cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مراکش
قدیم
این کشور ِشاهون و سلسله‌ئون همیشه سعی داشتنه که اسلام ره شه اطراف تبلیغ هاکِنِن. وشون آفریقای غربی جائون، ایسپانیا، پرتغال و ات‌که فرانسه دله کَلِستنه و مردم ره دعوت کاردنه که مسلمون بَوون. بعد این که ایسپانیا دله مسیحیون و مسلمون‌ها جنگ دکتنه، آخرسری پیمون‌نومه بنویشتنه که کاتولیک حکومت ایبری جزیره‌مونا ره بداره ولی مسلمون و یهودی مردم شه دین ره حفظ هاکنن ولی مسیحیون شه پیمون ره وفا نکاردنه و دَشتِ نامسیحیون ره زورپشتی مسیحی هاکردنه، کاشتنه یا تبعید کاردنه.
مسیح سلیم بهرامی
منابع
‎ رج:گت مردمون مازرون
مراکش
معاصر ِتاریخ
سال ۱۹۱۲ میلادی الجزیره‌ی ِپیمون ِپه، فرانسه بتونِسته ات‌خله تِلاش جه مراکش ره اشغال هاکِنه ولی عبدالکریم خطاب مردم ِرهبری ره بعهده بَییته تا فرانسویون ره دَرهاکِنِن. سال ۱۹۲۷ میلادی، «محمد بن یوسف» (= محمد پنجم) سلطنت جه برسی‌یه و فرانسه‌ی ِحکومِت جه مخالفت هاکِرده. محمد پنجم شه مخالفت وسّه مردِمون میون محبوب بیّه و فرانسه وه ره مِزراب بی‌یشته و آخرسری وه ره تبعید هاکردنه ماداگاسکار دله. مردمون این کار ره قبول نَکاردنه و قیام هاکردنه و فرانسه جه بخاستنه که محمد پنجم وَردَگِرده و استقلال ره بدست بیاره. الجزایر دله هم این گادِر قیام علیه فرانسه باعث بی‌یه فرانسویون مجبور بَواشِن مراکشیون گپ ره گوش هادِن و ۱۶ نوامبر ۱۹۵۵ محمد پنجم وَردَگِردِسته و روز ۳ مارس ۱۹۵۶ فرانسه مراکش ِاستقلال ره برسمیت بشناسی‌یه. مراکش دله اون گادِر تاسا سه‌تا شاه حکومت جه بَرِسینه.
مراکش ادعا کانده که غربی صحرا ونه شِنه و سال ۱۹۷۵ جه ونه بعضی قسمتون ره اداره کانده ولی هنتا این قِسمِت سَره بحث دارنه.
مردمون
مراکش ِمردمون شه ملی-مذهبی هویت جه خله حساس بینه و هستنه. این کشور تنها عربی‌کشور بی‌یه که عثمانی وه ره فتح نَکارده. مراکشیون هَنتا شه مَله‌یی لباسون ره کانّه. مراکش ِشائون، که اسا «علویون ِسلسله» جه هستنه، سیاسی-دینی مرجعیت ره دارنه و این مقام اساسی قانون دله بَنویشتوئه البته قبل اینکه اساسی قانون بنویشته بَواشه هم همین اوضاع برقرار بی‌یه.
مراکش ِمسلمون‌ها اکثراً مالکی هَستنه و وشون دله بعضی یهودیت ِپه‌روو هم دَرنه. مراکشی یهودون اکثراً مهاجرت هاکِردنه و بوردنه ایسراییل دله. این کشور ِرسمی زوون‌ها اِسا عربی و بربری هَستنه و مردِم اغلباً فرانسوی ره هم بَلِدِنه.
ورکاده
ورکاده، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
مراکش
پانویس
رج:مشروطه سلطنت رج:عرب اتحادیه رج:عربی‌زوون کشورون رج:عرب کشورون رج:اسلامی کشورون رج:ایسپانیا قدیمی مستعمرات رج:فرانسه قدیمی مستعمرات رج:فرانسوی‌زوون کشورون رج:آفریقایی کشورون
ورکاده
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۹۵۴ نفر (۲۱۴خانوار) هسه.
منابع
ورکاده
نوبل جایزه
جایزه نوبل موعتبرترین جایزهٔ علمی هسته که به اتا دانشمند وه ره دنّه. جایزه نوبل سال ۱۸۹۵، به وصیت کارخنه‌دار و شیمیدون سوئدی، آلفرد نوبل که ویشتر وه ره به خاطر بساتِن دینامیت اشناسنّه، پایه‌گوذاری بیّه.
شیشمین جایزه یعنی نوبل اقتصاد هم سال ۱۹۶۸ میلادی، توسط بانک مرکزی سوئد پایه‌گوذاری بیّه که البته لیست جوایز مرتبط با بنیاد نوبل جا ندانّه.
هیئتای مخصوص و کمیته‌ئون تخصصی
چار هیئت مخصوص اعطاء جایزه که تحت اساسنومه بنیاد نوبل فعالیت کانّه عبارتنه از:
آکادمی سلطنتی علوم سوئد که وظیفه انتخاب برنده جایزه نوبل رشته‌ئون جایزه نوبل فیزیک و شیمی ره برعوهده دانّه. همینتی فرهنگستون سلطنتی علوم سوئد، وظیفه انتخاب برنده «جایزهٔ علوم ایقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل» که به جایزه نوبل اقتصاد معروف هسته ره هم به‌عوهده دانّه.
آکادمی سوئد که وظیفه انتخاب برنده جایزه نوبل رشته ادبیات ره به‌عوهده دانّه.
انستیتوی کارولینسکا که وظیفه انتخاب برنده جایزه نوبل رشته فیزیولوژی و پزشکی ره به‌عوهده دانّه.
ضمناً پنج کمیته نوبل هم وجود دارنه که هرکومتا توزیع اتا از جوایز وسّه موطالعه کانّه (از جومله کمیته نروژی جایزه صلح وسّه). به‌علاوه چارتا مؤسسه نوبل هم وجود دارنه که هرکومتا اتا از چار جایزه نوم‌بدره وسّه فعالیت کانّه.
کمیته‌‏ئون پنجگونه نوبل هرکومتا سه تا پنج عضو دارنه که توسط هیئت مربوط تعیین وانّه. کسی نتونده خادش ره نامزد دریافت جایزه نوبل هکنه. کسایی‌که بتونّه معرف نامزدون جوائز نوبل بائن:
وصیت نوبل
پایه‌گوذاری جوایز نوبل وصیت آلفرد نوبل شیمیدون، کارساز سوئدی و موخترع دینامیت وسّه صورت بَیته. آلفرد نوبل شه زندگی دله چندین وصیت‌نومه بنویشته. آخرین وصیت‌نومه وه ۲۷ نوامبر سال ۱۸۹۵ ات‌کم بیش از ات‌سال پیش از بمردنش بنویشته بیّه. وه ۲۷ نوامبر سال ۱۸۹۵ وصیت‌نومه مذکور ره باشگاه سوئد-نروژ پاریس دله امضا هکرده. اختراع نوبل موستقیمأ ساخت مواد منفجره مورد استفاده دله قرار بَیته و وه از استفاده نظامی از اختراعش به شدت ناراحت بی‌یه. بائوت بونه ون دله زمون، اتا روزنومه فرانسوی به موناسبت بمردن لودویگ نوبل ِبرار، به اشتباه اتا اعلامیه‌ئون بمردن وچون ره چاپ هاکرده و وندله آلفرد نوبل ره «سوداگر مرگ» لقب هدائه؛ نوبل با بخوندستن این مطلب تصمیم بیته که آخرین وصیت‌نومه خادش ره بَنویسه. بر اساس این وصیت‌نومه، نوبل ۹۶ درصد از ثروت خادش ره به پایه‌گوذاری مراسم اهدای پنج جایزه اختصاص هدائه
دونستنی‌ئون
پنج نفر هستنه که دِ کَش نوبل جایزه ره بیتنه: علاوه به این، کومیته بین‌المللی صلیب سرخ سالای ۱۹۱۷، ۱۹۴۴ و ۱۹۶۳ جایزه صلح نوبل ره بَییته. دِ جایزه اول، بطور ویژه به خاطر تلاشای این گروه طی جنگای جهانی اعطا بَینه.
دِ نفر برنده هر دِ جایزه اسکار و نوبل بینه: جورج برنارد شاو ایرلند جه سال ۱۹۵۲ ادبیاتِ نوبل جایزه و سال ۱۹۳۸ اسکار ره بَیته و ال گور آمریکایی که سال ۲۰۰۷ صلحِ نوبل ره عراق جنگ  ره دِرِست هاکردن وسّه بَییت بی‌یه و فوریه ۲۰۰۸ اسکار ره اتا مستندِ کارگردانی سر بیته.
منابع
ویکی‌پدیای انگلیسی
پیوند به بیرون
رج:جایزه‌ئون
آهنگرکلا سقانفار
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون
قطعنومه ۱۹۹۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۲ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره کودکان و درگیری مسلحانه هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۸۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فصل ۱۹۷۶ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۶ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۶ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جیمز هانت مک‌لارن تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جیمز هانت که این مسابقهٔ اول جا خط ۸ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۲ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۹ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۶ فرمول یک مسابقات
بنیوله
بنیوله اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ سن-سن-دنی دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۰۶۹ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
جاناتان لیتل
جاناتان لیتل رمان‌نویس و مقاله‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
بمردن ماسک
بمردن ماسک  موجستمه‌یی هسته از جنس گچ یا موم که پس از بمردن اتا آدِم، ونه صورت جه به روش ریخته‌گری سازنّه. بمردن ماسک ممکن هسته به منظور حفظ خاطره بَمرده یا جهت بَکشی‌ین نقاشی از وه به کار بوره.
جاناتان لیتل
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
بمردن ماسک
منبع
http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Death_mask&oldid=125114372
رج:هونر
قادیکلا سقانفار
قادیکلا  تونده دِ تا مله نوم بوئه:
پیربکران
پیربکران اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که فلاورجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۳٬۴۶۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:فلاورجان شهرستان
آنا دو نوآی
آنا دو نوآی شاعر و رمان‌نویس  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
کرنق
کرنق، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۱۶ نفر (۳۸خانوار) بی‌یه.
منابع
کرنق
قطعنومه ۹۱۳ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۳ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۲ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۶۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
فوکورویی، شیزوئوکا
فوکورویی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۸۵٬۱۶۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۸٫۵۶ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۷۸۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۵۸-۱۱-۰۳ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
المشیر حموم
المشیر حموم اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. المشیر حموم مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان بیشه سر، روستای المشیر هسته. این بنا ۱۶۶۴۲ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۰-۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:مازرون حموم‌ئون fa:حمام المشیر
ئوشار الابانا
ئوشار الابانا (انگلیسی:Elabana Falls) ئوشاری هسته که کوئینزلند، استرالیا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 17 متر هسته.
کامبوجیا
کامبوجیا اتا کشور نوم هسه که آسیا قاره دله دره.
جوغرافی
اینتا کشور گتی۱۸۱۰۳۵کیلومترموربع هسه.اینتا کشور۶/۹میلیون نفرجمعیت دارنه.ونه نیشته‌گا نوم پنوم پنه هسه.
فرهنگ
ونه مردم ویشترخمری زوون ره گپ زنه‌نه ئوبودایی دین ره په‌روو هسه‌نه.
سیاست
اینتا کشور حوکومت جوموری هسه.
ایقتصاد
اینتا کشور پیل یکا نوم ریئل هسه.
تاریخ
اینتا کشور موعاصر دوره دله فرانسه کولونی بیه تا ایکه مازرونی ۱۴۶۵ سال دله موستقل بیه.
ایلانجوق
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۰۰ نفر (۹۳خانوار) بی‌یه.
فصل ۱۹۷۷ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۷ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۷ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله نیکی لاودا اسکودریا فراری تیم جا که فراری خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. نیکی لاودا که این مسابقهٔ اول جا خط ۲ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۳ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۷۲ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۷ فرمول یک مسابقات
ایلانجوق
منابع
ایلانجوق
تجن‌جار علیا
تجن جارعلیا، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۱۶۵ نفر (۳۱۴خانوار) هسه.
منابع
تجن جارعلیا
ممد یونس
محمد یونس (به بنگالی: মুহাম্মদ ইউনুস) (بزائه‌ی: ۲۸ ژوئن ۱۹۴۰)، بانکدار و اقتصاددون بنگلادشی. وه سازنده و موخترع وام خرد (به انگلیسی: Microcredit)، ات‌جور خورد ِوام بیکاران و تاجرون فقیر وسّه هسته و وه همینتی مؤسس بانکی به نوم گرامین بانک هسته. محمد یونس دوکترای اقتصاد خادش ره، دانشگاه فاندرویلت آمریکا جه دریافت هاکرده و سال ۲۰۰۶(میلادی) وه موفق به بَیتن جایزه نوبل صلح بَیی‌یه.
منابع
رج:زننه آدمون رج:نوبل بیته‌ئون رج:ایقتصاددونا
قطعنومه ۱۹۹۹ امنیت شورا
قطعنومه ۱۹۹۹ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: جنوبی سودان هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۸۲‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
آنری استین
آنری استین واژه‌شناس و فرهنگ‌نویس و مترجم قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
سنت ژنویو دبوآ، اسون
سنت ژنویو دبوآ، اسون اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ اسون دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۰۲۴ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
لوران مارگانتن
لوران مارگانتن نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
نوئوو لئون
نوئوو لئون مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر مونترری هسته.
نوئوو لئون مکزیک شمال شرقی وَر دَره و تامائولیپاس ِایالت جه شمال و شرقِ جا، سان لوئیس پوتوسی جه جنوب جا، کواویلا جه غرب جا سامون دانّه. وه پونزه کیلومتر (۹ مایل) متحده ایالات آمریکا (تگزاس جه) هم بین‌المللی سامون دانّه.
منابع
* رج:مکزیک ایالات
بوئین و میاندشت
بوئین و میاندشت اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که بوئین میاندشت شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۹٬۸۸۹ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:بوئین میاندشت شهرستان
كوچكسرا
کوچکسرا قائمشهر محل‌ئون ره ئه‌تا هسته. ونه مردمون آدمای باحالب هستنه اما اتا کم جو گیرنه. ونه کوهنه نوم بیه "کوشکسرا" چون کوهنه‌زمون‌ئون قائمشهر گت سره‌ئون ونه دله دینه. کم کم ونه نوم دگرسه باویه "کوچکسرا" که محلی دله وه ره کجکسره گنه یا کیسره. کوچکسرا قائمشهر ره شومال جا دارنه.
نساز
نساز، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۹۲۱ نفر (۲۱۵خانوار) بی‌یه.
منابع
نساز
قطعنومه ۹۱۴ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۴ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره بوسنی و هرزگوین-کرواسی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۶۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
کرون
کرون اتا پیل یکا نوم هسه که قدیم دله چن تا اروپایی کشورون پیل یکا بی‌یه. بعضی این کشورون جه اسا شه پیل یکا ره یورو هاکردنه. چنتا کشور که وشون پیل یکا هَنتا کرون هسه: رج:پیل یکائون
ئوشار الاکالا
ئوشار الاکالا (انگلیسی:Elakala Falls) ئوشاری هسته که ایالات متحده آمریکا، ورجینیا ایالت درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 35 متر هسته.
لئون-پل فارگو
لئون-پل فارگو نویسنده و شاعر  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
فصل ۱۹۷۸ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۸ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۸ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله ماریو آندرتی لوتوس تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. ماریو آندرتی که این مسابقهٔ اول جا خط ۸ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۳ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۴ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۸ فرمول یک مسابقات
کرونا (ایسلند)
کرونا اتا پیل یکا نوم هسه که قدیم دله ایسلند پیل یکا بیه.
قطعنومه ۱۳۲۵ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۲۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره زنان و صلح و امنیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۲۱۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
سقانفار قادیکلا (قائم‌شهر)
قادیکلا سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. قادیکلا سقانفار مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان نوکنده، روستای قادی کلا هسته. این بنا ۱۶۶۴۳ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۰-۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون
کورونا
کورونا  اتا پیل یکا نوم هسه که قدیم دله چک پیل یکا بیه.
جانگ بو گو
جوونی دوره
ونه جوونی دوره خله چیزها دنیه.ولی تاریخی کیتابون دله بنویشته که وه شه جوونی دوره شه پسرعمو(یئون جانگ) همراه بورده چین که اون زمون وره تانگ گتنه.وشون اینتاسر که رزمی هونرهای دله خله مهارت داشتنه بوردنه چین سپاه دله و وانینگ منطقه نظامی فرمونده بینه.جانگ بوگو بتونسه که چین شورشیون ره شکست هده همینتاسر وره پیشنهاد هکردنه تا چین سپاه فرمونده بوو ولی وه قبول نکرده وچین سپاه جا دربمو واتا بازرگان بیه.اون زمون شیلاییونی که چین دله دینه شه وسر اتا سیوا دستگاه داشتنه.ولی جانگ بوگو شیلا وضعیت جا ناراضی بیه.
قدرت بیتن
جانگ بوگو بعد شه سرمایه ره بورده چانک هی تا بتونه اونجه ره پیشرفت هده.اون زمون زرد دریا دله اتا خله دریایی دزدون دینه وه هیونگ دوک(شیلا شاه) جابخواسه که وره اجازه هده اتا ارتش درست هکنه تا وشون جا دریایی دزدون جا جنگ هکنه.هیونگ دوک هم وره بشته که اینتا کار هکنه و وه بتونسه دریایی دزدون ره شکست هده بعد اینتا موفقیت شیلا شاه وره چانک هی دریایی فرموندار هکرده.وه بتونسه مه چانک هی ره اتا گت بازرگانی نیشته گاه هکنه.شیلا بزرگون اینتا سر که وه اتا از عادی مردمون بیه وره بد داشتنه.
سیاستون دله دخالت هکردن
بعد اینکه هیونگ دوک بمرده با اینکه کیم ووجینگ ونه جانشین بیه ولی ونه پسرعمو یعنی کیم میانگ اشراف کومک جا شیلا شاه بیه.کیم وو جینگ هم بورده چانکه هی جانگ بوگو جا کومک بخواسه جانگ بوگو هم وره کومک هکرده تا کیم میانگ ره شکست هده.بعد اینکه کیم ووجینگ شاه بیه وه جانگ بوگو ره شه گت وزیر هکرده.کیم ووجینگ بعد هم جانگ بوگو کیجا ره شه ریکا سر خواستگاری هکرده ولی اشراف اینتا خواستگاری جا موخالفت هکردنه که باعث بیه تا کیم ووجینگ جانگ بوگو کیجا ره شه ریکا سر خوار نکنه.اینتا مسئله باعث بونه تا وشون دتا رابطه بد بوو.جانگ بوگو شونه چانک هی تا آخر عومر اونجه حوکومت کنه.
ونه بمردن
معلوم نیه که جانگ بوگو بکوشتن فرمون ره کی دنه.ولی وره یوم جانگ بکوشته.یوم جانگ شاهی گارد فرمونده بیه که فرار هکرده بورده چانک هی.وه اونجه جانگ بوگو ایعتماد بیته و وقتی وه داشته شراب خرده وره بکوشته.جانگ بوگو مرگ چه کوت ره ۳۳۵ مازرونی سال دله بنویشتنه.ونه پادگان ۳۴۵ مازرونی سال دله دوس بونه.حلا ونه پادگان خرابه اونجه دره.چانک هی مردمون وره خله دوست درانه و هرسال ونه سر اتا جشن گیرنه. رج:دریانوردون رج:سیاست مدارون رج:گت مردمون کره
قطعنومه ۲۰۰۰ امنیت شورا
قطعنومه ۲۰۰۰ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره ساحل عاج وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۹۱‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
وی چت
وی‌چت اتا سرویس پیام رسونی(چت) برای تلفون های همراه هسه که تنسنت دست جا در چین بساته بیه.اولین انتشار اون در ژانویه 2011 بیه. اینتا برنامه در آندروید، آی فون، بلک بری، ویندوز فون، و سیستم عامل های موبایل در دسترس هسه. زبون هایی پشتیبانی بوننه عبارتنه از: سنتی / ساده بئی چینی، انگلیسی، اندونزیایی، اسپانیایی، پرتغالی، تورکی، مالایی، ژاپونی، کره ای، لهستانی، ایتالیایی، تایلندی، ویتنامی، هندی و روسی.
وی‌چت روی شبکه های Wi-Fi، 2G، 3G، و 4G پشتیبونی بونه.
منابع
https://web.archive.org/web/20180903134346/http://www.webtechera.com/ رج:نرم‌افزارون
قطعنومه ۹۱۵ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۵ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۴ مه ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره چاد عربی جوموری-لیبی  هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۷۳‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
بهاران‌شهر
بهاران‌شهر اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که فلاورجان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۱٬۲۸۴ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:فلاورجان شهرستان
فصل ۱۹۷۹ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۷۹ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۷۹ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله جودی شکتر اسکودریا فراری تیم جا که فراری خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. جودی شکتر که این مسابقهٔ اول جا خط ۱ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۰ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۵۱ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۷۹ فرمول یک مسابقات
اپینل
اپینل اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ وزژ (فرانسه) دله دره. اینتا شهر لورن ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۴٬۰۱۴ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
فوجی، شیزوئوکا
فوجی اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۳۷٬۲۷۹ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۱۴٫۱۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۱۰۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۶۶-۱۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
نمهیل
نمهیل، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم جنوبی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۹۱ نفر (۱۸۶خانوار) بی‌یه.
منابع
نمهیل
پرن
كوهستان پرن يكي از زيباترين ييلاق هاي مازندران مي باشد و نزديكترين كوهستان به شهر آمل در كيلومتر ٢٠ جاده هراز محسوب مي شود. دهكده پَرَن با مناظر استثنايي و تلفيقي از كوه و جنگل و با مناظر بكر و زيبا به همراه آواز خوش پرندگان و ابرهاي زيبا آرامش و حس تازگي به جسم روح انسان هديه مي دهد. در سال ٩٨ جمعيت اين دهكده حدودا ٢٢٠ نفر بوده است. نكته حائز اهميت در مورد دهكده پَرَن قرار گرفتن آن در بالاي سد در حال احداث هراز ( سد منگل ) است كه در آينده نه چندان دور اين كوهستان با داشتن كوه و جنگل و درياچه تبديل به قطب توريستي و گردشگري در شمال كشور مي شود. اين ييلاق با ارتفاع ١٧٠٠ متر از سطح دريا داراي آب و هواي خنك و مطبوع است و در تابستان خبري از گرماي شديد و آب و هواي شرجي سواحل دريا خزر نيست. پرن به دليل داشتن مسيرهاي بكر و دست نخورده كوهستاني و جنگلي همه ساله ميزبان طبيعت دوستان و كوهنوردان از اقصي نقاط استان و كشور مي باشد. PARAN
جمعیت
اینتا روستا، دهستان چلاو دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۸۶ نفر (۲۰خانوار) هسه.
منابع
پرن
سقزچی (نیر)
سقزچی ، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۷۸ نفر (۶۶خانوار) بی‌یه.
زالاتان ابراهیمویچ
زلاتان ابراهیمویچ یا زالاتان ابراهیم اویچ (بزائه ۳ اکتبر ۱۹۸۱، سوئد دله)، اتا سوئدی فوتوالیست هسته که فوروارد ِپُست دله آث میلان وسّه کا کانده. زلاتان ِپییر و مار بوسنی و کرواسی جه بینه.
وه اسا ام اس ال (آمریکای لیگ) دله کا کانده. فوریه ۲۰۰۹، ابراهیم‌اویچ ۹ میلیون یورو جه، کاکا واری، بیشترین حقوق ره کاکرون (=بازیکنان) میون فوتوال دله داشته.
وه شه غرور جه معروف هسته. اتی که وقتی خانه شه خـَوِری گپ بَزنه، شه ره سوم شخص جه نوم وَرنه یا وقتی باتنه چتی هاکنیم که پاریس سن ژرمن دله بموندی؟ باته اگه ایفل برج ره بَییرین و مه موجستمه ره ونه جا سر بی‌یلین، موندمبه. وه شه ره سوئد ِتموم تاریخ بتترین ورزشکار دونده و همین شه‌ورگِجی باعث بیّه روسیه 2018 جهونی جام دله سوئد ِمربی وه ره شه همراکِت نَوِره.
تیم دله
.
1 شامل اروپای چمپیوز لیگ و اروپای لیگ وانه.
2 Includes the سوپر جام فوتبال هلند, سوپر جام فوتبال ایتالیا, سوپرکوپا د اسپانیا, سوپر جام فوتبال فرانسه, سوپرجام اروپا and جام باشگاه‌های فوتبال جهان matches.
ئوشار الگین
ئوشار الگین (انگلیسی:Elgin Falls) ئوشاری هسته که سری‌لانکا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه،  25 متر هسته.
منابع
رج:سری‌لانکا ئوشارون
ولگا
ولگا اتا روخنه نوم هسته که ۳٬۵۳۰کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که روسیه کشور دله دره، ۱٬۴۳۲٬۵۰۶ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. ولگا ِئو، مازرون دریا دله کَلِنه.
وُلگا روسیه غرب دره و طولانی‌ترین و پرئوترین روخنه‌یی هسته كه اروپا دله دره. مازرون دریا این روخنه په و ولگا-دن کانال جه آزاد ئو ره وصل وانه. ولگایِ محیط زیست، بخاطر حمایتونی که شوروی و روسیه ونجه هاکردنه، خله خار بموندسته و ماهیون زیادی ونه دله درنه. روسیه‌یِ یازده‌تا شهر جه ولگا گذرنه و آخرسری مازرون دریا دله بشندی وانه.
منابع
رج:روسیه درکائون
آذربایجون
آذربایجون اتا کشور هسه قفقاز دله اوروپا و آسیا رادله میون. ونه رسمی نوم آذربایجون جوموری هسه. ونه همسایه‌نون شومال ور روسیه و گرجستون، جنوب ور ایران و غرب ور تورکیه و ارمنستون هسنه.وه مازرون دریا پلی دره و ونه دله تورکمنستون و قزاقستون جا سامون دارنه. نخجوون خد مختار جوموری ونه گت خاک جا سیوا بمونسه و ارمنستون وشون میون دره. ارمنستون قره باغ خد مختار اوستان ره که آذربایجون غربی جنوب دله دره ره بییت دارنه.
جوغرافی
آذربایجون سه تا رشته کوه میون دره که وشون نوم قفقاز گت رشته کوه (شمال ور)، قفقاز کچیک رشته کوه (غرب ور) و تالش رشته کوه که جنوب ور دره هسه. اینتا کشور بلن‌ترین قوله نوم بازاردوزو هسه. ونه گت‌ترین رودون نوم کورا و ارس هسه. وه چندتا جزیره مازرون دریا دله دارنه که گت‌ترین وشون بوللا و گیل هسنه. ونه پایتخت باکو هسه که ونه گت‌ترین شهر هم هسه ونه چندتا دیگه گت شهرون نوم هم گنجه و نخجوون هسه. آذربایجون ۵۹ تا بخش و اتا خد مختار جمهوری ره قسمت بونه که ونه خد مختار جمهوری نوم نخجوون هسه که شه هفت تا بخش دیگه ره قسمت بونه.نخجوون خد مختار جوموری نیشته گاه، نخجوون شهر ( آذربایجون اتا گت شهر) هسه. نخجوون ایران و تورکیه و ارمنستون میون دره. ونه سامون با ایران ارس رود هسه.
فرهنگ
آذربایجون ویشتر مردمون شیعه مسلمون هسنه. ونه ۹۵٪ مردمون تُرک زبونون هسنه. ونه رسمی زبون آذربایجونی ترکی هسه که ونه پَلی کوردی، روسی، ارمنی، عبری، تالشی و لزگی هم گِنش بونه. وه اتا سکولار کشور هسه و رسمی دین نارنه. بعد از شیعه مسلمون پلی، باخی مسیحی و یهودی دین ره په‌روو هسنه.
تاریخچه
آذربایجون واژه آتروپاتکان جا انه که ونه معنی پاک تش هسه و اتا واژه هسه مادی زبون دله که وره پهلوی زبون دله آذرآبادگان خونسنه. اینتا نوم ره ویشتر ایران غربی شمال وسر کار ورنه.تا ۱۴۳۰ مازرونی سال دله اینتا نوم ره اونجه سر کار نوردنه تا اینکه اون سال تزاری روسیه سرنگون بیه و اونجه اتا دولت که ونه نوم آذربایجون دموکراتیک جوموری بیه درست بیه. از اون زمون تا اسا اینتا منطقه اینتا نوم ره شه وسر بیته. ونه نوم پیش از ایسلام دوره قفقاز آلبانیا بیه که بعد اینکه آلبانیاییون اونجه جا کوچ هکردنه بوردنه اوروپا اتا دسته از ایرانیون اونجه هنیشتنه و ونه نوم اران بیه که بعد ایسلام هم بمونسه.تا پیش از ۱۴۳۰ مازرونی سال خله کم آذربایجون نوم ره ونه سر گتنه.تا اینکه اونجه با تورکیه دولت پشتیبونی اتا دولت که ونه نوم آذربایجون دموکراتیک جوموری بیه درست بیه و اونا که خواسنه ایران آذربایجون ره هم شه دولت جمع هکنن (اینتا سر که اونجه مردمون هم تورک زبون هسنه) شه دولت نوم ره آذربایجون دموکراتیک جوموری بشتنه. اینتا منطقه اتا کمه بعد شوروی جمع بیه.
ایقتصاد
آذربایجون اتا نفت خیز کشور هسه که سعی کنه شه کشاورزی ره هم گت تر و پیشرفته تر هکنه. بعد اینکه اینتا کشور شوروی جا سیوا بیه و شه اتا کشور بیه ونه دولت شخصی هکردن ایقتصاد ره شروع هکرده که باعث بیه ونه دله گرونی بوو ولی اتا کمه توم که بوگذشته آذربایجون دولت، ملل سازمان پشتیبونی جا بتونسه که گرونی ره کمتر هکنه. اینتا کشور شه اول سیوا بین دوره اینتا سر که ارمنستون جا قره باغ سر جنگ داشته اتا سخت ایقتصادی دوره ره بوگذرونیه. وه بعد بتونسه با شه نفت بروتن جا و بیرونی کومکون جا شه خد ره دباره بیره.اسا ونه دله بیرونی سرمایه اشت خله رونق بیته.ونه گت‌ترین صادرات نفت و گاز هسه. ونه گت ایقتصادی موشکل ونه دولتی شرکتون رئیسون، فساد هسه که ونه ایقتصادی پیشرفت ره عقب النه. ونه گت‌ترین کشاورزی محصول غلات،سیب زمینی و پمبه هسه.
سیاست
آذربایجون جوموری حوکومت، چند حزبی پارلمانی جوموری هسه. وه ۱۵۰۳مازرونی سال دله شوروی جوموریون ایتحاد جا سیوا بیه شه اتا کشور بایه. ونه اولی رئیس جه مور نوم ابولفضل ایلچی بیگ بیه که اتا تورک ملی گرایون جه بیه وه و ونه دولت خواسنه که ایران آذربایجون ره هم شه کشور جمع هکنن. جالب هسه که ایران با اینکه وه این حرفون ره زوئه ونه جا ارمنستون جنگ دله پشتیبونی هکردنه.بعد اینکه آذربایجون ارتش اینتا جنگ دله شکست بخرده حیدر علی اف که آذربایجون مجلس رئیس بیه وره برکنار هکرده و شورشونی ره که درست بیه ره سرکوب هکرده و ایلچی بیگ هم تبعید بیه. علی اف دوره آذربایجون و ایران میون خله خار بیه و ایران خله نخجوون خد مختار جوموری ره کومک هکرده واسا ونه برق ره ایران وره دنه. اسا علی اف ریکا که ونه نوم الهام علی اف هسه شه پر جانشین بیه و آذربایجون جوموری رئیس جه مور هسه.
قره باغ جنگ
قره باغ اتا منطقه هسه آذربایجون غربی جنوب دله که ونه ویشتر مردمون ارمنیون هسنه. وشون بعد اینکه آذربایجون شوروی جا سیوا بیه شورش هکردنه و با ارمنستون ارتش کومک بتونسه که قره باغ و ونه هفت تا بخش همسایه ره بیرن. ارمنیون بعد اینکه اونجه ره بیتنه جوموری اعلام هکردنه ولی تا اسا دنیا دله هیچ کشور وه شون ره به رسمیت نشناسیه.وشون ۲۰٪ آذربایجون جوموری خاک ره دارنه.
وابسته جستارون
رج:قفقاز رج:مستقل مشترک‌المنافع کشورون رج:ترک کشورون رج:آسیایی کشورون رج:اروپا کشورون رج:مازرون دریا کشورون رج:شوروی سابق کشورون
پیر آلبر-بیرو
پیر آلبر-بیرو نویسنده و نمایش‌نومه نویس  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
لوران مووینیه
لوران مووینیه نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
قطعنومه ۱۳۲۶ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۲۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: جوموری فدرال یوگسلاوی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۲۱۵‌ام دله   تصویب بَیّه.
ابوسهل کوهی
ابوسهل بیژن بن رستم کوهی یا ابوسهوهی آملی ریاضی‌دون و اساره‌شیناس سدهٔ دهوم ئیرانی و مازرونی بی‌‍یه. وه کیتابی درمورد نواقص مسائل ارشمیدس بنویشته و ابّـِلین بار شروء هکرده تا نیصف النیهار ره پیدا هکنه.
کاره‎ئون
ریاضی‌دون و اساره‌شیناس مئروف ئیرانی ( نزدیکای ۴۰۵ )این ریاضی‌دون دراصل از مردمون تبرستون بی‌یه و در لاریجان دله دنیا بموئه و زمون شائی عضدالدوله و شرف الدوله بغداد دله دیّه. در سنه ۳۷۸ به دستور شرف الدوله رصدخِنِه‌ئی بغداد دله دِرِست هکرده و ونه دله شروء به اساره بدی‌یـِن هکرده. جوونی دله از شاگردون ابوحامد صاغانی بی‌یه. ونه بمردن زمون ره چه‌کوت‌دونون ۴۰۵ یا ات‌کم بعد ازوه دونّه. کوهی علاوه به اون که مونجّمی دقیق و ماهر بی‌یه، ریاضی و هیندسه دله میقامی بِلِند و بالا داشته. سارتن بنویشته : " کوهی علاوه به اونکه مونجمی دقیق و زیبردست بی‌یه ، ریاضی دله ، خصوصأ هیندسه دله گت میقامی داشته. ". سارتن بنویشته که : " کوهی هم شه‌ره دکش ِعده‌ئئ از مسائلی هکرده که ارشمیدس و آپولونیس طرح هکرد بینه و مونجر به موعادیلات بالاته از درجه دیّم بی‌یه و بعضی از وشون ره حل هکرده و شرایط قابل حل بی‌ین وشون ره مورد گپ قیرار هدائه ." تحقیقائ وه اینتا موضوء دله ز بهترین گپ‎ئون دوره ایسلامی‌یه. از بگردستن توی آثار ریاضی " کوهی " دله ، معلوم وانه که وه ریاضی دله خار ِشخصیت داشته و بخصوص در هیندسه اوستاد و بی‌یه و عده‌ئی از گت‌ترین ریاضیدونای دوره ایسلامی به آثار و بنویشته‌ئون وه ایستیناد و اشاره هکردنه. بیرونی کیتاب قانون مسعودی ِدله " کوهی " ره از موبارزون زمون خادش تو هیندسه ایسم بَوّرده و کیتاب" تحدید نهایات الاماکن" دله بنویشتوئه که " شرف الدوله ، ابوسهل کوهی ره به تجدید رصد مامور هکرده و وه بغداد دله بنایی بساته که قاعده اش قطعه کوره‌ئی به قوطر ۲۵ ذوراع ( تقریبا ۵/ ۱۲گز) بی‌یه و ونه نیشتنگا دله سوراخی سقف دله قرارداشته و شوعاع‌ئون خارشید از وه سوراخ وارد بنا بی‌‍یه ... " عومِر ِخیام در ریساله " جبر و موقابله " خادش بنویشته : " مساله‌ئی که ابوسهل کوهی ، ابوالوفای بوزجانی ، ابو حامد صاغانی و جیماعتی از رفخ‌ئون وشون از حل وه عاجز بموندستنه، این هسته که خامبی عدد۱۰ ره به دو پاره تقسیم هکنیم که مجموع مربعین وشون به ایضافه خارج قیسمت پاره گت‌ته بر پاره خورد‌ته ۷۲ بوّه. " چون ترجومه احوال ابوسهل کوهی کیتاب " تاریخ الحکما " دله موفصل‌ته از جائون دیگه بموئه. الآن قیسمتی از وه ره عینا از روی ترجومه فارسی کیتاب = اینجه نویسمبی : " منجمی است فاضل و کامل و به هیات و به صنعت آلات ارصاد خبیر و عالم . در دولت آل بویه و ایام عضد الدوله و بعد از آن ، تقدم و تفوق وی بر اقران مسلم بود. چون شرف الدوله وارد بغداد گردید و برادرش صمصام الدوله را از عراق بیرون کرده خود برآن مستولی شد. درسال ۳۷۸ امرکرد به آنکه کواکب سبعه را رصد کنند ، به حسب مسیرات ایشان و به حسب انتقالات ایشان در بروج، بر همان مثال که مامون در ایام خود فرموده بود . ابوسهل ویجن بن رستم بود به هندسه وهیات معرفتی به کمال داشت و درآن دو فن ، کار به نهایت رسانیده بود. لاجرم خانه ای در دارالمملکة ، در آخر بستانی نزدیک دروازه حطابین، بنا نهاد و کمال اهتمام و اعتنا به استحکام اساس و قواعد آن رعایت کرد، تا مبادا بنیان حرکتی کند یا دیوارها نشستی بنمایند. و آلتها که خود استخراج نموده بود نصب کرد... "
منابع
رج: مازرون نویسندگون رج:ناجمون
لوئیس کارول
لوئیس کارول (۱۸۹۸-۱۸۳۲) اینگیلیسی نویسنده، ریاضیدون و کشیش هسته که داستان مشهور آلیس عجیب سرزمین دله ره بنویشته. کارول این داستان ره سال ۱۸۶۵ مونتشر هکرده. ونه اثر طول سال‌ئون پس از انتشار عرصه‌ئون موختلف ادبیات و هونر دله الهام بَییته و تاثیرگوذار بی‌یه.
رج:بریتانیا نویسندگون
برف‌انبار
برف‌انبار اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که فریدون‌شهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۵٬۳۸۲ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:فریدون‌شهر شهرستان
سالدوز کلا سقانفار
سالدوز کلا سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. سالدوز کلا سقانفار مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش کیا کلا، دهستان کیا کلا، روستای سالدوز کلا هسته. این بنا ۱۶۶۴۴ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۰-۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون fa:سقانفار سالدوز کلا
فصل ۱۹۸۰ فرمول یک مسابقات
فصل ۱۹۸۰ فرمول یک مسابقات سال ۱۹۸۰ میلادی دله برگذار بیه. این مسابقات دله آلن جونز ویلیامز تیم جا که فورد خودرو ره سوار بیه قهرمون بیه. آلن جونز که این مسابقهٔ اول جا خط ۳ رو قرار داشته، شه بهترین زمان ره ۵ امین دور دله بدست بیارده و کلاً بتونسه ۶۷ امتیاز بدست بیاره.
منابع
رج:فصل ۱۹۸۰ فرمول یک مسابقات
ژان آنتوان دو بف
ژان آنتوان دو بف شاعر، مورخ و مقاله‌نویس قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
کزج
کزج، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
مونتینیه لو بروتونو
مونتینیه لو بروتونو اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ ایولین دله دره. اینتا شهر ایل-دو-فرانس ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۳٬۹۶۸ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
برزک
برزک اصفهان اوستان ره اتا شهر هسته که کاشان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۴٬۵۸۸ نفر جمیعت داشته.
په‌نویس
رج:اصفهان اوستان شهرون رج:کاشان شهرستان
قطعنومه ۲۰۰۱ امنیت شورا
قطعنومه ۲۰۰۱ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۸ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره عراق وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۹۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
ئوشار ال اوریت
ئوشار ال اوریت (انگلیسی:El-Ourit Waterfalls) ئوشاری هسته که تلمسان، الجزایر درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 120 متر هسته.
قطعنومه ۲۰۰۱ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
الکساندر نجار
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی رج:زننه آدمون
قطعنومه ۹۱۶ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۶ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۵ مه ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره موزامبیک هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۷۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قره‌شیران
قره‌شیران، اتا روستای نوم هسته از توابع کوراییم ِبخش، نیر ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
قطعنومه ۲۰۰۲ امنیت شورا
قطعنومه ۲۰۰۲ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سومالی وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۹۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
قطعنومه ۹۱۷ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۶ مه ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هائیتی وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۷۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
قره‌شیران
جمعیت
اینتا روستا، یورتچی غربی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۷۲۰ نفر (۱۷۶خانوار) بی‌یه.
قطعنومه ۹۱۷ امنیت شورا
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
قره‌شیران
منابع
قره‌شیران
زارونده
زارونده، روستائی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت
اینتا روستا، دهستان پایین خیابان لیتکوه دله قرار داینه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ونه جمعیت ۱۶۲ نفر (۴۵خانوار) هسه.
منابع
زارونده
اوآخاکا
منابع
* رج:مکزیک ایالات
آلفونس دو بردنبک دو شاتوبریان
آلفونس دو بردنبک دو شاتوبریان نویسنده و روزنومه‌نگار  قرن نوزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.
منابع
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
قطعنومه ۱۳۲۷ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۲۷ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ نوامبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره هیئت رئیسه گوزارش اجرا عملیات سازمان ملل صلح دله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۲۲۰‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
عدم قطعیت اصل
فیزیک کوانتومی دله ،هایزنبرگِ عدم قطعیتِ اصل ، گنه که خواص فیزیکییِ که جفت‌های مشخصی ره تشکیل دنِّنه ، مثل مکان و تکانه(اندازه حرکت)،و یا انرژی و زمان ره نَتُّومِّی از یک حدی دقیق تر معلوم هکنیم.اگر اتا ره دقیق بدست بیاریم اتا دیگه ره با دقت کمتر پیدا کمِِّی.این عبارت دِجور  تفسیر بیِّه.دیدگاه هایزنبرگ جا، غیر ممکن هسِّه که همزمان سرعت و مکان الکترون یا هر ذرهٔ دیگری ره با دقت یا قطعیت دلخواه معین هکنیم. اتا دیدگاه دیگه جا ، که افرادی مثل بالنتین وره قبول دارننه ،این مسئله ، محدودیت دانشمندان در اندازه‌گیری کمیت‌های خاصی از اتا سیستمِ جا ناشی ناونه ،بلکه مسئله ای هسِّه که به خودِ ذات ِ سیستم ارتباط دارنه.
مکانیک کوانتوم دله، اتا ذره ، بستهٔ موج جا شرح دنِّنه.اگر ذره یِ اندازه‌گیری مکان ره مد نظر داریم، طبق معادلات، ذره بتُّونِّه هر مکانی که دامنهٔ موج، صفر نیه دله داوِِِّه.اینتای معنی مکانِ عدمِ قطعیت هسِّه.ذره ی مکان دقیق ره بدست بیاردن وسه، اینتا موج  بسته تا حد ممکن ونه «فشارهدا» باوِّه، که یعنی، ذره ونه ، تعداد زیادی موج سینوسی که  همدیگر تن اضافه بینه جا (بر روی هم جمع شده‌اند) بسات باوِّه.و اتا پِلی ور، ذره ی تکانه با طول  موج اتا از این امواج که سینوسی هسِّه جا متناسبه.
فرمول بندی
اون گدر که عملگرهای خطی A و B یک تابعِ ِ رو مثل \psi(x) عمل کنِّنه،  همیشک عملیات جابجایی‌پذیر نیه. اتا واضح مثال این مورد دله وقتی هسِّه که عملگر B (تابع ره) x دله ضرب کنِّه، و عملگر A (از تابع) نسبت به x مشتق گیرنه:
که عملگرهای ربون جا یعنی: این مثال به جهت اینکه نزدیکی زیادی با رابطهٔ جابجایی در مکانیک کوانتومی دارد از اهمیت فراوانی برخوردار است. در آنجا، عملگر مکان تابع موج را در x ضرب کرده، در حالی که عملگر متناظر با تکانه مشتق گرفته و در ضرب می‌کند، بنا بر این:
این جابجاگر غیر صفر هسِّه که بر عدم قطعیت دلالت دارنه. هر عملگری مانند A و B وسه :
که اتا بیان نابرابری کوشی-شوارتز ضرب داخلی دو بردار  و   وسه هسِّه. مقدار مورد انتظار حاصل ضرب AB اندازهٔ بخش موهومی تون گت تر هسِّه:
هر دتا نامساوی قرار دادن، عملگر هرمیتاین به رابطهٔ روبرستون-شرویدینگر  دله رَسِمی: که عدم قطعیتِ اصل ،اتا از ونه مواردِ خاص هسِّه.
تعبیر فیزیکی
بالای نامساوی شه تعبیر فیزیکی ره دارننه:
کمیت قابل مشاهدهٔمتوسط X در حالت سیستم ψ اهسِّه و
انحراف استانداردِ کمیت مشاهده‌پذیر X در حالت سیستم ψ هسِّه. جانشین هکردن  جا، به جای A و  به جای B  نامعادلهٔ عمومی دله عملگر نُرم، از آن‌جا که بخش موهومی ضرب، جابجاگر، با این جانشینی بدون تغییر مونِّه:
گت طرفِ نامعادله، حاصل ضرب نرم‌های و  جا مساوی هسِّه، که  مکانیک کوانتومی دله انحراف استاندارد A و B هسِّه. کچِّیک سمت نامعادله نّرمِ جابجاگر هسِّه، که مکان و تکانه وسه دقیقاً برابر هسِّه.
منابع بیشتر
ویدیوهای آموزشی اصل عدم قطعیت هایزنبرگ در کلاس درس: https://web.archive.org/web/20120425224307/http://kelasedars.org/?p=1132
کتاب‌شناسی
•	Beller, M. (۱۹۹۹) Quantum Dialogue (Chicago: University of Chicago Press).
•	Bohr, N. (۱۹۲۸) ‘The Quantum postulate and the recent development of atomic theory’ Nature (Supplement) ۱۲۱ ۵۸۰-۵۹۰. Also in (Bohr, ۱۹۳۴), (Wheeler and Zurek, ۱۹۸۳), and in (Bohr, ۱۹۸۵).
•	Bohr, N. (۱۹۲۹) ‘Introductory survey’ in (Bohr, ۱۹۳۴), pp. ۱-۲۴.
•	Bohr, N. (۱۹۳۴) Atomic Theory and the Description of Nature (Cambridge: Cambridge University Press). Reissued in ۱۹۶۱. Appeared also as Volume I of The Philosophical Writings of Niels Bohr (Woodbridge Connecticut: Ox Bow Press, ۱۹۸۷).
•	Bohr, N. (۱۹۳۷) ‘Causality and complementarity’ Philosophy of Science ۴ ۲۸۹-۲۹۸.
•	Bohr, N. (۱۹۳۹) ‘The causality problem in atomic physics’ in New Theories in Physics (Paris: International Institute of Intellectual Co-operation.
•	Bohr, N. (۱۹۳۹) ‘The causality problem in atomic physics’ in New Theories in Physics (Paris: International Institute of Intellectual Co-operation). Also in (Bohr, ۱۹۹۶), pp. ۳۰۳-۳۲۲.
•	Bohr, N. (۱۹۴۸) ‘On the notions of causality and complementarity’ Dialectica ۲ ۳۱۲-۳۱۹. Also in (Bohr, ۱۹۹۶) pp. ۳۳۰-۳۳۷.
•	Bohr, N. (۱۹۴۹) ‘Discussion with Einstein on epistemological problems in atomic physics’ In Albert Einstein: philosopher-scientist. The library of living philosophers Vol. VII, P.A. Schilpp (ed.), (La Salle: Open Court) pp. ۲۰۱-۲۴۱.
•	Bohr, N. (۱۹۸۵) Collected Works Volume ۶, J. Kalckar (ed.) (Amsterdam: North-Holland).
•	Bohr, N.(۱۹۹۶) Collected Works Volume ۷, J. Kalckar (ed.) (Amsterdam: North-Holland).
•	Condon, E.U. (۱۹۲۹) ‘Remarks on uncertainty principles’ Science ۶۹ ۵۷۳-۵۷۴.
•	Eddington, A. (۱۹۲۸) The Nature of the Physical World, (Cambridge: Cambridge University Press).
•	Einstein, A. (۱۹۱۹) ‘My Theory’, The London Times, November ۲۸, p. ۱۳. Reprinted as ‘What is the theory of relativity?’ in Ideas and Opinions (New York: Crown Publishers, ۱۹۵۴) pp. ۲۲۷-۲۳۲.
•	Heisenberg, W. (۱۹۲۵) ‘Über quantentheoretische Umdeutung kinematischer und mechanischer Beziehungen’ Zeitschrift für Physik ۳۳ ۸۷۹-۸۹۳.
•	Heisenberg, W. (۱۹۲۶) ‘Quantenmechanik’ Die Naturwissenschaften ۱۴ ۸۹۹-۸۹۴.
•	Heisenberg, W. (۱۹۲۷) ‘Ueber den anschaulichen Inhalt der quantentheoretischen Kinematik and Mechanik’ Zeitschrift für Physik ۴۳ ۱۷۲-۱۹۸. English translation in (Wheeler and Zurek, ۱۹۸۳), pp. ۶۲-۸۴.
•	Heisenberg, W. (۱۹۲۷) ‘Ueber die Grundprincipien der "Quantenmechanik" ‘ Forschungen und Fortschritte ۳ ۸۳.
•	Heisenberg, W. (۱۹۲۸) ‘Erkenntnistheoretische Probleme der modernen Physik’ in (Heisenberg, ۱۹۸۴), pp. ۲۲-۲۸.
•	Heisenberg W. (۱۹۳۰) Die Physikalischen Prinzipien der Quantenmechanik (Leipzig: Hirzel). English translation The Physical Principles of Quantum Theory (Chicago: University of Chicago Press, ۱۹۳۰).
•	Heisenberg, W. (۱۹۳۱) ‘Die Rolle der Unbestimmtheitsrelationen in der modernen Physik’ Monatshefte für Mathematik und Physik ۳۸ ۳۶۵-۳۷۲.
•	Heisenberg, W. (۱۹۵۸) Physics and Philosophy (New York: Harper).
•	Heisenberg, W. (۱۹۶۹) Der Teil und das Ganze (München : Piper).
•	Heisenberg, W. (۱۹۷۵) ‘Bemerkungen über die Entstehung der Unbestimmtheitsrelation’ Physikalische Blätter ۳۱ ۱۹۳-۱۹۶. English translation in (Price and Chissick, ۱۹۷۷). •	Heisenberg W. (۱۹۸۴) Gesammelte Werke Volume C۱, W. Blum, H.-P. Dürr and H. Rechenberg (eds) (München: Piper).
•	Kaiser, H., Werner, S.A., and George, E.A. (۱۹۸۳) ‘Direct measurement of the longitudinal coherence length of a thermal neutron beam’ Physical Review Letters ۵۰ ۵۶۰.
•	Kennard E.H. (۱۹۲۷) ‘Zur Quantenmechanik einfacher Bewegungstypen’ Zeitschrift für Physik, ۴۴ ۳۲۶-۳۵۲.
•	Miller, A.I. (۱۹۸۲) ‘Redefining Anschaulichkeit’ in: A. Shimony and H.Feshbach (eds) Physics as Natural Philosophy (Cambridge Mass.: MIT Press).
•	Murdoch, D. (۱۹۸۷) Niels Bohr's Philosophy of Physics (Cambridge: Cambridge University Press).
•	Pauli, W. (۱۹۷۹) Wissentschaftlicher Briefwechsel mit Bohr, Einstein, Heisenberg u.a. Volume ۱ (۱۹۱۹-۱۹۲۹) A. Hermann, K. von Meyenn and V.F. Weiskopf (eds) (Berlin: Springer).
•	Popper, K. (۱۹۶۷) ‘Quantum mechanics without "the observer"’ in M. Bunge (ed.) Quantum Theory and Reality (Berlin: Springer).
•	Robertson, H.P. (۱۹۲۹) ‘The uncertainty principle’ Physical Review ۳۴ ۵۷۳-۵۷۴. Reprinted in Wheeler and Zurek (۱۹۸۳) pp. ۱۲۷-۱۲۸.
•	Schrödinger, E. (۱۹۳۰) ‘Zum Heisenbergschen Unschärfeprinzip’ Berliner Berichte ۲۹۶-۳۰۳.
•	Wheeler, J.A. and Zurek, W.H. (eds) (۱۹۸۳) Quantum Theory and Measurement (Princeton NJ: Princeton University Press).
وابسته جستارون
رج:فیزیکی کمیتون رج:کوانتوم مکانیک
ظهیر فارابی
ضهیرالدین ابولفضل طاهر بن محمد فارابی فاریاب ِبلخ دله کنارهکته. وه ئیران دله دور بزوئه و شائون وسّه شعر بائوته اتا از اون شاعرون اردشیر دوم (باوندی شاء) هسته چنتا دیگه از این شائون ممد بن ایلدگز و قزل ارسلون و نصره‌الدین ابوبکر اتابکی آذربایجون دله بینه.
رج:شاعرون
مونتلیمر
مونتلیمر اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ دروم دله دره. اینتا شهر رون-آلپ ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۳۳٬۹۲۴ نفر جمعیت داشته.
منابع
رج:فرانسه شهرون
مزرعه (خلخال)
مزرعه ، اتا روستای نوم هسته از توابع خورش رستم ِبخش، خلخال ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.
جمعیت
اینتا روستا، خورش رستم شمالی ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۲۸۳ نفر (۶۳خانوار) بی‌یه.
منابع
مزرعه رج:ایران شهرون
چسن بئو
چسن بئو  اتا جور بئو هسته که شه جه نَخاش بو دَرکانده.
این بو اتتی دفاعی مکانیزم هسته که باعث وونه این بئو ره پرنده‌‍‌ئون و ماچکلون نَخارِن.
چسن بئو ره اگه ات نفر دَس هاکِنه یا وه شه زخمی بَواشه یا حتی ونه حرکت هاکردن بتونده باعث بوو که ونجه این نَخاش بو تَنِک بَواشه.
منابع
رج:بئو
عطارد
عطارد (نماد: ) اتا از خورشیدی منظومه ره سیاره ئون هسه .عطارد نزدیکترین سیاره خورشیدی منظومه هسه به خورشید که ونه کچیکترین سیاره هم هسه.ونه قطر ۴۸۰۰ کیلومتر هسه.ونه فاصله تا خورشید ۵۷۹۰۷۶۰۰کیلومترهسه.وه خله تند خورشید دور چرخ گیرنه همینتا سر وره تیر هم گننه. ونه لاتین نوم Mercuryهسه. وه هر ۸۸ روز اتا بار هم شه دور و هم خورشید دور چرخ گیرنه. همینتا سر همیشه ونه اتا ور خورشید رو دره. ونه روشن طرف دما ۳۰۰ درجه هسه. ونه تاریک طرف دما هم ۲۰۰- درجه هسه.
رج:خورشیدی منظومه
شیمودا، شیزوئوکا
شیمودا اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیزوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲۵٬۷۸۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۱۰۴٫۷۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲۴۶ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۷۱-۰۱-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.
بیرون بگردستن
رج:شیزوئوکا شهرون
کیات
کیات برمه پیل یکا هسه.
خارشید
خورشید که وره خارشید (نماد: ) هم گننه، خورشیدی منظومه ره اساره هسه که اتا گازی توده هسه. نُه‌تا سیاره ونه دور چرخ گیرننه. گننه ونه حجم ۱۳۰۰۰۰۰بار زمین توم گت‌تر هسه. ونه روئه دما ۶۰۹۳ درجه و ونه دله‌ی دما ۱۵۰۰۰۰۰هسه. ونه گرمی و سو اینتا وسّه هسه که ونه دله هیدروژن اتم، هیلیوم اتم ره تبدیل بونه. خورشید تاج ونه گرم و گازی قسمت هسه. ۵۵٪ خورشید گرمی ره زمین ِجو گیرنه و بقیه زمین ره رسنه. ونه جرم ۳۰^۱۰*۲ کیلوگرم هسه. وه هر ۲۵ روز اتا بار شه دور چرخ گیرنه.
اردشیر دوم (باوندی شاء)
حسام الدوله اردشیر شائ تبرستون که سنه ۵۷۶-۶۰۲هجری عومر هکرده. وه ابّلین شا دوره کینخواریه بی‌یه که سال۱۲۳۸میلادی دله باوندیون ،که ۱۲۰۹ میلادی(زمون شهریار سیّم ،دارا ریکا) سلطون ممّد خوارزم شاء جه شیکست بخارد بینه ،ره دِباره سَرپا هکرده
ایتفاق‌ئون فرنگی
وه خله به شعر علاقه داشته و خله از شاعرایی که ونه زمون دَینه ونسه شعر گاتِنه. که چنتا ره ایشاره کامبی:
نمونه شعرون درباره اردشیر:
شعری که پادوسبانیون قصر دله درباره اردشیر کینخوار بنویشته بی‌یه:
ایتفاق‌ئون ایجتیمائی
رج:باوندیون شائون
قطعنومه ۱۳۲۸ امنیت شورا
قطعنومه ۱۳۲۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۷ نوامبر ۲۰۰۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره خاورمیونه وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۲۳۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
بلاروسی
بلاروسی (беларуская мова) اتا از دِتا رسمی زوون بلاروس هسته. بلاروسی، روسی واری سیریلیک جه بنویشته و بخوندسته وونه.
منبع
بلاروسی بلاروسی
پیرانشهر
پیرانشهر پیرانشهر اتا شهر هسته که غربی آذربایجان اوستان دله دره و پیرانشهر شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۳۹ شمسی جه رسماً شهر بیّه و سال ۱۳۹۵ سرشماری گدر، ۹۱٬۵۱۵ نفر جمیعت داشته. این شهر مردِم کوردی سورانی جه گپ زنّه.
په‌نویس
رج:غربی آذربایجان اوستان شهرون رج:پیرانشهر شهرستان
ئوشار امپرور
ئوشار امپرور (انگلیسی:Emperor Falls) ئوشاری هسته که کانادا درون واقع بَیی‌یه و ونه کلی ارتفاع ریزشگاه، 150 ft هسته.
.fr
.fr فرانسه اینترنتی دامنه هسه.
رج:اینترنتی دامنه ئون
المشیر سقانفار
المشیر سقانفار اتا تاریخی بنا هسته که ونه تاریخ قاجاریون دوره جه رسنه. المشیر سقانفار مازرون استان و قائم‌شهر شهرستان دله دره. ونه آدرس بخش مرکزی، دهستان بیشه سر، روستای المشیر هسته. این بنا ۱۶۶۴۵ شماره جه ثبت بیّه و ۱۳۸۵-۱۰-۰۳ تاسا ایران ملی آثار دله قرار دارنه.
په‌نویس
رج:قائم‌شهر تاریخی جائون رج:ایران ملی آثار، مازرون دله رج:سقانفارون fa:سقانفار المشیر
قطعنومه ۹۱۸ امنیت شورا
قطعنومه ۹۱۸ امنیت شورا متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۷ مه ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره رواندا وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۷۷‌ام دله   تصویب بَیّه.
پانویس
رج:قطعنومه مقالات
تبرستون
تبرستون، طبرستون یا تپورستون اتا سرزمین ره گانّه که البرز کوهون و مازرون دریو میون دره، ونه سامون غرب‌وَر جه تا آذربایجون یا تالش، شرق‌وَر جه ویشته گادرون تا گنبد کاووس یا ترکامون شهرون، شمال‌وَر جه تا مازرون دریا جنوب جه قزوین و ورامین شهرستان یا سمنون جه رسی‌یه.
تبرستون واژه
اینتا نوم تپورون مردمون نوم جه بیته بیّه و کم کم شه اسایی نوم ره بدل بیه. اینتا نوم سرزمین فارسی باستون دله تپورستان (تپورون سرزمین) بی‌یه امّا عربون حمله په ایران ره، ونه عربی تلفظ وسّه طبرستان جه تغییر نوم هدائه. خِد مردمون شه سرزمینه تَبَرِسون و تَوَرِسون گننه و تَبَری و تَوَری تلفظ بومی طبری نوم هسه که قدیم تپری و تپیری و تپوری و تبیری گتنه.
تبرستون تاریخ
طبرستون گت تاریخ دانه که از تاریخ ایرانیون و آریایون گتتره این سرزمین ویشته زمونا ایران جه سِوا ایداره بیه و زمون هخامنشیون ابلین شاء وشون فرهاد نوم داشته. ولی تا دوران ساسانیون دیگه اثری از نوم شائون این سامون در دَس دنیه. ابّلین سیلسله بشناسیه بیه این سرزمین ره خاندونی به نوم کارندیون سلسله تشکیل دانه که بزرگونی از مردمون ایران بینه. بعدأ سیلسلئونی میثل: گاوباریون ، پادوسبانیون ، باوندیون ئو... اینتا سامون دله گت بینه. اینتا سرزمین همینتی زردشت ره دوس داشنه تا این که مبلوغنی دوران عباسیون دله به تبرستون بوردنه و مردمون ره به ایسلام و مذهبون جورواجور تشیع دعوت کاردنه و چون مردمون فیکرهاکردنه با سوخنون تبرستون علویون نرم بینه و به مذهبونی میثل: الثناء اشعری ، زیدی ، اسمائیلی ئو... ره بیاردنه. خله از سلسلئون ایران و قیامون ضد حکومت زمون ایران بونیاد طبری داشتنه: زیاریون ، بویه ی آل ، قاجارون ، پهلوی(رضاشا و ممرضاشا) ، تبرستون انجومن ، گیلون جمهوری ، تهرون بییتن و...
مازرون کاتبون
خله از کاتبون تبرستون جا بنویشنه که الآن امه سند هسته از این گت مردمون بتومبی: ابن اسفندیار،اولیاءالله آملی، میرظهیرالدین مرعشی یا احمد کسروی ره میثال بزنیم. که مئروف ترینشون ابن اسفندیار بنویشته هسته که تاریخ تبرستون نوم دانه.
تبری زوون
مازرونی زوون (تبری) که اسا مازرون و بعضی تپورون باستونی سامونون دله گپ بزه وانه پهلوی زوون جه بیت‌بیه و احتمالاً آمردون زوون ونه دله آمیجش بیته. این زوون به خاطیر بدست نیتن طبرستون به دَّسِ عربون خوردترین آسیب ره نسبت به زوونای دیگه ایرانیون بدیه.