cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مالی
مالی ِشمالی قسمتون دله ژانویه ۲۰۱۲ جه درگیری‌هایی شروع بیّه و ازواد ِطرفدارون تجزیه‌بِخا بَیینه. ۲۲ مارس ۲۰۱۲ ات‌سری سرباز ریاست‌جمهوری کاخ ره بَییتنه و کودتا اعلام هاکردنه. روز ۶ آوریل ۲۰۱۲ ازواد شه استقلال و سِوا بَیّن ره اعلام هاکرده. ولی القاعده وشون ره کنار بَزوئه و وشون شه بخاستی جه مجبور بَیینه که کوتا بِئِن. اسا افراطی شورشیون اتی سختگرونه اسلامی قانون این مناطق دله بی‌یشتنه. کشور ِنیشتنگا دله هم دیونکوندا ترائوره، که ملی مجمع ِرئیس هسته، سربازون ِاجازه په اساسی قانون ِپه‌رووی جه دولت ِریاست ره دانّه و فرانسه‌ی ِکومِک جه دَره سعی کانده شمالی قسمتون ره پس بَیره.
مردمون
این کشور ِمهمترین تاریخی قسمتون قرن یازدهم شِنه که اتا اسلامی حکومِت داشتنه. المراودین اسلام ِپِشتی بتونستنه غنا ره سال ۱۰۷۶ میلادی فتح هاکِنِن. کانکان موسی مالی ِمعروف ِامپراتور سال ۱۳۲۵ میلادی حج بورده و اینتی معروف بیّه. وه قاهره و مکه دله خله انفاق هاکرده و اینتی معروف بیّه. قرن نوزهم دله پل ِدولت ماسینا دله و الحاج عمر ِحکومِت جهاد اعلام هاکردنه تا کافرون ره بَکاشِن. اسا الحاج عمر «امیرالمؤمنون» نوم جه معروف هسته. وه سال ۱۸۶۴ بمرده.
مالی ِاتا قِسمِت ِمردمون خله سِوایی‌خاه هستنه که این منطقه ره ازواد گانّه. ازواد ره هیچ کشوری برسمیت نشناسِنه ولی وشون شه خاد مناطق ره اداره کانّه.
قومی گروه‌های درصد :
زوون‌های ِگنش‌کرون ِدرصد:
منابع
رج:آفریقایی کشورون رج:آفریقا اتحادیه رج:فرانسوی‌زوون کشورون رج:فرانسه قدیمی مستعمرات رج:اسلامی کشورون
خمینی‌شهر
خمینی‌شهر اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که خمینی‌شهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴۱۰٬۴۵۶ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:خمینی‌شهر شهرستان
آلن مابانکو
آلن مابانکو رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
سن مرتن در
سن مرتن در اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ایزر دله دره. اینتا شهر رون-آلپ ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۵٬۲۱۷ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
شارل-لوئی فیلیپ
شارل-لوئی فیلیپ شاعر و رمان‌نویس  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
قطعنومه ۱۹۸۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۸۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تهدید صلح و امنیت جهانی به دلیل فعالیت‌های تروریستان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۵۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
امامزاده سید ابوصالح
امامزاده سید ابوصالح اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. امامزاده سید ابوصالح مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان علی‌آباد، روستای سید ابوصالح هسته. این بنا ۱۱۳۳۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۱-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
قطعنومه ۹۰۳ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۶ مارس ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
همدان
همدون یا همدان اتا شهر نوم هاسه که ایران غربی میون دله جا بییته. اتا اوستان نوم که ونه نیشتگا همین تا شهر هسه، همین نوم همرا دره.
په‌نویس
رج:ایران اوستانون ره نیشتگاهون رج:همدان اوستان شهرون
ئوشار ایگل (واشنگتن)
ئوشار ایگل (واشنگتن) (انگلیسی:Eagle Falls (Washington)) ئوشاری هسته که ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 25 پا (8 متر) هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 50 پا (16 متر) متر هسته.
فصل ۱۹۶۶ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۶۶ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۶۶ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جک برابهم برابهم تیم جا که رپکو خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جک برابهم که این مسابقهٔ اول جا خط ۳ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۱ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۴۲ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۶۶ فرمول یک مسابقات
جین‌قشلاقی (نیر)
جین‌قشلاقی ، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، مهماندوست ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۲۱ نفر (۶۹خانوار) بی‌یه.
اساره
اساره اتا گت کُره هسته که پلاسما (خله داغ گاز) جا بساته بیّه و جاذبه اتا جا وه ره انبس دارنه. وه خله سو دِنه که ونه دله هسته‌ای واکنشون سر هسه.
سو
اساره‌ئون انرژی هسته‌ای همجوشی جا انه، اتا جریان که ونه دله اتا شیمیایی عنصر اتا دیگه عنصر ره تبدیل بونه. ویشتر اساره‌ئون هلیوم و هیدروژن جا بسات بینه. وشون دله هیدروژن، هلیوم ره تبدیل بونه. وقتی اتا استار شه بمردن ره نزدیک بونه، ونه دله هلیوم دیگه عناصر، کربن و اکسیژن دسوری ره تبدیل بونه. همجوشی جریان خله انرژی تولید کنّه. این انرژی اساره ره خله داغ کنّه. اساره‌ئون این انرژی ره بتابنی‌ین جا شه جا دور کننه. این پرتو الکترومغناطیسی هسه.
نوم
اساره نوم اکثر هند و اروپایی زوونون دله اتجور هسته: star (انگلیسی), str (سانسکرین), star (سینهالا), aster (یونانی), stella (لاتین), stairno (گوتیک), Stern (آلمانی), stjärna (سوئدی), setare (فارسی), steren (کورنیش), ster (آفریکانس), estel (کاتالونی), estrella (ایسپانیولی) و estêre (کوردی).
مازرونی زوون دله هم ستاره، اِساره، اِستره یا اِستاره بائوت وانه و لهجه‌ئون مختلف دله اتکه فرق دارنه. قدیم گرگان نوم ره این کلمه جه اسم بی‌یشت بینه و «استرآباد» نوم داشته.
رج:اساره‌شناسی رج:نجومی فیزیک
لوئی لبه
لوئی لبه شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
قطعنومه ۹۰۴ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۸ مارس ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سرزمینونی که اسرائیل اشغال هاکرده هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۱‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۳۱۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۱۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۵ سپتامبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سیرالئون وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۱۹۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
اگنو
اگنو اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ به-رن دله دره. اینتا شهر آلزاس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۸۹۱ نفر جمعیت داشته.
خالدآباد
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:نطنز شهرستان
اگنو
منابع
رج:فرانسه شهرون
قطعنومه ۱۹۹۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سودان وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۶۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
هزارکندی
هزارکندی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، پارس‌آباد ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، قشلاق شمالی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۶۸۸ نفر (۱۵۲خانوار) بی‌یه.
منابع
هزارکندی
ترکمونستون
تِرکِمونِستون یا ترکمنستون (ترکمونی جه: Türkmenistan) اتا کشور میونی آسیا دله هسته. اینتا کشور تا سال ۱۹۹۱ شوروی ِجماهیر جه بی‌یه. ترکمونستون جنوب جه افغانستون و ایران، شومال جه ازبکستون و قزاقستون و غرب جه مازرون دریا ره وَر خانّه و اینتا دریا جه بتونده آذربایجون و روسیه ره وصل بَواشه. این کشور مردمون ویشته ترکمون هستنه و ترکمونی زوون جه گپ زنّه.
۸۰٪ درصد ترکمونستون ِبنه ره قره قوم ِصحرا تشکیل دِنه که ونه هوا خاشک هسته ولی کپه داغ ِناحیه که جنوب دَره، مناسب هوا دانه و عشق آباد و سایر شهرون این ناحیه درنه. ترکمونستون ِگاز ِمنابع خار هستنه و این کشور ِدرآمد ره تشکیل دِنّه.
ترکمونستون ِرییس‌جمهور این کشور ِهمه‌کاره هسته. این کشور ِاستقلال جه تا سال ۲۰۰۶ صفرمراد نیازف رییس‌جمهور بی‌یه و ونه بمردن په، اسا قوربان قلی بردی ممداف رییس هسته. این کشور دنیای ِاتفاقات دله همیشه بی‌طرفی کانده.
نوم و تاریخ
ترکمون‌ها نوم ترک‌ها جه بَییته بیّه. این احتمال وجود دانّه که این نوم ره اتی مازرونی زوون جه بَییت‌بائن. چون ترکمون‌ها اوایل کوچ‌نشین بینه و مدام تبرستون ره حمله کاردنه و شهرون ره رِقِد دانه و ایران ِمردِم و پیی‌ته، دِنیای ِمردِم اینتی وشون جه آشنا بَیینه. مازرونی زوون دله «مونا» پسوند دَره که وقتی اتا کلمه په اِنه یعنی اون چی ره موندنه؛ پس «ترکمونا» یعنی «ترک ِواری» یا «ترک ِسون» یا «ترک ِدستوری».
ترکمون‌ها ساسانیون ِزمون جه همینتی دائم تبرستون ره حمله کاردنه و همینسه تمیشه نزدیکی مردِم گرگان ِسرخ ِدیفار ره بسات‌بینه تا وشون دَم ره بَیرِن. وشون بعد اون‌که مغولون بتونستنه خارزمشاهیون ره شکست هادِن، بمونه و مازرون دریا پَلی، بعضی تبری شهرون ره قتل‌عام و پاکسازی هاکردنه و این مناطق دله مستقر بَیینه، اتی که دَهِستان ِبقایا که اتا قدیمی شهر تبرستون ِتاریخ دله هسته، اسا این کشور ِخاک دله دَره.
ترکمونستون طبق آخال ِپیمون سال ۱۸۸۱ میلادی، ناصرالدین شاه گادِر، رسماً ایران جه سِوا بیّه و تزاری ِروسیه استان بیّه. ترکمونستون سیپتامبر ۲۰۰۵ رسماً همسود مستقل کشورون جه خارج بیه.
جوغرافی
۸۰ درصد کشور ترکمونستون ره صحرای قره قوم تشکیل دنه که دارای او و هوای خاشک هسته. ولی ناحیه رشته کوه کپه داغ در جنوب کشور و نزدیکی سامون ایران او و هوای موناسبی دانه و عشق آباد و ویشته شهرون موهم این ناحیه دله درنه.
دین
ایسلام مذهب ویشته مردمون کشور هسته. ۸۹٪ ترکومنون موسلمون (ویشته پیرو مکتب حنفی از مذهب اهل سنت) و ۹٪ پیرو کلیسای ارتدوکس روسیه هستنه.
منبع
رج:آسیایی کشورون رج:ترک کشورون رج:شوروی سابق کشورون رج:مازرون دریا کشورون
فصل ۱۹۶۷ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۶۷ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۶۷ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله دنی هولم برابهم تیم جا که رپکو خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. دنی هولم که این مسابقهٔ اول جا خط ۰ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۲ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۵۱ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۶۷ فرمول یک مسابقات
بالا جنید لاک‌پل آجری پل
بالا جنید لاک‌پل آجری پل اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بالا جنید لاک‌پل آجری پل مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان بالا تجن، روستای بالا جنید لاک پل هسته. این بنا ۱۱۳۴۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۱-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون پل‌ها
یایزو، شیزوئوکا
یایزو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۰٬۳۳۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۶٫۰۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۶۱۵ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۱-۰۳-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
سرسم
سِرسِم (تلفظ:sersem) ره فارسی زبون دله سوسنبر گنِنِه. تیره نعناییان دله قرار گیرنه. اينتا گياه از لحاظ خصوصيات نعناع، آويشن و گزنه جا نزديك هسِّه. گننه سرسم اروپا و آفريقاي شمالي جا بیمو و امروزه جنگل هاي سرسبز شمال دله فراوون دراینه.
تركيبات غذايي ـ شيميايي سوسنبر
سرسم ،او و ويتامين هاي A، B، C، D، E و K، پروتئين، فسفر، كلسيم، آهن، سديم، منيزيم، پتاسيم، روي، مس، منگنز، سولفور، كلر، تيامين، كاروتن، ريبوفلاوين، فولات، منتول، نياسين، فلاونوييد و فيبر جا تشکیل بونه.
رج:گیاهون
نسرین ستوده
نسرین ستوده لنگرودی (بزائه ۱۳۴۲، تهران دله) «حقوقدون»، «وکیل» و «فعال اجتماعی» هسته.
وه حقوق بشر مدافعون کانون و یک میلیون امضای کمپین عضو بی‌یه و ات‌خله پرونده‌ئون وکالت ره هم بییته که ونه متهمون حقوق بشر ِفعالون، زنان ِحق ِفعال، کودک آزاری و... بینه. ستوده سال ۲۰۰۸ میلادی «بین‌الملل حقوق بشر سازمان» جه جایزه بَییته.
ستوده کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل ره شهید بهشتی دانشگا جه بییته و سال ۱۳۷۰ جه مطبوعات دله نویسنه. وه ات‌خله روزنومه دله هم کار کارده.
نسرین ستوده از ۱۳ شهریور ۱۳۸۹ تا ۲۷ شهریور ۱۳۹۲ اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» جه، بازداشتگای اوین دله دَیی‌یه. وه آخرسری ۲۷ شهریور ۱۳۹۲ گادِر، دَه نفر دیگه همراه آزاد بیی‌یه.
منابع
ستوده، نسرین رج:ساخاروف بیته‌ئون ستوده، نسرین رج:سبز جنبش
کریستوف ماری
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
خان‌قشلاقی
خان‌قشلاقی، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
منابع
خان‌قشلاقی
امیل گیومن
امیل گیومن نویسنده  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
برندق
برندق، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۴۸۸ نفر (۳۸۱خانوار) بی‌یه.
منابع
برندق
کاسب‌محله
کاسب محله، روستائیست از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.در این روستا طایفه تیرانداز ،از بزرگترین خانواده های این روستا هستند. روستایی با قدمت تاریخی وبسیار سر سبز و زیبا که از قدیمی ترین روستاهای پایین خیابان لیتکوه می باشد نام قدیم آن کوزه گر محله بوده که بعد از آن سیل بزرگ آمل و پس از ویرانی کامل تبدیل به این روستای کنونی شده است از مکان های تاریخی این روستا میشود به سرچشمه آب سرد و قلعه تاریخی آن نام برد
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۲۹۴ نفر (۶۸خانوار) هسه.
منابع
کاسب محله
ئوشار ایس آچئوال آلیون
ئوشار ایس آچئوال آلیون (انگلیسی:Eas a' Chual Aluinn) ئوشاری هسته که اسکاتلند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 200 متر / 658 پا هسته.
قطعنومه ۹۰۵ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ مارس ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هائیتی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۹۹۱ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
حنا (شهر)
حنا اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که سمیرم شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۹۲۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:سمیرم شهرستان
اناریجه
اناریجه از سیزیهای خوشبو هسِّه و یک ساله بدون کرک با ساقه ای به ارتفاع 180 سانتیمتر استوانه ای با قاعده ای به کلفتی 5/2 تا 5/3 سانتیمتر
اناریجه از خانواده چتریون هسِّه که فقط استان های گیلان ، گلستان و مازندران دله دراینه. این گیاه فقط اتا نوع ایران دله دارنه. ونه بخش پایین قهوه ای و بخش بالا سبز کلمی ، شیاردار، با شاخه های طویل هسِّه ونه گلام ها قاعده ای خطی ، تخم مرغی و بریده بریده دارننه .ونه گل دهی فصل و میوه دهی اواخر تابستان هسِّه. این گیاه در استان مازندران در اراضی دشتی حتی در نقاط باز جنگلی استان وجود دارنه و مورد استفاده روستائیان و حتی شهرنشینان قرار گیرنه. طبق تحقیقات صورت بییت 39 گونه اسانس گیاه مذکور شناسایی بیِّه که حتی بعضی ونه ترکیبات ، ترکیبات ضد سرطانی هسِّنه.
منابع
رج:گیاهون
مورلوس ایالت
منابع
* رج:مکزیک ایالات
فصل ۱۹۶۸ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۶۸ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۶۸ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله گراهام هیل لوتوس تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. گراهام هیل که این مسابقهٔ اول جا خط ۲ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۰ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۴۸ امتیاز بدست بیاره.
محمدرضا شاه
ولیعهدی
ممدرضا در ۱۷ سالگی سوییسِ جا به ایران بردگسّه و دانشکده افسری دله تحصیل ره ادامه هدائه. سال ۱۳۱۸ دله، فوزیه (ملک فاروقِ خواخر) جا، شائ مصر، ازدواج هکرده. حاصل این پیوند دِتِری به نوم شهناز بیه. طی این دوره از زندگی، ممدرضا به تدریج رضاشا پهلی فونون سلطنت و رموز سیاستون جا آشنا بیه و جلسات روزانه مونظمی وشون میون برقرار بیه.
سال ۱۳۳۲
کودتائ ۲۸ مرداد، که با طرح و حمایت پیلی و ایجرائی سازمون مخفی ایطیلاعات بریتانئون و سازمون ایطیلاعات نیشتنگائئ آمریکا، علیه دولت مصدق در مرداد ۱۳۳۲ انجوم بیه موجب برکناری دولت دوکتور مصدق بیه و ممدرضا که پس شکست کودتای ۲۵ مرداد به روم بورد بیه به ایران بردگسه و شه حکومت مطلقه ره سر بیته.
بوردن از ایران
سید روح‌الله خمینی ملاء اهل تشیع رهبری قیومی ره عهده بیته که حکومت شا ره سرنگون بساته. این حرکت که با قیوم ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ شروء بیه سرانجوم منجر به خروج نهایی شا از کشور بیه.(به توصیه آمریکا) و سرانجوم ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ دله نظام حکومتی شاهنشائئ سقوط هکرده.
دلیلای پیروزی اینقیلاب ایران بسته به دیدگا تحلیلگرون شامل نارضایتی مردمون از حکومت شا و ونه مظاهر نا اسلامی، مشکلات روحی شا که مونجر به خطائون تصمیم گیری توسط وه بیه تصمیمون غلط آمریکا در خصوص حقوق بشر ایران دله و سرانجوم گوادلوپ کونفرانس دله قطع هاکردنِ حیمایت سران غرب شاهِ جا بیه.
وفات
شا پس خروج از کشور ابل مودتی ره در منطقه بموندسه به اومید اونکه مجددا به حکومت بردگرده. با شدت یافتن بیماری سرطان طحال، وه مجبور بیه بر خلاف تمایل دولتمردون آمریکا، درمون پزشکی وسه به نیشتنگاء سرطان مموریال اسلون-کترینگ ایالات موتحدون آمریکا دله بوره. با بروز بوحران گروگانگیری، هیچ کشوری علاقه به پناه دادن اتا سلطان بی تاج و تخت نداشته. روزنامه نیویورک تایمز وه ره به اتا قایق سرگردونی تشبیه هکرده که اتا بندر پهلوبیتنِ وسه خوانه. شا پس از خروج از بیمارستون ابل به نیشتنگاء پزشکی ویلفورد هال در پایگا نیروی هوایی لاکلند در تگزاس، و بعدأ به پاناما و مکزیک سپس ونه جا به مصر بورده. وه سن ۶۱ سالگیِ دله، ۵ مرداد ۱۳۵۹ دله (۲۷ ژوئیه ۱۹۸۰) بر اثر بیماری ماکرو گلوبولینمی ئوالدنشتروم مصرِ دله بمرده. ونه جسد مسجد الرفاعی مصر دله دفن بیه.
منبع
رج:پهلوی
دلفین دو ویگان
دلفین دو ویگان نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۱۳۱۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۱۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۷ سپتامبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اطمینان امنیت شورا موثر نقش بین‌المللی صلح و امنیت حفظ سَره، مخصوصاً آفریقا دله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۱۹۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ستن (فرانسه)
ستن (فرانسه) اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ سن-سن-دنی دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۶۷۰ نفر جمعیت داشته.
قطعنومه ۱۳۱۸ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ستن (فرانسه)
منابع
رج:فرانسه شهرون
خانه‌شیر
خانه‌شیر، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، مهماندوست ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۴۱ نفر (۱۰۷خانوار) بی‌یه.
منابع
خانه‌شیر
بالا تجن آجری پل
بالا تجن آجری پل اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بالا تجن آجری پل مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان بالا تجن، روستای استرآباد هسته. این بنا ۱۱۳۴۱ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۱-۱۰ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون پل‌ها
جعفرآباد (خلخال)
جعفرآباد ، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۳۱ نفر (۵۲خانوار) بی‌یه.
منابع
جعفرآباد
ئوشار ایست گلاور
ئوشار ایست گلاور (انگلیسی:East Glover's Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 6 m هسته.
امامزاده عباس
در حاشیه شومالی ورودی شرقی شهر ساری واقع بیه ئو از نظر شیوه معماری، گونبد هرمی شکل و صندوق چوبی نفیس، اتا از بنائون معروف اوستان مازرون هسته. تاریخ بساته بین وه ۸۹۷ هجری قمری هسته ئو سه امامزاده بنامئون عباس ؤ محمد ئو حسن ون دله قبر بیتنه.این بنا در منطقه‌ای به نوم آزادگله دره.
منابع
رج:مازرون امامزاده‌ئون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:ساری تاریخی جائون
قطعنومه ۹۰۶ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۵ مارس ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آبخاز، گرجستون هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فصل ۱۹۶۹ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۶۹ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۶۹ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جک استوارت مارتا تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جک استوارت که این مسابقهٔ اول جا خط ۲ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۵ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۳ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۶۹ فرمول یک مسابقات
رمی بلو
رمی بلو شاعر و مترجم قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
پیر سووستر
پیر سووستر نویسنده، روزنومه‌نگار و وکیل  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
حسن‌آباد (اصفهان)
حسن‌آباد (اصفهان) اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که جرقویه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۴۷۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:جرقویه شهرستان
کوز
کَوِز (kavez) یا لاک‌لاک‌پشتی یا لاکو اتا حیوون نوم هسته که خونسرد خزندگون رج دله قرار گیرنه و مرغنه‌‌کر (=تخم‌گذار) و واش‌خوار هسته. ونه پشت اتا گتِ هستکا دره به نومِ کوز لاک، که سپر واری هسته و گت بئی‌ینِ پلیشافه‌یِ جا بوجود بیموئه. کوزِ سر، بال، لینگ و دم دیا دره و هرگدر که خطر ره حس هاکرده ایان ره وینه شه لاک دله‌ و جا خینه.
کوز خله عمر کنه و کم ناخش بونه و بتونه طولانی‌مدت غذا نخره. اسلام دله کوز بخردن حرام هسته.
په‌نویس
رج:خزندگون
کاکه‌گاوا، شیزوئوکا
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
مسکون
مسکون، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۴۴۹ نفر (۱۰۶خانوار) هسه.
قطعنومه ۱۹۹۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ساحل عاج وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۷۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کونفوسیوس
کونفوسیوس اتا چینی فیلسوف بیه که خاسه شه جامعه ره اصلاح هکنه. چون ونه حرفون مورد پذیرش خله از آدمون اون دوره قرار نیته زندون هم بورده. ونه پرومار ونه وچه‌گی دوره دله بمردنه. ونه اصلی نوم کنوگ چیو بیه ئو کونفوسیوس نوم ره مردم ونه احترام سر ونه رو بشتنه. بئوتنه که وه سه هزار تا شاگرد داشته. وه جهان آفرینش ره مبتنی بر قطبیت قانون دونسه و گته که مطلق هستی جا اتا موجود بمو که کونفوسیوس شه وه ره گت قطب گته. ونه همکت اتا دیگه قطب که قسمت بونه بمو. این دتا قطب همدیگه ره په‌جه‌نه ئو وشون این کارون خاری و بدی ره ایارنه. کونفوسیوس ۴۷۹ پیش از میلاد سال دله بمرده. وه وختی مرده شه خد ره ناموفق دونسه. اولین زندگی نومه ای که ونه درباره بنویشت بیه به دست سوماچین بیه. کونفوسیوس درباره سود زیاد دره.
منبع
اینگیلیسی ویکی پدیا
رج:فیلسوفون رج:گت مردمون چین
آق‌چای سفلی
آق‌چای سفلی، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۰۷ نفر (۳۸خانوار) بی‌یه.
منابع
آق‌چای سفلی
پونتولت کومبو
پونتولت کومبو اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ سنه مرن دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۵۴۶ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
حبیب‌آباد (اصفهان)
حبیب‌آباد (اصفهان) اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که برخوار شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۹٬۴۹۱ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:برخوار شهرستان
فصل ۱۹۷۰ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۰ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۰ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جیسون رینت لوتوس تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جیسون رینت که این مسابقهٔ اول جا خط ۳ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۱ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۴۵ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۰ فرمول یک مسابقات
امامزاده زکریا قبرستونی
امامزاده زکریا قبرستونی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. امامزاده زکریا قبرستونی مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان علی‌آباد، روستای واسکس هسته. این بنا ۱۱۶۸۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۳-۱۲-۲۴ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
قزاقستون
قزاقستون (قزاقی جه: Қазақстан، روسی جه: Казахстан) اتا کشور هسته که میونی آسیا دله دره. این کشور ِنیشتگا (=پایتخت) تا سال ۱۹۹۸ آلماتی بی‌یه که جنوبی مناطق ِشِنه و حلا گت‌ترین شهر هم هسته ولی اسا آستانه، که شمال دَره، نیشتگا بیّه.
قزاقستون ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعیت دانّه و ونه رسمی زوون قزاقی و روسی هسته. این کشور دنیا دله گتترین کشوری هسته که اوقیانوس و دریائون جه راه نِدانّه و فقط مازرون دریا جه وَر خانّه.
تاریخ
قرن پنجم جه اتی ترک‌تِبار ِاقوام این منطقه دله ساکن بَیینه که اسا وشون نوم قزاق بَگِردِسته. این منطقه مغولون امپراتوری و تزاری روسیه سامون دله دَیی‌یه و وقتی که شوروی ِجمهوریون ِاتحادیه ره بساتنه، قزاقستون اتا جمهوری این کشور دله بگردسته و وقتی شوروی رِقِد بورده، این کشور هم مستقل بیّه.
قزاقستون ۱۶ دسامبر ۱۹۹۱ آخرین جمهوری بی‌یه که اعلام استقلال هاکرده و شوروی جه سیوا بیّه. اون گادِر که شوروی جه خاستنه سیوا بَواشِن تاسا قزاقستون ِرییس‌جمهور نورسلطان نظربایف بی‌یه و تا مارس ۲۰۱۹ هم قدرت ره داشته. این گادِر هم که درشی‌یه، اتا موقت دولت بساته و بعدی رییس‌جمهور ره شه انتخاب هاکرده.
سال ۲۰۲۲ ِژانویه، قزاقستون دله مردم میدون دکتنه و بگیر-ببند بیّه و روسیه که قزاقون ِدولتِ پشتی ره کانده، شه ارتش ره کومِک برسنی‌یه که مردمون ره سرکوب هاکنن. رسماً دولت بائوته که این اعتراضات دله ۲۲۵ نفر بمردنه.
منابع
رج:آسیایی کشورون رج:ترک کشورون رج:مستقل مشترک‌المنافع کشورون رج:شانگهای کایری سازمان رج:مازرون دریا کشورون رج:اسلامی کشورون رج:روسی‌زوون کشورون رج:شوروی سابق کشورون رج:اوراسیا اقتصادی اتحادیه
قطعنومه ۱۳۱۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۱۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ سپتامبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره شرقی تیمور وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۱۹۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۹۰۷ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ مارس ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره غربی صحرا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فریزلند
فریزیا، فریسیا یا فریزلند اتا منطقه هسته که شمال دریا پَلی دره و ونه ناحیه هلند دله فریسلاند ِایالت دله دره و ونه اتی پچوک بخش هم آلمان دله دره. این منطقه مردم ات‌سری زوون جه گپ زنّه و وشون زوون‌ها ره فریزی زوونون گانّه.
نوم
مناطق مختلف این منطقه ره مختلف نوم جه اشناسنّه: When the فرانسوی occupied the Netherlands, the name for the Frisian department was Frise. In انگلیسی, both terms, Frisia and Friesland are used.
Divisions
Frisia is commonly divided into three sections:
پانویس
رج:تقسیم‌بیی منطقه‌ئون رج:هلند رج:آلمان
ئوبندون
ئوبندون ات جور تالاب هسته که به دست آدم بساته وانه. ئوبندونا ویشتر پرورش ماهی گرم‌ئو‌زی وسّه، ذخیره ئو فصلای وارشی برنج‌دکاشتن وسّه و بخاردنی ئو وسه استفاده وانّه.
ایران دله
ایران دله به دلایل ئو و هوایی ویشتر ئوبندونا اوستانای شومالی کشور دله، همینتی مازندرون، گیلان و گلستان وجود دانّه. علاوه به پرورش ماهیا و ذخیره ئو کشاورزی این ئوبندونا جایی موناسب گونه‌ئون موختلف زیستی وسّه هسته. گونه‌ئون موختلفی از پرندگون از جومله مرغابی، پرلا، پلیکان، قو، تاجدار سیکا و گونه‌ئون دیگه هر ساله به ئوبندونای شومال کشور موهاجرت کانّه.
پرورش ماهی ئوبندونای دله کاری پر سود هسته که اوستانای شومالی دله انجوم وانه و این کار باعث اشتغال زایی بَیی‌یه.
ئوبندونای اوستانای شومالی سالانه ۳۲.۹۷۳ هکتار ئو ره ذخیره کانّه که این ذخیره ئوپاشی دله ۸۱هزار هکتار اراضی شالیزاری ره استفاده ونّه.
منابع
رج:کشاورزی
ئوشار ایست ایروکئوا
ئوشار ایست ایروکئوا (انگلیسی:East iroquoia Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 20 m هسته.
لوئیک باریر
لوئیک باریر نویسنده و روزنومه‌نگار قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
چنارلق
چنارلق، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۵۶۹ نفر (۱۳۳خانوار) بی‌یه.
قطعنومه ۱۹۹۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دیوان جرایم بین‌المللی برای یوگسلاوی پیشین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۷۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آلبر تیبوده
آلبر تیبوده منتقد ادبی  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
شته لورو
منابع
رج:فرانسه شهرون
چرمهین
چرمهین اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که لنجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳٬۷۳۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:لنجان شهرستان
قفقاز
قفقاز جنوبی شامل کشورون جوموری آذربایجون، ارمنستان، گرجستان و بخشون پچیکی از شمال‌غربی ایران و شمال‌شرقی ترکیه وانه.
قفقاز شمالی اسا جزئی از روسیه هسته و شامل جوموری‌ئو شه‌گردون چچن، داغستان، اینگوشتیا، کاراچای-چرکسیا، کاباردینو-بالکاریا، کراسنودار، آدیغیه، اوستیای شومالی-آلانیا، و استاوروپول هسته.
بخشون اصلی قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و داغستون جنوب‌شرقی قفقاز شومالی تا زمون قاجاریه جزو خاک ایران بینه. اما زمون فتحعلی‌شاء قاجار با جنگون ایران و روس ایران جه سِوا بَینه و به روسیه تزاری اضافه بَینه.
با رقدبوردن شوروی سه کشور جوموری آذربایجان، ارمنستون، و گرجستان جنوب قفقاز ِسر کانّه و جوموری شه‌گردون داغستون هم جزئی از روسیه هسته.
گروه‌ئون قومی قفقاز
گروه‌ئون قومی ساکن قفقاز دله عبارتنه از:
آذری، گرجی، ارمنی، روسی، کورد، تالش، آبخاز، لزگی، چرکس، موغول، اوستی، تورک، یونانی، تات، تاتار، آوار، چچنی، اینگوش، کاباردینو، بالکاریا، تبرسانی و...
قفقاز شهرون
برخی از شهرون قفقاز عبارتنه از:
جوموری آذربایجون: باکو، گنجه، لنکران، شماخی، شکی، نخجوان و جلفا.
ارمنستان: ایروان و اچمیادزین
گرجستان: تفلیس، باتومی، سوخومی، تسخینوالی و پوتی
داغستان: مخاچ‌قلعه و دربند
پانویس
رج:قفقاز رج:غیررسمی منطقه‌ئون
قطعنومه ۹۰۸ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مارس ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین-کرواسی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
مارکتی
مارکتی، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۲۴۳ نفر (۵۹خانوار) هسه.
منابع
مارکتی
سرکلند
سرکلند نومی بی‌یه که وایکینگون و روس‌ها و نورمن‌ها خاورمیونه‌یِ سَر بی‌یشت بینه و مسلمون‌هایِ سرزمین ره گاتنه. این نوم عباسیون ِسامون ره هم اشاره دارنه.
منبع
رج:خاورمیونه تاریخ رج:تاریخی اصطلاحات رج:اسلام تاریخ
قطعنومه ۱۳۲۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
اتین پاسکیه
اتین پاسکیه شاعر، مورخ، سیاستمدار و حقوقدان قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
فصل ۱۹۷۱ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۱ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۱ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جک استوارت تیرل تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جک استوارت که این مسابقهٔ اول جا خط ۶ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۳ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۲ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۱ فرمول یک مسابقات
فیلیپ گوردن
فیلیپ گوردن رمان‌نویس و کتاه داستان نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۱۹۹۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۷۲‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
فوجی‌ئدا، شیزوئوکا
فوجی ئدا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۲۹٬۶۳۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۴۰٫۷۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۹۲۱ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۴-۰۳-۳۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
زاویه جعفرآباد
زاویه جعفرآباد، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۱۰ نفر (۴۵خانوار) بی‌یه.
منابع
زاویه جعفرآباد
ریکنده سقانفار
ریکنده سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. ریکنده سقانفار مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان کوهساران، روستای ریکنده هسته. این بنا ۱۱۹۴۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۴-۰۴-۰۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون
توتونسز
توتونسز، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۲۳ نفر (۶۲خانوار) بی‌یه.
منابع
توتونسز
ئوشار ایست اف فیفتی
ئوشار ایست اف فیفتی (انگلیسی:East of Fifty Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 5 m هسته.
سایین
سایین، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۸۷ نفر (۵۰خانوار) بی‌یه.
منابع
سایین
قطعنومه ۹۰۹ امنیت شورا
قطعنومه ۹۰۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۵ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۵۸‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
چادگان
چادگان اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که چادگان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۳۳٬۹۴۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:چادگان شهرستان
مزدک
مزدک أتا نفر نوم بی‌یه که قباد حکومت زمون دله پیخومبری مودعی بی‌یه.
وه مزدکی دین ره درس هکرده.
وه ره انوشیروون بکوشته.
نوآباد (لیتکوه)
نوآباد، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۲۹۸ نفر (۸۰خانوار) هسه.
منابع
نوآباد
لوسی دلارو-ماردرو
لوسی دلارو-ماردرو نویسنده، شاعر، روزنومه‌نگار، مورخ و مجسمه‌ساز قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
وک
وک اتا دوزیست حیوون هسته کا آبندون و کیله و زمین‌سر دله زندگی کنه و خله گوناگون هسته. قابل ذکر دره کا وک و وزغ ، دوزیستان دله خله رایج هستنه.معمولا وشونه اشتبا گیرننه.اسا وزغ معمولا گت‌تر هسه و ونه پوست خله خشکه.اتا وزغ دره ونه اسم سورینامه شه وچون ره شه پشت سر ورنه.اتا وک هم دره وره آمریکا دله گننه سم نیزه ای ونه پوست سمی هسه واسا ونه سم 100نفر ره وسه.
زا
وکها و وزغها هر سال اتا موقع دواره شه تولیدمثل جا شوننه و معمولاً نر وکون زودتر شوننه و شه محدوده ره مَیّن کننه. ماده‌ئون که برسن ، نرون ونگ و وا کننه و انه سراش کننه تا وشون آبندون دله بورن.اگه ماده‌ها نرون دعوت ره قبول هکنن او دله پرنه و نرون وشون ره با شه عقب لینگ گیرننه. وکون آدمون واری شه زنا ره گا نکننه.وشون صبر کننه تا ماده تخم هکنه بعد تخم رو ره اسپرم ریزنه تا بارور باون. گاهی وکون تولید مثل چند روز طول کشنه!
منبع
رج:خزندگون
سیکس فور لپلاژ
سیکس فور لپلاژ اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ور (بخش) دله دره. اینتا شهر پروانس آلپ-کوت دازور ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۳۲۵ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
سید ابوصالح سقانفار
سید ابوصالح سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. سید ابوصالح سقانفار مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان کوهساران، روستای سید ابوصالح هسته. این بنا ۱۱۹۴۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۴-۰۴-۰۵ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون
فصل ۱۹۷۲ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۲ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۲ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله امرسون فیتی پالدی لوتوس تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. امرسون فیتی پالدی که این مسابقهٔ اول جا خط ۳ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۰ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۱ امتیاز بدست بیاره.
نایاریت
نایاریت مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر تپیک هسته.
فصل ۱۹۷۲ فرمول یک مسابقات
منابع
رج:فصل ۱۹۷۲ فرمول یک مسابقات
نایاریت
منابع
* رج:مکزیک ایالات
فرهنگنومه
شمه توننی اته فرهنگ نامه دله اته خله چیز پیدا هکنین. فرهنگنامه اته کتاب دره هنته واژه نامه واری اما ونه دله هم معنی واژه ره گنه و هم ته ره خله ونه چیز وسه سراغ دنه. مثلا همیتا سایت اته فرهنگنامه دره !
سجهرود
سجهرود، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۱۸ نفر (۱۰۴خانوار) بی‌یه.
مزدکی
مزدکی اتا دین نوم بی‌یه که وه ره مزدک دِرس هکرده. اینتا دین دله مردون، همدیگه‌ی زن و مال دله همباز بینه.
رج:زرتشت
مکی سوره‌ئون
مکی سوره‌ئون قرآن دله اون دسته سوره‌ئونی ره گننه کا قبل محمد هجرت مکه جه به مدینه ونه وسّه نازل بیه.
منبع
رج:قرآن
ئوشار ایست توین
ئوشار ایست توین (انگلیسی:East Twin Falls) ئوشاری هسته که واشنگتن، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 40 پا هسته.
قطعنومه ۹۱۰ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۴ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره چاد عربی جوموری-لیبی  هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۶۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
قطعنومه ۱۹۹۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۶ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دیوان جرایم بین‌المللی برای رواندا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۷۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
قطعنومه ۹۱۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۹۹۵ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فصل ۱۹۷۳ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۳ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۳ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جک استوارت تیرل تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جک استوارت که این مسابقهٔ اول جا خط ۳ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۱ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۷۱ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۳ فرمول یک مسابقات
اتین دو لا بوئتی
اتین دو لا بوئتی نویسنده و شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
قطعنومه ۱۳۲۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۲۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ سپتامبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سیرالئون وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۱۹۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
جندق
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:خور و بیابانک شهرستان
کریستف ماری
کریستف ماری روزنومه‌نگار و نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کیی
کیی اته گیاه سیفی‌جات جا دره.
منابع
رج:گیاهون
قلعه‌جوق (نیر)
قلعه‌جوق ، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۴۱ نفر (۴۸خانوار) بی‌یه.
منابع
قلعه‌جوق
بورخیل حموم
بورخیل حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. بورخیل حموم مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان بیشه سر، روستای بور خیل ارطه هسته. این بنا ۱۲۵۵۸ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۴-۰۵-۱۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون
گوتنبا، شیزوئوکا
گوتنبا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۸٬۰۷۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۹۴٫۶۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴۵۳ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۵-۰۲-۱۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
قطعنومه ۱۹۹۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سودان وضعیت ره بررسی هاکردن جنوبی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۷۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
انج‌پل
انج پل، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۳۱۰ نفر (۷۹خانوار) هسه.
منابع
انج پل
ارمنستون شهرون فهرست
ارمنستون شهرون اینان هستنه:
منابع
Wikipedia contributors، «List of cities in Armenia،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_cities_in_Armenia&oldid=206189462
مارک لوکلر
مارک لکلرک نویسنده، روزنومه‌نگار و بازیگر  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
قطعنومه ۹۱۱ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لیبریا وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۶۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
بن‌بنویشت
رج:قطعنومه مقالات
وییوفرانش سور سئون
وییوفرانش سور سئون اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ رون (بخش) دله دره. اینتا شهر رون-آلپ ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۱۸۸ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
تیران
تیران اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که تیران و کرون شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، هفتاد هزار نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:تیران و کرون شهرستان
فصل ۱۹۷۴ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۴ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۴ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله امرسون فیتی پالدی مک‌لارن تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. امرسون فیتی پالدی که این مسابقهٔ اول جا خط ۲ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۰ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۵۵ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۴ فرمول یک مسابقات
قطعنومه ۱۳۲۲ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
شهید صمصام طور مدرسه
شهید صمصام طور مدرسه اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ پهلوی دوره جه رسنه. شهید صمصام طور مدرسه مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس داخل شهر کیا کلا هسته. این بنا ۱۶۶۳۹ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۰-۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
میلیس دو کرانگال
میلیس دو کرانگال نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
شاسیب کلا
اتا روستا داینه همیشه سبز هسه و مردمان غیور داینه. روستا نوم " عالیزمین کوچک " یا همون " شاسیب کلا " هسه.
ئه‌خته‌ساد
مردمون شاسیب کلا همیشه در تلاشنه و کارنه. ای تا وه‌سه، ای روستای ایختیساد خار هاسه.
سفیدآب (خلخال)
سفیدآب ، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۳۴۴ نفر (۸۰خانوار) بی‌یه.
منابع
سفیدآب
ئوشار ایستاتو
ئوشار ایستاتو (انگلیسی:Eastatoe Falls) ئوشاری هسته که جنگل ملی پیزگاه، کارولینای شمالی، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 60 ft هسته.
خلیج فارس
پارس دریامونا ئوراهی هسه که امتداد مکران دریامونا دره و میون ئیرون و شبه جزیره عربستون قرار دارنه. نوم تاریخی اینتا شاخاب، زوون‌ئون مختلف ترجمه عبارت «پارس دریامونا» یا «شاخاب پارس» بی‌یه. اینتا قسمت از دریائون عموما پارس دریامونا نوم دارنه ولی اتا کار نامونتظره بدست مناطق عرب‌نشین «الخليج العربي» یا ساده‌تر «خلیج» نوم بَورده بونه. و همچنین توسط تورکیه از خلیج بصره استفاده بیّه؛ هرچن که هیچ کدوم از این نوم‌ها سطح بین‌المللی دله به رسمیت بشناسته نَینه.
مساحت (گتی) وه ۲۳۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع هسه و پس از مکزیک و هودسن سومین گت خلیج جهون به شمار انه. فارس دریامونا شرق جه از طریق تنگه هرمز و عومان دریا به هند اقیانوس و عرب دریا راه دارنه، و غرب جه به دلتای اروندرود ِروخنه، که حاصل پیوند دِ روخنهٔ دجله و فرات و دکلستن روخنه کارون به وه هسه، ختم بونه.
کشورون ایران، عومان، عیراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین کناره فارس دریامونا درنِه.
به خاطر دیّن منابع نفت و گاز فارس دریامونا و ونه سواحل دله، اینتا ئوراهه سطح بین‌المللی، منطقه‌ئی دله مهم و راهبردی به شمار انه.
ویژگی‌ئون پارس دریامونا
اینتا خلیج توسط تنگه هرمز به عومان دریا و از طریق وه به رهاء دریائون مرتبط بونه. جزایر مهم وه عبارتنه از: قشم، بحرین، کیش، خارک، ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک و لاوان که تمومی وشون به جز بحرین ایران شنه.
فارس دریامونا و سواحل وه معادن سرشار نفت و گاز دارنه و مسیر انتقال نفت کشورون ئیرون، عیراق، کویت، عربستون و امارات متحده عربی هسه، و به همین سبب، منطقه‌یی مهم و راهبردی به شمار انه. بندرون مهمی حاشیه فارس دریامونا وجود دارنه که از وشون توممی بندرعباس، بوشهر، بندرلنگه و بندر ماهشهر ایران دله و شارجه، دوبی و ابوظبی ره در امارات متحده عربی و بندر بصره عراق دله ره نوم بوردن.
نوم پارس دریامونا
فارس دریامونا اصلی‌ترین نوم و نومی هسه بر جا بموندسته از کوهن‌ترین منابع، چون که از سده‌ئون پیش از میلاد سر در بی‌یارده و با پارس و فارس -نوم سرزمین ایران ملت- گر بخارده.
تاریخی جوغرافیای فارس دریامونا
کوهن‌ترین نومی که از فارس دریامونا وجود دارنه نامَرتوهسه که کتیبه‌ئون آشوری دله جا بمونسته. فلاویوس آریانوس سدهٔ دوم میلادی دله شِه آثار دله فارس دریامونا ره پرسیکون کاای تاس که فارس ِدریا معنا دنه استفاده هكرده. تا پیش از دهه ۶۰ قرن بیستم میلادی، عربی کشورون از عبارت فارس دریامونا شِه مکاتبات رسمی دله استفاده كاردنه.
پیوند به بیرون
رج:دریامونا رج:ایران جوغرافی
برتون
برتون اتا سلتی زوون هسته که بریتانی منطقه دله ونجه گنش کانّه. اینتا منطقه فرانسه شمال‌غربی‌وَر هسته.
منابع
رج:سلتی زوونون برتون
قورتولموش
قورتولموش، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی شرقی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۰۲ نفر (۱۲۳خانوار) بی‌یه.
منابع
قورتولموش
قطعنومه ۱۹۹۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۱ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سودان وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۷۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
طویستان
طویستان، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۶۸ نفر (۵۶خانوار) بی‌یه.
مکن
مکن اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ سئونه لوآر دله دره. اینتا شهر بورگوین ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۱۷۱ نفر جمعیت داشته.
طویستان
منابع
طویستان
مکن
منابع
رج:فرانسه شهرون
خزرون
خزرها خاناتِ اتا کنفدراسیون بی‌یه که عشایری زندگی داشتنه و ترکی تبار داشتنه و اواخر قرن شیشم میلادی مازرون دریای شمال و شمالی قفقاز دله اتا یهودی حکومت بساتنه که قرون وسطی دله خله موفقیت داشتنه.
بن بنویشت
رج:رقد بورده کنفدراسیون‌ها رج:قفقاز تاریخ
سیسنگان ِجنگل
سیسنگان جنگل اته خار جا هسه که پر از درخته و وی دله بتونی استراحت یا باری هاکنی. سیسنگان جنگل نوشهر دله دره و مسافرای زیادی همیشه وی دله درنه. امکانات رفاهی زیادی هم دارنه مثل آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی و آلاچیق.
آنری ژان-ماری لوه
آنری ژان-ماری لوه شاعر و مقاله‌نویس  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ساری (گجگجی بیری)
ساری توننه اینا بوئه:
کلود فوشه
کلود فوشه مورخ قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
فصل ۱۹۷۵ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۵ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۵ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله نیکی لاودا اسکودریا فراری تیم جا که فراری خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. نیکی لاودا که این مسابقهٔ اول جا خط ۹ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۲ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۴٫۵ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۵ فرمول یک مسابقات
ئوشار ابور
ئوشار ابور(انگلیسی جه:Ebor Falls) ئوشاری هسته که استرالیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 115 متر هسته.
قطعنومه ۹۱۲ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۶۸‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۳۲۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۲۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ اکتبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره کنگو دمکراتیک جوموری وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۲۰۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
مراکش
مراکش یا مغرب (عربی جه: المغرب؛ بربری جه: مُراکُش Murakuc یا أمرّوک Amerruk) اتا کشور هسته که آفریقای ِشمال‌غربی وَر کَته. مراکش ِساحل خله طولانی هسته و اطلس اوقیانوس ره وَر خانّه که شمال جه جبل‌الطارق و مدیترانه دریا ره رِسِنه. مراکش ِشرقی سامون الجزایر و جنوبی سامون موریتانی دَرنه. مراکش ِنیشتنگا (= پایتخت) رباط هسته.
تودشک
تودشک اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که کوهپایه شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۲۷۵ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:کوهپایه شهرستان
مراکش
قدیم
بربری یا آمازیغ ِقبایل قدیمی تمدن‌ها (فنیقی، کارتاژ، رومانی، وندال و بیزانس واری) جه ارتباط داشتنه ولی اینان هیچ‌کامین نتونِستنه منطقه ره بَیرِن شه وسّه و بومی بربریون وشون دیم‌به‌دیم اِسّانه.
سال ۵۰ هجری قمری که برابری کانده سال ۶۶۵ میلادی جه، بومیون اسلام جه آشنا بَیینه و شه این دین ره قبول هاکِردنه. اسلام سال ۱۷۰ هجری قمری (۷۸۶ میلادی) رسماً این منطقه دله نفوذ هاکرده و این گادِر بی‌یه که «سید مولا ادریس بن عبدالله بن الحسن بن الحسن بن علی» بموئه مراکش دله عباسیون ِضِد قیام هاکِرده و ادریسیون سلسله ره بساته. این سلسله اولین مالکی‌ ِسلسله بی‌یه و اولین اسلامی حکومِتی بی‌یه که مستقلاً و خلفا جه سیوا بساته بیّه. این سلسله قبل اون که تبرستون علویون تشکیل بَواشه، تنها حکومتی بی‌یه که اسلام ِپه‌روو بی‌یه ولی عباسیون جه مخالفت کارده.
مسیح سلیم بهرامی
سید مسیح سلیم بهرامی (۱۳۳۴ ساری دله) نماینده دوره شیشم مجلس شورای ایسلامی از حوزه اینتیخابی شهرستون ساری بی‌یه.