cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရှမ်းပြည်နယ်
အောက်ခံမြေနှင့် ကျောက်အမျိုးမျိုး
ဘူမိဗေဒ ထုံးကျောက်ခေတ်ကာလက ရှမ်းပြည်နယ်သည် မြန်မာပြည်မနည်းတူ ပင်လယ်ရေတိမ်အောက်တွင် ကျရောက်နေခဲ့ရာ မြစ်များမှ သဲများ၊ ပင်လယ်ပိုးကောင်သေများ၊ ရေညှိရေမှော်ပုပ်များ စသည်တို့သည် တဖြည်းဖြည်း စုပုံလာပြီးလျှင် ပင်လယ်အောက် မြေသားသည် တဖြည်းဖြည်း ပို့တက်လာသည်။ ထိုကြောင့် ထိုခေတ်က ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို ထုံးကျောက်မြေများအကြား၌ ညှပ်လျက်တွေ့ကြရသည်။ ထုံးကျောက်ခေတ် ကုန်ဆုံးလုနီးကာလ၊ သို့မဟုတ် တတိယကပ် အစလောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အပေါ်ယံ မြေလွှာပုံပြောင်းစေသော မြေလှုပ်ရှားမှုကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်နှင့်ဆက်လျက်တောင်ဘက်သို့ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းအထိ တောင်ရိုးတောင်တန်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြေကြောများပြတ်၍ အချို့နေရာများတွင် အက်ကြောင်းကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ကာ မြေလွှာကျွံခြင်း၊ သို့မဟုတ် အံလွှဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ သီပေါနယ် ဂုတ်ထိပ်ချိုင့်ဝှမ်းမှသည် သံလွင်မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်တိုင်အောင် အရှေ့နှင့်အနောက် ရှည်လျားသော မြေလွှာကျွံချိုင့်ဝှမ်းကြီးတစ်ခုကို တွေ့ရ၍ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်တွင် ထူးခြားပေါ်လွင်သော ဘူမိဗေဒလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ ညောင်ရွှေနှင့် ရွှေညောင်မြောက်ဘက်မှ အင်းလေး တောင်ဘက်အထိလည်း ကြီးမား၍ တောင်နှင့်မြောက်ရှည်လျားသော မြေလွှာကျွံချိုင့်ဝှမ်းကြီး တစ်ခုရှိလေသည်။
အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ခေတ်အမျိုးမျိုးမှ သက်ရင့်ကျောက်များကို ရှမ်းပြည်နယ် အနှံ့အပြား၌ တွေ့ကြရသည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် မိုးကုတ်နယ် ပတ္တမြားမြေ၏ လိပ်သည်းကျောက်မြေနှင့် ဆက်စပ်လျက် ဝေဘူကျောက်မြေမျိုးကိုတွေ့ကြရသည်။ ထိုမှ တောင်ဘက်သို့ ရွေ့လာခဲ့သော် ကမ်ဗရီယမ်ခေတ် ကျောက်မျိုးဖြစ်သော သလင်းကျောက်၊ သင်ပုန်းကျောက် စသည်တို့ကို တွေ့ရသည်။ သီပေါမြို့၏ အရှေ့ဘက်မှ ကျောက်မြေများသည် ထုံးကျောက်များတွင် သဲကျောက်နီများ ညှပ်လျက်ပါသောမြေမျိုးဖြစ်လေသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ
ရွှေအနည်းငယ် ရောနှောပါသော ကြေးနီတူးဖော်ခြင်းကို ဟဲဟိုးနယ်အတွင်း၌ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော် ရေအခက်အခဲရှိ၍ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မလုပ်နိုင်ကြချေ။ စံကားနှင့် လင်းခေးစီရင်စုတို့၌လည်း ကြေးနီများ တွေ့ရှိရသည်ဟု သိရလေသည်။ ဝင်ငွေဖြောင့်သော သတ္တုတစ်မျိုးသည် မန်းဂနီးဖြစ်၍ ဟိုပုန်းနယ်၌ တူးဖော်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဘော်တွင်းနှင့် ဘော်ဆိုင်းနယ်များအပြင် ဝနယ်အချို့ဒေသများ၌လည်း ငွေသတ္တုကို တူးဖော်ရရှိလေသည်။
အကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေ
၅။ ထိုင်း-တရုတ်အနွယ်၊ ကရင်အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြ သော ပအိုဝ်း (တောင်သူ) လူမျိုးစုသည်၎င်း၊
၆။ ထိုင်း-တရုတ်အနွယ်၊ တရုတ်အုပ်စုဝင်ဖြစ်သော ကိုးကန့်လူမျိုးနှင့် ယူနန်လူမျိုးစုတို့သည်၎င်း၊
စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အခြားလုပ်ငန်းများ
ရှမ်းပြည် နယ်သူနယ်သားတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်သည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နိုင်သည့် မြေဧရိယာ ငါးဒဿမခုနစ် (၅.၇)သန်းခန့် ရှိသည့်အနက် ဧက နှစ်သန်းခန့်သာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၍ ကျန်ဧက သုံးသန်းခွဲကျော်သည် ကောလျက်ရှိသည်။ လူဦးရေကျဲသော ဒေသများဖြစ်သောကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိစိုက်ပျိုး ရေးစံနစ်များကြောင့်တစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မဆောင်ရွက်နိုင်သဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဦးစီးအဖွဲ့သည် စက်ယန္တရားဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် စီမံကြိုးပမ်းလျက်ရှိလေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အပြီးတွင် သစ်သော့ခြံများကို တောင်ကြီး၊ အောင်ပန်း၊ ရပ်စောက် စသော နယ်များတွင် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာ ယခုအခါ ပြည်မသို့ အများအပြား တင်ပို့လျက်ရှိပေပြီ။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ခရီးလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအနေဖြင့် မြို့ကြီးများအတွက် အဆင်ပြေလွယ်ကူ သကဲ့သို့ အတန်ငယ်ခက်ခဲသည့် အစွန်အဖျားဒေသများလည်းရှိသည်။ လေကြောင်းဖြင့် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၂၄ မိုင်အကွာရှိ ဟဲဟိုးလေဆိပ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသရှိ တာချီလိတ်လေဆိပ်သို့ သွားရောက်နိုင်သည်။ ရထားဖြင့် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၁၂ မိုင်အကွာရှိ ရွှေညောင်မြို့သို့ သွားရောက်နိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
သမိုင်းသုတေသီများ အထောက်အထား အခိုင်အလုံတွေ့ရသော ပဓာနအချက်အလက်များနှင့် ညီညွတ်သည့် အဆိုများအရမူ ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် နန်ချောင် (နန်းကျောက်) ပြည်ကြီးမတည်ဆောက်မီ ခရစ်နှစ် တစ်ရာစု အစပိုင်းလောက်မှ စတင်၍ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းဒေသများမှ တောင်ဘက်၊ အနောက်တောင်ဘက်၊ အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသများသို့ တရွေ့ရွေ့ရွေ့ပြောင်း လာခဲ့ရာ နန်ချောင်ပြည်ကြီး စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးနေသည့် ခုနစ် ရာစု လောက်တွင် မိုင်းမောဒေသမှ စတင်၍ ရှမ်းပြည်ထောင်များကို တစ်စတစ်စ တိုးချဲ့တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။
၈။ မိုင်းမော၊ စည်ခွင်၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုးနား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း စသောမြို့ကြီး ကိုးမြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ရှမ်း တရုတ်လူမျိုးတို့နေရာ၊ မောကိုးခွင်ဟူသော မောရိယတိုင်း၊
၁ဝ။ မိုးကုတ်၊ ကျတ်ပြင်၊ ရေလျှံ စသော မြို့လတ်ရွာငယ်အပေါင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော စို့သူကြီးတို့နေရာ ဖြစ်သော မဟိံသကတိုင်း၊
အုပ်ချုပ်ရေး
မြန်မာမင်းများက စော်ဘွားများအား ပဒေသရာဇ်မင်းငယ်များ အနေနှင့် ခွင့်ပြုခဲ့သဖြင့် စော်ဘွားတို့သည် ပဒေသရာဇ် မင်းငယ်များ၏ အဆောင်အယောင် အစီးအနင်းများကို အသုံးပြုနိုင်ကြပြီးလျှင် ပဒေသရာဇ်မင်းငယ်များကဲ့သို့ ပြုမူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ စော်ဘွားတို့သည် မိမိတို့၏ရိုက်ရာကို ဆက်ခံရန် သားတော်၊ ညီတော်၊ တူတော်များအနက်မှ သင့်လျော်ရာတစ်ဦးဦးကို ထီးရံနန်းရံအဖြစ် ရွေးချယ်ထား၍ ယင်းကို ကျမိုင်းဟု ခေါ်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင်မူ ကျမိုင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ထားသူကို ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးနှင့် ဘုရင်ခံတို့ သဘောတူညီချက် ရပြီးမှသာလျှင် ခန့်ထားနိုင်လေသည်။
(၁) နန်းခုတ်နောင်မွန်ငယ် (၇) ဘန်းယဉ်နယ် (၂) မိုင်းနောင်နယ် (၈) ဟိုပုန်းနယ် (၃) ဘော်နယ် (၉) စကွယ်နယ် (၄) ကျေးသီးမန်စံနယ် (၁ဝ) သာမိုင်းခမ်းနယ် (၅) ပင်လောင်း (လွယ်လုံနယ်) (၁၁) မိုင်းရှူးနယ် (၆) သထုံ (ဆီဆိုင်နယ်) (၁၂) ပွေးလှနယ်
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့၌ ပဒေသရာဇ် ကောင်စီကို ဖျက်သိမ်း၍ လူထုကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသောအချိန်ကာလ သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သော နေ့ထူး နေ့မြတ်ကြီးကို ရှမ်းအမျိုးသား နေ့ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ပေါ်ပေါက်ရန် စတင်ပန္နက်ချသော နေရာသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ လဲချားနယ်ရှိ ပင်လုံမြို့ကလေး ဖြစ်ပေသည်။ ပြည်မခေါင်းဆောင်များနှင့် တောင်တန်းဒေသ ခေါင်းဆောင်များသည် တိုင်းရင်းသားသွေးစည်းညီညွတ်ရေးအတွက် ညီလာခံကျင်းပပြီးလျှင် လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမှမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး ထူထောင်ရန် သဘောတူကြောင်း ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက် နေ့၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြရာ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ထိုနေ့ထူးနေ့မြတ်ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ အိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက်၌ နယ်ရှင်စော်ဘွားများသည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ စွန့်လွှတ်ကြောင်းကို ထိုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီက အတည်ပြုလိုက်ခြင်းကြောင့် ပြည်နယ်တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အမြစ်တွယ်ခဲ့သော ပဒေသရာဇ်စံနစ်ကို ဖြတ်တောက်၍ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး ပန္နက်ကို စိုက်ထူလိုက်ကြလေသည်။ ယင်းသို့ စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ပြီးနောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲ၊ မြို့နယ်များဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီးလျှင် ပြည်မကဲ့သို့ အုပ်ချုပ်ရေးစံနစ်များ ထွင်လိုက်လေသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
ပညာရေး
တောင်ကြီးမြို့တွင် ဥပစာကောလိပ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့၍ စော်ဘွားသားများ အထက်တန်းကျောင်းကိုလည်း စစ်ပြီးခေတ်တွင် စော်ဘွားအမျိုးအနွယ်များအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားရှိခြင်းမှ ပြည်သူ့ကျောင်း တစ်ကျောင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့လေသည်။
မိုးသစ်တော
အပူပိုင်း
တနှစ်တာပတ်လုံး လအားလုံးတွင် ပျမ်းမျှလစဉ် အပူချိန်သည် 18 C ကျော်လွန်သည်။ ပျမ်းမျှ နှစ်စဉ် မိုးရေချိန်သည် ၁၆၈ စင်တီမီတာ (၆၆ လက်မ) ထက် မနည်းဘဲ ၁၇၅ စင်တီမီတာ (၆၉ လက်မ) နှင့် ၂၀၀ စင်တီမီတာ (၇၉ လက်မ) ကြား ပုံသေ ရှိသော်လည်း၊ ၁၀၀၀ စင်တီမီတာ (၃၉၀ လက်မ) ကျော် သည်လည်း ရှိတတ်သည်။
တောခြေလွှာ
တောခြေလွှာ အောက်ဘက်အကျဆုံးအလွှာ ဖြစ်ကာ၊ နေအလင်းရောင် ၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိတော့သည်။ အလင်းရောင် နည်းနည်းပါးပါးသာ မှီတင်းနိုင်သော အပင်များသာလျှင် ဤဒေသ၌ ပေါက်ရောက်ကြီးပြင်းနိုင်သည်။ မြစ်ကမ်းပါးများ၊ စိမ့်စမ်းများနှင့် မြေပြောင်ပြောင်များနှင့် အဝေး၌ ရှိသော တောခြေလွှာသည် နေရောင်ထိုးဖောက်နိုင်မှု နည်းလှ၍ သီးပင်စားပင်များ သိသာစွာပင် မပေါက်ရောက်နိုင်ချေ။ ပုပ်သိုးဆွေးမြေ့နေသော အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ ရှိနေပြီး၊ ပူနွေးစိုစွတ်သော အ‌ခြေအနေများက လျင်မြန်စွာ ဆွေးမြေ့သွားခြင်းကို တွန်းအားပေးသောကြောင့် လျင်မြန်စွာပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဤအပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သော မှိုအမျိုးမျိုးသည်လည်း တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင် အကြွင်းအကျန်များကို ပုပ်သိုးဆွေးမြေ့စေရန် အကူအညီ ပေးနေလေသည်။
အကောင်ပလောင်များနှင့် ပန်းမန်များ
ကမ္ဘာ့အပင်နှင့် သတ္တဝါမျိုးစိတ် တဝက်ကျော်ကို မိုးသစ်တောများတွင် တွေ့ရှိသည်။ မိုးသစ်တောများတွင် နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ တွားသွားများ၊ ငှက်များနှင့် ကျောရိုးမဲ့များ ပါဝင်သည့် အကောင်ပလောင် တလှေကြီးကို ကျယ်ဝန်းစွာ ထိန်းသိမ်းပေးထားသည်။ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် ပရိုင်းမိတ်မျိုးရင်း၊ ကြောင်မျိုးရင်းနှင့် အခြား မျိုးရင်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။ တွားသွားများတွင် မြွေများ၊ လိပ်များ၊ ပုတ်သင်ညိုများနှင့် အခြား မျိုးရင်းများ ပါဝင်ကာ၊ ငှက်များတွင် ငှက်ခေါင်းဖြူများ၊ ဥ‌ဩငှက်များကဲ့သို့သော မျိုးရင်းများ ပါဝင်သည်။ ကျောရိုးမဲ့မျိုးရင်း ဒါဇင်လောက်ကို မိုးသစ်တောများထဲတွင် တွေ့သည်။ မှိုများသည်လည်း မိုးသစ်တောကဲ့သို့သော ဧရိယာများတွင် ပေါများပြီး၊ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ ပြိုကွဲပျက်စီးသော အကြွင်းအကျန်များပေါ်၌ စားသုံးသည်။ သစ်တောပြုန်းတီးခြင်း၊ နေထိုင်ရာ ဘုံပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှု အကြောင်းရင်းများကြောင့် မိုးသစ်တောတွင် နေသော မျိုးစိတ်များစွာသည် အလျင်အမြန် ပျောက်ကွယ်လျက် ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီ
ဖွဲ့စည်းပုံ
မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်း ကောင်စီကို အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ်များဖြင့် (၄)နှစ် တစ်ကြိမ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းသည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီတွင် အောက်ပါ လုပ်ငန်းဆပ်ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များ
မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ပန်းမထုံးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုံးတော်ရွာ၊ ပိန်းအင်း
ရုံးတော်ရွာ၊ ပိန်းအင်း
ဆာဂေး ဘရင်
ဆိုဗီယက် ယူနီယံရှိ ငယ်ဘဝ
၁၉၇၉ တွင် ဘရင် အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့မိသားစုသည် အမေရိကန် နိုင်ငံတွင် မဖြစ်မနေ အခြေချနေထိုင်ရမည့် အခြေအနေကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ The Google Story (၁၀) စာအုပ်ရေးသူ Mark Malseed နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် ဆာဂေး ၏ အဖေက ကောလိပ်ကျောင်းတောင်မတက်ရောက်ခဲ့ရပဲ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တယောက်ဖြစ်ဖို့ဆိုတဲ့ သူ့အိပ်မက်ကို စွန့်လွတ်ဖို့အတင်းအကျပ် တိုက်တွန်းခံခဲ့ရကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့တယ်။
သူက “ငါက ဂျူးလူမျိုးတယောက်ဖြစ်နေလို့ ငါ့ကို ဘွဲ့လွန်သင်တန်းတက်ခိုင်းဖို့ ဘယ်သူမှ စဉ်းစားပေးမှာမဟုတ်ဘူး” လို့ပြောခဲ့သည်။ ဘရင် ၏ မိသားစုသည် မော်စကိုမြို့လယ်ရှိ အခန်း ၃ ခန်းပါ မီတာ ၃ဝ ပတ်လည် (ပေ ၃၅ဝ ပတ်လည်) ကျယ်ဝန်းသော အခန်းတွင် အဖေဘက်က အဖွားဖြစ်သူနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်အတွင်းမှာ သူ့မိဘတွေဟာ သူ့ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့တာဝန်ကို ခွဲဝေယူခဲ့ကြပြီး သူအဖေ က ကွန်ပြူတာ Programming ပညာကို သင်ယူခဲ့တယ်။ ၁၉၇၉ မေလမှာ သူတို့ တရားဝင် ထွက်ခွာခွင့်ဗီဇာကျခဲ့ပြီး သူတို့ ရှရှားနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာခဲ့ကြတယ်။ ၂၀၀၈ အောက်တိုဘာ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတခုမှာ ဘရင် က “ ကျွန်တော့် မိဘတွေ ဒီကိုထွက်ခွာလာခဲ့ပြီးနောက်မှာ အရမ်းခက် ခဲတဲ့အချိန်တွေရှိခဲ့တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော် သိတယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်တော့်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ခေါ်ဆောင်လာခဲ့တဲ့အတွက် အရမ်းကျေးဇူးတင်တယ်” လို့ပြောကြားခဲ့တယ်။
Sergey နှင့် IT
Sergey သည် သိပ္ပံဘာသာရပ် Paper များ Process အတွက် လွယ်ကူစေမည့် ဆော့ဖ်ဝဲကိုလည်း TeX, a text processing language နှင့် HTML Form ထဲမှာ ရေးသားခဲ့သည်။ Film Rating အတွက် ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခုကိုလည်း ရေးခဲ့သေးသည်။
ရှာဖွေရေး အင်ဂျင်ကို တီထွင်ခြင်း
“Google ကလဲ ဒီလိုအလုပ်မျိုးကို လုပ်ခဲ့တာပဲ။ The Google Story စာအုပ်ကို ရေးတဲ့စာရေးဆရာကလဲ အလားတူ နှိုင်းယှဉ်ချက်မျိုး ပေးခဲ့တယ်။ ဂတ်တန်ဘက် လက်ထက်တည်းကမှ မဟုတ်ဘူး” … Google လိုပဲထူးထူးခြားခြားလေးလေးနက်နက်နဲ့ တီထွင်မှုအသစ်တိုင်းကို ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးခဲ့တာတွေ ပြီးတော့ အခွင့်အလမ်းတွေကို သတင်း အချက်အလက်တွေ အဖြစ် ဖြန့်ဝေပေးခဲ့တာတွေ ရှိခဲ့တယ်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
၂၀၀ရ မေ တွင် Anne Wojcicki ကို ဘဟားမား(စ်)တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ Wojcicki သည် ဇီဝနည်းပညာ သုတေသီ တယောက် ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ တွင် ယေးလ် တက္ကသိုလ်မှ B.S ( Biology) ဇီဝဗေဒ ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးသုတနှင့် ပက်သက်ပြီး စိတ်ပါဝင်စားစွာ လှုပ်ရှားသူတယောက်ဖြစ်ပြီး ဘရင် နှင့် Wojcicki တို့သည် ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင် သည့် နည်းလမ်း အသစ်များ ရှာဖွေ၍ ပိုမိုတိုးတက် ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ယောက် အားထုတ်မှုများ၏ တစိတ်တပိုင်းအနေနှင့် လူသားမျိုးနွယ်၏ မျိုးရိုးဗီဇ များကို လေ့လာသည့် စီမံကိန်း ကို စတင်ခဲ့သည်။ ဘရင်း က မျိုးရိုးဗီဇ ကို ကွန်ပြုတာ ဒေတာဘေ့စ် နှင့် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ရပ်အနေ နဲ့ မြင်သည်။ 23andMe ကို အတူတကွ တည်ထောင်သူ သူ၏ဇနီးလည်း ထို့အတူပင် ဖြစ်သည်။ 23andMe မှာ လူ များအား သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင် မျိုးရိုးဗီဇအစိတ်အပိုင်း (၂၃စုံသော ခရိုမိုဇုန်း) ကို လေ့လာစေပြီး အခြားသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာနိုင်ကြရန် ရည်ရွယ်သည်။
မကြာခင်က ပြုလုပ်သော ဂူးဂဲလ် ခေတ် (Google’s Zeitgeist) ညီလာခံ တွင် ဘရင်းက တနေ့မှာ လူတိုင်းဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် မျိုးရိုးဗီဇ ကုတ်တွေကို ဆရာဝန်တွေ၊ လူနာတွေ နဲ့ သုတေသန ပြုတဲ့သူတွေကို ကူညီတဲ့ အနေနဲ့ ကိုယ့်ဘာသာကို လေ့လာနိုင်လာကြတဲ့အခါ ဗီဇတွေရဲ့ အမှားတွေ ကို တွေ့ရှိရှာဖွေနိုင်ကြပြီး ဘယ်လိုပြုပြင်မလဲ ဆိုတာဝိုင်းဝန်း ကြံဆနိုင်ကြလိမ့်မယ် လို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်ပါတယ်” လို့ ကြေညာခဲ့သည်။
တရုတ် ဆင်ဆာ နှင့် Google
ယခုတိုက်ခိုက်မှုတွင် အင်တာနက်အသုံးပြုသူ သန်းပေါင်းများစွာ၏ အချက်အလက်ပေါင်းများစွာကို ထိန်း ချုပ်ထားသော Google ၏ ထိပ်တန်း စကားဝှက်စနစ်တခုကိုပါတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ထုတ်ဖော် ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁ဝ မတ်လကုန်ပိုင်းတွင် စိစစ်မှုမပြုလုပ်သည့် ဟောင်ကောင်မှ ဆိုက် များ လည်ပတ်နေဆဲမှာပင် တရုတ်ပြည်ရှိ Google Search Engine ကို တရားဝင်ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ ဒိုမန်းရောင်းချသော ကုမ္ပဏီ Go Daddy Inc. ကလည်း မှတ်ပုံတင် အသုံးပြုကြတဲ့ သူတွေရဲ့ လျှို့ဝှက်သတင်းအချက်အလက်တွေကို သိနိုင်ဖို့ တရုတ်အနေနဲ့ နည်းပညာလိုအပ်ချက် အသစ်တွေ ထပ်ပြီးတပ်ဆင်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း လွှတ်တော် သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ Google နှင့်ပက်သက်တဲ့ အင်တာဗျူးတစ်ခုမှာ ဘရင် ပြောခဲ့တာတာက “ဒီလိုလုပ်လိုက်ရတာကို ဝမ်းသာရတဲ့အကြောင်းရင်း တစ်ခုကတော့ တရုတ်ရဲ့ အခြေအနေကို အတုယူပြီး တခြားနိုင်ငံတွေကလည်း သူတို့ကိုယ်ပိုင် အင်တာနက် အဟန့်အတားစနစ်တွေကို ထုတ်လုပ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းပေးနေသလို ဖြစ်သွားတယ်။
အခြား စိတ်ဝင်စားမှုများ
အနာဂတ်တွင် ထိုကဲ့သို့သော အာရုံခံကိရိယာမျိုးတပ်ဆင်ထားသောကားကိုမောင်းသည့် ကားမောင်းသူများ သည် မတော်တဆမှုများကို အများကြီး လျော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို လုံခြုံစိတ်ချရသောကားမျိုးကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနှင့် ဆီစားသက်သာသော ပုံစံမျိုးဖြင့် တည်ဆောက် ထုတ်လုပ် နိုင်တော့မည် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည်ကမ္ဘာ အထောက်အကူပြုပစ်စည်းများ ထုတ်လုပ်နိုင်မှုကို ပိုမိုတိုးမြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဆန်းသစ် သော တီထွင်ဖန်တီးမှုများပြုလုပ်နိုင်မည့် စိတ်တူကိုယ်တူ အပေါင်းအဖော်များ ရရန်ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ သူသည် ၂၄၄ မိုင် ( ၃၉၃ ကီလိုမီတာ ) သွားနိုင်သော ဘက်ထရီ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး Tesla Roadster ကားများ အတွက် Tesla Motors ကို တီထွင်ခဲ့ပြီး တိုးတက်ဖွံဖြိုးအောင် ပြုလုပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နာမည်ကျော် သတင်းနှင့် ရုပ်သံအစီအစဉ်များဖြစ်သော Charlie Rose, CNBC နှင့် CNN စသောရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များနှင့် ရုပ်သံ သတင်းမှတ်တမ်းတင် ဆောင်းပါးများတွင် ပါဝင်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ တွင် ABC World News Tonight ရုပ်မြင်သံကြားမှ Person of the Week အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။ ဘရင် သည် ၂၀၀၅ တွင် World Economic Forum မှ Young Global Leaders အဖြစ် လျာထားသတ် မှတ်ခြင်းခံရသူ တယောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရင် နှင့် လယ်ရီ တို ့သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Broken Arrows ရုပ်ရှင်အတွက် ထုတ်လုပ်သူ အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၈ ဇွန်တွင် ဘရင်သည် အာကာသအတွင်း စွန့်စားလေ့လာမှုများပြုလုပ်သော ဗာဂျီးနီးယား အခြေစိုက် အာကာသ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီတွင် ဒေါ်လာ ၄.၅ သန်း ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ သူ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် ၂၀၁၁ တွင် ပျံသန်းမည့် အာကာသခရီးစဉ် တခုအတွက် ကြိုတင်မှာကြားထားသည့်အနေဖြင့် စရန်ငွေပေးထားသည့် သဘောမျိုး ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်အထိ ထိုကုမ္ပဏီမှ အာကာသအတွင်းသို့သွားရောက်လည်ပတ်သူ ခရီးသည် ၇ ယောက်အထိ ပို့ဆောင် ပေးပြီး ဖြစ်သည်။
တစ်ပါးဝါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟောင်ကောင်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သီရိ
သီရိ၏အဓိပ္ပာယ်များ
လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် စာရင်းအင်း ဦးစီးဌာန
သမိုင်း​ကြောင်း
၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် မြေစာရင်းဌာနကို စိုက်ပျိုးရေးဌာနနှင့်ပူးပေါင်း၍ Department of Land Records and Agriculture ဌာနကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်စေခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြေခွန်တော်နှုန်းထား သတ်မှတ်သည့် ကြေးတိုင်လုပ်ငန်းကို သီးသန့်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် Department of Settlement ကို ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၅)ရက်နေ့တွင် လယ်ယာမြေနိုင်ငံပိုင် ပြုလုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်း၍ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ကြေးတိုင် နှင့်မြေစာရင်းဦးစီးဌာနကိုလည်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၄)ရက်နေ့မှစ၍ ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မဟာသမယနေ့
မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ဤသို့လျှင် ကိလေသာမှ စင်ကြယ်ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာငါးရာ ခြံရံလျက် မဟာဝုန်တော၌ တင့်တယ်စွာ စံပယ်တော်မူသည်ကို အလွန်အထူး ညွတ်နူးကြည်ညိုကြကုန်သော နတ်ဗြဟ္မာ အပေါင်းတို့သည် မဟာဝုန်တောသို့ စုဝေးလာရောက်ကြကုန်၏။ စကြဝမ္ဗာတစ်သောင်းတိုက်၌ ရှိရှိသမျှသော နတ်ဗြဟ္မာတို့တွင် အသညသတ်၊ အရူပဗြဟ္မာကြီးများနှင့် သမာပတ် ဝင်စားလျက်ရှိသော ဗြဟ္မာများသာ ကြွင်းသတည်း။
ဝမ်းလျှောခြင်း
စိမ့်ထုတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ခြင်း
စိမ့်ထုတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည့် ဝမ်းလျှောခြင်း ဟူသည်မှာ တစိမ့်စိမ့် စိမ့်ထွက်နေမှု များလာခြင်း သို့မဟုတ် စုပ်ယူမှုတွင် ပိတ်ဆို့မှုတခုခု ရှိနေခြင်း ဟုအဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ယင်းတွင် အနည်းငယ်မျှမှ လုံးဝ ပုံစံအရ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုမရှိပေ။ ထို ဝမ်းအရမ်းသွားခြင်း ပုံစံ အဖြစ်စေဆုံး အကြောင်းရင်းမှာ အနုတ်ဓာတ်ပစ္စည်းများ ထုတ်ရန်၊ အထူးသဖြင့် ကလိုရိုက် ဓာတ်ပစ္စည်းများတို့ကို လှုံ့ဆော်သော ကာလဝမ်းအဆိပ်ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝမ်းခေါင်းအတွင်း ဓာတ်အား မျှတမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆိုဒီယမ်အား ရေနှင့်အတူ သယ်ဆောင်လာရသည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဝမ်းလျှောခြင်း ပုံစံမျိုးတွင် အစားမစားရသော အချိန်တွင်းတောင်မှ အူအတွင်းရှိ အရည်ထုတ်မှုတို့သည် သွေးရည်ကြည်နှင့် တွန်းအားတူ နေမည်။ ပါးစပ်မှ အစာစားမှု လုံးဝမရှိသည့်အခါ ထိုသို့ဆက်ဖြစ်နေပေမည်။
အူလမ်းကြောင်းရောဂါစု
ဝမ်းလျှောခြင်းဖြစ်စေနိုင်သော အခြားအကြောင်းရင်းမှာ အူလမ်းကြောင်းရောဂါစု (IBS) ဖြစ်ပြီး ဝမ်းသွားလျှင် ဝမ်းဗိုက်မအီမသာဖြစ်မှု သက်သာသွားခြင်း နှင့် ဝမ်းပုံမမှန်ခြင်း (ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းချုပ်ခြင်း) မှာ ပြီးခဲ့သည့် ၃လကျော်မှ အနည်းဆုံး တစ်ပတ် ၃ရက် ဖြစ်သည်ဟူ၍ လာလေ့ရှိသည်။ ဝမ်းအသွားများသည်မှာ ပိုများသော IBS ၏ လက္ခဏာများအား စားသောက်မှုအလေ့ပြောင်းခြင်း၊ ပျော်ဝင်နိုင်သောအမျှင်ပါသည့် ဖြည့်စွက်စာများ နှင့်/သို့မဟုတ် ဝမ်းပိတ်ဆေး (လိုပါရမိုက်) သို့မဟုတ် ကိုဒင်း ကဲ့သို့ဆေးများပေးခြင်း တို့ပေါင်း၍ ဖြေရှင်းနိုင်သည်။
ဆေးတိုက်ခြင်း
ပဋိဇီဝဆေးများ ပဋိဇီဝဆေးများသည် အချို့ရုတ်တရက် ဝမ်းလျှောခြင်း ပုံစံတို့ကို အကျိုးရှိစေသော်လည်း တိကျသော အခြေအနေတို့မှလွဲ၍ သုံးစွဲခြင်းမရှိပေ။ ပဋိဇီဝဆေးများသည် Escherichia coli O157:H7 (အက်ချရီးချီးရား ကိုလိုင်းအို၁၅၇းအိတ်ချ်ရ)တို့ဖြစ်နေသော သူများတွင် သွေးဥနီများပြိုကွဲပြီးအဆိပ်အတောက်များ သွေးထဲကျန်သည့် ရောဂါစု အန္တရာယ် တိုးလာနိုင်သည်ကို စိုးရိမ်မှုများရှိလာသည်။ အရင်းအမြစ်များဆင်းရဲသော တိုင်းပြည်များတွင် ပဋိဇီဝ တို့နှင့်ကုသခြင်းမှာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း အထူးသဖြင့် Shigella (ရှီဂဲလား) သို့သော အချို့ဘက်တီးရီးယားများသည် ပဋိဇီဝဆေးခံနိုင်ရည် များပေါ်လာကြသည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မင်းဘူးခရိုင်တွင်ပါဝင်သော တောင်တွင်းကြီးစီရင်စုနှင့် ရေနံချောင်းစီရင်စုတို့ကို မကွေးခရိုင်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး မင်းဘူးပြည်နယ်ကို ခရိုင် (၃) ခုဖြင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရမှ အမိန့်ဒီဂရီထုတ်ပြန်ပြီး မကွေးတိုင်းဟု အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်သည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာမူ ရေနံချောင်းမြို့အဖြစ်သာ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
အခြားထင်ရှားသောမြို့နှင့် ရွာကြီးများ
• ချောင်းနက်
• မဲဇလီ
မေးလာ့ဒ် ဖီးလ်မိုး
ဖီးလ်မိုး သည် ပုံစံပျော့ပျောင်းပြီး ဒုသမ္မတရာထူးအတွက် သင့်လျှော်သည်။ သို့သော် သမ္မတတစ်ဦးအနေဖြင့်အား ပျော့လွန်းသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သူ့မူဝါဒမှာ ရွှေပြည်အေးမူဝါဒဖြစ်ပြီး စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုကို ရှေ့တန်းတင်သည်။ ထိုသို့သော သဘောတရားများဖြင့် သူတင်ပြသည့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေး ဥပဒေ (Compromise of 1850)သည်သာလျှင် သူ့သမ္မတသက်တမ်းအတွက် တစ်ခုတည်းသော အောင်မြင်မှုဟု လက်ညှိုးထိုးပြနိုင်သည်။ ထို ဥပဒေထွက်ပေါ်လာသည်ကြောင့် ငွေဝယ်ကျွန်ပြဿနာပြေလည်ပြီး ပြည်တွင်းအကွဲအပြဲ မပေါ်နိုင်တော့ဟု ဆိုသော်လည်း အစစ်အမှန်အားဖြင့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမျှ ပြဿနာကို ဆွဲဆန့်ပေးသွားနိုင်ခြင်း သာဖြစ်သည်။ ထိုရွှေပြည်အေး ဥပဒေပါနောက်ဆုံး အပိုဒ်ဖြစ်သည့် ထွက်ပြေးကျွန်များ ပြန်လည်ဖမ်းဆီးပေးပို့သော ဥပဒေကြောင့် အကွဲအပြဲမှာ အတွင်းကြိတ်နက်ရှိူင်းလာပြီး နောက်ဆုံးတွင် တောင်-မြောက်နှစ်ပိုင်းကွဲပြီး ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားလာရသည်။ ဖီးလ်မိုး၏ တိုတောင်းလှသော သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အိမ်ဖြူုတော်တွင် ရေနွေးစိမ်ချိုးနိုင်သော ရေချိုးကန်တပ်ဆင်ခဲ့သဖြင့် နောင်အိမ်ဖြူတော်တွင် နေသူများ ဇိမ်ရှိရှိ ရေချိုးနိုင်သည်ဟု ပြောစမှတ်ရှိကြသည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
အခြားထင်ရှားသောမြို့နှင့် ရွာကြီးများ
• တိုင်တား
• ကိုးပင် (ဆင်ပေါင်ဝဲ လမ်းဆုံ) မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ခရိုင် ၇ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်ပေါင်း ၂၆ မြို့နယ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့ပေါင်း ၃၂ မြို့ ရပ်ကွက်ပေါင်း ၁၉၉ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၁၅၃၈ အုပ်စု နှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၄၇၈၈ ရွာ ပါဝင်သည်။
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်
အသက် နှစ်ဆယ်ပြည့်သောအခါ ၁၂၁၉ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့၌ ရွှေဘိုနယ်၊ သရိုင်ရွာ သိမ်ကြီးတွင် ရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူသည်။ ဘွဲ့တော် ဦးဝိသုဒ္ဓါစာရပင် ဖြစ်သည်။ ရဟန်းဝါ ၃ ဝါရသောအခါ မန္တလေးမြို့ မဟာဓမ္မိကာရာမ ရွှေကျင်ကျောင်းတိုက်သို့ရောက်ရှိကာ ရွှေကျင်ဆရာတော် ဘုရားကြီးထံ နည်းခံ သင်ကြား၍ စာသင်သားများကို စာပေပို့ချတော်မူသည်။ ဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော်သည် ပရိယတ္တိ အရာ၌ ဆရာနည်းစုံစုံ ရရှိရန်အတွက် မြို့ပြင်ကြီးဆရာတော် အရှင်စန္ဒဝံသာ လင်္ကာရ၊ အင်းဝဆရာတော် အရှင်မဉ္စူ၊ မင်းတဲဆရာတော် အရှင်ဥတ္တမ စသော ဆရာတော်များထံ၌လည်း နည်းခံသင်ကြားတော်မူသည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော်ကြီးသည် သက်တော် ၇၈ နှစ်၊ ဝါတော် ၅၈ ဝါ၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၈ ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက် သောကြာနေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ပျံလွန်တော်မူသည်။
ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများ
• # မဓုသာရ သတ်ပုံ
• # ဝိဇ္ဇာဓိုရ်မည်သော ကဗျာဗန္ဓကျမ်း
လယ်ယာမြေနည်းဥပဒေ
၄၄။	မြို့နယ်ဦးစီးဌာနရုံးသည်- (က)	နည်းဥပဒေ ၄၃ အရ အကြောင်းကြားစာ ရရှိသည့်အခါ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းမှ လယ်ယာမြေအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပေးခြင်း လုပ်ငန်းစာတွဲ ဖွင့်လှစ်ရမည်။ (ခ)	နည်းဥပဒေခွဲ(က) အရ လုပ်ငန်းစာတွဲဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းမှ လယ်ယာမြေအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပေးရန် လျှောက်ထားသူကို ဦးစီးဌာန ရငွေစာရင်းသို့မှတ်ပုံတင်ကြေး ပေးသွင်းစေ၍ လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့် ရရှိသူများ မှတ်ပုံတင်စာရင်း (ပုံစံ ၅)တွင် မှတ်တမ်းတင်ပြီး မြို့နယ် လယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။ ၄၅။	မြို့နယ်လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့သည် နည်းဥပဒေ ၄၄၊ နည်းဥပဒေခွဲ(ခ) အရ တင်ပြချက်ကို လက်ခံရရှိသည့်အခါ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းမှ လယ်ယာမြေအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပြီး လျှောက်ထားသူအား လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုလက်မှတ် (ပုံစံ ၇) ထုတ်ပေးရမည်။ ၄၆။	နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဥပဒေအရ ခွင့်ပြုထားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ သို့မဟုတ် ယင်းရင်းနှီး မြှုပ်နှံသူများပါဝင်သည့်အဖွဲ့အစည်းက လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တည်ငြိမ်သည့်အခါ ဗဟိုလယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့သည် အဆိုပါ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လယ်ယာမြေအဖြစ်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်နိုင်သည်။
အခန်း(၁၁) တရားစွဲဆိုခြင်း ၁၀၀။	လယ်ယာမြေဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ ပါ စည်းကမ်းချက်အားလုံးကိုဖြစ်စေ၊ စည်းကမ်းချက် တစ်ခုခုကို ဖြစ်စေ လိုက်နာရန်ပျက်ကွက်သော လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့် ရရှိသူအား ပုဒ်မ ၁၉ အရ အမိန့်ချမှတ်နိုင်ရန် ဝန်ကြီး ဌာနကခန့်အပ်သည့် လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲ့မှုအဖွဲ့သည်- (က)	မိမိချမှတ်သည့် အမိန့်ပါ သတ်မှတ်ရက်ကျော်လွန်သည်အထိ ယင်းအမိန့်ကို လိုက်နာခြင်း မရှိသူအား လယ်ယာမြေဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၅ အရ အရေးယူနိုင်ရေး အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးသို့ ဦးတိုက်လျှောက်ထား၍ တရားစွဲဆိုနိုင်သည်။ (ခ)	ယင်းသို့တရားစွဲဆိုသည့်အခါ တစ်ဆင့်မြင့် လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့သို့ ချက်ချင်း တင်ပြ ရမည်။ ၁၀၁။	မြို့နယ်ဦးစီးဌာနရုံးသည် နည်းဥပဒေ ၁၀၀၊ နည်းဥပဒေခွဲ(က)အရ တရားစွဲဆိုသော အမှုများတွင် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးက ချမှတ်သည့်အမိန့်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မှတ်တမ်းထားရှိရမည်။ ၁၀၂။	မြို့နယ်လယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့သည် လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိသူက လယ်ယာမြေ လုပ်ပိုင်ခွင့်အားလုံးကိုဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုဖြစ်စေ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက် မရရှိဘဲ နိုင်ငံခြားသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားသား ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းကို ရောင်းချခြင်း၊ ပေါင်နှံခြင်း၊ ငှားရမ်းခြင်း၊ လဲလှယ်ခြင်းနှင့် ပေးကမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြောင်း နည်းဥပဒေ ၅၄၊ နည်းဥပဒေခွဲ (ခ) အရ တင်ပြချက်ကို လက်ခံရရှိလျှင် သော်လည်းကောင်း၊ မိမိကိုယ်တိုင် သိရှိလျှင်သော်လည်းကောင်း လယ်ယာမြေဥပဒေပုဒ်မ ၃၇ အရ အရေးယူနိုင်ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းတွင် ပထမ သတင်းပေး တိုင်တန်းချက်ရေးဖွင့်၍ တရားစွဲဆို နိုင်သည်။
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရစ်ရိုးရွာ၊ ပိန်းအင်း
ဇရစ်ရိုးရွာ၊ ပိန်းအင်း
ဝင်းတင်၊ ဦး (ဟံသာဝတီ)
သတင်းစာသမား
ဦးဝင်းတင်သည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်ထိ မန္တလေးမြို့ထုတ် ဟံသာဝတီ သတင်းစာအယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း အနောက် ဥရောပနှင့် အရှေ့ အာရှ နိုင်ငံပေါင်း ၂ဝ ခန့်သို့ သတင်းစာ ဆရာ တယောက် အဖြစ် လေ့လာရေး ခရီး သွားရောက် ခဲ့သည်။ ထိုခရီးစဉ် အတွင်း ရောက်ရာ အရပ်မှ နေ၍ သတင်းများ ရေးသားပြီး မြန်မာပြည်သို့ ပို့ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ခြေတွင် စကား လက်ဖြား ကဗျာ မျက်နှာ ဇာတ်လမ်း ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် စာအုပ် ထုတ်ခဲ့သည်။
စံပေါင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
စံပေါင်ရွာ (Sanpawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၂၂ ဦး၊ မ ၃၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘွမ်ပတ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဘွမ်ပတ်ရွာ(Bumpat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
​ပြောင်အင်းရွာ၊ ပိန်းအင်း
ပြောင်အင်းရွာ၊ ပိန်းအင်း
ဒဂူးခရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဒဂူးခရွာ(Dagukha)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ဆင်ဖြူရှင်
ရှေးအခါက စစ်တပ်ဖွဲ့ရာတွင် ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်၊ ခြေသည်တပ်ဟူ၍ စစ်အင်္ဂါလေးပါးထားသည်။ ထိုစစ်အင်္ဂါလေးပါးတွင်လည်း ဆင်တပ်သည် အလွန်အရေးကြီးပေသည်။ ထိုကြောင့် ဟူ၍လည်းကောင်း ရာဇသေဝက ဒီပနီစသောကျမ်းဂန်တို့၌ လာသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း မဇ္ဈိမဒေသမင်းများမှစ၍ မြန်မာမင်းများ၊ သီဟိုဠ်မင်းများ၊ ယိုးဒယားမင်းများသည် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးရာ ကြီးကြောင်းအတွက် ဆင်ရတနာကိုနှစ်သက်လိုလားကြပေသည်။
မန်ခါးရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းမောင်၊ ဦး (လေထီး)
လေထီး ဦးအုန်းမောင်
ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့ရဲ့ ရဲဘော်သုံးကျိပ် နဲ့ အတူ ဂျပန်တွေ ဝင်မလာခင် ကတည်းက ဗမာ လူငယ်တွေက ပြင်ဆင် နေခဲ့ပြီဆိုရင် တချို့ လူငယ်တွေက အံဩကြ ပါလိမ့်မယ်။
ဆရာ တိုက်စိုးက သူ့အထက်က ဝန်ကြီး (ဗိုလ်ချုပ် သောင်းဒန် စသည်) တို့ကို ကြိုတင် ရှင်းပြပြီး ဦးအုန်းမောင်ကို ငယ်သူငယ်ချင်း အဖြစ် သူ့ရုံးကိုတောင် ဖိတ်ခေါ် တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ ရှေးဟောင်း နှောင်းဖြစ်နဲ့ စာကြောင်း ပေကြောင်းတွေ ပြောကြတာ ပါပဲ။
ကျနော်က ဒီစာအုပ်ကို သမိုင်း စာအုပ် အဖြစ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း သုတေသန အဖွဲ့ (ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်းရဲ့ ဇနီး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်နီနီမြင့်ထံ တင်ပေးဖို့ကို တာဝန် ယူဖူးထားရ ပါတယ်။ အဲဒီ အဖွဲ့မှာက အဘ ဦးအုန်းမောင်ရဲ့ ငယ်သူငယ်ချင်း ဦသန်းထွတ် (ဆရာ တိုက်စိုး) လည်း အမှုထမ်း နေလေရဲ့ ဆိုတာကို အများ သိကြတော့ သမ္မတကြီး မန်းဝင်းမောင် လက်ထက်မှာ လေထီးသင်တန်း တက်ဖက် ရဲဘော် ကာနယ် ချစ်ကောင်း ထောင်ချ ကြိုးပေး ပြစ်ဒဏ် ခံရပုံကို သွားပြီး သတိရ ကြပါတယ်။
ထူးဆန်းတဲ့ ကံကြမ္မာကို သတိရလို့ ဆက်ပြောလိုက်ချင် ပါတယ်။ ဆရာ တိုက်စိုးနဲ့ အဘ လေထီး ဦးအုန်းမောင်တို့ဟာ မူလတန်းမှာ ကတည်းက သက်တူရွယ်တူ ရုပ်ချင်းတူ သူငယ်ချင်းတွေ ဖြစ်ကြောင်း၊ ကြီးတော့လည်း “သန်းထွတ်” “အုန်းမောင်” လို့ ငယ်ငယ်ကလိုပဲ ခေါ်ကြပြီး အမြဲမပြတ် တွေ့ဆုံလေ့ ရှိခဲ့ကြကြောင်း အသိုင်းအဝန်းကြီး တခုလုံးက သိထားကြပါတယ်။ စစ်စုံထောက်တွေလည်း သိထားကြတာ ပါပဲ။
ဆန်းတာက သူတို့ နှစ်ဦးစလုံးဟာ အသက် ၈၂ နှစ် အရွယ်မှာ ကင်ဆာ ရောဂါနဲ့ ရှေ့ဆင့် နောက်ဆင့် ကွယ်လွန် သွားကြတဲ့ အချက်ပါပဲ။ နှစ်ဦး စလုံးဟာ လည်ပင်း ညာဘက် အခြေမှာ ကင်ဆာ အကြိတ်နှစ်လုံး ပေါ်လာပြီး ဒီအနာနဲ့ပဲ ကွယ်လွန် သွားကြ ရှာပါတယ်။ ငယ်သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက် နောင်ဘဝမှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရာသက်ပန် ချစ်ခင် လက်တွဲသွားခွင့် ကြုံရပါစေသော်ဝ်လို့ ကျနော်တို့ ဆုတောင်း လိုက်ကြပါစို့။
သေဒဏ်
သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ရှေးယခင်အခါက လူ့အဖွဲ့အစည်း အားလုံးလိုလိုတွင် ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ယခုလက်ရှိတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၅၈ နိုင်ငံသာ ဆက်လက် ကျင့်သုံးလျက် ရှိပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၉၇ နိုင်ငံမှ တရားဝင် ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော နိုင်ငံများမှာ ၁၀ နှစ်ကျော်မှ ကျင့်သုံးမှု မရှိခြင်းနှင့် ခြွင်းချက်အနေနှင့် စစ်ပွဲကာလ အတွင်းတွင်သာ ကျင့်သုံးခြင်းမျိုးသာ ရှိသည်။ သေဒဏ်ပေးခြင်း ကိစ္စမှာ နိုင်ငံ အတော်များများတွင် အငြင်းပွားစရာ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေး သဘောတရား တူညီသူများ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု တူညီသူများ တွင်ပင် အယူအဆ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားမှု ရှိသည်။ ဥရောပ သမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများတွင် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ အခြေခံ အခွင့်အရေး ပြဋ္ဌာန်းချက် အပိုဒ် (၂)မှ သေဒဏ်ပေးခြင်းကို တားမြစ် ထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပုံမှန်အားဖြင့် မိသားစု အချင်းချင်း သို့ မျိုးနွယ်စု အချင်းချင်း ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရာ အဆင်မပြေသော အခါတွင် သို့မဟုတ် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းနိုင်မည့် စနစ်တစ်ခု မရှိသည့် အခါတွင် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားတော့သည်။ ထိုသို့သော ဖြေရှင်းမှုမှာ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် ဘာသာရေး အပေါ်တွင် အခြေခံသော တရားစီရင်ရေး စနစ် မရှိသေးခင် အခါက အသုံးပြုကြသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ရာဇဝတ်မှု၊ မြေပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားခြင်းများမှ အစပြု၍ တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိကြသည်။ လက်တွေ့တွင် လက်စားချေ ဖြေရှင်းရန် တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲနှင့် အခြားသူအား အောင်နိုင်ရန် တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲများကို ခွဲခြားရန် ခက်ခဲသည်။
ပိုယာပါရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပိုယာပါရွာ(Poyarpar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။
တက်လျက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်မြတ်ထွတ်၊ ဦး
ဦးအောင်မြတ်ထွတ် (၁၂၄၄ - ၁၃၁၃)
၁၂၇၆ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုဦးတွင် နောက်ပါ သံဃတော် ၅ဝ ကျော်နှင့် ရန်ကုန်မြို့ ပုဇွန်တောင် တောင်လုံးပြန် သုသာန်ဟောင်း၌ 'အရှင်အာဒိစ္စဝံသ ကျောင်းတိုက်' အမည်ဖြင့် စာသင်တိုက်ကို စတင် တည်ထောင်သည်။ ၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ)၊ အင်္ဂလန်တို့သို့ ွ့ွကရောက်၍ ကိုးနှစ်ကျော် ဘာသန္ဈရ သင်ယူသည်။ အင်္ဂလိပ်၊ ဟိန္ဒီ၊ ဗင်္ဂါလီ၊ ရုရှမုခီ၊ အူရဒူ၊ ဂျပန်ဘာသာတို့ကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၊ အီတလီနိုင်ငံများသို့ လှည့်လည်ပြီး ၁၂၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သည်။
ဆရာကြီး ဦးအောင်မြတ်ထွတ်သည် ရဟန်းဘဝမှ စ၍ စာပေ ကျမ်းဂန်များစွာ ပြုစုခဲ့သော ပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ ကျမ်းပေါင်း ၆ဝ ကျော် ရှိကြောင်း သိရသည်။ ။
မော့သော့
မော့သော့
မဟာယာန
သမိုင်းကြောင်းများ
သင်္ဂါယနာ တင်ပြီးနောက် အရှင်အဿဃောသသည် ဗုဒ္ဓစရိယမည်သော ဘုရားကျင့်စဉ် ဖြစ်စဉ်ကျမ်းကို ရေးသား သည်။ ယင်းကျမ်း၌ အဓိကကျင့်စဉ် သုံးမျိုးမှာ (၁) သာဝက ယာန-သာဝကယာဉ်၊ သာဝက ဗောဓိကျင့် စဉ်၊ (၂) ပစ္စေက ဗုဒ္ဓယာန-ပစ္စေက ဗုဒ္ဓယာဉ်၊ ပစ္စေက ဗောဓိကျင့်စဉ်၊ (၃) ဗုဒ္ဓယာန-ဗုဒ္ဓယာဉ်၊ သမာ သမ္ဗာဓိ ကျင့်စဉ်ဟူဥ ၃ မျိုး ဖြစ်သည်။ သာဝကယာနနှင့် သာဝက ဗောဓိ၊ ပစ္စေက ဗုဒ္ဓယာနနှင့် ပစ္စေကဗောဓိ၊ ဗုဒ္ဓယာန နှင့် သမ္မာသမ္ဗောဓိ အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ အကျင့်ကို ယာဉ်ဆိုသည်မှာ လိုရာအရပ်သို့ သွားရောက် နိုင်သော၊ လှည်း၊ ရထားတို့ကို ယာဉ်ခေါ်ဆိုသကဲ့သို့နိဗ္ဗာန်ရောက်နိုင်သော အနိစ္စ-ဒုက္ခ-အနတ္တ၊ လက္ခဏာ ၃ ပါးကို တင်စား၍ ယာဉ်ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် သာဝကအဖြစ်၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓအဖြစ်၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်နိုင် သော အကျင့်ကိုလည်း တင်စား၍ ယာဉ်ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထေရဝါဒဂိုဏ်းကား ပုဂ္ဂိုလ် အယုတ်-အလတ်- အမြတ် ၃ မျိုး၊ အကျင့်လည်း သမ္မာသမ္ဗောဓိအကျင့်၊ ပစ္စေကဗောဓိအကျင့်၊ သာဝကဗောဓိအကျင့် ၃ မျိုးစီရှိရာ မိမိတို့အလိုရှိရာ ကျင့်ကို နိဗ္ဗာန်ရောက်နိုင်သည်ဟု ယူဆသည်။ ထိုသို့ ယူဆသည်ကိုပင် မဟာယာနဂိုဏ်းက သာဝက ဗောဓိအကျင့်နှင့် ပစ္စေက ဗောဓိအကျင့် ပါဝင်နေသဖြင့် တစ်ကိုယ်ကောင်း အကျင့် ဖြစ်သည်။ ယုတ်ညံ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ထေရဝါဒဂိုဏ်းကို နှိပ်၍ ဟီနယာန ဂိုဏ်းဟု အမည် တပ်ကြသည်။ တပ်ကြသော်လည်း အမည်မတွင် မသုံးစွဲကြ။ ယနေ့တိုင်အောင် ထေရဝါဒဂိုဏ်း ဟူ၍သာ သုံးစွဲလျက် ရှိသည်။ သာသနာနှစ် ၂ဝဝ ခန့်မှ ၁၆ဝဝ (ခရစ် ၁ဝ၅၆ ခန့်အထိ)မဟာယာနဂိုဏ်းသည် ကျမ်းစာအမျိုးမျိုး ရေးသား၍ ဝါဒအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲလာကြသည်။ ဂိုဏ်းအမျိုးမျိုးလည်း ကွဲလာကြသည်။ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ ဘုရားထပ်ပို၍ ဘုရားအလောင်းကို အရေးပေးလာကြသည်။ ရုပ်တု အမျိုးမျိုး ထုလုပ်ကိုးကွယ်လာကြသည်။ ဘုရားလောင်းကို ဘုရားအနေ၊ နတ်အနေထားလာကြသည်။ အချုပ်အားဖြင့် ဘုရားကို ကောင်းကင်ဘုံ၌ အမြဲတည်ရှိနေစေပြီးလျှင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ တည်နေသော ဘုရားမှာ လူ့လောက နှင့် တိုက်ရိုက် မဆက် သွယ်နိုင်သဖြင့် လူနှင့် ဘုရားကြား ဆက်သွယ်ပေးမည့်သူ လိုနေရာ ဆက်သွယ်ပေးမည့်သူ အဖြစ် ဘုရားလောင်းကို ထားကြသည်။
နှင်းကျားသစ်
နှင်းကျားသစ် (Snow Leopard) သည် ကြောင်မျိုးရင်းဝင် သားရဲတိရစ္ဆာန်ဖြစ်ပြီး ကြောင်ကြီးမျိုးစု၏ ပန်တယ်ရာ အန်စီယာ (Panthera uncia) မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ နှင်းကျားသစ်အများစုသည် အလယ်အာရှဒေများတွင် နေထိုင် ကျက်စားကြသည်။ နှင်းကျားသစ်ကို ကျားသစ် အဖြစ် ခေါ်ဆိုကြသော်လည်း ကျားသစ်အကောင်အသေးများနှင့် သာ ခပ်ဆင်ဆင်တူပြီး ပါဏဗေဒအရ မျိုးစုတူသော်လည်း မျိုးစိတ် မတူကြချေ။
မဟာယာန
တရုတ်ပြည်
သာသနာနှစ် ၉၄၃ (ခရစ် ၃၉၉) တွင် တရုတ်ရဟန်း အရှင်ဖာဟိယန် တစ်ကြိမ်၊ သာသနာနှစ် ၁၁၇၃ (ခရစ် ၆၂၉) တွင် အရှင် ဟိယင်ဆိုင် တစ်ကြိမ်၊ သာသနာနှစ်စ် ၁၂၁၅ (ခရစ် - ၆၇၁) တွင် ရှင်အိုင်ဆင် တစ်ကြိမ် ၃ ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ သွားကြ၍ ဗုဒ္ဓသာသနာ စာပေများကို သင်ကြား လေ့လာပြီးလျှင် ဂိုဏ်းအမျိုးမျိုးမှ ပိဋကတ်တော်အမျိုးမျိုးကို ဆောင်ယူခဲ့ကြ၍ တရုတ်ဘာသာပြန်ဆိုကြသည်။ တရုတ်ဗုဒ္ဓ သာသနာလည်း တိုင်းရင်းအယူဝါဒများနှင့် ရောထွေးကာ၊ ဂိုဏ်းအမျိုးမျိုးကွဲလျက် အယူဝါဒ အမျိုးမျိုး ဖြစ်လာသည်။
ဘုရားလောင်းမှာလည်း ၅ ပါးပင်ထားသည်။ (၁) ပထမ - အဝလောကိတေသွာရ၊ (၂) ဒုတိယ - တရှိချိ - အမိတာဘာ၏ ဒုတိယ သား၊ (၃) တတိယ - မေတ္တယျ၊ ပုံမှာ ပြုံးရွှင်နေသော လူဝကြီး၊ အဝတ်ကို ဖယ်၍ ဝမ်းပိုက် ပူပြီးကို ဖော်ပြထားသည်။ ယာလက် ပန်းခက်ပန်းပွင့်ကိုင်၍ ဝဲလက် နောင်အခါပေးမည့် ချမ်းသာလက်ဆောင်များ ပါရှိသည့် အိတ်ဝကို ဆုပ်ကိုင်ထားသည်။ (၄) စတုတ္ထ-မဉ္စူသီရိ၊ ပုံမှာ ခြင်္သေ့ပေါ်တွင်စီးသည်။ (၅) ပဉ္စမ - သမန္တဘဒြ၊ ပုံမှာ ဆင်ပေါ်တွင် စီးသည်။
ဂံ့ဂလာချောင်းရွာ၊ တော်တလုပ်
ဂံ့ဂလာချောင်းရွာ၊ တော်တလုပ်
ညစ်ညမ်းခြင်းများ
ညစ်ညမ်းခြင်းပုံစံများ
၇။ အလင်းညစ်ညမ်းခြင်း - အလင်းကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှု၊ အလွန်အကျွံ အလင်းရောင်ပေးခြင်းနှင့် နက္ခတ္တဗေဒနှင့်ဆိုင်သော ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
ညစ်ညမ်းစေသော ပစ္စည်းများ
ညစ်ညမ်းစေသော ပစ္စည်းဆိုသည်မှာ လေ၊ ရေ သို့မဟုတ် မြေကြီးကို ညစ်ညမ်းစေသည့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ညစ်ညမ်းစေသော ပစ္စည်းတစ်ခု၏ ပြင်းထန်မှုကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အချက်သုံးချက်မှာ- ၎င်း၏ ဓာတုဗေဒသဘာဝ၊ ပြင်းအားနှင့် ဆက်လက်တည်ရှိနေခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
လေထုညစ်ညမ်းခြင်း
လေထုညစ်ညမ်းခြင်းသည် သဘာဝနှင့်လူသားတို့ပြုလုပ်သော အရင်းအမြစ်များ နှစ်ခုစလုံးမှ ဖြစ်ပွားသည်။ ယင်းသို့ဖြစ်သည့်တိုင်အောင် လောင်ကျွမ်းခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ဓာတ်သတ္ထုလုပ်ငန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စစ်ပွဲများမှ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် လူတို့ပြုလုပ်သော ညစ်ညမ်းစေသည့်ပစ္စည်းများသည် လေထုညစ်ညမ်းခြင်း ညီမျှခြင်းတွင် ပို၍ပို၍ အရေးပါလာသည်။ မော်တော်ယာဉ်များမှ ထုတ်လွှတ်သော အခိုးအငွေ့များသည် လေထုညစ်ညမ်းခြင်းကို အဓိကဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ရုရှ၊ မက္ကဆီကိုနှင့် ဂျပန်တို့သည် လေထုညစ်ညမ်းခြင်းအတွက် ထုတ်လွှတ်နေသော ကမ္ဘာ့ဦးဆောင်နိုင်ငံများဖြစ်သည်။
နတ်ပင့်ဂါထာ
နတ်ပင့်ဂါထာကို ပရိတ်တရားတော် မရွတ်ဖတ်မီ အချိန်တွင် ရွတ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ပရိတ်တရားတော် ကြားနာရန် နတ်များကို ပင့်ဖိတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
နတ်ပင့်
စက္ကဝါဠေသု = စကြဝဠာပေါင်း တိုက်တစ်သောင်းတို့၌၊
နတ်ပို့
'''ဘာဝနာဘိရတာ ဟောန္တု၊ ဂစ္ဆန္တု ဒေဝတာဂတာ။
မျက်ခုံးမဲတစ်မြီးရှည်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကံကုန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
ကံကုန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
အာရှရွှေကြောင်
တွေ့ရှိရာဒေသ
အာရှရွှေကြောင်ကို အရှေ့တောင်အာရှတစ်လွှားတွင် တွေ့ရှိရပြီး တိဘက်၊ ဘူတန်၊ နီပေါ၊ အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း၊ မလေးရှားနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ စူမတ်တြားကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။
လာအို၌ အနည်းဆုံး မီတာ ၁၁၀၀(ပေ ၃၆၀၀)ရှိ မဲခေါင်လွင်ပြင်တွင် ဝါးများ ပြန်လည်ပေါက်ရောက်(bamboo regrowth)နေသော၊ တပင်နှင့် တပင်ပွတ်တိုက်(scrub)နေသော အဆင့်နိမ့်သည့် သစ်တောများ၌ နေထိုင်သည်။ စူမတ်တြားနှင့် လာအိုမြောက်ပိုင်းက နမ်အဲ့ဖိုလိုအီအမျိုးသားအကာအကွယ်ပေးဒေသ(Nam Et-Phou Louey National Protected Area)တို့၏ စစ်တမ်းများက ယခင်ယုံထားသည်ထက် အရေအတွက် ပိုများကြောင်းနှင့် မကြာခဏတွေ့ရသော(sympatric) အိမ်ကြောင်များထက် ပိုအတွေ့ရများကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ မြန်မာ့မြောက်ပိုင်း၊ ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယအနောက်ပိုင်း အရုနချယ် ပရာဒက်(Arunachal Pradesh)တို့မှ ရသော စစ်တမ်းများအရမူ တကောင်ချင်းအလိုက် ဦးရေနည်းပါးလှကြောင်း တွေ့ရသည်။
ကျက်စားပုံနှင့် သားပေါက်ခြင်း
လိုအပ်ပါက သစ်ပင်တက်နိုင်သည်။ ငှက်၊ ယုန်၊ ကိုက်ဝါးတတ်သော ကြွက်မျိုး၊ တွားသွားမျိုးနှင့် ဆတ်၊ ချေတို့ကဲ့သို့သော ခွာပါအကောင်ငယ်မျိုးတို့ကို အမဲလိုက်သည်။ အိမ်မွေးကျွဲပေါက်ကဲ့သို့သော မိမိထက်ကြီးသည့် သားကောင်ကိုလည်း ဖမ်းဆီးနိုင်သည်။ ဆစ်ကင်းတောင်တန်းများတွင် ရွှေကြောင်သည် ဂိုရယ်ဆိုသော သမင်နှင့်တူသော အကောင်တမျိုးကိုပင် သားကောင်အဖြစ် ဖမ်းဆီးသည်ဟု ဆိုကြသေးသည်။
ဝမ်ဟေ့ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲပီခီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်း
လူမျိုးရေး နှင့် လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ခွဲခြားခြင်း
၂၀၀၄ တွင် နယူးဇီလန် ရှိ လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၅% ခန့် မှာ Māori (မာအိုရီ) တို့ ဖြစ်သော်လည်း အကျဉ်းသား များ၏ ၄၉.၅% လည်းဖြစ်သည်။ မာအိုရီတို့မှာ မာအိုရီမဟုတ်သူတို့ အကျဉ်းထောင်ဝင်နှုန်း၏ ၈ ဆ ရှိနေသည်။ အင်္ဂလန် ၏ အကျဉ်းထောင်များရှိ လေးပုံတစ်ပုံသောသူတို့မှာ လူမျိုးကွဲအနည်းစုတို့မှ ဖြစ်သည်။ သာတူညီမျှမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် မှ အင်္ဂလန် နှင့် ဝေလနယ်တို့ရှိ လူဦးရေ၏ လူဖြူတစ်ယောက်လျှင် လူမည်း ငါးယောက်နှုန်း မှာ အကျဉ်းကျခံနေရကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပညာရှင်များ နှင့် နိုင်ငံရေးသမားများမှ ဆိုသည်မှာ လူမည်းများအား အလွန်အကျွံ ကိုယ်စားပြုထားခြင်းမှာ ရာဇဝတ်တရားရေးစီရင်မှုစနစ်ရှိ နှစ်ကာလများစွာရှိခဲ့သော လူမျိုးရေးအစွဲ၏ ရလဒ်ဖြစ်သည် ဟူ၏။
ဖူးလောင်းရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဖူးလောင်းရွာ (Hpulawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၃၄ ဦး၊ မ ၈၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒြပ်မဲ့စက်
ဒြပ်မဲ့စက်（Virtual Machine,VM）ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာတစ်ခု၏ ပံ့ပိုးပေးနေမှုများကို တုယောင်ပြုလုပ်ပေးနိုင်သော ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် Framework များကို ဆိုလိုသည်။ တဖန် တုယောင်ပြီး ပြုလုပ်ပေးထားသော ကွန်ပျူတာကို ဒြပ်မဲ့ကွန်ပျူတာ သို့မဟုတ် ဒြပ်မဲ့စက်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ဒြပ်မဲ့စက်ကိုအသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် ကွန်ပျူတာတစ်လုံးမှ ကွန်ပျူတာအမျိုးမျိုးနှင့်၊ OS အမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ အခြားသော အာခီတက်ချာသုံး ဆော့ဖ်ဝဲများကိုလည်း အသုံးပြုစေနိုင်သည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
ရာသီဥတု
တောင်တန်းဒေသများရှိရာ အနောက်မြောက်ဘက်ဒေသများနှင့် ကျန်မြေပြန့်လွင်ပြင်ဒေသများမှာ ကွဲပြားခြားနားသည့် ရာသီဥတုများရှိကြသည်။
ပတ်ကွိုင် နှင့် နာဂတောင်တန်းများ၏ အပူချိန်မှာ ရေခဲမှတ်ထိ ရှိတတ်သည်။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အနိမ့်ဆုံး ၄၀ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် ထိရှိတတ်ပြီး အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည့် မုံရွာမြို့၏ အပူဆုံးအချိန်များတွင် ၁၁၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်ထိ ရှိတတ်သည်။ အအေးပိုင်းဒေသများ၏ အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၅၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်သာဖြစ်သည်။
အခြား မြို့ရွာများ
• ဘုတလင်
• ဟုမ္မလင်း
• ကောလင်း
• မလည်
• မင်းကင်း
လှပိုးခေါင်ရွာ၊ လှပိုးခေါင်
လှပိုးခေါင်ရွာ၊ လှပိုးခေါင်
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အခြား မြို့ရွာများ
• စစ်တောင်း
ယိုအာကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အခြား မြို့ရွာများ
• ခမ်းပါတ်
• ဆင်ငယ်
တွင်းထွက်များ
ရွှေ(ကျောက်ပုထိုးဒေသ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးရွှေထွက်ရာဒေသ)၊ ကျောက်စိမ်း(ခန္တီးမြို့) ရေနံ(ပန်းသာ၊ အင်းတော်ဒေသ) ကျောက်မီးသွေး(ကလေး၊ ကလေးဝ၊ မော်လိုက်တစ်ကြော) မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျောက်မီးသွေးအရည်အသွေး အကောင်းဆုံးနှင့် အများဆုံးထွက်ရှိသည့် တိုင်းဒေသကြီး ဖြစ်သည်။
ထရီးနီးကန်
ထရီးနီးကန် သည် ချဒ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်း Mayo-Kebbi Ouest ဒေသတွင် တည်ရှိသည့် ကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် အတိုင်းအတာအားဖြင့် ၆ x ၂ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ဤကန်အတွင်းသို့ Mayo Kébbi မြစ်မှ မြစ်ရေသည် စီးဝင်သည်။
ညောင်ကုန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာန
သမိုင်း​ကြောင်း
၂၀၁၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ( ၁၅ )ရက်တွင်   လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနနှင့် ရေအရင်းအမြစ်အသုံးချရေးဦးစီးဌာန၊ ဌာန (၂) ခုတို့ကို ပူးပေါင်း၍ ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာန အဖြစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ထို့နောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ( ၁ )ရက်နေ့ မှစတင်၍ ယခင် လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေး နှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအား သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ မွေးမြူရေး၊ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းလျက် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဝန်ကြီးရုံး(၃)ရုံးအားဝန်ကြီးရုံး(၁)ရုံးအဖြစ် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းပြီး ဝန်ကြီးရုံးအောက်တွင် ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာန အပါအဝင်ဌာန(၁၂) ခု ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ကြိုးကြာကွင်း
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ကြိုးကြာကွင်း
စက်ရုပ်
ရိုဘော့
စက်ရုပ်ဟု သိထားကြသည့် Robot စကားလုံးကို ၁၉၂ဝ-ပြည့်နှစ်က ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားလူမျိုး စာရေးဆရာ Karel Capek, R.U.R သည် သူရေးသားသည့် Rossum’s Universal Robots ပြဇာတ်ဇာတ်လမ်းတွင်စတင် သုံးနှုန်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ''Robota' ဆိုသော စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာ၍ ချက်ဘာသာစကားအရ အလုပ်ကို ငြီးငွေ့ဖွယ် တကုပ်ကုပ် လုပ်နေရသူ (သို့မဟုတ်) မြေကျွန်တစ်ဦး၏ အလုပ်များ ဖြစ်ပြီး စလိုဗက်ခ်ဘာသာစကားအရ အလုပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဇာတ်လမ်းသည် စိတ်ကူးယဉ် သိပ္ပံဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ရိုဘော့သည် ခေတ်သစ် စကားအရ အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်နိုင်သော စက်ရုပ် ဖြစ်သည်။
သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ်
ဥပဇ္ဈာယ်ယူထားသော တပည့်ကို သဒ္ဓိဝိဟာရိက အတူနေ တပည့်ဟု ခေါ်သည်။ (သဒ္ဓိ=အတူ+ဝိဟာရိက=နေလေ့ရှိသူ) ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ အပေါ်၌ တပည့်ကသာ ဝတ်ပြုရသည် မဟုတ်သေး၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ကလည်း သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်များ အပေါ်၌ ပြုရသေးသည်။ ထိုသို့ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်၌ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ပြုအပ်သော ဝတ်ဖြစ်သောကြောင့် သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ်ဟု ဆိုရသည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်
ဒီဂျီတယ်စံနစ်သို့ ပြောင်းခြင်း
ကြိုး-တီဗွီ ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် အိမ်များမှာ အနလော့ဖြင့် ထုတ်လွှင့်မှုများကို ၂၀၀၈ ဖေဘဝါရီလအထိ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ကြိုး-တီဗွီ အသုံးပြုသူများ အားလုံး ဒီဂျီတယ်စံနစ် လက်ခံသည့် စက်များလိုအပ်လာပြီး၊ ဒီဂျီတယ်စံနစ်လက်ခံသည့် ရုပ်မြင်သံကြားစက် အသစ်များတွင် မလိုအပ်တော့ပေ။ နိုင်ငံခြားမှ ထုတ်လွှင့်သည့် လိုင်းများမှာ အနေလော့ဖြင့် ဖေဘဝါရီလ နှင့် မတ်လအထိ ဆက်လက်ထုတ်လွှင့်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
ဝမ်လုံရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေ့ပြေးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ရှေ့ပြေးရွာ (Sheypyay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ သမင်သတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၇၆ ဖြစ်သည်။
နတ်ကုန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
နတ်ကုန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
သမင်သတ်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်တိုင်
ပန်တိုင်
မင်းတန်းရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုးလွင်၊ ဦး
နာယကကြီး ဦးစိုးလွင်၏ တော်လှန်ရေး ဖြတ်သန်းမှု အကျဉ်း
∆ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဗိုလ်အဆင့် ခွဲမှူး တာဝန်ဖြင့် တော်ခို (တော်လှန်ရေး နယ်မြေ ရောက်ရှိ)။
∆ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ (ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ) အရံ ဗဟိုကော်မတီဝင်၊ တနင်္သာရီ စစ်ဒေသ ကော်မတီဝင်။
ရဲဘော် စိုးလွင်နှင့် တော်လှန်ရေးသမား တယောက်၏ ဘဝ
ကျနော်တို့အနေနဲ့ လက်နက်ဆိုလို့ အပ်တချောင်း မရှိတဲ့ ကျောင်းသားအရွယ် လူမမယ်တွေ အပေါ် အခုလို ရက်ရက်စက်စက် လုပ်ရက်လေခြင်း ဆိုတဲ့ စိတ်ထဲမှာ နာကြည်းချက် ခံစားချက် အပြည့်နဲ့ အသည်းထဲမှာ စွဲမြဲနေတာ ယခုထက်တိုင် ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ အချိန်တုန်းက ကျနော်တို့ ဗမာပြည်ဟာ အိန္ဒိယပြည်ရဲ့ အရှိန်ဩဇာဟာ လွှမ်းခြုံ သက်ရောက်မှု ရှိနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မဟတ္တမ ဂန္ဒီကြီး၊ ပန်ဒစ်ဂျဟာဝါလာ နေရူးတို့ကို စံနမူနာ ယူစရာ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း အင်္ဂလန်ကို လွတ်လပ်ရေး တောင်းဆိုဖို့ သွားရာမှာ အိန္ဒိယကို ကြိုတင်သွားပြီး မစ္စတာ နေရူးနဲ့ တွေ့ဆုံကြောင်း သိရပါတယ်။ မစ္စတာ နေရူးဟာ ပညာတတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့လဲ နိုင်ငံရေး လုပ်မယ်ဆိုရင် ခေတ်ပညာတတ်ဖို့ လိုတယ်လို့ ခံယူချက် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ဟိုတုန်းက စိတ်ကူးခဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ မှားတယ် မှန်တယ် ဆိုတာ တခု ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်ကတော့ ခုထိ မမှားဘူးလို့ပဲ ထင်ထားပါတယ်။ ကိုအောင်ဆန်း တက္ကသိုလ်မှာ စာကြိုးစားပုံ အထူးသဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာ ကြိုးစား လေ့လာပုံတွေ ဗိုလ်ချုပ်အကြောင်း ရေးကြတဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ထဲမှာ တွေ့ရဖူးပါတယ်။
ဒါကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဂျပန် ဆန့်ကျင်ရေး အတွက် ဗိုလ်ချုပ်တပ်နဲ့ ပါတီ နားလည်မှု ရထားပြီးပြီဟု ယူဆ မိပါတယ်။
ဗိုလ်အေးဖေ၊ ဗိုလ်ဘုန်းကျော်၊ ဗိုလ်အောင်ဖေ စသူတို့နဲ့အတူ တိုင်း (၇) မှ ရဲဘော်ဟောင်းများ၊ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ နိုင်ငံရေးသင်တန်း တက်ကြပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ ပါတီက ဘရောက်ဒါ ဝါဒ ဝင်ပြီး တပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာမှ စိတ်မဝင်စား ကြပါ လက်နက်ကိုင် တိုက်ရေးထက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ကူးပြောင်းရေး ဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ ကျနော်တို့ကို ဘားမားရိုင်ဖယ် စစ်တပ်ထဲ မဝင်ခိုင်းဘဲ အပြင်မှာ ပါတီ စည်းရုံးရေး တာဝန်ယူဖို့ ခေါ်နေပါတယ်။ (အထူးသဖြင့် ပဲခူး ကိုကြီးမြင့်) ကျနော်တို့ လူငယ်တွေကလဲ လွတ်လပ်ရေး အတွက် ဆက်တိုက်ရ လိမ့်ဦးမယ်လို့ ခံယူ ထားကြပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ကိုယ်တိုင် ကျနော်တို့ထံ လာပြီး ဘားမားရိုင်ဖယ် စစ်တပ်ထဲ ဝင်ကြဖို့ တယောက်ဝင်ရင် ရိုင်ဖယ် တလက်ရမယ်၊ ဂျပန်တပ်နဲ့ အင်္ဂလိပ်တပ် ကွာခြားပုံ၊ အင်္ဂလိပ်တပ်ရဲ့ ဒီမိုကရေစီ ကျင့်သုံးပုံ၊ တိုင်းပြည် ပြန်လည် ထူထောင်ရေးမှာ ဝင်ရောက် ကူညီဖို့ စသည်ဖြင့် လာရောက် ဟောပြော တိုက်တွန်းတဲ့ အတွက် ကျနော်တို့ လူငယ်တွေ ပိုအားရှိ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ပြီး တပ်ထဲဝင်ဖို့ အားလုံး သဘောတူ ဆုံးဖြတ် လိုက်ကြပါတယ်။
နောက် ကျနော်တို့တပ် ရန်ကုန်ကို ပြောင်းရွေ့ ရပြန်တယ်။ ရန်ကုန်ကို ရောက်တဲ့ အချိန်မှာ ကံဆိုးချင်တော့ ဗိုလ်ချုပ်တို့ လုပ်ကြံခံရကြောင်း သတင်းဆိုးကြီးကို ကြားရပြန်တယ်။ တပ်ဟာ လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်တို့ အလောင်းကို ဂျူဗလီဟောမှာ ဘယ်သူမှ သွားရောက် အလေးပြုခွင့် မပေးပါ။ နောက်ဆုံး ဘယ်သူ့ အမိန့်မှ မယူဘဲ တပ်ခွဲလိုက် ချီပြီး အလေးသွား ပြုကြပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ် ဈာပနကိုလဲ ကျနော်တို့ လုက်ပို့ ခဲ့ကြပါတယ်။
ကျနော်တို့ တောခိုပြီးမှ သိရတာက ပဲခူး ခရိုင်၊ ကျောက်ကြီး၊ ပေါက်တောရွာရောက် ဗဟိုကော်မတီ အစည်းအဝေး ထိုင်တဲ့ အခါကျမှ လက်နက် စွဲကိုင်ပြီး တိုက်သင့် မတိုက်သင့် စဉ်းစားကြကြောင်း၊ မစ္စတာ ဂိုရှယ် ခေါ် ရဲဘော် ဘတင်က လောလောဆယ် မတိုက်ဘဲ သပိတ်စုံမှ သူပုန်ထ ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တင်တဲ့အတွက် ဗဟိုက ရဲဘော် ဘတင်ကို အပြစ်တင် အရေးယူ လိုက်ကြောင်း နောက်မှ သိရပါတယ်။
ကျနော်တို့ တပ်တွင်း အခြေအနေ မကောင်းပါ။ ရဲဘော်တွေကို ထိန်းမနိုင်ပါ။ ကျနော်တို့ စစ်ရေးအရ ဦးစီး ကွပ်ကဲသူကတော့ ကချင် လူမျိုး ကာနယ် လဇုန်တန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။
ပါတီ ဗဟိုမှာ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ 'ဖြုတ် ထုတ် သတ်' ပေါ်လစီ ကျင့်သုံးခဲ့သလို ကျနော်တို့ တနင်္သာရီတိုင်းမှာလဲ အလားတူ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျနော်တို့က ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေးသမား ၅၅ သမား (၁၉၅၅ ခုနှစ်က ဗဟို ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေး ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ခေါ်တာ ဖြစ်ပါတယ်) ဟု သတ်မှတ်ပြီး ပါတီတွင်း မိမိကိုယ်မိမိ ဝေဖန်ရေး ပေးပြီး လုပ်ရပါတယ်။ တကယ်တော့ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေးသမား ဆိုတာ လမ်းစဉ် ချမှတ်သူများသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့က အဲဒီလမ်းစဉ်ကို အကောင်အထည် ဖော်သူတွေ ဖြစ်တဲ့ အတွက် သမားမဟုတ်ဘဲ အများသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ Target ပစ်ကွင်း ပေးခံရသော သူများကတော့ တိုင်းတခုလုံး အနေနဲ့ ပြောရရင် ထားဝယ်မှာ ရဲဘော် စောနဲ့ ရဲဘော် အေးလှဖြစ်ပြီး ကျနော်တို့ မြိတ်မှာ ရဲဘော် သန်းဖေ၊ ရဲဘော် အောင်ကြီးနှင့် ကျနော် ဖြစ်ပါတယ်။ ကံကောင်းလို့ ရဲဘော် ဌေးတို့လို အသတ်မခံရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ တာဝန်တွေ၊ အာဏာတွေ ရုပ်သိမ်းပြီး ထားဝယ် ခရိုင်ကို နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသမား (ရိုးရိုးရဲဘော် မဟုတ်ပါ) အပြစ်ဒဏ်နဲ့ ဒဏ်ပေး ခံရပါတယ်။ နောင်အချိန် ကာလတခုမှာ ဒီလမ်းစဉ် မှားကြောင်း ဆိုပြီး ကျနော်တို့ မြိတ်ခရိုင်ကို ပြန်လာပြီး တာဝန် ပြန်ယူရပါတယ်။
ကျနော်တို့ဟာ ကေဒါကောင်း မျိုးညွန့်ကောင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ မှားခဲ့တာတွေ နောက်လူငယ် မျိုးညွန့်တွေက သင်ခန်းစာ ယူကြဖို့ ရှောင်ကျဉ် တတ်ကြဖို့ လိုပါတယ်။ အတု ယူစရာ ဆိုတာကတော့ ကျနော်တို့ အဖိုးကြီးတွေရဲ့ သူမတူတဲ့ ဇွဲလုံ့လ ဝိရိယ၊ အနိုင်မခံ အရှုံးမပေးတဲ့ မာန်မာနနဲ့ သတ္တိနဲ့ ကျနော်တို့ တော်လှန်ရေးသမား တယောက် ပီသနိုင်ရေး အတွက် ကျနော်တို့ ကိုယ်ကျင့်တရား စောင့်ထိန်းလာခဲ့တာတွေ လူထုကို အလုပ်အကွေ္ဆး ပြုမယ်၊ လူထု ဆန့်ကျင်ရေးတွေ မဖြစ်အောင် ဂရုစိုက် ထိန်းသိမ်းပြီး လူထုနဲ့ ထပ်တူ၊ ခံစားရလဲ အတူ ခံရလဲ အတူ ဆိုတာမျိုး စိတ်ဓာတ်မျိုးပဲ ဖြစ်စေလိုပါတယ်။
ဒါမှ အစိုးရနဲ့ ပြည်သူ ကြည်ဖြူပြီး အစိုးရရော၊ အတိုက်အခံရော ပြည်သူပါ လက်တွဲပြီး တိုင်းပြည် အကျိုးအတွက် တက်တက်ွ့ွကွ့ွက အုံးအုံးွ့ွကက်ွ့ွကက် လုပ်ကိုင်ကြတဲ့ လွတ်လပ်ပြီး စိတ်သာယာ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လို့ ကောင်းတဲ့ မြန်မာပြည်သစ်ကြီး ပေါ်ထွန်း လာစေချင်တယ်။
မေး ။ မြန်မာပြည် နိုင်ငံရေးဟာ ဂိုဏ်းဂဏ ဝါဒစွဲ အလွန် ပြင်းထန်ပြီး အကွဲအပြဲ အလွန် များပါတယ်။ အချို့ လေ့လာသူများက ဂိုဏ်းဂဏ ဝါဒ နိုင်ငံရေးလို့ သမုတ် ကြပါတယ်။ သုံးသပ် ပေးစေလိုပါတယ်။
ညီညွတ်ရေးဟာ အွ့ွကင်းမဲ့ ညီညွတ်ရေး လုပ်လို့ မရပါ။ ယာယီသာ ရနိုင်ပါမယ်။ တကယ် စစ်မှန်တဲ့ သိပ်သည်း ကျစ်လျစ်ခိုင်မာတဲ့ ညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်လိုပါက တိုက်ပွဲ (အခြေအတင် ငြင်းခုံခြင်း) စကားစစ်ထိုးခြင်း၊ အပြုသဘော ဆောင်ဖို့ လိုခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်ကြရပါမယ်။ "ညီညွတ်ရေး - တိုက်ပွဲ - ညီညွတ်ရေး" ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ညီညွတ်ချင်တဲ့စိတ်၊ လက်တွဲလိုတဲ့စိတ်၊ ပူးပေါင်းချင်တဲ့စိတ်နဲ့ တိုက်ပွဲဆင်ပြီး ညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက် ရပါမယ်။ သခင်စိုးမူက "တူရင်တွဲ မတူရင်ခွဲ" ဆိုတဲ့ မူဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့လုံးဝ လက်မခံနိုင်ပါ။ ဂိုဏ်းဂဏကို ဂိုဏ်းဂဏနဲ့ ပြန်တိုက်လို့ မရပါ။ တိုက်ပွဲ ဆင်ရာမှာလဲ နည်းနာ ရှိပါတယ်။ (၁) အကျိုးသင့် အကြောင်းသင့် ဖြစ်ရမယ်၊ (၂) အကျိုးအမြတ် ရှိရမယ်၊ (၃) အကန့်အသတ် ရှိရမယ်။ ညီညွတ်ရေးသည် ယာယီ တိုက်ပွဲသည် ထာဝရ ဆိုတာလဲ ရှိပါတယ်။ အခြေအနေတွေ အမြဲ ပြောင်းလဲ နေပါတယ်။ အခု ဒီလိုဖြစ် တော်တော်ကြာ ဟိုလိုဖြစ် ပြောင်းလွဲ သွားပါတယ်။ အဲဒီလို ပြောင်းလွဲသွားတဲ့ အခါ တခါ ထပ်ညှိနှိုင်းရ ပါဦးမယ်။
မေး ။ ။ RBA ကာလက နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှု၊ နိုင်ငံရေး ရည်ရွယ်ချက်။
မေး ။ ။ နဝတ စစ်အုပ်စုက တပ်မတော် သမိုင်းမှာ "တပ်မတော်ဟာ မကွဲမပြဲ တစည်းတလုံးတည်း တည်ရှိတဲ့ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတရပ်" ဟုတ် မဟုတ် သုံးသပ် ပေးစေလိုပါတယ်။
တပ်တွင်း တကယ ်စည်းလုံး ညီညွတ်မှုဟာ မရှိပါ။ ပြိုကွဲ ပျက်စီး နေပါပြီ။ သိပ်မကြာမီ ဘုံးဘုံးလဲ ပြိုကျဖို့ အချိန်ရောက်တော့မှာ သေချာလှပါတယ်။