cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လွန်ကျော်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
လွန်ကျော်ရွာ (Lunkyaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ လွန်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွန်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၄ ဦး၊ မ ၁၇၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
စိတ်ရောဂါပညာ
အချို့စိတ်ရောဂါဆိုင်ရာ ဆရာဝန်များသည် စိတ်ညှို့နည်း ဖြင့် ကုသကြ၏။ နောက်ဆုံးပေါ် နည်းတစ်နည်းမှာ ပြဇာတ် တဇာတ်ဖန်တီး၍ လူနာကိုပါဝင်ကပြစေလျက် ကိုယ်နှုတ်အမူအရာများကို အကဲခတ်လေ့လာခြင်းဖြင့် အတွင်းသဘော ရောဂါ၏အကြောင်းအရင်းကို သိရှိအောင် ကြိုးစားထုတ်ဖော်၍ ကုသသော နည်းဖြစ်လေသည်။
ဝိဂတိစ္ဆဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သဲ, ရေ, ကမ်းမူ၊ ဂင်္ဂါဟူ၊ မယူကျယ်ကတ်ကတ်။
ကစားစရာ
ကစားစရာလုပ်ငန်းတွင် များသောအားဖြင့် အလုပ်ရုံများမှ ပိုလျှံကြွင်းကျန်နေသော ပစ္စည်းအစအနများကို သုံးကြသည်။ သစ်တိုသစ်စအတွက် သစ်ရုံသစ်စက်များမ၎င်း၊ အဝတ်စများ အတွက် စက်ချုပ်သောဌာန များမှ၎င်း အမြောက်အမြား ဝယ် ယူရပေသည်။ ယခုပင် ဤမျှတိုးတက်နေသော ကစားစရာ လုပ်ငန်းသည် အနာဂတ်ကာလတွင် ယခုထက် အဆပေါင်း များစွာ တိုးတက်လာဦးမည်မှာ ယုံမှားဖွယ် မရှိချေ။
ကြီးနီရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကြီးနီရွာ (Kyeeni)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သွေးနက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သွေးနက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၅ ဦး၊ မ ၁၆၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
စနေ နဂါးနီ
စနေ နဂါးနီ (The Nagani Weekly) သည် မြန်မာဘာသာဖြင့် အပတ်စဉ်ထုတ်ဝေသော ဂျာနယ်တစောင် ဖြစ်သည်။ နဂါးနီစာအုပ်အသင်းမှ ထုတ်ဝေသည်။
ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ
အကြီးဆုံးနှင့် တောင်ဘက်အကျဆုံးကျွန်းမှာ ဒီယေဂိုဂါစီယာ ဖြစ်ကာ ၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့၏ တွဲဖက် စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းမှာ ပုံမှန်ခရီးသွားများ၊ သတင်းသမားများနှင့် ယခင်ကနေထိုင်ခဲ့သူများကို ဝင်ခွင့်ကန့်သတ်ထားသော ကျွန်းဖြစ်သည်။
ဂုတ္တိလဇာတ်
ပညာတူလျက် ခြားနားချက်
ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်သားတို့သည် ကုန်သွယ်အံ့သောငှာ ဥဇ္ဇေနီပြည်သို့ သွားကြသည်ရှိသော် ပွဲသဘင်ခံသည်နှင့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ ပန်းနံ့သာစားဖွယ်သောက်ဖွယ်တို့ကိုယူ၍ ပွဲသဘင်ကစားရာသို့ သွားကြကုန်ပြီးလျှင် မုသိလမည်သော စောင်းသမားကို အခဖြင့် ငှားရမ်းကာ တီးစေကုန်၏။
တပည့်ဆရာ ပြိုင်သောအခါ
ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့ နံနက်အခါတွင် မင်းရင်ပြင်၌ များစွာသောလူတို့ စည်းဝေးရောက်လာပြီးလျှင် ညောင်းစောင်းအဆင့်ဆင့်၊ လှည့်အဆင့်ဆင့် ဝန်းရံနေထိုင်ကြကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း မဏ္ဍပ်အလယ်တွင် ခင်းထားအပ်သော ပလ္လင်၌ တန်ဆာဆင်အပ်သော တစ်သောင်းနှစ်ထောင်သော မိန်းမများ၊ အမတ်၊ ပုဏ္ဏား၊ သူကြွယ်များ ခြံရံကာ နေလင့်၏။ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာလည်း လာလတ်၍ မိမိအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော နေရာတွင်နေ၏။
သိကြားမင်းလည်း မထင်ရှားသောကိုယ်ဖြင့် ကောင်းကင်တွင် ရပ်တည်လေ၏။ ထိုသိကြားမင်းကို ဂုတ္တိလစောင်းဆရာ တစ်ယောက်သာ မြင်ရ၏။ တပည့်မုသိလည်း လာလတ်၍ မိမိအတွက် စီမံထားသော နေရာတွင်၏။
သတင်းကျော်ကြား ကောင်းမှုပွား
[ဂုတ္တိလ စောင်းဆရာကြီး မေးသော အခြင်းအရာနှင့် သုံးကျိပ် ခုနစ်ယောက်သော နတ်သမီးတို့ ဖြေဆိုကြသော အခြင်းအရာတို့ကား ဂုတ္တိလဝိမာနဝတ္ထုတွင် အကျယ်ရှိသည်။ အလိုရှိသူတို့ ၎င်းကို ကြည့်ရှုမှတ်သား ကြပါကုန်။]
ဇာတ်ပေါင်း
သိကြားမင်းသည် - အနုရုဒ္ဓါ။ · မင်းသည် - အာနန္ဒာ။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဆရာစွန့်လျှင်၊ ရန်ပြုလျှင်၊ အလျင်ပျက်စီးလေ။
လနာ့ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
လနာ့ဂါးရွာ(Lanartgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အဒန်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၅၅ ဖြစ်သည်။
ဗာလောဝါဒဇာတ်
ဘုရားကိုရှုတ်ချ နိဂဏ္ဌ
နိဂဏ္ဌသည် ဆွမ်းလှူကြောင်းသိလျှင် အမျက်ထွက်ကာ နှလုံးမသာသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားကို ညှဉ်းဆဲလိုသည်ဖြစ်၍ ရဟန်းဂေါတမကားသိလျက် ရည်းမှန်း၍သတ်သော အသားကိုစားသည်ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ထို နိဂဏ္ဌ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသောစကား သံဃာ့ဘောင်၌ ထင်ရှားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ သူကြွယ်သည် - ယခုအခါ နိဂဏ္ဌ။
ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
မဟာဇေယျ အတုလမာရဇိန် ကြေးသွန်းဘုရားကြီး
ကြေးသွန်းဘုရားကြီး၏ ဘွဲ့တော်အဓိပ္ပာယ်
မဟာအတုလမာရဇိန် ဘွဲ့မည်ဆောင်သည့် ဗဟန်းကြား တောရ ကြေးသွန်းဘုရားကြီး၏ ဘွဲ့တော်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆို ရလျှင် မဟာ	- ကြီးကျယ်သော၊ မြတ်စွာသော၊ ဇေယျ- အောင်မြင်သော၊ အတုလ- အတုမရှိသော၊ မာရ- ဒေဝပုတ္တ၊ ကိလေသနှင့်ခန္ဒ၊ သိင်္ခံပစ္စုမာန်ဟု၊ ငါးတန် ရန်ဆိုး၊ ရန်သူမျိုးကို ဖျက်ချိုးအောင်မြင်တော်မူသော ဇိန - မြတ်စွာဘုရား ““မာန်ငါးပါးကို ကြီးစွာ ဖျက်ချိုးအောင်မြင်တော်မူသော အတုမရှိမြတ်စွာဘုရား”” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ကိုဆောင်၏။
မူလပရိယာယဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
တံတားဦးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
တံတားဦးရွာ(Tadaru)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဝါလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဝါလဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၁၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။ အိမ်ခြေ ၃၈ မှာ ဆိုလာစွမ်းအင်ဖြင့် မီးလင်းသည်။
မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ
"အဓိကလူမျိုးစုကြီးများ" ကို ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကား သို့မဟုတ် တိုင်းရင်းသားနှီးနွယ်မှုများထက် နေထိုင်ရာဒေသအလိုက် အုပ်စုခွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ရှမ်းလူမျိုးစုကြီးတွင် မတူညီသော ဘာသာစကားအုပ်စု လေးခုရှိ ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုသုံးနှုန်းကြသော တိုင်းရင်းသား ၃၃ မျိုးပါဝင်သည်။
ပါဒဉ္ဇလိဇာတ်
ပညာရှိမှ မင်းမြှောက်ကြ
ပညာရှိအမတ်သည် ပါဒဉ္ဇလိမင်းသားကား အကြောင်းဟုတ်သည်၊ မဟုတ်သည်၊ အကျိုးရှိသည်၊ မရှိသည်ကို မသိလေ နှုတ်ခမ်းကို ကိုက်ခြင်းမှ တစ်ပါးဟော အမှုကိစ္စကို မသိလေ” – ဟု ပြောဆိုရှုတ်ချလေ၏။ ထိုအခါ အမတ်တို့သည် ပါဒဉ္ဇလိမင်းသား၏ အလွန်မိုက်သော အဖြစ်ကိုသိကြလျှင် အဘိသိက်သွန်း၍ မင်းမမြှောက်ကြဘဲ ပညာရှိအမတ်ကို သာလျှင် အဘိသိက်သွန်း၍ မင်းမြှောက်ကြကုန်၏။
ကညွတ်ပင်
အတန်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ၃ ပေခန့် ကွာနေစေရသည်။ ထိုကဲ့သို့ မျိုးစေ့ကိုပျိုးပြီး တစ်နှစ်ကြာမှ ကညွတ်ပင်စို့များကို တူးဖော်၍ အမြဲတမ်း စိုက်ထားမည့်စိုက်ခင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်း ပေးရသည်။ ထိုစိုက်ခင်းတွင် တစ်တန်းနှင့်တစ်တန်း ၄ ပေမှ ၅ ပေထိ ကွာစေ၍ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ၂ ပေခန့်ခွာလျက် ထားရသည်။ မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးပြီး ၅ နှစ်ကြာမှ ကညွတ်ပင် ပေါက်များကို စားသုံးရန်အလို့ငှါ ဖြတ်ယူနိုင်သည်။ ထိုကြောင့်လည်း ကညွတ်ကို ရနိုင်ခဲသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် အနေနှင့် လူတို့သည် အဖိုး သားနားပေး၍ ဝယ်ယူစားသုံးကြလေသည်။
အသုံးဝင်ပုံ
အာနိသင် ။ ။ မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ချိုအေးသော အရသာရှိ၍ အေးသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ သလိပ်ကို ကြေစေ၍ သွေးသည်းခြေကိုနိုင်သည်။ သွေးလွန် သွေးအန်နာတို့ကို ပယ်၏။ အသုံးပြုပုံ ။ ။ အရွက် ၊ အပင် ၊ အစို့ ၊ အမြစ် ၊ အသီး ၊ အားလုံးလူတို့အား အကျိုးပြုသည်။ သို့သော် အစို့ အမြစ် သည် အဓိက အသုံးကျသည်။
ပိတောက်ကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ပိတောက်ကုန်းရွာ(Pitaukkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဝါလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဝါလဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၁၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ထောင့်မှန်တြိဂံ
ဤစာမျက်နှာသည် သင်္ချာ ပညာမှ ထောင့်မှန်တြိဂံအကြောင်းဖြစ်သည်။
ဘွဲ့ချင်မြောက်စုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဘွဲ့ချင်မြောက်စုရွာ (Bweitchinmyauksu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ တောင်ပေါ်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပေါ်စုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၁ ဦး၊ မ ၉၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကောင်းမူရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ဝမ်ကောင်းမူရွာ (Wankawngmu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၃ ဦး၊ မ ၁၃၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ချီးမြှင့်သော အဆောင်အယောင်၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များ
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်
စုစုပေါင်း ၁၆၅ ခုဖြစ်သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်
၁၉၈၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်၍ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို လက်ခံရယူကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ ဦးရေသည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့တံဆိပ်အမျိုးအစား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ
၁၉၈၂ ခုနှစ်
သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၁ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၄
(၂) တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိ၍ အလုပ်တာဝန်ကို ထူးကဲ စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်း၊ (၃) အမှုထမ်းခဲ့သည့် ကာလအတွင်း ပြစ်မှုလုံးဝကင်းရှင်း သူ ဖြစ်ခြင်း။
နိုင်ငံတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပိဋကတ် ကျမ်းဂန်၊ စာပေ ပရိယတ်အရာတို့၌ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်၍ အကျင့်သီလသိက္ခာ နှင့် ပြည့်စုံသည့် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဆိုရှယ်လစ် ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တိုး တက်ဖြစ်ပေါ်ရေးနှင့် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးတို့ တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်သူများနှင့် အသက် ကို ပဓာနမထားဘဲ သက်စွန့်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ် များ၊ နိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် စစ်မှန်သော စေတနာဖြင့် ကိုယ်ကျိုးမဖက် အနစ်နာခံ၍ ထူးခြား ပြောင် မြောက်စွာ ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နိုင်ငံ တော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိလျက် ပေးအပ်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာနှင့် အပြစ်ကင်းစင်စွာ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများအား ထိုက်သင့် သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂိုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို နှစ်စဉ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း ပြုသည်။
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့
နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂ /၈၃ အရ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ဘွဲ့(ဒုတိယဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
အူဆီကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အူဆီကထောင်ရွာ(Ausikahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အူဂါအူဆီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၅၃ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ချီးမြှင့်သော အဆောင်အယောင်၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များ
ရဲသီဟတံဆိပ်၊ ရဲဗလတံဆိပ်၊ ရဲကျော်စွာတံဆိပ်၊ ရဲကျော်သူ တံဆိပ်
ရဲဗလတံဆိပ်
စက်မှု စီးပွား ထူးချွန်တံဆိပ် စီမံထူးချွန်တံဆိပ် စက်မှုစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်)
ဒေါက်တာမျိုးသန့်တင်၊ ဒုတိယလက်ထောက် ညွှန်ကြား ရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနခွဲ၊ စီမံရေးရာဌာန၊ စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း
လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်)
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဘဒ္ဒန္တကုသလသာမိ၊ သာသနဟိတကာရီဥယျာဉ်တိုက်၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မန္တလေးတိုင်း။ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ ခြောက်ထပ်ကြီး ဘုရားကြီးတိုက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။ ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဒေးဝန်းအုတ်ကျောင်း၊ မိုးကောင်းတိုက်၊ မန္တလေးအနောက်တောင်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်း။ ဘဒ္ဒန္တဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ၊ ရွှေကျင်တိုက်သစ်၊ မင်္ဂလာ တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။ ဘဒ္ဒန္တခမာဝုဓ၊ လယ်တီကျောင်းတိုက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်း။ ဘဒ္ဒန္တနာရဒါဘိဝံသ၊ မာဂဓနယူပဒေသကျောင်း၊ မစိုးရိမ်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့၊ မန္တလေးတိုင်း။ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ ပခုက္ကူမြို့၊ မကွေးတိုင်း။
ဂန့်ဂေါမြို့
ဂန့်ဂေါမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ နှင့် ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တို့၏ ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်ပြီး မူလက ပခုက္ကူခရိုင်တွင်ပါဝင်သောမြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂန့်ဂေါနယ်မှာ ပခုက္ကူခရိုင်၏ အနောက် မြောက်ဘက်နယ်ဖြစ်၍ အရှေ့ဘက်၌ပုံတောင်၊ အနောက်ဘက်၌ ချင်းတောင်တို့၏ စပ်ကြားတွင် တည်ရှိသော ကျဉ်းမြောင်းရှည်လျားသည့် မြေနိမ့်ဒေသကလေးမျှသာ ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၉၈ စတုရန်းမိုင်မျှ ဖြစ်လေသည်။ မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၃,၃၉၃ ဦး ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း၌ ယောလူမျိုးအများ နေထိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် ဂန့်ဂေါ၌ မြို့သူကြီး ထားရှိ အုပ်ချုပ်သည်။ အစောဆုံးအမည်သိရသူ မြို့သူကြီးမှာ ဦးမင်းကောင်း ဖြစ်သည်။ ဂန့်ဂေါမြို့သူကြီး ဦးမင်းကောင်းသည် ၁၉၅၁ တွင် ရှမ်းပြည်နယ်သို့ စစ်ချီစဉ် လိုက်ပါ အမှုထမ်းသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် ဂန့်ဂေါမြို့သူကြီးအဖြစ် ဦးလွန်းကျော်က စီရင်ရကြောင်း သိရသည်။ ၎င်းသည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ၁၈၀၅ ခုတွင် မြို့သူကြီး ရာထူးဖြင့် အုပ်ချုပ်စီရင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သူ့ရာထူးကို ဦးပေါ်ဦး ဆက်ခံဟန် တူသည်။ မြို့သူကြီး ဦးပေါ်ဦးသည် ဘကြီးတော် လက်ထက် ၁၈၂၁ တွင် မဏိပူရသို့ စစ်ချီစဉ် လိုက်ပါ စစ်မှုထမ်းသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ဂန့်ဂေါမြို့သူကြီး ရာထူး မှေးမှိန်သွားပုံ ပေါ်သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၈ ရက်၊ မေ ၁၈၈၃ တွင် နာခံတော် ဦးရွှေဂေါင်အား ‌ဂန့်ဂေါနယ်ကို ပေးအပ်သည်။ ဦးရွှေဂေါင်က သူ၏ ပိုင်နက်နယ်မြေကို မြေပုံရေးဆွဲ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ရာ ယခုအခါ ယင်းမြေပုံသည် ဂျာမနီ၊ ဟမ်းဘတ်မြို့ ပြတိုက်၌ ရှိနေသည်ဟု သိရသည်။ မြေပုံမှာ ၁၉၀×၈၀ စင်တီမီတာ အရွယ် ရှိကာ ပိတ်ဖျင်ထက်၌ ဆေးရောင်စုံ ရေးဆွဲထားသည်။
ကိံသုကောပမဇာတ်
ခမည်းတော်ပြောပြ သဘောတူကြ
“ချစ်သားတို့ ... သင်တို့အလုံးစုံပင် ပေါက်ပင်ကို မြင်ဖူးကြသည်မှန်၏။ ဤပေါက်ပင်၌ အဘယ်ကြောင့် သင်တို့ယုံမှား ဖြစ်သနည်းဟူမူ - သင်တို့ကား ပေါက်ပင်မှာ ဘယ်အခါ ဘယ်လိုရှိသည်ဟု အလုံးစုံသော ဌာနတို့၌ ရထားထိန်းကို မမေးမိကြသောကြောင့် ယုံမှားရှိကြကုန်၏” – ဟု သားတော်လေးယောက်တို့အား ပြောဆိုကြလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
ပြင်ဖြူမော်ရွာ၊ ပြင်ဖြူမော်
ပြင်ဖြူမော်ရွာ၊ ပြင်ဖြူမော်
ပြည်တော်သာရွာ၊ ကျေးတော
ပြည်တော်သာရွာ၊ ကျေးတော
အာသံပြည်နယ်
အာသံပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ထောင့် ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ဟိမန္တာတောင်တန်းများ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အာသံတစ်ပြည်လုံးမှာ ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်နှင့် ယင်းမြစ်၏လက်တက်များ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ရှည်လျားသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသကြီးပင် ဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မပုတ္တရ မြစ်ဝှမ်းမှာ မြေဩဇာထက်သန်ကောင်းမွန်သည်။ အာသံပြည် နယ်၏ တောင်တန်းများပေါ်တွင် ရွာသွန်းသော မိုးရေချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အများဆုံးဖြစ်သည်။ မိုးအများဆုံးနေရာတွင် တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် လက်မ ၄ဝဝခန့် ရွာသွန်းသည်။ မကြာသေးမီက တစ်နှစ်အတွင်း မိုးရေချိန် ၈ဝ၅ လက်မအထိ ရွာသွန်း လိုက်ရာ ထိုစံချိန်သစ်မှာ အမြင့်ဆုံးပင် ဖြစ်နေလေ သည်။ အထူးသဖြင့် မိုးအသည်းထန်ဆုံးအချိန်မှာ နွေရာသီ နှစ်လခန့်အတွင်းတွင် ဖြစ်သည်။
လူအနေများသော ဒေသတို့မှာ ဗြဟ္မပုတ္တှရမြစ်ဝှမ်းနှင့် တောင်ခြေရင်းတလျှောက်တွင် ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၉ဝ ခန့်မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက် မွေးမြူနေထိုင်ကြသည်။ ဆန်စပါးကို အမြောက်အမြားပင် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သော်လည်း မလုံလောက်သဖြင့် နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်း ဝယ်ယူရသည်။ အာသံတစ်ပြည်လုံးတွင် လက်ဖက် စိုက်ပျိုးသော မြေဧကပေါင်းမှာ ၄ဝဝဝဝဝ ရှိ၍ တစ်နှစ်လျှင် လက်ဖက်ခြောက် ပေါင် သန်းပေါင်း ၂၈ဝ ခန့် ထွက်သည်။ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ကူးသန်း သွားလာရေးအတွက် မီးရထားလမ်းများ၊ ဖောက်လုပ်ထားသည့်အပြင် မြစ်ကြောင်း မှလည်း မီးသင်္ဘောတို့ဖြင့် သွားလာနိုင်ပေသည်။ မြို့တော်မှာ ရှီလောင်မြို့ဖြစ်၍ ဗြဟ္မပုတ္တရ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၇ဝဝ မျှသာ ရှိသည်။ အခြားမြို့များမှာ ဒီဗရုဂါးမြို့၊ အိုက်ဂျာမြို့နှင့် ဂေါဟတ္တိမြို့ စသည်တို့ ဖြစ်ကြ သည်။
ဆွန်မီရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဆွန်မီရွာ (Hsunmi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဂန္ထဗေဒ
ဂန္ထဗေဒ
ဤဂန္ထဗေဒပညာရပ်ကို ၁၈ ရာစုနှစ်များအတွင်းမှ ယနေ့အထိ သုံးစွဲလာခဲ့ရာ အများသိရှိနေသော ဝေါဟာရအဖြစ် ဤပညာရပ်တွင် လုပ်ကိုင်နည်း ၂ မျိုး သက်ဝင်လျက် ရှိသည်။
အလံပြဘုရား
အမည်ရင်းမြစ်
ဆံတော်ကြိုစေတီ၊ အလံတင်စေတီ၊ အလံပြစေတီ၊ ကျိုက်ခပေါက်စေတီ မင်းလက်ဝဲစေတီစသည်ဖြင့် ဘွဲ့အမည် အမျိုးမျိုးရှိခဲ့သလို ထိုစေတီသည် ခေတ်ကာလအလျှောက် အခြားဘွဲ့အမည်များလည်း ရှိခဲ့သေးကြောင်း သုသေသန ပြုမှတ် သားရ၏။ သက္ကရာဇ် ၁၁၈၆-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယပြည် ဘင်္ဂလား တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ဗိုလ်ချုပ် (ဘရစ်ဂေးရီးယားမက်ကရိ) သည် အလံပြစေတီ ရင်ပြင်ထက်၌ စစ်စခန်းပြုကာ နေထိုင်သွားသော ကြောင့် ၎င်းဗိုလ်ချုပ်၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ (Brigadier Maccreagh's Pagoda) မက်ကရိဘုရား ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သေးသည် ကို အင်္ဂလိပ်စစ်မှတ်တမ်းများ၌ အလံပြစေတီအောက်၌ မက်ကရိဘုရား ရေးထိုးလျက် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်ကို မှတ်သားရ၏။ ထို့အတူ မြန်မာပြည်အား အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီး ၁၈၅၂- ခုနှစ်၌ ဤစေတီတော်တည်ရာ ကုန်းမြင့်၌ အချက်ပြ အလံ များ စိုက်ထူလျက် အချက်ပြဌာနချုပ်ဖွင့်ခဲ့ကြောင်း ၁၈၇၃-ခုနှစ်၌ အလံပြစေတီ ထီးတော်ပြိုကျခဲ့ကြောင်း ၁၉၃၉-ခုနှစ် ထုတ်ရန် ကုန်ရာဇဝင်သမိုင်း (အင်္ဂလိပ်ဘာသာကျမ်း)၌ တွေ့ရ၏။ အလံပြစေတီ၏ ထီးတော်တင်လှူရက်မှာ ၁၈၇၃-ခုနှစ်၊ မေလ (၁၉)ရက် ဖြစ်သည်။
ဝမ်မုံရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ်မုံရွာ (Wanmon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပိုင်းအခြား ဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ
အပိုင်းအခြားဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ (Discrete Signal) မှာ ဆစ်ဂနယ်များကို တဆက်တည်း ပြသခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြားဖြင့် ဖော်ပြထားသော ဆစ်ဂနယ်များကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖော်ပြခြင်း အားဖြင့် ဆစ်ဂနယ်ကို အချိန်တိုင်းတွင် မတွေ့ရပဲ ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ကာလများတွင်သာ ဆစ်ဂနယ်ကို တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်စက္ကန့်လျှင် ဆစ်ဂနယ် ၁၀ ခုမျှ ဖမ်းယူမည် ဆိုပါက ဆစ်ဂနယ်၏ ဖော်ပြချက်ကို ၁စက္ကန့် ၏ ၁၀ ပုံ ၁ပုံ၊ ၁စက္ကန့်၏ ၁၀ ပုံ ၂ ပုံ စသော အချိန် အပိုင်းအခြားများတွင်သာ တွေ့ရသည်။
NGC 7822
NGC 7822 သည် စီဖျူး ကြယ်စုတန်းရှိ သက်တမ်းနုသော ကြယ်တာရာမွေးဖွားရာဖြစ်သည်။ ယင်းသည် သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်သန်း အနည်းငယ်ထက်မပိုဘဲ   ၈၀၀ - ၁၀၀၀ pc ခန့် ကွာဝေးသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
တံတားချောင်း
တံတားချောင်း
ကဖြူရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စု၊ ဒေါ်ဒေါ်(မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ)
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ဒေါ်စု၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သော မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂ၏ စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် ကိုပြူး ဆိုသူ ခေါ်ဆောင်၍ ပလောပီနံ (မလေး)တွင်ရောက်ရှိကာ ဒုက္ခရောက်နေသော မြန်မာ ဆေးပေါ့လိပ်လိပ်သူများကို ဗြိတိသျှအစိုးရစရိတ်ဖြင့် အမိနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမျိုးသမီးများ ဓာတ်ရထားစီးရာတွင် ဣန္ဒြေရရ မန္တလေးမြို့မှာကဲ့သို့ သီးသန့်စီးနိုင်ရန် ရထားဘက်ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ လူကြီးများဖြင့် ညှိနှိုင်း၍ စီစဉ်ပေးခဲ့ခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာအမျိုးသမီးများ  နစ်နာမှုမရှိစေရန် အစိုးရအား  ပြည့်တန်ဆာ အက်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပေးရန် တောင်းဆိုပေးခဲ့ခြင်း၊ သပိတ်မှောက်ကျောင်းများအား ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ရန် စည်းရုံး လှုပ်ရှားပေးခဲ့ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
နာအောက်၊ ဦး
ငယ်ဘဝ
ဦးနာအောက်သည် သစ်တောလုပ်ငန်းတွင် များစွာအောင်မြင်မှုရပြီးနောက် ကော့ နှတ်ရွာသို့ပြန်လာသောအခါတွင် ချစ်တီးကုလားနှင့် ဘာဘူကုလားများသည် တိုင်းရင်းသားဖြစ်ကြသော တောင်သူလယ်သမားများအား မတန်မဆသော အ တိုးနှုန်းဖြင့် ငွေချေးပြီး သွေးစုပ်ခြယ်လှယ်နေသည်ကို တွေ့မြင်ရသဖြင့် ထိုချစ် တီးကုလားနှင့် ဘာဘူကုလားများကို တိုက်ရန်အတွက် ငွေတိုးချစားခြင်းနှင့် စပါး ရောင်းဝယ်လုပ်ငန်းကို တိုးချဲ့စမ်းသပ်လုပ်ကိုင်လေတော့သည်။
ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုခြင်း
ထိုသို့ကောင်းမှုပြုစဉ် ဇနီးဒေါ်ဗျုတစ်ယောက်သည် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။ ဒေါ်ဗျုသေဆုံးပြီးနောက် ပဉ္စမမြောက်ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ငြိမ်းမေနှင့် ဆက်လက်ပြန်လေသည်။
သာလကဇာတ်
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက် အချစ်ပျက်
ရှင်သာမဏေသည် နှိပ်စက်ညှဉ်းဆဲခြင်းကို သည်းမခံနိုင်သဖြင့် လူထွက်လေ၏။ ထိုမထေရ်ကြီးသည် ထိုသူငယ်ထံသို့သွားကာ သင်္ကန်းသပိတ်ဖြင့် ဖြားယောင်းလျက် ရှင်သာမဏေပြုရန် အဖန်ဖန် တိုက်တွန်းပြန်၏။ သူငယ်လည်း အဖန်ဖန် ငြင်းပယ်၏။ နောက်အခါ ဖြားယောင်းဖန်များသဖြင့် ရှင်သာမဏေပြုပြန်၏။ မထေရ်ကြီးသည် တစ်ဖန် နှိပ်စက်ညှဉ်းဆဲပြန်၏။ ရှင်သာမဏေလည်း တစ်ဖန် လူထွက်ပြန်၏။ ထိုအခါမှစ၍ မထေရ်ကြီး ဖြားယောင်း၍ မရတော့ချေ။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ မျောက်သည် - ယခုအခါ ရှင်သာမဏေ။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) နှိပ်စက်ဖန်များ၊ ရှင်ထွက်သွား၊ တစ်ပါးမထေရ်ဝယ်။
ကန် လေကြောင်းလိုင်း
ကန်မီတီ လေကြောင်း ကုမ္ပဏီ လီမိတက် သည် ကန် လေကြောင်းလိုင်း အမည်ဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင် လေဆိပ် ကို အခြေစိုက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံ ပြည်တွင်းကို ပျံသန်းနေသည့် လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာလ ၂၀၁၆ အထိ ခရီးစဉ် ၉ ခု အထိ ပျံသန်းပြေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
စန္ဒရား
ဤသို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင်ပြုပြင်လာခဲ့ကြရာ၊ ၁၅ ရာစုနှစ်ဆီတွင် ယခုခေတ် စန္ဒရားများ၏အစဖြစ်သော'ကလာဗီခေါ့'ခေါ် လေးထောင့်ရှည်သေတ္တာပုံ လက်နှိပ်ခလုတ်ဖြင့်တီးရသော ကြိုး တူရိယာမျိုးပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ကလာဗီခေါ့မှာ လေးထောင့်ရှည် သေတ္တာပုံတွင် အလျားလိုက်ကြိုးများ ပြိုင်တန်းလျက်ညှိကာ ထိုကြိုးများကို လက်နှိပ်ခလုတ်နှင့် ဆက်လျက်ရှိသော မောင်းတံဖြင့် ရိုက်ခတ် အသံထွက်စေသော တူရိယာဖြစ်၏။ အသံမြည်အောင် တီးခတ်ရန်အတွက် လက်နှိပ်ခလုတ်များသာမက လိုသောအသံအနိမ့်အမြင့်ကို ဖိပေးသောမောင်းတံများလည်း စန္ဒရား၌ တပ်ဆင်ထားသည်။ ခလုတ်တန်းမှာ ယခုခေတ် စန္ဒရားများတွင် တွေ့မြင်ရသော ခလုတ်တန်းကဲ့သို့ပင် အဖြူ နှင့် အနက် ခလုတ်များထားပုံ အစီအစဉ်တူသော်လည်း၊ အသံစဉ်ထားပုံမှာ ခြားနားသည်။
မြန်မာ
ထိုအခါက နန်းတွင်းဂီတပညာသည်များမှ ပတ္တလားဆရာ ဆရာညွှန့်သည် ပီယာနိုဖိုတီ၏ သံစဉ်သဘောကို စမ်းသပ်လေ့လာပြီးလျှင် ပတ္တလားလက်ကွက်အတိုင်းညှိကာ မြန်မာသီချင်းတီး၍ ရွှေနားတော်သွင်းခဲ့သည်ဟု သိရပေသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ မြန်မာပြည်နှင့် ဥရောပတိုက် အဆက်အသွယ်များလာသော အနောက်ခေတ်တွင် စန္ဒရားများကို ငွေကြေးတတ်နိုင်သူ မြန်မာဂီတပညာရှင်တို့လည်း ဝယ်ယူသုံးစွဲလာခဲ့ကြရာ၊ ထိုတူရိယာ၏ သဘောအမှန်ကို တွေ့ရှိလာကြသဖြင့် စန္ဒရားတီး၍ ကျော်ကြားသူများပင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပေသည်။ မြန်မာလူမျိုးထဲမှ ရှေးဦးစွာ စန္ဒရားဝယ်၍ တီးခဲ့သူမှာ ဦးဧမောင် ဆိုသူဖြစ်၍၊ ထို့နောက်တွင် စန္ဒရားဆရာမောင်၊ စန္ဒရားဘအုန်း စန္ဒရားမမကြီး၊ စန္ဒရားချံပီယန် မောင်ကျော် စသည်ဖြင့် ထင်ရှားသူများသည် တစ်ခေတ်ပြီး တစ်ခေတ်ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
ကျိုက်ပါရွာ၊ ပကွန်
ကျိုက်ပါရွာ၊ ပကွန်
ဘို့ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
ဘို့ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
အကောက်ခွန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အထွေထွေ သဘောတူညီမှုစာချုပ်အဖွဲ့
ကို ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေး၏ ပြင်ဆင်ရေးကော်မတီ၏ နောက်ဆုံးအစည်း အဝေးအပြီးတွင် အတည်ပြု ကာ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံတို့က လက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ကြ သည်။ ဂတ်အဖွဲ့အား ယင်းသို့မူလတည်ထောင်ခဲ့ကြ သော နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဂတ်စာချုပ်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁) ရက်နေ့မှစ၍ အတည်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂတ်အဖွဲ့၏ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းများ- ဂတ်အဖွဲ့ကြီး၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို စီမံဆောင်ရွက်ရန် အတွက် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ ညီလာခံအစည်းအဝေး နှင့် ကိုယ်စား လှယ်များကောင်စီအပြင် ကော်မတီများ၊ အမြဲတမ်းကောင်စီများ၊ ကောင်စီများနှင့် လုပ်ငန်း အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ ညီလာခံကို နှစ်စဉ်ဂျီနီဗာမြို့၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ယင်းညီလာခံတစ်ခု နှင့် တစ်ခုစပ်ကြားဖြစ်ပေါ်လာသော လတ်တလောအရေးတကြီးကိစ္စ များနှင့် လုပ်ရိုး လုပ်စဉ်ကိစ္စများကို ကိုယ်စားလှယ်များကောင်စီ က ဆောင်ရွက်သည်။ ယင်းကောင်စီ၏ အစည်းအဝေးများကို ဖော်ပြပါကိစ္စများ ပေါ်ပေါက်၍ လိုအပ်လာသကဲ့သို့ ခေါ်ယူ ကျင်းပသည်။
ဂတ်အဖွဲ့၏ဆောင်ရွက်လှုပ်ရှားမှုများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုတွင် အကောက်ခွန်အတားအဆီးများကို လျော့ချရေးအတွက် ဂတ်အဖွဲ့၏ ကမကထပြုမှုဖြင့် ဆွေးနွေးစေ့စပ်မှုများကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှစတင် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ ဂတ်ရောင်း (ွဗဤဤ မ္မဥက္ကန္ဒီ) ခေါ်ဂတ်အဖွဲ့၏ ဆွေးနွေးစေ့စပ်မှု ဝိုင်းများကို ရှစ်ဝိုင်းမျှပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အဋ္ဌမ ဂတ်ဝိုင်းကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ ဥရုဂွေးနိုင်ငံပန္တာဒယ်လက္ခတေးမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ (ဤဆွေးနွေးစေ့စပ်မှုများသည် ဥရုဂွေးဝိုင်း ဟုအမည်တွင် ခဲ့သည်)။
ကင်နေဒီဝိုင်း
ဤကုန်သွယ်ရေး ဆွေးနွေးစေ့စပ်မှုများမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ ဂျေအက်ဖ် ကင်နေဒီက ဦးဆောင်နှိုးဆောင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်၍ ကင်နေဒီဝိုင်း ဟုခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည် (အထက်-ဆဋ္ဌမဂတ်ဝိုင်း)။ ထိုစဉ်၌ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက ကုန်သွယ်မှုတိုးချဲ့ရေး အက်ဥပဒေတစ်ရပပြဋ္ဌာန်း ခဲ့ရာ ယင်းအစိုးရအနေဖြင့် အကောက်ခွန်များကို ငါးနှစ်တာ ကာလအတွင်း အပြန်အလှန်အခြေခံဖြင့် ၅ဝ ရာခိုင်နှုန်းမျှ တဖြည်းဖြည်းလျှော့ချခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ဤဝိုင်း၌ ပါဝင်ကြသော ဂတ်အဖွဲ့ဝင် ၄၁ နိုင်ငံတို့က ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်လက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ကြ ရာ အများအားဖြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကုန်ပစ္စည်း များအပေါ်တွင် အကောက်ခွန်များ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ သည်။ ဤဆွေးနွေးစေ့စပ်မှုများ၌ အပူပိုင်းဇုန်ထွက်ကုန်များ အတွက် သဘောတူညီချက် တစ်စုံတစ် ရာမရရှိခဲ့ပေ။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများအတွက်လည်းထင်ရှားသော ရလဒ်ဟူ၍အနည်းငယ် မျှသာရရှိခဲ့သည်။
ပင်သာရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ပင်သာရွာ (Pinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၃၂ ဖြစ်သည်။
ပရိက္ခရာ ၈-ပါး
ပရိက္ခရာ ဆိုသည်မှာ ရဟန်းတို့၏ အသုံးအဆောင်ကို ခေါ်သည်။ ရဟန်းတော်များ၏ ပရိက္ခရာမှာ ၈-ပါးရှိ၏။
ပရိက္ခရာ ၈-ပါး
၄။ ဒုကုတ်= ၂-ထပ် သင်္ကန်းကြီး
၅။ ကာယဗန္ဓန= ခါးပန်းကြိုး
လင်္ကာ
သင်္ကန်းသုံးရပ်၊ သပိတ်၊ အပ်
အခြားပရိက္ခရာများ
၄။ နေကထိုင်
ယပ်တောင်၊ ထီး၊ ဖိနပ်တို့မှာ
လူရှိုင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီး
thumb| Illustrated London News ၁၈၈၉ တွင် Lieutenant BWG Cole က မီဇိုရမ်ရှိ လူရှိုင်းလေ့လာရေးခရီး thumb| Lushai အကြီးအကဲ Mompunga နှင့် နိုင်ငံရေးကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာ Murray တို့သည် ချစ်ကြည်ရေး ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခြင်း၊ ၁၈၇၁ မှ ၁၈၇၂ ခုနှစ်အတွင်း ဗြိတိသျှအိန္ဒိယစစ်တပ်၏ လူရှိုင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီးသည် ဗိုလ်ချုပ် Brownlow နှင့် Bourchier တို့၏ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ပြစ်ဒဏ်ခတ်ကျူးကျော်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ လေ့လာရေးခရီး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အာသံသို့ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ရာတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးတို့မှ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသော ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံများကို ကယ်တင်ရန်ဖြစ်ပြီး၊ Mary Winchester ဟု အမည်ရသော ခြောက်နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးအပါအဝင်၊ ဒေသရှိ တောင်ပေါ်သားများကို ၎င်းတို့တွင် အမြတ်အစွန်းမရှိဟု ယုံကြည်စေရန်၊ ဗြိတိသျှအစိုးရအပေါ် ရန်လိုသည့်အနေအထားတွင် ထားခြင်းဖြင့် ဆုံးရှုံးရမည့်အရာအားလုံးတို့ ဖြစ်သည်။
လေ့လာရေးခရီး
ဤကော်လံနှစ်ခုအပြင် မဏိပူရနိုင်ငံရေးအေးဂျင့် Colonel James Nuttall နှင့်အတူ လိုက်ပါလာသည့် Meiteis ၏အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးသည် တောင်ပိုင်းနယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် သရုပ်ပြမှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ် Bourchier ၏လေ့လာရေးခရီးအပိုင်းကို ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကုလားဘာတောင်ရွာ၊ တောင်ရင်း
ကုလားဘာတောင်ရွာ၊ တောင်ရင်း
ဝှေ့ကြိုင်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဝှေ့ကြိုင်းရွာ (Whaytkyaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၃၄ ဖြစ်သည်။
ထန်းသုံးပင်ရွာ၊ သရက်ကုန်း
ထန်းသုံးပင်ရွာ၊ သရက်ကုန်း
အနှိပ်ပညာ
မှတ်လောက်စရာ၊ ရှေးဆရာတို့၊
ဒိုင်အိုစီဇင်တော်ဝင်သံတဲကျောင်း
သမိုင်း
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ယာယီပိတ်ခဲ့ရာမှ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့်အခါ ဒိုင်အိုစီဇင်သံတဲအထက်တန်းကျောင်းဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက် ပြည်သူပိုင်သိမ်းရာ၌ ပါဝင်ခဲ့ကာ အမှတ် (၁၀) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် ယနေ့တိုင် တည်ရှိလျက်ရှိသည်။
ဂွေတော်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရာဂျစ် ဂန္ဒီ
အိန္ဒိယနိုင်ငံ လေကြောင်းလိုင်းလေယာဉ်မှူးဘဝမှ နိုင်ငံရေးစင်မြင့် ပေါ်သို့ရောက်ရှိလာသူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းရာဂျစ်ဂန္ဒီကို ဖခင် ဖီးရို့ဇ်ဂန္ဒီနှင့် မိခင်အင်ဒီရာဂန္ဒီတို့မှ ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘုံဘေမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု
ယင်းနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ကျင်းပသည့် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရာဂျစ်ဂန္ဒီဦးဆောင်သည့် ကွန်ဂရက်ပါတီက အမတ်အင်အား ၅၄၄ နေရာရှိသည့်ပါလီမန်တွင် ၄ဝ၁ နေရာအနိုင်ရရှိပြီး ကွန်ဂရက်(အိုင်)ပါတီသမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးစံချိန်ထူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မစ္စတာရာဂျစ်ဂန္ဒီသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုသည်။ဤသို့ဖြင့်ရာဂျစ်ဂန္ဒီသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ထမ်းဆောင်လာခဲ့ရာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဘိုဖာလက်နက် ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီအရှုပ်တော်ပုံကိစ္စကို ကျေလည်အောင် မဖြေရှင်းနိုင်သဖြင့် ရာဂျစ်ဂန္ဒီနှင့်ကွန်ဂရက်(အိုင်) ပါတီအပေါ် လူထု၏ထောက်ခံမှုမှာ လျော့နည်း လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင်ကျင်းပသည့် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်ဂရက်(အိုင်)ပါတီသည် ယခင်ကကဲ့သို့အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခြင်း မရှိတော့ချေ။
အလန် ကျူးရင်း
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကျူးရင်းသည် ဗြိတိသျှဝှတ်စာဖော်ထုတ်ရေးစင်တာဖြစ်သော ဘလက်ချ လေပန်းခြံရှိ Government Code and Cypher School (GS&CS) တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး Hut 8 ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ဂျာမန်ရေတပ်၏ဝှက်စာကို ချိုးဖျက်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျာမန်ဝှက်စာတို့ကို ချိုးဖျက်ရန်အတွက် သူ နည်းပညာတော်တော်များများ စဉ်းစားတီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် စစ်ကြိုခေတ်က ပိုလန်လူမျိုးတို့၏ Bomba ကို အဆင့်မြှင့်ထားသည့်နည်းလမ်း၊ အဲနစ်ဂမာမက်ရှင်း၏ Setting ကို ရှာနိုင်သော electromechanical machine တို့ပါဝင်သည်။ ကျူးရင်းသည် ကြားဖြတ်နားထောင်ခဲ့သော ဝှက်စာကြေးနန်းတို့ကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အဓိကကျသော နေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဒါတွေဟာ မဟာမိတ်တွေကို အတ္တလန်တိတ်တိုက်ပွဲကဲ့သို့ အရေးပါတဲ့တိုက်ပွဲတွေမှာ နာဇီတွေကို ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့သုံး ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ
ကုလမဂ္ဂအဖွဲ့သုံး ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂတွင် သုံးစွဲသည့် ရုံးသုံး ဘာသာစကား (၆) ခုမှာ <UL> <LI>စပိန်၊ <LI>တရုတ်၊ <LI>ပြင်သစ်၊ <LI>ရုရှ၊ <LI>အင်္ဂလိပ်နှင့် <LI>အာရပ် </UL> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး သုံစွဲရန် ဘာသာစကားများမှာ ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်တို့သာ ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီးကို စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်က ရုံးသုံး ဘာသာစကား (၅) မျိုးကို သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အာရပ်ဘာသာစကားကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ရုံးသုံး ဘာသာစကားများကို ထပ်မံ တိုးချဲ့သင့်သည် သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ် တစ်ခုတည်းကိုသာ အသုံးပြုသင့်သည်ဆိုသည့် အငြင်းပွားမှုကား ယခုအချိန်ထိ ရှိနေဆဲပင်။ အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါလျှင် စပိန်ဘာသာစကားမှာ အဆင့်အတန်းတူ မရရှိကြောင်း စပိန်စကားပြော နိုင်ငံများက ကန့်ကွက်ပြောကြားနေကြသည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံသုံး ဟင်ဒီဘာသာစကားကိုလည်း သတ္တမမြောက် ဘာသာစကားအဖြစ် ထည့်သွင်းပေးပါရန် ဖိအားပေးခြင်း ခံနေရသည်။ ယခုလက်ရှိ ဘန်ကီမွန်း အပါအဝင် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးတိုင်း ပြောဆိုနိုင်ရန် အခက်တွေ့သောကြောင့် ပြင်သစ် ဘာသာစကား၏ အရေးပါမှုကို လျှော့ချပေးပါရန် တောင်းဆိုမှုများ ရှိနေသော်လည်း ပြင်သစ် ဘာသာစကားမှာ နိုင်ငံတကာတွင် သံတမန်သုံး ဘာသာစကားအဖြစ် ရှင်သန်နေဆဲပင်။ ကုလသမဂ္ဂတွင် ထုတ်ပြန်သည့် စာရွက်စာတမ်းများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် အသုံးပြုပါလျှင် ဗြိတိသျှ အသုံးအနှုန်းကိုသာ အသုံးပြုသည်။ ကုလ သမဂ္ဂနှင့် လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းများသည် အောက်(စ်)ဖို့ သတ်ပုံဖြင့်သာ အတည်ပြုသည်။ တရုတ် သမ္မတနိုင်ငံ (တိုင်ဝမ်တရုတ်) ကို ဆက်ခံသည့် တရုတ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ (ပြည်မတရုတ်) က ကုလသမဂ္ဂသုံး တရုတ်စကား မန်ဒရင် ဘာသာစကားကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီး စတင်ဖွဲ့စည်းသည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်ထိတိုင် ရိုးရာ တရုတ်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုသော်လည်း ၁၉၇၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ရိုးရှင်းသည့် တရုတ်စာကို အသုံးပြုသည်။ <P> ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများထဲတွင် အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးအဖြစ် (၅၂) နိုင်ငံက အသုံးပြုကာ ပြင်သစ်က (၂၉) နိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသည်။ အာရပ် ဘာသာစကားကို (၂၄) နိုင်ငံ၊ စပိန်ဘာသာဖြင့် နိုင်ငံပေါင်း (၂၀)၊ ရုရှ ဘာသာစကားဖြင့် (၄) နိုင်ငံနှင့် တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် (၂) နိုင်ငံတို့က အသုံးပြုကြသည်။
ပြင်ဦးလွင်မြို့
မြို့သမိုင်း
ခရစ်နှစ် ၁၈၈၆-ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားခြေလျင်တပ်မှ ဗိုလ်မှူးကြီး မေကို အစွဲပြု၍ မေမြို့ဟု ဗြိတိသျှတို့က ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ပြင်ဦးလွင် ဟူသောအမည်ကို မေမြို့ဟူသော အမည်မှ ဂျပန်ခေတ် ဒေါက်တာဘမော် အစိုးရလက်ထက်တွင် တစ်ကြိမ်ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်အပြီးတွင် ဗြိတိသျှတို့ ပြန်လည်အုပ်ချုပ်ချိန်မှစကာ မေမြို့ဟု ပြန်လည်ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်တွင် ပြင်ဦးလွင် ဟုပြန်ပြောင်းခေါ်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ကဗျာဆန် နုယဉ်သော အမည်ဆောင်သည့် မြို့ဖြစ်သည့်အပြင် ရာသီဥတုမှာလည်း အေးချမ်းသာယာသည်။ အထူးသဖြင့် နွေရာသီတွင် လူအများ အပူရှိန်မှ လွတ်ကင်းရာ လွတ်ကင်းကြောင်း အနားယူ အပန်းဖြေရာမြို့အဖြစ် နာမည်ထင်ရှားပေသည်။ ရှေးဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက်က နွေရာသီတွင် ဘုရင်ခံနှင့် အစိုးရအရာရှိကြီးများသည် မေမြို့သို့ တက်၍နေထိုင်လေသည်။ ပြင်ဦးလွင်မြို့သည် ဗြိတိသျှတို့၏လက်ထက်က ပြုပြင်ထားသော တောင်စခန်းမြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြင်ဦးလွင်သည် မန္တလေးမြို့ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ရှေးအခါက တရုတ်ပြည် အနောက်ဘက်မှ ကုန်သည်များ စုဝေးရာဌာန ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပြင်ဦးလွင်တွင် ၅ ရက် တစ်ဈေးသာရှိသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ပြင်ဦးလွင်မြို့ သည် သွားလမ်း လာလမ်းအားဖြင့် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းများ ရှိသည်။ မန္တလေး-လားရှိုး မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် မန္တလေးမြို့ မှ မီးရထားဖြင့်လည်း သွားနိုင်သည်။
အနာမျိုး(၉၆)ပါး
ဆနဝုတိဆေးကျမ်းလာ အနာမျိုး (၉၆) ပါး
• # ကြက်လည်ပင်းကြီးနာ၊
• # အနာသစ်ငုတ်၊
• # အိုင်းနာ၊
• #မင်နာ၊
• #နဂါးပွက် နဂါးဖုံးနာ၊
• #မျက်စိနာ၊
• # နှလုံးသွေးနာ၊
• #ဥတုယာဉ်ငယ်မန်းနာ၊
မြန်မာရိုးရာဆေးပညာအရ အနာမျိုး (၉၆)ပါး
ထိုအနာ(၃၂)မျိုးတို့ကို လေ၊ သည်းခြေ၊ သလိပ် တည်းဟူသော ဒေါသပျက်(၃)မျိုးနှင့် မြှောက်လျှင် အနာမျိုး(၉၆)ပါး ဖြစ်သည်။
သုခမှတ်စုလာ အနာအမျိုး (၉၆) ပါး
(၁၉) ဝိသုစ္ဆိကာ = ဝမ်းကျနာ ။
(၂၁) ဂေဏ္ဍာ = ထွတ်မြင်းနာ အိုင်းနာ။
(၃၉) ဥတုပရိဏာ မဇာအာဗာဓာ = ဥတုပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်သောအနာ။
(၅၀) ဦးရု ထမ္ဘရောဂါ = ပေါင်တောင့်တင်းသော အနာ။
(၆၀) သောတ ရောဂါ = ကိုယ်ရောင်သော သာနာရုပ် အနာ။
(၆၁) ဂလပဏ္ဍိ ရောဂါ = လည်ပင်းကြီးသော အနာ(ဆင်ခူလည်ဖြတ်နာ ဟူ၍ လည်ပေးကြသည်)။
(၇၄) အာဋာယ ရောဂါ = ဝမ်းကြောတင်းသော ရောဂါ။
(၉၀) ဟသရု ရောဂါ = သင်းလိပ်နာ။
အင်ဂရော်ဂပ်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငမောက်စမ်းရွာ၊ ထူးကြီး
ငမောက်စမ်းရွာ၊ ထူးကြီး
လွယ်အွန့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လွယ်အွန့်ရွာ (Lwe Oon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
မလေး ကျွန်းဆွယ်
မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်
မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်၏ များသော အပိုင်းဖြစ်သည့် တောင်ဘက် အဖျားပိုင်းတွင် မလ္လာယု ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ တည်ရှိသည်။ ဂျိုဟိုး၊ ကေဒါ၊ ကေလန်တန်၊ နက်ဂရီ ဆင်ဗီလန်၊ ပဟန်၊ ပီရတ်၊ ပါလစ်၊ ဆေလန်ဂေါ်၊ တြင်ဂနုမည်သော ပြည်နယ်များကိုစု၍ ဖွဲ့စည်းထားသော မလ္လာယု ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှဓန သဟာယအဖွဲ့ဝင် လွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်၏။ မလ က္ကာနယ်နှင့် ပီနန်တို့လည်း မလ္လာယု ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သည်။ မလ္လာယု ပြည်ထောင်စုသည် အကျယ်အဝန်း အားဖြင့် စတုရန်း မိုင်၅ဝ,၆ဝဝ မျှ ရှိ၏။ မြို့တော်မှာ ကွာလာလမ်ပူမြို့ဖြစ်၍ တြင်ဂနု ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ အခြား မြို့ကြီးများမှာ ပြည်နယ်များ၏ရုံးစိုက်မြို့များ ဖြစ်သော ဂျော့တောင်း၊ မလက္ကာ၊ အီပိုး၊ ဆေရင်ဗန်၊ ကွာလာလစ်ပစ်၊ ဂျိုဟိုးဗာရု၊ အာလောစတား၊ ကိုတဗာရု၊ ကန်ဂေါ၊ ကွာလာ၊ တြင်ဂနုမြို့များဖြစ်၏။ အားလုံးခြုံ၍ ကြည့်လိုက်လျှင် မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်တွင် မလေးလူမျိုး ဦးရေက တရုတ်လူမျိုး ဦးရေထက်ပိုပေသည်။ သို့သော် ပီနန်၊ ဆေလန်ဂေါ်၊ ပီရတ်၊ နက်ဂရီ ဆင်ဗီလန်နှင့် ဂျိုဟိုး ပြည်နယ်များတွင်မူ တရုတ်လူမျိုး ဦးရေက မလေးလူမျိုးဦးရေထက် ပိုလေသည်။ ကေဒါ၊ ကေလန်တန်နှင့် တြင်ဂနု ပြည်နယ် ၃ ခုတွင်ရှိသော လူဦး ရေမှာ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်ရှိ လူဦးရေ၏ တစ်ဝက်ဖြစ်၏။ မလ္လာယု ပြည်နယ်တွင် အိန္ဒိယ လူမျိုး အမြောက်အမြားနှင့် ဥရောပတိုက်သား အနည်းငယ်ရှိသည်။ မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ်၏ စုစုပေါင်း လူဦးရေမှာ ၄,၉၁၆,၉၉၃ ယောက်ဖြစ်သည်။ မလ္လာယု ပြည်ထောင်စုတွင် အရေးပါ အရာရောက်သော သဘာဝပစ္စည်းတို့မှာ (ရော်ဘာ)နှင့် သံဖြူတို့ဖြစ်၏။ ဧကပေါင်း ၃,ဝဝဝ,ဝဝဝ မျှမှာ ကော်ဖတ်ခြံများဖြစ်၏။ ဧက ၁,ဝဝဝ,ဝဝဝ မျှကို လယ်ယာစိုက်ပျိုးသည်။ ထို့ပြင် အုန်းပင်များစိုက်ပျိုး၍ အုန်းဆီထုတ်သည်။ နာနတ်ပင်များကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုး၍ လက်ဖက်ပင်၊ ကွမ်းသီးပင်၊ ကာဖီ၊ ပီလောပီနံဥ၊ ဆေးရွက်နှင့်ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များဖြစ်သော ငရုတ်၊ ချင်း၊ နနွင်းအစရှိသည်တို့ကိုလည်း အသင့်အတင့် စိုက်ပျိုးသည်။ ကန်စွန်းဥ၊ မြေပဲပင်၊ပြောင်းတို့ကိုလည်း အများအပြား စိုက်၍ ငှက်ပျောမှာ သီးစားပင်တွင် ရှေ့တန်းမှပါဝင်သည်။ မြန်မာတို့ အလွန် ကြိုက်နှစ်သက်သောဒူးရင်းသီးနှင့် မင်းကွတ်သီး ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသလည်းဖြစ်၏။ စတုရန်းမိုင် ၁၂ဝဝဝ မျှသော ကြိုးဝိုင်းသစ်တောများမှ ပြည်တွင်းသုံးအတွက်နှင့် ပြည်ပသို့ ရောင်းချရန်အတွက် သစ်များကို ရရှိသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးတွင် ကျွဲကို အထူးသဖြင့် အသုံးပြုသည်။
ဂန္ဓမာ၊ ဆရာတော်၊ ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်
၁၃ နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ သားကျင်ရွာ ကျောင်းဆရာတော် အရှင်သုန္ဒရ မဟာထေရ်ထံတော်၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ် ရောက်တော်မူခဲ့၍ ၁၂၇၄ ခုနှစ်တပေါင်းလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့တွင်ပင်လယ်ရွာကျောက် မှော်တောရကျောင်း ခဏ္ဍသိမ်တော်၌ ဖက်ပင်အိုင်ဆရာတော်၊ ဆီမီးခုံမင်းကျောင်း ဆရာတော်၊ ပေါက်စိမ်း ဆရာတော်အစရှိသော ကမ္မဝါ ဆရာတော် များနှင့်အတူ ဝါကျမြောင်တောရ ဆရာတော် အရှင်သာဂရမဟာထေရ်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုလျက် မြင့်မြတ်သောရဟန်းအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူခဲ့လေသည်။
တွင်းလပ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အထက်ညဉ့်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
အထက်ညဉ့်ရွာ (Ahhtetnyint)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ အထက်ညဉ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အထက်ညဉ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၃ ဦး၊ မ ၈၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
လက်ပ်တော့ပ် ကွန်ပျူတာ
ဝေါဟာရ ပြောင်းလဲခြင်း
Portable Computer များကို ရည်ညွှန်းရန် ကမ္ဘာပေါ်အချို့ဒေသများတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် လပ်တော့ နှင့် Notebook ဟူသော ဝေါဟာရကို အပြန်အလှန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မူလဝေါဟာရ အမည်နှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းစရာ အချို့ရှိခဲ့သည်။ လပ်တော့ဟူသော ဝေါဟာရသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလများက Mobile Computer တစ်လုံးကို ရည်ညွှန်း၍ စကားလုံးထွင်ခေါ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ၎င်း Mobile Computer သည် one's lapဟူသောစကားကို ပိုမိုလေးလံသာ အစောပိုင်း Portable Computer များ( luggables ဟုလည်းခေါ်သည်) နှင့် ခွဲခြားရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထုတ်လုပ်သူများသည် အလေးချိန်ကို လျော့ချထားသော ပိုမိုသေးငယ်သော သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသော ကွန်ပျူတာများကို ထုတ်လုပ်လာကြသည်။ ၎င်းလပ်တော့များတွင် A4 အရွယ်အစားခန့်ရှိ မျက်နှာပြင်တို့လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို ကြီးမားသောလပ်တော့များနှင့် ခွဲခြားရန် Notebook ဟု ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အခေါ်အဝေါ်မျာကို ဂရုမစိုက်မရှိတော့ဘဲ အပြန်ပြန်အလှန်လှန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
သမိုင်း
တစ်ကိုယ်ရေသုံးကွန်ပျူတာ (PC) ကို ပြုလုပ်ရန် စိတ်ကူးရပြီးနောက်ပိုင်းမကြာမီ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် "personal, portable information manipulator" တစ်ခုကို Alan Kay က Xerox PARC ၌ စိတ်ကူးစိတ်သန်း ရခဲ့သည်။ သူ၏ ၁၉၇၂ စာတမ်းကို Dynabook အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် IBM Special Computer APL Machine Portable (SCAMP) က အကောင်အထည်ဖော်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် IBM PaLM processor ကိုအခြေခံခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် IBM 5100 သည် ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ်ရောင်းသော Portable Computer တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် SCAMP ပုံစံကြမ်းကို အခြေခံခဲ့သည်။
အားသာချက်များ
လပ်တော့၏ အခြားကောင်းကွက်များ -
ထုတ်လုပ်သူများ
လပ်တော့ကို အမျိုးအစား/တံဆိပ်နှင့် ထုတ်လုပ်သူ များစွာရှိ၏။ အမျိုးမျိုးသော အမျိုးအစားများသည် notebook များကို အတန်းအစားအမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ အဓိကကျသော လပ်တော့အမှတ်တံဆိပ်များသည် ကောင်းမွန်သောဝန်ဆောင်မှုနှင့် အထောက်အပံ့များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးကြသည်။ အချိန်ကာလ အတော်ကြာက ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ထုတ်လုပ်မှု မရှိတော့သော လပ်တော့များအတွက် လိုအပ်သော driver ဆော့ဝဲလ်များကို ဒေါင်းလုပ်ပြုနိုင်အောင် စီစဉ်ထားသည်။ ဝန်ဆောင်မှု၊ အထောက်အပံ့၊ အမျိုးအစား၏ နာမည်ရှိမှု အစရှိသည်တို့ကို အထောက်အပံ့ပေးသော လပ်တော့တံဆိပ်များသည် အခြားထင်ပေါ်မှုသိပ်မရှိသော လပ်တော့များ၊ ODMs နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဈေးပိုမိုကြီးသည်။ အချို့လပ်တော့များသည် လုပ်ငန်းတစ်မျိုးအတွက် ရည်ရွယ်ကာ ထုတ်လုပ်ထားကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် (Alienware) ကဲ့သို့ ဂိမ်းဆော့ရန် ထုတ်ထားသည့် လပ်တော့များ၊ (HP Envy) ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမြင့်မားသော လပ်တော့များ၊ netbooks (EeePC) နှင့် (OLPC) ကဲ့သို့ ကလေးများအတွက် ထုတ်လုပ်ထားသော လပ်တော့များတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကပိဇာတ်
လာဘ်ရလိုမှု အံ့ဖွယ်ပြု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။ ထိုရဟန်း၏ အံ့ဖွယ်သရဲ ပြုလုပ်ခြင်းသည် သံဃာ့ဘောင်တွင် ထင်ရှားလေ၏။
ယုတ်မာသည့်မျောက် မီးနှင့်ခြောက်
ရသေ့ကြီးလည်း ရသေ့ငယ် စကားကိုကြား၍ ကြည့်ရှုလတ်သော် ရသေ့မဟုတ် မျောက်၏အဖြစ်ကိုသိ၍ -
ကျိုးနှစ်ဖြာသိ ပညာရှိ
“အားရှိသော မျောက်အပေါင်းကို ဆောင်သော သူမိုက်သည် မကောင်း၊ ငှက်တိန်ညင်ကဲ့သို့ ဆွေမျိုးတို့ စီးပွားမဲ့ကို ဆောင်၏၊ အားရှိသော မျောက်အပေါင်းကို ဆောင်သော ပညာရှိကား ကောင်း၏၊ တာဝတိံသာ နတ်တို့ အရှင်ဖြစ်သော သိကြားမင်းကဲ့သို့ ဆွေမျိုးတို့ အစီးအပွားကိုဆောင်၏။
ဂျိမ်းစ် မွန်ရိုး
သူ့ခေတ်ကို နေပျော်ထိုင်ပျော်ခေတ်ဟု ဆိုကြသည်။ နှစ်ဖက်လုံးမှ ပါတီစွဲဖြုတ်ပြီး အဆင်ပြေပြေနေထိုင်ကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်က ၁၈၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သက်သေခံသည်။ မွန်ရိုးသာ မဲအပြတ်အသတ်ဖြင့် နောင်သမ်မတဖြစ်မည့် ဂျွန် ကွင်စီ အဒမ်စ် ကိုနိုင်၍ သမ္မတဆက်ဖြစ်သည်။ သူ့သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း ပြည်နယ်ငါးခု တိုးလာခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းရေးအနေဖြင့် မွန်ရိုးလက်ထက်တွင် အက်ကြောင်းများစပေါ်ပေါက်လာသည်။ မစ်ဇူရီပြည်နယ်တွင် ကျေးကျွန်ပိုင်ဆိုင်ရေးအတွက် အငြင်းပွားရာ သမ္မတက ဗဟိုအစိုးရကိစ္စမဟုတ်၊ ပြည်နယ်ကိစ္စသာ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပြီး လက်ရှောင်နေခဲ့သည်။ လွှတ်တော်အမတ် ဟင်နရီ ကလေး ကဦးဆောင်စေ့စပ်မှ ထိုပြဿနာပြေလည် ခဲ့သည်။ သို့သော် သမ္မတက အာဏာဖြင့် ဝင်ရောက်ဖြေရှင်းခြင်း မဟုတ်သည့်အတွက် ထိုပြဿနာသည် နောင်တွင် အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် အဖြစ်သို့ ဦးတည်သွားခဲ့ရသည်။
အင်ဂျင်
ပစ်စတင် အင်ဂျင်များ
အစောပိုင်း အင်ဂျင်များသည် အင်ဂျင်၏ အပြင်ဘက်မှ အပူအားကို အသုံးပြု၍ အင်ဂျင်အတွင်း ရှိဓာတ်ငွေ့များကို ဖိအားများအောင် အပူပေးကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရေနွေးငွေ့ကို အသုံးပြုသော အခါတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိပြီး ထိုသို့သော အင်ဂျင် အမျိုး အစားကို ရေနွေးငွေ့သုံး အင်ဂျင်ဟု ခေါ်ကြသည်၊ ရေနွေးငွေ့များကို အင်ဂျင်သို့ ပိုက်လိုင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားလေ့ ရှိကြပြီး ထိုမှ တဆင့် ရေနွေးငွေ့များကို အသုံးပြု၍ ပစ်စတင်များကို ရွေ့လျားစေခြင်းဖြင့် အရွေ့စွမ်းအင်ကို ထုတ်ယူကြသည်၊
မွန်ရိုးဝါဒ
“များပြားလှသော အမေရိကန်ပြည်သူတို့၏ အသက်၊သွေးချွေးနှင့် ရင်းပြီး ကာလတစ်လျှောက် ရင့်ကျက်လာသော အသိပညာတို့ကို အသုံးပြု၍... ” ဟုအစချီထားသော မွန်ရိုးဝါဒကို မလိုသူတို့က နယ်ချဲ့ဝါဒဟု စွပ်စွဲကြသည်။ အမေရိကန်၏ နယ်ချဲ့မည့် အချက်ပေးခေါင်းလောင်းသံဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သို့သော် ၁၉ရာစုနှင့် ၂၀ရာစုများတွင် အမေရိကန်တို့က လက်တင်အမေရိကတိုင်းပြည်များကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမျိုးတို့မှာ ဗြိတိန်က မြန်မာ၊ အိန္ဒိယတို့ကို ကိုလိုနီပြုသည်နှင့် မတူခဲ့ပေ။ မွန်ရိုးဝါဒတွင် အရေးပါသည့် အစိတ်အပိုင်း နှစ်ရပ်ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ မူဝါဒ (Idealism) နှင့် လက်တွေ့(realism) တို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် မည်သို့ ကွန့်ကြသည်ဖြစ်စေ ဤမူနှစ်ရပ်အတွင်းသာ ရှိကြသည်ဖြစ်သည်။
သောမတ် ဂိန်းစဗားရား
ဗြိတိန်ပြည်၏ ပန်းချီအနုပညာကို ရှေ့တန်းသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ သော ပုဂ္ဂိုလ်များအနက် တောမတ်ဂိန်းစဗားရားသည် တစ်ယောက် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ လူပုံတူနှင့် ရှုခင်းများ ရေးခြယ်ရာတွင် ကဝိမြောက် တစ်ဦးဖြစ်၏။ ဂိန်းစဗားရားသည် ခရစ် ၁၇၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆပ်ဖတ်ခရိုင် ဆဒ်ဗာရီမြို့၌ မွေးဖွား ၏။ မွေးချင်း ၉ ယောက်အနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်၏။ အသက် ၁၄ နှစ်သားကပင် တောမတ်သည် သူနေထိုင်သည့် အရပ် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရှုခင်းများကို ရေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏ ဖခင်က ကလေး၏ ဝါသနာနှင့် အရည်အချင်းကိုသိ၍ လန်ဒန်မြို့သို့ပို့ပြီးလျှင် ဟျူး ဗတ်ဂရေ့ဗလောထံ၌ အက်ချင်းခေါ် စားဆေးဖြင့် ပုံဆွဲဲခြင်းအတတ်ကို သင်ယူစေသည်။ ၁၇၄၅ ခုနှစ်တွင် တောမတ်သည် အစ်ပစွစ်မြို့၌ နေထိုင်ကာ ရှုခင်း ပန်းချီကားများနှင့် ပုံတူကားများကို ရေးဆွဲလေသည်။ ၁၇၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗသမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်ကြီးများ၏ ပုံတူပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲလေရာ သတင်းကြီးလာသည်။
ဂိန်းစဗားရားက ရှုမျှော်ခင်းကားများ ရေးဆွဲခြင်းကိုသာ စိတ်ပါသည်ဖြစ်သော်လည်း ထိုခေတ်ကလူများတို့သည် ထိုကား များကို တန်ဖိုးမထားတတ်ကြချေ။ ထို့ကြောင့် လူပုံတူများကို သာ တွင်ကျယ်စွာ ရေးဆွဲခဲ့ရသည်။ ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် ဂိန်း စဗားရားသည် တော်ဝင်အနုပညာတံခွန်အသင်းကြီးသို့ ဝင်ခွင့် ရခဲ့၏။ အသင်းကြီးသို့ သူရေးဆွဲသည့် ရှုမျှော်ခင်းနှင့် လူပုံတူ ကားများကို ပေးပို့ခဲ့ရာတွင် လူပုံတူကား သုံးခုအတွက် အသင်း ကြီးနှင့် မကျေမနပ် ဖြစ်သောကြောင့် အသင်းဝင်အဖြစ်မှ နုတ် ထွက်ပြီးလျှင် သီးခြားပြခန်းတစ်ခု ဖွင့်လှစ်လေသည်။ သို့သော် လည်း သူ၏ပြခန်းမှာ သူမျှော်မှန်းသလောက် မအောင်မြင်ခဲ့ ချေ။
ဂိန်းစဗားရားသည် အလွန်ခေါင်းမာသူတစ်ယောက် ဖြစ် သည့်အလျောက် ဆာဂျော့ရွာရေးနောနှင့်လည်း အတိုက်အခံ ဖြစ်ခဲ့သေး၏။
ဆမော်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၈၈၉-၉၀ ခုနှစ် ချင်း-လူရှိုင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီး
နောက်ခံ
၁၈၈၉ ခုနှစ် နွေရာသီကာလတလျှောက် နိုင်ငံရေးအရာရှိသည် ဆုတ်သဲ နှင့် စီးယင်းလူမျိုးတို့နှင့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ဗမာသုံ့ပန်းအများအပြားကို လက်နက်ချခဲ့သော်လည်း ကြေးနန်းကြိုးများကို ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် အင်္ဂလိပ်တပ်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းတို့ကြောင့် အခက်အခဲများ ဆက်လက်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဤအချက်များသည် ယခုအခါ ဗြိတိသျှမြန်မာကို အိန္ဒိယမှ အိန္ဒိယကို ပိုင်းခြားထားသည့် ကျဉ်းမြောင်းသော နိုင်ငံ၏ ကျဉ်းမြောင်းသော ကျဉ်းမြောင်းသော ကျဉ်းမြောင်းမှုကို စေ့စေ့စပ်စပ် စူးစမ်းလေ့လာရန် အကြံပြုချက်နှင့်အတူ ပေါင်းစပ်ကာ ၁၈၈၉-၉၀ ခုနှစ် ရာသီဥတုအေးသော ကာလတွင် မြန်မာနှင့် စစ်တကောင်းမှ စစ်ရေးအရ ထိုးစစ်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း
အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း (Object-oriented Programming) သို့ အိုအိုပီ သို့ အော့ဂျက် အ‌ခြေပြုပရိုဂရမ်းမင်း ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် ဂရိ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်တို့၏ အော့ဗ်ဂျက် ခေါ် ဒြပ်ရှိ အရာဝတ္ထု နှင့် ကလပ်စ် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် ပေါ်တွင် ဆက်စပ်နေသော ဆက်နွယ်ချက် အိုင်ဒီယာပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဖန်တီးထားသော ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်းမင်း နည်းစနစ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လူသုံးများသော စီရှပ်၊ ဂျာဗား၊ ပိုင်သွန် အစရှိသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားများသည် အိုအိုပီကို အခြေခံ၍ အလွယ်တကူ ရေးသားနိုင်ရန် ရည်ရွယ် ဖန်တီးထားကြသည်။
စူဠာမဏိဘုရား
စူဠာမဏိဘုရားသည် ပုဂံရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသည် ကွမ်းတောင်ပေါက် လိုဏ်နှစ်ဆင့်ဂူဘုရားဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၁၈၃ တွင် နရပတိစည်သူမင်း (အေဒီ ၁၁၇၄-၁၂၁၁) တည်ခဲ့သည်။
ဗိသုကာလက်ရာများ
ဂူဘုရား၏ အပြင်ပတ်လည်တွင် အင်္ဂတေပန်းတော့ လက်ရာများ ဖြစ်သည့် တိုင်ဖုံးပန်းများ၊ ဘီလူး ပန်းဆွဲများ၊ ကနုတ်ပန်းများ၊ ပုလဲလုံးများ၊ ရာမလက်ညှိုးနှင့် စုလစ်မွန်းချွန် တံကဲပန်းများကို လေ့လာနိုင်သည်။ ဂူဘုရား၏ ပစ္စယာအဆင့်ဆင့် စိန်တန်းများတွင် စဉ့်ဝါနှင့် စဉ့်စိမ်းရောင် စဉ့်ကွက် စဉ့်ပန်းများဖြင့် မွမ်းမံ တန်ဆာဆင် ထားသည်။
မကြာသေးခင်ကမှ တပြိုင်နက်တည်းလိုပဲ အသစ် ထပ်ထည့်တာတွေကတော့ ဆိုခဲ့တဲ့ ထိပ်ပိုင်းက စေတီအငယ်တွေပါပဲ။ အရင်တုန်းကတည်းက လုပ်နိုင်ရဲ့သားနဲ့ မလုပ်ခဲ့တာကတော့၊ အစိတ်အပိုင်းတွေကို ပြောင်းလဲပြင်ဆင် (alteration) ၊ ဖြုတ်ပစ် (obliteration)၊ပုံစံမတူတဲ့ အသစ်တွေ ထပ်ဖြည့်ထည့် (addition) စတာတွေ မလုပ်ဘူးဆိုတဲ့၊ တချိန်က ရှေးဟောင်းကျောက်စာဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနကို ဦးစီးအုပ်ချုပ်သူတွေနဲ့ သမိုင်းသုတေသီ ပညာရှင်တွေရဲ့ အင်မတန်မှ လေးစားစရာ ခံယူချက်နဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်ပေမယ်။
ကွမ်းတောင်ပေါက် ဂူဘုရားတွေရဲ့ ကွမ်းတောင်ထိပ်ပိုင်းမှာ စွန်ကုပ်တွေ ပါလေ့ရှိတယ်။ အဲဒီ စွန်ကုပ်တွေရဲ့ အပေါ်မှာ နည်းနည်းသိမ်သွားတဲ့ အပိုင်းရှိပြီး အထက်မှာ စေတီ၊ ထိပ်ဆုံးမှာ အထွတ် တပ်ပါတယ်။ မြင်းကပါ ဂူပြောက်ကြီး၊ ထီးလိုမင်းလို၊ စူဠာမဏိ၊ တရုတ်ပြေး စတဲ့ ဂူဘုရားကြီးတွေမှာ ကွမ်းတောင် အထက်စေတီ ပြိုကျသွားလို့ မနေ့တနေ့ကအထိ ရှေးဟောင်းပုံစံအတိုင်း ရှိနေခဲ့သေးတယ်။
ပီအယ်လ်စီ
ပီအယ်လ်စီ (PLC) ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
PLC ( Programmable Logic Controller ) ဆိုသည်မှာ Machine Control နဲ့ Process Control တွေမှာသုံးရန် အထူးစီမံထုတ်လုပ်ထားတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးကွန်ပျူ တာ Industrial Computer တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ Automation လို့ခေါ်တဲ့ Automatic Control System မှာ PLC ကိုသုံးကြပြီး Industrial Robot တွေကို PLC မပေါ်ခင်ကတည်းက အသုံးပြုနေကြပြီဖြစ်သည်။
၁၉၉၇ မှာ Modicon ကို ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Schneider Electronic က ဆက်လက်လွှဲပြောင်းရယူထားသည်မှာ ယနေ့အထိဖြစ်သည်။
ဘွမ်လိန်း (ဘွန်းလိန်း)ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဘွမ်လိန်း (ဘွန်းလိန်း)ရွာ(Bumlain)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ရုံဂိုဏ်း တုံဂိုဏ်း
သာသနာတော် (၆၀၀)ကျော် (၇၀၀) နှစ်ခန့်တွင် သီဟိုဠ်ကျွန်း ဘူမိရာဇာမင်းလက်ထက် ရဟန်းတော်တို့သည် အလဇ္ဇီသာ များသဖြင့် ပရိမဏ္ဍလ သုပ္ပဋိစ္ဆန္န သိက္ခာပုဒ်တော်များကို အလေးအမြတ် မပြုကြ၊ တရားတော်နှင့် မညီညွတ် အဝတ်အရုံ ဖေါက်ပြန်၍ ဦးထုပ်ဆောင်းခြင်း၊ ရင်စည်းခြင်း စသော မလျောက်ပတ်သော အမှုကို ပြုကျင့်ကြကုန်၏။ ဦးထုပ်ဆောင်းခြင်း၊ ရင်စည်းခြင်း စသော မလျောက်ပတ်သော အမှုသည် ပရမတိလောကမင်း လက်ထက် ယိုဒယားပြည် (ထိုင်း)သို့ ရောက်လေသည်။ (ယခုအချိန်ထိ ထိုင်း ရဟန်းတော်များ ရင်စည်းလျက်ရှိသည်)။
နောင်နင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြယ်
ဒွိကြယ် နှင့် ကြယ်များစု စနစ်များတွင် ကြယ်နှစ်လုံး သို့မဟုတ် နှစ်လုံးထက်ပိုသော ကြယ်များ ပါဝင်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို ဆွဲငင်အားဖြင့် အချင်းချင်း ထိန်းချုပ်ထားကြကာ ကြယ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပုံသဏ္ဌန်မပြောင်းသော ပတ်လမ်းအတွင်းတွင် ယေဘူယျအားဖြင့် လှည့်ပတ်နေကြသည်။ ထိုသို့ အချင်းချင်းလှည့်ပတ်နေသော ကြယ်နှစ်လုံးတွင် အလွန်နီးကပ်သော ပတ်လမ်းရှိပါက ၎င်းတို့၏ ဆွဲငင်အား အချင်းချင်း အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုသည် ၎င်းတို့၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှုတွင် သိသာစွာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ကြယ်များစုတို့သည် ကလပ်စတာ နှင့် ဂယ်လက်ဆီ တို့ကဲ့သို့သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသော ပုံသဏ္ဌန်တို့၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
လေ့လာခြင်း သမိုင်းကြောင်း
သမိုင်းကြောင်းအား ပြန်လည်ကြည့်ရှုမည် ဆိုလျှင် ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးရှိ ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းတို့အတွက် အရေးပါသော ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကြယ်တို့သည် ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ခဲ့ရုံသာမက ကောင်းကင်ကို အသုံးပြု၍ လမ်းကြောင်းရှာ သွားလာခြင်းနှင့် အရပ်မျက်နှာရှာဖွေခြင်းတို့တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ် နက္ခတ္တ ပညာရှင်အများစုတို့က ကြယ်များသည် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် သက်ဆိုင်သော စက်ဝန်းကြီးတစ်ခုတွင် အသေနေရာချထားပြီး မပြောင်းလဲနိုင်သော အရာများဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ နက္ခတ္တ ပညာရှင်တို့သည် ကြယ်များကို အစုဖွဲ့၍ နက္ခတ်တာရာများ အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့ကို အသုံးပြု၍ ဂြိုဟ်တို့၏ ရွေ့လျားပုံနှင့် နေကို ရည်ညွှန်း၍ ရောက်ရှိနေသော နေရာတို့ကို ခြေရာခံ စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ခံတွင် ရှိသော ကြယ်များကို မူတည်၍ နေ၏ ရွေ့လျားပုံကို အသုံးပြု၍ ပြက္ခဒိန်များကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီး ထိုပြက္ခဒိန်များကို စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ကမ္ဘာ၏ နေရာအတော်များများတွင် အသုံးပြုနေကြသော ဂျော်ဂျီယန် ပြက္ခဒိန်မှာ နေအပေါ်တွင် မူတည်၍ ဖန်တီးထားသော ပြက္ခဒိန်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ၏ မိမိဝင်ရိုးပေါ်တွင် လည်ပတ်မှု နှင့် ပတ်သက်သော ထောင့်ကို အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သည့် နေအပေါ်တွင် မူတည်၍ တွက်ချက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှေးအကျဆုံးဖြစ်ပြီး နေ့စွဲရေးထိုးထားသော ကြယ်တို့၏ တည်ရှိရာကို ပြသောပုံကို ဘီစီ ၁၅၃၄ ခုနှစ် ရှေးခေတ်အီဂျစ် ကာလတွင် တွေ့ရသည်။ ဂရိလူမျိုး နက္ခတ္တ ဗေဒပညာရှင် အာရီစတေးလပ်စ် (Aristillus) သည် ပထမဆုံးသော ကြယ်ကတ်တလောက်ကို ဘီစီ ၃၀၀ ခုနှစ်ခန့်က တီမိုခေးရစ် (Timocharis) ၏ အကူအညီဖြင် စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ တော်လမီ ၏ ကြယ်ကတ်တလောက် မှာမူ ဘီစီ ၂ရာစုခန့်က ဟစ်ပါးကပ်  ၏ မှတ်တမ်းပေါ်တွင် မူတည်၍ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဟစ်ပါးကပ်မှာ နိုဗာ ခေါ် ကြယ်ပေါက်ကွဲမှု ကို ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ အဖြစ် သိရှိကြသည်။ အစ္စလာမ် နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရှင်တို့သည် ကြယ်များကို အာရပ်အမည်များ ပေးခဲ့ကြပြီး ထိုအမည်များကို ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ကြယ်တို့၏ တည်နေရာကို တွက်ချက်ပေးနိုင်သည့် အာကာသ လေ့လာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကိရိယာ အမြောက်အမြားကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၁ ရာစုတွင် အဘူ ရေဟန် အယ်လ်ဘာရူနီက (Abū Rayhān al-Bīrūnī) နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီအား နက်ဗျူလာတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိရှိပြီး မြောက်မြားလှသော အစိတ်အပိုင်းများ ပေါင်းစပ်ထားသည့် အရာအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ပြီး ၁၀၁၉ ခုနှစ် လကြတ်သည့်အချိန်တွင် ကြယ်ပေါင်းများစွာတို့၏ လတ္တီကျုကို တွက်ချက်ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကြယ်တို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေခံနှင့် ပတ်သက်သည့် အရေးပါသော အယူအဆများသည် နှစ်ဆယ်ရာစု အစပိုင်း ပထမဆုံး ဆယ်စုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဟတ်ဇ်စပရန်း-ရပ်ဆဲလ် ပုံဆွဲနည်း (Hertzsprung-Russell diagram) ကို တီထွင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီးနောက် အာကာသရူပဗေဒနှင့် သက်ဆိုင်သော ကြယ်တို့၏ လေ့လာမှုမှာ ပိုမို တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ကြယ်တို့၏ အတွင်းပိုင်းနှင့် ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်လာပုံတို့ကို ရှင်းလင်းပြနိုင်သည့် အောင်မြင်သော သရုပ်ပြပုံစံများကိုလည်း တီထွင်ဖော်ထုတ် နိုင်ခဲ့သည်။ ကွမ်တမ် ရူပဗေဒ တိုးတက်လာမှုကြောင့် ကြယ်တို့၏ ဖြာထွက်ရောင်ခြည် အလင်းတန်းများ အကြောင်းကို အောင်မြင်စွာ ရှင်းလင်း ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ကြယ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဓာတ်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းပုံကို အဆုံးအဖြတ် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ဆိပ်သာငူရွာ၊ ပြင်ကသာ
ဆိပ်သာငူရွာ၊ ပြင်ကသာ