cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လောင်းကစားခြင်း
မျက်မှောက်ခေတ်လမ်းကြောင်း
၂၁ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက လောင်းကစားမှုများတွင် နည်းပညာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရသည်။ လောင်းကစားပွဲ များသည် အင်တာနက်ဆိုသည့် ဝေါ ဟာရ၏ စိန်ခေါ်မှုကိုလည်း ခံလိုက် ကြရသည်။ အင်တာနက်လောင်းကစား မှုများသည် အကြီးအကျယ်ထွန်းကား လာခဲ့သည်။ အင်တာနက်ထဲဝင်ကာ မိမိစိတ်ကြိုက် လောင်းကစားပွဲများကို ဆင်နွှဲနိုင်ခြင်းကို ကာစီနိုဝိုင်းများသို့ သွားရခြင်းထက် လူတွေက ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။ အားကစားမှ သည် ဖဲဝိုင်းအဆုံး အင်တာနက်ကို ကြိုက်လာရခြင်းသည် အင်တာနက်က ပြည်တွင်းကိုသာမက ပြည်ပနိုင်ငံများ အထိခြေဆန့်ပြီး ကျယ်ပြန့်စွာ လောင်း ကစားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အွန်လိုင်းတွင်ဝင်ပြီး မိမိစိတ်ကြိုက် လောင်းကစားရခြင်းသည် ရရှိလာသည့် အကျိုးအမြတ်ကို အစိုးရထံ အခွန် ဆောင်ရန် မလိုသောကြောင့်လည်း လူတိုင်း စိတ်ဝင်စားစရာဖြစ်လာရခြင်း ဖြစ်သည်။ အွန်လိုင်းဂိမ်းကို မည်သို့မည်ပုံ တားဆီးနှိမ်နင်းမည်ဆိုစေ လက်ရှိ အနေအထားတွင် ထိရောက်စွာ လုပ် ဆောင်နှိမ်နင်းမှု မပြုနိုင်သေးပေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တစ်နှစ်တည်းတွင် ကမ္ဘာ တစ်ဝန်း အွန်လိုင်း လောင်းကစားမှု သည် ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံရှိကြောင်း သိရသည်။ အနာဂတ်တွင် ပိုမိုလွတ် လပ်သော အွန်လိုင်းလောင်းကစား သည် ပိုမိုတိုးတက်ကြီးထွားလာစရာ အကြောင်းရှိပေသည်။
ငှက်မင်းသားထိပ်ပြောင်
ငှက်မင်းသားထိပ်ပြောင် (Pericrocotus cantonensis) သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် သားပေါက်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဆောင်းခိုတတ်သည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
အောင်သာယာရွာ၊ နဂါးတွင်း
အောင်သာယာရွာ (Aungtharyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ နဂါးတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၅၀၄ ဖြစ်သည်။  ယခင်အမည်မှာ မျက်ဆန်ကြင်း ဖြစ်သည်။
စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှု
တိုက်ခိုက်မှုများ
ထိုသို့သော တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ တဝှမ်းလုံးရှိ သတင်းဌာနများနှင့် လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး ဌာနများတွင် အကြီးအကျယ် အရှုပ်အထွေး ဖြစ်စေခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာမှ လေကြောင်းလိုင်းများ အမေရိကန် မြေပေါ်သို့ ဆင်းသက်မှုကို ၃ ရက်ကြာမျှ ပိတ်ပင်တားဆီး ထားခဲ့သည်။ အချို့ ပျံသန်းလက်စ လေယာဉ်များမှာ လမ်းတဝက်မှ ပြန်လှည့်စေခဲ့ပြီး အချို့ကို ကနေဒါနှင့် မက္ကဆီကိုရှိ လေဆိပ်များသို့ ဆင်းသက်စေခဲ့သည်။ ထို သတင်းမှား များထဲမှ ထင်ရှားသော သတင်းတစ်ခုမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန အဆောက်အဦးတွင် ကား ဗုံးတစ်လုံး ပေါက်ကွဲခဲ့သည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ပင်တဂွန် လေယာဉ်ပျံပျက်ကျကြောင်း သတင်းကြေညာအပြီးတွင် နေရှင်နယ် မောလ်တွင် မီးလောင်သည်ဟု အချို့ သတင်းဌာနတို့က သတင်းမှား ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပြန်သည်။ အေပီသတင်းဌာန၏ သတင်းတွင်လည်း ဒယ်လ်တာ လေကြောင်းလိုင်း၏ လေကြောင်းခရီးစဉ်အမှတ် ၁၉၈၉ ပြန်ပေးဆွဲခံရကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုသတင်းမှာလည်း သတင်းမှားပင် ဖြစ်သည်။ ထိုလေယာဉ်မှာ ပြန်ပေးဆွဲခံရသည်ဟု ထင်မြင်ခံကြသော်လည်း လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး သမားများ နှင့် အဆက်အသွယ် ရခဲ့ပြီး အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် ကလိဗ်လန်း တွင် ဘေးကင်းစွာ ဆင်းသက်နိုင်ခဲ့သည်။
ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ
ပထမ တာဝါ ပြိုကျပြီးချိန်တွင် နယူးယောက် မီးသတ်ဌာနမှ ကွပ်ကဲရေး အရာရှိများက အဆောက်အဦး အတွင်းမှ ထွက်ခွာရန် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ရေဒီယို ထပ်ဆင့် ထုတ်လွှင့်စနစ်များ ချို့ယွင်းပြီး ကောင်းစွာ အလုပ်မလုပ်သောကြောင့် မီးသတ်သမား အများအပြားမှာ ထွက်ခွာရန် အမိန့်ကို မကြားခဲ့ပေ။ 9-1-1 အရေးပေါ်နံပါတ်မှလည်း ခေါ်ဆိုသူများ ထံမှာ အချက်အလက်များကို အခင်းဖြစ်ပွားရာ နေရာတွင် ရှိနေသော ကွပ်ကဲရေး အရာရှိများထံသို့ ထပ်ဆင့် ပေးပို့နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ တိုက်ခိုက်မှု အပြီး နာရီပိုင်းအတွင်းမှာပင် ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို အင်တိုက်အားတိုက် စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လပေါင်းများစွာ ၂၄ နာရီ ပတ်လုံး စစ်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် ဝေါလ်ထရိတ်စင်တာ နေရာကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် မေလ အကုန်တွင် ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ဂျနီဖာတင်လေး
(ဒေါ်)ဂျနီဖာတင်လေးသည် မြန်မာ့အားကစားသမားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ကာ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက် အအောင်မြင်ဆုံး အားကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးအခြေအနေအရ အားကစားလောကတွင် ပံ့ပိုးမှုနည်းပါးနေချိန်တွင် ရွှေတံဆိပ်ဆုပေါင်းများစွာ ရယူနိုင်ခဲ့သော အားကစားသမားကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ နှစ်၂၀ကျော်အတွင်း နိုင်ငံအတွက် ရွှေတံဆိပ် ၁၇ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၃ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် ၁ခုရယူပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ဘော်လီဘော
ဂျနီဖာတင်လေးသည် ဘော်လီဘောကို စတင်ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၆၄-၁၉၆၅ခုနှစ်များတွင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ပွဲများတွင် ဧရာဝတီတိုင်းလက်ရွေးစင်အသင်းနှင့်အတူ ကစားခဲ့ပြီး ၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် အကောင်းဆုံးရိုက်အားဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူ၏အသင်းသည်လည်း တံခွန်စိုက်နှင့်ဒိုင်းရရှိခဲ့သည်။၁၉၆၉ ရန်ကုန်ပွဲတော်တွင် သံလုံးပစ်အားကစားနှင့် ဘော်လီဘောအားကစားနည်း၂ခုတို့တွင် ရွှေတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့သည်။
ပြေးခုန်ပစ်
၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ရောက်ရှိပြီး သံလုံးစပစ်ခဲ့သည်။ မှတ်တမ်းများကောင်း၍ လေ့ကျင့်ပေးရန် ခေါ်ထားလိုက်ကြသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ၁၉၆၅ ကွာလာလမ်ပူပွဲတော်သို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ဆုတံဆိပ်မရခဲ့ပေ။ ၁၉၇၃ စင်ကာပူပွဲတော်တွင် သံပြားစပစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ခုနှစ် ရန်ကုန်ရောက်စဉ်က စစ်တမ်းလာလုပ်သောဂျာမန်နည်းပြဆရာများနှင့် ၁၆နှစ်တိုင်အောင် လေ့ကျင့်ခဲ့ရသည်။ ဆရာများက လေ့ကျင့်ခန်းကို ပြင်းထန်စွာလုပ်ခိုင်းခဲ့ပြီး တစ်နေ့လျှင် သံလုံး၁၅၀ခန့် ပစ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ်မှ ၁၉၈၃ခုနစ်အထိ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၆ခုတွင် သံလုံးပစ်နှင့် သံပြားပစ်မှ ရွှေတံဆိပ်တစ်ခုစီ ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့သည်။ အသက်အရွယ်အရ ၁၉၈၅ဘန်ကောက်ပွဲတော်တွင်မူ ငွေတစ်ခုစီသာ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
မဟာစေတီ
သမိုင်းကြောင်း
၉၂၂၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့တွင် ထီးတော်တင်ပွဲကျင်းပသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်ဆောင်းသည့် မင်းဆောင်း မကိုဋ်တော်ကို လည်းလှုသည်။ စေတီတော်ကြီးအရှေ့တွင် ဥယျာဉ်တော်ကြီးဆောက်ကာ တာဝတိန်သာ ဟုအမည်ပေးသည်။ ရွှေနန်းတော်ကိုလည်းဖျက်ကာ မဟာစေတီတွင် ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး ၄ ကျောင်းနှင့်တကွ ကျောင်းရံ ၁၀၀ ကိုလည်းလှုသည်။ ရွှေကျောင်းကြီး ၄ ကျောင်းတွင် ၅၅၀ ဇာတ်နိပါတ်များကို ရှေးဆွဲပူဇော်စေသည်။ မဟာစေတီ တံတိုင်းအတွင်း သုဓမ္မာဇရပ်များဆောက်ကာ ရွှေချရန် ရွှေချိန် ၅၃ ပိဿာ၊ ၅ကျပ်နှင့် တစ်မတ်သား တိတိ လှုသည်။ စေတီတော် တည်စဉ်က စံမြန်းသည့် ပြာသာဒ် သုံးဆောင်ကိုလည်း ဖျက်ကာ ကျောင်းဆောက်လှူသည်။
စေတီတော်ဉာဏ်တော်အမြင့်သည် (၃၃၃)ပေ ဖြစ်ပြီး လုံးပတ်တော်မှာ အဝန်းပေ(၁၅၀၀) ဖြစ်သည်။ စေတီရံများအဆူ(၆၀) ဖြစ်ပြီး ဌာပနာတော်များမှာ-                    # သီဟိုဠ်ဘုရင်ဆက်သသော ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်များ
စစ်ကိုင်းတွင် (၈၆၃)ခု အင်း၀ရွှေနန်းကျော့ရှင် နရပတိ တည်တော်မူပြီး (၈၇၀)ပြည့်နှစ်တွင် ရွှေထီးတော်တင်လှူးခဲ့ပြီး ကျောက်စာလည်းစိုက်ထူခဲ့သည်။ ဉာဏ်တော်သံတောင် (၁၃၀) ရှိ၍ မင်းရဲရန္တမိတ်လက်ထက်က တံတိုင်းကာရံ၍ ပစ္စယာမ်သုံးဆင့်သာ ပြီးခဲ့သည်။ ဇင်းမယ်တွင် ပျက်စီးနေသော မဟာစေတီကို ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသွားရောက်ပြီး (၉၃၅)ခု၊ နတ်တော်လတွင် အသစ်တဖန်ထပ်မံတည်ဆောက်ပြုပြင်ခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ဘုရားဒါယကာ သာသနာပြုမင်းအဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့သော ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်း၊ သာသနာနှစ်(၃၇၂)ခုနှစ်တွင် ဉာဏ်တော် သံတောင်(၁၈၀)မှီတည် ထောင် ခဲ့သည်။ အလွန်ရှေးကျပြီး သာသနာနောက်ပိုင်းခေတ်ဓာတုပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမည့်အချိန်တွင် သီရိလင်္ကာရှိ ဓာတ်တော်များသည် ထိုမဟာစေတီတွင် စုဝေးရောက်ရှိပြီးနောက်ဆုံးတွင် ဗောဓိပလ္လင်မှာ စုပေါင်း၍ ဓာတုပရိနိဗ္ဗာန်ပြုကြမည်ဟု အဌကထာကျမ်းများ၌ ပြဆို ထားကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
နဂါးမောက်သီး
ပိုးမွှားကာကွယ်နှိမ်နှင်းခြင်း
အလေးထားစားသုံးသင့်သည့်သစ်သီးဖြစ်ပြီး အာဟာရပြည့်ဝစေပြီး၊ ခွန်အားကို အမြန်ဆုံးပြန်လည်ပြည့်ဝစေခြင်း ၊ မောပန်းနွမ်းနယ်မှု ကို အမြန်ဆုံး သက်သာ၍ အစာမကြေ ရင်ပြည့် ရင်ကယ်ဖြစ်ခြင်း ကို ချက်ချင်းပျောက်ကင်းစေပြီးဆီးချို၊သွေးချို၊ သွေးတိုး မတက်စေရန် အကူအညီပေးသည်။ ပန်းနာရင်ကြပ်သမားများ သက်သာပျောက်ကင်းစေသည် ။ နှလုံးရောဂါများ သက်သာစေသည်။
တဲကြီးကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
တဲကြီးကုန်း (အနောက်)ရွာ (Tegyikone(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ တဲကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၆၆ ဖြစ်သည်။
သိန်းရှင်
ထိုစဉ် ကာတွန်းဆရာကြီးဦးဟိန်စွန်းလည်း ကောလိပ်၌ ပညာသင်ယူဆဲဖြစ်ရာ ကောလိပ်စက္ကတေရီ အဖြစ်လုပ်ဆောင်ရင်း ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း၌ ကာတွန်းများ ရေးဆွဲဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ကာတွန်းများမှာ ကျောင်းတွင်းရေးရာများသာ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားများက ကျောင်းသူများကို ခနဲ့၍ ကာတွန်းပုံများ ရေးကြသည်။ ဤတွင် ဒေါ်သိန်းရှင်က ကျောင်းသားများကို ပြန်ခနဲ့သော ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
NGC 1032
NGC 1032 သည် Cetus ကြယ်စုတန်း မှ အလင်းနှစ် ၁၁၇ မီလီယံ ဝေးကွာသည့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
စကော့ပီယန်
စကော့ပီယန် (Scorpions) သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟန်နိုဗာမြို့မှ ဟဲဗီးမက်တယ်လ်နှင့်ဟတ်ဒ်ရော့ခ် တီးဝိုင်းတခု ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာနှင့်တဝှမ်း ဓာတ်ပြားချပ်ရေ သန်းတရာကျော် ရောင်းချခဲ့ရသည်။
ငှက်မင်းသားဖြူနက်
ငှက်မင်းသားဖြူနက် (Pericrocotus divaricatus) ကို အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ဥ ၄ လုံးမှ ၈ လုံးအထိ ဥတတ်ပြီး သားပေါက်ရန် ၁၇-၁၈ ရက်ခန့်ဝပ်ရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဇယမရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဇယမရွာ (Zayama)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဇယမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇယမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၆ ဦး၊ မ ၈၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ရဲ
( ပီး ဆာရောဗတ်-။) ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့တော်ရဲအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် နယ်များ၌လည်း သက်ဆိုင်ရာဒေသန္တရအာဏာပိုင် အဖွဲ့အောက်တွင် ထိုစံနစ်အတိုင်း ရဲအဖွဲ့များကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လန်ဒန်မြို့တော်ရဲအဖွဲ့သည် မြို့တွင်းရှိ ချာရင်ခရော့အရပ်မှ အချင်းဝက် ၁၆ မိုင်ရှိသော နယ်အကျယ်ကို တာဝန်ယူ၍ စောင့်ရှောက်ရသည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော ရဲအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ဗဟိုဌာနချုပ်မှာ နာမည်ကျော် နယူး စကော့တလန်ယဒ် ဖြစ်သည်။ ရဲမင်းကြီးတစ်ဦး၊ ဒုတိယရဲမင်းကြီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထောက်ရဲမင်းကြီး သုံးဦးတို့က ထိုရဲအဖွဲ့ကို အုပ်ချုပ်သည်။ လက်ထောက်ရဲမင်းကြီး သုံးဦးအနက် နှစ်ဦးက အုပ်ချုပ်ရေးဘက်တွင် တာဝန်ယူရ၍ ကျန်တစ်ဦးက စီ.အိုင်. ဒီ ခေါ် စုံထောက်ဌာနကို တာဝန်ယူရသည်။ ယင်းတို့ အောက်တွင် ရဲအရာရှိကြီးငါးဦး၊ ထိုနောက် ရဲဝန်ထောက်၊ ရဲမှူး၊ ရဲကြပ်နှင့် ရဲသားဟူ၍ ရာထူးအဆင့်ဆင့် ရှိသည်။ စီတန်းလှည့်လည်ပွဲများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်နှင့် အခြားလိုအပ်သော ကိစ္စများအတွက် မြင်းစီးရဲအဖွဲ့ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သူခိုး လူဆိုးတို့သည် နေ့အချိန်တွင် ပုန်းလျိုးနေ၍ ညဉ့် အချိန်၌ ထွက်လေ့ရှိသောကြောင့် ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့သည် ညဉ့်အခါ တွင် မိမိတို့တာဝန်ကျသော ရပ်ကွက်တွင်း၌ ကင်းလှည့်စောင့် ရှောက်ကြရသည်။ ညဉ့်အခါ ကင်းလှည့်ရာ၌ ခြေလျင်လျှောက် ၍ စောင့်ရှောက်ရသည်လည်း ရှိ၏။ စက်ဘီး၊ ဝိုင်ယာလက် မော်တော်ကားတို့ဖြင့် စောင့်ရှောက်ရသည်လည်း ရှိ၏။ ထိုကြောင့် နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ရဲအဖွဲ့သည် အလွန် အရေးကြီး၏။ ထို့ပြင် ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့သည် ၂၄ နာရီ ပတ်လုံး ပြည်သူလူထု၏ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်လုံခြုံမှုကို သက်စွန့် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ရသူများလည်း ဖြစ်ပေသည်။
သံပိုင်း
သံပိုင်း
အစဉ်အဆက်ဖြစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းအရာကို သံပိုင်း ခေါ်ဝေါ်ရေးမှတ်ကြသည့်အ ထောက်အထားများမှာ ကိုးခန်းပျို့တွင် ''မနုသမ္မတ၊ ရှေးကသံပိုင်း၊ ကျင့်ရိုးခိုင်းလျက်၊ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ စတုမဟာ၊ နတ်တို့ရွာ၌၊ တစ်ခါနတ်သက်၊ တစ်ထောင်ဝက်ကို၊ တွက်သော်လူနှင့်၊ ကိုးသန်း ဖြစ်သည်။ စင်စစ်သံပိုင်းတံထွာတည်း'' ဟူ၍လည်းကောင်းလာရှိသည်။ အဆုံးနိဂုံးလင်္ကာကို သံပိုင်း ခေါ်ဝေါ်ရေးမှတ်ကြသည့်အထောက်အထားများမှာ အင်းဝမြို့ကျောင်းတော်ကျောက်စာနိဂုံးတွင် ''ကျာကျာ ကျော်ဟိုး၊ စာရင်းထိုးသည်၊ ကျောက်ရိုးရွှေစာ၊ သံပိုင်းတည်း''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မဟာ သကျသီဟဘုရား၊ ခေါင်းလောင်း တော်စာနိဂုံးတွင် ''ဥပဒေကြံသိုင်း၊ လွှမ်းရိုက်လှိုင်းသည်။။ သံပိုင်းရွှေစာမော်ကွန်းတည်း''ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ နန်းစဉ်စာတော်စာရင်းအမှတ်အသားများမှာလည်းပျို့၊ မော်ကွန်း၊ သံပိုင်း၊ လင်္ကာစသည်များနှင့် ကျောက်စာ၊ စဉ့်စာ၊ ခေါင်းလောင်းစာ၊ ဆုတောင်းစာစသည်များမှာ မည်သည့် စာကိုယ်စာသားပုဒ် ရေမည်မျှ၊ နိဂုံး၊ သံပိုင်းပုဒ်ရေမည်မျှ၊ နှစ်စုပုဒ်ရေမည်မျှဟူ၍လည်းကောင်း ခွဲခြားမှတ်သား ရေးထားလျက်ရှိသည်။
ကရင်စုရွာ၊ ညောင်ပင်ဂရက်
ကရင်စုရွာ၊ ညောင်ပင်ဂရက်
နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)
စလင်းမြို့ကြွချီတော်မူလာခြင်း
ဘောင်းလင်းမြို့၌ ဘေးတော်ကောင်းမှုတော် စောလူးဘုရား၊ ကျွဲထိရွာ၌ ပုထိုးကြီးဘုရားများကို ရှိခိုးပူဇော်တော်မူပြီးမှ ပြည်ရွာ အနေအထိုင် အရပ်လေးမျက်နှာတို့ကို လှည့်လည်၍ ကြည့်ရှုတော် မူသောအခါ ကြငှန်းနတ်မင်း ကိုတွေ့တော်မူ၍ ကုလားကျမင်းသားတော် နရတိစည်သူ ဇမ္ဗူလှည့်သွား မင်းတရားမြတ် မေးတော်မူသည်ကား ကြငှန်းနတ်မင်း ..... ငါသည်ရှေးရှေးမဆွ သံသရာက အဘယ်ဒါနကို ဥသဟမယုတ် အားထုတ်ခဲ့ဘူးသောကြောင့် ထူးမြတ်သော မင်းစည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရပါသနည်း ဟုမေးတော်မူလျှင် ကြငှန်းနတ်မင်းသည် ဤသို့ဆို၏။
သံပျင်မင်းသမီး
ဤကားသာသနာ လင်္ကာရစာတမ်း စ သော ရှေးစာဟောင်းစာတမ်းများ၌ရေးသားဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။ နှုတ်ဖြင့်အစဉ်အလာတစ်ဖန်ဤသို့ပြောလေ့ရှိပြန်သည်။ သက္ကရာဇ် ၅၉၆ခုနှစ်တွင်နန်းတက်တော်မူ သောကျစွာမင်းကြီး လက်ထက်တွင်မှ သံပျင်ဋီကာပေါ်ပေါက်လာသည်ဟုဆိုသည်။ ကျစွာမင်းကြီးသည် ပိဋကတ်သုံးပုံကို ကိုးခေါက်ပြန်၍သင် ကြားသဖြင့်တတ်မြောက်လှသောကြောင့် ရဟန်းသံဃာများကိုပင် တစ်နေ့လျှင်ခုနစ်ကြိမ်စာသင်ကြားပို့ချပေးသည်ဟုဆိုသည်။
ကျစွာမင်းကြီးသာမဟုတ်၊ သမီးတော်တစ်ပါးလည်း ခမည်းတော်နည်းတူ ပိဋကတ်တတ်မြောက်လှသောကြောင့် ရဟန်းသံဃာများကိုတစ်နေ့ခုနှစ်ကြိမ် ပင်သင်ကြားပြသပို့ချရသည်ဟုဆို၏။ စာပို့ချရာ၌မူ ထိုရဟန်းသံဃာတို့မမြင်စေလိုသောကြောင့် မင်းသမီး လည်းအကာအရံအတွင်းမှနေ၍စာပို့ချရလေသည်။ တစ်ခါသော်ကျမ်းဂန်တတ်ရဟန်းတစ်ပါးသည် မင်းသမီး၏ အဆင်းအင်္ဂါလက္ခဏာကိုမြင်လိုလှသော ကြောင့်ပို့ချသောစာတွင်''ဟိံဇာလေ ဟေဟေးလား''ဟူသောတံငါသည်တို့ကွန်ကြိုးဆွဲရာတွင် ဆိုသောသီ ချင်းကိုရေးထဲ့၍ထား၏။ စာပို့ချပြီနောက်ဤပါဠိ ကျန်ပါသေးသည်ဟု ရဟန်းကဆို၏။ မင်းသမီးလည်းကျွန်ုပ်စာတွင်မရှိဟုဆို၏။ ရဟန်းက ကြည့်လှည့်ပါ ဆိုလျှင်မင်းသမီးလာ၍ရဟန်း၏စာကို ယူငင်ကြည့်ရှုလိုက်ပြီးသော် ''အဟိံ၊ ယုတ်မာသောတံငါတို့သည်။ ဇာလေ၊ ကွန်တို့ကို။ ဟေဟေးလား၊ ဆွဲကြငင်ကြကုန်၏။ ''ဟူ၍စကားနှင့်လျော်အောင် အနက်သမ္ဗာန်ပြီးသည်၏အဆုံး၌ ဝင်၍သွားလေ၏။
ဒေါင်းစုရွာ၊ သရက်ချောင်း
ဒေါင်းစုရွာ၊ သရက်ချောင်း
စက်ရုပ် ဥပဒေ သုံးရပ်
စက်ရုပ် ဥပဒေ သုံးရပ်သည် စိတ်ကူးယဉ် သိပ္ပံစာရေးဆရာ အိုင်ဆက်မော၏ Runnaround ထဲမှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။ ယင်းဥပဒေအား ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ထုတ်နုတ်ဖော်ပြရလျင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ထန်းပင်လှရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ထန်းပင်လှရွာ (Htanpinhla)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ သာစည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားတောင်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းကြီး (အနောက်)ရွာ၊ သရက်ချောင်း
ကွင်းကြီး (အနောက်)ရွာ၊ သရက်ချောင်း
ရောင်စုံငှက်မင်းသား
ရောင်စုံငှက်မင်းသား (Pericrocotus cinnamomeus) ကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ အရှေ့ဘက် အင်ဒိုနီးရှားထိ အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ အရှည် ၁၆ စင်တီမီတာရှိပြီး နက်ပြောင် ရှည်လျားသော အတောင်ပံများရှိသည်။ ငှက်အထီးသည် အပေါ်ပိုင်းတွင် မည်းနက်ပြီး ဝမ်းဗိုက်တွင် လိမ္မော်ရောင်ရှိသည်။ ငှက်အမမှာ အပေါ်ပိုင်းတွင် မီးခိုးရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အဝါရောင်သမ်းသည်။ ယင်းငှက်သည် သစ်ပင်ပေါ်ရှိ အင်းဆက်များကို ဖမ်းယူစားသောက်လေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
မရန်းပင်
မရန်းပင်ကို အချို့ဒေသများတွင် မရင်းပင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ မွန်ဘာသာဖြင့် မရန်းပင်ကို ဘရန်း၊ သို့မဟုတ် ဘရိုင်းဟူ၍ ခေါ်သည်။
မာလင်း ဒိုင်းထရစ်ချ်
ဒိုင်းထရစ်ချ်သည် နှစ်ကာလ ရှည်ကြာသော အနုပညာသက်တမ်း တလျှောက်လုံးတွင် သူမဘာသာ အလုပ်အကိုင် အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ စရိုက်လက္ခဏာ အားဖြင့် လည်းကောင်း အမြဲတစေ ဆန်းသစ်နေခြင်းကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဂျိုးဆက် ဗွန် စတန်းဘတ် ရိုက်ကူးသော အပြာရောင် နတ်သမီး (The Blue Angel) ဇာတ်ကားတွင် လိုလာ-လိုလာ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမှ စ၍ နိုင်ငံတကာတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားမှု ရရှိခဲ့ပြီး အမေရိကန် ပါရာမောင့် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို နိုင်ခဲ့သည် အထိပင် ဖြစ်သည်။ ရှန်ဟိုင်း အိတ်စပရက်စ် ဇာတ်ကား နှင့် သူမ၏ ညှို့ယူနိုင်စွမ်းနှင့် ထူးခြားသော အကြည့်တို့ကို အသားပေး ရိုက်ကူးထားသော ဆန္ဒ (Desire) ဟူသော ဇာတ်ကားတို့မှ တဆင့် အောင်မြင်ကျော်ကြားသော သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဘဝသို့ တွန်းပို့ပေးခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကာလက သရုပ်ဆောင်ကြေး အများဆုံး မင်းသမီး တစ်ဦး အဖြစ် စံချိန် တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒိုင်းထရစ်ချ်သည် ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံသား အဖြစ် ခံယူခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် တစ်ယောက်လုံးတွင် ရှေ့တန်း ဖျော်ဖြေသူ တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရုပ်ရှင်များကို တစ်ခါတစ်လေ ရိုက်ကူးခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များမှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များအထိ ကမ္ဘာလှည့်၍ အောင်မြင်သော ဖျော်ဖြေသူ အချိန် ကုန်ခဲ့သည်။
ရဟန္တာဓာတ်တော်
မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ လည်ပင်းရိူးတော်တွေဟာ သံကွင်းဆက်တွေ ဂဟေဆော်ထားသလို တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း တွဲဆက်နေတဲ့အတွက် တစ်နေရာရာကို နောက်ပြန်လှည့်ကြည့်တော့မယ်ဆိုရင် လည်ပင်းတော်ချည်းသက်သက် လှည့်ကြည့်လို့ မရပါဘူး။ တစ်ကိုယ်တော်လုံး လှည့်ကြည့်မှရပါတယ်။
ဒါပေမယ့် မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ပါရမီတော်ဘုန်းကံကြောင့် ကိုယ်တော်တိုင် တမင် နောက်ပြန်လှည့်နေစရာ မလိုပါဘူး။ တစ်နေရာကို နောက်ပြန် လှည့်ကြည့်မယ်လို့ စိတ်တော်ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် မဟာပထဝီမြေကြီးက အရှင်ဘုရား ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တဲ့ ပါရမီတွေဟာ ကိုယ်တိုင် နောက်ပြန်လှည့်ရမယ့် ပါရမီမျိုးတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ လှည့်မယ်လို့ မပြောသော်လည်း၊ ပြောသကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး အိုးထိန်းစက်လို ပတ်ချာလည်သွားလိုက်တာ မြတ်စွာဘုရား ကြည့်တော်မူလိုရာ အရပ်ကို မျက်နှာတော်မူမိပြီဆိုမှ ရပ်သွားပါတော့တယ်။
အရိုးကွင်းဆက် ဆိုတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တွေနဲ့သာ သက်ဆိုင်တဲ့ သီးခြားဂုဏ်ထူးတစ်ခုဖြစ်သလို အရိုးချိတ်ဆက်ဆိုတာလည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဘုရားရှင် တို့နဲ့သာ သက်ဆိုင်တဲ့ သီးခြားဝိသေသ တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ရဟန္တာဆိုတာ ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ပါရမီချင်းရော၊ အသိဉာဏ်ခြင်းရော အဆင့်အတန်း အများကြီးနိမ့်တာမို့ ဘုရားနဲ့ပြိုင်ပြီး အရိုးကွင်းဆက်လို့ မယူဆသင့်သလို ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနဲ့ ပြိုင်ပြီးလည်း အရိုးချိတ်ဆက်လို့ မသတ်မှတ်သင့်ပါဘူး။ သာမန်လူတွေလို အရိုးတေ့ဆက်လို့ပဲ ပိဋကတ်တော်နဲ့အညီ သံသယမရှိ မှတ်သားထားသင့်ပါတယ်။
ကွင်းကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ သရက်ချောင်း
ကွင်းကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ သရက်ချောင်း
မကြီးအုပ်ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
မကြီးအုပ်ရွာ (Magyioke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ မကြီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၁၀ ဖြစ်သည်။
အင်ဒိန်အင်ဒေါင်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ဒိန်အင်ဒေါင်းရွာ(Indingindaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ဒိန်ကော့နန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၄၅ ဖြစ်သည်။
ငှက်မင်းသားလည်မှိန်
ငှက်မင်းသားလည်မှိန် (Pericrocotus solaris) ကို ဟိမဝန္တာမှ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်မှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသအထိ တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းငှက်၏ သဘာဝ မူရင်းဌာနေမှာ အမြင့်ပေ 1000 - 2000 m ရှိသော သစ်တောတွင်နေထိုင်ကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
မြလေး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
ဒေါ်မြလေးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ရှေးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများမှာ ဒေဝီမောင်၊ မောင့်ဒေဝီ၊ နန်တွင်းမာယာ၊ တပြည်သူ၊ တပြည်သား။ မြနန္ဒာ၊ သီရိရတနာ၊ သုံးပန်လှ၊ ကျိုက်ထီးရိုးသမိုင်း၊ ဒေါင်းဒင်္ဂါး၊ ဒေါင်းအလံ၊ မိန်းမလှ၊ မေဓာဝီ စသည့်ဇာတ်ကားများဖြစ်ကြသည်။ ခေတ်သစ်ဇာတ်ကားများနှင့် ဆိုလျှင် ဒေါ်မြလေး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသော ဇာတ်ကားများက ၁၅၀ ကျော်သည်ဟု သိရှိရသည်။
ကမ္ဘာအမြင့်ဆုံးတံတားများ
တည်ဆောက်ပုံ အမြင့်နှင့် ခြေသည်းအမြင့်တည်းဖြတ်ပါ။
Millau Viaduct သည် အ မြင့် (တည်ဆောက်ပုံ အမြင့်) နှင့် အမြင့် (ကုန်းပတ်အမြင့်) နှစ်ခုလုံးရှိသော ကေဘယ်လ်ကြိုးတံတားဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး Millau Viaduct မျှော်စင်သည် ချိုင့်ဝှမ်းကြမ်းပြင်အနီးတွင် တည်ရှိပြီး အဆိုပါ လမ်းကြောင်းသည် အမြင့် 336.4 မီတာ (1,104 ပေ) နှင့် ကုန်းပတ်အမြင့် 270 မီတာ (890 ပေ) ရှိသည်။ Millau Viaduct သည် (ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်၊ 2020 ခုနှစ်အထိ) အမြင့်ဆုံးတံတားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်ဆယ့်ခြောက်ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးတံတားဖြစ်သည်။
ဟမ်းငိုင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဟမ်းငိုင်းရွာ (Hamngaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၂၂ ဦး၊ မ ၃၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ရေဆောရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ရေဆောရွာ(Resaw)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ရေဆောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဆောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကျွဲလမ်းလေးရွာ၊ ထရော်ညောင်ဝိုင်း
ကျွဲလမ်းလေးရွာ၊ ထရော်ညောင်ဝိုင်း
ရှမ်းရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ရှမ်းရွာ (Shanywar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ပြန်လှည့်-သီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၂၇ ဖြစ်သည်။
ကာတာနိုင်ငံ
ကာတာ နိုင်ငံ သည် အနောက် အာရှတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ မြောက်ဘက်တွင် ရှိသော ကာတာ ကျွန်းဆွယ်လေး ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကုန်းတွင်းနယ်နိမိတ်အားဖြင့် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ နှင့် တောင်ဘက်တွင် ထိစပ်လျက် ရှိပြီး ကျန်ရှိသော နယ်နိမိတ်များမှာ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့က ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ အနီးအနားရှိ ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သော ဘာရိန်းနိုင်ငံ နှင့် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ ရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပင်လယ်ကွေ့ နိုင်ငံများထဲမှ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ဘာရိန်း၊ အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံ နှင့် အီဂျစ်တို့မှ အာရပ်နှင့် သံတမန် ရေးရာ အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်သမားများကို ထောက်ခံသူနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သူ အဖြစ် စွပ်စွဲခဲ့ကြကာ ၂၀၁၇ ကာတာ သံတမန် အကြပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ရှာရီယာ ဥပဒေ
ကာတာနိုင်ငံ၏ အခြေခံ ဥပဒေ အရ ရှာရီယာ ဥပဒေသည် ကာတာ ဥပဒေ၏ အဓိက ရင်းမြစ် ဖြစ်သည်။ တကယ်တမ်းတွင်မူ ကာတာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေ သည် တရားမ ဥပဒေစနစ် နှင့် ရှာရီယာ ဥပဒေ တို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။  မိသားစု ဥပဒေ၊ အမွေဆက်ခံခြင်း ဥပဒေ နှင့် အချို့သော ရာဇဝတ်မှုများ ( အိမ်ထောင်ရေး ဖောက်ပြန်မှု၊ ဓားပြမှု နှင့် လူသတ်မှု တို့ အပါအဝင်) အတွက် ရှာရီယာ ဥပဒေကို ကျင့်သုံးသည်။ အချို့သော အမှုအခင်းများတွင် ရှာရီယာ ဥပဒေကို အခြေခံသော မိသားစု တရားရုံးမှ အမျိုးသမီး သက်သေသည် အမျိုးသား သက်သေ၏ တစ်ဝက်မျှသာ တန်သည် ဟု ယူဆလေ့ ရှိသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေ ပုဒ်မများ ပါဝင်သော မိသားစု ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ် ထုံးစံ မိန်းမ တစ်ယောက်ထက် ပို၍ ယူခြင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။
လူ့အခွင့်အရေး
၂၀၁၅ အောက်တိုဘာလတွင် ကာတာ အီမာစော်ဘွားမှ နိုင်ငံ၏ စပွန်ဆာ စနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲချက်များကို ဥပဒေ အတွင်းသို့ လက်မှတ်ရေးထိုး ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဥပဒေ အသစ်သည် တစ်နှစ် အတွင်း အသက်ဝင်မည် ဖြစ်သည်။ စောင့်ကြည့်ဝေဖန်သူများ ဘက်ကမူ ထိုပြောင်းလဲမှုများတွင် အချို့သော အလုပ်သမား အခွင့်အရေး ကိစ္စရပ်များကို ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
ကာတာသည် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ ဒေသ အတွင်းရှိ ၎င်း၏ အိမ်နီးချင်းများ နှင့် အမျိုးမျိုးသော ဆက်ဆံရေး ရှိသည်။ ကာတာသည် အီရန်နှင့် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ် ရေးထိုးထားပြီး ၎င်းတို့နှင့် အတူ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ တွင်းကိုလည်း အတူတကွ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၁၁ လစ်ဗျား ပြည်တွင်းစစ် အတွင်း လစ်ဗျား အတိုက်အခံတို့၏ အမျိုးသား ပြောင်းလဲရေးကောင်စီ အား တရားဝင် အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုသည့် နိုင်ငံများတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အသိအမှတ်ပြုသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
စွမ်းအင်
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကာတာတွင် စုစုပေါင်း ရေနံစည်ပေါင်း ၁၅ ဘီလီယံ စည် မျှ ကျန်ရှိနေပြီး ၎င်း၏ သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှာ တကမ္ဘာလုံးရှိ ရင်းမြစ်၏ ၁၃% မျှ ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတစ်ဦးချင်း အလိုက် အချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူ လူ ၂ သန်းတွင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုမျဉ်းအောက် နေထိုင်သူ တစ်ယောက်မှ မရှိဘဲ လူဦးရေ၏ တစ်ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်သည်။
ကာတာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး သည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉ ကြားတွင် ကျဆင်းခဲ့သည်။ အိုပက်၏ ရေနံစိမ်း ထုတ်လုပ်ရေး အတွက် ဝေစု သတ်မှတ်ခြင်း၊ ရေနံဈေး ကျဆင်းခြင်း နှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် အလားအလာ မကောင်းသော နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်၏ အခြေအနေတို့ကြောင့် ရေနံမှ ရငွေ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ကျဆင်းနေသာ ဝင်ငွေ နှင့် အညီ အစိုးရ၏ အသုံးစရိတ် အစီအစဉ်များကိုလည်း လျှော့ချခဲ့ရသည်။ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဖြစ်လာသော ပြည်တွင်း စီးပွားရေး အခြေအနေကြောင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်း များစွာတို့မှာ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းများကို လျှော့ချ ထုတ်ပယ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် စီးပွားရေး ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းများ ပြန်လည်များပြားလာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် အီဂျစ်နိုင်ငံ နှင့် တောင်အာရှ နိုင်ငံများမှ ဝန်ထမ်းများ ဖြစ်သည်။
မီဒီယာ
ဖရီးဒမ်းဟောက်စ် ၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သတင်းစာလွတ်လပ်မှု အစီရင်ခံစာ အရ ကာတာ မီဒီယာအား "လွတ်လပ်မှုမရှိ" ဟု အဆင့်သတ်မှတ်သည်။ ကာတာနိုင်ငံတွင် ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ၁၉၇၀ တွင် စတင်ခဲ့သည်။ အဲလ် ဂျာဇီးယား သည် အဓိက ရုပ်မြင်သံကြား ကွန်ယက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကာတာနိုင်ငံ ဒိုဟာမြို့တွင် ရုံးချုပ် တည်ရှိသည်။ အယ်ဂျာဇီးယားသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အာရပ် သတင်း နှင့် လက်ရှိ အဖြစ်အပျက်များ ဆိုင်ရာ ဂြိုဟ်တု ရုပ်မြင်သံကြား ချန်နယ် တစ်ခု အဖြစ် အစပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးတွင် အယ်ဂျာဇီးယား မီဒီယာ ကွန်ယက် ဟု အမည်ရသော အထူးပြု ရုပ်မြင်သံကြား ချန်နယ်များကို ထုတ်လွှင့်လျက် ရှိသည်။
ဆက်သွယ်ရေး ဆိုင်ရာ အခြေခံ အဆောက်အအုံ နှင့် ပတ်သက်၍ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ဖိုရမ်၏ ကွန်ယက်အသင့်ဖြစ်မှု ညွှန်းကိန်း အရ ကာတာသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း နိုင်ငံများတွင် အမြင့်ဆုံး အဆင့် ရှိသည်။ ထိုအဆင့် သတ်မှတ်ချက်မှာ နိုင်ငံ၏ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဆိုင်ရာ နည်းပညာများ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ကာတာသည် ၂၀၁၄ ညွှန်းကိန်းတွင် ကမ္ဘာ့ အဆင့် ၂၃ ရှိပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှ မပြောင်းလဲဘဲ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
အာခီးယာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နယ်ပယ်များ (ဇီဝဗေဒ)
ကုန်းဘောင်ကြီးကြော်
သမိုင်း
ထိုဟင်းလျာသည် ချင်း(Qing)မင်းဆက်နှောင်းပိုင်းကာလ စိချွမ်းစီရင်စု၏ အုပ်ချုပ်သူ အရာရှိမင်း တင်းပေါင်ကျိန့် (Ding Baozhen)(၁၈၂၀-၁၈၈၆) ကို စွဲ၍ မှည့်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သူ၏ ဘွဲ့မှာ ထိုက်ကျီစောင့်ပေါင် အမည်ရကာ၊ နန်းတော်စောင့် ခေါ် ကုန်းပေါင်များ ထဲမှ တယောက် ဖြစ်သည်။
ရွှေဇံအောင်
ဦးရွှေဇံအောင် (၁၂၃၂ - ၁၂၉၄)
ထိုမျှမက မြန်မာအဆွေ ကုမ္ပဏီက ရိုက်ကူးသော မြတဘက် ဇာတ်ကားကိုလည်း ဦးရွှေဇံအောင်က ဇာတ်ညွှန်း ရေးသားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာ - အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာစလုံးတွင် ကျွမ်းကျင် နှံ့စပ်သော ပညာရှင် ဖြစ်သည့် အလျောက် ဆရာကြီး ဦးရွှေဇံအောင်ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်က ဒီလစ် (စာပေ ပါရဂူ) ဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည်။ သို့သော် ဘွဲ့နှင်းသဘင် ကျင်းပရန် ၁ဝ ရက်ခန့် အလို ၁၂၉၄ ခု၊ ကဆုန်လဆန်း ၇ ရက် (၁၉၃၂ ခု၊ မေလ ၁၁ ရက်) တွင် ဆရာကြီး ဦးရွှေဇံအောင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။ - အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာကို စတင်မျိုးစေ့ချခသည့် ဦးရွှေဇံအောင်ကို ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့တွင် ၁၈၇၁-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၀)ရက်နိန့်၌ မွီးဖွားခ၏။ အဖ ခရိုင်ရဲဝန် ဦးရွှေသာ၊ အမိ ဒေါ်အဖြူစံရို့၏ သားသမီး လေးယောက်အနက် သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:ပထမ မြန်မာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အောင်ခမ်းထီ
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
ထို့နောက် နယ်စပ်ဒေသမှတဆင့် ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆ရ တွင် နယ်စပ်တွင် အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် အရှင်ကုသလကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်ပင့်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) [Shan State Nationalities Liberation Organization- SSNLO] အမည်သို့ ပြောင်းဖွဲ့ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် မေလ (၁၂)ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်တွင် သံဃာ (၂၃၉)ပါးတက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို အရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ် ပင်ကုဲင်းရွာ၌ ရလလဖနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစုတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) ဖြစ်ပွားသည့်တိုက်ပွဲ၌ ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးသွားခဲ့သည်။
၁၉၇၇ တွင် ခွန်ရဲနောင် ဦးဆောင်သည့် လူအင်အား (၆၀) ရှိသည့် PNLA အောက်ပြည်ပအိုဝ်းတပ်ဖွဲ့မှ ဆီဆိုင်အမှတ်(၉၄)ထံ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၈၀ တွင် PNO ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်စိန်သည် နုတ်ထွက်စာတင်ပြီး အလင်းဝင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၉၇၇ တွင် ကျောင်ထို ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အစည်းအဝေးတွင် အောင်ခမ်းထီ- ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဂျန်ဖာချိန်နှင့် အောင်ခမ်း- ဒု ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ခင်ကျော်ညို- အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ခွန်ဝိဇာ- တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း ပြန်လည်တင်မြောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ မတ်လ (၃)ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့ကို တောင်ကြီးမြို့နယ် နောင်ယာသုဲင်ကွင်းတွင် PNO ဦးဆောင်မှုဖြင့် စည်းကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။
(၃) လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကဏ္ဍတွင်
မြေတိုင်းပုံနှိပ်ဌာန
ပေါ်ပေါက်လာပုံ
မြေတိုင်းတာခြင်းနှင့် မြေပုံထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကို ခေတ်မီတိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက် နိုင်ရေး ဝန်ကြီး၏ညွှန်ကြားချက်အရ "မြေတိုင်း၊ ပုံထုတ်နှင့် ကွန်ပျူတာဌာနခွဲ" အမည်ဖြင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ် မေလမှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၂) ရက်နေ့အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၃) ရက်နေ့မှစတင်၍ အစိုးရအဖွဲ့မှ တရားဝင် အတည်ပြုထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်အညီ "မြေစာရင်း၊ မြေတိုင်းနှင့် ပုံနှိပ်ဌာနခွဲ" အမည်ဖြင့်ဆောင်ရွက်လာခဲ့သည်။ ယခင်စီမံရေးရာ ဌာနခွဲအောက်ရှိ ပုံနှိပ်စက်ဌာနစုကို လွှဲပြောင်းယူခဲ့ပြီး လ.သ.ခ ဌာနစုကို ကြေးတိုင်နှင့် စီမံကိန်းဌာနခွဲ လွဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအရ (၁) မြေစာရင်းနှင့် မြေတိုင်းဌာနစု (၂) ပုံနှိပ်စက်နှင့် မြေပုံထုတ်ဌာနစုဟူ၍ ဌာနစု (၂) ခုရှိသည်။
သံနှင့်သံမဏိ
ယခုခေတ်စစ်သုံးပစ္စည်းဟူသရွေ့တွင် သံနှင့်ကင်းသည်ဟူ၍ပင် မရှိချေ။ လူတို့တွင်အထည်အလိပ်နှင့်တကွ အခြားသော အသုံးအဆောင်ဟူသမျှကို စက်များ ဖြင့်ပြုလုပ်လျက်ရှိကြရာ အကယ်၍သာ သံမရှိခဲ့ပါမူ ကျွန်ုပ်တို့၏နေထိုင်စားသောက်ရေး အဆင့်အတန်းသည် မည်သည့်အခြေသို့ဆိုက်ရောက်သွားမည်ကို စဉ်းစားကြည့်နိုင်လေသည်။
တီမျိုး
တီမျိုးသည် ပါဏ‌ဗေဒပညာအလိုအရ တိရစ္ဆာန်‌လောကအတွင်းရှိ အနိမ့်တန်းစား သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့‌သော် ထိုသတ္တဝါမျိုးတွင် တီ‌ကောင်သည် အဆင့်အတန်းအမြင့်ဆုံးသတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ အဘယ်‌ကြောင့်ဆို‌သော် ယင်းသည် ‘အန်နီလစ်ဒါ (Annelida)’ မျိုး‌ပေါင်းစုတွင် ပါဝင်၍၊ ကွင်းများဖြင့် ဆက်ထား‌သော ကိုယ်ရှိ‌နေခြင်း‌ကြောင့်ဖြစ်သည်။
တီမျိုးသည် အများအားဖြင့် မျိုး‌ပေါင်စု သုံးစုရှိသည့် အနက် တစ်စုစုတွင် ပါဝင်သည်။ ထိုသုံးမျိုးမှာ တုတ်ပြားမျိုး (ဝါ) ပလက်တီဟယ်လမင်သီး၊ သန်‌ကောင်လုံး (ဝါ) နက်မာသယ်မင်သီး၊ အစိတ်အပိုင်းများရှိ‌သော တီမျိုး (ဝါ) အန်နီလစ်ဒါတို့ဖြစ်သည်။ ထိုသုံးမျိုးအနက် အန်နီလစ်ဒါမျိုး မျိုး ‌ပေါင်းစုသည် အတန်းမြင့်ဆုံး တီမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုတီမျိုးတွင် ‌မြှော့များနှင့်တီ‌ကောင်များ ပါဝင်သည်။
သံဖြူဇရပ်မြို့
သံဖြူဇရပ်မြို့သည် ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် မြို့တည်ထား၍ မြို့ပတ်လည်၏ အရပ်လေးမျက်နှာသည် ရော်ဘာခြံများရှိသည်။ မြို့၏အလားလေးရပ်မှာ အရှေ့ဘက်၌ အင်ကြင်းတောင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကျိုက္ခမီသွားကားလမ်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ဖောင်စိန်ရွာတို့ရှိပြီးလျှင် တောင်ဘက်တွင် ရေးသွားမီးရထားလမ်းနှင့် ယင်းမှခွဲထွက်ကာ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ယိုးဒယား-မြန်မာနယ်စပ် မီးရထားလမ်းဟောင်း တို့တည်ရှိလေသည်။
ဇီးကျွန်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနုပ်စုတ်ကုပ်စုတ် သူကြွယ် (ရုပ်ရှင်)
အပေါက်နှေးသော်လည်း ဇာတ်ကားကောင်းတစ်ခုအဖြစ် အများက အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ဇာတ်ကွက်၊ နောက်ခံတေးနှင့် ပါတယ်၏ သရုပ်ဆောင်မှုကို ချီးမွမ်းကြသည်။ ၂၀၀၉ ခု အော်စကာဆု ပေးပွဲတွင် ဆန်ကာတင် ၁၀ ဆုဝင်ပြီး ၈ ဆု ရသည်။ ဘက်ဖတာဆု ၇ ဆုနှင့် ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု ၄ ဆုလည်း ရသေးသည်။
ငှက်မင်းသားမြီးရှည်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မန်နီ ပက်ကွီအို
ပက်ကွီအိုသည် လက်ဝှေ့သမိုင်းတွင် တစ်ဦးတည်းသော ရှစ်တန်းချန်ပီယံ (ဝိတ်တန်း ၈ မျိုးစလုံးတွင် ချန်ပီယံဖြစ်သူ) ဖြစ်ပြီး နာမည်ကြီး ခါးပတ် ၁၂ ခု ရဖူးသည်။ ရှုံးထွက်ချန်ပီယံပွဲတွင် ဝိတ်တန်း ၅ မျိုး၌ အနိုင်ရဖူးသူလည်း ဟူ၏။ ထို့ပြင် ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆယ်စုနှစ် ၄ ခု (၁၉၉၀-၂၀၂၀) ကြာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဖိုလ်ဝင်တောင်
ဖိုးဝန်းတောင် ဘုရားပွဲကို ယခုအခါ နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်း လတိုင်း ကျင်းပလျက်ရှိရာ ပွဲတော်လာ ပရိသတ် အထူး စည်ကားလှသည်။ ဖိုးဝန်းတောင်သို့ မုံရွာမြို့ တစ်ဖက်ကမ်းမှ ကားလမ်း ခရီးပေါက်သည်။
ခွဆုံရွာ၊ ရေခပ်ချောင်းခွဆုံ
ခွဆုံရွာ၊ ရေခပ်ချောင်းခွဆုံ
အုန်းကြိုင် (ဟံသာဝတီ)
ဘဝအကျဉ်း
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ ကျဆုံးသည်အထိ ဗိုလ်ချုပ်တို့နှင့်ပတ်သက်သော သတင်းများကို လိုက်လံ၍ သတင်းယူခဲ့သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ခေးမြစ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ခေးမြစ်ရွာ (Hkaymyit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၂၂ ဦး၊ မ ၃၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီ
စေတီကြီး၏ဘေးပတ်လည်တွင် တံခွန်တိုင် ၂ဝ၊ တိရတနာပါဒသုံးဆူ၊ နရသီဟလေးစီး၊ မနုသီဟလေးစီး၊ သမုဒ်ပုလ္လင် ၁၄လုံး၊ ခြင်္သေ့၁၄စီးရှိသည်။ ဓာတ်တော်တည်ရာဌာနပေါင်း ၁၄၈၆ ဌာနတို့၌မြတ်စွာဘုရား ဓာတ်တော်ပေါင်း ၃၈၉ဝဝနှင့်ရဟန္တာဓာတ်တော်ပေါင်း ၈၁၅ဝဝ တို့ကို အန္တရာယ် ကင်းကြီးများနှင့်တကွ တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီနှင့် စောင်းတန်းအာရုံခံအတွင်းတို့၌ တောင်ပြည့်ထိုင်တော်မူ ၆၈ ဆူနှင့်ရပ်တော်မူ ၂၉၆ ဆူရှိ၏။ ဘေးကင်းရန် ဝိသေသခုခုဘုရားတို့ကား စေတီတော်ဘက်၌အဆူ ၅ဝဝ၊ အာရုံခံဘက်၌ ၇၅၆ဆူ၊ နှင့်စောင်းတန်းဘက်၌ ၄၃၈ဆူ၊ ပေါင်း ၁၆၉၄ ဆူရှိသည်။
ပွဲတော်ကိုအတီးအမှုတ်၊ အကအခုန်ပွဲလမ်း သဘင်မပါရှိဘဲမြသပိတ်မည်းဖြင့် ဘုရားဒါယကာရွေးကာဆွမ်းတော်ကြီးတင်ပွဲ၊ တရားပွဲသံဃာတော် ၁ဝဝ ကျော်တို့အား ဆွမ်းဆန်စိမ်းလောင်းလှူပွဲကို တန်ဆောင်းမုန်းလပြည့်နံနက်ပိုင်းတွင်ကျင်းပပြုလုပ်လေသည်။
ဝေါ်လတာ ရော်လီ
ရော်လီသည် အိုင်ယာလန်ပြည်သို့ ရောက်ရှိနေစဉ် ကဗျာဆရာ အက်ဒမန် ဆပင်စာနှင့် သိကျွမ်းခဲ့၏။ ထိုကဗျာဆရာရေးသော လင်္ကာတစ်ပုဒ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ နန်းတော်မှ ရိက္ခာတော်ထောက်ပံ့ရန် အတွက်လည်းကောင်း ရော်လီသည် ကူညီခဲ့၏။
အိုကေ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် စကားလုံးများ
မလယထေရ် (ရှင်မာလဲ)
မလယထေရ် (ရှင်မာလဲ)
ထိုအခါ မလိမယမထေရ်မြတ်သည် ဤသို့ကြံတော် မူ၏။ ဤဒါယကာကား ဟုတ်ဟုတ်ညားညားသော သတ္တဝါ မဟုတ်ပေ။ လာလတ္တံ့သောအဖြစ်၌ မဟေသကဟု ဆိုအပ်သော တန်ခိုးကြီးသည့် နတ်ဖြစ်လတ္တံ့သော သူပေတည်းဟု ကြံသိ တော်မူ၍ ဤသို့ဆို၏။ ဒါယကာ၊ အချိန်အနည်းငယ်မျှ၊ ဤအရပ်၌ ငံ့နေတော်မူချိန်တွင် ငါသည် တာဝတိံသာနတ်ပြည် သို့သွား၍ စူဠာမဏိ စေတီတော်ကို ရှိခိုး၍ ပြန်လာခဲ့အံ့၊ ငါနှင့် အတူတကွ လိုက်လှည့်ဟု ဆိုတော်မူ၏။ ဒါယကာသည် စူဠာမဏိ စေတီတော်ကို ဖူးမြင်ချင်သော်လည်း ရောက်နိုင်စွမ်း သော တန်ခိုးမရှိ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ မရှင်မြတ်က ငါ၏ တန်ခိုးအစွမ်းဖြင့် သင့်ကို သာဝတိံသာ နတ်ပြည် စူဠာမဏိ စေတီတော်သို့ဆောင်ယူအံ့၊ ငါနှင့်အတူ လိုက်ခဲ့လောဟု ဆိုပြီးလျှင် မိမိ၏ သားရေနယ်ကို ဒါယကာ၏ ပခုံး၌ တင်၍ ဤဒါယကာသည် ငါနှင့်အတူ ပါစေသတည်းဟု ဓိဋ္ဌာန်တော်မူ လျက် ကောင်းကင်သို့ပျံတက်၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုအခါ စူဠာမဏိ စေတီတော်၏ အရံဖြစ်သော ခုနစ်ပါးသော ရတနာဖြင့်ပြီးသည့် တံခါးမုခ်ဝယ် ရပ်နေသော ခဏ၌ ဖြည့်အပ်ပြီးသော ပါရမီရှိသော မေတ္တေယျ ဘုရား အလောင်းတော်သည် နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်တို့၌ များပြားလှစွာ သော နတ်ပရိသတ် အပေါင်း ခြံရံလျက် စူဠာမဏိ စေတီတော် ကို ရှိခိုးအံ့သောငှာ တုသိတာနတ်ပြည်မှ လာလတ်၏။ ဥပါ သကာဖြစ်သော ဒါယကာသည် ထိုမေတ္တေယျ ဘုရားအလောင်း နတ်သားအား မြင်လတ်သော် အတိုင်းထက်အလွန် ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာဖြစ်၍ အရှင်မလိယမထေရ်မြတ်ကို မေးရာ အလောင်း တော် နတ်သားဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုလေသည်။
အုန်းကြိုင် (နိုင်ငံရေးသမား)
၁၉၉၀ စက်တင်ဘာ ၇ တွင် ၁၉၅၀-အရေးပေါ်ကာလ ပြဋ္ဌာန်းအက်ဥပဒေ ကို ချိုးဖောက်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၁၀) နှစ်ခန့်အထိ ပေးခြင်းခံရသည်။ နေခဲ့ရသော နောက်ဆုံးထောင်မှာ ပဲခူးထောင်ဖြစ်ကာ ၂၀၀၈ အောက်တိုဘာ ၁ မှ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ အထိဖြစ်၏။
ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား
သမိုင်းကြောင်း
ပထမအဆင့်အဖြစ် ဂေါက်ကွင်းဘူတာ မှ ပြည်လမ်း ကျိုက္ကလဲ့ဘူတာအထိ လမ်းပိုင်းကိုလုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ပထမအပတ်တွင် ပြည်လမ်းအထိ မြေညှိလုပ်ငန်း ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာပြီးဆုံးသွားသည့်အပိုင်းကို သံလမ်းခင်းခြင်းလုပ်ငန်းက ချက်ချင်းလိုက်၍လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရာတွင် ယခင်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်နည်းဖြစ်သော ရှေးဦးစွာ ဇလီဖားတုံးများ ခင်းပြီးမှ သံလမ်းကိုထပ်၍ ခင်းခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ သံလမ်းနှင့် ဇလီဖားကို တစ်ပြိုင်တည်းတပ်ဆင်ပြီးမှ ထိုတပ်ဆင်ပြီးသားလမ်းများကို စက်များဖြင့်လိုက်၍ခင်းသည့်နည်းကို အသုံးပြု၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သံမှို
ခေါင်းသေးသောကြောင့် သုတ်ဆေးသုတ် လိုက်သည့်အခါ ကောင်းစွာမမြင်ရတော့ချေ။ လေးထောင့်သံမှိုသည် မြင်းသံခွာရိုက်ရန်နှင့် အိမ်အမိုးမိုးရန်အတွက်အကောင်း ဆုံးဖြစ်သည်။ ဤ သံမှိုမျိုးကိုသံပြားများမှ လေးထောင့် စိတ်ယူရသည်။ လေးထောင့်သံမှိ်ုများသည်သံမှိုလုံးများ ထက်ပို၍ခိုင် သည့်ပြင်ပို၍လည်းမြဲသည်။ သို့သော်အရိုက်ရ ခက်၍ သစ်သားလည်းကွဲတတ်သည်။ ပြော့ကြောင်းသံမှို မျိုးကားရိုက်ထားသည့်နေရာတွင် အလွန်စွဲမြဲ၏။ ရှူးဖိနပ် နှင့်မော်တော်ကားစက်ရုံများတွင်ဤသံမှိုမျိုး ကိုအမြဲအသုံး ပြုကြသည်။
စီးကရက်
ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဖြတ်ပုံ
ဆေးလိပ်ဖြတ်သည့်အခါ စိတ်ကို ခိုင်ကြည်စွာ ထားပြီး၊ ဇွဲကို မလျှော့ရချေ။ အစကနဦး ဖြတ်သည့်အခါတွင်၊ စွဲလမ်းစေသော နီကိုတင်းအရှိန် ကျန်သေးသည် ဖြစ်၍ ပြန်သောက်အောင် မိမိမကောင်းစိတ်ကပင် လှုံ့ဆော်လိမ့်မည်။ လှုံ့ဆော်နှိုးဆွသည်ကို သည်းညည်းမခံနိုင်၊ စိတ်ကို တင်းမထားနိုင်ပါက ပြန်သောက်မိသွားလိမ့်မည်။ ပြန်သောက်မိသည့်အခါ သောက်ပြီးသည့်နောက် မထူးတော့ဟု နောက်ထပ် ဆေးလိပ်များပါ ဆက်တိုက် သောက်မိသွားသည်။ ထိုအခါ မိမိ ဆေးလိပ် ဖြတ်မည့် အစီအစဉ်သည် သဲထဲရေသွန် ဖြစ်ကာ၊ စိတ်ဓာတ်ကျလာသည်။ ထိုအဆင့်သည် လက်လျှော့ရန်မဟုတ်၊ စိတ်ကို နှစ်ဆတင်း၍ မသောက်ဘဲ နေကာ၊ ဆေးလိပ်စီးကရက် သောက်ပါက စွဲကပ်လာမည့် ကင်ဆာစသော ရောဂါ၊ အပိုကုန်သွားမည့် ငွေကြေး၊ မိမိကြောင့် စိတ်ဆင်းရဲရမည့် မိသားစုများကို မျှော်တွေးကာ ဖြတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ရက်မှ သတ္တပတ်၊ သတ္တပတ်မှ လပေါက်အောင် ဖြတ်နိုင်လာသည့်အခါ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း မရှိဘဲ၊ ပေါ့ပါးသွက်လက်ခြင်း၊ အနာရောဂါများ သက်သာ ပျောက်ကင်းလာခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိ ခံစားရမည် ဖြစ်ကာ၊ မိသားစုနှင့်လည်း သိုက်ဝိုင်း ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
အရက်နှင့် ဆေးလိပ်တွဲမိလျှင်
ယနေ့ ဆရာဝန်များ တွေ့ရှိသော အချက်က ဆေးလိပ်နှင့်အရက် ပေါင်းစပ်မရချေ။ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသော အကျိုးသွားချင်း တူညီသည့် ယင်းနှစ်ခုကို ပေါင်းလိုက်မိလျှင် ပြဿနာမှာ ပို၍ပို၍ မျှော်မှန်းသည်ထက် ကြီးထွားသွားသည်။
ရနိုင်သောအန္တရာယ်နှင့် ကျေးဇူးများ
(၇)ပန်ကရိယကင်ဆာ
ဖြစ်တတ်သောရောဂါများ
(၄) ခဏခဏချောင်းဆိုးမည်
လေးပင် (မြောက်)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
လေးပင် (မြောက်)ရွာ (Laypin(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လေးပင် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လေးပင် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၂ ဦး၊ မ ၁၀၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောက်ကန်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကျောက်ကန်ရွာ (Kyaukkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ မိုးနံခြုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးနံခြုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၃ ဦး၊ မ ၄၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ချောင်းဆုံရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီစန်းယော့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၈၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
မုန့်ဖက်ထုပ်
မုန့်ဖက်ထုပ်ကို အထက်အညာ ဒေသများက ဌာပနာထုပ် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ကောက်ညှင်းမုန့်တွင် အုန်းသီး၊ သကြား(သို့မဟုတ်) ထန်းလျက် စသည်တို့ ဌာပနာ၍ ငှက်ပေျာဖက်(သို့မဟုတ်)ပေါက်ဖက် စသည်တို့ဖြင့် ထုပ်၍ ပေါင်းထားသော စားသောက်ဖွယ် မြန်မာရိုးရာ မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ယောင်ဖိန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်ဖိန်းရွာ (Yawnghpein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ယောင်တဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၈၃ ဖြစ်သည်။
ရွှေပန်းခိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ရွှေပန်းခိုင်ရွာ (Shwepankhaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရွှေပန်းခိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၀၈ ဖြစ်သည်။
မက်ဆီမီလျံ ရောဘတ်စပျဲ
သူ့ကို ပြင်သစ် နိုင်ငံ အာရားမြို့၌ ၁၇၅၈ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွား မြင်ခဲ့၏။ ပါရစ်မြို့တွင် ဥပဒေပညာသင် ကျောင်းသားအဖြစ် ဖြင့်၎င်း၊ ရှေ့နေအဖြစ်ဖြင့်၎င်း နေထိုင်ခဲ့စဉ် သူ၏စွမ်းရည်နှင့် ကြိုးပမ်းမှုတို့ကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။ ထိုနောက် သူသည် ဇာတိစြဖ်သော အာရားမြို့သို့ ပြန်သွားပြီးသော် ရှေ့နေလိုက်ကာ အသက် မွေးနေထိုင်ခဲ့သည်။ မကြာမီ ကျွမ်းကျင်သော ရှေ့နေ တစ်ဦးအဖြစ်၎င်း၊ ရိုးသားလှသူတစ်ဦး အဖြစ်၎င်း နာမည် ကျော်ကြားလာခဲ့၏။
သို့ဖြစ်၍ သူ၏ ရဲဘော်များပင် သူ၏ တန်ခိုးအာဏာကို မနာလို ဖြစ်လာကြသည့်ပြင် သတ်ဖြတ်မှု များကိုလည်း ငြီးငွေ့လာကြပြီ ဖြစ်၏။ ထိုနောက်တွင်လည်း သူ၏သဘောတရားများကြောင့် သူ့ကို မုန်းတီးသူ ပိုမိုများပြားလာခဲ့လေသည်။
ဦးယျာဉ်စုရွာ၊ သမြင်ကင်း
ဦးယျာဉ်စုရွာ (Uyinsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ သမြင်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၄၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမြင်ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၃ ဦး၊ မ ၁၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ချင်ခြင်း
ဒီပါဠိတော် အကျယ်ရှင်းတမ်းမှာ ဘုန်းကံရှိသော (ဝါ) ထူးခြားသော သားတော်ကို ကိုယ်ဝန်ရှိတဲ့ အခါ မိခင်လောင်းမှာ ချင်ခြင်းဖြစ်တတ်တယ် ။ ဒီချင်ခြင်းကို ဖြည့်ဆည်းပေးရင် သားတော် မှာ ပြည့်စုံသော ဘုန်းကံရမယ်။ မလုပ်ပေးရင်တော့ ကိုယ်လက်အင်္ဂါမစုံတဲ့ အဖြစ်အထိရောက်သွားနိုင်တယ် ဆိုပါတယ် ။
ဖားကန့် စွန့်ပစ်မြေစာပုံ ပြိုကျမှု
၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်မြို့နယ် လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စုရှိ ကျောက်စိမ်းတူးဖော်သည့် နေရာအနီးရှိ စွန့်ပစ်မြေစာပုံ ပြိုကျကာ လူပေါင်း ၁၁၆ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၀၀ ကျော်ခန့် ပေျာက်ဆုံးခဲ့သည်။
မြေပြိုကျမှု
မြေပြိုကျမှုသည် နံနက် လေးနာရီခန့် အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကျောက်မျက်ကုမ္ပဏီများမှ စွန့်ပစ်ထားသည့် မြေစာပုံ ပြိုကျခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြေစာပုံအောက်ဘက်တွင် ရေမဆေးကျောက်ရှာဖွေသူများ နေထိုင်သည့် ယာယီတဲအိမ် ၂၀၀ ကျော်ခန့်ရှိပြီး ပြိုကျချိန်တွင် အလုံး ၅၀ ခန့်မြေပိမိခဲ့သည်။ ပြိုကျရခြင်း အကြောင်းရင်းကို မသိရသေးပေ။
သံရောင်လိုက်မှို
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မှိုများ
ဂုံးနားရွာ၊ ငန်းချောင်း
ဂုံးနားရွာ၊ ငန်းချောင်း
မိုးနံခြုံရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
မိုးနံခြုံရွာ (Moenanchon)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ မိုးနံခြုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးနံခြုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၃ ဦး၊ မ ၄၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
စံကင်းကြီး
စံကင်းကြီး
ဖြူး၊ မောင် (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာမောင်ဖြူး
မောင်ဖြူးဆိုသော ကလောင်နာမည် ယူခြင်းမှာ သူငယ်စဉ်က မိဘများ ဖြူးမြို့ကို ပြောင်းလာကြသည်။ ဖြူးမှာပဲ ကျောင်းနေ၊ ဖြူးမှာပဲ ကြီးပြင်းလာ၍ မောင်ဖြူးဆိုတဲ့ ကလောင်အမည် ယူခဲ့ရာက မောင်ဖြူးဟု နာမည်တွင်လာသည်။
၁၉၃၅−၃၆ ခုနှစ်မှာ ကျောင်းသားသပိတ်ကြီးပေါ်တော့ ဆရာက စစ်တွေမြို့ အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်းမှာ ဒုတိယကျောင်းအုပ် လုပ်နေသည်။ ထိုစဉ်က ဆရာနှင့် အတူနေသော ၁၀ တန်းကျောင်းသား ကိုမြင့်ဆွေကို သပိတ်ခေါင်းဆောင် လုပ်စေခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည် ကာလီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်မှ ဒေါက်တာဘွဲ့ယူပြီး ဗမာပြည် ပြန်လာသည့်အခါ ရန်ကုန်မြို့ ဆရာဖြစ်သင်ကျောင်း၌ မြန်မာစာကထိက တာဝန်ယူသည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်စာပေအတွက် နိုင်ငံခြားသို့ ပညာသင်အဖြစ် သွားပြီး၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၌ ဗမာပြည် ပြန်လာသည်။ ပညာရေးဌာနတွင် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း မာတိကာအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် ကရင်ပြည်နယ် ပညာဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၌ အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။ ရှေ့နေလိုက်သည်။
ကချင်ပဲ
ကချင်ပဲသည် အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Rice bean ဖြစ်ပြီး မျိုးစု (Genus)မှာ Phaseolus ဖြစ်သည်။ မျိုးစိတ် (Species) မှာ calcaratus ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်း (Family)မှာ Papilionaceae ဖြစ်သည်။
ကြွက်တက်ခြင်း
ကာကွယ်နည်း
ကြွက်တက်တတ်သူများ အိပ်လျှင် ခြေထောက်အောက်က အခုအခံ ထားသင့်သည်။ အိပ်ပျော်နေတုံး ခြေမ-ခြေထောက် အောက်စိုက်နေရင် ဖြစ်တတ်သည်။ မအိပ်ခင် ဘယ်မှမရွေ့သော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးသင့်သည်။ အကောင်းဆုံးက ခြေသလုံးများကို ဆုပ်နယ်ခံပြီးမှ အိပ်လျှင် ဇိမ်လည်းကျပြီး ကြွက်လည်း မတက်နိုင်ပါ။
ယိခူးကထောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ယိခူးကထောင်ရွာ(Yihkukahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ဂန်အူမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၅၂ ဖြစ်သည်။
ခြံတန်း (ဘေးမခ)
ခြံတန်း (ဘေးမခ)
ယမမင်း
ယမမင်းစစ်တမ်း
ယမမင်း။ ။ မောင်မင်း - မကောင်းမှုကို ဆွေမျိုး ဉာတကာ ဆရာမိဘ စသူတို့က ပြုပေးကြသည် မဟုတ်။ မောင်မင်း ကိုယ်တိုင် ပြုခဲ့သမျှ အပြစ်ဒဏ်ကို မေ့လျော့သူတို့ထုံးစံ အတိုင်း မောင်မင်း ခံရချေတော့မည်။
ရောဗင်ဟု
မတရားမှုကို ရွံရှာစက်ဆုပ်သော ရောဗင်ဟုသည် ဘုရင့်သီးသန့် အမဲလိုက်တောထဲမှ ဒရယ်တစ်ကောင်ကို ပစ်မိ၍လည်းကောင်း၊ ဘုရင့်တောခေါင်းတစ်ယောက်ကို သတ်မိ၍လည်းကောင်း မင်းဒဏ်သင့် သဖြင့် တောပုန်းဘဝသို့ ရောက်ရသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထိုခေတ်က သစ်တောနှင့်ဆိုင်သော ဥပဒေများမှာ အလွန် ကျပ်တည်း၏။ ယင်းသို့အားဖြင့် မှူးမတ်တို့၏ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်းကို မခံလိုသူများလည်း ရောဗင်ဟုထံ၌ တပည့်ခံ၍ တောပုန်းဂိုဏ်းဝင် ဖြစ်လာကြလေသည်။ ရောဗင်ဟု ပုံပြင်များတွင် လစ်တဲဂျွန်၊ ဝီစကားလတ်၊ ဖရိုင်းယားတပ်၊ မိတ်မယ်ရီယန်တို့သည် ထင်ရှားသော နောက်လိုက်တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဗိုလ်ဟိန်မောင်
ဗိုလ်ဟိန်မောင်
၁၉၅၀ တွင် ပအိုဝ်းလွောင်းဗူးအဖွဲ့မှ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းသော ပြည်ထောင်စု ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ပအမဖ)ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဖြူစစ်ဆင်ရေးတွင် ပအလဖနှင့် ပြည်ထောင်စုတပ်ကိုပါ ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ ရှမ်းတိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဖဆပလ အစိုးရကို ဆွေးနွေးပွဲများ လှုပ်ရှားမှုတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပါဝင်ဆင်နွဲးခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဧပြီလဝန်းကျင်၌ ပအမဖ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူ ထမ်းဆောင်ချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဒုတိယအကြိမ် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် စည်းရုံးရေးကွင်းဆင်းနေစဉ်ကာလတွင် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ် ဖျောင်းဖျခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
ဥယျာဉ်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွန်အိုင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာသမ္မတ
အစောပိုင်းဘဝ
မဟာသမ္မတကို ၁၇၄၂ ခုနှစ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၀၆ ခုနှစ် ရမ်းဗြဲကျွန်း၌ မွေးဖွားခဲသည်။ စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ တူမကိုလက်ထက်ခဲသည်။
ယောင်တဲ့ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂါးနီစာအုပ်အသင်း
နဂါးနီ စာအုပ်အသင်း သည် စစ်ကြိုခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဖွဲ့စည်း ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်အသင်း တခုဖြစ်သည်။
လက်ဖက်
သမိုင်း
ရှမ်းပြည်နယ် ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ နမ့်ဆန်မြို့ အနီးရှိ ပတ္တမြားစေတီ တည်ရှိရာ လွယ်ဆိုင်တောင် ထိပ်တွင် ပုဂံခေတ်က အလောင်းစည်သူမင်းကြီး တိုင်းခမ်းလှည့်လည်ချိန်တွင် စိုက်ပျိုးခဲ့သည်ဆိုသော လက်ဖက်ပင်ကြီးကို ထိန်းသိမ်း ထားရှိသည်။ မူကွဲတွင်မူ အလောင်းစည်သူ စိုက်ပျိုးခဲ့သည့် လက်ဖက်ပင်၏ လေးဆက်မြောက် လက်ဖက်ပင်ဟု ဆိုထားသည်။
လက်ဖက်အစို လက်ဖက်သုပ် သမိုင်း
ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းနေ အန် မျိုးနွယ်စုဝင် တိုင်းရင်းသားတို့သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ခြောက်ရာ ခန့်ကပင် လက်ဖက်စို ပြုလုပ် စားသုံးခဲ့ကြကြောင်း အထောက်အထားများ တွေ့ရှိပြီး ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးခြင်း
လက်ဖက်ပင် သုံးနှစ်သားအရွယ်ခန့်ရောက်လျှင် အရွက်နှင့် အဖူးများကို ခူးနိုင်ပြီ။ သို့ရာတွင် အကောင်းဆုံး လက်ဖက်ရွက်ကိုကား ဆယ်နှစ်၊ ဆယ့်ငါးနှစ်ခန့်အရွယ်ရှိသော လက်ဖက်ပင်များမှသာ ရနိုင်လေသည်။ လက်ဖက်ပင်များကို မြင့်မတက်စေရန်နှင့် အရွက်များများထွက်စေရန် မကြာမကြာလည်း ချိုင်၍ပေးရလေသည်။ ၂၅ နှစ်ခန့် အရွယ်ရောက်သောအခါ လက်ဖက်ပင်ကို မြေကြီးမှကပ်၍ ခုတ်လှဲပြီးနောက် အသစ်တစ်ဖန် အမြစ်မှ ပြန်ပေါက်စေပြန်သည်။
လက်ဖက်ခြောက်
လက်ဖက်ခြောက်စိမ်း ပြုလုပ်သည့်နည်းမှာ တစ်မျိုးကွဲလွဲ၏။ အဓိကကွဲလွဲချက်မှာ ခူးပြီးသားအရွက်များကို ရှေးဦးစွာ ရေးနွေးငွေ့ဖြင့် ပေါင်းတင်ခြင်းနှင့် အရွက်များကို အချဉ်မပေါက်စေဘဲ ထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ဖက်ခြောက်စိမ်းမှာ လက်ဖက်ခြောက်မည်းနှင့် အနံ့အရသာချင်း သိသိသာသာ ခြားနားလေသည်။
ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအရခွဲခြားခြင်း
လက်ဖက်ကို ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ၎င်းကို ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့် နည်းစနစ်များအပေါ် အခြေခံ၍ အမျိုးအစားခွဲခြားသည်။
ကဆန်း (အောက်)ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပြင်ရေကျော်
အပြင်ရေကျော်
တူနီးရှား စစ်ဆင်ရေး
ဗျူဟာများ
အနောနီးမစ်သည် မူလလက်ဟောင်း နည်းလမ်းအတိုင်း အစိုးရဝဘ်ဆိုဒ်များအား DDoS တိုက်ခိုက်မှုအား အတွဲလိုက် ခိုင်းစေသည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူများအား ဆန္ဒပြကြရာတွင် အကူညီပေးခဲ့သည်။ ပိတ်ပင်ထားသော အင်တာနက်ကွန်ယက်များအား Tor ကဲ့သို့ ကိုယ်ယောင်ဖျောက် ကျော်လွှားနိုင်သည့် နည်းပညာများ စာရွက်စာတမ်းများ ကူညီပေးခဲ့သည်။ အနောနီးမစ်အဖွဲ့မှ တူနီးရှား အစိုးရအား DDOS တိုက်ခိုက်မည့်အကြောင်း ပထမဆုံး ကြေညာချက် ဗီဒီယိုအား YouTube ၌ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သိပ်မကြာခင် တူနီးရှား အစိုးရဝဘ်ဆိုဒ်များ offline ဖြစ်ကုန်သည်။ အနောနီးမစ်သည် ဆန္ဒပြသူများအား လိုအပ်သည့် အကူညီများကို တူနီးရှား ဘလော်ဂါဖြစ်သူ Slim Amamou မှတဆင့် ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ ယင်းအတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Slim Amamou သည် အဖမ်းခံရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ တူနီးရှား စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ယင်းအချိန်က တူနီးရှား သမ္မတ ဘန် အာလီသည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။
ဗဟိုပုံနှိပ်စက်ရုံ
တည်နေရာ
ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် ၊ သိမ်ဖြူလမ်းနှင့် အနော်ရထာလမ်းထောင့် တွင်တည်ရှိသည်။
သံလိုက်ဓာတ်
ထိုနောက် နန်းကြိုးတလျှောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုစီးစေသောအခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး နေသည့်အခိုက်အတန့်တွင်အထက်ပါ သံချောင်း သည်သံလိုက်ဖြစ်သွား၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုဖြတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်သံလိုက်ဓာတ် လည်းပျောက်သွားပြန်လေသည်။
NGC 1042
NGC 1042 သည် Cetus ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
အရှေ့ပျံကျရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
အရှေ့ပျံကျရွာ (Ahsheypyankya)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ရောင်တော်တုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၂၁ ဖြစ်သည်။
အနောက်အာဖရိကဒေသ စံတော်ချိန်
ဘီနင်နိုင်ငံ၏အနောက်ဘက်နိုင်ငံများ(မော်ရိုကိုနိုင်ငံနှင့် အနောက်ဆာဟာရမှလွဲ၍)သည် UTC±0 အချိန်ဇုန်အား အသုံးပြုကြသည်။
မုန့်ဟင်းခါး
သမိုင်းကြောင်း
ရှေးမြန်မာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်တွင် မုန့်ဟင်းခါးနှင့် ပတ်သက်၍ ကျောက်စာ၊ ပေစာများဖြင့် မှတ်တမ်းတင် ခဲ့ခြင်း မရှိသဖြင့်မုန့်ဟင်းခါး ပေါ်ပေါက်ရာ ဇာတိ နှင့် ခေတ်ကာလအား သိရှိရန် များစွာ ခက်ခဲလှသည်။ မုန့်ဟင်းခါးအား အစောဆုံး အထောက်အထား ဖြင့် တွေ့ရှိရသည့် နေရာမှာ ကုန်းဘောင်ခေတ် စာဆို ဦးပုည၏ လင်္ကာများ အနက်မှ တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပြီး "မုန့်ဟင်း"ဟု သုံးနှုန်းခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်း၌ ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်နှင့် ကုန်းဘောင်ရွှေဘိုမင်း လက်ထက်တွင် ပေါ်ပေါက်သော ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဖိုးသူတော်ဦးမင်းက ခေတ်ပြိုင်စာဆို လူဦးမင်း(စာဆိုတော်ဦးမင်း) နှင့် မုန့်ဟင်းခါး အကြောင်း အပြိုင်စပ်ဆိုရာတွင် "မုန့်တီ" ဟုသုံးနှုန်းခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် မုန့်ဟင်းခါးကို "မုန့်တီ" ဟု ပြောဆိုသောသူသည် အနည်းငယ်သာရှိတော့သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် "မုန့်တီ"သည် မုန့်ဟင်းခါးကို ဆိုလိုပြီး ရခိုင်မုန့်တီ သည်ကား ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ရှေးရိုးရာအစားအစာ အာပူလျှာပူနှင့် ရိုးရိုးရခိုင်မုန့်တီ၊ ရခိုင်မုန့်တီသုပ် အစရှိသည်တို့ကိုဆိုလိုပေမည်။ ယနေ့တိုင် အချို့ဒေသများတွင်မုန့်ဟင်းခါးအား "မုန့်" "မုန့်ဟင်း" အစရှိ သဖြင့် ခေါ်ဝေါ် လျက် ရှိဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မုန့်ဟင်းခါးပေါ်ပေါက်ပြီး ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ မိုဟင်းခါးလိုလည်း ခေါ်ဆိုကြ၏။ တစ်ဖန် ပျူမြို့ဟောင်းများ တူးဖော်ရာတွင် ဆန်မှုန့်နှင့် အချဉ်ဖေါက်ပြုလုပ်သော ကိရိယာအများအပြား တူးဖော် ရရှိခဲ့သောကြောင့် ထမင်းအစားထိုး၊ ဆန်ဖြင့်ပြုလုပ်သည့် မုန့်နှင့် မုန့်ဟင်းခါးပေါ်ပေါက်နေခဲ့ နိုင်ကြောင်း ကောက်ချက် ဆွဲကြသည်။ ထို့အပြင် မုန့်ဟင်းခါး သမိုင်းကို စနစ်တကျ သုတေသန ပြုရန် ကြိုးစားခဲ့သော ဒေါက်တာ ခင်မောင်ညွန့်၏ အဆိုအရ မုန့်ဟင်းခါးချက်နည်းသည် ရှေးနန်းတွင်း ဟင်းချက်နည်းမျိုးစုံ စာရင်းတွင် ရှာမတွေ့ ခဲ့ခြင်းကြောင့် သာမန် အရပ်သား လူအများတို့ ၏အစားအစာသာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း။ ထို့ကြောင့်ပင် မည်သူတစ်ဦး တစ်ယောက်မျှ အရေးတယူ မှတ်တမ်း မတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။
မသိုးစာ
မသိုးစာ
ထိုနောက် ချက်ထားသည့် ပစ္စည်းကို သံဘူးတွင်ထည့်၍ လေလုံအောင် ပိတ်လိုက်လေသည်။ ဤနည်းတွင် သံဘူးကို မပိတ်မီ ပိုက္ကရုပ်ပိုးများ ဝင်ရောက်နိုင်သောကြောင့် အမြဲတမ်း အောင်မြင်သည် မရှိချေ။
အစိမ်းလိုက် စည်သွတ်နည်းတွင် အစားအစာများကို သံဘူးတွင် ပထမ အစိမ်းလိုက်စီထည့်၍ ပိတ်ပြီးလျှင် အပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၂၅ဝံ ထိ အပူတိုက်ပေးကာ သံဘူးအတွင်းရှိ အစာကိုကျက်အောင် ချက်ပေးသည်။ ဤနည်း တွင် ပြင်ပမှ နောက်ထပ် မိုက္ကရုပ်ပိုးများ၊ မဝင်လာနိုင်သောကြောင့် ကျက် အောင် ချက်ပြီးမှ စည်သွတ်သည့် နည်းထက် ကောင်းသဖြင့် ဤနည်းကိုသာ အသုံးများကြသည်။
နွားနို့ကို အခြားအစားအသောက်များထက် ပို၍ စည်သွတ်ရောင်းချကြသည်။ နို့ဆီ၊ နို့စိမ်း၊ နို့မှုန့်များသည် စည်သွတ်နို့များ ဖြစ်ကြရာ မိခင်နှင့် ကလေးများအတွက် များစွာ အထောက်အကူ ရလေသည်။ မကြာသေးမီက နို့ဆီနှင့် နို့စိမ်းများကို စည်မသွတ်မီ ခရမ်းဘေး ရောင်ခြည်များတွင် အတန်ကြာအောင် ပြပြီးမှ စည်သွတ်ကြသည်။ ယင်းသို့ ခရမ်းဘေး ရောင်ခြည်များတွင် ပြလိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဗီတာမင် ဒီ ဓာတ် ပါဝင်လာသည်။ အသားနှင့် ပင်လယ်ငါးများ ကိုလည်း အကြီးအကျယ် စည်သွတ်၍ ရောင်းချကြရာ အတော်ပင် ခေတ်စား၍ လာပေသည်။ အထူးသဖြင့် စည်သွတ် အမဲသားများသည် စစ်တပ်များအဖို့အလွန် အသုံးဝင်သော ရိက္ခာများ ဖြစ်ကြသည်။ စည်သွတ် အသားများကို အချိန်အခါ ရာသီမရွေး စားနိုင်သည့်ပြင် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရာ၌လည်း များစွာ လွယ်ကူသည်။ ထို့ ကြောင့် စစ်ဖြစ်ပွားသည့်အခါတိုင်း စည်သွတ် အသား လုပ်ငန်းမှာ အထူး တိုးတက်ဖွံဖြိုးလာ လေသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်း၌ ဆိုလျှင် အသားများကို အမြောက် အမြား စည်သွတ်၍ စစ်မျက်နှာ အမျိုးမျိုးသို့ပို့ခဲ့ရလေသည်။
အတွင်းရေကျော်
အတွင်းရေကျော်
ဒုက္ကရစရိယာ
ဝေါဟာရလေ့လာချက်
ဒုက္ကရစရိယာ ဟူသော ဝေါဟာရသည် မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကျမ်းအစောင်စောင်တို့၏ ရေးသားထားချက်ကြောင့် အသုံးတွင်ကာ ရင်းနှီးနေကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ လက်ထက်တော် အခါကမူ ဤအသုံးအနှုန်းကို တွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲထားကြောင်း မတွေ့ရပေ။
(၂) ပထမဆုံးဟောရမယ့် ဓမ္မစကြာတရားတော်မှာ အစွန်းနှစ်ပါးရှောင်ဖို့ အလယ်လမ်းစဉ်ကမှ မှန်ကြောင်း သက်သေပြဖို့ အတွက်လဲ ဒီ ဒုက္ကရစရိယာကျင့်စဉ်တွေကို ကျင့်ပြရပါတယ်။
ဒီတော့ ဘုရားဖြစ်ရန်ကျင့်သောအကျင့် မဟုတ်ဘူးနော်။ ရည်ရွယ်ချက်မတူဘူး။ ဘုရား ဖြစ်ချင်လို့ ကျင့်တဲ့ အကျင့်လို့ ပြောရင်တော့ ရမယ်။