cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کیوس گوران
کایری‌ئون
اینجه هرکس سراده شسه کیجاجان راحته
د کرور چاپ بونه شعر بی‌جواز و باجواز...
کیوس دیگر خونش‌کرونی که مهرآوایِ انتشارات جه کار کانّه جه هم بعضی آثار دله کایری هاکرده و اتا-دِتا آهنگِ شعر ره بنویشته. بعضی‌شون اینجه بمونه:
جوایز
کیوس گوران اولین شاعری هسته که تبرستون ِصدا و سیما ونجه اولین «همایش تجلیل از مشاهیر و نخبگان» دله قدردانی هاکرده. تا اسا خله مراسم دله کیوس گوران جه تجلیل بیّه که بعضی وشون دله جه عبارت هسنه:
بن بنویشت
گوران، کیوس
ئوشار آپسلی
ئوشار آپسلی (انگلیسی:Apsley Falls) ئوشاری هسته که استرالیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 123 متر هسته.
منابع
رج:اوسترالیا ئوشارون
میانرود (دابوی جنوبی)
میانرود، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۶۱ نفر (۳۶خانوار) هسه.
منابع
میانرود
آق‌بلاغ‌آقاجان‌خان
آق‌بلاغ‌آقاجان‌خان، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
۳۰ تیر
۳۰ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۸ نوروز ما تبری تقویم.
آق‌بلاغ‌آقاجان‌خان
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۸۰۲ نفر (۳۸۴خانوار) بی‌یه.
منابع
آق‌بلاغ‌آقاجان‌خان
۳۰ تیر
بمردون
رج:تیر
قطعنومه ۲۹۹ امنیت شورا
قطعنومه ۲۹۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ سپتامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: عمان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۸۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ژان رولن
ژان رولن نویسنده و روزنومه‌نگار قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
قطعنومه ۱۱۸۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سیرالئون وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۰۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ترتیزک
ترتیزک، بنه سوج، ونی سوزن یا شاهی اتا سبزی نوم هسته که یک‌ساله عمر دارنه و ویتامین ث ونه دله مشت هسته و همینسه سرماخوردگی ِدوائه. ترتیزک ره غذا پلی، سبزی‌خوردن استفاده کنه.
منابع
رج:گیاهون
نگرش
نگرش ره تومی بر حسب نظریه‌ئونی یادگیری و رویكردونی شناختی تعریف هكردن.در هر اتا از اینتا نظریه‌ئون مفهوم نگرش به گونه‌ای متفاوت تعریف بونه و هر اتا از جنبه‌ئونی متفاوت نگرش ره مورد تأكید قرار دنه. گوردون آلپورد،نگرش ره چنین تعریف هكرده:
در اینتا تعریف كه عمدتاً بر نظریه‌ی یادگیری استوار هسه تأثیر تجارب گذشته بر سازمان هدائن به نگرش‌ئون و همچنین نشون هدائن واكنش به اتا موقعیت(آنطور كه در رویكرد رفتاری مطرح هسه) مورد توجه قرار بیته
منابع
رج:روان‌شناسی
۳۱ تیر
۳۱ تیر هجری شمسی، مساوی ۲۹ نوروز ما تبری تقویم.
بمردون
رج:تیر
آنری مونیه
آنری مونیه نمایش‌نومه‌نویس، کاریکاتوریست و بازیگر قرن هجدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هجدهم میلادی
دین لاریمی تپه
دین لاریمی تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. دین لاریمی تپه مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش گیل خوران، دهستان چپکرود، روستای دونه چال هسته. این بنا ۱۰۲۶۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
قطعنومه ۱۸۱۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ آوریل ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۸۷۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ماتسوبارا، اوساکا
ماتسوبارا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۵٬۲۷۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۶٫۶۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷٬۵۱۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۲-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریمْ بگردستن
رج:اوساکا شهرون
قورت‌تپه (مشگین‌شهر)
قورت‌تپه ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرادلو ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۹۶۱ نفر (۲۰۱خانوار) بی‌یه.
موریس بلانشو
موریس بلانشو رمان‌نویس و منتقد ادبی قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
ایران اسلامی جمهوری نظام
ایران ِاسلامی جمهوری اتا نظام هسته که ایران ۱۳۵۷ انقلاب په این کشور دله قدرت ره بدست هایته و ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ جه اتا رفراندوم دله ۹۸٫۲٪ درصد مردمی که رأی هدانه، ونجه موافقت هاکردنه. اسلامی جمهوری ره روح‌الله خمینی بساته و ونه ولایت فقیه نظریه په تشکیل بیّه. این حکومت دله رهبری بالاترین مقوم ره دارنه که حتماً ونه اتا ملّا این مقوم سر کب‌بائه. ونه ساختار هم اتی هسته که میلس قانون یلنه، دولت اجرا کانده و قوه قضایی هم ونه شکایات جه برسه. هر سه قوه هم، اسا مستقیم یا غیرمستقیم، رهبری جه خط گیرنه.
قطعنومه ۷۴۷ امنیت شورا
قطعنومه ۷۴۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۴ مارس ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۶۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
دنگپیا
دنگپیا، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۶۱۷ نفر (۱۵۷خانوار) هسه.
منابع
دنگپیا
ژان-ژاک آمپر
ژان-ژاک آمپر مورخ و نویسنده قرن هجدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هجدهم میلادی
۱ فروردین
بمردون
رج:فروردین رج:نوروز
قطعنومه ۱۱۸۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۴ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره مرکزی آفریقای وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۰۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۸۱۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سازمان ملل دبیر کل گوزارش سودان خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۸۸۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۳۰۰ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۲ اکتبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره زمیباوهٔ ِشکایت ِخوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۹۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کانزاس
کانزاس اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت میونی غربی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا توپیکا هسته. این ایالت ۲۸۸۵۹۰۵ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۲۱۳۰۹۹ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۲۹ ژانویه ۱۸۶۱ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر ویچیتا هسته.
بیرون بگردستن
رج:کانزاس رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای میونی غربی ایالتون
۲ فروردین
بمردون
رج:فروردین
تعریف روان‌شناسی
اینتا تعریف معمولاً هم شامل مطالعه رفتار حیونا بیه و هم رفتار آدمون،با اینتا فرض ها که:
از سال 1930 تا 1960 در خله از کتاب ها درسی روان شناسی همینتا تعریف ارائه بیه.اما با توسعه روان شناسی پدیدار شناختی و روان شناسی شناختی دوباره به تعریف قبلی برسیمی و در حال حاضر در تعاریف روان شناسی هم به رفتار اشاره بونه و هم به فرایندون ذهنی.
از نظر اما روان شناسی ره تومی چنین تعریف هکنیم: مطالعه علمی رفتار و فرایندون روانی. اینتا تعریف هم توجه روان شناسی ره به مطالعه عینی رفتار قابل مشاهده نمایون سازنه. و هم به فهم و درک فرایندون ذهنی که مستقیماً قابل مشاهده نیه و بر اساس داده‌ئون رفتاری و عصب-زیست شناختی قابل استنباط هسه، عنایت دارنه.
منابع
رج:روان‌شناسی
قطعنومه ۷۴۸ امنیت شورا
قطعنومه ۷۴۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مارس ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لیبی عربی جوموری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۶۳‌ام دله ۱۰تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۵تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آرک تومیس ئوشار
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
روان‌شناسون بالینی
روان شناسی بالينی اتا از گرایش های رشته روان شناسی هسه.ويشترین شمار روان شناسان در اینتا رشته کار كننه،یعنی رشته ای که سر و کارش با کاربرد اصول روان شناختی در امر تشخیص و درمون مشکلات عاطفی و رفتاری هسه.مثلاً بیماری روانی،بزهكاری نوجونون،رفتار جرم آفرين،اعتياد دارويی،عقب ماندگی ذهنی،كشمكش های زناشويی و خانوادگی،و ساير مشكلات خفيف سازگاری. روان شناسان بالينی توننه در بيمارستان های روانی،دادگاه های اطفال يا سازمان های نظارت بر بزهكاران،درمون گاههای بهداشت روانی،موسسات ويژه با روان پزشكی،ارتباط نزديك دارننه.
منابع
رج:روان‌شناسی
فوتم سنگ‌پل تپه
فوتم سنگ‌پل تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ هزاره اول پیش از میلاد جه رسنه. فوتم سنگ‌پل تپه مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان حسن رضا، روستای فوتم علیا هسته. این بنا ۱۰۲۶۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۲-۰۷-۰۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
شهر
شهر ، طی دهه‌ئون اخیر، از سوی گت مردمون جوغرافی، جامیئه شیناسی، ایقتیصاد، جمئیت شیناسی ئو برخی علوم دیگه، تعاریف موتعددی از شهر ارائه بیّه ئو جامعه شیناسون از جومله انگلس ئو مارکس، شهر ره محل تمرکوز جمئیت، ابزار تولید سرمایه، نیازئون ئو احتیاجات ئو... دوننه که تقسیم کار ایجتیمائی، در اونجه صورت گنّه.
نظریات شهرشناسی
ابّلین شهرئون، در بین النهرین پدید بمونه.
پسوند شهر
شهر همینتی به عونوان پسوند یا پیشوند برای بساتن ایسم شهرئون ئو شهرک‌ئون ئو گاه محله‌ئون به‌کار شونه:
با پسوند در ئیران: آکام‌شهر، بهشهر، گلشهر، زیباشهر، ایران‌شهر، آرین‌شهر (سده پیشین در خراسان)، نوشهر، خمینی‌شهر، شیلاشهر، سیمین‌شهر، نگین‌شهر، مینوشهر، خسروشهر و...
ترکیب این پسوند فارسی با واژه‌های عربی نیز برای نامگذاری شهرهای ایران، پس از انقلاب ۱۳۵۷ در مورد برخی شهرها اعمال شده از جمله:
منابع
رج:ایران سیاستون
ئوشار سیلور استراند
ئوشار سیلور استراند (انگلیسی جه:Silver Strand Falls) ئوشاری هسته که پارک ملی یوسیمیتی، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 574 ft هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
آق‌بلاغ‌رستم‌خانی
آق‌بلاغ‌رستم‌خانی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۸۳۷ نفر (۳۷۲خانوار) بی‌یه.
منابع
آق‌بلاغ‌رستم‌خانی
عمران خان
عِمران خان‎ که ونه اصلی نوم عِمران خان نِیازی هسته، (بزائه ۲۵ نوامبر ۱۹۵۲ ) اتا پاکستونی سیاستمدار هسته که سابقاً اتا معروف کریکت‌کاکَر (=بازیکن) هم بی‌یه. وه دِ دَهه‌ی ِآخر ِقرن بیستم میلادی کریکت ره جهونی سطح دله دِمبال کارده و بازنشسته بَیّه په، بورده سیاست دَرون. وه ضمن اینکه سیاسی‌کارون ره دِمبال کانده، حقوق بشر ِفعالون جه هسته، کریکت ره تفسیر کانده، بردفورد ِدانشگای ِرئیس هسته و اتا بیمارستون و تحقیقاتی مرکز هم بساته.
وه کریکت سَره پاکستون ِموفق‌ترین ِکاپیتان‌ها جه بی‌یه، وه سال ۱۹۹۲ کریکت ِجهونی جام دله قهرمون بَیّه، پاکستون ِتیم ملی وسّه 1971 تا 1992 بازی کارده و سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲ این تیم ِکاپیتان بی‌یه. وه آخرای ِسال ِ1987 ضیاءالحق (رییس‌جمهور) جه بخاسته که بی‌یِلِن وه وَردَگِرده تیم ملی دله و جهونی جام ۱۹۸۸ دله دَواشه. وه 39 سالگی گادِر خله خوب بتونسته بازیون دله کا هاکِنه و شه افتخارات ره ویشته هاکِنه.
وه آوریل سال ۱۹۹۶ میلادی، پاکستون تحریک انصاف ِحزب ِپه بورده و این حزب ِرهبری ره بَییته. وه بتونسته نوامبر 2002 جه تا اکتبر ۲۰۰۷ «پاکستون ِملی مجلس» دله دَواشه و ۱۱ می ۲۰۱۳ دِباره انتخاب بَیی‌یه و ونه حزب مجلس دله ۳۵تا کارسی پیدا هاکرده. سال ۲۰۱۲ وه ره آسیای ِمردِمی‌ترین شخصیت معرفی هاکِردنه.
نخست وزیری
سال ۲۰۱۴ وه اتا انتخابات دله رسماً شکست بخارده ولی شکست ره قبول نَکارده و مردِم ره بائوته که نواز شریف ِپه‌روون انتخابات دله تقلب هاکردنه و نتیجه دِرو هسته. وه شه هوادارون جه بخاسته که اعتراضات راه دِمبَدِن و پاکستون ِاستقلال روز بائوته که خانّه شه تظاهرات ره همه‌ی ِشهرون جه بَوِرِن اسلام آباد دله. اتا سُنّی مِلّا، طاهر القادری نوم، هم ونه پِشتی ره هاکِرده. شریف هم اعلام هاکرده که هیچ جور حاضر نی‌یه استعفاء هاده. پاکستون ِپارلمون هم ونه پِشتی ره کانده.
تحریک انصاف حزب ونه رهبری جه پاکستان ۲۰۱۸ انتخابات دله 110 کرسی از 269 کرسی اکثریت ره پارلمون دله بدست بیارده.
آوریل ۲۰۲۲ پارلمون دله ونه ائتلاف رسن بُسّه و نمایندگون وه ره کنار بی‌یشتنه و شهباز شریف ره نخست‌وزیری وسّه انتخاب هاکردنه.
پانویس
رج:پاکستون سیاست‌مدارون رج:کریکت رج:زننه آدمون رج:گت مردمون پاکستون رج:پاکستون نخست‌وزیرون
۳ فروردین
۳ فروردین هجری شمسی، مساوی ۳ پیتک تبری تقویم.
بمردون
رج:فروردین
قولدورکهلی
قولدورکهلی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرادلو ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۳۱ نفر (۴۳خانوار) بی‌یه.
منابع
قولدورکهلی
۴ فروردین
۴ فروردین هجری شمسی، مساوی ۴ پیتک تبری تقویم.
قطعنومه ۳۰۱ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ اکتبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره نامبیای ِوضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۹۸‌ام دله ۱۳تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
۴ فروردین
بمردون
رج:فروردین
قطعنومه ۳۰۱ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
زندیون
زندیه یا زندیون یا سلسله‌زند اسم خاندانی پادشائی از طایفه زند هسته. کریم خان زند مؤسس این شائی‌سلسله متولد شهرستون ملایر هسته و ونه مار ِقبر هنتا روستای پری از توابع ملایر دله بدی‌یه وانه. که میون فروپاشی افشاریون تا بساته بیّن قاجارون به درازای چل و شیش سال ایران ِسر فرمونروا بینه. این سلسله به سردمداری کریم‌خان زند از طایفه زند از سال ۱۱۶۳ هجری قمری ایران دله به قدرت برسی‌یه وه فردی مدبر و مهربون بی‌یه. کریم‌خان شه ره وکیل الرعایا گاته و از لقب (شاء) استفاده نکارده. شیراز ره شه نیشتنگاء(=پایتخت) بی‌یشته. ارگ، بازار، حموم و مسجد وکیل شیراز از کریمخان زند وکیل الرعایا به یادگار بموندسته.
کریمخان زند وکیل الرعایا (۱۱۹۳ – ۱۱۶۳ هـ.ق): از سوابق زندگی خان زند تا سال ۱۱۶۳هـ.ق. که جنگ‌ئون خانگی دله بازموندسته‌ئون نادر بی‌کفایتی وشون ره مملکتداری وسّه آشکار بساتنه و به تبع وه عرصه ره ظهور قدرت‌ئون جدید وسّه آماده هاکرده، خوری در دست دنی‌یه. به دمبال اغتشاشات گسترده و عمومی این ایام خان‌زند به همراه علی مردون‌خان بختیاری و ابوالفتح‌خان بختیاری اتحاد مثلثی تشکیل هدانه و کسی ره از سوی ماری از تبار صفویون بی‌یه ره به نام شاءاسماعیل سوم به شائی بیتنه. ولی چون هیچ اتا از وشون شه ره از دیگری کمتر ندونستنه، ناچار به جنگ‌ئون دله‌یی روی بی‌یاردنه. آخرسری کریم‎خان بتونسته پس از شونزده سال موبارزه دایمی بر تمومی شه حریفون از جمله ممدحسن‌خان قاجار و آزادخان افغان غلبه هاکنه و صفحات مرکزی و شومالی و غربی و جنوبی ایران ره شه اختیار بَیره. وه به انگلیس‌ئون روی خِش نشون ندائه و همیشک گاته وشون خانّه ایران ره مثل هند هاکنن. ونه برار، صادق‌خان، هم موفق بیّه سال ۱۱۸۹ هجری قمری بصره ره از حکومت عوثمانی بَیره و به این ترتیب، نفوذ اوامر ایران ِدولت ره سراسر اروندرود و بحرین و جنوبی جزایر فارس دریامونا(=خلیج فارس) سر مسلم هاکنه.
منبع
رج:ایران تاریخ
قطعنومه ۷۴۹ امنیت شورا
قطعنومه ۷۴۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۷ آوریل ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره یوگوسلاوی سوسیالیستی فدرال جوموری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۶۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
امامزاده حبیب‌الله
امامزاده حبیب‌الله اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. امامزاده حبیب‌الله مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان حسن رضا، روستای کوکنده هسته. این بنا ۱۷۷۹۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۲-۱۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
قطعنومه ۱۸۱۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره غربی صحرای وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۸۸۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
پیراقوم
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۵۶۹ نفر (۳۰۷خانوار) بی‌یه.
منابع
پیراقوم
قطعنومه ۱۱۸۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره کرواسی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۰۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آنی دگروت
آنی دگروت  نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کلیک‌سر
کلیک سر، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، در بخش دابودشت و در کیلومتر2جاده فریدونکنار قرار داینه، ونه جمعیت 695 نفر (187خانوار) هسه.
گده‌کهریز
گده‌کهریز، اتا روستای نوم هسته از توابع مرادلو ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۹۴ نفر (۱۱۲خانوار) بی‌یه.
منابع
گده‌کهریز
۵ فروردین
۵ فروردین هجری شمسی، مساوی ۵ پیتک تبری تقویم.
بمردون
رج:فروردین
کلود تیلیه
کلود تیلیه رمان‌نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
رستمکلا
رِستِم کِلا مازرون اوستان ره اتا شهر هسته که بهشهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۱۱٬۶۸۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:مازرون اوستان شهرون رج:بهشهر شهرستان
شریعت‌آباد
شریعت آباد، روستائی هسه از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان دابوی جنوبی دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۹۵ نفر (۱۹خانوار) هسه.
منابع
شریعت آباد
.org
.org اتا اینترنتی دامنه هسه که وه ره سازمانون کار زننه.
ساموئل بکت
ساموئل بکت نویسنده، شاعر و دراماتورژ قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:ایرلند نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
شاهنومه شاءطهماسب
منبع
شاهنومه طهماسبی رج:صفویون
چهل تن تکیه
چهل تن تکیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. چهل تن تکیه مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان حسن رضا، روستای کوکنده هسته. این بنا ۱۷۷۹۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۲-۱۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون تکیه‌ئون
تپراقلو
تپراقلو، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۸۸۸ نفر (۱۸۹خانوار) بی‌یه.
منابع
تپراقلو
چله شو
چلّه شو یا یَلدا شو یا شب چلّه سالِ جورترین شو نسوجر گردی لاپّه بنه دله هسه. اینتا شو ۳۰ آذر ِآفتاب مار بوردن گادِر جه شروع وانه (آخرین روز پاییز) اُ تا خرتیج ِدربموئن ِروج ۱ دی (اولین روز زمستون) بئوته بونه. ایرانیون و خله دیئر اقووم چلّه شو ره جشن گیرنه. اینتا شو نِسوجِرِ گردی لاپّه دله زمسّونی انقلاب جه دیگادِر هسه اُ همینسه این تمن په هرچی گذرنه روج جورتر بونه اُ شو کِتاتر.
نوم
واژهٔ «یلدا» ریشهٔ سریانی دارنه و به‌ معنای «به دنیا بیئموئن» و «تولد» هسه. منظور از تولد، ولادت خورشید (مهر/میترا) هسه. رومیان آن ره ناتالیس آنایکتوس یعنی روز تولد مهر شکست‌ناپذیر گتنه. ابوریحان بیرونی از اینتا جشن با نوم «گت میلاد» نوم بورده و منظور از آن ره «میلاد خورشید» دونسته‌.
پیشینه
چله و جشن‌هایی که در اینتا شو برگوزار بونه، اتا سنت باستونی هسه. مردم روزگارون دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی اونا ره تشکیل داهه و در طول سال با سپری بیّن فصل‌ها و تضادهای طبیعی خوی داشتنه، بر اثر تجروبه و گذشت زمون تونسنه کارا و فعالیتای خود ره با گردش خورشید و تغییر فصلا و بلندی و کوتاهی روز و شو و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم هکنن.
اونا ملاحظه هکردنه که در بعضی روزا و فصلا روزا بسیار بلند بونه و در نتیجه در اون روزا، از روشنی و نور خورشید بیشتر تونسنه استفاده هکنن. اینتا اعتقاد پدید بی ئموئه که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بیئه و با تاریکی و ظلمت شو در نبرد و کشمکش‌نه. مردم دوران باستون و از جومله اقوام آریایی، از هند و ایرانی - هند و اروپایی، دریافتنه که کوتاه‌ترین روزا، آخرین روز پاییز و شب اول زمستون هسه و بلافاصله پس از اون روزا به تدریج بلندتر و شوها کوتاهتر بونه، از همین رو اونره زایش شو خورشید گتنه و آنره آغاز سال قرار هدانه. بدین‌سون در دوران کهن فرهنگ اوستایی، سال با فصل سرد شروع بیه و در اوستا، واژه Sareda, Saredha «سَرِدَ» یا «سَرِذَ» که مفهوم «سال» ره افاده کنه، خود به معنای «سرد» هسه و اینتا به معنی بشارت پیروزی اورمزد بر اهریمن و روشنی بر تاریکی هسه. در آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، ص ۲۵۵، از روز اول دی ماه، با عنوان «خور» نیز یاد بیّه و در قانون مسعودی نوسخه موزه بریتانیا در لندن، «خُره روز» ثبت بیّه، اگرچه در برخی منابع دیگر «خرم روز» نامیده بیّه. در برهان قاطع ذیل واژه «یلدا» چنین بیئموئه:
تاریکی نماینده اهریمن بیئه و چون در طولانی‌ترین سال شو، تاریکی اهریمنی بیشتر هسه، اینتا شو برای ایرانیون نحس بیئه و چون فرا رسیئه،تش روشن کردنه تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیطانی نابود بوّه و فرار هکنن، مردم گرد هم جمع بینه و شو ره با بخردن، نوشیدن، شادی و پایکوبی و گپ به سر ایاردنه و ویژه سفره پهن کردنه، هراونچه  تازه میوه فصل که نگهداری بیئه وخشک میوه در سفره اشتنه. سفره یلداشو، «میَزد» Myazd نوم داشته و شامل میوه‌های تر و خشک، نیز آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان، «لُرک» Lork که از لوازم این جشن و ولیمه بیئه، به افتخار و ویژگی «اورمزد» و «مهر» یا خورشید برگوزار بیئه. در آیینای ایرون باستون برای هر مراسم جشن و سرور آیینی، سفره ای پهن کردنه که بر اون افزون بر آلات و ادوات نیایش، مانند تشدون، عطردون، بخوردون، برسم و غیره، برآورده‌ها و فراورده‌های بخردنی فصل و خوراکای گوناگون، مقدس خوراک مانند «می‌زد» نیز بشته بیئه.
ایرانیون گاه یلداشو ره تا دمیدن پرتو پگاه در دامنهٔ کوه‌های البورز به انتظار باززاییده بین خورشید نیشت بینه. برخی در مهرابه‌ها (نیایشگاه‌های پیروان آیین مهر) به نیایش مشغول بینه تا پیروزی مهر و شکست اهریمن ره از خداوند طلب هکنن و شوهنگام دعایی به نوم «نی ید» ره خونسنه که دعای شکرانه نعمت بیئه. روز پس از یلداشو(یکوم دی ماه) ره خورروز (روز خورشید) و دی گان؛ گتنه و  استراحت کردنه و تعطیل عمومی بیئه (خرمدینان، این روز را خرم روز یا خره روز گتنه).خورروز در ایرون باستان روز برابری انسانا بیئه در اینتا روز همگان از جومله پادشاه لباس ساده پوشیئه تا یکسون به نظر بیئن و کسی حق دستور هدائن به دیگری ره نداشته و کارها داوطلبانه انجام می‌گرفتگیته نه تحت امر. در اینتا روز جنگ هکردن و خونریزی حتا بکوشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بیئه اینتا موضوع ره نیروهای موتخاصم با ایرانیون نیز دونسنه و در جبهه‌ها رعایت کردنه و خونریزی به طور موقت متوقف بیئه و بسیار بدیه بئیه که همین قطع موقت جنگ به صلح طولانی و صفا تبدیل بئیه. در اینتا روز بیشتر از این رو دست از کار کشینه که نخاسنه احیانن مورتکب بدی بوّن که آیین مهر ارتکاب هر کار بد کوچک ره در روز به دنیا بیئموئن خورشید ره بسیار گت گناه اشمرسنه. ایرانیون به سرو به چشم مظهر قدرت در برابر تاریکی و سرما اشانه و در خورروز در برابر اون اسینه و عهد کردنه که تا سال بعد اتا سرو دیگر بکارن.
.com
.com اتا اینترنتی دامنه هسه که وه ره شرکتون کار زننه.
چله شو
جشن یلدا و مرسوم عادات ایرون دله
در آیین کهن، بنابراتا سنت دیرینه آیین مهر شاهون ایرونی در روز اول دی‌ماه تاج و تخت شاهی ره بر زمین اشتنه و با اسپه جامه‌ به صحرا شینه و بر اسپه فرش نیشست بینه. دربونا و نگهبونا کاخ شاهی و (ایرانیون برده نداشتنه / پیرایش ) خدمت‌کارون در سطح شهر آزاد بینه و مثل دیگرون زندگی کردنه. رئیس و مرئوس، پادشاه و مردم عادی همگی یکسون بینه. البته درستی این امر تایید نیّه و شاید افسانه‌ای بیش نباشه. ایرانیون در اینتا شو باقی‌مانده میوه‌هایی ره که انبار هکرده بینه به همراه خشکبار و تنقلات خردنه و دور هم دور تش نیشت بینه تا سپیده دم بشارت روشنایی هده زیرا به زعم آنان در اینتا شو تاریکی و سیوهی در اوج خد هسه. جشن یلدا ایرون دله امروز نیز با گرد هم بیئموئن و شونشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگوزار بونه. آیین یلدا شو یا چله شو، بخردن آجیل مخصوص، هندوانه، کنس،انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون هسه که همه جنبهٔ نمادی دارنه و نشونهٔ برکت، تندرستی، فراوونی و شادکامی هسنه.اینتا شو دله حاضرون با انتخاب و بشکستن اغوز(گردو) از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی کننه.
استان کوردستان
در کوردستان نیز مانند سایر مناطق کوهستانی ایرون اینتا آیین تاریخ کهنی دارنه.
استان بوشهر
مردم استان بوشهر نیز همچون دیگر هموطنان ایرونی، اینتا آیین کهن ره با بوردن به خنه گتترا گذروننه. هندوانه دریلدا شو در بوشهر کاربرد زیادی دارنه.
استان مازندران
به زبان مازندرانی شب چله را چله شو می گویند. اهالی مازندارن این شب را پر خیر و برکت می دانند و زنان مازنی برای این شب از صبح تدارک دیده و تنقلات و شام برای چله شو آماده می کنند. در چله شو حتما باید شام پلو باشد. خانواده ها دور هم جمع شده و به خوردن هندوانه، ماست، آجیل، میوه های فصل و... می پردازند و معتقدند که خوردن ماست و هندوانه باعث می شود در فصل زمستان، احساس سرما نکنند. "پشت زیک" شیرینی خوشمزه و سنتی که از کنجد و شکر درست میشود و از شیرینی های مرسوم چله شو است.
در اینتا شو همه مردم به شه گت پدر خنه و گت مار خنه شینه و ضمن دور هم نشینی و بخونسّن فال حافظ و فردوسی خوانی به بخردن تنقلات و میوه جات به ویژه انار و هندوانه و کنس (ازگیل) مشغول بینه و با بخردن و نوشیدن و بشدوسن حرفا و داستانای گترا شو ره به سواحی رسننینه و معتقد بینه که سواحی بعد از چله شو روز پیروزی خورشید بر سیوهی و تاریکیا هسه.اتا دیگر  مراسم ازاینتا انتخاب و بشکستن اغوز(گردو) از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی کننه.
استان گیلان
در گیلان هندوانه ره حتمن فراهم کننه و معتقدنه که هر کس در چله شو هندوانه بخره تابستون دله احساس تشنگی نکنه و  زمستون دله سرما ره حس نکنه. «آوکونوس » یا به مازندرانی اوکنساتا دیگر از بخردنی‌هایی هسه که این منطقه دله  یلدا شو دله رواج دارنه و به روش خاصی تهیه بونه. در فصل پاییز، کنس ازگیل خام ره در خمره کننه، خمره ره پر از او کننه و اتا کمه نمک هم به اون اضافه کننه و در خم ره وننه و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اتاق الننه. کنس سفت و خام، پس از مدتی بئپد و اودار و خوشمزه بونه.که مازندرون دله وه ره گننه کنس او. آوکونوس در اغلب خانه‌های گیلان تا بهار آینده پیدا بونه و هر وقت هوس هکنند ازگیل تر و تازه و پخته و برسیه و خوشمزه ره از خم بیرون ئیارنه و اون ره با گلپر و نمک در آفتاب دله خرننه.(آو= آب و کونوس = کنس یا همون ازگیل). در گیلان در خانواده‌هایی که در همون سال پسرشون ره داماد یا نامزه هکرده‌نه رسم هسه که طبقی خانواده نوعروس وسّه راهی هکنن. در اینتا طبق میوه‌ها و خوراکی‌ها و تنقلات ویژه چله شو به زیبایی در اطراف آراسته بونه و در وسط طبق هم اتا گت ماهی (معمولاً اسپه ماهی ) تازه و نئپد همراه با تزیین سبزیجات قرار گیرنه که معتقدنه باعث خیر و برکت و فراوانی روزی تازه  داماد و اروس و همچنین سلامت و باروری نوعروس می‌گردد.
خوراکیون
کنس و انار و هندوانه جزو موهم ترین ملزومات چله شو هسنه. همچنین آجیل چله شو نیز ایرون دله خله طرفدار دارنه.
قطعنومه ۷۵۰ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۰ آوریل ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۶۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
قطعنومه ۱۸۱۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ مه ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۸۹۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
پل گادن
پل گادن نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
استیون سوتلوف
استیون سوتلوف (بزائه‌ی 11 می 1983 – بمرده‌ی 2 سپتامبر 2014) اتا آمریکایی-ایسراییلی خورنگار بی‌یه. سال 2013 وه ره سوریه‌ی دله‌یی جنگ سَره، حلب دله بَدزدینه و داعش وه ره داشته. 2 سپتامبر 2014, اتا ویدیو اینترنت دله تَنِک بَیّه که سِراق دائه داعشیون ونه سَر ره وِرینّه.
بن بنویشت
رج:خورنگارون رج:گت مردمون امریکا
آرثوسا ئوشار
ئوشار آرثوسا (انگلیسی:Arethusa Falls) ئوشاری هسته که ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 140 ft هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
ژیل کارپونتیه
ژیل کارپونتیه نویسنده و ویراستار قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
قطعنومه ۳۰۲ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۴ نوامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سنگال شکایت ِخوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۰۱‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ژیل کارپونتیه
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۳۰۲ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کنتاکی
کنتاکی اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت جنوبی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا فرانکفورت، کنتاکی هسته. این ایالت ۴۳۸۰۴۱۵ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۱۰۴۶۵۶ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۱ ژوئن ۱۷۹۲ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر لویی ویل هسته.
بیرون بگردستن
رج:کنتاکی رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای جنوبی ایالتون
دنیای گت موزه‌ئون فهرست
واتیکان موزه ۴٬۳۱۰٬۰۸۳ نفر بازدیدکان جه سال ۲۰۰۷ و تایوان ملی موزه، تایپه دله، این فهرست دله دنینه.
منابع
رج:فهرستون *
پروسپه مریمه
پروسپه مریمه نویسنده، مورخ و باستان‌شناس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
.biz
.biz اتا اینترنتی دامنه هسه که کارون سر وه ره کار زننه.
قطعنومه ۱۱۸۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۶ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۰۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سمسکنده
سمسکنده اتا گتِ مَله هسته که دِ تا بخش جه تقسیم وانه:
.net
.net اتا اینترنتی دامنه هسه که وه ره شرکتونی که اینترنت سر کار کننه، کار زننه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
گنلوجه
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۵۷ نفر (۵۶خانوار) بی‌یه.
منابع
گنلوجه
چنذانق
چنذانق، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۲۸ نفر (۱۴۴خانوار) بی‌یه.
منابع
چنذانق
.gov
.gov اتا اینترنتی دامنه هسه که دولتی سازمانون وه ره کار زننه.
آرو ویکوژی ئوشار
ئوشار آرو ویکوژی (انگلیسی:Aruvikkuzhy Falls) ئوشاری هسته که کرالا، هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 100 ft هسته.
منابع
رج:هند ئوشارون
قطعنومه ۷۵۱ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۴ آوریل ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۶۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سیکان پل
سیکان پل اتا تاریخی پـِل هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. سیکان پل مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان سیاه رود، روستای درویش محمد شاه هسته. این بنا ۲۱۹۹۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون پل‌ها
فریدون پوررضا
فریدون پوررضا (بزائه‌ی ۳ مهر ۱۳۱۱ - بمرده‌ی ۲۳ فروردین ۱۳۹۱) گیلکی خوننده و موسیقیدون بی‌یه.
زندگینامه
وه یونس دردشتی، سعادتمند قمی و غلامحسین بنان پَلی چن وقت موسیقی ره یاد بَییته و سال ۱۳۳۳ کار تعزیه ره علی به کیش همراهی شروع هاکرده. وه همون سال اتا نمایشنومه تیاتر وسّه بنویشته که اجرا بیّه.
شیش سال په‌یی‌تر رادیو گیلون ِامتحان خونندگی دله اول بیّه و رسماً شه کار ره شروع هاکرده. اردیبهشت ۱۳۵۰ جه تلویزون دله بورده و به عنوان پژوهشگر سیمین دانشور، محیط طباطبائی، منوچهر آتشی، محمود عنایت، ایرج افشار و بعضی اساتید دیگه همراهی تهران دانشگاه جه وه ره برسینه لندن.
وه سال ۱۳۶۷ رشت دله شه اولین کنسرت ره اجرا هاکرده. از اون گادِر شهرون مختلف من‌جمله شیراز، همدان، آلمان، رشت و تهران دله ات‌سری کنسرت بی‌یشته. دِتا کاست «می‌گیلان» و «گیله لو» ونه آثار مهم جه هستنه. سال ۱۳۷۹ سریال پس از باران تیتراژ ره اجرا هاکرده که اون سال دله ایران ِسریال‌های بتّرین تیراژ بگردسته.
منابع
رج:گت مردمون گیلون رج:گیلکی خوننده‌ئون
.edu
.edu اتا اینترنتی دامنه هسه که آموزشی سازمانون وه ره کار زننه.
ادگار کینه
ادگار کینه نویسنده و مورخ قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
موئای
موئای یا موآی ات‌سری آدم‌مونا سنگ نوم هسته که ایستر جزیره دله درنه. این سنگ‌ها ۲۸۸تا هستنه که ات‌سری گت-گت ِکاتی، که وشون ره «آهو» گانّه، سَر کَتِنه. ۶۰۰تا موئای دیگه هم درنه که تموم جزیره دله دکلستونه.
رنه شار
رنه شار شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
موئای
بین ۵۰ تا ۱۵۰ نفر لازم بی‌یه تا هر اتا موئای ره تکون بَدِن. بعضی موئای‌ها ات‌تی کلاه یا تاج دارنه که محققون گانّه قدیمی مردِم وسّه اینان مقدس بی‌یه. این مجسمه‌ها دقیقاً میِّن نی‌یه که کِی بساته بَیینه ولی حدس زنّه که مابین ۱۵۰۰-۱۷۰۰ و ۱۰۰۰-۱۵۰۰ میلادی وشون ره بسات‌بوئن. تقریباً ۹۵٪ این موئای‌ها کلین یا آتشفشونی سنگ جه بساتونه.
رنه شار
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
موئای
منابع
رج:موجستمه‌ئون
.info
.info اتا اینترنتی دامنه هسه که اینترنتی سایتونی که ایطلاعاتی هسنه وه ره کار زننه.
قطعنومه ۱۱۸۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره غربی صحرا وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار سیمیل‌کامین
ئوشار سیمیل‌کامین (انگلیسی:Similkameen Falls) ئوشاری هسته که بریتیش کلمبیا، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 25 ft هسته.
قطعنومه ۱۸۱۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۲ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۰۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ایزومی، اوساکا
ایزومی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۷۹٬۳۵۲ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۸۴٫۹۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۱۱۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۶-۰۹-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:اوساکا شهرون
بیزکی تکیه
بیزکی تکیه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بیزکی تکیه مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان حسن رضا، روستای بیزکی هسته. این بنا ۲۱۹۹۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:جویبار تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون تکیه‌ئون
لورانس کوسه
لورانس کوسه روزنومه‌نگار و رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
میرزا پچیک خان
میرزا کچیک خان جنگلی (۱۲۵۷ - ۱۱ آذر ۱۳۰۰ هجری خارشیدی), موبارز اینقیلاب مشروطه ئو سردار جونبش جنگل ئو ایران شوروی جمهوری (همینتی مئروف به: جه موری سوسیالیستی گیلون ئو جه موری سِرخ جنگل) میللی شورائونِ صدر بیه. میرزا کچیک خان اصالتا کرد رشوندی بیه و وه خاندان ابتدا کردستان دوینه و بعد به الموت بیمونه و بعد راهی رودبار بوینه و بعد هم ساکن رشت بوینه.
منابع
رج:مشروطه دوره رج:ایران سیاستون
قطعنومه ۳۰۳ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۶ دسامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هند-پاکستون ِمسئله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۰۸‌ام دله ۱۱تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۴تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
.name
.name اتا اینترنتی دامنه هسه که شخصی سایتون سر کار شونه.
قطعنومه ۳۰۳ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
.cat
.cat اتا اینترنتی دامنه هسه که کاتالونی زوون سر کار شونه.
احمد کسروی
احمد کسروی تبریزی (۸ مهر ۱۲۶۹، ۲۰ ایسفند ۱۳۲۴) چه‌کوت‌نویس، زوونشیناس ئو پژوهشگر برجسته ئیرانی بیه. اتّا کیتاب وه به ایسم‌ئون تاریخ مشروطه ئیران از موهم‌ترین آثار مربوط به تاریخ جونبش مشروطه‌خوائی ئیران هسته ئو هنوز به وشون ایستیناد وانه. کسروی جوونی زمون به رائ ملّـائی شیعیون دربموئه ولی به دلائلی مودتی پس از بوردن به تهران عبا ئو عمامه‌ش ره کینار بیشته ئو در عدلیه ایستیخدام بیه ئو بعد از مودتی به خوزستان مونتقل بیه. وه مودتی بعد از عدلیه برکنار بیه ئو وکیل دعاوی بیّه. کسروی نشریه پیمون ئو پس از بیتن ئیران ئو برکناری رضاشا ، نشریه پرچم ره مونتشرهکرده ئو وشون دله به درباره دیدگاه‌ئون خادش مربوط به دین ئو زوون ئو باورون ئیرانیا بائوته. کسروی حزب یا جمئیتی هم تشکیل هدائه ئو وه ره باهماد آزادگون ایسم هدا. وه ساختمون کاخ دادگوستری تهرون دله توسّوط فدائیان ایسلام به ایتّیهام الحاد ئو ارتداد، با ضربه‌ئون موتعدد چاقو به قتل برسیه.
رضی‌آباد
رضی‌آباد، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۷۲ نفر (۶۲خانوار) بی‌یه.
منابع
رضی‌آباد
وِشم
وِشِم یا دول یا میز مردهای ِبَدِن اتا قسمت هسته که ونجه وَچه دِنیا یارنه و میزِنّه (= شاش کانّه). دول، بدن دله اورگانی هسته که تولید مثل وسه دره. ونه زیر بلی (= خایه) دَره که اسپرم تولید کِنه. اسپرم که تولید بیه، اته لوله جه به محفظه‌ای که ونه نوم «وزیکول سمینا» هسته، شونه و ونه جا کوت بونه. اما این اسپرم همینتی اونجه نشونه، بلکه منی دله انبس وونه و اونجه شونه.
قطعنومه ۷۵۲ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۵ مه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۷۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ساعت گل
ساعِت ِگـُل ات‌جور گُلدار ِگیاه هسته که وبیشته آمریکا و آفریقای ِاستوایی جائون رشد کانده. این گیاه ِرشد سریعهو ونه انباره هم بلند هسته و بالاشوئه که بنشنه همینسه ونجه راحِت قلمه بَییتن.
منابع
رج:گل رج:گیاهون
آسبستوس کریک ئوشار
ئوشار آسبستوس کریک (انگلیسی:Asbestos Creek Falls) ئوشاری هسته که ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 950 ft هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
قطعنومه ۱۸۱۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۲ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۰۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
گون‌پاپاق علیا
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۰۸ نفر (۳۸خانوار) بی‌یه.
.int
.intr اتا اینترنتی دامنه هسه که جهانی سایتون سر کار شونه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
شارل آگوستن سنت بوو
شارل آگوستن سنت بوو نویسنده، شاعر و منتقد ادبی قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ژان-پل دوبوا
ژان-پل دوبوا نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
ممدرضا آقاسی
ممدرضا آقاسی مداح و ترانه‌سرای مذهبی شیعه، به خصوص واقعه کربلا وسّه، متولد ۴ فروردین ۱۳۳۸ تهران. وه به دلایل شخصی ادامهٔ تحصیل ندائه و مدرک سوم راهنمایی داشته. آغاز کار ترانه سرایی وه سال‌ئون ۵۱ و ۵۲ محافل شعرخوونی دله شروع بیه. ممدرضا آقاسی با شروع جنگ ایران و عراق به جبهه‌ئون جنگ بورده و اونجه هم شعر بائوتن ره دمباله بیته. وه سن ۴۶ سالگی، به علت بیماری قلبی تاریخ ۳ خرداد ۱۳۸۳ بمرده.
منبع
رج:فارسی شاعرون رج:ایران نویسندگون
بیزکی سقانفار
بیزکی سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بیزکی سقانفار مازرون استان و جویبار شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان حسن رضا، روستای بیزکی هسته. این بنا ۲۲۰۳۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۶-۱۲-۲۶ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
کونسکوولا
کونسکوولا اتا از دهات لنون (لهستون) ره جنوب‌شرقی دله، جا بیته پولاوی و لوبلین ره میون، کوروف پلی، کوروکا رود کنار هم ونه جائه. ونه دله ۲۱۸۸ آدم نیشتنه. (میلادی ۲۰۰۴ دله، مازرونی ۱۵۱۶ سال)
نوم
کونسکوولا دگاردی‌یه (=ترجمه) «اسب ره خاسه» بونه، ولی ونه نوم ولا جه بومنه-اتا ده نوم هسه- کونسکوولا ره ۱۴۴۲ تبری دله بائوتنه.
داییا لینک‌ئون
رج:لهستون شهرون
کمی‌آباد
کمی‌آباد، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
منابع
کمی‌آباد
لوئیزیانا
لوئیزیانا اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت جنوبی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا باتون‌روژ هسته. این ایالت ۴۶۰۱۸۹۳ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۱۳۵۶۵۸ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۳۰ آوریل ۱۸۱۲ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر نیواورلئان هسته.
بِریمْ بگردستن
رج:لوئیزیانا رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای جنوبی ایالتون
رینگو استار
منابع
رج:بریتانیا خوننده‌ئون رج:بیتلز
.jobs
.jobs اتا اینترنتی دامنه هسه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
روژه ژیلبر-لکونت
روژه ژیلبر-لکونت شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۱۱۸۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قدیم یوگوسلاوی و مقدونیه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار سیرووانی
ئوشار سیرووانی (انگلیسی:Siruvani Waterfalls) ئوشاری هسته که بریتیش کلمبیا، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 52 متر هسته.
قطعنومه ۳۰۴ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ دسامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: عربی متحده امارات  هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۰۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۷۵۳ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۸ مه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: کرواسی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۷۶‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
.mil
.mil اتا اینترنتی دامنه هسه که نظامی سایتون سر کار شونه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
قطعنومه ۱۸۱۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۱ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره افغانستان وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۰۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کلار تپه
کلار تپه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ دِ هزار سال پیش از میلاد تا اسلامی دوره جه رسنه. کلار تپه مازرون استان و چالوس شهرستان دله دره. ونه آدرس دهستان کلاردشت، ۵۰۰ متری روستای سراب هسته. این بنا ۴۸۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۴۴-۰۹-۱۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:چالوس تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
سد دربند
سد در بند
استحكامات در بند كه زمون شاهنشاهي  خسرو انوشيروان  بساته بئي يه  اتا ديوار خله بلند سنگي هسه كه به درازي چهل كيلومتر از كوه تا كرانه  درياي مازندران يا  درياي كاسپين امتداد داشته و خط دفاعي خله مستحكمي در برابر سوارون مهاجم دشمن به شمار شيه.اينتا ديوار كه از خله گت  تخته سنگ بساته بئي يه هيجده تا بيست متر ارتفاع داشته.سي برج بر فراز اينتا ديوار قرار بيته بيئه.اينتا ديوار سه تا دروازه آهني داشته كه اتا دروازه اون به دريا وا بيئه.
خزران و تركان جهت همكاري با هراكليوس به دژ در بند حمله هكردنه. .براي آگاهي ويشتر در باره خزران مطالب زير از دانشنامه بزرگ شوروي نقل بونه:سرزمين خزر از اتا ور به حاشيه غربي درياي مازندران تا روخنه سولاك و از شمال داغستان تا مسير سفلاي روخنه دن در نزيكي مسير سفلاي روخنه ولگا بيه.خزران در سده چهارم ميلادي پس از حمله هونا در شرق اروپا ظاهر بينه و در دهه هفتم و سده ششم ميلادي به تبعيت خاقانات ترك در بيئمونه و از اين پس در اقوام ترك مستحيل بينه.در سده هفتم ميلادي پس از سقوط و انهدام تركان خزران ش خاقانات ره جداگانه در مسير روخنه ولگا و شمال قفقاز تاسيس هكردنه.در سده هفتم ميلادي خزران كه مردم كوچ نشين بينه بلغاراي ساكن كرانه درياي آزوف ره ش تابع هكردنه و نواحي ساحلي داغستان و بخشي از سرزمين آلان و آلبانيا ره به تصرف در بياردنه.به سال 735 ميلادي تازيان از طريق تنگه داريال به سرزمين خاقانات خزر حمله هكردنه و سپاه خزران ره منهدم هكردنه و دين اسلام ره در سرزمين خزران رواج هدانه.بخشي از خزران آئين يهود داشتنه.خزران تا سده هشتم ميلادي با دولت روم شرقي در رابطه بينه.در اواخر سده هشتم و اوايل سده نهم ميلادي آئين يهود دين رسمي خزران بيه.از پايان سده دهم ميلادي خزران به نابودي و انهدام دكتنه و ديگه اثري از اونا بر جاي نمونسه.زوون خزران بطور دقيق معلوم و مشخص نيه.برخي از مأخذ زوون خزران ره مشابه زوون بلغارا دونسنه
منابع
رج:مازرون دریا رج:روسیه تاریخ
اوژن سو
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
نیار
نیار، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
.mobi
رج:اینترنتی دامنه ئون
نیار
جمعیت
اینتا روستا، شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۸۴۰۵ نفر (۲۲۱۸خانوار) بی‌یه.
مازافا
مازافا، اتا روستای نوم هسته از توابع مرادلو ِبخش، مشگین شهر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، ارشق غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۶۲۱ نفر (۱۴۴خانوار) بی‌یه.
.museum
.museum اتا اینترنتی دامنه هسه که موزه ئون سر کار شونه.
مازافا
منابع
مازافا
.museum
رج:اینترنتی دامنه ئون
مینو، اوساکا
مینو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۷٬۷۵۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۷٫۸۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۶۷۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۶-۱۲-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:اوساکا شهرون
پیر پرن دو شاسایین
پیر پرن دو شاسایین شاعر و رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
.pro
.pro اتا اینترنتی دامنه هسه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
لنین
ولادیمیر ایلیچ لنین '' (روسی جه: Владимир Ильич Ленин)''‏ (۱۹۲۴-۱۸۷۰) اتا تئوریسین بی‌یه که کمونیستی تئوری چی‌یه، وه رهبر انقلاب ۱۹۱۷ روسیه(انقلاب اکتبر) و ساجنده‌ی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بی‌یه.
منابع
رج:گت مردمون روسیه رج:شوروی رهبرون
ادبیات شفاهی
ادبیات شفاهی به سنتای شفاهی به جا بمونسه از گذشته اشاره داينه که مشتمل بر گونه‌ئون موتفاوتی مثل حماسه، شعر و نمایشنومه، داستانای قومی، تصنیف، افسانه، لطیفه و دیگر گونه‌های قومی و محلی (فولکلور) بونه. اینتا نوع ادبیات در هر جامعه‌ای وجود داينه و نتومی وه ره محدود به جوامع باسواد و یا متمدن بدونيم. ادبیات شفاهی معمولن توسط فولکلورشناسون و یا دانشمندونی که به مطالعات فرهنگی و ادبیات قومی پردازننه مثل زوونشناسون، انسان‌شناسون و حتا جامعه‌شناسون مورد تحقیق و بررسی قرار گينه.
منابع
رج:ادبیات
قطعنومه ۷۵۴ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۸ مه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: اسلوونی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۷۷‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۱۸۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره گرجستون وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آسبستوس ئوشار
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
چای خوران کاخ
په‌نویس
رج:چالوس تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
ویکی‌پدیا
ویکی‌پدیا چچی‌یه
ویکی‌پدیا اتا دانشنومه‌ای هسّه که داوطلبون ِکایری (=همکاری) جه بنويشته وانه و ونه مقالات ره هر کس تونده دَچینه (=ویرایش هاکنه) یعنی که همه تونّه ونه مقالات ره بنویسن و دَچینن.
نوشتارون ِبررسی ره گروهی مدیریت جه انجام دِنّه. کسونی که این سایت دله نویسنّه درواقع درنه سعی کانّه که شِه هم‌زبونون ره کومک هاکِنن تا اتا جهونی دانشنومه، که گت‌ترین دانشنومه دنیا دله هسته، ره شه زبون جه وردگاردنن (=ترجمه هاکنن).
ویکی‌پدیا دله اون‌چی که دِرِست هسته و ونه درست بی‌ین ثابت بیّه ره انجام دِنّه؛ نا اون‌چی که دموکراسی حکم هاکنه. چون رای‌گیری بتونده اتا فاحش ِاشتباه ره دِرِست سِراق هاده ولی اجماع دله فقط اون‌چی که دِرست هسته، مَیِّن وانه.
ویکی‌پدیا اتا مشارکت‌پذیر ِپروژه هسته و ونه کارورون سراسر جهون جه هستنه. هرکسی بتونده ونه رشد وسّه کومک هاکنه. هیچ اجباری هم داوطلبون وسّه وجود ندانّه که اتا کار ره انجام هادن و همه‌چی ره شه دِلِوِس انجام دِنّه، ولی اگه ات کار هاکنن که قوانین په‌روو نواشه، اون کار وردگاردنی‌یه وانه.
تاریخ
انگلیسی ویکی‌پدیا اولین بار وسّه ۲۵ دی ۱۳۷۹ بنويشته بيّه. اسا ویکی‌پدیای پروژه ره اتا غیر انتفاعی بنیاد که ونه نوم ویکی‌مدیا هسته ساپورت کانده. ویکی‌پدیا مدخل‌ها سالنومه‌ئون، جوغرافیایی فرهنگ‌ئون و دایره‌المعارفون واری هستنه. ونه هدف جهونی بساتن و انتشار اتّا آزاد دانشنومه تموم زوون‌ها جه هسته.
زوون‌ها
زوون‌های مختلف موستقلاً کار كانّه و همدیگه جه وصل نينه و فقط کلّی سیاستون («بی‌طرفی» واری) هستنه که همه جا ات‌جورنه. با اینکه مقاله‌ها و تصاویر بین زوون‌ها اشتراک بی‌یشته نَيینه ولی ارتباط وشون ِمیون کماکان غیرمستقیم پیدا وانه و وشون خله هم همدیگه جه سِوایِ‌‎سِوا نینه.
بیرون بگردستن
رج:مدیاویکی رج:سایت‌ئون
فاشیسم
فاشیسم اتی رادیکال و ناسیونالیست دیکتاتوریون نوم هسته  که اوایل قرن بیستم اروپا دله مطرح بیّه. فاشیسم اول ایتالیا جه شروع بیّه و طول جهونی جنگ اول گسترش پیدا هاکرده. فاشیستون لیبرالیسم، مارکسیسم و آنارشیسم جه مخالف هستنه و اتی افراطی-راستِ گروهون دله جا گیرنه.
فاشیستون گاتنه لیبرال دموکراسی دیگه نتونده دنیا ره پیش بَوِره و لازم هسته که اتا توتالیتر حزب، نازی حزب واری، دوائه تا مردم ره اقتصاد و جنگ وسّه متحد هاکنه. وشون گاتنه کشور ونه اتا گتِ رهبر —اتا دیکتاتور سَرآدم که فاشیسمِ حزبِ هیئت رئیسه جه انتخاب بَوو — ونه وحدت ملی و حفظ ثبات و نظم جامعه ره بوجود بیاره. فاشیسم این که خشونت نخاش هسته ره اعتقاد نداشته و گاته خشونت و جنگ و امپریالیسم جه بنشنه ملتون ره دِباره قدیم واری بازسازی هاکردن و وشون ره گسترش هدا. فاشیستون مدافع اتی مخلوط اقتصاد بینه تا اینتی خودکفایی جه بَرِسِن و همینسه اقتصاد دله دخالت کاردنه و بعضی تولیدکَرون ره حمایت کاردنه.
جهونی جنگ دوم تموم بیّه په، سال 1945 تاسا این کلمه دیگه اتی نخاش معنی دِنه و حزبون خله-خله محدودی وجود دارنه که شه ره فاشیست معرفی هاکنن و اسا کلمات نئو-فاشیست یا پست-فاشیست کم و بیش فاشیستی حزبون و جریانی که هَنتا وجود دارنه وسّه استفاده وانه.