cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘဲအ
ဘဲအ သည် ဝမ်းဘဲနှင့် အမျိုးစဉ်တူ၊ မျိုးရင်းခွဲတူ ငှက်ဖြစ်သည်။ ဘဲအသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ နိုဝင်ဘာလမှ မတ်လအထိ လာရောက်လေ့ရှိသော ငှက်မျိုးပင်ဖြစ်သော်လည်း ယင်းကိုတွေ့ရခဲသည်။ ဘဲအ၏ အလျားမှာ ၁၉ လက်မရှိသည်။ ဘဲအ အမ၏ အရောင် မှာ အညိုရောင်အနုတွင် အညိုရင့်ရောင် အကွက်များရှိသည်။ နှုတ်သီးမှာ အခြားဘဲမျိုးများထက်တိုပြီးလျှင် အမွှေးအတောင်၏ အရောင်မှာ အနီရောင် ပို၍ ထနေလျက် အမြီးချွန်လည်းရှိသဖြင့် ခွဲခြား၍သိနိုင်လေသည်။ ဘဲအ တွင် အဖိုရော အမ၌ပါ ရင်ပတ်ဖြူများရှိသဖြင့် ထူးခြားလေသည်။
ကြည်စုရွာ၊ လှဲဆိပ်ချောင်းကြီး
ကြည်စုရွာ၊ လှဲဆိပ်ချောင်းကြီး
ရောင်အန်ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ရောင်အန်ရွာ (Yawngan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ရောင်အန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုလိုနီ
ကိုလိုနီ (Colony) ဆိုသည်မှာ လက်အောက်ခံ နိုင်ငံစုကို ခေါ်တွင်သည်။ ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ်၊ ဒတ်ချ်၊ စပိန်၊ ပေါ်တူဂီ စသောနိုင်ငံများသည် အာရှ၊ ဥရောပ၊ တောင်အမေရိက၊ အာဖရိက စသော တိုက်ကြီးများနှင့် သမုဒ္ဒရာများတွင် စီးပွားရေးစားကျက်နယ်ပယ်များ ရှာဖွေကြ၍ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မိမိတို့ လက်အောက်ခံနိုင်ငံများအဖြစ် သွတ်သွင်း၍ သွေးစုပ်အုပ်ချုပ်ကြသည်။ စစ်တိုက်ခြင်း၊ ဝယ်ယူခြင်း၊ လဲလှယ်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းရေးစွက်ဖက်ခြင်း၊ ဩဇာဖြန့်ခြင်း၊ သာသနာပြုခြင်း စသော နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် လက်နက်အင်အားနည်းပါးသော နိုင်ငံပေါင်းများစွာတို့သည် နိုင်ငံကြီးများ၏ ပိုင်နက်အင်ပါယာ အပါအဝင်များဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုနိုင်ငံများတွင် ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေး စနစ်ဖြင့် သီးခြားအုပ်ချုပ်ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ကိုလိုနီနိုင်ငံအများ လွတ်လပ်လာကြသည်။ ကိုလိုနီလက်အောက်ခံ နိုင်ငံအချို့ ကျန်ရှိနေပေသေးသည်။
အင်ဂျန်းယန်မြို့
အင်ဂျန်းယန်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
အညတရဖလသုတ်
အရိုးစုဟု မှတ်သားမှု “အဋ္ဌိကသညာ နှင့်တကွသော ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း ဝိဝေက ကိုမှီသော၊ စွဲမက်မှု “ရာဂ” ကင်းခြင်းကိုမှီသော၊ ချုပ်ငြိမ်းမှု “နိရောဓ” ကိုမှီသော၊ နိဗ္ဗာန် သို့ညွတ်သော ဗောဇ္ဈင် (၇)ပါးကို ပွါးများလျှင် မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရနိုင်ခြင်း၊ စွဲလမ်းမှု ‘‘ဥပါဒါန်” အကြွင်းအကျန်ရှိခဲ့သော် အနာဂါမ်ဖြစ်နိုင်ခြင်းဟူသော အကျိုးနှစ်ပါးတို့တွင် အကျိုးတစ်ပါးပါးကို (မချွတ်) ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သုံးအိမ်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
သုံးအိမ်ရွာ(Thoneein)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဝတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၀၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၀၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ရဲတံခွန်ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်ဘန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကွမ်ဘန်ရွာ(Kunbang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ကွမ်ဘန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွမ်ဘန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈ ဦး၊ မ ၁၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်းခွေချပ်
သင်းခွေချပ်
သင်းခွေချပ်များကို မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ၊ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ ဆဟားရားသဲကန္တာရ တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။ သင်းခွေချပ်သည် ဦးခေါင်းမှကိုယ်ထည်အထိ အမြီးမပါဘဲ နှစ်ပေမှနှစ်ပေခွဲ အထိရှည်၍ အမြီးသပ်သပ်သည် တစ်ပေခွဲရှည်သည်။
သင်းခွေချပ်များသည် များသောအားဖြင့် မြေတွင်းအောင်း၍ နေကြပြီးလျှင် ခြနှင့်ပရွက်ဆိပ် တောင်ပို့များကိုတူးကာ ခြ၊ ပရွက်ဆိပ်နှင့်ယင်းတို့၏ဥများကိုသာ အဓိကထား၍ စားသောက်ကြသည်။ ဤသို့တောင်ပို့များကိုတူးနိုင်ရန်ရှည်၍ အနည်းငယ်ကောက်နေသော လက်သည်းခြေသည်းများရှိသည်။ မြေတူးရာ၌ရှေ့လက်နှင့်တူးသောကြောင့် ရှေ့လက်သည်းများသည် နောက်ခြေသည်းများထက် ရှည်သည်။
မက်သမ်ဖတမင်း
စိတ်ကြွဆေး[မှတ်ချက် 1] (N-methylamphetamine ထံမှ စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသည်) သည် အားကောင်းသော ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် (CNS) လှုံ့ဆော်ပေးသည့် အားကောင်းသော အပန်းဖြေဆေးအဖြစ် အဓိကအသုံးပြုကြပြီး အာရုံစူးစိုက်မှုအားနည်းသော သွေးလွန်ကဲမှုရောဂါနှင့် အဝလွန်ခြင်းအတွက် ဒုတိယလိုင်းကုသမှုအဖြစ် နည်းပါးသည်။ စိတ်ကြွဆေးကို 1893 ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး enantiomers နှစ်မျိုးဖြစ်သည့် levo-methamphetamine နှင့် dextro-methamphetamine တို့ဖြစ်သည်။[မှတ်ချက် 2] Methamphetamine သည် ၎င်းတို့၏ သန့်စင်သော ဓာတုဗေဒပစ္စည်းဖြစ်သော levomethamphetamine နှင့် dextromethamphetamine တို့၏ တူညီသောရောစပ်မှုဖြစ်သည့် ရီစီမစ်ကင်းစင်သော အခြေခံကို မှန်ကန်စွာ ရည်ညွှန်းပါသည်။ ပုံစံများ။ အခြားစိုးရိမ်မှုများကြားတွင်၊ Adderall နှင့် Vyvanse ကဲ့သို့သော နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ထိရောက်မှုရှိသော ကုသရေးထိရောက်မှုရှိသော ပိုမိုဘေးကင်းသော အစားထိုးဆေးဝါးများ ရရှိမှုနှင့် အပန်းဖြေအသုံးပြုမှုအတွက် အလားအလာရှိသော စိုးရိမ်မှုများကြောင့် ၎င်းအား ညွှန်းဆိုခဲပါသည်။ Dextromethamphetamine သည် levomethamphetamine ထက် CNS လှုံ့ဆော်မှုအားကောင်းသည်။ https://en.wikipedia.org/wiki/Methamphetamine စိတ်ကြွဆေးပြားနှင့် ဒက်စ်ထရိုမက်သာဖက်တမင်း နှစ်မျိုးလုံးကို အပန်းဖြေအသုံးပြုရန် အလားအလာရှိသောကြောင့် တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားပြီး ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ တရားမဝင် စိတ်ကြွဆေးသုံးစွဲမှု အများဆုံးအဖြစ်များဆုံးမှာ အာရှနှင့် သမုဒ္ဒရာပိုင်းဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူမျိုးရေးမိုက်သော စိတ်ကြွဆေးနှင့် dextromethamphetamine တို့ကို Schedule II ထိန်းချုပ်ထားသော ပစ္စည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ Levomethamphetamine ကို အရောင်းကောင်တာ (OTC) ဆေးဝါးအဖြစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရှူသွင်းမိသော နှာပိတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုရန် ရနိုင်ပါသည်။[မှတ်ချက် 3] နိုင်ငံတကာတွင် စိတ်ကြွဆေး ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း၊ ရောင်းချခြင်းနှင့် လက်ဝယ်ပိုင်ဆိုင်ခြင်းတို့ကို နိုင်ငံအများအပြားတွင် ကန့်သတ် သို့မဟုတ် တားမြစ်ထားသည်။ United Nations Convention on Psychotropic Substances စာချုပ်၏ အစီအစဉ် II တွင် နေရာချထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ dextromethamphetamine သည် ပိုအစွမ်းထက်သောမူးယစ်ဆေးဖြစ်သော်လည်း၊ ဓာတုဗေဒရှေ့ပြေးဖြစ်နိုင်မှု၏ ဆက်စပ်မှုလွယ်ကူမှုနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းကန့်သတ်ချက်များကြောင့် မျိုးနွယ်စုမက်သာဖက်တမင်းသည် တရားမဝင်ထုတ်လုပ်နိုင်မှုပိုများသည်။
စိတ်ကြွဆေးသုံးစွဲသူများနှင့် စွဲလမ်းသူများသည် မက်သာပါးစပ်ဟု အလွတ်သဘောသိကြသည့် အခြေအနေမှ စီမံအုပ်ချုပ်မှုလမ်းကြောင်းကို မခွဲခြားဘဲ ပုံမှန်မဟုတ်သော သွားများ လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။ မျိုချခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှူရှိုက်ခြင်းထက် မူးယစ်ဆေးကို ထိုးသွင်းသည့် သုံးစွဲသူများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်သည်။ American Dental Association ၏ အဆိုအရ meth ပါးစပ်သည် xerostomia (ခံတွင်းခြောက်ခြင်း)၊ ခံတွင်းသန့်ရှင်းမှု ညံ့ဖျင်းသော ကာလကြာရှည်၊ ကယ်လိုရီမြင့်သော၊ ကာဗွန်နိတ်အဖျော်ယမကာများကို မကြာခဏ သောက်သုံးခြင်းနှင့် အိပ်စက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုတို့ ပေါင်းစပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ (အံကြိတ်ခြင်းနှင့် ဆုပ်ထား)"။[37][38] ခံတွင်းခြောက်ခြင်းသည် ပြင်းထန်သော သွားပိုးစားခြင်းကို အထောက်အကူဖြစ်စေသည်ဟု မသိသည့် အခြားစိတ်ကြွဆေးများ၏ ဘုံဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် သုတေသီများက စိတ်ကြွဆေးနှင့် ဆက်နွှယ်သော သွားပိုးစားခြင်းသည် သုံးစွဲသူများ၏ အခြားရွေးချယ်မှုများကြောင့် ပိုများသည်ဟု သုတေသီများက အကြံပြုထားသည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရှိအသုံးပြုသူများအတွက် အဟန့်အတားအဖြစ် လက်ရှိအသုံးပြုသူများ၏ ပုံသေပုံစံကို ဖန်တီးရန်အတွက် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကို ပုံကြီးချဲ့ပြီး ပုံစံထုတ်ထားသည်ဟုဆိုသည်။ လိင်ကတဆင့် ကူးစက်တယ်။
စိတ်ကြွဆေးသည် TAAR1 ကို လူသား astrocytes တွင် အသက်သွင်းရန်နှင့် ရလဒ်အနေဖြင့် cAMP ကို ​​ထုတ်လုပ်ရန် ပြသထားသည်။ astrocyte-ဒေသခံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော TAAR1 ကို အသက်သွင်းခြင်းသည် စိတ်ကြွဆေးဖြင့် အမြှေးပါး-ချည်နှောင်ထားသော EAAT2 (SLC1A2) အဆင့်များကို လျော့ချပေးပြီး ဤဆဲလ်များတွင် လုပ်ဆောင်သည့် ယန္တရားတစ်ခုအနေဖြင့် လုပ်ဆောင်ပုံပေါ်သည်။
မွေးကင်းစကလေး
အခြားမူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်မတူဘဲ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် စိတ်ကြွဆေးများနှင့် ထိတွေ့မှုရှိသော ကလေးငယ်များသည် ရုပ်သိမ်းသည့်လက္ခဏာများ မပြပါ။ ယင်းအစား ကလေးများသည် ကျောင်းနေအရွယ်ရောက်သောအခါ သိမြင်မှုနှင့် အပြုအမူဆိုင်ရာ ပြဿနာများ စတင်ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။[95]
haloperidol ကဲ့သို့သော စိတ်ကျဆေးများသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါကို ကုသရာတွင် အသုံးဝင်ပါသည်။[104][105] lipophilic ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် metoprolol နှင့် labetalol ကဲ့သို့သော CNS ထိုးဖောက်မှုရှိသော beta blockers များသည် CNS နှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာအဆိပ်သင့်မှုကို ကုသရန်အတွက် အသုံးဝင်ပါသည်။ ရောစပ်ထားသော အယ်လ်ဖာ-နှင့် ဘီတာ-ဘလောက်ကာ ဘီတာလိုလ်သည် မက်သာဖက်တမင်းကြောင့်ဖြစ်စေသော ပေါင်းစပ် tachycardia နှင့် သွေးတိုးရောဂါတို့ကို ကုသရန်အတွက် အထူးသဖြင့် အသုံးဝင်သည်။ စိတ်ကြွဆေး အဆိပ်သင့်မှုကို ကုသရန်အတွက် beta-blockers များအသုံးပြုခြင်းဖြင့် "ဆန့်ကျင်ဘက်အယ်လ်ဖာလှုံ့ဆော်မှု" ၏ဖြစ်စဉ်ကို အစီရင်ခံမထားပါ။ အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများ
Pharmacokinetics
စစ်ပွဲအပြီးတွင်၊ ၎င်းအား ဆေးအသစ်ဖြစ်သော D-IX ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
တူညီသောအသုံးအနှုန်းများနှင့် အစားထိုးစာလုံးပေါင်းများ ပါဝင်သည်- N-methylamphetamine၊ desoxyephedrine၊ Syndrox၊ Methedrine နှင့် Desoxyn။[12][13][14] စိတ်ကြွဆေးအတွက် အသုံးများသော ဗန်းစကားများတွင်- အမြန်နှုန်း၊ မက်သမ်ဖက်တမင်း၊ ပုံဆောင်ခဲ၊ crystal meth၊ glass၊ shards၊ ice၊ tic၊ နှင့် Tina၊[15] နှင့် New Zealand, "P"။[16] Enantiomers များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပုံသဏ္ဌာန်တူသော မော်လီကျူးများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တည်ဆောက်ပုံအရ တူညီသော်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက် ဦးတည်ချက်ဖြစ်သည်။ Levomethamphetamine နှင့် dextromethamphetamine ကို L-methamphetamine၊ (R)-methamphetamine သို့မဟုတ် levmetamfetamine (နိုင်ငံတကာ မူပိုင်ခွင့်မဟုတ်သော အမည် [INN]) နှင့် D-methamphetamine၊ (S)-methamphetamine သို့မဟုတ် metamfetamine (INN) အသီးသီး ရှိသည်။ 18] အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ OTC ရှူဆေးအချို့တွင် ပါဝင်ပစ္စည်းကို levmetamfetamine၊ INN နှင့် USAN ၏ levomethamphetamine အဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဆိုင်ရာအချက်များသည် တိကျသောမျိုးဗီဇများ၏ဖော်ပြမှုကို တိုးမြှင့် သို့မဟုတ် လျှော့ချပေးသည့် ပရိုတင်းများဖြစ်သည်။ ရိုးရှင်းသောအသုံးအနှုန်းဖြင့်၊ ဤလိုအပ်သောနှင့် လုံလောက်သောဆက်ဆံရေးဆိုသည်မှာ nucleus တွင် ΔFosB လွန်ကဲစွာဖော်ပြခြင်းနှင့် စွဲလမ်းခြင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ လိုက်လျောညီထွေမှုတို့သည် အမြဲတပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ပြီး တစ်ဦးတည်းဘယ်တော့မှမဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ဆက်စပ်သုတေသနပြုချက်များတွင် စိတ်ကြွဆေးမဟုတ်ဘဲ အမ်ဖက်တမင်းသာ ပါဝင်ပါသည်။ သို့သော်၊ အမ်ဖီတမင်းနှင့် စိတ်ကြွဆေးများ၏ ဆေးဝါးဒိုင်းနမစ်နှင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ အာနိသင်များကြား တူညီမှုကြောင့် ဤဖော်ပြချက်တွင် ပါဝင်ပါသည်။
တိုက်ကွမ်ဒို
ထိုအားကစားရုံ၌ပင် ၁၉၇၃ ခုနှစ်‌မေလက ပထမအကြိမ်‌မြောက် ကမ္ဘာ့တိုက်ကွမ်ဒို ဗိုလ်လုပွဲကို ကိုရီးယား တိုက်ကွမ်ဒိုအသင်းမှ ကြီးမှူး၍ကျင်းပ‌ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲသို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ‌ပေါင်း ၁၉ နိုင်ငံမှ တိုက်ကွမ်ဒို သမား ၂၀၀ ခန့် ဝင်‌ရောက် ယှဉ်ပြိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ‌မေလ ၂၈ ရက်‌နေ့တွင်ကမ္ဘာ့တိုက်ကွမ်ဒို အဖွဲ့ချုပ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။
ဝေဘူလရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက် တိုင်ဆန်
မိုက်တိုက်ဆင်သည် အ‌ပျော်တမ်းလက်‌ဝှေ့သမားအဖြစ် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ‌လော့စ်အိန်းဂျလီးစ် ကမ္ဘာ့အို လင်းပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ပြိုင်ရန်ကြိုးပမ်းရာ လူ‌ရွေးပွဲတွင်အ‌ရေးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ‌ကြေးစားလက် ‌ဝှေ့‌လောကသို့ ဝင်‌ရောက်ခဲ့သည်။
ဂျွန် လူဒွန် မက္ကဒမ်
မက္ကဒမ်သည် အဲယားမြို့တွင် တရားသူကြီးနှင့် လမ်းဖောက်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ခံအဖွဲ့ဝင်တဦး ဖြစ်လာသည်။ ထိုစဉ်က ဗြိတိန်နိုင်ငံတနိုင်ငံလုံး၏ လမ်းများမှာ အလွန်ညံ့ဖျင်းနေသည်ကို တွေ့ရှိပြီး ထိုလမ်းများကို ပြုပြင်ရန် စိတ်ကူးခဲ့သည်။ လမ်းများပြင်ရန်အတွက် ကောင်းမွန်သော အကြံဉာဏ်များကို သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခံတို့နှင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်သောအခါ မည်သူမျှ သဘောမပေါက်ကြချေ။
အင်တာနက် ပိတ်ဆို့မှုကို ကျော်လွှားခြင်း
ပရောက်ဆီ ဆာဗာ(Proxy server)
proxy website များသည် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်း ခံရသော နိုင်ငံများတွင် တားမြစ်ထားသော website များကို ဆက်သွယ်ဝင်ရောက်ရန် အရိုးရှင်းဆုံးနှင့် အမြန်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော website များသည် ပိတ်ပင်ခြင်းမခံရအောင်သူတို့ကိုယ် သူတို့ပြုလုပ်ထားပြီး ၎င်းတို့အထဲတွင်မူ ပိတ်ပင်ထားသော အရာများကို ဖော်ပြထားနိုင်သည်။ URL လိပ်စာကို ထည့်သွင်းကာ ပproxy website က ယူဆောင်ဖော်ပြပေးခြင်းအားဖြင့် ပိတ်ပင်ထားသော website များကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ https protocol သည် လျှို့ဝှက်ကုတ်ကို အသုံးပြုသဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် ပိုမို ခက်ခဲသောကြောင့် ပproxy များက ၎င်းကို အသုံးပြုရန် အကြံပေးကြသည်။
Tor
Tor သည် အသုံးပြုသူများကို အမည်မဖော်ပြစေရန် ခိုင်မာစွာအာမခံလျှက် အင်တာနက် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်းမှ လမ်းလွှဲပြောင်းနိုင်ရန် အခမဲ့ ဆော့(ဖ်)ဝဲ အသုံးပြုမှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။
စံရွှေ
ငယ်ဘဝ
၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ် အီမယ်ညူဝယ် ကောလိပ်မှ ဘီအေဘွဲ့ ရသည်။ ထို့နောက် အိုင်စီအက်စ် စာမေးပွဲအတွက် တနှစ်ခန့် ကြိုတင် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မျက်စိ အထူးကု ဆရာဝန်၏ တားမြစ်ချက်အရ စာမေးပွဲ မဖြေဖြစ်တော့ချေ။ မျက်စိရောဂါ ပျောက်ကင်းပြီးနောက် ဥပဒေပညာကို ဆက်လက်ဆည်းပူးရာ ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ဝတ်လုံစာမေးပွဲကို ဒုတိယတန်း ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်သည်။ အောင်မြင်သူများ အနက် အဆင့် ၉ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်တွင် ဥပဒေပညာ သင်ကြားနေသည့် အိနိ္ဒယနှင့် မြန်မာ ကျောင်းသားအချို့ကို ကျူတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ စာနယ်ဇင်းများတွင်လည်း ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၈ မှ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း လန်ဒန်မှ နေ၍ ရန်ကုန်တွင် ထုတ်ဝေသည့် ရန်ဂွန်းတိုင်းမ်၊ သည်ဘားမားကရစ်တစ်စ်တို့တွင် အပတ်စဉ် ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လန်ဒန် ဂရေးအင်းမှ ဘာရစ်စတာအက်လော ဝတ်လုံဘွဲ့နှင့် ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ်မှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ထပ်မံရရှိသည်။
သဲချောင်းမော်လဘီရွာ
သဲချောင်းမော်လဘီရွာ
မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်
ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ စစ်ပညာ သင်ကြားရန် ရွေးချယ်စေလွှတ်သည့် မြန်မာ မျိုးချစ်လူငယ် စတုတ္ထ အသုတ်နှင့် အတူ ၈ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကိုရီယုမာရူး သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၂၂ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ တွင် ရှန်ဟိုင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရှန်ဟိုင်းမှ လေယာဉ်ပျံဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ ကျူးရှူးကျွန်း နာဂါဆကီးမြို့ အနီးရှိ ရေတပ်စခန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ဟာကိုနီ တောင်ပေါ်စခန်းမြို့ သို့ သွားရောက်ကာ အပန်းဖြေခဲ့ကြသည်။ ၈ ဩဂုတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် တိုကျိုမှ ဟိုင်နန်ကျွန်း သို့ လေယာဉ်ပျံဖြင့် သွားရောက်ရာ ၁၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဟိုင်နန်ကျွန်း နှင့် တိုင်ဝမ်ကျွန်း တွင် စစ်ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း မချီတက်မီ ဗိုလ်မှူးကြီး နေဝင်းခေါင်းဆောင်သော ပြည်တွင်းသူပုန်အဖွဲ့ တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ ပြည်တွင်း သူပုန်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၂ ခုနှစ် တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး နေဝင်း၊ ဗိုလ်လင်းယုန် တို့နှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံ ပါတီ နှင့် ဆက်သွယ်ကာ ရန်ကုန်မြို့၊ မင်းလှမြို့၊ ပဲခူးမြို့၊ မန္တလေးမြို့ နှင့် ရွှေဘိုမြို့တို့တွင် စစ်ပညာ သင်တန်းများ သင်ကြားပေးခြင်း၊ စစ်လက်နက်ငယ် သင်တန်းပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ကာလ က တိုင်း ၇ (သရက်၊ အာလံ၊ မကွေး၊ မင်းဘူး) တွင် စက်မှုလက်မှု တပ်ရင်း၂ ကို ဦးစီးကာ ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ရေးရာ
၂၇ မတ် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု နောက်ဆုံးကဏ္ဍ ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည် နှင့် လူမျိုး လွတ်လပ်ရေး အတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်း ဆောက်ရွက်မှုကြောင့် နိုင်ငံတော် က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် ( ပထမ အဆင့် ) တံဆိပ် ချီးမြှင့် ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
မြင့်မြင့်ဝင်း (ဝိပဿနာ ယောဂီ)
မိဘနှင့်မောင်နှမများ
အဖ ဟင်္သာတ-ဦးဘဦး မှာ မြန်မာပြည်၏ ပထမဆုံး ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ်တွင် ငွေအားလူအားဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဟင်္သာတမြို့ ဆန်စက်ပိုင်ရှင်၊ မြေပိုင်ရှင် ဦးဘိုးငြိမ်း+ဒေါ်ရွှေမြတို့၏တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ ဦးဘဦး+ဒေါ်တင်လှမိသားစုသည် ပေါင်းတည်မြို့၊ နတ္တလင်းမြို့၊ ဇီးကုန်းမြို့တို့တွင် တန်(၁၀၀)ကျ ဆန်စက် ၁၃ လုံး ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ
သီဟိုဠ်ကျွန်း
ဟိန္ဒူအယူဝါဒတို့ကမူ ယင်းတို့၏နတ်ဘုရားဖြစ်သော ရာမမင်းသား၏ကြင်ယာတော် သီတာဒေဝီကိုလင်္ကာဒီပကျွန်းရှင် ရာဝဏ(ဒဿဂီရိ) ခေါ် နတ်ဘီလူးက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခိုးယူပြေးလာရာ၊ ရာမမင်းသားလိုက်လာ၍ ရာဝဏအား အောင်နိုင်ပြီးလျှင် ရာမမင်း၏တန်ခိုးအာဏာစက် ဖြန့်ကျက်ခဲ့ရာဌာနအဖြစ် အမြတ်တနိုးရှိကြသည်။ အိန္ဒိယဘက်ကမ်း ရှိဓနုရှကိုဒီရွာမှသီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ပင်လယ်ရေလက်ကြားကို မီးရထားဖြင့်ဖြတ်ကူးရသည့် ကျောက်တန်းတံတားသည် ရာမ မင်းသားသီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ကူးနိုင်ရန် ဟနုမာန်မျောက်မင်းက ကျောက်တန်းဆည်၍ ဆောက်ပေးခဲ့သည့်တံတားဖြစ်သည် ဟုလည်းယူဆကြသဖြင့် ယင်းကို ဟနုမာန်ကျောက်တန်းဟု ခေါ်ကြလေသည်။
ထိုကျောက်တန်းကို အာဒမ်ကျောက်တန်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ခရစ်ယန်ဝါဒီတို့အလိုမှာ အာဒမ်နှင့်အေးဝတို့ကို အေဒင်ဥယျာဉ်မှနှင်ထုတ်လိုက်သောအခါ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ လာရောက်နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်ဟူ၏။ မွတ်စလင်တို့ကလည်း ထိုနည်းတူယူဆသည့်ပြင်၊ ယင်းတို့၏တမန်တော် မို့ဟမ္မဒ်သည်လည်း သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် စခန်းတစ်ထောက် နားခဲ့ဖူးသည် ဟူ၍ယူဆကြလေသည်။
ကျွန်း၏ပုံသဏ္ဌာန်သည် သစ်သော့သီး၊( သို့မဟုတ်) ဘူးသီးရှည်ပုံနှင့် ဆင်⁠ဆင်တူကာ အောက်ကား၍ အပေါ်ရှူး လေသည်။ ကျောက်ဆောင်ကျောက်တောင် ကျောက်မြေတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ထိုကျွန်း၏ မြေမျက်နှာပြင်သည် ကုန်းပြင်မြင့်ဆန်၍ ယွန်းဆွမ်းအုပ်ကဲ့သို့အလယ်တွင် မို့မောက်သော တောင်ရိုးတောင်တန်းများရှိပြီးလျှင် ဘေးပတ်လည်ဝယ် မြေပြင်အဆင့်ဆင့်နိမ့်လျှော ဆင်းသွားလေသည်။ တောင်ထွတ်များသည် ပေ ရဝ⁠ဝဝ မှ ၈ဝ⁠ဝဝ ကျော်အထိရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်သည် ပီဒူရုတာလာဂါလဖြစ်၍ ၈၂၉၁ ပေမြင့်သည်။ ဗုဒ္ဓ အယူဝါဒီတို့က ဂေါတမမြတ်စွာ ဘုရား၏ခြေတော်ရာရှိရာ တောင်ဖြစ်သဖြင့် စေတီပါဒဟုခေါ်ဆိုကြသော အာဒမ် တောင်ထွတ်ခေါ်သည့်တောင်ထွတ် သည် ၇၃၆၅ ပေ အမြင့်ရှိလေသည်။ အာရပ်လူမျိုးတို့ကမူ ထိုခြေတော်ရာကို အာဒမ်၏ခြေရာဟုဆိုကြလေသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် မိုးပါးသောရာသီနှင့် မိုးများသော ရာသီမှတစ်ပါး ချမ်းအေးသော ဆောင်းရာသီဟု ဆိုရလောက်အောင် ရာသီဥတုကွာခြားချက်မရှိချေ။ အပူချိန် ကွာခြားချက်သည် ဖာရင်ဟိုက်သုံး ဒီဂရီလေးဒီဂရီခန့်မျှသာ ဖြစ်၍ အစဉ်သဖြင့်ပူအိုက်သည်ဟု ဆိုရသော်လည်း ပျမ်းမျှ အပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၈၄ဒီဂရီ ခန့်သာဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်အစွန်းဆုံးကျသောဒေသများသည် မိုးအပါးဆုံး ဖြစ်သည့်ပြင် တစ်နှစ်လျှင် နှစ်လခန့်မိုးပြတ် နေတတ်လေသည်။ ထိုဒေသများတွင် သီးနှံ အထွက်ကောင်းလိုလျှင် ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွယ် စိုက်ပျိုးခြင်းကို လုပ်ကိုင်ကြရလေသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်၌ အာရှတိုက်အရေးတွင် အရေးပါအရာရောက်သော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ် လာလေသည်။ ကြားနေဝါဒကိုလည်း တည့်မတ်စွာကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် တွင်ကိုလံဘိုမြို့၌ တည်ထောင်သော ကိုလံဘိုစီမံကိန်းကိုပေါက်ဖွားပေးသည့် ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများတွင်သီဟိုဠ်သည် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်အာရှအာဖရိက နိုင်ငံများစည်းလုံးရေးအတွက် ဗန်ဒေါင်းညီလာခံ ဖြစ်မြောက်ရေးကိုကြိုးပမ်းသော နိုင်ငံများတွင်လည်း ရှေ့တန်းမှပါဝင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၆၂ − ၆၃ ခုနှစ်အတွင်း အိန္ဒိယ−တရုတ် နယ်နိမိတ်ပြဿနာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ထိုနှစ်ပြည်ထောင်တို့ တင်းမာမှုလျော့ပါးစေရန် စေ့စပ် ဖြန်ဖြေရေးတွင် သီဟိုဠ်နိုင်ငံကပင်ခေါင်းဆောင်လျက် ကိုလံဘိုခြောက်နိုင်ငံအဖွဲ့ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းပြီးလျှင်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
လွတ်လပ်ရေး နှင့် နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်း
အမေရိကန်တို့ အနေနှင့် အနောက်ဘက်သို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန် စိတ်အားထက်သန်ခြင်းကြောင့် အင်ဒီးယန်းစစ်ပွဲများ အချိန်ကာလ ရှည်လျားစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၈၀၃ခုနှစ် သမ္မတ သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆန်၏ လက်ထက်တွင် လူဝီစီးယားနားမှ ပြင်သစ်တို့ ပိုင်ဆိုင်သည့် နယ်မြေကို ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံ၏ အရွယ်အစားမှာ နှစ်ဆ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမျိုးမျိုးသော မကျေနပ်မှုကြောင့် ဗြိတိန်တို့ အပေါ် ကြေညာတိုက်ခိုက်ခဲ့သော ၁၈၁၂ စစ်ပွဲတွင် မည်သူမျှ အနိုင်မရရှိခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်တို့၏ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို ခိုင်မာလာစေခဲ့သည်။ အမေရိကန် စစ်တပ်တို့က ဖလော်ရီဒါသို့ အကြိမ်ကြိမ် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် စပိန်တို့အနေနှင့် ဖလော်ရီဒါနှင့် အခြား ပင်လယ်ကွေ့ ကမ်းရိုးတန်း နယ်မြေများကို ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် လက်လွှတ်ခဲ့သည်။ နဂို နေထိုင်သော အင်ဒီးယန်းတို့ကို ဖယ်ရှားသည့် "မျက်ရည်များ၏ ခြေရာ" (Trail of Tears) ဟု ညွှန်းဆို ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် အဖြစ်အပျက်တွင် ၁၈၃၀ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီးယန်း ဖယ်ရှားရေး ပေါ်လစီကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြပြီး မူလ နေထိုင်သူတို့၏ မြေများကို သိမ်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် တက်ကဆပ် သမ္မတနိုင်ငံကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်တို့သည် မြောက်အမေရိကတိုက်ပေါ်တွင် နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်သည့် အယူအဆ (Manifest Destiny) မှာ ထိုအချိန်တွင် လူကြိုက်များ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ၁၈၄၆ခုနှစ် ဗြိတိသျှ တို့နှင့် ချုပ်ဆိုသော အော်ရီဂွန် စာချုပ်အရ အမေရိကန်တို့သည် ယနေ့ခေတ် အမေရိကန် အနောက်မြောက်ပိုင်း ဒေသကို ထိန်းချုပ်ခွင့် ရခဲ့သည်။ မက္ကဆီကန်-အမေရိကန် စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်တို့ အနိုင်ရခဲ့ခြင်းကြောင့် ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် မက္ကဆီကန်တို့ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် နှင့် ယနေ့ခေတ် အနောက်တောင်ပိုင်း အမေရိကန်ဒေသတို့ကို လက်လွတ် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ၁၈၄၈-၄၉ ခုနှစ် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ရွှေ အလုအယက် တူးဖော်ကြခြင်း (California Gold Rush) ကြောင့် အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းမှုများ ပိုမို ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ရထားလမ်း အသစ်များ ဖောက်လုပ်ခြင်းကြောင့် ပြောင်းရွှေ့လိုသူတို့ အတွက် ရွှေ့ပြောင်းမှု ကို လွယ်ကူသွားစေပြီး နဂိုမူလ အမေရိကန် နေထိုင်သူတို့နှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမို ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ရာစုနှစ် တဝက်အတွင်းတွင် အမေရိကန် ဘိုင်ဆန် သို့ ကျွဲ အကောင်ရေ သန်း၄၀ ကျော်ကို အရေခွံရရန်၊ အစားစားရန်နှင့် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရာတွင် လွယ်ကူရန် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကျွဲများသည် နဂိုမူလ နေထိုင်သူ အင်ဒီးယန်းတို့၏ အဓိက ရင်းမြစ်ဖြစ်သောကြောင့် ကျွဲများ ဆုံးရှုံးခြင်းသည် မူလနေထိုင်သူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစစ်နှင့် စက်မှုထွန်းကားလာခြင်း
ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးသော ပြည်နယ်များ နှင့် ကျွန်စနစ် မရှိသော ပြည်နယ်များ အကြား တင်းမာမှုသည် ပြည်နယ် နှင့် ဖက်ဒရယ် အစိုးရ အကြား ဆက်ဆံရေး နှင့် ပတ်သက်သည့် ငြင်းခုံမှုဖြင့် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်နယ် အသစ်များ အကြားတွင် ကျွန်စနစ် ပျံ့နှံ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ သွေးထွက်သံယို ပြင်းထန်သော ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူ အများအပြား ပါဝင်သော ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပါတီမှ အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း သမ္မတ အဖြစ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် သမ္မတ အဖြစ် တာဝန် မထမ်းဆောင်မီတွင် ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးသော ပြည်နယ် ၇ ခုက ခွဲထွက်ရန် ကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကား ၏ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များ အဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ် အစိုးရက ထိုကြေညာချက်ကို တရားမဝင်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များက ဆမ်တာခံတပ်ကို တိုက်ခိုက်ရာမှ အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အခြား ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးသော ပြည်နယ် ၄ခုက ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ လင်ကွန်း၏ ၁၈၆၃ ခုနှစ် ကြေညာချက်မှ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များ အတွင်း ရှိနေသော ကျွန်များကို လွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ယူနီယံ တပ်တို့မှ ၁၈၆၅ ခုနှစ် အောင်ပွဲရအပြီးတွင် အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် ပြင်ဆင်ချက် ၃ ခုကို ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ထို့ပြင်ဆင်ချက်မှ ကျွန်ဖြစ်နေသော ၄ သန်းနီးပါးမျှ ရှိသည့် အာဖရိက-အမေရိကန်တို့ကို လွတ်လပ်သူများ အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး သူတို့အား နိုင်ငံသားများ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကာ မဲပေးနိုင်သော အခွင့်အရေးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲနှင့် စစ်ပွဲ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မှ ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ အာဏာကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုစစ်ပွဲသည် အမေရိကန် သမိုင်းတွင် အသေအပျောက် အများဆုံး ပဋိပက္ခ တစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်သား ၆၂၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။
စစ်အေးတိုက်ပွဲ နှင့် ဆန့်ကျင်မှု နိုင်ငံရေး
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဝါးတားဂိတ် အရှုပ်တော်ပုံ ကြောင့် နစ်ကဆင်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် နုတ်ထွက်ရသည့် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ တရားစီရင်မှု ကို အဟန့်အတားပြုခြင်း၊ အခွင့်အာဏာကို အလွဲသုံးစား လုပ်ခြင်းစသည့် စွပ်စွဲမှုများဖြင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရမည်ကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ သူ့နောက်တွင် ဂဲရက်ဖို့ဒ် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များ နောက်ပိုင်းတွင် သမ္မတဖြစ်ခဲ့သော ဂျင်မီ ကာတာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွပြီး စီးပွားရေးကျဆင်းခြင်း နှင့် အီရန် ဓားစာခံ အဖြစ်အပျက် တို့ သည် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ရော်နယ် ရေဂင် အရွေးချယ်ခံရခြင်းသည် အမေရိကန် နိုင်ငံရေးအား လက်ဝဲသို့ ယိမ်းသွားစေသည့် လက္ခဏာပင် ဖြစ်သည်။ သူ၏ လက်ထက်တွင် အခွန် နှင့် နိုင်ငံ သုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ ပြုပြင်ရေးများကို အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ ဒုတိယအကြိမ် အရွေးခံရပြီးသည့် နောက်တွင် အီရန်-ကွန်ထရာ အဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် သံတမန် ဆက်ဆံရေး သိသိသာသာ တိုးတက်မှု ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲသွားခြင်းကြောင့် စစ်အေးတိုက်ပွဲ ပြီးဆုံးခဲ့ရသည်။
အစိုးရ နှင့် ရွေးကောက်ပွဲ
၁၇၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့က အတည်ပြုခဲ့သော ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ဖက်ဒရယ် အစိုးရ တွင် အစိတ်အပိုင်း သုံးခုရှိသည်။
ဥပဒေနှင့် အစိုးရ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ အားလုံးကို တရားစီရင်ရေး ဌာန မှ ပြန်လည် သုံးသပ်ရန် လိုအပ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအား ဖောက်ဖျက်ခြင်းကို တွေ့ရှိပါက ပယ်ဖျက်လေ့ ရှိသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ မူရင်း ရေးသားချက်များတွင် ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုချင်းစီ နှင့် ဆက်စပ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာ ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အခန်း(၁) တွင် ဟာဘေး ကော်ပတ်စ် (habeas corpus) အရ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းအား တရားဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်းကို အကာအကွယ် ပေးထားပြီး အခန်း (၃) တွင် ရာဇဝတ်မှုအားလုံး အတွက် တရားရုံးတွင် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ခွင့် အတွက် အာမခံချက်ပေးထားသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန် အတွက် ပြည်နယ်အားလုံး၏ ၄ ပုံ ၃ ပုံမှ သဘောတူညီရန် လိုအပ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ၂၇ ကြိမ်တိုင် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ပထမ ၁၀ ကြိမ်မှာ အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ ဥပဒေများ (Bill of Rights) ကို ပြင်ဆင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၄ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်မှုသည် အမေရိကန် နိုင်ငံသား တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးများ ၏ အခြေခံ အချက်အလက်များကို ပြင်ဆင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
တယ်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
တယ်ပင်ဆိပ်ရွာ (Teipinseik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ နောင်ဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၁၂ ဖြစ်သည်။
မေတ္တာသဟဂတသုတ်
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဝီလျံ တားနား
လန်ဒန်မြို့ ချောင်ကျသော ရပ်ကွက်တစ်ခု၌ လူသိမခံဘဲ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၅၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ တွင် ထိုနေရာ၌နေထိုင်ယင်းပင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။ သူ ကွယ်လွန်သောအခါ ငွေကြေးအမြောက်အမြား ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကျန်ရစ်ခဲ့သမျှတို့ကို ပန်းချီပညာရှင်တို့အား ထောက်ပံ့စေရန် တော်ဝင်အနုပညာ တံခွန်အသင်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့လေသည်။
သံ (အနောက်)ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
သံ (အနောက်)ရွာ (Than(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀၆ ဦး၊ မ ၄၀၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ချောင်းဆိုးခြင်း
ချောင်းဆိုးခြင်းသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ အဆုတ်မြှေးရောင်းလျှင် ချောင်းဆိုးရောဂါဖြစ်နိုင်၏။ အဆုတ်မြှေ:ရောင်ခြင်းသည် ရံဖန်ရံခါ တီဗီရောဂါနှင့် ယှဉ်၍ ဖြစ်တတ်လေသည်။ အဆုတ်အတွင်းရှိ သွေးကြောအချို့ ပေါက်သွားခြင်းကြောင့်လည်း ချောင်းဆိုးရောဂါဖြစ်နိုင်၏။ အဆုတ်သည် သွေးကို စုဆောင်းထားရာ အင်္ဂါမဟုတ်သည့်အတွက် ချောင်းဆိုးလိုက်သောအခါ သွေးသည် ချွဲသလိတ်နှင့်အတူ ပြင်ပသို့ ထွက်လာသည်။ ဤသို့ဖြစ်ခြင်းကို ချောင်းဆိုးသွေးပါသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုတ်ထဲသို့ တျူဗာကယ်များဝင်နေခြင်းကြောင့်လည်း ချောင်းဆိုးရောဂါဖြစ်နိုင်သေး၏။ အဆုတ်တွင် တျူဗာကယ်ရှိနေလျှင် အများအားဖြင့် အမြစ်ခြောက်နာ စွဲကပ်တတ်သည်။
မြင်းကောင်ရေအား
မြင်းကောင်ရေအား (Horsepower) ဆိုသည်မှာ အင်ဂျင်စက်များတွင် မြင်းကောင်ရေအား မည်ရွေ့မည်မျှ ရှိသည်ဆိုသော အချက်ကို ပြောဆိုသည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။ မြင်းတကောင်အားသည် လျှပ်စစ်အား ၇၄၆-ဝပ်နှင့် ညီမျှလေသည်။ မြင်းတစ်ကောင်သည် တစ်မိနစ်တွင် ပေါင် ၃၃၀၀၀ ကို တစ်ပေ ရွေ့လျားအောင် ဆွဲငင်နိုင်စွမ်းရှိသည်ဟု တွက်ဆကြသည်။ ဂျိမ်းစဝပ်က စတင်သုံးစွဲသည်ဟု ယူဆရ၏။
ဘီဘီ (အဆိုတော်)
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ မွေးဖွားသူများ
ဖြူကောင်
ဖြူကောင် (Porcupine) သည် မြေတွင်းအောင်းသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အန္တရာယ်နှင့်ကြုံတွေ့ပါက ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရမ်းခြင်းအားဖြင့် ဆူးတောင်များကို ပစ်လွှတ်ကာကွယ်လေ့ရှိသည်။ ဖြူ၏ ဆူးသည် ချွန်ထက်၍ အလွန်မာကျောပြီး ခန္ဓာကိုယ်တခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းထားသည့် အမွေးအမင်သဖွယ်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်ရှိ ဆူးများသည် ၂-လက်မမှ ၇-လက်မအထိ အရှည်ရှိတတ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အကြီးအငယ်ဆူးပေါင်း ၁၄၀၀ မှ ၂၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိသည်။
နားအုံရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
နားအုံရွာ (Narong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၆၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ရောင်အူရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်စိမ်းပင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်စိမ်းပင်ရွာ (Pinseinpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇၄ ဦး၊ မ ၃၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ
၂၀၂၂ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အယ်လ်ဘာနီစီသည် ၎င်း၏ပါတီကို စကော့တ် မော်ရစ်ဆင်၏ လစ်ဘရယ်-နယ်ရှီနယ်လ် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့အား ပြတ်ပြတ်သားသား အနိုင်ရရှိအောင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ပထမဆုံးသော အီတလီ-ဩစတြေးလျလူမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာကာ၊ Anglo-Celtic မဟုတ်သောမျိုးရိုးအမည်ရှိ ဩစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် သမိုင်းဝင်ခဲ့သည်။ အကြီးတန်း ရှေ့တန်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လေးဦးနှင့်အတူ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အယ်လ်ဘာနီစီ၏ ပထမဆုံးလုပ်ဆောင်မှုတွင် ဩစတြေးလျ၏ ရာသီဥတုပစ်မှတ်များကို 2050 ခုနှစ်တွင် အသားတင်ထုတ်လွှတ်မှု သုညသို့ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အမျိုးသားအနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာတိုးမြှင့်မှုကို ပံ့ပိုးပေးသည့် ကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
စန်းစန်းဦး၊ စာရေးဆရာမ
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
ငယ်စဉ်က အမှတ် (၃)၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်၊ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် မူလတန်းမှ အထက်တန်းပညာ အထိ သင်ကြားသည်။ နောက် ရန်ကုန်မြို့ ဒေသကောလိပ် အမှတ် (၁) တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်၌ M.B.B.S. ဘွဲ့ရသည်။ Med. Sc. (Mental Health) ဘွဲ့လည်း ရသည်။
မြန်မာသီချင်း
ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် အထူးခေတ်စားခဲ့သော သီချင်းများ မှာ ပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယား၊ တေးထပ်၊ ဘောလယ်၊ လေးချိုး၊ သဖြန်နှင့် မွန်သီချင်းများဖြစ်သည်။ ယင်း သီချင်းများမှာ အထူးသဖြင့် နန်းတွင်း၌ အသုံးတော်ခံရသော အီနောင်၊ ရာမ၊ သင်္ခပတ္တ၊ ကေသာသီရိဇာတ်တို့၏ ဇာတ်ကွက် ဇာတ်လမ်း ဆိုင်ရာ အတွက် စပ်ဆို သီကုံးကြခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတိုင်းခြားနှင့် အဆက်အဆံများသော ခေတ်ဖြစ်၍၊ တေးသွားများတွင် ကြေးခရာသံ၊ ဗရင်ဂျီသြသံ၊ ထားဝယ်ဒိန်းသံ၊ ကရင်သြသံ၊ ယိုးဒယားသံ၊ ကောင်းတုံသံ အစ ရှိသည့် အသံများ ကို အတု ယူ၍ ဆန်းသစ်တီထွင် စပ်ဆိုခြင်း ပြုကြသည်။ ( မြန်မာ ဇာတ်သဘင်)
L လွန်းဝါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ရေနီချောင်းရွာ၊ အစဲကလေး
ရေနီချောင်းရွာ၊ အစဲကလေး
အာထန်
(၇)နှစ်အရွယ်ဟူသည် ကျောင်းတတ်ရမည့် အရွယ်ဖြစ်သော်လည်း မိခင်ဖြစ်သူမှ သားကို တစ်ခြားကလေး များ၏ ကဲ့ရဲ့လှောင်ပြောင် အနိုင်ကျင့် ခြင်း ခံရမည် စိုးရိမ်သဖြင့် အာထန်အား ကျောင်းမတက်စေခဲ့ပေ။ အာထန် (၉)နှစ်အရွယ်ရောက်ချိန်တွင် စေတနာကောင်းသော ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှ ၎င်းအတွက် သုံးဘီးလက်တွန်းလှည်း တစ်စီးဝယ်ပေးခဲ့၏။ ကျောင်းဆင်းကျောင်းတက်ချိန်တွင် လှည်းကိုတွန်းဖို့ ရန်အတွက်လည်း ကျောင်းသားအချို့ကို အကူအညီ တောင်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော် မိုးများရွာ‌ေသာ‌ေန့များ၌မူ ရွာ၏မညီမညာ ရွှံ့လမ်းမှာ လှည်းဘီးတွေနစ်ဝင်ခဲ့ရလေ၏။ ရှေ့မတိုးသာ နောက်မဆုတ်သာဖြင့် ကျောင်းသားများပြန်ကုန်ကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အာထန်မှာ ပါးပြင်ပေါ်၌ မျက်ရည်နှင့် မိုးရေအတူရောယှက် စီးဆင်းလျှက် တစ်ယောက်တည်း ကျန်ရစ်ခဲ့ရမြဲ ဖြစ်သည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် အာထန်၏ ပညာရေးတွေ အဆင့်ဆင့်တက်ခဲ့သည်။ ထိုင်ဝမ် Feng Chia University (逢甲大學) မှ Mechanical Engineering ကို အဆင့်တစ်နဲ့ အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။
တစ်ချိန်တစ်ခါ၌ လူတွေ၏ကဲ့ရဲ့လှောင်ပြောင်ခံရသူ၊ လူတွေနှိမ်ခဲ့သူတစ်ဦးသည် သူ့ကိုယ်သူ မည်သည့်အခါမှ လွှတ်ချခြင်း မပြုခဲ့။ မသန်မစွမ်းသူ သူ့အတွက် ရှေ့ဆက်လှမ်းဖို့ ခြေလှမ်းမရှိ ဆိုခြင်းကို အာထန်သိခဲ့၏။ လူကောင်းတို့ထက် ဆတိုးမကြိုးစားလျှင် ၎င်းအတွက် မနက်ဖြန်ဆိုသည်မှာ ရှိလာနိုင်မည် မဟုတ်ဘူးဆိုသည်ကိုလည်း သိခဲ့၍“ဘယ်လောက်ပဲ ခက်ခဲပါစေ... အရှုံးမပေးဘူး” ဟူသောစိတ်ဖြင့် ကြိုးစားခဲ့သည်။
“ကံကြမ္မာဆိုသည် မွေးရာပါ မဟုတ်။ ကံကြမ္မာဆိုသည် မျိုးရိုးမလိုက်တတ်၊ ကံကြမ္မာအား လှည့်ပြောင်း၍ရနိုင်သည်၊ ကံကြမ္မာအား ထီထွင်၍ရသည်။ ကံကြမ္မာအား စိန်ခေါ်၍ရသည်၊ ဇွဲလုံ့လ၏နောက်၌ အောင်မြင်မှုဆိုတာ ရှိသည်” ဆိုခြင်းကို သူယုံကြည်ခဲ့၏။
ပရိယာယသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိမြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံမဝင်မီ တိတ္ထိတို့၏ကျောင်းသို့ရောက်လာသော ရဟန်းတော်တို့အား တိတ္ထိတို့က “ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏ၊ စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသဖြစ်သော နီဝရဏတရားငါးပါးကိုပယ်စွန့်ရန် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကို မှန်ကန်စွာ ပွားများရန် တပည့်တို့အား ဟောကြားပုံ၊ ရဟန်းဂေါတမနှင့်မိမိတို့ ဓမ္မဒေသနာ အနုသာသနီ ထူးခြားကွဲလွဲမှုမရှိ တူနေကြကြောင်း ပြောကြသည်ကို ရဟန်းတော်များ က မနှစ်သက်သော်လည်း မနှစ်သက် မတားမြစ်ကြပြီး ပြန်လာကြကာ အကြောင်းစုံကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားကြပါသည်။
သစ်ခွ
သစ်ခွပန်း
အပင်လောကတွင် ပင်ကပ်သစ်ခွတို့၏ ဓလေ့စရိုက် သည် ပို၍စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်။ သစ်ပင်ကြီး ငယ်တို့၌ တွယ်ကပ်ပေါက်ရောက်ကြသော်လည်း ယင်းတို့သည် မိမိတို့၏ စားရေရိက္ခာ အတွက် ယင်းတို့မှီခိုရာ သစ်ပင်ကြီးငယ်တို့မှ ရယူခြင်း မပြုကြပေ။ အရွက်များရှိ အစိမ်းရောင် ဒြဗ်သည် လေထဲ၌ရှိသော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဓာတ်ကို နေရောင်ခြည် ဖြင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်သကြား ချက်လုပ်သည်။ အခြား အာဟာရ ဓာတ်များကို သစ်ခေါက်၊ သစ်သား၊ အရွက် စသည်ကို ဆွေးမြေ့ စေသော မှိုများမှ မိမိတို့ချက်လုပ်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်သကြားနှင့် လဲလှယ်ယူပေသည်။ သဘာဝ အလျောက် သစ်ခွအစေ့ငယ်များ ပေါက်ရောက် ကြီးထွားရာတွင်မူ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် သကြားများကို မှိုများထံမှ ရယူလေသည်။
သစ်ခွမျိုးတို့ကို တောင်အမေရိကသစ်ခွမျိုးနှင့် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုသစ်ခွမျိုးဟူ၍ အုပ်စုနှစ်ခု ခွဲထားကြသည်။ ပထမ သစ်ခွမျိုးတို့သည် မြောက်အမေရိကတောင်ပိုင်း နိုင်ငံများနှင့် တောင်အမေရိက နိုင်ငံများတွင် အလေ့ကျပေါက်သည်။ တောင်အမေရိကအုပ်စုဝင် ကက်တလီယာမျိုးခွဲမှ သစ်ခွမျိုးတို့သည် လူကြိုက် အများဆုံးနှင့် အဖိုးတန်ဆုံးဖြစ်ကြသည်။ မျိုးစိတ်နှင့် မျိုးပြားလည်း အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ထိုသစ်ခွမျိုးတို့သည် တောင်အမေရိကတိုက် နိုင်ငံများ၌ အများဆုံးပေါက်သည်။ ထို့ပြင် လီလီယာ၊ အွန်ဆစ်ယမ်၊ အိုဒွန်တိုဂလော့ဆမ်၊ မီလတိုးနီးယား အစရှိသော တောင်အမေရိက အုပ်စုဝင် နာမည်ကျော် သစ်ခွမျိုးခွဲများလည်း ရှိပေသေးသည်။ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု အုပ်စုဝင် သစ်ခွမျိုးတို့သည် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ဩစတြေးလီးယားတိုက် တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုအုပ်စုထဲတွင် ဒင်ဒရိုဗီယမ် မျိုးခွဲဝင် သစ်ခွတို့သည် အရေး အပါဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုသစ်ခွမျိုးကို အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အာသံပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဩစတြေး လီးယားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ဖောလီနော့ပဆစ်မျိုးခွဲဝင် သစ်ခွတို့သည် အလွန်လှပ၍ ရှားပါး သဖြင့် အဖိုးတန်သည်။ လှပသောရောင်စုံငှက်ကလေးများနှင့် သဏ္ဌာန်တူသည့် အမျိုးအစားများလည်း ပါရှိသည်။ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစု၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အရှေ့အိန္ဒိယ ကျွန်းစု သစ်ခွမျိုးဝင် အခြားမျိုးခွဲတို့မှာ ဗန်ဒါ၊ ဆင်ဗစ်ဒီယမ်၊ ဆီလော့ဂျီနီ၊ ရီနန်းသီးရာ စသည်တို့ ဖြစ်ကြလေသည်။
တိရစ္ဆာနကထာ
၈။ ပါနကထာ- သောက်ဖွယ်အကြောင်းကို ပြောသော စကား၊
၁၆။ နိဂမကထာ- နိဂုံးအကြောင်း ပြောသော စကား၊
၁၅။ ရွာနှင့် စပ်သော စကား (ဂါမကထာ)၊
၁၆။ နိဂုံးနှင့် စပ်သော စကား (နိဂမကထာ)၊
ဆစ်အဲ လေကြောင်းလိုင်း
၂၀၁၄ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ စာရင်းများအရ ဆစ်အဲ လေကြောင်းလိုင်းတွင် ဝန်ထမ်းပေါင်း ၁၄၆၂ ဦးရှိသည်။
သမိုင်း
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ထရတ်ဝင်းစ် စင်းလုံးငှား လေကြောင်းလိုင်းအဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး မိခင် စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်းမှ လေယာဉ်များငှားရမ်းကာ ပျံသန်းခဲ့သည်။ ပုံမှန် ခရီးစဉ်များကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထရတ်ဝင်းစ် လေကြောင်းလိုင်းအဖြစ် စတင်ပြေးဆွဲခဲ့ပြီး ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်၊ ပတ္တရား၊ ဖူးခက်၊ ဟက်ရိုင်၊ ကွမ်တန် တို့ကို ပျံသန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂျကာတာ၊ ဖနွမ်းပင်၊ ရန်ကုန် မြို့တို့ကို တိုးချဲ့ပျံသန်းခဲ့သည်။ လေကြောင်းလိုင်းသည် တစ်ဆထက် တစ်ဆ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပြီး စီးပွားရေးအရ ခရီးသွားလာသူများကိုပါ ဆွဲဆောင်လာနိုင်ခဲ့သည်။
ဂင်္ဂါနဒီအာဒိသုတ်
ဂင်္ဂါပေယျာလဝဂ်အတိုင်း ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးတို့ကို ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂ နိဿိတ, နိရောဓနိဿိတ, ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်အောင် ပွားများ လျှင်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုလျှင် နိဗ္ဗာနနိန္ဒ နိဗ္ဗာနပေါဏ, နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရ ဖြစ်၏-ဟု မြစ်ကြီးငါးသွယ် ဥပမာများဖြင့် တစ်သုတ်စီ တစ်သုတ်စီ ၁၂-သုတ်တို့ တိုင်အောင် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ပထမသုတ် ... ဒွါဒသမသုတ်။
၁၄ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၁၄)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၈၇)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၂၈၈)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၇၈) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဆတ်ကျကျွန်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ဆတ်ကျကျွန်းရွာ (Satkyakyun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ဆတ်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇာလန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုနဧသနာဒိသုတ်
ဧသနာသုတ်, ဝိဓာသုတ်, အာသဝသုတ်, ဘဝသုတ်, ဒုက္ခတာသုတ်, ခိလသုတ်, မလသုတ်, နီဃသုတ်, ဝေဒနာသုတ်, တဏှာသုတ်, တသိနာသုတ်, အားဖြင့် သုတ်ပေါင်း (၁၁)သုတ်တို့၌ ယင်းသုတ်အမည်ပါ တရားသုံးပါးစီတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
မင်းနွယ်
မင်းနွယ် [၁၉၁၁ - ၁၉၉ဝ]
မင်းဘူး ခရိုင် လယ်ကိုင်း မြို့ဟောင်းတွင် အဖ ကြေးတိုင် စာရေးကြီး ဦးသင်၊ အမိ ဒေါ်အေး တို့က ၁၉၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ (၁၉ဝ၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ဝ ရက် တနင်္လာနေ့ဟု မလိခက ဖော်ပြသည်) တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ၁ဝ နှစ်သားတွင် မိခင် ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း နှစ်ယောက်တွင် အကြီးဆုံး၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးသန်းမောင် ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ် တော်လှန်ရေးတွင် မြေအောက် တော်လှန်ရေး တာဝန် ယူခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်း၌ ပွင့်ဖြူ မြို့နယ် ပညာရေးမှူးနှင့် အာရှ လူငယ် အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၅ - ၄၆ တွင် ပွင့်ဖြူ မြို့နယ် ဖဆပလ အဖွဲ့ အမှုဆောင်နှင့် ၁၉၄၇ တွင် ပွင့်ဖြူ မြို့နယ် ဖဆပလ အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး တာဝန် တို့ကို ယူခဲ့သည်။
၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မင်းဘူး မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
မခန်ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ကြီးဝန်ပို
တစ်နှစ်ပတ်လုံးတွင် ဝံပိုငှက် အုပ်စုကလေးများကို ဧရာဝတီမြစ် ရိုးတစ်လျှောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ဒီရေအတက်အကျရှိသော ချောင်းများတစ် လျှောက်တွင်လည်းကောင်း တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ ဝံပိုငှက်များ၏ ပျံသန်းပုံ မှာလည်းထူးခြား၏။ မြစ်၊ သို့မဟုတ် ချောင်း၏ မျက်နှာပြင်နှင့် ကပ်၍ပျံ လေ့ရှိပြီးလျှင် ကိုက် ၅ဝ ခန့် လေဟုန်စီးပြီးတိုင်းတွင် အတောင်ပံကြီး များကို ခတ်နိုင်စေရန် တစ်ပေမျှမြင့်အောင် ပျံပြီးသည့်နောက်တွင် ယခင် အတိုင်းပင် မြစ်၊ သို့မဟုတ် ချောင်း မျက်နှာပြင်အနီးသို့ နှိမ့်ချလိုက်ပြန် သည်။ ပျံသောအခါတွင် ဦးခေါင်းကို ပခုံး၏နောက်ဘက်သို့ ရောက်သည် အထိ ဆွဲထားပြီးလျှင် ပျံလေ့ရှိသည်။ နှုတ်သီးကိုမူ ရေမျက်နှာပြင်နှင့် တစ် ပြေးတည်းဖြစ်အောင် ထားလေ့ရှိသည်။ မြေကြီးပေါ်တွင် ဝံပိုငှက်များ လမ်း လျှောက်သည်ကို ကြည့်ရသည်မှာ အချိုးအစား မကျသော်လည်း သဲသောင် ပြင်တွင် မြစ်၊ ကမ်းစပ်ရှိ ရွှံ့ပြင်ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ မြင်ရလေ့ရှိသည်။ သစ်ပင် များပေါ်၌လည်း နားလေ့ရှိသည်။ ဝံပိုငှက်သည် များသောအားဖြင့် ငါးကို စားလေ့ရှိ၏။ ငါးကိုဖမ်းရာတွင် အမွှေးမရှိသည့် စလုတ်နှင့် ဆက်သွယ် လျက်ရှိသော နှုတ်သီးကို ရေထဲသို့ လျင်မြန်စွာထိုးနှစ်၍ ဖမ်းယူလေ့ရှိသည်။ ထိုစလုတ်ကို အစာများလျှင်များသလို ချဲ့နိုင်လေသည်။ ဝံပိုအုပ်များသည် မြစ် သို့မဟုတ် ချောင်းကိုဖြတ်၍ တန်းစီကာ ရေပေါ်တွင်နေပြီးလျှင် ယင်း တို့၏ တောင်ပံများကို ရိုက်ခတ်ခြင်းဖြင့် ငါးများကို ရေတိမ်ရာသို့ သွားစေ သည်ဟုဆိုသော်လည်း ထိုအပြုအမူမျိုးကို တွေ့ရခဲလေသည်။ ရွှေကျင်မြို့၏ တောင်ဘက်ရှိ စစ်တောင်းလွင်ပြင်သည် တစ်ခါက ဝံပိုငှက်များ ပေါက်ဖွားရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။ ငှက်ကြီးဝံပို
နောင်ရွှေတောင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ရွှေ(တောင်)ရွာ(Naungshwe(South))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ သာယာကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာယာကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၈၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ပင်လုတ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ပင်လုတ်ရွာ (Pinloke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၆၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကြောင်ကတိုး
ဆင်းသက်လာသော မျိုးရိုးများ မတူညီခြင်း
ကြောင်ကတိုးကို ကြောင်နံ့သာဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရှားပါးသတ္တဝါစာရင်းဝင် ဖြစ်သည်။
သဟာယ ဆရာတင်
ငယ်စဉ်က ပြည်မြို့အစိုးရ ဟိုက်စကူး‌ကျောင်းတွင် ‌ကျောင်းနေခဲ့ရာ ခုနစ်တန်း ‌အောင်မြင်ခဲ့၏။ ‌ကျောင်း‌နေစဉ်ကပင် ‌မောင်တင်သည် တူရိယာဂီတ အကအခုန်ဘက်တွင် အထူးတလည် ဝါသနာပါခဲ့၍ အ‌ပျော်တမ်း မင်းသားလုပ်ကာ ကခုန်ခဲ့သည်။ ‌မောင်တင်သည် အတီးပညာကို ‌လေ့လာ‌သော်လည်း ဟုတ်တိပတ်တိကား မတတ်‌ပေ။ မင်ဒိုလင်ကို အသံရှာနိုင်ရုံလောက်မျှသာ တီးနိုင်‌ပေသည်။ ‌မောင်တင်သည် ဤသို့ ဇာတ်သဘင်ဘက်တွင် ဝါသနာထုံ‌နေသည့်အဖြစ်ကို မိဘများက မနှစ်သက်‌သော‌ကြောင့် အိမ်‌ပြေး‌ကျောင်း‌ပြေးဘဝသို့ ‌ရောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ သူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ ‌ကျောင်းပိတ်ရက်တွင် အလည်သွားရင်း အိမ်မပြန်‌တော့ဘဲ ကိုယ်‌ရောင်ဖျောက်‌နေခဲ့ရာ သုံးနှစ်မျှ ရှာမ‌တွေ့ဖြစ်ကာ မိဘများသည်လည်း ပူပင်‌သောကဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။
မန်းတင်
ကိုယ်ရေး ဖြစ်စဉ်
၁၉၄၅ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် သာရဝေါ၊ စစ်ကွင်း၊ သာယာဝတီ၊ လက်ပံတန်း နယ်တို့၌ မြို့ပိုင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် သာယာဝတီမှထုတ်ဝေသော မြန်မာ့တက်လမ်းသတင်းစာကို တာဝန်ယူပြီး တည်းဖြတ်ခဲ့သည်။ ဆရာမန်းတင်သည် အောက်ပါတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရခါနီးတွင် ရခိုင်တိုင်းသို့ သက်သာချောင်ချိရေးအရာရှိအဖြစ် ခေတ္တသွားရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေး ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြ
ကျောက်သားအနေအထား
မြ ၊ မျက်ရွှဲ အုပ်စုဝင်များ၏ ထူးခြားသော ကျောက်သားအနေအထားမှာ မာဆင့်မြင့်မားသော်လည်း အလွန်ကြွတ်ဆတ်သောကြောင့် အလွန်ပင် ကျိုးပဲ့လွယ်လွန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကျောက်သားအတွင်းတွင် အခြားသော အောင်းဝင်များ များပြားစွာ ပါဝင်လေ့ရှိတတ်သောကြောင့် ကြည်လင်သော ကျောက်မျက်ရတနာတန်းဝင်သည့် ကျောက်ကောင်းများ ရှားပါးတတ်သည်။
ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
သမိုင်း
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် လေဆိပ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လေယာဉ်ခရီးသည် အတင်အချပြုလုပ်ရာ နေရာတိုးချဲ့ခြင်း၊ ၂၄ နာရီပြည့် လည်ပတ်ခြင်း နှင့် ပြည်ပ ဆိုက်ရောက်ခန်းမ နှင့် ပြည်တွင်း ထွက်ခွာ ခန်းမ တို့ တိုးချဲ့ခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့အသံ
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဖိုက်ချ်လမ်း (ယခင်ရှမ်းလမ်း၊ ယခုဗဟိုလမ်း)ရှိ လူမှုဝန်ထမ်း ဦးစီးဌာန မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ အမှတ်(၄)နှစ်ထပ်တိုက် (လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး) မှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ဖိုက်ချ်လမ်း (ယခုအခေါ် ဗဟိုလမ်း) အသံလွှင့်ရုံထက် နေရာပိုမိုကျယ်ဝန်းသော ကမ္ဘာအေးစေတီလမ်းရှိ ချင်းချောင်းနန်းတော်နေရာ (အနုပညာဦးစီးဌာနရုံး အဆောက်အအုံပရဝုဏ်) သို့ ရွှေ့ပြောင်းအသံလွှင့်ခဲ့သည်။ အသံလွှင့်ရုံအမည်ကို “All Burma Broadcasting Station” (ခေါ်) “ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အသံလွှင့်ဌာန” ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
အင်နားရှား
"အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ၃: ဒြပ်ထု၏ မူလရှိသော'အား' ဆိုသည်မှာ ခုခံစွမ်းအားတစ်ခုဖြစ်၍ ထိုစွမ်းအားဖြင့် အရာဝတ္ထုတိုင်းသည် ရပ်နေသည်ဖြစ်စေ မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း တစ်သမတ်တည်း ရွေ့လျားနေသည်ဖြစ်စေ ၎င်းတို့၏ လက်ရှိ အနေအထားကို ခုခံစွမ်းအားတည်ရှိနေသမျှ ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုဖြစ်သည်။"
ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အင်နားရှားကို အများအားဖြင့် ဖုံးကွယ်တတ်သည်မှာ ကမ္ဘာမြေဆွဲအား၊ ပွတ်အားနှင့် လေခုခံအားတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု တို့ဖြစ်ကြ၍ ကမ္ဘာဆွဲအားနှင့် ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုတို့သည် ရွေ့လျားနေသော အရာဝတ္ထုတို့၏ အလျင်ကို လျော့ပါးကျဆင်းစေသည် (ပုံမှန်အားဖြင့် ရပ်တန့်သွားစေသည်အထိကျဆင်းစေသည်) ။ ဤသို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့်ပင် အရစ္စတိုတယ်က အရာဝတ္ထုများအပေါ် အားများသက်ရောက်နေမှသာလျှင် အရာဝတ္ထုတို့သည် ရွေ့လိမ့်မည်ဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခဲ့မိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ် ကဏ္ဍ:ဒြပ်ထု ကဏ္ဍ:အလျင်
တစီးကောက် (အနောက်)ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံပတုပ်ဝရွာ၊ ကျုံပတုပ်ဝကျုံအိုး
ကျုံပတုပ်ဝရွာ၊ ကျုံပတုပ်ဝကျုံအိုး
အောင်းဝင်
အောင်းဝင်အမျိုးအစားများ
ပါဝင်သည့် အစိုင်အခဲ၊ အရည်၊ အငွေ့ တို့၏ ပါဝင်သည့် အရည်အတွက်ပေါ်တွင် မူတည်၍ အောင်းဝင်အမျိုးအစားများကို ခွဲခြားထားသည်။ တို့ဖြစ်ကြသည်။
လပိုင်တင်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
လပိုင်တင်ရွာ (Lapaingtin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၅၉ ဖြစ်သည်။
ညောင်လန်းရွာ၊ ကျပ်စဉ်ပျို
ညောင်လန်းရွာ၊ ကျပ်စဉ်ပျို
ဩဃာဒိသုတ်
ဩဃာဒိသုတ္တ -၉x၈= (၇၂)
မန်နော့ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
မန်နော့ရွာ (Mannawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ယောင်ပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၃၁၅ ဖြစ်သည်။
သခင်တင်
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့‌သော အာရှ ဆိုရှယ်လစ် ကွန်ဖရင့်တွင် စီးပွား‌ရေးဆိုင်ရာ ‌ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခဲ့‌လေသည်။
ဒို့‌လောက၊ ဗမာ့အ‌ခြေခံစီးပွား‌ရေး၊ တိုးတက်‌သော ဆိုရှယ်လစ်စနစ် (ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာနှင့် ‌လောကဓာတ်ဝိဇ္ဇာ သိပ္ပံပညာ) (ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာနှ့င့် ဟဒယဝတ္ထုပြဿနာ)စာအုပ်များ ‌ရေးသားခဲ့သည်။
မျိုးရင်း
center|thumb|410x410px|ဇီဝမျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အဓိကအဆင့်များ၊ နယ်ပယ်(Domain)၊ [[လောက (ဇီဝဗေဒ)|လောက(kingdom)၊ မျိုးပေါင်းစု(phylum)၊ မျိုးပေါင်း(class)၊ မျိုးစဉ်(order)၊ မျိုးရင်း(family)၊ မျိုးစု(genus)၊ မျိုးစိတ်(species)။ မြေခွေးနီ၏ ဇီဝမျိုးရိုးခွဲပုံအဆင့်များကို ဤပုံတွင် နမူနာအနေဖြင့် ယှဉ်ကြည့်နိုင်ရန် ပြထားသည်။]]
ဗလာဒိသုတ်
၇ -အာကာသသုတ်၊ ကောင်းကင်၌ လေအမျိုးမျိုးတိုက်နေပုံ၊
မင်္ဂလဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၅။ ထိုအခါ ငါသည် နှစ်သက်ခြင်းကို ပွားစေလျက် မြတ်သော သမ္မာသမ္ဗောဓိ ဉာဏ်သို့ ရောက်ခြင်းငှါ ငါ့အိမ်ကို မြတ်စွာဘုရားအား လှူပြီးလျှင် ထိုမြတ်စွာ ဘုရား၏ အထံ၌ ရဟန်း ပြုခဲ့၏။
၂၀။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင် အပ်ကုန်သော မောင်းမတို့သည် သုံးသောင်းရှိကုန် ၏၊ မိဖုရားသည် ယသဝတီ မည်၏၊ သားတော်သည် သီဝလ မည်၏။
၂၃။ သုဒေဝသည် လည်းကောင်း၊ ဓမ္မသေနသည် လည်းကောင်း မင်္ဂလမြတ်စွာ ဘုရား၏ မြတ်သော တပည့် အဂ္ဂသာဝက တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ မင်္ဂလမြတ်စွာဘုရား၏ အလုပ်အကျွေးသည် ပါလိတမည်၏။
၂၅။ နန္ဒသည် လည်းကောင်း၊ ဝိသာခသည် လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ် အကျွေး ဒါယကာ အဂ္ဂဥပဋ္ဌက တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ အနုလာသည် လည်းကောင်း၊ သုတနာသည် လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ အဂ္ဂ ဥပဋ္ဌိကာ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
အာဇာနည်နေ့/ဆောင်းပါးများ
ဒဂုန်တာရာ ၏ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့၏ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်အကြောင်း
နောက်ဆုံးတွင် မိုးစဲလိမ့်မည် မဟုတ်ဟု စိတ်ချလိုက်ပြီး အပေါ်အင်္ကျီထပ်ဝတ်ကာ လမ်းမကြီးသို့ ထွက်ခဲ့သည်။ အဆင်သင့်တွေ့သော ဒေါင်းတံဆိပ် တာမွေ ဘတ်စ်ကားကို တက်စီးသည်။ ကားထဲတွင် ကြည့်မြင်တိုင်မှ လိုက်ပါလာသည် ထင်ရသော တောသား သုံးယောက်နှင့် တရုတ်မနှစ်ယောက်ကို တွေ့ရသည်။ ကားပြတင်းတံခါးများမှာ ပိတ်ထားသည်။ ခရီးသည်တို့ကား တိတ်ဆိတ်စွာ လိုက်ပါလာကြသည်။ အပြင်ဘက်တွင်ကား မိုးသည် ရွာလျက်ပင်။ ရွှံဗွက်ချိုင့်ဝှမ်းတို့ဖြင့် ပြွမ်းသော ရန်ကုန်လမ်းကား စိုစွတ်လှသည်။
ဂျီဩမေတြီ
ဂျီဩမေတြီ(Geometry;, geometria; geo = ကမ္ဘာ၊ metria = အတိုင်းအတာ) သို့မဟုတ် ရေခါဂဏိတ(rekhāgaṇita)သည် ပမာန၊ ပုံသဏ္ဌာန် နှင့် ပုံတို့၏ နေရာတို့နှင့် ပတ်သက်သော သင်္ချာဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂျီဩမေတြီသည် အလွန် ရှေးကျသော သိပ္ပံဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် ဂျီဩမေတြီသည် အလျား၊ ဧရိယာ၊ ထုထည် သာ ပတ်သက်ခဲ့သည်။ ၃ ရာစုနှစ်တွင် ယူကလစ် (Elucid) က ဂျီဩမေတြီ အဆိုပြုချက် သဘော (axiomatic form) ဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ၎င်း တင်ပြချက်ကို ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ ဟု နောင်ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာထိ စံအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ နက္ခတ္တ ပညာတွင် အထူးသဖြင့် ကြယ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ စက်လုံးပုံ ဂြိုဟ်များ၏ နေရာများကို တွက်ချက်ရာတွင် ဂျီဩမေတြီသည် နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀၀ အထိ တိုင်အောင် အဓိက ဖြေရှင်းပေးလျက်ရှိသည်။
အာဇာနည်နေ့/ဆောင်းပါးများ
ဒဂုန်တာရာ ၏ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့၏ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်အကြောင်း
ကျွန်တော်သည် အင်မတန် အရိပ်အခြေကို မသိတတ်၊ မမြင်တတ်သူ ဖြစ်ချေသည်။ ခါတိုင်းကဲ့သိုပင် ရဲရဲတင်းတင်း တံခါးပေါက်မှ အတွင်းသို့ ဝင်သွားသည်။ လမ်းကူးတွင်ကား လက်နက်ကိုင် စစ်သားများ စောင့်ကြပ်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ခါတိုင်းလည်း စောင့်နေကျပဲဟု ထင်လိုက်မိသည်။ ကျွန်တော်သည် အတွင်းဝန်ရုံးသို့ သွားခဲလှပေသည်။
ဂျီဩမေတြီ
ရှူမြင်နိုင်သော အကြောင်းများကြောင့် ဂျီဩမေတြီသည် အစဦးပိုင်းက အခြား သင်္ချာဘာသာ ရပ်များထက် ပို၍ ပေါက်ရောက်သည်။ သို့သော် ဂျီဩမေတြီ ဘာသာစကားသည် မူလ ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ ထက် များစွာ ကျယ်ပြန့်ခဲ့ပြီး အပိုင်းအစ ဂျီဩမေတြီ (fractal geometry)၊ အထူးသဖြင့် အက္ခရာ ဂျီဩမေတြီ (algebraic geometry) တို့မှာ မူလ ပုံသဘောကိုပင် ပယ်ခဲ့လေသည်။
အာဇာနည်နေ့/ဆောင်းပါးများ
ဒဂုန်တာရာ ၏ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့၏ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်အကြောင်း
ဗိုလ်ထွန်းလှအခန်းသို့ တက်ရန်လှေကား တထစ် နှစ်ထစ် တက်မိပြီးမှ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်ချက်သား ကောင်းလှသည်ကို စိတ်ထင့်သွား၍ ဗိုလ်ထွန်းလှ ခေတ္ဈရုံးဆင်းချိန် လက်ဖက်ရည်သောက် သွားနေလိမ့်မည်ဟု တွေးကာ မတက်တော့ဘဲ ဆင်ဝင်အောက်ကို ဖြတ်သန်းကာ တဖက်ရှိ တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော်ရုံးခန်းသို့ လာခဲ့လေသည်။ ဇော်ဂျီထံမှ အပြန်မှပဲ ဝင်တော့မည်လေ။
ညောင်ကိုင်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ညောင်ကိုင်းရွာ (Nyaungkaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၃၁ ဖြစ်သည်။
ဂျီဩမေတြီ
ရှေးဂရိတို့၏ မြေကိုတိုင်းတာသောပညာ
ဤထောင့်မျိုးကို ထောင့်ကျယ်ဟု ခေါ်သည်။ မျဉ်းမြဲနှင့် လက်တံတိုသည် တတိယပုံတွင် ဖြောင့်တန်းလျက် ရှိကြ လေသည်။ လက်တံ ၂ ခုတို့ တစ်ဖြောင့်တည်းနေသောကြောင့် ဤထောင့်မျိုးကို ထောင့်ဖြောင့်ဟု ခေါ်သည်။ စတုတ္ထပုံတွင် လက်တံသည် မူလနေရာဖက်သို့ ပြန်သွားသဖြင့် ဤထောင့် မျိုးကို ထောင့်ပြန်ဟု ခေါ်သည်။ဤထောင့်မျိုးသည် ထောင့်မှန် ၂ ခုထက်ကြီး၏။ သို့သော် ထောင့်မှန် ၄ ခုထက် ငယ်သည်။ ပဉ္စမပုံတွင် လက်တံသည် တစ်ပတ်တိတိလည်ပြီး ဖြစ်သည်။ ဤသို့ တစ်ပတ်လည်၍ ဖြစ်လာသောထောင့်ကို တပတ် လည်ထောင့်ဟုခေါ်သည်။
ထောင့်တိုင်းနည်း
ဖြတ်မျဉ်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ထောင့်များ။။ မျဉ်း ၂ကြောင်းကိုဖြစ်စေ၊ ထိုထက်များသော မျဉ်းတို့ကို ဖြစ်စေ ဖြတ်သန်းသွားသော မျဉ်းဖြောင့်ကို ဖြတ်မျဉ်းဟု ခေါ် သည်။ ပုံတွင် လအ သည် ပဖ နှင့် ဗမ မျဉ်းနှစ်ကြောင်းကို ဖြတ်သွားသည့် ဖြတ်မျဉ်းတစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ပဖနှင့် ဗမတို့ အပြင်ဘက်တွင် ကျရောက်နေသည့် ကာ၊ ကဲ၊ ခိ၊ ခု ထောင့်များကို အပြင်ထောင့်များဟုခေါ်၍ အတွင်းဘက်တွင် ကျရောက်နေသည့် ကိ၊ ကု၊ ခါ၊ ခဲ ထောင့်များကို အတွင်း ထောင့်များဟု ခေါ်သည်။ ဖြတ်မျဉ်း၏ တစ်ဖက်တည်းရှိ အပြင်ထောင့် ကဲနှင့် အတွင်းထောင့် ခဲကို သက်ဆိုင်ရာ ထောင့်များဟု ခေါ်သည်။ အခြားသက်ဆိုင်သောထောင့်များမှာ ကာ နှင့် ခါ၊ ခိနှင့် ကိ၊ ခုနှင့် ကုတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိနှင့် ခဲ၊ ကု နှင့် ခါ ထောင့်များကိုမူကား ဝိသမသတ်ထောင့်များဟု ခေါ်သည်။ အကယ်၍ ပဖနှင့် ဗမသည် မျဉ်းပြိုင်များဖြစ်လျှင် အောက်ပါ အချက်များကို သိရမည်ဖြစ်သည်။
အာဇာနည်နေ့/ဆောင်းပါးများ
ဒဂုန်တာရာ ၏ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့၏ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်အကြောင်း
ဒီတော့မှ ဇော်ဂျီက ဖြစ်ပုံကို ပြောပြသည်။ ခြင်္သေ့တပ် စစ်ယူနီဖောင်းကို ဝတ်ဆင်ထားသော လက်နက်ကိုင် လူလေးယောက်သည် ကျွန်တော် ဖြတ်လာခဲ့သော အလယ်ဆင်ဝင်အောက်မှ တက်လာကာ ဦးအောင်ဆန်း၏ ရုံးခန်းတွင်းသို့ အတွင်းတွန်းဝင်၍ အစည်းအဝေး ပြုလုပ်လျက်ရှိသော အမှုဆောင်ဝန်ကြီးများအား စတင်းဂန်းဖြင့် ပစ်ခတ်ကြပြီး မည်သူမျှ ဖမ်းဆီးခြင်း မခံရဘဲ ဂျစ်ကားဖြင့် ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်သွားသည်။ ကျွန်တော မရောက်မီ တစ်နာရီကျော်ကျော်တွင်ခန့်က ဖြစ်သည်။
‘ဟုတ်ကဲ့’ ဟူ၍သာ ဖြေကြားပြီး တဖက်သို့ ဖြတ်ကူး၍ အသင့်တွေ့ရသော ဒေါင်းတံဆိပ်ကားကို တက်စီးလိုက်သည်။ ကားသည် လမ်းမတော်သို့ ပြေးလျက်ရှိသည်။
ကားထဲတွင် လူမနည်းလှပေ။ ခရီးသည်အားလုံး မျက်စိမျက်နှာ မကောင်းကြ။ ခပ်ရွယ်ရွယ် မိန်းမပျိုတဦးက ‘ဖြစ်မှ ဖြစ်ရလေနော်၊ ဖြစ်မှ ဖြစ်ရလေနော်’ ဟု မြည်တမ်းလျက်ရှိသည်။
တိတ်ဆိတ်မှောင်မည်းသဖြင့် စောစော အိပ်ရာဝင်ကြသော်လည်း အိပ်မပျော်နိုင်ကြ။ နေ့ခင်းကဟာ အိပ်မက်ပဲ ဖြစ်ကြပါစေတော့ဟု မိန်းမများ ဆုတောင်းကြသည်။ ညဥ့်နက်သော်လည်း ချောင်းဟန့်သံ၊ လူးလွန့်သံတို့သည် ဆက်၍နေသည်။ ရှဲခနဲ မီးခြစ်၍ နောက်ဖေး ထကြပြန်သည်။ တရေးနိုးဆုံလျှင် ‘ဘယ်တော့များမှ မေ့ပျောက်ပါ့မလဲနော်’ ဟု အိပ်ချင်သံနှင့် ဆိုကြသည်။ တစ်ရေးနိုးတိုင်း သတိရလျက် ရှိသည်။ မကြာခဏ အိပ်မက်ပြီး နိုးသည်။ သို့နှင့်ပင် တအောက်မေ့မေ့ တသသနှင့် ထိုညကို လွန်မြောက်ရလေသည်။
ဂျီဩမေတြီ
အပြန်အလှန် သီအိုရမ်
အပြိုင်စတုဂံတုံးယိုင်၏ မျက်နှာများသည် အနားပြိုင်စတုဂံ များ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် ယင်းကို အရွယ်တူ ထောင့်မှန်စတုဂံတုံးနှင့် ဂျီဩမေတြီနည်းအရ နှိုင်းယှဉ်ပြီးသာလျှင် ယင်း၏ပမာဏကို တိုင်းတာနိုင်သည်။
ပိန်းနဲပင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျပ်စဉ်ပျိုရွာ၊ ကျပ်စဉ်ပျို
ကျပ်စဉ်ပျိုရွာ၊ ကျပ်စဉ်ပျို
ဆင်ဖြူဆိပ် (အနောက်)ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ဆင်ဖြူဆိပ် (အနောက်)ရွာ (Sinhpyuseik(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၃၅ ဖြစ်သည်။
သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)
အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဦးသိန်းစိန်သည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဋ္ဌမမြောက်၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အသက်ဝင်ပြီးနောက် နိုင်ငံတော် သမ္မတဖြစ်သည်။ ဦးသိန်းစိန်သည် ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီးနောက် ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ သမ္မတတာဝန်အား ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးသိန်းစိန်ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၀ ရက် (သောကြာနေ့)တွင် ပုသိမ်ခရိုင်၊ ငပုတောမြို့နယ် ကျုံကူးရွာတွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၇-ခုနှစ် မေလတွင် ယခင်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးစိုးဝင်း ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကျဆင်းလာပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်များကို စတင်ထမ်းဆောင်ရပြီး အောက်တိုဘာလတွင် တရားဝင် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားညီလာခံကျင်းပရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈-ခု၊ မေလ ဆိုင်ကလုံးနာဂစ် ဖြစ်ပွားပြီးသည့်နောက် အမျိုးသား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး ဗဟိုကော်မီတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အဖြစ် ကက(ကြည်း)နှင့် စကခ(၄)၊ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဖြစ် စကခ(၄)နှင့်တသခ၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် တသခနှင့် ကကရေး၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ကက(ကြည်း)တွင်တာဝန်ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။