cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သံလွင်အိပ်မက်
အင်တာနက် စာမျက်နှာတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လာသည်မှာ ယခု ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ၈ နှစ်တိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ထို ၈ နှစ်တာဖြတ်သန်းခဲ့သော သံလွင်အိပ်မက် သမိုင်းကြောင်းကို အောက်ပါအတိုင်းမှတ်တမ်း တင်အပ်သည်။
မော်လမြိုင်
မြို့ပြ အမွေအနှစ် စောင့်ရှောက်ရေး
thumb|မော်လမြိုင်ရှိ ကိုလိုနီ ခေတ် ဗိသုကာ လက်ရာ အဆောက်အဦးဟောင်း တစ်ခု (ခရစ်နှစ် ၂၀၀၈ခုနှစ်)
ပထဝီအနေအထား
မော်လမြိုင်မြို့သည် သံလွင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်ပါးစပ်တွင် ဘီလူးကျွန်းသည် သံလွင်မြစ်ကို ခွပိတ်ထားပြီး မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ အတွင်းသို့ စီးဝင်စေသည်။ ထိုကျွန်း၏အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆေးကျွန်းရှိလေသည်။ ပင်လယ်မှ ၂၈ မိုင်ဝေး၏။ မြို့သည် အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်နှင့် အတ္ထရံမြစ် ကမ်းရိုးတလျှောက်နှင့် အရှေ့ဘက် တောင်တန်းအကြားတွင် တည်ထားသောမြို့ဖြစ်ရကား အလျားရှည်၍ အနံတို၏။ မြို့၏အလျားမှာ ၇ မိုင်ခန့်ရှိ၍ တ​တောင်ဆစ်ကွေး သဏ္ဌာန်ရှိ၏။ မြို့သည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ဆင်ခြေလျှော ရှိပြီးလျှင် အရှေ့ဘက်တောင်တန်းတလျှောက်ပေါ်၌ စေတီများ တည်ထားသည့်ပြင် ကမ်းရိုးတလျှောက်၌လည်း သစ်ပင်အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် စိမ်းစိမ်းလန်းလန်း စို⁠စိုပြည်ပြည် ရှိရကား အလွန်သာယာသော ရှုမျှော်ခင်းကောင်း ဆိပ်ကမ်းမြို့တမြို့အဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ပြည်တွင်းပြည်ပ ခရီးသည်များသည် မော်လမြိုင်သို့ မီးသင်္ဘောဖြင့်ဖြစ်စေ၊ မီးရထားဖြင့်ဖြစ်စေ လာရောက်ကြသည့်အခါ မြို့၏သာယာလှသည့် ရှုမျှော်ခင်းကို အဝေးကပင် မြင်ကြရသည်။
စတုတ္တသမီးတော်၏ ပြာသာဒ်ဂူ
သီပေါဘုရင်၏ စတုတ္ထမြောက်သမီးဖြစ်သော တော်ဝင်မင်းသမီးမြတ်ဖုရားက​လေး ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယမှ မြန်မာပြည်သို့ပြန်လာပြီး မော်လမြိုင်အနောက် Cantonment လမ်းရှိ ဗြိတိသျှအစိုးရက သူမအား ပေးထားသော စံအိမ်တော်ကြီးတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ခရစ်နှစ် ၁၉၃၆ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်မြို့ရှိ သူမ၏စံအိမ်တော်၌ပင် ကံတော်ကုန်ခဲ့သည်။ ဤစတုတ္တသမီးတော်၏ ပြာသာဒ်ဂူသည် မော်လမြိုင် ကျိုက်သံလန်စေတီ အနီးတွင်တည်ရှိသည်။
စီးပွားရေး
ကျောထောက်နောက်ခံ နယ်များတွင် ကျွန်းသစ်၊ ဆန်စပါးနှင့် ကော်ဖတ် အမြောက်အမြား ထွက်သဖြင့် မြို့၏ ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်၌ သစ်စက်နှင့် ဆန်စက် အများအပြားရှိသည်။ ထိုကျွန်းသစ်၊ ဆန်စပါးနှင့် ကော်ဖတ်များကို နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ရောင်းချသည်။ ဒူးရင်းသီး၊ မင်းကွတ်သီး၊ နာနတ်သီး၊ ကြက်မောက်သီး၊ သရက်သီးတို့လည်း အမြောက်အမြား ထွက်ရာ ရန်ကုန်မြို့နှင့် အခြားမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချရသည်။
သီချင်း
ငြိမ့်ညောင်းသာယာတေးထံတျာ
လူတို့နှစ်သက်မြတ်နိုးဆုံးသောအနုပညာတစ်ရပ်၊ သီချင်းဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ အယူဝါဒရေးရာ ပူဇော် ပသ ပွဲတော်များသည် တေးဂီတနှင့်မကင်းပုံ၊ ခံစားချက်များကိုဖော်ပြသောရိုးရာသီချင်း၊ ကြံ စည်တီထွင် ရေးစပ်သောသီချင်း၊ အနောက်တိုင်းဂီတနှင့်အရှေ့တိုင်းဂီတ၊ ဂီတ၏ထက်မြက် သောစွမ်းရည်၊ နိုင်ငံတစ်ခု၏အဆင့်အတန်း၊ လူမျိုး၏အဆင့်အတန်းကို ဂီတဖြင့်အကဲခတ်ပုံတို့ကိုဖော်ပြထားသည်။
သီချင်း(ဂီတ)
ထိုကြောင့်သာယာနာပျော်ဖွယ်ရှိသောအသံတို့ကို တေးဂီတ၊ သို့မဟုတ် သီချင်းဖြစ်အောင်လူတို့သီကုံးလာကြသည်။ စာရေးစာဖတ်အတတ်မပေါ်မီကပင် ဂီတသည် ပညာတစ်ရပ်အနေဖြင့်ရှိနှင့်နေသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သာယာသောအသံတို့အနိမ့်အမြင့်ပြေပြစ်စွာဖြစ်ပေါ်ပြီးလျှင်စည်းဝါးမှန်ကန်စေရန်လက်ခုတ်တီး၍လည်းကောင်း၊ ဖနောင့်ဆောင့်၍ လည်းကောင်းအချက်ပေးကြရာမှ သီဆိုကျူးရင့်မှုနှင့် တွဲဖက်၍တီးမှုတ်နိုင်သော တူရိယာပစ္စည်းများကိုလည်းတီထွင်လာကြသည်။ သီဆိုတီးမှုတ်မှုနှင့်အတူ ကခုန်ခြင်းကိုလည်း ပြုလာကြလေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ပထမအယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မကြီး၏ လက်ထက်တွင် ခေတ်စားသောပြဇာတ်များ၊ အထူးသဖြင့် ရှိတ်စပီးယား၏ပြဇာတ်များတွင် ထီးသံနန်းသံပါသော သီချင်းများကိုလည်းကောင်း၊ တောဓလေ့သီချင်းများကို လည်းကောင်း၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အံကိုက်ဘောင်ဝင်အောင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုကြသည်။ ထိုခေတ်ကပေါ်ထွန်းသော ကဗျာကောင်း ကဗျာမွန်တို့ကိုလည်း တေးသံသွင်း၍ သီဆိုခဲ့ကြရာ၊ အတီးအမှုတ်ဆိုင်ရာကလည်း တေးသားနှင့် တေးသွားကောင်းသလောက် လိုက်ဖက်ကောင်းမွန်သည်လည်း ရှိခဲ့ပေသည်။
သီဆိုရန်သီချင်းများရေးစပ်ခြင်းကို အများအပြား ပြုလုပ်ကြသည်သာမက သီချင်းများ၏ နာရီစည်းဝါးကိုက်မှု စံနစ်များကိုလည်းတိုးတက်ပြုပြင်ကြသည်။ ၁၅ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင်ပုံနှိပ်စက်များပေါ်လာသဖြင့် သီချင်းသည်များ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဗဲလက်ခေါ် သီချင်းများကို ပုံနှိပ်ရောင်းချခြင်း ပြုကြလေသည်။ ထိုခေတ်တွင် ဂီတဘက်၌ အလွန်နိုးကြားတက်ကြွသော နိုင်ငံသည် အီတလီနိုင်ငံဖြစ်သည်။ သီချင်းသီကုံးမှု၌ လည်းကောင်း၊ အဆိုဘက်၌လည်းကောင်း၊ အတီးအမှုတ်ဘက်၌လည်းကောင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် မှုများ ရှိခဲ့လေသည်။ ဥရောပတိုက်၌ ခေတ်စားသော သီချင်းများစွာတို့သည် အီတလီနိုင်ငံ၌ စတင်ပေါ်ပေါက်သောသီချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၄ရာစု နှစ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ၌ စတင်စပ်ဆို ခဲ့ကြ၍ ဆိုသူနှစ်ဦး၊ သို့မဟုတ် သုံးဦး အလှည့်ကျပါဝင် သီဆိုရသည့် မက်ဒရီဂယ်ခေါ် သည့်သီချင်းမျိုးသည် ၁၆ ရာစုနှစ်တွင် ပြန်လည်ခေတ်စားလာပြီးလျှင် ဥရောပနိုင်ငံများသို့လည်း ထိုသီချင်းမျိုးပျံ့နှံ့ခဲ့လေသည်။
ကျေးသန္တာ (ငှက်)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြက်တူရွေးများ
တိန်ကင်းကုန်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
တိန်ကင်းကုန်းရွာ(Teinkinkone)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လောင်ယော်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လောင်ယော်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၅ ဦး၊ မ ၃၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ခြေဂဏာမငြိမ်ရောဂါ
ဆိုးကျိုးအနေဖြင့် သံဓာတ်အားနည်းခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ပျက်ခြင်း၊ သူငယ်ပြန်ခြင်း၊ သွေးတိုးခြင်း၊ အဆစ်အမြစ်ကိုက်ခြင်း၊ အာရုံကြောအားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ စိတ်ကျပျောက်ဆေး၊ စိတ်ငြိမ်ဆေး၊ အဖျားပျောက်ဆေး၊ ဆေးကျဆေးတို့ သောက်နေပါက ဆေးကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်လည်း ရှိသည်။
ဂျိုဟန်နက် ဂူတင်ဘတ်
စာပုံနှိပ်စက်ကို တီထွင်သည်ဆိုသည့်တိုင် ဂူတင်ဘတ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်နိုင်သည့် စာလုံးပုံဆောင်ခွက် (movable type) ကိုတီထွင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုပုံစံမျိုးကို ၁၁ရာစုများက တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပိရှန် (Pi Sheng) ဆိုသူမှ တီထွင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရွှံ့ပြားဖြင့်လုပ်သော ထိုပုံစံမှာ ရေရှည်အသုံးအစွဲမခံပေ။ တရုတ်တို့နောက်တွင် ကိုရီးယားတို့ကလည်း သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သည့် ပုံဆောင်ခွက်ကို ၁၅ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ ရှိသည်။ သို့ဖြင့် ခေတ်သစ်ဥရောပ ကမ္ဘာအတွက် တိုးတက်သော စာပုံနှိပ်စက်ကို တီထွင်ရန်အတွက် ဂူတင်ဘတ်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ကြိုးပမ်းရာတွင် အရေးပါသော အဆင့်များအဖြစ် - စသည်ဖြင့် လိုအပ်ပေသည်။
အခြေခံအားဖြင့် စက္ကူမှာ ၁၅ရာစုတွင် ရှားပါးပစ္စည်းများ မဟုတ်တော့သဖြင့် သက်သာသည် ဆိုသော်လည်း ရွှေ့ပြောင်းစာခွက်နှင့် စာလုံးပုံစံများထုတ်လုပ်ရာတွင် အထူးအားစိုက်ရသည်။ စာပုံနှိပ်အက္ခရာပုံစံများအတွက် သင့်တော်မည့် သတ္တုကို လေ့လာရှာဖွေရသည်။ ထိုနောက်တွင်မှ ညီညွတ်သော ပုံစံတုံးများရရှိရန် ပုံစံခွက်(mould) ပုံလောင်း ရပြန်သည်။ ထိုအဆင့်အောင်မြင်သည့်နောက်တွင်လည်း ဆီဖြင့်ဖော်စပ်ရသည့် မင်ကိုလည်းကောင်း စာရိုက်နိုင်မည့် စာဖိစက်ကိုလည်းကောင်း တီထွင်ရသည်။
ယမနေ
ယမနေသားသည် ဖြူယော်ယော်အရောင်ရှိ၍ ပေါ့ပါး ပျော့ပျောင်းသည်။ အသားသေအောင် ပြုလုပ်ရန် လွယ်ကူ၍ အရောင်တင်ခံသော အသားလည်းဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ယမနေသားသည် အိမ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ သေတ္တာ များနှင့် ကြမ်းခင်းများအတွက် ကောင်းမွန်သည်။ ပန်းထု ထုရန်နှင့် မှန်ကူကွက်များဖော်ရန်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်၊ ယမနေသားကို လောင်းလုပ်ရာတွင် လှေစပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
ရောင်းမော်ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ယွန်းမောင်နှမ နန်းလုကြ
သမန္တမင်း ပြောင်းရွှေ့၍ မင်းမဲ့ဖြစ်နေသည့် မှိုင်းကာရီမြို့ကို ယွန်းပြည်မှ [[စောလွန်းရွှေ ခေါ် ယွန်းမင်း လာရောက်အုပ်ချုပ်စိုးစံတော်မူလေ၏။ ယွန်းမင်းကြီး စောလွန်းရွှေ နတ်ရွာစံတော်မူလျှင် သားတော် စောထွတ်မင်းသား နှင့် သမီးတော် စောမြဒေဝီ တို့သည် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို သူအုပ်စိုးသင့် ငါအုပ်စိုးသင့်ဟူ၍ ငြင်းခုံလုယက်နေကြသည်ကို မှူးမတ်များ ဖြေဖြန်ပေးကြသော်လည်း ကျေနပ်ခြင်း မရှိကြသဖြင့် တရားအဆုံးအဖြတ် တော်သည်ဟု သတင်းကျော်ကြားသော် တကူမြို့ (ယခုဝဲကျွန်းရပ်နှင့် ဆင်ဆိပ်ရပ်)ကို အုပ်စိုးသော တကူမင်းကြီး ထံ အဆုံးအဖြတ်ခံရန် သွားကြလေသည်။
မီးတောင်
မီးတောင်တစ်လုံးသည် ချော်ရည်ချော်မြှုပ်မီးထိုး တစ်စုံတစ်ရာ မထွက်တော့ဘဲ ငြိမ်သက်သွားသောအခါ ယင်းကို မီးတောင်သေဟု ခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြင်းခြံနယ်ရှိ ပုပ္ပါးတောင်သည် မီးတောင်သေဖြစ်သည်။ တစ်ခါတည်း လုံးလုံးသေမသွားဘဲ ခေတ္တမျှ ငြိမ်သက်နေသော မီးတောင်များလည်းရှိတတ်ရာ ယင်းတို့ကို မီးတောင်မြုံဟု ခေါ်သည်။
မီးတောင်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရပ်ဒေသသည် အများအားဖြင့် အလွန် မြေဩဇာကောင်းသည်။ ထိုအရပ်၌ ကောက်ပဲသီးနှံများ အထူးဖြစ်ထွန်း၏။ သို့ဖြစ်၍ လူတို့သည်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း သော မီးတောင်များအနီးအနား၌ အရဲစွန့်ကာနေထိုင်ကြလေသည်။ အီတလီနိုင်ငံ၊ တပ်စကင်နီနယ်၌မူ မီးတောင်မှ အပူအားကိုယူ၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရာ၌ အသုံးချကြသည်။
ဤချော်ရည်များကို ဗေးဆစ်ချော်ရည်ဟု ခေါ်၍ အရည်ကျဲသည်။ ဆီလီကာ ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့်အထက်ပါဝင်သော ချော်ရည်များသည် မြေကြီးအပေါ်ယံအထပ်များမှ ထွက်လာ၍ အရည်ပျစ်သည်။ အပူချိန်ဖာရင်ဟိုက် ၃၁ဝဝံ မှာပင် အရည်ပျစ် လျက်ရှိသေးသည်။ ဤချော်ရည်မျိုးကို အက်ဆစ်ချော်ရည်ဟုခေါ် သည်။
New Thought: A Practical Spirituality
ဝေဖန်မှု
Jones & Bartlett ၏ 2009 စာအုပ်၊ Spiritualism, Health, and Healing: An Integrative Approach တွင် စာရေးသူ Young နှင့် Koopsen တို့က Morrissey ၏ New Thought သည် New Thought နှင့် New Age လှုပ်ရှားမှုများအကြား ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်- New Thought က ကျွန်ုပ်တို့၏အမှားများကို ကျွန်ုပ်တို့၏စိတ်ဝိညာဉ်များက အတွေ့အကြုံအရ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်၊ သို့မှသာ ကျွန်ုပ်တို့ကို နိုးထလာစေရန် တွေးခေါ်ထားသော သင်ခန်းစာတစ်ခု သင်ယူနိုင်စေရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏အမှားများကို ကျွန်ုပ်တို့၏စိတ်ဝိညာဉ်များက ခေါ်ဝေါ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အတွေးသစ်သည် သီးသန့်မဟုတ်ဘဲ ပါဝင်ပြီး ဘုရားသခင်ထံ နည်းလမ်းအားလုံးကို ဂုဏ်တင်သည်။. . ] အတွေးသစ်သည် ဓမ္မပညာသာမက လက်တွေ့ပါ [. . . ] New Thought သည် ဘုရားသခင်၏အကူအညီဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ဝိညာဉ်ကို ကုသပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်သည် (Morrissey, 2002)။ Oxford University Press မှ ခေတ်မီယောဂဂုရု များ အပါအဝင် နောက်ထပ် သုတေသန စာအုပ်များသည် Morrissey ၏ စာအုပ်ကို New Thought လှုပ်ရှားမှုကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်လာစေရန် အဓိက အရင်းအမြစ်အဖြစ် ကိုးကားပါသည်။
ပလာတာကျွန်း
ကျွန်းအနောက်ဘက်တွင် ရေနံတွင်းများ အများအပြား ရှိသည်။ ၂၀၀၇ ခု၌ တုံးရှာကျောက်ခတ်ကျွန်းဝိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်ကို ထိုကျွန်း၌ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံက ၎င်းကျွန်းကို ကွမ်တုန်းပြည်နယ်ပိုင်အဖြစ် အဆိုပြုလျက်ရှိသည်။
အာပါယိကသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ရွှေချောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ရွှေချောင်းဝရွာ(Shwechaungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လိပ်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိပ်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅ ဦး၊ မ ၁၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ပင်ကျိုင်းကံဦးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်ကျိုင်းကံဦးရွာ (Pinkengkanu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လိန့်ညားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိန့်ညားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၁၂ ဦး၊ မ ၄၉၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင့်ကြီးကွေ့ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယင်းမာပင်မြို့
ပညာရေး
ယခင်က မူကြိုကျောင်း (၁)ကျောင်း၊ အ.မ.က(၁) မူလ တန်းကျောင်း (၁)ကျောင်း နဲ့ အ.ထ.က(ယင်းမာပင်) အထက်တန်း ကျောင်း (၁)ကျောင်းပဲ ရှိရာ ၁၉၉၂ ခုနှစ် လောက်ကစ၍ (ခ)ရပ်ကွက် ယခင် စာတိုက်ဟောင်းနေရာတွင် အ.မ.က(၂) ထပ်မံဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ (က)ရပ်ကွက် (ကုလားတန်း ဟုခေါ်) ဖက်က ကလေးတွေ အများဆုံး တက်ကြသည်။ ငွေကြေးနွမ်းပါးတဲ့ ကလေးတွေနဲ့ စာသင်သံဃာတော် တွေ အတွက် ရည်ရွယ်၍ ၁၉၉၇ ခုနှစ် လောက်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး စာသင်ကျောင်း (ဘ.က) ကို "ဇောတိက ကျောင်းတိုက်" ထဲမှာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါကျောင်းတွင် လေးတန်း အထိ တက်ရောက် ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ယင်းမာပင်မြို့ပေါ်မှာတင် မူကြိုကျောင်း (၁) ကျောင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးသင် စာသင်ကျောင်း (၁) ကျောင်း၊ မူလတန်း ကျောင်း (၂)ကျောင်း [အ.မ.က(၁) နှင့် အ.မ.က(၂)] နဲ့ အထက်တန်း ကျောင်း (၁)ကျောင်း ရှိလာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မူလတန်းကျောင်း (၂) ကျောင်း ဖြစ်သော အ.မ.က(၁) နဲ့ အ.မ.က(၂) များကို မူလတန်းလွန်ကျောင်း တွေအဖြစ် တိုးမြှင့် ဖွင့်လှစ် နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွာများအတွင်းမှ ရွာသာရွာမှာ အလယ်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်း တည်ရှိသည်။
နီကယ်လွန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု
ခဂဝဘူတာ (ယာမဂုချိ)
ခဂဝဘူတာ  (嘉川駅 ခဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ ယာမဂုချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟိုကပ်ရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
ဟိုကပ်ရွာ(Hokat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ ဟိုကပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုကပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၁ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၄၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ခဂဝဘူတာ (ခါနာဂါဝါ)
ခဂဝဘူတာ  (越後堀之内駅 ခါနာဂါဝါခရိုင် - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ချိဂဆခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘီကျားငှက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကြာဖက်နင်းငှက်များ
ရွာမရွာ
ရွာမရွာ
ငှက်ဝါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စကု လေကြောင်းလိုင်း
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံ အခြေစိုက် တန်ဖိုးနည်းနှင့် ခရီးရှည် ပျံသန်းမည့် လေကြောင်းလိုင်း တစ်ခုအဖြစ် ဩစတေးလျ နိုင်ငံ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ကို ပျံသန်းရန် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်း၏ လေကြောင်းလိုင်းအခွဲ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆစ်အဲ လေကြောင်းလိုင်းမှာ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသို့ ပျံသန်းရန် ဖြစ်ပြီး တိုက်ဂါး လေကြောင်းလိုင်းမှာ တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်းမှ ဘိုရင်း ၇၇၇ တစ်စီး လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘိုရင်း ၇၈၇ ဖြင့် လဲလှယ်ခဲ့သည်။ ရုံးချုပ်မှာစင်ကာပူ ချန်ဂီလေဆိပ် တွင် တည်ရှိသည်။
ထွန်းရန်ရွာ၊ လေရှီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လေရှီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာပဒေါင်းရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
သာပဒေါင်းရွာ(Tarpadaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ ဟိုကပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုကပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၁ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၄၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့
အကြီးအကဲများ
1)  ရဲ ၁၈၀၃ ရဲဗိုလ်ချုပ် ဇင်မင်းထက်     - ရဲချုပ်
4) ရဲမှူးချုပ် ဇော်ထွန်းအောင်   -ရဲဦးစီးအရာရှိချုပ်
14) ရဲမှူးချုပ် သက်ဝေ - လေကြောင်းရဲတပ်ဖွဲ့မှူး
24) ရဲမှူးချုပ် ဟန်ထွန်း - ကျောင်းအုပ်ကြီး/ရဲအရာရှိလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (ဇီးပင်ကြီး)
31) ရဲမှူးကြီး သန်းဝင်း - ကရင်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး
35) ရဲမှူးကြီး ကျော်ထွဋ်
41) ရဲမှူးကြီး  စိုးမြင့်ဦး - ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့မှူး
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးရဲတပ်ဖွဲ့များ
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ ၁၅ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်နယ်မြေ အပိုင်းအခြားမှာ နယ်ဘက် အုပ်ချုပ်ရေးအတိုင်းဖြစ်သည်။ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်နှင့် တွဲဖက်တိုင်း ဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့များမှာ အဆင့်အတန်း တူညီမှုရှိကာ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါအတိုင်း တပ်ဖွဲ့ရုံးများနှင့် ရဲစခန်းများပါဝင်သည်။
ရည်မှန်းချက်တာဝန်များ
မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရည်မှန်းချက်တာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ခရမ်းရောင်ကုကူးငှက်
ခရမ်းရောင်ကုကူးငှက်သည် ဥဩငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ ခရိုင်ဆိုကော့ဆစ် ဇန်သိုရင်းချပ် ဖြစ်သည်။
တဏှုပ္ပါဒသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ ပစ္စည်းလေးပါးသည် တဏှာဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်ပုံ၊ တဏှာသည် သံသရာကျင်လည်သောသတ္တဝါ၏ အဖော်သဟဲဖြစ်ပုံအစရှိသည်ဖြင့် သိမှတ် ဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
အင်ဂျစ်ယန်ရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
အင်ဂျစ်ယန်ရွာ(Injityang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ အင်ဂျစ်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ဂျစ်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၇ ဦး၊ မ ၂၀၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ဟိုဟရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဟိုဟရွာ (Hoha)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ဟိုဟကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုဟကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂ ဦး၊ မ ၁၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
လယ်လှ (ခေါ်) သူဌေးကုန်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆရာဖော့ရွာ၊ လေရှီးမြို့နယ်
ဆရာဖော့ရွာ (Sayarhpawt)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လေရှီးမြို့နယ်၊ ဆရာဖော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၇၇၁ ဖြစ်သည်။
ကျုံတွမ်ကြီးရွာ၊ ကျုံတွမ်
ကျုံတွမ်ကြီးရွာ၊ ကျုံတွမ်
ကံချောင်းရွာ၊ သာဇေ
ကံချောင်းရွာ၊ သာဇေ
စပါးထားကျွန်းချောင်းရွာ
စပါးထားကျွန်းချောင်းရွာ
ကြိုးကြာ
ကြိုးကြာ (Antigone antigone) ကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ ဩစတျေးလျ၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ပျံသန်းတတ်သည့်ငှက်များ အားလုံးထဲတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ကိုယ်လုံးကြီးမားကာ အလျား 1.8 m ရှိသည်။ ရွံ့နွံထူထပ်သော အရပ်တွင် တွေ့ရတတ်သည်။ အဖိုအမ တွဲ၍နေတတ်သည်။ တွန်သံမှာ သာယာသည်။ မြက်ထူထပ်သော ကွင်းပြင်၌လည်း နေတတ်သည်။ နားသည့်အခါ၊ ပျံသည့်အခါများတွင် အော်တတ်သည်။ အသီးအရွက် ပိုးမွှားနှင့် ခရုများကို စားသောက်သည်။ အုပ်လိုက်လည်း နေတတ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်သည်။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်း နိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရှိရတတ်သည်။ အဓိက သားပေါက်ကာလမှာ မိုးရာသီဖြစ်သည်။
ပညတ္တိသုတ်
= စိုးပိုင်မှုပြုသူတို့တွင် ပါပိမမာရ်နတ်၊
အင်ဆွပ်ဇွပ်ရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစာအုပ်
မန္တလေးတောင်ခြေက "မဟာလောကမာရဇိန်" လို့ ဘွဲ့တပ်တဲ့ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးရဲ့ ကုသိုလ်တော်ဘုရားကြီးထဲမှာ ဒီကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစာအုပ်ကြီးရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်မတို့ ငယ်ငယ်က ဒီစာအုပ်ကြီးရဲ့ စာရွက်တွေကြားထဲ တူတူပုန်းတမ်းလည်း ကစားဖူးတယ်။ စာရွက်ကြီးတွေ စိုက်ထားတဲ့ ကျောက်စာဂူကြီးတွေကို လှည့်ပတ်ပြေးရင်း ပြေးတမ်းလိုက်တမ်းလည်း ကစားဖူးတယ်။
ကုသိုလ်ရှင်
သူ့နန်းသက် ၁၄ နှစ်အရမှာ ပေါ်ပေါက်တဲ့ သူပုန်မှုကြီးဟာ အလွန်ကြီး အလွန်ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အမှုကြီးပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီအမှုကြီးကို မင်းတုန်းမင်းကြီး ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းလိုက်ပုံဟာ သူ့ခေတ်နဲ့သူ အင်မတန်အမြော်အမြင် ကြီးတယ်လို့ သိရပါတယ်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ မှာ သူ့သားတော် မြင်းကွန်းမင်းသားနဲ့ တူတော် ပတိမ်းမင်းသားတို့က အလစ်မှာ လူသူအပြည့်အစုံနဲ့ ဘုရင်ကြီးနဲ့ တစ်ဖွဲ့လုံးကိုသတ်ပြီး ထီးနန်းလုယူဖို့ စံနန်းတော်ကို တစ်ခါတည်းဝင်စီးပြီး လုပ်ကြံဖို့ ကြိုးစားတယ်။ အဲဒီမှာ ဗြိတိသျှကို ခံချမယ့်မင်းသားလို့ ပြည်သူက ယုံကြည်ကိုးစားတဲ့၊ မင်းတရားကြီး အားကိုးအားထားပြုတဲ့ ညီတော်ကနောင်မင်းသား အိမ်ရှေ့မင်း အသတ်ခံရတယ်။ အခြားမူးမတ်များနဲ့ မင်းညီမင်းသားတွေလည်း အတော်များများ အသတ်ခံလိုက်ရတယ်။ ဘုရင်ကြီးတောင်မှ စည်းရုံးရေးကောင်းလွန်းလို့ ရန်သူ့ဓားဖျားမှာ အသက်ပါမသွားတာဖြစ်တယ်။ မြင်းကွန်းမင်းသားတို့လူစုက ဘုရင်ဒီအပေါက်က ထွက်ပြေးလာရင် ဒီဓားနဲ့ လုပ်ကြံဟဲ့လို့ ပိုက်ကြီးဆိုတဲ့ ဘက်တော်သားတစ်ယောက်ကို တာဝန်ပေးပြီး ထွက်ပြေးလာတန်ရာတဲ့အပေါက်က အစောင့် ခိုင်းထားပြီးသား။ မင်းတရားကြီးကလည်း သူပုန်များတွက်တဲ့အတိုင်းပဲ ပိုက်ကြီး ဓားကိုင်စောင့်တဲ့ အပေါက်က ထွက်လာခဲ့တယ်။ မင်းတရားကြီး ဒီလိုထွက်လာလို့ ပိုက်ကြီးက ဓားနဲ့ ခုတ်လိုက်မယ့်အလုပ်မှာ မင်းတရားကြီးက "ဟဲ့.. နင် ငပိုက်မဟုတ်လား"လို့ နှုတ်ဆက်လိုက်တော့ ငပိုက်လည်း အံ့အားကြီးသင့်သွားပြီး မခုတ်ဝံ့ မခုတ်ရက် ဖြစ်ရုံမက ဓားပစ်ချပြီး "ကျွန်တော်မျိုး အချီတော်ဆက်ပြီး လွတ်ရာပို့ပါရစေဘုရား".လို့ လျှောက်ပြီး ဘေးကင်းရာသို့ သူ့ကျောနဲ့ပိုး ပြေးပို့ရတော့သတဲ့။ ဒါကြောင့် အသက်ဘေးက လွတ်သွားတာဖြစ်တယ်။ ဒီသူပုန်မှုကြီးကို မင်းတုန်းမင်းကြီး ၂ လကြာ နှိမ်နှင်းယူရပါတယ်။ အဲဒီပုန်ကန်မှုကြီး ပြီးပြေတဲ့အခါ မင်းတုန်းမင်းကြီးက ဘယ်မင်းမှ မပြုဖူးသေးတဲ့ 'အဘယဒါန'.ဆိုတာကိုပြုပြီး သူပုန်ဘက်ပါသူတွေအားလုံးကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးလိုက်ပါတယ်။
ကျောက်ထက်အက္ခရာတင်ပုံ
ပိဋကတ်တော်တွေကို ကျောက်ပြားတွေပေါ်မှာ ရေးထွင်းစေတဲ့အခါ- စုစုပေါင်း ၇၂၉ ချပ် ထွက်လာပါတယ်။ ဒီကျောက်စာတွေကို ကူသိုလ်တော် ဘုရားကြီးရဲ့ ပထမ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းမှာ ၄၂ ချပ်၊ ဒုတိယ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းမှာ ၁၆၈ ချပ်၊ တတိယ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းမှာ ၅၁၉ ချပ်၊ ကျောက်စာတစ်ချပ်ကို သီဟိုဠ် စွယ်တော်ကြုတ်ပုံ အုတ်ပြာသာဒ် တစ်ခုစီအတွင်းမှာ မြေဝင်တစ်တောင်ထားပြီး အခိုင်အမာ စိုက်ထူထားစေပါတယ်။ ပထမ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းက အင်္ဂါထောင့်မှာတော့ ပိဋကတ်တော်သုံးပုံ ပါဠိတော်တွေကို ကျောက်ထက် အက္ခရာ တင်တဲ့အကြောင်း သံပိုင်းမော်ကွန်းနိဂုံး ကျောက်စာကြီးတစ်ချပ်ရေးထိုးစိုက်ထူထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျောက်စာပေါင်း ၇၃၀ ပါ။ အဲဒီစာရင်းမှာ မပါတဲ့ နောက်တိုးကျောက်စာ ၃ ချပ်လည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒါက ပထမတံတိုင်းအတွင်း တနင်္ဂနွေထောင့်မှာပါ။ မင်းတုန်းမင်းကြီး လှူသွားခဲ့တဲ့ အလှူတော်တွေက ကုန်ငွေတွေကို စာရင်းတင်ပြီး ငွေသင့်ပေါင်း ၂၂ ကုဋေနဲ့ ၆ သန်းဖိုးမျှ ရှိတယ်လို့ တင်ပြတဲ့ အလှူတော်စာရင်းကျောက်စာ ၃ ချပ် ဂူကြီး ၂ ဂူအတွင်းမှာ စိုက်ထူထားတာပါ။ ဒီကျောက်စာတွေကတော့ ကြေးမြင်မိဘုရားကြီးက တိုက်တွန်းလို့ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်ကရေးပြီး ၁၂၈၃ ခုနှစ်ကမှ စိုက်ထူထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေကြပုံများ
မင်းတရားကြီးရဲ့ ကုသိုလ်တော်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာတွေ ဝင်ခွင့်ရလို့ ဘာတွေများ ပျက်စီးကုန်သလဲလို့ ကြည့်တဲ့အခါ စေတီကြီးလည်း တစ်ဆူလုံး ရစရာမရှိအောင် ပျက်စီးနေတယ်။ စေတီတော် ခြေရင်းမှာခင်းထားတဲ့ အီတာလျှံကျောက်ပြား၊ ဖန်မြေ မှန်မြေတွေဟာလည်း အားလုံး ခွာယူထားလို့ ဟောင်းလောင်းဖြစ်နေရစ်တယ်။ အလွန်အဖိုးထိုက်တန်တဲ့ ထီးတော်လည်း မြေကိုချထားပြီး တန်ဖိုးရှိတာဟူသမျှ ဖြုတ်ယူထားလို့ သံထီးရိုးချည်း ပျက်စီးကျန်ရစ်တယ်။ သီပေါမင်းလှူထားတဲ့ စန္ဒီထီးတို့ ဗြဟ္မာဥက္ကဋ္ဌ်တို့စတဲ့ ပစ္စည်းအဖိုးတန် မှန်သမျှလည်း တစ်ခုမှ မကျန်ရစ်တော့တာကို တွေ့ကြရတယ်။
ဖဿ
ဋီကာဝါဒ
သို့ရာတွင် အလင်းရောင်နှင့် ဆီမီးသည် တပြိုင်နက် ဖြစ်ပေါ်ကြသော်လည်း ဆီမီးသည် အလင်းရောင်၏ အကြောင်းထူးတစ်ခု ဖြစ်သကဲ့သို့ ဖဿသည်လည်း ဝေဒနာ၏ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ဖဿသည် ဝေဒနာထက် ရှေးဦးဖြစ်သကဲ့သို့ ပြဆိုရခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဖဿအရေးကြီးပုံ
မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိတော် သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်(နှာ-၆၅)တွင် နာမ ရူပပုဒ်ကို ဟောကြားရာ၌ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ ဖဿ၊ မနသိကာရတို့သည် နာမ် မည်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာကို ပြရာ၌ စေတနာ၊ ဖဿ၊ မနသိကာရသုံးပါးကိုသာ ပြဆိုခြင်းမှာ ထိုစေတသိက် သုံးပါးတို့သည် အားအနည်းဆုံးသော စိတ်မှာပင် ယှဉ် တွဲပါဝင်နေသောကြောင့် ဖြစ်၏။
ခပ်သိမ်းသော သင်္ခါရတရားမှန်သမျှသည် ဖဿကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ရလေသည်။ ။
ဖဿနှင့်အာဟာရ
သတ္တဝါတို့ ဖြစ်ပေါ် တည်ရှိနိုင်ရန်အတွက် အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၏ ထူးခြားသောအကြောင်းတရားကို အာဟာရ ဟု ခေါ်သည်။ အာဟာရလေးပါးကို ဟောကြားရာ၌ ဖဿကို ဒုတိယမြောက် အာဟာရ အဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူသည်။ ။
ဖဿကြောင့် ဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ
အကြောင်းနှင့် အကျိုးသည် တစ်စုံတရာ ဆက်စပ်မှုမရှိ၊ကြောင်း ကျိုးဆက်စပ်မှု သဘောမရှိ၊ တသီးတခြားစီ အဆက်အစပ်မရှိ ဖြစ်နေကြသည် (နာနာတ္တဝါဒ)။
ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးသေဆုံးသော်လည်း အသက်ဝိညာဉ်ကောင်သည် သေဆုံးခြင်းမရှိ။ ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ ပြောင်းရွှေ့နေသည်(သဿတဝါဒ)။
ဖဿချုပ်က သံသရာပြုတ်ပုံ
ဝေဒနာသည် ဖဿကို စွဲ၍ဖြစ်၏။ ထိုဖဿသည်လည်း သဠာယတန စသော အကြောင်း တရားကို စွဲ၍ဖြစ်သော တရားတည်း။ အကြောင်းတရားတို့သည် ပြုပြင် စီရင်အပ်သော (သင်္ခတ) တရားတည်း။ ထို့ကြောင့် ဖဿသည် မမြဲသောတရား အနိစ္စဖြစ်၏။
သီပေါမြို့
ဒုဋ္ဌဝတီဟုလည်းခေါ်သော မြစ်ငယ်မြစ်၏ မြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်သည်သီပေါမြို့ကို ကွေ့ဝိုက် စီးဆင်း သွားသည်။ မြစ်ကမ်းဘေးပေ ၁ရ၅ဝမြင့်သော မြေပြန့် လွင်ပြင်တွင် မြို့တည်ထားသဖြင့် မြို့အနေအထားလှပ သာယာသည်။ မြို့ဧရိယာသည် ၁ဝ၄၃၅၉ ဧကရှိ၍ အိမ်ခြေ ၁၄၄၆၊ လူဦးရေ (နောက်ဆုံးစာရင်းအရ) ၈၄၅၉ ယောက်ရှိလေသည်။ မြို့ပေါရှိ လူဦးရေအများစုသည်ဗုဒ္ဓ အယူဝါဒရှမ်းနှင့်မြန်မာလူမျိုးတို့ ဖြစ်ကြ၍ နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယလူမျိုးများလည်း အနည်းအကျဉ်းရှိသည်။ မြို့ပေါ်တွင်(၁)မြန်မာရပ်၊ (၂)အနောက်ရပ် (၃)တောင်မြို့ရပ်၊ (၄)ပန်းထိမ်ရပ်(တောင်ပိုင်း)၊ (၅) ပန်းထိမ်ရပ်(မြောက်ပိုင်း)၊ (၆)ဈေးရပ် ၊(၇)မြို့လယ်ရပ်၊ (၈)မြောက်မြို့ (ဇာတ်စုရပ်) (၉) မီးရထားရပ်(ဘူတာရပ်) ဟူ၍ ရပ်ကွက်ကိုးခု ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။ ပူနွေး စိုစွတ်သောရာသီဥတုရှိသဖြင့် သီပေါမြို့နယ် အတွင်း စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေး ကောင်းမွန်ဖြစ်ထွန်းသည်။ သီပေါမြို့နယ်အတွင်း၌ လိမ်မော်၊ ရှောက်ချို ၊သံပရာ၊ အခြား ရှောက်အမျိုးမျိုး၊ ဆန်စပါး၊ လက်ဖက်၊ ကြက်သွန်ဖြူ နှင့်မြေပဲစသည်တို့ကိုစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ သီပေါ မြို့နယ်သည် လိမ်မော်နှင့်ရှောက်အမျိုးမျိုးတို့ အများအပြား ထွက် ရှိသဖြင့်လူသိများပြားထင်ရှားသည်။ သီပေါမြို့နယ်၏ အခြားထွက်ကုန်တစ်မျိုးမှာ ကျွန်းသစ်ဖြစ်လေသည်။
သီပေါနယ်
တည်ထောင်ခြင်း
ထိုမင်း၏အဆက်အနွယ်တစ်ဦးဖြစ်သော စဝ်ခွန်ခမ်းနော် (စဝ်ခမ်းစော်)သည် အုန်းပေါင်မြို့ကို သာသနာ သက္ကရာဇ် ၄၈၅ ခုနှစ်တွင်တည်ခဲ့လေသည်။ စဝ်ခွန်ခမ်းနော်၏ သားတော်ကြီး စဝ်ခွန်ခမ်းကော်သည် ခမည်းတော်လွန်သည့်အခါ အုန်းပေါင်စော်ဘွားအဖြစ် အုပ်စိုးခဲ့လေသည်။ အုန်းပေါင်စော်ဘွားအစဉ်အဆက်တို့စိုးမိုးခဲ့ကြရာ မြန်မာမင်းတို့နှင့်လည်း အဆက်အဆံရှိခဲ့သည်။ မြန်မာမင်း တို့ကစစ်ကူတောင်းသည့်အခါ စစ်ကူပို့ပြီးလျှင် ကူညီသည်လည်းရှိ၍ အုန်းပေါင်စော်ဘွားနှင့်မြန်မာမင်းတို့အချင်းများကာ မြန်မာမင်း၏ပိုင်နက်ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်လည်း ရှိခဲ့သည်။
စီးပွားရေး
သီပေါနယ်အတွင်း၌ နေထိုင်ကြသူအများစုမှာ ရှမ်းလူမျိုးများဖြစ်ပြီး သီပေါနယ်မရှိ၊ ကိုးတောင်ခရိုင်တွင် ပလောင်လူမျိုးများများပြား၍ မိုင်းလုံနယ်တောင်ကုန်းဒေသနှင့် မိုင်းတုံနယ်မြောက်ပိုင်း တောင်ကုန်းဒေသများ၌လည်း တွေ့ရသည်။ မိုင်းလုံနယ်ထဲတွင် တောင်သူရွာများ၊ ကချင် ရွာများလည်းရှိသည်။ သုံးဆယ်နယ်အတွင်း၌မူ ဓနုလူမျိုး များသည်လူများစုဖြစ်၍ မြန်မာလူမျိုးများလည်း အတော်အသင့် တွေ့ရသည်။ ဆန်စပါးစသော ကောက်ပဲသီးနှံစိုက် ပျိုးရေးသည် နယ်လူထု၏အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်လေသည်။
သန်းဌေး
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ
ဦးသန်းဌေးသည် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မြန်အောင်မြို့နယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ မြန်အောင်မြို့နယ်မှပင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဦးသန်းဌေး သည် ၂၀၁၆တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၏ ပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ၌ နေပြည်တော် ​ဇေယျာသီရိမြို့နယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ယင်းရွေးကောက်ပွဲတွင် ဦးသန်းဌေးသည် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံရသည်။ ယင်းမဲဆန္ဒနယ်သည် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀ နှင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ တို့တွင် သူရရွှေမန်း ၊ အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှဌေးဝင်း တို့  ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ကိုယ်စားပြုကာအနိုင်ရခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
အဂတိသုတ်
တတိယသုတ်၌ -အထက်နှစ်သုတ်ပါတရားတို့ကို တပေါင်းတည်းပေါင်း၍ ဟောတော်မူသည်။
ဘန်းနဒ္ဒစ် ကမ့်ဘာဘတ်ချ်၏ အနုပညာသရုပ်ဆောင်မှုများ စာရင်း
ကမ့်ဘာဘတ်ချ်သည် လောရန့်စ်အိုလစ်ဗီးယား ဆုများ တွင် ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့သည့်ဆု သုံးဆုနှင့် ဖရန့်ကင်စတိုင်း ပြဇာတ်အတွက် ရရှိခဲ့သည့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု အပါအဝင် ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့သည့် ဆုများနှင့် ရရှိခဲ့သည့်ဆုများ များစွာရှိလေသည်။ ထို့ပြင် သူသည် ပရိုင်းတိုင်းမ်အမ်မီ ဆုများတွင် ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့သည့် ဆု လေးဆု ရှိခဲ့ပြီး၊ ရှားလော့ ဇာတ်လမ်းတွဲ အတွက် ဇာတ်လမ်းတွဲတို (သို့) ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ထူးချွန်သူ အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုအား ရရှိခဲ့လေသည်။ The Imitation Game (၂၀၁၄) ရုပ်ရှင်တွင် အလန် ကျူးရင်း အဖြစ် သူ၏ပုံဖော်သရုပ်ဆောင်မှုမှာ အကောင်းဆုံး အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင် အကယ်ဒမီဆုအတွက် ဆန်ခါတင်စာရင်းသို့ ဝင်ခဲ့စေသည်။ ထို့အပြင် သူသည် ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်/သံ အနုပညာ အကယ်ဒမီ ဆုများ၌ ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့သည့်ဆု ခြောက်ဆု၊ Screen Actors Guild ဆုများ၌ ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့သည့်ဆု ငါးဆု၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုများ၌ ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့သည့်ဆု သုံးဆု ရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင်ရှိသော သရုပ်ဆောင်များထဲမှ အကောင်းဆုံးသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်လေသည်။
လေးတိုင်စင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေရှင်ရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ရေရှင်ရွာ (Yaeshin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇ ဦး၊ မ ၂၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ယူဂိုဆလားဗီးယားဆိုရှယ်လစ်ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ
သို့ရာတွင် အုပ်ချုပ်သူ လူမျိုး ခြားများ လက်အောက်၌ တကွဲတပြားစီ ဖြစ်ခဲ့ရသဖြင့်ယဉ်ကျေးမှု အရာ၌သော် လည်းကောင်း၊ တိုးတက်မှု အရာ၌သော်လည်းကောင်း မတူကြချေ။ ကရိုးအက်လူမျိုးနှင့် ဆလို ဗင်းလူမျိုးတို့သည် ဥရောပအနောက်ပိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို ဆက်ခံ ရရှိကြ၏။ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် များ၏။ ဆဗ်လူမျိုးတို့မှာမူကား တူရကီလက်အောက်တွင် အနေကြာ၍ အရှေ့ဆန်သော ယဉ်ကျေးမှုကို ဆက်ခံရရှိကြ ပြီးလျှင် ဂရိ ခရစ်ယန်ဂိုဏ်းဝင် များ ဖြစ်ကြသည်။ အစ္စလမ် အယူဝါဒီများလည်း ရှိ၏။
ပကူးလူမျိုး
စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပကူး၊ မောနေပွာ၊ တလေပွာ ကရင်အုပ်စုဝင်များ ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကားများမှာ စကောကရင်(စဝှော်) စကားများနှင့် အရင်းအမြစ်ခြင်း တူသည်။ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ ကံ၊ ကတ္တား၊ ကြိယာ အထားအသို အစီအစဉ်များ တူညီကြသည်။ ရိုးရာဓလေ့များတွင်လည်း မကွာခြားပေ။ သို့ရာတွင် ဒေသစွဲ အစွဲအလန်းကြီးသူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် မိမိတို့အုပ်စုကို သီးခြားမျိုးကွဲ အုပ်စုဟူ၍ ယူဆကြသည်။ ဒေသကို အစွဲပြု၍ လူမျိုး၏ အမည်နာမကို ခေါ်ကြသည်။
၁၉၂၁-ခု မြန်မာနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကောကရင်အုပ်စုတွင် စကော၊ ပကူး၊ ဝေဝေါ၊ မောနေပွာ ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ တလေပွာ အုပ်စုကို သီးခြား မဖော်ပြပေ။ သို့ရာတွင် ဝေဝေါ အုပ်စုသည် ဘာသာစကားအရလည်းကောင်း၊ လူမှုရေးရာအရလည်းကောင်း သီးခြားတည်ရှိနေသော အုပ်စုမဟုတ်ချေ။ ယင်းတို့မှာ ပကူး၊ မောနေပွာနှင့် တလေပွာများပင်ဖြစ်ပြီး ကျေးရွာအတည်တကျမရှိဘဲ တောင်ယာခုတ်ရင်း တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။
သမ္မာကျမ်းစာ
သမ္မာကျမ်းစာတွင် ယေရှုခရစ်တော် မဖွားမြင်ခင်က ရေးခဲ့သော ကျမ်းများကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်း ဟုခေါ်ပြီး ခရစ်တော်မွေးဖွားပြီးနောက်ပိုင်း ရေးသားသည့်ကျမ်းများကို ဓမ္မသစ်ကျမ်း ဟုခေါ်ပါသည်။ ရေးသားခဲ့သူများမှာ တံငါသည်မှ ရှင်ဘုရင်အထိ လူအမျိုးမျိုးပါဝင်ကြပြီး ဘုရားသခင်၏ ရူပါရုံပေးခြင်းဖြင့် ရေးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဓမ္မဟောင်းတွင် ၃၉ ကျမ်းပါရှိပြီး၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင်၂၇ ကျမ်းပါဝင်သည်။ ရိုမင်ကက်သလစ်ကျမ်းတွင် ကျမ်းပို (apocrypha) ၂၃ ကျမ်းပါရှိ၍ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း ၄၆ ကျမ်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်း ၂၇ ကျမ်းပါရှိသည်။ ဂရိနှင့် ရုရှအောက်သိုဒေါ့ကျောင်းတော်များက ဖော်ပြပါကျမ်းပိုများအပြင် အခြားကျမ်းပိုများကိုလည်း လက်ခံကြသည်။
ဥရောပအနောက်ခြမ်းခရစ်ယာန်ဘာသာ တွင် ဂိုဏ်းပေါင်းများစွာရှိသည့်အနက် အဓိကအားဖြင့် မူလပထမ ခရစ်ယာန်များဟုခေါ်ဆိုသည့် ရိုမင်ကက်သလစ် (Roman Catholic) များနှင့် မာတင်လူသာနောက်ပိုင်းတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း ကိုတော်လှန်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော ပရိုတက်စတင့် ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ အရှေ့ဥရောပမှာ အောက်သိုဒေါ့ ခရစ်ယာန်များလည်း အစဦးခရစ်ယာန်များဖြစ်သည်။ အရှေ့ဥရောပရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကို အသိအမှတ်ပြုသော အရှေ့ဥရောပကက်သလစ်များလည်းရှိသည်။ သို့သော် အဓိကအားဖြင့် ရိုမင်ကက်သလစ် နှင့် ပရိုတက်စတင့် ၂ မျိုးတို့တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဦးသျှောင်ထားသော ရိုမန်ကက်သလစ်များနှင့် အောက်သိုဒေါ့ခရစ်ယာန်များ၏ သမ္မာကျမ်းစာတွင် ကျမ်းပို (apocrypha) များပါရှိသည်။
မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်း
မြန်မာပြည်ရှိ ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်သည်လည်း ၂၀၀၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများအဖွဲ့၏လမ်းညွှန်ချက်ဖြင့် ကက်သလစ်မြန်မာကျမ်းစာတော်မြတ်ဘာသာပြန်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့မှ ၂၀၁၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ရက်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်း (၂၇)စောင်၊ ဆာလံကျမ်း၊ ပညာအလိမ္မာကျမ်း(သုတ္တံကျမ်း) နှင့် ဓမ္မဟောင်းတွဲဖက်ကျမ်းများ (Deuterocanonical Books) ပါဝင်သည့် သမ္မာကျမ်းစာ စာအုပ်ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းသမ္မာကျမ်းစာ စာအုပ်တွင် ပါဝင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ မြို့များ၏ အခေါ်အဝေါ်များမှာ ဆရာယုဒသန်ထုတ်ဝေသော သမ္မာကျမ်းစာ၏ အမည်နာမများနှင့် ကွဲလွဲမှုများစွာရှိပေသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသမ္မာကျမ်းစာ စာအုပ်ကို ဟီဘရူး၊ ဂရိ၊ လက်တင်းနှင့် အင်္ဂလိပ်(RSV) ဘာသာစကားတို့ကို အဓိကထား ဘာသာပြန်ဆိုထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယင်းသမ္မာကျမ်းစာစာအုပ်ကို မြန်မာပြည်ကက်သလစ်အသင်းတော်တွင် လက်ရှိအသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ခရစ်ယာန်များယနေ့တိုင်လက်ဝယ်ကိုင်ဆောင်ဖတ်ရှုနေတဲ့သမ္မာကျမ်းစာအုပ်သမိုင်း အကြောင်းအဆင့် ဆင့်
အဲဒီအချိန်ထိ သမ္မာကျမ်းစာတော်မြတ်ကို အခန်းကြီး၊ အခန်းငယ် မခွဲခြားရသေးတာကြောင့် သမ္မာကျမ်းစာတော်မြတ်ကို လေ့လာ ဖတ်ရှုဖို့ အခက်အခဲတွေ့ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။ အမိအသင်းတော်ကြီးရဲ့ သံဃာယနာတင် အစည်းဝေးပွဲများနဲ့ စစ်ဆေးရွေးချယ်စုစည်းပေးလိုက်တဲ့ သမ္မာကျမ်းစာအုပ်ကို ခရစ် သက္ကရာဇ် (၁၂၁၄) ခုနှစ်က အင်္ဂလိပ်ရသေ့ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်တဲ့ စတီးဗင်းလဲန်တွန်း (Stephen Langton) အရှင်သူမြတ်မှ ဓမ္မဟောင်း၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းများကို အခန်းကြီးခွဲပေးခဲ့ပါတယ်။ အရှင်မြတ်ဟာ ပဲရစ်မြို့တက္ကသိုလ်မှာ ပါမောက္ခဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ကန္တာဘာရီ ဂိုဏ်း ချုပ်ဆရာတော်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြောက်ခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။ သက္ကရာဇ် (၁၅၂၈) ခုနှစ်မှာ အိတလီလူမျိုး၊ ဒိုမီနီကန်ရဟန်း တစ်ပါး ဖြစ်တဲ့ ဆန်တေပါညီးနို (Sante Pagnino) အရှင်သူမြတ်က ဓမ္မ ဟောင်း ကျမ်းတစ်ခုလုံးကို အခန်းငယ်များခွဲပေးခဲ့ပါတယ်။ သက္ကရာဇ်(၁၅၅၁)ခုနှစ်မှာတော့ပြင်သစ်လူမျိုးရောဘတ်စတီအန် နေ (Robert Stienne) ဆိုသူက ဓမ္မသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံးကို အခန်း ငယ်များခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဓမ္မဟောင်း၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းနှစ်စောင်စလုံးကို အခန်းကြီး၊ အခန်း ငယ်များ ခွဲခြားပေးလိုက်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ သမ္မာကျမ်းစာကို လေ့ လာရန် အရမ်းလွယ်ကူလာပါတော့တယ်။
ကက်သလစ်ကျမ်းစာ (၇၂)စောင်
ထိုဓမ္မဟောင်းတွဲဖက်ကျမ်းများသည် ဘီစီ (၃)ရာစုခန့်က ဂရိဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသော ဓမ္မဟောင်းကျမ်း (Septuagint)တွင် ပါဝင်ကြသည်။ အဆိုပါ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းသည် တမန်တော်ကြီးများနှင့် ၎င်းတို့ နောက်ပိုင်း မျိုးဆက်များ အသုံးပြုခဲ့သည့် ကျမ်းစာတော်မြတ်လည်းဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများထဲမှ အစောဆုံးလက်ရေးမူများဖြစ်သည့် Codex Sinaiticus (fourth century) နှင့် Codex Alexandrinus (c.450) တို့သည် အထက်ဖော်ပြပါ ဓမ္မဟောင်းများကို အခြားသော ကျမ်းများနှင့် အတူ ထည့်သွင်းထားကြသည်။
အမည်နာမ ကွဲပြားချက်
ယေရှု -                   ယေဇူး
မဿဲ -                         မာတေးဦး
ကောလောသဲ -           ကော်လောဆေ
ဥရုဝေလသုတ်
ဘုရားရှင် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးစ ဥရုဝေလတောအုပ် ပဉ္စမသတ္တာဟ အဇပါလ ညောင်ပင်ရင်းဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်အခါက မိမိအလေးဂရုပြု ရိုသေရမည့်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆင်ခြင်တော်မူသည့်အခါဝယ် မိမိထက် သီလက္ခန္ဓ သမာဓိက္ခန္ဓ ပညာက္ခန္ဓ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေအားဖြင့် သာလွန်မြင့်မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုတော်မူသည့်အခါ နတ်, မာရ်နတ်, ဗြဟ္မာမင်းနှင့် တကွသော နတ်ပြည်, ဗြဟ္မာပြည်ဟူသော ဩကာသ လောက၌လည်းကောင်း၊ လူမင်း, သမဏ, ဗြာဟ္မဏနှင့် တကွသော သတ္တလောက၌ လည်းကောင်း တစုံတစ်ယောက်ကိုမျှ မြင်တော်မမူသောကြောင့် “ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်အပ်သောဓမ္မကိုသာ အလေးဂရုပြုနေတော်မူအံ့”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူခဲ့ပုံကိုလည်းကောင်း၊ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းကြီးရောက်ရှိလာပြီး “ပွင့်တော်မူပြီး ဘုရားရှင် ပွင်တော်မူလတ္တံ့ ဘုရားရှင်တို့သည်လည်း အရိုအသေ အလေးအမြတ်ပြုတော်မူကြောင်း၊ ပွင့်တော်မူဆဲ ဘုရားရှင်သည်လည်း ဓမ္မကို အရိုအသေ အလေးအမြတ်ပြုနေတော်မူပါရန်” လျှောက်ထားပုံကိုလည်းကောင်း၊ ထိုတရားကိုသာ အလေးအမြတ်ပြုတော်မူပုံ၊ (ရတ္တညူမဟတ္တ, ဝေပုလ္လမဟတ္တ, ဗြဟ္မစရိယမဟတ္တ, လာဘဂ္ဂမဟတ္တ-ဟူသော) မဟတ္တလေးပါး သံဃာတော်အားဖြစ်လာရာ၌ သံဃာ၌ အလေးဂရုပြုပုံကိုလည်းကောင်း ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင်ဖြစ်တော်မူပြီးစ ပဉ္စမသတ္တာဟ အဇပါလညောင်ပင်ရင်းဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဟုဟုက္က (ဟုဟုင်္က)ပုဏ္ဏားနှင့်အတူ ရောက်လာကြကုန်သောဗြာဟ္မဏတို့ အပြစ်တင်စကား ပြောကြားမှုကို အကြောင်းပြု၍ “ဗာလထေရပုဂ္ဂိုလ်, ပဏ္ဍိတထေရ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အရည်အချင်းနှင့် ထေရကရဏဓမ္မလေးပါး”တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
သီလ၊သမာဓိ၊ပညာ
သီလ၊သမာဓိ၊ပညာ
သမာဓိနှင့်ပြည့်စုံရန် ဘုရားရှင်ဟောကြားအပ်သော သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄ဝ တို့တွင် မိမိနှင့်သင့်လျော်သော တစ်ပါးပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ပရိကမ္မသမာဓိဖြစ်ပွားအောင် အားထုတ်မှု၊ ထိုထက်တတ်နို်င်ပါမူ ဥပစာရသမာဓိဖြစ်ပွားအောင်အားထုတ်မှု၊ ထိုထက်တတ်နိုင်ပါမူ အပ္ပနာ သမာဓိဖြစ်ပွားအောင်အားထုတ် အပ်၏။ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကိုပွားများအားထုတ်ခြင်းကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်အား ဤသုံးပါး သောသမာဓိတို့ဖြစ်ပေါ်လာသည်ရှိသော် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို သမာဓိနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟုမှတ်အပ်၏။ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄ဝ တို့ကား ကသိုဏ်းဆယ်ပါး၊ အသုဘဆယ်ပါး၊ အနုဿတိဆယ်ပါး၊ ဗြဟ္မဝိဟာရလေးပါး၊ အာရုပ္ပလေးပါး၊ အာဟာရေမဓိကုလသညာတပါး၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တစ်ပါးပေါင်းလေးဆယ်ဖြစ်သည်။
ပလေကီးလူမျိုး
ပလေကီး (ပလေချီး) ကရင်လူမျိုးသည် ဘွဲကရင်မျိုးကွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပလေကီး ကရင်အမျိုးသားများသည် ခဲဖြူတိုက်ပလေချောင်း (ပသီချောင်း) ဖျားခံရာအရပ်ရှိ ပလချီး၊ ကျွဲဖြူတောင်၊ တောပြာကလေး၊ ငွေတောင်ကြီး၊ ငွေတောင်ကလေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ ဒေသကို အစွဲပြု၍ ပလေချီးလူမျိုးဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ
ပါတီမူဝါဒ
လူအများကောင်းစားရေး ဝါဒ၊ ပြည်သူ့အကျိုးပြု လမ်းစဉ်၊ မဇ္ဈိမ ပဋိပဋာ ဆိုတဲ့ အခြေခံအချက်ကို မပြောင်းလဲဘဲ နိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးဆုံး ရိုးသားမူကို အခြေခံပြီး ပြည်သူရဲ့ ထောက်ခံမူရအောင် ကြိုးစားသွားမယ်။ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနဲ့ အမျိုးသား အကျိုးစီးပွားကို အခြေခံပြီး ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးရေး။
စိန့်ပေါလ်
တနည်းဆိုရလျှင် ယေရှုခရစ်လက်ထက်က နှုတ်ဖြင့် မြွတ်ကြားခဲ့သည့် အဆုံးအမတို့ကို ပေါလ်လက်ထက်ရောက်မှ စာပေအက္ခရာတင်သည်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များက စိန့်ပေါလ်(သူတော်စင်ပေါလု၊ရှင်ပေါလု)ဆိုသည့် ခေါ်ဝေါ်ကိုးကွယ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
မုဆိုးခြုံဘူတာရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
မုဆိုးခြုံဘူတာရွာ (Mokesoechonbutar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရင်းမာကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၆၄ ဖြစ်သည်။
အရေးကြီးကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေ
အခန်း(၁)အမည်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်
၂။ဤဥပဒေတွင်ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်စေရမည်-
အခန်း(၂)ရည်ရွယ်ချက်
၃။ဤဥပဒေ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
အခန်း(၃)အရေးကြီးကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ
၄။ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သည် အောက်ပါကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တားမြစ်မိန့်၊ စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်မိန့်၊ ကြီးကြပ်မိန့်၊ ကာကွယ်မိန့်နှင့် လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်စေသည့် အမိန့်ထုတ်ပြန်နိုင်ခွင့်ကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန တစ်ခုခုအား အပ်နှင်းနိုင်သည်-
ဂျွန်ကယ်လ်ဗင်
မူဝါဒနှင့် စွမ်းဆောင်ချက်များ
သူ့လက်ထက်တွင် ဂျီနီဗာသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာနှင့် အကျင့်စာရိတ္တပိုင်းတို့တွင် သန့်ရှင်းရမည်ဟု အကြီးအကျယ် အော်မြည်ရာ အရပ်လည်းဖြစ်လာသည်။ သို့ဖြင့် တင်းကျပ်လွန်းသည့် ဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းကျင့်သုံးစေသည်။ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း နှင့် မျိုးဆက်ပွားရန်အတွက်မဟုတ်ပဲ လိင်မှုကိစ္စပြုခြင်းတို့ကို တားမြစ်သည်သာမက လောင်းကစားခြင်း၊ အရက်သေစာ သုံးဆောင်ခြင်း၊ ကပွဲခုန်ပွဲကျင်းပခြင်း၊ ဂီတတီးမှုတ်ခြင်းတို့ကိုလည်း ပိတ်ပင်သည်။ အထက်ပါအမှုတို့ကို ကျူးလွန်ပါက ပြစ်ဒဏ်ကြီးကြီးပေးလေ့ရှိသည်။ ကျောင်းတော်က ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အချိန်တိုင်း ပုံမှန်လာရောက် ဝတ်ပြုရပြီး တရားရှည်လျားစွာဟောကြားသည်မှာလည်း အကြောင်းတစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။
Glam metal
Glam Metal (hair metal, sleaze metal မကြာခဏ pop metal နှင့်ဆင်တူသည်) hard rock နှင့် heavy metal ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ထိုအမျိုးအစားများ၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် punk rock နှင့် pop ဂီတများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ catchy hooks နှင့် guitar riff များ ပေါင်းထည့်ထားသည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များမှ glam rock ၏ အနုပညာရသများကို ယူသုံးထားသည်။
ပုံစံများကို Aerosmith, Alice Cooper, Boston, Cheap Tricks, Kiss, The New York Dolls နှင့် Van Halen တို့ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ၁၉၇၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ အစောပိုင်းတွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် Los Angeles Sunset Strip ဂီတဖြစ်ရပ်တွင် ဖြစ်သည်။ တီထွင်ခဲ့သောတီးဝိုင်းများမှာ Motley Crue, Quiet Riot, Ratt နှင့် New Jersey နှင့် Bon Jovi တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ နှင့် ၁၉၉၀ အစပိုင်းတစ်လျှောက် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အရေးပါသောတီးဝိုင်းများမှာ Poison, Cinderella နှင့် warrant တို့ပါဝင်သည်။ glam metal သည် ဝင်းလက်တောက်ပသော အဝတ်အစားများနှင့် make-up များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် Poison တီးဝိုင်းသည် ကြမ်းတမ်းသောဆံပင်ရှည်များ၊ နောက်လှန်ဖြီးထားသောဆံပင်များနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ သံတိုသံမှိုများ၊ leather နှင့် make up များကို သူတို့၏ ဖျော်ဖြေမှုများတွင် တွေ့ရသည်။ ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းတွင် mainstream တွင် ဆုံးရှုံးလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် grunge ပေါ်ထွက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ ထောင်စုနှစ်သစ်တွင် ဤအမျိုးအစား၏ ကျော်ကြားသော ဖျော်ဖြေပွဲများ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းလာကတည်းက ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းအသစ်များတွင် UK မှ The Darkness နှင့် Los Angeles မှ Steel Panther တို့ပါဝင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မူရင်းဇစ်မြစ်
ဂီတဂျာနယ်လစ် Stephen Davis က ဤပုံစံ၏လွှမ်းမိုးမှုများကို Aerosmith, Kiss, Boston, Cheap Tricks နှင့် The New York Dolls တီးဝိုင်းများတွင် လိုက်ရှာနိုင်သည်။ Kiss နှင့် Alice Cooper တို့သည် ဤအမျိုးအစားအပေါ်အဓိက လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ဖင်လန်တီးဝိုင်း Hanoi Rocks သည် New York Dolls ၏ လွှမ်းမိုးမှုများခဲ့သည်။ hair metal အတွက် blueprint များဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ပြန်လည်ရှင်သန်ခြင်းနှင့် အတိတ်က ပွဲတော်များကို လွှမ်းဆွတ်ခြင်း (၁၉၉၇-မျက်မှောက်ခေတ်)
၁၉၉၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၂၀၀၀တွင် glam metal စတင်၍ ပြန်လည်၍ ရှင်သန်လာသည်။ တချို့ထူထောင်ခဲ့သော အနုပညာရှင်များသည် ပြန်လည်၍ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ တချို့တီးဝိုင်းများပြန်လည် ဖွဲ့စည်း၍ တီးဝိုင်းအသစ်များ glam metal ထဲသို့ ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ Bon Jovi သည် It’s My Life (၂၀၀၀) နှင့် ပြန်လည်အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။ သူတို့ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Who Says You Can’t Go Home သီချင်း၏ country ဂီတပုံစံနှင့်အတူ Hot Country Singles chart (၂၀၀၆) တွင် နံပါတ်တစ်နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ rock/country album Lost Highway သည်လည်း ၂၀၀၇ တွင် နံပါတ်တစ်နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Bon Jovi ၏ The Circle ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး hard rock ဘက်သို့ပြန်လည်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး Billboard 200 တွင် နံပါတ်တစ်နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ Motley Crue ကိုပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၇ခုနှစ်တွင် Generation Swine album ကိုမှတ်တမ်းခဲ့သည်။ Poison တီးဝိုင်းကို ပြန်လည် ၁၉၉၉တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး Power to the People (၂၀၀၀) ကိုဖြန့်ချိခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းများသည် ခရီးစဉ်များချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။ Guns N’ Roses album Chinese Democracy ကို ၂၀၀၈တွင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီ US တွင် platinum ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဥရောပမှ Final Countdown ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ Ratt, Britny Fox, Stryper(annyally)နှင့် Skid Row တို့သည်လည်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရာစုနှစ်အပြောင်းအလဲတွင် glam metal ပြန်လည်၍ နိုးကြွလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော “Glam Slam Metal Jam” ဂီတပွဲတော်နှင့် interest တွင် စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် တီးဝိုင်းအသစ်များသည် glam metal ကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေခဲ့သည်။ Darkness တီးဝိုင်း၏ကြောက်မက်ကောင်းသော 80s metal နှင့် 70s glam ကို ဖော်ကျူးထားသော Permission to Land (၂၀၀၃)album ထွက်ရှိခဲ့ပြီး UK chart တွင် ထိပ်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယမြောက် album “ One Way Ticket to Hell…and Back (၂၀၀၅)သည် နံပါတ် ၁၁ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပြိုကွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၁ တွင် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတောအတွင်းတွင် Hot Cakes album ထွက်လာခဲ့သည်။ Los Angelse မှတီးဝိုင်း Steel Panther 80s style glam metal ကို တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆွီဒင်မှ sleaze rock movement သည် အမျိုးအစားကို ရှင်သန်စေခဲ့သည်။ Vains of Jenna, Crashdiel နှင့် H.E.A.T တီးဝိုင်းတို့ ပါရှိသည်။ အခြားဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုတွင် Beautigul Creatures နှင့် Buckcherry တို့ပါရှိသည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် 15 album ထွက်ရှိခဲ့ပြီး Single Sorry (၂၀၀၇) သီချင်းသည် Billboard Hot 100 တွင် ၁၀ နေရာသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ metalcore တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Black Veil Brides နှင့် Blessed by a Broken Heart တို့သည် သူတို့၏ပုံစံကို glam metal သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သဗြုချောင်းရွာ၊ မြေးခံဘော်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေနီတောင်ရွာ၊ လမူးမော်
မြေနီတောင်ရွာ၊ လမူးမော်
ဘွဲလူမျိုး
ဘွဲကရင် အမျိုးသားများသည် သံတောင်မြို့နယ်၊ တောင်ပေါ်ဒေသ တစ်လျောက်တွင် အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။ ဘွဲနှင့် ပကူးတို့ နေထိုင်ရာဒေသများကို သောက်ရေခတ်ချောင်းက ခြားနားထားသည်။ ဘွဲနှင့် ပကူးအမျိုးသားတို့သည် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အိမ်ထောင်ဖက်ခြင်း မပြုလုပ်ကြပေ။
ဘွဲကရင် အမျိုးသားများသည် ဆီဒိုပလိုသင်တိုင်းရှည်၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းများကို ဝတ်ဆင်၍ အမျိုးသမီးများသည် ဆေးလားခေါ် ခါးပြတ်သင်တိုင်းတို၊ ဂျပ်ခုတ်ကရင်ထဘီ ကန့်လန့်စင်း၊ ခေါင်းစည်းပဝါ၊ လည်ဆွဲ လက်ကောက်နှင့် နားတောင်းများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ
စစ်အုပ်ချုပ်ရေးလက်ထက်တွင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်မရှိပေ။ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးကောင်စီမှ ဥပဒေများရေးဆွဲကာ ပြဋ္ဌာန်းသည်။ အမတ်နေရာ ၄၉၂ နေရာရှိသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ခေါ်ယူသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အတည်မပြုခဲ့ပေ။
NGC 3
NGC 3 သည် နှစ်ဖက်ခုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း Pisces တွင် တည်ရှိသည်။
ဝင်းဒိုး ၁၁
ဝင်းတိုး အလဲဗန်း သည် မကြာခင်ထွက်မည့် ဝင်းတိုးအန်တီလည်ပတ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မိုက်ခရိုဆော့ဖ်မှ ထွင်သည်။
ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ
၁၉၅၉ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၆၅၂၃၆၂၈ ယောက်ရှိ၍၊ ဥရောပတိုက်သားဦးရေ ၁ဝ၈၆၆ နှင့် အာရှတိုက်သား ဦးရေ ၇၁၉၃၃ တို့ ပါဝင်လေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဗြိတိသျှ နန်းရင်းဝန် မစ္စတာ ချာချီနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကိစ္စ လာရောက် ဆွေးနွေးခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ နန်းရင်းဝန် ဦးစောကို ဗြိတိန်နိုင်ငံမှအပြန်တွင် ဂျပန်နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိသည်ဆိုကာ ဖမ်းဆီးပြီးနောက် ယူဂန်းဒါးတွင် အကျယ်ချုပ် ချထားခဲ့ဘူးလေသည်။
ကပ်ဟွေရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ကပ်ဟွေရွာ (Kathway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ နားခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃ ဦး၊ မ ၁၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ခရိုင်းမီးယား
၂၀၁၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ယူကရိန်းတော်လှန်ရေးဖြစ်ကာ သမ္မတ ဗစ်တာ ဟာနော့ကိုဗစ်ကို အရာချချိန်၌ ရုရှားလိုလားသော ရုရှားလက်နက်ကိုင်တပ်၏ တောင်းဆိုမှုဖြင့် ရုရှားက ခရိုင်းမီးယားဒေသကို သိမ်းသည်။ ရုရှားနှင့်ပေါင်းမည် မပေါင်းမည်အတွက် မြေသိမ်းထားသော ရုရှားက ယူကရိန်း၏အခြေခံဥပဒေတွင် မပါဝင်သော ခရိုင်းမီးယားဒေသ လူထုဆန္ဒကောက်ခံပွဲ လုပ်သည်။ ယူကရိန်းလိုလားသူအများစုက မဲမပေးခဲ့သော်လည်း ၉၀% ကျော်က ထောက်ခံသည်ဟူ၍ အတည်ပြုချက် ထွက်လာသည်။ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ကုလသမဂ္ဂကလည်း တရားမဝင်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ကြသည်။ သို့သော် ၂၀၁၄ ခု၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် ခရိုင်းမီးယား သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဆီဗက်စတိုပေါဖက်ဒရယ်မြို့ကို ရုရှား၏ ၈၄ နှင့် ၈၅ ခုမြောက် ရုရှားမြေများအဖြစ် ရုရှားက တရားဝင်ကြေညာသည်။ ခရိုင်းမီးယား၏အပိုင်နိုင်ငံမှာ ယခုတိုင် အချင်းများနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းပိုင်အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အနောက်နိုင်ငံများက အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ
၁၃၇၄ ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၈  ရက်
(၂ဝ၁၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်)
နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ
အခန်း(၂)ဗဟိုဘဏ်၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် လုပ်ငန်းတာဝန်များ
၃။ ဗဟိုဘဏ်သည်
အခန်း(၉)ငွေလုံးငွေရင်းစာရင်းပိုင်းဆိုင်ရာ လွှဲပြောင်းပေးချေမှုများ
၂၆။ ဗဟိုဘဏ်သည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် သက်ဆိုင်သော အရင်းငွေ၊ အတိုးငွေ၊အမြတ်ခွဲဝေမှုများနှင့် အခြားရငွေများကို ပြည်ပသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်း ပေးပို့ခွင့်ပြုနိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ရန်ပုံငွေများကိုပြည်တွင်းသို့ အမှန်တကယ် ယူဆောင်လာခြင်း ရှိ မရှိ စိစစ်သုံးသပ်ရမည်။
၂၈။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကာလကုန်ဆုံးသည့်အခါဖြစ်စေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သို့မဟုတ် လုံးဝပိတ်သိမ်းသည့်အခါဖြစ်စေ တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူသည် မိမိရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေများအား မိခင်နိုင်ငံ သို့မဟုတ်တတိယနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးပို့နိုင်သည်။
အခန်း(၁ဝ)ဗဟိုဘဏ်၏ စီမံခန့်ခွဲပိုင်ခွင့်
၃၆။ ဗဟိုဘဏ်က ပုဒ်မ ၃၅ အရ ချမှတ်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ရပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကျေနပ်မှု မရှိသူသည် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်သို့ သတ်မှတ်ချက် များနှင့်အညီ လျှောက်ထားနိုင်သည်။
သဗြေချောင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
သဗြေချောင်းရွာ(Thabyaychaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ သပြေချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,027 ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၀.၈၃ဧက ရှိသော မူလွန်ကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၁၈ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၃၆၃ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၀ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။ ကုတင်၁၀၀ ဆံ့သော အစိုးရ တပ်မတော်ဆေးရုံကုတင်(၁၀၀) ဆေးပေးခန်းရှိသည်။
ဆိုင်းဆရာများ
ဦးရောင်နီမျိုးဆက်
ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင်မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်၌ ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးရောင်နီသည် နန်းသုံးဆိုင်းတော် ဆရာကြီးအဖြစ်ချီးမြှောက်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ ဦးရောင်နီသည် ကနောင်မြို့သားဇာတိဖြစ်သည်၊ ယင်း၏ သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော ဦးရွှေလွှာနှင့် ဦးရွှေအိမ်တို့သည်၎င်း၊ မြေးများဖြစ်သူ ဦးရွှေလွှာ ၏သား ဆရာစိုးနှင့် ဦးရွှေအိမ်၏သား ဦးရေချမ်းတို့သည်၎င်း၊ မြစ်ဖြစ်သူ ဆရာစိုး၏သား မောင်ငယ်သည်၎င်း၊ ဦးရောင်နီ၏ အမွေအနှစ်ကို ဆက်ခံကာ ဆိုင်းဆရာများဖြစ်လာကြသည်။ ယခုအခါ ဆရာစိုးနှင့် သားမောင်ငယ်တို့သည် ရန်ကုန်မြို့ မင်းမနိုင်ကွက်သစ်၌ အတူနေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။ မောင်ငယ်သည် ယနေ့တိုင်အောင် ဆိုင်းပညာဖြင့် အသက်မွေးလျက်ရှိပေသည်။
အခြားဆိုင်းဆရာများ
ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးမိုးညှင်း ၏ တပည့်ကောင်းများအနက် ဗိလတ်ပြန် ဆရာညိုသင်ခေါ် ဆရာညိုသည် နာမည်အထူး ကျော်ကြားသည်။ ဆရာညိုသင်ခေါ် ဆရာညိုသည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝင်ဗလီပြပွဲသို့ မင်းသားဦးဘလတ်တို့၏ ဇာတ်အဖွဲ့နှင့်အတူ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဘိလတ်ပြန်ဆရာညိုဟု ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့ပေသည်။
စက္ကသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌-ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်ကံသည် ဤစက်များနှင့် ပြည့်စုံ အောင်ဆောင်ရွက်ပုံ ပုဗ္ဗေကတစက်သာပမာဏဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ငဟစ်ငှက်
ငဟစ်သည် ကျူတော၊ ကိုင်းတောများ ပေါက်ရောက်သည့် မြစ်၊ ချောင်း၊ အင်း၊ အိုင်၊ ကမ်းပါးများတွင် ကျက်စားလေ့ ရှိသည်။ ပျံကာစနှင့် ပျံသန်းနေစဉ်တွင် ကျယ်လောင်စူးရှစွာ အော်မြည်တတ်သည်။ ပျံမည်ပြုသောအခါ လည်တိုင်ကို ရှေ့သို့ ဆန့်၍ အတောင်ကို တစ်အားခတ်ကာ တွဲလွဲကျ နေသောကြောင့် ခြေတံရှည်တို့ဖြင့် ကိုယ်ကိုထိန်း၍ ပျံတက် သွားတတ်သည်။ ထိုကြောင့် ပျံကာစတွင် ငဟစ်ကို တွေ့ရသည်မှာ ပြေပြစ်ခြင်း မရှိလှပေ။ အရှိန်ရသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ခြေတံများကို အမြီးအောက်သို့ ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ ဦးခေါင်းကိုလည်း ပခုံးနှစ်ဘက်ကြားသို့ ရောက်အောင်လည်တိုင်ကို ကွေးထားတတ်သည်။ ငါးများ၊ ဖားများကို အများအားဖြင့် စားသောက်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ရေတွင်နေတတ်သော အင်းဆက်ပိုးကောင်များ၊ ခရုမျိုး၊ ဗုဇွန်ကနန်းမျိုးများကိုလည်း စားသောက်လေ့ရှိလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ဆလိုင်း တင်မောင်ဦး
နောက်ဆုံးနေ့များ
ကြိုးပေးသတ်ဖြတ်သော အချိန်အထိ ကြိုးပေးသတ်ရာတွင် ချက်ချင်းမသေလျှင် သူနိုင်သည်ဟု ပြောဆိုကာ နောက်ဆုံးအချိန်ထိ ရဲဝံ့စွာ ရပ်တည်သွားခဲ့သည်။
မိုးလေဝသဝေါဟာရများ
ဥပမာ။ မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်သည်။ (သေချာသည့် ရာခိုင်နှုန်းမှာ (၆၀))
7. ကျယ်ပြန့်ရေကြီးခြင်း
မြစ်ဖျားဒေသတွင် သုံးရက်နှင့်အထက် အဆက်မပြတ် မိုးကြီးမှုကြောင့် မြစ်ဖျားမှ မြစ် အောက်ပိုင်းအထိ ရေကြီးမှုဖြစ်ပေါ်သော မြစ်ရေကြီးမှုကို ကျယ်ပြန့်ရေကြီးခြင်း ဟုခေါ်ပါသည်။
ရင်းတောရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရင်းတောရွာ (Yintaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စကားပြောအတတ်
စကားပြောအတတ်
စကားပြောရာ၌ ပြောဆိုသောစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ပြောင်မြောက်ရမည်။ မိမိသုံးစွဲလိုက်သော စကားလုံးသည် မိမိအလိုရှိအပ်သော သရုပ်ကို ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိရမည်။ သို့မှသာ ကြားနာသူ၏ စိတ်နှလုံးတွင် ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်တို့သည် ပန်းချီကားချပ်ပမာ ထင်လင်းစွာ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်လိမ့်မည်။ ဤအာသီသ ပြည့်မြောက်စေရန်မှာ ဥပမာ ဥပမေယျများ၊ ဥပစာ စကားများ၊ ဥဒါဟရုဏ်များသည် အရေးကြီးလေသည်။ စကားပြောရာတွင် အသက်ဝင်လာအောင် ဟာသကိုလည်း သုံးရသည်။ အကြောင်းနှင့်အကျိုး ဆက်စပ်၍လည်း ပြောရ သည်။ နားထောင်သူတို့၏ အာရုံကို ဖမ်းယူနိုင်ရန် အလို့ငှာ၊ အသံဩဇာနှင့် ဟန်အမူအရာ ရှိရသည်။ စကားပြောရာတွင် ပီသပြတ်သားခြင်းသည်လည်း စကားပြောအတတ်၌ အရေးကြီး သောအင်္ဂါတရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ကားလ် မာ့ခ်
လန်ဒန်တွင် ရှိနေချိန်များတွင် အရေးပါသည့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အဆက်မပျက်လုပ်သည်။ ဝမ်းစာမရှာသဖြင့် မိသားစုကို အိန်ဂျယ်လ်က ရက်ရောစွာထောက်ပံ့ထားသည်။ အရေးပါအရာရောက်ဆုံးဖြစ်သည့် အရင်းကျမ်း ပထမတွဲကို ၁၈၆၇ တွင်ထုတ်ဝေသည်။ ကျန်ဒုတိယတွဲနှင့် တတိယတွဲများမပြီးမှီ ၁၈၈၃ တွင်ကွယ်လွန်သဖြင့် အိန်ဂျယ်လ်က ဆက်လက်ရေးသားပြီး တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေပေးသည်။
ကုန်းဘောင်ကြီးရွာ
ကုန်းဘောင်ကြီးရွာ
ရွာတန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီလ၊ ဦး ဆရာတော်
ဆရာတော် ဦးသီလ(မြန်မာ ၁၁၉၄-၁၂၆၉)
ကော့ပြင်ရွာဘုန်းတော်ကြီးဦးမှူးထံ၌ ရဟန်းနှစ်ဝါရသည့်တိုင်အောင် နေပြီးနောက်၊ ပဲခူးမြို့ထောင့်ကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ဦးဟစန္ဒာလင်္ကာရဘွဲ့တော်ရှိသော ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပုံထံ၌ ငါးဝါရသည့် တိုင်အောင်ပရိယတ္တိဓမ္မ အခြေခံစာပေတို့ကို နေ့ညဉ့်မပြတ်သင်ကြား အားထုတ်နေလေသည်။ ဦးသီလသည်ထိုစဉ်က ပြတ်ပြတ်သားသား မှတ်သားဖွယ် တရားများကို ဟောကြားနိုင်သဖြင့် အများကြည်ညိုကြသည်။ ၁၂၁၈ ခုနှစ်ရဟန်းဝါ ငါးဝါရပြီးသောအခါ ရန်ကုန်မြို့သို့ကြွလာ၍ ယခုပုဇွန်တောင် ကျိုက်ထီးရိုးကျောင်းတိုက်တည်ရာ၌ ရွှေကြက်ယက် ဘုန်းတော်ကြီးဦးမေဓာထံတွင် စာပေကျမ်းဂန်သင်ယူကာ တစ်ဝါနေလေသည်။
မြင့်အောင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
ဦးမြင့်အောင်သည် အသက် ၂ဝ အရွယ်ခန့်ကပင် အေဝမ်းဖလင်နှင့် ဆက်သွယ်မှုရရှိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင် ပညာများကို သင်ကြားဆည်းပူးခွင့်ကြုံခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဦးမြင့်အောင်သည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်၌ လေထဲကဖူးစာ ရုပ်ရှင်ကားတွင် ပထမဆုံး စတင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။ အဆိုပါဇာတ်ကားကို ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်ကရိုက် ကူးခဲ့ပြီး မြင့်အောင်နှင့်အတူ ရွှေညာမောင်၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ မေဆန်း၊ မေရီမြတို့ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ လေထဲကဖူးစာ ဇာတ်ကားကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့၌ ရွိုင်ရွယ်ရုံတွင် ပြသခဲ့ရာ ထိုခေတ်က ဝင်ငွေစံချိန် ၅၄၆၄၂ ကျပ်ရရှိသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ဦးမြင့်အောင်သည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရိုက်ကူးခဲ့ရပြီး ရုပ်ရှင်လောကတွင် မြင့်အောင်ခေတ်ကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဦးမြင့်အောင်သည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၆၂) ကားကျော်ခန့်ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့ရာ အချို့ကိုဖော်ပြရသော် လေထဲကဖူးစာ၊ မြဟေဝန်၊ နတ်ပန်းမဉ္ဇူ၊ ချစ်မမ၊ချစ်ညီမ၊ တွေးရခက်ကြီး၊ နှောင်းသစ္စာ၊ ချစ်စေတနာ၊ လောကဓံပန်းချီ၊ မိန်းမကျော့ကွင်း၊ နတ်ရေးတဲ့ဖူးစာ၊ မောင့်ရူပါ၊ မြတ်ပန်းဝတ်ရည် စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။