cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကမာ
ပေါက်ဖွားကြီးပြင်းပုံ
ဥမှ ပေါက်ခါစ သားငယ်များတွင် အခွံမာ ပါမလာချေ။ သားငယ်တို့သည် ဥမှပေါက်ပြီးနောက် နာရီ အနည်းငယ် အတွင်း၌ ဟိုဟိုသည်သည် ကူးခတ်ပြီးသော် ထိုနေ့မှာပင် ကိုယ်ပေါ်၌ နှစ်ခြမ်းစပ်အခွံမာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုအချိန် တွင် ဒီရေကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ကမာပေါက်စ တို့သည် တစ်ခါတစ်ရံ ခရီးဝေးသို့ ပါသွားတတ် ကြသည်။ သို့သော် အများအားဖြင့်ကား ရေအောက်ရှိ အခြားသတ္တဝါများ အစားခံရ၍သော် လည်းကောင်း၊ နွံနစ်၍ သေဆုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ အနည်းငယ်သာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်လေ့ရှိပေသည်။ အသက်မသေကျန်နေခဲ့သော သားငယ်အချို့သည် ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်ကြာသောအခါ ရေအောက်ရှိ ကျောက်ဆောင်ကျောက်တုံး စသည်တို့၌ ထာဝစဉ် တွယ်ကပ်ကြတော့၏။ ထိုသို့ တွယ်ကပ်ပြီးနောက် မကြာမီပင် ရေထဲ၌ ကူးခတ်သွားလာနိုင်သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများနှင့် ခြေထောက်များလည်း ပျောက်ကွယ်သွားလေသည်။ ကမာ တစ်ကောင်သည် ပေါက်ပွားချိန်တစ်ချိန်အတွင်း၌ အကောင်ကလေးများကို သိန်း၊ သန်းနှင့်ချီ၍ ပေါက်ဖွားနိုင်သည်။ အရွယ်ကြီးသော အမျိုးဖြစ်က ပိုမိုများပြားစွာ ပေါက်ဖွားနိုင်၍ သားငယ်တို့သည် နွေးသောဒေသများ၌ ပို၍လျင်မြန်စွာ ကြီးပြင်းလွယ်လေသည်။
ကန်ရေကြီး (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလေးတက္ကသိုလ်
ကလေးတက္ကသိုလ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့တွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ က​လေးတက္ကသိုလ် ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ​ကလေး​ကောလိပ် အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် က​လေးတက္ကသိုလ်အဖြစ် မြှင့်တင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဝါခင်းကြီးရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်စရင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဉ္စမအကြိမ် သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း
ကျောက်ထက်တင် (၇) နှစ် (၆) လ (၁၄) ရက် - သာသနာနှစ် (၂၄၁၅) နှစ် ကြသော် ပေရွက်ပေါ်တင်ထားသော ပိဋကတ် (၃) ပုံတို့သည် ရာသီဥတုနှင့် ပိုးမွှားအန္တရာယ်တို့ကြောင့် ပျက်စီးလာခဲ့ခြင်းနှင့် အချို့မူကွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းတို့ကြောင့် အရှင်ဇာဂရ မထေရ် ဦးဆောင်သော ရဟန်း (၂၄၀၀) ပါဝင်သော သံဃာထု သည် ထောက်ပံ့ကူညီပေးသော မင်းတုန်းမင်း၏ မင်းထု နှင့် သာသနာဝင်များ ပြည်သူလူထု စသော ထု (၃) ထု ပူးပေါင်းပြီး မန္တလေးမြို့ ရတနာပုံနေပြည်တော်တွင် သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့ကြသည်။
ပျဉ်းမကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ပျဉ်းမကုန်းရွာ (Pyinmakone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဆီဆုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆီဆုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၅၆ ဦး၊ မ ၃၄၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ချက်စတာ အလန် အာသာ
ရေတပ်ဖခင်ကြီး
သမ္မတ ရာထူးလက်ခံပြီးမကြာမီပင် ရောဂါဆန်းတစ်မျိုးစွဲကပ်လာသည်။ ကျောက်ကပ်ကို ဒုက္ခပေးသည့် ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ကာ ကုသရန်ဆေးမရှိပေ။ သမ္မတသက်တမ်း၏ နောက်ဆုံးဆောင်ရွက်ချက်မှာ သမ္မတဟောင်းဂရန့်အတွက် ပင်စင်လစာရပိုင်ခွင့်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအချက်တို့မှာ ရတတ်သမျှမှတ်တမ်းများမှာ တွေ့ရှိရသည်များသာဖြစ်ပြီး ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းအများစုမှာ သူရာထူးမှဆင်းပေးချိန်တွင် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သဖြင့် မကျန်ရှိတော့ပေ။ နောက်တစ်ကြိမ်ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ပါတီကလက်မခံတော့သဖြင့် သက်တမ်းစေ့သာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အနားယူသွားရသည်။
လွယ်တင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လွယ်တင်းရွာ (Loitin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၃၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အသိတာဘူဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကာမဂုဏ်ဆိုး၊ လိုက်သူမျိုး၊ ကိုယ်ကျိုးဆုတ်ယုတ်ရာ။
(၂) မလိုက်သူမျိုး၊ ကိုယ့်အကျိုး၊ ရရိုးဧကန်သာ။
အနုရုဒ္ဓါထေရ်
အနုရုဒ္ဓါထေရ်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် ထင်ရှားသော ထေရ် တစ်ပါးဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ ညီတော်ဖြစ်သော သုက္ကောဒနမင်း၏ သားတော် အငယ်ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က အဆင်းလှ၍ ဘုန်းကံကြီးလျက် သိမ်မွေ့နူးညံ့သည်။ မရှိ ဟူသော စကားကို တစ်ရံခါမျှ မကြားစဖူးချေ။ တစ်ရံရောအခါ အနုရုဒ္ဓါမင်းသားသည် ဂုဏ်ဝါတူမျှသော အခြားသာကီဝင်မင်းသားတို့နှင့် အံကစားယင်း မုန့်များကို အလောင်းအစားပြုရာ ရှုံးသဖြင့် မုန့်ကုန်ပြန်သော် မိခင်ထံသို့ စေလွှတ်၍ တောင်းသည်။ မိခင်သည် သုံးလေးကြိမ်ရှိသော် မရှိတော့ဟူ၍ ပြောလိုက်ရာ ထိုစကားကို မုန့်အမည်ပင် ထင်မှတ်၍ မရှိမုန့်ကို တောင်းသည်။ မိခင်က မရှိကြောင်းကို သိစေလို၍ ရွှေဖလားချည်း ပေးလိုက်ရာ နုစဉ်က ပစ္စေကဗုဒ္ဓတစ်ပါးအား ထမင်းလှူခဲ့သော မင်းသား၏ ဘုန်းကံကြောင့် နတ်များက မုန့်ကို ထည့်ပေးကြသည်။ ထိုအကြောင်းကို မိခင်သိလျှင် ငါ့သားသည် ဘုန်းရှိသော ယောက်ျားဖြစ်သည်။ ရှေးဆုတောင်း အကြောင်းကြီးစွာ ရှိလိမ့်မည်ဟု အောက်မေ့၍ မုန့်စားလို၍ တောင်းလျှင် အချည်းနှီးသော ရွှေခွက်ကို ဖုံးလျက်သာ ပေးလိုက်၏။ ထိုမှစ၍ အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်၌ နေသမျှကာလပတ်လုံး နတ်ပေးသော မုန့်များကို အစဉ် စားရ‌သည်။ အရွယ်ရောက်သော နောင်တော်မဟာနန်မင်းသားက တိုင်ပင်လာသည့်အတိုင်း အခြား သာကီဝင်မင်းတို့ကဲ့သို့ ရဟန်းပြုရန် မယ်တော်အား တောင်းပန်ကာ မြတ်စွာဘုရားကျောင်းတော်သို့ သွားရောက် ရဟန်းပြုသည်။ အနုရုဒ္ဓါနှင့်အတူ အာနန္ဒာ၊ ဘဒ္ဒိယ၊ ကိမိလ၊ ဘဂု၊ ဒေဝဒတ်ဟူသော မင်းသားငါးပါးနှင့် ဆတ္တာသည် ဥပါလိ လိုက်ပါကြသည်။ မြတ်စွာဘုရား အထံတော်သို့ ရောက်လျှင် ဇာတိမာန်ခက်ထန်သော သာကီဝင် မင်းမျိုးအဖို့ ရဟန်းဖြစ်သောအခါ ရိုသေရာဖြစ်စေရန် ဥပါလိကို ဦးစွာ ရဟန်းပြုပေးပြီးမှ မင်းသားတို့ကို ရဟန်းပြုပေးသည်။ ရဟန်းဖြစ်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရလျှင် ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ကို ရတော်မူသည်။ ထိုနောက် ရှင်သာရိပုတ္တရာထံ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ကြားပြီးနောက်၊ စေတိယတိုင်း ပါစီနဝံသမြို့သို့သွား၍ တရားအားထုတ်ရာ ပဋိသမ္ဘိဒါနှင့်တကွ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ထိုအခါ ရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်ဟု လွန်စွာ ထင်ရှားသည်။
အိပ်ခ်ျ (အက္ခရာ)
အိုင်ရစ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ( /'heɪtʃ/; )အမည်အားဖြင့် (aitch) ဖြင့်သော H သည် အခြေခံ လက်တင်အက္ခရာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် အဌမမြောက် အက္ခရာဖြစ်သည်။
ကုန်းဇောင်းရွာ၊ ချင်းချောင်
ကုန်းဇောင်းရွာ၊ ချင်းချောင်
ငပျင်းချောင်းရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
ငပျင်းချောင်းရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
ပုသိမ်မြို့
သမိုင်းကြောင်း
ပုသိမ်အား မြို့ပြအဖြစ် ပြန်လည်တည်ထောင်သူမှာ ဟံသာဝတီပြည်ကို တည်ထောင်သူ ဝိမလမင်း၏ သားတော်ခြောက်ပါးဖြစ်ပြီး ကောဇာသက္ကရာဇ် (မြန်မာသက္ကရာဇ်) ၅၃၆ခုနှစ်တွင် စတင်စိုးစံသည် ဟုလည်း ဆိုသည်။ ပုဂံဘုရင် မင်းယဉ်နရသိင်္ခမှ ဘုရင်ခံအဖြစ် အုပ်ချုပ်စေသူမှာ ညီနောက်ခြောက်ဦးအနက် အကြီးဆုံးသူ ဝါသုဒတ္တဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ပသီကုလားမင်းများဝင်ရောက်လာကာ စိုးစံသောကြောင့် ပသီမြို့ဟုခေါ်တွင်ပြန်သည်။ တဖန် ပသီကုလားမင်းတို့ကို ဂုဏ္ဏာသာရနှင့် ဂုဏ္ဏာသာရီ အမည်ရှိ မွန်ညီနောင်က လုပ်ကြံပြီး ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ကြသည်။ အစောဆုံး ခိုင်မာသည့် သမိုင်း အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၅၈၆-၁၅၈၈အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည့် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ခရီးသွား Ralph Fitch ၏ မှတ်တမ်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းက Cosmin မြို့ဟု မှတ်သားခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မွန်အမည် "ကောသမိန်" (ကော=ကျွန်း၊ သမိန်=မင်းသား) အားအင်္ဂလိပ် အသံထွက်ဖြင့် မှတ်သားသွားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် ဟုခန့်မှန်း ကြသည်။ မြန်မာတို့က ကောသမိန်မြို့အား "မင်းသားကျွန်း" ဟုခေါ်ကြသည်။
ရွှေမုဋ္ဌောဘုရား
ရွှေမုဋ္ဌောဘုရားကို သာသနာ သက္ကရာဇ် ၂၁၈ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့ လငပုပ်ဖမ်းသောအခါတွင် သီရိဓမ္မာသောကမင်း တည်သည်ဟု ဆိုသည်။ သီရိဓမ္မာသောကမင်းလက်ထက် တည်စက ရွှေအာဏာစေတီဟုတွင်၍ ၄၅၇ ခုနှစ်တွင်အလောင်းစည်သူမင်းကြီး ပြန်လည် ပြုပြင်ပြီးသောအခါ ထူပါရုံစေတီဟု သမုတ်သည်။ ၆၂၅ ခုနှစ်တွင် သမုဒ္ဒဃောသမင်းနှင့် ဥမ္မာဒန္တီ မိဖုရားတို့ တိုးချဲ့တည်ပြီး သောအခါမှ ရွှေမုဋ္ဌောဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အာရေဗျပင်လယ်
အာရေဗျပင်လယ်အတွင်းရှိ ကျွန်းကြီးများမှာ လက်ကဒိုက်ကျွန်းစုနှင့် ဆိုကိုထရာကျွန်းတို့ဖြစ်သည်။ လက်ကဒိုက်ကျွန်းစုသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေမှ အလွန်တွင်တည်ရှိကြသည်။ ဆိုကိုထရာ ကျွန်းသည်ကား အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိလေသည်။
အာရေဗျပင်လယ်၏ပျမ်းမျှအနက်မှာ အလံ ၁၅ဝဝ ခန့်ရှိ သော်လည်း အိန္ဒုမြစ်နှင့် နာဗဒ္ဒမြစ် အပါအဝင် မြစ်အများအပြား စီးဝင်သော အရှေ့မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင်မူ ထိုထက်တိမ်လေသည်။ မုတ်သုန်ရာသီ အစနှင့်အဆုံးတို့တွင် အာရေဗျပင်လယ်ထဲ၌ အတွင်းဝိုက်လေဝဲ(ဆိုင်ကလုန်း)များ ကျရောက်တတ်သည်။ ထိုအတွင်းဝိုက်လေဝဲများသည် အာရေဗျပင်လယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းရှိ မဲလ ဒိုက်ကျွန်းများ အနီးတစ်ဝိုက်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်တတ်လေသည်။
ပုသိမ်မြို့
ကန်သာယာပန်းဥယျာဉ်
ပုသိမ်တက္ကသိုလ်အနီး ကန်သုံးဆင့် ရေကန်နံဘေးတွင် တည်ဆောက်ထားသော အပန်းဖြေရန်ပန်းဥယျာဉ် ဖြစ်ပြီး ကစားကွင်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များ ပါဝင်သော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အထဲကွင်းရွာ၊ ကျီးကန်းရဲ
အထဲကွင်းရွာ၊ ကျီးကန်းရဲ
နောင်မိုးရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝစ္ဆနခဇာတ်
အိမ်ထောင်ပြစ်ပြ ဆိုဆုံးမ
ရသေ့သည် ဗာရာဏသီသူဌေး၏။ စကားကိုကြားလျှင် “သူဌေးကြီး ... သင်ကား မသိ၍ ကာမဂုဏ်၌ မက်မောသည့် အဖြစ်ကြောင့် အိမ်၌နေရခြင်း ကျေးဇူးကို ပြောဆိုဘိသည်။ သင့်အား ငါသည် အိမ်၌နေရခြင်း၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုမည် နားထောင်လော့” ဟု တိုက်တွန်းကာ -
“သူဌေးကြီး ... အမှုကိစ္စတို့၌ အမြဲမပြတ် လုံ့လမပြုသူ၏အိမ်ကား မတည်တံ့နိုင်၊ ပစ္စည်းဥစ္စာအတွက် မုသားမဆိုသော သူ၏အိမ်ကား မတည်တံ့နိုင်၊ သူတစ်ပါးတို့အား နှိပ်စက်ညှဉ်းဆဲခြင်းကို မပြုသူ၏ အိမ်ကား မတည်တံ့နိုင်၊ ဤသို့အပေါက်ရှိ၍ ဖြစ်နိုင်ခဲသော သဘောရှိသောအိမ်ကို အဘယ်သူအုပ်စိုး၍ နေလိုမည်နည်း” – ဟု သူဌေးကြီးအား အိမ်၌နေရခြင်း၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုပြီးလျှင် ဥယျာဉ်နေရခြင်း၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုပြီးလျှင် ဥယျာဉ်သို့သွားလေ၏။
ချက်ဆို နားခွက်က မီးတောက်
ဝေါဟာရအနက်ဖွင့်ဆိုချက်
နားခွက်= ရှေးခေတ်မီးပေါက်သေနတ်တွင် ယမ်းထည့်ရသည့်ခွက်။
ဧကပဒဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၉။ ဥပါဟနဝဂ် -(၂၃၈) ဧကပဒဇာတ်။ ။ အကျိုးစီးပွားများကြောင်းနှင့် စပ်သော စကားလုံးတစ်လုံးကား အဘယ်နည်းဟု သားကမေး၍ ဝီရိယပင်တည်းဟု ဖခင်က ဖြေဆိုခြင်း အကြောင်း။
စီးပွားကိုမေး သူငယ်ကလေး
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် သူကြွယ်တစ်ယောက် ရှိလေ၏။
ခပေါင်းစမ်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ခပေါင်းစမ်းရွာ (Khapaungsan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၀ ဦး၊ မ ၃၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကတိုးထရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကတိုးထရွာ(Katoehta)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ စက္ကဝက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စက္ကဝက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၇၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
တင်းကုတ်စုရွာ၊ ညောင်ချောင်း
တင်းကုတ်စုရွာ၊ ညောင်ချောင်း
နောင်ဆွန်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဂါပါရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဆဂါပါရွာ(Sagapar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ဂျေ (အက္ခရာ)
အသုံးပြုပုံ
မည်သို့ပင် ဖြစ်စေကာမူ ယနေ့အချိန်တွင် J အား ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုနေကြပြီး ဖြစ်သည်။ အောက်ပါတို့မှာ နိုင်ငံတကာ အသုံးပြုမှု အချို့ဖြစ်သည်။
ကျောက်လုံး၊ ဦး
ဦးကျောက်လုံး (၁၉၁၇-၁၉၈၂)သည် အကယ်ဒမီ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိခဲ့သော သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လူကြမ်း၊ လူယုတ်မာ ဇာတ်ရုပ်များတွင် အလွန်ပီပြင်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင် သည့်အပြင် အချစ်၊ ဒရာမာ စသည့် ကျရာ ဇာတ်ရုပ် များတွင်ပါ ပိုင်နိုင်လှ သောကြောင့် ယနေ့တိုင် ပရိသတ်မှ အမှတ်ရလျက် ရှိနေကြသည်။
ဘုံးဘောက်ရွာ၊ ဂျီဝ
ဘုံးဘောက်ရွာ၊ ဂျီဝ
ခမာလူမျိုး
ယခုခမာများ
ယခုခေတ် ခမာတို့မှာ မြန်မာတို့နည်းတူ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို လက်ခံကိုးကွယ်ကြ၍ ဘုရားတရားကို များစွာ လေးစား ကြည်ညိုသူများ ဖြစ်သည်။ ပွင့်လင်းစွာ ဆက်ဆံတတ်၍ ချစ်ခင် ပျူငှာတတ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ခြင်း၊ ဧည့်ဝတ်ကျေခြင်းတို့မှာ သူတို့၏ ထူးခြားချက်များပင်တည်း။
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကျောက်တိုင်ရွာ (Kyauktaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၀ ဦး၊ မ ၃၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
အစိုးရအဖွဲ့ရာထူးများ
၂၀၂၂ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ ၈ရက်​နေ့တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံ​တော်စီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) ဝန်ကြီးအဖြစ်မှ  ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
အနေကဇာတင်ခြင်း
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
ရှေးအခါ မဇ္ဈိမဒေသတွင် ဗုဒ္ဓဝါဒီ သူတော်စင်တို့ မြတ်စွာဘုရား၏ကိုယ်စားတော် ဗောဓိပင်ပုံ၊ စေတီ ပုထိုးပုံ၊ ဓမ္မစကြာ ပုံစသော အမှတ်လက္ခဏာများကိုသာ ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြ၏။ ယင်းသို့ရှိခဲ့ရာ အိန္ဒိယ အနောက်မြောက်ပိုင်းမှ ဂန္ဓာရ တိုင်းသားတို့ ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်လာကြသည်။ ယင်းတို့အထဲတွင် မိလိန္ဒမင်းကြီးသည် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏။ ထိုဂန္ဓာတိုင်း သားတို့သည် ကျောက်ဆစ်အနုပညာရပ်၌ အလွန်လိမ္မာ၏။ သူတို့လက်ထက်ကျမှပင် ဘုရားရုပ်ပွားတော်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုတေသနပြုလုပ်ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဆိုကြသည်။ ယင်းသို့ ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော်များကဲ့သို့ ဤအနေကဇာတင်ခြင်း အလေ့အထမှာလည်း ဇင်းမယ်ပြည်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျှင် ထိုမှတစ်ဆင့် ဤမြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်လာဟန်တူသည်ဟု ပညာရှိများဆိုကြသည်။ ဘုရားကိုးဆူ
အနေကဇာတင်ပုံ
ထိုနှစ်ဂါထာအဓိပ္ပာယ်ကား-
ဟရိတမဏ္ဍူကဇာတ်
မြွေကိုဖားက ဆိုဆုံးမ
“အချင်း ရေမြွေ ... လောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် မိမိအစိုးရသောအခါ အစိုးရနေသမျှ ကာလပတ်လုံး သူတစ်ပါးတို့ကို လုယက်ဖျက်ဆီးမြဲဖြစ်၏။ တစ်ဖန် သူတစ်ပါးတို့ အစိုးရပြန်သောအခါလည်း အစိုးရနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ထိုသူကို လုယက်ဖျက်ဆီးကြမြဲဖြစ်၏။ သို့အတွက် ဖျက်ဆီးတတ်သူမှာ တစ်ဖန်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရမြဲဖြစ်၏” – ဟု အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်ရှိသော် “ရေမြွေ၏ အားနည်းသည်၏ အဖြစ်ကို သိကြကုန်သောကြောင့် ရန်သူကို ဖမ်းကြမည်” ဟု ငါးတို့သည် မြှုံးမှထွက်ကြလျက် ဝိုင်းအုံ၍ ကိုက်ခဲကြပြန်ရာ ရေမြွေသည် ထိုအရပ်မှာပင် အသက်ကုန်ခြင်းသို့ရောက်လေ၏။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကိုယ်ကအုပ်စိုး၊ သူ့ဖျက်မျိုး၊ သူစိုးကိုယ့်ဖျက်မည်။
နားခန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း
နှိုင်းရသီအိုရီ
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အိုင်းစတိုင်းသည် မီလီဗာနှင့် တရားဝင် ကွာရှင်းပြီး အယ်လ်ဆာနှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ရူပဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုကို ချီးမြှင့်ခံရလေသည်။ ထိုဆုသည် သူ၏ ကျော်ကြားလှသော ရီလေတီဗတီ သီအိုရီအတွက် မဟုတ်ဘဲ အလင်းလျှပ်စစ်အကျိုး (ဖိုတွန်သဘောတရား) အတွက် ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဟစ်တလာ အာဏာရလာသည့်အခါတွင် လူမျိုးကြီးဝါဒများ ပြန်လည်ခေါင်းထောင်လာသည့်အတွက် အိုင်းစတိုင်းသည် အမေရိကန်ကို အပြီးအပိုင် ထွက်ခွာသွားခဲ့လေသည်။
အခြားကြည့်ရန်
ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:စကြဝဠာဗေဒ ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:၁၈၇၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၅၅ ကွယ်လွန်သူများ
ကယာရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကယာရွာ (Kayar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ အုန်းဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရှမိုင်းနား
စစ်တလင်း
အာရှမိုင်းနားတွင် ထင်ရှားသော ဆိပ်ကမ်းမြို့များမှာ ပင်လယ်နက်ကမ်းပေါ်ရှိ ထရက်ဘီဇွန်မြို့နှင့် အီးဂျီးယန်း ပင်လယ်ကမ်းပေါ်ရှိ ဆမာနာမြို့များ ဖြစ်ကြသည်။ ပြည်တွင်း သွားလာရေးတွင် အရေးပါဆုံး လမ်းကြောင်းကား ဗော့စပိုရပ်မှ ဆီးရီးယားနိုင်ငံ အလက်ပိုမြို့ကိုဖြတ်၍ အီရက်နိုင်ငံသို့ အရောက်သွားသော အနာတိုလီယန် မီးရထားလမ်းကြီးပင် ဖြစ်လေသည်။
ဝါးတန်းရွာ၊ အုန်းပင်ကွင်း
ဝါးတန်းရွာ၊ အုန်းပင်ကွင်း
မင်းယုဝေ စာစုစာရင်း
တန်ခိုးရှင်ပမာ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၂(ဖေ ၂၀၀၂) စာ ၁။ အလုပ်သမားကို - - - အစချီ။ အလုပ်သမားတို့၏ ကြိုးစားခွန်အားစိုက့်၍ ဆောက်လုပ်မှုကြောင့် တိုက်၊ အိမ်၊ တံတား လမ်းများမှာ ကမ္ဘာလောကကြီးကို အလှဆင်၍ သာယာလှပနေပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ပန်းကောက်ချိန်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၃ (မတ် ၂၀၀၁) စာ ၁။ အရုဏ်တက်၍ - - - အစချီ။ နံနက်အရုဏ်ရောင်ခြည်လင်းချိန်တွင် မိန်းကလေးငယ်အား အိပ်ရာမှထ၍ ပန်းခရေတို့အား ကောက်ယူသီကုံး ပန်ဆင်၍ အလှဆင်ရန် ရေးဖွဲ့ထား သော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ဟီရိုးရှီးမားမှ ကလေးငယ်သို့တမ်းချင်း
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၈ (ဩ ၂၀၀၁) စာ ၁။ အဏုမြူ ဗုံးဒဏ်သင့်ပါလို့ - - - အစချီ။ ဂျပန်နိုင်ငံ ဟီရိုးရှီးမား၌ အဏုမြူဗုံးဒဏ်ကြောင့်သေဆုံးထားသော ကလေးငယ်များအတွက် ရည်စူး၍ ကဗျာဆရာမှ ဝမ်းနည်းကြောင်းရေးစပ် ထားသော တမ်းချင်းကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အို-ပိတောက်ပင်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မတ် ၄ (ဧ ၁၉၉၉) စာ ၁။ ခြံထောင့်စွန်းစီက - - - အစချီ။ နွေဦးအခါတွင် ပိတောက်ပင်တို့ပွင့်ဖူးပြီး လူတကာငေးမောကြပြီး၊ စူး၍ ပန်ဆင်ခဲ့ကြပုံ၊ အပွင့်များကုန်ဆုံပြီး အလှ ပျောက်ကွယ် ခဲ့ကြရသော်လည်း တစ်နှစ်ကုန်ဆုံးပြီး နောက်နှစ်နွေရာသီရောက်ချိန်၌ ပြန်လည်ပွင့်လန်းခဲ့ကြပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ခွဲစိတ်ကုသမှု
စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကျောက်ကပ်အစားထိုးကုသမှု၊ သက်ဝေဦး။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁(ဇန် ၂၀၀၂) စာ ၂၅-၂၆၊ ပုံ။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှကျောက်ကပ်ရောဂေါဝဒနာရှင် အသက်(၄၄)နှစ်ရှိကျောင်ေဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သော ရိုးရာတေးဂီတအဆိုတော်ဖြစ်သူ ဂျိုနသန်နှင့် ကျောကကပ် အလှူရှင် ဂျိုနသန်၏ချစ်သူ အသက်(၄၆)နှစ်အရွယ်ရှိ ရိုးရာတေးအဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သူ'ဂျိမ်းမင်ချယ်'ဆိုသူအမျိုးသမီးတို့၏စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကြည်နူးဖွယ် ကောင်းသော ကျောက်ကပ် အစားထိုး ကုသမှုအ ကြောင်း ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
အံ့ချီးဖွယ်ခွဲစိတ်အောင်မြင်မှု၊ ဝင်းဝင်းမြတ်။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၂၀၀၀) စာ ၂၄-၂၅၊ ပုံ။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ ဟူစတန်မြို့မှ လူစီကလိုင် အမည်ရှိ အမျိုးသမီး တစ်ဦးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ရင်သွေးမှာ ဝမ်းဗိုက်ထဲ၌ ဦးခေါင်းနောက်ပြန်ဖြစ်နပြေီး၊မွေးဖွားခဲ့ပြီးနောက် (၄)ရက်သား အရွယ် ကလေးငယ်အား ခွဲစိတ်ပါရဂူများက ဦးခေါင်းနှင့်ကိုယ်ခန္ဓာအတည့်ဖြစ်သွားရန် အတွက် ပြန်လည်ခွဲစိတ်ခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုရခဲ့ကြောင်းကို ပုံနှင့်တကွ ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
စိတ်ပညာ
စိတ်ညှို့ပညာအစွမ်း၊ စုထက်၊ မ၊ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၀) စာ ၂၆၊ ပုံ။ ရုရှားလူမျိုး ယူရီဂေါ်နီသည် မော်စကို မြို့ပြင်တစ်နေရာတွင် စိတ်ပညာ ဆိုင်ရာ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖွင့်တားပုံအကြောင်းနှင့် လက်တွေ့သင်ကြားပြ နေပုံတို့ကို ပုံနှင့်တကွ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဇာတ်တော်
- - -၊ ' ခြင်္သေ့မနှင့်မြေခွေး' ၊ - - -၊ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၂) စာ ၃၉-၄၈။ ဗုဒ္ဓသည် ဆာတာ္တသည်၏သား လုလင်တစ်ယောက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရဟန်းအပေါင်းအား ခြင်္သ့မနှင့် မြေခွေးဇာတ်အားဟောကြားပုံကို အကျဉ်း ချုပ်ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
တရားရှုနည်း
''အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့်ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း (၃၆)၊ 'လည်ပင်းအကျိတ်တည်ရောဂါ ပျောက်ကင်းသွားသောယောဂီ' ''။ မြတ်မင်္ဂလာ စာစောင်၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၅ (နို ၂၀၀၀) စာ ၄၄-၅၀၊ ပုံ။ မန္တလေးမြို့နေ့ ကျောင်းဆရာမဒေါ်ဝါဝါညွှန့်သည် လည်ချောင်းမှာ အကျိတ်ပေါက်ပြီး ေ၀ဒနာခံစားနေရသော ေ၀ဒနာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးဦးသန်း အမှူးပြုသည့်တရားစခန်းသို့ သုံးကြိမ်ဆက်တိုက် တရားစခန်းဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် လည်ပင်းမှ အကျိတ်သည် ခွဲစိတ်ရန် မလိုတော့ဘဲ သက်သာသွားကြောင်း ဆရာကြီးဦးသန်းထံ အသိပေး အကြောင်းကြားရာမှ ဆရာကြီးမှာ ဆရာမင်းယေု0xHodု့ ဆက်လက်ပေး ပို့သဖြင့် မြတ်မင်္ဂလာ၌ တရားအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်းပေးစာအဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ပုံ
- - - (အရှင်ဗာကုလ)။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၄ (ဧ ၂၀၀၁) စာ ၂၃။ ဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် ထူးချွန်သောရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ ထူးချီးမြှင့်ရာတွင် အရှင်ဗာကုသအား (အနာရောဂါကင်းသောအရာဝယ် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည့်) ဘွဲ့ထူးအားချီးမြှင့်ပုံကို အကျဉ်းချုပ် ရေးသားဖော်ပြထား ပါသည်။
- - - (အရှင်မဟာကစ္စာန)။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၈ (ဩ ၀၀၀) စာ ၂၀-၂၂၊ ပုံ။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်လက်ထက်၌ ထူးချွန်သော ရဟန်းမြတ်အား ဧတဒဂ် ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ရာတွင် အရှင်မဟာကစ္စာနအား အကျဉ်းအားဖြင့် ဟောကြားသော တရားတော်များကို အကျယ်တ၀င့်ဖွင့်ဆိုရာ၌ ထူးချွန်သဖြင့် ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ပုံနှင့် ဘုရားရှင်၏သာသနာတော်ပြန့်ပွားအောင်ဆောင်ရွက်ပုံ အကျဉ်းချုပ်ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်မလ္လပုတ္တဒဗ္ဗ)။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၁) စာ ၂၉-၃၀။ ဘုရားရှင်သည် ထူးချွန်သောရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ရာတွင် အသက်အရွယ်ငယ်စဉ်မှာပင် ရဟန္တာဖြစ်ခဲ့သော အရှင်မလ္လပုတ္တဒဗ္ဗအားရဟန်းတို့ အတွက် နေရာထိုင်ခင်းခင်းကျင်းပေးကြကုန်သော ရဟန်းတို့တွင် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည့် (သေနာသနပညာပက) ဘွဲ့ထူးအားချီးမြှင့်ပုံကို ရေးသားဖော်ပြထား ပါသည်။
အောင်ခြင်းရှစ်ပါး
- - - (၇)၊ အဠာ၀ကဘီလူးကိုအောင်ခြင်း၊ - - -။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၁၁ (မေ ၂၀၀၀) စာ ၁၆-၂၁။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် အောင်ခြင်းရှစ်ပါးတွင်တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သော သတ္တမမြောက်အောင်မြင်ခြင်းဖြစ်သည့် အာဠာ၀ကဘီလူးအား အောင်ခြင်းအ ကြောင်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ယဉ်ကျေးမှု
- - - (၁၀)၊ ချိုသာစွာပြောဆိုခြင်း။ - - -၊ တွဲ ၁၇၊ မှတ် ၁၁ (မေ ၂၀၀၂) စာ ၄၇-၄၈။ ၃၈-ဖြာမင်္ဂလာတရားတွင်ပါဝင်သော ချိုသာစွာပြောဆိုခြင်းသည် မင်္ဂလာတစ်ပါးဖြစ်ကြောင်းကို ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်တော်လာနန္ဒိဝိသာလဇာတ် အား အကျဉ်းချုပ်ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
လူမှုရေး
ဆရာမင်းယုဝေ နှင့် ရိုးသားသောကိုအေးသိန်း၊ ဝင်းအံ့။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၁၉၉၉) စာ ၁၆၊ ပုံ။ ဆရာမင်းယုဝေ ၏ ပျောက်ဆုံးသွားသော ပိုက်ဆံအိတ်ကို ရိုးသားစွာနှင့် လာပေးသော ကကအငှား ယာဉ်မောင်းဆရာ ကိုအေးသိန်း၏ရိုးသားဖြောင့်မတ်၍ စာနာတတ်၊ တာဝန်သိတတ်သူ တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
သိပ္ပံပညာ
ပိုးဟပ်စက်ရုပ်၊ သကေ်၀ဦး။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၀) စာ ၂၇-၂၈၊ ပုံ။ ကယ်ဆယ်ရေးစူးစမ်းရှာဖွေရေးအဖွဲ့များသည် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော လမ်းများ၊ စစ်လမ်းကြောင်းများ၌အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်၍ အကူအညီပေးနိုင်မည့် ပိုးဟပ်စက်ရုပ်များ တီထွင်ကြပုံကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
မျက်မမြင်များဝမ်းမြောက်ဖွယ်၊ စုထက်၊ မ။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၈ (ဩ၂၀၀၂) စာ ၃၀၊ ပုံ။ မကြာမီကတီထွင်သူများသည် မျက်မမြင်များအသုံးပြုရန်အတွက် အမြင်စွမ်းအားရှိသော (ဲသမိပ ၂) ဟုအမည်ပေးထားသော ကိရိယာတစ်မျိုး အကြောင်းရေးသားဖော်ပြထားသည်။ မျက်မမြင်အင်ဂျင်နီယာကြီး ဂျော်ဒီလာဖို့(ခ်ျ)၏အမည်ကို အစွဲပြု၍ (ဲသမိပ ၂) ဟုခေါ်ကြောင်းရေးသား ထားသည်။
အထွေထွေ
ကမ္ဘာ့အ၀ဆုံးအမျိုးသမီး၊ - - -။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၁၉၉၉) စာ ၂၃-၂၄၊ ပုံ။ အမေရိကန်အမျိုးသမီးဘင်ဘီဝင်ဒီကို ဆိုသူသည်ကိုယ်အလေးချိန် (၂၈၉၂)ပေါင်ရှိ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကိုယ်အလေးချိန်အများဆုံး၊ အ၀ဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်ကြောင်းနှင့်သူမ၏အကြောင်းအကျဉ်းကိုရေးသားဖော်ပြထားသည်။
စန္ဒရားအနုပညာရှင်၏မေတ္တာ၊ ဝင်းဝင်းမြတ်။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၂) စာ ၂၉၊ ပုံ။ အမေရိကန်အမျိုးသမီးနာမည်ကျော် စန္ဒရားအနုပညာရှင် ဟယ်လင်ဂရင်း မော့ (၃၀-နှစ်) ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဝံပုလွေများကို ချစ်ခင်ကြင်နာ၍ ဝံပုလွေမျိုးတုံးကွယ်ပျောက်သွားမည်စိုး၍ ကယ်တင်စောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်း များလုပ်ကိုင်နေကြောင်း ထူးခြားသောမေတ္တာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပုံနှင့်တကွ ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
ဆရာဝန်တင်ရွှေနှင့်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့စကားပုံများြ။ မ တမ် ဂင်္လ ာစာစောင၊် တွဲ ၁၈၊ မှတ် ၁ (ဇူ ၂၀၀၂) စာ ၂၆-၂၉၊ ပုံ။ ထင်ရှားသောစာရေးဆရာ ဆရာဝန်တင်ရွှေ၏စေတနာကောင်းပုံ၊ စာပေ ဝါသနာပါပုံ၊ သူမကွယ်လွန်မီကာအထိ ဆေးလောကနှင့်စာပေလောကအတွက် အကျိုးပြုလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ပုံ သူ၏မှတ်စု၌မှတ်သားထားသော ကျန်းမာ ရေးဆိုင်ရာကမ္ဘာ့စကားပုံများကို ပြန်လည်ဆန်းသစ် ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
ဇာတိနေအိမ်ကိုချစ်သူ၊ စုထက ်၊မ။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စ၊ ုံတွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁၁ (နို ၂၀၀၁) စာ-၃၆၊ ပုံ။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ မတ်(ရှ်)ဘရုမြို့တွင်နေထိုင်သော အငြိမ်းစားဥယျာဉ်းမှူး ဖရက်ဒေါင်းနက်(စ) (၉၂ နှစ်)သည် သူမွေးဖွားရာအိမ်၌ပင်သူမွေးသည့်အချိန်မှ စ၍ ၂ကြိမ်သာခေတ္တခွဲဖူးပြီး ယ္ခုအသက် (၉၂ နှစ်)အထိ လုံး၀ခွဲခွာခြင်းမရှိပဲ ဆက်လက်နေထိုင်ကြောင်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ တရုတ်လူသန်ကြီး၏အစွမ်း၊ အောင်ထက်။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၈ (ဩ ၁၉၉၉) စာ ၂၇၊ ပုံ။ တရုတ်နိုင်ငံသားတရုတ်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာစွမ်းတစ်မျိုးကို တတ်ကျွမ်းသူ လူသန်ကြီး လီချိဟန်ဘွား၏ အကြောင်းကိုရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဒေါ်လာ ၄ သောင်းတန်ကြောင်ကြီး၊ ဝင်းအံ့။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၂၀၀၁) စာ ၂၂၊ ပုံ။ ဗြိတိန်နိုင်ငံမှ ကာရင်ဆိုသူအမျိုးသမီးမွေးမြူထားသည့် ဒေါ်လာ ၄သောင်းတန်ကြောင်ကျားသစ်ကြီး အကြောင်းကိုပုံနှင့်တကွ ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
နှုတ်ခမ်းမွေးအရှည် ၆၃-လက်မ၊ ဝင်းဝင်းမြတ်။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၁၉၉၉) စာ ၂၇၊ ပုံ။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ တက်-ဆက်မင်ဆိုသူသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ နှုတ်ခမ်း မွေးအရှည်ဆုံးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏နှုတ်ခမ်းမွေးကို ဆွဲဆန့်လိုက်ပါက အလျား (၆၃)လက်မရှည်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသားကလယန်- ရမ်ဂျီဆမ်ဆိုသူမှာ နှုတ်ခမ်းမွေးအရှည်မှာ အလျား (၁၃၃)လက်မရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ် တွင်နှုတ်ခမ်းမွေးအရှည်ဆုံးဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ကြောင်မြွေဝါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြောင်မြွေများ
မင်းယုဝေ စာစုစာရင်း
အထွေထွေ
မိကျောင်းဖမ်းမုဆိုး၊ - - -။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၄ (ဧ ၂၀၀၂) စာ ၂၆၊ ပုံ။ အမေရိကန်ပြည်၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ ဖာတိုမြို့အနီး ပင်လယ်ထဲတွင် မိကျောင်းဖမ်းမုဆိုး 'ချားလ် (စ်) ဖက်ဂင်' ဖမ်းဆီးရမိသော မိကျောင်းများ ထဲတွင်ဒုတိယအကြီးဆုံးမိကျောင်းကြီးမှာ အရပ် ၆ပေ-၆လက်မ ရှိ၍ထို မိကျောင်းကြီးနှင့်မုဆိုးဖက်ဂင်တို့ ယှဉ်၍ရိုက်ထားသော ပုံကိုဖော်ပြထားသည်။
မိခင်ကိုဒေါ်လာ ၂ သန်းပေးသော စံပြလူငယ်နှစ်ဦး၊ - - -။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၂၀၀၁) ဟယ ၂၅-၂၆၊ ပုံ။ အဲရစ်နှင့် ဂျေးဟူသော အလွန်ရင်းနှိးခင်မင်၍ တစ်ဦးကိုတစ်ဥိး သစ္စာရှိသော သူငယ်ချင်းနှစ်ဦးသည် သန်းြွကယ်သူဌေးဘ၀ရောက်အောင်စတင် ပြီးကြိုးစားခဲ့ပုံ၊ သူတို့စတင်ကြိုးစားရာတွင် လုပ်ငန်းအတွက် လုပ်ငန်းအတွက် ငွေချေးငှားခဲ့သော ဂျေး၏မိခင်အား သူတို့အောင်မြင်လာသောအခါ ကျေးဇူးသိတတ်ပုံတို့ကို ချီးကြူးဖွယ်ဖော်ပြထားသည်။
လူသတ်စက်ရုပ် ကဏန်းကောင်ကြီး၊ ဝင်းဝင်းမြတ်။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၁၁ (နို ၂၀၀၀) စာ ၂၅-၂၆၊ ပုံ။ တိုကျိုမြို့စားသောက်ဆိုင်တစ်ခုတွင် ဆိုင်ရှေ့မျက်နှာစာ၌ သရုပ်ပြ၍ အလှချိတ်ဆွဲထားသော ကွန်ပျူတာတပ်ဆင်ထားသည့် စက်ရုပ်ကဏန်း ကောင်ကြီးသည် စက်ခလုတ်ထိန်းလွတ်သွားသဖြင့် အထိန်းအကွပ်မဲ့ကာ အနီးရှိအမျိုးသမီးတစ်ဦးအား ဂဏန်းလက်များဖြင့်ဆွဲယူဖျစ်ညှစ်သတ်ဖြတ်ပုံကို ပုံနှင့်တကွရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဦးခေါင်းချင်းဆက် အမြွှညီအစ်မ၊ ဝင်းဝင်းမြတ်။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၁ (နို ၂၀၀၂) စာ-၁၇၊ပုံ။ အမေရိကန်နိုင်ငံမှလိုရီနှင့်ဒိုရီအမြွှာညီအစ်မသည် ခေါင်းချင်းဆက်လျက် မွေးဖွားလာရာ ယ္ခုအခါအသက် (၄၀)အရွယ်ထိ၊ ဇွဲ၊ လုံ့လ၊ ကြိုးစားမှုများဖြင့်ရှင်သန် နေထိုင်ပုံကို ပုံနှင့်တကွရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အရှေ့ရွာသစ်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
အရှေ့ရွာသစ်ရွာ (Ahsheyywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ လမ်းခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လမ်းခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၉ ဦး၊ မ ၂၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျိုးချောင်းရွာ၊ ဓနိ
ကျိုးချောင်းရွာ၊ ဓနိ
စတီဖင် ဂရိုဗာ ကလိဗ်လန်း
သမ္မတ(ပထမအကြိမ်)
သို့ဖြင့် ကလိဗ်လန်းတစ်ယောက် ရွေးကောက်ပွဲကာလ စွပ်စွဲမှုများကို ကျော်လွှားကာ သမ္မတဖြစ်လာသည်။ သမ္မတဖြစ်လာသည့်အချိန်တွင်လည်း အချိန်ပိုဆင်းသည်၊ အလုပ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ကြိုးစားသည်။ ကတိအတိုင်း အစိုးရဝန်ထမ်းများနှင့် ပက်သက်၍ ပြုပြင်ရေးကို စတင်သည်။ လုပ်သားများအခွင့်အရေးအတွက် အလုပ်ရှင်များနှင့် ညှိနှိုင်းပေးသည်။ လိုအပ်လျှင် ဗဟိုခုံရုံးဖွဲ့ပေးရန်ပါ စီစဉ်ပေးမည်ဟု ကမ်းလှမ်းသည်။ တက္ကဆပ်ပြည်နယ် မိုးခေါင်မှုကြောင့် ဗဟိုအစိုးရအနေဖြင့် ထောက်ပံ့ပေးရန် လွှတ်တော်က အဆိုပြုလာရာ ပယ်ချခဲ့သည်။
Portal:လူမှုရေး
အဆိုပါ လူမှုရေးရာ စနစ်များသည် ထာဝစဉ်မပြောင်းလဲပဲ အမြဲ တည်ရှိနေသည် မဟုတ်သော်လည်း အသင့်အတင့် ခိုင်မြဲတည်တံ့လျက် ရှိနေပေသည်။ ဤစနစ်များမှာ ဒုက္ခအခက်အခဲကို ရှောင်နိုင်သမျှရှောင်၍ အေးချမ်းသာယာပျော်ရွှင်မှုတို့ကို ရရှိနိုင်စေရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံရှာဖွေစမ်းသပ် ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့်ရရှိသော စနစ်များပင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အသစ်အသစ် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော အခြေအနေများနှင့် ဆီ လျော်အောင် လူမှုစံနစ်များကိုလည်း ပြုပြင်ပြေါင်းလဲကြရလေသည်။ ပမာ အားဖြင့် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ထွန်းကားသော စက်မှုလက်မှု ပညာရပ်များ နှင့် ကိုက်ညီအောင် လူမှုစနစ်နှင့် နေရေးထိုင်ရေးများကိုလည်း အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့ရလေသည်။
မောင်နီပြင်ရွာ၊ မောင်နီပြင်
မောင်နီပြင်ရွာ၊ မောင်နီပြင်
မှန်ကင်းရွာ၊ ရေကျော်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညှပ်ဖိနပ်
ညှပ်ဖိနပ် သည် ကြိုးသိုင်းဖိနပ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ညှပ်ဖိနပ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာလူမျိုးများ ဝတ်ဆင်ကြသည့် ကြိုးသိုင်းဖိနပ်အားလုံးနီးပါးကို ဆိုလိုသည်။ အများဆုံး ဝတ်ဆင်ကြသည်မှာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ကာဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် မန္တလေးကတ္တီပါဖိနပ် ဖြစ်သည်။ ညှပ်ဖိနပ်ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်းမှာ ခြေမနှင့် ခြေညှိုးကြားတွင် ဖိနပ်ကြိုးကို ညှပ်ကာ ဝတ်ဆင်ရသဖြင့် "ညှပ်ဖိနပ်" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒီဇိုင်းနှင့် ပုံစံ
ဤဖိနပ်သည် အလွန်ရိုးစင်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူအားလုံးနီးပါး ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဖိနပ်တွင် ခြေဖဝါးအောက်ခံတစ်ခုကို Y သိုင်းကြိုးဖြင့် မြဲအောင်တပ်ဆင်ထားသည်။ ထိုသိုင်းကြိုးသည် ခြေမနှင့် ခြေညှိုးကြားကို ဖြတ်သန်းသွားကာ ခြေဖမိုး၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာ့ညှပ်ဖိနပ်များ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းသည် ကွဲပြားသည်။ ခြေဖဝါးအောက်ခံသည် မည်သည့် ဒီဇိုင်း၊ အဆင် မှ မပါရှိဘဲ ဗြောင်ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ခြေဖဝါးအောက်ခံကို ကတ္တီပါသားဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ၎င်းကတ္တီပါသားသည် အညိုရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောင်ကို အမြဲတမ်းအသုံးပြုသည်။ သို့သော်လည်း ထိုအရောင်သည် အသုံးပြုမှုအပေါ်မူတည်ကာ ကွဲပြားနိုင်သည်။ ကတ္တီပါညှပ်ဖိနပ်များကို မင်္ဂလာဆောင်ကဲ့သို့သော အခမ်းအနားများတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
ဒုံးပြင်(မြောက်)ရွာ၊ မောင်နီပြင်
ဒုံးပြင်(မြောက်)ရွာ၊ မောင်နီပြင်
လှကျော်ကုန်းနန်းရွှေမှုံရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရပုရီမြို့
သရပုရီမြို့ (ဒေသပါလ) သည် ယိုးဒယားနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ သရပုရီပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ၎င်းတွင် လူဦးရေ ၆၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။
သရက်စိန်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေလဲကြီးရွာ၊ အုန်းပင်ကွင်း
ရေလဲကြီးရွာ၊ အုန်းပင်ကွင်း
မဟာပိင်္ဂလဇာတ်
ပြန်လာမည်ကြောက် တံခါးစောင့်
ထိုအခါ မင်းကြီး၏ မနီးမဝေးတွင် တည်ရှိသော တံခါးစောင့် တစ်ယောက်သည် သက်ပြင်းချကာ ငိုကြွေးလေ၏။ မင်းကြီးသည် ထိုတံခါးစောင့် ငိုသံကြားလျှင် ခေါ်စေ၍ -
ဇာတ်ပေါင်း
ပိင်္ဂလမင်း၏ သားသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
မန္တလေး နန်းတော်
တံခါးများ
ခံတပ် စီမံကိန်းကို မြို့ရိုးမျက်နှာစာ ကနေ ၇ မီတာ (၂၃ ပေ) နှင့် တံခါး၏ တစ်ဖက် တစ်ချက် ၁၀.၃၆ မီတာ (၃၄ပေ အကွာ)မှာပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရိုးစင်းတဲ့ ပုံသွင်းမှုနဲ့ အင်္ဂတေ ပန်းပုများကြောင့် နန်းတော်ရဲ့ အပြင်ဘက်မှာ တမူထူးခြားနေသည်။ သို့ပေမယ့် တံခါးရဲ့ အတွင်းဘက်မျက်နှာပြင်မှာတော့ အချိန်ကြာမြင့်လာမှုများကြောင့် ပုံများ ပျောက်ကွယ်ကုန်ပြီ ဖြစ်သည်။ တံခါးများကို သစ်သားအထူများဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး တံခါး နှစ်ရွက်ဖြစ်သည်။ ထိုတံခါးများကို အင်္ဂလိပ်များ သိမ်းပိုက်မှုအပြီးမှ ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။
ဗောင်းတော်ဆောင်
အရှေ့ဇေတဝန်ဆောင်မှအနောက်သို့စနုကူးလျှင် ဘုရင်မင်းမြတ်၏သရဖူတော်၊ဗောင်းတော်၊မကိုဋ်တော် စသည်တို့ထားရာအဆောင်ဖြစ်သည်။
ဗြဲတိုက်ဆောင်
ဗြဲတိုက်မှာမွန်စကား ပတိုက်ဗြဲဖြစ်၍မြန်မာလို လူပျိုတော်ဆောင်ဖြစ်သည်။ သံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်လက်ထက်တွင်မွန်တလိုင်းလူပျိုတော်များကိုထိုအဆောင်တွင်စံစားစေ၍ ဗြဲတိုက်ဟုခေါ်သည်။ နောက်တွင်အမှန်တကယ်မစံစားသော်လည်းအစဉ်အလာအရဆက်လက်ခေါ်ကြသည်။ ထိုအဆောင်တွင် ဆင်ရုပ်ခံ ဂဇာသနရာဇပလ္လင်ရှိသည်။ တိုင်းပြည်ရေးရာကို ဘုရင်ကိုယ်တော်တိုင်ထွက်၍ဆွေးနွေးသကဲ့သို့ မှူးမတ်များသာလျှင်လည်းဆွေးနွေးသည်။ ဗြဲတိုက်အတွင်းဝန်တို့မှာလွှတ်တော်ဝန်ကြီးများလောက်ရာထူးမကြီးသော်လည်းဘုရင်မင်းမြတ်နှင့်နီးကပ်သောဌာနဖြစ်၍ လွှတ်တော်ထက် အရေးပါသည်။ ဗြဲတိုက်မှာဘုရင်ကိုတိုက်ရိုက်တင်လျောက်နိုင်ပြီးလွှတ်တော်မှာဗြဲတိုက်မှတစ်ဆင့်လျောက်ရသည်။
လက်ဖက်ရည်တော်ဆောင်
လက်ဖက်ရည်တော်ဆောင်မှာမှန်နန်းဆောင်၏ ဝဲဘက်တွင်ရှိသည်။ ရှေးမင်းအဆက်ဆက်ကိုင်စွဲသောလက်နက်များကို မပျောက်ပျက်မတိမ်ကောစေရန် ကမ္မည်းအက္ခရာနှင့်ရေး၍သိမ်းထားသည်။
​တောင်ထားဝယ်​ဆောင်နှင့်​မြောက်ထားဝယ်​ဆောင်
​တောင်ထားဝယ်​ဆောင်မှာ​ရွှေတိုက်​တော်၏အ​​ရှေ့ဘက်တွင်တည်ရှိ၍​မြောက်ထားဝယ်​ဆောင်မှာလက်ဖက်ရည်​တော်​ဆောင်၏အ​ရှေ့ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်လက်ထက်က ထားဝယ်မြို့သား ​သေနတ်ကိုင်အစုအမှုထမ်းများကို​နေရာချထားရာအ​ဆောင်ဖြစ်သည်။​နေရာ​ဒေသကိုအစွဲပြု၍​ခေါ်​သောအ​ဆောင်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းတွင်ဒဝယ်ဆိုသည်မှာ ​နွေးသည်ကို​ခေါ်သည်။​ရေ​နွေး​တော်တည်ရာအ​ဆောင်ဟုလည်းမှတ်သားရသည်။ ဘုရင်၏လုံ​ရေးအတွက် ​သေနတ်ကိုင်၍​စောင့်​ရှောက်ရ​သောလုံခြုံရေးအဖွဲ့​နေရာဖြစ်သည်။ အလျား ​၄၀​ပေ၆လက်မ၊အနံ၂၅​ပေ၊အမြင့်၃၄​ပေရှိသည်။
အနောက်ပွဲတက်ဇေတဝန်ဆောင်တော်
အနောက်စမုတ်ဆောင်နှင့် စနုကူးလျက် အရှေ့ဘက်တွင် ပွဲတက်ဆောင်ရှိသည်။ ၃ထပ်ဇေတဝန်ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ထိုအဆောင်တွင် အလယ်က မာရဘင်ကန့်၍ သရက်သားဖြင့်ပြုသော ပဒုမ္မာကြာပွင့်ခံ ပဒုမာသနရာဇပလ္လင်ရှိသည်။ ဝါဝင်ဝါကျွတ် နှစ်သစ်ကူးများတွင် မိဖုရား၊ မင်းသမီး၊ ကတော်၊ မယားစသော မင်းမိန်းမတို့ပူဇော်သောအခါ မင်းမိဖုရားထွက်တော်မူ၍ ကန်တော့ခံရာနေရာဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြင်းမိုရ်ပွဲ၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်၊ အဖိတ်နေ့ည၊ ကထိန်လျာမသိုးသင်္ကန်း ရက်သောအခါ၊မဟာပိန္နဲပွဲအခါများတွင် ဤအဆောင်တွင် ထွက်တော်မူ၍ရှုစားသည်။
အ​နောက်ပိုင်းမိဖုရား​ဆောင်များ
အ​နောက်ပိုင်းမိဖုရား​ဆောင်များသည် စံ​တော်မူရာ​မှန်နန်း​ဆောင်၏အ​နောက်မှစ၍​တောင်​မြောက်တန်းလျက်၆တန်းရှိ​လေသည်။
ပြန်လည်တည်​ဆောက်ခြင်း
မြေနန်းပြာသာဒ်​တော်နှင့် နန်း​တော်အ​ဆောင်များတည်​ဆောက်​ရေးအတွက် ပန္နက်တင် အခမ်းအနားကို ၁၂.၁၁.၁၉၈၉ခုနှစ် နံနက်၁၀နာရီတွင် နန်း​တော်အုတ်ခုံ​ပေါ်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။​အုတ်မြစ်ချပွဲကို ၈.၁၂.၂၀၀၉တွင် ပြုလုပ်ပြီး စတင်​ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ မြေနန်းပြာသာဒ်​တော်မှာ ဘုံ၇ဆင့်ဖြင့် အမြင့်၂၀၄​ပေ၊အလျား၆၄​ပေ၊တိုင်လုံး​ပေါင်း ၃၆လုံးပါရှိပြီး ၁၉၉၁ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပြန်လည်တည်​ဆောက်​ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် စုစု​ပေါင်း ခန့်မှန်းကုန်ကျ​ငွေမှာ ကျပ်တစ်ဆယ့်​လေးကု​ဋေ တစ်သန်း ​လေးသိန်း​ကျော်ဖြစ်သည်။
​ဝေဖန်မှု
နန်း​တော်ကို ​ရှေးမူမပျက် ပြန်လည်တည်​ဆောက်ခဲ့​သော်လည်း ​ရေရှည်တည်တံ့ရန်အတွက် ​ခေတ်​ပေါ်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ နန်း​​ဆောင်များအတွင်း အ​ဆောင်အ​ယောင်များ မရှိခြင်းမှာလည်း ရုပ်ပျက်ဖွယ်ဖြစ်သည်။ဥပမာ-မှန်နန်း​ဆောင်ရှိ ဘုရင်စက်​တော်​ခေါ်ရာအခန်းတွင် သလွန်တစ်ခုသာချထားခြင်းဖြင့် ​ရှေးမြန်မာဘုရင်များ၏ ပုံရိပ်မှာ နိုင်ငံခြားသားများအမြင်တွင် နိမ့်ကျ​စေသည်။ နန်း​ဆောင်များစွာ၏ အုတ်ခုံများပျက်စီး​နေခြင်း၊ နန်း​ဆောင်များအတွင်း တိရစ္ဆာန်များ၏ အညစ်အ​ကြေးများဖြင့် ညစ်ညမ်း​နေခြင်း၊နန်း​တော်အတွင်း မြက်ရိုင်းများ​ပေါက်​နေခြင်းတို့မှာ နန်း​တော်အား ​ခေတ်အဆက်ဆက်မှ ယ​နေ့တိုင် ထိန်းသိမ်းမှုမရှိပုံများကို ​တွေ့နိုင်သည်။ နန်း​တော်ပြန်လည်တည်​ဆောက်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များဖြစ်​သော အမျိုးဂုဏ်၊ဇာတိဂုဏ်မြင့်မား​ရေး၊မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ရှင်သန်ထက်မြက်​ရေးတို့ကို မ​ရောက်​စေဘဲ နိုင်ငံခြားခရီးသွားများ​ရှေ့တွင် မြန်မာဘုရင်များ၏ ပုံရိပ်ကိုကျ​စေ​သော ရှက်ဖွယ်ရာ နန်း​တော်တစ်ခုအသွင်​ဖော်​ဆောင်​နေသည်။
ဇိုယာဖန်း
ထို့နောက် ဇိုယာဖန်းကို ဘီဘီစီ အသံလွှင့် ဌာနက အင်တာဗျူး ပြုလုပ်ရာမှ နိုင်ငံတကာမှ အာရုံစိုက်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
ကခုန်ခြင်း
အကပုံစံများ
Classical (ရှေးရိုးအက)
Lyrical (ခံစားမှုပြ အက)
Salsa (တောင်အာဖရိက အက)
ကြေးခေတ်
မြန်မာနိုင်ငံ ကြေးခေတ်
ညောင်ကန်တွေ့ရှိမှု နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ အခြားနေရာများတွင်လည်း ကြေးခေတ် လူ့ယာဉ်ကျေးမှု အထောက်အထားများစွာ ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် မန္တလေးတိုင်း မလှိုင်မြို့နယ် မြင်းဦးလှည့်ကျေးရွာ ပတ်ဝန်းကျင် ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ယာဉ်ကျေးမှု အထောက်အထားများ တွေ့ရှိမှုလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်က မြင်းဦးလှည့်ကြေးခေတ်ယဉ်ကျေးမူဒေသကို မြန်မာနိုင်ငံရှေးဟောင်းယာဉ်ကျေးမှုနယ်မြေ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော ကြေးခေတ် ဒေသကြီးသည် လက်ရှိအချိန်ထိ အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ထားသော ကြေးခေတ်ဒေသများတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
အလယ်စုရွာ၊ မီးလောင်ကုန်း
အလယ်စုရွာ၊ မီးလောင်ကုန်း
ချောင်းဆုံရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဈေးထျာရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဝိုးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကြပ်ရွာ၊ မီးလောင်ကုန်း
ရေကြပ်ရွာ၊ မီးလောင်ကုန်း
သဗ္ဗဒါဌိဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၁၀။ သိင်္ဂါလဝဂ် -(၂၄၁) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ်။ ။ ပထဝီဇယ မန္တာန်ကြောင့် ဗာရာဏသီမင်းကို ဘက်ပြိုင်မိ၍ ပျက်စီးရသော သဗ္ဗဒါဌိ မြေခွေးမင်း အကြောင်း။
ဆောင်ပုဒ်
သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် ပြီး၏။
သုနခဇာတ်
လွတ်မြောက်ဖွဲ့နှောင် ခွေးကြံဆောင်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နေရာဇရပ်တစ်ခုဝယ် ရေခပ်သောက်သူတို့သည် မွေးပြီးစ ခွေးငယ်တစ်ကောင်ကိုယူကာ အစာကျွေး၍ မွေးမြူထားကြကုန်၏။ ထိုခွေးသည် နောက်အဖို့၌ ဆူဖြိုးသော ကိုယ်ရှိ၏။
ခွေးလိမ္မာမူ ဝယ်၍ယူ
ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် လူတစ်ယောက်အား ဆူဖြိုးသော ခွေးတစ်ကောင်သည် ရှိလေ၏။ ရွားသားတစ်ယောက်သည် ဗာရာဏသီပြည်သို့လာ၍ ထိုခွေးကိုမြင်လျှင် လိုချင်သဖြင့် ခွေးရှင်ယောကျ်ားအား အပေါ်ရုံ ပုဆိုးနှင့် အသပြာကိုပေး၍ ခွေးကိုယူကာ သားရေလွန်ဖြင့်ချည်၍ လွန်စွန်းကိုကိုင်ကာ သွားလေ၏။ တောအဝင်ဝ ဇရပ်တစ်ခုသို့ရောက်လျှင် ခွေးကိုချည်၍ အိပ်ပျော်လေ၏။
အလောင်းတော် ဉာဏ်ပေး လွတ်မြောက်ရေး
ထိုအခါ ဘုရားအလောင်းသည် တစ်စုံတစ်ခုသော ပြုဖွယ်ကိစ္စဖြင့် တောအဝင်ဝသို့ ရောက်၍ ချည်ထားသော ခွေးကိုမြင်လျှင် -
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ခွေးသည် - ယခုအခါ ခွေး။
ပြင်ရှည်ကုလားရွာ၊ သင်းပုန်းတန်း
ပြင်ရှည်ကုလားရွာ၊ သင်းပုန်းတန်း
ဂျိမ်းစ် မဒီဆင်
ဘဝအစ
ပရင်းစတင် ကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားသောအခါ သူအလွန်စိတ်ဝင်စားသော စာအုပ်စာတမ်းများစွာကို လေ့လာခွင့်ရသည်။ နာမည်ကျော် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်လည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခွင့်၊ နာကြားခွင့်များလည်း ရခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် အများနှင့်မတူပဲ စာကို နှစ်ဆကြိုးစားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်နှစ်နှင့်ဘွဲ့ရသည်။ ဘွဲ့ရပြီးသည့်တိုင် စာကြည့်တိုက်ကို မခွဲနိုင်သဖြင့် ပေကပ်ကာ ခြောက်လခန့်နေလိုက်သေးသည်။ နောက်ဆုံး တက္ကသိုလ်မှ လက်မခံတော့သည့်အတွက် အသက် ၂၁နှစ်အရွယ်တွင် မွေးရပ်မြေသို့ ပြန်လာရသည်။
ဥပဒေရေးဆွဲရေး
ထိုဥပဒေများကြောင့် မဒီဆင်၏ ဩဇာကြီးလှသည်။ အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသာဆိုသော်လည်း အမေရိကန်အတွက်သာမကဘဲ နောင်ပေါ်ထွက်လာမည့် နိုင်ငံများအတွက် အတုယူလေ့လာဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤဥပေဒကို အတုယူကြသည်။ ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ လွတ်လပ်ခွင့်များကို အားကျပြီး လွတ်လပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ကြသည်။
သံဘိုရွာသစ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
သံဘိုရွာသစ်ရွာ (Thanboywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၀ ဦး၊ မ ၃၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
အခြေခံ အသက်ကယ် အထောက်အကူပြုနည်း
ရုတ်ခြည်း နှလုံးခုန်ရပ်သွားခြင်း
နှလုံးရောဂါဟူသမျှသည် နှလုံးခုန်ခြင်းကို ရုတ်တရက် ရပ်သွားစေနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် နှလုံးသွေးကြောပိတ်သွားလျှင် နှလုံးခုန် ရုတ်တရက် ရပ်သွားတတ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် နှလုံးသွေးကြောပိတ်သည့် လူနာများ၏ ထက်ဝက်မျှသည် ဆေးရုံသို့ မရောက်နိုင်ဘဲ ဖြစ်သည့်နေရာမှာပင် ရုတ်ခြည်း အသက်ဆုံးရှုံးတတ်သည်။
မီးခိုးများ ရှူရှိုက်မိခြင်း
မီးလောင်စဉ်အတွင်း မီးခိုးများကို ရှူရှိုက်မိလျှင်လည်း ရုတ်တရက် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။
ပြင်းထန်သော ရင်ခေါင်းဒဏ်ရာ
အထက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေများတွင် လူနာများအား အချိန်မီ ကယ်မည့်သူမရှိလျှင် ရာနှုန်းပြည့် အသက်ဆုံးရှုံးရမည် ဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် အသက်ရှူခြင်းနှင့် နှလုံးခုန်ရပ်သွားသည်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် သေသည် ဟု မှတ်ချက်ချလေ့ ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တစ်ဦးတစ်ယောက်က (၄)မိနစ်မှ (၆)မိနစ်အတွင်း လျင်မြန်ဖျတ်လတ်စွာ အခြေခံအသက်ကယ် အထောက်အကူပြုနည်းကို ကျင့်သုံးပေးပါက လူနာများ၏ ထက်ဝက်သည် အသက်ပြန်ရှင်လာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသဖြင့် လူတိုင်းသည် အခြေခံ အသက်ကယ် အထောက်အကူပြုနည်းကို ကျင်လည်မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ကျင့်သုံးပေးတတ်ရန် လိုအပ်သည်ကို အသိပေးလိုသည်။
တားမြစ်ထားသော မြို့တော်
တားမြစ်ထားသောမြို့တော် (The Forbidden City) သည် တရုတ် ဧကရာဇ် တို့၏ နန်းတော်ဖြစ်ပြီး မင်မင်းဆက်မှ ချင်းမင်းဆက် (မန်ချူးခေတ်) အထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုနန်းတော် အဆောက်အဦးမှာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့ အလယ်တွင် တည်ရှိပြီး ယခုအခါတွင် နန်းတော်ပြတိုက်အဖြစ် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဧကရာဇ်များနှင့် တော်ဝင် မိသားစုများသည် နှစ် ၅၀၀ တိုင်အောင်ပင် ယင်းအဆောက်အဦးတွင် စံမြန်းနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး တရုတ်မင်းဆက်များ အရေးပါသည့် ပွဲလမ်းသဘင်များ ကျင်းပရာနေရာ၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာ ဌာန အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
ဆွတ်ဗဟာဒူး
တပ်မတော်သားဘဝ
အသက် (၁၄)နှစ်အရွယ်တွင် တပ်မတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ထိုအချိန်သည် တိုင်းပြည်၌ ရောင်စုံသူပုန်များ ထကြွနေသည်။ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု စတင်ခဲ့သည့် အချိန်တွင် ပြန်လည် တိုက်ထုတ်ရာ၌လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ချောင်းရေလာ သဲကန်သင်းနှင့်ဆီး
ချောင်းရေလာ သဲကန်သင်းနဲ့ဆီး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သူဖုန်းစား
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာဝေါဟာရများ
အင်းကြီးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
အင်းကြီးရွာ(Inngyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၃၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
အလှိုင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အလှိုင်ရွာ (Ahhlaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ တောင်ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၈ ဦး၊ မ ၂၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေးပညာ
စိတ်ရောဂါကုနည်း
ဆေးပညာ နည်းတစ်နည်းအနေဖြင့် အသုံးပြုသောအခါတွင်လည်း ဝေဒနာ ရှင်သည် လူတစ်ဦးအနေနှင့် မည်ကဲ့သို့သော ပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်၍ မည်ကဲ့သို့ စိတ်အာရုံများ ခံစားရပုံ၊ ဆရာဝန်သည် လူ့ဘဝပြဿနာများကို လုံးဝဥဿုံ မည်သို့ နားလည်ရန် လိုအပ်ပုံ၊ 'မသိစိတ်'တွင် မည်ကဲ့သို့ ကိန်းအောင်းနေပုံ၊ 'မသိစိတ်' တန်ခိုးကြီးပုံ၊ အနုပညာဖန်တီးမှု၊ ကိုးကွယ်မှု၊ ဘာသာစကား သမိုင်း အမျိုးမျိုးတို့ကို ထိုးထွင်းတီထွင်တတ်သော ဉာာဏ်သည် လုူတို့၏ 'မသိစိတ်'မှပင် ပေါ်ပေါက်လာပုံစသည်များကို အံ့မခန်းဖော်ပြခဲ့လေသည်။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် လူတို့၏ ပြဿနာမှန်သမျှသည် စိတ်ခွဲ ခြားစိစစ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လာနိုင်ပုံ ကို တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်အောင် ဖော်ပြခဲ့ပေသည်။
အရည်းကြီး
အပြုအမူများ
အချို့ ရှမ်းပြည်သို့ ထွက်သွားကြသည်ဟု ရာဇဝင်ကြတ်၊ ဆရာစဉ်ဆက်စာတမ်းများနှင့် မျက်မြင်လက်တွေ့များက ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် အရည်းကြီးဝါဒသည် အလွယ်နှင့် လုံးဝပျောက်ကွယ် သွားဟန် မတူချေ။ စင်ကြယ်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟုလည်း မဆိုနိုင်ချေ။ သာသနာမှုကို လျစ်လျူရှုသော အချို့ရှင် ဘုရင်များ လက်ထက်တွင် တစ်ခါတစ်ခါ ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ သက္ကရာဇ် ၅၆ဝ အဆုံးနှင့် ၆၆ဝ ခန့်က ထိုးထားသည့် ကျောက်စာတစ်ခုတွင် ''ထမင်းအပြည့်နှင့် သပိတ် တစ်ထောင်ကို အရည်းကြီးရဟန်းတို့အား ကပ်လှူကြ၏။ ပူဇော်ရန် ငွေဆင်းတုတစ်ဆူ ရွှေကို လည်း အရည်းကြီးတို့အား ကပ်လှူ၏''ဟု ရေးထိုးထားသည်ကိုထောက်၍ အရည်းကြီးတို့တွင် ထိုအချိန် လောက်အထိ ကိုးကွယ်သူများရှိသေးကြောင်း သိသာသည်။ ပင်းယ၊ အင်းဝနှင့် စစ်ကိုင်းခေတ်များတွင် အရည်းကြီး အနွယ်များကို ဘုရင်များကပင် ကြည့်ရှုချီးမြှောက်ကြသေးသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
အင်းဝပထမမင်းခေါင်လက်ထက်က အရည်းကြီးတို့သည် ဘုရင်၏အရေးပေးခြင်းခံရကာ တစ်ဖန် ထင်ပေါ်ကျော်စောလာသဖြင့် နေ့အခါ နန်းတော်တွင်းသို့ အချိန်မရွေး ဝင်ထွက်နိုင်ကြ၏။ ရံဖန်ရံခါလည်း နန်းတော်တွင်း၌ အရက် သောက်ကြူး၍ မထနိုင်ပဲ လဲနေသောကြောင့် ကျောင်းတိုက်သို့ ပြန့်ပို့ရသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ပင်းယ၊ စစ်ကိုင်း၊ အင်းဝ၊ အမရပူရတိုင် စည်တီး၊ မီးနှက်၊ လက်ပွေ့သတ်စသော အပြီးအစီးမှုကို ပြုခြင်းစသော ရဟန်းများလည်း ရှိသေးသည်။ သို့ရာတွင် အရည်းဟူ၍ မခေါ်ပဲ ပွဲကျောင်းဟု အခေါ်ပြောင်းသွားလေသည်။ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၆ဝ နှင့် ၁၁၆ဝ အကြားကာလတွင် မြန်မာနှင့်မွန်တို့ စစ်ဖြစ်၍ မွန်တို့ချီတက်လာသည်ကို အင်းဝမှ အရည်းတစ်ထောင်ဆင်း၍ မွန်တပ်ကို ပြေးစေသည်ဟု အဆိုရှိသည်ကို ထောက်၍ အရည်းတို့၏ အဆက်အနွယ်များ ထိုအချိန်တွင် ရှိသေးကြောင်း သိသာသည်။
ချဉ်သီးပင်အောက် ချဉ်သီးရှား
ရှင်းလင်းချက်
ချဉ်သီးပင်အောက်တွင် ချဉ်သီးရှားသည် ဆိုသကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ရာ ပေါများစွာ ထွက်ရှိသောအရပ် ဖြစ်ပါလျက် ထိုအရာ ရှားပါးနေသည်။
ကျမ်ဖိုင်းမြို့
သမိုင်း
ကျမ်ဖိုင်းမြို့သည် ၁၈၇၁-၇၂ ၏ဗြိတိသျှလေ့လာရေးခရီးဦးတည်ခြင်းကိုဆန့်ကျင်သော မီဇိုဗိုလ်မှုးတစ်ဦး ဗန်နွှိုင်းလျန်နာ၏သား လားလ်ဘုရာ ဆိုင်းလို၏ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှခေတ်တွင် ခံတပ်တစ်ခု၏ အဆင့်အတန်းကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ကျမ်ဖိုင်းတောင်ကြားသည် တစ်ချိန်က ရေကန်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး ရေကန်ကို ချေဖျက်ရန် တဖြည်းဖြည်း နုန်းကျခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ၏ လူရှိုင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီး တွင် မြေပြန့်လွင်ပြင်သည် မစိုက်ပျိုးရသေးပါ။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် အာဏာပိုင်များက ၎င်းတို့၏ စစ်သည်များနှင့် အလုပ်သမားများအတွက် ဆန်ထောက်ပံ့ရန် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် Champhai တွင် ဆည်ရေသောက်စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်အထိ Champhai တွင် ဆိုင် ၁ ဆိုင်သာရှိသေးသည်။ 1966 ခုနှစ် မတ်လ 1 ရက်နေ့တွင် MNF သည် တစ်ဖက်သတ် မီဇိုလွတ်လပ်ရေး ကြေငြာပြီး Champhai တွင် အာသံ Rifles စခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ကာလ
၁၉၈၈ အရေးအခင်းနောက် ၁၈-၀၉-၁၉၈၈ တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (န-ဝ-တ) ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ ဗိုလ်မှူးကြီးခင်ညွန့်သည် န-ဝ-တ အဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူး(၁) အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းကာလများတွင် အလွန်အရေးပါအရာရောက်ပြီး အခရာကျခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ၁၉၉၁ တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၊ ၁၉၉၃ တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ဖြစ်လာပြီး ၎င်း၏ ထောက်လှမ်းရေး အင်အားစုကြီးကို တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိန်ရတု နှင့် မြို့မကျောင်း စိန်ရတုတွင် ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ တွင် အတွင်းရေးမှူး (၁) ဖြစ်လာပြီးတပ်မတော် ထောက်လှမ်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး ကို အဆင့်မြှင့်ကာ တပ်မတော် ထောက်လှမ်းရေး မှူးချုပ် အဖြစ် တိုးမြှင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ်တိုးမြှင့်ခံရကာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲ အပြင် (၂၅-၈-၂၀၀၃) ရက်နေ့မှ (၁၈-၉-၂၀၀၄) ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
လက်ရှိအခြေအနေ
၂၀၂၁စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေဆုံခဲ့ရာတွင် အသက် ၈၂နှစ် ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိဟောင်းကြီး ဦးခင်ညွန့်သည် အယ်ဇိုင်းမား ရောဂါခံစားနေရသည် ဟုလည်း သိရသည်။ ထို့အပြင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်သားများသည် ၎င်း၏ အိမ်သို့သွား၍ အကူအညီလိုပါက ပေးမည် ဟု ပြောရာ ဦးခင်ညွန့်သည် ၎င်း၏ ပင်စင်နှင့် အခြားသောအကျိုးခံစားခွင့်များကို တောင်းဆိုခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက ကရုဏာကြေး အများအပြားပေးခဲ့သည် ဟုလည်း သိရသည်။
လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ
လီယိုနာဒို ဒါဗင်ချိ(ခရစ် ၁၄၅၂ - ၁၅၁၉)
လူအမျိုးမျိုးတွင် ဝါသနာအလျောက် တတ်အပ်သော ပညာရပ်ဟူသည် ရှိစမြဲပင်ဖြစ်၏။ လူတစ်ယောက်လျှင် တစ်ခုသော ပညာရပ်တွင် ထူးချွန်တတ်၏။ လီယိုနာဒို အဖို့မူကားလူတို့တတ်အပ်သော ပညာရပ်တိုင်းကို တတ်မြောက်ထူးချွန်ခဲ့သူဖြစ်သော သူကဲ့သို့ ပါရမီခံရင့်သန်သူ ကမ္ဘာပေါ် တွင် နှစ်ဦးပေါ်ပေါက်ရန် ခဲယဉ်းလှပေ၏။ သိပ္ပံပညာရပ်များတွင်လည်း ယခုခေတ်ပေါ် သိပ္ပံပညာရပ်များ အရိပ်အရောင်မျှ မသန်းမီကာလကပင်လျှင် ကြိုတင်မှန်းဆနိုင်ခဲ့သော အစွမ်းရှိလေသည်။ သူရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီလက်ရာများမှာ အားလုံးပင် ကျော်ကြားခဲ့သော်လည်း နှစ်ခုမှာကမ္ဘာကျော် ဖြစ်သည်။ တစ်ခုမှာ မီလန်မြို့ ဆန်တာ မရီယာကွန်ဗင့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် ရေးဆွဲထားသော ''ခရစ်တော်၏ နောက်ဆုံးညစာစားပွဲ'' ဖြစ်၏။ ကျန်တစ်ခုမှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ပုံတူဖြစ်၍ မိုနာလီဆာဟုခေါ်သည်။ ယခုတိုင် ပါရစ်မြို့ရှိ လူးဗရပြတိုက် တွင်ရှိသည်။
ချည်ပြာထဘီနှင့် ဝတိံလှမ်း
ချည်ပြာထဘီနှင့် ဝတိံလှမ်း ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လောင်းတော်ဦးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂါလာပါဂိုးကျွန်းများ
ဂါလာပါဂိုးကျွန်းများနှင့် ပတ်လည် ရေပြင်တို့မှာ အီကွေဒေါနိုင်ငံ၏ တစိတ်တဒေသ အမျိုးသား ဥယျာဉ်တစ်ခု အဖြစ်နှင့် သာမက အဏ္ဏဝါဇီဝ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာ ဌာန တစ်ခု အဖြစ်လည်း ရှိသည်။ ထိုကျွန်းများတွင် အဓိက သုံးကြသော ဘာသာစကားမှာ စပိန်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး လူဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၃,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။
ထိုကျွန်းသို့သွားရာ ရေပုံ အကြမ်းကို ၁၆၈၄ ခုနှစ်တွင် ပင်လယ် တိုက်ခိုက်ရေးသမား အမ်ဘရို့စ် ကောင်လေက ရေးဆွဲခဲ့သည်။ သူက ကျွန်းတစ်ကျွန်းစီကို သူနှင့် အတူ ပါလာသည့် ပင်လယ်တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ၏ အမည်နှင့် သူတို့အား ကူညီသော အင်္ဂလိပ် သူကောင်းမျိုးတို့၏ အမည်များကို ပေးခဲ့သည်။ လတ်တလောအားဖြင့် အီကွေဒေါ အစိုးရက ကျွန်းအားလုံးကို စပိန်အမည်ဖြင့် မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ စပိန်အမည်များသည် တရားဝင်ဖြစ်သော်လည်း သုတေသနသမား အများအပြားမှာ ချားလ်ဒါဝင် လေ့လာရေး ရောက်ရှိခဲ့စဉ်က အမည်များကို ဆက်လက် အသုံးပြုကြဆဲပင် ဖြစ်သည်။
ဘုရားငုတ်တိုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဘုရားငုတ်တိုရွာ (Hpayarngoketo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ တောင်ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၈ ဦး၊ မ ၂၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကမီယိုပန်းပြောက်
ကမီယိုပန်းပြောက်အတတ်မှာ ပန်းပု ရုပ်လုံးထွင်းခြင်း အတတ်၌ အကျုံးဝင်သော်လည်း သေးငယ်သော ကျောက်မျက်တို့ အပေါ်တွင် အလွန်နုနယ်စွာ ပုံဖော်ယူရသဖြင့် သီးသန့် အနုပညာရပ်ဖြစ်ပေသည်။
နည်းပညာ
တခါတရံ ဆိုးဆေးများဖြင့် ပိုဆွဲဆောင်မှုရှိအောင် မွမ်းမံတတ်ကြသည်။
ဒန်ရောင်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဒန်ရောင်ဂါးရွာ(Danyawnggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အဒန်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၅၈ ဖြစ်သည်။
မအူကုန်းရွာ၊ သဘော့
မအူကုန်းရွာ၊ သဘော့
သုံးခွရွာ၊ ပိုင်စွန်နန်
သုံးခွရွာ၊ ပိုင်စွန်နန်
ကစားခြင်း
စိတ်ပျိုမှ ကိုယ်နု
ကိုယ်ခန္ဓာ ကျန်းမာသန်းစွမ်းမှသာ စိတ်ဓာတ်သည် ကြည်လင် ရွှင်လန်းနိုင်၏။ ကိုယ်နှင့်စိတ်သည် ဒွန်တွဲနေသော ကြောင့် ကိုယ်ကလှုပ်ရှားမှ တကိုယ်လုံးရှိ သွေးသားများ ကောင်းစွာ လှည့်ပတ်သွားလာနိုင်ပြီးလျှင် ဦးနှောက်သည် အလုပ်လုပ်နိုင်ပေမည်။ ထိုကြောင့် ကစားခြင်းသည် ဦးနှောက် အလုပ်ကောင်းကောင်း လုပ်နိုင်ရန်အတွက် အထူးလိုအပ်သဖြင့် ပညာသင်ကြားရေး၌ ကစားခြင်းကိုပါ ထည့်သွင်းထားကြလေ သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကစားခြင်းကိုမှီး၍ ပညာသင်ကြား ပေးသည်ဟုဆိုရာတွင် အလုပ်သဘောမပါဘဲ အလကား သက် သက်နှင့် အချိန်ဖြုန်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု မထင်မှတ်သင့်ပေ။ လုပ်ရမည့်အလုပ်ကို ငြီးငြီးငွေ့ငွေ့၊ ညည်းညည်းညူညူနှင့် စိတ် မပါ့တပါ မဟုတ်ဘဲ ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နှင့် ခပ်တွင်တွင် ပြီး အောင် ပြုလုပ်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်လေသည်။ ရှေးခေတ်က ကလေးများကို လွတ်လပ်စွာ ကစားခိုင်းထားခြင်းဖြင့် ပညာ တတ်မည် မဟုတ်ဟု ထင်ခဲ့ကြ၏။ ရှေးလူကြီးများက ကလေး တို့သည် အိုးခွက်များနှင့် ပမာတူ၍ 'စရည်းအိုးခွက်၊ ကြီးစွာ လျက်လျှင်၊ တန်စက်ကျများ၊ ပြည့်သောလားသို့'၊ ဟူသော စကားအရ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ သူတို့စိတ်ပါသည် ဖြစ်စေ မပါသည် ဖြစ်စေ၊ ဗဟုသုတပေးရမည်။ သို့မှသာ ပညာရေးအိုး ပြည့်ဖြိုး လာမည် ဧကန်ဖြစ်သည်။ ကလေးတို့သည် ဘာမျှမသိတတ် သော အမိုက်အမဲများဖြစ်သည်နှင့်အညီ တံဖျာနှင့်နှက်မှ ဉာဏ် ပညာ ထွက်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြ၏။ ဤသို့ဖြင့် ကလေးများ အပေါ်တွင် စာကျက်လျှင်ကျက် မကျက်လျှင် နှက်မည်ဟူသော အဓမ္မ စံနစ်သည် ရှေးက ကြီးစိုးခဲ့လေသည်။ နောက်မှ ကလေး များ၏စိတ်ဓာတ် အခြေအနေတို့ကို စူးစမ်း လေ့လာခဲ့သည့် ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ရေးသမားဖြစ်သော ဖရားဗယ်နှင့် မွန် တက်ဆိုးရီးတို့၏ ဟောပြောချက်များကြောင့်၊ ကလေးများ၏ စိတ်ဓာတ်ကို ပိုမိုနားလည်လာသဖြင့် အကြင်နာဖက်ကာ အကြမ်းဝါဒများကို ပယ်ဖျောက်ပြီးလျှင် ကလေး၏စိတ်ဓာတ် နှင့် ညှိနှိုင်း၍ နှစ်ခြိုက်ရာကို ဖန်တီးပေးခြင်းအားဖြင့် ပညာ ခရီး ပိုမိုတွင်ကျယ်မည်ဖြစ်ကြောင်းကို သဘောပိုက်မိကြလေ သည်။
ကဆယ်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေများ
နယ်မြေများရှိ ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေမှာ ၃၅၀၀၀၀ ခန့်ဖြစ်ကာ ကုန်းမြေဧရိယာစုစုပေါင်းမှာ ၆၆၇,၀၁၈ စတုရန်းမိုင် (၁,၇၂၇,၅၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။
မန်ချူးရီးယား
ပဲဆီကို ပေါက်ကွဲတတ်သော ပစ္စည်းများ၊ ဆပ်ပြာနှင့် အခြားလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ပဲကျတ်ပျဉ်မှ တစ်ပါးလည်း မန်ချူး လူမျိုးတို့ စားသုံးသော ကေအိုလျန်ခေါ် နှံစားပြောင်းကဲ့သို့သော ကောက်ပင်တစ်မျိုးကိုလည်း အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။ အနှံကိုစား၍ အရိုးကို အိမ်မိုးရန် အတွက်လည်းကောင်း၊ ထင်းမီး အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးချနိုင်သည်။ ယင်းတို့အပြင် ဂျုံ၊ မယော၊ ဆေး၊ဝါဂွမ်းနှင့် ပိုက်ဆံလျှော်ပင်တို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုး သည်။ စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းကြီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေး တကြီး လိုအပ်သောသံနှင့် ကျောက်မီးသွေးတို့လည်း မန်ချူးရီး ယား ပြည်နယ်တွင် ထွက်သည်။ မုကဒင်မြို့ အနီးရှိ ဖူရှနယ် ကျောက်မီးသွေးတွင်းသည်ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်းများ အနက် ကျောက်မီးသွေးကြော အကြီးဆုံး၊ အထူဆုံး ဖြစ်သဖြင့် ကျော်ကြားလေသည်။ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံအပြင်၊ ရွှေ၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ သွပ်၊ ကျောက်ဂွမ်း၊ ဒန်၊ မဂ္ဂနီဆိုက်နှင့် မိုလစ်ဒီနမ်တို့လည်း ထွက်သည်။ ပင်လယ်ရေငန်မှဆား ရရှိသည်။ မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ခုလုံး၏ စက်မှုလုပ်ငန်း ၄ ပုံ ၃ ပုံ စုဝေး တည်ရှိသည်။
လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မန်ချူးရီးယားပြည်နယ်ရှိ မြစ်များသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် မကောင်း ပေ။ မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင်ရှိသော လမ်းများမှာ များသော အားဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းကြ၏။ သို့သော် မီးရထားလမ်း မိုင်ပေါင်း များစွာရှိသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးမှာ ဒိုင်ရင်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်သော လူဦးရေ အနက် ရာခိုင်နှုန်း ၉ဝ မှာ တရုတ်လူမျိုးတို့ ဖြစ်၏။ အစ ပထမတွင် မန်ချူးတို့သည် တရုတ်တို့ မန်ချူးရီးယားနယ်တွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်းကို တားမြစ်၏။ သို့သော် ၁၇၇၆ ခုနှစ်၌ လာရောက် နေခွင့်ပြုသည်တွင် တရုတ်တို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၌ မဆံ့သောကြောင့် မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာ၏။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်က မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင်း သို့ ရက်သတ္တ တစ်ပတ်လျှင် တရုတ်လူမျိုးပေါင်း ၄ဝ,ဝဝဝ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟူ၏။ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်ပြီးသော အခါတွင် မန်ချူး လူမျိုးတို့သည် တရုတ်တို့နှင့် လက်ဆက်ကြ ကာ တရုတ်လူမျိုးတို့၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်လာသည်။ တရုတ် တို့အပြင် မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင် မွန်ဂိုလူမျိုး ၁,ဝဝဝ, ဝဝဝ ခန့် လည်းရှိကာခင်ဂန်တောင်တန်း တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ကိုရီးယား နယ်စပ်တွင်လည်း ကိုရီးယန်း လူမျိုး ၁,ဝဝဝ,ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။ မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင်းရှိ လူဦးရေ မှာ စုစုပေါင်း ၃၇,၄၆၁, ဝဝဝ ခန့် ဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက် စစ်တပ်တို့သည် မန်ချူးရီးယားပြည်တွင်းမှ ၁၉၄၆ ခု နှစ်ဦးပိုင်းက ရုပ်သိမ်းသွား၏။ သို့သော် မန်ချူးရီးယားပြည် ရှိ ချက်ကောင်းမြို့ကြီးများကို တရုတ်ကွန်မြူနစ်လက်တွင်းသို့ လွှဲအပ်သွားသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မကုန်မီပင် မန်ချူးရီးယား တပြည်လုံးသည် ကွန်မြူနစ် လက်တွင်းသို့ ရောက်ရှိ၏။ နောက်တနှစ်တွင် မုကဒင်မြို့၌ အရှေ့မြောက်ဘက်အတွက် ပြည်သူ့အစိုးရကို တည်ထောင်ပြီးလျှင် ကွန်မြူနစ်တို့သည် စက်မှုလက်မှု တိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းကို စတင် ပြုလုပ်၏။ ကိုရီးယား စစ်ပွဲအတွင်းက တရုတ် ကွန်မြူနစ်တပ်တို့သည် ကုလသမဂ္ဂ စစ်တပ်ကို တိုက်ရာ၌ မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်ကို ခံတပ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက် ယူနီယန်သည် မန်ချူးရီးယား ပြည်နယ်တွင်းရှိ ရထားလမ်း အားလုံးကို တရုတ် ကွန်မြူနစ် အစိုးရလက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးလိုက်လေသည်။