cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صربستون
تاریخ
صربستون پادشائی یا امپراتوری تا چن قرن بالکان دله‌ی ِمناطق ره شه کنترل داشته. این کشور شرقی و غربی کشورون ِسامون ره موندسته و وشون ره سِوا داشته. صربستون، مقدونیه، مونته‌نگرو و بوسنی و هرزگوین همه‌شون سال ۱۳۸۹ میلادی عثمانی ِسامون دله دَیینه و ۴ قرن په‌یی‌ته، سال ۱۹۱۲، کوزووی جنگ ِپه، استقلال پیدا هاکردنه. وشونا اتا متحد ِکشور بَیینه و کرواسی و اسلوونی ِهمراهی جه یوگوسلاوی ِپادشائی ره بساتنه که تا سال ۱۹۴۵ دمباله داشته و اون گادِر تیتو حکومت جه برسی‌یه. این گادِر عثمانی ِنیروئون بالکان دله بَیینه و صربون شه ره په‌یی بَکشینه و بوردنه غرب ِسو.
صربستون ِترنه (=نوین) حکومت سال ۱۸۱۷ میلادی، که صرب‌ها دومین بار وسّه قیام هاکردنه، بساته بیّه. اینتا کشور ِاسایی (=کنونی) سامون جهونی جنگ دوم په، این شکل بیّه. صربستون اون گادِر اتا مستقل کشور نیّه و یوگوسلاوی ِسوسیالیستی ِفدراسیون نظر په دَیّه. صربستون و مونته‌نگرو روز ۴ فوریه ۲۰۰۳ رسماً یوگوسلاوی ِنوم ره عوض هاکردنه و روز ۵ ژوئن ۲۰۰۶ دِتا کشور بَیینه. سال ۲۰۰۸ دله، کوزوو، که اتا شه‌مختار (=خودمختار) ایالت بی‌یه، اعلان استقلال هاکرده و بائوته که خانه صربستون ِسامون جه سِوا بَواشه. صربستون ِحکومت کوزووی ِاستقلال ره غیرقانونی دونده و وه ره قبول نکانده.
تقسیمات
صربستون ِباقی‌بموندست منطقه که نا کوزوو شِنه و نا ویوودینا شِنه ره میونی صربستون گانّه. میونی صربستون شه وسّه اتا محلی دولت ندانّه و سیاسی تقسیمات دله جا نَیینّه.
شهرون
جمعیت شهرهای بزرگ (بیشتر از ۵۰٬۰۰۰ نفر) بر اساس سرشماری ۲۰۰۲
منابع
رج:اروپا کشورون رج:اسلاوی کشورون رج:یوگوسلاوی
یاسوهیرو ناکاسونه
یاسوهیرو ناکاسونه یک سیاستمدار ژاپنی است که به عنوان نخست وزیر ژاپن از ۲۷ نوامبر ۱۹۸۲ تا ۶ نوامبر سال ۱۹۸۷ خدمت کرد. معاصر براون مالونی، رونالد ویلسون ریگان، هلموت کوهل، فرانسوا میتران، باب هاوک، مارگارت تاچر، بتینو کراکسی، دنگ ژیائوپینگ، میخائیل گورباچف و رائول آلفونسین ، او برای شنا کردن از خصوصی سازی شرکت های دولتی و برای کمک به احیای ژاپن ناسیونالیسم در طول و پس از دوره ی نخست وزیرش، شناخته شده است.
منابع
رج:ژاپن نخست‌وزیرون
ترب
ترب (انگلیسی :raddish) اتا ریشه ی بخردنی هسِّه. تَرِِِب شب‌بویان خانواده دله قرار دارنه. اولین بار پیش از روم امپراتوری ، اروپا ی قاره  ی دله وره پرورش هدانه. ترب اسا  سرتاسر جهان دله دکاشت بونه. ِِتَرِب‌ها با توجه به وشونه اندازه، رنگ و زمان دست هدائن انواع مختلفی دارنه.اتا گِروه ترب‌ها، تهیه تیم وسه دکاشت بوننه و بعضی دیگه جا راغون کشننه.
دکاشتن
تربچه ی محل دکاشتن ونه همیشه افتاب باوه(نسّوم ناوّه)و پِر نور ونه خاک PH بین 6/5 تا 7 ونه باوِّه و خاک شنی لومی دله بهتر رشد کنِّه.کلا فصل سرد دله بهتر عمل اینه ولی بیشتر جاهای ایران بعضی خواص این گیاه جر بنویشت بیِّه:
.
بنجامین فرانکلین
بنجامین فرانکلین (بزائه ۱۷ ژانویه ۱۷۰۶، بمرده ۱۷ آوریل ۱۷۹۰) اتا دانشمند، نویسنده و چاپخا
بیرون بگردستن
رج:گت مردمون امریکا رج:امریکا نویسندگون رج:گت مردمون پنسیلوانیا
۲۶ سپتامبر
26 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 26 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
26
آب اسک حموم
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
گله‌دار
گله‌دار فارس اوستان ره اتا شهر هسته که مهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۷۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳٬۴۴۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:مهر شهرستان
تنظیم
تنظیم، موسیقی دله، ئه‌ت مرحله دنبالتر از آهنگ بساتن هسته. تنظیم‌کر رنگ و ترانه ره هدی جه جور کانده و قطعه‌ای گه آخرسری بشناسته وونه، این جور هاکاردن فرآورده هسته.
بن‌مایه
رج:موسیقی رج:هنر
سوسوکه اونو
سوسوکه اونو یک سیاستمدار ژاپنی و ۴۷ نخست وزیر ژاپن از ۳ ژوئن ۱۹۸۹ تا ۱۰ اوت ۱۹۸۹ بود.
منابع
رج:ژاپن نخست‌وزیرون
ایک روخنه
ایک روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۵۷۱ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۷٬۹۳۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
دیوید کامرون
دیوید کامرون اتا بریتانیایی سیاستمدار بی‌یه. وه مه ۲۰۱۰ جه نخست‌وزیر بیّه و تا برگزیت گادِر این مقوم ره داشته.
نیدوالدن
نیدوالدن ِکانتون (آلمانی جه: Nidwalden) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۴۰٬۷۹۴ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۲۷۶ کیلومترمربع هسته. نیدوالدن ِمرکزی شهر نوم ستان هسته. این کانتون سال ١٢٩١ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و سوئیس ِاولین موسسون جه بی‌یه که اون گادر آنتروالدن نوم داشته ولی سال ١٣١۵ ابوالدن کانتون ونجه سیوا بیه و ونه نوم ره هم عوض هکردنه. نیدوالدن اسا ۱۱تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
نیدوالدن
لطیفی
لطیفی فارس اوستان ره اتا شهر هسته که لارستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۷ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۷٬۳۰۰ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:لارستان شهرستان
ایژ روخنه
ایژ روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۵۹ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۸٬۴۶۹ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
۲۷ سپتامبر
27 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 27 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
27
رابرت میلیکان
رابرت میلیکان اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۳ میلادی، بارون الکتریکی ره وزن بیته و فتوالکتریک سر تحقیق کرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
بهرامی سره
بهرامی سره اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بهرامی سره مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش لاریجان، دهستان بالا لاریجان، روستای آب اسک هسته. این بنا ۳۱۵۴۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۹۵-۰۶-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
آتسوگی، کاناگاوا
آتسوگی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۲۵٬۱۶۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۹۳٫۸۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۴۰۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۲-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
مجدالدوله رستم
منابع
رج:بویه‌ی آل
عبدالحسین شیخ الاسلامی
عبدالحسین شیخ الاسلامی کندلوسی (بزائه ۱۳۲۰ - نوشهر ، کندلوس) ئه‌تا مازرونی زوون خونشکر هسته. وه دههٔ ۶۰ جه بطور حرفه ای خونشکری کانده.
مادرسلیمان
مادرسلیمان فارس اوستان ره اتا شهر هسته که پاسارگاد شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۱ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱٬۵۴۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:پاسارگاد شهرستان
کوکتل مولوتف
کوکتل مولوتف ات‌جور ساده بمب هسته که شورشیون ساززنّه و خیابونی جنگ دله استفاده کانّه.
این سلاح نوم ره ویاشیسلاو مولوتوف جه بَییتنه که شوروی ِخارجه وزیر بی‌یه. وه ره اولین‌بار فلاندیون بساتنه.
منابع
رج:بمب رج:فلاند تاریخ رج:تش
مبارک‌آباد (قیر و کارزین)
مبارک آباد فارس اوستان ره اتا شهر هسته که قیر و کارزین شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۷ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۷۰۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:قیر و کارزین شهرستان
تپه امامزاده شمالی
تپه امامزاده شمالی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. تپه امامزاده شمالی گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، یک کیلومتری جنوب شرقی روستای حسین‌آباد هسته. این بنا ۱۱۲۷۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
بلایا روخنه
بلایا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۱٬۴۳۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۴۱٬۶۰۹ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته. بلایا دله شه چنتا پچیک‌ته فرعی درکا درنه که بیستری تانیپ و دینوما و اوفا و سیم نوم دارنه و هرکمین ای شه کیله‌ئونی دارنه.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
گتِ کوروشِ روز
گتِ کوروشِ روز، ۷ آبان (۲۹ اکتبر) دله، اتتا روز غیررسمی گرامی‌داشت کوروش بزرگ وسه، مشهور به کوروش کبیر، بنیان‌گذار و اولین شای شاهنشاهی هخامنشی هسته. کوروش روز  هیچ تقویم دله رسمی ثبت نییه، با این‌حال گروه‌هونِ مختلفی از مردِم ایران خواهون ثبت اینتا روز ایرانِ تقویم ملی دینه. رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران دولت اول محمود احمدی‌نژاد دله، اسفندیار رحیم مشایی در باره این روز بائوته: «درنظر بی تن اتتا روز بنوم کوروش تا اسا در دستور کار اما نییه اما این موضوع قابل بررسی هسته که  تقویم ملی دله اتتا روز بنوم کوروش یا تخت جمشید  داریم.»
منابع
رج:ایران
۲۸ سپتامبر
28 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 28 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
28
ترول
ترول (انگلیسی جه: Troll) اتا اینترنتی کلمه هسته کسونی ره گانّه که وشون ِرفتار تخریب‌گرونه بائه و بخائِن اینتی بقیه‌ی ِکارورون ِنظر ره جلب هاکنن. وشون تشنج سازنّه و توهین کانّه و...
منابع
رج:اینترنت
لَ لِه
منابع
رج:گیاهون
آمل سنگی پل
آمل سنگی پل اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ رضا شاه دوره جه رسنه. آمل سنگی پل مازرون استان و آمل شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش لاریجان، روستای پلور هسته. این بنا ۳۲۷۸۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۹۸-۱۰-۲۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:آمل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
تینار ورگ
تینارِ وِرگ به شخصی گفته بونه که وه تیناری و بدون اینکه با گروهونی ارتباط سازمونی دارّه یا از وِشون کمکی دریافت هاکنه در حمایت از وِشون، جنبش یا وِشونِ عقیده دست به اعمال خشونت‌آمیز زَنده. از اونجه که وِرگونِ تینار با گروه‌هونِ تروریستی ارتباط موشخصی ندارننه و تیناری دست به عملیات زننه، شناسایی وِشون نیروهونِ امنیتیِ وسّه، دوشوار هسته. در سال‌های اخیر گروه‌هونِ القاعده و داعش طرفدارون خِدِش  کشورهای غربی دله ره به انجام حملاتی به سبک ورگونِ تینار تشویق هاکردنه.
منابع
رج:تروریست
چوسوایا
چوسوایا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۵۹۲ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۴۶٬۸۱۲ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
ترزا می
ترزا ماری مه یک سیاستمدار بریتانیایی است که به عنوان نخست وزیر بریتانیا خدمت می کند و از سال ۲۰۱۶ رهبر حزب محافظه کار است. او از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶ وزیر امور داخلی خدمت کرد. مه اولا برای پارلمان انتخاب شد میدونده در سال ۱۹۹۷. به لحاظ ایدئولوژیک، او خود را به عنوان محافظه کار یک ملت معرفی می کند.
منابع
رج:زننه آدمون رج:بریتانیا نخست‌وزیرون
شاهگلی
شاه گُلی، ایل گُلی یا ائل گلی اتا یادبود بنا هسته که تبریز میونه کته. شاه‌گلی اتا دریاچه هسته که ۱۲ متر جولی دارنه و ونه وسط اتا تاریخی بنا کته. این بنا ره اولین‌کش آق قویونلوشون بساتنه و صفویون دوره ونه معماری ره بتتر هاکردنه و قاجارون گدر تعمیر بیّه. ۵۷ انقلاب په ونه نوم ره عوض هاکردنه که «شاه» ونه اسم دله دنی بو و اسا وه ره ایل‌گلی گننه که یعنن «مردمِ استخر».
منابع
رج:تبریز شهرستان
گلاروس کانتون
گلاروس ِکانتون (آلمانی جه: Glarus) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۳۸٬۴۷۹ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۶۸۵ کیلومترمربع هسته. گلاروس ِمرکزی شهر نوم گلاروس هسته. این کانتون سال ۱۳۵۲ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۳تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
گلاروس
کارل مان گیورگ سیگبن
کارل مان گیورگ سیگبن اتا سوئد فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۴ میلادی، ایکس-ری طیف‌نمایی سر تحقیق کرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:سوئد فیزیکدون
محمله
محمله فارس اوستان ره اتا شهر هسته که خنج شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۸ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۶۱۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:خنج شهرستان
تونی بلر
آنتونی چارلز لینتون بلر یک سیاستمدار بریتانیایی است که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۷ به عنوان نخست وزیر بریتانیا خدمت کرده و از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۷ رهبر حزب کارگر بوده است. پیش از آنکه به عنوان نخست وزیر بریتانیا رهبر اپوزیسیون شود و آخرین کار بریتانیایی رهبر حزب به انتخابات عمومی برنده ش.
از سال ۱۹۸۳ تا ۲۰۰۷، بلر عضو پارلمان (مپ) برای سدگفیلد بود. او در ژوئیه ۱۹۹۴ رهبر حزب کارگر شد و پس از مرگ ناگهانی سلف خود جان اسمیت رهبر حزب کارگر جان اسمیت. حزب تحت رهبری بلر از عبارت "کار جدید" استفاده کرد، تا از سیاست های قبلی کار و مفهوم سنتی سوسیالیسم فاصله بگیرد. بلر حمایت از یک مفهوم جدیدی را که او به عنوان "اجتماعی-ایسم" نامیده است، شامل حمایت از سیاست هایی که افراد را به عنوان وابستگی اجتماعی به رسمیت شناخته است، حمایت می کند و از عدالت اجتماعی، انسجام، ارزش برابر هر شهروند و فرصت های برابر، راه سوم. منتقدان بلر او را برای آوردن حزب کارگر به سمت مرکز درک سیاست های بریتانیا محکوم کردند، رها سوسیالیسم "واقعی" و اینکه بیش از حد تحت تأثیر قرار دادن سرمایه داری بودند. حامیان، از جمله فیلیپ گولد، نظرسنجی عمومی حزب، اظهار داشتند که (پس از چهار بار پیروزی در انتخابات عمومی) حزب کارگری مجبور شد ثابت کند که از آخرین جناح چپ خود قطعا قدم برداشته است تا مجددا پیروز شود.
زندگی شخصی
بلر با چری بوت، یک کاتولیک رومی، ازدواج کرد، که بعدا در ۲۹ مارس ۱۹۸۰ به یک مشاور ملک تبدیل شد. آنها چهار فرزند دارند: یوان، نیکلاس، کاترین و لئو. لئو، که توسط جراح سلولی / متخصص زنان و زایمان مارکوس ستچل تحویل داده شد، اولین فرزند مشروع بود که در ۱۵۰ سال به عنوان نخست وزیر خدمت می کرد - از آنجایی که فرانسیس راسل در ۱۱ ژوئیه ۱۸۴۹ به لرد جان راسل متولد شد. همه چهار فرزند، بر اساس مادر بلر، هیزل الیزابت روسلان کرسکادن (۱۹۲۳-۱۹۷۵)، دارای گذرنامه ایرلندی هستند. اقامتگاه اصلی خانواده در میدان کانت؛ بلرها هشت مجتمع را در اختیار دارند.
منابع
رج:زننه آدمون رج:بریتانیا نخست‌وزیرون
۲۹ سپتامبر
29 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 29 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
29
شینزو آبه
شینزو آبه اتا جاپونی سیاستمدار بی‌یه که این کشور دله نخست‌وزیری کرده و دمکرات لیبرالون جرگه دله دیّه و کانسرواتیست و دست‌راستی بی‌یه. شینزو آبه‌یِ نخست‌وزیر طولانی‌ترین دوره‌ی رکودر ره بشکندی‌یه. وه ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ اولین دوره و سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ دومین صوه، نخست‌وزیر بی‌یه. ونه دوره جاپون المپیک میزبانی توکیو جا برسی بی‌یه. وه ات‌سری امنیتی اصلاحات ره هم تصویب هاکرده که مخالفونی داشته. وه روز ۸ جولای ۲۰۲۲ شهر نارا دله دیّه سخنرانی کرده که اتا کمونیست مردی وه ره ترور هاکرده و بکوشته.
چون دو هوان
چون دو هوان (بزائه ۶ مارس ۱۹۳۱ – بمرده ۲۳ نوامبر ۲۰۲۱) اتا سیاست‌مدار بی‌یه که جنوبی کره دله رئیس جمهور بی‌یه و ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ کودتاچی رئیس بی‌یه و دسامبر سال ۱۹۷۹ تا سپتامبر ۱۹۸۰ جه به عنوان رئیس جمهور منتخب دیّه. چون سال ۱۹۹۶ به خاطر نقشی که قتل عام گوانجیو دله داشته، محکوم بیه.
منابع
رج:جنوبی کره رییس‌جمهورون
یانوش آدر
یانوش آدر یک سیاستمدار مجارستانی و وکیل است که از تاریخ ۱۰ مه ۲۰۱۲ رئیس جمهور مجارستان بوده است. او پیش از این به عنوان رئیس مجلس ملی مجارستان در سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ و معاون رئیس مجلس نمایندگان پارلمان اروپا کمیته محیط زیست، بهداشت عمومی و ایمنی مواد غذایی از ژانویه تا مه ۲۰۱۲.
منابع
رج:زننه آدمون رج:مجارستون رییس‌جمهورون
کوسوا
کوسوا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۹۸ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۷٬۳۲۲ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
جیمز فرانک
جیمز فرانک اتا آلمان فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۵ میلادی، قوانینی که چتی وونه الکترون‌ها اتم جه بخرن ره کشف هاکرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان فیزیکدون
محمد نجفی شریعت‌زاده
محمد نجفی شریعت‌زاده بابلی (بزائه ۱۲۸۸ شمسی، بابل دله) اتا مازرونی مَردی بی‌یه که «جلوه»ی ِمجله ره سال ۱۳۲۴ بساته و ونه مجله تا ۱۳۲۶ چاپ بی‌یه.
منابع
رج:مازرون نویسندگون رج:گت مردمون بابل
یونانی
یونانی حداقل هزاره سوم پیش از میلاد جه بالکان دله گپ بزه بی‌یه. قدیمی‌ترین اثر مکتوبی که یونانی جه هسته، اتا رسی کتیبه هسته که سال ۱۴۵۰ تا ۱۳۵۰ پیش از میلاد شنه یونانی زوون دنیا و اروپایِ تاریخ دله خله اهمیت دارنه و ونه ادبیات باعث هسته که هنتا هم خله مردمون دل خانه که این زوون ره یاد بَیرن. هومر، سوفکلس و آیسخولوس جه بَی تا عهد جدید که مسیحیت اصلی کتاب هسته، این زوون جه بنویشته بَینه و این زوون فلسفه و تاریخ و علوم مختلف دله اولین آثار ره بوجود بیارده.
الفبا
وشون الفبا ۲۴ حروف دارنه و اتا از کاملترین سامانه‌های الفبایی و نیز کهنه‌ترین الفبایی هسته که هنتا کار بزه وانه. چپ به راست بنویشت وانه و خله خط‌هایی که اسا درنه، ونه سر جه بساته بَینه. ونه حروف ره اینجه راست-به-چپ جه وینی: تلفظ:
منابع
رج:هندو-اروپایی زوونون
مزایجان (بوانات)
مزایجان (بوانات) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که بوانات شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۱ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۵۶۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:بوانات شهرستان
عمان دریا
عمان دریا که اتی وه ره مکران دریا هم گننه، اتا ئو جا هسه که هند اوقیانوس ره چلّه هسته. ایران و پاکستون و عمان ونه پلی درنه. این دریو عرب دریو و فارس دریومونا میون دره.
منابع
رج:عمان دریا رج:دریا
اینوا روخنه
اینوا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۵۷ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۶٬۳۰۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
یاماتو، کاناگاوا
یاماتو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۲۳٬۱۲۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۷٫۰۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۸٬۲۴۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۹-۰۲-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
۳۰ سپتامبر
30 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 30 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
یاماتو، کاناگاوا
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
۳۰ سپتامبر
بریم بگردستن
30
مشکان
مشکان (نی‌ریز) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که نی‌ریز شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۱ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۶۱۷ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:نی‌ریز شهرستان
سرتپه حموم
سرتپه حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیش از تاریخ جه رسنه. سرتپه حموم گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان روشن آباد، ۷۰۰ م شمال شرقی روستای نودیجه هسته. این بنا ۱۱۲۷۷ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله رج:ایران عمومی حموم‌ها
مظفری (کوار)
مظفری (کوار) فارس اوستان ره اتا شهر هسته که کوار شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۴۰۰ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۰۱۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:کوار شهرستان
تلگرام
تِلگرام اَتا نرم افزاری هَسه که شِمه گوشی هِمراهه رو نصب کِندِنی و وِنِجا بَتونِنی شه رفقون و کَسونی که وِشون هم تلگرام رو شه گوشی رو داینِنیسه متن، عکس و فیلم و صدا راهی هاکِنین، وِنِجا استفاده هاکِردن خَله ساده هسه و مِفته و فقط وِله اینترنت وصل بوشین. تلگرام ره بتونِنی گوگل دِله چَرخ هاکِنین پیدا هاکِنین و شه گوشی رو بی دردسر نصب هاکِنین اینجوری بَنِویسین دانلود تلگرام گوگل دِله، وِ شه شِمِسه پیدا کنه نرم افزار ره، پیدا هاکِرده په وِره دانلود و نصب هاکِنین.
رج:نرم‌افزارون
سه ما بیلان
ترازنامه سه‌ماهه (لهستانی: Bilans kwartalny) اتا فیلم هسه کا 1975 دله بساته بیه.
معزآباد جابری
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:خرامه شهرستان
گوستاو هرتز
گوستاو هرتز اتا آلمان فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۵ میلادی، قوانینی که چتی وونه الکترون‌ها اتم جه بخرن ره کشف هاکرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان فیزیکدون
ایران ملی آثار
ایران ملّی آثارِ فهرست (فارسی جه: فهرست آثار ملی ایران) ات‌سری تاریخی بنائون ِلیست هسته که ایران دله درنه و مِیلِس ِقانونِ په، وشون ره ملّی ثبت هکردنه. اوائل فقط تا آخر زندیه دوره‌یِ بنائون ره ثبت کردنه ولی اَی تصمیم بیتنه که قاجاری و پهلوی مکان ره هم لیست دله جا بدن.
یوگوسلاوی
اولین یوگوسلاوی
یوگوسلاوی امپراتوری اتا کشور بی‌یه که وه ره پیش‌ته صربستون، کرواسی و اسلوونی ِامپراتوری نوم جه اِشناسینه. این کشور جهونی جنگ اول په و ۱ دسامبر ۱۹۱۸ اسلوونی، کرواسی و صربستون جمهوری و صربستون پادشائی اتحاد جه بساته بیّه. «اسلوونی، کرواسی و صربستان ِجمهوری» قبلاً اتریش-مجارستون ِبی‌یه، ولی صربستون پادشائی قبل‌ته هم مستقل بی‌یه. یوگوسلاوی ِاولین حکومت ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۵ رسماً رِقِد بورده.
دومین یوگوسلاوی
دومین کشور که یوگوسلاوی نوم جه بساته بیّه یوگوسلاوی سوسیالیستی فدرال جمهوری بی‌یه. این نوم ره اولین بار یوگوسلاو ِمقاومت پارتیزان‌ئونِ جنبش جهونی جنگ دوم دله بساتِنه. این کشور سال ۱۹۴۶ تغییر نوم هِدائه و ونه نوم یوگوسلاویِ خلق فدرال جمهوری بیّه. ولی سال ۱۹۶۳ دِباره همون قبلی نوم ره وَردِگاردِنینه. این کشور، یوگوسلاوون ِگت‌ترین حکومت بی‌یه چون که ایستریا، ریکا و زادار هم ونه دله دَیینه. ونه ایالتون اینان بینه:
سومین یوگوسلاوی
شوروی ِرقد بوردِن په، یوگوسلاوی سوسیالیستی جمهوری هم تجزیه بیّه و ونه جمهوریون هرکامین اتا مستقل کشور بَیینه، فقط دِتا جمهوری صربستون و مونته‌نگرو باقی بموندستنه که تا سال ۲۰۰۳ یوگوسلاوی فدرال جمهوری نوم داشتنه. سال ۲۰۰۳، ونه نوم هم عوض بیّه و صربستون و مونته نگرو بَیی‌یه.
بن بنویشت
یوگو  رج:بالکان رج:اروپا رقد بورده کشورون رج:صربستون تاریخ رج:بوسنی و هرزگوین تاریخ رج:مقدونیه تاریخ رج:کرواسی تاریخ رج:اسلونی تاریخ رج:کوزوو تاریخ رج:مونته نگرو تاریخ
ویشرا (کامه)
ویشرا (کامه) اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۴۹۴ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۳۱٬۲۸۶ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
آدولفو سوارز
آدولفو سوئز گونزالس یک وکیل و سیاستمدار اسپانیایی بود. سوارز اولین نخست وزیر اسپانیا نخست وزیر اسپانیا از زمان جمهوری دومین اسپانیا و نخست وزیر اسپانیا و یک شخصیت کلیدی در انتقال اسپانیا به دموکراسی انتقال کشور به دموکراسی پس از دیکتاتوری نظامی فرانسیسکو فرانکو.
منابع
رج:اسپانیا نخست‌وزیرون
روه تای وو
روه تای وو آتا سیاستمدار هسته که میون سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۳ جنوبی کره دله رئیس‌جمهور بی‌یه. وه نظامی هم بی‌یه.
منابع
رج:زننه آدمون رج:جنوبی کره رییس‌جمهورون
۸ سپتامبر
8 سپتامبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 8 سپتامبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
8
یایوا
یایوا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۳۰۴ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۶٬۵۳۰ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
دره میلا
دره میلا اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. دره میلا گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآبادجنوبی، ۱۵/۵ کیلومتری شرق روستای چهارباغ هسته. این بنا ۱۱۲۷۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
گرمی
شمه منظور تونده اینان بوئه:
رابینسون کروزو
رابینسون کروزو یا رابینسون کروسو دانیل دِفوی مشهورترین انگلیسی رمان هسته. این کتاب اتا ویژه‌یِ روحانی و خیالی اتوبیوگرافی هسته که وه ره «انگلیسی ِرمان ِپییر» لقب هدانه.
فیلیپ گونزالس
منابع
رج:زننه آدمون رج:اسپانیا نخست‌وزیرون
رابینسون کروزو
داستان ِقهرمان، ات نفره که شه زندگی ره بریتانیا دله وِل کانده تا دریائون دله مسافرت هاکنه. ونه کشتی اِشکِنه و وه ۲۸ سال ره اتا جزیره دله تیناری سَر کانده تا اتا بومی همراهی آخرسر تونده جزیره دله جه دَر بئه.
بیرون بگردستن
رج:کتابون رج:انگلیسی کتابون
میان‌شهر
میان‌شهر فارس اوستان ره اتا شهر هسته که فسا شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۲ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۵٬۹۱۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:فسا شهرستان
مهین جهان بیگلو
منابع
رج:مازرون نویسندگون رج:گت مردمون ساری
محمدرضا تجدد
محمدرضا تجدد مازرونی نویسنده و سیاست‌مدار بی‌یه که اتا مذهبی خانواده دله، سال ۱۲۶۶ شمسی، بندپی دله، دنیا بموئه. وه پهلوی ِدوره ره ویشته زندون و تبعید دله بگذرنی‌یه.
فعالیتون
تجدد مجلس ِچارومین و چاردهومین دوره دله، ساری ِنمایندگی جه، شرکت داشته. وه ۲۳ اسفند ۱۳۰۲ شمسی اتا روزنومه ره «تجدد» ِنوم جه تأسیس هاکرده که ایران ِمستقل ِدموکراتون ِغیررسمی ارگان بی‌یه و ونه دله اون دوره‌ی ِگت-گت ِآدِمون مقاله نِوشتنه. این روزنومه تا ۱۰۹تا نسخه چاپ بیّه و ۲۶ اسفند ۱۳۰۳ تعطیل بیّه.
محمدرضا (ممرضا) تجدد اتا وکیل هم بی‌یه و سال ۱۳۱۳ ات گادِر شرقی استیناف ِریاست ره داشته ولی همین زمون درباریون ونجه بَد بَیینه و وه عراق دله تبعید بیّه. شهریور ۱۳۲۰، اوضاع ِآروم بیّن په، وه وَردَگِردِسته ایران.
ایرانِ سینِمائه گتِ جشن
ایرانِ سینمائه گتِ جشن معروف به  سینمائه خِنِۀ جشن نوم اتتا مروسمی هسه که هر ساله  ایران دله و توسط خِنِۀ سینما برگزار وونه. اینتا مروسم دله روز ۲۱ شهریور دله   که ایران سینمائه میلی رو هسه به بتترین‌نونه سینمای ایران خِنِۀ سینمای تندیس اهدا وونه.
کلوا روخنه
کلوا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۴۶۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۳٬۳۱۱ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
محمدرضا تجدد
منابع
رج:مازرون نویسندگون رج:گت مردمون بندپی رج:مازرون سیاست‌مدارون
کلوا روخنه
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
ژان باتیست پرن
ژان باتیست پرن اتا فرانسه فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۶ میلادی، تحقیقاتی که ماده‌یِ ناپیوستگی سر داشته وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:فرانسه فیزیکدون
پارک گون های
پارک گون های آتا کره‌ای سیاستمدار هسته که میون سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ جنوبی کره دله رئیس‌جمهور بی‌یه. وه اولین زنی هسته که کره و آسیای شرقی کشورون دله این مقوم جه برسی‌یه. پیش از وه تموم کره‌ی رییس‌جمهورون این کشور ِجنگ گادر زنده بینه و جاپون حمله ره یاد نکارد بینه.
منابع
رج:زننه آدمون رج:جنوبی کره رییس‌جمهورون
کبلاقا اسلامی ساروی
کبلاقا اسلامی ساروی با نام اصلی حسین اسلامی ساروی مازرونی پژوهشگر، نویسنده و مورخ هسته. وی مسئول پژوهشکده و کتابخانه مازندران شناسی و ساری‌شناسی هسته.
دیدگاه‌ها
وه خله زمینه‌ها دله من‌جمله مازرون ِمربوط ِمسائل دله دیدگاه‌ئونی مطرح کانده:
مازندرون ِمعماری
وه معتقد هسته که چل ستون و عالی قاپوی ِمعماری، که اصفهان دله درنه، ره مازندرون ِسقانپارون ِچویی معماری جه بَییتنه. وه در مورد تخریب آثار تاریخی مازندرون و ساختن پارکینگ و پاساژ بجای آنها انتقاد دارنه. وی معتقد هسته امروز شعور مردم با پاساژسازی و بلند مرتبه سازی ساختمانها سنجیده نوونه بلکه امروزه معیار فهم و فرهنگ ملتها با تعداد کتابخانه ها، موزه ها، فضای سبز ، ورزشگاه ها، ومراکز فرهنگی بسنجیه وونه.
تجزیه مازندرون
وه مازندرون ِتجزیه جه مخالف هسته.
بن‌بنویشت
رج:گت مردمون ساری رج:مازرون نویسندگون رج:مازرونی تاریخدونا
وسلیانا
وسلیانا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۶۶ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۷٬۲۵۳ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
نوجین
نوجین فارس اوستان ره اتا شهر هسته که فراشبند شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۸ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۷۶۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:فراشبند شهرستان
نوبندگان
نوبندگان فارس اوستان ره اتا شهر هسته که فسا شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۴ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۲٬۴۱۰ نفر جمیعت داشته.
زوگ کانتون
زوگ ِکانتون (آلمانی جه: Zug) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۱۱۰٬۸۹۰ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۲۳۹ کیلومترمربع هسته. زوگ ِمرکزی شهر نوم زوگ هسته. این کانتون سال ۱۳۵۲ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۱۱تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
زوگ
سلطان محمدطاهر مزار
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
۱ اکتبر
1 اکتبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 1 اکتبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
کوسا روخنه
کوسا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۶۷ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۹٬۸۵۱ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و کامایِ روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
سلطان محمدطاهر مزار
په‌نویس
رج:مازرون امامزاده‌ئون
کوسا روخنه
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
۱ اکتبر
بریم بگردستن
1
ایسه‌هارا، کاناگاوا
ایسه‌هارا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۰۰٬۷۷۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۵۵٫۵۲ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۸۱۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۱-۰۳-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
ماریانو راجوی
ماریانو راجوی بری یک سیاستمدار اسپانیایی است که از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۸ به عنوان نخست وزیر اسپانیا خدمت کرد، زمانی که ۲۰۱۸ رای نداشتن اعتماد به نفس در دولت ماریانا راوی رأی عدم اعتماد به نفس دولت او را از میان برد.
باغ گلین تپه
باغ گلین تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیش از تاریخ جه رسنه. باغ گلین تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآبادجنوبی، ۳۰۰م شمال شرقی روستای باغ گلبن هسته. این بنا ۱۱۲۷۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
ماریانو راجوی
منابع
رج:زننه آدمون رج:اسپانیا نخست‌وزیرون
مون جه این
مون جه این اتا سیاستمدار هسته که کره ای دله سال ۲۰۱۷ به عنوان انتخاب بیّه و هنتا حکومت دارنه.
باغ گلین تپه
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
مون جه این
منابع
رج:زننه آدمون رج:جنوبی کره رییس‌جمهورون
ایسرائیل ۲۵ سال آینده ره نوینده
ایسرائیل ۲۵ سالِ آیِنده رِه نَوینده اینتا گپ ره علی خامنه‌ای ایرانِ رهبر اتتا سخنرونی دله در مورد اسرائیل بعد از توافق برنومه هسته‌ای ایران بائوته. اولین بارِسّه بائوتنه خامنه‌ای  شه توییتر حساب جه این اتتا گپ ره بنویشته. به بائوتِ خامنه‌ایِ سایت، اینتا جومله به عونوان مهمترین و به یادموندنی‌ترین جومله ۹۴ سال ِدله از نگاه ایرانِ مردمون انتخوب بَهییه.
منابع
رج:ایران رج:ایسرائیل
والاشهر
والاشهر فارس اوستان ره اتا شهر هسته که کازرون شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۷۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۵٬۹۷۲ نفر جمیعت داشته.
خوزه ماریا آزنار
خوزه ماریا آلفردو آزنار لوپز یک سیاستمدار اسپانیایی است که از سال ۱۹۹۶ تا سال ۲۰۰۴ به عنوان نخست وزیر اسپانیا خدمت کرد. او رهبری حزب (حزب مردم) (پپ)، حزب اصلی محافظه کارانه محافظه کاران در اسپانیا.
او در جوانی خود، آزنار جبهه دانشجویی سندیکالیست، یک سازمان کاتولیک رومی فلانگیست را رهبری کرد. او دارای مدرک لیسانس از دانشگاه کومپلوتنسه دانشگاه مادرید و اولین کار او در بخش عمومی بود، به ویژه به عنوان بازرس امور مالی دولت. او به اتحاد جماهیر شوروی پیوست، که در سال ۱۹۸۹ به عنوان حزب مردم دوباره تاسیس شد. او رهبری جونتا از کاستیا و لئون از ۱۹۸۷ تا ۱۹۸۹ بود و رهبر مخالفت در سطح ملی از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۶ بود. در ۱۹۹۵، وی از اقدام تروریستی گروه جدایی طلب باسکایی اتا جان سالم به در برد.
منابع
رج:زننه آدمون رج:اسپانیا نخست‌وزیرون
هماشهر (سپیدان)
هما شهر فارس اوستان ره اتا شهر هسته که سپیدان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۸۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳٬۸۵۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:فارس اوستان شهرون رج:سپیدان شهرستان
شمالی خرگوش تپه
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
سنجار
سِنجار (عربی جه: سنجار، کورمانجی جه: Şengal) اتا شهر هسته که نینوا استان دله دره. این شهر جمعیت سال ۲۰۰۶ میلادی ۳۹٫۸۷۵ نفر بی‌یه. این شهر مردم ویشته ایزدی کورد هستنه. داعش ِحمله سَره، آگوست ۲۰۱۴، این منطقه‌ی پیش‌مرگون فرار هاکردنه و این شهر ره داعشیون محاصره هاکردنه.
منابع
رج:عراق شهرون رج:کوردستون شهرون
۲ اکتبر
2 اکتبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 2 اکتبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
اوفا روخنه
اوفا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۹۱۸ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۵۲٬۷۴۷ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و بلایا روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
آرتور هالی کامپتون
آرتور هالی کامپتون اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۷ میلادی، اثر کامپتون ره کشف هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آمریکا فیزیکدون
امامزاده قاسم (بابل)
امامزاده قاسم (بابل) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۹ ق جه رسنه. امامزاده قاسم (بابل) مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس داخل شهربابل هسته. این بنا ۳۴۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۲۱-۰۳-۲۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
کوپان
کوپان اتا کاغوذی خال (ورق) هسه کا دولتئون بَیا اورگانئون شهروندون ره دننه .تا مردم اینتا ورقئون جا شه اصلی چیئون ره بیرن.
امامزاده قاسم (بابل)
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
کوپان
ایرون
جئانی دیم الجه (جهونی دیم جنگ) کوپانیج هاکردن ره کارورده ..
امامزاده قاسم (بابل)
په‌نویس
رج:مازرون امامزاده‌ئون
کوپان
ایرون
ایرون عراق الجه (جنگ) تمن 16 قلم وسائل ره جیره وندی هاکرده.
۱۴۰۲ خورداد سنزیم جه کر و رفاء ویجیر اعتوار میلی شبکه بیا الکتورنونیک کوپان ره تنگدس دهک وسه اجرا هاکرده.
پدرو سانچز
پدرو سانچز پرز کاستیجون یک اقتصاددان و سیاستمدار اسپانیایی است که از تاریخ ۲ ژوئن ۲۰۱۸ به عنوان نخست وزیر اسپانیا خدمت می کند. او همچنین دبیر کل حزب سوسیالیست اسپانیا (پسوه) است که دومین بار پس از کسب انتخابات رهبری در ژوئن ۲۰۱۷ برگزار می شود.
منابع
رج:اسپانیا نخست‌وزیرون رج:زننه آدمون
اروپایی مردم حزب
اروپایِ خلق ِحزب یا اروپایی مردم ِحزب (اختصاراً EPP) اروپا دله اتا سیاسی حزب هسته که مسیحی دموکراتون سال 1976 میلادی تأسیس هاکردنه. اون گادِر تاسا بعضی لیبرال عقاید و کانسرواتیسم هم، که راستی بینه، وشون جمع دله قاطی بَیینه.
EPP سال 1999 تاسا اروپای پارلمون دله و سال 2002 تاسا اروپای شورا دله گتترین عضو هسته. این حزب اسا اروپای کمیسیون دله هم گتترین حزب هسته. اروپایِ شورایِ رئیس و اروپایِ کمیسیون ِرئیس هر دِ تا EPP جه هستنه. خله از کسانی که اروپا اتحادیه ره بساتنه هم همین حزب دله دَیینه. این حزب ِگتترین رقیب اسا اروپایی سوسیالیستون حزب (PES) هسته.
اروپایی مردم ِحزب شه ات‌خله پچوک‌ته حزبون جه تشکیل بَیی‌یه که هرکامین اتا کشور دله فعالیت کانّه. این احزاب دله آلمان مسیحی دموکراتیک اتحادیه (CDU)، فرانسه جمهوری‌خائون (LR)، ایسپانیایِ مردم ِحزب (PP) بقیه جه معروف‌ته هستنه. این حزب فقط بریتانیا دله هیچ چلّه‌یی (=شاخه‌ای) ندانّه.
سیاسی پلتفورم و مانیفست
این حزب ِامروزی عقاید ره سال 2012 بخارست دله بعنوان جدید ِمانیفست تصویب هاکردنه و وشون ِاصلی سیاستون ِخلاصه هسته.
مهم ِمانیفستون:
این مانیفست اولویتون ره اینتی دونده:
اروپایی نهادون دله
سه‌تا نهاد اروپایی جه دِتایِ رییس این حزب جه هستنه.
اروپا کمیسیون
ژان کلود یونکر سال 2014 جه این نهاد ِرییس هسته.
چارلز تامسون ریس ویلسون
چارلز تامسون اتا بریتانیا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۷ میلادی، اتا راه پیدا هاکرده که امبسِ بخار دله باردارِ ذراتِ هدار ره تشخیص هاده و همین وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا فیزیکدون
آی روخنه
آی اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۵۴۹ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۴٬۸۲۵ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و بلایا روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
بت قدیمی شهر
بت قدیمی شهر اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. بت قدیمی شهر گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآبادجنوبی، ۵ک م جنوب روستای زیارت هسته. این بنا ۱۱۲۸۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
ابینا، کاناگاوا
ابینا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۶٬۰۳۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۶٫۴۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۷۶۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۱-۱۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
چکسلواکی
چـِکُسْلُواکی اتا کشور نوم بی‌یه که میون سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۹۲ اروپایِ شرقی کشورون دله دیّه و اسا دِ تا کشور چک و اسلواکی ونه جا ره بَیتنه. اون گادر که جهونی جنگ اول توم بیّه، اتریش-مجارستون رقد بورده و چارتا منطقه‌ی موراویا، بوهم، اسلواکی و روسینیای کارپات اتا کشور بنوم چکسلواکی بساتنه.جهونی جنگ دوم دله آلمان وشون ره بیته و جنگ توم بیّه په، شوروی ونه ات‌که سامون سَر جه بَیته هدائه شرقی آلمان ره و باقی دِباره کشور بَینه
منابع
چکس رج:اروپا رقد بورده کشورون رج:چک تاریخ رج:اسلواکی تاریخ
نصرالله شیفته
نصرالله شیفته، که حسین توکلی نوری وَچه بی‌یه و ۱۲۹۴ دنیا بموئه، اتا مازرونی نویسنده هسته. ونه مهم ِبنویشته‌ئون جه «شهلا»، «مژگان»، «کاکلی»، «دوست فدایی میهن»، «ده سال زندان»، «قهقهه اسکلت»، «سه مرد عجیب» و «نمایندگان ملت» هستنه. وه روزنومه‌ئون دله ویشته کار کارده و «باختر»، «مرد امروز»، «ستاره اسلام» و «باختر امروز» ِنشریات دله سردبیر بی‌یه.
منابع
رج:مازرون نویسندگون رج:گت مردمون نور
فرانسیسکو فرانکو
فرانسیسکو فرانکو بهاموند یک ژنرال اسپانیایی بود که اسپانیا را به عنوان دیکتاتور نظامی تصویب کرد از سال ۱۹۳۹، پس از پیروزی ناسیونالیستی در جنگ داخلی اسپانیا، تا زمان مرگش در سال ۱۹۷۵. این دوره در تاریخ اسپانیا معمولا به عنوان فرانسوی اسپانیا شناخته می شود.
منابع
رج:اسپانیا نخست‌وزیرون
لو دوان
لو دوان یک سیاستمدار ویتنام اسه کمونیست بود. او در اواخر دهه ۱۹۵۰ در سلسله مراتب حزب ظاهر شد و دبیر کل کمیته مرکزی حزب کمونیست از ویتنام (وکپ) در سومین کنگره ملی در سال ۱۹۶۰ بود. وی سیاست رهبری جمعی را به هوشی مین هوه چی مین ادامه داد. از اواسط دهه ۱۹۶۰ (زمانی که سلام سلامت شکست خورد) تا زمانی که مرگ خود در سال ۱۹۸۶ بود، او تصمیم اصلی در ویتنام بود.
منابع
رج:دبیران کل کمیته مرکزی حزب کمونیست ویتنام
باتاویان جمهوری
باتاویان جمهوری اتا دست‌هِنیشت حکومِت بی‌یه که هلند هفت‌تا متحده جمهوری ِجایگزین بیّه. این دولِت 19 ژانویه 1795 اعلام بیّه و 5 ژوئن 1806 رِقِد بورده و ونه عَوِض اتا پادشائی هلند دله بساته بیّه.
ناپلئون بناپارت وقتی هلندِ مردمی حکومِت ره مسلحونه مبارزات دله شکست هِدا و این کشور ره بَییته، باتاویان ِدولِت ره تشکیل هِدا و وشون ره مِزراب بی‌یشته تا ونه حکومِت ره قبول دارِن و ونجه برارونه پیمون دَوِندِن.
این حکومِت با اون‌که خله کم عُمر هاکرده و استقلال زیادی نِداشته، ولی تأثیرات مهمی هلند تاریخ ِسَر بی‌یشته. فی‌المثل این جمهوری ِتأسیس گادِر بی‌یه که هلندِ اولین اساسی قانون بَنویشته بیّه و هلندیون دموکراسی ره توجه هاکردنه.
منابع
رج:هلند تاریخ رج:فرانسه قدیمی مستعمرات رج:اروپا رقد بورده کشورون
بیستری تانیپ
بیستری تانیپ اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۳۴۵ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۷٬۷۰۰ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و بلایا روخنه‌یِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
۳ اکتبر
3 اکتبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 3 اکتبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
چیتکا
چیدکا  یا چیتکا یا چینکا یا چیندکا کرک و تلای وچه هسته.
۳ اکتبر
بریم بگردستن
3
چیتکا
بن‌مایه
رج:پرنده
عمادالدوله
نصرالله خان نوری یا میرزا آقاخان نوری که وه ره ویشته عمادالدوله نوم جه هم اِشناسینه؛ اتا مازرونی نویسنده هسته که ناصرالدین شا گادِر وزیر بی‌یه.
زندگی‌نومه
نصرالله‌خان ِپییر نوم میرزا اسدالله خان بی‌یه که فتعلی شا دوره سرکِشیک‌چی و ات دوره هم رستمدار ِوالی بی‌یه. وقتی میرزا اسدالله بَمردِه، ونه ریکا، نصرالله، ره خواجه‌وند و عبدالملکی ِایلات ِرییس و شهسوار، نور، کجور و کلارستاق ِوالی هاکردنه. وه شه کار ره این پُست‌ها دله خوب انجام هِدائه و همینسه قاجارون ِلشکریون ِامور ِکفیل بیّه.
منابع
رج:مازرونی وزیرون رج:گت مردمون نور
فریبورگ کانتون
این کانتون دله حدود ۲۷۳٬۱۵۹ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۱٬۶۷۱ کیلومترمربع هسته. فرایبورگ ِمرکزی شهر نوم فریبورگ هسته. این کانتون سال ۱۴۸۱ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۱۶۷تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
فرایبورگ
ویلاج
ویلاج ئه‌تا مراسم هسته گه ون دله آغاز بیّن ئه‌تا مشترک زندگی جشن بیته وونه
بن‌مایه
رج:مازرون فرنگ
تاکسی
ممبعئون
فارسیج ویکیپدیا اینگیلیسیج ویکیپیدیا
درویش فخرالدین مزار
درویش فخرالدین مزار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۹ ق جه رسنه. درویش فخرالدین مزار مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بابل، ابتدای جاده آمل هسته. این بنا ۶۴۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۴۶-۰۱-۲۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
رج:مازرون امامزاده‌ئون
سیم روخنه
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
آندورا لا وییا
آندورا لا ولا اتا شهر هسته که آندورا ِکشور ره نیشتگا هسته. این شهر، ایسپانیا و فرانسه میونه کته. آندورا رسماً و بین‌المللی نظر، اتا کشور هسته ولی ونه استقلال محدودیت دارنه و فرانسه و ایسپانیا ونه سر قانوناً تسلط دارنه.
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:آندورا رج:کاتالونیای شهرون
۴ اکتبر
4 اکتبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 4 اکتبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
علی بابا عسگری
علی‌بابا عسگری اتا اَشرِفی نویسنده هسته که سال ۱۳۵۰ شمسی «بهشهر یا اشرف‌البلاد» ِکتاب ره بنویشته. آقای عسگری، که تاریخ و جوغرافی موضوعات دله پژوهش کارده، 8 فروردین ماه 1394 ، سن 83 سالگی گادِر، بمرده.
مارسلو کائنتو
مارچلو خوزه داس نویس آلوس کائنتو (۱۷ اوت ۱۹۰۶ - ۲۶ اکتبر ۱۹۸۰) یک سیاستمدار پرتغالی بود و علیرغم اینکه نخست وزیر مجلس استادو نوو بود، از سال ۱۹۶۸ تا زمان سرنگونی او در گودال انقلاب ۱۹۷۴.
منابع
رج:پرتغال نخست‌وزیرون
سرخنکلاته تپه
سرخنکلاته تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پیش از تاریخ جه رسنه. سرخنکلاته تپه گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش بهاران، دهستان استرآباد شمالی، شرق روستای سرخنکلاته هسته. این بنا ۱۱۲۸۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
اون ویلانز ریچاردسون
اون ویلانز ریچاردسون اتا بریتانیا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۸ میلادی، ترمیونیک سر تحقیقات کرده و ریچاردسونِ قانون ره کشف هکرده وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:بریتانیا فیزیکدون
برن
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:سوییس شهرون
نگوین فو ترنگ
منابع
رج:زننه آدمون رج:ویتنام رییس‌جمهورون
اشوان
اشوان (بزائه ۱۳۶۹ مهر ۳ - تهرون) گه ون اصلی نوم اشکان خدابنده هسته ئه‌تا ایرونی خونشکر ، آهنگساز و شاعر هسته. ونه ویشتر آهنگون تنظیم ره سعید شمس بدوش داشته. اشوان دانشگاه آزادِ مهندسی عمرانِ درس‌بخوندسته (تهرون مرکز واحد) هسته. وه ده سالگی جه گیتار یاد بئیتن و پونزده سالگی جه گیتار الکترونیک یاد بئیتن ره شروع هاکارده و پیانو ره هم تجربی یاد بئیته. کاوه یغمایی ونه محبوب خونشکر هسته.
بن‌بنویشت
رج:گت مردمون تهران رج:ایران خوننده‌ئون
مسیح ذبیحی
مسیح‌الله ذبیحی (بزائه ۴ فروردین ۱۳۰۸، زیارتِ مَله دله - ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۶، انگلیس دله) اتا گرگانی نویسنده و تاریخدون بی‌یه که ونه کتابون جه «استرآباد نامه» و «گرگان زمین» هستنه.
منابع
رج:مازرونی تاریخدونا رج:گت مردمون گرگان
اوسوا روخنه
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
سیلوا روخنه
سیلوا روخنه اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۴۹۳ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۲۲٬۱۸۸ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و چوسوایایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
دوگلاس (من)
دوگلاس اتا شهر هسته که بریتانیا شنه و من جزیره دله مرکزی شهر هسته.
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:بریتانیا شهرون
لویی دوبروی
لویی دوبروی اتا فرانسه فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۲۹ میلادی، بفهمسته که الکترون‌ها موجی رفتار دارنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:فرانسه فیزیکدون
زاما، کاناگاوا
زاما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۷٬۵۸۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۷٫۵۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷٬۲۵۷ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۱-۱۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:کاناگاوا شهرون
مقریکلا تکیه
مقریکلا تکیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ زندیون و قاجارون دوره جه رسنه. مقریکلا تکیه مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بابل، بخش‌بند پی غربی بابل، دهستان خوش رود، روستای مقریکلا هسته. این بنا ۱۰۹۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۴-۰۶-۱۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
رج:مازرون تکیه‌ئون
حسن شهباز
حسن شهباز اتا بابلی مترجم بی‌یه که ات‌خله کتاب من‌جمله «سرگذشت»، «بر باد رفته»، «ربه‌کا»، «افسانه‌های اپرا» و... ره فارسی وسّه وَردِگاردنی‌یه.
منابع
رج:مازرون نویسندگون رج:گت مردمون بابل
۵ اکتبر
5 اکتبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 5 اکتبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
5
دوبلین
دوبلین اتا شهر هسته که ایرلند جمهوری ِکشور ره نیشتگا هسته. دوبلین مردم ویشته کاتولیک کلیسا په‌روو هستنه و انگلیسی و ایرلندی زوون‌ها ره گنش کننه.
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:ایرلند شهرون
سوییاگا
سوییاگا یا سویگا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۳۷۹ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۱۶٬۹۴۴ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ولگایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
ماریو سوارس
سوارس در تاریخ ۷ ژانویه ۲۰۱۷ در سن ۹۲ سالگی مرد.
منابع
رج:پرتغال رییس‌جمهورون رج:پرتغال نخست‌وزیرون
او تانت
او تانت یک دیپلمات بورمارمز و دبیر کل سوم دبیرکل سازمان ملل از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۱، نخستین اروپا برای برگزاری جایگاه. او دفتر را برای یک رکورد ۱۰ سال و یک ماه (۳۶۸۳ روز) نگه داشته (با توجه به ظرفیت یک ماهه در ماه نوامبر-دسامبر ۱۹۶۶.
منابع
رج:دبیر کل سازمان ملل متحد
چین گت دیفار
چینِ گتِ دیفار طولانی‌ترین و گت‌ترین تدافعی بساته هسته که نظامی امور وسّه تاریخ دله بساتنه. این دیوار چین ۷۰۰۰ کیلومتر ره طی کانده. این اثر سال ۱۹۸۷ یونسکو جهونی میراث فهرست دله ثبت بیه.
تاریخچه
قرن پنجم تا هشتم قبل از میلاد این دیوار ره چینی حاکمون و سلسله‌ئون مختلف بساتنه تا مغول‌ها و ترک‌تبارونِ حمله دم ره بَیرِن. تاریخ‌شناسون گانّه تا یک میلیون سرباز تونستنه دیوار سَر پاسبونی هادن که هارشن دِشمن نئه.
حدود سال ۲۴۶ قبل از میلاد، چین ات‌سری پچوک سلسله و ایالات جه تقسیم بی‌یه که هرکامین شه وسّه اتا دیوار ساتنه که مغولون دَم ره بَیرن. شی هوانگ تی (shin huang TI) شاهی بی‌یه که تموم ایالات ره بَییته و چین ره متحد هاکرده. وه دستور هدائه که این دیوارها ره هِدی جه وصل هاکنن و گتِ دیوارِ بساتن اینجه جه شروع بیّه. چینِ دیوار اون گادِر شای کوان (shahi kuan) پوای دریامونا (pohai) پلی جه شروع بی‌یه و چایکومان (chai kuman) در کانسو (kansu) جه رسی‌یه. سربازون اتا جاده دیوار پلی داشتنه و ونجه پاسوون‌ها همدیگه جه ارتباط داشتنه.
این دیوار خله هم موثر نیّه چون مغولون دیوار ره اِشکنینه و وارد بینه و انده دیوار طولانی بی‌یه که ننشسته همه جا پاسوون بی‌یلن.
منابع
رج:چین خجیر جائون
رابرت موگابه
منابع
رج:گت مردمون زیمبابوه رج:زننه آدمون
رجب کتی
رجب کتی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول ق‌م و اسلامی دوره جه رسنه. رجب کتی مازرون استان و بابل شهرستان دله دره. ونه آدرس بابلسر ۱۲، کیلومتری جاده آسفالته بابل، بابلسر، میر بازار هسته. این بنا ۱۳۹۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۵۶-۰۲-۱۹ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:بابل تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
سی وی رامان
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:هند فیزیکدون
۶ اکتبر
6 اکتبر روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه 0اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، 0اُمین روز إستِنه. 6 اکتبر جه، تا خانه سال سَر بوو، 0 روز کار دارنه.
بریم بگردستن
6
تهرونِ پارک لاله
پارک لاله که تا پیش از انقیلاب ۱۳۵۷ ایران، ونه نوم پارک فرح بی یه ، از گت پارکون شَر تیرون هسته. این  اتتا پارک  سال ۱۳۴۵  دله به خواستۀ فرح پهلوی از پادشاه تاسیس بهییه. پیش از اون اتتا منطقه نظامی بی یه که وه سوارکاری و رژه  وسّه مورد استفاده ارتش قرار داشته و باغ جلالیه نومیده بی یه. مساحت بوستون ۳۵ هکتار هسته. اینتا پارک دله گونه‌هون متفاوت گیاهی موجود هسه که مهمترین اونا عبارت وونه از: چنار، اقاقیا و کاج.
منابع
رج:تیرون
امامزاده عبدالله قبرستونی (زیارت)
امامزاده عبدالله قبرستونی (زیارت) اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ صفویون جه رسنه. امامزاده عبدالله قبرستونی (زیارت) گلستان استان و گرگان شهرستان دله دره. ونه آدرس گرگان شهرستان، بخش مرکزی، دهستان استرآباد جنوبی، جنوب روستای زیارت هسته. این بنا ۱۱۲۸۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳/۱۱/۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:گرگان تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، گلستان دله
پادوسبان اول
حکومت
پادوسپان و ونه گت‌تر برار، دابویه، میونه خراب بی‌یه چون دابویه اخلاق تند بی‌یه و پادوسپان ونجه کناره گیته. ۹ سال یزدگرد سوم و ساسانیون رقد دپاتن په، یعنن سال ۴۰ هجری، پادوسپان شه پی‌یر فرمون ره بیته که رویان دله حکومت هنیشه. پادوسپان اون گدر جه تا ۳۵ سال رویان دیّه و سال ۷۵ هجری بمرده و ونه وچون ونه جاسر موروثی هنیشتنه. ونه خؤشی و خیّری جه ابن اسفندیار خله تعریف کنده که سفره‌دار آدِم بی‌یه.
منابع
رج:درگذشتگان ۷۵ (قمری) رج:پادوسپانیون اسپهبدون
بولشایا کوکشاگا
بولشایا کوکشاگا اتا روخنه نوم هسته که روسیه دله دره و ۲۹۷ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا ۶٬۴۸۱ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه و ولگایِ اتا چلّه هسته.
منابع
رج:ولگا رج:روسیه درکائون
سولوتورن کانتون
سولوتورن ِکانتون (آلمانی جه: Solothurn) اتا کانتون نوم هسته که سوییس کشور میونه دره و این کشور ِمؤسس ِشهرون جا هسته. این شهر ِرسمی زوون آلمانی هسته.
این کانتون دله حدود ۲۵۶٬۸۸۸ نفر زندگی کننه و ونه گتی ۷۹۰ کیلومترمربع هسته. سولوتورن ِمرکزی شهر نوم سولوتورن هسته. این کانتون سال ۱۴۸۱ میلادی جه سوییس ِکشور دله عضویت دارنه و اسا ۱۲۲تا شهر این کانتون دله وجود دارنه.
منابع
سولوتورن
فرانسیسکو داس کارنیرو
فرانسیسکو مانوئل لمبرالس داس کارنیرو (۱۹ جولی ۱۹۳۴ – ۴ دکامبر ۱۹۸۰) پرتغالی حزب سوسیال دموکرات (پرتغال) حزب سوسیال دموکرات را در سال ۱۹۷۴ سال پرتغالی انقلاب کریستال تاسیس کرد و نخست وزیر پرتغال در ژانویه ۱۹۸۰، اما تنها در اواخر ماه اکتبر درگذشت، درگذشت 4 دسامبر ۱۹۸۰، درگذشت سقوط هواپیمای سقوط هواپیما در سال ۱۹۸۰ با شریکش "سونو اباباسسی" (ابنا مروه سیدنفادن). ۲۰۰۴ که شواهدی از یک بمب در هواپیما وجود داشت پس از تحقیق سال ۱۹۹۵، شواهدی از خرابکاری وجود داشت.
منابع
رج:پرتغال نخست‌وزیرون
جواد فاضل
جواد فاضل لاریجانی (بزائه ۱۲۹۵ آمل - بمرده ۱۳۴۰ تهران) اتا آملی نویسنده، مترجم، شاعر و طلبه بی‌یه که بیش از هفتاد تا کتاب سَر کار هاکرده.
منابع
رج:مازرون نویسندگون رج:مازرون شاعرون رج:گت مردمون آمل
ناصرالدین شاه
ناصرالدین شاه اتا قاجاری شاه بی‌یه که میون ۶ شوال ۱۲۶۴ تا ۱۷ ذی‌القعده ۱۳۱۳ ه‍. ق، ایران دله حکومت کرده. ناصرالدین شاه، محمد شاه و ملک‌جهان خانم ِوچه بی‌یه که ۲۵ تیر ۱۲۱۰ شمسی، تبریز دله دنیا بمو و ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ میرزا رضا کرمانی وه ره شهر ری دله تیر هاکرده و بکوشته. ونه ۴۸ سالی حکومت دله، امیر کبیر اصلاحات، ایران و انگلیس جنگ و افغانستان ِسیوا بیّن، آخال پیمون و بابیون شورش مهمترین اتفاقات جه بینه. ناصرالدین شاه، قاجارون دله ویشترین حکومت ره داشته. وه اولین شاهی بی‌یه که فرنگ ره سفر هاکرده و اروپایِ رشد و مدرنیسم ره شه چش جه هارشا.
بریم بگردستن
رج:قاجارون شاهون رج:مشروطه انقلاب
لوکزامبورگ (شهر)
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:لوکزامبورگ
سنت هلیه
منابع
رج:اروپا نیشتگائون رج:بریتانیا شهرون
ورنر هایزنبرگ
ورنر کارل هایزنبرگ اتا آلمان فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۳۲ میلادی، مکانیک کوانتوم علم ره بساته وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.
منابع
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون رج:آلمان فیزیکدون