cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شمپو
قدیمئون آدمیزائون مرغنه و تیل و ... جه شه می ره شوردنه. ۱۸۱۴دله اتّا  ششمامیج(هندیج) مسلمون کا بریتانیا برایتون دله دیه ، اتّا دشتی اوچال (عمومی حمبوم) بساته  و اولین کش بته کا شمپو اتا گیائی داری هسه.
لوسیوس اول
لوسیوس یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۲۵ ژوئن ۲۵۳ تا ۵ مارس ۲۵۴ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
۲۵ ژوئن
25 ژوئن روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 25 ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
25
کیم کمپبل
ایرل فدرال داگلاس "کیم" کمپبل اتا کانادایی سیاستمدار، دیپلمات، وکیل و نویسنده هسه که ۲۵ ژوئن ۱۹۹۳ تا ۴ نوامبر ۱۹۹۳ شه کشور نخست وزیر بی‌یه. کمپبل تنها زنی هسته که این مقوم جه برسی‌یه و پیش از وه سابقه نداشته شمالی آمریکا قاره دله هچ زنی دولت تشکیل هاده.
منابع
رج:زننه آدمون رج:کانادا نخست‌وزیرون
شکتا
شکتا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۸۹۰ نفر (۴۵۰خانوار) بی‌یه.
منابع
شکتا
سلیم بهرام
سلیم بهرام اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
منابع
سلیم بهرام
ماهنشان
ماه‌نشان زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که ماهنشان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۶٬۷۱۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
ریچمند هیل (جرجیا)
ریچمندهیل، جرجیا ( انگلیسیج جه : Richmond Hill, Georgia) اتا  شر هسه کا  امریکا دله هسه کا  ۹٬۲۸۱ غلت (جمعیت) داینه و  جرجیا دله دره
فارس
بن‌بنویشت
رج:ایران رج:ایرانی‌تبار مردمون
پولس
پولُس یا پولوس (عبری جه: שאול התרסי شائول طرسوس، یونانی جه: Σαούλ شائول و Σαῦλος سوئولوس و Παῦλος پولوس) مسیحیت ِمهمترین مبلغون و این دین ِالاهیات و خداشناسی ِمؤسس بی‌یه. برعکس حواریون، پولس هیچ گادِر عیسی ره نَدی‌یه. با این حال پولس بی‌یه که مسیحیت ره یهودیت جه سِوا هاکرده. اعمال کتاب دله، پولس ره نصاریون (غیریهودیون) ِپیشوا دونده و حواریون اونجه مسیحیون پیشوا هستنه. ویشتر عهد جدید ِتازه قسمتون ره وه بنویشته.
پانویس
رج:گت مردمون سوریه رج:مسیحیت رج:گت مردمون مسیحی
سوسا، چیبا
سوسا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۱٬۳۶۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۱٫۷۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴۰۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۱-۲۳ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
یورسیاه کلامحله
یورسیاه کلامحله اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
منابع
یورسیاه کلامحله
۲۶ ژوئن
بریم بگردستن
26
یوکولسا ئا فیوتلوم
یوکولسا ئا فیوتلوم (Jökulsá á Fjöllum) اتا روخنه نوم هسته که ۲۰۶ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که ایسلند کشور دله دره، ۷٬۷۵۰ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر شمالی یخ بزه اوقیانوس دله کلنه.
منابع
رج:ایسلند درکائون
الند
اُلند یا آلند اتی شه‌گردون (=خودگردان) ِمنطقه هسته که فلاند دله دره و بالتیک دریا میون کَته. ونه نیشتنگا نوم ماریهام هسته و ۱۱٬۲۸۶ نفر جمعیت دانّه. این جزیره دله مردمون سوئدی‌زوون هستنه.
اردو
اُردو پاکستون ِملی زوون و اتا از ۲۲ زوونی هسته که هند دله ملی زوون هستنه. این زوون ِگنشکرون جمعیت بیست و دومین زوون ِرتبه ره دنیا دله دارنه. این زوون هندو-ایرانی زوونون رجه دله دره.
الند
منابع
رج:فلاند رج:جزیره ئون رج:نوردیک کشورون رج:بالتیک
اردو
هندی و اردو فرق
هندی و اردو واقع دِتا لهجه اتا زوون جه هستنه که وه ره اصطلاحاً هندوستانی زوون (هندی-اردو) گانّه. اردو و هندی فرق خله کم هسته و وشون ِگنش‌گرون هِدی ِگپ ره حالی وونّه. اردو ره عربی خط جه نویسنّه و ونه تخصصی کلمات ویشته فارسی و عربی جه هستنه اما هندی دیواناگری جه بنویشته وانه و ونه تخصصی کلمات ره سانسکریت جه دریارنه. اردو کمته از هشت درصد مردم وسّه پاکستون دله ماری زوون حیساب وانه ولی نود درصد مردم اردو ره بلدنه و ونجه گپ زنّه. هند دله هم ویشته مسلمونی مناطق اردو ره بلدنه. اردو ره معمولاً نستعلیق جه نویسنّه و این خط خله اردونویسی وسّه کاربرد دانّه.
منابع
رج:هندو-آریایی زوونون رج:هندی زوون
استفان اول
استفان یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۱۲ می ۲۵۴ تا ۲ آگست ۲۵۷ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
فیورسا
فیورسا اتا روخنه نوم هسته که ۲۳۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که ایسلند کشور دله دره، ۷٬۵۳۰ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر اطلس اوقیانوس دله کلنه.
منابع
رج:ایسلند درکائون
الموت قلعه
الموت قلعه اتا مهم قلعه ایران تاریخ وسّه هسته. این دژ ِبلندی ۲۱۶۳ متر هسته و ونه گتی (مساحت) ۲۰۰۰۰ متر مربع‌ئه.
نوم
گانّه الموت معنی گیلکی زوون دله «جول کالی» هسته. اون موقع که خاستنه اتا دژ بسازن، خله اتا مناسب جا دمبال گردستنه تا اینکه اتا جول بورده و اتا سی تِک هنیشته و اون آدمون بوردنه همونجه اتا دژ بساتنه.
حاکمیت قلعه
حمدالله مستوفی این قلعه خوری گانه که این بنا ره «داعی الی الحق حسن بن زید» بساته. حسن صباح سال ۴۸۶ هجری قمری این قلعه ره تصرف هاکرده و اسا این دژ ره حسن صباح ِدژ نوم جه هم اشناسنّه چون وه اسماعیلیون ِحرکت ره اینجه شروع هاکرده.
منابع
رج:ایران ملی آثار رج:قزوین اوستان رج:اسماعیلیون رج:تبرستون علویون
تونو، ایواته
تونو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایواته استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۰٬۵۸۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۸۲۵٫۶۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۷٫۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایواته شهرون
بنجامین لیست
بنجامین لیست اتا آلمانی شیمی‌دون هسته که سال ۲۰۲۱ میلادی، اورگانو کاتالیستون سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان شیمیدون رج:زننه آدمون
دریایی وراز
دِریایی وِراز یا شیرماهی اتا کاله‌دار و وچه‌زا حیوون هسته که دریو پَلی زندگی کنده و ئو جه بریم هم اِنه و اکثراً یخ‌تیکه سر دره. دریایی وراز ویشته شمالی قطب وَری دره و اجتماعی جونور هسته. دریایی وراز دریایی خی‌ئون خانواده دله قرار گیرنه و ونه وزن تا ۲ تُن جه رَسِنه. دریایی ورازون ِتِک عاج دارنه و وشون شارب بلند وونه.
پوپولیسم
تاریخچه
قرن بیستم دله ویشته این جنبش‌ها لاتین آمریکا و هند دله وجود داشتنه اما دهه ۱۹۸۰ جه این جنبش‌ها کانادا، ایتالیا، هلند، اسکاندیناوی و متحده ایالات امریکا دله هم پیدا بَیینه.
سلیم شیخ
سلیم شیخ اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۱۲ نفر (۵۸خانوار) بی‌یه.
منابع
سلیم شیخ
جین کریتین
جین ژاک ژان کریتین اتا کانادایی سیاستمدار هسته که ۴ نوامبر ۱۹۹۳ تا ۱۲ دسامبر ۲۰۰۳ شه کشور نخست وزیر بی‌یه.
سهرورد
سهرورد زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که خدابنده شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۶٬۰۳۷ نفر جمیعت داشته.
جین کریتین
منابع
رج:زننه آدمون رج:کانادا نخست‌وزیرون
سهرورد
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
بخش چاه‌ورز
بخش چاه‌ورز اتا از بخش‌های لامرد شهرستان در فارس اوستان در جنوب ایران هسته.
جمعیت
سرشماری سراسری مرکز آمار ایران سال ۱۳۸۵ دله این بخش جمعیت ۷٬۹۸۵ نفر بیه.
منبع
رج:لامرد بخشون
ارس
ارس یا آراز اتا روخنه نوم هسته که ایران و آذربایجون سامون‌سر کته. این روخنه‌یِ ئو ترکیه و ارمنستون وَری جه اِنه، ایران-آذربایجون ِسامون جه گذرنه و آخرسر کورا جه هئی وونه و مازرون دریا دله کلنه. این درکایِ بلندی ۱٬۰۷۲ کیلومتر هسته و ۱۰۲٬۰۰۰ کیلومتر مربع ره شه حوالی و حوضه دارنه.
منابع
رج:ایران درکائون رج:آذربایجون درکائون رج:ترکیه درکائون رج:ارمنستون درکائون
۲۷ ژوئن
27 ژوئن روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 27 ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
27
سیکتوس دوم
سیکتوس دوم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه یونان دله دنیا بموئه و۳۱ آگوست ۲۵۷ تا ۶ آگوست ۲۵۸ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
دیونیسیوس
دیونیسیوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه یونان دله دنیا بموئه و۲۲ جولای ۲۵۹ تا ۲۶ دسامبر ۲۶۸ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
هیرمند
هیرمند یا هلمند اتا روخنه نوم هسته که ایران و افغانستان سامون‌سر کته. هلمندِ ئو هندوکش ِکوهستون جه سرجــِر وونه و ۱۱۰۰ کیلومتر مسیر ره اِنه تا هامون دریاچه دله کلنه که زابل ِنزدیکی هسته. هلمند اتا پر ئو درکا هسته که افغان‌شون ونه سر چنتا سد هم بساتنه.
منابع
رج:ایران درکائون رج:افغانستان درکائون
آندرس د سانتا کروز
آندرس سانتا کروز (بزائه‌ی 5 دسامبر 1792 – بمرده‌ی 25 سپتامبر 1865) اتا لاتین آمریکایی سیاستمدار بی‌یه که ایسپانیایی استعمارکَرون ره نهب بورده و پرو و بولیوی دله ریاست جمهوری داشته و ات‌خله جنگ راه دمبدائه و پرو-بولیوی کنفدراسیون ره بساته ولی شیلی و آرژانتین جه جنگ دله شکست بخارده و ونه بساته‌کشور رِقِد بورده. وه آخرسری فرانسه دله بمرده.
ملامحله
ملامحله اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
آندرس د سانتا کروز
منابع
رج:پرو رییس‌جمهورون رج:بولیوی رییس‌جمهورون رج:گت مردمون جنوبی امریکا
ملامحله
جمعیت
اینتا روستا، شمالی گتاب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۹۱ نفر (۱۷۳خانوار) بی‌یه.
گرماب (خدابنده)
گرماب زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که خدابنده شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴٬۱۲۸ نفر جمیعت داشته.
سلنا گومز
سلنا ماری گومز (بزائه ۲۲ ژوئیه ۱۹۹۲) آمریکایی بازیگر و خوننده هسته. وه ویشته اینسه معروف بیّه که آلکس روسو ِنقش ره لرزون سرزمین جادوگرون فیلم دله بازی هاکرده.
وه تاسا چارتا استودیویی آلبوم بریم تنک هاکرده که وشونای نوم خاش هاده و بائو، بی‌وارش سال، وقتی خورشید مار شونه و اساره‌ئون ِسما هسته. وه tinker bell ،wizards of waverly place ، ات‌تی دیگه سیندرلا و بلرزون ِفیلمون وسّه ترانه بنویشته و سال ۲۰۰۸ یونیسف ِسفیر بهی‌یه.
ترانه‌ئون فهرست
آلبوم kiss & tell
a year without rain
when the sun goes down
بیرون بگردستن
رج:آمریکا خوننده‌ئون رج:امریکا بازیگرون رج:زننه آدمون
هولار علیا
هولار علیا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۴۲ نفر (۶۴خانوار) بی‌یه.
منابع
هولار علیا
کوافلیوت
منابع
رج:ایسلند درکائون
هریرود
هریرود اتا روخنه نوم هسته که افغانستان جه سرچشمه گیرنه. هری‌رودِ افغانستان دله چارتا ولایت جه گذرنه تا ایران خاک دله اِنه و خراسان دله، کشف‌رود جه قاطی بونه و خراسان تجن ره ساجنه و شونه ترکمنستون ِصحرا دله. این مسیری که هریرود نوم دارنه، ۱۱۰۰ کیلومتر هسته.
دندی
دندی زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که ماهنشان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴٬۰۷۸ نفر جمیعت داشته.
۲۸ ژوئن
28 ژوئن روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 28 ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
28
فلیکس اول
فلیکس یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۵ ژانویه ۲۶۹ تا ۳۰ دسامبر ۲۷۴ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
۲۰۲۳
۲۰۲۳ یا 2023 میلادی تقویم ِدله اتا سال هسته.
منابع
رج:سال
جاستین ترودو
جاستین پیر جیمز تردو اتا کانادایی سیاستمدار هسه که سال ۲۰۱۵ جه تاسا کاندایِ بیست و سومین نخست‌وزیر بیّه. وه لیبرال حزب جه هسته.
کارولین برتوزی
کارولین برتوزی اتا آمریکایی شیمی‌دون هسته که سال ۲۰۲۲ میلادی، کلیک شیمی و بیواورتوگونال شیمی سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمیدون رج:زننه آدمون
دیوید مک‌میلان
دیوید مک‌میلان اتا بریتانیایی-آمریکایی شیمی‌دون هسته که سال ۲۰۲۱ میلادی، اورگانو کاتالیستون سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا شیمیدون رج:بریتانیا شیمیدون رج:زننه آدمون
مگان، ساسکسی دوشس
مگان ساسکسی دشس (انگلیسی جه: Meghan, Duchess of Sussex) (ریچل مگان مارکل؛ دنیو بیموئنی گادر ۴ اوت ۱۹۸۱) فشن و پیشین وازیگر امریکویی هسه و شاهزا هری زنا هسه، وه ساسکسی دشس هسه و ونه شی هم ساسکسی دوک هسه. وه ویشتر وازی سوتس تلوزینونی سریالی دله که  شبکه یواس‌ای نتورک جا پخش بیه وسه، نومدار بیه. و اسا شاهزا هریی زنا هسه و اشون اتا وچه دارننه.
ونه زندگی نومچه
مگون ۱۹۸۱سال دله  لس اونجلس دله بداشت(زاده)بیه  و همونجه هم گت بیه د. ونه مار آفریقایی-آمریکویی توار هسه و یگایی اوستا هسه  و ونه پئرهم  ونه نیاکونی جا(اصالت) دانمارکی-ائرلندی هسه و فیلمگیری بیه. وه اتا کتولیک دترونه ای کالژی دله آموزش بدیه و پس از اون ۲۰۰۳ دله  دانشگاه نرف وسترن  تیاتری رشته دله و میون کشوری میونون(روابط بین الملل) جه فارغ تحصیل بیه. وه پیش وازیگریی آغز هاکردن، اتا نیمه تمون کار سیاستی حوزه دله داشته. وه پس از دانشگا امریکویی سفارت دله بوئنس ایرس دله کار هاکرده.
رج:گت مردمون بریتانیا رج:امریکا بازیگرون رج:زننه آدمون
مینامی‌بوسو، چیبا
مینامی‌بوسو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۴۳٬۵۵۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۳۰٫۲۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۸۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۳-۲۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
گازی کلک
گازی کلک اتا دسگا پجندگی وسه هسه  تش هاییر گازون جه طبیی گازون واری، پروپون یا بوتون سوختی جا کارگیرنه. با اونتا که خلی تمون نیه وه ره کار گیرننه ولی اسا وه یتا مهم ترین خنئی وسیلئون هسه و زندگونی بی وه، نونه.
رج:اشیا
یوکولسا ئا دال
منابع
رج:ایسلند درکائون
سالاردره
سالاردره اتا هتل و روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
ونه روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۷۹ نفر (۲۹۰خانوار) بی‌یه.
منابع
سالاردره هتل
لاپلند (فلاند)
وابسته جستارون
رج:لاپلند رج:فلاند رج:منطقه‌های فنلاند
اوتوکین
اوتوکین رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۴ ژانویه ۲۷۵ تا ۷ دسامبر ۲۸۳ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
نجارکلا (بابل)
نجارکلا (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، شمالی گتاب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۸۳ نفر (۹۸خانوار) بی‌یه.
منابع
نجارکلا (بابل)
دماگوژی
دماگوژی یعنی این که ات‌نفر جای اون‌که استدلال هاکنه و شه گپ وسّه برهان بیاره، سعی هاکنه مردمون ِاحساسات ره تحریک هاکنه و جمعیت دله هیجان بسازه تا جَوسازی جه مردِم ره شه نظر جه موافق هاکنه.
دماگوگ‌ها (دماگوژی ِپه‌روون) سعی دارنه هیجان‌انگیز و احساسی گپ بَزنِن و مردِم ره تحت‌تأثیر بی‌یلِن. وشون حتی بتونّه پرچم و ملّی‌سرود و ناسیونالیستی سمبُل‌ها جه هم استفاده هاکِنِن.
این شیوه دله مردم که احساسی بَیینه، فکر کانّه که اگه این عقیده ره قبول هاکِنِن دیگرون جه این عقیده سَره متحد وانّه و این اتحاد اتی امنیت و قدرت ره وشون وسّه یارنه که هرکی عقیده ره قبول نَکانه، این امنیت و قدرت جه سودی نَونّه.
مازرونی ادبیات دله
اتا قدیمی داستان مازرون دله دَره که گانه اتا مَله دله اتا مِلّا سال‌ها وچون ره درس دائه و تنها کسی بی‌یه که اون حوالی سواد داشته و همینسه همه وه ره احترام یِشتنه تا این که همون مَله دله جه اتا مَردی بورده درس بخوندستن په و چندین سال بعد که ونه سواد خله زیاد بَیبی‌یه، وردگردسته شه مَله تا شه هم‌وطنون ِبدرد بخاره. وه وقتی وردگردسته، همه ونه دور جمع بَیینه و شه وَچون ره یاردنه ونه پَلی که باسواد بَواشِن و دیگه هچکی قدیمی ملّا پَلی نشی‌یه و ملّایِ احترام کم بیّه. ملّا که دی‌یه ونه مقوم دَره رِقِد شونه، بورده منبر سَر و بائوته که مِن این جوونی که تازه بموئه جه باسوادته هستمه و وه ره هچّی حالی نوانه... بلاخره قِرار بیّه این دِ نفر میون اتا مسابقه بی‌یلِن که باسوادته پیدا بَواشه و قِرار بی‌یشتنه که هرکی سواد کمته بی‌یه، مَله جه بریم دَرِکفه. ملّا پیشنهاد هِدا که هرکامین اتا ورق دله بنویسن «مَر» و مردم ره سِراق هادِن تا مردم قضاوت هاکنن که کامین‌تا باسوادته هسته. بعد این مسابقه انجام بیّه و هر دِتا ورقه ره هِدانه کدخدا دَس. وقتی کدخاد ورقون ره مردم ره سِراق هِدا، همه بدینه که ملّایِ ورقه سَر اتا مَر ِعکس دَکشی‌یوئه و جوونِکِ ورقه دله اتچی نامَیِّن ِکلمات دره و چون مردم شه بی‌سواد بینه وقتی کدخدا بائوته شمه نظر کامین‌تا «مَر» ره دِرِس بنویشته، همه ملّا ورقه ره سِراق هِدانه و همینسه جوون ره مَله جه بریم هاکردنه و ملّا مَله دله شه احترام ره دِباره پیدا هاکرده.
منابع
رج:پوپولیسم رج:سیاسی نظریه‌ئون
هاناماکی، ایواته
بِریم بگردستن
رج:ایواته شهرون
زرین رود
زرین‌رود زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که خدابنده شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۷۲۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
فرح آباد حموم
فرح‌آباد حموم اتا قدیمی و عمومی حمبوم بی‌یه که شاه عباس ساریِ فرح‌آباد دله بسات بی‌یه و اسا ونه خرابه هنتا کته.
منابع
رج:مازرون حموم‌ئون رج:ساری تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:فرح آباد
خراسان تجن
تجن اتا روخنه نوم هسته که خراسان دله دره. این روخنه‌یِ ئو وقتی هریرود و کشف‌رود هئی جه وَر خِرنه و اتا وونّه، سرخس نزدیکی جه گذرنه و ترکمنستون وَری شونه و قره‌قوم ِصحرا دله جه سر دریارنه. خراسانِ تجن ۱۱۰۰ کیلومتر بلندی دارنه.
منابع
رج:ایران درکائون رج:ترکمونستون درکائون رج:افغانستان درکائون
ویکتریا (بریتانیائیج کلمبیا)
ویکتریا (به انگلیسی: Victoria) بریتانیائیج کلمبیا نیشتینگا هسه
ویکتوریا ونکوری اوخست (جزیره) دله جه درگا بموئه و حدودئا ۱۰۰ کلومتر ونکوور جه دوهری دارنه و اینتا شهر همچنن حدود ۱۰۰ کیلومترسیاتل جه دوهری دارنه،.
رج:کانادا شهرون
بوشهری برادرز
بوشهری برادرز یا بوشهری برارون   دِ تا بوشهری برارنه گه وشون ریشه شیرازی هسته. محمد و حسین با اینکه به ترتیب گرافیک و تربیت‌بدنی بخوندستنه ولی وشون تخصص موزیک‌ویدئو بساتن هسته.
بوشهری برادرز اولین نماهنگ ئه‌تا رپر وه بساته بئی‌ویه.
بازداشت
۱۳۹۰ دله این دِ تا برار به جرم هنجارشکنی‌ای که ونه اوج «ویدئو بساتن سپیده نجم وه شیراز دله» بــیــه بازداشت بئینه.
۲۹ ژوئن
29 ژوئن روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 29 ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
29
آلتائلوا
آلتائلوا اتا روخنه نوم هسته که ۲۴۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که نروژ کشور دله دره، ۸٬۶۹۳ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر نروژ دریا دله کلنه.
منابع
رج:نروژ درکائون
پرلا
پِرِلّا (تلفظ: Perella) اتا ئو دله مرغ نوم هسته که سیو رنگ دارنه و ونه سر و گِس قراب‌بدا هسته و ونه چکوم و سووال‌سر اسپه هسته. ونه دیم ات‌که سیکا ره موندنه.
منابع
رج:پرنده
کایوس
وابسته جستارون
رج:پاپون
مورتن ملدال
مورتن ملدال اتا دانمارکی شیمی‌دون هسته که سال ۲۰۲۲ میلادی، کلیک شیمی و بیواورتوگونال شیمی سر تحقیق هکردن وسّه، نوبل شیمی جایزه ره بیته.
منابع
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون رج:دانمارک شیمیدون رج:زننه آدمون
لاپلند
لاپلَند (فلاندی جه: Lappi و سوئدی جه: Lappland) که بعضی زوون‌ها دله وه ره ساپمی یا سامی گانّه، اتا منطقه‌ و فرهنگی سامون هسته که اروپای ِشمالی قسمتون دله دَره. این منطقه شمالی قطب ِوَر دَره و اسکاندیناوی ِجزء هسته. این منطقه، نروژ، سوئد و فلاند ِشمال ره گیرنه و کولا جزیره‌مونا پَلی کَته.
این منطقه دله شمالی اشکاری‌گو خله پرورش هِدا وانه. این منطقه‌ی ِمردمون ره لاپ گانّه که هزارون سال اینجه درنه و اسا کم‌کم دَرنه دیگه اقوام جه ارتباط پیدا کانّه.
فلاند دله هم اتا گت ِایالِت نوم لاپلند هسته.
این ایالات ِدله سامیون زندگی کانّه:
منابع
رج:اسکاندیناوی
۲۴ ژانویه
بریم بگردستن
۲۴
رقه (گجگجی بیری)
رقه اتا عربی کلمه هسته که بعضی جوغرافی اماکن ِنوم بِتونده بائه:
نوربهار
نوربهار زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که خدابنده شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۶۴۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
علمی نوم
علمی نوم که وه ره دِ بخشی نوم یا لاتین نوم هم گننه، ات‌جور نوم‌بی‌یشتن ِشیوه هسته که زیست‌شناسی دله کار بزه وونه. اینتا شیوه ره کارل لینه اولین کَش بکار بی‌یارده و خله حیوون‌های نوم وسّه وه علمی نوم بساته. اواسط قرن نوزهم جه این شیوه شه مخصوصِ قوانین ره هم پیش هایته که رعایت وونّه.
هر تی حیوون سَر، اتا دِ تیکه اسم یلنه که لاتین زوون سر جه بئیت وونه؛ اولین کَش سررجه نوم ره گنه و دومین کَش تی (گونه) نوم ره سررجه په یارنه. انگلیسی زوون دله معمولاً علمی نوم ره ایتالیک (کج) نویسنّه و اولین کلمه که سررجه ره سِراق دِنه، حتماً ونه کپتال (گتِ حرف) جه شروع بوو. مثلاً Homo sapiens اِما آدمونِ تی هسته. حیوون‌هایی که جیر تی (زیرگونه) دارنه، وشون نوم سه‌کلمه‌ای وونه و جیر تی ِخاص ِنوم ره ونه تی ِنوم په یارننه؛ Anthus hodgsoni berezowskii واری.
دانشمندون گننه که حدود ۳۰ میلیون جور گیاه و حیوون و زنده موجود دره که فقط ۱٫۷ میلیون‌شون ره تاسا نوم بی‌یشتنه. نوم ره دانشمندون خله چیزها توم گیرنه؛ بعضی‌شون اتا مکان یا آدم ِاسم ره یلنه یا حتا طنز بکار ورنه. این نوم ویشته گدر لاتین هسته یا اگه یونانی یا محلی زوون جه بوئه، وه ره اتی تغییر دِنّه که لاتین دستوری بوو.
منبع
رج:زیست رج:لاتین زوون
بریتانیائیج کلمبیا
بریتانیائیج کلمبیا (انگلیسیج جه: British Columbia،)، ( فرونسویج جه: la Colombie-Britannique)(فارسیج‌جه:بریتیش کلمبیا یا کلمبیای بریتانیایی) غربی‌ترین استان کانادا هسه که راکی رشته کویی دله دره. بریتانیائیج کلمبیا که جور جه با جور سامونون(قلمروها) غرب و یوکان سامون از شرق باآلبرتایی ایولت ، جیر جه با واشنگتونی ایالت و از غرب آرومی گت دریاه همساده هسه. ونه نیشتینگا شهر ویکتوریا[۲] و ونه گت ترین شهر  ونکوور[۳] هسه. اینتا ایولت  ۱۸۷۱دله، به عنوان ششمین ایولت به کندایی کونفدراسیون بچسپیه.
رج:کانادا شهرون
آلدهید
آلدهید اتا اورگانیک هدیبخردی(ترکییب) هسه کا   اتا  کربونیل گرپه شه کوتی داینه. ( کربن اکسیژن (C=O) دگونه باند کا بعضی  اورگانیک هدیبخردیئون (ترکیبون) آلدهید، کتون، کربوکسیلیک اسید، آمید . . . . دله درنه ره کربونیل گمبی.) اینتا  فانشنال گرپه  کربونی داینه کا اته ور جه   دگونه باند جا   اوکسیجن  ره وصل هسه واتا ور دیر جه  هایدروجن  جت باند هسه  و ونه عمومیج فورمول  RCHO هسه. اینتا بخش ملکول ره ونه شیمیوئیج فورمول ره (-CHO) نویسنّه. نومدار آلدهیدئون جه وونه  اتانال، متانال و بنزآلدهید را نوم ببریم. کربونیل دار هدیبخردیئون اورگانیک شیمی دله موهم هسنه چونکا بتوندنه سنتز جا دیر  اورگانیک هدیبخردیئون ره  تبدیل بوه. آلدهیدئون و کتون‌ئون یرزناک (ارزشمند) شیمیوئیج موات هسنه و صنعت دله حلکر و اولیه موات وسه استفاده ووننه و بعضیشون دی  تستسترون واری  هورمون  عنوون دوائیج اثر  و بایولوجیکیج اثر  دایننه و  بیا مثال سه اتا داری هسه کا و نه نوم  هیدروکورتیزون  هسه کا اتا جابشت (جایگزین)  تیمار (درمون) هسه کا وردیک   آدرنال ودد  نرسایی سه استفاده وونه  بَیا پریدوکسال فوسفات کا اتا اکتیو دیم   B6  وایتامین هسه  و وه  کوفاکتور نخش  ره در  NAD+   بساتن را دله داینه ، هردِ  کربونیل  عملکریج گرپه ره دایننه.
پهنه‌کلا جنوبی
جنوبی پهنه‌کلا  اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
اصفهان شهرون فهرست
این جدول دله اصفهون اوستانِ شهرون ره رج هاکردمی.
منابع
رج:اصفهان اوستان شهرون
سوربن (بابل)
سوربن (بابل) اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
منابع
سوربن (بابل)
لوئیس اکروریا
لوئیس اکروریا آلوارز یک سیاستمدار مکزیکی وابسته به حزب انقلابی نهادهای (پری) است که از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۶ به عنوان ۵۰ رئیس جمهور مکزیک خدمت کرده است..
منابع
رج:زننه آدمون رج:مکزیک رئیس جومورون
مارسلینیوس
وابسته جستارون
رج:پاپون
خرمندی
فرمنی، خَرمندی، خُرمادی یا خِرمانی اتا دار نومه که ونه میوه بخاردنی‌ئه. خرمادیون ۵۰۰-۴۵۰ مُدل و تی‌ئون مختلفی دارنه. خرمندیون ویشته گرماسیرنه و خله کم تی‌ئونی پیدا وانّه که معتدل جائون رشد پیدا هاکنن.
منابع
رج:گیاهون
کرسف
کرسف زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که خدابنده شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۳٬۰۸۳ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
مالسلوا
منابع
رج:نروژ درکائون
۳۰ ژوئن
30 ژوئن روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 30 ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
30
کارون
کارون اتا روخنه نوم هسته که ایران دله دره. این روخنه‌یِ ئو خلیج فارس دله کلنه. کارون چنتا درکایِ هئی‌بموئن جه درست وونه که ونه اصلی چلّه زردکوه وَری جه اِنه. کارون و دجله و فرات پیش از این که خلیج جه برسن، قاطی وونّه که وه ره شط العرب یا اروند گننه. کارونِ اصلی قسمت حدود ۹۵۰ کیلومتر بلندی دارنه و ایرانِ گت‌ترین و پر ئوترین رود هسته که ونه سر چنتا سد هم بساتنه.
منابع
رج:ایران درکائون
گومش
گو مِش (Gu mesh) اتا کاله‌دار حیوون هسته. گومِش اهلی‌هکرد حیوون هسته و آسیایِ جنوبی و شرقی کشورون وه ره دنیا دله تنک هکردنه. گو مش چن جور هم درنه که وحشی گومش نوم دارنه و اهلی نینه.
منبع
رج:کاله‌دارون رج:انواع گو
مارسلوس اول
مارسلوس یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۳۰۸ تا ۳۰۹ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
نینوهه، ایواته
نینوهه اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایواته استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۰٬۶۸۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۲۰٫۳۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷۳٫۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایواته شهرون
شازا ادواردی جزیره
(فارسیج جه جزیره پرنس ادوارد)شازا ادواردی اوخست(انگلیسیج جه: Prince Edward Island) (فرونسویج جه: Île-du-Prince-Édouard) یتا کاندائی ایولت هسه که یتا اوخست  همین نوم و چنتا دیر جه درست بیه. ونه نیشتینگا نوم شارلوت تون هسه. اینتا ایولت 1873 کاندائی کنفدرسیون ره بچسپیه. ونه دباش(جمعیت) ۱۴۱٬۵۵۱ دارنه.
رج:کانادا شهرون
استیون هاوکینگ
استیون ویلیام هاوکینگ (بزائه ۸ ژانویه ۱۹۴۲) اتا بریتانیایی نظری فیزیکدون و کیهان‌شناسی هسته که ونه علمی کارون چهل سال جه ویشته سابقه دارنه. ونه کتابون و همایشون وه ره خله معروف هاکرده. اسا، وه هنرِ سلطنتی جامعه عضو، دانشمند اسقفان جامعه ثابت عضو هسته.
استیون هاوکینگ سی سال لوکاس ریاضیات کرسی ره داشته ، سال ۱۹۷۹ میلادی تا اول اکتبر ۲۰۰۹. ونه کارون کیهان‌شناسی و کوانتوم جاذبه مخصوصاً سیو چاله خَوری خله معروفنه. ونه اتا کتاب بریتانیا دله پرفروشترین کتاب بیّه. ونه اتا کتاب که ونه نوم گت طرح بی‌یه خله جنجال راس هاکرده. وه آمازون ِسایت دله پرفروشترین بیّه.
هاوکینگ مریضی اسکلروز جانبی آمیوتروفیک دانّه، که باعث بیّه کاملاً فلج بَواشه.
پانویس
رج:استیون هاوکینگ رج:بریتانیا نویسندگون رج:بریتانیا فیزیکدون
کرخه
کَرخه اتا روخنه نوم هسته که ایران دله دره. این روخنه شه ئو ره چنتا پچیک‌ته روخنه جه گیرنه که ونه اصلی چلّه سیمره نوم دارنه و کرمانشاه وَری جه اِنه. کرخه ۹۰۰ کیلومتر بلندی دارنه و آخرسری شه ئو ره هورالعظیم دله شندنه.
منابع
رج:ایران درکائون
اوزبیوس
پاپ اوزبیوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۳۰۹ تا ۳۱۰ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
والنسیا
والنسیا اتا شهر نوم هسته که ایسپانیا و والنسیا ایالت دله دره. این شهرِ مردمون والنسیایی گنش جه گپ زنّه که کاتالونی زوون ره موندنه. والنسیا، ایسپانیایِ شرق دره و مدیترانه دریایِ غربی کناره کته.
منابع
رج:والنسیا رج:ایسپانیا شهرون رج:کاتالونیای شهرون
وفسنا
وفسنا اتا روخنه نوم هسته که ۱۶۱کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که نروژ کشور دله دره، ۴٬۱۲۲ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر نروژ دریا دله کلنه.
منابع
رج:نروژ درکائون
میلاد ترابی
میلاد ترابی (بزائه ۲۰ خرداد ۱۳۶۴) ئه‌تا ایرونی تنظیم‌کر هسته. وه خاش کار ره با تنظیم هاکاردن حمید عسگری اولین آلبوم شروع هاکارده. همچنین محمد علیزاده از خوننده‌ئونی هسته گه خله گسترده همکاری میلاد ترابی جه داشته و خاشه ۳ تا از آلبوم‌ئونِ تنظیم ره میلاد ترابی جه بسپارده.
همکاری‌ئون
وه خله از سرشناس خوننده‌ئون وه آهنگ بساته یا وشون آهنگ‌ئون تنظیم ره بدوش داشته.
خونندگی
میلاد ترابی تنظیم پلی، خونندگی هم کانده گه البته این زمینه دله نتنسته تنظیم اندا موفق عمل هاکنه.
فانتاستیک فور (فیلم ۲۰۱۵)
فانتاستیک فور یا چارتا شگفت‌انگیز اتا ابرقهرمونی فیلم  هسته که آمریکا دله وه ره مارول کامیکس ِداستان‌ها سَر جه بساتنه. این سومین فیلمی هسته که فاکس قرن بیستم این شخصیت‌ها سَر جه سازنه. این فیلم ۷ اوت ۲۰۱۵ اکران بیه.
درزی‌کلا آخوندی‌بالا
جمعیت
اینتا روستا، شمالی گتاب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۱۳ نفر (۵۴۶خانوار) بی‌یه.
منابع
درزی‌کلا آخوندی‌بالا
ارزفون
ارزفون اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۶۷ نفر (۱۲۷خانوار) بی‌یه.
منابع
ارزفون
زرین‌آباد
زرین‌آباد زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که ایجرود شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۳۷۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
۱ ژوئیه
۱ ژوئیه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۸۲اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۸۳اُمین روز إستِنه. ۱ ژوئیه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۸۳ روز کار دارنه.
بریم بگردستن
۱
حمل برج
حمل برج اولین فلکی برج، دوازده‌تا برج‌ئون منطقةالبروج دله هسته.
رج:اساره‌شناسی
سیلوستر اول
سیلوستر یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه آولینو دله دنیا بموئه و۳۱ ژانویه ۳۱۴ تا ۳۱ دسامبر ۳۳۵ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
خوزه لوپز پورتیلو
منابع
رج:مکزیک رئیس جومورون
والنسیا (شه‌مختار بخش)
منابع
رج:ایسپانیا شه‌مختار بخشون رج:والنسیا
سیبک
سیبک اتا روستا در اصفهانِ دله ،شهرستان فریدونشهر،هسه. مردم اینتا روستا،گرجی،ارمنی،لر،ترک بیِین.
نوم
گرجیون،اولین ساکنین اینتا روستا هسن. وقتی وشون بیمونسن اینتا روستا،نومه روستا گذاشتِن واشلووانی بعد ترجمه هکردن و روستا ِ نوم،تغییر هکرده و بَیه سیبک.
والنسیای مدرن هنر
مودرنِ هنر اروپا دله، حدوداً اوایل قرن بیستم اوج گیته. اینتا سبک هر کاجه شه خاصِ ویژگیون ره پیدا کرده و والنسیا دله هم اتی شکل بخد بیته. اینتی معاصر سبک‎ها جه Art Nouveau فرانسه و بلژیک دله، Jugendstil آلمان دله،. Sezession اتریش-مجارستان دله، آزادی استایل ایتالیا دله و گلاسکو استایل اسکاتلند دله، بینه.
سیبک
گرجیونِ زوون
گرجیون اینتا روستا،به فریدنیِ گرجی سخن گِنن(اینتا گرجی با گرجی اسا گرجستان فرق کنه)
منبع
رج:اصفهان اوستان روستائون رج:فریدون‌شهر شهرستان
والنسیای مدرن هنر
والنسیایِ مودرن هنر دله معمارون خار-خار بینه: دمتریو ریبس مارکو و فرانسیسکو مورا برنگوئر، والنسیا دله دینه و ویسنته پاسکوال پاستور و تیموتئو بریت مونتو آلکوی شهر دله کار کردنه. اینتا سبکِ موجستمه‌ساجون و نقاشون هم خار بینه: فرناندو کابررا سینگ، فرانسیسکو لاپورتا والور، امیلیو سالا، آدولفو موریو و ادموندو جردن گتِ نقاشون بینه و لورنزو ریداورا گوسالبز وشون بتترین موجستمه‌ها ره ساته.
سفیدرود
سفیدرود یا إسپی رود اتا روخنه نوم هسته که ایران دله دره. اینتا رود کردستان، زنجان، شرقی آذربایجان و گیلان جه گذرنه تا مازرون دریا دله بَکله. سفیدرود ۶۷۰ کیلومتر مسیر ره شونه و خزرِ مهم‌ترین روخنه‌ئونِ جا هسته.
والنسیای مدرن هنر
بریم بگردستن
رج:ایسپانیا هنر رج:والنسیا رج:مدرنیسم
سفیدرود
منابع
رج:ایران درکائون رج:مازرون دریا
ارمغانخانه
ارمغانخانه زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که زنجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۲٬۱۴۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
۱۳۹۲ هجری شمسی
۱۳۹۲ هجری شمسی هزار و سیصد و نود و دومین سال هجری شمسی تقویم برابر است با ۱۵۲۵ - ۱۵۲۴ تبری تقویم.
۲ ژوئیه
۲ ژوئیه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۸۳اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۸۴اُمین روز إستِنه. ۲ ژوئیه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۸۲ روز کار دارنه.
بریم بگردستن
۲
امره (ساری)
امره اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۳۲۹ نفر (۱۱۱۶خانوار) بی‌یه.
منابع
امره (ساری)
کاتوری، چیبا
کاتوری اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۵٬۱۹۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۶۲٫۳۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۲۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۳-۲۷ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون
نامسن
نامسن اتا روخنه نوم هسته که ۲۲۹ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که نروژ کشور دله دره، ۶٬۲۹۸ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر نروژ دریا دله کلنه.
منابع
رج:نروژ درکائون
آلزایمر
آلزایمر  ات‌جور مریضی نوم هسته که باعث وانه آدم خله چی‌ها ره یاد هاکنه. این مریضی ره ویشته پیر-پیر آدمون، ۶۵سال به‌یور، گیرنه، ولی اتی زودرس جور هم دارنه که کمته پیدا وانه و ویشته ارثی هسته. اتا آلمانی، آلویز آلزایمر نومی، سال ۱۹۰۶ میلادی این ناخِشی ره معرفی هاکرده و ونه نوم سَر جه این بی‌حواسی ره آلزایمر بنومستنه.
آلزایمر کم‌کم آدم ره هِکِت کانده و اوایل خله شدید نی‌یه. آلزایمر اون گادِر پیش انه که مغز هِکِته بوائه و بتونده وراثت جه هم بائه. آلزایمریون اوائل فقط همون روزِ اتفاقات ره یاد کانّه و خله چی‌ها ره هم وشون یاد موندنه ولی کم‌کم اینتی وانه که قدیمی مسائل ره هم یاد کانّه تا اونجه رسنه که شاید شه وَچون و فامیل‌ها ره بجا نیارن. بعضی که وشون ناخِشی شدیدته وانه، مچول وانّه و هچکار نتونّه هاکنن و بی‌اختیار میزنّه. بعضی دیگه شه اقوام و آشنائون جه شک-شکی وانّه و همه ره بدبین هستنه.
روز ۲۱ سپتامبر یا ۳۰ شهریور هر سال آلزایمر ِجهونی روز هسته. سال ۲۰۰۶ میلادی ۲۶٫۶ میلیون نفر دنیا دله آلزایمر داشتنه.
منابع
رج:مریضیون
پاپ مارک
پاپ مارک رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۱۸ ژانویه ۳۳۶ تا ۷ اکتبر ۳۳۶ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
چورزق
چورزق زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که طارم شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۷۳۷'۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
ساری مسجد جامع
ساری مسجد جامع اتا قدیمی و باستانی مسجد هسته که ساری ِچناربن محله دله و بازار نرگسیه درون دره. وه ره ۸ اسفند ۱۳۷۷، شمارهٔ ثبت ۲۲۷۲ جه ایران ملی آثار لیست دله ثبت هاکردنه. اینتا بنایِ قدمت اسلامِ تازه بموئن دوره جه رسنه ولی ونه معماری قاجارون دوره شنه. گننه که اینتا مسجد ره اتا آتشکده ِخرابی سر بساتنه. ابوالخصیب که منصور عباسی دستور جا، بموئه تبرستون، اینتا مسجد ره بنا هاکرده.
روز پنجشنبه ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ ساری مسجد جامع تش دکته. شاهدون گننه که برقِ سیم اول تش دکته و دیگر جائون تش راست بیّه. اینتا بنا ره سریعاً نوساجی هاکردنه و مرداد ١٣٩٨ ونه ترمیم تموم بیّه.
منابع
رج:ساری رج:ساری تاریخی جائون رج:مازرون مسجدون رج:مازرون آتشکده‌ئون
فیلیپینی
فیلیپینی اتا زوون هسته که کشور فیلیپین دله رسمی زوون و ملّی زوون هسته. این زوون ره سال ۱۹۸۷ جه فیلیپینِ رسمی زوون هاکاردنه. فیلیپینی اتا استرونزیایی زوون هسته که تاگالوگ زوون سَر جه وه ره بساتنه و اتا کارگروه ونه وسّه استانداردسازی و کلمه‌سازی کانده و کشورِ مختلف زوون‌ها جه ونه وسّه معیار گِنِش ساجنّه.
۳ ژوئیه
بریم بگردستن
۳
فیلیپینی
الفبا
فیلیپینی الفبا لاتین خط جه په‌رووی کانده و ۲۸ حرف دارنه که بعضی‌شون ایسپانیولی زوون جه بَئیت بَینه.
گنشکرون
فیلیپینی مجموعاً حدود ۹۰ میلیون نفر گپ‌کَر دارنه که ۶۰ میلیون نفر وه ره بعنوان دومین زوون یاد بییتنه.
منابع
رج:ایسپانیولی زوون رج:فیلیپین رج:آسترونزیایی زوونون
فریدون فرخزاد
فریدون فرخزاد اتا ایرانی مجری، خونش‌کر و سیاسی فعال بی‌یه.
وه اوائل کومونیستی عقیده داشته ولی وقتی ایرانِ حکومت دس جه فرار هکرده و بورده شرقی آلمان وضع ره هارشی‌یه، ونه نظر دگرسته و مارکسیستی عقاید جه وه ره بد بمو. وه اونجه درس په بورده و ونه پایان‌نومه مارکسیسمِ اشکالات خَوِری بی‌یه.
فرخزاد آلمان دله هم که دیّه، مبارزه و انقلابی‌کَری جه دست نکشی‌یه و جمهوری اسلامی ره جری شی‌یه و مردم ره دعوت کرده که قیام هاکنن. همینسه وه ره ترور هاکردنه و بکوشتنه.
فریدونِ خاخِر، فروغ فرخزاد، من‌جمله زنانی هسته که فارسی شعر دله شناسا هستنه. نومه‌هایی که این اواخر پیدا بَینه، سراق دِنه که فریدون ظارا همجنس‌خاه بی‌یه.
منابع
رج:ایران خوننده‌ئون رج:ایران اکتیویستون
۱۵۳۵ (تبری)
۱۵۳۵ ات تبری سال هسته که میلادی‌ِ تقویم جه، ۲۰۲۴-۲۰۲۳ جه، و شمسی هجری تقویم جه، ۱۴۰۳-۱۴۰۲ جه، هم‌زمان بئی‌یه.
رج:تبری سال
مونترئال
مونترئال ( فرانسویج جه: Montréal) (انگایسیج جه: Montreal) کبک ایولت گت ترین شهر هسه  و کندا دله دومین گت شهر هسه و جور آمریکایی دله پونزهم هسه ونه دباش (جمعیت) ۲۰۱۱ بداشتنیج(میلادی) ۱٬۶۴۹٬۵۱۹ و به همراه وی پیرامون(حومه) ۳٬۸۲۴٬۲۲۱   دباش دارنه. مونترئال جهان  فرانسئیج زبونئونی (پس از پاریس) دومین گت شهر هسه .اینتا شهر  یتا گت جمعیت  کوچگرون(مهاجران) و انگلسیج زبونون جه دارنه.
نگارخنه
رج:کانادا شهرون
۱۵۳۳
ات تبری سال هسته که میلادی‌ِ تقویم جه، ۲۰۲۱-۲۰۲۲ جه، و شمسی هجری تقویم جه، ۱۴۰۱-۱۴۰۲ جه، هم‌زمان بئی‌یه.
رج:تبری سال
دلاک‌خیل
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۸۴ نفر (۹۶خانوار) بی‌یه.
منابع
دلاک‌خیل
۲۶ اردیبهشت
۲۶ اردیبهشت هجری شمسی، مساوی ۲۲ ده ما تبری تقویم.
بمردون
رج:اردیبهشت
ژولیوس اول
ژولیوس یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه و۶ فوریه ۳۳۷ تا ۱۲ آوریل ۳۵۲ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
پایین میرکلا
پائین‌میرکلا اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، شمالی گتاب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۷۸۵ نفر (۲۳۹خانوار) بی‌یه.
منابع
پائین‌میرکلا
ویکی‌قالزم
ویکی قالزِم اتا پروژه هسته که ویکی‌مدیا وه ره بنه هاکرده تا کتابون و بنویشته‌ئونی که پایه هستنه و وشون سر جه دیگر کتابون و مقالات ره نویسنّه ره کپی بَیره و زوون‌های مختلف جه گرد هاکنه و بعضی ره دیگر زوون‌ها جه دِگاردنه. این بنویشته‌ئونی که ویکی‌قالزم دله درنه، ونه کپی‌رایت جه رها بوئن و خله‌شون قدیمی و تاریخی کتابون هستنه.
نوم و لوگو
این پروژه خله گوتنبرگ پروژه جه موندنه و دکّل ونه نوم اوائل Project Sourceberg بی‌یه که گوتنبرگِ نوم دستوری بی‌یه و همینسه ونه لوگو ره هم «یخ ِکوه» بی‌یشت بینه که هنتا هم همونتی بمونسته. یخِ کوه اتا انگلیسی ضرب‌المثل ره هم یاد یارنه که گنه فلون‌چی ِتِک فقط ئو سر میّن هسته ولی ونه بِن خله ریشه دارنه و ونه جولی میّن نی‌یه.
مازرونی زوون دله ونه نوم ره ویکی قالزم بی‌یشتمی چون ونه لوگویِ مفهوم جه خوندنه. ضمناً قالزم هم تونده «منبع» ِمعنی ره یاد یاره که عربی دله «چشمه» جه برابری کنده.
حلب (زنجان)
حلب (زنجان) زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که ایجرود شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۹۳۷ نفر جمیعت داشته.
ویکی‌قالزم
نوم و لوگو
فارسی زوون دله وه ره «ویکی‌نبشته» نوم جه دگاردینه؛ درحالی‌که اتی ویکی نوم ویکی‌کتاب (Wikibooks) هسته.
حلب (زنجان)
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
۲۵ ژانویه
۲۵ ژانویه سالِ بیست و پنجمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۰ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۱ روز کبیسه سال دله).
بریم بگردستن
۲۵
کارمن یولین کروز
کارمن یولین کروز سوتو یک پورتوریکو سیاستمدار است که شهردار سان خوان، پورتوریکو سان جوان پورتوریکو است. او از سال ۲۰۱۳ به عنوان شهردار سن جون کار کرده است. از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳، کروز در مجلس نمایندگان پورتوریکو خدمت کرد.
منابع
رج:زننه آدمون رج:شهرداران
دنیا جهانبخت
دنیا جهانبخت (بزائهٔ ۱۳۶۸ – تهرون) ئه‌تا ایرونی شخصیت هسته گه بخاطر فراوون فالوئرئونی گه ایجتمائی شبکه‌ئون دله داشته (فیس‌بوک) و دارنه (اینستاگرام) مورد توجه هسته. وه خادر ره هنرمند نومنه ولی ونه هنری زمینه دقیقا روشن نیه. ولی اونتی گه خادش گونه خانه ئه‌تا هنری زمینه‌ئون دله بوره. جهان‌بخت شه اینستاگرام جه خله درآمد دارنه و شه پیج دله تبلیغ یلنه. وه بت (شرط‌بندی) سایت‌ها دله هم فعالیت دارنه و اونجه جه هم پول دریارنه.
وه اوائل مُدلینگ دله دیّه و ساسی مانکن بعضی ویدئوکلیپ دله هم دیی‌یه. زمونی ونه اسم دربورده که اتا ویدئو بی‌یشته شه پیج درون که دیّه ساسی مانکن وسّه نارحتی کارده و گاته چون ساسی وه ره نخانه، شه عشق وسّه خانه خِدکشی هاکنه. این ویدئو اینترنت دله خله هارشاکر داشته و مردم وه ره بدینه. اینتی معروف که بیّه، بورده ترکیه و اونجه بت ِسایت دله شرکت هاکرده و ونه فالوئر هم خله بیینه. مهراد جم که ایران دله مجوز جا خونش‌کری کارده، این گادر بورده ترکیه و بائوته دنیا جهان‌بخت جه ازدواج هاکرده؛ اینتی هر دِ نفر فالوئر ویشته بیّه. چنتا بت ِفعال ره ترکیه دله دستگیر هاکردنه په، وشون دِتا هم فرار هاکردنه و بوردنه انگلیس. وه اینستاگرام دله حدود 12.5 میلیون فالوئر و چیزی حدود 200 تا 300 میلیون روزانه درآمد دارنه.
بن‌بنویشت
رج:گت مردمون تهرون رج:زننه آدمون
اوترا
اوترا اتا روخنه نوم هسته که ۲۴۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که نروژ کشور دله دره، ۳٬۷۴۰ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر شمال دریا دله کلنه.
منابع
رج:نروژ درکائون
قزل اوزون
قزل اوزون اتا روخنه نوم هسته که ایران دله دره. اینتا رود کردستان استان دله جه سرچشمه گیرنه و سقز و دیوان دره وَر جه سرجِر وونه تا میانه شهر پَلی جه گذر هاکنه و بئه گیلان دله. قزل اوزون دومین گتِ روخنه‌ای هسته که ایران دله دره و ونه ئو مازرون دریا دله کلنه. قزل اوزن ۶۷۰ کیلومتر بلندی دارنه.
منابع
رج:ایران درکائون رج:مازرون دریا
۴ ژوئیه
۴ ژوئیه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۸۵اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۸۶اُمین روز إستِنه. ۴ ژوئیه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۸۰ روز کار دارنه.
بریم بگردستن
۴
سریویجایا
سریویجایا یا سری ویجایا (اندونزیایی و مالایی: Sriwijaya, ศรีวิชัย ، سانسکریت: श्रीविजय, Śrīvijaya) اتا دریایی امپراتوری بی‌یه که اندونزی و سوماترا حول و حوش دیّه و چنتا دولت‌شهر ره متحد کرده. این امپراتوری بودایی دین ره قرن هشتم تا دوازدهم میلادی رواج دائه.
لیبریوس
لیبریوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۱۷ می ۳۵۲ تا ۲۴ سپتامبر ۳۶۶ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
امیلی برونته
اِمیلی بِرونته اتا انگلیسی نویسنده زنا بی‌یه که برونته خاخِرون دله وسط ِاتا بی‌یه. ونه معروف کتاب نوم بادگیر بلندی‌ها هسته.
منابع
رج:بریتانیا نویسندگون
احمد امیرسلیمانی
احمد امیرسلیمانی (بزائه ۱۳۵۷) ۲۵ اسفند ۸۹ جه، تا ۱۵ اردیبهشت ۹۸ آمِلِ شهردار بی‌یه.
وه سال ۸۰ فارغ التحصیل بَیّه و کار وه بورده عسلویه. همچنین شوشتر و دهلران هم کار هاکارده. سال ۸۵ شهرداری کارمند بَیّه. وه پیش از شهردار بَیّن سازمان عمران مدیرعامل هم بیه. وه اسا شهرسازی رشته دانشجو هسته و دکترای مقطع دله تحصیل کانده.
ویشته بخوندین
آمِلِ بعدی شهردار: حمید هاشمی
بن مایه
رج:زننه آدمون رج:گت مردمون آمل
اوشو، ایواته
اوشو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایواته استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۸٬۲۷۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۹۹۳٫۳۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۲۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۲-۲۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایواته شهرون
نیک پی
نیک پی زنجان اوستان ره اتا شهر هسته که زنجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۴۵۵ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:زنجان اوستان شهرون
۵ ژوئیه
۵ ژوئیه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۸۶اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۸۷اُمین روز إستِنه. ۵ ژوئیه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۷۹ روز کار دارنه.
بریم بگردستن
۵
مریم مگدالن
مریمِ مگدالنیامریم مجلدیهیامریم مگادالینا (به عبریج: מרים המגדלית، کهنه یونونیج: Μαρία ἡ Μαγδαληνή)[۲] اتا زنه نو عهد دله هشه و یتا عیسی پیروئون جه هسه   و کتلیک رومیج کلسا، شرقیج ارتدکس، لوتریج و انگلیکانیج  وه ره قدیس دوندنه د. مگدالن (مجدلیه)هاده نوم(لقب) ونه شهر ره سر جا بموئه به نامِ مگداله که تبرئایی دریاچه ور دره. وه عیسو همرا به عنون اتا عیسو پیرو سفر هاکرده. بوتنه که وه عیسو صلیب بکشین ره بدیه.[۳] سه گونه انجلئون دله ۱۲ بار وه جا نام بوردنه[۴] وه بیش از عیسو یارون(حواریون)نوم بورد بیه. غربیج مسیی(مسیحیت) دله و میونین سدئون(قرون وسطی)دله  وه جه  به‌عنوانِتوبه هاکرد روسپی یا بدکار زنا  نام برمبینه[۵]؛  ۲۲ ژوییه دله  هر سال از سکتلیک کلسا مسییون، کشرقیج ارتدکس مسییون، انگلیکن و لوتریانیسم ونه وسه جاشن گیرنه.
دامازوس
دامازوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۱ اکتبر ۳۶۶ تا ۱۱ دسامبر ۳۸۴ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
تی (زیست)
زیست‌شناسی دله، تی یا گونه مهم‌ترین واحدی هسته که جاندارونِ طبقه‌بندی ونه سر شکل گیرنه. اتا تی ونه این ویژگی ره دارن که وشونِ گروه دله هر دِ جفت نر-مایی که هئی جه جفت‌گیری هاکنن، سالمِ وچه‌دار بوون. حدود ۸ تا ۸٫۷ میلیون تی منقرض بئینه. کلاً ۱/۷۵ میلیون تی ره إشناسمبی و کمتر از ۱۵۰٬۰۰۰ تی ره بررسی هاکردمی و وشون دیّن جا خَوِر دارمی، اکثریت قریب‌به‌اتفاق زنده جاندارون ره هنتا دسته‌بندی نکردنه و بیش از ۱۰۰۰ سال طول کشنه که این کار تموم بوو.
دون‌سر
دون‌سر اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
جوزپه گاریبالدی
جوزپه گاریبالدی اتا نظامی آدم بی‌یه که ایتالیا انقلاب ره رهبری کرده تا اتریشی‌ها ره کشور جه بریم درهاکنن. ایتالیا دله وه ره اتا قهرمون اشناسنّه که باعث بیّه ایتالیا وحدت بوجود بئه و اینتا کشور دله اتا متحدِ دولِت کار بئه. گاریبالدی جنوبی آمریکایِ استقلال وسّه هم اون قاره دله جنگ کته و همینسه «دِ دنیایِ قهرمون» ِاسم ره ونه سر بی‌یشتنه.
دون‌سر
جمعیت
اینتا روستا، شمالی گتاب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۷۲۵ نفر (۵۰۷خانوار) بی‌یه.
جوزپه گاریبالدی
جوزپه روز ۴ ژوئیه ۱۸۰۷، نیس ِشهر دله دنیا بموئه که فرانسه خاک شنه. وه اتا ماهی‌گیر خانه دله گت بیّه و ساردنی-پیمونت ِدریایی نیرو دله خدمت کرده. وه تاریخ ۲ ژوئن ۱۸۸۲ «کاپررا» دله بمرده.
دون‌سر
منابع
دون‌سر
نومدالسلاگن
نومدالسلاگن اتا روخنه نوم هسته که ۳۵۶ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که نروژ کشور دله دره، ۵٬۵۵۴ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر اسکاگراک تنگه دله کلنه.
منابع
رج:نروژ درکائون
جنس (زیست)
سررجه یا جنس (لاتین جه: Genus) اتا دسته از علمی طبقه‌بندی (تاکسونی) هسته. هر سررجه تونده چن‌تی حیوون که هئی واری هستنه ره شامل بوو.
منابع
رج:تاکسونی
کترین لبوره
کاترین لابوره (فرونسئیج جه:؛ بزائن گادر ۲ مئی ۱۸۰۶ – بمردن گادر۳۱ سپتومبر ۱۸۷۶) راهبه و قدیس فرانسئیج بیه که وه و  سن ونسان پل نیکوکارخنه(خیریه)کیجائون انجومن بیه و ادها(ادعا) داشتا که مقدس مریم ره  د بار بدیه  ژوئیه و نوامبر ۱۸۳۰دله  پاریس خیابون یک دله کلسا دله بدیه.[۱] وه اینتا باور سر دئیه که مقدس مریم ونه جا خاسه که مقدس زنا مدال ره بساجه [۲]  که امرو تیتا گت اشمار کتلیکون جه اینتا مدال ره همرا دارننه.
رج:گت مردمون فرانسه
جمال محمدی
سید جمال محمدی (بزائه‌ی 23 شهریور 1347) اتا جویباری نوازنده هسته. وه وَچگی جه شه پییر جا موسیقی ره یاد بَیته و ونه پشتی سال ۱۳۷۰ «طالبا گروه» ره بساته و این گروه جه خله فلکوریک کارون تنک هاکرده و سال‌ها این گروهِ سرپرست و نوازنده بی‌یه. سید جمال محمدی سال ۱۳۸۷ اَی اتا گروه دیگه، «کایر» نومی، تأسیس هاکرده. وه محمدرضا لطفی شاگردی ره هم هاکرده.
پانویس
رج:مازرون نوازندگون رج:گت مردمون جویبار رج:طالبا گروه
بیسمارک
اتو فن بیسمارک اتا آلمانی سیاستمدار بی‌یه که اوائل پروس ِدربار دله ویلهلم اول ره خدمت کرده و شه قِد ره بی‌یشته که آلمان امپراتوری ره بساجه و آلمانی دولت‌ها ره یک‌پشت هاکرده و وه ره جهونی جنگ اول ِباعث-بانی هم دونّه. بیسمارک خله نو چیون بساته و مودرنِ سیاستونِ اولین سیاستمدارون جه هسته.
منابع
رج:گت مردمون آلمان رج:آلمان صدراعظمون
گلوما
گلوما اتا روخنه نوم هسته که ۶۱۹ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که نروژ کشور دله دره، ۴۲٬۴۴۱ کیلومتر مربع ره شه حوضه درون دارنه و ونه ئو، آخرسر اسکاگراک تنگه دله کلنه.
منابع
رج:نروژ درکائون
طوقدار
طوقدار اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِرودپی بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، شمالی رودپی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۳۱۵۳ نفر (۲۶۶۳خانوار) بی‌یه.
منابع
طوقدار
سلما
سلما (Selma) اتا تاریخی و درام ِفیلم هسته که آوا داورنای سال ۲۰۱۴ بساته. این فیلم ِداستان مارتین لوترکینگ ِزندگی هسته که سیوپوستون ِحق رای و برابری وسّه مبارزه هاکرج.
منابع
رج:۲۰۱۴ فیلمون رج:۲۰۱۵ فیلمون رج:آمریکایی فیلمون رج:آوا داورنای رج:استودیوکانال رج:انگلیسی فیلمون رج:پارامونت پیکچرز رج:تاریخی فیلمون رج:فاکس قرن بیستم رج:مارتین لوترکینگ
کوجی، ایواته
کوجی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِایواته استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۷٬۸۲۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۶۲۳٫۱۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۶۰٫۷ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۳-۰۶ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:ایواته شهرون
سیریسیوس
سیریسیوس رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۱۱ دسامبر ۳۸۴ تا ۲۶ نوامبر ۳۹۹ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
وابسته جستارون
رج:پاپون
جوآکین بلاگر
جوآکین آنتونیو بلاگر ریکاردو رئیس جمهور جمهوری دومینیکن بود که از سه دوره نامزدی برای این دفتر از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲، ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۸ و ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۶ خدمت کرده بود.
منابع
رج:جمهوری دومینیکن رییس‌جمهورون
مشون‌کلا
مشون‌کلا اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و ساری شهرستون ِکلیجان رستاق بخش دله دره.
جمعیت
اینتا روستا، کلیجان رستاق علیا دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۲ نفر (۲خانوار) بی‌یه.
منابع
مشون‌کلا
خانواده (زیست)
خانواده یا تیره (لاتین جه: familia) اتا دسته جاندارون هستنه که تاکسونی (علمی طبقه‌بندی) دله هئی جا مشترکِ ویژگی دارننه. هر خانواده دله تونده چنتا سررجه دوو.
منابع
رج:تاکسونی
امامزاده قاسم (آمل)
امامزاده قاسم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. امامزاده قاسم مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش دابودشت، روستای هشل علیاء هسته. این بنا ۳۴۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۲۱-۰۳-۲۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
فرح‌آباد مسجد
فرح آباد مسجد اتا قدیمی بنا هسته که شاه عباس، صفویون زمونه، وه ره بساته و فرح‌آباد ِتاریخی مجموعه دله قرار دارنه.
منابع
رج:مازرون مسجدون رج:ساری تاریخی جائون
۲۶ ژانویه
۲۶ ژانویه سالِ بیست و پنجمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۳۹ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۰ روز کبیسه سال دله).
بریم بگردستن
۲۶
آناستازیوس اول
آناستازیوس یکم رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه ۲۷ نوامبر ۳۹۹ تا ۱۹ دسامبر ۴۰۱ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.
منابع
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
وابسته جستارون
رج:پاپون
شیرسوار
شیرسوار اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.
منابع
شیرسوار
۶ ژوئیه
۶ ژوئیه روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۸۷اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۸۸اُمین روز إستِنه. ۶ ژوئیه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۷۸ روز کار دارنه.
بریم بگردستن
۶
سان‌مو، چیبا
سان‌مو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِچیبا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۵۷٬۸۰۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۴۶٫۳۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۳۹۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۶-۰۳-۲۷ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:چیبا شهرون