အေမာမ်ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)
ကူဖာမြို့သားများမောမ် ဟိုစိုင်းန်(အ.စ) အား ဖိတ်ခေါ်ခြင်းနှင့် အေမာမ်(အ.စ)သည် မွစ်လင်(မ) အိဘ်နေ အကီးလ် အား စေလွှတ်ခြင်း
မိုအာဝေယာသေဆုံးသည့် သတင်းကို ကြားသိလိုက်ရသောအခါ ကူဖာသားတို့ သည် လွန်စွာမှ ပင် ဝမ်းသာခဲ့ကြသည်။ ကူဖာမြို့နေ ရှီအာ ခေါင်းဆောင်တို့သည် စိုလိုင်မန်အိဘ်နေစိုရဒ်၏ နေအိမ် တွင် စုရုံးခဲ့ကြပြီး မာအ်ဝေယာ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ချုပ်ငြိမ်းသွားမှု အပေါ် အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်အား ကျေးဇူးထောမနာပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသူတို့သည် မာအ်ဝေယာအား ခလီဖာ အရိုက်အရာ နှင့် မထိုက် တန်သူနှင့် ခေလာဖသ်ကို မတရားသိမ်းပိုက်သူဟူ၍ သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိုအာဝေယာ သေဆုံးသွားပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အေမာမ် ဟိုစိုင်န် (အ.စ) ထံ စာများရေးသား ပေးပို့ခဲ့ကြလေသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့အချင်းချင်း ဘနီအိုမိုင်ယာတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို တော်လှန်ရန်နှင့် ဘနီအိုမိုင်ယာ အုပ်ချုပ်ရေးသည် လူသတ်သည့် အုပ်ချုပ်ရေး (ဟွဂျ်ရ်အိတ်နေအိုဒိုင်းယ် အား သတ်ခဲ့သည့်အတွက်) နိုင်ငံ ပိုင် ပစ္စည်းဥစ္စာ များကို ချမ်းသာသူတို့ အကြား အချင်းချင်း ခွဲဝေယူသည့် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဆိုးသွမ်းသူများကို မွေးထုတ်ပေးသည့် အုပ်ချုပ်ရေးဟု သတ်မှတ်ရန်  သစ္စာဆိုကြသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့ဘက်မှ ယခု လာမည့် သောကြာနေ့ စုပေါင်းဝတ်ပြုမှုတွင် မာအ်ဝေယာမှ ခန့်အပ်ခဲ့သော ကူဖာမြို့စား နို့အ်မာန်အိဘ်နေဘရှီးရ်ကို ဦးဆောင်ဝတ်ပြုခွင့် မပြုဖို့ရန်လည်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။ အကယ်၍ အေမာမ်ဟိုစိုင်း(၃) (အ.စ) သည် ကူဖာမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပါက ထိုမြို့စားမင်းကို ကူဖှါမြို့မှ နှင်ထုတ်ရန်လည်း ဆုံးဖြတ်ထားခဲ့ကြသည်။ ကူဖှါမြို့သားတို့၏ အကြီးအကဲများသည် အေမာမ်ဟိုစိုင်း(န်) (အ.စ) ထံသို့ စာများဖြင့် ပြည့်နက်နေသော အိတ်ကြီးများ နှင့်အတူ စာပို့သမား (၇)ယောက်ကို ပို့သခဲ့လေသည်။ ၎င်းတို့အတွင်းမှ ပထမ (၂)ဦးသည် ဟီဂျရီ သက္ကရာဇ် (၆၀)၊ ရမ္မဒွါန်လ (၁၀)ရက် ၊ အေဒီသက္ကရာဇ်(၆၈၀) ဇွန်လ (၁၃) ရက်နေ့တွင် မက္ကာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့လေသည်။ ထပ်မံ၍ အေမာမ် (အ.စ) ထံသို့ အခြားသော ပို့စာများလည်း ရောက်ရှိခဲ့ သည်။ ထိုအတွင်းမှ ရှဘီစ်ဘင်ရိုဘ်အီ နှင့် အမ်ရ်အိဘ်နေ ဟဂျ်ဂျားဂျ် တို့ ရေးသားသကဲ့သို့ စာများ သည် ကူဖှါမြို့သားတို့ တစ်သွေးတစ်စည်းထဲ ဖြစ်နေကြောင်းကို ဖော်ပြပေးနေလေသည်။ ထိုအခါ အေမာမ်(အ.စ)သည် ယခုလို စုစည်းမှုကို အသိအမှတ်ပြု၍ ၎င်းတို့ထံ စာပြန်ခဲ့သည်မှာ "အွမ္မသ် သားတို့၏ ရှေ့ဆောင် (အေမာမ်) သည် အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်မှ ချမှတ်ပေးထားသော ကျမ်းအရ ဆုံးဖြတ်ပြီး ပစ္စည်းဥစ္စာများကိုလည်း မှန်မှန်ကန်ကန် ခွဲဝေပေးသူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မိမိ ကိုယ် မိမိ အရှင်မြတ်၏ လမ်းစဉ်၌ ပေးဆပ်သူ ဖြစ်ရပေမည်။ ထို့နောက် အေမာမ် (အ.စ) သည် မိမိ ဦးရီးတော် အကီးလ်၏ သားဖြစ်သူ မွစ်လင်(မ) အိဘ်နေအကီးလ် အား အခြေအနေကို သုံးသပ်နိုင်ရန်အတွက် ဦးစွာ စေလွှတ်ခဲ့လေသည်။ ရစူလ်-လေ-ဂျာအ်ဖရီယားန် ဆိုသော သမိုင်း သုတေသီ ပညာရှင်ကြီးတစ်ဦးသည် အလီ(အ.စ) နှင့် အခန်း (အ.စ) တို့၏ ခေတ်ကာလ၌ ကူဖာမြို့သားတို့၏ မကောင်းခဲ့သော လုပ်ရပ်များကိုထည့်တွက်၍ ဤသို့ သုံးသပ်တင်ပြ ထားသည်မှာ – အေမာမ်ဟိုစိုင်းန်(အ.စ) သည် မိမိ အား ယဇီးဒ်မှ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မည်ကို ကြိုတင်သိထားကြောင့် အေမာမ်ဟိုစိုင်းန်(အ.စ) အဖို့ အကျပ်အတည်းနှင့်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် တင်ပြရလျှင် အေမာမ်(အ.စ) သည် ယီမန်သို့လည်းသွားရန် အဆင်မပြေခဲ့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုဒေသ၌လည်း ယဇီးဒ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အားလုံးသောသူများကလည်း အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)အား ပုန်ကန်သူဟု သတ်မှတ်ထားခဲ့ပြီ ဖြစ်လေသည်။ ၎င်းအပြင် များစွာသော လူတို့သည် အေမာမ်ဟိုစိုင်းန် (အ.စ)အား ယဇီးဒ်နှင့် သစ္စာခံရန် တိုက်တွန်းပြောဆိုသူများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။ အချို့ကပင် အေမာမ်(အ.စ) အား ယဇီးဒ်နှင့် ဆွေးနွေးလိုက်ရန်လာရောက်အကြံပြုခဲ့သည်။ အေမာမ်ဟိုစိုင်မှ (အ.စ)မှ လည်း မည်သည့် အခါမျှ  ယဇီးဒ် နှင့် သစ္စာခံရန် မရည်ရွယ်ခဲ့ပါ။ သစ္စာမခံသည့်အတွက် မည်မျှပင် လုပ်ကြံ ခြင်းခံရပါစေ။