cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အပူဓာတ်ပေးခြင်း
ယခုခေတ်တွင် လေသမစက်များကို နေအိမ်များ၊ စက်ရုံ အလုပ်ရုံများ၊ ကုန်တိုက်ကုန်လှောင်ရုံများ၊ ကပွဲရုံ၊ ရုပ်ရှင်ရုံနှင့် ဟော်တယ်စသည့် အဆောက်အအုံများတွင်ထား၍ အပူအအေး ကို မျှတစေသည်။ လေသမစေခြင်းစနစ်သည် အဆောက်အအုံ အတွင်းရှိ အပူအအေးကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး ညီမျှစေသည်။ ဆောင်းရာသီ အလွန်အေးသောအခါ လေသမစက်သည် သန့်ရှင်း၍ ပူနွေးသောလေကို ရစေသည်။ နွေရာသီ ပူအိုက် သောအခါ အေးမြခြောက်သွေ့၍ သန့်ရှင်းသောလေကို ရစေ သည်။ လေသမစက်သည် လေကောင်းလေသန့်ကို အပြင် ဘက်မှ ဆွဲယူပြီးလျှင် ရေမှုန်ကလေးများ ထွက်နေသည့်နေရာ သို့ ပို့ပေးလိုက်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် ဤရေမှုန်ကလေးများ သည် လေကို စွတ်စိုစေ၍ နွေရာသီတွင်မူ လေတွင်ရှိသော ရေငွေ့ကို ခြောက်သွေ့သွားစေသည်။ ရေမှုန်ကလေးများအတွင်း သို့ ဖြတ်သန်းသွားပြီးနောက် လေသည် ရာသီဥတုကို လိုက်၍ အပူဓာတ်ပေး ဝိုင်ယာခွေ၊ သို့မဟုတ် အအေးဓာတ်ပေး ဝိုင်ယာ ခွေများဆီသို့ ရောက်သွားလေသည်။ ထိုနောက် လေသည် လေ စစ်ရှိရာသို့ ရောက်သွားရာ ထိုလေစစ်က အဆောက်အအုံ အတွင်းသို့ လေမရောက်မီ ဖုန်၊ ဗက်တီးရီးယားနှင့် မကောင်း သော အနံ့များကို စစ်ထုတ်လိုက်လေသည်။ ဤလေသမစနစ် ဖြင့် နေရေး၊ ထိုင်ရေး၊ လုပ်ကိုင်ရေးတို့တွင် ပို၍ ကောင်းမွန် လာစေသည်။
ငဖေါ်
ငဖော်
၂၀၁၅ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်
အနှစ်ချုပ်
ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ MNL ချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကနစိုးပင်
ကနစိုးသီးသည် မမှည့်သေးမီအချိန်တွင် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ မှည့်လာသောအခါမှ ဝါလာသည်။ အခွံဝါ အတွင်းရှိ နှင်းဆီ ရောင်ဖျော့ဖျော့ အမြွှာသုံးခုကို လူတို့စားသုံးကြသည်။ အမြွှာ များအတွင်း၌ အစေ့တစ်စေ့စီ ပါရှိ၏။ ကနစိုးသီးတွင် အချို့ သို့မဟုတ် ချိုချဉ်မျိုးနှင့် အချဉ်မျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးထင်ရှားရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အစေ့များကိုသာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဒပ်ချ် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင်မူ အကိုင်းဆက် နည်းဖြင့် မျိုးပွားစေ သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း စမ်းသပ်ကြည့်သင့်ပေသည်။ မိုးဦးကျ ဥတုပြောင်းချိန်တွင် ကလေးသူငယ်များသည် ကနစိုးသီးကို အလွန်အကျွံ စားမိရာမှ ဝမ်းကိုက်ခြင်း၊ ဓာတ် လျှောခြင်းများ ဖြစ်ပွားတတ်သဖြင့် လူကြီးမိဘလုပ်သူများ သတိထားဖို့လိုသည်။
အပေါ်ရဲကျွန်း
ပထဝီဝင်သွင်ပြင်
ကျွန်းသည် သစ်တောများထူထပ်ပြီး သစ်ပင်များသည် ၉၀ မီတာ (၂၉၅ ပေ) မြင့်မားစွာ တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်တောင်နှင့် အနောက်ဘက် ၂ ကီလိုမီတာခန့်တွင် ရွှံ့နွံထူသည့် မီးတောင်များ ရှိသည်။
တော်လိုင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
တော်လိုင်ရွာ (Tawlai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၅ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
သင်္ကပ္ပရာဂဇာတ်
မိန်းမအတွက် ငြီးငွေ့ချက်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်သား အမျိုးသားတစ်ယောက်သည် သာသနာတော်၌ အသက်ပေး၍ ရဟန်းပြု၏။ တစ်နေ့သ၌ မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံသွားသည်ရှိသော် တန်ဆာဆင်ထားသော မိန်းမတစ်ယောက်ကိုမြင်လျှင် ကိလေသာရာဂဖြစ်၍ သာသနာတော်၌ မမွေ့မလျော်ခြင်း ဖြစ်လေ၏။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
လေကြောင်းလိုင်းများ
မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လက်ရှိပြေးဆွဲနေသော လေကြောင်းလိုင်းများ ၁၁ ခုရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အလံတင် လေကြောင်းလိုင်းမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်ပြီး ပြည်ပသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသော လေကြောင်းလိုင်းများမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း နှင့် အဲကေဘီဇက် လေကြောင်းလိုင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ရွေ့လျားမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း
စက်မှုစနစ်
ဘောစခရူ လည်ပတ်ရာတွင် တည်ငြိမ်စွာ ရွေ့လျားနိုင်စေရန် အတွက် ဘောစခရူ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်ကို ဘောလ်ဘယ်ရင်ဖြင့် တွဲဆက်ပေးထားရသည်။ ဘောစခရူကို ရွေးချယ်ရာတွင် လိုအပ်သည့် အရှိန် နှင့် တိကျမှု အပေါ် မူတည်၍ ရွေးချယ်ရသည်။ ပစ်ချ် အရွယ်ပမာဏ ၅ မီလီမီတာ နှင့် ၁၀ မီလီမီတာ ဆိုလျှင် ၅ မီလီမီတာ ပစ်ချ်ပမာဏက ပိုမို တိကျစွာ ရွေ့လျားနိုင်သော်လည်း ၁၀ မီလီမီတာ ပစ်ချ်ပမာဏက ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်နိုင်သည်။
စန္ဒာမုနိစေတီ(မန္တလေး)
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ဘုရားပွဲတော်
စန္ဒာမုနိဘုရားပွဲတော်ကို သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်(၁)ရက်မှာ (၃)ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ဂုဏ်ဆယ်ပါး
မဓုရတာဂုဏ်
အသံတူဌာန်တူ အက္ခရာများပါသည့်ပုဒ်ကို များစွာအသုံးပြု၍ ရေးသားသောအဖွဲ့၊ အက္ခရာတူပုဒ်တို့ကို ထပ်ကာထပ်ကာ အသုံးပြု၍ ရေးသားသောအဖွဲ့မျိုးကို မဓုရတာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသည်ဟုဆိုရသည်။
သုခုမာလတာဂုဏ်
အသံနူးညံ့သော သိထိလအက္ခရာများများသုံး၍ အရွတ်အဆိုခက်သောပုဒ်များမပါအောင် ရေးသားသောအဖွဲ့မျိုးကို သုခုမာလတာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုရသည်။
သိလေသဂုဏ်
ဌာန်ချင်းနီးသော အက္ခရာများ ပေါင်းစုထားသည့် ပုဒ်မျိုးဖြင့် ရေးသားလျက် ဓနိတအက္ခရာလည်း အနည်းငယ်ပါသော အဖွဲ့မျိုးကို သိလေသဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုရသည်။
ချော်လဲ
ချော်လဲ
ဂုဏ်ဆယ်ပါး
အတ္ထဗျတ္တိဂုဏ်
ပုဗ္ဗကမ္မ၊ ရှေးကပြုသား၊ကောင်းမှုထဲနှီး၊ ဘုန်းတန်းကြီး၍၊ မင်းထီးဖြစ်လောက်၊ ဘွားလတ်မြောက်က၊ ထိတ်ကြောက်အန္တရာယ်၊ ရှင်းရှင်းပယ်၍၊ မခြယ်စိုးစိ၊ မမှေးငြိတည်း၊ (ပါရမီတော်ခန်း)။
သမာဓိဂုဏ်
လောကစည်းကမ်းနှင့် မဆန့်ကျင်အောင် တင်စား၍ ရေးသားသောအဖွဲ့ကို သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသည်ဟုဆိုရသည်။ သုဗောဓာလင်္ကာရကျမ်း၌ သမာဓိဂုဏ်ကို တဖန် ၆ မျိုးခွဲခြား၍ ပြဆိုပြန်သည်။
ဂိုဏ်း
ဂိုဏ်းဆိုသည်မှာ ပါဠိစကားဂဏမှ ဖြစ်လာသော မြန်မာ စကား ဖြစ်သည်။ ဂဏသည် အစုကိုဟောသည်။ ဂိုဏ်းသည် ပါဠိဘာသာနှင့် မြန်မာကဗျာတို့ကို ဖွဲ့ရာတွင် အရေးတကြီး လိုက်နာရသော စည်းကမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ ထို့ကြောင့် လည်း၊ ရှင်ရဋ္ဌသာရသည် ကိုးခန်းပျို့၌ အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြင်းခြံကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မြင်းခြံကုန်းရွာ (Myinchankone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သပြေတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆၇ ဦး၊ မ ၄၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ မကြီးထူး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြံတောရွာ၊ တောကံ
ကြံတောရွာ၊ တောကံ
ကျူးပါး ခါးပတ်
သမိုင်း
၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ပလူတိုအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ယင်းတစ်ခုတည်း မဖြစ်တန်ရာဟု ခန်းမှန်းခဲ့ကြသည်။ ယခုခေါ်ဆိုကြသည့် ခိုက်ပါးခါးပတ်သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပုံစံများစွာဖြင့် အဆိုပြုခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတည်ရှိသည့် ပထမဆုံးသက်သေအား ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကနော့ဘွမ်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပိဇာ၊ ဒေါက်တာ၊ ပွိုင်တာလီယွန်နစ်ဒိုဗစ်
ကပိဇာသည် ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသွားသည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်သိပ္ပံပညာ တံခွန်အဖွဲ့၊ ရူပဗေဒ သုတေသန ဗိမာန်ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ မွန်းစမ်းသပ်ခန်းကို ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ရွှေ့ပြောင်း တပ်ဆင်ရန် မိတ်ဆွေဟောင်း ရပ်သာဖို့၏ ကြားဝင်ကူညီပေးမှုဖြင့် စီမံဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်မှ စ၍ အအေးလွန် ရူပဗေဒသုတေသနကို ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ပြန်ရာ အစီးလွန်အရည် (Super fluid) ကို တွေ့ရှိသည်။ အပူချိန် ၂ ဒသမ ၁၇၄ ကေ (-၂၇ဝ ဒသမ ၉၇၆ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်)တွင် ဟီလီယံ (နှစ်)သည် စေးပြစ်ခြင်း ကင်းသလောက်ရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ အပူစီးခြင်းနှင့် ဟီလီယံ (နှစ်)၏ အစီးလွန်သတ္တိ (၁၉၄၁)နှင့် ဟီလီယံ (နှစ်)အတွင်း အပူစီးခြင်း အာနိသင်ကို သုတေသနပြုချက် (၁၉၄၂)စာအုပ်များတွင် သူ၏ တွေ့ရှိချက်များကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ကပိဇာသည် လွန်ကဲ လျှပ်ကူးမှု၊ မိုက်ခရိုက်လှိုင်းဆိုင်ရာ အီလက်ထရွန်နစ်၊ ပလာစမာ ရူပဗေဒ စသည့် ပညာရပ်နယ်ပယ် အများအပြားမှ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ သမျှကို စာတမ်းပေါင်း ၈ဝ ကျော် ပြုစုခဲ့သည်။ ကပိဇာသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အဏုမြူလက်နက် သုတေသနပြုပေးရန် ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင် စတာလင်၏ ခိုင်းစေချက်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် စတာလင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးမှ ရူပေဗဒသုတေသန ညွှန်ကြားရေးမှူး ရာထူးကို ပြန်ရခဲ့၍ ဆိုဗီယက် ကမ္ဘာပတ်ဂြိုဟ်တု စပွတ်နစ်လွှတ်တင်ရေး စီမံကိန်းကို ကွပ်ကဲရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ဂြိုဟ်တုနှစ်လုံးကို အာကာသထဲသို့ လွှတ်တင်နိုင်ခဲ့သောအခါ ဂုဏ်ပြုခံရသည်။
ဒေါက်တာကပီဇာသည် ၁၉၃၃ ခုနှစ် နိုဘယ်ဆုရှင် ဗြိတိသျှ ရူပဗေဒပညာရှင် ဒေါက်တာ ဒိရက်နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သည်။ ဒိရက်အား ဖန်သွေးမှန်သွေးပညာကို လက်ထပ်သင်ပေးဖူးသည်။ အလင်းလှိုင်းမတ် သုံးပြီး အီလက်ထရွန် လှိုင်းကွေ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်စေရန် ဒိရက်နှင့် လက်တွေ့စမ်းသပ်ခဲ့ကြသည်။ ကပိဇာ သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက် လည်ပတ်ခဲ့ရာ ကိုလံဗီယာတက္ကသိုလ်က ကပိဇာ အား ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းသည်။ ကပိဇာသည် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ပညာရှင်အဖွဲ့၏ဖာရာဒေး ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ် (၁၉၄၂)၊ လီနင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ (၁၉၄၃၊၁၉၄၄၊၁၉၄၅၊၁၉၆၆၊၁၉၇၁၊၁၉၇၄)၊ ဆိုရှယ်လစ်လုပ်သား သူရဲကောင်းဘွဲ့ (၁၉၄၅၊ ၁၉၇၄)၊ လုပ်အား အောင်လံနီ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ (၁၉၅၄) စသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ အမြောက်အမြားကို အပ်နှင်းခံ ရသည့်ပြင် ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အာနိုးပင်ဇီ ယာ့စ်နှင့် ရောဗတ်ဝီလဆင်တို့နှင့်အတူ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိသည်။
မာဂရီရွာ၊ ကသာမြို့နယ်
မာဂရီရွာ (Margayi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ကသာမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၇၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
မြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်းရေကန်များ
ဤကန်များသည် အနည်းဆုံး cichlid ငါးမျိုးစိတ် ၈၀၀ နေထိုင်ကြသဖြင့် လူသိများသည်။ နောက်ထပ် များစွာသော ငါးမျိုးစိတ်များကိုလည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် မျှော်လင့်ထားကြသေးသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာသဘာဝထောက်ပံ့ရေး ( World Wide Fund for Nature) သည် ဤကန်များအား သက်ရှိများရှင်သန်နေထိုင်သည့် ဦးစားပေးနေရာ ၂၀၀ ( Global 200) စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ ရေကန်များ
ခူဟန့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိလမုဋ္ဌိဇာတ်
ပညာသင်လွှတ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်းအား ဗြဟ္မဒတ်မည်သော သားတစ်ယောက်ရှိလေ၏။ မင်းကြီးသည် မင်းသား ဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် သားတော်ကိုခေါ်၍ “ချစ်သား ... ဆရာအဖို့ဖြစ်သော ဤငွေအသပြာတစ်ထောင်ကိုယူကာ တက္ကသိုလ်ပြည် ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးထံသွား၍ အတတ်ပညာသင်ချေ” ဟု ပြောဆိုကာ လမ်းတွင်းစီးရန် လွှာချင်းဖိနပ်နှင့် ဆောင်းရန် သစ်ရွက်ထီးကိုပေး၍ လွှတ်လိုက်၏။
ကလဲ့စားချေရန် ဖိတ်မံပြန်
မင်းသားလည်း မင်း၏အသရေကို ခံစားရလျှင် တက္ကသို်လ်ဆရာ ဝါးခြမ်းစိတ်ဖြင့် ကျောကိုရိုက်ဖူးသော အဖြစ်ကို သတိရ၍ အသစ်ကဲ့သို့ဖြစ်၍ အမျက်ထွက်ကာ “ယခု မင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ပေပြီ၊ ဆရာ့ကို ပူဇော်လိုပါသည်၊ အမြန်ကြွလာတော်မူပါ” ဟု မှာထားလျက် ပဏ္ဏာလက်ဆောင်ပေးကာ တက္ကိသိုလ်ဆရာထံ တမန်ကို စေလွှတ်လေ၏။ ဆရာလည်း တမန်၏စကားကိုကြားလျှင် “ဤမင်းကား ငယ်ရွယ်သေးသည်၊ ငါ၏ ဆုံးမစကားကို မှတ်သားနာယူနိုင်ဦးမည် မဟုတ်၊ သွားရန် မသင့်လျော်သေး ဟု ကြံစည်ကာ တမန်နှင့်အတူ ချက်ချင်းမလိုက်သေးဘဲ စောင့်ဆိုင်းကာနေ၏။
ဗာရာဏသီမင်းကြီး ပစ္ဆိမအရွယ်သို့ရောက်သောအခါ တက္ကိသိုလ်ဆရာသည် “ယခုအခါ မင်းကြီးသည် အမျက်မာန်နည်းပါးချိန်တော်ပြီ၊ ငါ၏ အဆုံးအမစကားကို မှတ်သားနာယူနိုင်လောက်ပြီ၊ မင်းကြီးကို ဆုံးမမည်” ဟု ကြံစည်သတိရကာ ဗြဟ္မဒတ်မင်းကြီးထံသို့ သွားလေ၏။ နန်းတော်တံခါးသို့ရောက်၍ အကြောင်းကြားစေရာ မင်းကြီးလည်း နှစ်သက်စွာ ဆရာကိုခေါ်စေ၍ ရှေ့တော်သို့ ရောက်လာသော ဆရာကိုမြင်လျှင် အမျက်ထွက်ကာ နီးမြန်းသော မျက်လုံးဖြင့် ကြည့်လျက် -
အလက်ဇန်ဒရို ဗို့လတာ
ဗော်လ်တာ၏မိဘများဖြစ်ကြသော ဖိလစ်ပိုင် ဗော်လ်တာနှင့် မာရီယာမဒါလီနာအင်ဇာဇီတို့သည် ဗော်လ်တာအား ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ယောက်ဖြစ်စေလို၍ ယေရှု ဘာသာရေးကျောင်းသို့ ပို့ခဲ့သည်။ ဗော်လ်တာသည် တခြားကလေးသူငယ်များကဲ့သို့ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လိုစိတ်မရှိခဲ့ပေ။ ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် ဗော်လ်တာသည် ကိုမိုအထက်တန်းကျောင်းတွင် ရူပဗေဒ ပါမောက္ခဖြစ်လာသည်။ ဗော်လ်တာသည် လျှပ်စစ်ပညာလေ့လာမှုလုပ်ငန်းတွင် သူ၏ အချိန်များကို ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ ဗော်လ်တာသည် သူ၏ ဘဝတွင်လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကဗျာသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုစွဲလမ်းခြင်းနှင့် အသစ်အဆန်းတွေ့ရှိမှုအကြောင်းကို ရေးစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဗော်လ်တာ၏ ပထမဦးဆုံးသိပ္ပံဆိုင်ရာစာတမ်းတွင် ဒီဗီအထရက်တီဗ အမည်ရှိလျှပ်စစ် သုတေသနမှ အသစ်တွေ့ရှိချက်များ ဟူသော စာတမ်းဖြစ်သည်။
ပထမဆုံးသော ဘက်ထရီ
ကြေးနီသည်ထိုဓာတ်ပြုမှု များတွင်ပါဝင်ခြင်းမရှိချေ။ ကြေးနီသည် ဓာတ်ပြုမှုဖြစ်ပေါ်စေရန် လျှပ်ခေါင်းတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရုံမျှသက်သက်သာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဓာတ်အိုးတွင်အားနည်းချက်များရှိသည်။
နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း
နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (IUCN တရားဝင် International Union for Conservation of Nature and Natural Resources ) သည် သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်သော နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ သဘာဝရင်းမြစ်များကို ရေရှည်အသုံးပြုနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ရပြီး အချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း၊ သုတေသနဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပရောဂျက်များနှင့် ပညာပေးလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည်။ ယင်း၏ ရည်မှန်းချက်မှာ သဘာဝ အရင်းအမြစ်များကို အသုံးပြုရာတွင် တန်းတူညီမျှရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ ရေရှည်တည်တံ့ရန်အတွက် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိအသင်းအဖွဲ့များကို အားပေးကူညီရန်ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့်မတူသည်မှာ အသင်းသည် အများပြည်သူများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမရှိဘဲ သက်ဆိုင်ရာအစိုးရ၊ အာဏာပိုင်များကို လိုအပ်သောအချက်အလက်များ၊ အကြံဉာဏ်များ ထောက်ပံ့ပေးသည်။ အသင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နိုင်ခြေရှိသော သက်ရှိမျိုးစိတ်များကို သတ်မှတ်ရာ၌ ထင်ရှားသည်။ အစိုးရနှင့် အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၄၀၀ ကျော်ပါဝင်ထားပြီး စေတနာဝန်ထမ်းများ၊ သိပ္ပံပညာရှင်များ ၁၆၀၀၀ ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ ကျော်တွင် အချိန်ပြည့်ဝန်ထမ်းပေါင်း ၁၀၀၀ ရှိပြီး ရုံးချုပ်မှာ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂလန်းမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
မဏိကဏ္ဌဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ပရိုမီသီယမ်
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
ပရိုမီသီယမ်(Promethium)သည် သက်ရှိမျာ အခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိပါ။ ၎င်း၏ ပြင်းထန်သော ရေဒီယို သတ္တု ကြွမှုကြောင့် အတော်လေး အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ တိရစ္ဆာန်များတွင် စမ်းသပ်ရာမှာ ၎င်းသတ္တုသည် အရိုးမျက်နှာပြင်များတွင် ကွက်တိကွက်ကြားဖြင့် နှေးကွေးစွာ ရွေ့လျား ဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။
ထောင်စုနှစ်များ စာရင်း
ဤသည်မှာ ထောင်စုနှစ်များအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးများ စာရင်း ဖြစ်သည်။
ဂန့်ဂေါ်တောင်ရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ဂန့်ဂေါ်တောင်ရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ပန်ဖျက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂုန်လျှော်ပင်
ဝါဂွမ်းမှတပါး အရေးပါသော လျှော်ပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းဒေသများတွင် ဂုန်နီ သို့မဟုတ် ဂုန်လျှော်ဟုခေါ်သော လျှော်ပင်များ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ပေါက်လေ့ရှိသည်။ မျိုးယူစိုက်ပျိုး၍ လျှော်ပင်များကို ခုတ်ဖြတ်ယူပြီးနောက် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ပြန်၍စိုက်ပျိုးရသည်။ အမြင့် ၁၀-ပေအထိရှည်၍ အကိုင်းအခက်မထွက်ဘဲ ရှည်၍ နူးညံ့တောက်ပသော ဂုန်လျှော်ရရှိစေသည်။ အပင်ကို ခုတ်ဖြတ်ရေစိမ်ကာ လျှော်ကိုခွာယူရသည်။ လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင် တိုင်းဆတတ်ခြင်းဖြင့် လျှော်အရောင်အဆင်းနှင့် အမျိုးအစားကောင်းမွန်သည်။ ဂုန်လျှော်ဖြင့် ဆန်အိတ်ခွံများ၊ ကြိုးများ၊ အခင်းများ၊ ဆေးဆိုးဂုန်လျှော်ထည်များ၊ လက်ဆွဲအိတ်များ၊ ကော်ဇော၊ လင်နိုလီယံအခင်းများ၊ စက္ကူညို စသည်များ ထုတ်လုပ်ကြသည်။ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံမှ အများအပြားထုတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း စိုက်ပျိုးသည်။
အမျိုးအစားများ
လျှော်ထုတ်ယူနိုင်သော ဂုန်လျှော်ပင်မှာ ၂ မျိုးရှိလေသည်။ တစ်မျိုးမှာ ကော်ခိုရပ် အော်လီတိုရိယပ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကော်ခိုရပ်အမျိုးမှ ပွားထွက်သော အခြားဂုန်လျှော်ပင်များလည်းရှိ၏။ ဂုန်လျှော်ပင်ကို ပူပြင်းစိုစွတ်သော တိုင်းပြည်များ၌ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ဂုံလျှော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အများဆုံး ထွက်သည်။ ဤအပင်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၌ အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးသည်။
ဦးတူစုရွာ၊ စစ်ကွင်း (တောင်)
ဦးတူစုရွာ၊ စစ်ကွင်း (တောင်)
ရကန်
အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုကြခြင်း
ထိုသူတို့ ယူဆချက်သည် "ဆင်နှင့် မျက်မမြင်ခြောက်ဦး" ဝတ္ထုမှာကဲ့သို့ သူအမြင်နှင့် သူ မှန်သည်ချည်းပင်ဖြစ်လေသည်။ ထိုအဆို သုံးရပ်ကို သိမ်းကျုံးပါဝင်အောင် အနက်ဖော်လျှင် ရကန်၏အနက်သည် ပြည့်တန်သရွေ့ ပြည်ပေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ရကန်ဟူသည် စာဖတ်နာ သူတို့၏ စိတ်ကို ရွှင်ပြုံးစေလျှက် မိမိရရ အကျောက်အကန် ရေးသားအပ်သော တေးသွား စာတစ်မျိုးဟု အနက်ဖွင့်သင့်လေသည်။ ရကန်နှင့် သဘောသွား တူသော စာမျိုးလည်း မြန်မာစာပေတွင် ရှိသေးသည်။ ထိုစာများမှာ "သျှိုးလိုက် ရတု"နှင့် "သာချင်း" တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ရကန်သွားပင် ဖြစ်စေကာမူ အကျောက်အကန်၊ အနိုပ်အနယ်၊ အချီးအပင့်၊ ကိုယ်ရည်သွေးမပါမူကား၊ "ရတု" များဟု ခေါ်ဆိုသည်ကို မန်လည်ဆရာတော်ဆို ရတုများကို ထောက်ထားသိရှိနိုင်လေသည်။
သမုဒ္ဒရာ
ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
ပုံမှန်အားဖြင့် ကွဲပြားခြားနားသော သမုဒ္ဒရာများ အနေဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်လေ့ရှိသော်လည်း ထိုသမုဒ္ဒရာရေများသည် အားလုံးဆက်စပ်လျက် ရှိပြီး အားလုံးကိုစုပေါင်း၍ ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာလုံးနှင့်ဆိုင်သော သမုဒ္ဒရာ အနေနှင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ ရေထုအားလုံးဆက်စပ်နေပြီး အစိတ်အပိုင်း အသီးသီးတွင် အချင်းချင်းလွတ်လပ်စွာဖလှယ်နေကြခြင်း စသည့် တကမ္ဘာလုံးနှင့်ဆိုင်သော သမုဒ္ဒရာအယူအဆ သည် သမုဒ္ဒရာဗေဒအတွက် အရေးကြီးသော အခြေခံအချက်အလက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက သမုဒ္ဒရာ အစိတ်အပိုင်းများ ခွဲခြားမှု ကို တိုက်ကြီးများ၊ ကျွန်းစုများ နှင့် အခြားအချက်အလက်များပေါ် မူတည်၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုခွဲခြားမှုများကို အရွယ်အစားလိုက် ကြီးစဉ်ငယ်လိုက် ကြည့်မည်ဆိုပါက ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၊ တောင်ပိုင်း သမုဒ္ဒရာ ( တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုသမုဒ္ဒရာဒေသကို ပစိဖိတ်၊ အတ္တလန္တိတ် နှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ တို့၏ တောင်ပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။) နှင့် [အာတိတ် သမုဒ္ဒရာ]] (တစ်ခါတစ်ရံတွင် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ၏ ပင်လယ်အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။) စသည်ဖြင့်ဖြစ်သည်။ ပစိဖိတ်နှင့် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာတို့ကို အီကွေတာပေါ်မူတည်၍ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြား သတ်မှတ်နိုင်သည်။ သမုဒ္ဒရာ၏ အစိတ်အပိုင်း အသေးစားများကို ပင်လယ်များ၊ ပင်လယ်ကွေ့များ၊ ပင်လယ်အော်များနှင့် အခြားအမည်များဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်းမြေပေါ်တွင် သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်စပ်မနေသော အာရယ်ပင်လယ် နှင့် မဟာ ဆားငန်ရေကန်ကြီးစသည့် အခြားသော ဆားငန်ရေထုများလည်း ရှိတတ်သည်။ ထိုအရာများကို ပင်လယ်အဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသော်လည်း တကယ်တမ်းမှာ ဆားငန်ရေကန်များသာ ဖြစ်သည်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသည်အကြီးဆုံးဖြစ်၍ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာသည်အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ
အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသည် မြောက်ဘက်တွင် အာရှတိုက်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဩစတြေးလျတိုက်၊ အနောက်ဘက်တွင် အာဖရိကတိုက်တို့အကြား၌ ခပ်ဝိုင်းဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၈၃၅ဝဝဝဝကျယ်၍ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့်ပေ ၁၃ဝဝဝနက်သည်။ ဂျားဗားကျွန်းတောင်ဘက် အလွန်တွင် အနက်ဆုံးဖြစ်၍ ထိုနေရာ၌ ပေ ၂၄၄၄ဝနက်သည်။
သမုဒ္ဒရာ ဇီဝဗေဒ
သာမန်မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ဘဲ မှန်ဘီလူးဖြင့် ကြည့်မှသာမြင်နိုင်သည့် သတ္တဝါကလေးများမှ ပေ ၈ဝ မျှရှည်လျားကြီးမားသော ဝေလငါးကြီးများအထိ သမုဒ္ဒရာထဲတွင် သတ္တဝါအမျိုးမျိုးရှိသည်။ ခရု၊ ကနန်း၊ ပုစွန်တို့ကဲ့သို့သော အခွံရှိသတ္တဝါများ၊ လိပ်ကဲ့သို့သောတွားသွား သတ္တဝါများ၊ ဝေလငါး၊ ပင်လယ်ဖျံတို့ကဲ့သို့သော နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ ငါးစသည်တို့ကဲ့သို့သော ဥအုသည့် ကိုယ်ရေအေးသတ္တဝါများ ရှိကြသည်။ သမုဒ္ဒရာ၏ အလွန်နက်သောအပိုင်း၌ နေကြသောသတ္တဝါများသည် မျက်စိကောင်းကောင်းမမြင်ကြချေ။ အားလုံးလိုလိုပင် မီးစုန်းအလင်းရောင်ထွက်သော သတ္တဝါများ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုသို့ အလင်းရောင်ထွက်ခြင်းမှာ အပူဓာတ်မပါဘဲနှင့် အလင်းရောင်ထွက်နေခြင်း ဖြစ်၏။ ဤရေသတ္တဝါများ စားသောအစာများမှာ ဒိုင်အက်တမ်နှင့် ပလင့်ကတမ်ခေါ် ပိုးမွှားကောင်ကလေးများ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုပိုးကောင်ကလေးများမှာ အလွန်သေးငယ်လှသဖြင့် အားကောင်းသောမှန်ဘီလူးဖြင့် ကြည့်မှသာ မြင်နိုင်၏။ ယင်းတို့သည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် လျင်မြန်စွာတိုးပွားကြ၍ ရေသတ္တဝါများ၏ အသက်သခင်များဖြစ်ကြပေသည်။
မအီမြို့
မအီမြစ်သည် မအီမြို့လယ်မှ ဖြတ်သန်းသည်။ မြို့ပေါ်(၄)ရပ်ကွက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမှတ်(၁)၊ အမှတ်(၂)၊ အမှတ်(၃) နှင့် အမှတ်(၄)ပြင်ဝန်း ရပ်ကွက်တို့ဖြစ်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် အထက်တန်းကျာင်းတစ်ကျာင်း၊ အလယ်တန်းကျာင်းတစ်ကျာင်းနှင့် မူလတန်းကျာင်း တစ်ကျာင်းရှိသည်။
ကုန်းလိန်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်းဂနက်ရွာ၊ သင်းဂနက်
သင်းဂနက်ရွာ၊ သင်းဂနက်
မိန်ဇိမ်ငှက်
နွေရာသီတွင် မိန်ဇိမ်ငှက်ကလေးများဥမှ ပေါက်ကြသည်။ ဥများကို မြစ်သဲကမ်းပါးပေါ်တွင် အုလေ့ရှိရာ၊ ကျောက်ခဲကလေးများနှင့် ဆင်တူ၍ မှားယွင်းတတ်သည်။ တမြုံလျှင် ဥ ၂ ဥ ရှိတတ်သည်။ ဥအရောင်မှာ အဝါမှ အညိုရောင် ဖြစ်ပြီးလျှင် အမည်းတွန့်များ ပါရှိသည်။
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ စစ်ကွင်း (တောင်)
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ စစ်ကွင်း (တောင်)
အောက်ညဉ့်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနော့အဲလဖရက်
ကနော့သည် ဗလန့်ချီဝုနှင့် ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင် ပြုခဲ့ပြီး သားတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဝုကွယ်လွန်သွားသောအခါ ဟယ်လင် ဟက်ဒရစ်နှင့် အိမ်ထောင်သစ်ထူသည်။
နှစ်ဆယ်ရာစုခေတ်ဦးတွင် ထင်ရှားသော သောမတ်မန်းမှ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ကျော်ကြားနေသော ဂျွန်အပ္ပဒိုက် (၁၉၃၂)အထိ စာရေးဆရာ အမြောက်အမြားကို စာပေ စင်မြင့်တွင် တင်ထားပေးနိုင်ခဲ့သော စာပေ ထုတ်ဝေသူ အဲလဖရက်ကနော့သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက် နေ့တွင် နယူးယောက်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကုဏ္ဍကကုစ္ဆိသိန္ဓဝဇာတ်
ရှေးအခါသနှစ် ခိုကိုးရာဖြစ်
ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် မိန်းမအိုလှူသော ယာဂုကိုသောက်၍ မိန်းမအို စီရင်သော ဘောဇဉ်ကို ဘုဉ်းပေးပြီးလျှင် အနုမော၏နာပြုကာ မိန်းမအိုအား သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်စေ၍ ကျောင်းတော်သို့ ကြွတော်မူ၏။
ယုတ်ညံ့သော အစာကို မစားလို
“မြင်းငယ် ... သင်ကား - စားကျင်းမြက်နှင့် ဆန်ကွဲကျိုးကိုစား၍ ကြီးပြင်းခဲ့၏။ ဤဆန်ကွဲယာဂုသည် သင်စားနေကျ အစာဖြစ်၏။ သင်ယခု အဘယ်ကြောင့် ထိုအစာကို မစားသနည်း” – ဟု - ပြောဆိုကာ မြင်းကုန်သည်၏ စကားကို ကြားလျှင် မြင်းငယ်သည် မြင်းကုန်သည်အား -
ဗတ်စကို ဒဂါးမား
နယ်မြေသစ် ရှာဖွေမှု သည် စွန့်စွန့်စားစား ပြုရသလောက် အလွန် အကျိုးကျေးဇူး များလှသဖြင့် ရှေးခေတ်များ မှ အစပြု၍ ဥရောပတွင် ခေတ်စား ခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံ နှင့် တစ်နိုင်ငံ အပြိုင် နယ်သစ်များ ရှာကြပြီးလျှင်၊ သက်ဆိုင်ရာ မိမိတို့ နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်နှင့် တန်ခိုးအာဏာကို နယ်ချဲ့ခဲ့ကြသည်။ တစ်ခါ က တန်ခိုးကြီး နိုင်ငံများဖြစ် ကြသော စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂယ် နိုင်ငံတို့သည်လည်း ချမ်းသာ ကြွယ်ဝသော အရှေ့တိုင်း၊ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပိုင်နက် ချဲ့လိုကြသည်။ ထိုကြောင့် ယင်းဒေသများသို့ အမြန်ဆုံး ပေါက်ရောက်သော ပင်လယ် ခရီးလမ်း ကို အပြိုင်အဆိုင် ကြိုးစား ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါ ပေါ်တူဂီတို့သည် အားကျမခံ၊ အာဖရိတိုက်ကို ပတ်၍ အရှေ့သွား ခရီးလမ်းကို ဆက်လက်ရှာဖွေရန် အကြံအစည် ပြုကြလေသည်။ ယင်းသည့် အချိန်မတိုင်မီက ဗက်စကိုဒါဂါးမ သည် ထင်ထင်ရှားရှား မရှိခဲ့သေးချေ။ သို့သော် မှူးမတ် မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူတစ်ဦးဖြစ်၍ ကက်စတီးနိုင်ငံနှင့် ပေါ်တူဂယ် နိုင်ငံတို့ စစ်ပြိုင်ရာတွင် ပါဝင် ဆင်နွှဲ ခဲ့ဖူးကြောင်း မျှသာသိကြသည်။ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ကလေးဖြစ်သော ဆီးနေး၌ မွေးဖွားခဲ့သူ ဗက်စကို ဒါ ဂါးမား သည် ပင်လယ်ခရီး ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်၍ ပင်လယ်များ၌ သွားလာရန် နှစ်သက်ပြီးလျှင်၊ မကြောက်မရွံ့ သွားလာဝံ့သူ ဖြစ် လေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၄၉၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီဘုရင် ပထမ အီမန်းနျူအယ် သည် ဗက်စကို ဒါဂါးမအား သင်္ဘော ၄ စင်းကို ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ်စေပြီးသော် အရှေ့တိုင်း သွား ပင်လယ် ခရီးလမ်း ရှာဖွေစေရန် ခန့်အပ်သည်။ ဗက်စကိုဒါဂါးမသည် ထိုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လစ္စဗွန်းမြို့မှ စတင်၍ ခရီးထွက် ခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့သော အခက်အခဲများကို ကျော်နင်းဖြေရှင်းရင်းပင် အာဖရိကတိုက် အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မလင်ဒီ ဆိပ်ကမ်းမြို့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ကုန်သည်များနှင့် တွေ့လေသည်။ ယင်းတို့အထဲမှ အိန္ဒိယရေကြောင်းပြ တစ်ဦး၏ အကူအညီဖြင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်ကာ၊ လစ္စဗွန်းမြို့မှ ထွက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၀ လအကြာ ၁၄၉၈ ခုနှစ် မေလအတွင်း၌ အိန္ဒိယအနောက်ဘက် ကမ်းခြေရှိ ကာလိကတ်မြို့သို့ရောက်ခဲ့ လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ဗက်စကိုဒါဂါးမသည် ဥရောပမှ အိန္ဒိယသို့ပင်လယ်ခရီးကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ဗဟိန်း၊ ကို
၁၉၃၈ ခုနှစ်၌ ရေနံမြေ သပိတ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ရေနံမြေ သပိတ်သမားများသည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက် ဆန္ဒပြရန်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရေနံချောင်းမြို့မှ ထွက်ခဲ့ကြသည်။ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုဗဟိန်းနှင့် ကိုဗဆွေတို့သည် ရေနံချောင်းမြို့တွင် ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသော ကျောင်းသား သပိတ်အရေးနှင့် ရေနံမြေမှ ချီတက်လာသော သပိတ်သမားများ အရေးကို စုံစမ်းရန်ခရီးထွက်ခဲ့ကြသည်။ မကွေးမြို့၌ ရေနံမြေမှ ချီတက်လာသော သပိတ်သမားများအား တရားဟောနေစဉ်၊ အဖမ်းခံခဲ့ရလေသည်။ တရားဟောနေစဉ် မြင်းခွာတချက်ပေါက်ရင် မီးဟုန်းဟုန်း တောက်စေရမယ်လို့ ရဲရဲတောက်စကား ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အတွင်းရေးမှူးအား ဖမ်းဆီးသဖြင့် ကျောင်းသား သပိတ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
ဆောင်းဦးရာသီလယ်ပွဲတော်
ပွဲတော်ကို တရုတ်ပြက္ခဒိန်၏ ၈ လပိုင်း ၁၅ ရက်နေ့ လပြည့်ရက် ညအခါတွင် ကျင်းပကြသည်။ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်ဖြင့်ဆိုပါက စက်တင်ဘာလလယ်မှသည် အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းအချိန် ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် လသည် အတောက်ပဆုံးနှင့် အရွယ်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်ဟု တရုတ်တို့က ယုံကြည်ကြသည်။ ထိုအချိန်သည် ဆောင်းဦးရာသီအလယ်ကာလဖြစ်ပြီး သီးနှံများ ရိတ်သိမ်းချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်လျက်ရှိသည်။
မန္တလေးခရိုင်
စီးပွားရေး
မန္တလေးခရိုင်သည် မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းရှိ စီးပွား​ရေးအချက်အချာကျ​သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေးရှိ၍ စီးပွားဖြစ်ထွန်းသည်။ ခရိုင်​နေလူထုသည် ဝန်​ဆောင်မှုလုပ်ငန်းနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာ လက်မှုလုပ်ငန်းများကို အများဆုံး လုပ်ကိုင်ကာ အမရပူရမြို့နယ်နှင့် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်များတွင် စိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်းပါလုပ်ကိုင်သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ စုံလင်လှသည်။ တူးမြောင်းများဖြင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရသည်။ ထို့အပြင်  မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ  လူအပေါင်းတို့သည် ရှေးမြန်မာသုံးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို လိုအပ်ပါကမန္တလေးမှ မှာယူ ရရှိသည်။
အရိုးတောင်ရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
အရိုးတောင်ရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
၂၃ ဇူလိုင် ရေကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လစ်ဗျားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
လွယ်စကိုင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လွယ်စကိုင်းရွာ (Loisakaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇရူဒပါနဇာတ်
တိကနိပါတ် - ၁။ သင်္ကပ္ပဝဂ် -(၂၅၆ ) ဇရူဒပါနဇာတ်။ ။ အလိုကြီး၍ မရောင့်ရဲနိုင်သဖြင့် ပျက်စီးရသော လှည်းကုန်သည်နှင့် အလိုနည်း၍ ရောင့်ရဲနိုင်သဖြင့် စည်းစိမ်ချမ်းသာများစွာ ခံစားရသော လှည်းမှူးအကြောင်း။
အိုင်ဖုန်း ၇
အရောင်း
Apple has deliberately withheld pre-order sales numbers, citing that these are "no longer a representative metric for our investors and customers". Without releasing specific numbers, T-Mobile US stated that the iPhone 7 had broken the carrier's all-time record for first-day pre-order sales. The following weekend, T-Mobile US stated that iPhone 7 was its biggest iPhone launch ever, being "up nearly 4x compared to the next most popular iPhone".
အပင်လောက
ကျွန်ုပ်တို့သည် သက်ရှိအရာဟူသရွေ့ကိုအပင်နှင့်သတ္တဝါဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားထားရာ အပင်နှင့် သတ္တဝါများသည် အသွင်အပြင်အားဖြင့် ကွဲပြားကြသော်လည်း အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားပုံမှာ အခြေခံသဘောအားဖြင့် တူညီကြသည်။ အပင်သည် သတ္တဝါများနည်းတူ အသက်ရှူခြင်း၊ လှုပ်ရှားသွားလာခြင်း အစာမှီဝဲခြင်းတို့ကိုပြုလုပ်၍ မျိုးပွားခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေပြီးလျှင် သေဆုံးသွားကြလေသည်။
အပင်တွင် သတ္တဝါများမှာကဲ့သို့ ဘဝတည်မြဲရေးအတွက် လုံးပန်းကြရသည်။ အပင်ထူထပ်စွာ ပေါက်ရောက်နေသော အရပ်ဒေသတွင် လောင်းရိပ်မှလွတ်အောင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် အလုအယက် ပေါက်ရောက်ကြရသည်။ အမြစ်သည် အစာရေစာ ရရှိရေးအတွက် မြေတွင် နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ကြ ရသည်။ အရွက်သည် နေရောင်ကို အများဆုံးရရှိစေရန် ဖြာ ထွက်၍ ပေါက်ရောက်ကြရသည်။ ပင်စည်သည် အလွန်အဖိုး တန်သော သစ်ရည်ကို ခြောက်သွေ့မသွားရအောင် ရေလုံ အခေါက်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရသည်။ အပင်၏အစိတ်အပိုင်းများကို တိရစ္ဆာန်များ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန် ဆူးများဖြင့် ပြုလုပ်၍ မျိုးပွား စေရန် အစေ့ကို များနိုင်သမျှ များအောင်ပြုလုပ်ကြရလေသည်။ အပွင့်တွင် တောက်ပသောအရောင်၊ မွှေးကြိုင်သောအနံ့၊ ချိုမြ သော ပန်းဝတ်ရည်တို့မှာ အစေ့များ အောင်မြင်အောင် ဝတ်မှုန် စပ်ယှက်ရာ၌ ကူညီပေးသော ပိုးမွှားတို့အား ဖိတ်ခေါ်ရန် ဖြစ် သည်။ အောင်မြင်လာသော အစေ့များကို အပင်သည် ဖြစ် ကတတ်ဆန်း ကြွေကျ မသွားစေဘဲ ဝေးလံသော အရပ်သို့ မိမိ ၏မျိုးများ ရောက်ရှိသွားအောင် ဖြန့်ဖြူးပေးရလေသည်။ အကယ်၍ အပင်တစ်ပင်မှ ဖြစ်လာသော အစေ့တို့သည် အပင်မ ကြီးနား၌ ကပ်၍ ကျရောက်ကြပါမူ အပင်မကြီး၏ လောင်း ရိပ်တွင်မိခြင်း၊ အစာရေစာ လုံလောက်စွာ မရရှိခြင်းတို့ကြောင့် သေသွားဖွယ်ရာရှိသည်။ ဤသို့ မဖြစ်ရလေအောင် ကညင်ပင်၊ သက်ငယ် ပင်တို့ကဲ့သို့ အချို့သောအပင်များသည် အစေ့များကို လေဖြင့် ဖြန့်ဖြူးပေးကြသည်။ ကပ်စေးနဲပင်၊ မြက်သီးပင်တို့ ကဲ့သို့ အပင်များသည် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် တွယ် ကပ်၍ လိုက်ပါနိုင်ကြသော အစေ့များဖြင့် ဖြန့်ဖြူးပေးကြသည်။ အချို့သော အပင်များ၌ အစေ့ပတ်ပတ်လည်တွင် အရည်ရွှမ်း သော အသားများပါရှိ သဖြင့် ကျေးငှက်တိရစ္ဆာန်တို့သည် ထို အသီးများကို အစာအလို့ငှာ သယ်ဆောင်သွား၍ အပင်မှ ဝေးရာအရပ်၌ အစေ့ကို စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။
ဂျပန်အနုပညာ
ဂျပန်အနုပညာ
ရုပ်လုံး အကောင်အထည်တို့မှာ များသောအားဖြင့် ပန်းအမျိုး မျိုးပုံများ၊ငှက်ရုပ်များ၊ နတ်သမီး၊ ကိန္နရာရုပ်များ၊ နဂါးရုပ်များ ဖြစ်ပြီးလျှင် တံခါးမုခ်များ၊ တိုင်များ၊ မျက်နှာကြက်များနှင့်ပစ္စင် ရင်တားများပေါ်တွင် ထုလုပ်ထားရှိတတ်ကြလေသည်။ အချို့ လက်ရာများမမှာ အလွန်ပင် အနုစိတ်၍ အံ့မခန်း ရှိသည်။ လက်မှုပညာနှင့်ဆိုင်သော အခြားပညာရပ်များမှာ ဆင်စွယ် ပန်းပုထုခြင်းနှင့် အဝတ်များပေါ်တွင် ရွှေခြည်ထိုးခြင်း၊ ဇာပန်း ဖောက်ခြင်းများကဲ့သို့ သတ္တုအမျိုးမျိုးပေါ်တွင် ပန်းဖော်ခြင်း၊ ကျောက်စီခြင်း၊ ကျောက်မြှုပ်ခြင်း အတတ်ပညာများ ဖြစ်လေ သည်။ ယင်းတို့မှာ ကျောက်ရုပ်တုငယ်၊ သံရုပ်တုငယ်ကလေး များ ထုခြင်း၊ ယပ်တောင်များ၊ ဖဲထီး လက်ကိုင်များထုခြင်း၊ ဇာအိမ်ဇာရိုးပြုလုပ်ခြင်းများ ပါဝင်လေသည်။ သံနှင့် သံမဏိ များပေါ်တွင် မိလ္လာဖြင့် ပန်းဖော်ခြင်း၊ ရုပ်ပုံများဖော်ခြင်း အတတ်မှာလည်း ဂျပန်တို့၏ ရှေးဟောင်းသုခုမပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်၍ ဂျပန်လူမျိုးများသည် ထိုအတတ်တွင် ပြိုင်ဘက် ကင်းလောက်အောင် ကျွမ်းကျင်ကြသည်။
ကြေးညိုသတ္တုဖြင့် ရုပ်တုထုလုပ်ခြင်း၌လည်း ဂျပန်တို့၏ လက်ရာမှ ချီးကျူးလောက်ပေသည်။ ကမကုရမြို့ရှိ ဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွား တော်ကြီးမှာ ဤကြေးသတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထား၍ ပေ ၅ဝ ခန့် အမြင့်ရှိ၏။ ပြုလုပ်ပုံမှာ ထိုကြေးသတ္တုများကို အချပ်လိုက် စပ်ပြီးနောက် အဆုံးသတ်တွင် လက်ရိုက်တူကလေးဖြင့် ဆောက်ဖြတ်ကာ ပုံတော်ကို ဖော်ထားလေသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ယောက်ျားမိန်းမ၊ မည်သူမဆို ပန်းများကို အလွန်နှစ်သက်တတ်သော ဝါသနာရှိသည့်အတိုင်း ဥယျာဉ် များဖြင့် အကြီးအကျယ် မစိုက်ပျိုးနိုင်စေကာမူ မိမိတို့ရရှိသမျှ မြေကွက်ကလေးများတွင် မြေပေါ်၌၎င်း အိုးများဖြင့်၎င်း၊ ပန်းပင်များကို ယုယုယယ စိုက်ပျိုးကြသော အလေ့အထ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့်လည်း 'ပန်းကြိုက်သော ဂျပန်ပြည်'ဟူ၍ ကမ္ဘာကပင် အသိအမှတ် ပြုခြင်းခံရသည်။ သူတို့သည် မည်မျှလောက် အလှ အပ ကြိုက်သည်ဆိုပါမူ အိမ်တွင်းရှိ ပန်းအိုးများ၌ အလှထိုးရာ ၌ပင်လျှင် 'ပန်းအလှထိုးနည်း'ဟူ၍ ပန်းခိုင်များကို လိမ်ခြင်း၊ ညွှတ်၍ပေးခြင်း၊ ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်းများကို ပြု လုပ်ကာ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်နေသည့်ဟန် ပြုလုပ်ပေးခြင်းကို ပညာရပ်တစ်ခုအနေနှင့် ထားရှိလေသည်။ တစ်သီးတစ်သန့် စာအုပ်များပင်ထုတ်ကာ အမျိုးသမီးကလေးများ၊ ကျောင်းသူ များ၊ အိမ်ရှင်မများအား သင်ကြားပေးလေသည်။
ဂန့်ဂါငယ်ရွာ
ဂန့်ဂါငယ်ရွာ
ဆင်းကွက်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ဆင်းကွက်ရွာ (Sinkwet)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သိုတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိုတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၂ ဦး၊ မ ၁၁၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
NGC 325
NGC 325 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစသည်။ ယင်းအား ၁၈၆၄ တွင် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
လုံဟေးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားမလန် (နောက်)ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကြီးမြို့
တောင်ကြီးမြို့သမိုင်း
ယခုတောင်ကြီးမြို့အရှေ့ဘက်ရှိ တောင်တန်းများပေါ်တွင် ထိုအချိန်ကပအိုဝ်းရွာများရှိရာ ၊ အင်္ဂလိပ်တို့က ထိုနေရာတွင် မြို့တည်လိုသဖြင့်အခြားသင့်တော်ရာနေရာသို့ ရွာပြောင်းခိုင်းသည်ဟုလည်း မှတ်သားရ ပေသည်။ ထိုဒေသတွင် ယခင်က မီရဲ၊ သထုံ၊ ဝိန်ယရွာများရှိရာ ဝိန်ယသည် ပအိုဝ်းဘာသာစကားဖြင့် မြို့ဟောင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် တောင်ကြီးမြို့ဟောင်းနေရာဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ထိုနေရာတွင် ရုံးစိုက်ပြီးမှ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၄-ခုနှစ်တွင်ယခုတောင်ကြီးမြို့နေရာကို ပြောင်းရွေ့ မြို့တည်ခြင်းဖြစ် နိုင်ပေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ယခုအခါ တောင်ကြီးမှ ဆီဆိုင် ၊ ဆိုက်ခေါင် သို့ ပြေးဆွဲသော ရထားခရီးစဉ်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာပြီဖြစ်သဖြင့် တောင်ကြီးဈေးနေ့တွင်သာ ပြေးဆွဲ ပေးလျက်ရှိသည်။
ပျဉ်းမကုန်းရွာ၊ စံကင်း
ပျဉ်းမကုန်းရွာ၊ စံကင်း
ခိုင်းနဲရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်လှည့်
မျက်လှည့်အတတ်
ကြည့်သူတို့၏ မျက်စိကို လှည့်စားခြင်းဖြင့် မဟုတ်သည်ကို အဟုတ်ထင်စေနိုင်သောကြောင့် မျက်လှည့်အတတ်ဟု ခေါ်သော အတတ်ပညာ တစ်မျိုးသည် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားရှိ နိုင်ငံတို့တွင် အနည်းနှင့်အများ ခေတ်စားလျက် ရှိလေသည်။ မျက်လှည့်ဆရာဟု အမည်ခံသူ တစ်ယောက်သည် စိတ်ပညာကို အတော်အသင့် ခေါက်မိရမည့်အပြင် လက်၏ ကျွမ်းကျ်မှုဖြစ်သော ပဉ္စလက်နည်း ပရိယာယ် အသွယ်သွယ်တို့ကိုလည်း ကောင်းစွာ နားလည်ထားရပေမည် ။ ထိုမျှသာမကသေး၊ ပရိသတ်၏ စိတ်ကို ဆွဲငင်နိုင်လောက်အောင် ကရားရေလွှတ် အချက်ကျကျပြောဆိုတတ်သော အရည်အခြင်းရှိရန်လည်း လွန်စွာပင်လိုချေသည်။
ဒါးပိုင်ရွာသစ်ရွာ၊ ဘုမေ
ဒါးပိုင်ရွာသစ်ရွာ၊ ဘုမေ
အပင်
အပင်သည် အပင် လောက (Plantae kingdom) တွင် ပါတွင်သော သက်ရှိ (living) ရုပ်စု (organism) ဖြစ်သည်။ အပင်များတွင် တွေ့နေကြ ရုပ်စုများဖြစ်သော သစ်ပင် (tree)၊ ရိုးပျော့ပင် (herb)၊ ခြုံပင် (bush)၊ မြက်၊ နွယ်ပင်၊ မှို၊ ရေညှိ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ လက်ရှိခေတ်အချိန်ကာလအထိ လေ့လာမှုများအရ အပင်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၅၀,၀၀၀ ရှိသည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက အတည်ပြုထားသည်။ လွန်ခဲ့သော ၂၀၀၄-ခုနှစ်က ဆိုလျှင် ၂၈၇,၆၅၅ သာ သိခဲ့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ metaphytes သို့ viridiplantae (အစိမ်းရောင် အပင်များ) သည် သူတို့၏ စွမ်းအင်များကို နေရောင်ခြည်မှ ရယူပြီး ၎င်းကို ဖိုတိုစင်းသစ်စစ် ဟုခေါ်သည်။
သတ်မှတ်ချက်
အရစ္စတိုတယ်သည် သက်ရှိများကို အပင် (များသောအားဖြင့် မရွေ့သော)နှင့် သတ္တဝါ (အစာရှာဖွေရေးအတွက် လှုပ်ရှားတတ်သော) ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ Linnaeus ၏ စနစ်တွင် ၎င်းတို့သည် အပင်လောက(Kingdoms) နှင့် သတ္တဝါလောက ဟု ဖြစ်လာသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ အပင်ကို ဖန်ဂျီ၊ ရေညှိ စသည့် သိပ်မဆိုင်သော အုပ်စုများပါ ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက် လောက အသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့ကို နည်းပညာ နှင့် လက်တွေ့မှာပါ အပင် အကြောင်းများတွင် ထည့်သွင်းဆဲပင် ဖြစ်သည်။
တရားဝင် မဟုတ်သော်လည်း အခြား ဖိုတိုစင်းသစ်စစ် လုပ်သော သတ္တဝါ များကိုလည်း အပင် ဟုခေါ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မျိုးခွဲရာတွင် အပင်နှင့် ခြားနားသည်။ မျိုးစိတ် ပေါင်း ၃၇၅,၀၀၀ ကျော် ရှိပြီး နှစ်စဉ် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။
သစ်ဝင်ကုန်းရွာ၊ ဆတ်ကွင်း
သစ်ဝင်ကုန်းရွာ၊ ဆတ်ကွင်း
သုံးခွရွာ၊ စံကင်း
သုံးခွရွာ၊ စံကင်း
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်
တည်နေရာ
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ အင်းလျားကန် ၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ ပြည်လမ်း နှင့် တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းတို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်မတက္ကသိုလ်ကျောင်းဝင်း နှင့် လှိုင်ကျောင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြီး၊ ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်းမှာ ပင်မကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိသည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင်အနီးရှိ အထင်ကရသစ်ပုတ်ပင်ကြီးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့က တိုက်ခတ်သွားသော နာဂစ်မုန်တိုင်းဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံပြီး မားမားမတ်မတ် ဆက်လက်ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
အထင်ကရ ဖြစ်ရပ်များ
၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်နေ့တွင် တရားမျှတမှုမရှိသော တက္ကသိုလ် စည်းမျဉ်းများအတွက် ကျောင်းသားများ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေစဉ် ဦးနေဝင်း၏ တပ်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တစ်ရာကျော်ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်အပြင် သမိုင်းဝင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဆောက်အဦ (တ.က.သ အဆောက်အဦ) ပါ ဒိုင်းနမိုက်နှင့် ဖေါက်ခွဲ ဖျက်စီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ကျိုက်က္ကဆံကွင်းအတွင်း ပြသထားသော ဦးသန့်၏ ရုပ်အလောင်းကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများမှ ခိုးယူပြီး နိုင်ငံတော်ဈာပနဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ပေးရန် ဆန္ဒပြ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဝင်ရောက် စီးနင်းပြီး ဦးသန့် အလောင်းကို ပြန်လည် ယူငင်ခဲ့သောကြောင့် ကျောင်းသား အချို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
အဖော်ကောင်းရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရဂူရွာဟောင်းရွာ
တရဂူရွာဟောင်းရွာ
ဂျွန် ကွင်စီ အဒမ်စ်
လူပုံ ပုပြက်ပြက်နှင့် အထင်ကြီးဖွယ်မရှိသော ကွင်စီသည် အရေးမရှိလျှင် စကားပြောလည်း မပြောတတ်ပေ။ သို့သော် ဉာဏ်ပညာအရာတွင် ထူးခြားလှသူဖြစ်သည်။ ညာလက်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာရေးနေချိန်တစ်ပြိုင်နက် ဘယ်လက်ဖြင့် ထိုစာသားများကို ဂရိဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုရေးသားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဦးနှောက်ကို အနားမပေးသကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်ကိုလည်း အခိုင်းကြမ်းသူဖြစ်သည်။ နေ့စဉ်နံနက်ခင်းတိုင်း ပိုတိုမက်မြစ်တွင်းသို့ မိနစ်၉၀ကြာ ရေဆင်းကူးတတ်သည်။ “ငါ လူတွေနဲ့ ရောနှောမနေတတ်” ဟုဘုကျကျပြောတတ်သည်။
လောကနီတိ
လောကနီတိသည် ဘုရားဟောမဟုတ်ပါဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း ဘုရားဟောကျမ်းဂန်များစွာထဲမှ လောကီရေးရာများနှင့် ပတ်သက်သည့် အဆိုအမိန့်များကို ထုတ်နှုတ်၍ ထည့်သွင်းပြုစုထားသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ နီတိသည် ပါဠိဝေါဟာရဖြစ်သည်။ မြန်မာလို လမ်းညွှန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လောကနီတိသည် လောကအကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကြီးပွားတိုးတက်စေရန် ညွှန်ကြားပေးသော လမ်းညွှန်ကျမ်းဖြစ်သည်။ စင်စစ် ဤကျမ်းသည် လောကီလူသားတို့၏ အနှစ်လည်း မည်၏။ မိဘလည်း မည်၏။ ဆရာလည်း မည်၏။ အဆွေခင်ပွန်းလည်း မည်၏။ ထိုကြောင့် ဤနီတိကျမ်းကို သင်ကြားတတ်မြောက်ထားသော ယောက်ျားသည် အကြားအမြင်များသော၊ မြင့်မြတ်သော ပညာတတ်ယောက်ျား ဖြစ်ပေ၏။
အခန်း( ၁ ) အတတ်ပညာကို ဆိုရာအခန်း
(၈) လောက၌ ပညာရှိသူသည် မမေးမူကား စည်ကြီးသဖွယ်ဖြစ်၏။ သူတည်း မေးမူကား မိုးကြိုးသဖွယ်ဖြစ်၏။ လူမိုက်သည် မေးသော်လည်းကောင်း၊ မမေးသော်လည်းကောင်း အခါခပ်သိမ်းများစွာလည်း ဟောတတ် ပြောတတ်သည်သာလျှင်တည်း။
(၁၈) လောက၌ အစာစားခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ မေထှန်မှီဝဲခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ အိပ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ နွား၌လည်းကောင်း၊ ယောက်ျား၌ လည်းကောင်း ရှိ၏။ အတတ်ပညာ ဟူသည်ကား ယောက်ျားအား အထူးပေးတည်း။ အတတ်ပညာမှ ယုတ်ခဲ့မူကား နွားနှင့်တူသည် ဖြစ်၏။
(၃၄) အကြင်တပည့်သည် အတတ်ပညာလိုသဖြင့် အထူးထူးအပြားပြားများစွာ သင်တတ်၏။ ထိုတပည့်လည်း အတတ်ကို အိပ်မက်ကိုမြင်သော သူအကဲ့သို့ ပြန်ဆိုခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်ရာ။
(၃၅) အိုးထိန်းသည်သည် အိုးကို ကွဲစိမ့်သောငှာ မခတ်၊ တင့်တယ်စိမ့်သောငှာ ခတ်၏။ ဆရာသည် တပည့်တို့အား အပယ်ဆင်းရဲသို့ ကျစေခြင်းငှာ မပုတ်ခတ်၊ အတတ်ပညာ အစီးအပွားဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပုတ်ခတ်၏။
အခန်း( ၂ ) သူ​တော်​ကောင်းကို ဆိုရာအခန်း
(၅၄) လောက၌ မစင်အတိပြည့်သော ကျဉ်းမြောင်းသောအရပ်၌ နေရခြင်းသည် ဆင်းရဲ၏။ ထိုထက် မချစ်မနှစ်သက်လိုသော ရန်သူထံ၌ နေရခြင်းသည် ဆင်းရဲ၏။ ထိုထက်လည်း သူ့ကျေးဇူးကို မသိတတ်သောသူနှင့် နေရခြင်းသည် ဆင်းရဲ၏။
အခန်း ( ၃ ) သူယုတ်ကို ဆိုရာအခန်း
(၆၉) နိုးကြားသောသူအား ညဉ့်သည်ရှည်၏။ ခရီးပန်းသောသူအား တစ်ယူဇနာခရီးသည် ရှည်၏။ သူတော်ကောင်းတရားကို မသိကုန်သော သူမိုက်အား သံသရာသည် ရှည်၏။
အခန်း( ၄ ) အ​ဆွေခင်ပွန်းအား ဆိုရာအခန်း
(၇၅) ဥစ္စာတည်းယုတ်မူကား အဆွေခင်ပွန်းသည် စွန့်တတ်၏။ သားမယားတို့သည် လည်းကောင်း၊ ညီသား အစ်ကိုတို့သည် လည်းကောင်း၊ စွန့်တတ်ကုန်၏။ ဥစ္စာရှိသောသူတို့ကိုသာလျှင် မှီဝဲကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဥစ္စာသည်သာလျှင် လောက၌ ခင်ပွန်းကြီးတည်း။
(၇၈) ရန်သူနှင့်လည်း အကျွမ်းမဝင်ရာ။ အဆွေခင်ပွန်းနှင့်လည်း အကျွမ်းမဝင်ရာ။ အဆွေခင်ပွန်းသည် အမျက်ထွက်လတ်သော် ခပ်သိမ်းသော အပြစ်ကို ထင်ရှားပြသ၏။
(၈၇) နှုတ်ခွန်းချိုသော စကားရှိသောသူသည် များသော အဆွေခင်ပွန်းရှိ၏။ ကြမ်းကြုတ်သောသူသည် နည်းသော ခင်ပွန်းရှိ၏။
အခန်း ( ၅ ) မိန်းမအား ဆိုရာအခန်း
(၈၈) ဥဩတို့၏ အဆင်းကား အသံလျှင်တည်း။ မိန်းမတို့၏ အဆင်းကား လင်ကို မြတ်နိုးခြင်းတည်း။ မကောင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသောသူ၏ အဆင်းကား အတတ်တည်း။ ရသေ့တို့၏ အဆင်းကား သည်းခံခြင်းတည်း။
(၉၀) ရသေ့ ရဟန်းတို့သည်ကား ကြုံမှသာလျှင် တင့်တယ်ကုန်၏။ ခြေလေးခုရှိသော သတ္တဝါတို့သည်ကား ဆူကုန်မှသာလျှင် တင့်တယ်ကုန်၏။ ယောက်ျားတို့သည်ကား အတတ်ပညာရှိမှသာလျှင် တင့်တယ်ကုန်၏။ မိန်းမတို့သည်ကား လင်သားရှိမှ တင့်တယ်ကုန်၏။
နမ်တော်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ်တော်ရွာ (Namtaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၃၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
​တောင်ကလေးရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
တောင်ကလေးရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
သဲကုန်းရွာ၊ သပြေရိုး
သဲကုန်းရွာ၊ သပြေရိုး
ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာ
ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာ၏ ပျမ်းမျှ အမြင့်မှာ လတ္တီကျု အလယ်ပိုင်းရှိသော ဒေသတို့တွင် ၁၁ မိုင် (၁၇ ကီလိုမီတာ) ခန့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မုတ်သုံရပ်ဝန်းတွင် ပို၍မြင့်ပြီး ၁၂မိုင် (၂၀ ကီလိုမီတာ) ခန့်မျှ ရှိကာ ဝင်ရိုးစွန်း ဒေသတွင် နိမ့်ပါးသည်။ ဝင်ရိုးစွန်ဒေသတွင် နွေရာသီတွင် ၄.၃မိုင် (၇ ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး ဆောင်းရာသီတွင် မထင်ရှားပေ။ ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာ၏ အနိမ့်ပိုင်း ကမ္ဘာ့ မြေမျက်နှာပြင်နှင့် ထိစပ်နေသော အပိုင်းသည် လေထု၏ ရွေ့လျားမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်၏ နယ်ခြား အလွှာဟု ခေါ်သည်။ ထိုနယ်ခြား အလွှာသည် မီတာ ရာဂဏန်းမှ ၁.၂ မိုင် (၂ ကီလိုမီတာခန့်) အထိ မြင့်ပြီး မြေကြီး ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် နေ့တစ်နေ့ ၏ အချိန်ကာလ အပေါ်တွင် မူတည်၍ ပြောင်းလဲတတ်သည်။ ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာနှင့် စထရာတိုစဖီးယား အလွှာတို့ ကြားရှိ ထရိုပိုပေါ့စ်ဟု ခေါ်သော နေရာသည် အပူချိန် ပြောင်းပြန် ပြောင်းလဲရာ နေရာဖြစ်သည်။
ချောင်းစောက် (ချောင်းစောက်ချောင်း)ရွာ
ချောင်းစောက် (ချောင်းစောက်ချောင်း)ရွာ
ကျွန်းကြီးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကျွန်းကြီးရွာ (Kyungyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၄ ဦး၊ မ ၁၄၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
နှမ်းမဲတောင်ရွာ၊ ကမ်းဒီး
နှမ်းမဲတောင်ရွာ၊ ကမ်းဒီး
ရွာသစ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညီညွတ်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
အငြင်းပွားဖွယ်ရာ UDP ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်မြင့်က စစ်အစိုးရ နှစ်သက်လက်ခံဖွယ်ရှိသည့် ပြည်ပရှိ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြည်တွင်းရှိ UDP အဖွဲ့ဝင် ဦးလှမြင့်မှတဆင့် ယခုလ ၈ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် စာရေးသားအစီရင်ခံခဲ့ကြောင်း မဇ္ဈိမက စုံစမ်းသိရှိရသည်။
ခန္တီးလေးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ခန္တီးလေးရွာ (Khantilay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သီလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သီလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၉ ဦး၊ မ ၈၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ
ရာသီဥတု
အမြင့်ပိုင်းမြက်ခင်းဒေသရှိ ဘူလာဝေယို၏ အပူချိန်ခြားနားချက်မှာ ၅၆°ဖာရင်ဟိုက်နှင့် ၇၂°ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ပြီး မြို့တော် ဟာရာရေး၏ အပူချိန်ခြားနားချက်မှာ ၅၆°ဖာရင်ဟိုက်နှင့် ၇၀°ဖာရင်ဟိုက်ဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေး
ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းနှင့် ဆေးပေးဌာန ၁၇၂ ခု ရှိသည်။ ဆေးကုသရေးအဖွဲ့က အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆေးရုံနှင့် ဆေးခန်း ၇၃ ခု၊ အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးလွတ် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆေးရုံနှင့် ဆေးခန်း ၃၂ ခုတို့ရှိသည်။ (၁၉၈၃ ခုက)
ပညာရေး
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံတွင် ၁၉၇၈ စာရင်းအရ
သွင်းကုန်
စက်နှင့် စက်အပိုပစ္စည်း၊ ဓာတုပစ္စည်း၊ သံမဏိပြားနှင့် သံမဏိလိပ်၊ အထည်အလိပ်တို့ကို ပြည်တွင်းသို့ သွင်းသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အရ ပြည်တွင်းသွင်းကုန်တန်ဖိုး ကန်ဒေါ်လာသန်း ၁,၁၀၀ ရှိသည်။
နောက်ခံသမိုင်း
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းငါးသိန်းခန့်မှ ကျောက်ခေတ်ယဉ်ကျေးမှုရုပ်ကြွင်းများကို တွေ့ရှိသည်။ ဘော့ဆွာနာရှိ ကာလာဟာရီသဲကန္တာရ၌ အများဆုံးနေထိုင်လျက်ရှိကြသော ဘွတ်ရှ်မင်းလူမျိုးစုမှာ ကျောက်ခေတ်လူသားများ၏ အဆက်အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ပထမဆုံးသော ဘန်တူလူမျိုးစုသည် အေဒီ ၅ ရာစုနှင့် ၁၀ ရာစုနှစ်များအတွင်း ရိုဒီးရှားဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်ဟု ထင်ရသည်။ တောင်ဘက်သို့ အခြေချနေထိုင်သူများသည် နှစ်ပေါင်းအတန်ကြာမှသာ ဆက်လက်ဝင်ရောက်လာဖွယ်ရှိသည်။ အဆိုပါဒေသသို့ ဥရောပတိုက်သားများထဲမှ ပထမဆုံးရောက်ရှိလာသူများမှာ ၁၆ ရာစုပေါ်တူဂီနယ်မြေသစ်ရှာသူများ ဖြစ်ကြသည်။
မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ
ဖျက်သိမ်းခြင်း
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီကို မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ နှင့် မွန်အမျိုးသားပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍ ပါတီတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်အတွက် မွန်အမျိုးသားပါတီကို ပါတီမှတ်ပုံတင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
နော့ဂူ (လီဆူး)ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလိပ်ရောဂါ
ရောဂါဖြစ်ပွားပုံနှင့် ကူးစက်ပုံ
Yersinia pestis ရောဂါပိုးဟာ တိရစ္ဆာန်များ အထူးသဖြင့်ကြွက်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ကပ်ပါးကောင်တို့တွင် ပေါက်ပွားရှင်သန်ကြပြီး ပိုးကူးစက်မှုကို ဩစတြေးလျမှလွဲ၍ တိုက်ကြီးအားလုံးတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ပလိပ်ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်မှုဟာ သဘာဝအားဖြင့် အပူပိုင်းဒေသများ၊ နွေးသမပိုင်းလတ္တီတွဒ်ဒေသများ တလျောက် နှင့် မျဉ်းပြိုင် 55 ဒီဂရီမြောက်နှင့် 40 ဒီဂရီတောင်အကြား  ကမ္ဘာအဝှမ်း သမပိုင်း လတ္တီတွဒ်၏ပူနွေးသောအစိတ်အပိုင်းများတွင်  ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြစ်တည်နေပါသည်။ လူအများယုံကြည်ထားသလို ဆင်ထွက်ပလိပ်ပြန့်ပွားတာကို မဟုတ်ပဲ ကြွက်များကိုတိုက်ရိုက် မစတင်ခဲ့ပါဘူး။ ပလိပ်ရောဂါဟာ အဓိကအားဖြင့်  ကြွက်တွေ ကိုယ်တိုင် ပထမဦးဆုံးသားကောင်များအဖြစ် ကူးစက်ခံထားရတဲ့   ကြွက်သန်း (လှေး) (Xenopsylla cheopis)တွေမှာ ရှိနေတဲ့ ရောဂါဖြစ်သည်။ ရောဂါပိုး သယ်ဆောင်ထားတဲ့ခွေးလှေးကူးစက်ခံထားရတဲ့ ကြွက်ကိုကိုက်ခြင်းကြောင့် ခွေးလှေးမှာ ရောဂါကူးစက်နိုင်ပြီးထိုကူးစက်ခဲ့ပြီးတဲ့ခွေးလှေးက လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကိုကိုက်သောအခါ ထိုလူတွင် ရောဂါကူးစက်တတ်သည်။
ကုသပုံ
၁၈၉၇ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘုံဘေမြို့၌ အလုပ်လုပ်သော ဒေါက်တာ ဝါလ်ဒီမာ ဟပ်ဖ်ကိုင်းက ပလိပ်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးကို စတင်တီထွင်စမ်းသပ်သည်။ ရောဂါအား အချိန်မီ ဖော်ထုတ်နိုင်ပါက ပဋိဇီဝဆေး ကုထုံးဖြင့် ထိရောက်စွာ ကုသနိုင်သည်။ အသုံးပြုလေ့ရှိသော ဆေးများမှာ စထရက်တိုမိုင်စင် (streptomycin)၊ ကလိုရမ် ဖင်နီကော (chloramphenicol)၊ တက်ထရာ ဆိုင်ကလင်း (tetracycline)  တို့ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ဟေတီငလျင်
၂၀၂၁ ဟေတီငလျင် သည် ဟစ်ပန်ယိုလာကျွန်းရှိ ကာရစ်ဘီယံနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော ဟေတီနိုင်ငံ၏ တီဘာရွန်ကျွန်းဆွယ်ပိုင်းကို ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင်ဖြစ်၍ ပြင်းအားမှာ ၇.၂ မဂ္ဂနီကျူရှိကာ ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၄ တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ မြို့တော် ပေါ့တ်-အို-ပရင့်စ် ၏ အနောက်ဘက် 150 km ခန့်၊ ပဲတစ်တ်-ထရို-ဒီ-နစ်ပဲဇ် ဒေသအပိုင်းအနီးတွင် မြေအောက်အနက် 10 km ၌ ဗဟိုချက်ပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်းတွင် ဟေတီကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ဆူနာမီဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ဟု သတိပေးခဲ့သော်လည်း မကြာမီ ထိုသတိပေးထုတ်ပြန်လျက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့၏ "တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငလျင်များကို ချက်ချင်းအကဲဖြတ်မှု"ဝန်ဆောင်အဖွဲ့ (PAGER) က သေကျေမှုနှုန်းမြင့်မား၍ ကျယ်ပြန့်သည့် ကပ်ဆိုးဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၅ အထိ အနည်းဆုံး အဆောက်အအုံ ၈၃,၀၀၀ (သို့) ယင်းထက်ပို၍ ပျက်စီးထိခိုက်ခဲ့ကာ သေဆုံးမှု အရေအတွက်မှာ ၁၉၄၁ ဦးအထိရှိပြီဖြစ်သည်။  ၂၀၂၁ တွင် ဖြစ်ပွားသော သေကျေမှုအများဆုံး သဘာဝကပ်ဆိုး၊ သေကျေမှုအများဆုံး ငလျင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်လေသည်။
ငလျင်အကြောင်းအရာ
အမေရိကန် ဘူမိတိုင်းတာရေးအဖွဲ့အရ ငလျင်သည် အန်းရစ်ကွီလို-ပလန်တင် ဂါးဒန်း ပြတ်ရွေ့ဇုံ (Enriquillo–Plantain Garden fault zone) တွင် ကျောက်လွှာနှစ်ချပ် ထက်အောက်စောင်း၍ ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ရွေ့လျားခြင်း (oblique-reverse) ၏ ရလဒ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပြတ်ရွေ့ကြောသည် ဘေးတိုက်ရေပြင်ညီပြတ်ရွေ့ဖြစ်၍ ထိုပြတ်ရွေ့သည် ဂိုနေ့ဗ် မိုက်ခရိုကျောက်လွှာချပ် (Gonave Microplate) မှ ကာရစ်ဘီယံကျောက်လွှာချပ်ကို ကွဲကွာသွားစေ၏ ။ ဘယ်ဖက်သို့ ဘေးတိုက်ရေပြင်ညီပြတ်ရွေ့(ရွေ့လျားခြင်း)သည် ၁၇၅၁ နှင့် ၁၇၇၀ ဟေတီငလျင်များ၏ အရင်းအမြစ်ဟု ယူဆကြ၍ ထိုငလျင်များသည် ပေါ့တ်-အို-ပရင့်စ် မြို့တော်ကို အကြီးကျယ် ဖျက်ဆီးခဲ့လေသည်။ မကြာသေးမီကလည်း ဤဘူမိအသွင်အပြင်ကြောင့် ၂၀၁၀ ဟေတီငလျင် ကိုဖြစ်ပေါ်စေခဲ့၍ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ နှင့် ၃၁၆,၀၀၀ တို့ကြား အရေအတွက်ကို သေကြေစေခဲ့သည်။
နှောပင်အင်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
နှောပင်အင်းရွာ (Hnawpininn)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ရေတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၉ ဦး၊ မ ၁၄၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျီးဇက်စ်ကောလိပ်၏အဆောက်အဦးများ၊ အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်
ဂျီးဇက်စ်ကောလိပ်၏အဆောက်အဦးများ၊ အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်၏ ကောလိပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ဂျီးဇက်စ်ကောလိပ်မှ အဓိကအဆောက်အဦးများဖြစ်ပြီး အောက်စဖို့မြို့၏ အလယ်၊ အင်္ဂလန်၊ တော်လ်လမ်း၊ သင်္ဘောလမ်း၊ ကွန်းမားကတ်လမ်းနှင့် မားကတ်လမ်းတို့ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျီးဇက်စ်ကောလိပ်ကို ၁၅၇၁ ခုနှစ်တွင် အဲလီဇဘတ် ၁ မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မုန်ညင်းပင်
မုန်ညင်းပင်သည် ကရူစီဖာရီး မျိုးရင်းတွင် ဗရပ်ဆီကာ မျိုးစု၌ ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ အဖြူမျိုးကို ဗရပ်ဆီ ကာ အဲလဗာဟူ၍ လည်းကောင်း၊ အမည်းမျိုးရင်းကို ဗရပ်ဆီကာ နိဂရာ ဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်သည်။ အရွက်ပေါများသော ဤ မုန်ညင်းပင်မားကို ကမ္ဘာ့သမပိုင်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ မုန်ညင်းပင်မှရသော မုန်ညင်းစေ့များကို ဟင်းလျာခတ် အမွှေးအ ကြိုင်အနေနှင့် ဖြစ်စေ၊ ဘယဆေး အဖြစ်နှင့် ဖြစ်စေ ရှေးခေတ်မှစ ၍ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ မုန်ညင်းရွက်များသည် ကြီး၍ထူပြီးလျှင် လွှသွားပုံကဲ့သို့ အချွန်ကလေးများရှိသည်။ အရောင်မှာ အစိမ်းရင့် ရောင်ဖြစ်သည်။
ပန်မားရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းကုန်းလေးရွာ၊ ဝါးနက်တော
အုန်းကုန်းလေးရွာ၊ ဝါးနက်တော
ရှီးဒါးရွာ
ရှီးဒါးရွာ
တောင်တော်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္ဓာတုဇာတ်
thumb တိကနိပါတ် - ၁။ သင်္ကပ္ပဝဂ် -(၂၅၈) မန္ဓာတုဇာတ်။ ။ လူ့ပြည် စတုမဟာရာဇ်ပြည်နှင့်တကွ တာဝတိံသာ သိကြားမင်း၏ စည်းစိမ်တစ်ဝက်ကို သိကြားမင်း ၃၆ယောက် ပြောင်းလဲသည်တိုင်အောင် ကာမဂုဏ် ခံစားရသော်လည်း မပြည့်ဝနိုင်ဘဲ စုတေပြီးမှာ လူ့ပြည်ပြန်ကျလာသော မန္ဓာတ်မင်းအကြောင်း။
စကြာမဟေ့ နတ်ပြည်မွေ့
ထိုအခါ မန္ဓာတုမင်းကြီးသည် စက်ရတနာကို ရေဖြင့်ဖျန်း၍ ပရိသတ်နှင့်တကွ စတုမဟာရာဇ် နတ်ပြည်သို့ သွားလေ၏။ စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီး လေးယောက်တို့သည် နတ်ပန်း နတ်နံ့သာတို့ကို လက်စွဲကာလာ၍ ခရီးဦးကြိုဆိုကြကုန်၏။ မန္ဓာတုမင်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် စတုမာရာဇ် နတ်ပြည်သို့သွားကာ နတ်မင်းအဖြစ်ကို ပေးကြကုန်၏။
ဆောင်ပုဒ်
မန္ဓာတုဇာတ် ပြီး၏။
ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး
၂၀၀၇ ဆန္ဒပြမှုများအတွင်း ထိခိုက်သေဆုံးမှု အရေအတွက်အတိအကျကို မသိရှိရသော်လည်း အစိုးရ၏ နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ၁၃ ဦးမှ ၃၁ ဦးအထိ သေဆုံးမှုရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ လူရာပေါင်းများစွာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး အများစုမှာ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
အင်တာနက် ထိန်းချုပ်မှု
တရားဝင်ဖြေရှင်းချက်မှာပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုပြုလုပ်နေသောကြောင့်ဟု ဆိုသော်လည်း ကောင်းကင်သတင်း (Sky News) မှ သတင်းပေးပို့ချက်များအရ အင်တာနက်ကဖေးများသည်လည်း ပိတ်လိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့ ဒေသစံတော်ချိန် ညသန်းခေါင်ယံမတိုင်မှီ အင်တာနက်ဆက်သွယ်မှုအား နဂိုအတိုင်းပြန်လည်ဆက်သွယ်ပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အရင်းအမြစ်များမှ ပြောကြားခဲ့သည်မှာ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့ ၂၂:ဝဝ နာရီမှ ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၅:ဝဝ နာရီတွင် အင်တာနက်ပြန်လည်ကောင်းမွန်ခဲ့သည် ဟုယူဆရသည်။
ဆုတောင်းပြည့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဆုတောင်းပြည့်ရွာ (Sutawngpyayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အောင်သာယာရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှန်ကျိုင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ရှန်ကျိုင်ရွာ(Shankeng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ဂါမဏိစန္ဒဇာတ်
ခုနစ်နှစ်အတွင်း ပညာနှင်း
အမတ်တို့သည် မင်း၏အလောင်းကို ကောင်းစွာသင်္ဂြိုဟ်၍ *မတကဘတ် အစရှိည်တို့ကို ပြုပြီးလျှင် ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့၌ မင်းရင်ပြင်တွင် စည်းဝေးကြ၍ “အချင်းတို့ ... မင်းသားသည် အလွန်ငယ်သေး၏။ ယခု အဘိသိက်သွန်းခြင်းငှာမသင့်၊ အရည်းအချင်းကို စုံစမ်းပြီးမှ အဘိသိက်သွန်းကြမည်” ဟု တိုင်ပင်ကြကုန်၏။ (*မတကဘတ် - သေသူကိုရည်မှတ်၍ လှူဒါန်းကျွေးမွေးအပ်သော ဆွမ်း၊ ထမင်း။)
ပညာရှိ၊ မရှိ စုံစမ်းကြည့်
တစ်နေ့သ၌ အမတ်တို့သည် မြို့ကို တန်ဆာဆင်စေ၍ တရားစီရင်ရာအရပ်၌ ပလ္လင်ကိုခင်းစေပြီးလျှင် အခြံအရံနှင့်တကွ မင်းသားငယ်ကို နေစေ၏။ ထိုအခါ မျောက်တစ်ကောင်ကို အိမ်ရာမြေကိုသိသော ဆရာအသွင်ကို ယူစေပြီးလျှင် မင်းသားထံ ဆောင်ယူကာ “အရှင်မင်းမြတ် ... ဤသူကား ခမည်းတော် လက်ထက်တော်ဝယ် အိမ်ရာမြေကိုသိသော ဆရာဖြစ်၏။ အတတ်၌ လေ့လာပွန်းတည်း၏။ မြေအတွင်း ခုနစ်တောင်ရှိသောအရပ်၌ အကျိုးအပြစ်ကို မြင်၏။ မင်းမျိုးတို့ အိမ်ရာတို့ကို ဤဆရာသည်ပင်လျှင် စီရင်ရ၏။ ဆရာကို ချီးမြှောက်၍ အရာအထူး၌ ထားပါလော့” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ မင်းသားသည် လူမဟုတ် မျောက်မှန်းသိ၍ -
ဤသို့တစ်ဖန် စုံစမ်းပြန်
“အို-အမတ်တို့ ... ဤအမွေးကား ပညာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိသော အမွေးမဟုတ်၊ ဤသတ္တဝါကား သက်သာရာရစေနိုင်သော သတ္တဝါမဟုတ်၊ သားမျိုးမျောက်ဖြစ်၏။ ဤလိုငါ၏ ခမည်းတော် *ဇနသန္ဓမင်းသည် ဆုံးမခဲ့၏။ ဤမျောက်ကား တစ်စုံတစ်ခုသော တရားအဆုံးအဖြတ်ကို မသိ” – ဟု - အမတ်တို့အား မိန့်ဆိုပြန်လေ၏။ (*ဇနသန္ဓ - လူတို့ကို သင်္ဂဟဝတ္ထု လေးပါးတို့ဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်တတ်သောကြောင့် ဇနသန္ဓ ခေါ်သည်။)
သွင်၊ ဦး ဆာ
အခြားသူများ၏ ချီးမွမ်းခန်း
"ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ့ စီးပွားရေး လောက၌ ထင်ရှားသည်။ ဆန်လုပ်ငန်း ကျွမ်းကျင်သူ ဆန်စက်ပိုင်ရှင်၊ မြန်မာကုန်သည်ကြီးများ အသင်း(မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း)ကို စတင် တည်ထောင်သူ၊ မြန်မာကုန်သည်လောကကို ဦးဆောင်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် မြို့မိမြို့ဖတဦး အဖြစ် ပါဝင်၍ အစိုးရနှင့် ပြည်သူ နှစ်ဦးစလုံး၏ ယုံကြည် ကိုးစားခြင်းခံရသူ ဖြစ်သည်။ ဆာဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ 'ဦးသွင်သည် ဗြိတိသျှ အစိုးရ၏ အမှုကို ကျိုးနွံစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း၊ ဗြိတိသျှတို့၏ အကျိုးစီးပွား ဂုဏ်ကျေးဇူးကို တိုးပွားအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဆာဘွဲ့ ပေးခံရခြင်း မဟုတ်။ တိုင်းသူပြည်သားများ၏ အားထား ယုံကြည်မှုခံရခြင်း၊ သစ္စာ သမာဓိနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၊ အဂတိ မလိုက်စားခြင်း စသည့် ဂုဏ်များကြောင့်သာ ဖြစ်သည်' ဟု ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်"
ဂါမဏိစန္ဒဇာတ်
တကယ်သိရန် စုံစမ်းပြန်
မင်းသား၏စကားကို ကြားလျှင် အမိန့်တော်အတိုင်းပင် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မျောက်ကိုပယ်၍ ဤမင်းသားကား အလွန်ပညာရှိ၏။ မင်းပြုအံ့သောငှာ စွမ်းနိုင်လိမ့်မည် မင်းသားငယ်ကို အဘိသိက်သွန်း၍ မင်းမြှောက်ကြကုန်ဟု - မြို့တော်၌ စည်လည်စေကုန်၏။
၁။ နွားတရား
နွားရှင်နွားငှား အငြင်းပွား ဂါမဏိစန္ဒသည် မိုးရွာလတ်သော် လယ်ထွန်ရန် နွားမရှိသဖြင့် အဆွေခင်ပွန်းတစ်ယောက်ထံမှ နွားနှစ်ကောင်ကို ငှားရမ်းကာ တစ်နေ့လုံးထွန်ပြီးလျှင် အစာကျွေး၍ အပ်နှံရန် နွားရှင်အိမ်သို့ သွား၏။ ထိုခဏ၌ နွားရှင်လင်မယားလည်း ထမင်းစားနေ၏။ နွားတို့လည်း ဝင်နေကျဖြစ်၍ အိမ်သို့ဝင်ကုန်၏။ နွားရှင်လင်မယားတို့ နွားတို့ကို မြင်ပေပြီဟု မအပ်နှင်းခဲ့ဘဲ ပြန်ခဲ့၏။ ညဉ့်အခါ နွားတို့ကို သူခိုးတို့ခိုးကုန်၏။ နံနက်လင်းသောအခါ နွားခြံဝယ် နွားတို့ကိုမမြင်လျှင် သူခိုးတို့ ခိုးယူမှန်းသိလျက် လျော်စေမည်ဟု ဂါမဏိစန္ဒထံ သွား၍ -
၆။ ပြည့်တန်ဆာမတရား
ရှေ့သို့သွားကြပြန်သော် ရွာတစ်ခုသို့ ရောက်ပြန်၍ ပြည့်တန်ဆာမတစ်ယောက်သည် ဂါမဏိစန္ဒာကို မြင်လျှင် ရှေးနည်းအတိုင်းမေးမြန်းကာ အကျွန်ုပ် သတင်းစကားပေးလိုက်ပါရစေ “ဦးရီး ... ရှေးအခါ ကျွန်မမှာ အဖိုးအခ များစွာရပါ၏။ ယခုအခါကား ကွမ်းဖိုးမျှကိုလည်း မရပါ၊ ကျွန်မထံ တစ်စုံတစ်ယောက်မျှ မလာတော့ပါ၊ အကြောင်းအသို့ရှိသနည်း၊ မင်းလျှောက်ထား၍ ကျွန်မအား ပြန်ကြားပါ” ဟု သတင်းစကားကို မှာလိုက်ပြန်၏။
၈။ မြွေတရား
၁၂။ နဂါးတရား ရှေ့သို့သွားပြန်သော် နဂါးမင်းသည် ဂါမဏိစန္ဒာကို မြင်လျှင် ရှေးနည်းအတိုင်း မေးမြန်းကာ “ဦးရီး ... ရှေးအါ၌ ဤရေကန်ဝယ် ရေသည် ကြည်လင်၏။ မြအဆင်းနှင့် တူ၏။ ယခုအခါ၌မူကား နောက်ကျူလှ၏။ မှော်ကြီး မှော်သေးဖြင့် မြှေးယှက်၍နေ၏။ အကြောင်းအသို့ရှိသနည်း၊ မင်းကိုလျှောက်ထား၍ အကျွန်ုပ်အား ပြန်ကြားပါ” ဟု သတင်းစကား မှာလိုက်ပြန်၏။