cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မေပယ်ပင်
မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် အများဆုံး တွေ့ရသော မေပယ်ပင်မျိုးမှာ သကြားမေပယ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ ရုက္ခဗေဒ အမည်အားဖြင့်အေဆာ စက်ကရမ်းဟုခေါ်သည်။ ဤမေပယ်ပင်မျိုးသည် ပေ ၇ဝ မှ ၁၂ဝ ထိမြင့်၍ နျူးဖောင်းလန်းကျွန်းမှ မနီတိုးဗားပြည်နယ်အထိ လည်းကောင်း၊ အပ်ပလက်ချီယန် တောင်တ်းတစ်လျှောက်မှ ဂျောဂျီးယားပြည်နယ်အထိလည်းကောင်း ပေါက်ကြသည်။ သ ကြားမေပယ်ပင်မှ မေပယ်သကြားရသည်သာမက အိမ်ထောင်ပရိဘောဂအတွက်အကောင်းဆုံးသစ်များကို လည်းရသည်။ အခြား အမေရိကန်မေပယ် ပင်မျိုးမှာ ရုက္ခဗေအမည်အားဖြင့် အေဆာစက်ကရီးနမ်ဟု ခေါ်သော ငွေရောင်မေပယ်နှင့် အေဆာ ရူဗရမ်ဟု ခေါ်သော အနီနှင့် ကြက်သွေးရောင် မေပယ်ပင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထွေးလှနှင့်ခင်မထွေး
ထွေးလှနှင့်ခင်မထွေးသည် သက္ကရာဇ် ၉၃၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း)
ဘကြီးတော် မင်းတရား (ခရစ်နှစ် ၁၈၁၉-၁၈၃၇၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၁-၁၁၉၉)သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် (၁၁) ဆက်တွင် သတ္တမမြောက် ဘုရင် ဖြစ်သည်။ ဘိုးတော် (ဗဒုံမင်း) ၏ သားတော်ကြီး အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာသတိုးမင်းစော၏ ပထမ အိမ်ရှေ့မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော သားတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်စိန်ဖြစ်သည်။ ဖွားတော်မူစပင် စစ်ကိုင်းမြို့ ကို စားရသောကြောင့် စစ်ကိုင်းမင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ သာယာဝတီမင်း (ရွှေဘိုမင်း)၏ နောင်တော်ဖြစ်၍ နောင်တော်ကြီးမင်း ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရတနာပူရ (အင်းဝ) စတုတ္ထမြို့တည် မင်းတရား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရွှေနန်းတော်၌ ဖလ်မှန်အများအပြား ထည့်သွင်းတည်ဆောင်ထားသဖြင့် ဖလ်နန်းရှင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နန်းစံသက် (၁၈) နှစ်အတွင်း ဆင်ဖြူတော်များ ဆက်သခံရ၍ ဆင်ဖြူများရှင် ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ဘကြီးတော် ဟူသောအမည်မှာ ပုဂံမင်းနှင့် မင်းတုန်းမင်းတို့၏ ဘကြီးတော်ဖြစ်၍ နောင်အခါတွင် ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ဘကြီးတော် အဖြစ်သာ ထင်ရှားလေသည်။ နန်းတက်ဘွဲ့အမည်မှာ သိရီ တြိဘဝနာဒိတျ ပဝရပဏ္ဍိတ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇာဖြစ်သည်။
မင်းအဖြစ် ရောက်တော်မူခြင်း
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော် အိမ်ရှေ့စံ နတ်ရွာစံတော်မူသဖြင့် ဘိုးတော် မင်းတရားက စစ်ကိုင်းမင်းသားအား အိမ်ရှေ့စံအရာ ပေးတော်မူသည်။ ၁၁၈၁ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း (၁၃) ရက်တွင် ဘိုးတော်မင်းတရား နတ်ရွာစံတော်မူသော အခါ ထိုလဆန်း (၁၅) ရက်နေ့တွင် မင်းအဖြစ် ဘိသိက်ခံတော်မူသည်။ အိမ်ရှေ့စံအဖြစ်နှင့် ရှိနေစဉ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၇ ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရား ဆင်ဖြူရှင်မယ်သည် ညောင်ရမ်းမင်းသား(စကြာမင်းသား) အား ဖွားမြင်တော်မူပြီးနောက် ကံတော်ကုန်လေသည်။ ထို့နောက် ဧချင်း၊ ကျောက်စာ၊ စာတမ်း၊ မော်ကွန်းတို့အရ ပုဂံမင်းရိုးအဆက်ဟုဆိုသော မင်းသား သီဟကျော်စွာ၏သမီး မယ်နု (ဖလံဂုဏ်ရွာ သူ)ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၅ ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရားမြှောက်ခဲ့၍ နန်းတက်သည့်အခါတွင်လည်း မယ်နုကို မိဖုရားခေါင်ကြီးအဖြစ် ထားတော်မူလေသည်။ မြို့တော်ကိုလည်း အင်းဝမှ အမရပူရသို့ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၄ (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၃) တွင် တဖန်ပြောင်းရွှေ့သည်။
မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရဟန်းပညာရှိ လူပညာရှိတို့ကို ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်၍ ရာဇဝင်တစ်စောင် ပြုစုစေသည်။ ထိုရာဇဝင်ကြီးကို မောင်းထောင်ဆရာတော် လူထွက် ပညာရှိ အမတ်ကြီးမဟာဓမ္မသကြ¸ ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်၍ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၉၁ ခုနှစ်မှ စတင်ကျမ်းပြုစေသည်။ ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးကို မှန်နန်းတော်ဦးတွင် ရေးသားပြုစုရသောကြောင့် မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး ဟု ခေါ်တွင်သည်။ ထိုရာဇဝင်ကြီးတွင် ကမ္ဘာဦးကာလမှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၃ ခုနှစ် နတ်တော်လအထိ အဖြစ်အပျက်များသာ ပါဝင်သည်။ ထိုကြောင့် မင်းတုန်းမင်းတရား လက်ထက်တွင် ဆက်လက်ပြုစုစေရာ ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးကို ဒုတိယ မဟာရာဇဝင်တော် ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။
သားတော်သမီးတော်များ
ထင်ရှားသော သားတော် သမီးတော်များမှာ ဆင်ဖြူရှင်မယ်မှ ဖွားသော ညောင်ရမ်းမြို့စားတစ်ပါး (စကြာမင်းသား)၊ မိဖုရား ခေါင်ကြီးမယ်နုမှ ဖွားမြင်တော်မူသော သမီးတော်တစ်ပါးဖြစ်၍ ထိုသမီးတော်သည် နောင်အခါ မင်းတုန်းမင်းတရား၏ အလယ်နန်း မိဖုရား ဆင်ဖြူမရှင်ဖြစ်သည်။ မိဖုရားခေါင်ကြီး မယ်နုမှ မြင်သော သားတော်တစ်ပါးနှင့် သမီးတော် တစ်ပါးတို့သည် ငယ်ကလွန်ကြသည်။
ဖန်ရှင်
အသုံးများသော ရေးနည်းအားဖြင့် ဖှန်ရှင်များကို y=f(x) ပုံစံဖြင့်ရေးနိုင်ထားလျှင် x က သွင်းကိန်း (input) သို့မဟုတ် အမှီခိုခံ ပြောင်းလဲကိန်း (variable) ကို ဆိုလိုပြီး y သို့မဟုတ် f(x) က မှီခိုသူ ထွက်ပေါ်ရလဒ် (output) ကိုဆိုလိုသည်။ ဖှန်ရှင်ခွဲစိတ်ဗေဒ (Functional Analysis)တွင် ထို၂ခုအနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုသည် တိုင်းကြောင်း အရေအတွက် (၂ခု၊ ၃ခုသာ မက) အနန္တပင် ရှိနိုင်သည့် ရပ်ဝန်းများ (infinite-dimensional spaces) လည်း သဘောတရားအားဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
Neotraditional country
သမိုင်းကြောင်း
Country pop နှင့် country rock တို့နှင့်အတူ neotraditional country သည် country ဂီတထဲမှ သွေးကြောတစ်ခုအဖြစ်ကျန်ရစ်ပြီး ၂၀၁၀ အလယ်တိုင်အောင် mainstream တွင် ကျော်ကြားမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
ဟမန်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟော်လီပင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခရစ္စမတ်ပင်များ
မျက်ရဲ (မြန်မာ)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
မျက်ရဲ (မြန်မာ)ရွာ (Myetye(Myanmar))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ င / ထွေစုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ င / ထွေစုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၄၄ ဦး၊ မ ၁၈၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြယ်တို့၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု
ကဏ္ဍ:ကြယ်တို့၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု
ဆင်(မ်)ဆရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သခင်မြ
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
ဖဆပလအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နောင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ရလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဖိတ်ခေါ်ဆွေးနွေးသောအခါ ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဗိုလ်ချုပ်နှင့်အတူ ကိုယ်စားလှယ်တော် တစ်ဦးအနေနှင့် လိုက်ပါခဲ့ရသည်။ အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ရေးအတွက် အင်္ဂလန်သို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သခင်မြသည် ရိုးဖြောင့်ခြင်းဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံပြီး ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပုံများကို လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းတွင် အကြိမ်ကြိမ်တွေ့မြင်ကြရသည်။
သခင်မြ၏ဖြတ်ထိုးဉာဏ်
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ဗျားသတင်းကို ကျုပ်တို့ကြားရတာဝမ်းသာပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျုပ်တို့ကို ထမင်းကျွေးရမယ်နော်။ အမှတ်မထင်ပြောလိုက်သော သခင်မြ၏စကားဆန်းကြောင့် မာဇူအိုကာသည် အံ့ဩသွား၏။ ပြီးနောက်မှ သတိရ၍ ဘာများဝမ်းသာစရာကြားထားလို့လဲ။ တစ်ခြားတော့မဟုတ်ပါဘူးလေ၊ ဂျပန်ပြည်မှာရှိတဲ့ဇနီးငယ်ဟာ သားယောက်ျားလေး တစ်ယောက် ဖွားမြင်တယ် မဟုတ်လား။
ငထွေစုတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငဝမ် နံဂျဲ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန် ဂျူဒိုမောင်
ဟုန်းညောင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဟုန်းညောင်ရွာ (Huongnyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၂ ဦး၊ မ ၁၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခြောက်ရက်စစ်ပွဲ
တကယ်တမ်းဆိုသော် ဤစစ်ပွဲသည် ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာဖြစ်ရပ်တစ်ခုဟုဆိုနိုင်ပေ၏။ ဤစစ်ပွဲကို မည်သူကမျှ မတိုက်ချင်ခဲ့ကြဘဲ စစ်ပွဲကြီးအဖြစ် မထင်မှတ်ဘဲ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ရပေသည်။ ဤစစ်ကိုမီးမွှေးခဲ့သူ အဓိက တရားခံဟုဆိုနိုင်သူ အီဂျစ်သမ္မတ နာဆာ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အမေရိကန်ပြည်အား အကျပ်ကိုင်ရန်သာဖြစ်၏။ အမေရိကန်ပြည်၏ဘဏ္ဍာရေး၊ စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီများဖြင့် ရှင်သန်ရပ်တည်ခဲ့ရာမှ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရေးအထောက်အပံ့များဖြင့် ဒေသတွင်း အင်အားတောင့်တင်းလာပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်အပေါ် မိတ်ဆွေမဆန်သည့် ဆက်ဆံရေးများ ပြုလုပ်လာခဲ့သောကြောင့် အမေရိကန်ပြည်က အီဂျစ်နိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးအထောက်အပံ့အားလုံး ရုပ်သိမ်းလိုက်၏။ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုအတွက် အမေရိကန်ဂျုံအပေါ် မှီခိုအားထားနေရသော အီဂျစ်နိုင်ငံတွင်း စားနပ်ရိက္ခာပြတ်လပ်မှုကြောင့် မကျေနပ်မှုများ၊ အုံကြွမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏။ ထိုအကျပ်အတည်းမှ အာရုံလွှဲရန် အာရပ်ကမ္ဘာ၏ ထောက်ခံမှုကို ရယူရန်ရည်ရွယ်ကာ ဘုံရန်သူ အစ္စရေးအား ရင်ဆိုင်ရဲသည့် အာရပ်သူရဲကောင်းအဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုပွဲထုတ်လေတော့၏။
၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ စူးအက်တူးမြောင်းအရေးအခင်းပြီးနောက်တွင် တီရန်ရေလက်ကြားကို မည်သူကမျှမပိတ်ဆို့စေရဟု အမေရိကန်က အစ္စရေးအား အာမခံချက်ပေးထားခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးကလည်း တီရန်ရေလက်ကြားပိတ်ဆို့ခြင်းကို မိမိအားစစ်တိုက်ခြင်းဟု ယူဆမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြတ်သားစွာကြေညာထားခဲ့၏။ တကယ်တမ်းတွင် အီဂျစ်၏လုပ်ရပ်အတွက် အမေရိကန်ကရော မည်သည့်နိုင်ငံကပါ အရေးတယူ မရှိလှသည့်အခါ အစ္စရေးအတွက် မိမိကိုယ်ကို အားကိုးရန် ဆုံးဖြတ်ရလေတော့၏။
ကျောက်ဆေးထိုးခြင်း
ကိုးကား
<References />
ဆပ်ပြာကျင်းရွာ၊ ရှားတော
ဆပ်ပြာကျင်းရွာ၊ ရှားတော
လေးတူးကြီးရွာ၊ လေးတူးကြီး
လေးတူးကြီးရွာ၊ လေးတူးကြီး
ကြခတ်ချောင်းရွာ၊ လေးတူးကြီး
ကြခတ်ချောင်းရွာ၊ လေးတူးကြီး
ကြာအိမ်နူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ကြီးရောဂါ
သမိုင်းကြောင်း
ကျောက်ရောဂါသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက လူသားတို့ကို ဒုက္ခပေးခဲ့သည့် ရောဂါဆိုးကြီးပင် ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၉၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် ပါရှင်ဆေးဆရာတစ်ဦးသည် ကျောက်ရောဂါနှင့် ဝက်သက်ရောဂါကို ရှေးဦးစွာ ခွဲခြားသိရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုခေတ်မတိုင်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင် ကျောက်ရောဂါကြောင့် လူအများအပြား သေကြေပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။ အာရှတိုက်နှင့် အာဖရိကတိုက်တို့တွင် ကျောက်ရောဂါကပ်များ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ တွေ့ကြုံခဲ့ရဖူးပါသည်။
ဆေးပုလဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မေယုနယ်ခြားခရိုင်
မေယုနယ်ခြား ခရိုင် သည် နယ်ခြားအုပ်ချုပ်ရေးဌာနမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသောခရိုင်နယ်ဖြစ်၏။ နယ်ခြားအုပ်ချုပ်ရေးကို နိုင်ငံအစိုးရက ပြဋ္ဌာန်းကြေညာပြီးနောက် မေယုနယ်ခြားခရိုင်ကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော် အကြောင်းကြောင်းတို့ကြောင့် လက်တွေ့အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ခဲ့ပေ။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင်မှစ၍ ထိရောက်သော အုပ်ချုပ်ရေးကိုဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ဖရူဆိုမြို့နယ်
သမိုင်းကြောင်း
တော်လှန်ရေးကောင်စီ မတက်မီအထိ ဖရူဆိုမြို့မ၊ မိုဆို၊ တော်ခူ၊ ဟိုယာ၊ ဝေဝါ၊ ကေကော အစရှိသော တိုက်နယ် ၆ နယ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်လာပြီး ၁၉၆၂ မှစ၍ ရပ်ကွက် ၅ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၁၄ ခု၊ ကျေးရွာ ၁၁၅ ရွာ ခွဲ၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ဖရူဆိုမြို့နယ်သည် မြစ်ချောင်းများနည်းပါးသည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျမ်းမျှ ၂၉၈၂ ပေတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်တွင်းရှိ ထင်ရှားသောတောင်မှာ ခေါသခေါတောင်ဖြစ်ပြီး ၆၆,၈၃၂ ပေ မြင့်မားသည်။
ငှက်ကျား
၎င်းတွင် နက်ပြောင်သော အမွှေးအတောင်များရှိ၏။ နံဘေးနှင့် ရင်အုပ်တို့မှာ ဖြူ၏။ အမြီးကို ဦးခေါင်းနှင့် ထိလုနီးပါး ကော့ထောင်ထားတတ်သည်။ ငှက်မသည် ငှက်ဖိုနှင့် အသွင် အပြင် တူ၏။ သို့ရာတွင် အရောင်အဆင်းမှာ ငှက်ဖိုလောက် မနက်လှဘဲ ညိုတိုတို ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
နထားရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ဇလီပင်
အရွက်နုကလေးများနှင့် အဖူးများကို ချက်ပြုတ်စားလေ့ရှိကြသည်။ တန်တောင်မုန်း လပြည့်နေ့ တစ်နေ့တာအတွင်း၌ မယ်ဇလီဖူးလက်သုပ် စားခြင်းသည် မြန်မာ့ရိုးရာအရ ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ချောမွတ်၍ မွဲပြာရောင်ရှိသော အခေါက်နှင့် အသီးများကို သားရေနယ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်မူ မယ်ဇလီပင်ကို ထင်းအလို့ငှာ စိုက်ပျိုးကြသည်။
ရှင်ဟွာ သတင်းဌာန
ရှင်ဟွာ သတင်းဌာန (တရုတ် - 新華通訊社; 新华通讯社) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရပိုင် သတင်းဌာနဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဝန်ထမ်း ၁ သောင်းကျော်ရှိသည့် အကြီးဆုံး သတင်းဌာနလည်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး အထူးဒေသများနှင့် ဗဟိုမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည့် မြို့ကြီးများ အားလုံးနီးပါးတွင် ဌာနခွဲများရှိသကဲ့သို့ အခြားနိုင်ငံများတွင် ဌာနခွဲ ၁၀၀ ကျော်ရှိသည်။ ရှင်ဟွာ သတင်းဌာနမှ သတင်းများကို အဓိကအားဖြင့် တရုတ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့်အပြင် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ ရုရှ၊ အာရပ်၊ ပေါ်တူကီစသည့် နိုင်ငံခြားဘာသာများဖြင့်လည်း ထုတ်ပြန်သည်။
ရှားတောမြို့နယ်
နယ်နမိတ်
ရှားတောမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ မောင်မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် မယ်စဲ့မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘောလခဲမြို့နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိ စပ်လျက်ရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၅ကျောင်းရှိသည်။
ဆပ်သေ (ဆပ်ဆေးကြီးမှော်စု)ရွာ၊ ဆပ်သေ
ဆပ်သေ (ဆပ်ဆေးကြီးမှော်စု)ရွာ၊ ဆပ်သေ
တခက်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
တခက်ရွာ(Tahket)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ တရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၅၉ ဦး၊ မ ၂၀၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ရှားတောမြို့
ရှားတောမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည်။ ရှားတောမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။
ချား ဂါဗစ်
ဘဝနိဂုံး
၁၉၂၀ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်တွင် ဦးနှောက် သွေးယိုကာ ရှစ်ရက်ကြာ အသိလွတ် မေ့ပြီး မတ်လ ၁ ရက်တွင် သေလေသည်။ ရစ်မွန် သင်္ချိုင်း၌ မြုပ်နှံထားသည်။
နှောတောရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းကန်ကြီး
ကိုင်းကန်ကြီး
ကျောက်ချဉ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ကဏ္ဍ:ရိုးရာ ဆေးပညာ
ကျောက်ခွဲပင်
ကျောက်ခွဲပင်သည် 'ဆက်စီဖရာဂေးစီး' (Saxifragaceae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဆက်စီဖရိတ်မှာ လက်တင်ဘာသာ စကားဖြစ်၍ ကျော်ကခွဲပင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အမည်နှင့် လိုက်အောင် ထိုအပင်များသည် ကျောက်မြေ ကျောက်ခဲများရှိသော နေရာ များတွင်သာ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိပြီး အမြစ်များသည် မြေကြီးမှ ရေနှင့် ဓာတ်သတ္တုများ ရရှိရေးအတွက် ကျောက်မြေများကို ခွဲဖောက်ကာ စွဲမြဲစွာ ပေါက်ရောက်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျောက်ခွဲပင်များသည် အပင်လောကတွင် အတော်အတန် ထင်ရှားသည်။ ယင်းတို့ကို စိုက်ပျိုးရန် လွယ်ကူသည်။ အချို့ ကျောက်ခွဲပန်းမျိုးမှာ အလွန်လှပသောကြောင့် ဥယျာဉ်ခြံမြေ များတွင် စိုက်ပျိုးကြ၏။
ကိုးကား
<References />
လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
သခင်ဘသောင်း
သခင်ဘသောင်း (၁၉ဝ၁ - ၁၉၈၁) သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်‌ရေး ကြိုးပမ်းကြရာတွင် အရေးပါသော တို့ဗမာအစည်းအရုံးကို စတင်တည်‌ထောင်သူ ဖြစ်သည့်အပြင် စာရေးဆရာလည်းဖြစ်သည်။
စာပေရေးသားခြင်း
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြားရေးဌာန အသံလွှင့်ရုံ၌ အမှုထမ်းသည်။ ပြန်ကြားရေးဌာနတွင် စာပေစိစစ်ရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန လူမှုဆက်ဆံရေးတပ်က ထုတ်ဝေသော "မြန်မာနှင့်ကမ္ဘာ" စာစောင်တွင်လည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်က စ၍ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဌာနချုပ်တွင် ဖွင့်လှစ်သော စာပြုသင်တန်းများတွင် ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားမှုကို သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက်
ဤစက်၏ ပုံစံကို ပုံမှန်အားဖြင့် စာရွက်ပေါ်၌သာ ရေးဆွဲတင်ပြလေ့ရှိကြပြီး လက်တွေ့ဖော်ဆောင်ရန်မှာ ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိပေ။ များမကြာသေးမီက ဤသို့သော စက်များကို ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုအတွက် တည်ဆောက်နေခဲ့ကြသည်။
ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်
ယူရေးနပ်စ် (Uranus)သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းတွင် နေမှစ၍ ၇ ခုမြောက် ဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ ယူရေးနပ်စ်သည် ဧရာမဓာတ်ငွေ့အစိုင်အခဲ(gas giant) ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ ယူရေးနပ်စ်သည် ရေခဲများ၊ ဓာတ်ငွေ့များ နှင့် သံရည်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လေထုထဲတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ ဟီလီယမ်နှင့် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့တို့ပါဝင်သည်။ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်ပေါ်ရှိ အပူချိန်မှာ အနှုတ် ၁၉၇ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် သို့ ၇၉ ကယ်လ်ဗင် ဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလပေါင်း ၂၇ စင်း ရှိပြီး အကြီးဆုံးလ ၅ စင်းမှာ မီရန်ဒါ(Miranda)၊ အေရီယယ်(Ariel)၊ အမ်ဘရီယယ်(Umbriel)၊ တိုက်တေးနီးယား(Titania) နှင့် အော်ဘီယွန် (Oberon) တို့ဖြစ်သည်။ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်သည် သူ၏ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် အလွန်ပင်တိမ်းစောင်းနေသဖြင့် ဒေါင်လိုက်လည်ပတ်နေသည့်ပမာပင် ဖြစ်သည်။ ယူရေးနပ်စ်သည် နေကိုတစ်ပတ်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် ကမ္ဘာ၏နှစ်နှင့်တွက်လျှင် ၈၄ နှစ်မျှကြာပြီး ဝင်ရိုးပေါ်တွင် တစ်ပတ်ပတ်ရန် ၁၇ နာရီ ၁၄ မိနစ်မျှသာ ကြာသည်။ ထို့ကြောင့် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ တစ်နှစ်တွင် ၄၂၀၀၀ ရက်မျှရှိသည်ဟု တွက်ချက်ရနိုင်သည်။ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တို့ကြားရှိ အကွာအဝေးမှာ ၁.၆ ဘီလီယံ ကီလိုမီတာဖြစ်သည်။ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်ကို ၁၇၈၁ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်တွင် ခါးပတ် (ring) ပေါင်း ၁၁ ခုရှိသော်လည်း ကမ္ဘာမှမြင်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းသည်။
မဟာကျိန်သစ္စာရှင်ဘုရားကြီး
တည်နေရာနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်
စေတီတော်မြတ်ကြီးကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ သုံးနှစ်အကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ပရဝုဏ် ပတ်လည်တွင် ရဟန္တာမြတ် အပါး ၈၀ တို့၏ ရုပ်တုများ တည်ရှိသည်။
ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်
အနုပညာရှင်ဘဝ
ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် ရေးသားခဲ့သည့် ကျော်ကြားခဲ့သော တေးသီချင်းအချို့ကို ယနေ့တိုင် အဆိုရှင်အမျိုးမျိုးတို့က သီဆိုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ကြည်ကြည်ဌေးသီဆို၍ ဓာတ်ပြားရခဲ့သော သက်ဆိုင်သူသို့ သီချင်းကို တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ခင်ယုမေက ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပြဇာတ်သီချင်းဖြစ်သော နှစ်သစ်ချစ်ဦး၊  ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မေမြတ်နွယ် ဇာတ်ကား၌ ထားသီဆိုခဲ့သော သံယောဇဉ်၊ မွန်တို့ဌာနေ၊ မှုန်ရွှေရည်ဇာတ်ကား၌ ဝင်းဦးသီဆိုခဲ့သော မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မင်းနောင်သီဆိုသည့် ဇရာ၊ ဂျင်မလေးဂျမ်း၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် စန္ဒရားချစ်ဆွေ သီဆိုခဲ့သည့် မွှေးလွန်းသည့်ပန်း စသည့် သီချင်းများမှာ ယနေ့တိုင် ခေတ်စားဆဲ ဖြစ်သည်။
ဘွားဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ဘွားဒိုးရွာ(Bwardoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဘွားဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၈၆ ဖြစ်သည်။
စွယ်တော်မြတ်စေတီတော်
စွယ်တော်မြတ်စေတီတော်သည် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ဓမ္မပါလကုန်းတော်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဂရိနိုင်ငံ
ဂရိလူမျိုးတို့ရောက်လာပုံ
သို့ရာတွင် ဘီစီ ၅၆၁ ခုနှစ်၌ ပိုင်ဆစ်ထရက်တပ် ဆိုသူသည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ရရှိသွား၍ နှစ်ပေါင်း ၃ဝ တိုင်တိုင် အေသင်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်လေသည်။ သူ၏လက် ထက်၌ တိုင်းပြည်စည်ပင်ဝပြောသည်။ သူကွယ်လွန်သောအခါ သား ၂ ယောက်က တိုင်းပြည်ကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် ကြံစည်ကြ၏။ သို့ရာတွင် တစ်ယောက်မှာ အသတ်ခံရ၍ တစ်ယောက်မှာ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရလေသည်။ ဘီစီ ၅ဝ၉ ခုနှစ်လောက်၌ကား ကလိုက်သီးနီး ဆိုသူ ရေးဆွဲ သော ဥပဒေသစ်များကြောင့် မြေပိုင်ရှင်ကြီးများ တန်ခိုးမှေးမှိန် ရပြီးလျှင် လူထုဆန္ဒအရ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် တည်မြဲလေတော့ သည်။
ဂရိနိုင်ငံတွင် ဒုတိယ ဂျော့ဘုရင်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၌ ကံကုန်၍ ညီတော်ပထမ ပေါဘုရင် နန်းတက်သည်။ ပေါဘုရင်သည် ၁၉၆၄ ခု၊ မတ်လ၌ ကွယ်လွန်ရာ သားတော် အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ ကွန်စတင်တိုင်းက အရိုက်အရာ ဆက်ခံသည်။ ထိုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျင်းပသော အောက်လွှတ်တော် ရွှေးကောက်ပွဲ၌ ဂျော့ပါပန်ဒရီယို ခေါင်းဆောင်သော စင်တာယူနီယန် ညွှန့်ပေါင်းအဖွဲ့က အမတ်နေရာ အများစု ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပါပါဒိုပေါင်လော့သည် ဒီမိုကရေစီ ဘုရင်စနစ်ကို ပယ်ဖျက်၍ ဂရိနိုင်ငံအား သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာပြီး သူကိုယ်တိုင် သမ္မတအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ သို့သော် ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း၌ သွေးထွက်သံယိုမှု မရှိသော အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပြန်သည်။ သမ္မတအဖြစ် အမည်ခံ ဆောင်ရွက်ရသူမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂျီဆီကီဖြစ်၍ တပ်မတော် အရာရှိ တစ်စုက စစ်အုပ်ချုပ်ရေးဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ယင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့သည်ပင် ၁၉၇၄ ခု ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့ တွင် နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိသမ္မတဖြစ်နေသော ဝန်ကြီးချုပ် ဟောင်း ကွန်စတင်တိုင်း ကရာမန်လစ်သည် နယူးဒီမိုကရေစီ ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ဂရိနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲတွင် နယူးဒီမိုကရေစီပါတီသည် ဆန္ဒမဲ အားလုံး၏ ၅၄ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမတ်နေရာ ၃ဝဝ အနက် ၂၂ဝ ရရှိခဲ့ပြီး အစိုးရဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ကရာမန်လစ် ဦးဆောင်သောအစိုးရအဖွဲ့က တင်သွင်းသည့် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတလက်တွင် အာဏာ အမြောက်အမြား ရရှိခဲ့သည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာနိုင်ခွင့်၊ ပါလီမန်ကိုဖျက် သိမ်းနိုင်ခွင့်နှင့် ဥပဒေပယ်ဖျက် နိုင်ခွင့်တို့ကို သမ္မတလက် တွင် အပ်နှင်းထားသည်။
တိုးတက် သစ်လွင်သော ဂရိနိုင်ငံ (နိယာအယ်လ် လားဒါး) တည်ထောင်ရေးကို ကြွေးကြော်ထားသည့် မစ်ဆော့ တာကစ်၏မူဝါဒကို လက်ယာအစွန်းရောက် ဝါဒီများ၏ ဂရိ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးသမဂ္ဂ(အီးပီအီးအင်န်)က ဆန့်ကျင်သည်။
လေးဗမောရွာသစ်ရွာ၊ ကျွဲတဲကုန်း
လေးဗမောရွာသစ်ရွာ၊ ကျွဲတဲကုန်း
ရွှေမြင်တင်ရွာ၊ ရွှေကျောင်းမြောက်
ရွှေမြင်တင်ရွာ၊ ရွှေကျောင်းမြောက်
ကျောက်ဂွမ်း
ရေနွေးငွေ့ပိုက်များတွင် သုံးရန် အပူကာပစ္စည်းများကို ရက်ဖိုက် (ခဲနက်) အမဲဆီတို့ဖြင့် ကျောက်ဂွမ်းကို ရောစပ်စီမံယူကြသည်။ ဇာတ်ရုံတွင် အသုံးပြုသည့် မီးခံကန့်လန့်ကာများမှာ ကျောက်ဂွမ်းပြားများ ဖြစ်သည်။ ဤမီးခံကျောက်ဂွမ်းပြားများသည် အပြင်အပမှ အနှောင့်အယှက်ပေးမည့် မလိုလားအပ်သော အသံများကို အသင့်အတင့်သက်သာရာရစေရန် တားဆီးထားနိုင်သည့်ပြင် ရာသီဥတုကြောင့်ဖြစ်ပေါ်သော စိုထိုင်းမှုကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်း စမ်းသပ်သုံးစွဲသဖြင့် သိရသည်။
အံတော်သိမ်
ပုံသဏ္ဌာန်
ပုထိုး၏ အရှေ့ဘက်တွင် အာရုံခံ တန်ဆောင်းရှိသည်။ မြောက်ဘက် တောင်ဘက် နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ဝင်ပေါက်များရှိသည်။ အာရုံကို ကျောက်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ပုထိုးတော်ကြီး မုခ်ဝ ဘေးတဖက် တချက် ၌ မတ်ရပ်ရုပ်ပွားတော်များရှိသည်။ တချို့သော ဆင်းတုတော်များတွင် ဈန်ကသိုဏ်းဟန်ထုဆစ်ထားသည်။ ပုထိုးတော်တခု လုံးတွင် ဆင်းတုကြီးငယ်ပေါင်း ၁၇၅ဆူရှိသည်။
နောင်မိုရွာ၊ မန်ကြူ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ
ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ (Galliformes) သည် ကိုယ်အလေးချိန်လေးလံပြီး မြေပြင်တွင် ကျက်စားသွားလာသောငှက်များ၏ မျိုးစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်မျိုးစဉ်တွင် ကြက်၊ ကြက်ဆင်တို့ ပါဝင်သည်။ ယင်းငှက်တို့သည် သစ်ပင်အစေ့များ ဖြန့်ဝေသူများနှင့် သားရဲတိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြပြီး ဂေဟစနစ်အတွက် အရေးပါကြသည်။ လူသားများက ယင်းငှက်ကို အစာနှင့် ဥအတွက် တခါတရံ အမဲလိုက်ကြသည်။
အီထယ်ဝန်လူပိမှု
လူပိမှု
လူစုလူဝေးပိမှုမှာ ဒေသစံတော်ချိန် ၂၂ ၂၀ အချိန်တွင် အီထယ်ဝန်ဘူတာရုံ ထွက်ပေါက်အမှတ် (၁) နှင့် ဟယ်မီလ်တန်ဟိုတယ်အနီးရှိ လမ်းကြားတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မျက်မြင်သက်သေများ၏ ဗွီဒီယိုများတွင် လူပေါင်း ရာနှင့်ချီသော ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းကြားတွင် လူငါးဦး သို့မဟုတ် ခြောက်ဦး အနက်မှ ထုထည်ကြီးမားသော အလောင်းများအဖြစ်သို့ ဖိသိပ်ခံခဲ့ရကြောင်း ပြသခဲ့သည်။  အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူအချို့က အလုပ်ချိန်ကုန်သွားသောကြောင့် အနှိပ်စက်ခံရမှုမှလွတ်မြောက်ရန် အနီးနားရှိစက်ရုံများမှ လူများဝင်ရောက်ခြင်းမပြုရန် ပိတ်ဆို့ထားသည်ဟုဆိုသည်။  လူအချို့သည် ပါတီပွဲကျင်းပပြီး လူနာတင်ယာဉ်များ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာသို့ မရောက်ရှိအောင် တားဆီးထားသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်တစ်ခု အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ဒေါသများထွက်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ထိုညတွင် မည်သည့်ရာဇ၀တ်မှုများအတွက်မဆို တုံ့ပြန်ရန် စောင့်ဆိုင်းရန် ညွှန်ကြားထားသည့် အရာရှိတစ်ဦးသည် ထိုညတွင် လူစုလူဝေးကို ထိန်းချုပ်ရန် သို့မဟုတ် ဟယ်လိုလိုကိုတက်မည့်နေ့ရက်များကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ လမ်းကြားအနီးတွင် မသင်္ကာဖွယ် ရန်ဖြစ်မှုတစ်ခုအား တုံ့ပြန်စဉ် နှိပ်စက်ခြင်းကို သတိပြုမိခဲ့ပြီး လမ်းကြားထိပ်သို့ လူများဝင်ရောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ခြင်းဖြင့် လူများစီးဆင်းမှုကို သက်သာစေရန် ကြိုးပမ်းမှုအား မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ပဒါး (ကရင်)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောလခဲမြို့နယ်
လူဦးရေ
​ဘောလခဲမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ကယားလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှမ်း၊ဗမာ၊ကရင်၊ချင်းနှင့် ရခိုင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
ကျန်းမာရေး
ဘော်လခဲမြို့နယ်တွင် ခုတင် ၅၀ ဆံ့ မြို့နယ်ဆေးရုံ ၁ ခု၊ ၁၆ ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ ၁ ခု၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ၂ ခု၊ နှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေး ဌာနခွဲ ၁၅ ခု ရှိသည်။
ရှေးဟောင်းပစ္စည်း တူးဖော်ရေး
ရှေးဟောင်းပစ္စည်း တူးဖော်ရေး
ရှေးဟောင်းပစ္စည်း တူးဖော်ရေးဟူသည်မှာ ရှေးခေတ် လူဟောင်းတို့၏ လူနေမှုစံနစ်ကို လေ့လာသော သိပ္ပံပညာ တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ လူတို့သည် နေထိုင်ဝတ်စားမှုအတွက် ၎င်း၊ သွားလာလုပ်ကိုင်မှုအတွက်၎င်း ဝတ္ထုပစ္စည်း အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်သုံးဆောင်နေကြ၏။ တစ်ခေတ်ထက် တစ်ခေတ် စိတ် ကူးဉာာဏ် အဆန်းပေါ်ပေါက်တိုင်း လိုအင်ဆန္ဒ ထူးထွေများပြား တိုင်း အသုံးအဆောင်ကိရိယာ ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို အဆန်း တကြယ် တီထွင်လုပ်ကိုင်နေကြသည်ကိုလည်း ကျွနု်ပ်တို့ မျက်မြင်ဒိဋ္ဌိ ဖြစ်ချေသည်။ ဤသို့ အသစ်အဆန်း ပေါ်ပေါက် လာသော ဝတ္ထုပစ္စည်းတို့သည် လူတို့၏သွားလာမှု၊ လုပ်ကိုင်မှု၊ စည်းစိမ်ခံမှု စသည်တို့အတွက် အထောက်အပံ့ ဖြစ်သည့် အား လျော်စွာ လူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုစံချိန်ကိုလည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အားဖြင့် ညွှန်ပြရာ ရောက်လေသည်။ ထိုကြောင့် ယခုခေတ်၌ လူတို့က ဖန်တီးသော ဝတ္ထုပစ္စည်းများသည် ယခုလူတို့၏ သဘာဝကို ထင်ရှားစေသည့်အလား၊ ရှေးခေတ်က ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းများသည်လည်း သက်ဆိုင်ရာခေတ်မှ လူများ၏ ယဉ် ကျေးမှု အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြလျက် ရှိသည်မှာ ယုံမှားဖွယ် ရာ မရှိချေ။ ဤသို့အားဖြင့် ရာထောင်မကသော နှစ်ပေါင်းများ စွာက ရှေးခေတ်လူတို့ အသုံးပြုကြသည့် အရာဝတ္ထုတို့အနက်မှ ကြွင်းကျန်၍ တိမ်မြုပ်နေသော ပစ္စည်းများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ် ပြီးလျှင် တစ်ခုစီ လေ့လာသုံးသပ်၍ ရှေးခေတ် လူမျိုးစုတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို သုတေသနပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ် ပေါ် လာလေသည်။ ယင်းလုပ်ငန်းရပ်သည် တစ်စတစ်စ တိုးတက် လာပြီးလျှင် သိပ္ပံပညာရပ် တစ်ရပ်အနေဖြင့် အိုလော်ဂျီဟု အမည်တွင်လာတော့၏။ ထိုစကားရပ်သည် ပေါရာဏိကဗေဒ၊ သို့မဟုတ် ရှေးဟောင်းဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု သုတေသနပါဠိလို မြန်မာလို အသီးအသီး အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
နောင်ကာလတွင်မှသာလျှင် ပညာရှင်များက ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းတို့ကို တင့်တယ်လှပမှု၊ သို့မဟုတ် နှစ်ပရိစ္ဆေဒ ကြာမြင့် စွာ တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုပေါ်တွင် တန်ဖိုးထားသော မြတ်နိုးမှုကိုသာ ပဓာနမပြုဘဲ၊ ယင်းပစ္စည်းဟောင်းများနှင့် သက်ဆိုင်သော ခေတ်ကာလအပိုင်းအခြားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းများ ၏ သာဓကများအဖြစ် အသုံးပြုလေတော့သည်။
ထိုခေတ်ထဲတွင်ပင် ဂျာမန်ပညာရှင် ယိုဟန်းဗင်ကယ် လမန်းသည် ရောမမြို့၌ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို လေ့လာ သုတေသန ပြုသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးက ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများ ကို စံနစ်တကျတူးဖော်၍ ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု လေ့လာခြင်း သည် အနုစာပေ၊ ပန်းချီ၊ ပန်းပု၊ ဗိသုကာ စသော လူ့သမိုင်း နှင့် ဆက်သွယ်သည့် ပညာရပ်များနှင့် ကွာခြား၍ သီးသန့် ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းကို ထုတ်ဖော်ခဲ့လေသည်။ ထိုနောက်တွင် အီဂျစ်၌ ရိုဇက်တာကျောက်စာကို ဖတ် ကြားရှင်းလင်းနိုင်သော အောင်မြင်မှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ရှေး ဟောင်းယဉ်ကျေးမှုကို စူးစမ်းထုတ်ဖော်ရာ၌ ရှေးဟောင်းကမ္ပည်း ကျောက်စာ အရေးအသားသည် အထောက်အပံ့ အလွန်ပေးနိုင် ပေသည်။
( ရိုဇက်တာ ကျောက်စာ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းနှင့် ကမ္ပည်းကျောက်စာများ-။) အီဂျစ်နိုင်ငံသည် ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုရှိ၍ သဲများ ဖုံးအုပ်နေတတ်သဖြင့် ရှေး ဟောင်းပစ္စည်း တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် အလွန်ကောင်း ပေသည်။
ထိုနောက်တွင်မူ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု လေ့လာရေး(ဝါ) ရှေးဟောင်းပစ္စည်း တူးဖော်ရေးအဖွဲ့များသည် တစ်သုတ်ပြီး တစ်သုတ် အာရှတိုက်သို့ သွားရောက်ကြသည်။ တရုတ်တာကီ စတန်၊ ကိုရီးယားစသော နိုင်ငံများတွင်လည်း ရှေးဟောင်း ပစ္စည်း အသုံးအဆောင်များကို အများအပြား တူးဖော်တွေ့ရှိကြ ရပေသည်။ အီရန်နှင့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံရှိ သမ္မာကျမ်းစာပါ ရှေး မြို့ဟောင်းကြီးများ၊ ရှေးခေတ် ဗက်ဗီလုံးနိုင်ငံနေရာ စသည်တို့ ကိုလည်း တူးဖော်သုတေသနပြုခဲ့ကြသည်။ ဂရိနိုင်ငံနှင့်အီတလီ နိုင်ငံများရှိ သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ရှိခဲ့သော လူနေမှုတိုးတက် သည့် အခြေအနေကို ဖော်ပြကြသော ရှေးမြို့ဟောင်းကြီးများ၊ အဆောက်အအုံများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဥရောပတိုက် တွင် ရှေးရှေးလူရိုင်းများ ဖြစ်ကြသော ဂေါ့သ၊ ကဲ့၊ ဂေါလ၊ ဆလဗ်၊ ဂျာမန်တို့၏နေထိုင်မှုစံနစ်တို့ကို မြေကြီးထဲမှ တူးဖော် ရရှိသော ပစ္စည်းအသုံးအဆောင်များအား လေ့လာ သုတေသန ပြုကာ ဆက်စပ်ယူကြရလေသည်။
နှစ်ဆယ်ရာစုခေတ်တွင် လေယာဉ်ပျံများသည် ရှေးဟောင်း ပစ္စည်း တူးဖော်ရေးကို များစွာ အကူအညီပေးခဲ့ကြသည်။ တူး ဖော်မည့် နေရာသစ်များကို လေယာဉ်ပျံဖြင့် ပျံဝဲ၍ ရှာဖွေပေး သည့်ပြင် တွေ့ရှိပြီးသော နေရာ၏ အကျိုးအကြောင်း အချက် အလက်များကို ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်သည်။ ထက်ကောင်းကင် လေ ယာဉ်ထက်မှနေ၍ တူးဖော်မည့်နေရာကို ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းဖြင့် နစ်မြုပ်ဖုံးအုပ်နေသော မြို့တည်ရာအဆောက်အအုံများ၏ တည် ရာတို့၏ အနေအထားကို မြေပြင်မှာ လိုက်၍ လေ့လာစူးစမ်း သည်ထက် ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း တွေ့မြင်နိုင်စေသဖြင့် လုပ်ငန်း စတင်နိုင်မည့် သဲလွန်စကိုလည်း ရရှိစေနိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ နက်ရှိုင်းသော တောတောင်ကြီးများအကြားမှ ရှေးဟောင်းမြို့ပျက်၊ အဆောက်အအုံပျက်များကို လေယာဉ်ပျံ များ ပေါ်မှသာ တွေ့မြင်ကြရသဖြင့် သုတေသီများကို ထိုနေရာ များသို့ရောက်အောင် လေယာဉ်ပျံများက ပို့ဆောင်ပေးပြီးလျှင် တိမ်မြုပ်နေသော ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုများကို အလင်းသို့ ရောက်လာနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ပေးကြလေသည်။
သတ္တ သတ္တာဟ
အဇပါလသတ္တာဟ
ဗောဓိပင်၏ အရှေ့(၃၂)လံ အကွာမှာ ဖြစ်သည်။ နယုန်လဆန်း (၁၄)ရက်နေ့မှ နယုန်လပြည့်ကျော် (၅)ရက်အထိ (၇)ရက်ဖြစ်သည်။ မာရ်နတ်၏ သမီး (၃) ယောက် (တဏှာ၊ အရတီ၊ ရာဂါ)က ဘုရားရှင်ကို မိန်းမမာယာဖြင့် ဖြားယောင်းရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ထို ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင် မှာ ဟုန်ဟုန်က ပုဏ္ဏားက အဘယ်သူကို ဗြဟ္မာဏ မည်ပါသလဲ ဟု မေးလျှောက်သည်။ ဘုရားရှင် ဒီနေရာမှာပဲ သတ္တဝါတွေကို တရားဟောရန် စပြီး စီစဉ်ဆုံးဖြတ်တော်မူသည်။
မဟာဗောဓိ စေတီတော်ကြီး၏ အရှေ့မျက်နှာ ပေ ၇၀ ခန့်တွင် မြတ်စွာဘုရား သခင်သည် မာရ်နတ်သမီးတော် သုံးပါးနှင့် ဟုံဟုံက ပုဏ္ဏားတို့ကို ဆုံးမ၍ ခုနစ်ရက် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သော အဇပါလ ဆိတ်ကျောင်း ညောင်ပင်ရှိခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ကျောက်စာ ဌာနက အထိမ်းအမှတ် စိုက်ထူထားသော ကျောက်တိုင်ရှိသည်။ ပဉ္စမ သတ္တာဟ စံခဲ့သော ထိုနေရာကို အဇပါလ သတ္တာဟ ဟုခေါ်သည်။
မိုးကုတ်မြို့
သမိုင်းကြောင်း
အင်္ဂလိပ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပြီးသည့် နောက်တွင် ပတ္တမြားတွင်းခရိုင်ဟု ဖွဲ့စည်းခဲ့၍ မိုးကုတ်သည် ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်ခဲ့၏။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မိုးကုတ် ပတ္တမြားတွင်းခရိုင်ကို ဖျက်လိုက်၍ ကသာခရိုင်နှင့် ပေါင်းလိုက်သောအခါ နယ်မျှသာ ဖြစ်လာလျက် မိုးကုတ်မြို့သည် နယ်ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်လာသည်။ စစ်ပြီးခေတ်ဖြစ်သော ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်နယ်ကို ရှမ်းပြည်နယ် တောင်တန်းဒေသနှင့်ပူးပေါင်းရန် ကြံစည်သေး သည်။ မအောင်မြင်ပေ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှစ၍ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်တွင် နယ်တစ်ခုအဖြစ်ပါဝင်သွားလေသည်။
မိန်းကတ်
ရှမ်းဘာသာစကားပင်ဖြစ်သည်။ မိန်းမှာ မြို့၊ကတ်မှာ ချမ်းအေးသည်ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အလွန်ချမ်းအေးသည့်မြို့ဟုဆိုလိုသည်။ အမှန်လဲရေခဲသည်အထိအေးဖူးသည့် နှစ်များရှိသည်။
ထာပွဲ
(၃) ဝယ်/ ရောင်းသမား
ပဒါး (ရှမ်း)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ပဒါး (ရှမ်း)ရွာ (Padar(Shan))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ပဒါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၄၁၅ ဖြစ်သည်။
မိုင်ထောင်းခရော့ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်တော်မာယာ
မယ်တော်မာယာသည် ဤအိပ်မက်ကို မြင်မက်၍၊ ဘုရားလောင်းပဋိသန္ဓေယူသည်မှ အစပြုပြီးလျှင်၊ ယောက်ျားတစ်ပါးတို့၌တပ်မက်သော စိတ်မရှိ၊ လာဘ်သပ္ပပာပြန့်ပြောခြင်း၊ အခြံအရံ ပြန့်ပြောခြင်းသို့ရောက်၏။ မယ်တော်ဝမ်း၌တည်သော ဘုရားလောင်းကိုလည်း ကြည်လင်လှစွာ ပတ္တမြား၏ အတွင်း၌တည်အပ်သော ခြည်ဖြူ ကြိုး ကဲ့သို့မြင်ရ၏။ ဘုရားလောင်းနေတော်မှုသော ဝမ်းတိုက် သည် စေတီအိမ်နှင့် တူလေ၏။
သုရာပါနဇာတ်
နဂါးဆုံးမ ရှင်သာဂတ
ကောသမ္ဗီပြည်၌နေသော ဒါယကာတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ရှင်သာဂတမထေရ်ထံသို့ ဆည်းကပ်ကာ “အရှင်ဘုရား ... အရှင်ဘုရားတို့အား ရခဲသော ဝတ္ထုကို အမိန့်ပေးတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်တို့ ရအောင် ရှာကြံလှူပါမည်” ဟု လျှောက်ကြသောအခါ ရှင်သာဂတမထေရ်သည် ဆိတ်ဆိတ်သာ နေလေ၏။
ဖရုံကန်
ဖရုံကန်
စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ
ငယ်ဘဝ
၈၅၆ ခုတွင် မွေး၍ ဗုဒ္ဓဟူးသား ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ စလင်းကို ကျေးစားပေးခံရသော ဒုတိယမင်းခေါင် အထိန်းသား စည်သူ ဖြစ်သည်။
အင်းဝသို့ ကိုယ်လွတ်ပြေးခြင်း
မင်းတရားရွှေထီး ၃ ရက်ရံပြီးနောက် စလင်းကို ရသည်။ သားဖြစ်သူ မင်းကြီးရဲတိုင် သေသည်။ မိဖုရား နရပတိမယ်တော်နှင့် အခြွေအရံများကို မင်းတရားရွှေထီးက ဟံသာဝတီ ခေါ်သွားသည်။ စလင်းစားအဖြစ် မင်းတရားရွှေထီးက အထိန်းသား ရှင်သီဟကို စည်သူကျော်ထင်ဘွဲ့နှင့်ပင် အပ်သည်။
ဟံသာဝတီမှ စစ်ဆင်လာခြင်း
၉၁၃ ခုတွင် ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်က ညီ ၃ ယောက်နှင့် သား ဥပရာဇာကို အင်းဝအား တိုက်ရန် လွှတ်လိုက်သည်။ မိုးဗြဲ နရပတိ ဦးရီး အုန်းဘောင်စော်ဘွားကလည်း ဟံသာဝတီမှ ကူမယ်ဟု စကားခံထားသည်။ တကယ်တမ်း တိုက်ကြသော် အုန်းဘောင်က အင်းဝဘက်မှ ကူသဖြင့် ဟံသာဝတီသားတို့ ဆုတ်ရသည်။
ကဲဆန်ဘောက်လွန်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကဲဆန်ဘောက်လွန်းရွာ (Kesanbauklun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ကဲဆန်ဘောက်လွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၈၅ ဖြစ်သည်။
ဖားဆောင်းမြို့နယ်
နယ်နိမိတ်
ဖားဆောင်းမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မယ်စဲ့မြို့နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘော်လခဲမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
ရေဆင်း
ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် သံလွင်မြစ်နှင့် တောင်ကျချောင်း ၉ ချောင်း စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး အရှည်ဆုံးမြစ်မှာ သံလွင်မြစ်ဖြစ်၍ ဖားဆောင်းမြို့ကို ဖြတ်သန်း၍ ကရင်ပြည်နယ်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ်စေတီ
သမိုင်းကြောင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၂၃ ခုတွင် ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားသည် ဓညဝတီဘုရင် ပြည့်ရှင် စန္ဒာသူရိယမင်း၏ ဖိတ်ကြားမှုဖြင့် ရခိုင်ပြည်သို့ ကြွချီတော်မူလေသည်။ လမ်းခုလတ် သေလာဂီရိကျောက်တော်တောင်သို့ ရောက်သောအခါ ရပ်နားပြီး ညီတော်အာနန္ဒာအား ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားခဲ့သည်။ နောင်အခါဝယ် ရခိုင်ပြည်အနှံ့၌ ငါ၏ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာကာ မဟာမုနိဘုရားကြီးအစ မဟာထီးဘုရား အဆုံး ၂၄၈ ဌာန တည်လတ္တံ့ဟု မိန့်ကြားတော်မူလေသည်။ ထိုအထဲတွင်ယခုသလုံးတော်ဓာတ်စေတီလည်း ပါဝင်လေသည်။ မြတ်စွာဘုရားက ငါသည် စူဠနန္ဒပဗ္ဗတတောင် (ယခု အာကျပ်တော်တောင်ကုန်းဖြစ်သည်) ပဒတ်မင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူး၍ နောင်အခါဝယ်လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ် စေတီတည်လတ္တံ့ ဟုဗျာဒိတ်စကားဟောကြားခဲ့လေသည်။
စန္ဒသူရိယမင်း နောက် ၆ ဆက်မြောက် သူရိယစက္ကမင်းလက်ထက်သည် အိန္ဒိယပြည် သီရိဓမ္မာအာသောကမင်းနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်လေသည်။ အာသောကမင်း၏ ကိုးတိုင်းကိုးဌာန သာသနာပြုရာတွင် မဟိံသကတိုင်း အမည်ရှိသော ရခိုင်ပြည်လည်း ပါဝင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် မဟာရေဝတမထေရ်နှင့် ရဟန်းငါးပါးသည် ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်များယူဆောင်ကာ ဓညဝတီပြည်သို့ ရောက်ရှိလာကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် အလွန်ဝမ်းသာကာ မြတ်စွာဘုရား ဗျာဒိတ်တော်အတိုင်း မိန့်ကြားခဲ့သော နေရာများတွင် နွားလားဥသဘတမော့ခန့် စတူပါကျောက်စေတီငယ်များ တည်ထားခဲ့ရာ ဤလက်ဝဲသုံးတော်ဓာတ်စေတီလည်း ပါဝင်လေသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ကိုးကွယ်လာကြရာ ရခိုင်မင်းဆက်ပျက်သုဉ်းပြီး နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ပြုပြင်သူကင်းမဲ့ကာ ညောင်မျိုကွယ်ပျောက်လျက်ရှိနေလေသည်။
လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ်စေတီ ထပ်မံတည်ဆောက်ခြင်း
၁၂၉၁ ခုနှစ်တွင် လိပ်ကျောသဏ္ဌာန် ကျောက်ဖျာကြီးကို ဗဟိုပြု၍ ဓာတ်တော်များ ဆင်းတုများ ရတနာများ ဌာပနာကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ဌာပနာတိုက်ပိတ်ပြီးနောက် စေတီတော်  စနေထောင့် ပေ ၃၀ အကွာတွင် ဓာတ်တော်ကြုပ်တခု ရရှိခဲ့ရာ အရံစေတီ ၈ ဆူတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။
ပွဲတော်ရက်
ရခိုင်ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲ ပွဲတော်ရက်ဖြစ်သည်။ ညောင်ရေသွန်းပွဲ ဘုရားပွဲများကျင်းပကြသည်။ စတုဒိသာ လှူခြင်း၊ ငါးလွှတ်ခြင်းစသော ကုသိုလ်များပြုကြသည်။
ဣလ္လိသဇာတ်
သက်သေစစ်ခံ ရှုံးရပြန်
ထိုအခါ ဣလ္လိသသူဌေးက “အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ် ဣလ္လိသသူဌေးပါ” ဟု လျှောက်၏။ “သူဌေးကြီး … ငါ မသိပါ၊ သင့်ကို မည်သူသိနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်မယားနှင့် သားများ သိပါသည်” ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးက မယားကို ခေါ်၍ မေးလျှင် သိကြားမင်းကို မိမိလင် ဣလ္လိသသူဌေး ဆိုကာ ၎င်းထံမှာ နေ၏။ သားလည်း လည်းကောင်း၊ ကျေးကျွန်တို့သည် လည်းကောင်း သိကြားမင်းကိုသာ ညွှန်ပြကြကုန်၏။
ဂန္ထဝင်ဂီတ
ယိုဟန်း ဇေဘာစတီးယန် ဘာ့ဂ်ခေတ်မှ ဘီသိုဗင်ခေတ်အထိ ရွှေခေတ်ဟု ကွဲပြားအောင် ခွဲခြားအားထုတ်မှုအနေဖြင့်သာရှိပြီး "classical music" (ဂန္ထဝင်ဂီတ) ဟူသော ဝေါဟာရသည် ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းအထိ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ အစောဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ ၁၈၂၉ ခန့်က အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်တွင်ဖြစ်သည်။
ဟိန်၊ ဆရာ (မြို့မ)
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
မြောင်းမြခရိုင်၊ ပြင်ရွာ၌ ဦးတတ်၊ ဒေါ်ဖုံရိမ် တို့က ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် မွေးသည်။ မွေးချင်း လေးဦးအနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ဟိန် ဖြစ်သည်။
ပေါက်ပဒန် (သရောကနက်)ရွာ၊ ဆင်လမ်းကြီး
ပေါက်ပဒန် (သရောကနက်)ရွာ၊ ဆင်လမ်းကြီး
အတ္ထဿဒွါရဇာတ်
သားမေးပြဿနာ လျှောက်ထားရာ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၍ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် သူဌေးတစ်ဦး၏ ခုနစ်နှစ်အရွယ်ရှိ သားငယ်သည် ပညာရှိ၏။ အကျိုးစီးပွား၌ လိမ္မာ၏။
အကျိုးစီးပွားဖြစ်ကြောင်း ခြောက်ပါး
(၄) အကြားအမြင်များခြင်း၊
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ဆောင်ပုဒ်
(၂) သုစရိုက်ပွား၊ ကြား, မြင်များ၊ မှတ်သားမပျင်းရာ။
ကြိမ်တောမြောင်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကြိမ်တောမြောင်ရွာ (Kyeingtawmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ပတ္တလားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပတ္တလားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၂ ဦး၊ မ ၁၀၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ရေနံလုပ်ငန်း
စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးကို ကိုယ်စားပြုသည့်ရေနံလုပ်ငန်း
ရေနံသည် များစွာသော စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အဓိကဖြစ်ပြီး၊ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လူမှု ဖွံ့ဖြိုးရေး ရေရှည်တည်တံ့စေရန် အရေးပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် ရေနံသည် နိုင်ငံများစွာအတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော စိုးရိမ်စရာကိစ္စ ဖြစ်နေသည်။ ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု၏ အများဆုံးရာခိုင်နှုန်းကို အောက်အဆငမှ ကြည့်လျှင်၊ ဥရောပနှင့်အာရှအတွက် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းအတွက် ၅၃ ရာခိုင်နှုန်း အထက်ရှိသည့်အဆင့်ကို တွေ့မြင်ရသည်။ အခြားသော ပထဝီအနေ အထားအရဒေသများ၏ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ပုံစံများမှာ- တောင်နှင့်အလယ်အမေရိက (၄၄ ရာခိုင်နှုန်း) ၊ အာဖရိက (၄၁ ရာခိုင်နှုန်း)၊ နှင့် မြောက်အမေရိက (၄၀ ရာခိုင်နှုန်း) တို့ဖြစ်သည်။ အများဆုံးသုံးစွဲသည့် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများ အပါအဝင်ကမ္ဘာ့ရေနံသုံးစွဲမှုမှာ တစ်နှစ် လျှင် ရေနံဆီ ပေပါ ၃၀ ဘီလီယံ (၄.၈ km³) ရှိသည်။ ၂၀ဝ၇ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ရေနံထုတ်လုပ်မှု၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ကို သုံးစွဲခဲ့သည်။ ရေနံထုတ်လုပ်မှု၊ ဖြန့်ဖြူးမှု၊ ချက်လုပ်မှုနှင့် လက်လီရောင်းချမှုများသည် တစ်စုတစ်ဝေးတည်းပုံစံဖြင့် ဒေါ်လာတန်ဖိုးဟုပြောင်းလဲ ခေါ်ဆိုရမည့် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးကို ကိုယ်စားပြုနေသည်။
မြအေး (နိုင်ငံရေးသမား)
မိသားစုဘဝ
ကိုမြအေးသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဝေနှင်းပွင့်သုန် နှင့် ဝတ်ရည်ရနံ့ ဆိုသည့် သမီးနှစ်ဦးရှိသည်။
ငါးဒုက္ခ
ခရမ်းချဉ်သီး
ကျုံကဇင်း (ကုန်းကဇင်း)ရွာ၊ ဆင်လမ်းကြီး
ကျုံကဇင်း (ကုန်းကဇင်း)ရွာ၊ ဆင်လမ်းကြီး
အုတ်မြေဒူးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်မောင် (သူကြီးဂေဇက်)
သူကြီးဂေဇက် ဦးခင်မောင်သည် ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ကြံခင်းမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ အဘ အမည်မှာ ဦးစိုးဖေ(ပညာအုပ်) ဖြစ်ပြီး၊ အမိ နာမည်ကို မှတ်တမ်းတွင် မတွေ့ ရှိသေးပေ။ မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း၊ စာတွဲ ၂ တွင် ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ဆင်လမ်းကြီးရွာ၊ ဆင်လမ်းကြီး
ဆင်လမ်းကြီးရွာ၊ ဆင်လမ်းကြီး
ကဲဆန်နုတ်ညိုရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတိုးပီယ (စာရေးဆရာ)
ငယ်ဘဝ
၁၉၂ဝ ပြည့် ဝန်းကျင်ထုတ် သူရိယ၊ မြန်မာ့ အလင်း၊ ဒဂုန်၊ ပညာ့အလင်း စသည့် မဂ္ဂဇင်း များတွင် ကဗျာ လင်္ကာနှင့် ဆောင်းပါးများ ရေးသား ခဲ့သည်။ "ဇေယျ သတင်းစာ"၊ "မော်ဒန် ဘားမား တိုင်း သတင်းစာ"နှင့် "မြန်မာ့ ဝန်ထမ်း သတင်းစာ" များ တွင်လည်း 'ချစ်ချစ်' ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ လင်္ကာနှင့် စာပေ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ မြန်မာစာ ညွှန်းပေါင်း ဋီကာ (၁၉၂၄)၊ ကိုးခန်းပျို့ အဖြေကျမ်း (၁၉၂၆)၊ ပုတ္တော ဝါဒ ဆုံးမစာ အဖွင့် (၁၉၂၆) ဂန္ဒီသာရပျို့ ဒီပနီ (၁၉၂၇)၊ ကဗျာ ဖွဲ့နည်းကျမ်း (၁၉၂၇)၊ လောကသာရပျို့ အဖွင့်ကျမ်း တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ 'မြန်မာစာ ညွန့်ပေါင်း ဋီကာ' ကို ဆရာလွန်းနှင့် လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး တို့က ကြီးကြပ် ပြင်ဆင် ခဲ့သည်။ 'ကဗျာ ဖွဲ့နည်းကျမ်း' မှာ အမျိုးသား ကျောင်းသုံး ပြဋ္ဌာန်းခြင်း ခံရသည်။ စာပေ လက်ရာများ အနက် "လှည်းယဉ် ထပ်ချဲ့ လေးချိုး" နှင့် "မဲဇာ တောင်ခြေ လေးချိုးကြီး" တို့မှာ အထူး ထင်ရှားသည်။ ဦးဝန်နှင့် ဦးသိန်းဟန် ရွေးချယ် တည်းဖြတ်ပြီး တက္ဗသိုလ် စာအုပ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိရေး ကော်မတီ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်က ထုတ်ဝေသည့် ခေတ်သစ် ကဗျာများ (၁၉၆၂) တက္ကသိုလ် ကျောင်းသုံး စာအုပ်တွင် အဆိုပါ လေးချိုး နှစ်ပုဒ်ကို ထည့်သွင်း ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် "လှည်းယဉ် ထပ်ချဲ့ လေးချိုး" ကို မြန်မာ့ အသံ ကျေးလက် တေးသံ ကဏ္ဍမှ မကြာခဏ ထုတ်လွှင့် ပေးခဲ့သည်။
မုန့်လက်ဆောင်း
ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ
အုန်းသီး - ၅ လုံး
ထန်းလျက် - ၂၅ ကျပ်သား
မုန့်ပြုလုပ်ရန်အတွက်
မုန့်နှစ်များကို ဖိတုံးဖြင့် ဖိပေးလျှင် ခံအိုးရှိ ရေထဲသို့ အပေါက်ငယ် ပုံသဏ္ဌာန် အဖတ် လေးများ ကျပြီး ခဲလာပါ လိမ့်မယ်။ ကျလာသည့် မုန့်ဖတ်လေးများကို ဆန်ခါတပ် ယောက်မဖြင့် ဆယ်ယူကာ အဝတ် ခင်းထားသည့် တောင်းထဲထည့်ပါ။ ဤသို့ အဆက် မပြတ် ပြုလုပ်သွားရာတွင် အထူးသတိထားရမည့် အချက်မှာ ခံအိုးအတွင်းရှိ ရေအေးကို မကြာခဏ လဲလှယ်ပေးရန် ဖြစ်သည်။
တကော
တကော
မယ်စဲ့မြို့နယ်
ကျန်းမာရေး
မယ်စဲ့မြို့နယ်တွင် မြို့နယ်ဆေးရုံ ၁ ခု၊ တိုက်နယ်ဆေးရုံ ၁ ခု၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ၂ ခုနှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ၈ ခု တည်ရှိသည်။
လော့ရ်ဒီ
၂၀၀၆ ခုနှစ် ယူရိုဗစ်ရှင်း သီချင်းပြိုင်ပွဲတွင် ၂၉၂ မှတ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ယူရိုဗစ်ရှင်းပြိုင်ပွဲသမိုင်းတွင် ဖင်လန်နိုင်ငံကိုယ်စားပြု ပထမဦးဆုံးအနိုင်ရသူအဖြစ် သမိုင်းဝင်ခဲ့သည်။
ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ်
ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ်သည် တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ
ကြက်သွန်ဖြူအမွှာကြီး
ဟင်းခတ်မှုန့်
ဆယ်လေးရေကျော်ရွာ၊ အိုးဘို
ဆယ်လေးရေကျော်ရွာ၊ အိုးဘို
မုဒိတာ
မုဒိတာ
ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ
ဂရိဘာသာစကား
ရှေးဂရိ ဘာသာစကားသည် ကမ္ဘာ့ ဘာသာစကားများတွင် စကားလုံး လှပယဉ်ကျေးဆုံး၊ အပြစ်ကင်းဆုံး ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ အသံနေ အသံထား လေယူလေသိမ်းတို့မှာ သာယာနာပျော်ဖွယ်ရှိသည်။ ဝေါဟာရကြွယ်ဝသဖြင့် စိတ်တွင်ပေါ်ပေါက်လာသမျှကို တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤစာမူတွင် ဂရိစာပေသမိုင်းကို ဟိုးမား၊ ပလေတို၊ လူရှန်မှစ၍ ကော့စတီပလာမတ်အထိ ပြည့်စုံစွာ တင်ပြထားသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့ ပြောဆိုသည့် ဂရိဘာသာကား စတင်ပေါ်ထွန်းရာဒေသမှာ ဒန်းညုမြစ်ဝှမ်း၏မြေပြန့်ဒေသများနှင့် ဘော်လကန်တောင်ကြား ဒေသများတို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းဘာသာစကားသည် အင်ဒိုယူရိုပီယန်ဘာသာစကားပင်မကြီး၏ အခက်အလက် တစ်ခုဖြစ်၏။ လက်တင်၊ သက္ကဋနှင့် တျူတန်ဘာသာစကားတို့နှင့် နွယ်သည်။
ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ပညာရပ်ကို လေ့လာလိုက်စားသူတို့အတွက် ဂရိဘာသာစကားသည် အလွန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်း၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အချို့သော ဘာသာစကားများမှ စကားလုံးများမှာ ဂရိစကားလုံးများကို ယူသုံးထားသည်ကို တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ဘိုင်အိုလိုဂျီ၊ အီလက်ထရစ်စီတီ၊ ဖစ်ဆစ်စသည့် စကားလုံးများမှာ ဂရိစကားလုံးများ ဖြစ်ကြ၏။
ဂရိစာပေ
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်သော နိုင်ငံဖြစ်လာသည့် ဂရိနိုင်ငံ၏ပါပန်ဒြီယိုအစိုးရက ဒီမိုတစ်ဘာသာစာပေကို နိုင်ငံတော်သုံးဘာသာအဖြစ် အသုံးပြုရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် တက်လာသော ဗောင်ဂါရစ်အစိုးရက ထိုအမိန့်ကို ပယ်ဖျက်၍ ခေတ်ဟောင်းဘာသာစာပေကိုသာ နိုင်ငံတော်သုံးပြုခဲ့သည်။ အကြောင်းမူ ဘုရင့်ဝါဒရှိသူ ပုံနှိပ်တိုက်ရှင်များနှင့် အေသင်တက္ကသိုလ်ပညာရေးဌာနမှ ပြောင်းလဲမှုကိုလက်မခံလိုသူတစ်စုက အများနားလည်သော ဘာသာစာပေကို နိုင်ငံတော်သုံးအဖြစ်ပြုလုပ်ထားလျှင် သူတို့၏ အခြေအနေကို ထိခိုက်လာမည်စိုးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဂရိအမျိုးသားကယ်တင်ရေးတပ်ဦးမှ ထုတ်ဝေသော စာရွက်စာတမ်းများမှာမူ အားလုံးပင် ဒီမိုတစ်စာပေနှင့် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
ကုက္ကိုကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲဒီချီ
အီတလီနိုင်ငံတွင် မြို့ကြီးများကို ပြည်ထောင်ငယ် ကလေးများ အဖြစ် တစ်ထီးတစ်နန်း အုပ်စိုးခဲ့သည် ခေတ်က ဖလော်ရင့်မြို့ကို စိုးမိုးခဲ့သော မဲဒီချီဆွေမျိုးစုသည် အီတလီနိုင်ငံ သမိုင်းတွင်သာမဟုတ်၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံသမိုင်းတွင်လည်း ထင်ရှားပေသည်။
တောင်သူလယ်သမားနေ့
သမိုင်းနောက်ခံ
ပဒေသရာဇ်ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် တောင်သူလယ်သမားတို့၏ အသက်မွေးမှုမှာ ကြီးမားသည့် အပြောင်းအလဲမရှိဘဲ တည်ငြိမ်အေးချမ်းခဲ့သော်လည်း အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို နယ်ချဲ့တို့ စစ်နှစ်ကြိမ်ပြု သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါတွင် တောင်သူလယ်သမားတို့ဘဝမှာ ပြောင်းလဲမှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ နယ်ချဲ့၏ အမြတ်သွေးစုပ်မှုကြောင့် တောင်သူလယ်သမားတို့မှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုများစွာဖြင့် ငွေကြေးကြပ်တည်းကာ ဘိုးဘွားပိုင်လယ်မြေများ နစ်နာဆုံးရှုံးလာခဲ့ကြရသည်။ ထို့ပြင်နယ်ချဲ့တို့၏ လက်အောက်ခံတစ်ခုဖြစ်သော အိန္ဒိယမှ ချစ်တီးများကို တင်သွင်းလာခဲ့ကြခြင်းကလည်း မြန်မာတောင်သူများ၏ လယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုများကို လွှမ်းမိုးခြိမ်းခြောက်လာခဲ့သည်။
မကျီးကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မကျီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇၆ ဦး၊ မ ၂၁၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
တောင်သူလယ်သမားနေ့
အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ကျင်းပ
တောင်သူလယ်သမားနေ့ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်ကစ၍ နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ကြသော်လည်း ၁၉၆၄ တွင် ကျင်းပသော တောင်သူလယ်သမား နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကြီးတွင် တက်ရောက်လာသော ကိုယ်စားလှယ်များက ဇန်နဝါရီလမှာ တောင်သူလယ်သမားများ၏ လယ်ယာရိတ်သိမ်းချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေခြင်း၊ အင်္ဂလိပ်နှစ်သစ်ကူးကာလကို ဂုဏ်ပြုသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်းတို့ကြောင့် တောင်သူလယ်သမားနေ့ကို တော်လှန်ရေးကောင်စီ စတင်အာဏာရယူသည့် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲကျင်းပသင့်ကြောင်း တင်ပြရာမှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ တောင်သူလယ်သမားနေ့ကို မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပုန်းမဲစာပင်
ပုန်းမဲစာပင် (Albizia chinensis) သည် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသမျိုးရင်း အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအထိ တွေ့ရသည်။
ရဲဘော်ဟောင်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ရဲဘော်ဟောင်းရွာ (Yebawhaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ငမဲကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငမဲကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅၆ ဦး၊ မ ၁၇၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟတ်လုံတာဟုန်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ဟတ်လုံတာဟုန်းရွာ (Hatlongtarhuong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ဟတ်လုံတာဟုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၃၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ
ကာကွယ်ဆေးများ
အသည်းရောင်အသားဝါဘီရောဂါ နှင့် အချို့သောအိတ်ချ်ပီဗွီ ခေါ် ကြွက်နို့ (HPV) ရောဂါများကဲ့သို့သော လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်သည့်ရောဂါ(STIs) ဗိုင်း ရပ်ပိုးတို့ကို ကာကွယ်သည့် ကာကွယ်ဆေးများ ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ လိင်မဆက်ဆံခင် ကာကွယ်ဆေး ကြိုထိုးထားခြင်းသည် သေချာသည့် အမြင့်ဆုံးသော ကာကွယ် ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။
စနစ်တကျသုံးစွဲရန် လိုအပ်ချက်များ
အထက်ဖော်ပြပါ ပထမဆုံး လမ်းညွှန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်းသည် လွှဲမှားသည့်အမြင်ကို ဆက်လက် တည်တံ့နေစေပြီး ယင်းကွန်ဒုံးအစွပ်များသည် သင့်တင့်စွာ ထုတ်လုပ်ထားခြင်း သို့မဟုတ် စမ်းသပ်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ မိမိရော မိမိ၏အဖော်ပါ လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်သည့်ရောဂါများSTIs မှ အကောင်းဆုံး အကာအကွယ်ပေးနိုင်မည့် အစီအစဉ်တွင် သုံးပြီးသား ကွန်ဒုံးအစွပ်ဟောင်းနှင့် ယင်းတွင်ပါရှိသည့်ပစ္စည်းများသည် ရောဂါကူးစက်နိုင်ချေရှိ သည်ဟု မှတ်ယူထားရမည်။ ထို့ကြောင့် သုံးပြီးအစွပ်ဟောင်းများကို သင့်လျော်စွာ စွန့်ပစ်ရမည်ဖြစ် သည်။ အကြိမ်များစွာ ပြန်လည်သုံးစွဲနေခြင်းသည် ပေါက်ပြဲလွယ်နိုင်ပြီး ကြားခံအဖြစ် ထားရှိသည့်ရည်ရွယ်ချက်သည် ပျက်ပြားသွားစေနိုင်၍ ကွန်ဒုံးအစွပ်သစ်တစ်ခုကို လိင်ဆက်ဆံမှု တစ်ကြိမ်စီ အတွက်သာ သုံးစွဲသင့်သည်။
ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားပုံဆိုင်ရာဆေးပညာ
လိင်မှုကိစ္စ တက်ကြွကြသည့် ပျိုရွယ်သူ မိန်းကလေးများတွင် လိင်အင်္ဂါလမ်းကြောင်း ရောဂါလက္ခဏာများရှိ သည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်သည့်ရောဂါ များ STIs ပြန့်ပွားမှုနှုန်းသည် အများအားဖြင့် ချလမ်မိုင်ဒီးယား (၁၀–၂၅%)၊ ဂနို ရီးယား(၃–၁၈%)၊ ဆစ်ဖလစ် (၀–၃%)၊ ထရိုင်ကိုမိုးနပ်စ် ဗဂျိုင်းနယ်လစ် (၈–၁၆%)နှင့် ရေယုန် ဗိုင်းရပ်စ် (၂–၁၂%)တို့ပါဝင်သည်ဟု တင်ပြစီရင်ခံထားသည်။ [citation needed] ဆီးလမ်းကြောင်း ရောဂါလက္ခဏာများ မပြသသည့် ယောက်ျားလေး လူပျိုအရွယ်များအတွင်းတွင် ရောဂါတွေ့ရှိမှုနှုန်းမှာ ချလမ်မိုင်ဒီယား (၉–၁၁%)နှင့် ဂနိုရီးယား (၂–၃%) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကုက္ကိုစုရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကုက္ကိုစုရွာ (Kokekosu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကုက္ကိုစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုက္ကိုစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၁ ဦး၊ မ ၇၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
သာရမ္ဘဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ကြက်ကချင်ချက်
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ
ဖတ်ဖယ်ရွက် (မခေါနမ်) - အနည်းငယ်
ဆီ - ၂ ကျပ်ခွဲသား
ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့်
ပထမဆုံး ကြက်သားကို ရေစင်အောင်ဆေး၍ အရိုးထွင်ပြီး အတုံးလေးများဖြစ်အောင် လှီး၍ ပန်းကန်လုံးတစ်ခုထဲသို့ ထည့်ထားပါ။ ရှမ်းနံနံ၊ ပင်စိမ်းနှင့် ဖတ်ဖယ်ရွက်များကို ပါးပါးလှီးပါ။ ငရုတ်ဆုံထဲသို့ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချင်းနှင့် ကချင်ငရုတ်ကောင်းကို ညက်အောင် ထည့်ထောင်းပါ။ အတုံးတုံးထားသော ကြက်သားပန်းကန်ထဲသို့ ပါးပါးလှီးထားသော အရွက်များ၊ ထောင်းထားသော ကြက်သွန်နှစ်များ၊ ဆားအနည်းငယ်၊ သကြားအနည်းငယ်၊ ဆီအနည်းငယ်၊ မက်လင်ခြောက် အနည်းငယ်ထည့်၍ သမအောင် ဖိနယ်ပါ။ ပြီးလျှင် ငရုတ်သီးစိမ်းများကို ထပ်ခြမ်းခွဲထည့်ပါ။ အစပ်ကြိုက်လျှင် များများထည့်နိုင်သည်။ ဒယ်အိုးထဲသို့ ဆီထည့်ပြီး ဆီပူလာလျှင် သမအောင် နယ်ထားသော ကြက်သားများကို ထည့်ပါ။ ပြီးလျှင် ကြက်သွန်ထောင်းထားသော ငရုတ်ဆုံထဲသို့ ရေအနည်းငယ် ထည့်ကျင်း၍ ကြက်သားမြုပ်ရုံထည့်ပါ။ ကြက်သားများ နူးသွားပြီဆိုလျှင် ပန်းကန်ထဲ ထည့်၍ နံနံပင် အပေါ်မှဖြူးပြီး သုံးဆောင်နိုင်ပါပြီ။
ကျွန်းတောစု (ကျွန်းတောအနောက်)ရွာ၊ ဆုတောင်းပြည့်
ကျွန်းတောစု (ကျွန်းတောအနောက်)ရွာ၊ ဆုတောင်းပြည့်
တင်းပခေါရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
တင်းပခေါရွာ (Tinpakhaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဆိပ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၄၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးပင်ကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မကျီးပင်ကုန်းရွာ (Magyipinkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇၆ ဦး၊ မ ၂၁၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ဝက်ချောင်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ဝက်ချောင်း
ဟိုက်ဂရိုမီတာ
ဟိုက်ဂရိုမီတာ
ဇီဝကိစ္စဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော အဂ‡လိပ်လူမျိုး ဆာ လီယိုနတ်ဟီးဆိုသူ (၁၈၆၆ ခုနှစ်ဖွား) တီထွင်ခဲ့သည့် ကက် တာသာမိုမီတာလည်း ရှိသေးသည်။ ထိုသာမိုမီတာဖြင့် စိုထိုင်းမှု ကို တိုင်းတာနိုင်ပေသည်။ ထိုသာမိုမီတာတွင် သာမန် သာမို မီတာများ၌ ရှိလေ့ရှိသော ဖန်သီးထက် ပို၍ကြီးသော ဖန်သီး ရှိသည်။ ထိုသာမို မီတာကို ရေနွေးတွင် ၉၈ံ ဖာရင်ဟိုက်သို့ အပူချိန်တက်လာသည်အထိ ထားပြီးနောက် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေက ယင်း၏ အပူချိန်ကို ကျစေသည့်အချိန်ကို မှတ်သားရ သည်။ ထိုနောက် ပိုးစဖြင့် ဖန်သီးကို အုပ်၍ ဖန်သီးအစို အမှတ်အသားများကို ပြုလုပ်ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပိုးစကို ရေဆွတ်ပြီးလျှင် လေယပ် ပေးခြင်းဖြင့် ရရှိသည့် အပူချိန်ကို မှတ်သားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအမှတ်အသားများနှင့် အချိန် မှတ် သားချက်များမှ လေအေးလာသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။
သစ်မန်ကျည်းပင်
သစ်မန်ကျည်း (Albizia odoratissima) သည် Fabaceae မျိုးရင်းဝင် သစ်ပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးမြန်သော အပင်ဖြစ်ပြီး အမြင့် 15 to 25 m နှင့် လုံးပတ် အချင်း 120 - 150 cm, ထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေသရင်းဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
ထမ်ပတ်ကျူးရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ထမ်ပတ်ကျူးရွာ(Htampatkyu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ပရှဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပရှဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂ ဦး၊ မ ၁၈၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်သွေးဆိပ်တက်ခြင်း
ကုသခြင်း
ကလေးမီးဖွားကာ သန္ဓေသားနှင့် အချင်းတိုင်ကို မိခင်၏ ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပသို့ ထုတ်ပစ်ခြင်းသည်သာ အထိရောက်ဆုံးကုသမှုဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဝန်အနုအရင့်နှင့် ရောဂါအခြေအနေကို ခြင့်ချိန်ကာ စောနိုင်သမျှ စောစော မီးဖွားစေသင့်ပါသည်။
ရောဂါ ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပွားမှု
ကမ္ဘာတလွှား ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ၏ ၂-၈% ခန့်သည် ဤရောဂါ ကြုံတွေ့ ခံစားရလျှက် ရှိသည်။ ကိုယ်ဝန်သက်တမ်း ၆ လအကြာတွင် ရောဂါ အစပျိုးလေ့ရှိကြပြီး အများစုမှာ ၈ လအကြာတွင် စတင်ဖြစ်ပွားကြကာ ကိုယ်ဝန်သက်တမ်းနုချိန် ၂၀ ပတ်အကြာတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်မှုမျိုးမှာမူ ရှားပါးပါသည်။ အချို့မှာမူ မီးဖွားပြီးမှသာ စတင်ရောဂါဖြစ်တတ်ကြသည်။
ချောင်းဆုံမြို့နယ်
ချောင်းဆုံမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ချောင်းဆုံမြို့ ဖြစ်သည်။ ရေပတ်လည်ဝန်းရံနေသော ကျွန်းဒေသဖြစ်သည်။ အဓိကကုန်းမြေမှာ ဘီလူးကျွန်းဖြစ်ပြီး အခြားကျွန်းများလည်း ရှိသည်။ မော်လမြိုင်မြို့ကို သံလွင်မြစ်ကူးတံတား(ချောင်းဆုံ)(ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား)ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ရိုးရာဆေးတံလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သော ရွာလွတ်ရွာမှာ ထင်ရှားသည်။
မင်္ဂလဇာတ်
ဘုရားကြွရောက် ပံ့သကူကောက်
ပုဏ္ဏားလုလင်လည်း အဖ စေခိုင်းသည့်အတိုင်း မြွေကို ကော်ယူသည့်အလား တောင်ဝှေးစွန်းဖြင့် ကြွက်ကိုက်သော အဝတ်ပုဆိုးအစုံကို ကော်ယူကာ အစိမ်းပစ်ရာ သုသာန်သို့ သွား၍ စွန့်ပစ်လေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာခိုက်နှင့် ကြုံသဖြင့် လုလင်ကိုမြင်လျှင် “လုလင် … သုသာန်မှာ ဘာလုပ်သနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “အရှင်ဂေါတမ … ကြွက်ကိုက်သော အဝတ်ပုဆိုးစုံကို စွန့်ပစ်၍ ခေါင်းလျှော်မည် လာပါသည်” ဟု ပြောကြား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် လုလင်ကို မြင်စဉ် ပင် မွန်မြတ်သော အဝတ်ပုဆိုး ဖြစ်သည်ဟုသိ၍ ပံ့သကူ ကောက်ယူလေ၏။
ပုဏ္ဏားလာရောက် အပြစ်ပြလျှောက်
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ပုဏ္ဏားကြီး … ငါတို့မှာ ရဟန်း ဖြစ်ကြသည်။ အစိမ်းပစ်သော သုသာန်၌ လည်းကောင်း၊ ခရီးလမ်း၌ လည်းကောင်း၊ တံမြတ်ချေးပုံ၌ လည်းကောင်း၊ ရေချိုးဆိပ်၌ လည်းကောင်း စွန့်ပစ်ထားသော အဝတ်ပုဆိုးနွမ်းသည် သင့်မြတ်လှ၏။ သင်သည် ယခုအခါ၌ သာ မင်္ဂလာမရှိဟု အယူရှိသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း အယူရှိခဲ့ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မင်းလျှောက်ထားလေ ဥယျာဉ်နေ
လွန်လေပြီးသောအခါ မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် ဝိမ္မိက မည်သောမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဥဒိစ္စ ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ လိမ္မာသောအရွယ်သို့ ရောက်လျှင် ရသေ့ ရဟန်းပြုလျက် အဘိညာဉ်ငါးပါး သမာပတ်ရှစ်ပါးတို့ကို ဖြစ်စေ၍ ဟိမဝန္တာ အရပ်ဝယ် နေလေ၏။
ငပြင်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်းလောင်းစိန်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓညဝတီမြို့ဟောင်း
ဓညဝတီမြို့ဟောင်းသည် ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ခေတ်လေးခေတ်တွင် ပထမဆုံးခေတ်ဖြစ်သော ဓညဝတီခေတ် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ကို ယနေ့တိုင် ထင်ထင်ရှားရှားမြင်နိုင်သေးသည်။
တည်နေရာ
ဓညဝတီမြို့ဟောင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့ အရှေ့ဘက် ၆ မိုင်အကွာ သရီကျောင်းလက်ယာဘက် အရှေ့လောင်ဂျီကျူး ၉၃° ၃ နှင့်  မြောက်လတ္တီကျူ ၂၀° ၅၂ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။
ဆုတောင်းပြည့် (အနောက်)ရွာ၊ ဆုတောင်းပြည့်
ဆုတောင်းပြည့် (အနောက်)ရွာ၊ ဆုတောင်းပြည့်
နက္ခတ်ဗေဒင် သမိုင်း
ပါရှား (Persia)
ရှေးအကျဆုံး ပါရှန် နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာရှင်မှာ အယ်လ် ဟာကင်မ် (Al Hakim) ဖြစ်သည်။ ဒါရီယပ်စ် (Darius) ခေတ်တွင် ကျော်ကြားသော နက္ခတ္တပညာရှင်ဖြစ်သည်။ အယ်လ် ဟာကင်မ်သည် ကျမ်းများစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး နှောင်းလူတို့ အများဆုံး ဖော်ပြကိုးကားသည့်ကျမ်းမှာ ဂျူဒီရှာ ဂီမာစပီယာ (Judicia Gimaspia) ဖြစ်သည်။ အယ်လ် ဟာကင်မ်၏ ကျမ်းအများစုမှာ ပျောက်ပျက်ကုန်သည်။ သို့သော် အံ့ဖွယ် ဟောကိန်းများကြောင့် အယ်လ် ဟာကင်မ်သည် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူ၏ အထင်ရှားဆုံးဟောကိန်းမှာ ယေရှုမွေးဖွားမည့်အကြောင်း ဖြစ်သည်။