cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သန်လျင်မြို့
သမိုင်း
ပတ္တမြားကိုရသော် ငသန်လျင်သည် ထိုပတ္တမြားကိုငုံ၍ ရန်အောင်မြင်ကုန်း၊ ကျိုက်ဒေးပယင်းကုန်း၊ ကျိုက်ဒေးဝန်းကုန်းတို့သို့သွားကာ ရသေ့ညီနောင်သုံးဦးအား သိကြားမင်းလှူခဲ့သော ဓားမ၊ မြူတာအိုး နှင့်စည်ငယ်တို့ကို ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့်ယူပြီးလျှင် မိမိဖွားရာ ဘုရားကြီးရွာသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပါဒမြို့တော်၌စိုးစံသည့် အရိန္ဒရာဇာမင်းသည် မင်းကျင့်တရားဆယ်ပါးနှင့်လည်းမညီ၊ သာသနာတော်ကိုလည်း မချီးမြှောက်၊ ရှေးမင်းတို့ထုံးစံအရပူဇော်မြဲ ထီးဖြူစောင့်နတ်စသော သမ္မာဒေဝနတ်အပေါင်းတို့ကိုလည်း ပူဇော်ပသခြင်းမပြုသဖြင့် ထီးဖြူစောင့်နတ်သည် လူ၏အသွင်ကိုယူ၍ ငသန်လျင်ရှိရာသို့လာပြီးလျှင် ပါဒမြို့ကို အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ရန် တောင်းပန်လေသည်။ ငသန်လျင်သည် အမိအဘတို့အားလွှတ်၍ ပါဒမင်းထံ ထီးနန်းကိုတောင်းသော် မရသဖြင့် ကိုယ်တိုင်သွား၍ထီးနန်းကိုသော်လည်း ပေးအပ်မည်လော၊ စစ်သော်လည်းတိုက်မည်လောဟု ကြွေးကြော်လေ၏။ ပါဒမင်းလည်းအမတ်ကြီးတစ်ဦးအား စစ်သည်ဗိုလ်ပါ ၅ဝဝ နှင့်လွှတ်၍ ငသန်လျင်ကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်စေသည်။
ပညာရေး
သန်လျင်မြို့တွင် ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်း တက္ကသိုလ်အဖြစ် စစ်အစိုးရမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုတက္ကသိုလ်သည် ဆံတော်ရှင်ကျိုက်ခေါက်စေတီတော်နှင့် သုံးခွမြို့သို့သွားရာ လမ်းအနီးတွင်ရှိသည့် လယ်ကွင်းများတွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သန်လျင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် အခြားတက္ကသိုလ်များမှာ မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာတက္ကသိုလ်၊ နည်းပညာတက္ကသိုလ်(သန်လျင်)နှင့် သမဝါယမတက္ကသိုလ်(သန်လျင်) တို့ဖြစ်သည်။
ရုက္ခဓမ္မဇာတ်
ရေကိုကြောင်းပြု ခိုက်ရန်မှု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဆွေတော်မျိုးတော်တို့သည် လယ်ကိုသွင်းသော စပါးအောင် ရေကို အစွဲပြု၍ ကြီးစွာသော ခိုက်ရန်ဖြစ်ကြကုန်၏။
သီလဝနာဂရဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဆင်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
အုန်းကျောရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ဆန်းစုကြည်
အမည်
အောင်ဆန်းစုကြည်ဆိုသည့် အမည်သည် ဖခင်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အမည်မှ ဆင်းသက်လာသည့် "အောင်ဆန်း"၊ ဖခင်ဘက်မှ အဖွားဖြစ်သူ ဒေါ်စုအမည်မှ "စု" နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ကြည်အမည်မှ "ကြည်"တို့ဖြစ်သည်။ အမည်အား မြန်မာနိုင်ငံသားများမှ ဒေါ်ဟု တပ်ဆင်၍ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး၊ ဒေါ်စု၊ အမေစု ဟုလည်း အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။ အန်တီစု နှင့် ဒေါက်တာစုကြည်၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအဖြစ် "Ms. Suu Kyi" သို့ "Mrs. Suu Kyi"ဟုလည်း နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများတွင် သုံးနှုံးကြသူများရှိသည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ယေရှု နှင့် မေရီ ကွန်ဘင့်ကျောင်းတွင် ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့ပြီး ဂျပန်ပန်းအလှပြင်နည်း၊ အနုပညာ နှင့် မြင်းစီးသင်ခြင်းတို့ကိုလည်း တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းများ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတကာ သံအမတ်များ၏ သားသမီးများနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ပဏ္ဍစ်နေရူး၏ မြေး၊ အင်ဒီရာဂန္ဒီ၏ သားဖြစ်သူ ဆန်ဂျေးတို နှင့်လည်း ရင်းနှီးတွေ့ဆုံလေ့ရှိခဲ့သည်။ အဆင့်အမြင့်ဆုံး အိန္ဒိယအရာရှိကြီးများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အိမ်မျိုးဖြစ်သည့် နံပါတ် (၂၄) အက္ကဘာလမ်း ရှိ နေအိမ်တွင်လည်း စန္ဒရား ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ ထိုနေအိမ်ကို အိန္ဒိယအစိုးရမှ ဒေါ်ခင်ကြည်ကို အထူးလေးစားသောအားဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေး
မိခင်အား ဆေးရုံတွင် ၃ လခန့်ကုသပြီးနောက်၊ ကျန်းမာရေးပိုမိုကောင်းမွန်လာပုံမရှိသည့်နောက်ဆုံး နေအိမ်တွင် ဆက်လက်ပြုစုခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်မှ ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် ခင်ပွန်း နှင့် ကလေးနှစ်ယောက်သည်လည်း မိခင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့ရာမှ လူထုအုံကြွမှုကြီးဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်း အရေးယူခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်အသစ် တစ်ဖွဲ့တက်လာသည်။ များမကြာမီ စု၏ နေအိမ်သည်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများ ဝင်ထွက်သွားလာ စုဝေးရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၁၈၊ ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကြီးကို စစ်တပ်မှလက်နက်ဖြင့် အကြမ်းဖက် ဖြိုခွင်းပစ်လိုက်ပြီးနောက် စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ကာ နဝတခေါ် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  ၁၉၈၈ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် ဦးအောင်ကြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သူရဦးတင်ဦးတို့၏ ပြည်သူတရပ်လုံးသို့ ပန်ကြားချက်စာတစောင် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် စတင်
၁၉၈၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ကို ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်း၍ ဦးအောင်ကြီးနှင့်အတူ အခြားဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးနုတ်ထွက်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၂၀ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား န၀တ အစိုးရက နိုင်ငံတော်အား နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးလိုသူများ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀(ခ) အရ နေအိမ်တွင် တားဆီးမိန့်ထုတ်ပြန်၍ တားဆီးလိုက်သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၂၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခံနေစဉ် အတွင်း ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာသည်။ သို့သော် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီအား ကိုယ်စားပြု၍ ရန်ကုန်တိုင်း ဗဟန်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အဆိုပြုထားခြင်းခံရသူ ဦးလဘန်ဂရောင်မှ ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းခဲ့ရာ ရန်ကုန်တိုင်း ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲကျင်းပရေး ကော်မရှင်မှ လက်ခံစစ်ဆေး၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀ (င) ဖြင့် ငြိစွန်းသည်ဟုဆိုကာ အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာကို ပယ်ချခဲ့သဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရခဲ့ချေ။
သက်တမ်းတိုး ပထမအကြိမ်
၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ထားခြင်းကို တစ်နှစ်ထပ်မံ တိုးမြှင့်ကြောင်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်မှ အတည်ပြုခဲ့သည်။ အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ကုလသမဂ္ဂတို့မှ အဆိုပါ တိုးမြှင့်မှုကို သဘောမတူကြောင်းပြသခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလတွင် ကုလသမဂ္ဂ နိုင်ငံရေးရာဌာနမှ လက်ထောက်အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ အီဗရာဟင် ဂန်ဘာရီသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား တွေ့ဆုံခဲ့လေသည်။ ၎င်းတွေ့ဆုံမှုသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံခြားသား အရာရှိ တစ်ဦးနှင့် ပထမဆုံးသော တွေ့ဆုံမှုဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ နှင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခြင်း
ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေသစ်တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ချိတ်နွယ်ထားကာ ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရသူများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရှိဟု ဆိုခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား၂၀၀၀ ကျော်သည်လည်း ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရမည်မဟုတ်ပေ၊ ဒေါ်စုသည်လည်း အကျဉ်းသားအဖြစ် ပါဝင်နိုင်သည် (နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အား ထောင်ဒဏ်ကျခံသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း မသက်မှတ်ခြင်းအပေါ် မူတည်မည်)။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း
သို့သော် ရွေးကောက်ခံ အမတ် အသစ်များအတည်ပြမည့်နေ့ဖြစ်သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော် အာဏာကို မတရားသိမ်းယူခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် ရွေးကောက်ခံ အမတ်များ၊ ပါတီခေါင်းဆောင်များ ဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဆက်စပ်ပြီး စွဲဆိုခံထားရသည့် အဂတိမှုနှင့်ပတ်သတ်ပြီး တရားခွင်တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း၏ ပြောဆိုချက်များအပေါ် “အားလုံးက အဓိပ္ပါယ်မရှိဘူး” ဟုလည်း  မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
မုစ့်သမင်ကြီး
မု(စ်)ကောင်အထီးသည် ၆ ပေခန့်မြင့်၍ အလျား ၉ ပေခန့် ရှိသည်။ အလာစကာပြည်နယ်မှ မု(စ်)ကောင်များသည် ၇ ပေခန့် အထိ မြင့်ကြ၍ အလျား ၁ဝ ပေခန့်အထိ ရှိသည်။ အမကား အထီးလောက် မကြီးချေ။ ၄ ပုံ ၃ ပုံ ခန့်လောက်သာ ရှိသည်။ ကြီးသော ပါးစပ်၊ ကားနေသော နားရွက်များနှင့် လိုက်အာင် ဦးချိုများမရှိသဖြင့် အကြည့်ရ အလွန်အရုပ်ဆိုး၏။ တစ်ခါတစ်ရံခလောက်သဏ္ဌာန် အိတ်ရှိတတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် မရှိချေ။
အောင်ဆန်းစုကြည်
ဆွစ်ဇာလန် ခရီးစဉ်
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျနီဗာမြို့သို့ ဥရောပ၏ ပထမဦးဆုံးခရီးစဉ် နိုင်ငံအဖြစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညနက်ပိုင်းတွင်စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နောက်တနေ့၌ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ် ညီလာခံတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆွဇ်ဇာလန် နိုင်ငံမြို့တော် ဘာ့န်၌ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Didier Burkhalter နှင့်တွေဆုံခဲ့သည်။ အချိန်ကွာခြားမှုများနှင့် ခရီးဝေးပျံသန်းမှုများကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည့် ဒေါ်စုသည် ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အတူ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်နေစဉ် အော့အံခဲ့ပြီး၊ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ အစီအစဉ်အား ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ ဆွစ်သမ္မတ၏ ဖိတ်ကြားချက် တက်ရောက်သူများ ၈၀ နှင့်အတူ ဧည့်ကြိုပွဲသို့ ခဏတာ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ သူမအတွက် အထူးစီစဉ်ထားသည့် ညစာစားပွဲအား ခရီးပန်းမှုများကြောင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ သောကြာနေ့တွင် ပါလီမန်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် နော်ဝေးသို့ ခရီးဆက်တင်ခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးများ
သဲဖြူ (အနောက်)ရွာ၊ သဖန်းချောင်း
သဲဖြူ (အနောက်)ရွာ၊ သဖန်းချောင်း
ကျောက်တော်ကြီးဘုရား(မန္တလေး)
တည်နေရာ
မန္တလေးမြို့ နန်းမြို့ရိုးကြီး၊ မြနန်းစံကျော်ရွှေနန်းတော်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်၊ ဥပုတ်တော်ရက်ကွက်၊ မန္တလေးတောင်ခြေရင်း သုဓမ္မာဇရပ်များအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ဉာဏ်တော်အမြင့် ၂၆ ပေ၊ ၆ လက်မ ဖြစ်သည်။
မောင်ဒီ (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာမောင်ဒီကို ၁၉၃၂-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁၁)ရက်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ဘုတ်တောကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ဦးပုံနှင့် မိခင်ဒေါ်ကြိုင်တို့ ဖြစ်သည်။
ခမောက်ခူးဂါးရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံယုတ္တနိကာယ် သုတ္တန်များစာရင်း
၁. ဒေဝတာသံယုတ်
• #ဇာဂရသုတ်
• #နတ္ထိပုတ္တသမသုတ်
• #ခတ္တိယသုတ်
• #နိဒ္ဒါတန္ဒီသုတ်
• #သဗ္ဘိသုတ်
• #ပဌမပဇ္ဇုန္နဓီတုသုတ်
• #ဝနရောပသုတ်
• #စိတ္တသုတ်
၂. ဒေဝပုတ္တသံယုတ်
• #စန္ဒိမသုတ်
• #နန္ဒနသုတ်
၃. ကောသလသံယုတ်
• #သတ္တဇဋိလသုတ်
• #ပဌမအပုတ္တကသုတ်
• #ပုဂ္ဂလသုတ်
• #လောကသုတ်
၄. မာရသံယုတ်
• #ဒုတိယမာရပါသသုတ်
• #သုပတိသုတ်
• #ပဌမအာယုသုတ်
• #ပိဏ္ဍသုတ်
• #ရဇ္ဇသုတ်
၅. ဘိက္ခုနီသံယုတ်
• #ကိသာဂေါတမီသုတ်
၆. ဗြဟ္မသံယုတ်
• #ဗကဗြဟ္မသုတ်
နှုတ်ပါရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံယုတ္တနိကာယ် သုတ္တန်များစာရင်း
၆. ဗြဟ္မသံယုတ်
• #အန္ဓကဝိန္ဒသုတ်
၈. ဝင်္ဂီသသံယုတ်
• #ဝင်္ဂီသသုတ်
၁၀. ယက္ခသံယုတ်
• #ဒုတိယသုက္ကာသုတ်
၁၁. သက္ကသံယုတ်
• #သုဝီရသုတ်
• #ယဇမာနသုတ်
၁. နိဒါနသံယုတ်
• #ဂေါတမသုတ် • #အာဟာရသုတ်
• #ပစ္စယသုတ်
• #ကဠာရသုတ်
• #ပရိဝီမံသနသုတ်
၄. အနမတကဂ္ဂသံယုတ်
• #သာသပသုတ်
• #ပုဂ္ဂလသုတ်
• #တိံသမတ္တသုတ်
• #ဓီတုသုတ်
၅. ကဿပသံယုတ်
• #အနောတ္တပ္ပီသုတ်
• #ဒုတိယဩဝါဒသုတ်
• #စီဝရသုတ်
၆. လာဘသက္ကာရသံယုတ်
• #ကုမ္မသုတ်
• #သိင်္ဂါလသုတ်
• #ကလျာဏီသုတ်
၇. ရာဟုလသံယုတ်
• #ဝေဒနာသုတ်
• #တဏှာသုတ်
၈. လက္ခဏသံယုတ်
• #နိစ္ဆဝိတ္ထိသုတ်
• #အသီသကသုတ်
• #ပါပသာမဏေရီသုတ်
၁၀. ဘိက္ခုသံယုတ်
• #ဥပတိဿသုတ်
• #ထေရနာမကသုတ်
• #သဟာယကသုတ်
၆. ကိလေသသံယုတ်
• #စက္ခုသုတ်
• #ရူပသုတ်
၇. သာရိပုတ္တသံယုတ်
• #ဝိဝေကဇသုတ်
၈. နာဂသံယုတ်
• #သုဒ္ဓိကသုတ်
၉. သုပဏ္ဏသံယုတ်
• #ဇလာဗုဇဒါနူပကာရသုတ် သုံးဆယ်
၁၂. ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ်
• #ရူပအသလ္လက္ခဏစသော ငါးသုတ်
၁၃. ဈာနသံယုတ်
• #ဌိတိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ်စသော ရှစ်သုတ်
၃. မာတုဂါမသံယုတ်
• #အတိစာရီသုတ်
• #ပဉ္စဝေရသုတ် • #အက္ကောဓနသုတ်
• #အနတိစာရီသုတ်
• #အဘိဘုယျသုတ်
• #ပဉ္စသီလဝိသာရဒသုတ်
၄. ဇမ္ဗုခါဒကသံယုတ်
• #ဝေဒနာပဉှာသုတ်
၆.မောဂ္ဂလာနသံယုတ်
• #အာကာသာနဉ္စာယတနပဉှာသုတ်
၇. စိတ္တသံယုတ်
• #ပဌမဣသိဒတ္တသုတ်
• #အစေလကဿပသုတ်
• #ဂိလာနဒဿနသုတ်
၈. ဂါမနိသံယုတ်
• #တာလပုဋသုတ်
• #အဿာရောဟသုတ်
၉. အသင်္ခတသံယုတ်
• #သုညတသမာဓိသုတ်
• #သတိပဋ္ဌာနသုတ်
၁၀. အဗျာကတသံယုတ်
• #စတုတ္ထသာရိပုတ္တကောဋ္ဌိကသုတ်
အဝိဇ္ဇာဝဂ်
• #ဇာဏုဿောဏိဗြာဟ္မဏသုတ်
• #သူကသုတ်
• #နန္ဒိယသုတ်
ပဋိပတ္တိဝဂ်
• #ဒုတိယဗြဟ္မညသုတ်
ဒုတိယဂင်္ဂါပေယျာလဝဂ်
• #ဒုတိယာဒိပါစီနနိန္နသုတ်
ဗလကရဏီယဝဂ်
• #ဗလသုတ်
• #နာဂသုတ်
ပဗ္ဗတဝဂ်
• #ကူဋာဂါရသုတ်
စက္ကဝတ္တိဝဂ်
• #ဒလိဒ္ဒသုတ်
• #အဒလိဒ္ဒသုတ်
သာကစ္ဆဝဂ်
• #အာဟာရသုတ်
• #အဘယသုတ်
အာနာပါနဝဂ်
• #မဟတ္ထသုတ်
နိရောဓဝဂ်
• #မရဏသုတ်
• #အာဟာရေပဋိကူလသုတ်
• #အနိစ္စသုတ်
နာလန္ဒဝဂ်
• #မဟာပုရိသသုတ်
အနနုဿုတဝဂ်
• #သတိသုတ်
သုဒ္ဓိကဝဂ်
• #သုဒ္ဓိကသုတ်
• #ဒဋ္ဌဗ္ဗသုတ်
မုဒုတရဝဂ်
• #ပဌမသံခိတ္တသုတ်
• #ပဌမဝိတ္ထာရသုတ်
• #ပဋိပန္နသုတ်
ဆဠိန္ဒြိယဝဂ်
• #သောတာပန္နသုတ်
ဗောဓိပက္ခိယဝဂ်
• #ပဌမရုက္ခသုတ်
ပါသာဒကမ္ပနဝဂ်
• #မောဂ္ဂလ္လာနသုတ်
အယောဂုဠဝဂ်
• #ဘိက္ခုသုတ်
• #သုဒ္ဓိကသုတ်
ဒုတိယဝဂ်
• #ကပ္ပသဟဿသုတ်
• #ကမ္မသမာဒါနသုတ်
ဧကဓမ္မဝဂ်
• #မဟာကပ္ပိနသုတ်
သရဏာနိဝဂ်
• #ပဌမမဟာနာမသုတ်
• #ဂေါဓသက္ကသုတ်
သဂါထကပုညာဘိသန္ဒဝဂ်
• #ဒုတိယအဘိသန္ဒသုတ်
• #သုဒ္ဓကသုတ်
သပ္ပညဝဂ်
• #သောတာပတ္တိဖလသုတ်
မဟာပညဝဂ်
• #မဟာပညာသုတ်
• #ဘူရိပညာသုတ်
သမာဓိဝဂ်
• #ဝိတက္ကသုတ်
• #ဝိဂ္ဂါဟိကကထာသုတ်
ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနဝဂ်
• #ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ်
• #ပဌမဓာရဏသုတ်
ကောဋိဂါမဝဂ်
• #ဒုတိယကောဋိဂါမသုတ်
• #အရဟန္တသုတ်
ပပါတဝဂ်
• #မဟာပရိဠာဟသုတ်
• #အန္ဓကာရသုတ်
အဘိသမယဝဂ်
• #ပဌမပဗ္ဗတူပမသုတ်
ပဌမအာမကဓညပေယျာလဝဂ်
• #အညတြသုတ်
• #သုရာမေရယသုတ်
• #ဗြဟ္မညသုတ်
ဒုတိယအာမကဓညပေယျာလဝဂ်
• #ကာမေသုမိစ္ဆာစာရသုတ်
တတိယအာမကဓညပေယျာလဝဂ်
• #အာမကမံသသုတ်
• #ကုက္ကုဋသူကရသုတ်
ပဉ္စဂတိပေယျာလဝဂ်
• #ဒေဝစုတိနိရယာဒိသုတ်
• #ဒေဝမနုဿနိရယာဒိသုတ်
• #ပေတ္တိဒေဝပေတ္တိဝိသယသုတ် ကဏ္ဍ:သံယုတ္တနိကာယ်
စပါယ်ကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
စပါယ်ကုန်းရွာ (Sabaikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကွမ်းမိုးဒိန်း
ကွမ်းမိုးဒိန်း
အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်
ပထမဆုံး ဒီဂျစ်တယ်မူ (အီလက်ထရောနစ်) ကို ၁၉၈၈ တွင် ဖြစ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြ၍ အွန်လိုင်းမူကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက အသုံးပြုနိုင်ခဲ့လေရာ ၂၀၁၄ ဧပြီ၌ တစ်လလျှင် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာသူ နှစ်သန်းကျော်ရှိခဲ့၏ ။ တတိယမူကို ဒီဂျစ်တယ်မူ (အီလက်ထရောနစ်) ပုံစံဖြင့်သာ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်က ပုံနှိပ်ရန် အလားအလာမရှိဟု ဆိုသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဟဲရဝဒ်၊ သ ဝိတ်
ဟဲရဝဒ်, သ ဝိတ်
၁ဝ၆၉ခုနှစ် တွင်ဒိန်းလူမျိုးတို့သည် ကနွတ်ဘုရင်၏တူတော်ကို အင်္ဂလိပ်ထီးနန်း၌ တင်ရန်ရည်ရွယ်၍ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့နောက်ဆုံး အကြိမ်ချီတက်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ဟဲရဝဒ်နှင့် တကွ အင်္ဂလိပ်မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကလည်း နော်မန်တို့ကို မောင်းထုတ်နိုင်ရန် ဒိန်းတို့နှင့်ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ကြသည်။ ထိုသို့တိုက် ခိုက်ကြရာမှ ဟီတာဗာရိုမြို့ကို ဖျက်ဆီး၍ ဘုန်းကြီးကျောင်းကိုလုယူကြသည်။ ထိုနောက်ဒိန်းတို့ သည်လုယူရရှိသော ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ယူဆောင်၍ မိမိတို့နိုင်ငံသို့ပြန်ကြလေသည်။ထိုကြောင့် ဟဲရဝဒ်နှင့် နောက်ပါလူစုတို့သည် အီလီကျွန်းသို့ပြေး၍ အခိုင်အမာ တပ်စွဲနေရလေသည်။ ၁ဝရ၁ ခုနှစ်တွင် နော်မန်ဘုရင်ပထမ ဝီလျံသည်အီလီရှိခံတပ်ကို ချီတက်တိုက်ခိုက်ရာ ဟဲရဝဒ်တို့မခံနိုင်၍ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ ထိုနောက်တွင်ဟဲရဝဒ်၏အကြောင်းသည် တိမ်မြုပ်ပျောက် ကွယ်သွားခဲ့လေသည်။
တောင်ကိုရီးယား စံဘာသာစကား
တောင်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား သို့မဟုတ် ဖျိုဂျွန်အော (ကိုရီးယား- 표준어၊ ဟန်ဂျာ- 標準語) သည် ကိုရီးယားဘာသာစကား၏ တောင်ကိုရီးယားစံပုံစံဖြစ်သည်။ အခြားဒေသိယစကားများမှ စကားလုံးအမျိုးမျိုးကို ချေးယူထားသော်လည်း ဆိုးလ်ဒေသိယစကားကို အခြေခံထားသည်။ ၎င်းသည် စီအီး ၁၄၄၃ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျိုဆွန်းခေတ်ဘုရင် ဆယ်ဂျုံးမှ ဖန်တီးခဲ့သောဟန်ဂုလ် အက္ခရာကို အသုံးပြုထားသည်။ မြောက်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား (မွန်ဟွာအော) နှင့် မတူဘဲ၊ တောင်ကိုးရီးယားစံဘာသာစကားတွင် တရုတ်မှ အငှားစကားလုံးများစွာအပြင် အင်္ဂလိပ်နှင့် အခြားဥရောပဘာသာစကားများမှ အချို့သော စကားများလည်း ပါဝင်သည်။
သမိုင်း
ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ဂျပန်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိစဉ် ကိုရီးယားဘာသာစကားအသုံးပြုမှုကို ဂျပန်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်အာဏာပိုင်များ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်ရန်အတွက် ကိုရီးယားဘာသာစကားအသင်းသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံတစ်ဝန်းမှ ဒေသိယစကားဒေတာများကို စတင်စုဆောင်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်စံဗားရှင်းဖြစ်သော ဖျိုဂျွန်အော၏ ကိုရီးယားစာလုံးပေါင်းများပေါင်းစည်းခြင်းကို ဖန်တီးခဲ့သည်။
မောင်ဖေခင် (ညောင်ရမ်းမင်းသား)
စကြာမင်း (ညောင်ရမ်းမင်းသား) သည် ဘကြီးတော် မင်းတရား နှင့် ဆင်ဖြူရှင်မယ်တို့၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ၂၇ အောက်တိုဘာ ၁၈၁၂ ခုနှစ်တွင် ညောင်ရမ်းမင်းသား မောင်ဖေခင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းမင်းသားမှာ စကြာမင်းဟုလည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား (ဘိုးတော်ဦးဝိုင်း)၏ မြစ်တော် စကြာမင်းလေးသည် ဘိုးမင်းခေါင်၏ ဘဝဟောင်းပုံရိပ် ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
ရှူးပျံ
ရှူးပျံ၏ ကိုယ်နံဘေး တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရှေ့ခြေနှင့် နောက်ခြေတို့ဖြင့် ဆက်တွဲနေသော အရေပြားသည် ခေါက်လိပ် ၍ နေသည်။ ရှူးပျံသည် သစ်ပင်တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ ကူးရန် ခြေထောက်များကို ဘေးသို့ ကားထုတ်လိုက်သောအခါ ခေါက် လိပ်နေသော အရေပြားသည် လေထီးကဲ့သို့ ဖြန့်ကားထွက်လာ သဖြင့် ရှူးပျံသည် ပျံဝဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အမြင့်မှ အနိမ့်သို့ ပျံဝဲဆင်းလာ၍ တစ်ဖန် တည့်တည့်သွားရာမှ အထက်သို့ ခပ်စောင်းစောင်း တက်သွားပြန်ပြီးနောက်တွင် ဝိုက်ချ ပျံဝဲဆင်းနိုင်သည်။ သာမန်အားဖြင့် ပေ ၅ဝ-၆ဝ အထိ ပျံဝဲနိုင်၍ ရံဖန်ရံခါ ပေ ၂ဝဝ ကျော်မျှ ပျံဝဲသွားနိုင်လေသည်။ ရှူးပျံနှစ်မျိုးရှိသည်။ တစ်မျိုးသည် ဥရောပ၊ အာရှနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့၌ တွေ့ရသော ဆီယူရော့ ပတာရီနီး မျိုးရင်းဝင် ရှူးပျံတို့ ဖြစ်သည်။ စကင်ဒီနေးဗီးယားမှ ဂျပန် ကျွန်းများအထိ၊ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်၊ မြောက်အမေရိကတိုက် ကနေဒါမှ ဂွာတီမားလနိုင်ငံအထိ ဒေသများ၌ ထိုမျိုးရင်းမှ မျိုးခွဲဖြစ်သော ရှူးပျံအမျိုးမျိုးကို တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယနှင့် မလေးရှားဒေသများ၌မူ မျိုးစိတ်အများအပြားကို တွေ့ရလေသည်။ ဆီယူရော့ပတာရီနီး မျိုးရင်းဝင် ရှူးပျံတို့သည် ရှဉ့်အစစ် နှင့် နီးစပ်သည်။ အချို့ ရှူးပျံမျိုးတို့သည် အရွယ်ကြီး၍ အမြီး ဖျားမှာ နှာဖျားအထိ အလျားတစ်ပေခန့် ရှိသည်။ အမွှေးရောင် မှ အချို့သည် နီကြန်ကြန်၊ အချို့သည် အနီပေါ် အဖြူကွက်၊ အချို့သည် အနက်ရောင် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အတွေ့ရ များသော ရှူးပျံတို့သည် အလျားဆယ်လက်မခန့်ရှိ၍ မျက်လုံးတို့သည် ပြူးကျယ်နက်မှောင်သည်။အမွေးသည် ပြောင် ချောနူးညံ့သည်။ သစ်ပင်အိုများ၏ ပင်စည်အရောင်နှင့်တူသော အမွေးရောင် ရှိသဖြင့် ယင်းတို့ကို တောထဲတွင် ရုတ်တရက် ရှာမတွေ့နိုင်ချေ။
သခွားသီးသနပ်
အဆင့်ဆင့် ပြလုပ်ပုံ
သခွားသီးကို ရေစင်အောင်ဆေး ထက်ခြမ်းခွဲပြီး ကန့်လန့်ဖြတ် ခပ်ပါးပါးလေးတွေဖြစ်အောင် လှီးပေးပါ။ သခွားသီးတွေ အားလုံး လှီးပြီးပြီဆိုရင် ဇလုံတစ်လုံးထဲထည့်ပြီး သခွားသီးတွေကို ရှာလကာရည်နဲ့ ဆားနဲ့ အတူရောနယ်ပေးပါ။ ပြီးရင် သခွားသီးတွေကို ပိတ်ပါးစနဲ့ ထုပ်ပြီး လုံအောင်ပိတ်လိုက်ပါ။
နှမ်းအနက်ကို ဒယ်အိုးထဲထည့်ပြီး မီးဖိုပေါ်မှာ မီးအေးအေးနဲ့ လှော်ပေးပါ။ နှမ်းလှော်နံ့လေး သင်းလာရင်တော့ အကျက်ညီအောင် သေချာမွှေပေးပြီးတော့ မီးဖိုပေါ်က နှမ်းလှော်အိုးကို ချပြီး ပန်းကန်လုံးထဲ ပြောင်းထည့်ပေးပါ။ နောက်ပြီး ဒယ်အိုးထဲ ဆီထည့်၊ ဆီပူလာပြီဆိုရင် ငရုတ်သီးအခြောက်တောင့်ထည့်ပြီး မီးနွေးနွေးနဲ့ကြော်ပေးပါ။ ငရုတ်သီးကြော်ရပြီဆိုရင်လည်း ပန်းကန်ထဲပြောင်းထည့်ပေးထားပါနော်။
​ပေပင်တောင်ရွာမရွာ၊ ပေပင်တောင်
ပေပင်တောင်ရွာမရွာ၊ ပေပင်တောင်
ကိုမိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်
ကိုမိုးအမျိုးသားဥယျာဉ် သည် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ဇမ်ဇမ်ပြည်နယ် နှင့် ဆာဗားနိ ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိသော ဇီဝရပ်ဝန်းထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ နှင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံးသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး နယ်မြေ ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ၁၁,၅၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာမျှ ရှိကာ စိုစွတ်သော ဂီနီဆာဗားနား ရာသီဥတုမှ ခြောက်သွေ့သော ဆူဒန်နီယန်ဇုန် အထိ တည်ရှိသည်။ ထို့သို့ မြောက်ဘက်မှတောင်ဘက် နိမ့်ဆင်းလာသော ကွဲပြားသော ရာသီဥတု အခြေအနေကြောင့် ဥယျာဉ်အတွင်း မြောက်မြားလှစွာသော နေထိုင်သူ သတ္တဝါများရှိပြီး ထင်ရှားစွာ ကွဲပြားသော သတ္တဝါများ ရှိကြသည်။ အချို့သော အပင်နှင့် သတ္တဝါမျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံး ခိုလှုံရာအဖြစ် ကွဲပြားခြားနားသော ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင် အမျိုးအစားများ၊ စင်္ကြံတောများ၊ ကိုင်းမြေမြက်တောများ၊ ထိုးထွက်နေသော ကျောက်ဆောင်များ နှင့် သစ်တောအစိတ်အပိုင်းများတွင် ရှာဖွေကျက်စားလျက်ရှိကြသည်။
ငှက်နှုတ်သီးထူရင်မွဲ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ရဲနွဲ့
ရဲနွဲ့
ဟဲရိုးဘုရင်
ဒုတိယဟဲရိုးဘုရင် (ခရစ် ၁ဝ၂ဝခန့် ၁ဝ၆၆)
ဒုတိယ ဟဲရိုးဘုရင်သည် အင်္ဂလိုဆက္ကဆန်မင်းဆက်တွင် နောက်ဆုံးဘုရင်ဖြစ်၍၊ နန်းသက်ကိုးလနီးပါးမျှသာကြာသည်။ ဟဲရိုးသည်အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင်တန်ခိုးအာဏာကြီးမားသောအားဘွဲ့ရ ဝက်ဆက်နယ်စားဂေါ်ဒွင်၏ သားဖြစ် သည်။ ၁ဝ၅၃ ခုနှစ်တွင် ဂေါ်ဒွင်ကွယ်လွန်သောအခါဟဲရိုးသည်ဝက်ဆက်နယ်စားဘွဲ့ကို ဆက်ခံရရှိလေသည်။ထိုအချိန်မှစ၍ဟဲရိုးသည်အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပစ္စည်းဥစ္စာချမ်းသာကြွယ်ဝဆုံးနှင့်အ ထင်ရှားဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။ အက်ဒွပ်•သ•ကွန်ဖက်ဆားသည် ၁ဝ၆၆ခုနှစ်တွင် သာထောက်သမီးခံ မကျန်ရစ်ဘဲ ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ မှူးမတ်မျိုးနွယ်အပေါင်းတို့က ဟဲရိုးကိုဘုရင်အဖြစ် တင်မြှောက် ကြသည်။ သို့ရာတွင်နော်မန်ဒီ နယ်စားဝီလျံက ဦးရီးတော်အက်ဒွပ်ဘုရင်သည်မိမိအားထီးနန်းကိုဆက်ခံစေမည် ဟုကတိပေးခဲ့ဖူးသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ဟဲရိုးကိုယ်တိုင်ကလည်း အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းရရှိရေး၌မိမိအားကူညီပါမည်ဟု သစ္စာဆိုခဲ့ ဘူးသည်ဟူ၍လည်းကောင်း အကြောင်းပြ၍ မိမိသာလျှင်ထီးနန်းကိုဆက်ခံထိုက်သည်ဟု တောင်းဆိုလာလေ သည်။ ဟဲရိုးဘုရင်ကလည်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် နော်မန်တို့လာရောက်ကြီးစိုးမှုကို ခုခံတွန်းလှန်ရန် အသင့်ပြင်ထားလေသည်။ ( ဝီလျံ၊အင်္ဂလိပ်ဘုရင်များ။)
မုယော
မုယောပင် မူလပေါက်ရောက်ရာ အရပ်မှာ အာရှတိုက်အနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်ရသည်။ အကြောင်းဆိုသော် ထိုဒေသများတွင် မုယောပင်အရိုင်းများ ပေါက်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ အလွန်အေးသော ရာသီရှိသည့်မြောက်ဘက် အလာစကာပြည်နယ်မှ တောင်ဘက် အိန္ဒိယနိုင်ငံကဲ့သို့ ပူအိုက်သော တိုင်းပြည်များအထိ မုယောပင်ကို စိုက်ပျိုးလျက် ရှိကြသည်။ ရှေးအခါက မုယောကို လူတို့ စားသုံးရန် အတွက် အသုံးချခဲ့ကြ၏။ သို့သော် မုယောထက် အာဟာရဓာတ် ပြည့်စုံသည့်အခြားကောက်ပင်များကို ယခုစိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြရာ မုယောမှုန့်နှင့် လုပ်သော ပေါင်မုန့်အမည်းများကို ဥရောပတိုက်တောလက်ကျေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသော တောင်သူလယ်သမားတို့လောက်သာ စားသုံးလျက်ရှိကြသည်။ ယခုခေတ်တွင် ဘီယာခေါ် ဗျစ်ရည်ချက်လုပ် ရန်နှင့် နို့မှုန့်စသော အစားအသောက်များ၌ ရောစပ်ရန်အတွက် မုယောကို အမြောက်အမြား အသုံးပြုကြသည်။ တိရစ္ဆာန်အစာအတွက်လည်း မုယောမှုန့်ကို အသုံးချနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ဝက်များကို မုယောမှုန့်ကျွေးလျှင် ပို၍ဆူဖြိုးလာမည်ဖြစ်သည်။ မုယောပင်၏ ရိုးတံများတွင် ထက်မြက်စုးရှသော အမွေးအမှင်ကလေးများပေါသဖြင့် တိရစ္ဆာန်များကို ကျွေးရန်အစာအဖြစ် ထိုကောက်ရိုးများကို အသုံး မချနိုင်ချေ။ မုယောပင်များမှာ ကောက်လျင်ပင်မျိုးဖြစ်ရာ အများအားဖြင့် ဂျုံပင်များ စိုက်ပျိုးပြီးမှ မုယောကို စိုက်လေ့ရှိ ကြသည်။ ဂျုံ ထက်ဦးစွာ မုယောကို ရိတ်သိမ်းကြရသည်။ စိမ့်မစွဲ၊ ရေမဝပ်သည့် သဲမြေမျိုးတွင် မုယောပင်များ ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်း၍ အမြစ်တိုသည့် ကောက်ပင်မျိုးဖြစ်သောကြောင့် မြေယာကို နက်စွာ ထွန်ယက်ပြုပြင်ရန် မလိုချေ။
မုယောပင်ပေါက်
ထိုနောက် မုယောစပါးများကို ဆယ်ယူပြီးသော် ကြမ်းပြင် ပေါ်တွင်ဖြန့်ကြဲကာ ၁၂ ရက်ကြာမျှ လှန်းထားရပြန်သည်။ ထိုအချိန်အတွင်းကဇော်ပေါက်လာ၍ အညှောက်လည်း စတင်ထိုးထွက်လာသည်။ ကဇော်ပေါက်သည်ဟုဆိုရာ၌ ဖာမင်တေးယှင်းဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ကဇော်ပေါက်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော အင်ဗိုင်းသည် ကစိဓာတ်ကို သကြားဓာတ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည့်ပြင် ပို၍ အစာကိုလည်း ကြေလွယ်စေနိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မီးဖိုထဲ၌ အပူဓာတ်ပေးခြင်းဖြင့် အညှောက်ကြီးပွားလာခြင်းကို ရပ်စဲစေ၍ အညှောက်များကို ဖယ်ပစ်ရသည်။ ထိုအခါတွင် မုယောပင်ပေါက် (ဝါ) မော့ကိုရရှိလေသည်။
ဆိုင်နပ် (ကြယ်စုတန်း)
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀
နိုင်ငံရေးပါတီများ
အစိုးရက အဖွဲ့ဝင်ဦးရေမှာ လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ခန့်ရှိသည်ဟု ဆိုသည့် နိုင်တဝန်းရှိ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်းအား ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ဟု နိုင်ငံရေး ပါတီအဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
သစ္စံကိရဇာတ်
ကျေးဇူးတင်လှ ပင့်ဖိတ်ကြ
ထိုအခါ မင်းသားယုတ်သည် ငါ မင်းသားဖြစ်လျက် ဂရုမစိုက်၊ တိရစ္ဆာန်တို့ကို သာ ဂရုစိုက်သည်ဟု ရသေ့၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့လေ၏။ နှစ်ရက်၊ သုံးရက် လွန်သဖြင့် အားရှိလာကြသောအခါ မြစ်ရေလည်း ပြတ်သဖြင့် မြွေသည် ရသေ့ကို ရှိခိုး၍ “အရှင်ဘုရား … အရှင်ဘုရားသည် အကျွန်ုပ်အား ကျေးဇူးပြုပေသည်၊ အကျွန်ုပ်မှာ ဥစ္စာကုဋေလေးဆယ် ရှိပါသည်၊ အလိုရှိက လှူပါမည်၊ မည်သည့်အရပ်သို့ ကြွကာ မြွေ - ဟု ခေါ်ပါ” ဟု မှာထား၍ ပြန်လေ၏။ ကြွက်လည်း “မိမိမှာ ဥစ္စာကုဋေသုံးဆယ်ရှိကြောင်း၊ အလိုရှိက လှူမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မည်သည့်အရပ်သို့ ကြွကာ ကြွက် - ဟု ခေါ်ပါ” ဟု မှာထား၍ ပြန်လေ၏။ ကျေးသားလည်း “မည်သည့်ကြွပါ သလေးနီဖြင့် အလိုရှိလျှင် လှူပါမည်၊ ကျေးသား - ဟု ခေါ်ပါ” ဟု မှာထား၍ ပြန်လေ၏။
အဆွေခင်ပွန်းကို ပြစ်မှားတတ်သော မင်းသားယုတ်သည် မပင့်ဖိတ်ဘဲ သွားလျှင် မလျော်သဖြင့် ပင့်ဖိတ်မည် လာသောအခါ သတ်မည်ဟု အကောက်ကြံ၍ “အရှင်ဘုရား … အကျွန်ုပ် မင်းဖြစ်သောအခါ ကြွလာပါ၊ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် လုပ်ကျွေးပါမည်” ဟု ပင့်ဖိတ်၍ ပြန်လေ၏။ မင်းသားလည်း မကြာမီ မင်းဖြစ်လေ၏။
မီးဒိုးစီးဒေးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
မီးဒိုး(စီးဒေး)ရွာ(Meedoe(Seeday))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဘဲစောလော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၂၉ ဖြစ်သည်။
သစ္စံကိရဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကျေးဇူးရှိသူ၊ ပြစ်မှားမူ၊ လူတွင်ပျက်စီးရာ။
ကျားဝင်း
ကိုးကား
ကျားဝင်း
ကျောက်သလင်း
Pure Silica
နောင်ဘိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကုန်းရွာ၊ တာဂွတဲကြီးကုန်း
ဘုရားကုန်းရွာ၊ တာဂွတဲကြီးကုန်း
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေ
(နိုင်ငံ‌တော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်‌ဆောက်‌ရေးအဖွဲ့ ဥပ‌ဒေအမှတ် ၁ဝ/၉၆)
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
ဘုရားသမိုင်း
ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ပွဲ အပြီး ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ မော်လမြိုင်မြို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၉ (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၈)ခုနှစ်တွင် မွန်လူမျိုးစစ်ကဲကြီး မောင်ထော်လေး နှင့် ဦးသီလဗုဒ္ဓိ ဆရာတော်တို့ ကြီးမှူးရှေ့ဆောင်၍ ကျိုက်သလ္လံစေတီတော်ကို ပြုပြင်တည်ဆောက်ပြန်ရာ ၁၁၉၃ ခုနှစ် ပြာသိုလတွင် ထီးတော်တင်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ပြုပြင်ခဲ့ကြောင်းများကို ကျောက်စာ ရေးထိုးထားခဲ့သည်။ ထိုကျောက်စာမှာ 'ကျိုက်သန်လန်ကျောက်စာ'လည်း ခေါ် 'စစ်ကဲဦးထော်လေး ကျောက်စာ'ဟု ထင်ရှားသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄ဝ (ခရစ်နှစ် ၁၈၇၈) ပြည့်နှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်း နတ်ရွာစံပြီးနောက် သင်္ဂဇာဆရာတော် သည် ဗြိတိသျှပိုင်မော်လမြိုင်မြို့သို့ စုန်ဆင်းကြွလာတော်မူ၍ ကျိုက်သံလန်စေတီတော် တောင်ဘက် မန်ကျည်းတောကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံး ခဲ့ပြီး မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၈ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၈၇) တွင် သင်္ဂဇာဆရာတော်ဘုရားသည်ဝါတော် ၅၂ သက်တော် ၇၂တွင် မန်ကျည်းတော ကျောင်းတိုက်၌ပင်ပျံလွန်တော်မူသည်။ ဆရာတော်ကြီး၏ ထေရုပ္ပတ္တိအကြောင်းအရာ ကျောက်စာကိုလည်းထိုအခါက မော်လမြိုင် မြို့တွင် ဖွဲ့စည်းလျက်ရှိသော သမာနောဝါဒအသင်းသားတို့က စရိတ်ကြေးငွေ စိုက်ထုတ်ကာ ဝဇီရာရာမ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ကြပ်မကြည့်ရှုတော်မူလျက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁ခုနှစ်ဝါဆိုလဆန်း ၁၅ ရက်နေ့၌ ကျိုက်သံလန် စေတီတော်၏ တံတိုင်းအတွင်းဝယ် ကျောက်သလင်းကို ထု၍ပြုစုရေးသားစိုက်ထူထားသည်။
ဘောင်းမန်း မော်စကို နည်းပညာ တက္ကသိုလ်
သမိုင်းကြောင်း
ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်သည် လာမာနိုဆော့ဗ် မော်စကို တက္ကသိုလ်(၁၇၅၅ခုနှစ်) ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် သက်တမ်းအကြာဆုံး တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် ရုရှားဧကရီ ဒုတိယမြောက် ကတ်သရင်းဘုရင်မကြီးသည် Educational Imperial House ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်တွင် ကြင်ယာတော်၏ အရိုက်အရာဆက်ခံသူ ဧကရီ မာရီယာ ဖျိုဒရိုဗနာသည် ဂျာမန်ရပ်ကွက်ရှိ မော်စကိုမိဘမဲ့ကလေးဂေဟာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် «ကြီးမားသော အလုပ်ရုံတစ်ခုကို အိပ်ခန်း၊ ညစာစားခန်း အစရှိသဖြင့် မတူညီသော လက်မှုပညာသည်တို့အတွက်» တည်ထောင်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ လက်မှုပညာသည်တို့သည် မိဘမဲ့ဂေဟာမှ ထိုနေရာသို့ ပြောင်းရွေ့လာခဲ့ကြသည်။ ၁၈၃၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အင်ပါယာပြည့်ရှင် ပထမမြောက် နီကိုးလပ်စ်သည် «မော်စကိုလက်မှုပညာသည်ကျောင်း၏ နည်းဥပဒေ»ကို သဘောကျတော်မှု၍ ထုတ်ပြန်ခဲ့လေရာ ဤသည်မှာပင် ပထမဆုံးသော ရုရှားနည်းပညာတက္ကသိုလ်၏ ကနဦးအစဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဂမုန်းခြံလွတ်
သင်္ဃာဝင် ခေါင်းကဲ့သို့ ပေါက်သည်တွင် တစ်ဝက်သာအပင်ငယ် ရံမိသည်။ တံခါးလည်းရှိသည်။ စစ်မစစ်ကို သိလိုသော် သစ်ချွန်လည်၍ စိုက်။ တစ်နှစ်လည်လျှင် ပြင်သို့ထွက်၍ ပေါက်၏။
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး (၂၀၁၁)
ပထမအကြိမ်
ဆက်လက်၍ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ နှစ်ဖက် ဆက်ဆံရေးရုံးများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေး၊ ဝန်ထမ်းများ ပြန်လည် တာဝန်ပေးစေလွှတ်ရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါး ပပျောက်အောင် အစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၊ နယ်စပ်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအခြေခံလုပ်ငန်းများ စီမံဆောင်ရွက်ပေးရေး ကိစ္စများကို နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ဆွေးနွေးပြီး သဘောတူညီချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
စက်စက်ယိုရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိပ်ရဖါရီရွာ၊ လိပ်ရ
လိပ်ရဖာရီရွာ၊ လိပ်ရ
မစ္ဆရာဇဇာတ်
ကရုဏာရှေးရှု ကယ်တင်မှု
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ငါး၊ လိပ် စသော သတ္တဝါတို့ကို သနားတော်မူသဖြင့် ယနေ့ မိုးရွာစေမည်ဟု နှလုံးသွင်းကာ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးလျှင် ညီတော် အာနန္ဒာထံ ရေသနုပ်တော်တောင်း၍ ရေသနုပ်တော်ကို လဲပြီးလျှင် ရေသပ္ပါယ်တော်မူရန် ဇေတဝန်ရေကန် စောင်းတန်း၌ ရပ်တော်မူ၏။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) ငါး, လိပ်မရွေး၊ မျိုးတဝေး၊ သေဘေးလွတ်သည့်ထုံး။
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပ‌ဒေ
(နိုင်ငံ‌တော်‌အေးချမ်းသာယာ‌ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး‌ကောင်စီ ဥပ‌ဒေအမှတ် ၃/၉၈)
ဦးစီ
ဦးစီ (၁၂၀၀ ခန့်) သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဂမုန်းစကား
ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ အတွင်းပြောက်သည်။ လက်ယပ်သကဲ့သို့ တလှုပ်လှုပ်ရှိသည်။
အသင်္ကိယဇာတ်
သူခိုးတို့ပြေး သတိပေး
သူခိုးတို့လည်း သစ်ပင်ရင်းဝယ် စင်္ကြံသွားနေသော ရသေ့ကို မြင်လျှင် လှည်းကုန်သည်တို့ကို ပြောကြားပေလိမ့်မည်ဟု ကြံစည်ကာ ရသေ့ အိပ်ခြင်းကိုသာ စောင့်ဆိုင်း၍နေကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဟဲလဖက်မြို့
ဟဲလဖက်မြို့
ဟဲလဖက်မြို့သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ နိုဗာစကိုးရှားပြည်နယ်၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင်တည်ရှိ၍ ကမ်းရိုးတန်းနယ်များ၌ အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်း မြို့ဖြစ်သည်။ ဆောင်းအခါ၌ စိန်လောရင့်မြစ်ရေခဲသောကြောင့် မွန်းထရီးအောမြို့နှင့်ကွီဗက်မြို့တို့၏ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ထားရစဉ်ဟဲလဖက်ဆိပ်ကမ်းတွင် ရေခဲကင်းရှင်းလျက်ရှိသဖြင့်ကုန်တင်ကုန်ချလုပ်ငန်းကို အခြေမပျက်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ဟဲလဖက်မြို့သည် ကနေဒါနိုင်ငံသမိုင်းခေတ်ဦးက ခံတပ်မြို့ဖြစ်သည့်နည်းတူ ယခုအခါ၌လည်း အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဘက်ဆိုင်ရာ ကနေဒါနိုင်ငံရေတပ်မတော်၏ ဌာနချုပ်စခန်းဖြစ်သည်။ ဟဲလဖက်မြို့သည် မွန်းထရီးအောမြို့ အရှေ့ဘက် ရ၄ရ မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိ၍ကနေဒါနိုင်ငံဖြတ်မီးရထားလမ်းမကြီး နှစ်ခုအတွက် လမ်းဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ဟဲလဖက်မြို့၌ သကြားစက်ရုံ၊ ဓာတ်ဆီချက်စက်ရုံ၊ သင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် လုပ်ငန်း၊စက်ကိရိယာလုပ်ငန်းစသောစက်မှုလုပ်ငန်းများ ထွန်းကား၍ ငါး၊ သစ်၊ ပန်းသီးတို့ကိုတင်ပို့ရောင်းချသည်။ ဟဲလဖက်မြို့ကို ဗြိတိသျှတို့က ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုဗာစကိုးရှားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ အားဘွဲ့ခံ ဟဲလဖက်မြို့စားကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် မြို့အမည်ကို ဟဲလဖက်ဟုခေါ်တွင်စေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်နှင့်ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကဟဲလဖက်မြို့သည် မဟာမိတ်တို့အတွက်စစ်ပစ္စည်းများတင်ပို့ရာဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဟဲလဖက်မြို့တွင်လူဦးရေ ၁၉၈၁၉၃ ယောက် (၁၉၆၆)နေထိုင်လေသည်။
ဟစ်တလာ
ဟစ်တလာသည် ထိုအချိန်များမှာပင် စိတ်ကြီးဝင်နေခဲ့ပြီဆိုကြ၏။ သူ့ကိုယ်သူ အလွန်မြင့်မြတ်သူဟု ထင်နေခဲ့ပြီ ဆိုကြ၏။ ဘဝင်မြင့်နေ၏။ သူ့ကိုယ်သူနှင့် အနီးမှလူများကို ဂျာမန်အမျိုးအနွယ်များသည် မြင့်မြတ်သော မဟာမျိုး မဟာနွယ် များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့လူမျိုးမှသာ နိုင်ငံရေး၊ ယဉ်ကျေး မှု ပို၍ မြင့်မားသည်၊ ပို၍ကြွယ်ဝသည်။ ထို့ကြောင့် 'မဟာဂျာမနီ နိုင်ငံတော်ကြီး'ကို ထူထောင်ကြရမည်ဟူသော အတွေးနှင့်စကားမျိုးကို ပြောဆိုခဲ့သည်ဆို၏။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင်ပထမ ဦးဆုံးသော လူထုတရားပွဲကြီးကို ဂျာမန် အလုပ်သမားပါတီမှ ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့ရာ ပရိသတ်နှစ်ထောင်နီးပါးမျှ တက်ရောက်ခဲ့ သည်ဆို၏။ ထိုပွဲတွင် ဟစ်တလာ၏အမည်လည်း စတင်ကျော်ကြားခဲ့လေ၏။ ဂျာမန်အလုပ်သမားပါတီကိုလည်း အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ဂျာမန်အလုပ်သမားပါတီ ဟူ၍ အမည်ပြောင်းခဲ့လေ၏။ ထိုပါတီ၏ အတိုကောက်နာမည်မှာ 'နာဇီ'ပါတီ ဟူ၏။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးမှာဟားရားဖြစ်ပြီး မကြာခင်မှာပင် ဟစ်တလာနှင့် သဘောမတိုက်ဆိုင်၍ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဟစ်တလာ၏စည်းရုံးမှုကြောင့် ပါတီဝင်အင်အား ပို၍ပို၍ များ လာခဲ့၏။ မြူးနစ်မြို့ခရိုင် စစ်ဌာနချုပ်မှ စစ်ဗိုလ်ဟောင်း ဗိုလ်ကြီး ရုမ်းမှ ဟစ်တလာကို များစွာ အကူအညီပေးခဲ့၏။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ထို့နောက်တွင်တော့ ဟစ်တလာသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာပင် ဂျာမနီနိုင်ငံတော်ကြီးကိုပင် ဝန်ကြီးချုပ်လုပ် သိမ်းပိုက်နိုင်ရုံမက ဥရောပနိုင်ငံအတော်များများကိုလည်း သူ၏လက်အောက်သို့ ပြားပြားမှောက် ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ပြောရလျှင် သူလိုလူသည် ဤကမ္ဘာလောကတွင် မရှိသလောက်ပင် ရှားသည် ဟုဆိုရမည်။
အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို အရယူခြင်း
၁၉၃၃ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အဆောက်အဦးကြီး မီးစွဲလောင်သည်။ ထိုမီးလောင်မှုကြီးသည်ပင် ဟစ်တလာကို အာဏာရှင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာရန် ပထမဦးဆုံး တွန်းအားပေးခဲ့ပေသည်။ မီးလောင်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အချိန်မဆိုင်းဘဲ ခေါ်ယူဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ဟစ်တလာ အဲဒေါ့(ခရစ် ၁၈၈၉-၁၉၄၅)
၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဟစ်တလာသည် မျူးနစ်မြို့တွင် လက်သမားအဖြစ် တစ်မျိုး၊ ပုံတူရေးဆရာအဖြစ် တစ်သွယ်၊ ရေဆေး ပန်းချီဆရာအဖြစ် တဖုံနှင့် လောကဇာတ်ခုံတွင် မီးစဉ် ကြည့်ကာ ဝမ်းစာရှာခဲ့ရ၏။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်လေရာ ဟစ်တလာသည် စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက် အမှုထမ်း လေသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်အတွင်း သူ၏ စစ်မှုထမ်းဘဝမှာ များစွာ မထင်ရှားလှသော်လည်း သူ၏ စွန့်စားမှုကြောင့် သူသည် တပ်ကြပ်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံရ၍ သံကြက်ခြေတံဆိပ်ကိုပါ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရလေသည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဆုမ်းတိုက်ပွဲ၌ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ထို့ပြင်ပါတီ၏ လုပ်ငန်းစဉ်တရပ်ကို ရေးဆွဲအတည်ပြုပြီးသော်ထိုလမ်းစဉ်အတိုင်း မနားမနေ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်လေ တော့သည်။ ထိုကြောင့် နာဇီများသည်တစ်နေ့တခြား အင်အား ကောင်းလာလေရာ ၁၉၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအာဏာကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြံစည်ကြ၏။ ထိုသို့ ကြံစည်ရာ၌ ဘီယာဆိုင်များတွင် နောက်လိုက်များ စုဆောင်းသောကြောင့် ဗီယာဆိုင်မှ တော်လှန်ရေးဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ နာဇီတို့၏ ကြိုးစားမှုမှာ မအောင်မြင်ပဲ ဟစ်တလာလည်း အဖမ်းခံရပြီးနောက် ထောင်ဒဏ် ငါးနှစ် အပြစ်ပေး ခံရလေ သည်။ ထောင်ကျနေသည့် အတောအတွင်း ကျွန်ုပ်၏ ကြိုးပမ်းမှုခေါ် နာဇီတို့ ကျင့်စဉ်ကို ရေးသားခဲ့လေသည်။ ထောင်ထဲတွင် ရှစ်လမျှသာ နေရပြီးနောက် လွတ်လာလေသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၈ ခုနှစ်အတွင်းတွင်ကား ဂျာမနီနိုင်ငံသည် စည်ကား ဝပြောနေလေရာ မကြေနပ်မှုများ မရှိသလောက် ဖြစ်သဖြင့် တော်လှန်ရေးများ မပေါ်ပေါက်ခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင် ၁၉၂၉ ခုနှစ်လောက်မှစ၍ ကမ္ဘာနှင့်အဝန်း စီးပွားရေး ကြပ်တည်းမှု ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ နာဇီတို့အဖို့ အခွင့်ကောင်းနှင့် ကြုံရပြန်လေသည်။ ဟစ်တလာသည်လည်း အခွင့် ကောင်းကိုယူ၍ ဂျာမန်လူထုအား မိမိတို့ စစ်ရှုံးရခြင်းမှာ ယဟူဒီများနှင့်မတ်ဝါဒီများကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု အပြစ်ဖို့ကာ ဟောပြောပြီးလျှင် သူ့ဘက်သို့ ဆွဲဆောင်လေသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်း အရင်းရှင်ကြီးများကလည်း သူ့ကို အားပေးထောက်ခံလာကြသည်။
ဟစ်တလာ၏ ဘဝဇာတ်သိမ်းခန်းမှာ မရေရာလှချေ။ ရုရှ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မာရှယ်ဇူးကော့ကမူ ဟစ်တလာသည် အီဗာဗရွန်းဆိုသူ အမျိုးသမီးကို လက်ထပ်ပြီးနောက် လေယာဉ်ပျံဖြင့် လွတ်မြောက်ကောင်း လွတ်မြောက်သွားမည်ဟု ဆို၏။ သို့သော် ၁၉၄၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ထုတ်ပြန်သော မဟာမိတ် အုပ်ထိန်းရေး ကောင်စီ၏ ပြန်တမ်းအရမူ ဟစ်တလာနှင့် အီဗာဗရွန်းတို့သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် လက်ထပ်ကြပြီးသော် ၃ဝ ရက်နေ့ ၂ နာရီခွဲကျော်ကျော်တွင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေကြသည်။ သူတို့၏ အလောင်းများကို မီးရှို့လိုက်ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ သို့ဖြင့် မည်သူမျှ တပ်အပ်သေချာစွာ မပြောနိုင်သေးသည့်ပြင် ထိုသို့ တတ်အပ်သေချာစွာ မပြောသည်နှင့်အမျှ ဟစ်တလာသည် တစ်နေ့သော် ပြန်လာ၍ သူတို့ကို ကယ်တင်လိမ့်ဦးမည်ဟု ယုံကြည်နေသူတို့ကား အများအပြားပင် ရှိနေကြသေးသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ရှရု တို့၏ အချုပ်ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သော ဟစ်တလာ၏ ကိုယ်ရံတော်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးအော့တိုးဂွန်း ရှေးက ဟစ်တလာသည် မိမိကိုယ်ကိုမိမိ သေနတ်နှင့်ပစ်၍ အဆုံးစီရင်ကြောင်း၊ ကြင်ယာတော် အီဗာဗရွန်း ကမူ အဆိပ်သောက်၍ အဆုံးစီရင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုနောက် သူတို့၏ အလောင်းများကို အော့တိုးနှင့် အပေါင်း ပါတို့က ဓာတ်ဆီဖျန်း၍ မီးရှို့လိုက်ကြကြောင်း၊ သို့သော် ရုရှတပ်များ ချဉ်းကပ်လာသည်နှင့် မီး ကောင်းစွာ လောင်သည်အထိ မစောင့်နိုင်တော့ပဲ မြေမြှုပ် သင်္ဂြိုဟ်ရန် တပည့်များကို မှာကြားခဲ့ကြောင်းနှင့် သတင်းစာဆရာများကို ပြောကြားခဲ့လေသည်။
မူးဝါးလူမျိုး
မူးဝါးလူမျိုး
မူးဝါးလူမျိုးတို့သည် နီးဂရိုးဖြစ်သည်ဟု အချို့က ထင်မှတ်မှားကြ၏။ အမှန်မှာ မူးဝါးလူမျိုးတို့သည် တင့်တယ်ပြေပြစ်သော အဆင်းရှိ၏။ ဆံပင်နက်မှောင်၍ မျက်လုံးညိုကာ အသားညိုပြီးလျှင် မြေထဲပင်လယ်သားဟု ခေါ်အပ်သော လူမျိုးစုတွင်ပါဝင်ရာ၊ လူဖြူမျိုးဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားပေးသည်။
ဟိုဟင်ရွာ၊ နောင်စွမ်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံဆောင်ခဲ
တိကျသည့် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အတွင်းရှိ အက်တမ်များ၏ အနေအထားကြောင့် တိကျသည့် မျက်နှာပြင် အရေအတွက်များ ရှိနေသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးတည်း၏ ပုံဆောင်ခဲအားလုံးသည် အရွယ်တွင် ကွဲလွဲ နိုင်သော်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်တွင်မူ အတူတူသာဖြစ်ကြလေသည်။
Star Wars
Star Wars (ကြယ်တာရာ စစ်ပွဲများ) သည် ဂျော့ဂျ် လူးကပ်စ် ဖန်တီးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတွဲကို ဗဟိုပြုသည့် အမေရိကန် အာကာသသိပ္ပံ စိတ်ကူးယဉ် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဇာတ်လမ်းတွဲများကို "ရှေးသရောအခါက အလွန်တရာဝေးကွာလှသော ကြယ်တာရာစုတစ်ခု၌ရှိကြသော" ဇာတ်ကောင်အမျိုးမျိုး၏ စွန့်စားခန်းများဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။
လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
လေ့လာနိုင်သော လောက (observable universe) ဆိုသည်မှာ လူသားတို့အနေဖြင့် လောက(Universe)ကို လက်လှမ်းမီသမျှ လေ့လာ၍ရသည့် အဝန်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးစာကို ဆိုလိုသည်။ ကျမ်းဂန်လာ စကြဝဠာ ခေါ် လောကဓာတု အတွက်မူ စကြဝဠာစာမျက်နှာ၌ အခေါ်အဝေါ်လျော်ကန်စွာ လေ့လာနိုင်သည်။ ဤစာမျက်နှာမှာ ရူပဗေဒဖြင့် လေ့လာအပ်သော ခပ်သိမ်းလောက (the whole universe)၏ တစ်စိတ်တပိုင်းကို ဆိုလိုသည်။ universe = ခပ်သိမ်းလောက cakkaval = စကြဝဠာ (Universe အတွင်း တစ်စိတ်တပိုင်းအဖြစ်သာ ပါဝင်သည်ဟု ယူဆရသော အဝန်းအဝိုင်း)
အကြမ်းဖျင်း ဖော်ပြချက်
လောက(Universe)၏ အာကာသ-အချိန် သင်္ချာသဘောသရုပ်က တပြန့်ညီစွာတည်ရှိသည်ဟု ယူဆလျှင် ကြည့်ရှုတိုင်းတာသူ (observer) အနေနှင့် လောက(Universe၏ မည်သည့်နေရာမှ လေ့လတိုင်းတာသည်ဖြစ်စေ အတူတူပင် မြင်ရပေမည်။ ကမ္ဘာမြေမှ လေ့လာနိုင်သော ကြယ်စုအရေအတွက်မှာ အနည်းဆုံး ၂ ထရီလီယံ (၂,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀) ခန့် ရှိလေသည်။  လေ့လာနိုင်သော ဟူသည့်စကားလုံးသည် ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာများအပေါ် မမူတည်ပေ။ လောကနှံ့ မိုက်ကရိုဝေ့ဖ်နောက်ခံ (en:Cosmic Microwave Background Radiation: CMBR) ကို ပညာရှင်များ အချိန်ယူကာ တိုင်းတာခဲ့ကြရာ မဟာပေါက်ကွဲမှုကတည်းက ပြန့်ကားလာသည့် လောက(Universe)၏ မြေပုံကို ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ CMBR မှရလဒ်ကို အခြေခံတွက်ချက်မှုများအရ လက်ရှိ မိမိတို့ မြင်နိုင်သမျှ အလင်း၏အကွာအဝေးသည် ၁၄ ဘီလီယံ Parsec (အလင်းနှစ် ၄၅.၇ ဘီလီယံ) ရှိသည်။ ယဉ်တွဲရွေ့လျားအကွာအဝေးသည် ၁၄.၃ ဘီလီယံ Parsec (အလင်းနှစ် ၄၆.၆ ဘီလီယံ) ရှိကာ ၂% ပိုများသည်။ လောက(Universe)သည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြန့်ကားနေသော​​ကြောင့် အလိုက်ပြောင်းအကွာအဝေး (comoving distance) ဟုသုံးသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အရ လောက(Universe)၏သက်တမ်းအဖို့ အကောင်းဆုံးမှန်းဆချက်မှာ ၁၃.၇၉၉ ±၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် စကြဝဠာပြန့်ကားမှုအရ လေ့လာနိုင်သောစကြဝဠာ၏အချင်းသည် ၂၈.၅ ''gigaparsec (အလင်းနှစ် ၉၃ ဘီလီယံ) ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် လေ့လာနိုင်သော လောက(Universe)၏ အနားစွန်းသည် အလင်းနှစ် ၄၆.၅ ဘီလီယံ ရှိပေမည်။
ကျော်ရန်
ပညာရေး
ငယ်စဉ်က ခုနစ်ရွာဘုန်းတော်ကြီး ဦးမာလာထံတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၂၄၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အစိုးရနော်မံကျောင်းမှ ဆရာဖြစ် အောင်ခဲ့သည်။ ၁၂၅၅ ခုနှစ်အထိ ကျိုက်ထို၊ ရန်ကုန်၊ သုံးဆယ်၊ ရေကင်း၊ စစ်ကွင်း၊ ရွှေတောင်မြို့များတွင် အစိုးရလက်ထောက်ဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ဒုတိယပညာအုပ်၊ ပညာအုပ်ရာထူးများသို့ တိုးကာ မြိတ်၊ ထားဝယ်၊ မြင်းခြံ၊ မိုးကုတ်၊ မန္တလေးမြို့များတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဖရန့်ဇ် ရှူးဘတ်
၁၈၂၁ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရှူးဗတ်၏ တေးဂီတများကို အသိအမှတ်ပြုလာကြ၍ သူ၏ဂုဏ်သတင်း ကျော်ကြားစ ပြုလာသည်။ ရှူးဗတ်ကား တေးဂီတများကို အပတ်တကုတ် ရေးဖွဲ့ လျက်ပင်ရှိသည်၊ သူ့အဖို့ တစ်နေ့လျှင် တေးဂီတ လေးငါးခြောက်ပုဒ်ကို ရေးထုတ်ရန် အပန်းမကြီးလှချေ။ ရှူးဗတ်အတွက် တေးဂီတရေးစပ်ရန် တီးလုံးတီးကွက်များကို အစဉ်အမြဲ နားထဲကြားနေရဘိသကဲ့သို့ သီချင်းများကို အစဉ်အမြဲ နားထဲကြားနေ ရဘိသကဲ့သို့ သီချင်းများကို တောက်လျှောက် ရေးချသွားနိုင်သည်။ ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် သူ၏တေးဂီတများကို လူကြိုက်များလာသဖြင့် ထိုနှစ်တွင် ရှူးဗတ်သည် တေးဂီတ အပုဒ်ပေါင်းများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။ ရှူးဗတ် ကွယ်လွန်မည့် ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သည့် တေးဂီတများထဲတွင် သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာများ ပါဝင်သည်။ ရှူးဗတ်၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာများထဲတွင် ရှေ့၌ ဖော်ပြခဲ့သော တေးဂီတ နှစ်ပုဒ် အပြင် ဆီလဗီယာ မည်သူနည်း၊ နားထောင် နားထောင် မိုးစွေမောင် တေးဂီတကြီးများလည်း ပါဝင်သည်။
ကျော်ရန်
ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း တည်ထောင်ခြင်း
ဦးကျော်ရန်သည် ဝံသာနုအအသင်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါ ရာထူးဘွဲ့ထူးများကို ဗြိတိသျှအစိုးရထံ ပြန်၌ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
မိုဟန် ဘမ်း
၂၀၁၉ တွက် ဘမ်းသည် ဂျူဒို ကမ္ဘာ့ခရီးစဉ် (Judo World Tour) တွင် ဖြစ်မြောက်ရေးမှူး တာဝန်ယူပြီး၊ ပြင်သစ်နှင့် အိုင်ယာလန်မှ ဂျူဒိုခများ အုပ်စုသည် အသိပညာနှင့် စွမ်းရည် ဖလှယ်ရန်အလို့ငှာ နီပေါသို့ ခရီးထွက်လာကြသည်။
လှေဆွဲရွာ၊ ပြလင်း
လှေဆွဲရွာ၊ ပြလင်း
စစ္စပါးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်ကော်မြို့နယ်
ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
လွိုင်ကော်မြို့နယ်သည် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းကြောင်းများ ဆုံရာလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။လွိုင်ကော်လေဆိပ်မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ ​နေ့စဉ်​လေ​ကြောင်းခရီးစဉ်ရှိသည်။ သာစည်-လွိုင်​ကော်ရထားလမ်းသည် မြို့နယ်အတွင်း ၁၀မိုင်ခန့် ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ရှမ်းပြည်နယ် အင်း​လေးကန်နှင့် ဘီလူး​ချောင်းအတိုင်း ​ရေ​ကြောင်းခရီးဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။​​အောင်ပန်း-လွိုင်​ကော်ကားလမ်း၊​တောင်ငူ-လိပ်သို-ယာဒို-လွိုင်​ကော်-ဟိုပုံးလမ်းတို့မှာ မြို့နယ်၏ အဓိကလမ်းမများဖြစ်သည်။
မြို့လှ (ချိုင်းစု)ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မြို့လှ (ချိုင်းစု)ရွာ (Myohla(Chaingsu))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မြို့လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၆ ဦး၊ မ ၁၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
မဟာဆယ်ဂျုံး
ဟန်ဂုလ်
Hangul သည် 1443 ခုနှစ်တွင်ပြီးစီးခဲ့ပြီး 1446 ခုနှစ်တွင် Hunminjeongeum ဟုအမည်ပေးထားသော 33 မျက်နှာပါလက်စွဲစာအုပ်နှင့်အတူ၎င်းတို့၏နောက်ကွယ်ရှိဒဿနသီအိုရီများနှင့်စေ့ဆော်ချက်များကိုရှင်းပြထားသည်။ ရက်အနည်းငယ်အတွင်း မည်သူမဆို အက္ခရာကို လေ့လာနိုင်ကြောင်း လက်စွဲစာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယခင်က ၎င်းနှင့် မရင်းနှီးသောသူများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လေ့လာမှု နာရီအနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ကိုရီးယားစကားလုံးများကို တိကျစွာ အသံထွက်နိုင်သည်။
King Sejong သည် ဘုံအရေးအသားစနစ်၏ အယူအဆကို လူအများက သဘောမတူသောကြောင့် မြင့်မြတ်သော လူတန်းစား ၏ တုံ့ပြန်မှုကို ခံခဲ့ရပြီး အချို့က ၎င်း၏ ဖန်တီးမှုကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ တောင်သူလယ်သမားများကို ရေးတတ်ဖတ်နိုင်စွမ်း ပေးခြင်းသည် ဥပဒေအတွင်း အဟန့်အတားများကို ရှာဖွေပြီး အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်စေသည်ဟု အထက်တန်းစားအတွင်းမှ အများအပြားက ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့သူများသည် အစိုးရ၀န်ထမ်းများ၏ ကြီးမားသောရေကန်ကို ဖန်တီးခြင်းဖြင့် တရားရုံးတွင် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများ၏ ရာထူးနေရာကို ခြိမ်းခြောက်မည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။ ဂျိုဆွန်အထက်တန်းလွှာများသည် Sejong သေဆုံးပြီးနောက် ကာလအတန်ကြာ တရုတ် ဟန်ဂျာ ကို ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ Hangul သည် အာဏာရှိသူများ၏ မကြာခဏ မထီမဲ့မြင်ပြုမှုဖြင့် ဆက်ဆံ ခံရပြီး eonmun ("အောက်တန်းကျသော ဇာတ်ညွှန်း")၊ amkeul ("အမျိုးသမီးဇာတ်ညွှန်း") နှင့် ahaekkeul ("ကလေးများ ဇာတ်ညွှန်း") အပါအဝင် နာမည်ပြောင်ပုံစံဖြင့် ဝေဖန်မှုခံရသည်။ ယင်းစနစ်သည် အမျိုးသမီးများနှင့် စိတ်ကူးယဉ်စာရေးဆရာများကြားတွင် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။
လမောင်ဂါးရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
လမောင်ဂါးရွာ(Lamonggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ရှင်လုံဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်လုံဂါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
မမြကလေး
စာပေများ ရေးသားပြုစုခြင်း
၁။ ရှိစုံရွက်ကြာချီပတ်ပျိုး၊
၆။ ချစ်သမျှကိုချီပတ်ပျိုး။
ရောဘတ် ရှူးမန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသား ဂီတပညာရှင်များ
လက်နက်ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်း
SIPRI
SIPRI ပြီးလျင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လက်နက် အကူးအပြောင်း နှင့်ဆိုင်သော အချက်အလက်များကို ပေးသည့် အခြားအရင်းအမြစ် မြောက်မြားစွာရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်နက်တင်ပို့ခြင်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ငံတော် အစိုးရများ၏ နိုင်ငံတော်အစီရင်ခံစာများ၊ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေး အေဂျင်စီများမှ ပြစုသော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံ များသို့ လက်နက်တင်ပို့သည့် အချက်အလက်များ ပါဝင်သော ကုလသမဂ္ဂမှ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် သမားရိုး ကျလက်နက်များနှင့် အမေရိကန် ကွန်ဂရက် သုတေသန ဝန်ဆောင်မှု မှ နှစ်စဉ်ထုတ်ဝေခြင်း တို့ပါဝင်သည်။ ထိုအရင်းအမြစ်များ စာရင်းကို SIPRI ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ် တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ကွဲပြားခြားနားသော နည်းပညာ များနှင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသော အရင်းအမြစ်များသည် သိသိ သာသာ ကွဲပြားခြားနားသော အချက်အလက်များကို ပေးလေ့ရှိသည်။ ဥပမာ Statistisk sentralbyrå (စတက် တစ်စတစ် ဆန်ထရာဘရာ) (နော်ဝေးနိုင်ငံတော် ကိန်းဂဏန်းစာရင်းဇယား) အရ နော်ဝေးနိုင်ငံသည် အထက် တွင် စာရင်းပြုစုထားသော နိုင်ငံများစွာထက် ပို၍ကြီးမားသော ငွေကြေးပမာဏတန်ဖိုး (အမေရိကန် ဒေါ်လာ) ရှိ လက်နက်များကို တင်ပို့သည်။ အချို့သော ကွဲပြားခြားနားချက်များမှာ အရင်းအမြစ် အချို့၏ ပို၍ သို့မဟုတ် လျော့၍ စဉ်းစားချင့်ချိန် အစီရင်ခံခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ အစိုးရများသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ လက်နက်ထုတ်လုပ် သောလုပ်ငန်း၏ ဈေးကွက် အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုတွင် ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍ တစ်စိတ်တဒေသ အဖြစ် လက်နက်အများအပြား တင်ပို့ခြင်းကို တောင်းဆို်ကောင်း တောင်းဆိုနိုင်မည် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့သည် တာဝန် ရှိသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပါဝင် လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးကဲ့သို့ သိရှိစေရန် လက်နက်အနည်းငယ် တင်ပို့ခြင်းကို တောင်းဆိုကောင်း တောင်းဆိုနိုင်သည်။
အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ
အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ (Struthionidae) သည် မပျံသန်းနိုင်သောငှက်မျိုးနွယ်များဖြစ်ကြပြီး အချို့မှာ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားကြပြီ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ သက်ရှိထင်ရှား မျိုးစိတ် ၂ ခုမှာ ငှက်ကုလားအုတ်နှင့် ဆိုမာလီ ငှက်ကုလားအုတ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ငှက်ကုလားအုတ်သည် နေရာဒေသအနှံ့တွင် ပိုမိုပြန့်နှံ့စွာတွေ့ရှိရပြီး အကြီးဆုံးငှက်မျိုးစိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယခုအခါ ငှက်ကုလားအုတ်ငှက်မျိုးနွယ်များကို အာဖရိကတိုက်တွင်သာ အဓိကတွေ့ရှိရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ဘီမသေနဇာတ်
မိမိဂုဏ်ပြ သူ့ရှုတ်ချ
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ထိုရဟန်းအကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုကြေစဉ် မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ ရဟန်းတို့ ... ဤရဟန်းသည် ယခုအခါမှသာ သူတစ်ပါးတို့အား ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်း ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မင်းထံဝင်ကာ မှုထမ်းရာ
စူဠဓနုဂ္ဂဟလည်း ဘီမသေနကို ခေါ်ယူပြီးလျှင် ဗာရာဏသီမင်းကြီးထံ ဝင်၍ ရှိခိုးကာ နေလေ၏။ မင်းကြီးသည် ထိုသူတို့အား “အမောင်တို့ ... ဘာအတွက် လာကြသနည်း” ဟု မေးလေ၏။ ဘီမသေနသည် “အရှင်မင်းကြီး ... အကျွန်ုပ် လေးသမားပါတည်း၊ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းဝယ် အကျွန်ုပ်နှင့်တူသော လေးသမား မရှိပါ၊ လေးအတတ်ဖြင့် ခစားရန် လာပါသည်” ဟု လျှောက်ထားရာ၊ “လခရိက္ခာ ဘယ်လောက်ရလျှင် ခစားမည်နည်း” ဟု မေးလေ၏။“လခွဲမှာ အသပြာတစ်ထောင်ရလျှင် ခစားပါမည်” ဟု လျှောက်လေ၏။ “ဤသူမှာ သင်နှင့် အသို့တော်စပ်သနည်း” ဟု မေးပြန်ရာ “အကျွန်ုပ်၏ အလုပ်အကျွေးငယ် ဖြစ်ပါသည်” ဟု လျှောက်လေ၏။ မင်းကြီးလည်း ဘီမသေနကို အလွန်နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် စစ်သူကြီး ခန့်ထားလေ၏။
ဆောင်ပုဒ်
ဘီမသေနဇာတ် ပြီး၏။
ကြာသပတေးဂြိုဟ်
ကြာသပတေးဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ
ဂျူပီတာ (ခ) ကြာသပတေးဂြိုဟ်သည် နေအဖွဲ့အစည်းတွင် အရွယ်အစား အကြီးမားဆုံးသော ဂြိုဟ်ကြီးတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ဆွဲငင်အားလည်း အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး ဂြိုဟ်ရံလများလည်း အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလပေါင်း (၆၇) စင်းရှိသည်။ ထို လများထဲတွင် ကြီးမားသော လမင်း (၁၆) စင်းရှိသည်။ ထိုအထဲမှာမှ အကြီးမားပြီး ထင်ရှားသော ဂြိုဟ်ရံလကြီး (၄) ခုရှိသည်။ ထို လများကို သိပ္ပံပညာရှင် ဂယ်လီလီယို မှ ၁၆၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး “ဂယ်လီလီယို၏ လများ”ဟု တင်စား ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုလမင်းကြီး ၄ စင်းမှာ ဂန်မီဒီ၊ ကယ်လီစတို၊ အိုင်အို၊ ယူရိုပါ တိုဖြစ်ကြသည်။
ယူရိုပါဂြိုဟ်ရံလ
ယူရိုပါသည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်အား ၃ ရက်ခွဲလျှင် တစ်ကြိမ် လှည့်ပတ်နေသည်။ ကမ္ဘာ၏ လကဲ့သို့ပင် ၎င်း၏ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် လှည့်ပတ်နေခြင်း မရှိသည့်အတွက် ဂျူပီတာကို တစ်ဖက်ထဲကသာ မျက်နှာမူထားသည်။ ယူရိုပါသည် စက်ဝိုင်းပုံစံ အတိအကျ မရှိသောကြောင့် ဂျူပီတာနှင့် နီးကပ်ချိန်တွင် ဆွဲအားများကြောင့် ရေစီးဆင်းမှု ပို၍ မြင့်တက်တတ်သည်။ ရေခဲပြင်အောက်ရှိ ရေများ ထိုကဲ့သို့ စီးဆင်းသောအရှိန်ကြောင့် အပေါ်ယံရေခဲပြင်တွင် အက်ကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ ရေခဲပြင်အောက်တွင် ထိုကဲ့သို့ စီးဆင်းနေသော သမုဒ္ဒရာရေကြောင့် ယူရိုပါတွင် အနွေးဓာတ်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်း အနွေးဓာတ်သည်ပင်လျှင် သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ သက်ရှိသတ္တဝါများ နေထိုင်နိုင်ရန် လမ်းစပင် ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည့်ရှင်မယ်
ရွှေပြည့်ရှင်မယ်သည် သက္ကရာဇ် ၈၀၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတာ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ကျွန်းမကြီးရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တော်တီဆွေ (ကာတွန်း)
ကာတွန်း တော်တီဆွေကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် မေလ ၁၄ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးသန်းဆွေနှင့် အမိ ဒေါ်ခင်မမဆွေတို့မှ မတ္တရာမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုတက္ကသိုလ်တက်ရောက်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ပန်းချီ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ်တွင် ကာတွန်းများစတင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ယခုအချိန်တွင် ကာတွန်း၊ ဒီဇိုင်းနှင့် ပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။
မယ်ထွား
မယ်ထွားသည် သက္ကရာဇ် ၉၀၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
နန်းခလဲ
နန်းခလဲ
ပဲခူးမိဖုရား
ပဲခူးမိဖုရားသည် သက္ကရာဇ် ၉၃၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
ပထဝီဝင်အ​နေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉ ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်နှင့် ၁၉ ဒီဂရီ ၄၅ မိနစ်အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၀ ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်နှင့် ၉၇ ဒီဂရီ ၂၅ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိပြီး အကျယ်အဝန်းမှာ ၄၅၉.၆၃ sqmi ဖြစ်သည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၃၁ မိုင်နှင့် တောင်မှ မြောက်သို့ ၃၅ မိုင်ခန့် ရှည်လျားသည်။
Boil plate
မိမိရွေးချယ်ထားသည့် text အား ကျန် text များထက် ပို၍ မည်းနက်စေရန် ပုံဖော်ပေးခြင်း၊ ရိုက်နှိပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။