cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فاشیسم
ریشه‌شناسی
ایتالیایی زوون دله واژه fascismo کلمه‌ی fascio جه بَییته وانه که لاتین زوون دله کلمه fasces واری هسته. این نوم اوایل ایتالیا دله اتی چپی حزبون و سندیکائون سَر معنی دائه. سال 1919 بنیتو موسولینی شهر میلان دله اولین فاشیستی حزب ره بنوم Fasci Italiani di Combattimento بساته که دِ سال بعد ملی فاشیست حزب نوم بَیته. فاشیست اتا رومی نماد ره اشاره دانّه که اتا میله واری بی‌یه و ونه سَر تبر عکس دیّه روم دله این نماد معنی اقتدار در عدالت ره دائه که تونسته بصورت تنبیه فیزیکی و خشن تفسیر بَوو.
تعاریف
محققون و دانشمندون فاشیسم ِتعریف سَره اختلافاتی دارنه. بعضیشون تعاریفی دِنّه که خله مشمول یا محدود هستنه.
سه‌تا مفهوم تموم این تعاریف دله مشترک هستنه: چیزهایی که فاشیستون منکر وانّه لیبرالیسم، کمونیسم و کانسرواتیسم واری; ملی استبدادی اهداف جه بساتن اتا خودکفا اقتصاد هسته که مدرن ِروابط جه هم سازنه; وشون مردم ره بسیج کاردنه و جوون‌ها دله خشونت و رهبریِ کاریزماتیک ره تبلیغ کاردنه.
راجر گریفین گانه این ایدئولوژی این سه‌تا پارامتر ره داشته: "(i) دِباره بساتن اسطوره‌ئون (ii) پوپولیست ی ناسیونالیسم شدید و (iii) رِقِدبدائن ِاسطوره". وه گانه فاشیستون شه تبلیغات دله مردم ره دِرو گاتنه و وشونِ ناسیونالیستی احساسات جه کا کاردنه تا وشون ره راقاضی دِمبَدن که تونّه لیبرالون، کمونیستون و دیگه تفکرات جه موفق‌ته بائن و اونان ره شکست هادن.
تاریخچه
اتا اکتوالیست دانشمند بنوم جیوانی جنتیله ره فاشیستِ تئوریسین دونّه. وه گانه تاریخ جدید و قدیمی تفکراتِ بساتن و رِقِدبوردن جه بساته وانه و هر تفکری که خانه بساته بوو ونه قدیمی تفکرات ره خشونت جه رِقِد هاده. وه ره اواخر خادی فاشیستون بَکاشتنه چون خاسته شه چنتا رفق که فاشیسم جه مخالف بینه ره پارتیزان‌ها دَس جه نجات هاده.
فاشیستون ایتالیا دله سال ۱۹۱۹ شه حزب ره بساتنه و سه سال بکشی‌یه تا حکومت ره شه دَس بَیرِن. آلمان فاشیستی حزب هم سال ۱۹۲۰ بساته بیّه و شه نوم ره به ناسیونال سوسیالیست تغییر هدائه که ونه مخصوص نوم نازیسم هسته. این حزب سال ۱۹۳۳ آلمانِ حکومت ره بدست بیارده و هیتلر ره رهبر بنومسته. این دِتا کشور خاستنه دِنیا ره شه میون رَسِد هاکنن و همینسه جهونی جنگ دوم ره پیش بیاردنه که نهایتاً شکست بخارده.
اصول
موسولینی بعضی ویژگیون فاشیسم ره ایتالیا دانشنومه دله سال ۱۹۳۲ میلادی بنویشته:
آقا خان چاروم
شاه کریم الحسینی که وه ره کریم آقاخان و آقاخان چاروم هم گانّه، (بزائه ۱۳ دسامبر ۱۹۳۶، ژنو سوییس دله) اتا مذهبی چهره هسته که اسماعیلیه‌یِ نزاریه‌یِ په‌روون وه ره شه ایمام دونّه. وه چـِل و نهمین ایمامی هسته که این مذهب دله ایمام علی نسل جه به ایمامت برسینه. این مذهب پونزه میلیون طرفدار دارنه که دنیا دله تنک-تِرو هستنه.
آقاخان اتا گتِ پولدار هسته و سالانه ونه په‌روون ونه وه ره عشریه (حق ایمامت) هادِن و وه آزاد هسته که این پول ره هرجور ونه دل ونه خرج هاکنه. آقاخان پروژه‌ئون مختلفی ره این پول‌ها جه راه دینگوئه و اینتی آفریقایی و آسیایی کشورون دله مردم وسّه اشتغال بساته و گانه سعی کانده اسلام جه اتی ضد-خشونت دیم ره سِراق هاده. ونه شخصی دارایی‌ئون هم خله-خله زیاد هستنه و شه وسّه تفریحی کاخون و زمین‌های زیادی دارنه؛ چنتا جت، باشگاهون قایقرانی، شخصی جزیره باهاما دله و... واری.
کریم آقاخان هاروارد دانشگاه جه مدرک بَییته. وه ورزشکار هم هسته و زمستونی المپیک دله ایران ِنمایندگی جه اسکی ِرشته دله شرکت هاکرده.
پانویس
رج:اسماعیلیون رج:ایمامون شیعیون
قطعنومه ۱۸۱۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۱۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات رج:قبرس تاریخ
ئوشار سیسترز اف منی
ئوشار سیسترز اف منی (انگلیسی:Sisters of Mary Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 20 m هسته.
.tel
.tel اتا اینترنتی دامنه هسه تلفون سایتون سر کار شونه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
ویولت لدوک
ویولت لدوک رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
ابربکوه
ابربکوه، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
منابع
ابربکوه
۲۷ ژانویه
بریم بگردستن
۲۷
مین
مین اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت نیو انگلند ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا آگوستا هسته. این ایالت ۱۳۲۹۱۹۲ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۹۱۶۳۴ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۱۵ مارس ۱۸۲۰ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر پرتلند هسته.
بیرون بگردستن
رج:مین رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای نیو انگلند ایالتون
آگوست آنسیه بورژوا
آگوست آنسیه بورژوا نمایش‌نومه نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
.travel
رج:اینترنتی دامنه ئون
قطعنومه ۳۰۵ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ دسامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس ِمسئله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۱۲‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
عبدالحق سرهان
عبدالحق سرهان نویسنده و دانشگاه‌استاد قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کارپنتاریا دریامونا
کارپنتاریا دریا مونا اوقیانوسیه قاره دله دره. وه اوسترالیا کشور شه نه. اینتا دریا مونا آروم اوقیانوس او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:اوسترالیا جوغرافی
امامزاده حقانی
امامزاده حقانی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قرن ۸ قمری جه رسنه. امامزاده حقانی مازرون استان و چالوس شهرستان دله دره. ونه آدرس حسن کیف هسته. این بنا ۴۶۷۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۰-۱۰-۱۱ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:چالوس تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون امامزاده‌ئون
والریا
والریا که ونه واقعی نوم آلا یوریونا پرفیلووا  هسته، (بزائه ۱۷ آوریل ۱۹۶۸ آتکارسک، روسیه)، اتا خوننده زنائه که روسیه شنه.
زندگی‌نومه
والریا ۱۷ آوریل ۱۹۶۸ شهر آتکارسک روسیه دله دنیابموئه و ونه پییرشون کلاسیک موسیقی په‌رو بینه و وه مدرسه دله پیانو دمبال ره بَییته. وه اتا مسلمون ریکای عاشق بیّه که ونه نوم یوسف بی‌یه و اینتا اتا معضل بی‌یه که وه چتی بتونه شه کار ره دمباله هاده؛ ولی یوسف وه ره اجازه هدا که ازدواج په هم شه کار ره هاکنه و زندگی عادی ره داره.
پیوند به بیرون
رج:زننه آدمون رج:گت مردمون آتکارسک رج:روسیه خوننده‌ئون رج:روسیه بازیگرون
هابسبورگ
هابسبورگ اتا خاندان بی‌یه كه خله جائون دله حكومتونی داشته:
آشلو ئوشار
ئوشار آشلو (انگلیسی:Ashlu Falls) ئوشاری هسته که بریتیش کلمبیا، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 33 ft هسته.
منابع
رج:کانادا ئوشارون
قطعنومه ۱۱۸۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ جولای ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ایران اوستانون
ایران کیشور ۳۰ تا اوستان دارنه.
منبع
ایران اوستانون ره گیتاشناسی اطلس ، تهران: گیتاشناسی ، ۱۳۸۳خ. رج:ایران اوستانون
قطعنومه ۷۵۵ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ مه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: بوسنی و هرزگوین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۷۹‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
مهدی کروبی
مه‌هدی کأروبی (فارسکی ده‌له: مهدی کروبی، اینگیلیکی ده‌له:Mehdi Karoubi) أتا پولیتیک مردی هسه که ۱۳۸۸ ایران ره جوموری سرارم انتخابات سه نومزد بیّه.
چه‌کوت/بیوگرافی
وه مازرونی ۱۴۴۷ دله لرستان استان، الیگودرز جا دنیا بموئه.
دأیا لینکون
رج:زننه آدمون رج:ملائون
غنا
تاریخ
پرتغالیون قرن پونزهم میلادی دله اولین بار وسّه سیوپوستون ِحکومِت ره این منطقه دله رِقِد بِدانه و شه بَرده و طِلا تجارت ره اینجه سَر بَییتنه. غنا استعمارکَرون دوره «طلای ِساحل» نوم جه مشهور بی‌یه. پرتغالیون بوردِن په، بریتانیا این منطقه ره بَییته.
استقلال خائون این منطقه دله چنتا ملّی شورش داشتنه که سال ۱۹۵۱ بریتانیا ره مِزراب بی‌یِشته تا اتا اساسی قانون ره این مستعمره دله قبول هاکِنه تا اتی شه‌گردونی (=خودمختاری) این مستعمره دله دَواشه و اتا انتخابات بی‌یشته که قوام نکرومه (ملی خلق حزب جه) نخست وزیری سَره ونه دله پیروز بیّه. مارس ۱۹۵۷ میلادی، طلای ِساحل نوم ره «غنا» جه عَوِض هاکِردنه و این سرزمین شه استقلال ره اعلان هاکِرده و همسود کشورون اتحادیه دله عضو بیّه. قوام نکرومه هم نخست‌وزیری سَره بَموندِسته. ژوئیه سال ۱۹۶۰ نکرومه این کشور ِنظام ره جمهوری هاکِرده ولی اتا کودتا په نظامیون مملکت ره بَییتنه و تا سال‌ها حکومِت دله دَیینه.
فرهنگ
غنا دله انگلیسی رسمی زوون هسته. این کشور ِمردمون وسّه همیشته ناسیونالیست و پان آفریقانیسم خله اهمیت داشته. وشون ِپرچم سه‌رنگ سرخ، سَوز و زرد جه هَسته که اتیوپی ِپرچم سَر جه بَییته بَینه چون اتیوپی تنها کشوری بی‌یه که اروپایی استعمارکَرون وه ره نَییت‌بینه.
منابع
رج:آفریقایی کشورون رج:آفریقا اتحادیه رج:مشترک‌المنافع کشورون رج:انگلیسی‌زوون کشورون رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات
یوجین اونیل
یوجین گِلَدِستون اونیل (بزائه: ۱۶ اکتبر ۱۸۸۸ - بمرده: ۲۷ نوامبر ۱۹۵۳) آمریکایی نمایشنومه‌نویس هسته که نوبل ادبی جایزه ره سال ۱۹۳۶ میلادی بییته.
منابع
رج:امریکا نویسندگون رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
قطعنومه ۱۸۱۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۱۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لیبریا وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۱۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کوچ دریامونا
کوچ دریامونا آسیا قاره جنوب دله دره. اینتا دریا مونا هند کشور شه نه و هند اوقیانوس او پیش بمئون جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:هند جوغرافی
ئوشار اسلایدینگ
ئوشار اسلایدینگ (انگلیسی:Sliding Rock) ئوشاری هسته که جنگل ملی پیزگاه، کارولینای شمالی، ایالات ماحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 60 ft هسته.
جبه‌دار
جبه‌دار، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۵۲۹ نفر (۳۳۰خانوار) بی‌یه.
منابع
جبه‌دار
قطعنومه ۱۱۸۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۸۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ اوت ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بین المللی تروریسم فعالیت‌ئون هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
کاشی‌وارا، اوساکا
کاشی‌وارا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۷۵٬۸۷۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۵٫۳۹ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۹۸۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۸-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
کوره دریامونا
کُره دریا مونا آسیا قاره شرق دله دره. وه کره جزیره‌مونا و چین میون جا دارنه. اینتا دریامونا زرد دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
کاشی‌وارا، اوساکا
بیرون بگردستن
رج:اوساکا شهرون
قطعنومه ۱۱۸۹ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کوره دریامونا
منابع
رج:دریامونا رج:کوره
ناهارخوران دزبن
ناهارخوران دزبن اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ رضا شاه دوره جه رسنه. ناهارخوران دزبن مازرون استان و چالوس شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، جنب جاده کندوان هسته. این بنا ۷۸۴۶ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۱-۱۲-۱۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:چالوس تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله
نجما
نجما عاشقی هسته که شه معشوقه که "رعنا " ایسم داشته دوری وسه ترانه‌ئونی بساته. این آسنی که ویس‌و‌رامین یا لیلی‌و‌مجنون داستان دستوری هسته، اتا فرق دارنه که راوی شه دره داستان ره تعریف کنده و اول شخص هسته. این شعر ره مازرون دله شو نیشت و عروسی مجالس دله خِنِش کانـّه. ونه تاریخ خار-خار میّن نی‌یه. ظارا نجما شه فارس آدِم بی‌یه و همینسه ونه شعرون دله هم مازرونی و فارسی زوون پشو-بزه هستنه.
منبع
رج:مازرون شاعرون
شارل لسیی
شارل لسیی شاعر و رمان‌نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
لوئی گیوم
لوئی گیوم نویسنده و شاعر قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
خوجالی کوشتار
پس از سقوط شهرخوجالی طی جنگ قره‌باغ، کوشتارغیرنظامیون آذری این دله شهر توسط ارمنستون ارتش به همراهی نیروئون ۳۶۶ روسیه ارتش ۲۵ و ۲۶ فوریه سال ۱۹۹۲ دله اتفاق دکته. بر اساس آمارون موجود از جومله آمار سازمان دفاع حقوق بشر این کوشتار گادِر ۶۱۳ نفر از غیرنظامیون از جومله ۶۳تا وچه بمردنه. این کوشتار وحشتناک‌ترین و غم‌انگیزترین رخداد تاریخ جنگای آذربایجون و ارمنستون بر سر قره‌باغ کوهستونی بی‌یه.
محاصره و اشغال شهر
خوجالی اکتبر سال ۱۹۹۱ جه محاصره دله قرار داشته. ۳۰ اکتبر حرکت خودروئون شهر دله متوقف بیّه و بعد از منهدم هاکردن هلیکوپتری که به بمردن ۴۰نفر انجوم‌هایته، این تنها وسیله حمل و نقل هم حرکت جه وابموندسته. روز ۲ژانویه برق شهر قطع بیّه. خوجالی نیمه دوم ماه فوریه جا توسط ارمنی نیروئون محاصره بیه و هر روز مورد حملات توپخنه و سلاح‌ئون سنگین قرار گیته.
۲۶ فوریه سال ۱۹۹۲ ِشو گروه‌ئون نظامی ارمنستون با کومک هنگ موتوری شماره ۳۶۶ اتحاد شوروی سابق خوجالی ره حمله هاکردنه. شهر اولا فقط سه ور جه توسط نیروئون ارمنستون محاصره بَیبی‌یه و وقتی مردم فرار ِراه ره مسیر چاروم (مسیر عسگرون) جه پیش هایتنه، نیروئون ارمنستون نزدیک روستای نخجوانیک وشون ره بکاشتنه. بعد از اون شهر چار ور جه محاصره بیه و توپخنه‌ی تش و سلاح‌ئون سنگین شهر دله بوردنه. تش ِزوونه خله تِن تموم شهر ره بیته و مدافعون شهر همراه با مردم غیرمسلح مجبور بَینه خوجالی جه بورِن. ساعت ۵ صواحی ِ۲۶ فوریه، شهر تصرف نیروئون ارمنی دربموئه. مردم که مجبور بینه شهر جه بورِن، به کوه‌ئون و جنگل‌ئون پناه بَوردنه. نیروی ارمنی باقی‌بموندسته ساکنین خوجالی ره به قتل برسنی‌یه و زنا و کیجائون ره به اسارت بَیته. تقریباً تموم افرادی که به کوه‌ئون و جنگل‌ئون فرار هاکرد بینه، سرما جه بمردنه.
منابع
ک رج:قفقاز جنگون
قطعنومه ۷۵۶ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ مه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اسرائیل-سوریه عربی جوموری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۸۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آثیراپیلی ئوشار
ئوشار آثیراپیلی (انگلیسی:Athirappilly Falls) ئوشاری هسته که کرالا، هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 25 m هسته.
منابع
رج:هند ئوشارون
فیلیپ دولرم
فیلیپ دولرم رمان‌نویس و کتاه داستان نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
ئوشار اسمالز
ئوشار اسمالز (انگلیسی:Smalls Falls) ئوشاری هسته که مین (ایالت)، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 16.5 متر (54 پا) هسته.
قطعنومه ۳۰۶ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره توصیه دربارهٔ ِملل ِ سازمان ره دبیر ِکل ِانتصاب هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۲۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
رویندزق
رویندزق، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۹۷ نفر (۶۰خانوار) بی‌یه.
منابع
رویندزق
قطعنومه ۱۸۲۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۲۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۹ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره زنان و صلح و امنیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۱۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۱۹۰ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۹۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ اوت ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
محمد معین
محمّد معین (۹ اردیبهشت ۱۲۹۷ در رشت - ۱۳ تیر ۱۳۵۰) استاد زوون فارسی و پدیدآورندهٔ فرهنگ معین.
قطعنومه ۱۱۹۰ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
محمد معین
وچگی
محمد معین در روز ۹ اردیبهشت ۱۲۹۷ در حوالی رشت به دنیا بیئموئه. ونه پِر شیخ ابوالقاسم از روحانیان شهر بیه. بر طبق اول صفحهٔ دستخطی که وی دربارهٔ شه زندگی  بنویشته، تاریخ تولد وی ۱۷ رجب سال ۱۳۳۲ (قمری) برابر با ۲۱ جوزای سال ۱۲۹۳ هسه. در متن دانشنامهٔ دکتری سال تولَد وی ۱۲۹۱ ذکر بیه. ولی در نوشتهٔ قاب‌ بئی که در ونه سره و در ونه اتاق کار به دیوار آویزون هسه تاریخ تولد وه دوشنبه ۹ اردیبهشت ۱۲۹۷ بنویشته هسه.
وه که اول وچه بیه در سن شش سالگی شه مار ره از دست هدا و پنج روز بعد از فوت شه مار، ونه پِر نیز فوت هکرده. ونه جد پری شیخ محمدتقی معین‌العلما که در سلک علمای روحانی بیه، به تربیت وه همت بشته. محمد معین شه ترقیات علمی و معنوی ره مدیون وه دونسه. جد مادری وه شیخ محمد سعیر نیز از علما و مدرسان علوم قدیمه بیه.
تحصیلات
محمد معین تحصیلات دبستانی ره در دبستان اسلامی انجام هداد، و دوره شش ساله ابتدایی ره ظرف دِ سال به پایان برسنیه.
درگذشت
محمد معین در ۹ آذر ۱۳۴۵ پس از بردگرسن از ترکیه، در دفتر گروه زوون و ادبیات فارسی دچار بیهوشی موقت بیه. بلافاصله به بیمارستان آریا در تهران منتقل بیه و بستری بیه. بئوته بونه که در اثر اشتباه اتا پزشک به حالت اغما بورده. وه ره جهت معالجه ویشتر در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۴۶ به کشور کانادا منتقل هکردنه. ولی چون بهبودی در وضعیت وه موشاهده نیه، در ۱۵ آبان ۱۳۴۶ به ایران بردگردینه و در بیمارستان فیروزگر بستری بیه. دکتر محمد معین در روز ۱۳ تیرماه ۱۳۵۰ در همون بیمارستون فوت هکرده.
پهناب
پهناب یا همون پهنو روستای هسه در پنج کیلومتری جویبار ، این روستا دارای ۵۰۰۰ خانوار جمیعته و مساحت زمینهای کشاورزی اون هم به ۳۰۰۰ هکتار رسنه. بیشترین محصولات کشاورزیشم در حال حاضر بینج، مرکبات، و حبوبات هسه.
محمد معین
درگذشت
محمد معین ره در ونه محل آستانه اشرفیه، دفن هکردنه. در سال ۱۳۸۰، عده‌ای به آرامگاه وه یورش بوردنه و به «اتهام» همکاری معین با رژیم پیشین اون ره ویرون هکردنه.
امتیازات فرهنگی
دکتر معین در سالهای ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۳ عضو شورای عالی فرهنگ بیه. در آذرماه ۱۳۳۸ از نیما یوشیج، پیشوای شعر نو در ایران وصیت نامه‌ای بدست بیئموئه که در اون دکتر معین ره بدون اینکه بدیه باشه به عنوان وصی تعیین هکرده  تا اشعار وی ره بررسی هکنه و قسمت لازم ره انتشار هده و انتخاب و طبع اشعار نیز تحت نظر وی باشه.
تالیف:
۱ }}
۲.
مریلند
مریلند اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت اطلس پلی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا آناپولیس هسته. این ایالت ۵۸۸۴۵۶۳ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۳۲۱۳۱ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۲۸ آوریل ۱۷۸۸ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر بالتیمور هسته.
دزیره نیسار
دزیره نیسار سیاستمدار و منتقد ادبی قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
مریلند
بِریم بگردستن
رج:مریلند رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای اطلس پلی ایالتون
گدانسک دریامونا
گدانسک دریا مونا اوروپا قاره دله جا بیته.اینتا دریا مونا لهستون کشور شه نه. اینتا دریا مونا پلی گدانسک بندردره.وه بالتیک دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:لهستون
محمد معین
تالیف:
۳.
۴.
۵.
۶.
۷.
۸.
۹.
۱۰.
۱۱.
۱۳.
۱۴.
۱۵.
۱۶.
۱۷.
۱۸.
۱۹.
۲۰.
هدی صابر
رضا هدی‌صابر (بزائه‌ی ۲۶ اسفند ۱۳۳۸ - بمرده‌ی ۲۱ خرداد ۱۳۹۰ روزنومه‌نویس، مترجم، و فعال ملی مذهبی، عضو جنبش مسلمونای موبارز، زندانی سیاسی و از گردانندگون مجله توقیف‌بَیی «ایران فردا» بی‌یه.
محمد معین
تالیف:
۲۲.
هدی صابر
وه که ۱۲ خرداد ۱۳۸۹ درحالی‌که اوین دله زندانی بی‌یه اعتراض به بمردن مشکوک هاله سحابی مراسم تشییع جنازه ونه پی‌یر دله عزت‌الله سحابی شه اعتصاب غذای ره شروع هاکرد بی‌یه ۲۱ خرداد پس از انتقال از زندان به بیمارستون مدرس بر اثر نارسایی قلبی بمرده.
محمد معین
تصحیح کتب:
۱.
هدی صابر
پیوند بیرون
رج:زندانیای سیاسی رج:روزنامه‌نویسون رج:گت مردمون تهران
محمد معین
تصحیح کتب:
۲.
۳.
۴.
۵.
۷.
۸.
ترجمه‌ها:
۱.
۲.
۳.
۴.
آثار منتشر نئی:
۱. فرهنگ بزرگ فارسی شامل کلیه لغات متداول در فارسی، تاریخ استعمال کلمه در زبان فارسی، معانی حقیقی و مجازی، شواهد معانی.
۲. فرهنگ دستور زبان فارسی شامل مباحث دستوری.
۳. جلد دوم حافظ شیرین سخن.
نشون‌ها و افتخارات:
همچنین در سال۱۳۴۰ از طرف دولت فرانسه نشان عالی «هنر و ادب» به ایشان اهدا شد.
پیوند به بیرون
رج:گت مردمون گیلون رج:ایران نویسندگون
ملک جوی
ملک جوی اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ اسلامی دوره جه رسنه. ملک جوی مازرون استان و چالوس شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کلاردشت، روستای رودبارک هسته. این بنا ۷۸۵۰ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۱-۱۲-۱۷ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
قطعنومه ۱۸۲۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۲۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۲۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تیدیان ندیای
تیدیان ندیای مردم‌شناس، اقتصاددان و نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
قطعنومه ۷۵۷ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ مه ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۸۲‌ام دله ۱۳تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
ئوشار آیوگرابیس
ئوشار آیوگرابیس (انگلیسی:Augrabies Falls) ئوشاری هسته که کیپ شمالی، آفریقای جنوبی درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 183 ft هسته. اینتا ئوشار ِنسبی پهنا 80 ft متر هسته.
منابع
رج:جنوبی آفریقا ئوشارون
ژول روا
ژول روا نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
پاپ ژان پل دوم
ژان پل دوم اتا از پرنفوذترین رهبرون سده بیستوم میلادی بشناسی‌یه وانه. این باور دره که وه نقش مهمی پایان کمونیسم سر شه کشور، لهستون، و به تدریج اروپا دله داشته. وه همینتی کاتولیک کلیسا ارتباطات ره اسلام، یهودیت و شرقی ارتدکس کلیسا جه بتتر هاکرده.
وه اولین کاتولیک پاپ بی‌یه که ۶ مه ۲۰۰۱ دمشق ِاتا مسجد دله بورده و ونه دله عبادت هاکرده.
منابع
رج:پاپون رج:گت مردمون لهستون
فئودور داستایوسکی
فیودور میخاییلوویچ داستایوسکی (بزائه ۱۱ نوامبر ۱۸۲۱ - بمرده ۹ فوریه ۱۸۸۱ میلادی). گت نویسنده روسیه بی‌یه. ونه بنویشته‌ئون خار چی اینتائه که وه روانکاوی و بررسی زوایای روانی شخصیت‌ئون داستان ره دونسته. سوررئالیست‌ها شه مانیفست ره بر اساس بنویشته‌ئون داستایوسکی نویسنّه.
ونه داستان ِآدما ویشته ونه وارینه، مریض و روان‌پریش. وه اول، امرار معاش وسّه، ترجمه کرده
قطعنومه ۳۰۷ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۹۷۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هند-پاکستون ِمسئله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۲۱‌ام دله ۱۳تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فئودور داستایوسکی
منابع
رج:روسیه نویسندگون
فلوریدا
فلوریدا اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت جنوبی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا تالاهاسی هسته. این ایالت ۱۹۳۱۷۵۶۸ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۱۷۰۳۱۲ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۳ مارس ۱۸۴۵ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر جکسون‌ویل هسته.
فلوریدا اتا جزیره‌مونا دله جا باییته که موتحده ایالات شرقی‌جنوب وَر دره.
بیرون بگردستن
رج:آمریکای ایالتون * رج:آمریکای جنوبی ایالتون
ئوشار اسمیت
ئوشار اسمیت (انگلیسی:Smith Falls) ئوشاری هسته که نبراسکا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 63 ft هسته.
شیخ‌احمد (اردبیل)
شیخ‌احمد ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۳۱ نفر (۱۳۶خانوار) بی‌یه.
منابع
شیخ‌احمد
میشیگان
بیرون بگردستن
رج:میشیگان رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای میونی غربی ایالتون
پهلویون
پهلوی (۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ هـ.ش.) اتا مازرونی دودمون هسته که پس از انحلال سلسله قاجارون ، ئیران دله حکومت ره بیته، رضاشا ، شائ ئیران از (۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰) ئو بونیانگوذار رَج پهلوی بیه.
مردمون ئو احزابئون از انقلاب مشروطه اتتظار استقلال، رهائه ئو ایستیقرار حکومت ملّی داشتنه که از ابّلین ماه ئون پس از دربموئن فرمون مشروطیت ئو وا بیّن مجلس شورای میلّی ئو به ویژه بائو ِبشنو به سر موتمم قانون اساسی به خرابی بکشیه. نزدیکی سیاست روسیه ئو بریتانئون پس از ۱ قرن ریقابت، باعث اینعیقاد قرارداد ۱۹۰۷ ئو قرارداد ۱۹۱۵ در تکّه هکردن ئیران به مناطق نفوذ به خاطر جلوبیتن از حضور کشورئون دیگه بیه.
ابّلین جنگ جهونی دله (۱۹۱۸ – ۱۹۱۴ م.) با رِقِدهدائن بی سوئی ئیران، قسمتونی از کشور ره دیگه کشورون بیتنه ئو ئیران میدونِ جنگِ روسیه ئو بریتانئون ئو عوثمانی بیّه. انده شائون اون زمون بی خاصیت بینه که خله موشکیلات ئیران دله رَج بیّه حتّی نزدیک بیه ئیران ره تیکّه تیکّه هکنن.
دمبداء بیّن رژیم روسیه تزاری که حیمایت از قاجارون ره عوهده داشته ئو جاگوزینی بلشویکئون که فریاد رهائی سر دانه،باعث بیّه بریتانئون ویشته بخائن ئیران ره بیرن تا هم شه قدیمی کـَل سَر«دوشمن» پیش دکفن هم نفت ره بالا بَکشِن.
قرارداد ۱۹۱۹ وثوق الدوله ، که ئیران ره در وضع تحت الحمایگی قرار هدائه، به ایمضاء برسیه ئو این کار از دله بموئن ئیران به کونفیرانس صولح ورسای جلوگیری هکرده. با هارشای ژینرال آیرون ساید اینگیلیسی استاروسلسکی فرمونده روسی قزاق کنار بیشته بیّه ئو سردار همایون، فرموندئی کولّ قزاق ره بیته. این زمون همه خاستنه که قرارداد جا ایعتیراض هکنن همینتا سَر احمدشاء پیمون ره قوول نکارده ئو بریتانئون شه هارشا ره به ئیران تغییر هدائه.
اتا حوکومت لازم بیه تا شورش ئونی میثل: سِرخ ِارتش که تا گیلان بمو بینه یا امیر موید ئو ونه وچون جه جلوگیری هکنه ئو جلوی روشد نهضتئون مردومی، که نفت دارئون وسّه موضر بیه ره بیره ئو همینتی مردمون سوخن ره گوش هاده. سوخن ئون آیرون ساید با رضاخان ئو سیدضیاءالدین طباطبایی قزوین دله سرنوش ساز بیه. رضاخان به دیگه کاندیدائون سبقت بیته ئو موجری کودتای ۳ایسفند ۱۲۹۹ش. بیّه.رضاخان میرپنج، عبسقلی خان سوادکوهی ِریکا مئروف به داداش بیک ۱۲۵۶ شمسی روستای آلاشت دله کنارهکته ئو در ۲۲ سالگی به نیروی قزاق دَوِسته ئو در زمون ۲۰سال مراحل نیظامی ره تا فرماندئی هنگ قزاق ِخنه (آتریاد) همدان طی هکرده ئو قرار بیّه شاء بوّه. به احمد شا جوون آخری شاء از سلسله قاجارون هم اطمینان هدانه که هیچ که وه ره کودتا نزنده ئو همونتی وه ره مجبور هکردنه که فرمون ریاست وزیرائی سید ضیاء الدین ره ایمضاء هکنه ئو عونوان سردارسپه ره هاده رضاخان دست.
به دنبال کودتای ۳ایسفند ۱۲۹۹ که روز دوشنبه سیّم مائ (حوت) نیمه شو رِخ هدائه، نیشتنگاء ره بیتنه ئو با درست هکردن سرئوصیدا ئو تیراندازی بی مورد ئو زد ئو خوردئونی الکی، کودتاگرون بتونستنه مردمون دله وحشت ئو ایضطیراب دمبدن ئو فردای اون روز خله از گت مردمون ره بیتنه ئو مردمون ره به طریقی راضی هکردنه.
قرارداد ئیران ئو شوروی ۱۹۲۱ که متضمن اینصیراف از امتیازات تزارئون بیه، ایمضاء بیّه (۱۲۹۹ ه.ش.). زمونی بعد سردار سپه به جای مسعود کیهان وزیر جنگ بیّه ئو همکار خادش سید ضیاء ره در موبارزه قودرت تبعید برسنیه. رضاخان تا ۲۶ خرداد ۱۳۰۲ ه.ش. با حضور در کابینه‌ئون قوام، مشیر الدوله ئو مستوفی الممالک با عونوان وزیر جنگ گتِ تصمیم گیرنده بیه.
سردار سپه با ایدغام دیویزیون قزاق، ژاندارمری دولتی، بریگاد مرکزی ئو سایر قوای پراکنده نیظامی پولیس جنوب، ارتش موتحدالشکلی ره پایه بیشته که فقط موجری دستورئون وزیر جنگ بیه ئو در همین زمون به پاره‌ئی از نهضت‌ئون از جومله گیلون جه موری ئو قیوم کلنل پسیون پایون هدائه.
جونبش جنگل توسوط میرزا پچیک خان شومال کشور دله شیکل بیته ئو در زمون کوتائی بتونسته در موقابل قوای بیگونه ایستادئی هکنه. پس از پیروزی بلشویک‌ئون ئو سرنگونی حکومت روسیه تزاری، چه‌تی این نهضت در مقطئی مورد حیمایت بلشویک‌ئون قرار بیته، میرزا پچیک خان جنگلی قوربونی توافقات بین اولمیللی بیّه ئو قوای رضاخان بتونسته پس‌موندسّه نیروئون وه ره هم موتلاشی هکنه.
رضاخان سردارسپه خورداد ۱۳۰۲ ش. فرمون نوخست‌وزیری ره از احمدشا بیته ئو موجبات سفر سیّم وه ره به ئوروپا فراهم بساته (۱۳۰۲ ش.).
وابسته جستارون
رج:ایران تاریخ
سلجوقیون
سلجوقیون یا سلاجقه و آل سلجوق، اتا ترکمونی سلسله بینه که قرن‌های ۵ و ۶ هجری گادِر، غربی آسیا و ایران ِسَر فرمانروایی داشتنه.
پانویس
رج:ایران تاریخ رج:ترکیه تاریخ
امیل سووستر
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
آفریقای شمال
آفریخای شومال افریخای گت صحرای شمالی قسمت هسه. اینتا سامون وه‏سه دقیق مرز، نه‎شون نهیه. آفریخای شومال کیشورون وشونه نه: مصر، لیبی، تونس، الجزایر، مراکش/مه‎راکه‎شون، سودان
رج:آفریقا
فیلادلفیا
فیلادلفیا أتا شهر نوم هسه که موتحده ایالات دله دره.
جوغرافی
اینتا شهر امریکا شرق دله دره.
هنر
رج:آمریکا شهرون
هژبر نومه
هژبر نومه(تلفظ وانه:هوجبرنومه) اتا داستان از آزادگی ، ظولم‌ستیزی و حق‌طلبی مردمی هسته تاریخ دله چنبار مورد هجوم دوست و دوشمن قراربیتنه.هرچن اینتا منظومه حماسی ، بیته از حادثه‌ی تاریخی هسته ، اما گزارش تاریخی صرف نیه ؛ از این واقعیت تاریخی مردم اونتی که دوست داشتنه شعر بساتنه و مناطق مختلف تبرستون دله مطابق شرایط خاص ، وه ره بازسازی هکردنه.
منبع
رج:باوندیون رج:مازرون فرنگ
سوتلانا خودچنکووا
سوتلانا خودچنکووا سال 1983 میلادی مسکو دله دنیا بموئه اما اتا مله، به نوم «ژلزنودروژنی»، دله گت بیّه. وه شه جوونی گادِر چنتا فیلم دله مدل بگردسته. سال 2003 میلادی شه اولین نقش ره به عنوان بازیگر فیلم «زنا وسه دعا هاکنین» دله به کارگردانی استانیسلاو گاوروخین بازی هاکرده.
سیزدهم دسامبر سال 2005 میلادی ولادیمیر یاگلیچ، روسی بازیگر، جه ازدواج هاکرده. وشون دوره انستیتو جه هِدی جه رفق بینه ولی با این حال تابستون سال 2010 میلادی همدیگه جه سِوا بیینه.
ئوشار آیانار
ئوشار آیانار (انگلیسی:Ayyanar Falls) ئوشاری هسته که تامیل نادو، هند درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 60 متر هسته.
قطعنومه ۱۱۹۱ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۹۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ اوت ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بین‌المللی محکمه قدیم یوگسلاوی (ICTY) وسّه هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۱۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
هابی‌کینو، اوساکا
هابی‌کینو اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۱۸٬۲۸۱ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۶٫۴۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۴٬۴۷۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۹-۰۱-۱۵ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:اوساکا شهرون
روژه مارتن
روژه مارتن نویسنده و سیاست‌مدار قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۱۸۲۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۲۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۰ ژوئن ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تهدید صلح و امنیت بین‌المللی ناشی از اقدامات تروریستی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۲۸‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۷۵۸ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۸ ژوئن ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۸۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
زغال پل
په‌نویس
رج:چالوس تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون پل‌ها
سالزبورگ ایالت
سالزبورگ (آلمانی جه: Salzburg) اتریش کشور ره اتا اج ایالتون هسه. ونه نیشتگاه سالزبورگ هسه.
سالزبورگ قدیما اتا مستقل اسقف‌نشیر روم مقدس امپراتوری دله بی‌يه.
منبع
رج:اتریش ایالتون
ئوشار اسمولار
ئوشار اسمولار (انگلیسی جه:Smolare Waterfall) ئوشاری هسته که شمالی مقدونیه درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 39،5 متر هسته.
شرقی آذربایجان اوستان
شرقی آذربایجان ایران کیشور ره اتا اوستان هسسه. اینتا اوستان ایران فلات ره غربی شمال ِگوشه قرار داینه. ارس رود ونه شمالی مرز ره آذربایجان جمهوری، ارمنستان و نخجوان خودمختار ایالت جا موشخص کنده. قطور رود و ارومیه دریوچه او ونه غربی مرز رهغربی آذربایجان جا بونه.جنوبِور، رشته کوهون کشیدگی و دره ئون و جلگه‌ئون و دشتون موجب بئینه اینتااوستان، آذربایجان غربی و زنجان جا توپوگرافیک پیوستگی داشته بوئه وشرق دله نیز درّه، روخِنه، کوهون سبلان و چهل روز و صائین گردنه اینتا خطّه ره اردبیل جا کنده.
او و هوای اوستان کوللن سرد و خِشک هسه و ونه وسعت ۴۵۴۶۰ مربّع کیلومتر هسه.
ایران ِسه تا رشته کوه موهم و اصلی ، یعنی البرز، زاگرس و مرکزی اینتا منطقه ی دله همدیگر جا رسنه. استان ِمهم‌ترین ارتفاعات سهند است.
شهرستانون
اینتا اوستان ۱۹ شهرستان، ۴۲ شهر، ۳۸ بخش، ۱۳۳ دیات و ۳۱۴۹ آبادی داینه.
مردِم
اوستان جمعیت آخرین سرشماری میون سال ۱۳۸۵ دله برابر بیه با ۳۶۰۳۴۵۶ نفر که موعادل ۵.۱۱٪ کیشورجمعیت هسه(http://www.sci.org.ir).
اوستان ره اکثر مردمون ترک آذری هستنه و ترکی آذربایجانی زوون جا تکلم کننه. وشون مذهب مسلمان شیعه هسه و عده ای هم علوی یا اهل حق هستنه. افشار ایل ارومیه دریوچه ره شمال دله و شاهسون ایل سبلان و سهند ییلاقون دل کوچ نشیر هستنه.
طبیعی جاذبه ئون
شرفخانه بندر، آق‌گنبد بندر، رحمانلو بندر،قوری‌گل دریاچه و روخنه‌ئون و تالابون و چشمه ئون و جزیره‌ئون و اوشارون متعدد.
دیه لینک
تاریخ آذربایجان
منابع
رج:شرقی آذربایجان اوستان رج:ایران اوستانون
رنه دکارت
رنه دِکارْت (به فرانسوی: René Descartes) (بزائهٔ ۳۱ مارس ۱۵۹۶ دکارت (اندر الوآر) فرانسه — بمردۀ ۱۱ فوریهٔ ۱۶۵۰ استکهلم) ریاضیدون و فیلسوف فرانسوی بی‌یه.
علی‌قشلاقی (اردبیل)
علی‌قشلاقی ، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
قطعنومه ۳۰۸ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۷۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آفریقایی سازمان ِوحدت ِدرخواست دربارهٔ ِبرگزاری امنیت ِشورای ِجلسات، آفریقایی نیشتنگائون ِدله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۲۶‌ام دله   تصویب بَیّه.
علی‌قشلاقی (اردبیل)
منابع
علی‌قشلاقی
قطعنومه ۳۰۸ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
روژه پیرفیت
روژه پیرفیت نویسنده و دیپلمات قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قاهره
منابع
رج:آفریقا نیشتگائون رج:مصر شهرون
انوشیروان زیاری
انوشیروان شرف‌المعالی اتا زیاری شا بی‌یه. وه منوچهر زیاری وَچه بی‌یه. وه شه پییر بمردن په شا بیّه ولی باکالیجار وه ره زندون دِمبدا و شه شا بَیّه تا چن سال په وه ره آزاد هاکرده. انوشیروان وقتی باکالیجار ضعیف بَیّه، وه ره پشت هاکرده و دِباره شا بَیّه.
منابع
رج:زیاریون
مینه‌سوتا
مینه‌سوتا اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت میونی غربی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا سینت‌پال هسته. این ایالت ۵۳۷۹۱۳۹ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۲۲۵۱۶۳ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۱۱ مه ۱۸۵۸ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر مینیاپولیس هسته.
بِریم بگردستن
رج:مینه‌سوتا رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای میونی غربی ایالتون
قطعنومه ۱۱۹۲ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۹۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ اوت ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لاکربی پرونده هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۲۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ئوشار بی. ایکس
'''ئوشار بی. ایکس''' (انگلیسی:B.X Falls) ئوشاری هسته که بریتیش کلمبیا، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 30 ft هسته.
قطعنومه ۱۱۹۲ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۷۵۹ امنیت شورا
قطعنومه ۷۵۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۲ ژوئن ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبرس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۸۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
الوی‌زیو برتران
الوی‌زیو برتران شاعر، نمایش‌نومه نویس و روزنومه‌نگار قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ژان-کلود میشه‌آ
ژان-کلود میشه‌آ فیلسوف و دانشگاه‌استاد قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
قطعنومه ۱۸۲۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۲۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۰ جولای ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۳۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ژان-کلود میشه‌آ
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۱۸۲۳ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
اس‌اس
شوتزشتافل (به آلمانی: Schutzstaffel) به معنی حفاظتی گردون یا به اختصار اس‌اس اتا از سازمان‌ئون شبه نظامی اصلی حکومت رایش سوم بی‌یه که توسط هاینریش هیملر بساته بیّه و اداره بی‌یه. این سازمان بین سال‌ئون ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۵ فعال بی‌یه.ونه رئیس هاینریش هیملر بی‌یه.
اس‌اس سال ۱۹۲۵ به عنوان گارد شخصی آدولف هیتلر تشکیل بیّه.
وافن اس‌اس از زیرشاخه‌ئون اصلی اس‌اس هسته.
رج:آلمان تاریخ رج:جهونی جنگ دوم
مرزبون‌نومه
مرزبان نومه از جومله شاهکارئون مازرون ادبیات هسته که نثر مصنوع مزین دله دره ئو تومبی وه ره بهترین همه وشون تا ابائل قرن ۷ بدونیم .خله از موارد مرزبون نومه از حد نثر مصنوع متداول بوگذشته ئو صورت قشنگ شعر بیته .وراوینی چند سنه بعد از ابّلین ترجومه مرزبون نومه یکبار دیگه دست به ترجومه این کیتاب از طبری زوون به فارسی بزوئه بدون اونکه از تألیف روضه العقول (ابّلین ترجومه مرزبان نومه)آگاه بائه .مرزبون نومه وراوینی در ۹ باب ،اتا موقدمه ئو اتا ذیل هسته این کیتاب از زوون حیوونا ئو به تقلید از کلیله ودمنه نصرالاه منشی بنویشته بیّه.در واقع نویسنده کیتاب از طریق داستان ئون غیر موستقیم ئو از زوون حیوونا شه حدیث ره شاء دَست دنه. تاریخ ترجومه مرزبان نومه ئو تهذیب وه به دست وراوینی کاملا معلوم نیه ولی موسلمأ بین سنه ئون ۶۰۷-۶۲۲ایتیفاق دکته.مرزبان نومه از نوع ادب تمثیلی(فابل)محسوب وانه ئو نثر وه فنی هسته.
ونه شاعر
مرزبون اتا باوندی شاهزاده بیه که رستم وچه بیه وه اتا نویسنده ئو شاعر بیه که دتا کیتاب بنویشته اتا "مرزبون نومه" که اتا کیتاب هسه که ونه دله ئیران ئو مازرون قدیمی داستانون بنویشت بیه ئو اتا دیگه "نیکی نومه" بیه که الان امه دست دله نیه. اینتا کیتاب اتا شر کیتاب بیه.
منابع
رج:مازرونی زوون کتابون رج:مازرون شاعرون
ئوشار اسنیک
ئوشار اسنیک (انگلیسی:Snake Falls) ئوشاری هسته که همیلتون (انتاریو)، کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 25 m هسته.
کردقشلاقی
کردقشلاقی، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۰۵ نفر (۸۹خانوار) بی‌یه.
منابع
کردقشلاقی
دیلمستون
دیلم اتّا تاریخی ایسم ئیران دله هسته اینتا منطقه گیلون بـِن(جنوب) دره ئو کوه‌ئون دله قرار دانّه ولی بعضی زمونا کول گیلون ره با اینتا ایسم یاد کاردنه. دیلم مردمون ره دیلمی گانّه، وشون اتا زوون دارنه که ونه گپ بزوئن شومال ئیران زوونا ره موندنه.
بنویشته‌ئون نویسندگون درباره دیلمستون
کسروی: « ولایت جنگلی و کوه‌ئی که نخشه امروزی ئیران، گیلان ایسم بیته، زمون ساسانیون موقع به دیلمون یا دیلمستون مئروف بیه. تاریخ دله این منطقه ۲تا قوم دینه که وشون ایسم ره "گیل" ئو "دیلم" گِنِش کاردنّه. گیلون یا نیژاد گیل کناره‌ئون مازرون دریو دینه هم‌اونجه که الآن رشت و لاهیجان هسته نیشبینه ئو با آذربایجون ئو زنجان نزدیک ئو هم‌سامون بینه. ولی دیلمون کوهستون جنوبی وه ولایت در اونجائون که الآن رودبار ئو الموت هسته جا داشته ئو ویشتر با قزوین ئو ری هم‌سامون ئو نزدیک بینِه. »
رابینو ، کیتاب ولایات دارالمرز ئیران هم از دیلمستون ایسم بَوِرده ئو نویسنه که: « زمونیکه فرمانروایون دیلم، تبرستون ره ایشغال هکردنه، مخصوصا زمون قدرت بویه ی آل ئو در اوج ایقتیدار وشون به هارشا رسنه که این ایسم به تموم نوائی کوهستونی از شمیران در طارم تا دشت گرگان بائوته بیِه. »
دهخدا با نقل قول از سفرنومه ناصرخسرو درباره دیلمیون و دیلمستون نویسنه: « دیلمیون مردمون دیلمی ساکن سرزمین دیلمستون بینِه ئو بویه ی آل فامیل دیلمی بینِه که از ۳۲۰ تا ۴۴۸ هـ. ق. ئیران ئو عیراق دله فرمونروائی داشتنه. بویه‌ی آل ره هارشا به دیلمی بین، دیالمه هم بخوندسنه. »
منابع
احمد کسروی. شهریاران گمنام. ناشر: دنیای کتاب. ۱۳۸۴. ابراهیم اصلاح عربانی. کتاب گیلون (جلد ۲). ۱۳۷۴. رابینو، ولایات دارالمرز ئیران: گیلون. جعفر خمامی زاده، رشت، انتشارات طاعتی، ۱۳۷۴ش.
رج:گیلون تاریخ
ورگ
مازرون دله هم ورگون مختلف وجود دارنه. وشون دله ات جور خاکستری ورگ دَره که ونه نوم «کاسپینی ورگ» یا «قفقازی ورگ» هسته. این ورگ ِتَلِکِه دَر کَفِنه (= دَر منقرض وانه) و وه خله کمیاب بَیی‌یه.
نوم
ورگ ِکلمه گیلکی دله vərg تلفظ وانه و فارسی دله کم‌کم گرگ بیّه. تبرستون تاریخ سِراق دِنه که گرگان ِنوم این کلمه جه بَییته بیّه. گرگان نوم قبل اسلام «ورکانه» بی‌یه که یونانیون شه لهجه دله وه ره «هیرکانیا» گاتِنه.
این کلمه اسکاندیناوی ِاسطوره‌ها دله هَنتا اتا کاراکتر هسته.
منبع
رج:کاله‌دارون رج:سگ‌مونائون
دوآب پل
په‌نویس
رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سوادکوه راه‌آهن پل
قطعنومه ۳۰۹ امنیت شورا
قطعنومه ۳۰۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۴ فوریه ۱۹۷۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره نامبیای ِوضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۳۸‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
میزوری
بیرون بگردستن
رج:میزوری رج:آمریکای ایالتون رج:آمریکای میونی غربی ایالتون
کچه
کچه اتا جور قاشق هسته، که چو جه وه ره سازنّه. کچه بساتن تاریخ ورگردنه به ۲۵۰ قبل از میلاد که سلتی‌ئون، بریتانیا دله، ونجه کار زونه. اتا مزیت که کچه، فلزی قاشق جه دانّه، اینتائه که وه حرارت ره منتقل نکانده.
مازرون دله
مازرون دله کچه‌ئون ره وشون قایده په، کار زونه. پچیک کچه‌ئون جه پلا خاردنه و گت کچه جه خارش گیتنه. مردم اون گادِر هرکاجه شینه شه کچه ره شه همراه وَردنه و غذا بخاردِن په، وه ره شستنه و یشتنه شه جیف.
روسیه و شوروی بازرگون‌ها طلایی و مفرغی قاشِق ره بیاردنه و نقره‌یی قاشقون اروپا جه بموئه مازرون دله و کچه جا ره کم کم بَییتنه.
بیتلز
بیتلز اتا انگلیسی گروه پاپ/راک بی‌یه که ونه اعضاء لیورپولی بینه وشون دله جان لنون، پل مک‌کارتنی، جورج هریسون و رینگو استار دیینه و دهه ۱۹۶۰ شه موسیقی بخوندستن ره شروع هاکردنه. وشون بعد از ۱۰ سال همراهی، سال ۱۹۷۰ همدیگه جه سِوا بیینه و هرکومتا شه سه کار هاکرده.
بیتلز اتا گت گروه موسیقی دله حیساب وونه. وشون رکورد هنتا آلبوم بروتِن سَره، وجود دانّه.
دیسکوگرافی
آلبوم‌های اصلی بیتلز که در انگلستان ساخته شدند عبارت‌اند از:
۱۹۶۵
۱۹۶۶
۱۹۶۷
۱۹۶۹
بِریم بگردستن
رج:انگلیسی راک رج:بریتانیا خوننده‌ئون
گینه دریامونا
گینه دریا مونا دنیا اتا از گت‌ترین دریامونا ئون هسه. اینتا دریا مونا آفریقا قاره غرب دله جا بیته.کشورونی که ونه کرانه پلی درنه وشون نوم هسه:عاج کرانه،غنا،توگو،بنین،نیجریه،اوستوایی گینه و گابون. سائوتوئومه و پرنسیب هم اتا جزیره ای کشور هسه که ونه دله دره. اینتا دریا مونا اطلس اوقیانوس او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:آفریقا جوغرافی
لیون دریامونا
لیون دریا مونا اوروپا قاره دله دره. اینتا دریا مونا فرانسه کشور شه نه.اینتا دریا مونا مدیترانه دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:فرانسه جوغرافی
هت‌تریک
هت‌تریک (به سوئدی: Hattrick) اتا آنلاین بازی، تحت وب مربی‌گری فوتوال هسته. این بازی سوئد دله بساته بیّه و گت بیی‌یه. این بازی اسا ۱۲۴ کشور دنیا دله همونتا کشور ِلیگی هرم جه برگزار وونه و همینتی ۴۹ نسخه به زوون‌ئون مختلف ونجه بساته بَیی‌ئه. آوریل ۲۰۰۹ جه این بازی ۹۵۰ هزار کارور داشته که هر کومتا شه اتا تیم دارنه. هت‌تریک ۳۰ اکتبر ۱۹۹۷ جه شروع به کار هاکرده اما خله از ونه کارورون ۱۵ اکتبر ۲۰۰۰ جه شروع به فعالیت هاکردنه.
هابسبورگ امپراتوری
هابسبورگ اتا امپراتوری میون سال‌های ۱۸۰۴ تا ۱۸۶۷ میلادی بی‌یه. این سامونِ شائون هابسبورگ خاندان جه بینه.
هت‌تریک
جایزه
هت‌تریک تا اسا سه بار به عنوان بازی آنلاین چن‌نفره قسمت بازی‌ئون این ماه دله انتخاب بیّه و جایزه بییته. این امر سه زمون سِوائونه: اکتبر ۲۰۰۲، آوریل ۲۰۰۶ و نوامبر ۲۰۰۶ اتفاق دکته.
هابسبورگ امپراتوری
اواخر قرن پونزهم، فردیناند دوم آراگون و ایزابلای اول کاستیل که هرکامین ایسپانیایِ اتا پچوک تیکه ره داشتنه، متحد بَینه و مسلمون‌ها ره ایبری جه بریم هاکردنه. وشون دِتایِ ازدواج جه اتا کیجا بنوم جوانا دنیا بموئه. جوانا و فیلیپ (اتریش ولیعهد) ازدواج هاکردنه و وشون وچه ،بنوم کارل پنجم، اینتی اتریش، هلند و چن جای دیگه هم صاحاب بیّه و شه ایتالیا و جنوبی امریکا دله هم شه سامون ره گتته هاکرج. شارل و چنتا دیگه شاه این خاندان جه بمقوم «روم مقدس امپراتوری» جه هم برسینه. شارل په، ونه برار فردیناند و ونه ریکا فیلیپ دوم حکومِت ره شه میون رَسِد هاکردنه.
دپیته چرخه‌توئون
رج:اروپا رقد بورده کشورون رج:اتریش تاریخ رج:ایسپانیا تاریخ رج:آلمان تاریخ رج:اسلواکی تاریخ رج:لهستون تاریخ رج:اکراین تاریخ رج:چک تاریخ رج:رومانی تاریخ رج:صربستون تاریخ رج:مجارستون تاریخ رج:هلند تاریخ رج:سوییس تاریخ رج:ایتالیا تاریخ رج:بلژیک تاریخ
ئوشار باتارا جرج
ئوشار باتارا جرج (انگلیسی:Baatara gorge waterfall) ئوشاری هسته که لبنان درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 100 متر هسته.
هت‌تریک
پیوند به بیرون
رج:کامپیوتری کائون
بهاءالله
بهاءالله، متولد میرزا حسینعلی نوری (بزائن:۱۸۱۷، بمردن:۱۸۹۲) که وه ره بهاءالله گتنه، پایه‌گوذار دین بهائی هسته. بهائیون موعتقدنه که بهاءالله، بونیانگوذار دین بهائی جدیدترین فیرستاده ایلائی در سلسله پیومبرون پیشین چون ابرائیم، موسی ئو بودا ئو زردشت ئو مسیح ئو ممد هسته ئو رسالتش برای ایجاد تمدّونی جدید ئو جهونی هسته که بشر در این زمون به وه نیازمند هسته. امروزه شومار بهائیون ویشته از ۷ میلیون ئو ۴۰۰ هیزار نفر هسته. بهاءالله بطور هم‌زمون ۳تا زنا داشته. آسیه، فاطمه ئو گوهر. وه مجموعا ۱۴ وچه داشته که تنها ۷ نفر از وشون به سن بلوغ برسینه ئو باقی در دوران طفولیت از دونیا بوردنه. ۷ نفر از این فرزندان از آسیه ئو ۶ نفر وشون از فاطمه بینه. وه از گوهر فقط اتا وچه داشته. ازدواج‌ئون وه همه قبل از ایظهار امر وه ئو حتی قبل از نزول کیتاب اقدس، (کیتاب احکام بهائی بیه).
وچه گی
میرزا حوسنعلی نوری از مردمون مازرون، در سنه ۱۱۹۵ هیجری شمسی تهرون دله کنار هکته. بهائیون نسبت وه ره از اتا سو به زرتشت ئو از سوی دیگه به یزدگرد سوّم، آخری پادشائ ساسانی دونّه. همینتی بهاءالله از طریق همسر سوم ابرائیم، (قطوره) به وه منسوب هسته. ونه پیـِر گتِ میرزا نوری از رجال دوره فتحعلی شاء ئو مردی ادیب ئو خِشنویس بیه ئو دربار شائ ئیران منصبی عالی داشته.
رج:گت مردمون مازرون رج:دین
ژرار دو نروال
ژرار دو نروال شاعر، نمایش‌نومه نویس و رمان‌نویس قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
کریستینا آسموس
کریستینا آسموس اتا روسی هنرمند هسته. وه قبلاً جیمناسیک‌کا بی‌یه. وه مدرسه دله، شه اولین تیاتر ره بازی هاکرده. سال 2012، کریستینا آسموس هنرستون تیاتر «شپکین» جه فارغ التحصیل بیّه. این هنرپیشه شه اولین نقش وسّه، «چرنوئوس» ِرول ره سریال «انترن» دله بازی کرد.
شخصی زندگی
مدتی «ویکتور استپانیان»، که ونه هم‌دانشگائی بی‌یه، جه رفق بی‌یه ولی ونه مشغله خله بی‌یه و همینسه سِوا بینه. کریستینا اواخر سال 2012 میلادی «گاریک خارلاموف» جه رابطه برقرار هاکرده و هنتا هیرا-هیرا درنه.
بیرون بگردستن
رج:زننه آدمون رج:روسیه بازیگرون
قطعنومه ۷۶۰ امنیت شورا
قطعنومه ۷۶۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۸ ژوئن ۱۹۹۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره یوگوسلاوی فدرال جوموری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۰۸۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
مارتابان دریامونا
منابع
رج:دریامونا رج:میانمار
ژان گولمیه
ژان گولمیه دانشگاه‌استاد و نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
کادوما، اوساکا
کادوما اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱۳۰٬۰۲۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۲٫۲۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۰٬۵۸۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۶۳-۰۸-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بِریمْ بگردستن
رج:اوساکا شهرون
قطعنومه ۱۸۲۴ امنیت شورا
قطعنومه ۱۸۲۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۸ جولای ۲۰۰۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره نقض حقوق انساندوستانهٔ بین‌المللی در قلمرو رواندا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۹۳۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۱۹۳ امنیت شورا
قطعنومه ۱۱۹۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۸ اوت ۱۹۹۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره افغانستون وضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۹۲۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کولانکوه
کولانکوه، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، اردبیل ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۱۸ نفر (۸۷خانوار) بی‌یه.
منابع
کولانکوه
آنتوان ولودین
آنتوان ولودین رمان‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
پیت کله
پیت‌کله یا پیتکاله یا کوربی  پرنده‌ئونی نوم هسته که شو پر زنده و ونه غذا گل، وک و… هسه.
نوم
دِتا دلیل دانّه که وه ره گانّه پیت کله: اولی اینتائه که ونه کله خله چرخ گیرنه همینسه وه ره گانّه پیت کله که یعنی ونه کله پیچنه. دومی هم اینتا بتونده بائه که ونه چِش پـِت هسته و ونه حدقه دله ثابته.
پیت‌کله چـِشون ونه چشخانه جه دِماسّونه و حدقه دله ثابتنه. همینسه اگه پیت کله بخائه اتا حیوون ره یا شه طعمه ره دیاری جه دمبال هاکنه، ونه شه کلّه ره چرخ هاده و ونه کله هم دَپیته وونه.
مازرونی فرهنگ دله
قدیمیون گاتنه اگه پیت‌کله ات نفر ِبوم ِسَر هنیشه، این کار ِپه، شونه قبرستون و انده منتظر موندنه تا اون سره‌ی ِصاب‌خنه ره بَبیارن. همینتی گانّه هرکی پیت‌کله بکاشته، ونه کفّاره هاده تا ونه بلا دفع بوو.
منابع
رج:پرنده
ئوشار اسنو کریک
ئوشار اسنو کریک (انگلیسی:Snow Creek Falls) ئوشاری هسته که پارک ملی یوسیمیتی، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 2،140 feet هسته.
منابع
رج:آمریکا ئوشارون
ماراکایبو دریامونا
ماراکایبو دریامونا جنوبی آمریکا منطقه دله دره. اینتا دریا مونا ونزوئلا کشور دله جا بیته.مارکایبو کرانه پلی مارکایبو بندر ( اتا از ونزوئلا گت بندرئون ) دره. اینتا دریا کارائیب دریا او پیش بموئن جا درست بیه.
منابع
رج:دریامونا رج:ونزوئلا
مارتین لوتر
مارتین لوتر، (به آلمانی: Martin Luther) (بزائه ۱۰ نوامبر ۱۴۸۳ آیزلبن آلمان -بمرده ۱۸ فوریه ۱۵۴۶) کشیش متجدد و انجیل ِمترجم به آلمانی‌زوون و اتا تجدیدنظرطلب مذهبی بی‌یه. وه یَتـّا از تاثیرگذارترین شخصیت‌ئون تاریخ مسیحیت و از گت آدِمون نهضت اصلاحات پروتستانی به حیساب انه. ونه قبر شهر ویتنبرگ دلوئه.
منابع
رج:ملائون رج:گت مردمون آلمان رج:آلمان نویسندگون رج:پروتستان رج:گت مردمون رنسانس
هلند جمهوری
هلندِ جمهوری یا هلندِ هفت‌تا ایالتِ کنفدراسیونِ جمهوری اتا کنفدراسیون و جمهوری میون سال‌های ۱۵۸۱ تا ۱۷۹۵ بی‌یه.
تاریخچه
تا اواخر قرن شونزهم هلند هابسبورگ امپراتوری دله دیّه. هلندیون پروتستان بینه ولی حکومت کاتولیک کلیسا جه بی‌یه و همینسه سال ۱۵۶۸ میلادی مردم انقلاب هاکردنه و ویلیام ون اورانژ وشون فرماندهی ره بدست بَییته. دلیل دیگه انقلاب مالیات زیادی بی‌یه که ایسپانیاییون وشون جه گیتنه و حالت قرون وسطایی بی‌یه که هنتا وجود داشته.
سال ۱۵۸۱ هلند ِانقلاب پیروز بیّه ولی اَی سال ۱۷۹۵ فرانسه این کشور ره بَییته و باتاویان جمهوری ره کنفدراسیون ِجا هِنیشِنی‌یه که خله عُمر نداشته.
پانویس
ج رج:اروپا رقد بورده کنفدراسیون‌ها
ژول امه‌ده باربی دورو وه‌ای
ژول امه‌ده باربی دورو وه‌ای رمان‌نویس، مقاله‌نویس، منتقد ادبی و روزنومه‌نگار قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
ئوشار بد برانچ
ئوشار بد برانچ (انگلیسی:Bad Branch Falls) ئوشاری هسته که جورجیا، ایالات متحده آمریکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه،  هسته.