cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
WikiLeaks
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် ဝီကီလိ (ခ်) က အချင်းချင်း ပြန်သတ်မှု အမည်ရှိ ၂၀ဝ၇ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့က အီရတ်နိုင်ငံ ဘဂ္ဂဒက် လေကြောင်း စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန် တပ်များကြောင့် သေကြေခဲ့ရသော အရပ်သားများနှင့် စာနယ်ဇင်းသမားအကြောင်း ဗီဒီယိုဖိုင်ကို တင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဝီကီလိ (ခ်) က ယခင် လူထုအကြား တခါမျှ မသိရှိသေးသော စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၇၆,၉၀ဝ ပါ အာဖဂန် စစ်ပွဲ (၂၀ဝ၁ မှ ယခုအထိ) ဖိုင်များကို တင်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလတွင် အဓိက စီးပွားရေး မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းကြီးများ၏ ပူးပေါင်းမှုဖြင့် အီရတ်စစ်ပွဲ မှတ်တမ်းများ အမည်ရှိ စာရွက်စာတမ်းဖိုင်ပေါင်း ၄၀ဝ,ဝ၀ဝ ကို တစုတည်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာတွင် ဝီကီလိ (ခ်) က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံတမန်များ အချင်းချင်း အလွတ်သဘောပြောဆိုသော ကြေးနန်းစာများကို ဖွင့်ချလိုက်သည်။
ဆိုဒ် စီမံခန့်ခွဲမှု ရေးရာများ
ဝီကီလိ (ခ်) အတွင်းမှာပင် ဆိုဒ်တည်ထောင်သူ ဂျူလီယန် အက်စ်ဆန်း နှင့် ဂျာမာန်မှ ဆိုဒ်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဒွန်စ်ချက်-ဘာ့ဂ် (Domscheit-Berg) တို့အကြား လူသိရှင်ကြား သဘောထား ကွဲလွဲနေသည်။ အက်စ်ဆန်းက နောက်ပိုင်းတွင် ဒွန်စ်ချက်ကို အက်ဒမင်အဖြစ်မှ ဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သည်။ ဒွန်စ်ချက်ကလည်း ၂၀၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၈ တွင် ဆိုဒ်စီမံခန့်ခွဲရေး အတွင်းပြဿနာများကြောင့် ဝီကီလိ (ခ်) မှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာသည်။
ပိုးစာခင်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်းကျောင်းဆရာတော်
နန်းကျောင်းဆရာတော် (၉၈၆-၁၀၆၅)
သျှင်အဂ္ဂဓမ္မဟူသော ဘွဲ့မည်တွင် အလင်္ကာရဟူသော ဘွဲ့ကို ထပ်ဆင့်၍ လှူဒါန်း သဖြင့် ရဟန်းဖြစ်၍ မကြာမြင့်မီပင် ' သျှင်အဂ္ဂဓမ္မာလင်္ကာရ ' ဟု ထင်ရှားလာခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် သဒ္ဒါနိဿယနိဂုံး၌- အာဒိမှိ၊ ရဟန်းဖြစ်စ ရှေးကာလ၌။ အဂ္ဂဓမ္မောတိ၊ အဂ္ဂဓမ္မဟူ၍။ ဝိဿုတော၊ ကျော် စောထသော။ အထပစ္ဆာ၊ ထို့နောင်မှ။ အလင်္ကာရောတိ၊ အလင်္ကာရဟူ၍။ ဝိဿုတော၊ ကျော်စောထသော။ ဟူ၍ ရေးသားတော်မူခဲ့၏။
ကိုးကား
<References />
ရာမည အားကစားကွင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစားကွင်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းများ
ကလောပင်
ကလောပင်
ကလောပင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကလော ခိုပင်ဟူ၍လည်းကောင်း အမည်တွင်သည့် အပင်တစ်မျိုးကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမြဲစိမ်းတောများတွင်တွေ့မြင်ရသည်။ အပင်အရွယ်မှာ အလတ်စားမှ အကြီးစားအထိရှိသည်။ ကလောပင်၏ ရုက္ခှဗေဒအမည်မှာ 'တရက်တိုဂျီးနိုး ကာဇိုင်း' ဖြစ်၏။ ချေးပင်နှင့် ကလောပင်တို့၏ အသီးများသည် ဆေးဖက်ဝင်ကြသဖြင် ယင်းတို့ကို ဘယဆေး ဆိုင်များတွင် ရောင်းချကြသည်။ ကလောစေ့မှရသော ကလောဆီသည် အရေပြားရောဂါများ အထူးသဖြင့် ကုဋ္ဌနူနာ ကုသရာ၍ အသုံးဝင်သောဆေးဖက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကလောပင်၏အသားမှာ မာ၍ဖျော့တော့တော့အရောင်ရှိသည်။
(ကလော)
အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် ။ ။ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ပူ၏ ၊ ခါးစပ်၏ ၊ အန်စေသည်။ အဆိပ်ကို ပြေစေသည်။ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းနှင့် အစာမကြေ လေရောဂါ တို့ကို ပျောက်စေ၏။ ရောဂါပိုးများကို နိုင်သည်။
ကိုးကား
<References />
ကထိန်
ကထိန်မြောက်သော သင်္ကန်းများ
ဤသင်္ကန်းဖြင့် ကထိန်ခင်းမည်ဟု ပရိယာယ်မဆိုပဲ အလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာသော သင်္ကန်းဖြင့် ကထိန်ခင်းလျှင် ကထိန်မြောက်ပါသည်။
အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန
နိုင်ငံတော် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် အထောက်အကူပြုသည့် အမျိုးသားစီမံကိန်းကို အထက်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနများ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့များ၊ ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပြီး အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရန်ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယခင်အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာနများ ထပ်မံခွဲထားသည်။
သမိုင်းနောက်ခံ
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်သစ်အရ၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း ဝန်ကြီးဌာန ကို ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ပေါင်းစပ်၍ စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန ဟု ခေါ်တွင် ပါသည်။ ဖော်ပြပါ ကာလမှစ၍ အမျိုးသားစီမံကိန်း ဝန်ကြီးဌာန၏ မူလ လုပ်ငန်းတာဝန်များ လုပ်ဆောင်ရန် စီမံကိန်းရေးဆွဲရေး ဦးစီးဌာန၊ နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာန၊ စီမံကိန်းစိစစ်ရေးနှင့် တိုးတက်မှု အစီရင်ခံရေး ဦးစီးဌာန၊ ဗဟိုစာရင်းအင်းနှင့် စီးပွားရေး ဦးစီးဌာန၊ အမျိုးသားမှတ်တမ်းများ မော်ကွန်းတိုက် ဦးစီးဌာနနှင့် ဗဟိုစက်ပစ္စည်း စာရင်းအင်းနှင့် စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန တို့ကိုလည်း ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း
လေယာဉ်အမျိုးအစားများ
လေယာဉ်အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ နှင့် ထိုင်ခုံအမျိုးအစား
သံပန်းချိုင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
သံပန်းချိုင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ဗလီခြံရွာ၊ ဗလီခြံ (ဗလီခြံရေကျော်)
ဗလီခြံရွာ၊ ဗလီခြံ (ဗလီခြံရေကျော်)
ရမ်ဆာဒေသ
ရမ်ဆာဒေသ ဆိုသည်မှာ ရမ်ဆာကွန်ဗင်းရှင်း (နိုင်ငံတကာ အရေးပါသော ရေတိမ်ဒေသများ အထူးသဖြင့် ရေပျော်ငှက်များ ကျက်စားရာ ဒေသများဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း) အောက်တွင် ထည့်သွင်း သတ်မှတ်ခံရသည့် ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မညင်းတောင်ရွာ
မညင်းတောင်ရွာ
ကျုံပျော်ကလေးရွာ၊ ပိတောက်ကုန်း
ကျုံပျော်ကလေးရွာ၊ ပိတောက်ကုန်း
လိပ်အိုင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
လိပ်အိုင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ဒင်္ဂါးသွန်းစက်ရုံ
ရတနာပုံ ဒင်္ဂါး စက်ရုံတွင် ၁၂၂၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၉ ရက် (၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈၆၅)၊ စနေနေ့ နံနက် တစ်ချက်တီးကျော် အချိန် အခါတော်နှင့် ဒင်္ဂါး စတင် ခတ်လုပ် ခဲ့သည်။ ရွှေ ငွေ ကြေးနီ သံဖြူနှင့် ခဲဒင်္ဂါးများ ထုတ်လုပ်ခဲ့ရာ ဒေါင်းတံဆိပ် ကျပ်သုံး ငွေဒင်္ဂါး များကို မင်းတုန်းမင်း နန်းတက် သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ ခု၊ ခတ်နှိပ် ထုတ်လုပ်သည်။ ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒင်္ဂါးစက်ရုံ၏ လုပ်ငန်းမှာ ကောင်းစွာ အောင်မြင်လျက် ရှိပပြေီ။ ထိုစဉ်က ဗြိတိသျှ အစိုးရကိုယ်စားလှယ်က ဒင်္ဂါး စက်ရုံနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာဘုရင် အစိုးရကို ချီးကျူး ထိုက်ကြောင်း ဝန်ခံရမည် ဖြစ်သည်ဟု အစီရင်ခံစာ ရေးသား ခဲ့သည်။ ၁၈၇၃ ခု၊ မေလ အတွင်း ကာနယ် ဘရောင်းနှင့် အဖွဲ့တို့ ရတနာပုံ ဒင်္ဂါး စက်ရုံကို ဝင်ရောက် ကြည်ရှု့ခဲ့စဉ်က စက်ရုံ၏ ထုတ်လုပ် စွမ်းအားမှာ တနေ့လျှင် ကျပ် ၁၀,ဝဝဝ မှ ၁၅,ဝဝဝ ထိ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ စက်ရုံအတွင်း ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ် လုပ်ကိုင်ရေးကို နိုင်ငံခြားသားများ လုံးဝ မပါဘဲ မြန်မာ တို့ပင် စီမံလုပ်ဆောင်သည်။ ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ် အတွင်း ဒင်္ဂါး စက်ရုံကို ကြီးကြပ် လုပ်ဆောင် ရသူ အရာရှိသည် ရွှေဒင်္ဂါးများ လုပ်ဆောင်ရာတွင် မရိုးမသား၍ မှုခင်းကြီးစွာ ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရတနာပုံ ဒင်္ဂါး စက်ရုံထွက် ငါးကျပ်တန် ရွှေဒင်္ဂါး များသည် ၁၈၇၃ ခုနှစ်က လေးကျပ် လေးပဲထိ ဈေးကျခဲ့သည်။ တချိန်တွင်မူ နပြေည်တော် ပြင်ပ၌ တန်ဖိုး သုံးကျပ် အထိပင် လျော့ကျ ခဲ့သည်။ သီပေါမင်း ပါတော်မူသည် အထိ အနှစ် ၂၀ အတွင်း ယင်း စက်ရုံမှ ခတ်လုပ် ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါး တန်ဖိုးမှာ ခန့်မှန်းခြေ အားဖြင့် အောက်ပါ အတိုင်း ၂၈ သန်း ကျော်ခန့် ရှိသည်။
ခေတ်ကာလ
ရတနာပုံခေတ်လက်ရာဖြစ်သည်။
ထိန်းသိမ်းမှု
ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသန၊ အမျိုးသားပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာနက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။
ဝိဘတ်
လိုက်လျောပြဝိဘတ်
ဥပမာ။    ။
နေရာဆက်တိုက်ပြဝိဘတ်
ကြက်ခြေနီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ရွာလယ်မှ ရွာဦးကျောင်းတိုင်အောင် လမ်းဖို့ လုပ်အားပေးကြသည်။
အချိန်ဆက်တိုက်ပြဝိဘတ်
ဤဝါကျ၌ ဆရာတော်ဦးဝိစာရသည် ရက်ပေါင်းမည်မျှကြာအောင် အစာငတ်ခံဆန္ဒပြကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဆရာတော်သည် ရက်ပေါင်း (၂၁၀) တိုင်တိုင် အဆက်မပြတ် အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြကြောင်းကို ရက်ပေါင်း (၂၁၀) ဟူသော နာမ်နောက်ရှိ တိုင်တိုင် ဝိဘတ်က ပြသည်။ ထို့ကြောင့် တိုင်တိုင် သည် အချိန်ဆက်တိုက်ပြဝိဘတ် ဖြစ်သည်။
ကြိယာဝိဘတ် (၂) မျိုး
ကြိယာဝိဘတ် (၂) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ’
အမျိုးအစားပြကြိယာဝိဘတ်
(ဂ) ဆန္ဒညွှန်ဝိဘတ်။    ။ ခွင့်တောင်းခြင်း၊ ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သခြင်း၊ ကျိန်ဆဲခြင်း စသော အလိုဆန္ဒတို့ကို ဖော်ပြသည့် ဝိဘတ်ကို ဆန္ဒညွှန်ဝိဘတ် ဟု ခေါ်သည်။
ဂူဒယ်၏ မပြည့်စုံခြင်းသီအိုရမ်များ
ဂူဒယ်၏ မပြည့်စုံခြင်း ပထမသီအိုရမ် (first incompleteness theorem) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့် သီအိုရမ်၏ အကြမ်းအားဖြင့် ဆိုလိုရင်းမှာ၊ ဂဏန်းသင်္ချာ တွက်ချက်၍ရသည့် မည်သည့် အက်ဆီယမ်စနစ်မဆို စနစ်တွင်း သဟဇာတကိုက်ညီပါက (consistent ဖြစ်ပါက) ၎င်းစနစ်သုံး၍ မှန်သည်/မှားသည်ဟု သက်သေပြ ဆုံးဖြတ်မရသည့် (undecidable) ကိစ္စများရှိသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ရေမျက် (ရွာဟောင်း)ရွာ
ရေမျက် (ရွာဟောင်း)ရွာ
မြင်းကျ (မြောက်)ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိတယနဂိဘူတာ
အိတယနဂိဘူတာ  (板柳駅 အိတယနဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရိခရိုင်၊ အိတယနဂိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှော်ချောင်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ရှော်ချောင်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
တံတားဦးရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
တံတားဦးရွာ (Tadaru)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပေါက်ပင်ကွေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်ပင်ကွေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ထမံသီ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
တည်နေရာ
မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၅°၂၅'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅°၃၂'၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်နှင့် ခန္တီးမြို့နယ်များအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင်တည်ရှိသည်။ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့်ခုနှစ်မှာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ အကျယ်အဝန်း ၂၁၅၀.၇၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ရေစိုးချောင်းရွာ
ရေစိုးချောင်းရွာ
ထန်းကုန်းကြီးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ထန်းကုန်းကြီးရွာ (Htankonegyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ပုတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၀၀ ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည်တော်မျှော်တိုင်းဝေး
ဇာတ်လမ်း အကျဉ်းချုပ်
ရွှေပြည်တော်မျှော်တိုင်းဝေး ဝတ္တုသည် ဗြိတိသျှခောတ် အိန္ဒိယပြည် နောက်ခံဇာတ်လမ်း ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ ပြည်ပေါက် အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်လေး တစ်ယောက် (အရှော့ (ခေါ်) အက်ရှ်တန်) နှင့် အိန္ဒိယ မဟာရာဇာ တစ်ဦး၏ အနောက်တိုင်းသွေး စပ်သော သမီးတော် (အင်ဂျူလီ) တို့ကို အဓိကဇာတ်ဆောင် အဖြစ်သရုပ်ဖော်ထားသည်။ အက်ရှ်ကို အိန္ဒိယ ပြည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် အင်္ဂလိပ်မိဘနှစ်ပါးဖြစ်သော ရုက္ခဗေဒပါမောက္ခ ဟီလာရီ (Hillary) နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဗိုလ်ကလေး၏ ညီမဖြစ်သူ အစ္စဘယ် (Isabel) တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ အစ္စဘယ် သည် ကလေးမီးဖွားပြီး ရက်ပိုင်းတွင် သေဆုံးသွားပြီး ဟီလာရီ သည်လည်း သိပ်မကြာခင်တွင် ကာလဝမ်းရောဂါကြောင့် ဟိမဝန္တာတောထဲတွင်ဆုံးပါး လေသည်။ ကလေးကို နို့တိုက်မွေးစားမိခင် အာယားမ သီတာ အား အမျိုးများဆီသို့ပြန်ပို့ ပေးရန်မှာကြားခဲ့သည်။ သီတာသည်  ကလေး၏ဆွေမျိုးများ ကို သိလည်း မသိ ဘယ်ရှာရမှန်းလည်း စိတ်မကူးတတ်သောကြောင့် ဒေလီရှိ ဟီလာရီ၏ မိတ်ဆွေ ဗိုလ်မှူးကြီး ထံသွား အကူအညီ တောင်းရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ဒေလီသို့ ထွက်လာခဲ့သည်။ ဒေလီသို့ ရောက်သောအခါ အိန္ဒိယ တပ်တွင်းပုန်ကန်မူကြီးဖြစ်ပွားနေရာ အိန္ဒိယ တိုင်းရင်းသားများက အင်ဂရေစီ(ခေါ်)အင်္ဂလိပ် သွေးပါသူများကို လိုက်လံသတ်ဖြတ်နေသောကြောင့် ကလေးကို ရုပ်ဖျက်ပြီး အရှော့ဟု နာမည်ပြောင်းကာ မြောက်ပိုင်း အိန္ဒိယသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ သီတာသည် ကာရိကုတ်ဒေသသို့ရောက်သောအခါတွင် ကလေးကိုလည်း သူနှင့်မခွဲဘဲ ထိုဒေသ၌ အခြေချရန်ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ကာရိကုတ်မဟာရာဇာ၏ဟော်နန်း တွင်တာဝန်ထမ်းဆောင် နေစဉ် နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံကြောင့် ထွက်ပြေးခဲ့ရပြန်သည်။ ထိုသို့တိမ်းရှောင်နေစဉ် လမ်း၌ သီတာ တိမ်းပါးခဲ့သည်။ သီတာ မသေဆုံးမှီတွင် အက်ရှ်အား အကြောင်းစုံ ရှင်းပြပြီး ဟီလာရီပေးခဲ့သော စာရွှက်စာတမ်းများနှင့်ပစ္စည်းများ ကိုပေးခဲ့သည်။
မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း
မြန်မာ့ဆက်သွယ်​ရေးလုပ်ငန်း (Myanma Posts and Telecomunications) သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
မင်းလမ်းငယ်စပ်ခါ
မင်းလမ်းငယ်စပ်ခါ
မင်းလမ်းငယ်စပ်ခါ။ လူးလာငယ် ပြန်သွား။ ရွှေပြည်မြို့ကြီးသူငယ်မှာ။ တိုးပင် တိုးမအား။ ။ လက်ဖျားဆွတ်ခါခါတည့်လေ။ သက်ထား တူမကွာတည့်လေး။  ။ ဘုန်းပန်းငယ် စက်ခြည်။ ရွှေပြည်တော်နှင့် မဝေး။ မေရုဓာတ်တော်။ ကျိန်းဝပ်ကယ်ပျော်။ တောင်တော်မန္တလေး။  ။ ကြင်ရေး ကြင်ရေး မေတ္တာနှောင်။ ဆက်တိုင်းဖူးရအောင်။  ။ ရွှေညောင်ရေနှင့် သွန်းလောင်း။ သွန်းတည့် သွန်းလောင်း။  ။ နှင်းပေါင်း ပန်းပေါင်း-ရည်။ တည့်တည့် ည ညနေတိုင်းပင်လေတည့်။ ည ညနေတိုင်းပင်။ ။
သီးပင်ဝိုင်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေချမ်းချောင်းမွေးရွာ
ရေချမ်းချောင်းမွေးရွာ
ပီတိသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥပါသကာငါးရာခြံရံ၍ ဘုရားရှင်အား ရှိခိုးပြီး သင့်လျော်သောနေရာ၌ ထိုင်နေသော ကျောင်ဒါယကာ အနာထပိဏ်သူဌေးအား “ရဟန်းသံဃာတော်ကို ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေရုံမျှဖြင့် နှစ်သက်ကျေနပ်မှုကို မပြုလေလင့်၊ ရံဖန်ရံခါ ပဝိဝေကပီတိကို ပြည့်စုံနိုင်အောင်ကျင့်သုံး၍ နေရမည်” ဟု မိန့်ကြားတော် မူခြင်းကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က ထိုပဝိဝေကပီတိနှင့် နေရခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး ငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံနေပုံကို လျှောက်ထားပါသည်။
ဖာရာရီ
စကူဒါရီယာ ဖာရာရီ
စကူဒါရီယာ ဖာရာရီ (အဖွဲ့) သည် ဖော်မြူလာဝမ်းနှင့်သာ သက်ဆိုင်သော်လည်း မော်တော်စပေါ့တန်းများတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဖော်မြူလာဝမ်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်တွင် ၁၉၅၀ခုနှစ်ကတည်းက ဆက်တိုက်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်လာခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ဟိုဆေး ဖရွိုင်းလဲန်း ဂွန်ဇာလက်ဇ်သည် အသင်း၏ ပထမဆုံး ဖော်မြူလာဝမ်း အနိုင်ကို ၁၉၅၁ ဘရစ်တစ် ဂရမ်းပစ်ဇ်တွင် ရယူပေးခဲ့သည်။
ဆီးဖြူပင်
အသုံးပြုပုံ
အရွက်
ကော့မူသွေရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ပင်ကွေ့ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါရမီ
ဝေါဟာရ
ပါရမီ သည် ပါဠိဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်၍ မြန်မာဘာသာစကားတွင်လည်း ထိုစကားလုံးကို မူရင်းအတိုင်းသုံးစွဲကြသည်။ တိပိဋကဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တဿရာဘိဝံသရေးသားပြုစုသော မဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ ပထမတွဲ၏ အနုဒီပနီအခန်းတွင် ပါရမီကို အကျယ်ရှင်းလင်းထပ်မံဖွင့်ဆိုထားသည်။ ဒါန၊ သီလ ... ဥပေက္ခာ စသည့်တရား ဆယ်ပါးကို ပါရမီခေါ်ကြောင်း၊ ဤဆယ်ပါးကို ပြုမူဆောင်ရွက်ကြသော ဘုရားလောင်းများသည် လွန်မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ် (ပရမ) ဖြစ်ကြောင်း၊ ကြားသူ မြင်သူများက ဤသူသည် "ဘုရားလောင်း" ဟူ၍ အသိဉာဏ်နှင့် အသံ နှစ်ပါးဖြစ်သည့် ပရမာနံ ဘာဝေါ ကိုအနက်ယူ၍ ပါရမီ ဟုမည်ကြောင်း၊ ထို့အပြင် ပရမာနံ ကမ္မံ ကိုအနက်ကောက်၍လည်း ဘုရားလောင်းကျင့်စဉ်ဖြစ်သော ဒါန၊ သီလ စသည့်ဆယ်ပါးကို ပါရမီခေါ်ဆိုကြောင်း ရှင်းလင်းဖွဲ့ဆိုထားသည်။
သီးကုန်းရွာ၊ ဖလံတော
သီးကုန်းရွာ (Theekone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ဖလံတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၈ ဦး၊ မ ၈၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
စောင်းကောက်
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပုဂံမြို့၊ အာနန္ဒာဘုရားအတွင်းပိုင်း ကျောက်ရုပ်တို့တွင် စောင်းကောက်ပုံကို တွေ့ရှိရခြင်းအားဖြင့် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စောင်းကောက်သည် ခေတ်စားလျက်ရှိကြောင်း ထင်ရှားပေ သည်။
ကြိုးချည်နည်း
စောင်းကောက်လက်ရုံးတွင် ကြိုးများချည်ရာ၌ ဘွဲ့ကြိုးဖြင့် လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် လက်ရုံးကိုအပေါက် ဖောက်၍ ဒလက်များ တပ်၍လည်းကောင်း ချည်ကြသည်။
ကြိုးချည်နည်းများအနက် စောင်း လက်ရုံးကြိုး လျော့မကျ စေရန် အထစ်များပြုလုပ်၍ ချည်နည်း မှာ ရှေးအကျဆုံး ချည်နည်းဖြစ်သည်။ ထိုချည်နည်းမှတစ်ဖန် ယခုမြန်မာ့ စောင်းများတွင် ဘွဲ့ကြိုးဖြင့် ဗူးလည်သီးခတ်ချည် နည်းသို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနီးအနားတစ်ဝိုက် တိုင်းပြည်များတွင် တွေ့ရှိရသော ရှေးစောင်းကောက်များမှာ အများအားဖြင့် ဘွဲ့ကြိုးများဖြင့်သာလျှင် ချည်ကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စောင်းလက်ရုံးကို အပေါက်ဖောက်၍ ဒလက် များတပ်လျက် ကြိုးချည်ထားသည့် စောင်းမျိုး တစ်မျိုးတွေ့ရှိရ သည်။ ထိုစောင်းမျိုးကို ပဲခူးရိုးမတစ်ဝိုက်ရှိ စကောကရင် လူမျိုးများနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အချို့အရပ်ဒေသများရှိ ရှမ်းလူမျိုး များတီးကြသည်။
ဒါန
အနုပဟစ္စဒါန
မိမိနှင့် သူတစ်ပါးကို ငြိစွန်းထိခိုက်၍ လှူသူသည် ဥစ္စာစည်းစိမ်ရှိသော်လည်း ရန်သူမျိုးငါးပါးတို့၏ ဖျက်ဆီးနှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရသည်။
နောင်ထလုံးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ထလုံးရွာ(Naunghtalone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ထလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ထလုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၈၉၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဟိုရ်စင်
သမိုင်းအကျဉ်း
စွယ်တော်စင်နှင့် ရွေးတော်ယူတံခါး လမ်းမခြားလျက် မြောက်ဘက်ကွက်လပ်တွင် ပဟိုရ်စင်ဆောက်လုပ်ထားသည်။ လှပခိုင်ခံ့စွာ လေးထောင့်အုတ်ခုံအမြင့်ခံပြီး တိုင်ဖြူလေးလုံးထူ၍ ယင်းတိုင်ဖြူလေးလုံးပေါ်တွင် လေးတိုင်စင်နှင့် လည်ပေါ်စုထိုးပြာသာဒ်ဆောင်ငယ် တင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအပေါ်ဆောင်တွင် ပဟိုရ်စည်ကြီးနှင့် ကြေးမောင်းတွဲထားသည်။ နာရီတော်မှူးဆင့်ဆိုရာ နာခံ၍ နေ့ယံ၊ ညဦးယံ ပဟိုရ်တီးရန် ပဟိုရ်စင်အနီး အိပ်ဖန်တန်း၌ နေ့၊ ညဉ့်ဆောင်နာရီတော်တန်ဆောင်းတွင် နာရီတော်စောင့် ပုဏ္ဏားနှစ်ယောက်တို့ ဝတ်ကောင်း၊ ဝတ်သန့် ဝတ်ဆင်လျက် လျင်စွာလာရောက် အခါတော်ကြားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပုဆိုးခါးပုံထိုး၊ အင်္ကျီရှည်၊ ခေါင်းပေါင်းဖြူနှစ်စထောင်နှင့် ပဟိုရ်တီးလူနှစ်ယောက်တို့သည် ပဟိုရ်စင်ပေါ်အရောက်တက်ပြီး ခေါင်းလောင်တစ်ချက်၊ စည်တော်တစ်ချက်ဖြင့် ၁၁ချက်၊ နေ့ မွန်းတည့် ၂ ချက်တီးလျှင် ၂၂ ချက်၊ ညနေ ၃ ချက်တီးလျှင် ၃၃ ချက်၊ နေဝင် ၄ ချက်တီးလျှင် ၄၄ ချက်တီးရသည်။ ညဉ့်လေးပဟိုရ်မှာလည်း ဤနည်းအတိုင်း ၁ ချက်တီး၊ ၂ ချက်တီး၊ ၃ ချက်တီး၊ နံနက် ၄ ချက်တီးတိုင်အောင် အချက်ပေါင်း ၁၁၀ တီးရသည်။ ပဟိုရ်တီးနှစ်ယောက်တို့သည် ပဟိုရ်စင်ပေါ်ရောက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် နန်းတော်ရာ နန်းတော်ဆီသို့လှည့်၍ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးရှိရာသို့ ဒူးပုဆစ်တုပ်ကာ ဦးသုံးကြိမ်ချပြီးမှ ပဟိုရ်တီးရသည်။ ပြီးလျှင် ဦးသုံးကြိမ်ချပြီး ဆင်းလာရသည်။ ပဟိုရ်တီးအမှုထမ်းငါးဦးတို့မှာ တစ်လလျှင် လစာငွေ ၅၅ ကျပ် သနားတော်မြတ်ခံရသည်။ ပုဆိုး၊ ခေါင်းပေါင်း၊ ပိတ်အုပ်များကိုလည်း တစ်လတစ်ကြိမ် မင်းတရားက ချီးမြှင့်တော်မူသည်။
လုံးစန့်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
လုံးစန့်ရွာ(Longsant)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ လုံးစန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးစန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၈ ဦး၊ မ ၁၆၄၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်မဏိဇောတ (၁၁၇၃ - ၁၂၃၃)
ဘဝ
၁၁၉၁ ခုနှစ်တွင် ဘကြီးတော်ဘုရား၏ ပဉ္စင်းခံပွဲ၌ “ရှင်မဏိဇောတ” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် “ဦးမဏိ” ဟူ၍သာ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ပထမကျော်စာပြန်ပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သဖြင့် မင်းတရားကြီး၏ အလေးအမြတ်ပြုခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။
သရောသဟန်ကြီးကျွန်း
ပထဝီသွင်ပြင်
ဤကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ပုံမှန်မဟုတ်ပေ။ တောင်ထူထဲကာ သစ်တောများလည်း ထူထဲသည်။ မြိတ်ကျွန်းစု၏ မြောက်ပိုင်းအစုထဲတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စွယ်တော်စင်
အမျိုးအစား
စတုရန်းပုံအဆောက်အအုံ သရက်ကင်းသုံးဆင့်ခံ အုတ်ပြာသာဒ်ဖြစ်ပြီး စိန်တောင် သုံးဆင့်ဖြင့် ဝန်းရံထား၍ အုတ်အင်္ဂတေဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
ပတ်တာရွာ၊ ကျားကိုက် (လက်ခုတ်)
ပတ်တာရွာ၊ ကျားကိုက် (လက်ခုတ်)
ညီနောင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ညီနောင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
နောင်ဖတ်ကပ်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မဒိန္နာထေရီ
ဓမ္မဒိန္နာထေရီ
ဓမ္မဒိန္နာထေရီသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက် တော်တွင် တရားဟောကြားရာ၌၊ တရားကျအောင် ရှင်းလင်း ပြတ်သားစွာ ဟောကြားနိုင်စွမ်းရည်ကြောင့်၊ ဓမ္မကထိကအရာ၌ ဧတဒဂ်ရသော ထေရီတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ထိုထေရီသည် ပဒုမ္မုတ္တ ရ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်ကစ၍ ပါရမီဆည်းပူးခဲ့ရာ၊ ဘဝများစွာ ကျင်လည်ပြီးနောက်၊ ကဿပမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ကိကီမင်း၏ သမီးတော် သုဓမ္မာမင်းသမီး ဖြစ်လေသည်။
တဖန် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်၌ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် သူဌေးကြီးတစ်ဦး၏ သမီး ဓမ္မဒိန္နာဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ အရွယ် ရောက်သောအခါ၊ ပညာသင်ဘက် မိတ်ဆွေ ဝိသာခါ သူဌေး နှင့် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးက လက်ထပ်ပေးသည်။ ဝိသာခါသူဌေးကား သောတာပန်တည်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ဝိသာခါ သူဌေးသည် အမြဲသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ သွားရောက်၍ တရားနာလေ့ရှိသော်လည်း၊ ဓမ္မဒိန္နာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ တစ်ကြိမ်တခါမျှ မလိုက်ပါဘဲ နေခဲ့သည်။
လတာချောင်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
လတာချောင်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ပဒုမ္မာပြည်တော်သာရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ပဒုမ္မာပြည်တော်သာရွာ (Padonmarpyitawthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပေါင်လောင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လောင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၉ ဦး၊ မ ၁၃၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖွေးဖွေး
ငယ်ဘဝ
၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၉ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ရွှေရည်ကိုဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏အသားအရည်ကြောင့် မိဘများက သူ့အား ဖွေးဖွေး(အသားဖြူဖွေးခြင်း)ဟု အမည်ပြောင်မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ သူ၏မိဘများမှာ မိုးကုတ်ကဖြစ်သောကြောင့် သူ့တွင် ရှမ်းသွေးအနည်းငယ်ပါဝင်နေသည်။ ၂၀၀၄-ခုနှစ်တွင် စိန်ဩဂတ်စတင်း အထက်တန်းကျောင်းမှ အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားမေဂျာဖြင့် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
အနုပညာလမ်းကြောင်း
ဖွေးဖွေးသည် ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုတော်ဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကြောင့် သူသည် သူငယ်ချင်းများနှင့် စုပေါင်း၍ "Art of Depression" တီးဝိုင်းတည်ထောင်ကာ အဆိုတော်အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကြီးပြင်းလာသည်နှင့်အမျှ စိတ်ဝင်စားမှုသည်လည်း မော်ဒယ်နှင့် သရုပ်ဆောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သူသည် အနုပညာ သရုပ်ဆောင်လောကသို့ မက်စ်ပြက္ခဒိန်တွင် မော်ဒယ်အဖြစ် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ့အား တီဗီကြော်ငြာနှင့် ဗီဒီယိုများတွင် သရုပ်ဆောင်ရန် ကမ်းလှမ်းမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၇-ခုနှစ်မှ လက်ရှိအချိန်ထိ သူမသည် ဗီဒီယို ၃၀ကျော်နှင့် မဂ္ဂဇင်းအဖုံးကာဗာများစွာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဗီဒီယိုနှင့် အတူ သူ၏ပထမဆုံး တကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ်ကို အနာဂတ်တွင် ဖြန့်ချိနိုင်ရန် ကြိုးစားနေသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ကစားခုန်စားခြင်း
ကလေးငယ်များ၏ သဘာဝ
လေးဘက်တွားသွားတဲ့ အရွယ် ကလေးဟာ စတင် မတ်တပ်ရပ် လမ်းလျှောက်တဲ့အခါမှာ သူ့ကို နေရာတကာကို ချီပိုး သယ်ယူသွားတာကို မနှစ်သက်တော့ပါဘူး။ သူကိုယ်တိုင်ပဲ လမ်းလျှောက်ချင်ပါတယ်။ ကလေး တစ်ယောက် ကြီးထွားလာတဲ့အမျှ သင်ယူမှုစွမ်းရည် ပိုမိုတိုးတက်လာတဲ့ အတွက် မိဘများက မိမိတို့၏ ကလေးများကို ကစားခြင်းမှ အရာဝထ္ထု အသစ်များကို သင်ယူလေ့လာနိုင်စေရန် တွန်းအားပေးသင့်ပါတယ်။
မနခေါရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
မနခေါရွာ(Manahkaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ လုံးစန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးစန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၈ ဦး၊ မ ၁၆၄၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ထန်းပင်
ထန်းရည်
ထန်းပင်မှ ထန်းရည်ကို ရရှိ၏။ ထန်းရည်၌ အချို အခါး ဟူ၍ ၂ မျိုးရှိသည်။ အချိုထန်းရည်ကို သောက်လျှင် သကြားရည်ကဲ့သို့ချို၏။ သို့သော် ရင်ခံတတ်သည်။ အခါးရည်ကိုသောက်လျှင် အရသာခါး၍ အရက်ကဲ့သို့ မူးယစ်စေသည်။ အချိုရည်သည် ကဇော် မပေါက်မီ ဆက်ကရင်း သကြားပါသော အရည်တစ်မျိုးပင်ဖြစ်၏။ ယင်းကို နေမွန်းတည့်ကျော်သည်အထိ ထားလျှင် အခါးရည်ဖြစ်သွားသည်။ လတ်ဆတ်သော အချိုရည်ကိုသောက်လျှင် ဝမ်းပျော့စေသည်။ ထန်းရည် ခံယူပုံမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။ ဦးစွာ၌ အဖိုပွင့် သို့မဟုတ် အမပွင့် ပွင့်သော ထန်းနို့ကို ထုချေပစ်ရ၏။ ထိုနောက် ထိပ်ဖျားကို ဓားဖြင့်လှီးဖြတ်ရ၏။ ဤကဲ့သို့ နေ့စဉ်လှီးပေးခြင်းဖြင့် ထန်းနို့မှ ထန်းရည်များလိုက်လာသည်။ ထန်းရည်ကို မြေအိုး သို့မဟုတ် ဝါးကျည်တောက်ဖြင့် ခံယူကြသည်။ ထန်းရည်မှ ထန်းလျက်ကို ချက်ယူကြသည်။ ထန်းဖိုပင်နှင့် အမပင် ၂ မျိုးစလုံးမှ ထန်းရည်ရနိုင်၏။ ထန်းရည်လှိုင်သော ရာသီမှာ ဆောင်းတွင်းနှင့် နွေဦးပေါက်ရာသီဖြစ်၏။ အမပင်များမှ မိုးတွင်း၌ပင်လျှင် ထန်းရည်ကို ရရှိနိုင်သည်။ အမပင်သည် အဖိုပင်ထက် ထန်းရည် ၁ ၁/၂ ဆမျှ ပိုထွက်၏။ ထန်းသီးအမှည့်များမှ အရည်ကိုညှစ်ယူ၍ ထန်းသီးမုံ့ ပြုလုပ်ကြ သေးသည်။ ထန်းပင်ကို အသီးအရင့်များမှ စိုက်ယူကြ၏။
ထန်းသီးမှ ထွက်လာသော အစို့ကို ထန်းမြစ် (ထန်းပင်မြစ်)ဟုခေါ်၍ မီး၌ဖုတ်၍၎င်း၊ ပြုတ်၍၎င်း စားသုံးလေ့ရှိသည်။ အထူးအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း၌ ထန်းတောများကို အများအပြား တွေ့ရသည်။ ထန်းပင်များမှာ မြန်မာ့စီးပွားရေး၌ အရေးပါသော အပင် တစ်မျိုးဖြစ်ပေသည်။
ပေါက်ရောက်ရာဒေသ
ထန်းပင်သည် အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်းဒေသ၏ ဇာတိအမျိုးရိုးဖြစ်သည်။ အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်၊ အမေရိကတိုက်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကျွန်းများတွင် ထန်းနှင့် ထန်းအမျိုးတူအပင်များကို တွေ့နိုင်လေသည်။
ချောင်းဆုံရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ချောင်းဆုံရွာ (Chaungson)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မကျီးတုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးတုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၃ ဦး၊ မ ၁၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖလံတောင်ဝှေး
ပေါက်ရောက်ပုံ
မိုးရာသီတွင်များစွာပေါက်ရောက်သည်။
ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
တည်နေရာနှင့်အကျယ်အဝန်း
ပွင့်ဖြူမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၀)ဒီဂရီ (၁၈)မိနစ်နှင့် (၂၀)ဒီဂရီ (၁၉)မိနစ်အကြား အရှေ့ လောင်ဂျီတွဒ် (၉၀)ဒီဂရီ (၃၀)မိနစ်နှင့် (၉၄)ဒီဂရီ (၅၈)မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှအနောက် သို့ (၅၀)မိုင်နှင့် တောင်မှမြောက်သို့ (၂၀)မိုင် ရှည်လျားသည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ (၄၇၁.၀၄) စတုရန်းကီလိုမီတာ နှင့် လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ ၁၃၄.၂ ဦး ရှိသည်။
နယ်နိမိတ်
ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရေနံချောင်းမြို့နယ် ၊ တောင်ဘက်တွင် မင်းဘူး(စကု)မြို့နယ် နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် စေတုတ္တရာမြို့နယ်နှင့် ငဖဲမြို့နယ် တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် စလင်းမြို့နယ် တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၏ အလယ်တွင် မုန်းချောင်းဖြတ်သန်း စီးဆင်းနေသဖြင့် မုန်းချောင်းချိုင့်ဝှမ်းရှိပြီး ညီ ညာပြန့်ပြူးသည်။ မြို့နယ်၏ သုံးပုံနှစ်ပုံမှာ ညီညာသော မြေပြန့်လွင်ပြင်ဖြစ်ပြီး မြို့နယ်၏ အနောက် ဘက်ခြမ်း သုံးပုံတစ်ပုံမှာ တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ရှိသည်။ ထင်ရှားသော တောင်များမှာ လွမ်းတောင် ၊ မြကျိုင်းတောင်  နှင့်  သံဆည်တောင် တို့ဖြစ်သည်။
မုံရွာမြို့
သမိုင်း
ရှေးဟောင်းပညာရှင်များ လေ့လာမှုအရ မုံရွာဒေသတွင် နှစ်တစ်သန်းလောက်မှ စ၍ လူများ နေထိုင်သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ မုံရွာ အရှေ့ဘက်ရှိ ရွှေမြင်တင် တောင်ကုန်းတွင်း ရှေးဟောင်းလူရိုး နှင့် ဦးခေါင်းခွံများ ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသည်။ မြေအိုး နှင့် အရိုးအိုးများကိုလည်း ကျောက္ကာရွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကွေ့ကြီးရပ်ကွက်ရှိ စုပင်ဖြူရွာတွင် ရှေးဟောင်း လူရိုးနှစ်ခုကို ကျောက်ပုစိန် လေးခု၊ ကျောက်ကွင်း လေးခု၊ မြေပုတီးများနှင့်အတူ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းအချက်များက မုံရွာသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်များစွာကပင် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။
ဗီတာမင်ကေ
ထိခိုက် ဒဏ်ရာရပြီး သွေးထွက်လျှင် သွေးတိတ်ပြီး သွေးခဲစေဖို့အတွက် ဗီတာမင်ကေ(K) လိုအပ်ပါတယ်။ ဗီတာမင်ကေ ချို့တဲ့လျှင် အသေးအဖွဲ ထိရှတာလေးမှပင်သွေးမတိတ်တော့ဘဲ အသေးစားထိခိုက်မှုလေးမှသည် ကြီးကျယ်သော ဒဏ်ရာဖြစ်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ သွေးစိမ့်ယိုခြင်းဟာ ဦးနှောက်လို အစိတ်အပိုင်းမျိုးမှာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် stroke တစ်မျိုးကို ခံစားရစေနိုင်ပါတယ်။
ထိန်ပင်ရွာ၊ ထိန်ပင်
ထိန်ပင်ရွာ၊ ထိန်ပင်
သင်ဖြူးဖျာ
ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိသင်ဖြူးဖျာရက်လုပ်သော ဒေသများတွင် သင်ခြောက်များကိုအချောင်း ၄ဝဝ၊သို့မဟုတ် ၅ဝဝ ရေတွက်၍တစ်ပုံစီစုပုံပြီးလျှင်တစ်ပုံပြီးတစ်ပုံ အစည်းစည်းခြင်းကို သင်မသည်ဟု ခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းသည်။ သင်အချောင်းတစ်ရာကို ရာမဟုခေါ်သည်။ တစည်းလျှင်လေးရာမစီရှိတတ်ရာ ၊လေးရာမနှစ်စည်းကိုရက်လျှင် သင်ဖျာတစ်ချပ်ထက် အနည်းငယ်ပိုနိုင်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းတွင်မူသင် ချောင်းများကိုစိတ်ထုတ်ပြီးနောက် အူမလှီးဘဲ နေလှန်းထားခြင်းကိုသင်မသည်ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ မိုးတွင်း အတွက် သိုလှောင်ထားရန်သင်မများပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အလိုရှိသည့်အခါမှ ယင်းတို့ကိုရေစိမ်ကာ စိတ်ထုတ်၍ အူလှီးပြီးလျှင် သင်ကြောများခွာထုတ်ရလေသည်။ အူလှီးပြီး အခြောက်ခံထားသော သင်ခြောက်များကို သင်ဖြူးဖျာများဖြစ်လာအောင် ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့်မှာ ဤသို့ဖြစ်၏။ သင်ခြောက်များကို ရေဖြင့်တစ်ညဉ့်၊သို့မဟုတ် ၁၂နာရီ ခန့်စိမ်ပြီးနောက် ကြွင်းကျန်နေသေးသော အူသို့မဟုတ် အတွင်းသားများကိုခွာထုတ်ရသည်။ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း သင်ဖြူးဖျာ လုပ်ငန်းများ၌ယင်းသို့သင်ခွာပုံအနည်းငယ်ခြားနားသည်။ မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ်ဒေသတွင်သင်ကို ရေစိမ်ပြီးနောက်နှီးပြားအနေ အကြီး အသေးလိုသလိုဓားဖြင့်စိတ်ပြီးလျှင် အူအကြွင်းအကျန်များကိုဓား ဖြင့်သပ်ချရသည်။ ယင်းသို့သပ်ချပြီးမှသင်ကိုအပေါ်ကြော ငင်ယူရပြီးနောက် အလယ်ကြောကိုတစ်ဖန် ငင်ယူရသည်။ အပေါ်ကြောသင်သည်ဖျာ၏အလှဘက်အပေါ်လွှာဖြစ်လေသည်။ အလယ်ကြောသင်သည် မလှဘက်အောက်လွှာအတွက်ဖြစ်၍ အလယ်ကြောအောက်မှအူမျှင်သည် ကုန်စုံဆိုင်သုံးသင်အူကြိုးများ ဖြစ်လာကြလေသည်။
ရွှေစကားနတ်
မယ်တော်ရွှေစကားနတ်သည် ပုဂံစောမွန်နစ်မင်း၏မိဖုရား၊ ရွှေစစ်သင်၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။ သားတော် ရွှေစစ်သင် သေဆုံးရာ၌ လွမ်းဆွတ်ကြေကွဲ၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ် မှာကြာခံခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ ဝဲလက်ပေါင်ကိုထောက်၊ ယာလက်ကရင်ကို ပိုက်ဟန်ထုလုပ်ရသည်။
မူလဂန္ဓဒါနူပကာရသုတ်
ဤ၌ ၁၃။ မူလဂန္ဓအန္နဒါနသုတ်
၁၅။ မူလဂန္ဓဝတ္ထဒါနသုတ်
မူလဂန္ဓဒါတာသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မူလဂန္ဓတို့ကိုအစိုးရသော နတ်ဘဝ၌ဖြစ်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းတို့ကိုပြုကျင့်ပုံ၊ ဆုတောင်းပုံကို အညတရရဟန်း၏လျှောက်ထားချက်အရ ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မူးကဝါရွာ၊ နောင်ထလုံး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္တလေး ဘိုးတော်
မန္တလေးဘိုးဘိုးကြီးနတ်သည် ရွှေဖျဉ်းညီနောင်ကို ဘုရင့်အမိန့်အရ မွေးထားရသူပုဏ္ဏားသားဖြစ်သည်။ ညီနောက်နှစ်ယောက် ရာဇဝတ်သင့်ရာတွင်ရော၍ ကွပ်မျက်ခံရသည်။ ရွှေဖျဉ်းညီနောင် တို့ကအဘိုးဟု ခေါ်ရာမှ ဘိုးတော်ဟုတွင်သည်။ မန္တလေးအရပ်တွင် အသတ်ခံရ၍ မန္တလေးဘိုးတော် ဟုခေါ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ အောက်ခံပလ္လင်ခုံတွင် မတ်ရပ်ထားလျှက် ဗောင်းဆင်ပြီးလျှင်ဝဲဓားထမ်းသည်။ ယာလက်နှင့်လက်ညှိုး လက်ဖစ်ပြဟန် ထုလုပ်ထားသည်။ ငါ့မှာ 'လက်တဆစ်မျှအပြစ်မရှိ' ဟုဆိုလိုသည်။
ပေါင်လောင်ကြီးရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝီစကီ
အမျိုးကွဲများ
ဝီစကီ အမျိုးအစား အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ အထင်ရှားဆုံး အမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
မိုး
ကောင်းကင်ပြင်မှ ကျလာသော ရေစက်ရေပေါက်များကို မိုး (မိုးရေ)ဟုခေါ်သည်။ အရွယ်အစားအားဖြင့် ၀.၅ မီလီမီတာ ခန့်ရှိသည်။ ၀.၂ မီလီမီတာ မှ ၀.၄၅ မီလီမီတာ အတွင်းရှိလျှင် မိုးဖွဲ ဟုခေါ်သည်။ မိုးရေသည် ရေသံသရာ မှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ မိုးမုန်တိုင်း ဆိုသည်မှာ ရုတ်တရက် မိုးသည်းထန်စွာရွာပြီး ချိုင့်ဝှမ်းများတွင် ရေကြီးစေသော အခြေအနေကိုခေါ်သည်။ အချိန်ကြာရှည်စွာ မိုးသည်းထန်စွာရွာလာလျှင် ရေကြီးပြီး အဆောက်အအုံများပျက်စီးစေနိုင်ပြီး လူများ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သေစေနိုင်သည်။
ပတ်တာကြီးရွာ၊ တုံးလှဲအထနီး
ပတ်တာကြီးရွာ၊ တုံးလှဲအထနီး
ဆူးကောက်ကြီးရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိမ်တော်ရာဘုရား (မန္တလေးမြို့)
မန္တလေးမြို့ရှိ အိမ်တော်ရာဘုရားသည် ပုဂံမင်း၊ မင်းသားဘဝက စံတော်မူခဲ့ဘူးသည့် မတဲရပ်ရှိ အိမ်တော်ရာတွင် တည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပုဂံမင်းသည် ၁၂ဝ၈ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၃ ရက်နေ့တွင် ခမည်းတော် ရွှေဘိုမင်း၏ အရိုက်အရာတော်ကို ဆက်ခံစိုးစံတော်မူပြီးနောက် ပထဝီဇေယျကျော် ကိန်းရသော ဘူမိနက်သန် မြေကြန်လက္ခဏာ မဟာမင်္ဂလာအိမ်တော်ရာ၌ လောကမဏိစူဠာစေတီတော်နှင့်အတူ စေတီတည်မည်ဟု ရည်ရွယ်သည့်အတိုင်း ၁၂ဝ၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလတွင် စေတီ တည်ရန် မြေသနစ်စေသည်။ ထိုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၃ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နံနက် တစ်ချက်တီးကျော် ၅ နာရီ ၂ ပါဒ် ၁၃ ဗီဇနာအချိန် ရွှေပန္နက် ငွေပန္နက် ချတော်မူသည်။ နေ့တစ်ချက်တီးကျော် ၆ နာရီ ၂ ပါဒ် ၁၃ ဗီဇနာအချိန်တွင် စည်ကြီးခရုသင်းကြွေးကြော်ခြင်းတို့ဖြင့် မှူးတော်မတ်တော် အပေါင်းတို့ကို ရွှေတူးရွင်း၊ ငွေတူးရွင်းကိုင်စေလျက် မြေသနစ်စေတော်မူသည်။
မတဲ မင်္ဂလာအိမ်တော်ရာတွင် ဖိနပ်တော် အချင်း သံတောင် ငါးဆယ့်ခြောက်တောင် နှစ်မိုက်၊ အရပ်တော် သံတောင် ခြောက်ဆယ့်တစ်တောင် နှစ်မိုက် ငါးသစ်ရှိသော စေတီတော်၊ မဟာရာမ်တံတိုင်း မီးတားနှစ်ထပ်နှင့်တကွ အုတ်ရိုးအင်္ဂတေ လုပ်ဆောင်ပြီးပြေသည်များကို မင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ထွက်စံတော်မူ၍ ၁၂၁ဝ ပြည့်နှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့ နေ့ ၂ ချက်တီးကျော် အချိန်တွင် အမြောက်သံကြားအခါတော်နှင့် စက်ယန္တရားကြီးကျယ်စွာ တပ်ဆင်တော်မူ၍ ထီးတော် အရပ် ကိုးတောင်တစ်မိုက်၊ ထီးဝ လေးတောင်၊ ဘုံခုနစ်ဆင့်ရှိသော ထီးတော်ကို ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ တင်လှူတော်မူသည်။
မဟာလောကရံသီ အိမ်တော်ရာစေတီ၏ မဟာရာမ် တံတိုင်းအတွင်းရှိ ထောင့်လေးထောင့်၌ (၁) အလယ်နန်းတော် စလင်းမြို့စားမိဖုရား သီရိတိလောက အတုလရတနာဒေဝီ တည်သည့် စေတီတစ်ဆူ၊ (၂) ခမည်းတော်မင်းတရားကြီး မိဖုရား စလေမြို့စားတည်သည့် စေတီတစ်ဆူ၊ (၃) ငယ်ရွယ်တော်မူစဉ်က မင်းတရားကြီး၏ အထိန်းတော်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော တောင်ပြုံးကြီးမြို့ ဟင်္သာတမြို့စားတည်သော စေတီတစ်ဆူ၊ (၄) မင်္ဂလာအိမ်တော်ပါ ကျွန်တော်ရင်းဖြစ်သော ကျီဝန်၊ အတွင်းဝန် မင်းကြီး မဟာသက်တော်ရှည်တည်သော စေတီတစ်ဆူ ပေါင်း စေတီရံလေးဆူရှိသည်။
အိမ်တော်ရာစေတီ စနေထောင့်တွင် သကျမုနိခေါ် ဉာဏ်တော် သုံးတောင်နှစ်မိုက်ရှိ မဟူရာ ရုပ်ပွားတော်မြတ် တစ်ဆူ ကိန်းဝပ်စံပယ်တော်မူလျက်ရှိသည်။ ယင်းရုပ်ပွားတော်သည် ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် မဇ္ဈိမဒေသ မဟာဗောဓိပင်အရပ်မှ ပင့်ဆောင်တော်မူခဲ့၍ အင်းဝမြို့တော်တွင် တန်ဆောင်း ပြာသာဒ်နှင့် တင်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ရာမှ ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်တွင် အမရပူရ ဇောင်းကလော ကန်ဦး ကုသိုလ်တော် လောကမုနိစူဠာ စေတီတော်သို့ ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် မန္တလေးပျက်ပြီးနောက် နှစ်နှစ်အရဖြစ်သော ၁၂၄၉ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းတိုက်ဆရာတော်နှင့် အုတ်ဝန်သံတော်ဆင့် ဦးဖိုးကြီးတို့ မန္တလေးအိမ်တော်ရာဘုရားသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သကျမုနိဘုရားနှင့် ယှဉ်လျက် ပုံသဏ္ဌန်တူ စကျင်ကျောက်ဖြူကိုထုလုပ်ထားသော ရွှေဘိုမင်းကောင်းမှု သေလာမုနိ ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ လည်းရှိသည်။
အိမ်တော်ရာဘုရားသည် ရေမြေ့ရှင်ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကောင်းမှုကုသိုလ်တော် ဖြစ်သည့်အလျောက် မင်းညီ မင်းသား မှူးတော်မတ်တော် ကတော်မယားများမှစ၍ ကုသိုလ်တော်ပွား လှူဒါန်းကြသည်များသောကြောင့် မဟာရာမ်တံတိုင်းကြီးအတွင်း ရှေးမြန်မာ ဗိသုကာအကျော်အမော်တို့၏ လက်စွမ်းပြ ပြာသာဒ် တန်ဆောင်း ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံကြီးများ ပြည့်လျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ၁၂၇၂ ခုနှစ်က ကိုးတာရပ်ကွက်မှစ၍ လောင်ကျွမ်းသော ကိုးတာမီးကြောင့် မဟာရာမ်တံတိုင်းအတွင်း အဆောက်အအုံအတော်များများ မီးတွင်ပါသွားခဲ့သည်။ မီးလောင်ကျွမ်းပြီးနောက် အလှူရှင်များက ပြန်လည်ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၃ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဗုံးကျသဖြင့် စေတီတော်မြတ်ကြီးနှင့် ထောင့်လေးထောင့် စေတီရံများ၊ ကျောက်စာများ မဟာရာမ်မှတစ်ပါး အဆောက်အအုံများ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် အလှူရှင်ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့က ပြန်လည်ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းကြသောကြောင့် ယခုအခါ ခေတ်မီပုံစနစ်တို့ဖြင့် တည်အပ်သော အဆောက်အအုံသစ်တို့ ပြည့်နှက်လျက်ရှိလေသည်။
မျိုးသာထက်
၁ ၉⁠၉၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် မန္တလေးသား လူငယ်တစ်စု ဦးစီး ဦးဆောင်၍ ရန်ကုန် အခြေစိုက် ထုတ်ဝေသော မြန်မာသစ် ဂျာနယ် (The New Myanmar Weekly) တွင် ဘာသာပြန် အယ်ဒီတာ အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ် မြန်မာသစ် ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာချုပ်မှာ နေထွတ် ဖြစ်သည်၊ ဂျာနယ် အတွဲ (၁) အမှတ် (၁) ထွက်သည့် နေ့တွင် ဂျာနယ်၌ အလုပ် စဝင်သည်။
ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း
ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများ
တိုက်ဆောက်တဲ့ အုတ်ခဲထဲမှာ စပါးခွံတွေ တွေ့လို့ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှာ နေထိုင်သူတွေဟာ ဆည်ရေသောက် စပါးစိုက်ပြီး ဆန်စားတယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ သူတို့ သုံးစွဲတဲ့ အိုးတွေမှာလည်း စက်ထွင်းအိုးတွေ ဖြစ်ပြီး အများကြီး ချောမွတ် ကောင်းမွန်နေတဲ့ အပြင် ကောင်းကောင်းကျက်အောင် ဖုတ်ထားတဲ့ အဆင့်မြင့် အိုးတွေ ဖြစ်တယ်။ အိုးပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး တွေ့ပါတယ်။ အိုးမှာ ရေးသား ခပ်နှိပ်ထားတဲ့ ပန်းတွေကလည်း ကောင်းမွန်လှပါတယ်။ အိုးပေါ်မှာ တလိမ့်တလုံးနဲ့ ရုပ်ပုံဖော်တဲ့ ပညာကို တတ်ကြပြီလို့၊ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းက အိုးထိမ်းသည်တွေဟာ အိုးလုပ်တဲ့ ပညာမှာ အများကြီး ရှေ့တန်း ရောက်နေပြီလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။
မင်းကန်ကြီးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘတ်ကားရွာ
ဘတ်ကားရွာ
ဗော့ဒ်ကာ
ဗော့ဒ်ကာတွင် ပါဝင်သောပစ္စည်းများ
ဗော့ဒ်ကာကို ပြုလုပ်သည့် နည်းလမ်း အဆင့်ဆင့်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရေနေ တိရစ္ဆာန်များ
မြန်မာနိုင်ငံရေနေ တိရစ္ဆာန်များ
ကြယ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ရေလက်ဝါးကောင်များသည် ကျောက်ဆောင် ကျောက်တုံးများ အောက်ဘက်ရှိ ရွံ့နှင့် သဲရောသော နေရာများတွင် နေတတ်ကြသည်။ အချို့သည် ရေအတန်ငယ်နက်သော နေရာရှိ ကျောက်ဆောင် ကျောက်ခက် များကို အကာအကွယ်ပြု၍ နေတတ်ကြသည်။ ကနန်း၊ ကမာနှင့် ယောက်သွားများကို စားတတ်သော အသားစား သတ္တဝါ များလည်း ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် ပုလဲမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို အကျိုးပျက်ပြားစေသော သတ္တဝါများလည်း ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ဖြူကောင်များသည် ကျောက်ကြိုကျောက် ကြားတွင်နေ၍ အသေကောင်များကို စားတတ်ကြသည်။ ယင်းတို့၏ ခ။ ကိုယ်သည် လုံးဝိုင်း၍ မာသော အခွံရှိသည်။ များသောအားဖြင့် အညိုရောင်၊ ခရမ်းရောင် ရှိကြပြီးလျှင် အချို့တွင် အစိမ်းနုရောင် ရှိတတ်ကြသည်။ အခွံမာပေါ်တွင် ဖြည်းည|င်းစွာ လှုပ်ရှားနိုင်သော ဆူးရှည်ကြီးများ ရှိသောကြောင့် ယင်းတို့ကို အများက ရှောင်ရှားကြသည်။ ဆူးများမှာ အသင့်အတင့် အဆိပ်ရှိ၍ စူးမိလျှင် ထွင်ရန် မလွယ်ကူချေ။ ပင်လယ်မြှော့၊ သို့မဟုတ် ဆင်မြှော့ခေါ် အီကိုင်နိုဒမ်ကောင်များသည် ကျောက်နှင့် သဲစပ်စပ်ရှိ၍ ဒီရေဖုံးကာ ဆင်ခြေလျှောဖြစ်သော အရပ်ဒေသများတွင် စုရုံး၍ နေတတ်ကြသည်။ အရွယ်အစား အရောင်အဆင်း အမျိုးမျိုးရှိသည်။ များသောအားဖြင့် အညိုရောင်၊ ခရမ်းရောင် ရှိကြသည်။ လုံးရှည်ရှည် သဏ္ဌာန်ရှိ၍ အခွံပျော့သော ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါများ ဖြစ်ကြပြီးလျှင် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျုံ့နိုင် ပွနိုင်ကြသည်။ အချို့ဒေသများတွင် ယင်းတို့ကို စုသိမ်း၍ အူထုတ်၊ အခွံခြစ်၊ ဆားနယ် ပြီးသော် နေလှန်းကြသည်။ ပင်လယ်မြှော့ခြောက်ကို ဟင်းချို ချက်စားတတ်ကြသည်။ ပင်လယ်ပန်းများသည် အခြားအီကိုင်နိုဒမ် ကောင်များကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ရေတွင် လွတ်လပ်စွာ ကူးခတ်သွားလာ နိုင်ကြ သည်။ ခန္ဓာကိုယ်သည် ပန်းပွင့် သဏ္ဌာန် ရှိပြီးလျှင် များသောအားဖြင့် အဝါရောင်၊ အညိုရောင်နှင့် ခရမ်းရောင်ရှိသည်။ ယင်းတို့ကို ကျောက်ဆောင်၊ ကျောက်ခက်နှင့် ပင်လယ်မှော်များရှိသော နေရာများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ယင်းတို့၏အစာမှာ ရေတွင်ရှိသော အမှုံကောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ပယ်လယ် ချပ်ပြားများတွင် ဝိုင်း၍ ပြားချပ်သော ခန္ဓာကိုယ်ရှိသည်။ အခွံမာကြော၍ အခွံပေါ်ရှိ ဆူးတိုကလေးများကို လှုပ်ရှား၍ တစ်ရွေ့ရွေ့ သွားနိုင်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို သဲသောင်စပ်တွင် တွေ့ရတတ်သည်။ မိုလပ်စကား မျိုးပေါင်းစုတွင် ရေ၌ကျက်စားသော ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါ အမျိုးအမည် အရေအတွက် အတော်များများ ပါဝင်သည်။
ယင်းမျိုးပေါင်းတို့မှာ ကရပ်စတေးရှား၊ အာရက်နီဒါး၊ ဒစ်ပလိုပိုးဒါးနှင့် အင်းဆက်တားတို့ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့အနက် ကရပ်စတေးရှား မျိုးပေါင်းတစ်ခုလုံးတွင် ပါဝင်သော အကောင်များမှာ ဗုစွန်၊ ကနန်း၊ ဝင်ကစွတ် စသည်တို့ဖြစ်၍ ရေထဲတွင် အမြဲတစေနေနိုင်ကြသည်။ ရေငန် ရေချို နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ယင်းတို့ကို တွေ့နိုင်သည်။ ရေထဲတွင် အမြဲနေနိုင်ရန်အတွက် ရေထဲမှ အောက်ဆီဂျင်ကို ရယူအသုံးပြုနိုင်သော ပါးဟက်နှင့် ရေတွင် ကောင်းစွာ ကူးခပ် သွားလာနိုင်ရန် ကိုယ်နေ ဟန်ထားနှင့် ခြေလက်များလည်းရှိ ကြသည်။ ကျန်မျိုးပေါင်းများမှာ ကုန်းနေသတ္တဝါများ ဖြစ် ကြသည်။ သို့ရာတွင် အင်းဆက်ပိုး အနည်းငယ်တို့မှာ ရေတွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။ ဝါးတားစတြိုက်ဒါတို့မှာ ရေတွင် အမြဲနေကြသည်။ အင်းဆက်ပိုးတို့ဖြစ်သည့် ခြင်အမျိုးမျိုးနှင့် ပုစဉ်းအမျိုးမျိုး၏ သားလောင်းများလည်း အတောင်မပေါက်မီအတွင်း ရေထဲတွင် အတန်ကြာအောင် နေထိုင်ကြသည်။ အချို့တွင် ပါးဟက်သဖွယ် လေရှူအင်္ဂါများရှိ၍ အချို့က ရေမျက်နှာပြင်သို့တက်ပြီး လေကိုရှူရသည်။ ကော်ဒက်တာ မျိုးပေါင်းစုမှ ပရိုတို ကော်ဒယ်တာ မျိုးပေါင်းခွဲတွင် ပါဝင်သော မြန်မာ့ ရေသတ္တဝါများမှာ လူသိမများချေ။ ယင်းတို့အနက် မျိုးပေါင်း ကျူနီကိတ်တာ (တနည်း) ယူရိုကော်ဒက်တာကို ကိုယ်စားပြုသော ကျူနီကိတ် ကောင်များသာလျှင် အချို့က သိကြသည်။ ယင်းကျူနီကိတ်ကောင်များကို တနင်္သာရီနှင့် ရခိုင်ကမ်းခြေ တစ်လျှောက်ရှိ ကျောက်ဆောင်၊ ကျောက်တုံးများပေါ် တွင်သော် လည်းကောင်း၊ ထိုကျောက်ဆောင်၊ ကျောက်တုံးများအောက်တွင်သော် လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။ ရခိုင်တိုင်းတွင် ယင်းကျူနီကိတ်ကောင်များကို ရေအိတ်ဟုခေါ် ကြသည်။ ယင်းအကောင်များသည် ဒီရေဖုံးသော ကျောက်ဆောင်ကျောက်တုံးများ အောက်ဘက်နှင့် အပေါ်ဘက်တွင် တွယ်ကပ်၍ နေတတ်ကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အိတ်သဖွယ်ဖြစ်၍ အရွယ် အစားသည် ခြေမလောက်သာရှိသည်။ အကောင်၏ အပေါ်ဘက်တွင် အပေါက်ငယ် နှစ်ခုရှိ၍ ကျောက်များကို လှန်လိုက်သော အခါတွင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ယင်းတို့ကို ကိုင်တွယ်လိုက်သော အခါတွင်ဖြစ်စေ အပေါက်ငယ်နှစ်ခုမှ ရေများပန်းထွက် လာသည်။ ပရိုတို ကော်ဒက်တာမျိုးပေါင်းစုတွင် သတ္တဝါအမျိုးအမည် အတော်များများ ပါဝင်ကြသည်။ ယင်းသတ္တဝါစု တို့သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းသတ္တဝါတို့သည် ကျော်ရိုးမဲ့ သတ္တဝါတို့၏ လက္ခဏာများ အသင့်အတင့် ပြသည့်အပြင် ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါတို့၏ လက္ခဏာများကိုလည်း ပြသော ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါတို့၏ လက္ခဏာများပါသောကြောင့် အဆင့်အတန်းနိမ့်သည်ဟု ဆိုရမည် ဖြစ်သော်လည်း အရေးပါသော ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါတို့၏ လက္ခဏာများလည်း ပါရှိပြန်သောကြောင့် ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါ အုပ်စုနှင့်အတူ သတ္တဗေဒပညာရှင်များက ပူးတွဲထားလေ့ရှိသည်။ ယင်းအရေးပါသည့် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါတို့၏ လက္ခဏာများမှာ ရေထဲတွင် အသက်ရှူနိုင်သော ပါးဟက်များ၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို အလျားလိုက် ထိန်းထားသော နိုတိုကော့နှင့် အခေါင်းပါသော ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးနဗ်ကြော မတို့ဖြစ်ကြသည်။ ကော်ဒက်တာ မျိုးပေါင်းစုတွင် မြန်မာ့ ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါအုပ်စုကြီး ငါးစုပါဝင်သည်။ ယင်းအုပ်စု ငါးစုအနက် အနိမ့်ဆုံး အဆင့်ဖြစ်သော ပိုက်ဆီမျိုးပေါင်းတွင် ငါးသတ္တဝါများ ပါဝင်ကြသည်။ ငါးဟူသော သတ္တဝါတို့သည် ရေတွင် ပါးဟက်ဖြင့် အသက်ရှူနိုင်၍ ရေယက်များဖြင့် ရေတွင် ကျင်လျင်စွာ ကူးခတ် သွားလာနိုင်သော ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်ကြသည်
အာရမ္မဏမူလကဂေါစရသုတ်စသော ငါးသုတ်
(၁) သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလ န ဂေါစရကုသလပုဂ္ဂိုလ်၊
(၄) သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလ အဘိနီဟာရကုသလပုဂ္ဂိုလ်၊
အိမ်တော်ရာဘုရား (ရန်ကုန်မြို့)
ရန်ကုန်မြို့ လမ်းမတော်ရပ် ရွှေတိဂုံဘုရားအနောက် တောင်ဘက်ရှိ အိမ်တော်ရာဘုရားကိုလည်း ပုဂံမင်းပင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ၁၂၁ဝ ပြည့်နှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၆ ရက်နေ့တွင် မဟာလောကရံသီ မန္တလေး အိမ်တော်ရာ စေတီတော်ကြီးကို တည်ဆောက်ပြီး မကြာမီပင် ၁၂ဝ၃ ခုနှစ်က ခမည်းတော် ရွှေဘိုမင်းတရားကြီးနှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ စုန်ဆင်းလာစဉ်က မိမိပျော်စံရန် ခေတ္တယာယီတဲနန်းတော် ဆောက်လုပ်နေထိုင်ခဲ့သည့် နေရာ၌ နောင်လာ နောက်သားများ အိမ်ရာဆောက်လုပ်နေထိုင်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် အိမ်တော်ရာ ဘုရားတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွှေဘိုမင်းတရားသည် မိဖုရား သားတော် စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အလုံးအရင်းနှင့်ရန်ကုန်သို့ စုန်ဆင်းလာသောအခါ လမ်းမတော် ဆိပ်ကမ်းမှတက်၍ ယခု ဂျူဘလီဟောအနီးရှိ မိုင်ဒန်ကွင်းဟောင်း မြောက်ဘက် (ယခင် အင်္ဂလိပ်ဘုရားရှိခိုး ကျောင်းတည်ရာ) တွင် မြတ်နန်းအောင်ချာ ခေါ် ယာယီနန်းတော်ဆောက်လုပ်၍ စံနေကာ သားတော်များအား အသီးအသီး နေရာချထားပေး၍ ယာယီတဲနန်းများ ဆောက်လုပ်နေထိုင်စေသည်။ နန်းတော်၏ အနောက်မြောက်ထောင့်တွင် ပုဂံမင်းသား စံနေတော်မူခဲ့သည့် တဲနန်းတော်ရှိသည်။
တောင်ပြုံးမင်းကြီး
ရွှေဖျဉ်းကြီးနှင့် ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ်တို့သည် ပုဂံ၊ အနော်ရထာမင်းလက်ထက်(၄ဝ၆-၄၃၉) သထုံမြို့မှ ဗျတ္တနှင့်  ပုပ္ပားပန်းစားဘီလူးမတို့၏သားများဖြစ်သည်။ တောင်ပြုံးအရပ်တွင် အနော်ရထာမင်းဘုရားတည်ရာ၌ အုတ်နှစ်ချပ်လစ်လပ်သည်ဆို၍ ဘုရင်ကကွပ်မျက်ရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ရွှေဖျဉ်းကြီးနတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံဇွန်းရိုးပလ္လင်ပြန့်ပေါ်တွင် လက်ျာဒူးထောင်၍ လက်ဝဲဒူးလှဲပြီးလျှင် ယာလက်ကဓားထမ်းကာ ဝဲလက်က ပေါင်ကိုထောက်ကာထောက်ထားသည်။ ဗောင်းနားတောင်း လက်ကောက်တန်ဆာနှင့်ရှိသည်။ ရွှေဖျဉ်းငယ်အတွက်လည်း ပုံအနည်းငယ် ငယ်သည်မှတစ်ပါး ရွှေဖျဉ်းကြီးအတိုင်း ထုလုပ်ရသည်။
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဆန်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၂၁ ဖြစ်သည်။
နောင်ထိုးဒီးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ထိုးဒီးရွာ(Naunghtoedee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၁၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွှေကျင်ရွာ၊ ထိန်ပင်
ရွှေကျင်ရွာ၊ ထိန်ပင်
နန့်ပတဲရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခုမ်မွန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ခုမ်မွန်ရွာ(Khumhmun)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဘွာလ်မင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘွာလ်မင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃ ဦး၊ မ ၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ရမ်
ရမ်(RUM)ဆိုသည်မှာ မူးယစ်စေတတ်သော အဖျော်ယမကာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ရမ်ကို ကြံသကာနှင့် ကြံ၏ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများမှ တဆင့် ကစော်ဖောက်ခြင်းနှင့် အရက်ပေါင်းချွေးခံနည်းတို့ကို အသုံးပြု၍ ချက်လုပ်ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရမ် ထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ရှိသော နေရာမှာ ကာရစ်ဘီယန် ဒေသတဝိုက်တွင် ဖြစ်သည်။ တခြားဒေသများဖြစ်သော ဖီဂျီနှင့် ဩစတြေးလျ တို့တွင်လည်း ရမ်ကို ချက်လုပ်ကြသည်။
တောင်ပြုံးမင်းလေး
ရွှေဖျဉ်းကြီးနှင့် ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ်တို့သည် ပုဂံအနော်ရထာမင်းလက်ထက်(၄ဝ၆-၄၃၉) သထုံမြို့မှ ကုလားဗျတ္တနှင့်ပုပ္ပါးပန်းစားဘီလူးမတို့၏သားများဖြစ်သည်။ တောင်ပြုံးအရပ်တွင် အနော်ရထာမင်းဘုရားတည်ရာ၌ အုတ်နှစ်ချပ်လစ်လပ်သည်ဆို၍ ဘုရင်ကကွပ်မျက်ရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ရွှေဖျဉ်းကြီးနတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံဇွန်းရိုးပလ္လင်ပြန့်ပေါ်တွင် လက်ျာဒူးထောင်၍ လက်ဝဲဒူးလှဲပြီးလျှင် ယာလက်ကဓားထမ်းကာ ဝဲလက်က ပေါင်ကိုထောက်ကာထောက်ထားသည်။ ဗောင်းနားတောင်း လက်ကောက်တန်ဆာနှင့်ရှိသည်။ ရွှေဖျဉ်းငယ်အတွက်လည်း ပုံအနည်းငယ် ငယ်သည်မှတစ်ပါး ရွှေဖျဉ်းကြီး အတိုင်းထုလုပ်ရသည်။
လင်္ကာရည်ကျော်
ရန်ကုန်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး အ.ထ.က(၁) လမ်းမတော်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဘီလူးပန်းဆွဲ
ဘုရားကျောင်း၊ စေတီပုထိုးများတွင် သုံးစွဲလာပုံ
ဘီလူးပန်းဆွဲတို့သည် သီဝနတ်မင်း၏ ဗိမာန်နန်း၌ တပ်ဆင်ထားသော တံခါးဝတွင် ဗိသုကာ အဆင်တန်ဆာအဖြစ် ရောက်ရှိလာရာမှ နောင်တွင် ဗြာဟ္မဏဝါဒီတို့ ကိုးကွယ်သည့် နတ်ဘုရားကျောင်းများတွင် ထည့်သွင်းတပ်ဆင်လာကြသည်။
အောင်သာရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိညာဏဉ္စာယတန
သဒ္ဒါကျမ်းပြုဆရာ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က `အရူပဘူမိ´ဟု ဘူမိသဒ္ဒါနှင့် အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံတွင် ရူပက္ခန္ဓာ မရှိ၊ နာမ်ခန္ဓာ သက်သက်ဘဲရှိ၍ ဘုံမခေါ်ဆိုနိုင်၊ ဘုံမမည်နိုင်ဘူးဟု အယူမှားများ မဝင်ရအောင် ဘူမိသဒ္ဒါကို ထည့်သုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုံဗိမာန်တွေမရှိ၍ ဘူမိသဒ္ဒါကို ထည့်သုံးထားခြင်း မဟုတ်ပေ။
ရှမ်းချောင်းရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ရှမ်းချောင်းရွာ၊ ညောင်ချောင်း
သင်းခေါင်မော်ရွာ၊ သင်းခေါင်မော်
သင်းခေါင်မော်ရွာ၊ သင်းခေါင်မော်
ဖျဲ ဂါဆန်ဒီ
ဒဿနဆိုင်ရာကျမ်းများစွာကို ရေးသားခဲ့သူ ဂါဆန်ဒီ၏ ဒဿနအဆိုပြုချက်အချို့ကို အရေးပါသည်ဟု မှတ်ယူကြပြီး ထိုအဆိုပြုချက်များတွင် တရားသေစွဲမှတ်ခြင်းဝါဒနှင့် အယုံအကြည်ကင်းမဲ့ခြင်းဝါဒတို့ကြား လမ်းတစ်ခုကို ရှာဖွေရန်ကြိုးစားထားလေသည်။ ရစ်ချဒ် ပေါ့ကင်က ဂါဆန်ဒီသည် အစွန်းမရောက်သော အယုံအကြည်ကင်းမဲ့ခြင်းဝါဒနှင့် ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် ဒဿနတို့နှင့် ပတ်သက်၍ ခေတ်သစ် သိပ္ပံနည်းကျအမြင်တစ်ရပ်ကို ဖော်ထုတ်ရန် စဉ်းစားသော ပထမဆုံးတွေးခေါ်သူများထဲက တစ်ဦးပါဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။ အချို့သော အသိဉာဏ် အယူအဆ ဖြစ်နိုင်ချေများအပေါ်၌ ခေတ်ပြိုင်ပုဂ္ဂိုလ် ဒေးကာ့ (Descartes) နှင့် ကွဲလွဲသော သဘောရှိသည်။ အဲပစ်ခယူးရပ်စ်ဝါဒနှင့် ခရစ်ယာန်အယူအဆကို ညှိနှိုင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် လုပ်ငန်းကို လူသိအများဆုံးဖြစ်လေသည်။
နတ်ပြင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်ပြင်
နတ်ပြင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်ပြင်
ဝမ်ကုန်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရှေ့သိုင်းချောင်းရွာ၊ ကကရန်
အရှေ့သိုင်းချောင်းရွာ၊ ကကရန်
အနောက်မိဖုရား
အနောက်မိဖုရားနတ်သည် နတ်နှစ်ပါး၏ မယ်တော်တော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။ ထိုနတ်နှစ်ပါးမှာ စည်သူနှင့် မင်းကျော်စွာ ဖြစ်သည်။ မင်းကျော်စွာ နတ်ဖြစ်သွားသည့်အခါတွင် ယင်းအဖြစ်ကို မြင်လိုက်ရကာ အလွန်အမင်း ကြောက်လန့်သဖြင့် သေဆုံးသွားသည်။ (အချို့သော သမိုင်းများတွင် မင်းခေါင်ကြီး၏ မိဖုရားဟု ဖော်ပြကြသည်။)
သူရဘွဲ့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ
သာစည်ရွာ၊ သရောင်းအုန်းဒုတ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ သရောင်းအုန်းဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၂၅ ဖြစ်သည်။
ကမာချိုင့်ရွာ၊ ဒရင်ကောက်
ကမာချိုင့်ရွာ၊ ဒရင်ကောက်
သစ္စာ
ပရမတ္ထသစ္စာ
ပရမတ္ထသစ္စာသည် ဝိပလ္လာသတရား၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။ ဤပရမတ္ထသစ္စာတရားမှသာ ဝိပလ္လာသတရားကို ပယ်နိုင်သည်။ ဝိပလ္လာသတရားကို ပယ်နိုင်မှ သံသရာဝဋ်ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်။
(၂) နာမ်တရားတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တလုပ်ကုန်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
တလုပ်ကုန်းရွာ (Talokekone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တလုပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၈ ဦး၊ မ ၁၅၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
အာရှ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသောတိုက်
ကမ္ဘာပေါ်တွင် တိုက်ကြီးခြောက်တိုက်ရှိသည့်အနက် အကြီးဆုံး သော တိုက်လည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထူးခြားဆုံး သော တိုက်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ယဉ်ကျေးသော လူမျိုးတို့ ဆည်းကပ်းသည့် အယူဝါဒအားလုံး စတင်ပေါက်ဖွား ရာ ဘူမိနက်သန်မြေလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူမျိုးများ စတင် ပေါက်ဖွားရာ ဘူမိနက်သန်မြေလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူမျိုးများ စတင်ပေါက်ဖွားရာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ စတင် ထွန်းကားရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ကြီးကား အာရှတိုက် ဖြစ်လေသည်။
လူမျိုးနှင့်ဘာသာ
ဤသို့လျှင် ကမ္ဘာ့အယူဝါဒကြီးများ ပေါက်ဖွားရာ မြေထူးမြေမြတ် ကြီး ဖြစ်ခဲ့သဖြင့်လည်း အာရှ တိုက်ရှိ လူအပေါင်းတို့သည် အယူဝါဒပေါင်းများစွာ ကိုးကွယ် လျက်ရှိ၏။ အိန္ဒိယလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် ဟိန္ဒူနှင့် အစ္စလာမ်အယူဝါဒကို လက်ခံကြ၏။ အာရှတိုက်အနောက် တောင်ပိုင်းရှိ လူအားလုံးလိုလိုနှင့် မလ္လာယုကျွန်းဆွယ် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုရှိ လူတို့ကား အစ္စလာမ် အယူဝါဒကို ကိုးကွယ်ကြလေသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံတို့၌ အထူးသက်ဝင် ကိုးကွယ်သောအယူဝါဒကြီး မှာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒဖြစ်၏။ တရုတ်နိုင်ငံ၌မူ ကွန်ဖူးဇီးနှင့် ဗုဒ္ဓအယူ ဝါဒတို့ကို အထူး သဖြင့် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြလေသည်။ ထိုထင်ရှားသော အယူဝါဒကြီးများအပြင် အခြားအယူဝါဒငယ် များနှင့် နတ်ကိုးကွယ်မူများလည်း ရှိသေး၏။
ပါဝင်သောနိုင်ငံများ
အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးလာခဲ့ရာ ယခင်က ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယဟူ၍ပင် ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှတို့က လက်လွှတ်လိုက် ပြီးသော် အိန္ဒိယနှင့်ပါကစ္စတန် ဟူ၍ ဒိုမီနီယန်နိုင်ငံနှစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားပေးလိုက်သည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ( အိန္ဒိယပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ။)
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ထွန်းပေါ် လာသည့် ဒိုမီနီယန် အဆင့်အတန်းရှိသော ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အစ္စလာမ်အယူဝါဒကို အခြေခံ သော ပါကစ္စတန်သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့လေသည်။ ( ပါကစ္စတန် နိုင်ငံ။)
သမိုင်း
သမိုင်းမဝင်၊ စာမတင်
သမိုင်းမဝင်၊ စာမတင်၊ ရွာပင်မခေါ်ရ ဟူသော စကားတစ်ရပ် ရှိသည်။ မည်သည့်မြို့ မည်သည့်ရွာ ဖြစ်စေ သမိုင်း ခေါ် ဖြစ်စဉ်ကမူ ရှိမြဲဖြစ်သည်။ လူတို့က မသိ၍သာ မြုပ်ကွယ်နေမည်။ ဖြစ်စဉ်သမိုင်းကမူ ရွှံ့အိုင်အတွင်း၌ အနားယူနေသော ပတ္တမြား ရတနာသဖွယ် ဖြစ်ရာသည်။
သမိုင်းကို ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်သည်ဟု ဆိုသူတို့က သမုတိ ဟူသော ပုဒ်မှလည်းကောင်း၊ သမ္မုတိ ဟူသော ပုဒ်မှလည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။ သမုတိမှ သံ - မညတေတိ၊ သမုတိ၊ သမ္မုတိမှ သမ္မနနံ-သမ္မုတိ ဟု ဝိဂြိုဟ် အသီးသီးဆိုကာ - သံပုဗ္ဗ မနဓာတ်ဖြင့် ကောင်းစွာသိခြင်းကိုချည်း ပြသည်။ သို့သော် သမိုင်းကို ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်ခြင်း မဟုတ်ဟု ယူဆကာ ပါဠိပညာရှင်များက သမုတိ၊ သမ္မုတိ များဖြင့် အဓိပ္ပာယ် မဖော်လိုကြပေ။ နာမည်ကျော် ပါဠိသက် အဘိဓာန်များကလည်း ယင်းကို လျစ်လျူရှုခဲ့ကြသည်။
ကပ်လိုင်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုဒယ်ရေရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ဒုဒယ်ရေရွာ (Dudeiyae)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၀၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ပညာ
ပညာအစစ်နှင့်အတု
(၂) ခိုးသူယောက်ျားကို မသတ်မီ လှည့်ပတ် ဖျားယောင်းနေခိုက် ပညာနှင့် အလားတူသည့် မိစ္ဆာဉာဏ်ခေါ် မောဟသာဖြစ်သည်။
ပညာပါဝင်သော တရားစု
သီလ, သမာဓိ, ပညာဝိမုတ္တိဟူသော သံသရာပြတ်ကြောင်း တရား ၄-ပါး ၌လည်းကောင်း၊
ပညာပါရမီကို အကြောင်းပြု၍ ဟောသောဇာတ်များ
ဂါမဏိစန္ဒဇာတ်-
ပညာနှင့် ပညာ၏ ဝေဝုစ်တို့ကို အမည်တပ်၍ဟောသောသုတ်များ
ဒိဋ္ဌိသုတ်-
ပညာ၏ လောကူပမာ
ပညာထမ်းပိုး၊ ပညာထွန်ထုံး-
ပညာမှန်ကင်း-
ပညာလျှပ်စစ်-
အဝဒါရွာ
အဝဒါရွာ
ခရမ်းမော်ရွာ၊ ခရမ်းမော်
ခရမ်းမော်ရွာ၊ ခရမ်းမော်
ရှင်ဓမ္မရက္ခိတ
ဘဝ
သက္ကရာဇာ် ၁၂၅၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ သာသနာပိုင်ဆရာတော်ကြီးက စလင်း၊ ကျပင်း၊ ဆင်ဖြူကျွန်း ၃ မြို့၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သရက်ခုံရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
သရက်ခုံရွာ (Thayetkhon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တလုပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၈ ဦး၊ မ ၁၅၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဂါယာ
မဟာဗောဓိစေတီတော်
မဟာဗောဓိစေတီတော်သည် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်၍ သီရိဓမ္မာ သောကမင်းကြီး နန်းစံ ၁၀ နှစ် ၁၁ နှစ်ခန့်တွင် စတင် တည်ထားသော ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူရာ အထိမ်းအမှတ် စေတီဖြစ်သည်။ သီရိဓမ္မာ သောကမင်းကြီး၏နောက် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မင်းများက ထပ်မံမွမ်းမံကြ၍ ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက်တွင် မြန်မာဘုရင် မင်းတုန်းမင်း၏ အလိုတော်အရ ဗြိတိသျှအစိုးရက မွမ်းမံပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ အစိုးရလက်ထက်တွင် ဘုရားကျောင်းကန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အုပ်ချုပ်၍ မွမ်းမံပြင်ဆင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးသည်။ ထိုစေတီတော်ကြီးသည် ဉာဏ်တော်အမြင့် ပေ ၁၈၀ ခန့်ရှိသည်။ အရင်းကားပြီးလျှင် အဖျားရှူးသော လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ဗိသုကာလက်ရာ ထူးခြားကောင်းမွန်လှသည်။ စေတီတော်သည် နှစ်ဆင့်ဖြစ်သည်။ အောက်ပိုင်းသည် ဂူကျောင်းပုံစံဖြစ်၍ အတွင်း၌ ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ကိန်းဝပ်လျက် ရှိသည်။ အပေါ်ပိုင်းသည် စေတီဖြစ်သည်။ စေတီ၏ ဖိနပ်တော် ထောင့်လေးထောင့်၌ စေတီမကြီး၏ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုး အရံစေတီ တစ်ဆူစီရှိသည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မဟာဗောဓိစေတီကို ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရူပဗေဒ
တစ်နည်းမဟုတ် တစ်နည်းဖြင့် ရူပဗေဒသည် ရှေး အလွန်ကျလှပြီး နက္ခတ္တဗေဒထက်ပင် ရှေးကျပေလိမ့်မည် ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ဖီလိုဆိုဖီ၊ ဓာတုဗေဒ တို့ အသွင်ဆောင်ကာ နောက်ပိုင်း ကာလများတွင် သင်္ချာ နှင့် ဇီဝဗေဒ တို့၏ ဂိုဏ်းကွဲ ပင် ဆောင်ပြီးနောက် ၁၆ ရာစုတွင် ရူပဗေဒသည် ခေတ်သစ် ရူပဗေဒ အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး ယခုတွင် ရူပဗေဒ ဘာသာရပ် အဖြစ် သီးသီးခြားခြား ကန့်သက်နိုင်သော အဆင့်ရောက်သော်လည်း အခြားဘာသာရပ်များ၏ လေ့လာမှု ကဏ္ဍနှင့်ကား ကွဲခြားရန် ခက်ခဲလှပေသေးသည်။
ရူပဗေဒ
ယခုအခါတွင် သာမန်အရပ်သူအရပ်သားများ သုံးစွဲကြ သော စကားများနှင့် ရူပဗေဒပညာကို လိုက်စားသူများ၏ စကားများသည် ကွဲပြားကြလေသည်။ ပုံပမာ မော်တော်ကား တစ်စီး၏အသွားကို သာမန်လူများက အသွားနှုန်းဟူ၍ အသုံး ပြုလျက်ရှိကြ၏။ ရူပဗေဒပညာ လိုက်စားသူများအဖို့ဆိုလျှင် တစ်ဖက်သို့ တစ်သမတ် တည်းသွားသော အသွားကိုသာလျှင် အသွားနှုန်းဟု ခေါ်လေသည်။ ပုံပမာ မော်တော်ကားတစ်စီး သည် မြောက်အရပ်တည့်တည့်သို့ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃ဝ နှုန်း ဖြင့် သွားနေသည်ဟု ဆိုလျှင် ထိုမော်တော်ကား၏ မြောက် အရပ်သွား အသွားနှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃ဝ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ထိုမော်တော်ကား၏ အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက်သို့ သွားသောနှုန်းမှာ သုညဖြစ်ရမည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် နေကို လှည့်ပတ်ရာတွင် အသွားမှန်မှန်လောက်ဖြင့် သွားနေသော်လည်း ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အသွားနှုန်းမှာ အစဉ်သဖြင့် ပြောင်းလဲလျက် ရှိ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် နေကို လှည့် ပတ်၍ သွားရာတွင် ဖြောင့်မတ်သော လမ်းကြောင်းအတိုင်း မသွားမူ၍ စက်ဝန်းပုံသဏ္ဌာန်လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားနေသော ကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ဤအသွားနှုန်း၏ တိုးတက်ပြောင်း လဲခြင်းနှုန်းကို အရှိန်ဟု ခေါ်သည်။ အာကာသ(Space)တွင် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အသွားနှုန်းမှာကား တိုးလျက်ရှိသည်။ အထက် ဖော်ပြပါ မော်တော်ကား၏ အသွားနှုန်းကို တစ်နာရီ လျှင် မိုင် ၃ဝ မှ တစ်နာရီ လျှင် မိုင် ၄ဝ သို့ တိုးစေသောအခါတွင် ထိုမော်တော်ကား၏ မြောက်ဘက်သို့သွားခြင်းအရှိန်သည် အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဖြေပေလိမ့်မည်။ ထိုအား ဆိုသည်မှာလည်း အထက်ဖော်ပြပါ မော်တော်ကားကို ရပ်နေ ရာမှ သွားအောင် အပြင်မှ ပြုလုပ်ပေးမှု၊ သို့မဟုတ် သွားနေ သော မော်တော်ကား၏ အသွားနှုန်းကို ပြောင်းလဲသွားအောင် အပြင်မှ ပြုလုပ်ပေးမှုပင် ဖြစ်သည်။ ဘောလုံးကို ကန်ထုတ် လိုက်သောအားကို တိုင်းလိုသောအခါ ရုတ်တရက် ထွက်သွား သော ဘောလုံး၏အရှိန်နှင့် ထိုဘောလုံး၏ အလေးထုတို့ဖြင့် တွက်ယူရလေသည်။