت سلطون بن سلطون فتحعلی شاء قاجار هسته. پرچم‌ئون سرخ رنگ هستنه و وشون تارک دله اتا دست نقره‌یی به نشونه دست علی به چشم می‌خورد. لویی دوبو می‌گوید که محمدشاه قاجار (جانشین فتحعلی شاه) دو پرچم داشته: «اتا با نقش شمشیر علی ، که دِ لبه‌هسته» و دیگری «با نقش اتا بخاته شیر و خورشیدی که ونه پشت جه طلوع کانده». پرچم دوم پرچم اصلی کشور بی‌یه. دروویل عکس‌ئون جالبی از پرچم ایران بی‌یارده. اتا از این تصاویر دله شیر با شمشیری که ونه دست دره دکشی‌یوئه. این نخستین باری است که با ظهور شیر شمشیر در دست روبه رو می‌شویم؛ نمادی که از عصر ممدشاء قاجار به بعد به نشون متعارف ملی ایران تبدیل بیّه. گویا از اواخر دورون فتحعلی شاء به تدریج دِ پرچم شیر و خورشید و ذوالفقار علی با هم تلفیق بینه و شیر که مظهر علی بی‌یه شمشیر ره شه دست دله بیته.
قره‌گل (مشگین‌شهر)
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۲۱ نفر (۸۷خانوار) بی‌یه.
ایران پرچم
پرچم شیر و خورشید با شیر شمشیردار
تغییر دیگری که این زمون درفش و علامت دولت ایران دله رخ هدائه، وضع تصویر شیر دله دله بی‌یه، بدین معنی که قبل از اواسط سلطنت فتحعلی شاء، همیشه شیری که سکه‌ئون و درفشون ایران دله نقش گیته، شیر ایرانی بی‌یه، چون «شیرون ایرانی چه نر و چه ماده، بی یال بینه نا اینکه مثل شیرون آفریخا که نرهایشان یالدار و ماده شان بی یالست» از این زمان با تاثیر گرفتن از اروپاییان تصویر شیر بر اساس شیرون نر آفریهایی یال دارنه رسم بی‌یه.
قره‌گل (مشگین‌شهر)
منابع
قره‌گل
ایران پرچم
پرچم شیر و خورشید با شیر شمشیردار
افسانه نجم آبادی تغییراتی که عرصه اجتماعی سیاسی ایران از زمون فتحعلی شاء شروع وانه ره عامل تغییرات اعمال بیی بر نشون شیر و خورشید دونده. افسانه نجم‌آبادی نویسنه که از زمون فتحعلی شاء به تدریج جنبه مذهبی حکومت و شائون ایران کمرنگ وانه و به دمبال وه تفسیر شیعی شیر و خورشید شه جا ره به تفسیری ملی گرایونه دنه. بنویشته‌ئون بموندسته از اون‌گادِر از جومله شعری به قلم خود شاء ایران نشون دنه که خورشید اون زمون استعاره از شاء ایران هسته و اشاره به جمشید، شاه اسطوره‌یی ایران شاهنامه فردوسی داشته. این بنویشته‌ئون بموندسته از اون زمون دله به شیر هم استعاره‌یی بیته از اسطوره‌ئون شاهنامه نسبت هدانه. شیر اون‌گادر اشاره به رستم داشته که شیر نشون وه بی‌یه و نشونگر پهلوانا و دلاورون ایرانی داشته که آماده پاسداری از ایران وسّه بینه. شهبازی با نقل فرمونی از زمون ممد شاء نشون دنه که چتی اثر مراودات ایرانیا با ئوروپاییون دله و آشنایی مجدد شائون ایران با عظمت ایران باستون نشون شیر وخورشید تعبیری ملی گرایانه پیدا کانده. گویا ممدشاء در سال ۱۲۵۲ فرمونی رسمی صادر هاکرده که شکل و کارکرد انواع نشون‌ئون شیر و خورشید ره تعیین و تعبیری ملی گرایونه از این نشون ارائه هادن. برای اولین‌بار از زمون ممدشاء قاجار هسته که خله از سکه‌ئون و نشون‌ئون تاجی بالای خورشید قرار هدانه.
پرچم سه رنگ ایران
یحیی ذکاء تصویر دِ پرچم از مهمترین پرچم‌ئون رایج روزگار قاجار مربوط به سال ۱۳۰۶ هجری قمری، ۱۸۸۶ میلادی ره بی‌یارده. اولین پرچم مربع شکل هسته که نوار بالایی وه سبز و پایینی قرمزه، زمینه پرچم اسپه رنگ هسته و مرکز وه اتا شیروخورشید قرار بَیته. از این پرچم ساختمان‌ئون دولتی و یادمون‌ئون سلطنتی وسّه، قلعه‌ئون و بنادر و هراونچی به دولت و سلطنت مربوط بی‌یه سه استفاده کاردنه. پرچم دیگر هم سه رنگ هسته با این تفاوت که پهنای نوارون مساوی هسته. شیر و خورشید چنون میون این پرچم جای بَیته که هر سه رنگ ره گنّه. این پرچم ره بنشنه اولین پرچم «سه رنگ» ایران دونستن، ولی سالون طول کشنه تا این پرچم‌ئون کاملاً جا دکفه.
اینکه این سه رنگ با چه تعبیری اون زمون انتخاب بَیی‌یه محل اختلاف نظر هسته. ولی رنگ انتخاب رنگون سبز و اسپه بی ارتباط با سنت‌ئون شیعی و ایسلامی نَیی‌یه و سرخ نشون دنه قدرت نظامی بَیی‌یه. بعدا نشون پرچم تعبیری منطقی بدین صورت یافت که رنگ سبز به عنوان نشون ایسلام، رنگ اسپه نشون صلح و سرخ نشون رشادت و دلاوری تفسیر بیّه. این ترسیم پرچم تا زمون انقلاب مشروطیت ادامه پیدا کانده. هرچن ابتدای مشروطیت عده‌یی قصد داشتنه که پرچمی سرخ رنگ با نشون شیر و خورشید ره جایگزین پرچم سه رنگ هاکنن. ولی سرانجوم الحاقیه پنجم قانون اساسی ۱۲۸۵/۱۹۰۶ مشروطه پرچم سه رنگ سبز و اسپه و سرخ بصورتی که الان اشناسمبی همراه با شیر و خورشید ره نشون رسمی ایران اعلام کانده.
پرچم دوره پهلوی
زمون رضا شاه پهلوی پرچم مشروطه حفظ بیه با این تفاوت که شیر با چهره واقعی‌تری دکشی‌یه بیّه و دیگر خورشید بصورت زنونه ترسیم نیّه و خورشید تنها دارای انواری بی‌یه. این زمون خله از موقعیتون نظیر استفاده‌ئون نظامی پرچم دارای تاج پهلوی هم بی‌یه.
همین زمون واژه‌ئون مصطلح زوون فارسی دله شامل درفش (فارسی)، علم (عربی) و بیرق (تورکی) با واژه پرچم که این واژه از زوون سغدی به زوون تورکی و از اونجه به زوون فارسی راه بیته. این واژه به مرور زمون، به حکم اطلاق جزء بر کل، بر خود درفش هم اطلاق بیّه و اولین فرهنگستون ایران کاربرد وه ره به همین معنی و به جای علم و بیرق تأیید هاکرده. . این اقدام اعتراض نافرجام بعضی فرهیختگون از جومله پور داوود ره در بر داشته. استاندارد اندازه پرچم‌ئون مجدداً ۱۳۳۶ هجری شمسی و زمون نخست وزیری اقبال مجددا تعین بیّه.
مدتی از دوره محمدرضاشاه پهلوی، ایران دارای سه پرچم رسمی بی‌یه. «پرچم ملی» که فقط دارای سه قسمت مساوی به رنگ سبز، اسپه و سرخ بی‌یه. «پرچم دولتی» که تنها تفاوت وه با پرچم ملی نقش شیر و خورشید وه بی‌یه و مخصوص ادارات و دستگاه‌ئون دولتی و روابط خارجی بی‌یه و در نهایت «پرچم سلطنتی» که به رنگ آبی آسمانی بی‌یه و در گوشه سمت چپ وه تاج پهلوی نقش بیّه.
منابع
فارسی
انگلیسی
پیوند به بیرون
رج:پرچم رج:ایران تاریخ
۲۸ تیر
۲۸ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۶ نوروز ما تبری تقویم.
بمردون
رج:تیر
شهرستان
شهرستون اتا از واحدئون تقسیمات کشوری ئیران دله و خله از کشورئون جهان (معادل county در اینگیلیس ئو آمریکا ) دله هسته.
قطعنومه ۱۸۱۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ آوریل ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره عدم گسترش سلاح کشتار جمعی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۸۷۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۷۴۶ امنیت شورا
قطعنومه ۷۴۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۷ مارس ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۶۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
افشاریون
افشاریون، افشارون یا افشاریه طایفه‌یی از اوغوزون هستنه ایران، ترکیه و افغانستون دله دکلستونه.
اَفشار یا آبشار اتا تورکمون ایل جه     هستنه که شاء اسماعیل اول گادِر شش‌تا گت ِایل همراهی جه آناتولی ِعوثمانی دله جه بمونه ایران دله و صفویون پایه ره بساتنه. این ایل دِتا گت ِچلّه جه تقسیم بی‌یه: اتا قاسملو و دیگری ارخلو (یا قرخلو)؛ نادرشاء از چلّه‌ی دومی بی‌یه. طایفه قرخلو ره شاءاسماعیل آذربایجون جه به خراسون کوچ هدائه و خراسون ِشومال دله، نواحی ابیورد و دره گز و باخرز تا حدود مرو دله وشون ره جا هدائه؛ تا ازبک‌ئون و ترکمنون موهاجم پیش مقاومت هاکنن. ات‌خله از این ایل‌ئون شاءعباس گادِر ایل شاهسون دله قاطی بَینه. ایل افشار تورک زوون هستنه
نادرقلی افشار ملقب به نادرشاء رئیس افشاریونِ ایل بی‌یه که به پادشائی ایران برسی‌یه و مؤسس سلسله افشاریون بیّه. وه دوازده سال (از ۱۱۱۴ تا ۱۱۲۶) ایران سَر حکومت کارده. ونه نیشتنگاء (=پایتخت) مشهد بی‌یه. وه بعد اونکه افغانون ره کشور دله جه دَربکارده، ایران ِگت ِکدخدائون ره جمع هاکرده و وشون پِشتی جه شه ره شاء بنومسته.
منبع
رج:ایران تاریخ * رج:هند تاریخ
۲۹ تیر
۲۹ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۷ نوروز ما تبری تقویم.
بمردون
رج:تیر
آلمازان
آلمازان یا آلماسان (ایسپانیولی جه: Almazán) اتا شهر نوم هسته که سوریای اوستان دله و ایسپانیا میون هسته. تا سال ۲۰۰۶ این شهر جمعیت حدود ۵٫۷۲۷ بی‌یه.
رج:ایسپانیا شهرون
اختلال پانیک
وَحشَت‌زَدِگی یا اختلال هراس نوعی بیماری روانی از گروه اختلالات اضطرابی هسه که با هجوم يك دفعه وحشت به بیمار و ترس شخص از وقوع دباره اونا مشخص بونه. اینتا حملات که معمولاً ويشتر از چند دقیقه طول نكشنه با علایمی مثل تپش قلب، عرق هکردن، احساس تنگی و فشردگی در قفسهٔ سینه، لرزش، احساس از دس هدائن تعادل یا گیجی همراه هسه. اینتا علایم آنقدر گسترده هسنه که افراد فکر كننه دچار سکتهٔ قلبی بئينه و ترسننه که بمیرن.
اینتا حملات خله اتفاقی و طوری رخ دننه که عامل تحریک‌کنندهٔ اصلی مشخص نيه. افراد مبتلا به اینتا نوع اضطراب اغلب جوان هسنه.
منابع
رج:روان‌شناسی
رج:ترس رج:اختلالات اضطرابی
اختلال وسواسی جبری
اِختِلالِ وَسواسی جَبری یا اختلال وسواس فکری عملی ، اتا اختلال اضطرابی هسه.
در اختلال وسواسی-اجباری افکار وسواس‌گونه و اضطراب‌آور با وسواس‌های عملی همراه بونه. اینتا وسواس‌ عملی کارهایی وسواس‌گونه هسنه که شخص برای کوشش در راه كم هكردن ش وسواس‌های فکری انجام دئنه. اینتا کردارها تکراری و کلیشه‌ای و تا اندازه‌ای غیر ارادی هسنه.
وسواس شامل احساس ، اندیشه یا تصویر ذهنی مزاحم هسه و اجبار شامل رفتاری آگاهانه و عودکننده‌ هسه. ریشه بیماری وسواس اضطراب هسه و بیماری به دِتا شکل فکری و عملی بروز ‌کنه. چنانچه بیمار در برابر انجام عمل وسواسی مقاومت هکنه، اضطرابش ویشتر بونه. گاهی اوقات وچون هم دچار وسواس بوننه که معمولاً نشونه‌های اون رفتارهای پرخاشگرانه، تکرار کلمات و یا لجبازی با اطرافیان هسه.
فرد مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی برای كم هكردن ش اضطراب که ناشی از فکر مزاحم، دس به انجام عملی  زننه که اضطراب وه ره کاهش دئنه که اینتا توننه به شدت اختلال کمک هکنه.
تحقیقات نشون دئنه بین اتا تا سه درصد جامعه ممکنه به اختلال وسواس فکری عملی مبتلا باشن.
وسواس فکری
معمولا شخص كوشش كننه اونا ره نادیده بئيره، از ش ذهن  بیرون هکنه و یا با عمل و فکر دیگری خنثی هکنه و البته آگاهی دارنه که اینتا پدیده‌های مزاحم حاصل ش ذهن  هسنه و مثل تزریق افکار از خارج تحمیل نئونه.
وسواس عملی
وسواس عملی تکانه غیرقابل مقاومتی برای انجام اتا عمل غیر منطقی (مانند شستن مکرر)هسه.
روان‌کاوی
واکنش‌سازی، ابطال، جداسازی، توجیه عقلی و دلیل‌تراشی مهمترین دفاع‌های روانی هسنه که ممکنه منجر به پیدایش وسواس بئوون.
درمون
درمون رفتاری( behavioral therapy )، درماو شناختی رفتاری (cognitive behavioral therapy) و درمون دارویی(medications)از روشهای متداول در درمون اینتا اختلال هسه. ار تکنیک های موثر که در دِ روش اول ازاون استفاده بونه تومي به ممانعت از جواب به افکار وسواس گونه و انجام این اعمال، اشاره نمود. برای مثال ممکنه شخصی با تصور اینکه اتا وسیله مانند اتا پارچه آلوده هسه از لمس اونتا خودداری هكنه. در حالیکه اونتا پارچه تنها به پارچه ای دیگر که با ته اتا خلال دندون تماس داشته، برخورد داشته. اینتا اتا رفتار وسواس گونه هسه که برای ممانعت از جواب هدائن به اون تومي از بشسن اون پارچه خودداری هكردن و به تدریج بر اضطراب ناشی از انجام ندائن رفتارهای عادت بئي،غلبه هکردن. با دارو و روان درمانی تلاش در بهبود بیماری بونه. از موثرترین راهکارهای تجربه بئي جهت رهایی از اینتا اختلال فکری ، درمون شناختی رفتاری یا Cognitive behavioral therapy هسه. از داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین مثل فلوکستین و ضدافسردگی های سه حلقه‌ای به خصوص کلومیپرامین نیز استفاده بونه.
پیوند به بیرون
رج:روان‌شناسی رج:اختلالات اضطرابی
انبارسر
انبارسر یا امبارسر اتا تاریخی محوطه هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. انبارسر مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش گیل خوران، دهستان چپکرود، ۳۰۰ متری شمال روستای انبارسر هسته. این بنا ۱۰۲۶۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
کیوس گوران
کیوس گوران اوریمی که کیوس یا کیوز نوم جه هم معروف بیّه (بزائه ۷ خرداد ۱۳۱۷ هجری خورشیدی برابر ۲۸ می ۱۹۳۸ میلادی جه - سوادکوه اوریم، مازرون دله) اتا مازرونی شاعر، خونش‌کَر، نویسنده و روزنومه‌نویس هسته. وه مازرونی اجتماعی و انتقادی شعر ِپایه‌گذار، اَمه عصرِ دله هسه. کیوس اتا خانواده‌ی دله دنیا بمو که ونه پی‌یر نوممیرزداش بی‌یه و پهلوی حکومت مخالفون جه بی‌یه که اون گادر مازرون دله دَیینه و کیوس گوران وَچه‌گی گادِر، ونه پی‌یر سیاسی زندونی بیّه.
وه راهنمایی و دبیرستون ِاولیه تحصیلات ره مازرون دله بگذرنی‌یه و بعد بورده تهرون و پزشکی مدرک بَیتن وسّه تبریز دله امتحان هدائه که مردود اعلام بیّه. اَی شه درس ره دمباله هدائه که تحصیل دَم ره ونه وسّه بَییتنه و بائوتنه که ۱۰سال نَنشنه که ایران دله درس بخونده. همین وسه هلند راه ره پیش بَییته ولی اتی توم بئی په اعلام بیّه که علومِ وزارت اون هلندی دانشگاهِ مدرک ره هم قبول نکانده. کیوس گوران هم وردگردسته ایران.
مطبوعاتی کار ره بورسِ اقتصادی روزنومه جه، تهران دله شروع هاکرده و بعد تهرون جورنالِ روزنومه، که اطلاعاتِ موسسه‌یِ انگلیسی روزنومه بی‌یه، دله بورده. اتی توم بئی په محرمعلی خان (پهلوی دوم گدر خـَوِرون ِسانسورچی) ونه بنویشته‌ئونِ انتشار جلو ره بَئیته، وه اِت گادر مجبور بَئی‌یه ترک تحصیل هاکنه و ونه کار باعث بیّه که کشورِ جنوبی مناطق دله دَواشه.
وه اسا مازرونی و فارسی زوونون ره شعر گانه و شه گلکی شعرون ره دکلمه کانده. تا اسا آلبوم‌های «مازرون»، «مازرون۲»، «چل سال عاشقی»، «پس ته کویی؟» و «یاد اون روزا بخیر» ره بازار دله تَنِک هاکرده. ونه آثار بعضی آلبوم‌های دیگه دله هم دَیی‌یه؛ سوزگلام و شبی به نغمه و نوا واری.
کیوس گوران شعر بائوتِن همراه، مطبوعاتی همکاری ره جدی‌تر تبرستون محلی نشریات جه ادامه هدائه و اتی هفته‌نومه‌ئون سرمقاله ره نوشته. وه گوش-مغزی بیماری بَئیته و همین وسه غول بیّه و اسا بفره-اشاره (=لبخوونی) کومک جه بقیه جه ارتباط دانّه.
وچه‌گی و تحصیلات
کیوس گوران اوریمی روز ۷ خرداد ۱۳۱۷ شمسی هجری برابر ۲۸ می ۱۹۳۸ میلادی سوادکوهِ اوریم دله دنیا بموئه. ونه نوم، کیوس، اتا تبری نوم هسته که قباد ِریکا، ساسانی‌شاه، نوم جه بَئیته بیّه که تبرستون ِباوندیون سرسلسله هسته. گوران (ونه فامیلی) هم گبران کلمه جه بَیته بیّه که زمون ِبگذشتی په گوران جه تغییر پیدا هاکرده. گبران ِمعنی زرتشتیون هسته. گوران ِمردِم زرتشتیونی هستنه که ایران ِمردم ِدین تغییر هاکرده په، هنتا تغییر دین ندانه و اسلام ره قبول نَکاردنه.
وه شه نسب و فامیلی‌نوم خَوِری گاته که:
اوائل وچه‌گی ونه پی‌یر که «میرزداش» نوم داشته و پهلوی دوم حکومتی مخالفون جه بی‌یه، بعنوان سیاسی زندونی محبوس بیّه.
وه شه پی‌یر خَوِری هم اینتی گانه که:
وه وچگی دله حاجی‌کلا دله دَیی‌یه. این روستا که تِلار ِروخنه‌یِ غربی حاشیه دله قرار داشته، مدرسه‌دار نَیی‌یه و همینسه وه ابتدایی تحصیلات ره کفشگرکلایِ مَله دله شروع هاکرده. سال پنجم ابتدایی، درس ادامه هدائن وسّه بورده شاهی (= قائم شهر) و بتونسته شه دیپلم ره طبیعی رشته دله بَیره. وه خاسته پزشکی رشته دله درس بخونده پس بورده تهران و مقدمات ره امتحان شرکت هاکردن وسّه فراهم هاکرده. چن نفر رفیقون جا تبریز ِعازم بیّه تا این شهر پزشکی امتحان دله شرکت هاکنه. وه این امتحان دله موفق نیّه و کیوس ره درحالی‌ که قبولی نمره داشته، مردود هاکردنه. کیوس هم پیگیری هاکرده و بخاسته که وه ره قبول بَیی‌ئون ِفهرست دله بَنویسِن ولی وه ره بائوتنه که «بلشویکون وچون نَونه پزشکی بخوندن». سال ۱۳۳۹ علومِ دانشکده‌یِ رئیس جا گپ زوئه که وقتی وه ره ونگ هاکرده دانشکده‌یِ رئیس فِرار هاکرده و بعدتر وه ره بائوتنه که ده سال حق درس بخوندستن ندانّه؛ چون خاسته وه ره ترور هاکنه.
پهلوی گادِر، تهران دله
وه که نتونسته پزشکی رشته ره دمبال هاده، تهران ره وردگرسته و مطبوعاتی کار ره بورسِ اقتصادی روزنومه جه سال ۱۳۴۰ تهرون دله شروع هاکرده.
ات‌دَفه کیوس گوران اتا مصاحبه بَییتِن وسّه بورده «کار ِبانک» دله و اونجه، بانک عمومی روابط ِمسئولیت قاسم لاربن جا بی‌یه. لاربن وه ره بائوته که بورس روزنومه ره وِل هاکنه و بوره اطلاعات دله. وه بعدته تهرونِ جورنالِ روزنومه (اِسایی اطلاعات) دله بورده و اتی توم بخاسته که بتونه اطلاعات هفته‌نومهٔ دله هم بنویسه ولی محرمعلی خان، که اون زمون خـَوِرون ِسانسورچی بی‌یه، نی‌یشته که وه شه کار ره هاکنه. وه اواسط دهه ۱۳۴۰ه‍.ش. بعنوان ئوی منابع هیدرولوژی کارشناس لرستون دله بورده. سال ۱۳۴۱ ه‍.ش. بورده اهواز و دکتر پیراسته سفارش جا، خوزستان اوستان دله ئو-و-خاک اداره میون مشغول کار بیّه و ونه کار مطالعه، روخنه‌ئون ِرژیم سَره، بی‌یه.
وه همین ایام اتا هلند دانشگاهون دله بورده تا اونجه جه مدرک بَیره و بئه ولی مبارزاتی سابقه سر که ونه پی‌یر داشته، خارجی امور ِوزارت وه ره اعلام هاکرده که ونه مدرک، علومِ وزارت ِقبولی نوانه. این زمون دانشکده وه ره بائوته که فقط اگه قبول هاکنه تابعیت بولیوی یا مصر ره بَییره و شه زندگی ره هلند دله ادامه هاده، بتونده شه تحصیلات ره ادامه هاده. همینسه وه شه درس ره نصفه-نیمه بی‌یشته و وردگرسته ایران.
اسلامی انقلاب په و هنری فعالیت
وه شه مشکلات سر، که نویسندگی و مطبوعات دله داشته، تصمیم بَیته شه شعرون ره صوتی کاست دسوری و شه صدا جه منتشر هاکنه. وه آخرسر سال ۱۳۷۸ ه‍.ش. بتونسته کاستی مازرون اسم جا مازرون فرهنگخنه‌یِ انتشاراتِ کومِک جه پخش هاکنه. ۴سال بعد هم مازرون۲ ره تَنِک هاکرده. که زیاد ونه جا استقبال نیه.
اسفند سال ۱۳۵۶ گوش مریضی بَیته. وه ابتدا ساری دکترون ره مراجعه هاکرده. گوش-مغزی ِنادرِ بیماریِ تشخیص (انگلیسی جه: Meniere) هدائه بیّه و وه بورده تهران، اما اونجه هم بائوتنه که اینتا مریضی معالجه‌ای ندانّه. ‌ماه بعد بریتانیایِ عازم بیّه. اونجه هم ایرانی دکترون تشخصی ره تائید هاکردنه. اتا بریتانیایی دکترون جا وه ره باته که اینتا بیماری ره بنشنه تحت کنترل بَئیتن و لازم هسته که حداقل سه ماه لندن دله دَواشه. ولی وه قبول نکارده و ایران دله وردگرسته. اما تشدید وضع دَوَرانی وحشتناک سرگجه‌ئون جه منتهی بیّه، نهایتاً کیوس گوران تهران دله گوشِ جراحی ره رضایت هدائه و شه راست‌وَری گوش ره اینتی بیّه که کاملأ غول هاکرده تا نتیجتاً سرگجه‌ئون وه ره ول هاکنن. اتا سال نیّه که چپی گوش هم همین مریضی ره دچار بیّه و ونه سفر اروپا و حتا امریکا ره اتا کامل نتیجه نداشته. وه در حال خار بیّن بی‌یه که عصبی فشارون سَره، شه شنوایی ره کاملا از دست هدائه و غول بیّه. اون گادِر تاسا وه بفره-اشاره جه ارتباط برقرار کانده.
این زمون بصورت نامرتب اتی مازرونِ محلی نشریات دله مازرونِ پیام، شمالِ نهضت و کایر و مستضعفونِ پیام و تاریخِ زنگ دسوری دله مقالاتی نویشته و اِتی گدر اشعاری ره این نشریات دله پخش کارده. آخرسری اسفند سال ۱۳۸۸ اتا دیگه کاست چل سال عاشقی نوم جا ره، توسط مهرآوای انتشارات، پخش هاکرده. این بار سی‌دی دیسکون دله کیوس ِصدا جه شعرونِ کتابچه و فارسی ترجمه هم همراه بینه. سال ۱۳۹۱ هم اتا آلبوم ره پس ته کویی؟ عنوان جه بازار دله تَنِک هاکرده.
کیوس گوران خانواده
کیوس گوران سال ۱۳۳۹ اتا شه رفیقون جا ایران و آمریکایِ انجمن دله دله انگلیسی زوون مرور و مطالعه ره تَن‌هِدا و هفته‌ای ره بعنوان مهمون وشون سِره دله بموندسته، اون هفته دله اتا سیو چادری زِنا بِموئه اون سِره دله که شه مَردیِ داغ‌بَدی بی‌یه و کیوس جه بخاسته بوره وشون سره دله و ونه وچون ره انگلیسی درس هاده. وه همینتی که اونان ره انگلیسی درس دائه، اون خانواده‌یِ کیجا ره عاشق بیّه که لیلا اسم داشته و ونجه بخاسته که هِدی جه ازدواج هاکنن. دِ وَر خانواده‌ئون مخالفت کاردنه ولی اینچنینی این دِ نفر روز ۱۶اسفند ۱۳۴۲ دله ازدواج هاکردنه. اسا این زادواجِ حاصل دِتا کیجا بیّه که اِتایِ وشون اروپا دله دره.
آثار
کیوس گوران دِتا مازرونی و فارسی زوونون جه شعر گانه ؛ ولی خِش نِدانّه که ونه فارسی شعرون انتشار پیدا هاکنن. ونه مازرونی شعرون تااسا چارتا آلبوم دله منتشر بَیینه. کیوس شعرون ویشته غزل، قصیده، مثنوی، نیمایی و دِبیتی قالبون درون هستنه. وه شه معروف بیّن دلیل ره شه آثار ِتنوع دونده که شعرونِ سبک دله ایجاد هاکرده. ونه اشعار خله دیگه شعرون تبری جا بانشاط‌تر هستنه چون وه تلاش هاکرده تا «شِکوه» و «ناله» بَدِل موزون و ترانه‌وار شعرون جه کار بزنه.
ویژگی‌ئون
مغولون حمله نَئی په، تبری زوون ِادبیات خله پربارته بی‌یه و همینسه شعری قالبون زیادی جه استفاده بی‌یه و حتا بعضی گادِر اتی شعرا اتا جدید سبک شه شعر وسّه دِرِس کاردنه. ولی مغولون حمله تبرستون ره اتفاق دَکِته په، اسپهبدیه چله باوندیون ِخانواده جه نابود بیّه و شعرا شعر باتِن انگیزه ره از دس هدانه و اغلب کتبی که کتابخِنه‌ئون دله وجود داشته ره مغولون تَش بزونه و این ادبی پیشینه رِقِد بورده. ونه بَئی په تبرستون دله‌یی (=داخلی) جنگون شروع بیّن جا، مجالی شعر باتِن وسّه دَنیبی‌یه، البته این دوره هم بعضی خار ِشعرون ره قطب رویانی یا کیا افراسیاب چلاوی جه ویمبی. هم زمون صفویون دوره‌یِ جا دِبیتی بائوتِن تبری‌سرا شاعرون دله رواج بیته و شاعرونی امیر پازواری دسوری شروع شعر باتن این قالب دله هاکردنه و مثنوی هم طالب آملی و سیتی نسا آملی واری آدِمون دَس رواج پیدا هاکرده. این دوره په امیر پازواری اشعار جه تقلید هاکردِن باب بیّه و عده‌ای که امیری‌خون ره معروف هسنه، شروع اشعار باتن، امیر قالب دله، هاکردنه.
کیوس گوران اَمه دوره دله دِباره مازرونی شعرون ره اتا نوع طراوت و تنوع جا مواجه هاکرده. ونه اشعار دله خله سبکون هارشی‌یه وانّه. کیوس گوران شه انگیزه خَوِر گاته:
گوران اشعارِ قالب برخلاف دیگه مازرنی شاعرون، خله متنوع و ادبی آرایه‌ئون جا پر هسته. وه غزل، قصیده، مثنوی، نیمایی و دِ‌ بیتی قالبون ره استفاده کانده. ونه اشعار دله که اکثراً طنز و تمثیل‌واری هستنه، بَنشنه راحت خله مضامین ره پیدا هاکردن، وه خله انتقادات ره هم همین شکل جه گانه.
ونه اشعار دله کمتر فارسی دخیل واژه‌ئون جا استفاده وانه و اغلب تبری زوون گرامر هم پایدار هسه. گذشتگون ِزندگی ِابزار و وسایل جا یا مازندرونِ طبیعت جا، استعاره بَییت وانه به اسایی جامعه‌یِ اوضاع و حکومتی سیاستون که باعث وانه ونه شعرون خله قشنگ بائِن. همینتی گورانِ بنویشته‌ئون دله اغلب طنز بَدی‌یه وانه و تقریباً این طنز ره همه‌جا بنشنه پیدا هاکردن.
وه گانه که هیچ گادِر نخاسته اتی شعر باوّه که گت-گتون ره خِش بئه ولی انقلاب بئی په باور نکارده اَی همون آش هسته و همون کاسه و نتونده شه گپ ره بدون ممیزی بزنه ولی چاره‌ای نداشته که شه آثار ره اتی گلچین هاکنه که وه ره مجوز هادن. وه گانه مجبور بی‌یه اتی انتشارات پیدا هاکنه که ونه شعرون ره تنک هاکنن و همینسه مازرون فرهنگخنه ره رو هاکرده و وقتی بدی‌یه مردم استقبال هاکردنه، تصمیم بَییته همون چارچوب و ممیزی جه کنار بئه و این گدر مهرآوایِ انتشارات جه کار هاکرده.
آلبوم‌ها
کیوس گوران تا اسا شه شعرون ره مازرونی زوون ره چارتا مجموعه دله منتشر هاکرده. این چارتا مجموعه بترتیب «مازرون۱»، «مازرون۲»، «چل سال عاشقی»، «پس ته کویی؟» و «یاد اون روزا بخیر» نوم جا پخش بینه. ونه اولین اثر مازرون نوم داشته و موجب بیّه تا کیوس ونه پـِشتی جا، شه دومین کاست ره مازرون۲ نوم جا منتشر هاکنه؛ ولی این مجموعه استقبال جا روبرو نیّه و انتخابی موسیقی و شعر باهم سازگار نَینه و تنظیون شعرون ره نخاردنه. کیوس ِسومین آلبوم چن ساله تأخیر په بازار دله بمو و اینتا هم با استقبال مواجه بیّه.
چل سال عاشقی بر خلاف دِتا آلبوم اول، که مازرون ِفرنگخنه پخش کارده، مهرآوایِ انتشارات جه منتشر بیّه. مهرآوا مجموعه‌یِ همراهی، اتا کتابچه هم پخش هاکرده که ترانه‌ئون و فارسی دِگاردسته‌ئون ِمتن وشون دله دَیی‌یه. کیوس آخرین آلبوم هم «پس ته کویی؟» هسته که آخرهایِ شهریور سال ۱۳۹۱ پخش بگردسته. پیش از اونکه اینتا آلبوم ره پخش هاکنن اتا کنسرت دله این محصول ره معرفی هاکردنه و ونه درآمد ره هدانه «ماهک» ره، که اتا خیریه بنیاد، مریض بَیی وچونِ وسّه هسته. یاد اون روزها بخیر ره هم سال ۱۳۹۴ مهرآوا تنک هاکرده و کیوس گوران ونه درآمد ره هم کامل وقف هاکرده. مهرآوا سال ۱۳۹۴ مازرون یک و دو ره سی‌دی دله دِباره منتشر هاکرده.
کایری‌ئون
<div style="float: left; margin: 1em 1em 0 0; padding: 0.5em; background: #fffff4; border: 1px solid #ddddbb; width: 400px;"> نمونه: زوون درازی ِشعر:
وقتی خامبه حرف دل بزنم نیمه مجاز
وختی که شونی زمر تا بییرم زوون ره گاز...
مر کلاغ چینده ممیز،انه خط زنده مه شعر
چنده اینجه بکشم مميز وشیل ناز؟!