cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သတင်းစာ
နိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကြီးများတွင် သတင်းစာကို စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်ဟူ၍ ဂုဏ် တင်ခေါ်ဝေါ်ကြသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ထိုအခေါ်အဝေါ် ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။ ယင်းသို့ခေါ်ဝေါ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ တိုင်းရေးပြည်ရာများတွင် သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းများကို ပထမမဏ္ဍိုင်၊ မင်းစိုးမှူးမတ်တို့ကို ဒုတိယမဏ္ဍိုင်၊ နိုင်ငံလူထုကိုကား တတိယမဏ္ဍိုင် ဟူ၍ တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ နိုင်ငံရေး၌ ဩဇာညောင်းသော ရဟန်းရှင် လူ၊ အစိုးရ သုံးဦးကို မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုသဖွယ် တင်စားသည်ကို အတုယူပြီး လျှင် ဗြိတိသျှပါလီမန်အမတ် အက်ဒမန်ဗတ် (ခရစ် ၁၇၂၉-၉၇) က သတင်းစာကို စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်ဟူ၍ တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့လေသည်။ သတင်းစာကို စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်အရာ၌ထားကာ အဘယ်ကြောင့် အားကိုးအားထားပြုရပါသနည်း။ စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်ဟူသောဂုဏ်အဂ‡ါဖြင့် ထိုက် တန်သော သတင်းစာကောင်းတို့မည်သည် နိုင်ငံနှင့်လူထုအကျိုးကို ပထမ ဆုံးနေရာ၌ထားရသည်။ သတင်းစာဟူသည် တိုင်းသူ ပြည်သားများနှင့် တစ်ကွ ခပ်သိမ်းသောအရာတို့တွင် အဆက်မပြတ်စိတ်ဝင်စားတတ်သော သဘောရှိသည်။ ပြည်သူလူထုနှင့် သတင်းစာသည် မကင်းကွာဘဲ ဆက်စပ် နေရသည်။ လူတစ်ယောက်တွင် ခိုးမှုတစ်ခုဖြစ်သည်ဖြစ်စေ၊ လက်နက်ဆန်း တစ်ခုကို တီထွင်လိုက်သည်ဖြစ်စေ သတင်းစာက မှတ်တမ်းတင်လိုက်သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးက မိန့်ခွန်းတစ်ရပ်ကို ယနေ့ပြောကြားလိုက်လျှင် နက်ဖန် နံနက်တွင် သတင်းစာက တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ သတင်းဖြန့်ချိပေးလိုက်လိမ့်မည်။ ယင်းသို့ဖြင့် သတင်းစာသည် ပြည်သူလူထုနှင့်မကင်းကွာသော 'ကြေညာ မောင်းသမားကြီး' ဖြစ်လေသည်။
ခေတ်မှီသတင်းစာတိုက်ကြီး တစ်တိုက်သို့သွားရောက်ကြည့်ရှုလျှင် အယ်ဒီတာ သတင်းထောက်စသည်တို့မည်မျှ အလုပ်ရှုပ်နေကြသည်ကို တွေ့ ကြရပေလိမ့်မည်။ သတင်းဆိုင်ရာအယ်ဒီတာ၏ စားပွဲပေါ်တွင် နောက်ဆုံး ဖြစ်ပျက်သော သတင်းများကိုရေးသားထားသည့် စာရွက်များဖြင့်ပြည့်နှက်နေ ပေသည်။ အယ်ဒီတာသည် ထိုသတင်းများအနက်မှ အရေးကြီးသောသတင်း၊ ထည့်သင့်ထည့်ထိုက်သောသတင်းများကို ရွေးထုတ်စိစစ်ရသည်။ ထည့်သွင်း မည့်သတင်းများကို လိုအပ်သလိုဖြတ်တောက် ဖြည့်စွက်ပြင် ဆင်တည်းဖြတ် ရသည်။ ဥပဒေဖြင့် မညိစွန်းစေရန်လည်း ဂရုပြုရလေသည်။
၁၉၀ဝပြည့်နှစ်ဇန်နဝါရီ(၁)ရက်နေ့တွင် ဦးညွန့်သည် နန်းတွင်းမှ ပုံနှိပ်စက်ကို ဝယ်ယူပြီး မြန်မာ့တာရာ သတင်းစာ The Star of Burma ကို မန္တလေး၌ စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၀၈-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး ရုပ်စုံသတင်းစာ Burmese(Myanmar)SundayTimes ကို ရန်ကုန်မြို့၌ စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကောင်ခဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကောင်ခဲရွာ (Kawnghke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နောင်လိုင်မူဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်မူဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၅၇ ဦး၊ မ ၁၈၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အစားအစာအုပ်စု (၃)စု
ရောဂါအမျိုးမျိုးတွေ့ကိုကာကွယ်ပေးတဲ့ အစာအုပ်စု
တောင်နီရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တောင်နီရွာ (Taungni)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကင်းပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်အောင်စုရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
မြန်အောင်စုရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
စကားရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
စကားရွာ (Sakar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ စကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၁ ဦး၊ မ ၆၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဧကရာဇဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ဒုဗ္ဘိသေနမင်းသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
လင်
အလုပ်မအားအောင် များနေ၍ ပင်ပန်း၍ ဝတ်ချင် စားချင်၍ ပွဲလမ်းသဘင်သွား ချင်၍ စိတ်လက်မရွှင် မကြည်လင်ဖြစ်နေသော မယားကို (ဝါ) ဟိုသင်းကြောင့် ယားရ၊ သည်သင်းကြောင့်ယားရနှင့်တကိုယ်လုံး ယား၍ မကြည်မလင် ဖြစ်နေသော မယားကို ကြည်လင်စေတတ်သောကြောင့် လင်ယောက်ျား ဖြစ်သူသည် မယားတယောက် ဝမ်း မြောက်ကြည်လင်၍ တရွှင်ရွှင်ဖြစ်နေစေရန်အတွက် နေ့ညမရှောင် အလုပ်လုပ်ရသည်။ ထိုကြောင့် ယောက်ျားကို လင်ဟုခေါ်ကြောင်းကို ဆိုသည်။ တဖန် လင်နှင့်မယားတို့၏ အညမညသဘောကို ဆရာတော်က ဆက်၍ ပြောပြန်သည်မှာ-''မယားနှင့်လင်၊ ပျော်ပါးရွှင်သည်၊ ဝမ်းတွင်တောင့်ပါမှ။ ဝမ်းမဝ၍ မထနိုင်ကြလျှင်၊ ထိုယောက်ျားလည်း မယားနိုင်ကြ၊ မယားကလည်း မိန်းမယားမြဲ မယားနိုင်ပဲ သည်လင်လဲ မလင်ချင်ဘူး'' လင်မယားနှစ်ယောက်၏ပျော်ရွှင်မှု၊ စိတ်နှလုံးချမ်းမြေ့မှု၌ အဓိကအချက်မှာ ဝမ်း ရေးဖြစ်လေသည်။ အူမçတောင့်ဖို့အရေးကြီးသည်။ လူလောကတွင် အူမတောင့်တောင့်နှင့် မကြောင့်မကြ နေနိုင်ရေးအတွက် မယားကလည်း မယားအလျောက်။ လင်ကလည်း လင့် အလိုက် ထိုက်ထိုက်တန်တန် လင်တထမ်း၊ မယားတရွက်ဆိုသကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်ကြရမည်။ လင်နှင့်မယား နှစ်ယောက်စလုံး မလုပ်မကိုင်ပဲ ထိုင်နေမည်ဆိုသောမယားလည်း ယားနိုင် မည်မဟုတ်။ လင်လည်း လင်နိုင်မည်မဟုတ်။
ပေါက်သာကုန်းရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ပေါက်သာကုန်းရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ဂျစ်ပစီလူမျိုး
ဥရောပတိုက်တွင် အိုးအိမ်အတည်တကျမရှိဘဲ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခြေသလုံးအိမ်တိုင်ပြု၍ လှည့်လည်သွားလာနေထိုင်သော လူမျိုးကို ဂျစ်ပစီ ဟုခေါ်သည်။ ဂျစ်ပစီတို့ကို ရှေးအခါက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌သာ တွေ့ရသည်။ ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် လောက်က ဂျစ်ပစီတို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာကြ၍ အီရန်နိုင်ငံကို ဖြတ်ကျော်ပြီးနောက် အာမေးနီးယားပြည်၊ ဆီးရီးယားပြည်၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်သို့ ရောက် သွားခဲ့ကြ၏။ ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်သို့ ရောက်သောအခါ သူတို့ သည် ဥရောပတိုက်သို့ ဝင်ရောက်မိကြ၍ စပိန်၊ အင်္ဂလန်၊ ရိုမေးနီးယား၊ ဟန်ဂေရီ၊ ရုရှနှင့် ပြင်သစ်တိုင်းပြည်များတွင် အခြေစိုက်မိကြ၏။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဂျစ်ပစီလူမျိုးတို့၏ အရပ်အမောင်းမှာ ၅ ပေ ၄ လက်မသာသာ မြင့်၏။ ရှေးကျသော ဂျစ်ပစီတို့မှာ အသားမည်း၍ မျက်လုံးအိမ်နက်၏။ ဆံပင်မှာမည်း၍ များသောအားဖြင့် ကုပ်ပေါ်ဝဲနေတတ်၏။ ဆံရှည်ဟူ၍ မထားကြချေ။ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ လှည့်လည်သွားလာနေကြသော ဂျစ်ပစီတို့မှာ ထိုရှေးကျသော ဂျစ်ပစီများနှင့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ခပ်ဆင်ဆင် တူ၏။ သို့ရာတွင် တစ်နေရာရာ၌ အတည်တကျ စွဲမြဲ၍ နေတတ်သော ဂျစ်ပစီတို့မှာ များသောအားဖြင့် သူတို့ အခြေစိုက်ရာဒေသရှိလူမျိုးများဘက်သို့ နွယ်၍ ရုပ်ပြောင်းသွားတတ်၏။ နေရာအတည်တကျ မနေထိုင်ကြဘဲ ကြုံရာအလုပ်များကို လုပ်ကိုင်စားသောက်လေ့ရှိသည်။ အစုလိုက်ပြောင်းလေ့ရှိသည်။
ထိုင်ပေ ၁၀၁
ထိုင်ပေ ၁၀၁ အဆောက်အဦးတွင် မြေအောက် ၅ ထပ်နှင့် မြေပြင်အထက် ၁၀၁ ထပ်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ယင်းအဆောက်အဦးအား ထိုင်ပေ ၁၀၁ ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေးလီး တယ်လီဂရပ်ဖ်
သတင်းစာ၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်သော "ယခင်၊ ယခု၊ အနာဂတ်" (Was, is, and will be) စာသားသည် ခေါင်းကြီးပိုင်းစာမျက်နှာများတွင် ပါ၍ ၁၈၅၈ ဧပြီ ၁၉ မှစကာ သတင်းစာ၏ ထုတ်ဝေမူတိုင်း၌ ထည့်သွင်းခဲ့ကြလေသည်။ ၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာတွင် စောင်ရေ ၃၆၃,၁၈၃ အထိရှိခဲ့၍ ညီအမသတင်းစာဖြစ်သည့် "The Sunday Telegraph" ကို ၁၉၆၁ မှစတင်ထုတ်ဝေခဲ့၍ ၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာမှစ၍ စောင်ရေ ၂၈၁,၀၂၅ ရှိခဲ့သည်။ ဤနှစ်စောင်ကို သီးခြားစီလည်ပတ်ကြ၍ သတင်းသမား၊ အယ်ဒီတာများမှာလည်း မတူကြပေ။ သို့ရာ၌ တူညီသော အကြောင်းအရာများ ထည့်သွင်းမှုရှိသည်။
မြိတ်ခရိုင်
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
မြိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်နှင့်မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မင်းဝရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေခန်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး
အမည်
တရုတ်တို့၏ ဓလေ့အရ မျိုးဆက်သစ်များအား ကင်မွန်းတပ်ရာတွင် မျိုးရိုးအမည်ကို ပထမဆုံး စာလုံးအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုံကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရန်ကုန်တွင် အတွေ့များသည့် မျိုးရိုးအမည်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေများ
မိုးယွန်းကြီးအင်း ဘေးမဲ့တောအား ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရေးပါသော ငှက်မျိုးစိတ်များ ကျက်စားနေမူကြောင့် Ramsar Site အဖြစ် ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစ၍ သတ်မှတ်ထားသည်။ နိုင်ငံဧရိယာ၏ ၁.၀၉% ရှိသော နေရာ (၇) ခုအား သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေအဖြစ် တည်ထောင်ရန် အဆိုပြုကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားပြီး အတည်ပြုဖွဲ့စည်းနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့် သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ (၄၅) ခု၊ နိုင်ငံဧရိယာ၏ ၆.၈၄% ရှိလာမည်ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားသစ်တောကဏ္ဍ နှစ် (၃၀) ပင်မစီမံကိန်းပါ ရည်မှန်း ချက်ပြည့်မီရန် နောက်ထပ် ၃.၁၆% ကျန်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် အီမောဘွန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်အားလည်း သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေအဖြစ် တည်ထောင်ရန် စီစဉ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဂျစ်ပဆမ်
အဆိုပါ ပလာစတာမှုန့်ကို အသုံးပြုသောအခါ ရှေးဦးစွာ ရေဖြင့် ရောနယ်၍ လေသလပ်ခံပေးသောအခါ ပလာစတာ မှုန့်သည် လျင်မြန်စွာ မာကျောခိုင်ခံ့သော အင်္ဂတေတစ်မျိုး ဖြစ် လာသည်။ ထို့ကြောင့် ဤပလာစတာကို အထူးသဖြင့် ရုပ်တု ဆရာများက ပုံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။
ဂျစ်ပဆမ်ကို အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ အများဆုံး တူးဖော်ရရှိ၍ အခြားဂျစ်ပဆမ်ထွက်ရာနိုင်ငံများမှာ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ စပိန်၊ အီတလီနှင့် ရုရှတို့ ဖြစ်ကြသည်။
သီလဝိမံသနဇာတ်
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု
မြတ်စွာဘုရားသည် တပည့်သားရဟန်းတို့ကို စောင့်ရှောက်တော်မူသည် ဖြစ်၍ ထိုညဉ့်အဖို့၌ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုတော်မူသည်ရှိသော် ကာမဝိတတ်ကို ကြံကုန်သော ရဟန်းတို့ကို မြင်တော်မူလျှင် ရှင်အာနန္ဒာကို ခေါ်တော်မူ၍ ဂန္ဓကုဋိတံခါး၌ နေရာတော်ကို ခင်းစေပြီးလျှင် ခင်းထားသောနေရာတော်၌ နေတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ပညာရှိတို့သည် မကောင်းမှုပြုရာ၌ ဆိတ်ကွယ်ရာရှိ” ဟု ဆိုလေ့ရှိကုန်၏ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သီလရှိက မိန်းမရ
“ရဟန်းတို့ ... ဒုဇ္ဇစ္စလုလင်၊ သုဇစ္စလုလင်၊ နန္ဒလုလင်၊ သုခဝဒ္ဓိတလုလင်၊ ဝဇ္ဇလုလင်၊ သီလုလင်၊ ဤအလုံးစုံသောလုလင်တို့သည် မန်းမကို အလိုရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ မိန်းမ မရခြင်းသဘောကို စွန့်ကုန်၏။ ခပ်သိမ်းသော ပဉ္စသီလ၊ ဒသသီလ၊ သုစရိုက်သုံးပါးတို့၏ ကမ်းတစ်ဖက်သို့ရောက်၍ တရားကိုစောင့်ခြင်း၊ တည်ကြည်ခြင်း၊ ဟုတ်မှန်ခြင်း၊ လုံ့လရှိခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဏ္ဏားလုလင်ကား အဘယ်မှာ မိန်းမရခြင်းသဘောကို စွန့်အံ့နည်း”
ဆီနှင့်အဆီခဲ
ဆီနှင့် အဆီခဲ
အသီးအနှံများမှ ဆီည|စ်ထုတ်ယူလိုက်ပြီးနောက် ကျန် သောနှမ်းဖတ်များသည် သစ်ပင်ပန်းပင် စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သော မြေဩဇာများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကျွဲနွား တိရစ္ဆာန်တို့အတွက် အလွန်ကောင်း မွန်သောအစားအစာလည်း ဖြစ်ပေသည်။
သာယာကုန်းရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
သာယာကုန်းရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ဆလီနီအာကာသယာဉ်
ခရီးစဉ်ရည်မှန်းချက်များ
မက်ရှင်၏ သိပ္ပံဆိုင်ရာ ကိရိယာ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ: တို့ဖြစ်သည်။
ဒီဇိုင်း
ခရီးစဉ်တွင် သီးခြားအာကာသယာဉ်သုံးခုပါဝင်သည်။
ရွာကလေးရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ရွာကလေးရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ကွင်းကောက် (တောင်)ရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ကွင်းကောက် (တောင်)ရွာ၊ ကွင်းကောက် (တောင်)
ဂျပန်နိုင်ငံ
အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ တသီးတသန့် နေခဲ့ပြီးနောက် ပြင်ပကမ္ဘာမှ လွှမ်းမိုးမှုများ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် ဂျပန်သမိုင်း၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ယခုလက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို စတင်သုံးစွဲသည့် အချိန်မှစ၍ ဂျပန်သည် ဘုရင်ရှိသော စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်နှင့် ဒိုင်းယက်ခေါ် လူထုကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အထက်နှင့် အောက်လွှတ်တော်တို့ တပေါင်းတစည်းတည်းအုပ်ချုပ်သည့်စနစ်ကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးလာခဲ့သည်။
သမိုင်းမတင်မီခေတ် နှင့် ရှေးခေတ် သမိုင်းကြောင်း
ထိုအချိန်မှစ၍ ဟဲအိအန် ခေတ် (၇၉၄-၁၁၈၅) စတင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ တသီးတခြားဖြစ်သော ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှု ခိုင်မာစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ကာ အနုပညာ၊ အိုးလုပ်ငန်း နှင့် ဘာသာစကားတို့ ဖြစ်ကြသည်။ လေဒီ မူရာဆာကီ၏ ဂန်းဂျိ ပုံပြင်များနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတော် သီချင်းဖြစ်သော ကိမိဂါရိုတို့ကို ထိုအချိန်က ရေးသားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
မြေရှင်ပဒေသရာဇ်ခေတ်ကာလ
ဂျပန်တို့၏ မြေရှင်ပဒေသရာဇ် ခေတ်ကာလမှ ဆာမူရိုင်း ဟုခေါ်သော အုပ်ချုပ်သူ စစ်သူရဲများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းနှင့် ထင်ရှားလာခြင်းတို့ဖြင့် အစပျိုးခဲ့သည်။ ၁၁၈၅ ခုနှစ် ဂန်ပေးစစ်ပွဲအတွင်း တိုင်ရာ မျိုးနွယ်စုတို့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ဟဲအိကဲပုံပြင်များအရ ဆာမူရိုင်း မိနာမိတို နော့ ယိုရီတိုမိုကို ရှိုးဂန်း အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ကမာကူရာ တွင် အခြေစိုက် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူ သေဆုံးပြီးနောက် ဟိုဂျို မျိုးနွယ်စုသည် ရှိုးဂန်း များအတွက် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကမာကူရာ ခေတ် (၁၁၈၅-၁၃၃၃) အတွင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဆာမူရိုင်းအလွှာများ ကြားတွင် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ ကမာကူရာ ရှိုးဂန်းတို့က ၁၂၇၄ နှင့် ၁၂၈၁ တွင် မွန်ဂို ကျူးကျော်သူတို့ကို တွန်းလှန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဂိုဒိုင်ဂိုမင်းမှ နောက်ဆုံးတွင် သူတို့အား ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်။ ဂိုဒိုင်ဂိုမင်းသည် ၁၃၃၆တွင် အာရှီကာဂါ တာကာအူဂျီ အား ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး
ဂျပန် ဥပဒေမှာ သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်ဥပဒေ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိသော်လည်း အဲဒိုခေတ် အတွင်းတွင် "ကူဂျီကာတာ အိုဆာဒါမဲဂါကီ" အစရှိသော သီးသန့် ဥပဒေများ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက် လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းမှ စ၍ တရားစီရင်ရေး စနစ်မှာ ဥရောပမှ အရပ်ဘက် ဥပဒေများ ပေါ်တွင် များစွာ အခြေခံလာပြီး အထူးသဖြင့် ဂျာမနီ နိုင်ငံ ဥပဒေ ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၈၉၆ တွင် ဂျပန် အစိုးရမှ ဂျာမန် ဥပဒေကြမ်း တစ်ခုပေါ်တွင် မူတည်၍ အရပ်ဘက် ဥပဒေ တစ်ခုကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီး ပြင်ဆင် ပြီးချိန် အထိတိုင်အောင် သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။ ဥပဒေပြု လွှတ်တော်မှ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော ဥပဒေများကို ဘုရင်က တရားဝင် အသိအမှတ် ပြုပေးရသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ဘုရင်သည် လွှတ်တော်မှ အတည်ပြုလိုက်သော ဥပဒေကို အတည်ပြုပေးရန် လိုအပ်ပြီး ထိုပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အခွင့်အာဏာ ပေးမထားပေ။ ဂျပန် တရားရုံးစနစ်ကို လေးပိုင်း ခွဲခြားထားပြီး တရားရုံးချုပ် နှင့် အောက်ရုံး ၃ ခု တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ ပြဋ္ဌာန်း ဥပဒေ၏ အဓိက အပိုင်းကို ဥပဒေ သတ်မှတ်ချက်ဟု ခေါ်သည်။
နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေး နှင့် စစ်ရေး
ဂျပန်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် စီးပွားရေး၊ စစ်ရေး အရ နီးစပ်မှု ရှိသည်။ ဂျပန်-အမေရိကန် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေး ပေါ်လစီ၏ အရေးပါသော ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာ့ကုလသမ္မဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံသည် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းမဟုတ်သော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်မှာ စုစုပေါင်း နှစ် ၂၀ မျှ ရှိပြီး လတ်တလော အနေနှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တို့တွင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် ဂျီဖိုး နိုင်ငံများထဲမှ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ရန် ကြိုးစားနေသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပရီဖက်ချာပေါင်း ၄၇ ခုရှိပြီး ပရီဖက်ချာ တစ်ခုစီတွင် ရွေးချုပ်ထားသော အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့ နှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့တို့က ကြီးကြပ်သည်။ ပရီဖက်ချာများကို မြို့တော်များ၊ မြို့များ နှင့် ကျေးရွာများ အဖြစ် ဆက်လက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် မြို့တော်များ၊ မြို့များ နှင့် ကျေးရွာများကို ပြန်လည် ပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းလျက် ရှိသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ပရီဖက်ချာများ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ လျော့နည်းသွားပြီး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အသုံးစရိတ်ကို လျှော့ချနိုင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။
ပထဝီဝင်
ဂျပန်နိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်း တလျှောက်တွင် ကျွန်းပေါင်း ၆,၈၅၂ ကျွန်း ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ပိုင်ဆိုင်သော ကျွန်းများသည် မြောက်လတ္တီကျု ၂၄° မှ ၂၆° အတွင်း နှင့် အရှေ့ လောင်ဂျီကျု ၁၂၂° မှ ၁၄၆° အတွင်း တည်ရှိသည်။ အဓိကကျွန်းများမှာ မြောက်မှ တောင်သို့ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟွန်ရှူးကျွန်း၊ ရှိကိုကူးကျွန်း နှင့် ကျူရှူးကျွန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အိုကီနာဝါ ပါဝင်သော ရူကျူးကျွန်းများမှာ ကျူရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်တွင် ဆက်လျှက် တည်ရှိသည်။ ထိုကျွန်းများအားလုံးကို စုပေါင်း၍ ဂျပန်ကျွန်းစုများဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ရာသီဥတု
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပျမ်းမျှ ဆောင်းရာသီ အပူချိန်မှာ ၅.၁ °C (၄၁.၂ °F) ဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှ နွေရာသီအပူချိန်မှာ ၂၅.၂ °C (၇၇.၄ °F) ဖြစ်သည်။. ဂျပန်တွင် အမြင့်ဆုံးတိုင်းတာခဲ့သော အပူချိန်မှာ ၄၀.၉ °C (၁၀၅.၆ °F) ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်တွင် တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီမှာ အိုကီနာဝါတွင် မေလ အစောပိုင်းတွင် စတင်ပြီး တဖြည်းဖြည်း မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားရာ ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် ဇူလိုင် နှောင်းပိုင်း မှ စတင်လေ့ရှိသည်။ ဟွန်ရှူးကျွန်း နေရာ အများစုတွင် မိုးရာသီသည် ဇွန်လ အလယ်ပိုင်း မတိုင်မီ စတင်လေ့ရှိပြီး ရက်သတ္တပတ် ၆ ပတ်မျှ ကြာမြင့်လေ့ ရှိသည်။ နွေရာသီ နှောင်းပိုင်း နှင့် ဆောင်းဦးရာသီ အစောပိုင်းတွင် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းများကြောင့် မကြာခဏ မိုးကြီးလေ့ ရှိသည်။
စီးပွားရေး သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၂ ခုနှစ် စာရင်းအရ ဂျပန်သည် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ပြီးလျှင် နိုင်ငံအဆင့် အမည်ခံ ဂျီဒီပီအားဖြင့် တတိယ စီးပွားရေး အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဝယ်ယူနိုင်စွမ်း ကွာခြားမှုနှုန်းကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လျှင် အမေရိကန်၊ တရုတ် နှင့် အိန္ဒိယတို့ ပြီးလျှင် စတုတ္ထမြောက် နိုင်ငံအဆင့် စီးပွားရေး အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရ၏ ကြွေးမြီမှာ နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန်မှ ၂၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ထက်ကျော်လွန်သဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံအားလုံးတွင် ဒုတိယမြောက် ကြွေးမြီ အများဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ မူဒီ စံသတ်မှတ်ချက်တွင် နိုင်ငံအလိုက် ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြမှုနှင့် ချေးငွေအပေါ်တွင် မူတည်၍ ဂျပန်၏ နှစ်ရှည်နိုင်ငံ ကြွေးမြီ စံသတ်မှတ်ချက်အား Aa3 မှ Aa2 သို့ တစ်ဆင့် လျှော့ချ ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ စီးပွားကျဆင်းမှုနှင့် ၂၀၁၁ မတ်လ ငလျင်နှင့် ဆူနာမီတို့ကြောင့် ဖြစ်သော အစိုးရ၏ ကြွေးမြီနှင့် ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြမှုတို့ကြောင့် ထိုသို့ စံသတ်မှတ်ချက် လျှော့ချ ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝန်ဆောင်မှု ကဏ္ဍမှ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းဝင်ငွေ၏ ၄ပုံ ၃ပုံမျှကို ပံ့ပိုးပေးလျက် ရှိသည်။
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အာကာသဆိုင်ရာ အေဂျင်စီကို ဂျပန် လေကြောင်းနှင့် အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေရေး အေဂျင်စီ (ဂျာဆာ) ဟုခေါ်ပြီး ၎င်းတို့မှာ အာကာသ၊ ဂြိုဟ်များ၊ လေကြောင်းသွာလာရေးတို့နှင့် ပတ်သက်သော သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ကြပြီး ဒုံးပျံ နှင့် ဂြိုဟ်တိုတို့ကို ထုတ်လုပ်ရာတွက် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်းတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဂျပန်တို့၏ စမ်းသပ်မှု အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သော ကီဘိုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် အာကာသလွန်းပျံယဉ်၏ တပ်ဆင်ရေးအတွက် ပျံသန်းမှုတွင် နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်းသို့ ထည့်သွင်း တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး အစီအစဉ်များတွင် ဗီးနပ်စ်ဂြိုဟ်ကို လေ့လာမည့် အာကာဆူကီ အာကာသ စူးစမ်းရေး ယာဉ် လွှတ်တင်ရေး ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် လွှတ်တင်မည့် မာကျူရီဂြိုဟ်၏ သံလိုက်စက်ကွင်းကို လေ့လာမည့် ဂြိုဟ်ပတ်ယာဉ် နှင့် ၂၀၃၀တွင် လကမ္ဘာပေါ်တွင် အခြေစိုက်စခန်း တည်ဆောက်ရန်တို့ ပါဝင်သည်။
အစားအသောက်များ
ဂျပန်တို့၏ အစားအသောက်များမှာ နေ့စဉ်စားသုံးနေကြဖြစ်သော ထမင်း သို့မဟုတ် ခေါက်ဆွဲကို ဟင်းရည် နှင့် အိုကာဇု ဟုခေါ်သော ငါးဖြင့် ချက်ထားသော ဟင်းတစ်မျိုး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ တို့ဖူးနှင့် အလားသဏ္ဍန်တူသောအရာများဖြင့် အရသာရှိစေရန် တွဲဖက်စားသုံးလေ့ ရှိကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် အစောပိုင်းတွင် ဂျပန်တွင် ယခင်က ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စားသုံးလေ့ မရှိကြသော အသားနီ ခေါ် အမဲသားကဲ့သို့သော အစားအစာများကို စတင် စားသုံးခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်အစားအသောက်များသည် ရာသီအလိုက် အစားအစာများပေါ်တွင် အလေးပေးခြင်း ၊ ပါဝင်သော ဟင်းခတ်များနှင့် ဟင်းပွဲပြင်ဆင်မှုတို့ကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဂျပန်အစားအသောက်များတွင် ဒေသအလိုက် အထူးပြု ချက်ပြုတ်မှုများ အမျိုးမျိုး အစားစား ရှိပြီး ရိုးရာချက်ပြုတ်နည်းများနှင့် ဒေသခံ ဟင်းခတ်များကို သုံးစွဲလေ့ ရှိကြသည်။ မီရှဲလင်း လမ်းညွှန်မှ ဂျပန်နိုင်ငံ အတွင်းရှိ စားသောက်ဆိုင်များကို ကြယ်ပွင့် အဆင့် သတ်မှတ်ချက်ပေးရာတွင် ဂျပန်စားသောက်ဆိုင်များ၏ ကြယ်ပွင့်ပေါင်းသည် အခြားတကမ္ဘာလုံးရှိ စားသောက်ဆိုင်များ အားလုံးပေါင်းခြင်းထက် ပိုများသည်ကို တွေ့ရသည်။
တစ်ပင်တိုင်ဝါး
= ကိုးကား =
တညီရွာ၊ ကျုံသွတ်တညီ
တညီရွာ၊ ကျုံသွတ်တညီ
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အနောက်အာရှနှင့် အာဖရိကမြောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတို့ ပါဝင်သည်။ မကြာခဏ ဆိုသလိုပင် အရှေ့ဖျားဒေသ ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အရှေ့နားဒေသ (Near East) ဟု သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြသည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ ရှေးခေတ်ကာလများက စတင်ခဲ့ပြီး သမိုင်းကြောင်းတလျှောက်လုံးတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ကမ္ဘာ့အရေးအခင်းများ၏ ဗဟိုဌာန တစ်ခု အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ရှေးခေတ် သမိုင်းကြောင်းကို ဆွေးနွေးသည့် အခါတွင် အရှေ့နားဒေသ ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကို ပိုမိုသုံးစွဲလေ့ ရှိကြသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် အဓိက ဘာသာတရားများ ဖြစ်ကြသော ဂျူးဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ နှင့်အစ္စလာမ်ဘာသာတို့ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် မိုးနည်းရေရှားပြီး ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုမျိုး ရှိတတ်ပြီး အချို့သော ဒေသများတွင် မြစ်ကြီးများက စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းရန် အတွက် အထောက်အကူပေးလေ့ ရှိကြသည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ အနီးတဝိုက်တွင် ရှိသော ဒေသများတွင် ရေနံစိမ်းအများအပြား ရှိတတ်သည်။ ယခုခေတ်ကာလတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသသည် မဟာဗျူဟာ အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ စီးပွားရေးအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဘာသာရေးအားဖြင့် လည်းကောင်း အရေးပါသော ဒေသအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုနှုန်းမှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၄.၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီ: ၂၀၁၁ တွင် ၅.၁ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။
သီဟဗလတံဆိပ်
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ
အောင်ဆန်းတံဆိပ်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခံထိုက်သည့် စွမ်းရည်သတ္တိအရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့် မမီသော်လည်း ယင်းအရည်အချင်း နီးပါးမျှ ထူးချွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း။
ခင်သန်းနု
ခင်သန်းနုဟာ ရုပ်ရှင် လောကမှာ မင်းသား အတော် များများနဲ့ တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူး သူပါ။ ရွှေဘ၊ တင်ညွန့်၊ ဝင်းဦး၊ ညွန့်ဝင်း၊ စိန်မြင့်၊ မြတ်လေးတို့က အစ ဒီဘက်ခေတ်အထိ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး အဖြစ် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှာ အေဝမ်း ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ အေဝမ်းဦးတင်မောင် ရိုက်ကူး ခဲ့တဲ့ ကိုယ်ရယ်တိုးရယ် စိုးစိုးရယ် ဇာတ်ကားမှာ ယောက်ျားလျာလေး အသွင် သရုပ်ဆောင် မှုပီပြင်ခြင်းကြောင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုကို ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့ပါတယ်။
ခင်သန်းနု မယ်ဘွဲ့ရပြီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဖြစ်ခါစ အချိန်မှာ ၂ဝ ရာစု ကိုကျော်ညွန့်ရဲ့ ဖိတ်ခေါ်မှုနဲ့ မြန်မာ့အသံမှာ သီချင်းတစ်ပုဒ် သီဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒီသီချင်း နာမည်က နှောင် လို့ အမည် ရပြီး ဓာတ်ပြားရ သီချင်း တစ်ပုဒ်လည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် သရုပ်ဆောင် အလုပ်က တစ်ဖက် ဖြစ်တာကြောင့် အဆိုဘက်မှာ အာရုံ မစိုက်နိုင်ခဲ့ဖူးလို့ ခင်သန်းနုက ဆိုပါတယ်။
ဖလံရွာ၊ ရေရင်
ဖလံရွာ၊ ရေရင်
ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း
ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း (purchasing power parity သို့ PPP) မှာ နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ၏ နှိုင်းရ ကုန်ဈေးနှုန်း အပေါ်တွင် မူတည်၍ ကာလအရှည်ကြာ အသုံးပြုနိုင်သော ငွေလဲနှုန်းကို တိုင်းတာသည့် ညွှန်းကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို အိုင်ဒီယာမှာ ၁၆ ရာစု ဆလာမန်ကာ ကျောင်းတော်မှ အစပြုခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် ဂူစတပ်ဗ် ကပ်ဆယ်လ်က ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုနှုန်းထားမှာ ကုန်ဈေးနှုန်း တစ်ခုတည်း ဥပဒေသ (law of one price) ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဖော်ထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုအိုင်ဒီယာမှာ ရောင်းဝယ်ရာတွင် ကုန်ကျသည့် ငွေပမာဏနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ရှိနေသည့် တားမြစ်ချက်များကို ထည့်တွက်မထားပေ။ တူညီသော ကုန်ပစ္စည်းများသည် ကွာခြားသော ဈေးကွက်များတွင် ကြားခံငွေကြေးတစ်မျိုးတည်းဖြင့် တိုင်းတာပါက ဈေးနှုန်း အတူတူ ရှိနေလိမ့်မည်ဟု ယူဆထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရွှေကျင်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရွှေကျင်ရွာ (Shwekyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၆၆ ဖြစ်သည်။
ကြီးပင်ကွင်းရွာ၊ ကွင်းလှ
ကြီးပင်ကွင်းရွာ၊ ကွင်းလှ
မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ
မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို (က) ကောက် ပဲသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေး၊ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေး၊ သားငါးရှာဖွေရေး၊ (ခ) စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများနှင့် (ဂ) အိမ်တွင်းစက်မှု လက်မှုနှင့် အလုပ်ရုံကလေးများဟူ၍ သုံးမျိုးသုံးစား ခွဲခြား နိုင်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ လုပ်သား ၁ဝဝ လျှင် ၇ဝ မှာ ကောက်ပဲသီးနှံစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျွဲနွား တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေး သားငါးရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းများကို မှီခိုနေကြောင်း တွေ့ရ၏။ အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကို မှီခိုအားထားကြ၏။ စက်မှု လက်မှု လုပ်ငန်းကြီးများ ဆိုရာ၌ ဆန်စက်၊ သစ်စက်၊ ရေနံ နှင့် ဓာတ်ဆီလုပ်ငန်း၊ သတ္တုလုပ်ငန်းများနှင့် အခြားအလုပ်ရုံ ကြီးများကို ဆိုလိုသည်။ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုဆိုရာ၌ ရက်ကန်းရက်ခြင်း၊ တောင်းရက်ခြင်း၊ မီးသွေးဖုတ်ခြင်း အစ ရှိသည့် လုပ်ငန်းကလေးများ အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်၏။
စက်မှုလက်မှုအလုပ်ရုံကြီးများရှိခြင်းဖြင့် စစ်ဖြစ်သော အခါ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို တိုင်းပြည်အတွင်း၌ ပြုလုပ်နိုင်၏။ ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကိုသာ ပိုမိုမှီခိုအားထားနေရသောကြောင့် များစွာသော လုပ်သားတို့မှာ ဝင်ငွေလုံလောက်ခြင်း မရှိကြချေ။ အချို့သော လုပ်သားများ သည် စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နိုင်လျှင် စိုက်ပျိုးရေးတွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်သူများအတွက် စီးပွားရေး တိုးတက်ရန်အကြောင်းရှိပေသည်။
ထိုအကြောင်းများကြောင့် တိုင်းပြည်အတွက် သင့်တော် သော စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများကို သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရ တို့က အားပေးကူညီသင့်ပေသည်။ လုပ်သားများကလည်း ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် စည်းကမ်းသေဝပ်မှု ရှိရပေမည်။ စိတ်ကောင်း စေတနာဖြင့် အလုပ်ကို ရိုသေမှု လေးစားမှု အကျင့်ကောင်းမှု များ ရရှိစေရန် အစဉ် အားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပေသည်။
ဗြိတိသျှခေတ်တွင် အိမ်တွင်းလက်မှုပညာများ ဆုတ်ယုတ်ပျောက်ကွယ်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုများ ထွန်းကားတိုးတက်စေရန် အစိုးရ နှင့် လူထုပါ တညီတညာတည်း အားထုတ်လျက်ရှိ၏။ အိမ်တွင်းလက်မှုလုပ်ငန်းများကို အောက်ပါအကြောင်း များကြောင့် အားပေးကူညီရခြင်းဖြစ်၏။
ရှုံးရှီရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းလှရွာ၊ ကွင်းလှ
ကွင်းလှရွာ၊ ကွင်းလှ
လက်ခ်ရှမီ မစ်တယ်လ်
တိုင်းကျိုးပြည်ပြု လှူဒါန်းမှုများ
AcerlorMittal Company သည် AcerlorMittal Foundation ကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး AcerlorMittal Company တည်ရှိသည့် နိုင်ငံတိုင်းတွင် မတူညီသော အကျိုးပြု လုပ်ငန်းပေါင်းများစွာကို ထောက်ပံကူညီခဲ့သည်။
PHS
လက်ရှ်မီ မီတဲလ် သည် အား ပိုလန်၏အကြီးမားဆုံးသော သံမဏိ လုပ်ငန်းအုပ်စုကြီးအား ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုရေးနှင့်ပက်သက်၍ ပိုလန်အာဏာပိုင်များအား ဝင်ရောက်ခြယ်လှယ်နိုင်ရန် Marek Dochnal အား အကြံပေးအဖြစ် အောင်မြင်စွာ ခန့်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ Dochnal သည် နောက်ပိုင်းတွင် ပိုလန်အာဏာပိုင်များ၏ လာဘ်စားမှုအတွက် အဖမ်းခံရသည်။ ထိုလာဘ်စားမှုမှာ ရုရှားအေးဂျင့်များကိုယ်စား ပြုလုပ်သော သီးခြားကိစ္စရပ်တစ်ခုအတွက် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ပိုလန် အစိုးရမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့်ပက်သက်၍ Arcelor Mittal နှင့် ပြန်လည်ညှိုနှိုင်းလိုကြောင်း ပြောခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒ
ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို အကောင်ထည်ဖော်ဆောင်နေသော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ တွင်လည်း(Asean Free Trade Association,AFTA) တွင်ပါဝင်တော့မည် ဖြစ် သည်။ ထိုအချိန်တွင် ကုန်သွယ်ရေးအခွန်များ ကင်းလွတ်သွားမည်ဖြစ်၍ မိမိတို့နိုင်ငံမှ တင်ပို့သော ကုန်စည်များ၊ ဝန်ဆောင်မှုများသည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဖြစ်လေသည်။ နိုင်ငံရေး ရှုထောင့်အားကြည့်လျှင်လည်း နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ နှင့် အကျိုးစီးပွား အတွက် ပြင်ဆင်ထားရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအတွက်ကြောင့် နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒ(Politcal Economy)၊ အမျိုးသားအဆင့် စီးပွားရေး (macro economy) နှင့် ပြည်သူ့ရေးရာ မူဝါဒ(Puplic Policy) နှင့် ပြည်သူ့ရေးရာ အုပ်ချုပ်မှု(Public Administration)  သဘောတရားများကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်သဘောပေါက်နားလည်ထားပါမှ နိုင်ငံ တည်တည် ငြိမ်ငြိမ်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ရယူနိုင်သည့် မူဝါဒရေးရော သွင်းအားစု ကောင်းများ ပေးသွင်းနိုင်မည် ဖြစ်လေသည်။ နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒဆိုသည်မှာ စီးပွားရေးမူဝါဒများကို နိုင်ငံရေးအရဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်မှုကို (တနည်း စီးပွားရေးမူဝါဒများ အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် နိုင်ငံရေးပါဝါ၏ အခန်းကဏ္ဍ) လေ့လာသော် လည်း စီးပွားရေးဘာသာရပ်ပင်ဖြစ်လေရာ သမိုင်းတွင် နှစ်တရာကျော် ပြိုင်ဆိုင်ခဲ့သည့် စီးပွားရေး အိုင်ဒီ အိုလိုဂျီကြီးနှစ်ခုကို ဦးစွာသုံးသပ်ကြည့်မိလေသည်။
ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်
ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ် (The Caribbean Sea) ဆိုသည်မှာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ အတွင်း ရှိသော ပင်လယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်သည် အနောက် ကမ္ဘာခြမ်း၏ အပူပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ နယ်နိမိတ်အဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံနှင့် အမေရိက အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် အန်တေးလ် ကျွန်းကြီးများ (Greater Antilles) နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် အန်တေးလ် ကျွန်းငယ်များ တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။
ဘက်ဂနက်ကန်
အခြားနေရာများ
Sundari Danda
ဂျုန်းအော့အတ်
၁၅ ရာစုနှစ်အတွင်းက ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်တို့၏ ဘေးမှ ကယ်တင်လိုက်သော ပြင်သစ်အမျိုးသမီး သူရဲကောင်း အာဇာနည်မှာ ဂျုန်းဖြစ်သည်။ ဂျုန်းမှာကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှိခဲ့သမျှ အမျိုးသမီးများတွင် အထင်အရှားဆုံးတစ်ယောက်ဖြစ်၍ သူ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိမှာလည်း မယုံနိုင်လောက်အောင်ပင် ထူးခြားသည်။ သူ၏အမည်မှာ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် 'ဇန်းဒါ့'ဟု ခေါ်ဝေါ်၍ 'အော်လီယန်းမြို့၏ လုံမပျို' ဟူ၍လည်း ခေါ်တွင်လေသည်။ ၁၄၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒွန်ရမီလာပွီစဲမြို့ကလေးတွင် မွေးဖွား၍ အနိစ္စရောက်သောအခါတွင် ဂျုန်းသည် အသက် ၂ဝ မျှသာ ရှိသေးသည်။ ဂျုန်းသည် သူလိုငါလို သာမန်အမျိုးသမီးကလေးတစ်ဦးအဖြစ် ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်။ မိဘများကား ဝမ်းရေးဖူလုံသော လယ်သမားများ ဖြစ်ကြသည်။
ပလာသဇာတ်
ပေါက်ပင်ရှိခိုး နတ်ကိုကိုး
“အို-ပုဏ္ဏားကြီး .... ဤပေါက်ပင်ကား အဝေး၌လည်း ထင်ရှား၏။ ကြီးလည်း ကြီး၏။ မြင့်မောက်ညီညွတ်သောအရပ်၌လည်း တည်ရှိ၏။ နတ်တို့နေရာဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ဤပေါက်ပင်ကို ရှိခိုးပါ၏။ ဤပေါက်ပင်ဤ တန်ခိုးကြီးသောနတ်တို့နေကြကုန်၏။ ထိုနတ်တို့ကို ဥစ္စာရလိုပါသောကြောင့် ရှိခိုးပါ၏” –
ရုက္ခစိုးနောင်ရေး ဆုံးမပေး
“အဆွေ - ပေါက်ပင်စောင့်နတ် … သင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပညောင်ပင်ကို ပေါက်ပင်ခွကြား၌ ကြီးပွားစေဘိ၏၊ ထို့ကြောင့် သင့်ကို ပြောဆို၍ ငါတို့ သွားတော့အံ့၊ ပညောင်ပင် ကြီးပွားလာခြင်းကို ငါတို့ မနှစ်သက်ပါ” –
ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်
ချစ်ကြိုးသွယ်ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း
အသက်၁၆နှစ်တွင် သူ့ထက် ၃နှစ်မျှစီနီယာကျသော အက်ဒစ်မေရီဘရက်(Edith Mary Bratt)နှင့်တွေဆုံ ချစ်ကြိုက်ခဲ့သည်။ အုပ်ထိန်းသူ ဖာသာ ဖရန့်စစ်က အက်ဒစ်ကို တော်ကီးန်အားစာမေးပွဲများမဖြေဘဲလက်လွှတ်သွားစေမည့် အကြောင်းပြချက်အဖြစ်မြင်ကာ ၎င်းမွေးစားသားသည် အသက်အရွယ်ကြီးသောပရိုတက်စတင့်အမျိုးသမီးနှင့် ချစ်ကြိုးသွယ်ခြင်းသည် လုံးဝလာဘ်တိတ်သည် ကံမကောင်းနိုင် ဟုယူဆသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့နှစ်ဦးတွေ့ဆုံခြင်း၊စကားပြောခြင်းစသည်တို့ကို တော်ကီးန်အသက် ၂၁အထိမလုပ်ရဟု ပိတ်ပင်သည်။ မွေးစားဖခင်က သူထိုသို့ဆက်လုပ်နေလျှင် တက္ကသိုလ်ပညာရေးလမ်းကြောင်းထောက်ပံ့မှုဖြတ်တောက်မည်ဆိုခြင်းအပေါ် ခြွင်းချက်တစ်ခုနှင့်အတူ ထိုတားမြစ်ချက်ကိုလိုက်နာခဲ့သည်ဟု ၎င်းပေးစာတွင်ဖော်ပြထားသည်။
စာရေးခြင်း
ပျောက်ဆုံးသွားသောဇာတ်လမ်းများ စာအုပ် (the Book of Lost Tales) မှစတင်၍ ၎င်း၏ သီးသန့်ဂန္ထဝင်စာပေများ၏ စဉ်ဆက်စာမူများတွင် ထပ်ခါတလဲပြန်လည်အသုံးချခဲ့သည့် အကြောင်းအရာတချို့ကို တီထွင်ဖန်တီးထား၏။ အထူးထင်ရှားသည့် ဇာတ်လမ်းနှစ်ပုဒ်မှာ ဘဲရန်နှင့် လူးသီယန် (Beren and Lúthien) နှင့် တျူရင် (Túrin)တို့ဖြစ်ပြီး ထိုနှစ်ပုဒ်ကို ဇာတ်လမ်းကဗျာရှည်ပုံစံဖြင့် ရွေ့ပြောင်းရေးသားထားသည်။ ( "ဘဲရန်၏ သာချင်းများ" (The Lays of Beren)အမည်ဖြင့်ထုတ်ဝေ)
ဥရောပ ဒဏ္ဍာရီများ
အစောပိုင်း ဂျာမန်နစ်လူမျိုးများမှ အထူးသဖြင့် အန်ဂလို-ဆက်ခ်ဆန် (Anglo-Saxons - Old English) စာပေများ၊ ဂျာမန်နစ်ကဗျာလင်္ကာများ၊ ဒဏ္ဍာရီများသည် တော်ကီးန်၏ မြတ်နိုးသော ကျွမ်းကျွမ်းကျင်သောနယ်ပယ်များဖြစ်ကာ ၎င်းကိုစေ့ဆော်နိုင်သောအရာများလည်းဖြစ်ပေသည်။ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်မှ ဘိုးဝု(ဖ်)၊ နော့စ်ဇာတ်လမ်းတွဲရှည်ကြီးများ(Norse sagas) မှ Volsunga saga နှင့် Hervarar saga၊ အက်ဒါ ကဗျာလင်္ကာ (Poetic Edda)၊ အက်ဒါ စကားပြေ (Prose Edda)၊ ဂျာမန်ကဗျာ Nibelungenlied နှင့် မြောက်မြားစွာသောလက်ရာများသည် ၎င်းအား လှုံဆော်အားပေးထားသော ရင်းမြစ်များဖြစ်ကြ၏။ ဂျာမန်နစ်မဟုတ်သော ရင်းမြစ်တချို့ကိုလည်း ၎င်း၏ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများအပေါ်လွှမ်းမိုးခြင်းရှိသည်ကို တော်ကီးန်က လက်ခံသည်။ ဥပမာ -ဆော့ဖာကလီးစ် (Sophocles) ၏ ပြဇာတ် အီးဒစ်ပ(စ်) ရက်ခ်စ်(Oedipus Rex)၊ ဖင်လန်အမျိုးသားဇာတ်လမ်းရှည် ခါးလဲဗားလာ(Kalevala)၊ ဆဲလ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ၊ အိုင်ယာလန်ဒဏ္ဍာရီ၊ စကော့တလန်ဒဏ္ဍာရီ၊ ဝေလဒဏ္ဍာရီများတို့ဖြစ်ကြသည်။
ခင်မောင်ထွန်း (ဘောလုံးသမား)
ခင်မောင်ထွန်း(၊၁၂ အောက်တိုတာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်ပြိုင်ပွဲဝင် ရတနာပုံ ဘောလုံးအသင်းတွင် ကစားခဲ့သည်။
ဆွင်း (ဂျာဗား)
SWING သည် Java အတွက် widget toolkit ဖြစ်သည်။ Java ပရိုဂရမ်များ ရေးသားရာတွင် graphical user interface (GUI) ကိုပေးအပ်သော API ဖြစ်ပြီး Sun Microsystem ၏ Java Foundation Classes (JFC) ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရားကြီးကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဘုရားကြီးကုန်း (အရှေ့)ရွာ (Hpayargyikone(East))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၉ ဦး၊ မ ၇၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ပြန့်သေရွာ၊ ရေရင်
ပြန့်သေရွာ၊ ရေရင်
ကြက်ပေါင်ရွာ၊ ကြက်ပေါင်
ကြက်ပေါင်ရွာ၊ ကြက်ပေါင်
ရေသောက်ကန်ရွာ၊ လင်းလွန်းပင်
ရေသောက်ကန်ရွာ၊ လင်းလွန်းပင်
မေမြတ်နိုး
မေမြတ်နိုး သည် မြန်မာ အလှမယ်၊ ဖက်ရှင်မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၁၄ မေလတွင် Miss Asia Pacific World 2014 သရဖူကို ရုပ်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။
ကျော်ခိုင်ဝင်း (ဘောလုံးသမား)
ကျော်ခိုင်ဝင်း(၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၃ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ် ပထမဆုံးစတင်ကာ မြန်မာ လက်ရွေးစင် အသင်းတွင် ကစားခဲ့သည်။
တပင်ရွှေထီး (မြန်မာ ၈၉၂-၉၁၂)
နောက်တစ်နှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နှင့် ယိုးဒယားပြည်တို့ကို ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပင်ရွှေထီးသည် သံတွဲနှင့် တောင် စဉ်ခုနစ်ခရိုင်တို့ကို သိမ်းသွင်းပြီးသော်၊ မြို့ဟောင်းကို ဝန်းရံမိ သည်။ သို့ရာတွင် ရဟန်းတို့၏ ဖြန်ဖြေမှုကိုလက်ခံ၍ တပ် ခေါက်ကာပြန်ခဲ့သည်။ ယိုးဒယား၌မူ အယုဒ္ဓယပြည်ကို ဝိုင်းမိ သော်လည်း အလိုမပြည့်ခဲ့ချေ။
သိမ်စင်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
သိမ်စင်ရွာ (Theinsin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကြို့ပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၅၅ ဖြစ်သည်။
မီဇိုရိုးရာအစားအစာ
အရံဟင်းပွဲများ
thumb|300x300px| တည်ငြိမ်သောဆန်၊ ဘိုင်၊ အသားနှင့် မှာရ်ကျာရော့သ် (မီဇိုငရုတ်သီးထောင်း) အပါအဝင် ပုံမှန်မီဇိုအစားအစာ
ဦလန်ဘာတာမြို့
ဦလန်ဘာတာမြို့သည် မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ခရိုင်အတွင်းမှ မပါရှိဘဲ သီးသန့် တည်ရှိနေသော မြို့နယ်မြေ အဖြစ်တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ တစ်သန်းကျော်မျှ ရှိသည်။
ကျော်ဇင်ထက် (ဘောလုံးသမား)
ကျော်ဇင်ထက်(၂ မတ် ၁၉၉၀ ခုနှစ်)သည် မြန်မာ ဘောလုံးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ နှစ်တွင် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးချယ်ခံရပြီး ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။
လယ်ရီ ပေ့ချ်
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်တွင် ပါရဂူ ဘွဲ့ရယူရန်ကျောင်းအပ်ပြီးနောက် ကမ္ဘာအနှံ့ အင်တာနက်ကွန်ရက် ချိတ်ဆက်မှုဆိုင်ရာ တွက်ချက်ခြင်းနည်းပညာ ကိုစာတမ်းပြုစုရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သူစာတမ်းပြုစုရာတွင် ကြီးကြပ်ပေးသော တယ်ရီဝင်နိုဂရပ်(Terry Winograd) ကသူ၏အကြံဉာဏ်ကိုထောက်ခံခဲ့ပြီး ဆက်လက်ကြိုးစားအားထုတ်ရန် အားပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပေ့ချ်က ထိုကြီးကြပ်သူပေးခဲ့သော အကြံဉာဏ်မှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ပေ့ချ်သည် ဘက်ခ်ရက်ပ် စိတ်ကူးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးစားခဲ့စဉ်က ဝက်ဘ်ပေါ်တွင် အချက်အလက်စုစုပေါင်း ၁၀သန်းခန့်ရှိနေပြီး ၎င်းတို့အချင်းချင်း အကြားတွင်မရေတွက်နိုင်သော ချိတ်ဆတ်မှု များစွာရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုအချက်အလက်များနှင့် ချိတ်ဆတ်မှုများကို ရှာဖွေနိုင်ရေး အတွက်ပရိုဂရမ်ရေးသားရန်မှာ ကျောင်းသား တစ်ယောက်၏ ပရောဂျက်အဖြစ် မလွယ်ကူလှချေ။ သို့သော်လည်း ထိုကိစ္စကို ပေ့ချ်သည် အလေးမထားပဲ သူ၏ ပရိုဂရမ်ကို ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ
ပေ့ချ်သည် လူစင်ဒါဆောက်ဝေါ့သ်နှင့် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ လက်ထပ်ပွဲကို နက်ကာကျွန်းရှိ ရစ်ချက်ဘရာစန်၏ကရေဘီယန်ကျွန်းဟူသော နေရာတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။ လူစင်ဒါသည် သုတေသနသိပ္ပံပညာရှင်ဖြစ်ပြီး သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်လ်ဖြစ်သူ ကယ်ရီဆောက်ဝေါ့သ်၏ ညီမလည်းဖြစ်သည်။
အခြားစိတ်ဝင်စားမှုများ
ပေ့ချ်သည် အစားထိုးစွမ်းအင်သုံးကုမ္ပဏီများတွင် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုများလုပ်ရန် စိတ်ဝင်စားသည်။ ဥပမာအားဖြင့်မိုင် ၂၂၀(၃၅၀ ကီလိုမီတာ)အတွင်းမောင်းနှင်နိုင်သော တက်စ်လာ ရုပ်ဒ်စတာ လျှပ်စစ်ကားများကို ထုတ်လုပ်သည့် တက်စ်လာ မော်တော်စ်(ကားကုမ္ပဏီ) တွင် တက်ကြွစွာ ရင်းနှီးမြှပ်နှံခဲ့သည်။
Google၏ အကူအညီဖြင့် အစားထိုးစွမ်းအင်နည်းညာများတွင် ဆက်လက် ကူညီရန် ကတိပေးခဲ့သည်။ ဘရင်းနှင့် ပေ့ချ်တို့သည် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော “ကျိုးပဲ့သွားသော မြှားများ” ဘရုတ်ကင်း အဲရိုးစ် ဟုအမည်တွင်သည့် ရုပ်ရှင်၏ အဓိကထုတ်လုပ်သူများဖြစ်ကြသသည်။
အသိမှတ်ပြု ဆုတံဆိပ်များရရှိမှု
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ပီးပါလ်းဗွိုက်မှ နည်းပညာထူးချွန်မှုအတွက်ချီးမြှင့်သော ဝက်ဘ်ဘီးဆု၊ ၂၀၀၁ခုနှစ်တွင် ထူးချွန်သောရှာဖွေရေးဝန်ဆောင်မှုဆု၊ အကောင်းဆုံးရှာဖွေရေးအင်ဂျင်တံဆိပ်ဆု၊ အကောင်းဆုံးဒီဇိုင်းဆု၊ အသုံးပြုရအလွယ်ကူဆုံး ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်ဆုနှင့် ရှာဖွေရေးအင်ဂျင် စောင့်ကြည့်ရေးဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံးရှာဖွေရေး ပုံစံဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ကျောက်ခဲပြင်ရွာ
ကျောက်ခဲပြင်ရွာ
ဆဝကဇာတ်
စဏ္ဍာလ တရားပြ
“အို - ပုဏ္ဏားကြီး ... လောကကြီးကား ကျယ်ဝန်းလှ၏။ အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားပါလေ။ မင်းမှတစ်ပါးသောသူတို့လည်း ထမင်းချက်ကြကုန်၏။ သင်သည် မတရားသောအမှုကို မပြုကျင့်ပါလင့်၊ ကျောက်သည်အိုးကို ခွဲသကဲ့သို့ မတရားသောအမှုသည် သင့်ကိုမခွဲပါစေလင့်။
ပူဇော်ပသမှု သူကောင်းပြု
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် စဏ္ဍာလတရားကို ကြည်ညိုသဖြင့် “အမောင် ... သင် ဘယ်အမျိုးနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီး ... အကျွန်ုပ်ကား စဏ္ဍာလမျိုး ဖြစ်ပါသည်” ဟု လျှောက်၏။ “အမောင် ... သင်သည် အကယ်၍ အမျိုးနှင့် ပြည့်စုံငြားအံ့ သင့်အား မင်းဖြစ်ကိုပေးရာ၏။ ဤနေ့မှစ၍ ငါသည် နေ့အခါ မင်းပြုအံ့၊ သင်သည် ညဉ့်အခါ မင်းပြုလော့” ဟု ပြောဆိုကာ မိမိလည်ပင်း၌ ဆင်မြန်းအပ်သော ပန်းဆိုင်းကို စဏ္ဍာလလည်ပင်း၌ ဆင်မြန်းစေ၍ မြို့စောင့်ခန့်ထားတော်မူ၏။ [ဤအတွယ်သည်ကား လည်ပင်၌ နီသောပန်းဆိုင်းကို ဆင်မြန်းရသော မြို့စောင့်တို့အနွယ်တို့ဖြစ်လာ၏]
ဂွေးဒေါင့်ရွာ၊ ဒေးဒလူ
ဂွေးဒေါင့်ရွာ၊ ဒေးဒလူ
ဂျပ်မြွေ
ဂျပ်မြွေသည် ပင်လယ်၌လည်းကောင်း၊ ရေငန်ဒေသ အနှံ့အပြား၌ လည်းကောင်း နေတတ်လေသည်။ ဂျပ်ကို သေချာစွာမြင်ဖူးသူ နည်းပါးသည်။ ဂျပ်တို့သည် တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် မတူ။ အရောင်အဆင်း၊ ကိုယ်ဟန်၊ ဦးခေါင်းနေပုံတို့သည် အမျိုးမျိုးကွဲပြားကြသည်။ ဂျပ်တို့ကို ဂျပ်ပြားမျိုး၊ ဂျပ်လုံးမျိုးဟူ၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။ ပါဏဗေဒအရ ဂျပ်ပြားကို 'လက်တီကောဒါ စတုတာတာ'ဟုခေါ်၍ ဂျပ်လုံးကို 'ဟိုင်းဒရတ်' သို့မဟုတ် 'ဟိုင်ဒရိုဖစ်'ဟုခေါ်သည်။
လန်ဒန်မြို့
လန်ဒန်တွင် ကမ္ဘာ့ အမွေခံ နေရာ ၄ ခုမျှ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ လန်ဒန် မျှော်စင်၊ ကူး ဥယျာဉ်၊ ဝက်မင်စတာ နန်းတော်၊ ဝက်မင်စတာ ဘုန်းကြီးကျောင်း နှင့် စိန့်မာဂရက် ဘုရားကျောင်းတို့ ပါဝင်သော နေရာ၊ ဂရင်းဝစ်ချ်ရှိ သမိုင်းဝင် အခြေချ နေထိုင်ရာ နေရာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အခြား ထင်ရှားသော နေရာများမှာ ဘက်ကင်ဟမ် နန်းတော်၊ လန်ဒန်အိုင်း ခေါ် ချားရဟတ်ကြီး ၊ ပီကာဒေးလီ ဆားကစ်၊ စိန့်ပေါလ် ဘုရားကျောင်း၊ တာဝါ တံတား၊ ထရာဖဲလ်ဂါရင်ပြင် နှင့် ရှာ့ဒ် မိုးမျှော်တိုက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ လန်ဒန်တွင် ပြတိုက်များ၊ ပြခန်းများ၊ စာကြည့်တိုက်များ၊ အားကစားပွဲများ နှင့် အခြားသော ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း အများအပြား ရှိသည်။ ၎င်းတို့ ထဲတွင် ဗြိတိသျှ ပြတိုက်၊ အမျိုးသား အနုပညာပြခန်း၊ တိတ် မော်ဒန်၊ ဗြိတိသျှ စာကြည့်တိုက် နှင့် ၄၀ ဝက်စ်အင်န်း ပြဇာတ်ရုံများ ပါဝင်သည်။ လန်ဒန် မြေအောက်ရထားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး မြေအောက် ရထားလမ်း ဖြစ်သည်။
အမည်ကို လေ့လာခြင်း
လန်ဒန်ဟူသော အမည်သည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဆိုသည်မှာ တိတိပပ မပြောနိုင်ပေ။ လန်ဒန်ဟူသော အမည်မှာ ရှေးအမည်ဖြစ်ပြီး ၂ရာစု တွင် စတင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ အေဒီ ၁၂၁ ခုနှစ်တွင် လန်ဒီနီယမ် ဟု မှတ်တမ်းတွေ့ရပြီး ထိုအမည်မှာ ရောမ-ဗြိတိသျှ အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။ လန်ဒန် အမည်နှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံး ရှင်းလင်းရန် ကြိုးစားသူမှာ မန်းမောက်စ်မှ ဂျက်ဖရီ ဖြစ်ပြီး သူ၏ အဆိုအရ လွတ်ဘုရင် ၏ အမည်မှည့်ခေါ်မှုဟု သူက ဆိုသည်။ သို့သော် သူ၏ ရှင်းလင်းတင်ပြချက်ကို ယခုအခါ ပယ်ချခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်။
လွယ်လွမ့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန
ဖွဲ့စည်းပုံ
ယခုလက်ရှိ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှာ
ဗေဠုဝ (နတ်စောင်း)
အရွယ်အစား
နှစ်ဆယ်တာ တစ်ဥသဘ
ပုစိမန္ဒဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၂။ ပုစိမန္ဒဝဂ် -(၃၁၁) ပုစိမန္ဒဇာတ်။ ။ အနာဂတ်ဘေး ဖြစ်မည့်အရေးကို မျှော်တွေး၍ သူခိုးကို ပြေးစေသော တမာပင်စောင့်နတ်အကြောင်း။
ရွံရှာအပ်ရာ ရှောင်ကြဉ်ပါ
ထိုအခါ သူခိုးတစ်ယောက်သည် မြို့တံခါးအနီးဖြစ်သောရွာဝယ် အိမ်တစ်အိမ်မှ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို ခိုးယူကာ ပြေးလာ၍ လုံခြုံစေရန် ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျောင်းဦးတွင် ဝင်ကာ အိပ်လေ၏။ ရှင်မောဂ္ဂလာန် သိတော်မူလျှင် ရွံရှာအပ်သောသူခိုးနှင့် ရောနှော၍ နေခြင်းကား မသင့်ဟု ကြံစည်ကာ ကျောင်းမှထွက်၍ မအိပ်ရန် သခိုးကို နှင်ထုတ်လေ၏။ သူခိုးလည်း ခြေရာဖျောက်လျက် ပြေးလေ၏။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေး ကောင်စီသည် အဘယ်မည်သော ယုံကြည်ချက်ကို အခြေပြု၍ ဤမည်သော မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ပေသနည်း။ တော်လှန်ရေး ကောင်စီသည် မိမိ၏ ယုံကြည် ချက်ကို ဤသို့ ကြေညာခဲ့ပေသည်။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေး ကောင်စီသည် ဤလောက၌ လူလူချင်း ခေါင်းပုံဖြတ်၍ မတရား အမြတ်ရှာစားသော စီးပွားရေး စနစ်ဆိုးများ တည်ရှိနေသရွေ့ ကာလပတ်လုံး လူအပေါင်းကို လူမှုဒုက္ခများမှ လွတ်မြောက်စေလိမ့်မည်စု မယုံကြည်။ ဤပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူလူချင်း ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းကင်း၍ တရား မျှတမှုရှိ သော ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေး စနစ်ကို တည်ဆောက် နိုင်မှသာလျှင် လူမျိုးမရွေး ဘာသာမရွေး ပြည်သူလူထု အပေါင်းသည် အစားဆင်းရဲခြင်း ဒုက္ခ၊ အဝတ်ဆင်းရဲခြင်း ဒုက္ခ၊ အနေဆင်းရဲခြင်း ဒုက္ခ၊ အူမ မတောင့်သဖြင့် သီလ မစောင့်နိုင်သော ဒုက္ခ အစရှိသည့် လူမှုဒုက္ခ အပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကြလျက်၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာ ကြမည့် သာယာဝပြောသော လောကသစ်ကြီးသို့ရောက်ရှိ နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်သည်။ သို့ယုံကြည်သည့်အတိုင်း ဆိုရှယ်လစ် လောကသို့ မရောက်ရောက်အောင် ပြည်သူတို့ နှင့်အတူ လက်တွဲချီတက်ကြမည်ဟု အလေးအနက် အဓိဌာန် ပြုသည်။
တော်လှန်ရေး ကောင်စီသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် အရဖြစ်သော ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်၏ အခြေခံသဘော တရားကို မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်စာတမ်း၊ စာပိုဒ်အမှတ် ၆၊ ၇၊ ၈၊ ၉၊ ၁ဝ၊ ၁၁၊ ၁၂ တို့တွင် ဤသို့ ဖွင့်ဆိုခဲ့ပေသည်။ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေး စနစ်၏ တရားကိုယ်သဘောမှာ အများ ကောင်းကျိုးအတွက် လူတိုင်းပါဝင်သော အများပိုင် လုပ်ငန်း များကို အများက ဝိုင်းလုပ်ပြီး ပေးထွက်လာသည့် အကျိုး စီးပွားများကို အများအားလုံးပင် လုံလုံလောက်လောက်နှင့် ကျေကျေနပ်နပ် ရရှိခံစားနိုင်အပ်သော စီမံမှု သဘောတရား ဖြစ်ပေသည်။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေး စနစ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လူတိုင်းအားစီးပွားရေး ဖူလုံစေပြီး၊ ကိုယ်ကျင့်တရား
ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းသည် တိုင်းပြည်၏ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားစုကို စနစ်တကျ စီမံကိန်းချ၍ အချိုးကျ တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။
ဟော်တင်ဟို ၂၂၉ လေယာဉ်
It was given the personal approval of German Luftwaffen Reichsmarschall Hermann Göring, and was the only aircraft to come close to meeting his "3×1000" performance requirements, namely to carry 1000 kg of bombs a distance of 1000 km with a speed of 1000 km/h. Its ceiling was 15000 m.
Since the appearance of the B-2 Spirit flying wing stealth bomber in the 1990s, its similarities in role and shape to the Ho 229 has led many to retroactively describe the Ho 229 as "the first stealth bomber". A captured Ho 229 was later tested by the US military who found the basic shape and paint composition provided limited protection against the crude Chain Home radar of the 1940s, but no stealth benefit against modern radar.
စမ်းသပ်ခြင်းနှင့်ဝေဖန်ဆန်းစစ်ခြင်း
The H.IX V2 reportedly displayed very good handling qualities, with only moderate lateral instability (a typical deficiency of tailless aircraft). While the second flight was equally successful, the undercarriage was damaged by a heavy landing caused by Ziller deploying the brake parachute too early during his landing approach. There are reports that during one of these test flights, the H.IX V2 undertook a simulated "dog-fight" with a Messerschmitt Me 262, the first operational jet fighter and that the H.IX V2 outperformed the Me 262.
The V3 was larger than previous prototypes, the shape being modified in various areas, and it was meant to be a template for the pre-production series Ho 229 A-0 day fighters, of which 20 machines had been ordered. V3 was powered by two Jumo 004C engines, and could carry two MK 108 30mm cannon in the wing roots. Work had also started on the two-seat Ho 229 V4 and Ho 229 V5 night-fighter prototypes, the Ho 229 V6 armament test prototype, and the Ho 229 V7 two-seat trainer.
Northrop Corporation was chosen because of their experience with flying wings.
မူကွဲများ
Gotha Developments:
Horten Developments:
ချိဗီရိုကန်
ကန်သည် ဟာရဲမြို့ (Harare,) ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့အတွက် အဓိကရေထောက်ပံ့မှုသည် ဤကန်မှ ရယူထားသည်။ ကန်တူးဖော်တည်ဆောက်မှုသည် ၃ နှစ်ခွဲကျော် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် အများပြည်သူသို့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဆည်သည် မီတာ ၄၀၀ ရှည်သည်။
တတ်လိတ်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
တတ်လိတ်ရွာ (Tatleik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
တမူးမြို့
ကုန်ဘောင်ခေတ်
တမူးမြို့ကို မြန်မာသက္ကရာဇ်(၁၁၆၃)ခု၊တပေါင်းလဆန်း(၁၁)ရက်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ်အားဖြင့် (၁၈၀၁)ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းမင်းတရားလက်ထက်တွင် တပ်မှူးစက်ရောင်ဘီလူးအား အနောက်မြောက်နယ်ခြား ကင်းစခန်းအဖြစ်ချထားခဲ့ရာမှနောင်အခါ တပ်မှူးမြို့မှတဆင့် တမူးမြို့ဟူ၍ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တောင်ခင်ရန်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
တောင်ခင်ရန်းရွာ (Taungkhinyan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ တောင်ခင်ရန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခင်ရန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၀၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟင်ကြူရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဟင်ကြူရွာ (Hinkyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖိုင်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖိုင်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၂ ဦး၊ မ ၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဒိုးတန်း (ဟောင်း)ရွာ
ဒိုးတန်း (ဟောင်း)ရွာ
ဘန့်ဝီလု
ကန်သည် အရှည် ၇၅ ကီလိုမီတာ၊ အကျယ် ၄၀ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ကန်၏ ရေမျက်နှာပြင် ဧရိယာသည် စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။ ကန်နှင့် စိုစွန်မြေဒေသကို အတူတကွ တိုင်းတာပါက စတုရန်းကီလိုမီတာ ၁၅၀၀၀ ရှိသည်။ ကန်၏ ပျမ်းမျှရေအနက်သည် ၄ မီတာ မျှသာ ရှိသည်။
ရွှေမဉ္ဇူဘုရား
ရွှေမဉ္ဇူဘုရားသမိုင်းကြောင်း
၁၁ ရာစုခန့်တွင် အင်းတော်ကြီးနယ် တောင်သုံးလုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက်ရှိသော တောရဆရာတော် ဦးညီဆူသည် သီလ၊ သမာဓိ၊ မေတ္တာ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဒကာများနှင့်အတူ အဓိဋ္ဌာန်ပြုထားသော ကျောက်တုံးသုံးလုံးကို လှေပေါ်တင်ဆောင်၍ ဖာနန်းမုံဒေသမှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ယခု ရွှေမဉ္ဇူဘုရား ကိန်းဝပ်ရာသဲသောင်သို့ ရောက်ရှိတော်မူသည်။ ဆရာတော်သည် သဲသောင်ပြင်ထိပ်တွင် တောင်ဝှေးကို အဓိဋ္ဌာန်ပြု စိုက်ထူလိုက်ပြီး၊ တင်ဆောင်လာသော ကျောက်တုံးသုံးလုံးဖြင့် ညှပ်ထားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ဘုရားတည်ရန် ဆရာတော် ဦးညီဆူ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ဆရာတော် ဦးသောဘိတသည် ၁၂၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပန္နက်ရိုက်တော်မူသည်။ ၁၂၃၁-ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း (၁၃) ရက်(၁၈၆၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်)နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံဘုရားမှ ပင့်ဆောင်လာသော မြတ်စွာဘုရား၏ သရီရဓာတ်တော်ငါးဆူတို့ကို ရွှေသေတ္တာ၌ ထည့်ကာ ရတနာရွှေစင်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လှေပေါ်တွင်တင်၍ ဌာပနာခဲ့သည်။ နယုန်လဆန်း (၆)ရက်နေ့တွင် ထီးတော်တင်လှူခဲ့သည်။ ဉာဏ်တော်မှာ ၁၅ ပေကျော်ရှိသည်။ ယင်းသို့ ဌာပနာသည့် ရွှေသံတင်း၊ ရွှေသေတ္တာကို အစွဲပြု၍ မဉ္ဇူသာဟု ခေါ်တွင်ရာမှ ပါဠိသက် "ရွှေမဉ္ဇူ"ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ အင်းတော်ကြီးဘုရား မြောက်ဘက် ဘုရားပေါ်တက်ရန် အဆင့်တွင် "အမျိုးသမီးများ မတက်ရ" စာတန်း စိုက်ထူထားရသည့်အ ကြောင်းမှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။ ဓာတ်တော် မွေတော်များ ဌပနာရာတွင် မူလက ဖိနပ်တော်ပလ္လင် အထက်၌ ဖြစ်သော်လည်း နောင် စေတီတော်၏ ဖိနပ်တော်ကို အကြိမ်ကြိမ် ပြန်မြှင့်ခဲ့သည့်အတွက် ဓာတ်တော်၊ မွေတော်များမှာ စေတီတော် ပလ္လင်အောက်၌ တည်နေကြရပြီး၊ လောင်းလှေပေါ်၌ ရွှေသေတ္တာ၊ ရွှေကြုပ်ဖလားတို့ဖြင့် တည်၍ ဌာပနာထားသော ဓာတ်တော်များသည် မိုးကာလ ရေမြင့်တက်လာသော် အထက်သို့ ရောက်ရှိလာသည်ဟု ယူဆရသည်။ သတိပေးဆိုင်းဘုတ်ကို မတွေ့ဘဲ အထက်သို့ အမျိုးသမီးများ တက်မိသော် မည်မျှပင် ကြည်လင်နေသော ရာသီဥတုပင် ဖြစ်စေ၊ မိုးမှောင်ကျလာပြီး၊ လေပြင်း တိုက်ခတ်လာတတ်သည်။
ရာသီဥတု
ရာသီဥတု (Climate) တွင် ဒေသတစ်ခုအတွင်း ရှည်လျားသော အချိန်ကာလအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သော အပူချိန်များ၊ စိုထိုင်းဆများ၊ မိုးရေချိန်များ၊ လေထုတွင်းရှိ အမှုန်အမွှားတို့၏ အရေအတွက် နှင့် အခြားမိုလေဝသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များပါဝင်သည်။ ရာသီ (weather) နှင့်ကွဲပြားသည့်အချက်မှာ ရာသီတွင် လက်ရှိအဖြစ်အပျက်များကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ နေရာတစ်ခု၏ ရာသီဥတုကို ၎င်း၏ လတ္တီကျု၊ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်၊ အမြဲတမ်းဖုံးလွှမ်းနေသော ရေခဲ သို့မဟုတ် နှင်း စသည်တို့နှင့် အနီးအနားရှိ သမုဒ္ဒရာတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ရေစီးကြောင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ရာသီဥတုကို အပူချိန် နှင့် မိုးရေချိန်စသည့် အချက်အလက်တို့ပေါ်တွင် မူတည်၍ သီးသန့်ရာသီဥတု အမျိုးအစားအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။
ပေပင်စုရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပေပင်စုရွာ (Paypinsu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကြူတောကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၀၄ ဖြစ်သည်။
တရား
တစ်နည်း၊ ပထမ ဗုဒ္ဓဝစန၊ မဇ္ဈိမ ဗုဒ္ဓဝစန၊ ပစ္ဆိမ ဗုဒ္ဓ ဝစနအားဖြင့် သုံးပါးရှိသည်၊ ယင်းသုံးပါးတို့တွင် 'အနေကဇာ တိသံသာရံ'စသော နှစ်ဂါထာသည်၎င်း၊ 'ယဒါဟဝေပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ'စသော သုံးဂါထာသည်၎င်း ပထမ ဗုဒ္ဓဝစနဖြစ်၏။ 'ဟန္ဒ ဒါနိဘိက္ခဝေအာမန္တယာမိ'စသော စကားသည် ပစ္ဆိမဗုဒ္ဓဝစနဖြစ် ၏။ ထိုဗုဒ္ဓဝစန နှစ်ခု၏ အကြား၌ ၄၅ ဝါပတ်လုံး ဟော တော်မူအပ်သော တရားတို့ကား မဇ္ဈိမ ဗုဒ္ဓဝစန ဖြစ်သည်။
= တရားဂုဏ်တော်ခြောက်ပါး = ကိုယ်တွေ့မျက်မြင်ခံစားရခြင်း၊လောက်အောင် ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း၊
သရက်ချိုရွာ၊ အောင်ဖြူပြင်
သရက်ချိုရွာ၊ အောင်ဖြူပြင်
မဟာဇေယပထတံတား
<mapframe latitude="21.848116" longitude="95.997849" zoom="2" width="200" height="100" align="right"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 95.98242884210778,         21.83521426640944        ]      }    }  ] } မဟာဇေယပထတံတားသည် အင်းဝမြို့ တောင်ဘက် ဟံသာဝတီတံခါးမှ တံတားဦးမြို့ မင်္ဂလာစေတီထိ တာ(၅၀၀) တစ်မိုင်ခန့် ရှည်လျားသည်။ မဟာဇေယပထတံတားကြီးကို စတင်တည်ဆောက်သူမှာ ပထမအင်းဝခေတ် ငယ်နာမည် မင်းဆွေ (ခ) ပထမမင်းခေါင် ဖြစ်သည်။ မင်းခေါင်ကြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းသားဘဝဖြင့် နေရစဉ် အိပ်မက်ကို အကြောင်းပြု၍ ဆရာဘုန်းတော်ကြီးက မင်းဖြစ်လျှင် မမေ့နိုင်စေရန် ခြေနှင့် အကျောက်ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းဖြစ်လာသောအခါ စကားအင်း တောင်ဘက်တွင် ရန်အောင်မြင်စေတီကို တည်ထားခဲ့သည်။ တံတားဦးကိုလည်း ယက်မလျှိအမိုးနှင့် တံတားဆောက်လုပ်တော်မူခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင် စတင်တည်ဆောက် ကုသိုလ်ယူခဲ့သော တံတားကြီးကို စတုတ္ထအင်းဝခေတ် ဘကြီးတော် (စစ်ကိုင်းမင်း) လက်ထက်တွင် နန်းမတော်မယ်နု၏မောင် စလင်းမြို့စား ဦးအိုက ပြုပြင်ဆောက်လုပ်ပြီး သက္ကရာဇ် (၁၁၈၉)ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၂)ရက် စနေနေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဦးအိုအုတ်လမ်းဟုလည်း လူသိများသည်။ မဟာဇေယပထတံတားကြီးမှာ အုတ်မုဒ်တိုင်ပါ အုတ်လက်ရုံးတံတိုင်း အကာအရံတို့ဖြင့် ကြီးကျယ်ခန်းနားစွာ ပြုပြင်တည်ဆောက်ထားသည်ကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ လမ်းသစ်နှင့် တစ်ထပ်တည်း ဖြစ်နေသော နေရာများ၌ လမ်းဟောင်းမှ အကာအရံများ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ယခုအခါ ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနက ထိန်းသိမ်းလျက် ရှိသည်။
၃ မိုင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
၃ မိုင်ရွာ (3Maing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်မင်းဆက်အား မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏဘုရင်မှ ဦးဆောင် အုပ်ချုပ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ရာမ ၁၀ သို့မဟုတ် ချက်ကရီမင်းဆက်၏ ဒသမမြောက် ဘုရင် အဖြစ် အုပ်ချုပ်လျက် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁ရက်မှ စတင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ယခုလက်ရှိမှစ၍ ရေတွက်လျှင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ကျော်မှစ၍ လူတို့ နေထိုင်ခဲ့သော သက်သေ အထောက်အထားများရှိပြီး မဲဟောင်ဆောင်ရှိ သမ်လော့ဒ်ကျောက်ဂူတွင် ကျောက်ခေတ် လက်မှုပစ္စည်းများကို တွေ့ရသည်။ အခြားသော အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများကဲ့သို့ပင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ များစွာ လွှမ်းမိုးမှု ရှိပြီး အေဒီ ၁ ရာစု ဖူနန်ဘုရင့်နိုင်ငံတော် မှစ၍ ခမာအင်ပိုင်ယာ ခေတ် အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် အစောပိုင်း နှစ်များတွင် ခမာ အင်ပိုင်ယာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိပြီး ခမာအင်ပါယာတွင် ဟိန္ဒူတို့၏ ရိုးရာများ ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်နေသဖြင့် ထိုလွှမ်းမိုးမှုများကို ယနေ့တိုင် ထိုင်းတို့ကြားတွင် တွေ့ရှိနိုင်သေးသည်။
၁၇၆၇ ခုနှစ် အယုဒ္ဓယပြည် မြန်မာတို့လက်သို့ ကျရောက်သွားသော အခါတွင် မဟာတက်ဆင် ဘုရင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ကို သွန်ဘူရီ (Thonburi) သို့ ၁၅ နှစ်ခန့်မျှ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၇၈၂ ခုနှစ် ကျကရီ မင်းဆက် မဟာရာမ ၁ ဘုရင်လက်ထက်တွင် ဘန်ကောက်ကို မြို့တော်အဖြစ် တည်ထောင်ပြီးချိန်တွင် ယခုလက်ရှိ ရတနာကိုဆင် ခေတ် စတင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်နီကာ စွယ်စုံကျမ်း ၏ အဆိုအရ ၁၇ ရာစုမှ ၁၉ ရာစု အထိ ထိုင်းနှင့် မြန်မာတို့၏ အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင် ရှိသော အချို့သော ဒေသများတွင် လူဦးရေ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံမှ ၃ ပုံ ၁ပုံ အထိမှာ ကျွန်များ ဖြစ်ကြသည် ဟု ဆိုသည်။
နိုင်ငံရေး နှင့် အစိုးရ
၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလမှစ၍ ထိုင်းနိုင်ငံအား ငြိမ်းချမ်းရေး နှင့် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေး အမျိုးသား ကောင်စီ အမည်ရသော စစ်အစိုးရမှ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ တစိတ်တဒေသကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ကာ နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ညမထွက်ရ အမိန့် ကြေညာခြင်း၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ လူစုလူဝေး ပြုလုပ်ခြင်းများအား တားမြစ်ခြင်း၊ နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်သူများအား ဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက် ဆင်ဆာ ပြုလုပ်ခြင်း နှင့် မီဒီယာများကို ကန့်သတ်ချုပ်ခြယ်ခြင်း များ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
တောင်ပိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
၁၅ ရာစု အတွင်းက ထိုင်းတို့သည် မလေးကျွန်းဆွယ်ကို တောင်ပိုင်းအကျဆုံး မလက္ကာဒေသ အထိ အုပ်စိုးခဲ့ကြကာ ကျွန်းဆွယ်၏ နေရာ အတော်များများကို ချုပ်ကိုင်ထားပြီး တီးမားဆက် (စင်ကာပူ) ၊ အချို့သော အက်ဒမန် ကျွန်းများ နှင့် ဂျားဗားကျွန်းပေါ်မှ ကိုလိုနီ တစ်ခုတို့ပင် ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း ဗြိတိသျှတို့မှ အင်အားသုံး၍ ဆူလတန်အုပ်ချုပ်ရေးမှ ဆူဇရိန်တီ အုပ်ချုပ်ရေးသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ပိုင်ဆိုင်ရာ နေရာ လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။
စစ်ရေး
ဘွဲ့ရပြီးသော သူများ အနေနှင့် စစ်မှုထမ်းရန် ဆင့်ခေါ်ခြင်း ခံရပါက ၁ နှစ် အချိန်ပြည့် စစ်မှုထမ်းရပြီး ဒိစတြိတ် ရုံးတွင် မိမိတို့ ဆန္ဒအလျောက် ဆန္ဒပြုပါက ၆ လ မျှ စစ်မှု ထမ်းရသည်။ ထို့အတူပင် သုံးနှစ် သင်တန်းကို တက်ရောက်ပြီးစီးမှု အပေါ်တွင် မူတည်၍ လေ့ကျင့်ရေးကာလကို လျှော့ချပေးသည်။ ၃ နှစ်အတွင်း ၁ နှစ် သင်တန်း တက်ရောက်ပြီးပါက ၁ နှစ်သာ အချိန်ပြည့် စစ်မှုထမ်းရပြီး ၂ နှစ် သင်တန်း တက်ရောက်ပြီးပါက ၆ လသာ အချိန်ပြည့် စစ်မှုထမ်းရသည်။ ၃ နှစ် နှင့် အထက် တက်ရောက်သင်ကြား ပြီးသူများ အနေနှင့် လုံးဝကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသည်။