cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပန့်ခ် ဂီတ
၁၉၈၀ အစပိုင်းမှ စတင်ကာ ဒေါသတကြီးဆိုဟန်၊ ကြမ်းတမ်းသော ဆိုဟန်များသည် ပန့်ခ်ဂီတ၏ ဝိသေသ လက္ခဏာများအဖြစ် လျင်မြန်စွာပင် ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ဂီတပညာရှင်များက အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲ ဆန်းသစ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပန့်ခ်ဂီတ မှသည် ပို့စ်ပန့်ခ်(post punk) နှင့် အော်တာနေးတစ်ရော့ခ်(alternative rock) ကဲ့သို့သော ဂီတများလည်း တိုးတက်ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြောင်းလဲလာပြီးနောက် ပေါ့ပန့်ခ်(pop punk) သည် ပန့်ခ်ရေစီးကြောင်းတွင် တစ်နေရာ အခိုင်အမာရလာခဲ့သည်။ ဂရင်းဒေး (Green Day)၊ ဘလင့် ၁၈၂ (Blink182)၊ ဆမ် ၄၁ (Sum41) ကဲ့သို့သော ဂီတအဖွဲ့များကြောင့်လည်း ပေါ့ပန့်ခ် သည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွန်းကားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မေ ၂၀၀၁
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မေ ကဏ္ဍ:၂၀၀၁
မျက်ခါးရွာ၊ ကျွဲသလင်းကုန်း
မျက်ခါးရွာ၊ ကျွဲသလင်းကုန်း
အောက်မနိမ့်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
အောက်မနိမ့်ရွာ (Aukmaneint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ဆင်ကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၅ ဦး၊ မ ၁၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မြို့ဟောင်းရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
မြို့ဟောင်းရွာ(Myohaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မင်းဂျမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဂျမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၆ ဦး၊ မ ၁၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
နောင်ကားမီး (ရှေ့)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
နောင်ကားမီး (ရှေ့)ရွာ (Nawngkarmee (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၆၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မြင်းသတ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံညိုနောက်အင်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ပုံညိုနောက်အင်းရွာ (Ponnyonaukinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ဟွေထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၂၀ ဖြစ်သည်။
ပထမ ကမ္ဘာစစ်
ပထမကမ္ဘာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားရခြင်းအကြောင်း
ဆားဘီးယားနိုင်ငံမှ ယင်းကဲ့သို့လုပ်ကြံမှုမျိုး ပေါ်ပေါက်အောင် အားပေးသည်ဟုဆိုကာ ဩစတြီးယားက ဆားဘီးယားကို ပြင်းထန်သည့် ရာဇသံများပို့ခဲ့သည်။ ဩစတြီးယား၏ ရာဇသံကို ဂျာမနီကထောက်ခံခဲ့သည်။ ထိုရာဇသံပါ အချက်အလက်များသည် ဆားဘီးယား၏ လွတ်လပ်ရေးကို ထိပါးသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရုရှားနိုင်ငံ၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိသောကြောင့်လည်းကောင်း ဆားဘီးယားသည် ဩစတြီးယားကိုရင်ဆိုင်ရန် စစ်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရာဇသံကို လက်မခံနိုင်ကြောင်း ဩစတြီးယားအား အကြောင်းကြားခဲ့သည်။
ပထမမန်းတိုက်ပွဲ
စစ်ဖြစ်၍ ကြည်းကြောင်းတိုက်ပွဲများတွင် မဟာမိတ်တပ်များသာလျှင် အရှုံးများလေသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ အီးပရားတိုက်ပွဲတွင် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်ကြီး တပ်လုံးပြုတ်လုမတတ် ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိန်သည် စစ်တပ်အင်အားကို ထပ်မံဖြည့်တင်းခဲ့ရာ တစ်နှစ်အတွင်း တပ်သားပေါင်း ၁ သန်းကျော် ရရှိခဲ့၍ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံအတွင်းမှ စစ်တပ်အင်အားများ ပါဝင်လျှင် တပ်သား ၂ သန်းကျော် ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတွင် ရန်သူတပ်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်နိုင်လောက်အောင်ကား ကျင့်သား မရှိကြသေးပေ။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်လောက်တွင်မှ အင်္ဂလိပ်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှု အင်အားမှာ ထိပ်တန်းသို့ ရောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
၁၉၁၅ ခုနှစ်အတွင်း စစ်အခြေအနေ
ရုရှားအား ဗဟိုနိုင်ငံများ၏ ဖိနှိပ်ခြင်းမှ သက်သာရာရစေရန် မဟာမိတ်တပ်များသည် တူရကီပိုင် ဒါးဒနဲရေလက်ကြားမှ ဂလစ်ပိုလီကျွန်းဆွယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် မအောင်မြင်သည့်အပြင် ဗော်လကန်ပြည်နယ်များ၏ အထင်သေးခြင်းကိုပင် ခံရလေသည်။ ဩစတြီးယားသည် ဆားဗီးယားကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် မျှော်လင့်သလောက် မလွယ်ကူလှချေ။ ဩစတြီးယားတို့က ဆားဗီးယားမြို့တော် ဗဲလ်ဂရိတ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း ဆားဗီးယားတို့က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မကြာမီ အူရောင်ငန်းဖျားရောဂါ ကျရောက်သဖြင့် ဆားဗီးယားတပ်များ အတော်ပင် အင်အားနည်းသွားလေသည်။ ထိုကာလအတွင်း ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ဗော်လကန်စစ်အတွင်းက ဆုံးရှုံးခဲ့သော ဗော်လကန်ပြည်နယ်အချို့ကို ပြန်ရရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဗဟိုနိုင်ငံများဖက်သို့ ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးသော် ဆားဗီးယားကို တိုက်ခိုက်သည်။ ဂျာမန်နှင့် ဩစတြီးယားတပ်များကလည်း ကူညီသဖြင့် ၁၉၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆားဗီးယားတစ်ပြည်လုံးကိုပင် ရန်သူ့လက်သို့ ကျရောက်သွားသည်။ မဟာမိတ်တို့ဘက်မှ ဆားဗီးယားကို ကူညီရန် ဆယ်လိုနီးကားမြို့သို့ သန်းဝက်မျှရှိသော တပ်များကို ၁၉၁၅ ခု အောက်တိုဘာလတွင် ပို့ခဲ့သည်။ ဆားဗီးယားတပ်ကိုလည်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတပ်များသည် မည်သို့မျှ အရာရောက်အောင် မစွမ်းဆောင်နိုင်ပဲ ဆယ်လိုနီးကားတွင်သာ သောင်တင်နေကြသည်။ မဟာမိတ်တို့လည်း မိမိတို့၏ ဂုဏ်သရေကို ထိခိုက်မည်စိုးသောကြောင့် ထိုတပ်များပြန်၍ မဆုတ်ခိုင်းသဖြင့် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တိုင်အောင် ထိုတပ်များမှာ ထိုမြို့တွင်ပင် နေခဲ့ကြသည်။
၁၉၁၆ ခုနှစ်အတွင်း စစ်အခြေအနေ
ထိုနှစ်အတွင်း ဂရိနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေး အခြေအနေကို မဟာမိတ်တို့ဘက်မှ လည်းကောင်း ဗဟိုနိုင်ငံများဘက်မှ လည်းကောင်း စောင့်ကြည့်ခဲ့သည်။ ဂရိနိုင်ငံသည် ဆားဗီးယားအား ရန်သူတို့ ထိပါးလာလျှင် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရန် သဘောတူညီချက်များ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဂရိဘုရင်မှာ ဂျာမန်ကိုင်ဇာဘုရင်၏ ယောက်ဖတော် ဖြစ်သဖြင့် ထိုစစ်ထဲတွင် မပါဝင်ပဲ ကြားနေမည့်ယောင်ယောင် ပြုနေခဲ့သည်။ ဂရိမျိုးချစ်များကား ဆားဗီးယားကို ကတိထားချက်အတိုင်း ကူညီလိုကြသည်။ ထိုကြောင့် မဟာမိတ်များ ဘူလ်ဂေးရီးယားကို တိုက်ခိုက်သောအခါ ဂရိမျိုးချစ်တပ်များသည် မဟာမိတ်တို့ဘက်မှ ကူညီတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဂရိနိုင်ငံ၏ သဘောထား မပြတ်မသား ရှိနေခဲ့သဖြင့် မဟာမိတ်တို့က ဂရိနိုင်ငံကို စိတ်ချရအောင် ကြိုတင်၍ ရေကြောင်းမှ ပိတ်ဆို့ထားသည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်အတွင်း စစ်အခြေအနေ
အီတာလျံစစ်မျက်နှာတွင် အီတလီတို့သည် မူလကြံရွယ်ချက်အတိုင်း ထရီးယက်မြို့ဆီသို့ တဖြည်းဖြည်းချီတက်ခဲ့ရာ မြို့နှင့် ဆယ်မိုင်ခန့်အကွာနေရာသို့ပင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မကြာမီ ဂျာမန်စစ်ကူများ ရောက်ရှိလာ၍ ဩစတြီးယားစစ်တပ်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ အောက်တိုဘာလကုန်လောက်၌ ကားပိုရပ်တိုတွင် အီတာလျံတပ်များကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အီတာလျံတို့ တပ်ပျက်ကာ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ပီယားဗေမြစ်သို့ ရောက်မှ ဂျာမန်တို့၏ ချီတက်မှုကို တန့်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ပေတော့သည်။ ထိုသို့ တန့်အောင် ခံနိုင်ခဲ့သည်မှာလည်း မဟာမိတ်များသည် အီတာလျံတို့အား ကူညီရန် ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာမတိုင်မီ အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာမှ စစ်ကူတပ်များပို့ပေးသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
တောင်ကြီးရင်း (မိုးသီးနတ်တောင်)ရွာ၊ မိုးသီးနတ်တောင်
တောင်ကြီးရင်း (မိုးသီးနတ်တောင်)ရွာ၊ မိုးသီးနတ်တောင်
အရိုင်းကွက်ကြီးရွာ
အရိုင်းကွက်ကြီးရွာ
မူးကမ်းလေးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုံတလာ ရေတံခွန်
လမ်းခရီး
ဘုံတလာရေတံခွန်သည် မတူပီမြို့၏ မြောက်ဘက်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘုံတလာရေတံခွန်သို့ ယခင်က ကားလမ်းမပေါက်ခဲ့ဘဲ မတူပီမြို့မှ နေ့ဝက် ခြေကျင်ခရီးဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ကြရသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘုံတလာရေတံခွန်သို့ လည်ပတ်သူများ အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ရန်ပုံငွေဖြင့် ကားလမ်းများ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ထီစောင်းရွာအနီးအထိ ကတ္တရာလမ်း ခင်းပေးခဲ့သည်။ မော်တော်ကား၊ ဆိုင်ကယ်များ ဖြင့် ၁၂ မိုင်အထိ  အရောက်သွားနိုင်ပြီး ကျန်ရှိသည့် သုံးမိုင်ခန့်မှာ ခြေလျင်ခရီးဖြစ်သည်။
မေ ၂၀၀၃
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မေ ကဏ္ဍ:၂၀၀၃
မောင်ရင်မောင်မမယ်မ (ဝတ္ထု)
မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုသည် မြန်မာ့စာပေဂန္ထဝင်၌ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး စာ‌ရေးဆရာကြီး ဂျိမ်းစ်လှကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းဝတ္ထုသည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာကြီး အယ်လက်ဇန္ဒား ဒျူးမား ရေးသားသော ကောင့်အော့ မွန်တီကရစ္စတို (မွန်တီကရစ္စတို မြို့စားကြီး) ဝတ္ထုကိုမှီငြမ်း၍ မြန်မာတို့၏ အခြေ၊ မြန်မာတို့၏ အမြင်နှင့် ဆီလျော်အောင် ပြုပြင်ရေးသားထားသည့် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုသည် အတော်လူကြိုက်များ၍ ခေတ်စားခဲ့သေကြောင့် ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း အစရှိသည့် အခြားဝတ္ထုများလည်း အလျှိုလျှို ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မန်းရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဂျိမ်းစ်လှကျော်၏ မြေးဖြစ်သူ ခင်ထားဦး၏ဆန္ဒဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အရေးအသား
မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုသည် ထိုခေတ် ထိုကာလက မြန်မာစာပေ၏ အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြလျက်ရှိသော စာပေမှတ်တိုင်ကြီး တစ်ခုသာမကပဲ ယင်းခေတ်ကာလ၏ လူနေမှုကိုပါ ဖော်ထုတ်ပြသသော ခေတ်ပြကြေးမုံ တစ်ချပ်ဟုဆိုလျှင်လည်း မှားမည်မထင်ပါ။
ဂုံမင်းချောင်းရွာ၊ ထော်ကနွတ်
ဂုံမင်းချောင်းရွာ၊ ထော်ကနွတ်
ညောင်လေးပင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Drone metal
၁၉၉၀ ခုနှစ်များ
Drone metal သည် ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်၊ ဆီအက်တယ်မြို့မှ Earth အုပ်စုမှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Earth သည် Melvins တီးဝိုင်းမှ sludge metal နှင့် La Monte Young ၏ minimalist ဂီတမှ စိတ်ကူးညဏ်များကို ယူခဲ့သည်။ အခြားအုပ်စုမှာ Burning Witch ဖြစ်ပြီး Earth တည်ထောင်ပြီး ငါးနှစ်အကြာတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး Seattle မှဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျမဟုတ်သော အဆိုပုံစံနှင့် audio-feedback တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ထိုအုပ်စုသည် အရေးပါသော powerviolence (hardcore punk ၏အမျိုးအစား) ကို label Slap-a-Ham တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ O’ Mally ၏ နောက်ပိုင်းအုပ်စု Sunn O))) သည် Earth ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မျက်မှောက်ခေတ် အရေးပါသော drone metal ပုံစံအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသည်။ Godflesh (british industrial metal) တီးဝိုင်းသည်လည်း အခြားအုပ်စုများကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ တိုကျိုမှ Boris (Japanese experimental metal) သည် drone metal ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့သည်။ Seattle အုပ်စုနှင့် ပြိုင်လျက်ရှိသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စပိန်တီးဝိုင်း Drone Sphere သည် self-titled cassette နှင့်အတူ drone metal ပုံစံထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ဘန်မာရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ပုံအဝရွာ၊ အုပ်ပုံရေကျော်
အုပ်ပုံအဝရွာ၊ အုပ်ပုံရေကျော်
ကျေးမင်းအောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓာတ်တော်ချိုင့် ရေတံခွန်
ဓာတ်တော်ချိုင့် ရေတံခွန်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့ ရပ်ကွက်ကြီး ၁၇၊ အနီးစခန်းတွင် တည်ရှိပြီး ပြင်ဦးလွင်-မန္တလေး ကားလမ်းမကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဓာတ်တော်ချိုင့် ရေတံခွန်သည် အမြင့်ပေ ၁၂၂ မီတာရှိပြီး အနက်မှာ ၉၁ မီတာ ရှိသည်။ ဓာတ်တော်ချိုင့် ရေတံခွန်သည် အဆင့်သုံးဆင့်ရှိပြီး အောက်ခြေမှ ရေတံခွန်ထိပ်ထိ လမ်းလျှောက်ချိန် မိနစ်ကိုးဆယ်ခန့် ကြာမြင့်သည်။
စင်းတဝဲ (အနောက်)ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
စင်းတဝဲ (အနောက်)ရွာ (Sintawea(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ကျေးသီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၇၀ ဖြစ်သည်။
သမီးလှကျွန်း
သမီးလှကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် မှန်ကူကွက် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံသားတို့ကဒိုင်းမွန်းကျွန်း သို့မဟုတ် စိန်ကျွန်းဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ ကျွန်း၏အတိအကျ တည်နေရာမှ မြောက်ဘက်လတ္တီတွဒ် ၁၅ံ ၅၁ ၃ဝနှင့်အရှေ့ဘက်လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ ၁၈ ၄၅ တွင်ဖြစ်သည်။ ဟိုင်းကြီးကျွန်းမှတောင်ဘက် ၈ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ သမီးလှကျွန်း၏တောင်ဘက်စူးစူးတွင် မီးပြတိုက်တည်ထား သောအယ်ဂူအာဒါကျောက်တန်းတည်ရှိရာ ပုသိမ်ကမ်းခြေနှင့် ထိုအယ်ဂူအာဒါမီးပြတိုက် (ယခုပုသိမ်မီးပြတိုက်)၊ အကြားတွင် သမီးလှကျွန်းကဗဟိုကဲ့သို့ တည်ရှိနေလေသည်။ သမီးလှကျွန်းတွင်လည်း မီးပြတိုက်ရှိသည်။
သမီးလှကျွန်းသည် စတုရန်းတစ်မိုင်ခန့်ကျယ်ဝန်း၍ အစဉ်စိမ်းလန်းစိုပြည်သော သစ်ပင်ချုံနွယ်တို့ဖြင့်ပိတ်ဖုံးလျက်ရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက ဤကျွန်းပေါ်၌ ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးဌာနငယ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ် ထားရှိသည်။ မြန်မာပြည်မကြီးမှကပ္ပလီကျွန်းသို့ ဆက်သွယ်ပြောကြား လိုသည့်အခါ ထိုကြိုးမဲ့ကြေးနန်းရုံမှတစ် ဆင့်ပြောရလေသည်။ ပုသိမ်မြို့နှင့်လည်းကြေးနန်းအဆက်အသွယ်ရှိလေသည်။ ဤကျွန်း၌ အုန်းပင်အနည်းငယ်သာ ပေါက်ရောက်သည်။
သပြုချောင်းရွာ၊ ဦးကြီးတော်
သပြုချောင်းရွာ၊ ဦးကြီးတော်
ဧရာဝတီယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း
ဧရာဝတီယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း သည် မြန်မာဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ပုသိမ်မြို့ကို အခြေပြုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိမ်ကွင်းမှာ ပုသိမ် အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်စတင် တည်ထောင်ခဲ့စဉ်ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့သော အသင်းတစ်သင်း ဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ စတင်ကစားခဲ့သော ၂၀၀၉ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်တွင် အောက်ဆုံးအဆင့်သာ ရရှိခဲ့သည်။ ဒယ်တာယူနိုက်တက် အသင်း၏ ပိုင်ရှင်သည် လေးကြိမ်မျှ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ လုပ်ငန်းရှင် ၂၆ ဦးသည် ကလပ်အသင်းအား အောင်မြင်စွာ မောင်းနှင် ဆောင်ရွက်နိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ဧရာဝတီယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း ၂၅ ပွဲ ရှုံးပွဲမရှိပဲ ဒုတိယနေရာကို ရရှိခဲ့သည် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်၏ ပထမဆုံး အသင်းတစ်သင်း ဖြစ်သည်။ ရှုံးပွဲမရှိစံချိန်သည် ဇေယျာရွှေမြေ ဘောလုံးအသင်းနှင့်ကစားသောပွဲတွင် ကျိုးပျက်ခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းသည် မူလနာမည် ဒယ်တာယူနိုက်တက်မှ ဧရာဝတီယူနိုက်တက်သို့ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
နအူရူးနိုင်ငံ
နအူရူးနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ နအူရူးသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တောင်ပိုင်း မိုက်ခရိုနီးရှားတွင် ရှိသော ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပလဲဆင့် အိုင်းလန်းဟု သိရှိကြသည်။ အနီးဆုံး အိမ်နီးချင်း ဒေသမှာ ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံမှ ဘာနာဘာကျွန်းဖြစ်ပြီး အရှေ့ဘက် ၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၈၆ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။ နအူရူးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသေးငယ်ဆုံးသော ကျွန်းနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၈.၁ စတုရန်းမိုင်) မျှ သာ ရှိသည်။ လူဦးရေ ၉၂၆၅ ဦး ရှိပြီး ဗာတီကန် စီးတီး ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အနည်းဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ကျီးကန် (မြောက်)ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်အောင်မောင်မောင်
ရန်အောင်မောင်မောင်(၁၉၂၉-၁၉၉၄)
၁၉၈၉ - သက်ပြည့်ပင်စင်ယူ၊ စာပေများဆက်လက်ရေးသား။
တိုင်းဂရစ်မြစ်
ထို‌နောက် ‌ကော်နာမြို့တွင် ယူဖ‌ရေးတီး မြစ်နှင့် ‌ပေါင်းဆုံကာ ရှက်တတယ်အာရပ်အမည်ဖြင့် ပါရှင်း ပင်လယ်‌ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်‌လေသည်။ ‌ရှေး‌ခေတ်က ဗက်ဗီလုံးနှင့် အဆီးရီးယန်း အင်ပိုင်ယာနိုင်ငံကြီးများတွင် ထင်ရှား ခဲ့‌သော မြစ်ဖြစ်၍ ‌ရှေး‌ဟောင်းမြို့ကြီးများမှာ ဤမြစ်‌ပေါ်၌ တည်ရှိခဲ့၏။
တရုပ်ချောင်းရွာ၊ ဦးကြီးတော်
တရုပ်ချောင်းရွာ၊ ဦးကြီးတော်
အိုးဘိုရွာ၊ ရေချို
အိုးဘိုရွာ (Oebo)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ရေချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၅၆ ဦး၊ မ ၆၃၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၅၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ဂီးလဗတ် ကိသ် ချက်စတာတန်
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ချက်စတာတန်သည် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းသို့ ဝင်ခဲ့ရာ ထိုဂိုဏ်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သောအားဖြင့် ကျမ်းများစွာတို့ကို ပြုခဲ့သည်။
လှုပ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မူ (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
နောင်မူ (တောင်)ရွာ (Nawngmu (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၆၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
အုပ်ဖိုကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
အုပ်ဖိုကုန်းရွာ (Okehpokone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ကျီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းရထားဆွဲပွဲ
ဖိတ်ခေါ်သံချပ်
အားလုံးလာလတ် ၊ ဖိတ်ခေါ်ရေ ။
ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယား ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ
ချက်ကိုဆလို ဗားကီးယား နိုင်ငံသည် ကောက်ပဲသီးနှံ စိုက်ပျိုး နိုင်လောက်အောင် မိုးရေအလုံအလောက် ရရှိသောနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း၊ သစ်လုပ်ငန်း၊ စက်မှု လက်မှုလုပ်ငန်း၊ သယံဇာတ ပစ္စည်းများတူးဖော်သည့်လုပ်ငန်းတို့ လုပ်ကိုင်ကြသည့်အနက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းမှာအဓိက လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ သကြား၊ မုန်လာ၊ ပြောင်း၊ မုယောစပါး၊ အာ လူး၊ ဂျုံ၊ မြင်းစားဂျုံနှင့် ရိုင်းဂျုံတို့ စိုက်ပျိုးသည်။ သော့ခေါ်ဗီယာ ခတ်ဆေး ပင်များကိုလည်း အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ချားနစ်သည် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံရကာ လူဗိုမာဆတရပ်ဂဲ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ သည်။ ၁၉၇၅ တွင် သမ္မတ ဂျင်နရယ်ဆဗိုဗိုဒါ နေရာတွင် ကွန်မြူနစ် ပါတီခေါင်းဆောင် ဂူးစတပ်ဟူးဘတ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
မျောက်
မျောက် များသည် နို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ကြပြီး ပရိုင်းမိတ်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အုပ်စုထဲတွင် ပါဝင်သည်။ လူဝံသည် မျောက်မျိုးနွယ်စုတွင် မပါဝင်ပေ။ မျောက်များသည် တတ်သိနားလည်၍ ယဉ်ပါးသော သတ္တဝါများဖြစ်ကြပြီး သစ်ပင်များကို လျင်မြန်စွာ တက်နိုင်သည့်အချက်ကြောင့် လူသိများသည်။ မျောက်တိုင်း လိုလိုတွင် အလွန်တိုသော အမြီးမျှ ဖြစ်စေ ပါရှိတတ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျက်နှာရှုံ့ မျောက်မျိုးထဲမှ အငယ်ဆုံးဖြစ်သော မျောက်မျိုးနှစ်မျိုးသည် အာဖရိကတိုက်]] တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ရှိကြသည်။ ထိုမျောက်မျိုးသည် အကောင်ရေများပြားစွာ အုပ်ဖွဲ့၍ နေတတ်ကြပြီးလျှင် အလွန်သတိရှိ၍ ပါးနပ်ကြသည်။ ယင်းတို့နယ်တွင်းသို့ သူစိမ်းတရံစာ လူသတ္တဝါတို့ရောက်လာလျှင် လုံးဝ အသံတိတ်လျက် မလှုပ်မယှက် ငြိမ်သက်စွာ နေတတ်ကြသဖြင့် ယင်းတို့ကို တွေ့ရန် ခက်လှပေသည်။ ထိုမျောက်မျိုး၏ မျက်နှာနှင့် လက်များသည် မည်းနေသည့်ပြင် ကိုယ်ရှိ အမွှေးမှာ အစိမ်း ရောင်သန်းသော မီးခိုးရောင်ဖြစ်သဖြင့် သစ်ရွက်များနှင့် ခွဲခြား၍ မရအောင် ရှိကြသည်။ အချို့ မျောက်များ၏ အမွှေးမှာ ရေညှိအစိမ်းပုပ်ရောင်ရှိ၍ အချို့ မျောက်တို့၏ မေးဖျားနှင့် ပါးမုန်းမွှေးတို့မှာ ဖြူနေကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတို့တွင် ဝက်မြီးကဲ့သို့ အမြီးလုံးရှိသော မျောက်မျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ ဤမျောက်မျိုးသည် ကြီးသည့်အခါ လွန်စွာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အမျိုးဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ထိုမျောက်မျိုးကို ငယ်စဉ်ကပင် ယဉ်ကျေးအောင်မွေးမြူလျက် အုန်းပင်တက်၍ ရင့်မှည့်သောအသီးများကို ဆွတ်ခူးရန် သင်ပေးကာ အချို့လူတို့က အသုံးချကြသည်။ ခြင်္သေ့၏အမြီးကဲ့သို့ အဖျားစွန်း၌အမွှေးဖွား ပါရှိသော မျောက်တစ်မျိုးကိုလည်း သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၌ တွေ့ရှိ၏။
သပြုရွာ၊ တောင်အူသဗြု
သပြုရွာ၊ တောင်အူသဗြု
အကယ်ရွာမရွာ၊ သုံးဒါတ်
အကယ်ရွာမရွာ၊ သုံးဒါတ်
မွန်သီချင်း
မွန်သီချင်း
ထိုအချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ် ရွှေဘိုမင်း နန်းမတက်မီ မွန်သီချင်းဟူ၍ တစ်သီးတစ်ခြား မပေါ်ပေါက်သေးကြောင်း အခိုင်အလုံ သိရှိရသော သာဓက တစ်ရပ်မှာ ဘိုးတော်မင်းတရား လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၁၆၇ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၅ ရက်နေ့တွင် အိမ်ရှေ့မင်း အမိန့်တော်အရ ရှေးအစဉ်အဆက် ပသခဲ့သည့် ၃၇ မင်းနတ် တို့ကို ပွဲကန္နားသဘင်ကျင်းပရာ၌ ပတ်၊ နှဲ၊ လင်းကွင်းများ မည်သို့ တီးမှုတ်လျက် မည်သို့ ကခုန်သည့် အချက်အလက် များကို ဆိုင်းတော်တီး ဦးမြတ်သာ၊ ဦးတရုတ်နှင့် တကွ ပန်တျာ ပညာသည်များကို စစ်ဆေးမေးမြန်း မှတ်သားစေ ပြီးလျှင် သက္ကရာဇ် ၁၁၈၂ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၄ ရက်နေ့တွင် နတ်ထိန်းကြီး ပဝိဒေဝကျော်၊ ရာဇဝင်ဆရာ ဦးနုနှင့်တကွ အခြား ရာဇဝင်ပညာရှိများနှင့်အတူ တိုက်ဆိုင်၍ ၃၇ မင်းနတ်စဉ်၊ အမျိုးအမည်၊ ဆင်ယင်ပသနည်း၊ တီးမှုတ် နည်း၊ နတ်သံများကို မြဝတီမင်းကြီး မှတ်သားစုဆောင်းထား သည့် မှတ်တမ်းရှိ မွန်အမျိုးအနွယ် နတ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သုံးပန်းလှ နတ်အကြောင်းတွင် - ''ကြေး နှဲ ပတ်ဝန်းများက တီးမှုတ်ရသည်။ အလျင်တလိုင်း ဘာသာ နှစ်ကြိမ်တီးသည်။ နောက် မြန်မာ ဘာသာ ကွင်းတီး သည်။ သုံးခါကပြီးမှ နတ်သံပစ်သည်''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံတော်ခံ နတ်အကြောင်းတွင် - ''နတ်သံချလျှင် ကြေး နှဲ ပတ်ဝန်းကျင်များက တီးမှုတ်ကြ ရသည်မှာ တလိုင်းသီချင်းကို တလိုင်းတီး တီးသည်''ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မယ်တော် ရွှေစကားနတ် အကြောင်းတွင် - ''နတ်သံချလျှင် ပတ်က တီးရသည်မှာ တျောဒုံနှင့် တျာဒူး တွင် တလိုင်းချက်နှင့် တီးသည်။ 'တီးခေါင် ပေါက်ကယ် နောက်ဆံစည်း' ပီအောင် တီးသည်''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထီးဖြူဆောင်း မယ်တော်နတ်အကြောင်းတွင် - ''ကြေး နှဲ ပတ်ဝန်းများက တီးရသည်မှာ တလိုင်းချက်နှင့် တျောဒုံဖက်၍ တလိုင်းကို အထက်မယ်တော် ရွှေစကားနတ် နည်း တီးရသည်''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တွေ့ရှိရသဖြင့် ထိုအချိန်တိုင်အောင် မွန်သီချင်းဟူ၍ တသီး တခြား ခေါ်ဝေါ်သော မြန်မာသီချင်းမျိုးများ မပေါ်ပေါက်သေး ဘဲ မွန်ဘာသာ သီချင်းအလိုက် တေးသွားအတိုင်း တိုက်ရိုက် တီးမှုတ်သည့် မွန်တီးချက်များ သာလျှင် ထွန်းကား ပေါ်ပေါက် နေသည်မှာ သိသာထင်ရှားလေသည်။
မေ ၂၀၀၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မေ ကဏ္ဍ:၂၀၀၈
ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ
ထိုနိုင်ငံသားများဖြစ်သည့် ချက်နှင့် ဆလိုဗက်လူမျိုးတို့ သည် ဆလဗလူမျိုးများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ပွား လာကြသူများ ဖြစ်၏။ တစ်ဦးတွင် ဘာသာစာပေတစ်မျိုးစီ ရှိကြသော်လည်း တစ်ဦး၏ ဘာသာစာပေကို အခြားတစ်ဦးက ကောင်းစွာ နား လည်ကြသည်။ ၉ ရာစုနှစ်လောက်က ဆလဗလူမျိုးတို့သည် ယခု ဆလိုဗား ကီးယား တည်ရှိရာနေရာတွင် မိုးရေးဗီးယန်း နိုင်ငံတော်ကြီးတစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့ကြလေသည်။ ၉ဝ၅ ခုနှစ် တွင် အရှေ့ဘက်မှ မဂ္ဂယာလူမျိုးတို့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီးကြသဖြင့် ထိုနိုင်ငံတော်ကြီး ပျက်စီးခဲ့ရ၏။ မိုးရေးဗီးယန်းနိုင်ငံတော်ကြီး ပျက်စီးသွားသည့်နောက် တွင် ဆလိုဗက်လူမျိုးတို့သည် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ မျှ မဂ္ဂယာတို့ လက်အောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။ ချက်လူမျိုးတို့ကမူ ဩစတြီးယားနိုင်ငံတော်အတွင်း၌ အခြေစိုက်ခဲ့ကြ၏။ ဤကဲ့သို့ သူတစ်ပါးလက်အောက်တွင် နေထိုင်လာခဲ့ကြ၍၊ ၁၆ နှင့် ၁၇ ရာစုနှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ သာသနာရေး၌၎င်း၊ နိုင်ငံရေး ၌၎င်း၊ ချုပ်ချယ်ခံရသဖြင့် ချက်လူမျိုးတို့သည် လက်နက် စွဲကိုင်ကာ တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့ကြ၏။ တော်လှန်မှုမှာ ထမြောက် အောင်မြင်ခြင်း မရှိသည်သာမက သူတို့တွင် ရရှိနေသေးသော လွတ်လပ်မှုပင်လျှင် ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်၌ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရ၏။ ချက်တို့နေထိုင်ရာ ဗိုဟီးမီးယားနယ်သည်လည်း ဟက်စဗတ် နိုင်ငံတော်အောက်သို့ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ မျှ ကျရောက်ခဲ့လေသည်။
ခေါင်းဆောင်ကြီးမာဆာရစ်သည် ၄ ကြိမ်တိုင်တိုင်ပင် သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြေ|ာက်ခြင်း ခံရလေသည်။ အသက်အားဖြင့် ၈၅ နှစ်ရှိလာပြီဖြစ်သော သမ္မတမာဆာရစ် သည် ကြီးလေးစွာသော နိုင်ငံတော်၏တာဝန်ကို အချိန်ပြည့် မထမ်းဆောင်နိုင်မည်ကို စိုးသဖြင့် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်၏။ မာဆာရစ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင် နက်၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အက်ဒွပ်ဗင်းနက်ရှအား သမ္မတ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြလေသည်။
၁၉၄၈ ခု ဖေဖော်ဝါရီလထဲတွင် ကွန်မြူနစ်တို့ တော်လှန် ၍ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို သိမ်းယူခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ တိုင်းပြည်၏ ဆိုးဝါးလှသောကြမ္မာကို မရှုစိမ့်နိုင်သော နိုင်ငံ ခြားရေးဝန်ကြီး ယန်မာဆာရစ်သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေ လိုက်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် ချက်ကိုစလို ဗားကီးယား အောက်လွှတ်တော်က ကန့်ကွက်ခြင်းမရှိဘဲ လုံးဝ ထောက်ခံ အတည်ပြုချက်ရရှိသော အခြေခံဥပဒေသစ်အရ၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မေလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံလုံးကျွတ် ရွေး ကောက်ပွဲကြီးတစ်ခု ထပ်မံကျင်းပလေသည်။ ထိုရွေးကောက် ပွဲကြီးမှ တင်မြှောက်လိုက်သော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ စုဝေးရာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အား ရှေးကထက် ပိုမို၍ အာဏာ များ ပေးထားလိုက်လေသည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲကြီးတွင် ကွန်မျူနစ်အမျိုးသားတပ်ဦးမှ ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော် အတွင်း ဩဇာလွှမ်းမိုးနိုင်လာလောက်အောင် အရွေးခံခဲ့ရ လေသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရာသက်ပန်သမ္မတအဖြစ် တင် မြေ|ာက်ခြင်းခံရသော အက်ဒွပ်ဗင်းနက်ရှက အခြေခံဥပဒေ သစ်ကို သဘောမတူသဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း မပြုခဲ့ သော်လည်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ အာဏာလွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ကွန်မျူနစ်ဝန်ကြီးချုပ် ဂေါ့တဝေါက လက်မှတ် ရေးထိုး အတည်ပြုခဲ့လေသည်။
ယင်းအခမ်းအနားများကိုလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကဖြိုခွဲခဲ့သည်။ ယင်းဆန္ဒပြပွဲများ၌ ပြဇာတ်စာရေး ဆရာဗက်ကလပ် ဟာဗဲ၊ ပဋိညာဉ် ၇၇ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင် ဒါနာနင်ကိုဗာ၊ အဓိက မြေအောက်သတင်းစာ လီဒိုဗဲ နိုဗီနီ၏ အယ်ဒီတာရူးဒေါ့ ဇီမန်းစသည့် ခေါင်းဆောင်များ ထင်ရှားလာပြီး ဒျုချက်လည်း ဘရာတစ်လာဗာမြို့၌ လူထုရှေ့မှောက်သို့ ထွက်လာခဲ့သည်။
ဆင်သေရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကားရော်လောင်ကိုင်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဒ္ဒနီတိဆရာတော်
သဒ္ဒနီတိ ဆရာတော် ရှင်အဂ္ဂဝံသ သည် ၄၅၄ ခုနှစ်တွင် မင်းပြုသော အလောင်းစည်သူမင်း၊ ၅၂၉ ခုနှစ်တွင် မင်းပြု သော နရသူမင်း၊ ၅၃၃ ခုနှစ်တွင်မင်းပြုသော မင်းယဉ်နရသိင်္ခ မင်းနှင့် ၅၃၆ ခုနှစ်တွင် မင်းပြုသော နရပတိစည်သူမင်းတို့၏ လက်ထက်တွင် ပိဋကတတ်ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ကျော်စောထင်ရှားခဲ့ သည့် ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က သာသနာတော် ကျမ်းနှင့် သင်္သကရိုက် သဒ္ဒါကျမ်းများကို တတ်သော ရှင်မဟာ အဂ္ဂပဏ္ဍိတဆရာတော်ဟု ရှိသည်။ ထိုဆရာတော်သည် ၅၃၅ ခုနှစ်ခန့်လောက်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ယင်းဆရာတော်၏ တပည့်ဖြစ်သူ ဒုတိယ အဂ္ဂပဏ္ဍိတ ဆရာတော်တစ်ပါးလည်း ရှိသေးသည်။ ဒုတိယအဂ္ဂပဏ္ဍိတဆရာ တော်ကား လောကုပ္ပတ္တိ ပကာသနီကျမ်းကို ပြုတော်မူခဲ့သူ တည်း။
ဝမ္မိကသုတ်
ရဟန်း သင်သည် ဤပြဿနာတို့ကို မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ မေးလော့၊ သင့်အားမြတ်စွာဘုရားဖြေကြားတော်မူသည့်အတိုင်း ထိုအနက်ကို မှတ်သားပါလော့။
ရဟန်း နေ့က ပြုထားသော အမှုကို အာရုံပြု၍ ညဉ့်၌ကြံစည်၏၊ စဉ်းစား၏။ ဤကြံစည်စဉ်းစားခြင်းသည် ညဉ့်၌ အခိုးလွှတ်ခြင်းတည်း။
ရဟန်း “သန်လျက်နှင့်စဉ်းတီတုံး” ဟူသော ဤအမည်သည် အလိုရှိအပ် နှစ်သက်အပ် စိတ်ကိုဆွဲဆောင်တတ်ကုန်သော ချစ်အပ်သော သဘောရှိကုန်သော ကာမရာဂနှင့်စပ်ယှက် တပ်မက်အပ်ကုန်သောစက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် အထူးသိအပ်ကုန်သော အဆင်း။ ပ။ သောတဝိညာဏ်ဖြင့် အထူးသိအပ်ကုန်သော အသံ။ ပ။ ဃာနဝိညာဏ်ဖြင့် အထူးသိအပ်ကုန်သော အနံ့။ ပ။ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် အထူးသိအပ်ကုန်သော အရသာ။ အလိုရှိအပ် နှစ်သက်အပ် စိတ်ကို ဆွဲဆောင်တတ်ကုန်သော ချစ်အပ်သော သဘောရှိကုန်သောကာမ ရာဂနှင့်စပ်ယှက် တပ်မက်အပ်ကုန်သော ကာယဝိညာဏ်ဖြင့် အထူးသိအပ်ကုန်သော အတွေ့အထိဟူကုန် သော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၏ အမည်တည်း။ သန်လျက်နှင့်စဉ်းတီတုံးကို ဖယ်ပစ်လော့၊ ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်လော့၊ ပညာရှိ ဓားလက်နက်ကို ယူ၍ အဆင့်ဆင့် တူးဦးလော့ဟူသောဤဝါကျသည်ပင် ဤပြဿနာ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်တည်း။ (၁၃)
ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီဘုံ
ကျမ်းကိုး
<References />
သာစည်မြို့နယ်
ပထဝီဝင်အ​နေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၀၅မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၂၅မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၄၆.၄မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၄မိုင်ရှိပြီး ၇၈၇.၆၁စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
ဇွန် ၂၀၀၁
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇွန် ကဏ္ဍ:၂၀၀၁
ဖွန်းလူမျိုး
ဖွန်းလူမျိုးတို့ကို ဗန်းမော်မြို့အထက် ရွှေဘို၊မြစေတီရွာများနှင့်ဆင်ဘိုမြို့အကြား ဧရာဝတီပထမမြစ်ကျဉ်းတလျောက်တွင် တွေ့ရသည်။ မြစ်ကြီးနားနှင့် ဗန်းမော်ခရိုင် နယ်နိမိတ်သည် ဖွန်းတို့၏ ဒေသကို အလယ်မှဖြတ်သွားရာ မြစ်ကြီးနားဒေသရှိ ဖွန်းလူမျိုးနှင့် ဗန်းမော်ခရိုင်ဘက်ရှိ ဖွန်းလူမျိုး အနည်းငယ်ကွဲပြားကြသည်။ ပူးလောင်၊ နမ့်တီ၊ ထုံးဘို၊ သမိုင်းကြီး အစရှိသည့် ဗန်းမော်ခရိုင်အတွင်းရွာများတွင် နေထိုင်ကြသူများကို ရှေးအခါက ဖွန်းဖျေ ( သို့ ) မွန်တီဖွန်းလူမျိုးဟုခေါ်ကြသည်။ ယခု မယ်ကျော့ဖွန်းဟု ခေါ်သည်။ မြင်သာ၊ ပင်လုံရေနား၊ မန်လေ၊ ပင်လုံတော၊ ပင်တော်၊ နမ့်ဟဲ အစရှိသည့် မြစ်ကြီးနားခရိုင်အတွင်း ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသောသူများကို ဖွန်းဆမန်း ( သို့ ) မွန်ဝန်ဖွန်းလူမျိုးဟု ခေါ်ကြသည်။ ဖွန်းရွာများသည် အိမ်ခြေ သုံးဆယ်ခန့်သာရှိသော ရွာများဖြစ်လေသည်။
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော် တတိယညီလာခံကို ၁၉၄၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်‌နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့၏။ ထိုညီလာ ခံတွင် ကရင်နီကိုယ်စားလှယ်‌တော်များ ပထမဆုံးအကြိမ် တက် ‌ရောက်ခဲ့ကြ‌လေသည်။ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်း အ‌ချော‌ရေးဆွဲ‌ရေး ‌ကော်မတီက တင်ပြသည့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်း ကို လည်း စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်‌နေ့တွင် တညီတညွတ် တည်း အတည်ပြုလိုက်ကြ‌လေသည်။ ထိုပြင် ထိုညီလာခံ မရုပ်သိမ်းမီ၊ ‌ညောင်‌ရွှေ‌စော်ဘွားကြီး ‌စော‌ရွှေသိုက်အား နိုင်ငံ ‌တော် ယာယီသမ္မတအဖြစ်၎င်း၊ သခင်နုအား ပြည်‌ထောင်စု ယာယီအစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်၎င်း၊ ‌ရွေး‌ကောက်တင်‌မြှောက်ခဲ့ ကြ‌လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက် ‌နေ့တွင် အချုပ်အချာအာဏာပိုင် သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်‌သော ‘ပြည်‌ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ’ဖြစ်ထွန်း ‌ပေါ်‌ပေါက်လာခဲ့‌လေသည်။
ဩဒကသုတ်
ကြည်းကုန်း(၌ ဖြစ်သော)နေသော သတ္တဝါတို့ထက် ရေနေသတ္တဝါတို့က ပို၍ ပေါများသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုလျှင် သစ္စာလေးပါးကို မသိ မမြင်နိုင်ကြခြင်းကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် သစ္စာလေးပါး အမှန်တရားကို သိမြင်အောင် အားထုတ်ကြရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
Folk metal
အစောဆုံး folk metal တီးဝိုင်းမှာ အင်္ဂလန်မှ Skyclad ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ပွဲဦးထွက် album “The Wayward Sons of Mother Earth” သည် ၁၉၉၀ တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ နှင့် ၁၉၉၅ တွင်လည်း ဥရောပနှင့် အစ္စရေး၏ ကွဲပြားသော နယ်ပယ်ဒေသများတွင် ဤဂီတအမျိုးအစားထဲတွင် အစောဆုံး ပါဝင်သူများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤအစောဆုံးအုပ်စုများတွင် Irish တီးဝိုင်း Cruachan နှင့် German တီးဝိုင်း Subway to Sally တို့သည် celtic metal နှင့် medieval metal အသီးသီးလာကြသော ကွဲပြားသော အပြောင်းအလဲကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ folk metal သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတောအတွင်းတွင် ကိုယ်စားလှယ်အနည်းစုနှင့် အနည်းငယ်အသိများမှု ကျန်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် ဖင်လန်အုပ်စုများဖြစ်သော Finntroll, Ensiferum, Korpiklanni, Turisas နှင့် Moonsorrow တို့၏ အားထုတ်မှုနှင့်အတူ ထင်ပေါ်ကျော်စောလာခဲ့သည်။
folk metal၏ ထူးခြားချက်မှာ ၎င်းထွေပြားသော တီးဝိုင်း၏ heavy metal ဂီတနှင့် folk ဂီတတို့၏ ခြားနားသော ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှု ဖြစ်သည်။ များပြားသော folk instrument များကြောင့် တီးဝိုင်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်ခြောက်ယောက်(သို့) ပို၍ ပါဝင်ကြသည်။
မူရင်းဇစ်မြစ်
အခြားအစောပိုင်း folk metal သို့ ကူညီထောက်ပံ့သူမှာ ဖင်လန်နိုင်ငံမှ Amorphis အုပ်စုဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ၁၉၉၀ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သူတို့၏ "Karelian Isthmus" album ၂နှစ်ကြာပြီးနောက် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပြီး Tales from the Thousand Lakes album ၁၉၉၄ တွင် ထွက်ရှိခဲ့ပြီး စွဲမက်စေသော melody နှင့် သီချင်းတည်ဆောက်ပုံများကို သူတို့နိုင်ငံ၏ Traditional folk music မှ ကြီးမားစွာ ရေးဖွဲ့ထားသည်။
နော့ဂူဂျန်မိုင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
နော့ဂူဂျန်မိုင်ရွာ(Nawtgujangmai)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
တိုင်းဗားမြစ်
ထိုအချိန်တွင် ဟို‌ရေးရှပ်အမည်ရှိ‌သော ‌ရောမလူငယ်တစ်ဦး သည် ရန်သူကို ဆီးကြိုတိုက်ခိုက်ရမည့် တာဝန်ကို ယူ‌လေ သည်။ ထို‌နောက် သူနှင့်အလားတူ သတ္တိရှိ‌သော ရဲဘက်နှစ် ဦးနှင့်တကွ တံတားကို ဖြတ်‌ကျော်လာ‌သော ရန်သူများကို တံတား‌ပေါ်မှ ဆီးကြိုတိုက်ခိုက်ရာ ရန်သူများသည် တံတားကို ‌ကျော်မတက်နိုင်ဘဲ အတုံးအရုံး ကျဆုံး‌လေ၏။ ထိုအတွင်း ‌နောက်ပိုင်းမှ တံတားကို ဖျက်ချ‌နေကြရာ တံတားကြီးမှာ ပြိုကျ လု နီးပါးရှိ၏။ ဟို‌ရေးရှပ်ကား ဒဏ်ရာ၇ရှိ‌နေ‌သော်လည်း ရန်သူကို သဲသဲမဲမဲ တိုက်ခိုက်‌လေ၏။ ထိုအခါ ‌ရောမစစ်သည် တို့က ဟို‌ရေးရှပ်တို့အား ပြန်ဆုတ်လာရန် ‌အော်‌ပြောကြ‌သော် လည်း၊ ဟို‌ရေးရှပသည် တံတားကြီး မြစ်ထဲသို့ ကျိုးကျသွား သည်အထိ တစ်ဘက်ကမ်းတွင် ကျန်ခဲ့‌လေ၏။
ပေပင်စုရွာ၊ အလန်း
ပေပင်စုရွာ၊ အလန်း
ပညာသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။
ပင်စိမ်းစု (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သလုပြားရွာ
သလုပြားရွာ
ပြင်ဝမ်းရွာ၊ အုန်းချောင်း
ပြင်ဝမ်းရွာ၊ အုန်းချောင်း
ပစ္စန္တသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လက်သည်းခွံပေါ်၌ မြေမှုံ့အနည်းငယ်ကို တင်ထား၍ မြေကြီးပေါ်ရှိမြေမှုံ့နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ရဟန်းတို့အား မေးတော်မူပြီး မဇ္ဈိမဇနပုဒ်တို့၌ လူဖြစ်သောသူတို့ထက် ပစ္စန္တဇနပုဒ်-သစ္စာလေးပါးမသိနိင်ရာ မိလက္ခလူမျိုး၌ လူဖြစ်သောသူတို့က ပို၍ များပြားပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အရှေ့စုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
အရှေ့စုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
တလပါး (တောင်)ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
တလပါး (တောင်)ရွာ (Talapar(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ တလပါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလပါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၄ ဦး၊ မ ၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင် ကျန်းမာရေး
ဆရာဝန်၏ရက်ချိန်းများမှန်⁠မှန်သွားရန်
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တစ်ယောက်သည် ကိုယ်ဝန် စောင့်ရှောက်မှု ကို အနည်းဆုံး (၄) ကြိမ်ရသင့်သည်။ အကယ်၍ လိုအပ်သည်များရှိလာလျှင်မူ ကိုယ်ဝန် စောင့်ရှောက်ပေးသူရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း လိုက်နာရပါမယ်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင် စောင့်ရှောက်မှု မှာ ဘာများလုပ်ပေးနေပါသလဲ
မိခင်၏ရောဂါရာဇဝင်၊ မွေးဖွားမှုနှင့်ဆိုင်သောရာဇဝင်ယူပြီး ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဒီမှတ်တမ်းက ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်ကာလတလျှောက်လုံး နဲ့ မီးဖွားသောအချိန်မှာလိုအပ်သော စောင့်ရှောက်မှုများအတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။ ကာလသားရောဂါ ရှိ မရှိ စစ်ဆေးရန် အရေးကြီးသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော်၊ ရောဂါရှိခဲ့ပါက မိခင်မှတဆင့် ဗိုက်ထဲမှကလေးအား ကူးစက်နိုင်ပါသောကြောင့် မိမိခင်ပွန်းနှင့်အတူတူ ဆေးကုသမှူ စောစောခံယူထားပါက ကလေးကိုရောဂါမကူးအောင် ကြိုတင်ကာကွယ်ရာရောက်သည်။ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပြီး HIV ပိုး ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခံယူနိုင်သည်။ ပိုးရှိခဲ့ပါက မိခင်မှတဆင့်ကလေးကို မကူးအောင် ကြို တင်ကာကွယ်နိုင်သောနည်းလမ်းများရှိသည်။
သောင်ချေရွာ
သောင်ချေရွာ
ငှက်ပျောစုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
ငှက်ပျောစုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
ဗြိတိသျှပြတိုက်
ဗြိတိသျှပြတိုက်သည် အစိုးရမဟုတ်သည့် ပြည်သူပိုင်ဌာနဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု၊ မီဒီယာနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ယူ ပံ့ပိုးထားသည်။ ဗြိတိန်ရှိ အခြားအမျိုးသားပြတိုက်များနှင့် အနုပညာပြခန်းများကဲ့သို့ ဗြိတိသျှပြတိုက်သို့ အခမဲ့ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း အထူးပြပွဲတချို့အတွက် ဝင်ကြေးပေးရန်လိုသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှစ၍ ပြတိုက်၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးမှာ မစ္စတာ နေးလ် မဂ္ဂရက်ဂါ (Neil MacGregor) ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ကို နေ့စဉ် နံနက် ၁၀း၀၀ မှ ညနေ ၅း၀၀ နာရီအထိ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
အမက
မူလတန်းကြိုကျောင်းများ
သရဖူ
ယင်းသို့ မုံရွေးဆရာတော် ဘုရားကြီး ကိုးကားပြဆိုခဲ့သည်များကို အထောက်အထားပြုသော် သက္ကရာဇ် ၈ဝဝကျော်ခန့်အင်းဝခေတ ်အတွင်းကပေါ်သော စာဟောင်းစာတမ်းများအရ သရဖူကိုလည်ရွဲရင် လွမ်းတန်ဆာနှင့်တွဲ၍ တစ်မျိုး၊ဦးခေါင်းတန်ဆာဖြစ်သောမကိုဋ်နှင့် တွဲ၍တစ်ဖုံ နှစ်မျိုးနှစ်ဖုံတွေ့ရှိရသောကြောင့် မည်သည့်အဆင်တန် ်ဆာ မျိုးဖြစ်သည်ကိုအတိအကျယူဆရန် ခက်လေသည်။ ရွှေဘုံနိဒါန်း၌မူ ဘောင်းတော်ဆောင်အကြောင်းပြဆိုရာတွင်ဘောင်း တော်၊ သရဖူတော်၊ မကိုဋ်တော်၊ပတ္တမြားဘောင်းတော်၊ နဝရတ် ်ဘောင်းတော်၊ ရွှေသားဘောင်းတော်•များကိုခေါက်တုံပြင်ဆင်ထား ရာဖြစ်၍ ဘောင်းတော်ဆောင်ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ကြောင်းဖြင့်ဆိုသည်။ ဘောင်းတော်၊မကိုဋ်တော်စသော ဦးခေါင်းတော်တန်ဆာများတွင် သရဖူတော်ကိုထည့်၍ပြထားသည်ကိုထောက်သော် ထိုခေတ်၌သရဖူ တော်သည်မကိုဋ်တော် ဘောင်းတော်တို့ကဲ့သို့ ဦးခေါင်းတန်ဆာဖြစ် ်ကြောင်းသိသာသည်။
ထိုနည်းတူစွာ တိုက်ပွဲတွင်မိမိ၏ ဘက်တော်သားရဲဘော်တစ် ်ယောက်၏ အသက်ကိုကယ်ဆယ်ခဲ့သော စစ်သည်တော်တစ်ဦးအား ဝက်သစ်ချရွှက်များဖြင့် ပြုလုပ်သောသရဖူကိုချီးမြှင့်လေသည်။ အခြားသရဖူအမျိုးမျိုးများလည်းရှိ သေး၍မင်္ဂလာဆောင်များ၊ ပျော်ပွဲသဘင်များ၊ စားပွဲသောက်ပွဲများ၊ ဈာပနအခမ်းအနားတွင် သက်ဆိုင်ရာသရဖူများကို အသုံးပြု ကြသည်။
မဆရန်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ချောင်ကြီးရွာ
တောင်ချောင်ကြီးရွာ
မဟာသမုဒ္ဒသုတ်
ဤအတူ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍သိပြီးသော သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယသာဝက (သတ္တက္ခတ္တုပရမ)ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကုန်ဆုံးပြီးသော ဆင်းရဲ ကသာ များပြားလှ၏။ ရှေးဆင်းရဲအစုကိုထောက်၍ အကျန်ဆင်းရဲသည် အနည်းငယ် မျှသာတည်း။
ထို့ကြောင့် သစ္စာလေးပါးကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်အောင် အားထုတ်ကြရ မည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ကျောက်ဆိပ်တောင်ရွာ၊ ကျောက်ဆိပ်တောင်
ကျောက်ဆိပ်တောင်ရွာ၊ ကျောက်ဆိပ်တောင်
ဦးနီစုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
ဦးနီစုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
Celtic metal
Celtic Metal သည် folk metal ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်း အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတွင် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ဤအမျိုးအစားသည် heavy metal နှင့် celtic ဂီတတို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအမျိုးအစားကို တီထွင်ခဲ့သည်မှာ အိုင်ယာလန်တီးဝိုင်း Cruachan, Primordial နှင့် Waylander တို့ဖြစ်သည်။ ဤအမျိုးအစားသည် အိုင်ယာလန်ကမ်းခြေမှ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် အခြားနိုင်ငံတော်တော်များများတွင် တီးဝိုင်းများဖြင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်နေကြပြီဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
Celtic metal ၏ မူရင်းဇစ်မြစ်ကို အစောပိုင်း folk metal တွင် လိုက်ရှာနိုင်သည်။ အင်္ဂလန်တီးဝိုင်း Skyclad ၏ အသစ်သစ်ရှာဖွေထားသော ပထမဆုံး album The Wayward Sons of Mother Earth ကို ၁၉၉၀တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို album တွင်ပါဝင်သော "The Widdershins Jig" သည် Metal နယ်ပယ်တွင် ချီးကျူးခံရသော သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
Skyclad နှင့် Horslips ၏ဂီတတို့ လှုံဆော်မှုကြောင့် Keith Fay သည် black metal နှင့် အိုင်ယာလန်မှ folk ဂီတကို ပေါင်းစပ်ရန် အဖွဲ့အစည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် အိုင်ယာလန် တီးဝိုင်း Cruachan ကို ၁၉၉၂ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး demo recording ကို ၁၉၉၃ တွင် ထုတ်ခဲ့သည်။ Waylander ကဲ့သို့ Keith Fay သည် အိုင်ယာလန် rock တီးဝိုင်း Horslips ကို "Cruachan" အပေါ်တွင် ကြီးမားသော လွှမ်းမိုးမှု ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဒီထက်ပို၍ ဂရုပြုမိသည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များမှာ သူတို့တွေ ဘာလုပ်ခဲ့တယ် ကျွန်တော်တို့ အခု ဘာလုပ်နေတယ်ဆိုတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ Cruachan ၏ ပထမဆုံး album "Tuatha Na Gael" ကို ၁၉၉၅ တွင် ထုတ်ခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းသည် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံခဲ့ရသည်။ လူတိုင်း၏ ကျယ်ပြန့်အောင် ကြိုးစားမှု အကောင်းဆုံးရှိခဲ့သည်။ Celtic ဂီတထဲတွင် တိကျစွာ အာရုံစိုက်မှုနှင့်အတူ သူတို့၏စာသားထဲတွင် celtic ဒဏ္ဍာရီတည်ရှိနေဆဲပါပဲ။ folk metal ၏ Cruachan ၏ ပုံစံသည် ယနေ့လူသိများသော celtic metal ဖြစ်သည်။
ဝိသေသလက္ခဏာများ
Folk metal ၏မိခင်အမျိုးအစားနှင့်ဆင်တူ celtic metal ၏ဂီတသည် ကွဲပြားသော တီးဝိုင်းများစွာနှင့်အတူ heavy metal ဂီတ၏မျိုးခွဲများကို လေ့လာလိုက်စားသည်။ Suidakra ply သည် black (သို့) death metal တို့၏ ပြင်းထန်သော မျိုးခွဲများရောင်းဝယ်ဖောက်ကားစဉ်တွင် Mago de Oz ကဲ့သို့အုပ်စုနှင့် Skiltron traditional (သို့) power metal sound များကို နှစ်သက်ကြသည်။ အများနှင့်ဆိုင်သော အစိတ်အပိုင်းမှာ celtic ဂီတကို heavy metal တွင် ပေါင်းထည့်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဓနုံးကုန်းရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
'''ဓနုံးကုန်းကျေးရွာ၊ ဓနုံးကုန်း။
ကွန်ပျူတာဂီတ
Laurie Spiegel သည် သူမ၏ Music Mouse ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် အ‌ရေးပါ‌သော ဖွံ့ဖြိုးမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ Macintosh, Amiga နှင့် Atari ကွန်ပျူတာအတွက် စွမ်းရည်ရှိ‌သော တူရိယာများ (၁၉၈၆) ဖြစ်သည်။ ထို intelligent instrument နာမည်များသည် program၏ built-in knowledge of chord and scale လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အနုပညာအ‌ရေးအသားဆိုင်ရာ‌ဘောင်များဆီသို့ ရည်ညွန်းထားသည်။ သူမသည် Mucintosh OS9 နှင့် ၂၀၁၂ကို ဖြတ်သန်းလျက် ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ သူမ၏ ဝက်ဆိုဒ်မှ‌နေ၍ ‌ပေး‌ချေခြင်း သို့မဟုတ် demo download ဆွဲနိုင်သည်။
Live Electronic
၁၉၆၄တွင် ဥ‌ရောပ၌ Kartheiz Stockhausenတို့ hand-held microphones, filterနှင့် potentiometerနှင့် Mixtur Orchestra, four sine-wave generatorsနှင့် four ring modulators အတွက် Mikrophonie Iကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၅တွင် choir, Hammood organနှင့် ring modulators များအတွက် Mikrophonie II ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
Turntablismသည် direct-drive turntables၏ တီထွင်ခြင်း၏ မူရင်းဖြစ်သည်။ အ‌စောပိုင်း belt-drive turntableများသည် turntablism အတွက် မသင့်‌တော်‌ပေ။ သူတို့ဖြည်းဖြည်းစတင်ကတည်းက ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် တပ်ဆင်ရန် လွယ်ကူသည်။ ပထမဆုံး direct-drive turntableကို Matsushitaမှ အင်ဂျင်နီယာ Shuichi Obata က တီထွင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်၊အိုစာကာတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉တွင် Matsushitaက SP-10 ကဲ့သို့ First direct-drive turntable ကို ‌ဈေးကွက်‌ပေါ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝအ‌စောပိုင်းတွင် Techics SL-1100 နှင့် SL-1200တို့ ‌အောင်မြင်ခဲ့သည်။ hip hop ဂီတသမားများ ယူသုံးခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတွင် DJ ယဉ်‌ကျေးမှုတွင် turntable ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
ရွှေဥမင်ဆရာတော် (တောင်ငူခေတ်)
သာလွန် မင်းတရားကြီးလက်ထက် 'ဇမ္ဗုဒီပဓဇ'ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ကိုအလှူခံရသည်။ ပြုစုသောကျမ်းများမှာ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်နှင့် ယင်းအဋ္ဌကထာနိဿယ၊ ပါစိတ်ပါဠိတော်နှင့် ယင်းအဋ္ဌကထာနိဿယ၊ ဝိနည်းမဟာဝါ ပါဠိတော်နှင့် ယင်းအဋ္ဌကထာနိဿယ၊ စူဠဝါပါဠိတော်နှင့် ယင်းအဋ္ဌကထာနိဿယနှင့် ဓာတုဝိဇ္ဇာမယကျမ်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
၁၇ နှစ်အောက် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
၁၇ နှစ်အောက် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းသည် အသက် ၁၇ အောက်ရှိ ဘောလုံးသမားများအားစုစည်းထားပြီး နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်သည်။ အဆိုပါအသင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
နောင်ကွမ်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
နောင်ကွမ်ရွာ (Nawngkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ဟင်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇ ဦး၊ မ ၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
လာအိုနိုင်ငံ
နိုင်ငံရေးအရနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ကြီးစိုးသော လာအိုလူမျိုးတို့သည် လူဦးရေ၏ ၅၃.၂% မျှရှိပြီး အများအားဖြင့် မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ မွန်-ခမာလူမျိုးစုများ၊ မုန်းလူမျိုးများ နှင့် အခြားသော ဒေသခံ တောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသားများသည် တောင်ခြေနှင့် တောင်တန်းများပေါ်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ လာအို၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဗျူဟာမှာ မြစ်များမှ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ပြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ ဖြစ်သော ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့သို့ ရောင်းချခြင်း ပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ကုန်းတွင်း ဆက်သွယ်ရေးနိုင်ငံ ဖြစ်လာစေရန်လည်း စတင်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း လာအိုနိုင်ငံနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ ဆက်သွယ်ထားသော မီးရထားလမ်း ၄ ခု ဆောက်လုပ်နေခြင်းက သက်သေပြနေသည်။ လာအိုနိုင်ငံအား အရှေ့တောင်အာရှ နှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုနှုန်း အမြန်ဆုံးနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ အဖြစ် ကမ္ဘာ့ဘဏ်မှ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး နှစ်စဉ် ဂျီဒီပီ တိုးတက်နှုန်းမှု ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှစ၍ ပျမ်းမျှ ၇.၄% မျှ ရှိသည်။
လင်းဇင်းခေတ် (၁၃၅၃-၁၈၉၃)
ထိုင်းတို့က ချောင်အနုဗောင်ကို ဗီယင်ကျန်း၏ ရုပ်သေးဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထိုမင်းသည် လာအိုအနုပညာ၊ စာပေတို့ကို ပြန်လည်ထုတ်ဖော်ရန် အားပေးခဲ့ပြီး လွမ်ပရာဘွမ်နှင့်လည်း ဆက်ဆံရေးတိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်တို့၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ၁၈၂၆ တွင် ထိုင်းတို့ကို ပုန်ကန်ခြားနားခဲ့သည်။ ပုန်ကန်မှု မအောင်မြင်ပဲ ဗီယင်ကျန်းအား ဝင်ရောက်ဖျက်စီးခြင်း ခံရသည်။ အနုဗောင်အား ဘန်ကောက်သို့ အကျဉ်းသား အဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး ဘန်ကောက်တွင်ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မုံလူမျိုး ပဋိပက္ခ
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) မှ အမေရိကန် အစိုးရ၏ အကူအညီဖြင့် အသေးစိတ်လုပ်ဆောင်မည့်လုပ်ငန်းစဉ် ကိုရေးဆွဲ၍ လာအို၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားမှ အင်ဒိုချိုင်းနား ဒုက္ခသည်များ အလုံးအရင်းဖြင့် လက်ခံမည့် အစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအစီအစဉ်အရ ဒုက္ခသည်အဖြစ် သတ်မှတ်ချက်ကို စစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့် အကဲဖြတ်သည်။ ခိုလှုံခွင့် ရရှိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသူမှာ ပြန်လည်နေရာချထားရန် အခွင့်အလမ်း ရရှိပြီး အခြားသော ဒုက္ခသည်များကို အသက်အန္တရာယ်လုံခြုံရန် အာမခံ၍ ပြန်ပို့ပေးသည်။ ယူအင်န်အိတ်ချ်စီအာရ် နှင့် ထိုင်းအစိုးရတို့နှင့် ဆွေးနွေးပြီးနောက် လာအိုတို့သည် ထိုင်းတွင် နေထိုင်သော ဒုက္ခသည် ၆၀,၀၀၀ ကို ပြန်လည် လက်ခံရန် သဘောတူခဲ့ပြီး မုံလူမျိုး ထောင်ပေါင်းများစွာလည်း ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း လာအိုဒုက္ခသည် အနည်းငယ်သာ မိမိတို့ သဘောဆန္ဒဖြင့် အိမ်ပြန်လိုကြသည်။ ထိုင်းအစိုးရမှ ကျန်ရှိနေသော ဒုက္ခသည်စခန်းများကို ပိတ်သိမ်းရန် လုပ်ဆောင်သော အခါတွင် ဒုက္ခသည်များကို ပြန်လည်အခြေချရန် ဖိအား များလာခဲ့သည်။ အချို့သော မုံလူမျိုးများ ယူအင်န်အိတ်ချ်စီအာရ်မှ ဖွံဖြိုးရေး အထောက်အကူများဖြင့် လာအိုသို့ မိမိတို့သဘောဆန္ဒဖြင့် ပြန်သွားကြပြီးနောက် အတင်းအကြပ် နေရပ်ပြန်ခိုင်းခြင်းများ ပြန်လည်ကြားသိလာခဲ့ရသည်။ လာအိုသို့ ပြန်သွားသော မုံလူမျိုးများထဲမှ အချို့မှ ထိုင်းသို့ အလျှင်အမြန် ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်လာကြပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံခံရခြင်းနှင့် လာအိုအာဏာပိုင်တို့၏ လက်တွင် ရက်စက်စွာ ဆက်ဆံခံရခြင်းတို့ကို ပြန်လည်ပြောပြကြသည်။
လူမျိုးများ
လာအိုရှိ ပြည်သူများကို ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ အမြင့်ပေ ပေါ်မူတည်၍ အမျိုးအစားခွဲခြားကြကာ (မြေနိမ့်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် ကုန်းမြင့်ပိုင်း) ထိုသို့ခွဲခြားခြင်းသည် လူမျိုးခွဲခြားခြင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ တစ်ဝက်ကျော်မှာ လာအိုလူမျိုး များဖြစ်ပြီး မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် အဓိက နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်ကာ လာအိုနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ကြီးစိုးသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ လာအိုသည် တိုင်း ဘာသာစကား အစုအဝေးတွင် ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ အေဒီ ပထမ ထောင်စုနှစ်တွင် တောင်ဘက်သို့ စတင် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသောသူများ ဖြစ်သည်။ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အခြားသော မြေနိမ့်ပိုင်း လူမျိုးစုများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အား လာအိုလူမျိုးတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ လာအိုလုံ (မြေနိမ့်ပိုင်းလူများ) ဟု ခေါ်သည်။
အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတောင်တန်းများတွင် မွန်-ခမာ စကားပြောသော လာအိုသီယမ် ဟု ခေါ်သည့် ကုန်းလျှောအလယ်ပိုင်း လာအိုရှန်များ များပြားစွာ ရှိသည်။ လာအိုလုံတို့က သူတို့အား ခမူး၊ ခါမူး (ကမ်မူး) သို့မဟုတ် ခ ဟု သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြပြီး အော်စထရို-အာရှ ဘာသစကားနှင့် ဆက်နွယ်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ဆုံး စကားလုံးကို မနှစ်မြို့ကြပဲ ကျွန် ဟု အဓိပ္ပာယ် ထွက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ရှေးဦးနေထိုင်သူများ ဖြစ်သည်။ အချို့သော ဗီယက်နမ်လူမျိုးများ၊ လာအိုတရုတ်များ နှင့် ထိုင်းလူမျိုးများ လူနည်းစု ရှိပြီး အထူးသဖြင့် မြို့များတွင် နေထိုင်ကြသော်လည်း လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ၁၉၄၀ ခုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်းတို့သည် လာအိုနိုင်ငံကို စွန့်ခွာပြီး အများစုမှာ ဗီယက်နမ်၊ ဟောင်ကောင် သို့မဟုတ် ပြင်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လာအိုသီယမ်တို့သည် လူဦးရေ၏ ၃၀% ခန့်မျှ ရှိသည်။
ဘာသာစကားများ
ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို အစိုးရနှင့် ကုန်သွယ်ရေး တို့တွင် မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။ လာအိုသည် ပြင်သစ်စကားပြော နိုင်ငံများ အသင်းဖြစ်သော လာ ဖရန်ကိုဖုန်းနီ ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လာအိုနိုင်ငံတွင် ပြင်သစ်စကားပြောသူ ၁၇၃,၈၀၀ ဦး (၂၀၁၀ ခန့်မှန်းမှု) ခန့်မျှ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ပညာရေး
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လူကြီးများ စာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာ အမျိုးသမီးများအတွက် ၆၂.၉% ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားများအတွက် ၇၈.၁% ဖြစ်သည်။
ယဉ်ကျေးမှု
ဆင်း ဝတ်စုံသည် လာအိုအမျိုးသမီးတို့ နေ့စဉ် ဝတ်ဆင်သော ရိုးရာအဝတ်အစား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ဖြင့် ယက်လုပ်သော ပိုးထည်ထမီ ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးတို့၏ ဝတ်ဆင်ပုံကိုလိုက်၍ အဓိပ္ပာယ် အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။
ပွဲတော်များ
လာအိုနိုင်ငံတွင် အများပြည်သူ ရုံးပိတ်ရက်၊ ပွဲတော်နှင့် အခမ်းအနား အချို့ ရှိသည်။
အားကစား
အမျိုးသားအားကစားမှာ ကိုယ်ခံပညာတစ်ခုဖြစ်သော မြွေလာအို ဖြစ်ပြီး ထိုင်းတို့၏ မြွေထိုင်း၊ မြန်မာ့လက်ဝှေ့ နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့၏ ပရာဒယ် ဆီရေး တို့နှင့် ဆင်တူသော ကစ်ဘောက်ဆင် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
Wave Money
သမိုင်း
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အလီဘာဘာဂရု၏ Ant Financial Group သည် Wave Money တွင် ရှယ်ယာ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၃.၅ မီလီယံကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဒူတေယျသုတ်
ဒူတေယျ ပဟိနဂမနာနုယောဂမှ ရှောင်ကြဉ်ကြသောသတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးကုန်၏။ မရှောင်ကြဉ်သော သတ္တဝါတို့သည် အထူးသဖြင့် များကုန်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- တမန်ပြုလုပ်မည့်သူ၏ အရည်အချင်းရှစ်မျိုးနှင့် ယင်းအရည်အချင်းများ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ပြည့်စုံနေပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်
ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု
ထို့အပြင် အထောက်အကူပြု သင်ကြားရေးဌာန (၃)ခုဖြင့်လည်း ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ
ဥစ္စာသယနသုတ်
ဥစ္စာသယန, မဟာသယနမှ ရှောင်ကြဉ်သောပုဂ္ဂိုလ်များက လူနည်းစုဖြစ်ပြီး မရှောင်ကြဉ်သောပုဂ္ဂိုလ်များက လူများစုဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပြင်ငခူချောင်းရွာ၊ ပြင်ငခူချောင်း
ပြင်ငခူချောင်းရွာ၊ ပြင်ငခူချောင်း
ဘန်တင့်ကျွန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိတ်ကျွန်းစု
ခမ်းမလားရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခါးတက်ကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ
အဇာဘိုင်ဂျန်သည် မူဆလင်ကမ္ဘာတွင် ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာဖြင့် ဒီမိုကရေစီ သမ္မတနိုင်ငံစနစ်ကို စတင်တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ တာ့ကစ် (Turkic) လူမျိုး ရှီယာမူဆလင်များ အများစုနေထိုင်ရာ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် သမိုင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များလည်း များစွာရှိသည်။   ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း (၁၅၈)ခုနှင့် သံသမန်အဆက်အသွယ်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းပေါင်း (၃၈)ခုတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် GUAM (Organization for Democracy and Economic Development) အဖွဲ့နှင့် Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons အဖွဲ့တို့၏ စတင်တည်ထောင်သော နိုင်ငံများထဲတွင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃၊ စက်တင်ဘာလတွင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများဓနသဟာယအဖွဲ့ (Commonwealth of Independent States) တွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ်၊ မေလ (၉)ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အထွေအထွေညီလာခံ မှ အဇာဘိုင်ဂျန်အား လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် ဇွန်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းသည်။ ဥရောပကော်မရှင် (European Commission) ၏ အထူးသံသမန်သည် အဇာဘိုင်ဂျန်တွင် ရှိသည်။  ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ ဥရောပလုံခြုံရေးနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Organization for Security and Co-operation in Europe၊ ဥရောပကောင်စီ (Council of Europe) နှင့် နေတိုးငြိမ်းချမ်းရေးသဟာယ (NATO Partnership for Peace (PfP) တို့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ (Non-Aligned Movement)၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (World Trade Organization) နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (International Telecommunication Union) တို၏ လေ့လာသူနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် ရှေးခေတ်က ဆီသီယန်လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်၍ ရောမနိုင်ငံတော် လက်အောက်ခံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ် ၁၁ ရာစုနှစ်တွင် အာဇာရီလူမျိုးဖြစ်လာမည့် တာတာအနွယ်တို့က ချင်းနင်းဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင်ကား ပါရှန်းလူမျိုးတို့၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၈ဝ၆ ခုနှစ်၊ ၁၈၁၃ ခုနှစ်များတွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နယ်အတော် များများကို ရုရှလူမျိုးတို့က သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ပွဲတွင် စစ်မြေပြင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်သို့ ရောက် သောအခါ တာတာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားကောင်စီ (ဝါ) တိုင်းပြည်ပြု လွှတ်တော်က (ပါရှားနိုင်ငံတွင်းရှိ အဇာဘိုင်ဂျန်နယ် အပါအဝင်) အဇာဘိုင်ဂျန်နယ် တစ်ခုလုံး၏ လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာကာ သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့် နှစ်တွင် တူရကီမျိုးချစ်တပ်များနှင့် ဆိုဗီယက်တပ်များက ချင်းနင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထို ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နယ်ကို ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီးသည့်နောက် ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ၊ အာမေးနီးယားနိုင်ငံတို့နှင့် ပူးပေါင်၍ ထရန်စကော်ကေးရှန် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံတွင် အပါအဝင် ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခု အဖြစ်ဖြင့် သီးခြားတည်ရှိခဲ့လေသည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရုရှားမှလွတ်လပ်ရေးကြေညာခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ဒီမိုကရေစီ မွတ်စလင်အများစုဖြစ်သောပြည်ဖြစ်လာသည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင် သီးခြားနိုင်ငံ တစ်ခု အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့လေသည်။
ဒါးဆောက်ပိုင်ရွာ
ဒါးဆောက်ပိုင်ရွာ
ရထဝိနီတသုတ်
အသျှင်ဘုရား “မိမိလည်း အလိုနည်း၏၊ အလိုနည်းခြင်း၏ ကျေးဇူးစကားကိုလည်း ရဟန်းတို့အားပြောဟောတတ်၏။ မိမိလည်း ရောင့်ရဲ၏။ ပ။ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆုံးမတတ်၏၊ အထူးသိစေတတ်၏၊ ကောင်းစွာ ညွှန်ပြတတ်၏၊ ကောင်းစွာ ဆောက်တည်စေတတ်၏၊ ကောင်းစွာအားထုတ်စေတတ်၏၊ ကောင်းစွာ နှစ်သက်ရွှင်လန်းစေတတ်၏” ဟုဘုရားလောင်းဖွားတော်မူရာအရပ်တွင် မန္တာဏီ၏သား အသျှင်ပုဏ္ဏသည် ဘုရားလောင်းဖွားတော်မူရာအရပ်၌နေသော သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းတို့၏ အချီးမွမ်းကို ခံရပါ၏” ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။
“ငါ့သျှင် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၌ ဉာဏ်အမြင် အထူးစင်ကြယ်ခြင်းအကျိုးငှါ မြတ်စွာဘုရားထံ၌မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးသလော” ဟု မေး၏။
ငါ့သျှင် အမြင်အထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည် စွဲယူမှုမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်ငြိမ်းအေးခြင်းလောဟု (မေး၏)။
ငါ့သျှင် ဤတရားတို့ကို ကြဉ်၍ စွဲယူမှုမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်ငြိမ်းအေးခြင်းသည် (ဖြစ်သလော) ဟု (မေး၏)။
ငါ့သျှင် စိတ်သမာဓိအထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည် စွဲယူမှုမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်ငြိမ်းအေးခြင်းလောဟုမေးသော် “ငါ့သျှင် မဟုတ်ပါ” ဟု ဖြေဆို၏။
“ငါ့သျှင် အမြင်အထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည် စွဲယူမှုမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်ငြိမ်းအေးခြင်းလောဟု။ ပ။ ယုံမှားခြင်းကို လွန်မြောက်မှုဉာဏ်အထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည်။ မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၌ ဉာဏ်အမြင်အထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည်။ အကျင့် (အနုလုံ) ဉာဏ်အမြင် အထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည်။ “ငါ့သျှင်မဂ်ဉာဏ်အမြင် အထူးစင်ကြယ်ခြင်းသည် စွဲယူမှုမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်ငြိမ်းအေးခြင်းလော” ဟု မေးသော် “ငါ့သျှင် မဟုတ် ပါ” ဟု ဖြေဆို၏။
နန်းတွင်းတံခါးသို့ ရောက်သော ထိုမင်းကို အဆွေခင်ပွန်း ချစ်ကျွမ်းဝင်သူ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ သည် “မင်းကြီး သင်သည် ဤဆုံးမအပ်သော မြင်းယာဉ်ကသော ရထားဖြင့် သာဝတ္ထိပြည်မှ သာကေတမြို့နန်းတွင်းတံခါးသို့ ဆိုက်ရောက်တော်မူပါသလော” ဟု (မေးကြကုန်ရာ၏)။
ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)
ဦးထင်ကျော် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ စာရေးဆရာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ အဖြစ် ၂၀၁၆ မတ်လမှ ၂၀၁၈ မတ်လ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒုသမ္မတလောင်း အဖြစ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ကိုယ်စားလှယ်များက အဆိုပြုခြင်းခံကာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဦးထင်ကျော်အား ၁၉၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးသော အရပ်သားသမ္မတအဖြစ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။   ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ပညာရေး
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၆၆ တွင် စီးပွားရေးပညာဘွဲ့ (B.Eco) ရရှိခဲ့သည်။၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကွန်ပျူတာ တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွေ့ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ကွန်ပျူတာ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် မှ ပညာတော်သင်ဆု ရရှိပြီး လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ တွင် Arthur DeLittle, Management Education Institute, Cambridge, Massachusetts တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ထနိပါတ်ရွာ၊ မရမ်းဝ
ထနိပါတ်ရွာ၊ မရမ်းဝ
ရှဒန်ခန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ရှဒန်ခန်ရွာ(Shadanhkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ကဒေါ့ဇွမ်ဖော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၉၇ ဖြစ်သည်။
ဇူလိုင် ၂၀၀၄
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇူလိုင် ကဏ္ဍ:၂၀၀၄
မြို့တောင်ကြီးရွာ၊ မြို့တောင်ကြီး
မြို့တောင်ကြီးရွာ၊ မြို့တောင်ကြီး
ပိန္နဲကြီးရွာ
ပိန္နဲကြီးရွာ
မွှေးပြင်ကျောင်းရှေ့ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မွှေးပြင်ကျောင်းရှေ့ရွာ (Hmwaypyinkyawngshey)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မွှေးပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မွှေးပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၈ ဦး၊ မ ၁၆၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေလှိုင်တောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ရွှေလှိုင်တောင်ရွာ(Shwehlaingtaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဒူရီတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒူရီတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃ ဦး၊ မ ၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ