cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အားလ်ဝင့်နှင့်မက်ချ်
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကွယ်လွယ်ရွာ၊ ကွယ်လွယ်
ကွယ်လွယ်ရွာ၊ ကွယ်လွယ်
ပေါင်းတည်မြို့
ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၅၀ ခန့် ပါဝင်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်သည် ၃၇၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ ပြည်ခရိုင်အတွင်းတွင် ပြည်မြို့နောက် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁၇၂၈၆ယောက် ရှိသည်။
ပေါင်းတည်မြို့သည် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းတို့ ဖြတ်သန်းရာ မြို့ ဖြစ်သဖြင့် အရောင်းအဝယ်ကောင်းသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ ဆန်စပါးလုပ်ငန်း နှင့် ရာသီချိန် အသီးအနှံစိုက်ပျိုးခြင်း လုပ်ငန်း တို့ ဖြစ်သည်။
မင်းလက်ျာသီရိဘုရားအတွင်း သီးသန့် ဂန္ဓကုဋိ၌ မြတ်စွာဘုရား၏ စွယ်တော်ပွားတစ်ဆူ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။ စွယ်တော်ရောက်သည့် ၁၂၅၉ ခုနှစ် တော်သလင်း လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ နှစ်စဉ် တော်သလင်းလတိုင်း မြတ်စွယ်တော် ကန်တော့ခံ လှည့်လည်ပွဲ ကျင်းပရာ၊ အလွန်စည်ကား သိုက်မြိုက်သဖြင့် အထူး မီးရထားများပင် စီစဉ်ပေးရလေသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဘယ်ဒေသမှ မရှိသော ရွာအမည်ရှိသည်။ ရွာအမည်ကား မြေနံ့သာရွာ ဖြစ်သည် ရနံ့သင်းသောမြေဟု အဓိပ္ပာယ် ရလေသည်။
လေယာဉ်တင်သင်္ဘော
လေဘောလုံးတင် သင်္ဘော များမှာ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ၏ မူလပုံစံများဖြစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်လေ့လာစောင့်ကြည့်ရန်အတွက် ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစု အစပိုင်းတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ရေတပ် တိုက်သင်္ဘောတစ်စီး၏ ကုန်းပတ်ပေါ်မှ လေယာဉ်တစ်စီးကို ပထမဆုံး ပျံတက်နိုင်ခဲ့သည်။ HMS Hermes, ဂျပန် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော Hōshō နှင့် Lexington အမျိုးအစား လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများမှာ ၁၉၂၀ ဆယ်စုနှစ် အလယ်ပိုင်းတွင် ထွက်ပေါ်လာသော အမျိုးအစားများဖြစ်ကြသည်။
ဘောလုံးတင် သင်္ဘောများ
ဘောလုံးတင်သင်္ဘောများမှ ဘောလုံးများလွှတ်တင်မှုကို ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ၊ အီတလီ၊ ရုရှ နှင့် ဆွီဒင် ရေတပ်များမှ ထပ်မံတီထွင် လာကြသည်။ ၎င်းဘောလုံးတင်သင်္ဘောများကို အဓိကအားဖြင့် ကောင်းကင်မှ စောင့်ကြည့်ပြီး ကင်းထောက်သည့် လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်း သင်္ဘောများကို စစ်အပြီး၌ အချို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် အချို့ကို ရေယာဉ်ပျံ တင်သင်္ဘောများ အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ
ဗိုလ်တထောင်ဟုသောအမည်မှာ ၎င်းတို့၏ ရုံးချုပ်တည်ရှိရာ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၏ အမည်ကို ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဟွေ့ခန်ရွာ၊ စငေါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဣန္ဒနီလာ
ဣန္ဒနီလာသည် မရမ်းရောင်အခံတွင် အနီရောင်၊ အပြာရောင်သန်းသော နီလာဖြစ်သည်။ ဣန္ဒနီလာ အဆင်းကား နေခြည်ကဲ့သို့ အသွယ်သွယ် အရောင်ထွက်၏။
ကျွန်းပင်
သဘာဝအနေအထား
အသီး အသီးလုံးသည် အချင်း ၁ လက်မခန့် ထိရှိသည်။ အခန်း ၄ ခန်း ပါဝင်၍ အမြှေးရှိသည်။ အသီးထိပ်တွင် တည်မြဲသော ပွင့်ဖတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်နေသည်။ တပေါင်း ၊ တန်ခူးလများတွင် အသီးရင့်မှည့်သည်။ အပွင့် အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ ပန်းခိုင်တွင် အဝါရောင် အမွေးနုများ ရှိပြီး အပွင့်များ အခိုင်လိုက် ပွင့်သည်။ ပွင့်ဖတ်နှင့် ပွင့်ချပ်များ ကြွေလွယ်သဖြင့် မကြခဏ ကြွေကျသော်လည်း ပန်းခိုင်မှာ ခိုင်မြဲစွာ ကျန်ရစ်သည်။
ကျွန်းပင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျွန်းသစ်အဖိုးတန်ပုံကို ရှေးနှစ်ပေါင်းအတော်ကြာကပင် သိရှိခဲ့ကြသည်။ ခရစ် ၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီးသည် ကျွန်းပင်များကို ခုတ်လှဲခြင်း မပြုရ၊ ကျွန်းသစ်များသည် ဘုရင့်ဘဏ္ဍာတော် ပစ္စည်းဖြစ်သည်ဟု ကြေညာ ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၈၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ယခု မက္ကရီကာဟု ခေါ်တွင်သည့် ကုမ္ပဏီသည် မင်းတုန်းမင်းတရားထံ ကျွန်းသစ်ထုတ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရန် လျှောက်ထား၍ လုပ်ကိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့၏။ ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် ဘုံဘေဘားမားခေါ် ကုမ္ပဏီသည် မင်းတုန်းမင်းကြီးနှင့် စေ့စပ်၍ ပျဉ်းမနားမြို့အနီးရှိ တောများ၌ ကျွန်းအလုပ်များကို လုပ်ကိုင်ရန်အခွင့်အရေးများ ရခဲ့၏။ ဤသို့ ကုမ္ပဏီကြီးများသည် ကျွန်းသစ်များကို ထုတ်ယူလာကြ၍ ကျွန်းသစ်တောများ တဖြည်းဖြည်းပြုန်းလာသောအခါ ၁၈၅၅ ခုနှစ်၌ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်က ကျွန်းပင်များကို အစိုးရက ရွေးချယ်သတ်မှတ် သင်းသတ်ပေးခြင်းမပြုဘဲ မည်သူမှ မခုတ်မလှဲရဟု ကျေညာရလေသည်။
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ
သမိုင်း
ဦးမောင်မောင်ကြီးက ဦးကိုကိုကြီးထံမှ ဝယ်သည်။ နေ့စဉ်သတင်းစာ ဖြစ်လာသည်။ စောင်ရေတက်လာ၍ ပန်းဆိုးတန်းတိုက်မှ ဆူးလေဘုရားလမ်းသို့ ရွေ့သည်။ နိုင်ငံခြားကြေးနန်းသတင်း စ၍ ဝယ်သုံးသည်။ သတင်းထောက်များ ငွေပေး၍ စခန့်သလို နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များလဲ ထားသည်။ စာမျက်နှာ ၆၀ အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အာမီဒီယို မိုဒီဂလီယာနီ
အငှားကား တစ်စီးတား၍ သူငယ်ချင်းများ စုဝေးရာ လိပ်ခုံး မောင်းခိုင်းသည်။ လမ်းတွင်မိတ်ဆွေဟောင်းကြီး ချယ်ကိုဗစ် ကိုတွေ့ ၍ ခေါ်လာခဲ့သည်။ စကားစမည်ပြောရင် မိုဒီက မေးသည်၊ “အခုတစ်လော ဘယ်သူတွေ သေသေးသလဲ ?” ၊ “သေတာကတော့ အနုပညာပဲ”။ ယခုအချိန် မိုဒီက “ဘယ်သူတွေ သေသေးသလဲ ?” ဟုမေးလာလျှင်တော့ အဖြေက အနုပညာ တစ်ခုတည်းတော့ မဟုတ်နိုင်တော့ပေ။ “မေတ္တာတရားလား” ၊ “ကိုယ်ကျင့်တရားလား” ၊ “လူသားဆန်သော နှလုံးသားတွေလား”၊ “ချစ်ခြင်းတရားတွေလား” အဖြေက တစ်ခုမကတော့ ရှိနိုင်သည်။
အားလ်ဆန်းဒဝစ်ချ်
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ
စစ်အခင်းအကျင်း
မဟာဒရိုင်းရပ်စ်သည် အတွင်းအကျဆုံးနှင့် မိမိအနားတွင် ကိုယ်ပိုင်ကိုယ်ရံတော်တပ်ကို ထားရှိပြီး ဝဲယာနှစ်ဖက်တို့တွင် ပါရှဩဇာခံသော ကြေးစားဂရိတပ်များကို ထားရှိသည်။ ကြေးစားတပ်၏ လက်ဝဲဘက်တောင်ပံတွင် မြင်းစီးလေးသည်တော်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် တူရကီတပ်ကိုထားရှိသည်။ ၎င်းတပ်များရှေ့တွင်မူ လှည်းဝင်ရိုးတွင် ဓားသွားတပ်ထားသည့် စစ်ရထား ၁၀၀ ပါဝင်သည့် တပ်ရှိသည်။ လက်ယာဘက်တောင်ပံတွင် ပါသီယံနှင့် မီးဒီးစ် မြင်းစီးလေးသည်တော်များဖြင့် ချီတက်စေသည်။ ဒရိုင်းရပ်စ်၏ လက်နက်ဆန်းမှာ အိန္ဒိယမှ ခေါ်ယူလာသည့် တိုက်ဆင်များဖြစ်လေသည်။
ဇင်ကျွန်းရွာ၊ ဇင်ကျွန်း
ဇင်ကျွန်းရွာ၊ ဇင်ကျွန်း
သုရာဃဋဇာတ်
ကုဋေလေးဆယ်လုံး သေသောက်ဖြုန်း
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သူဌေးမျိုး၌ ဖြစ်၍ အဘသူဌေးကြီး ကွယ်လွန်သောအခါ သူဌေးရာထူးကို ရလေ၏။ ထိုသူဌေးကြီး၌ မြေ၌ မြှုပ်ထားသော ဥစ္စာကုဋေလေးဆယ် ရှိ၏။ သားကား တစ်ယောက်တည်းသာ ရှိ၏။ သူဌေးကြီးသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြု၍ သေလွန်သောအခါ သိကြားမင်း ဖြစ်လေ၏။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) လိုရာရမြဲ၊ အိုးကိုခွဲ၊ ဆင်းရဲလူမိုက်နှယ်။
ကြည်စိုးထွန်း
ဘဝအကျဉ်း
ကြည်စိုးထွန်းကို ၁၉၄၅ တွင် ဦးထွန်း၊ ဒေါ်လှတို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ဘူမိဗေဒဘာသာရပ်ကို ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၇၇ ၌ ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးစတင်ရိုက်ကူးသော ရုပ်ရှင်မှာ ၁၉၈၀ တွင် ထွက်ရှိသော ချမ်းမြေ့ပါစေ ဖြစ်၍ အခြားထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့ကာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများစွာလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ မှ ၂၀၀၇ အထိ မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ထို့နောက်ပိုင်းတွင် "အကယ်ဒမီ အကဲဖြတ် စိစစ်ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ" အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ပန်ပျက် (လုံကာ)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ပန်ပျက် (လုံကာ)ရွာ (Pangpyet (Longkar))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းဝိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဝိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၁ ဦး၊ မ ၆၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်
ယခုအခါ ရတနာပုံ ဆိုက်ဘာစီးတီးတွင်လည်း ကွန်ပျူတာနှင့်သက်ဆိုင်သော နည်းပညာတက္ကသိုလ် တစ်ခုကို ထပ်မံဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီး ဖြစ်သည်။
အလယ်ကျွန်းရွာ
အလယ်ကျွန်းရွာ
ကတ်ကျောင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကတ်ကျောင်းရွာ (Katkyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ကတ်တောင်း ဖြစ်သည်။
အားလ်သောမန်
ဘွဲ့ဆုံးရှုံးခြင်း
[[ဖိုင်:Henrietta_Street_-_Dublin_2800071378.jpg|right|thumb|300x300px| 8th Earl ရဲ့မြို့အိမ်
ကျောက်ပဒေါင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကျောက်ပဒေါင်းရွာ (Kyaukpadaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကျောက်ပဒေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပဒေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၀ ဦး၊ မ ၅၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်
ယင်းကဲ့သို့ အာရပ်နိုင်ငံများအကြား ညီညွတ်ရေး ပျက် ပြားကာ ပဋိပက္ခ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာခြင်းအတွက် အဖွဲ့ချုပ်အတွင်း ရေးမှူးချုပ် ချတ်ဒလီကလီဘီက ဝမ်းနည်းစကားပြောကြားပြီး ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ရန် ပန်ကြားခဲ့ လေသည်။
သိုးဘိုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
သိုးဘိုရွာ (Thoebo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၇ ဦး၊ မ ၉၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေဘယက်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ရွှေဘယက်ရွာ (Shwebayet)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ လက်ပန်ဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်ဇင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇီးတောရွာ၊ ဇီးတော
ဇီးတောရွာ၊ ဇီးတော
ဆင်အင်းကြီးရွာ
ဆင်အင်းကြီးရွာ
တာဆန်ပူးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
တာဆန်ပူးရွာ (Tarhsanpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကတ်တောင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့စမော့ အနီရောင်အရွေ့ ၇
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ ကဏ္ဍ:ဆဇ်တန် (ကြယ်စုတန်း)
ဆင်အိုးချေရွာ၊ ဆင်အိုး
ဆင်အိုးချေရွာ၊ ဆင်အိုး
ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ (Kyunkonegyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကုန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၄ ဦး၊ မ ၈၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း
ထိုသို့ မြင့်မားခန့်ညားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများကို တည်ဆောက်ရာတွင် ဂေါ့သဗိသုကာလက်ရာ များမှာ များစွာ အဖိုးတန်၍ ခေတ်စားခဲ့ကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂေါ့သပုံစံတွင် ပေါင်းအမျိုးမျိုး ခုံးအစိပ်စိပ်ခံကာ အဆောက် အအုံကို လိုသလောက်အမြင့်အထိ ခိုင်ခံ့စွာ ဆောက်လုပ်နိုင် သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြင့်မားသောဆောင်ပျံများတွင် ပြတင်း တံခါးရှည်ကြီးများ ထားရှိခြင်းကြောင့် အဆောက်အအုံ၏ အတွင်းဘက်သို့ အလင်းရောင် လုံလောက်စွာ ဝင်နိုင်ရုံမျှမက၊ ထိုပြတင်းရှည်ကြီးများကို ရောင်စုံမှန်များဖြင့် ခြယ်လှယ်ထား ပြန်သဖြင့် ကျက်သရေဖွံ့ဖြိုးလှပေသည်။ ပြတင်းမှ ရောင်စုံမှန် တို့၏အရောင်သည် အတွင်းဆောင်များကိုပါ တောက်ပြောင် ထွန်းလင်းစေသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးဖြင့် ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသော်လည်း ဂေါ့သပုံစံမှာ ပင်ရင်းဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ ရိမ်းမြို့ရှိ ကသီဒရယ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီး ကိုလည်း ဂေါ့သပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဘုရားရှိခိုး ကျောင်းကြီးမှာ ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်စဉ်က ဂျာမန်တို့၏အမြောက် ဆန်များ ထိမှန်သဖြင့် အတော်အတန် ပျက်စီးသွားရာ စစ်ပြီး သောအခါ ထပ်မံပြင်ဆင်ရလေသည်။ ထပ်မံပြင်ဆင်ရာတွင် မူလဂေါ့သလက်ရာကို မပျက်စေရန် အသစ်မထွင်ဘဲ ပြင်ဆင် ခဲ့သဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည်။ ထိုနောက် လူအများ အသုံးပြုရန် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။
ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများမှာ ဆောက်လုပ် ပြီးစီးရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသလောက် အဓွန့် ရှည်စွာ တည်တံ့ခိုင်မြဲကြပေသည်။ ထိုကြောင့် အလယ်ခေတ်တွင် အများအပြား ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသော ကသီဒရယ်ဘုရားရှိခိုး ကျောင်းကြီးများသည် ယခုထက်တိုင် မပြိုမပျက် တည်ရှိ နေခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ထိုဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများ တည် ဆောက်သည့် အလေ့အထမှာ အလယ်ခေတ်ကုန်ဆုံးသည်တွင် လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားတော့၏။ နှောင်းခေတ်တွင် တည် ဆောက်ခဲ့သော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများမှာ ရောမမြို့ စိန်ပီတာ ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် လန်ဒန်မြို့ စိန်ပေါကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများဖြစ်၍ အတတ် ပညာ ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခေတ်ဖြစ်သည့် ခေတ်ဆန်းချိန် အတွင်းက ခေတ်စားခဲ့သော ပုံစံများ ဖြစ်လေသည်။
ထိုကဲ့သို့သော အဆောက်အအုံကြီးများ ဆောက်လုပ်သော အလေ့အထသည် ၂ဝရာစုနှစ်ဆန်းစတွင် ပြန်လည်ထွန်းကား လာပြန်သည်။ ရေဖျန်းဂိုဏ်းမှ လီဗါပူးမြို့နှင့် ဂီးလဖို့မြို့တို့၌ ၎င်း ဆောက်လုပ်ထားသော ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ကြီးများမှာ ထင်ရှားသော သာဓကများဖြစ်၏။
မ​တ္တ​ရာ​မြို့
မတ္တရာမြို့ သည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး မန္တလေးမြို့၏မြောက်ဘက် (၁၅)မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။ မန္တလေးမြို့မှ မတ္တရာမြို့သို့ မီးရထားလမ်း၊ မော်တော်ကားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ မတ္တရာမြို့ နှင့် ပတ်သက်၍ အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ဒေသ နှင့် မြန်မာပြည်နယ်စပ်၌ အမတ်ပေါင်း(၁ဝဝ)အား တည်စေခဲ့သော မြို့ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းတစ်စောင်၌မူ ခရစ်နှစ် ၁၃၆၄-ခုနှစ်တွင် အင်းဝဘုရင် သတိုးမင်းဖျားက ထူထောင်ခဲ့ကြောင်းဆိုသည်။ မတ္တရာသည် ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ပြန်လည်မှေးမှိန်သွားခဲ့၏။ ခရစ်နှစ်(၁၆⁠၆၈ - ၁၆၇၈)ခုနှစ်များတွင် မတ္တရာကို တိုက်နယ်အဝင် ကျေးရွာကြီးတစ်ရွာ အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ကုန်းဘောင်ေခတ်သို့ရောက်သောအခါ မတ္တရာမှာ မြို့ဖြစ်လာပြီး မြို့ သူကြီးတစ်ဦးက အုပ်ချုပ်ရ၏။ ၁၈⁠၈၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်တို့သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ မတ္တရာမြို့လည်း အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်သွား၏။ မြောက်ပိုင်းခရိုင်ကို စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ် မတ္တရာမှာ မန္တလေး စီရင်စုအတွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ မတ္တရာမြို့မှာ ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် အိမ်ခြေ(၅ဝဝ)၊ လူဦးရေ (၂၅ဝဝ) ခန့်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး အင်အားစုများသောကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ မတ္တရာနယ် ချောင်းခွရွာတွင် အခြေပြုလျှက် မက္ခရာမင်းသားကြီး၏ သားတော်များ ဦးဆောင်ကာနယ်ချဲ့တို့ကို တွန်းလှန်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ မတ္တရာမြို့မှာ အင်္ဂလိပ် ခေတ်၁၉ဝ၂ ခုနှစ်ကပင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဆည်တော်ကြီးကြောင့်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ မတ္တရာ ဆည်တော်ကြီးကို နရပတိစည်သူမင်းလက်ထက်ကပင် ဆည်ဖို့တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဆို၏။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ဆည်တော်ကြီးမှရေကို တူးမြောင်းဖြင့် သွယ်ယူကာ မန္တလေးနန်းတော် နှင့် ကျုံးတော်အတွင်းသို့ ရေသွင်းယူခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရက ဆည်ဟောင်းကြီးအား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် အသစ်တဖန် ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ကာလတွင် ဆည်တော်ကြီးကို အသစ်တဖန်ပြုပြင်ကာ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အသုံးပြုပါသည်။ နှစ်စဉ်အထင်ကရ ကျင်းပလေ့ရှိသော တောင်ပြုန်းပွဲတော် ကို မတ္တရာမြို့နယ် တောင်ပြုန်းအရပ်၌ ကျင်းပကြခြင်းဖြစ်၏။ တောင်ပြုန်းမှာ မန္တလေးမှ(၉)မိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းတို့ဖြင့် ဆက်သွယ်ထား၏။ နှစ်စဉ် ဝါခေါင်လဆန်း(၈)ရက်နေ့တွင် တောင်ပြုန်းပွဲတော်ကို စတင်လေ့ရှိပြီး အနယ်နယ် အရပ်ရပ်မှ နတ်ကိုးကွယ်သူများ၊ နတ်ထိမ်းနတ်အုပ်များ လာရောကျလေ့ရှိကြ၏။ တောင်ပြုန်းတွင် အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည့် ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော် တည်ရှိသော်လည်း တောင်ပြုန်းပွဲတော်ကဲ့သို့ ထင်ရှားခြင်းမရှိပေ။ မတ္တရာမြို့နယ်သည် ရာသီဥတုကောင်းမွန်ပြီး မြေဩဇာ ကောင်းသောအရပ်ဖြစ်သဖြင့် ဥယျာဉ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းမှာ များစွာဖြစ်ထွန်းပါသည်။ ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် မတ္တရာမှာ နန်းတွင်းရိက္ခာ ဖြည့်တင်းပေးရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
မိန်းမ မျိုးပွားအင်္ဂါ
လိင်ဆက်ဆံမှု ပြုခြင်း
အမျိုးသမီး ရောဂါ လက္ခဏာများမှာ အဖုပေါ်ခြင်း၊ ဓမ္မတာ သွေးသွန်ခြင်းနှင့် နာကျင်ခြင်း တို့ဖြင့်သည်။
အရက်
ဘိန်းမှာ ခရစ်နှစ် ၁၈၀ဝ မတိုင်မီက ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း၊ အရက်မှာ ခုနှစ်ရေတွက်၍ မရလောက်အောင် အလွန်ရှေးကျသည့် ကာလကတည်းက ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပိဋကတ်ကျမ်းတော်လာ အရက်၏ အစ
ထို့နောက် မူးယစ်လာကာ သစ်ပင်အောက်၌ မူးသဖြင့် အိပ်ပျော်နေကြသော ငှက်တို့ကိုသတ်၍ မီးကင်ကာစား၏။ သေရည်ကိုလည်း အဖန်ဖန်သောက်၏။ ဤသို့အားဖြင့် မူးယစ်ကာ အိပ်၏။ ထို့နောက်အနီးရှိ ဂရုဏရသေ့ထံ သေရည်နှင့်အမဲကင်တို့ကိုယူသွားကာ နှစ်ဦးသား သောက်စားမူးယစ်ကြလေ၏။ ယင်းနောက် ထိုအရည်ကို ဝါးကျည်တောက်တို့ဖြင့်ထမ်း၍ ပစ္စန္တရာဇ်မင်းအား ဆက်သရာ တစ်မြို့လုံးအရက် သောက်သဖြင့်ပျက်လေ၏။
နောင်းမူးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နောင်းမူးရွာ (Naungmu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၉ ဦး၊ မ ၃၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကညင်ကွင်းရွာ၊ ချောင်းသာ
ကညင်ကွင်းရွာ၊ ချောင်းသာ
လင်းတ
လင်းတများသည် အသိုက်ကို လက်ပံပင်ကဲ့သို့ မြင့်မားသော သစ်ပင်ကြီးများပေါ်တွင် ပြုလုပ်၍ အသိုက်ဟောင်းကို နှစ်စဉ် ပြန်လည် အသုံးပြုကြသည်။ အသိုက်ကို သစ်ကိုင်းသစ်ခက်ကြီးများနှင့် သစ်ရွက်များ ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ လင်းတသည် တစ်ကြိမ်လျှင် တစ်ဥသာအုသည်။ လင်းတဟူသောအမည်မှာ လင်းတနှုတ်သီးရှည်၊ လင်းတကျောဖြူ၊ လင်းတထိပ်နီ စသောလင်းတအမျိုးမျိုးကို သိမ်းကျုံးခေါ်သောအမည်ဖြစ် သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လင်းတထိပ်နီမှာ လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။ လင်းတထိပ်နီကို ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် တောဂို့ကဲလဗက် ဟုခေါ်သည်။ အလျား ၃၂ လက်မရှိသည်၊ မြေကြီးပေါ်တွင်ရှိစဉ် မည်းနက်သော အမွှေး အတောင်၊ နီရဲနေသော ဦးခေါင်းပြောင်နှင့် လည်ပင်းရှိ အသားတွဲများကို အထင်အရှားမြင်နိုင်သည်။ ပျံသန်းနေစဉ်တွင် ပေါင်မှ အဖြူကွက်များကို ကောင်းမွန်စွာ မြင်နိုင်သည်။
လင်းတကျောဖြူ၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ ဆူဒိုဂျစ်ဗင်ဂါလင်ဆစ် ဖြစ်သည်။ အလျား ၃၅ လက်မရှိသည်။ မြေပေါ်တွင် နားနေစဉ် တင်ပါးမှ အဖြူကွက်နှင့် ပျံသန်းနေစဉ် တောင်ပံရှေ့ပိုင်းတစ်လျှောက်မှ အဖြူတန်းများ ကို အထင်အရှား မြင်နိုင်သည်။ အခြားလင်းတမျိုးထက် စောစော သား ပေါက်ကြသည်။ စက်တင်ဘာလ တတိယအပတ်လောက်တွင် အသိုက်များ ပြင်ဆင်ကြသည်ကို တွေ့ခဲ့ရဖူးသည်။ မြစ်ကြီးနားခရိုင်တွင် နိုဝင်ဘာလ၊ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းတွင် သားပေါက်ကြသည်။ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ယိုးဒယား၊ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် အင်ဒိုချိုနင်းနား နိုင်ငံများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။ လွင်တီးပြင်များ တွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသော်လည်း တောင်ပေါ်များတွင် တစ်ခါတစ်ရံမှသာ တွေ့ရသည်။ ရခိုင်တိုင်းတွင်မူ လင်းတကျောဖြူမျိုးကို တွေ့ရခဲသည်။
င/ရုံးတောင်ရွာ၊ င/ရုံးတောင်
င/ရုံးတောင်ရွာ၊ င/ရုံးတောင်
အားလ်အန်ဂက်စ်
မော်မီယား
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကသစ်ပင်
ကသစ်သားတို့၏ အရောင်မှာ ဖြူသည်။ ပွ၍ပျော့သော်လည်း တောင့်တင်းသည်။ ရေနှင့်ထိနေလျှင် တာရှည်ခံသည်။ ထိုကြောင့် ကသစ်သားကို ရေတံလျှောက်များ၊ လှေများ လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ သေတ္တာရိုးရိုးနှင့် ယွန်းသေတ္တာများ၊ ကလေးကစားစရာများ ပြုလုပ်၌လည်း ကသစ်သားကို အသုံးပြုနိုင်၍ ပျဉ်လည်း ခွဲနိုင်သည်။ ရေကသစ်မှာ ပေါ့ပါး၍ အတော်အသင့်တာရှည်ခံသဖြင့် အထက်ပါပစ္စည်းများ အပြင် ဓားအိမ်၊ လှံစွပ်အိမ်များလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ဖန်ချက်လုပ်ငန်း၊ သားရေနယ်လုပ်ငန်း၊ ဆပ်ပြာလုပ်ငန်းစသည်တို့တွင် အသုံးပြုရသော ပါးလအက်ခေါ် ပိုတက်ဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဓာတ်ဆားပြာ တမျိုးကို အပင်အမျိုးမျိုးမှ ထုတ်ယူရရှိရာ ကသစ်ပင်များမှလည်း ထိုပြာကို ထုတ်ယူကြလေသည်။
ကာမသုတ်
အကြင်သူသည်လယ်ယာမြေ အိမ်ရာရွှေ ၊ ငွေ ၊ နွား၊ မြင်း ၊ ကျွန် အမှုလုပ် မိန်းမဆွေမျိုးတို့နှင့် အခြားကာမဂုဏ်မျိုးတို့ကို တပ်မက်မော၏၊။ အားမရှိသော ကိလေသာတို့သည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို နှိပ်စက်ကုန်၏။ ထိုထိုဘေးရန်တို့ နှိပ်စက် ခံရသောကြောင့် ရေသည် လှေကွဲသို့ မပြတ်ဝင်ဘိ သကဲ့သို့ ဆင်းရဲသည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို မပြတ် လိုက်နေတော့၏။
ထို့ကြောင့် သတ္တဝါသည် သတိထားလျက် ကာမတို့ကို အခါခပ်သိမ်း ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။ လှေကို ရေပက်ထုတ်လျက် တစ်ဖက်ကမ်းသို့ လှော်ခတ်သွား သကဲ့သို့ ထိုကာမတို့ကို ပယ်ထုတ်၍ ဩဃလေးဖြာ သံသရာကို ကူးမြောက်ရာ၏။
ကုသိုလ်ကမ္မပထ တရား ဆယ်ပါး
၁။ ဒါန - သဒ္ဒါကြည်ဖြူပေးလှူရခြင်း။(နှမြောတွန့်တိုမှုမရှိခြင်း)
၂။ သီလ - ကာယ၊ဝစီ ထိုနှစ်လီသော ဒုစရိုက်ကို မလိုက် ပယ်ကြင်ရခြင်း။ (စောင့်ထိမ်းနိုင်မှု)
၅။ ဝေယျာဝစ္စ - ကုသိုလ်ဖြစ်ဖွယ် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ကို သယ်ပိုးဆောင်ရွက်ရခြင်း။ (မာနကင်းသော လုပ်ငန်းဆောင်တာ)
၆။ ပတ္တိ ဒါန - မိမိပြုထားသော ကောင်းမှုအစုစုကို အမျှပေးဝေ မျှဝေ ခံစားစေခြင်း။ (ဝန်တိုကင်းသော ပေးကမ်းစွန့်ကြဲမှု)
၉။ ဓမ္မဒေသနာ - ဘုရားစကား မြတ်တရားကို ဟောကြား ပွားများအပ်ခြင်း။ (ပညာပြန်ပွားစေလိုစိတ်)
ဖေ၊ ဆရာ၊ အချုပ်တန်း
သည်ခေတ်တွင် သည်ကာလ-ချီ ငွေမျက်နှာဖွဲ့ တေးထပ်ရေးသူ အချုပ်တန်း ဆရာဖေကိုမြန်မာနှစ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် ဝါဆိုလဆန်း(၂)ရက်(ခရစ်နှစ် ၁၈၃၈ ခု ဇွန်လ ၂၃ ရက်)တွင် အင်းဝ၌ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာပုဂံမင်းလက်ထက် အသုံးစာရေး(အသုံးတော်ခံ) ရာထူး၌ ခန့်ထားခြင်းခံရသူ ဦးရောက်ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ မထင်ရှားသော သဘင်သည်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။၁၂၂၂-ခုနှစ်အတွင်း အမိအဖများနှင့်အတူ မန္တလေးမြို့ရိုးတောင်ဘက် ဘုရင့်မြင်းတပ်တော်ကြီးအတွက် ကုန်းနှီးများ တင်သွင်းချုပ်လုပ်ရာ အရပ်ဖြစ်သောကြောင့် အချုပ်တန်းဟု ခေါ်တွင်သောအရပ်တွင် အဖအလုပ်အကိုင်ဖြစ်သည့် ရွှေချည်ငွေချည်ထိုးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်စားသောက်နေထိုင်ရသည်။ ၁၂၂၆-ခုနှစ် လောက်မှစ၍ ဦးဖေသည် မက္ခရာမင်းသား အထံတော်တွင် အဆောင်ကိုင်အဖြစ်အမှုထမ်းရသည်။ မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေးအခင်းတွင် မက္ခရာမင်းသား နောက်တော်မှနေကာ အမှုတော်ကိုကြိုးစားထမ်းရွက်သည့် အလျောက် အောင်မြင်မှုရလေသည်။ နောက် ကနောင်မင်းသား၏ သားတော် ပတိမ်းစားမင်းသားက ဘကြီးတော်မင်းတုန်းမင်းကို တော်လှန်ပုန်ကန်ရန် ရွှေဘိုမြို့သို့ထွက်ခွာသွားသောအခါတွင်လည်း မက္ခရာမင်းသား၏ အမိန့်တော်နှင့် ပတိမ်းစား၏ရန်ကို တွန်းလှန်ရာ၌ ပါဝင်ရလေသည်။ ၁၂၃၆-ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်သည် စင်္ကာပူကျွန်း၊ ကပ္ပလီကျွန်းသို့ တိုင်းခန်းလှည့်လည်သောအခါ မြန်မာဘုရင်များနည်းတူ ထီးဖြူတော် နှစ်ချက်မိုး၍ ခမ်းနားကြီးကျယ်စွာ လှည့်လည်ရာတွင် ကပ္ပလီအကျဉ်းသားတဦးက သက်တော်စောင့်အလစ်တွင် ဘုရင်ခံချုပ်အား ဓားဖြင့်နှစ်ချက်ထိုးလေသည်။ ဤသတင်းကို ဆရာဖေကြားသောအခါ “ထီးဖြူရုံပြာသာဒ်နှင့်၊ မအပ်သည့်အရာ၊ လပ်ဆိုသည့်မိစ္ဆာ၊ ပိတ်ရှာပြီဇီဝိ(ပ) မင်းတူတု၊ ခွေးသေသေ၊ သွေးတွေတွေ ယိုဘိ” စသော တေးထပ်ကို ရေးသဖြင့် အင်္ဂလိပ်တို့က ကန့်ကွက်သောကြောင့် မဟာမိတ် မပျက်စေရန်အတွက် စာဆိုရှင် ဦးဖေအား အပြစ်ပေးသော အားဖြင့် အချုပ်ချထားခြင်းခံရလေသည်။ အကြာမီပင် အချုပ်မှလွတ်လေ၏။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင်မူ ခေတ္တခဏမျှ မင်း၏အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်ပြီးနောက် ရှမ်းပြည်သို့သွားရောက်ကာ သုံးဆယ်စော်ဘွားကြီး၏ အချီးမြှင့်ကိုခံရင်း အနိစ္စရောက်လေသည်။
စိတ္တရမဟီ လို့ ခေါ်တဲ့ မန္တလေးမြို့ ကျုံးတောင်ဘက်ထိပ်က အချုပ်တန်းကို ဆရာဖေတို့ မိသားစု ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ပါတယ်။ ဆရာဖေနဲ့မိသားစုက ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် အပ်ချုပ်အလုပ်တွေကို လုပ်ကိုင်စားကြ ရသူတွေမို့၊ အချုပ်တန်းမှာ နေရာရပါတယ်။ အချုပ်တန်း ဆိုတာ အပ်ချုပ်သည်တွေနေတဲ့ ရပ်ကွက်ပါ။ အပ်ချုပ်တန်းလို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ မြင်းကုန်းနှီးတန်း လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။
ဇာတ်စာတွေအရေးများပြီး ဘုရင်ကလည်း သိပ်ပြီး မမြှောက်စားလို့ ဆရာဖေ ရဲ့ စာတွေက ခေတ်ပြိုင်စာဆို စလေဦးပုည ရဲ့ စာတွေလောက် လူသိမများခဲ့ပါ။ ဆရာဖေ က စာဆိုပြိုင်ဖက် စလေဦးပုညထက် အသက် ၁ဝ နှစ် ငယ်ပါတယ်။ စလေဦးပုညကို မင်းတုန်းမင်းကြီးကပဲ ဆရာဦးပုည လို့ ခေါ်လေ့ရှိပါသတဲ့။ နောက်တော့မှသာ စလေဆရာ ဦးပုည လို့ ခေါ်လာကြတယ်လို့ မှတ်သားဖူးပါတယ်။
အဖြူဆင်းခြင်း
အဖြူဆင်းခြင်း အမျိုးအစားများ
- အဖြူဆင်းသော ပမာဏများခြင်း - ဆိုးရွားသော အနံ့အသက်များရှိခြင်း - ယားယံခြင်းစသည်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ် ။
လိင်ဆက်ဆံခြင်း
thumb|left|အိန္ဒိယစုံတွဲတစ်တွဲမင်းသားနှင့်အမျိုးသမီးကလိင်ဆက်ဆံခြင်းကိုကြာရှည်စေခြင်း လူတို့သည် ယောနိ မျိုးစပ်ခြင်း ကိုသုံးသည်။ လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် မျိုးဆက်ပြန့်ပွားရေး အတွက်သာ ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ အပြောသက်သက်မဟုတ်ကြောင်း အချစ် ကိုပြသရန် နှင့် စိတ်ချင်း နီးစပ်မှုရစေရန် သုံးသည်။ လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် ထုံးစံအားဖြင့် ပြင်းထန်သော နှောင်ကြိုး ကိုရစေပြီး လူ့ အသိုင်းအဝိုင်း တို့တွင် သာမန် အတွဲ တို့မှာ သာယာမှုကို မျှဝေရန်နှင့် စိတ်လုံခြုံမှု ခိုင်မာစေရန် သန္ဓေတားဆေးကို တမင်သုံး၍ မကြာခဏ လိင်ဆက်ဆံလေ့ရှိသည်။
ကြွက်ကတိုး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါများ
တက္ကစီ
thumb|[[နယူးယောက်မြို့၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော အဝါရောင်တက္ကစီများ]] thumb|မီးထွန်းကာ အမိုးပေါ်တင်ထားသော တက္ကစီဆိုင်းဘုတ် တက္ကစီ သို့ တက်စီ (taxi ) သည် မောင်းသူပါသည့် အငှားယာဉ်တမျိုး ဖြစ်သည်။ တက္ကစီသည် ခရီးသည်သွားလိုရာလိပ်စာသို့ အိမ်တိုင်ရာရောက် ပို့ပေးနိုင်သည်မှာ လိုင်းကားများနှင့် ကွာခြားချက် ဖြစ်သည်။
တောသားသပိတ်လွယ်ငှက်
အမြီးသည် ငှက်ဖိုအမြီး‌လောက် မရှည်‌ပေ။ ‌တောသားသပိတ်လွယ်ငှက်တို့သည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး အနည်းငယ်ကွဲလွဲကြသည်။ အမြီးအတိုအရှည်ကို လိုက်၍သော်လည်းကောင်း၊ အ‌ရောင်ခြားနားချက်ကို လိုက်၍‌သော်လည်းကောင်း၊ သုံးမျိုးခန့်ကွဲပြားကြသည်။ အများအားဖြင့် ထိုငှက်မျိုးကို တောင်‌ခြေရှိ သစ်‌တောများတွင် ‌တွေ့ရသည်။ ‌ကြောက်လန့်တတ်‌သော ငှက်မျိုးဖြစ်သဖြင့် ချုံကြိုချုံကြားတွင် ‌နေ‌လေ့ရှိ သည်။ ထိုငှက်မျိုး၏ ‌အော်သံမှာ သာယာကြည်လင်‌ပေသည်။ အော်သံကို အထူးသဖြင့် နံနက်နှင့် ‌နေဝင်ရီတ‌ရော အချိန်များတွင်ကြားရသည်။ အခြားငှက်များ၏ အသံကိုလည်း အတုခိုး၍ အော်မြည်တတ်သည်။ ပိုးမွှားများကိုလည်းကောင်း၊ သစ်သီးများကိုလည်းကောင်း ရှာ‌ဖွေစားသည်။
ဆဋ္ဌမအကြိမ်သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း
ဆဋ္ဌမအကြိမ်သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း
(၄) ခေါင်းဆောင် ညောင်ရမ်းဆရာတော်အရှင်ရေဝတ၊ မဟာစည်ဆရာတော်အရှင်သောဘဏ၊ မင်းကွန်းဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တသာရာ ဘိဝံသ
- ယခုအချိန်တွင် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ပိဋကတ် (၃) ပုံစလုံးသည် စာအုပ်များပေါ်တွင် ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်သဖြင့် မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်မဆို နေရာမရွေး အချိန်မရွေး အလွယ်တကူဖတ်မှတ် လေ့လာနိုင်လာပြီး သာသနာတော် သန့်ရှင်း တည်တံ့ပြန့်ပွားရေးအတွက်လည်း အထူးအရေးပါလှပေသည်။
ကုန်းကော်ရွာ၊ ဆိုင်းလင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲကုန်းရွာ၊ သဲကုန်း
သဲကုန်းရွာ၊ သဲကုန်း
ဂျီ ၇၊ အသင်းအဖွဲ့
JoinDota အရ ကမ္ဘာအဆင့် ၁၀၈ တွင် ရမှတ် ၂၅၃၆၃ မှတ်ရရှိခဲ့ပြီး ၆၅ပွဲနိုင်/၅၄ ပွဲရှုံး ၅၅% ဖြင့်ဆက်လက်ရှိနေပါတယ်။
ချော့အယ်ဖက်အက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူနီးရှားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အားလ်တိုင်ရွန်
၁၇၄၆ခုနှစ်၌အားလ်တိုင်ရွန်ကို သားမက်ဖြစ်သူ Marcus Beresford, 1st Viscount Tyrone, အတွက်နောက်ဆုံးဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ သူ၏သားကို ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် Waterford of Marquess ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ Waterford ဘွဲ့ကိုလက်အောက်ခံအဖြစ်ခံယူခဲ့သည်။
ကသည်းလူမျိုး
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ မဏိပူရပြည်နယ်တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြန်မာ့သမိုင်း ပညာရှင် ဗိုလ်မှူးဘရှင်၏ ရေးသားချက်အရ ၎င်းတို့ကို ချင်းလူမျိုးအဖြစ် မေ့ထေး (ကသည်း)ချင်းဟု သုံးနှုန်းမှု ယခင်က ရှိခဲ့သော်လည်း ဆင်းသက်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း၊ ဘာသာစကား၊ ဓလေ့ထုံးစံတို့တွင် ချင်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်စပ်မှုအလွန်နည်းပါးကြောင်း တွေ့ရသည်။
ရောက်ရှိလာပုံ သမိုင်းအကျဉ်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ကသည်းလူမျိုးတို့ ရောက်ရှိလာပုံ သမိုင်းအကျဉ်းမှာ ခရစ်နှစ် ၁၇၅၈ ခု အလောင်းဘုရားလက်ထက်၊ ၁၇၆၄ ခုနှစ် ကုန်းဘောင် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားလက်ထက်၊ ၁၈၁၉ ခုနှစ် ဘကြီးတော် လက်ထက်တို့တွင် မြန်မာတို့က မဏိပူရ ကသည်းပြည်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ကြပြီးသည့်နောက်၊ မဏိပူရ ကသည်းပြည်သူပြည်သားအများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ခေါ်ဆောင်လာခံကြသည်။ ခေါ်ဆောင်လာသူတို့တွင် ပိုးထည်ရက်လုပ်ရာ၌ ဆန်းကြယ်လှပခက်ခဲသော အဆင်များကို ပေါ်အောင် ရက်လုပ်တတ်သည့် ရက်ကန်းပညာသည်များ၊ အာကာသသျှတ္တရကျမ်း၊ နက္ခတ်ပညာ၊ ဗေဒင်ပညာ၊ ဆေးဝါးနှင့် အရိုးအကြောအနှိပ်ပညာ၊ သဘင်ပညာ တို့တွင် ထူးချွန်ကြသော ပညာသည်များနှင့် မြင်းစီးအတတ်တွင် ကျွမ်းကျင်ကြသော မြင်းသည်တော်တို့ပါဝင် ကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ထက်မြက်လှသော လက်မှုပညာ၊ သုခုမပညာ စသည်တို့ဖြင့် မင်းမှုထမ်းနိုင်ကြစေရန် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘုရင်တို့သည် ထိုမဏိပူရ ကသည်းလူမျိုးတို့အား နေပြည်တော်တစ်ဝိုက်ဖြစ်သည့် ယခု မန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းတို့တွင် နေရာချထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လောကီကျမ်း၊ နက္ခတ်နှင့်ဗေဒပညာတို့တွင် ထူးချွန်ကြသော ကသည်း ပညာသင်တို့မှာ ဘုရင်ဧကရာဇ်တို့၏ အတိုင်ပင်ခံ မင်းဆရာများအဖြစ် အမှုထမ်းရသည့် အဆင့်သို့ပင် တက်ရောက်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။
ကေသဝဇာတ်
မိတ်ဆွေထံရောက် ရောဂါပျောက်
နာရ၏အမတ်ကိုခေါ်၍ လမ်းပြ မုဆိုးနှင့်တကွ ရသေ့ကြီးကို ဟိမဝန္တာသို့ ပို့ရန် စေခိုင်းတော်မူ၏။ နာရဒအတ်လည်း ရသေ့ကြီးကို ဟိမဝန္တာသို့ အရောက်ပို့ကာ ပြန်ခဲ့၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ကေသဝရသေ့သည် - ဗကဗြဟ္မာ။
သံကြိုးတိုင်ရွာ၊ သူဇာဝ
သံကြိုးတိုင်ရွာ၊ သူဇာဝ
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်
ဖွားမြင်တော်မူခြင်း
ခမည်းတော် မယ်တော်တို့သည် သားဦးရတနာ ဖွားမြင်စ၌ပင် သားဖြစ်သူကို အေးအတိတ်နှင့် အေးနိမိတ်ဆောင်ယူကာ မောင်အေးမောင် ဟုအမည်သညာ မှည့်ခဲ့ကြသည်။ ခမည်းတော် မယ်တော်တို့သည်လည်း မောင်အေးမောင် တစ်နှစ်သားလောက်အရောက်တွင် မရှေးမနှောင်းပင် ဘဝတပါးသို့ ပြောင်းကြလေသည်။
သာသနာရေးကိစ္စများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်း
ထိုစဉ်က ဖျာပုံမြို့သည် ခရိုင်ဝန် (အရေးပိုင်) ရုံးစိုက်ရာမြို့ကြီး ဖြစ်လေသည်။ သို့သော် ပထမပြန် စာဖြေဌာန မရှိပေ။ မိမိ၏တပည့်များ စာမေးပွဲဖြေဆိုသည့်အခါ ကျိုက်လတ်မြို့ သို့ သွားရောက် ဖြေရသည်။ ဆရာတော်သည် ၁၃၀၈-ခုနှစ်၌ ပညာရေးဝန်ကြီးထံ စာဖြေဌာန တစ်ခု ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ရာ အောင်မြင်စွာ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုစာဖြေဌာနမှ ၁၃၂၁-ခုနှစ်၌ ရှင်ကုသလသည် ပထမကျော် အောင်ပန်းကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ရန်ကုန်မြို့လုံးဆိုင်ရာ ရှင်သာမဏေ စာပြန်ပွဲကြီး၏ နာယကဆရာတော်အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ တိပိဋကဓရ ရွေးချယ်ရေး ပိဋကသုံးပုံစာပြန် ပွဲကြီးတွင် ကမကထ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာပွဲကြီးတွင် မူလဝိသောဓကမှ တဖန် ပဋိဝိသောဓက အဖွဲ့သို့ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံးပိုင်း
သက်တော်ကြီးရင့်ချိန်မှာပင် ဖျာပုံမြို့၊ မြိတ်မြို့များသို့ ကြွရောက်၍ ကန်တော့ခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း၊ စသော ပြုဖွယ်ကိစ္စများကို မလစ်ဟင်းစေဘဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အမြဲလိုလို ဂုဏ်တော်ပုတီးစိပ်ပြီး ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင် နေလေ့ရှိသည်။ ဗေဒင် လက္ခဏာ အကြားအမြင်စသည့် ပညာရပ်များ သိရှိတတ်ကျွမ်းသော်လည်း လူသိမခံဘဲ နေလေ့ရှိသည်။ မကျွတ်မလွတ်သူ ဘဝကူး မကောင်းသူများကို မိမိ၏ သီလ သမာဓိ ပညာ အစွမ်းများဖြင့် ကူညီလေ့ရှိသည်။ ကျောင်းနေသံဃာ တစ်ပါး, နှစ်ပါးသာထားပြီး၊ (မဆလ ဝန်ကြီး များနှင့် တိုက်ရိုက် မဆက်ဆံလို၍) ကျောင်းအတွက်လှူသော တယ်လီဖုံးကို ကျောင်းတွင်မထားခဲ့ပါ။ ၈၈-အရေးအခင်းကာလတွင် ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားသူများကို ကူညီခဲ့ဘူးပြီး သတင်းအမှန် ရရှိ စိစစ်နိုင်ရေးအတွက် ဘီဘီစီ စသောသတင်းများကို နားထောင်တော်မူလေ့ရှိသည်။ ၁၃၅၂-ခုနှစ် လေဖြတ်ဝေဒနာ ခံစားရပြီး နောက်ပိုင်းတွင်၊ စကားပြောမိန့်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ နေထိုင်နိုင်လျက် ဂုဏ်တော်ပုတီးကိုသာ စိပ်နေခဲ့သည်။ ၁၃၆၁- ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၁၀-ရက် သောကြာနေ့၊ သက်တော် ၉၃-နှစ်အရွယ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့ပါသတည်း။
ကျွန်းတောရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အယကူဋဇာတ်
'''စတုက္ကနိပါတ် - ၅။ စူဠကုဏာလဝဂ် -(၃၄၇) - အယကူဋဇာတ် လူတို့သည် သားကောင်များကို မသတ်ရဟု မင်းမိန့် ထုတ်သဖြင့် သွေးသား မစားသောက်ရသော ဘီလူးတို့ အမျက်ထွက်၍ မင်းကြီးဦးထိပ်ကို သံတူဖြင့် ခွဲမည်ပြုရာ သိကြားမင်း စောင့်ရှောက်ရခြင်း အကြောင်း။
မင်းအန္တရာယ် သိကြားကယ်
“အို - ဘီလူး … လျှို့ဝှက်သောအင်္ဂါ အိုးပမာဏရှိ၍ တံမြက်ချေးစွန့်ရာအရပ်၌ နေကုန်သော ကုမ္ဘဏ်တို့သည် အကယ်၍ သတ်ဖြတ်နေကုန်၊ ဘီလူးတို့ စစ်ထိုးရန် မစွမ်းနိုင်ကုန် ကြီးစွာ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ငါမူကား မကြောက်ရွံ့ပေ” –
မြန်မာဇာတ်မင်းသမီးများ
မြန်မာ ဇာတ်မင်းသမီးများ
(၂) မွေး-ဟူရာ၌ အလောင်းတော် ဖွားတော်မူခန်းမှအစ ဇာတ်နှင့် ဆိုင်ရာ မင်းသမီးလုပ်သူ သားဖွား၊ မျက်နှာ မြင်ရသည့် အခန်းများကိုလည်း လိုအပ်သလို ကတတ်ရသည်။ မင်းသမီး လုပ်သူသည် အပျိုစစ်စစ်ပင် ဖြစ်လင့်ကစား မိန်းမတို့ ဓမ္မတာ ကိုးလလွယ်၍ ဆယ်လမွေးသည့် မိခင်တစ်ဦးအတိုင်း သရုပ်ပါပါ မွေးတတ်ဖို့လိုသည်။
(၁ဝ) အ-ဟူသည်မှာ စုန်းပြုစား၍ ဖြစ်စေ၊ နတ်တိုက်၍ ဖြစ်စေ၊ ဝဋ်ကြမ္မာကြောင့်ဖြစ်စေ မင်းသမီးသည် အကောင်း ပကတိက သွားရသည့် ဇာတ်လမ်းမျိုး ကပြရသည့်အခါ ဘာတစ်ခွန်းမျှ မပြောနိုင်တော့ဘဲ၊ ခြေနှင့်လက်နှင့်ပြ၍ မျက်နှာက အမူအရာအမျိုးမျိုး ထုတ်ဖော်သည်တွင် ပရိသတ်က နားလည်ပြီး ရင်ထုမနာနှင့် မျက်ရည်မဆည်နိုင် ဖြစ်လာအောင် ကပြတတ်ရသည်။
မထွေးလေး
မထွေးလေးခေါ် အမေထွေးခေတ် နောက်တွင် ကျော်စော ထင်ရှားလာခဲ့ကြသော ဇာတ်မင်းသမီးကြီများကား ဒေါ်စိန်နက်၊ ဒေါ်ငွေဘော်၊ ဒေါ်စိန်ထား၊ ဒေါ်စိန်ည|ာ၊ ဒေါ်စိန်ဖော့၊ ဒေါ်စိန်ကျော့၊ ဒေါ်စိန်ညွန့် စသူတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေါ်စိန်နက်သည် နာမည်ကျော် ဇာတ်မင်းသား ဆရာမွှန်းနှင့် တွဲဘက်ကပြခဲ့သော နာမည်ကျော် ဇာတ်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ် ပန်းပင်စိုက် မြေဝိုင်းခေတ်တွင် ညဉ့်ဦးယံ၌ ယိုးဒယား လေးပွင့်ဆိုင် ကကြရလေရာ၊ ဒေါ်စိန်နက်၏ ခြေဟန် လက်ဟန်ကို ကြည့်ပြီးလျှင် ကပြ ကြရသည်ဟုဆိုသည်။ ဒေါ်ငွေဘော်သည် ဇာတ်မင်းသား ဦးစိန္တာနှင့် တွဲဘက်ကပြ၍ နာမည်ရ မင်းသမီးတစ်လက်ဖြစ်၏။ ဒေါ်စိန်ထားသည် ထိုခေတ်က '' ဇာတ်မင်းသမီး အလှတွင် မစိန်ထား '' ဟူ၍ပင် ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်ည|ာမှာမူ ရုပ်နှင့်မျက်နှာပေးကောင်းသည်ဟု ကျော်ကြား ခဲ့လေသည်။ ဒေါ်စိန်ဖော့နှင့် ဒေါ်စိန်ကျော့တို့ သည်လည်း နာမည်ကျော် ဇာတ်မင်းသမီးများဖြစ်၏။ ဒေါ်စိန်ညွန့်သည် ဇာတ်မင်းသား မျောက်-ဦးစစ်တွေ၏ ဇနီးဖြစ်၍ ဇနီး ခင်ပွန်း နှစ်ဦးလုံးပင် နာမည်ရ မင်းသား၊ မင်းသမီးများ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်ညွန့်သည် အောက်မထွေးလေး ဟူ၍ပင် နာမည်ရခဲ့ လေသည်။
၅ အင်ဒရိုမီဒေး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်များ
အမွေ
အမွေခံထိုက်သော သားခြောက်ပါး
သားသမီး မရှိသည့် လင်မယားနှစ်ဦး အမှတ်မဲ့ ကံကြမ္မာ ဆိုးနှင့် တွေ့ကြုံ၍ တစ်ပြိုင်နက် ပျက်စီးခဲ့လျှင်သော်လည်း ကောင်း၊ သို့မဟုတ် တစ်ယောက် သေဆုံးပြီးနောက် မကြာမီ ကျန်တစ်ယောက် သေဆုံးလျှင်သော် လည်းကောင်း နှစ်ဘက် မိဘတို့သည် အမွေကို အညီအမျှ ခွဲဝေယူကြရသည်။ မိဘများ မရှိလျှင် လင်ဘက်မှ ဆွေမျိုးနှင့် မယားဘက်မှ ဆွေမျိုးများ အညီအမျှ ခွဲဝေယူကြရသည်။
သေဆုံးသူသည် ယင်း၏ပစ္စည်းများကို အမွေဆက်ခံရန်မည်သည့်ဆွေမျိုးသားချင်းမျှ မရှိလျှင် ထိုသူ၏ ပစ္စည်းများကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက မင်းဘဏ္ဍာ အဖြစ် သိမ်းယူမည် ဖြစ်လေသည်။
ကျောက်မျက် ရတနာတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
မိုး စံနှုန်း (ခေါ်) မိုးစကေး (Mohs' Scale of Hadness)
ဤဇယားစဉ်အရ ကန့်ကူဆံသည် အပျော့ဆုံးအဆင့်ဖြစ်ပြီး စိန်မှာ အမာဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည်။ အဆင့်ကိုးတွင်ရှိသည့် ကိုရိုဒမ် နှင့် အဆင့်တစ်ဆယ်တွင်ရှိသည် စိန်တို့၏ မာဆင့်ခြားနားခြင်းမှာ ကိုရိုဒမ်နှင့် ကန့်ကူဆံတို့ကြား ခြားနားခြင်းထက် များစွာပိုသည်ကို တစ်ဖက်ပါ ပုံတွင်လေ့လာနိုင်သည်။
သိပ်သည်းဆ
ကျောက်မျက်၏ သိပ်သည်းဆ= လေထုထဲရှိ ပင်ကိုအလေးချိန်/ ရေထဲတွင် လျော့နည်းသွားသော အလေးချိန်
ချင်းမိုင်တက္ကသိုလ်
နောက်ခံသမိုင်း
နိုင်ငံတကာ၊ ဌာနဆိုင်ရာနှင့် ဌာနခွဲဆိုင်ရာအားဖြင့် CMU သည် ၂၇ နိုင်ငံမှ တက္ကသိုလ်၊ အင်စတီကျု၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့များနှင့် ပူးတွဲဆောင်ရွက်မှု၊ နားလည်မှုစာချွန်ရေးထိုးထားမှု ၁၄၆ ခုရှိသည်။ ယင်းသဘောတူညီချက်၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ကျမ်းကြီးကြပ်မှု၊ ပရောဂျက်အတိုင်ပင်ခံ၊ ပူးတွဲသုတေသန၊ ဆရာနှင့် ကျောင်းသား အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်လုပ်ကိုင်မှု၊ ပူးတွဲ ဆယ်မီနာကျင်းပခြင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်ခြင်းတို့ အကျုံးဝင်သည်။
လွမ်အင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွမ်အင်ရွာ (Lumin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကျိန်းယန်းတုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိန်းယန်းတုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၉ ဦး၊ မ ၅၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရာဇပလ္လင်
ရာဇပလ္လင်များ
ပလ္လင်ရှစ်မျိုးအား အထက်ပါအဆောင်များတွင် ထားရှိသည်။ ခြင်္သေ့ရုပ်ခံ သီဟာသနပလ္လင်မှာ မြေနန်းတော်နှင့် လွှတ်တော်တွင် တစ်ခုစီထားသဖြင့် ပလ္လင် ရှစ်ခန်း ရွှေနန်းကိုးဆောင် ဟူ၍ ခေါ်သည်။
ကုန်းဆာရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ကျိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၇ ဦး၊ မ ၉၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
အားလ်ရှရုစ်ဘယ်ရီ
right|thumb|343x343px| ဂျော့ခ်ျ Talbot, Shrewsbury ၏ 6th Earl (d.1590) အားလ်ရှရုစ်ဘယ်ရီ တစ်မျိုးရိုးလိုက်ခေါင်းစဉ်ဖြစ်ပါတယ် nobility ထဲမှာနှစ်ကြိမ် created အင်္ဂလန်၏ Peerage ။ ဒုတိယနားကို ၁၄၄၂ ခုနှစ်၌တွေ့ရသည်။ Shrewsbury ၏ Earldom ပိုင်ရှင်သည် အိုင်ယာလန် Peerage တွင် Earl of Waterford (1446) နှင့် Earl Talbot (၁၇၈၄) ကို ဗြိတိန်နိုင်ငံ Peerage တွင်လည်းရရှိခဲ့သည်။ Shrewsbury နှင့် Waterford တို့သည်အဆင့်တူခေါင်းစဉ်မရှိသူတစ် ဦး ဦး ၏သက်တမ်းအရင့်ဆုံးသောနားကြပ်များဖြစ်သည် ( Norfolk Duke နှင့် Leinster ၏ Duke ၏ အသီးသီးရှိသက်တမ်းအရင့်ဆုံးနားကြပ်) နှင့်ထိုကဲ့သို့သော Earl of Shrewsbury ကိုတစ်ခါတစ်ရံတွင်ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အင်္ဂလန်နှင့်အိုင်ယာလန်၏ဝန်ကြီးချုပ် Earl ။
ဂျဆန့်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဂျဆန့်ရွာ(Jasant)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လောင်ဖမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၉၀ ဖြစ်သည်။
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
သမိုင်းကြောင်း
မင်းရှင်စောသည်မိမိနှင့် အတူလိုက်ပါလာသော စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အခြွေအရံများအတွက် စားနပ်ရိက္ခာ ပြည့်စုံစွာရရှိစေရန်အတွက် မြေတိုင်းမင်းမှုထမ်း တစ်ဦးအား လယ်ယာ ဥယျာဉ် စိုက်ပျိုးရန် လယ်ယာမြေများကို အကွက်ချတိုင်းတာစေသည်။ မြေတိုင်းမင်းမှုထမ်းနှင့် အဖွဲ့သည် မြေကွက်လပ်တစ်နေရာ၌ ယာယီတဲဆောက်လုပ်နေထိုင်ကြပြီး လယ်မြေကွက်များကို စနစ်တကျတိုင်း၍ အကွက်ချကြသည်။ ထိုသို့ မြေကွက်များကို တိုင်းသည့် မင်းမှုထမ်းကို "ပိန်သုကြီး" ဟုခေါ်ပါသည်။ ရှေးခေတ်က ပိန်သုကြီးနေထိုင်သည့် နေရာဒေသကို ယခုခေတ်တွင် "ပုသိမ်ကြီး" ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
လူဦး​ရေ
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်တွင်​နေထိုင်ကြ​သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံး​နေထိုင်ကြသည်။ ထို့​နောက် ရှမ်း၊ကရင်၊ကချင်၊ရခိုင်၊ချင်း၊မွန် လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာ​နေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအ​နေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်၊ဟိန္ဒူနှင့် အခြားကိုးကွယ်သူဦး​ရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်လူဦး​ရေ၏ ၀.၁၁၀%မှာ အခြား​သော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ၊ပါကစ္စတန် စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
ကင်းနက် ကွန်ဒါ
စာဟောင်း
ကွန်ဒါသည် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ယူအင်အိုင်ပီခေါ် ယူနိုက်တက် အမျိုးသား လွတ်လပ်ရေးပါတီ ၏ ဥက္ကဋ္ဌတင်မြှောက်ခံရပြီး မျိုးနွယ်ခွဲခြားမှုကို အခြေခံသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ မှန်သမျှကို ဆန့်ကျင်ကာ အေအင်စီ လူနည်းစုနှင့် မဟာမိတ် ဖွဲ့ထားလိုက်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သူသည် ရွေးကောက်ပွဲ၌ အနိုင်ရရှိ၍ ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရနှင့် လူမှုဝန်ထမ်း ဝန်ကြီးအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း၊ ထိုမှ သူ၏ ယူအင်အိုင်ပီပါတီက ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ရွေးကောက်ပွဲ၌ အနိုင်ရ၍ ကွန်ဒါဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ကွန်ဒါ ဦးဆောင်ကောင်းမှုကြောင့် ယူအင်အိုင်ပီပါတီ အောင်မြင်မှု ရရှိသည်။ မြောက်ပိုင်း ရိုဒီးဇီးယားနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်သော ဇမ္ဗီးယားသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ထိုနှစ်တွင်ပင် ကြေညာလိုက် သောအခါ ကွန်ဒါသည်ပင် ပထမဆုံးသောသမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။
ရွှေပန်းတောရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယုစန်ဂျေ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဟက်စတင်းစ်တိုက်ပွဲ
တိုက်ပွဲတစ်ပွဲ တိုက်ရုံမျှဖြင့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင် အချုပ်အခြာအာဏာကိုအဆုံးအဖြစ် ပေးနိုင်သည့်တိုက်ပွဲ အနေဖြင့် ပြင်သစ်မှ နော်မန်ဒီနယ်စား ဝီလီယံနှင့် အင်္ဂလန်ကျွန်းပေါ်မှ အုပ်စိုးနေသော အင်္ဂလို-ဆက်ဇုံမျိုးနွယ်ဘုရင် ဟာရိုး ဂေါ်ဒွန်ဆင် တို့ တိုက်ခိုက်ကြသည့် ဟက်စတင်းတိုက်ပွဲအား သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဟေးစတင်းတိုက်ပွဲသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးကို အင်္ဂလို ဆက္ကဆန်ဘုရင်တို့လက်မှ နော်မန်ဘုရင်တို့လက်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်ခြင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့၏သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ပွဲသည် စင်စစ်အားဖြင့် ဆပ်ဆက်နယ် ကမ်းခြေရှိ ဟေးစတင်းမြို့မှ ခြောက်မိုင်ခန့် အတွင်းကျသော ဆင်းလက်တောင်ကုန်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ထင်ရှားသောမြို့အမည်ကိုစွဲ၍ ဟေးစတင်းတိုက်ပွဲဟုခေါ်တွင် လေသည်။ ထိုအခါက အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဟဲရိုးဘုရင်အုပ်စိုးလျက်ရှိရာ နော်မန်ဒီနယ်စား ဝီလျံက မိမိသာလျှင် ထီးနန်းကို ဆက်ခံထိုက်သည်ဟုဆို၍ ချီတက်တိုက်ခိုက်သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
တိုက်ပွဲ
ဟာရိုးတပ်များက တောင်ကြောအပေါ်မှ နေရာယူထားကာ အားသာချက်ရယူထားနိုင်ပြီး မြေပြန့်တွင် တပ်စွဲထားသည့် ဝီလီယံ၏တပ်များမှာ အနေအထားအရ တစ်ပန်းရှုံးသကဲ့သို့ရှိနေသည်။ ထို့ပြင် ဟာရိုးတပ်များ၏ နံဘေးတစ်ဖက်တစ်ချပ်စီတွင် တောအုပ်များဖြင့် ကာရံထားသည့်အတွက် ဝီလီယံအနေဖြင့် ရှေ့တည့်တည့်မှ တိုက်ရုံမှတပါး အခြားနည်းလမ်းမရှိတော့သဖြင့် ရှေ့မှသာ တည့်တည့်တိုက်ခိုက်ရတော့သည်။ ဝီလီယံက သူ့တပ်များအား အုပ်စုသုံးစု ခွဲကာ သူ့ငယ်ကျွန်တပ်ဖြစ်သည့် နော်မန်တပ်အား အလယ်တွင်ထား၍ ပြင်သစ်မဟာမိတ်တပ်များကို ညာတောင်ပံတင်သည်။ ဘယ်တောင်ပံတွင်မူ ဘရစ်တန်မဟာမိတ်တပ်များအား နေရာယူစေသည်။ ဟာရိုးကလည်း သူ၏မြင်းတပ်သားများအား ခြေလျင်တပ်အဖြစ်ပြောင်းစေကာ တိုက်ခိုက်စေသည်။
ဝက်သေရွာ၊ သဲကုန်း
ဝက်သေရွာ၊ သဲကုန်း
အရညဇာတ်
မိန်းမဖြားယောင်း ရဟန်းအကြောင်း
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အပျိုကြိး ဖြားယောင်း၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။ [ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုသည် စူဠနာရဒကဿပဇာတ်၌ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်လတ္တံ့။ ]
ဇာတ်ပေါင်း
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
NGC 400
ကိုးကား
NGC 400
တိုဂိုနိုင်ငံ
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တိုဂိုနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး သမ္မတဖြစ်လာ ‌သော ဆီလ‌ဗေနပ်အိုလင်ပီယိုသည် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၌ လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရပြီးလျှင် သူ၏‌နေရာတွင် နစ်ကလတ်ဂရုနစ် ဇကီ သမ္မတဖြစ်လာခဲ့၏။ ဂရုနစ်ဇကီ၏ အစိုးရကို ၁၉ရ၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်‌နေ့တွင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီး အီတျန်းအီ ယာဒီမာ ‌ခေါင်း‌ဆောင်ကာ ‌သွေး‌မြေမကျ ‌တော်လှန်လိုက်၍ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် အမျိုးသားဖြန်‌ဖြေ‌ရေး ‌ကော်မီတီ ကို ဖွဲ့စည်း‌ပေးလိုက်‌လေသည်။ သို့‌သော် ထိုနှစ် ဧပြီလတွင် အီယာဒီမာသည် ထို‌ကော်မတီကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီးလျှင် မိမိ ကိုယ်တိုင် သမ္မတအဖြစ် နိုင်ငံကိုအုပ်ချုပ်‌လေသည်။
သက်ကယ်ကွင်းရွာ၊ အိုးဝ
သက်ကယ်ကွင်းရွာ၊ အိုးဝ
ပေါက်စည်၊ မောင် (မန်းတက္ကသိုလ်)
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ငယ်စဉ် တောင်ကျေးက ကလေးဘဝမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်သည် အထိ ရန်ကုန်မြို့တော် စိန်မေရီ စာသင်ကျောင်းနှင့် စိန်ဂျွန်းဒိုင်အိုစီစင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းများတွင် ပညာ သင်ကြားသည်။ တက္ကသိုလ် ပညာကို မန္တလေး တက္ကသိုလ်တွင် ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား မောင်ပေါက်စည်နှင့် မန္တလေး တက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင် အသင်း ဥက္ကဋ္ဌတို့ နှစ်ယောက် ပူးပေါင်းပြီး မန္တလေးမြို့ နှစ်တရာပြည့် ပွဲတော်ကြီး ဖြစ်သော မန်းရာပြည့်ပွဲတော် အထိမ်းအမှတ် မန်းရာပြည့် ကဗျာများ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၂။ လှိုင်းပုတ်သံကဗျာများ ၁၉၉၆
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တောင်ဘို့ပြောင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်ဖြူရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
အော်ဖြူရွာ (Awhpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆ ဦး၊ မ ၂၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော်
သမိုင်းကြောင်း
မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော် တည်ဆောက်ရေးအတွက် ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာအေးစေတီ ဓမ္မာရုံတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု၏ ဆန္ဒအရ မီးသတ်ညွှန်ကြားရေးဝန် ဦးလှကျော်သည် ကျောက်လိုဏ်ဂူတော် ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ရွှံ့ပုံစံတစ်ခု ပြုလုပ်တင်ပြစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဦးလှကျော်တင်ပြသော လိုဏ်ဂူနမူနာပုံစံကို ကြည့်ရှုသဘောတူကြပြီးနောက် လိုဏ်ဂူတော်ကြီး တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ချက်ချင်း စတင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ဦးလှကျော်အား တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း
ထို့အပြင် သီရိမင်္ဂလာပရိတ်တော်အဖွဲ့မှ မဟာသီရိသုဓမ္မဦးမြနှင့် သာသနာညွှန်ကြားရေးဝန် ဦးကြီးဖေတို့ကလည်း ပရိတ်တော် ၃၁ သုတ်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈယ်ကြသည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးကို ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့၊ နံနက် ၈ နာရီတွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့်တကွ နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာ အဖွဲ့ဝင်တို့က အရပ်ရှစ်မျက်နှာ၌ တစ်ပြိုင်နက် ပန္နက်ရိုက်ခဲ့သည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးကို ဦးဆောင်တည်ဆောက်သူမှာ ဦးလှကျော်ဖြစ်သည်။ စတင်တည်ဆောက်သည့် ၁၉၅၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့မှ စ၍ ၁၉၅၄ ခု၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့အထိ နေ့စဉ်ပျမ်းမျှ အရာရှိ အရာခံ အမှုထမ်း အလုပ်သမားပေါင်း ၈၄၈၆ ယောက် ပါဝင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးတည်ဆောက်ရာ ကုန်ကျစရိတ်မှာ စုစုပေါင်း  ၉၁ သိန်းကျော် ဖြစ်သည်။
ပါစပ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိဒဲကီ တိုဂျို
ထိုစဉ်က တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဂျပန်စစ်အရာရှိများ၏ မှတ် တမ်းများကိုစစ်‌ဆေး၍ ကွမ်တန်စစ်တပ်၏ ရည်မှန်းချက်များကို သ‌ဘောမကျ သူများအား ရာထူးမှ ဖြုတ်ချခဲ့‌လေသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် တိုဂျိုသည် နိုင်ငံ‌ရေးတွင် ဝင်‌ရောက် ‌ဆောင်ရွက်သည်။ ဒုတိယစစ်ဝန်ကြီးရာထူးကို လအနည်း ငယ်ခန့် လုပ်ကိုင်ရပြီး‌နောက် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ‌လေသည်။ စစ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခဲ့စဉ် ဂျပန်၊ ဂျာမန်၊ အီတလီ ဝင်ရိုးတန်းသုံးနိုင်ငံ မဟာမိတ်စာချုပ်ကို ဖြစ်‌မြောက်‌အောင် ကူညီခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နန်းရင်းဝန်မှာ ကိုနို ‌ယေး ဖြစ်‌လေသည်။
မောင်ဇေယျာ
မောင်ဇေယျာ (၁၉၅၈)
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၈၊ ၄၊ ၁၉၅၈
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ စာနယ်ဇင်းများတွင် စာပေ - ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်း - အတ္ထုပ္ပတ္တိဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးပေါင်း ၂၀ဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မိုးမဂ္ဂဇင်းပါ 'မြန်မာပညာရှင်များ' ဆောင်းပါးများဖြင့် 'မန္တလေး ထန်းရိပ်ညို စာပေဆု' ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေပြီး စာအုပ်များမှာ 'မြန်မာလူကျော် ၁၀၀' (၂၀၀၃)။ 'စာပေသမိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အတွေးအမြင်များ' (၂၀၀၃) တို့ ဖြစ်သည်။
ရေးသားပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ စာရင်း
၁။ မြန်မာလူကျော် ၁၀ဝ (ပထမတွဲ) ၂၀၀၂ ၂။ ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကမ္ဘာသိစေခဲ့သော မြန်မာများ ၂၀၀၃ ၃။ စာပေသမိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အတွေးအမြင်များ ၂၀၀၃ ၄။ ရှင်ကျော် (၁၀ဝ)
ဘီဘီ အိုက်ရှာ
အမေရိကန်သတင်းများတွင် ပါလာခြင်း
၂၀၁၀ ပြည့်၊ ဩဂုတ်လတွင် တိုင်းမဂ္ဂဇင်းက "အာဖဂန်အမျိုးသမီးများနှင့် တာလီဘန်တို့ပြန်လာချိန်" ခေါင်းစီးဖြင့် အိုက်ရှာ့အကြောင်းကို ဖော်ပြရာ နိုင်ငံတကာ၌ လူပြောသူပြောများခဲ့သည်။ ထိုဓာတ်ပုံကို ရိုက်ကူးသည့် ဓာတ်ပုံဆရာ ဂျိုဒီဘီဘာက ၂၀၁၀ အတွက် ကမ္ဘာ့ပုံနှိပ်ဓာတ်ပုံဆု ရသည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်နိုင်ငံသား
လုပ်ငန်းခွင်တွင်လိုအပ်လာခြင်း
နည်းပညာသည် ဈေးအသက်သာဆုံး၊ လူတိုင်းသုံးနိုင်သည့် အနေအထားသို့ရောက်လာသည်။ ကော်လာဖြူလုပ်သားများသာမက၊ ကော်လာပြာ (Blue Collar) များအတွက်ပါ အလုပ်ခန့်လျှင် လက်မှတ် တောင်းဆိုခြင်း ခံရပါလိမ့်မည်။ ထုတ်လုပ်သူများ၊ လက်လီအရောင်း ဆိုင်များ အပြိုင်အဆိုင်ခေတ်တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို မကိုင်နိုင်ပါက နောက်ကျကျန်ခဲ့မည်သာဖြစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖြင့် ဒေတာများ ကိုပြုစုနိုင်မည်၊ ကုန်ပစ္စည်းများကို မှာနိုင်မည်၊ အချိန်နှင့်တပြေးညီ သတင်းတွေသိရမည်။ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သားတွေလည်း ကွန်ပျူတာ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပစ္စည်းများဖြင့် လုပ်ငန်းခွင် လုံခြုံစိတ်ချရေး ဖန်တီးနိုင် မည်။ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရှာဖွေခြင်းတို့ကိုလည်း အင်တာနက် Website ထဲမဝင်လျှင် အဆင်မပြေ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် က လူမှုဘဝပြည့်ဝလုံခြုံစေပါလိမ့်မည်။
ပညာရေးတွင် အသုံးပြုလာခြင်း
ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်လာလျှင် အလွဲအသုံးချမှုရှိလာနိုင် သည်။ ကျမ်းကိုးတွေများလာသဖြင့် ကျမ်းခိုးတွေဖြစ်လာနိုင်သည်။ ကျမ်းကိုးသလား၊ ကျမ်းခိုးသလားသိနိုင်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲတွေ တီထွင်ကြရပေလိမ့်မည်။ စာကြည့်တိုက်များတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုအတွက် ပြိုင်ပွဲတွေလုပ်ပေးရလိမ့်မည်။
ကမ္ဘာ့ဆရာများနေ့
ဆရာ ဆရာမများသည် ပညာကို သင်ကြားတတ်မြောက်စေရန်မကဘဲ ဘဝအတွက် "လမ်းပြကြယ်" များလည်း ဖြစ်နေသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုင်းပြည်ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်သော အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ် လူငယ်များကို မွေးထုတ်ပေးနေကြသူများ ဖြစ်သည်။
ဆရာဆရာမများ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မမေ့အပ်ပေ။ ဆရာဆရာမများအား ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ ကျေးဇူးသိခြင်း၊ ကျေးဇူးကိုအောက်မေ့သတိရခြင်းတို့ဖြင့် ဆရာနှင့်တပည့် အပြန်အလှန်ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်း၊ တန်ဖိုးထားလေးစားခြင်းတို့ဖြင့် လောကကောင်းကျိုးတရားများ ရှင်သန်တိုးပွားစေမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။
ထုံးကြီးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းညောင်ရွာ၊ ဝမ်ခုန့်
ကုန်းညောင်ရွာ (Konenyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ခုန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ခုန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၆၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
အပဏ္ဏကသုတ်
ပထမပိုင်း၌ -ဒသဝတ္ထုကမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်သော နတ္ထိကဝါဒ, အကိရိယဝါဒ, အဟေတုကဝါဒ, အရူပဗြဟ္မာမရှိ နိဗ္ဗာန်မရှိ-ဟူသော ဝါဒများနှင့် ယင်းတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် သမ္မာဝါဒများကို လောကမျက်မြင်အားဖြင့် နှိုင်းယှဉ်၍ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီကို ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ။
ပြည်ပသို့တင်ပို့ခွင့်မပြုသောပစ္စည်းများ
လယ်ယာကိုင်းကျွန်းထွက်ပစ္စည်းများ
(ဃ) နှမ်း၊ နှမ်းဆီ
တွင်းထွက်ပစ္စည်းနှင့်ဓာတ်သတ္တုပစ္စည်းများ
(ဆ) ခဲ
သန္ဓိဘေဒဇာတ်
ခိုက်ရန်ဖြစ်မှု ကဲ့ရဲ့ပြု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတို့အား အချင်းချင်း ကုန်းတိုက်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် မဖြစ်ကုန်သေးသော ခိုက်ရန် ငြင်းခုံခြင်းတို့လည်း ဖြစ်လာကုန်၏ ဖြစ်ပြီးသော ခိုက်ရန် ငြင်းခုံခြင်းတို့လည်း အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွား၍ လာကုန်၏။
ခိုက်ရန်အမှု ဆုံးမပြု
ယုတ်မာသော မြေခွေးသည် ခြင်္သေ့နှင့် ဥသဘတို့ အကြားတွင် ကုန်းတိုက်လျက် ခြင်္သေ့သားကို လည်းကောင်း၊ နွားဥသဘသားကို လည်းကောင်း စားဘိ၏။ အလွန်ထက်သော သန်လျက်ကဲ့သို့ ကုန်းတိုက်ခြင်းကား အချစ်ကို ဖြတ်တတ်၏။ အချင်း ရထားထိန်း … ခြင်္သေ့နှင့် ဥသဘတို့၏ သေလျက်အိပ်ရခြင်းကို မြင်ပြီမဟုတ်လော၊ အချစ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ကုန်းတိုက်သူ၏စကားကို ယုံကြည်သော သူသည်လည်း ဤကဲ့သို့ သေလျက် အိပ်ရ၏၊ အချစ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ကုန်းတိုက်သူ၏ စကားကို မယုံကြည်သောသူသည် နတ်၏ စည်းစိမ်ချမ်းသာ ကဲ့သို့ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရရှိ၏” –
လေးညှင်းတောင် (အထက်)ရွာ၊ လေညှင်းတောင်
လေးညှင်းတောင် (အထက်)ရွာ၊ လေညှင်းတောင်
တရဖျားငယ်
ရာဇဝင်ကျမ်းများ၏ ကွဲလွဲမှုများ
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် တရဖျားငယ်၏ မွေးဖွားရက်နှင့် ကွယ်လွန်ရက်များ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
ခေါင်းတုံရွာ
ပညာရေး
ခေါင်းတုံရွာတွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းခွဲ [အ.ထ.က (ခွဲ) ခေါင်းတုံ] ၁ ကျောင်းသာ ရှိသည်။
ဝမ်ဟရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်
မိမိ, သူတစ်ပါးနှစ်ဦးသား ချမ်းသာရန်
နှုတ်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ရမည်,
သူတပါးအတွက်လည်း ဆင်းရဲပင်ပန်း,
တိုင်းတာကိန်း
ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ
x သည် တိုင်းတာကိန်း (parameter) ဖြစ်သည်။
မြေကုလားရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မြေကုလားရွာ (Myaykular)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်ပူအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၁၄ ဖြစ်သည်။
ကန်ဝိုးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကန်ဝိုးရွာ (Kanwoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
တိုရွန်တိုမြို့
တိုရွန်တိုမြို့သည် စက်မှုလုပ်ငန်း ထွန်းကား‌သော မြို့ကြီး တစ်မြို့ဖြစ်ရာ အငယ်ဆုံး‌သော ဆပ်ပြာချက်လုပ်ငန်းမှ အကြီး ဆုံး‌သော သံစက်ကရိယာလုပ်ငန်းအထိရှိသည်။ ကုန်စည်ထုတ် လုပ်‌ရေးအတွက် ကုန်စိမ်းကုန်ရိုင်းကို မြို့နှင့်မနီးမ‌ဝေးရှိနယ်များ မှ ၇ရှိနိုင်၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကိုမူ မြို့နှင့် ၈၃ မိုင်ခန့်သာ‌ဝေး ‌သော နိုင်အဂ္ဂရာ‌ရေတံခွန်မှ ၇ရှိနိုင်‌လေသည်။ မြု့ိတွင်းသွားလာ ‌ရေးအတွက်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့်သွား‌သော မီးရထားနှင့် ကားများရှိ‌လေသည်။ တိုရွန်တိုမြို့သည် လမ်းပန်းသာယာ‌သော ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်ခြင်း‌ကြောင့် ကုန်စည်များကို ‌ရေလမ်းမှ ၎င်း ကုန်းလမ်းမှ၎င်း အလွယ်တကူ တင်ပို့နိုင်‌လေသည်။
မဏိကုဏ္ဍလဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၂) အရှင်သော်ငြား၊ ဥစ္စာအား၊ စွန့်သွားရှေးဦးစွာ။
ဝမ်ဟီရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်မာအောင်
ဒေါက်တာတင်မာအောင် သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကိုယ်ရေးအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌရုံးအဖွဲ့မှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာတင်မာအောင်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ရုံးအဖွဲ့မှူးတာဝန်မှ အနားယူခဲ့သည်။
ရှတ်အယ်ဂါဆက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူနီးရှားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စိန်ချောင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
စိန်ချောင်းရွာ (Seinchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွဲသေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲသေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၀ ဦး၊ မ ၁၃၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကလေးရွာ၊ တောင်ကလေး
တောင်ကလေးရွာ၊ တောင်ကလေး
ကလေးကြီးပြင်းလာပုံ
ကိုယ်ခန္ဓာကြီးထွားလာပုံ
ဤသို့ တစ်သက်တာတွင် မွေးသည့်အချိန်မှ သေဆုံး သည့်အချိန်အထိ၊ လူတို့၏ အခြေအနေသည် တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထိုသို့ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲ သွားရာတွင်လည်း၊ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ကျား၊ မ လိုက်၍ အနည်းငယ်ကွဲပြား၏။ ထို့ပြင် လူမျိုးတစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးသည် ကြီးထွားပုံချင်းတွင် ကွာခြားသည်။ အသက် ၁ဝ နှစ် အရွယ်ရှိ ကလေးတယောက်၏ အရပ်သည် ၄၇ လက်မ ရှိသော်လည်း၊ သူနှင့်ရွယ်တူအမျိုးခြား ကလေးတစ်ယောက်၏ အရပ်သည် ၆ဝ ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မျိုးတူရွယ်တူ ကလေးများပင် ထိုသို့ကွာခြားနေသည်ကို တွေ့ရ ပြန်၏။ လူကြီးများတွင် အချို့မှာ ၅ ပေရှည်၍ အချို့မှာ ၆ပေ ရှည်သည်။ ပမာပြရသော်၊ အမေရိကန်လူမျိုးတို့သည် အီတာလျံ လူမျိုးတို့ထက် အများအားဖြင့် အရပ်ပို၍မြင့်၏။ အနောက် တိုင်းသားများသည်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် မြန်မာထက် အရပ် မြင့်သည်။ လူများသည် အရပ်အမောင်းတွင်သာ ကွာခြားသည်မဟုတ်၊ လူ၏ အချိုးအစားနှင့် အလေးချိန်တို့တွင် လည်း ကွာခြားသေးသည်။ ဤသို့ လူတစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး အချိုး အစား မတူခြင်း၊ အလေးချိန် မမျှခြင်း၊ အရပ်အမောင်း မနှိုင်း သာခြင်းတို့မှာ၊ ဇာတိချက်ကြွေ ရပ်မြေဌာနများ၏ ရာသီဥတု အစားအသောက်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေ စသည်တို့၏ ဖန်တီးမှု၊ လူတစ်ဦးစီ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ စသည်တို့ ကြောင့် ဖြစ်ရသည်ဟုဆိုသည်။
ကာကွယ်ရောင်
သဘာဝသည် တောနေ တိရစ္ဆာန်များအား အသက်ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်နိုင်စေရန် ယင်းတို့၏ အသွေးအရောင်နှင့် တော၏သဘာဝအရောင်များကို ဆင်တူ ယိုးမှား ဖြစ်လောက်အောင် ဖန်တီး ပေးထားသည်။ ယင်းသို့ ရန်သူ့ဘေးအန္တရာယ်မှ ကင်းလွတ်စေရန် သဘာဝက ဖန်တီး ပေးထားသော အရောင်များကို ကာကွယ်ရောင်ဟူ၍ သိရသည်။ အစာရှာထွက်ကြသည့် ငှက်များအနက် အချို့သည် အစာ ဖြစ်သည့် ပေါက်ဖတ်များကို မမြင်နိုင်လောက်အောင် မျက်စိ မှောက်ကြရခြင်းမှာ၊ သဘာဝက ထိုပေါက်ဖတ်များကို သူတို့ ရှိရာ သစ်ကိုင်းများ၏ အရောင်နှင့်တူအောင် ဖန်တီးထားသော ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ငါးများတွင် အကြေးများ ပြာလဲ့လဲ့ ရှိနေသည်မှာလည်း ထိုနည်းတူပင်ဖြစ်သည်။
ခါတို့၏အရောင်များမှာ သူတို့ကျက်စားရာကွင်းများမှ မြက် ခြောက်များ၏ အရောင်ကဲ့သို့ ရှိကြသည်။ စနိုက်ကြီးတို့၏ အရောင်များမှာ သဘာဝအလျောက်ပင် တောမှ သစ်ရွက်ခြောက် များ၏ အရောင်ကဲ့သို့ ရှိကြ သည်။ အချို့သော တိရစ္ဆာန်များ သည် မိမိတို့၏အရောင်များကို သဘာဝအလျောက် ရာသီကို လိုက်၍ ပြောင်းလဲတတ်ကြရာ၊ နှင်းကျသော ဒေသများ၌ နေထိုင် ကြသည့် တိရစ္ဆာန်တို့၏အရောင်သည် ဆောင်းဥတု၌ အဖြူရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားတတ်လေသည်။
လုပ်နော့ဂျန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လုပ်နော့ဂျန်ရွာ(Lokenawtjang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လုတ်နော့ဂျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၈၈ ဖြစ်သည်။ ဤရွာသည် ဖီမောကျေးရွာအုပ်စုမှ ပြောင်းရွှေ့လာသည်။