cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မဟာစည်ဆရာတော်
သာသနာပြုလုပ်ဆောင်ချက်များ
၁၃၂၂-ခုနှစ်မှစ၍ မဟာစည်ဆရာတော်သည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို ပို့ချယင်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာ နိဿယကျမ်းကြီးကို ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဟာဋီကာကျမ်းကြီးကာ သမယ္တရဟုခေါ်သော ဟိန္ဒူဒဿနရေးရာများကို ထည့်သွင်းရည်ညွှန်းဝေဖန်ရေးသားထားသော ကျမ်းဖြစ်၍ အချို့နေရာတို့၌ အနက်သိရန်ပင် ခက်ခဲလှသော ဋီကာဖြစ်သည်။ မဟာစည်ဆရာတော်သည် သက္ကတဘာသာ အင်္ဂလိပ် ဘာသာတို့ဖြင့် ရေးသားထားသော သက်ဆိုင်ရာဖီလိုဆိုဖီခေါ် ဒဿနကျမ်းများကို ပိုင်နိုင်အောင် ကြည့်ရှုလေ့ လာပြီးမှ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မဟာဋီကာနိဿယကျမ်းကြီးကို ရေးသားတော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနိဿယကျမ်း ကြီးသည် စာမျက်နှာငါးရာခန့်ရှိ စာအုပ်ကြီး (၄)အုပ်ရှိသည်အထိ ကျယ်ဝန်းပါသည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မြန်မာပြန် ကျမ်းကိုလည်း ဆရာတော်သည် ၁၃၂၃-ခုနှစ်မှစ၍ ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းလည်း စာမျက်နှာ ငါးရာကျော်ရှိ စာအုပ်ကြီး(၄)အုပ်အထိ ကျယ်ဝန်းပါသည်။
ဂျင်မီ ကာတာ
ကာတာ၏ ဘိုးဘွားများမှာ ၁၈ ရာစုတွင် အင်္ဂလန်ပြည် အိုင်ယာလန်နယ်မှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းသို့ အမေရိကန် တော်လှန်ရေးအမီ ရောက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ပလိန်းမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကာတာ၏ဖခင်သည် အလုပ် အလွန်ကြိုးစားသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အလုပ်ကြိုးစားသော ဖခင်၏ အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင် ကာတာသည် ရေတစ်ပုံးနိုင်သည့် အရွယ်မှစ၍ လယ်လုပ်သားများနှင့်အတူ အလုပ်ခွင်သို့ ဝင်ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ဂျင်မီကာတာသည် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဘဝမှ နုတ်ထွက်လိုက်ပြီးနောက် သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံရန် စီမံ စိုင်းပြင်းသည်။ သူသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်ထိ ကာလများတစ်လျှောက် ပြည်နယ်အသီးသီး၏ ပြဿနာများကို အထူးတလည် လေ့လာထားခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းမှ ပြည်နယ်များစွာသို့ လှည့်လည်၍ မဲဆွယ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခု နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဂျင်မီကာတာ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လက်ရှိသမ္မတဖြစ်သော ရီပတ်ဗလီကန်ပါတီ ခေါင်းဆောင် ဂျယ်ဖို့ဒ်နှင့် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံသည်။ ပြည်ထောင်စု တစ်ဝန်းလုံးမှ ကိုယ်စားလှယ် မဲပေါင်း ၅၃၈ မဲအနက် ၂၉၇ မဲရရှိပြီး လက်ရှိသမ္မတ ဖို့ဒ်ကို အနိုင်ရခဲ့ကာ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက် ခံရသည်။
မေတ္တာစာရ၊ အရှင်
= ရရှိခဲ့သောဆုများ =
နဘဲကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
နဘဲကုန်းရွာ (Nabekone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဥက္ကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥက္ကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ကုန်းရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
ကညင်ကုန်းရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
ရှီကာဂိုမြို့
ကျဉ်းမြောင်းသော ရှီကာဂိုးမြစ်သည် မြို့ကို ဖြတ်သန်း၍ မီရှီဂန်အိုင်ကြီးအတွင်းသို့ စီးဆင်းသည်။ တစ်နေရာတွင် မြစ် သည် နှစ်ခွခွဲထွက်ရာ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာဝိုင်ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ် ပေါ်သဖြင့် မြို့ကို မြောက်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း ခွဲခြားထားသကဲ့သို့ ရှိသည်။ မီးရထားလမ်းမြင့်များဖြင့် လေး ဖက် လေးတန် ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော လူခေါ်ရပ်ကွက်သည် ရောင်းရေးဝယ်တာ အစည်ကားဆုံးဖြစ်သည်။ မြစ်ကူးတံတား ကြီးများ၊ ကျယ်လွင့်သော ပန်းခြံဥယျာဉ်များ၊ ရိပ်သာလမ်းမ ကြီးများဖြင့် ရှီကာဂိုးမြို့သည် သာယာလှပေသည်။ ရှီကာဂိုး မြို့တွင် ပညာရေးအဖွဲ့အစည်း အဆောက်အအုံများ ပေါများ သည်။ ကင်ဒါဂါတင် သူငယ်တန်းကျောင်းမှ အစပြု၍ လက်မှု စက်မှုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အတတ်သင်ကျောင်းများ အပါ အဝင် ကောလိပ်များ တက္ကသိုလ်များအထိ ကျောင်းပေါင်း ၄ဝဝ ကျော်ရှိသည်။ ရှီကာဂိုးတက္ကသိုလ်သည် ကမ္ဘာကျော် တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နော့ဝက်စတင်း၊ လွိုင်ယိုလာ စသော အခြားတက္ကသိုလ်များလည်း ရှိသေးသည်။ ရှီကာဂိုးမြို့တွင် လှပကြီးကျယ် ခံ့ညားသော အဆောက် အအုံကြီးများ ရှိသည်။ အနုပညာဗိမာန်၊ ရှီကာဂိုး သဘာဝ သမိုင်းပြတိုက်၊ ရှက်အကွေရီယမ်၊ သိပ္ပံနှင့် စက်မှုပြတိုက် စသည်တို့ကား ကမ္ဘာကျော် အဆောက်အအုံများ ဖြစ်ကြပေ သည်။
မတ်မန့်ရွာ၊ ဝမ်ချင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိင်တံ
လိင်တံသည် မျိုးပွားရေး အတွက် အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး နည်းပညာကျကျပြောရလျှင် အပြင်ထွက် လိင်အင်္ဂါ (Intromittent Organ) ဖြစ်ပြီး အချင်းရှိ နို့တိုက် သတ္တဝါ (Placental Mammal) တို့အတွက် ကျင်ငယ်စွန့်ရန် ပြင်ပအင်္ဂါအဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းဆောင်သေးသည်။ လိင်တံကို နို့တိုက် သတ္တဝါ များနှင့် တွားသွား သတ္တဝါ (Reptile) တို့တွင် အများအားဖြင့် တွေ့နိုင်သည်။
ကိုးကား
<References />
ရွာသစ်ရွာ၊ သောက္ကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မွေးဖွားပြီးနောက်သွေးသွန်ခြင်း
ကဏ္ဍ:ကလေးမွေးခြင်း
လွိုင်နိုင်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
လွိုင်နိုင်းရွာ (Loinaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုကျင်း (ရွာသစ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဝါလုပ်ငန်း
အဝတ်လျှော်စက်များနှင့် လျှော်ဖွတ်နည်းမှာ ဤသို့ဖြစ် သည်။ ခဝါသည်တို့သည် အဝတ်ဟောင်းများကို မဖွပ်လျှော်မီ ရှေးဦးစွာ အဝတ်ချင်းမမှားစေရန် ရေလျှော်ခံမင်နှင့်ဖြစ်စေ၊ အခြားတစ်နည်းနည်းနှင့် ဖြစ်စေ၊ မှတ်သားလေ့ရှိကြသည်။ ထို့နောက်မှ ဖွပ်လျှော်မည့်အဝတ်များကို အဝတ်လျှော်ဒလိမ့်တုံး ကြီးများ တပ်ထားသည့် စည်ကြီးထဲသို့ ထည့်သည်။ ထိုဒလိမ့် တုံးကို သစ်သား သို့မဟုတ် အစွန်ခံသံမဏိဖြင့် ပြုလုပ်ထား သည်။ ဒလိမ့်တုံးသည် ဆပ်ပြာမြှုပ်များ ထည့်ထားသော ထိုစည်အတွင်း၌ လည်လျက်ရှိ၍၊ အဝတ်များကို ဆပ်ပြာရေ ထဲတွင် အကြိမ်တစ်ရာမက မွှေပေးသည်။ လက်ဖြင့် ဖွပ်လျှော် ရာမှာကဲ့သို့ အဝတ်များကို ပွတ်တိုက်ပေးခြင်း၊ ထုရိုက်ပေးခြင်း မျိုးကား မရှိပေ။ အဝတ်လျှော်စက်တွင် အဝတ်များကို ဆပ်ပြာ ရေထဲ၌ မွှေပေးခြင်း၊ ထို့နောက် ရေသန့်ဖြင့် ကျင်းပေးခြင်း၊ ထို့နောက်တဖန် မဲနယ်ဆိုးခြင်း စသည့် အလုပ်သုံးမျိုးကို ဆယ်ကြိမ်၊ ဆယ့်နှစ်ကြိမ်မျှ ပြုလုပ်ပေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်
သို့ရာတွင် လွတ်လပ်ရေးစာချုပ်နှင့် တစ်ချိန်တည်း ချုပ်ဆိုလိုက်ရသော လျှို့ဝှက် စစ်စာချုပ်အရ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ဂျပန်အစိုးရအား မဟာအရှေ့အာရှ စစ်ကြီးကို တိုက်ခိုက်ရာ၌ လိုအပ်သမျှသော မြန်မာနိုင်ငံတွက် ပစ္စည်းကို အခါမလင့် သုံးခွင့်ပေးရမည်။ ကင်ပေတိုင်ခေါ် ဂျပန် စစ်ပုလိပ်၏ ပြုမှုဆောင်ရွက်ချက်များတွင် မြန်မာအစိုးရက ဝင်ရောက်စွက်ဘက်ခွင့် မရှိရဟူသော အချက်လည်းပါရှိသည်ဟု ဆိုလေသည်။ သို့ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေး ရပြီဟု ဆိုရငြားသော်လည်း မျိုးချစ် မြန်မာလူငယ်တို့ကို ဂျပန်စစ်ပုလိပ်တို့က ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်၍ ည|ဉ်းဆဲမှုမျိုးစုံဖြင့် မသေမရှင် နှိပ်စက်သည်ကိုပင် မြန်မာအစိုးရက ဝင်ရောက်စွက်ဘက်ခွင့်မရှိခဲ့ချေ။ ထိုအခါ မြန်မာလူထုသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးစီးသော ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်ကို အထူးပင် အားကိုးလာလေသည်။
မဟာမိတ်တို့ကလည်း ပြည်သူ့တပ်မတော်ကို မျိုးချစ် တပ်မတော်ဟူသော အမည်ဖြင့် အသိအမှတ် ပြုကြသည်။ ထိုသို့အားဖြင့် ဂျပန်တပ်များသည် တောင်ဘက်သို့ တစ်ဆုတ်တည်း ဆုတ်ခဲ့ကြရလေရာ နောက်ဆုံး၌ ရန်ကုန်မြို့ကို ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စွန့်လွတ်လိုက်ရလေသည်။ မဟာမိတ်တပ်များသည်လည်း ဧပြီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးမြို့ကိုလည်းကောင်း၊ မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့နှင့် ပြည်မြို့တို့ကိုလည်းကောင်း ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်တပ်တို့သည် မော်လမြိုင်မြို့ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာ ထွက်ပြေး ကြလေသည်။ ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တို့ လက်နက်ချအရှုံးပေးလေသည်။
မျိုးချစ် ဗမာ့တပ်မတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း၌ ရှိနေသေးသော ဂျပန်တပ်သား အကြွင်းအကျန်တို့ကို ဆက်လက် ရှင်းလင်းရပြီးနောက် တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်များနှင့် အာရှအရှေ့တောင်ပိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တို့ သဘောတူညီချုပ်ဆိုကြသော ကန္ဒီစာချုပ်အရ ဗြိတိသျှ အစိုးရ၏ မြန်မာ့ တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။
ခဝဲပင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ရွာသာလှရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်လပ်ရွာ၊ ကျိုက်လပ်
ကျိုက်လပ်ရွာ၊ ကျိုက်လပ်
တယ်ချောင်းရွာ၊ တယ်ချောင်း
တယ်ချောင်းရွာ၊ တယ်ချောင်း
ငွါးဖခါးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောင်းကြက်တောင်မော်ရွာ
လောင်းကြက်တောင်မော်ရွာ
မြမျိုးလွင်
ဝတ္ထုရေးသားခြင်း
မြမျိုးလွင် ရေးခဲ့ သမျှသော ဝတ္ထု တိုရှည် ပေါင်းမှာ ၇ဝဝ ကျော်ဟု ဆိုသော်လည်း ၂ဝဝ လောက်သာ တွေ့ရှိရသေးသည်ဟု အဆို ရှိသည်။
ကျမ်းကိုး
မြဝတီမဂ္ဂဇင်း အတွဲ ၁၈၊ အမှတ် ၁၂ လာ တင်သိန်း (မန်းတက္ကသိုလ်) ၏ ‘ဆရာကြီး မြမျိုးလွင်’ ဆောင်းပါး။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သျှင်မြဝါ
တိုင်းပြည်အကျိုးသယ်ပိုးခြင်း
အခန်းသို့ဝင်သံကြား၍ မျက်စေ့ကိုဖွင့်ကြည့်လိုက်သောအခါ မဟာပညာကျော်ကို ယခင်တစ်ခါမျှ မဝတ်ဘူးသော ထူးဆန်းသောအဝတ်အစားဖြင့်မြင်တွေ့ရ၍စိုက်ကြည့်နေခဲ့သည်။ မင်းဗာဘုရင်သည် လျောင်းနေရာမှထပြီး သလွန်ပေါ်ထိုင်သောအခါ မဟာပညာကျော်သည် မင်းဗာဘုရင်အား ဤသို့ လျှောက်တင်လေသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးလှစွာသော အရှင်မင်းမြတ် ယနေ့နံနက်ညီလာခံသဘင်တွင် ရောက်လာခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်မှာအခြားသူမဟုတ်ပါ၊ အရှင်မင်းမြတ်၏ နောင်တော် သျှင်မြဝါဖြစ်သည်။ ရသေ့အသွင်ပြောင်းနေ၍ မမှတ်မိခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဆိုသောစကားမှာ အလွန်မင်္ဂလာရှိသောစကားဖြစ်သည်။ ရခိုင်အမျိုးကို ချစ်လွန်းသဖြင့် ပြောဆိုသော စကားဖြစ်သည်။ အလွန်လည်းကျေးဇူးတင်စရာကောင်းလှပါသည် ဟု လျှောက်ထားလေသည်။
စွမ်းဆောင်ချက်များ
သျှင်မြဝါသည် သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး တည်ထားပြီးမြောက်လျှင် မြို့တော်၌ လုပ်သင့်သည့်ကိစ္စများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အကာကြီးတစ်ရာ၊ အကာငယ်တစ်ထောင်တို့ကို ပြုလုပ်စေသည်။ မဟာပညာကျော်၊ အဂ္ဂစိန္တေယျဆရာတော်တို့နှင့် ညှိနှိုင်းပြီး ရှေးဟောင်းဓမ္မသတ်ကျမ်းများကို မှီးပြီး "ရွှေမျဉ်းဓမ္မသတ်ကျမ်းကြီး"ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကျမ်းမှာ အလွန်နက်နဲခက်ခဲသဖြင့် သာမန်လူများဖတ်ရှု၍ နားမလည်နိုင်ချေ။
အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)
ကိုယ်ရေးရာဇဝင်
ဦးအောင်သောင်းကို ၁၉၄၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ ကျောက်ကာရွာ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သို့သော် သူ့ကိုယ်သူ (အင်္ဂလိပ်တော်လှန်တဲ့ မြင်းခေါင်း ဗိုလ်ရာညွန်ဇာတိ ကျောက်ကာနဲ့ ကပ်ရက်) ဝဲလောင်ရွာ ဇာတိဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက သူ့အား ဝဲလောင်သားဟု မကြာခဏ ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ဇနီးမှာ ဒေါ်ခင်ခင်ရီဖြစ်သည်။
ကလို့ လိုရန်း
ဆယ့်နှစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် ဗေးဒင်နယ်ဖရိုင်ဗုမြို့ရှိ သူ၏အစ်ကို တစ်ယောက်နှင့် သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ရောမမြို့သို့သွားကာ မြေပြင်ရှုခင်းရေး ပန်းချီကျော် အော်ဂတ်စတင်တာစီထံတွင် နေထိုင်သည်။ ၁၆၂၅ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့မှ ဗင်းနစ် စသည့်အနုပညာထွန်းကားရာ မြို့ကြီးများသို့ လှည့်လည်ကြည့်ရှုပြီးနောက် လိုရန်းသို့ပြန်သည်။ လိုရန်းမြို့စားကြီး၏ လက်သုံးပန်းချီဆရာ ကလို့ဒါရုသေးသည် သူ့အားလက်ထောက်အဖြစ် တစ်နှစ်ခန့်ထားသည်။ ထိုအတွင်း၌ ကလို့လိုရန်းသည် နွန်းစီမြို့ရှိ ကာမီလိုက် ဘုရားဝတ်ကျောင်း၏ အတွင်းမျက်နှာကြက် ပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲခဲ့၏။ ၁၆၂၇ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့သို့ပြန်လာကာ ပုပ်ရဟန်းမင်း အဋ္ဌမအာဗန်၏ စောင်မစောင့်ရှောက်ခြင်းကို ခံယူသည်။ ကလို့၏ မြေပြင် ရှုခင်းကားများသည် ဣတလီဆရာတို့၏လက်ရာ အရိပ်အရောင်များမကင်းချေ။ သူသည် ပန်းချီကားများကိုလည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခုမတူစေရန် အထူးလေ့လာပြီးမှ ရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။ ၁၆၃၇ ခုနှစ်တွင် သူ၏အမည်သည် ချက်ချင်းထင်ပေါ်ကျော်စောလာသည်။ ထိုအခါ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ ရုရှ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံများရှိ ပြတိုက်များတွင် သူ၏လက်ရာများကို တွေ့မြင်ကြရလေသည်။ ကလို့သည် အလွန်စေ့စပ်သေချာသည်ဖြစ်၍ အထူးသဖြင့် အလင်းရောင်၏ ပြောင်းလဲပုံကို လေ့လာရေးဆွဲသည်။ သူရေးခြယ်သောရှုခင်းတွင် ပတ်ဝန်းကျင်လောကဓာတ်၏ အခြေအနေကိုပါ တွေ့မြင်နိုင်စေရန် အလင်းရောင်တို့၏ပြုပြင်မှု၊ လေတိုက်ခတ်ခြင်းကြောင့် သဘာဝပြောင်းလဲမှု၊ လှုပ်ရှားမှုများကို စေ့စပ်စွာထည့်သွင်းရေးဆွဲတတ်သည်။ သူ့ခေတ်က ရှုခင်းရေးပန်းချီဆရာတို့သည် ကလို့၏ လက်ရာများကိုမှီရန် အားထုတ်ကြသော်လည်း တု၍ပင်မရနိုင်လောက်အောင် ထူးခြားသော ကလို့၏လက်များကို ချီးကျူးကြရသည်သာဖြစ်၏။
မာန်အောင်စားရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
မာန်အောင်စားရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
ဟိုလပ် (၁)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောင်းဘွေရွာ
မြောင်းဘွေရွာ
မောင်လင်းယုန် (ရှမ်းပြည်)
ဘဝနိဂုံး
၂၀၁၆ ​ခု​နှစ် ​ဖေ​ဖော်​ဝါ​ရီ​လ ၂၆ ​ရက် ​နေ့​လည် ၂ နာရီ ၁၈ မိနစ်တွင်​ ဝိတိုရိယဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်​လွန်​ခဲ့​သည်။
အောင်စည်းခုံသံဃရာဇာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ ကဏ္ဍ:သာသနာပိုင်များ
ညောင်သာယာရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ညောင်သာယာရွာ၊ ရွာသာကုန်း
မတ်လန်းရွာ၊ မိုင်းယန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောသလ္လ၊ ဦး (ဓမ္မစေတီ)
ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ (ဓမ္မစေတီဆရာတော်) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး သာသနတက္ကသီလ မဟာဓမ္မစရိယ (MA. Buddhism) ဘွဲ့ကို ရရှိထားသော ဆရာတော်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့(တပေါင်းလပြည့်နေ့)တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဆပ်ကပ်သော ဓမ္မကထိကဗဟုဇနဟိတဓရဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဆန်ချာရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဆန်ချာရွာ(Sanchar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ငွါးဖခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငွါးဖခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၁ ဦး၊ မ ၃၁၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၅၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ညွန့်ဝေ (ကသာ)
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား စာပေ ကဗျာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဝေဝေလွင် ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။ ယခုတိုင် ကလောင်နှင့် ခွဲစိတ်ဓားကို ပြိုင်တူ ကိုင်ဆွဲဆဲ ဖြစ်သည်။
ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်
နယ်ခြားစောင့်တပ်တွင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၅၀ အကြားသာ ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသဖြင့် NDAK ဥက္ကဋ္ဌ ဇခုန်တိန်ယိမ်းသည် တပ်တွင်း၌ တာဝန်ယူနိုင်တော့မည် မဟုတ်သဖြင့် ပန်ဝါဒေသ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးအပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများကိုသာ ဆက်လက်ဦးဆောင် သွားမည်ဟု သိရသည်။
ဧမတွင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဧမတွင်းရွာ (Ayematwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ အုတ်တွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်တွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၈ ဦး၊ မ ၄၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကံစုရွာ၊ ချောင်းဖျား (ညီနောင်)
ကံစုရွာ၊ ချောင်းဖျား (ညီနောင်)
မွေတော်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မွေတော်ရွာ (Mwaytaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းနင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၉ ဦး၊ မ ၇၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
အုံးပင်စုကြီးရွာ၊ မွေတော်ရှမ်းစု
အုံးပင်စုကြီးရွာ၊ မွေတော်ရှမ်းစု
ဂေါပကမောဂ္ဂလ္လာနသုတ်
ထိုသို့စကားစမြည်ပြောဆို၍ မပြီးဆုံးသေးမီ ဝဿကာရပုဏ္ဏားရောက်ရှိလာပြီး အရှင်အာနန္ဒာနှင့် ဂေါပကမောဂ္ဂလ္လာနပုဏ္ဏားတို့ပြောဆိုနေကြသောစကားကို မေးလျှောက်ပြီး ဝဿကာရပုဏ္ဏားက “ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှားရှိတော်မူစဉ် မိမိ မရှိသည့်နောက် ကိုးကွယ်၍နေကြရမည့် ရဟန်းတစ်ပါး ကိုယ်တော်တိုင်ထားတော်မူ ခဲ့မှု ရှိ/ မရှိ၊ မထေရ်ကြီးများကိုယ်တိုင် ဘုရားရှင်အလား ရိုသေလေးစားနေကြရန် တင်မြှောက်ထားသည့် ရဟန်းတစ်ပါး ရှိ/မရှိ” မေးလျှောက်ထားပါသည်။ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ထိုရဟန်းမျိုးမရှိကြောင်း ဖြေတော်မူပါသည်။ ထိုအခါ ဝဿကာရပုဏ္ဏားက အကြီးအကဲ ဦးစီးခေါင်းဆောင်မရှိပဲ ညီညီညွတ်ညွတ် နေနိုင်သော အကြောင်းကို မေးလျှောက်သည့်အခါ အရှင်အာနန္ဒာက “ငါတို့မှာ ကိုး ကွယ်ရာ ရှိပုံ၊ ဓမ္မကိုသာ ကိုးကွယ်ကြပုံ၊ ၁၅-ရက် တစ်ကြိမ် ဘုရားရှင်ပညတ်တော် မူထားသော သိက္ခာပုဒ်များကို ဂါမခေတ်အတွင်းရှိ ရဟန်းတော်များစည်းဝေးကြပြီး သိက္ခာပုဒ် ပါတိမောက်ကို ရွတ်ဖတ်၍ လွန်ကျူးသောရဟန်းကို ဓမ္မအတိုင်း ဆုံးမကြပုံ”ကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ ဤသို့ အကျယ်တဝင့်ရှင်းလင်း ဟောတော်မူသော်လည်း ဝဿကာရပုဏ္ဏားက နားမလည်သဖြင့် ပြန်လည်မေးလျှောက်ပြန်ရာ အရှင်အာနန္ဒာက “ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် “ပသာဒနီယတရား ၁၀-ပါး”ကို ဟောတော်မူခဲ့ပုံ၊ ထိုပသာဒ နီယတရားဆယ်ပါးကို မိမိတို့ အရိုအသေအလေးအမြတ်ထားပြီး မြတ်နိုးပူဇော်ကြပုံကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီဖြင့် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
သက္ကယ်မြောင်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
သက္ကယ်မြောင်ရွာ (Thetkeimyaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ သက္ကယ်မြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်မြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၂ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒဂုံကွင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဒဂုံကွင်းရွာ (Dagonkwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ သစ်မယ်ဇီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်မယ်ဇီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၉ ဦး၊ မ ၆၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အင်ဒရူး ကာနက်ဂျီ
ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတခုကို လုပ်ကိုင်လို သော အာသာဆန္ဒကြောင့် ရေနံလုပ်ငန်းတွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့လေသည်။ အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားသော အခါ အင်ဒရူးကာနက်ဂီသည် စစ်ထဲသို့ဝင်၍ ရှေ့တန်းစစ် မျက်နှာမှ အမှုထမ်းရွက်ခဲ့၏။ ပြည်ထောင်စုဖက်မှ ဒဏ်ရာသူ ထဲတွင် တတိယမြောက် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ထို့ပြင် သူရဲကောင်းများ ချီးမြှင့်ရေး၊ ကပ္ပလီလူမျိုးများအား ပညာသင်ပေးရေးနှင့် အင်္ဂလိပ်စာလုံးပေါင်း ပြုပြင်ရေးကိစ္စများ အတွက်လည်း ရန်ပုံငွေအမြောက်အမြားကို သီးသန့်ထားခဲ့ သည်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်၍ အလုပ်မလုပ်နိုင်တော့သော ကျောင်းဆရာများအားလည်း အငြိမ်းရိက္ခာထောက်ပံ့ထားခဲ့၏။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စာကြည့်တိုက်များကိုလည်း ငွေအမြောက်အမြား ထောက်ပံ့လှူဒါန်းခဲ့လေသည်။ သူဌေးကြီး ကာနက်ဂီ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားသော စာကြည့် တိုက်ပေါင်းမှာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် ၃ဝဝဝ ခန့်မျှရှိသည်။ ထိုမှ တစ်ပါးလည်း ကမ္ဘာပေါ်၌ စစ်မက်တိုက်ခိုက်မှုများ ပပျောက် ကာ ထာဝစဉ်ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိစေရန် ရည်သန်၍ အနယ်နယ် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည် တရားဟောပြောခြင်း၊ စာအုပ်စာတမ်း များ ရေးသားထုတ်ဝေခြင်း အစရှိသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်း များအတွက်လည်း ငွေသန်းပေါင်းများစွာ လှူဒါန်း ခဲ့လေသည်။ နောက်ဆုံး၌ အင်ဒရူး၏လက်ထဲတွင် ဒေါ်လာ ၂၅ဝဝဝဝဝဝ မျှသာချန်လှပ်၍ ဒေါ်လာ ၁၂၅ဝဝဝဝဝဝ မျှကို ထိန်းသိန်းစောင့်ရှောက်ရန် နယူးယော့မြို|တွင် ကာနက်ဂီကော်ပို ရေးရှင်းဟူ၍ ထရတ်အဖွဲ့တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီးလျှင် လူ့လောက အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းစေမည့်ကိစ္စဟူက မည်သည့်အကြောင်း ကိစ္စအတွက်မဆို ထိုငွေထဲမှ ထုတ်နုတ်အသုံးပြုရန် မှာကြား အပ်နှံထားခဲ့လေသည်။ ကိုယ်ပိုင်စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မိမိတစ်ဦး တည်းအတွက် အသုံးချမှုမှာ ကျဉ်းမြောင်းလှသည့်အလျောက် အကောင်းဆုံးသော အသုံးချနည်းမှာ အများ အတွက် လှူဒါန်း ပေးကမ်းခြင်းသာလျှင် ဖြစ်သည်ဟူသော သာဓကကို ပြသွား သည့် သူဌေးကြီး ကာနက်ဂီသည် ၁၉၁၉ ခု ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အနိစ္စရောက်လေသည်။
မဟာပုဏ္ဏမသုတ်
ခန္ဓာငါးပါးကိုစွဲ၍ သုခ-သောမနဿဖြစ်ခြင်းသည် “အဿာဒ၊ ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ ဝိပရိဏာမဓမ္မသည် “အာဒီနဝ”၊ ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဆန္ဒရာဂကိုပယ်ခြင်းသည် “နိဿရဏ”။
ဂျပ်ချောင်းရွာ၊ သာပေါင်း
ဂျပ်ချောင်းရွာ၊ သာပေါင်း
စူဠပုဏ္ဏမသုတ်
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိသင့်သမျှ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
နမ့်တုတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်သာရ
သို့သော်လည်း ဝတ္ထုဇာတ်လမ်း ရေးသားခြင်းများ ပြတ်တောက်နေသဖြင့် ၂၀၀၉၊ မတ်လက နှလုံးခွဲစိတ် ကုသမှုခံယူပြီး ကျန်းမာရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသော ဆရာမောင်သာရအား တဖန် ပြန်လည်ရေးသားရန် မိုးမခက မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ရာ၊ ဆရာက ရံဖန်ရံခါ ရေးဖြစ်သော ဝတ္ထုများကို ပရိသတ်နှင့် မျှဝေပေးမည်ဟု အဖြေပေးခဲ့သည်။
ဒါန်းကိုင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နုဇုန်ဘောင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်ရီ၊ ကို (တယော)
ကိုးကား
<References />
နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့
နယ်ခြားစောင့်တပ်တွင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၅၀ အကြားသာ ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အရာရှိ အဆင့် ၁၈ ဦး၊ အခြားအဆင့် ၃၀၈ ဦးပါဝင်သော နယ်ခြားစောင့်တပ်တွင် တပ်မှူးမှာ အပစ်ရပ်အဖွဲ့မှ ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိ အရာရှိ တဦး၊ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ရှိသူ ၂ ဦးနှင့် အခြားအဆင့်ရှိသူ ၂၇ ဦးတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းရမည် ဖြစ်သည်။
မဇ္ဈိမလှိုင်း တေးဂီတ
မဇ္ဈိမလှိုင်း(Mizzima Hline) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ တခြားအဖွဲ့များကဲ့သို့ အတီးသမားများချည်းသာမဟုတ်ဘဲ အဆို၊ အရေး၊ အတီးသမားများဖြင့်ပါ အဖွဲ့တစ်ခုအနေနှင့် စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မဇ္ဈိမလှိုင်းဟု စတင်ဖြစ်မလာခင်ကတည်းက အဖွဲ့သားများက လိစ္ဆဝီများ အဖွဲ့နာမည်ဖြင့် အယ်လ်ဘမ် သုံး လေးချပ် အရင်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အဆိုနှင့် ရစ်သမ်ဂစ်တာ ခင်မောင်တိုး၊ လိဒ်ဂစ်တာဇော်မျိုးထွဋ်၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာ ကိုရဲလွင်၊ ဒရမ် တွတ်ကီ၊ ကီးဘုတ် မျိုးခင်တို့ပါဝင်သော မဇ္ဈိမလှိုင်း၏ အခြေခံမှာ ကိုရဲလွင်၊ တေးရေး ကိုမောင်မောင် (အဉ္ဇလီ မောင်မောင်)၊ ခင်မောင်တိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပင်တိုင်အဆိုတော်မှာ ခင်မောင်တိုး ဖြစ်သည်။ ဇော်မျိုးထွဋ်က ကီးဘုတ်နှင့် ဂစ်တာကို တွဲတီးခဲ့သည်။ အဖွဲ့၏ ကီးဘုတ်သမားမှာ မျိုးခင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အကယ်ဒမီသုံးထပ်ကွမ်း ကိုဇော်မျိုးထွဋ်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၅) ရက်၊ ည ၈:၃၀ ကျော်ကျော်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီး ဘေ့စ်ဂစ်တာကိုရဲလွင်မှာလည်း ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၀) ရက်နေ့၊ ညနေ ၄:၁၀ တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ကျွဲတဲရွာ
ကိုးကား
ကျွဲတဲရွာ
နားဝီရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားဝီရွာ (Narwi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဟိုဟောင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဟိုဟောင်ရွာ (Hohawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
မြတ်လေး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
စာပေ ဂီတ
သို့ကလို ပညာသင်ကြားနေစဉ်မှာပင် ဒလမြို့သန်းခေါင်စာရင်းရုံး၌ အောက်တန်းစာရေး ဝင်လုပ်သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ (ပန်းဆိုးတန်းလမ်း) ထောက်ပံ့ရေးရုံး၌ အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ ထိုအချိန်ကပင် မြတ်လေးသည် စာပေအနုပညာနှင့် နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ တပြိုင်တည်း စမ်းလျှောက်နေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ယောက်ဖဝမ်းကွဲတော်သူ တယောဝိဇ္ဖာကိုအေးကိုအကြောင်းပြု၍ သူ့ဂီတတမျိုးစေ့ကို သန္ဓေတည်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကိုအေးသည် ဒရမ် တီးဝိုင်းတည်ထောင်ထားသည်။ မြတ်လေးသည် ဇာတ်၊ ရုပ်သေး၊ ကွက်စိပ်ပွဲများသို့လည်း လက်လှမ်းမီသမျှ လေ့လာဆည်းပူးသည်။ သူသည် စာပေ၊ ဂီတပေါ် မြတ်နိုးတွယ်တာစိတ်ရှိသလို နိုင်ငံရေး၌စိတ်ပါဝင်စားသည်။ ထောက်ပံ့ရေးရုံးတွင် စာရေးအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေ စဉ်မှာပင် သမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ခနောင်တိုမြို့နယ် ဗလစလူငယ်ပြန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သို့ကလို စာပေဂီတနှင့် နိုင်ငံရေးတို့၌သာ အချိန်ပေးနေသည့်အတွက် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို နှစ်ခါချခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ညကျောင်း တက်ရင်း ဆက်လက်ဖြေဆိုရာမှ အသက်၂၃ နှစ်အရွယ် ၁၉၅၁ တွင် ဆော်လမွန်ကျောင်းမှ ဆရာကြီးဘဆူးထံတွင် ဆက်လက်ပညာ ဆည်းပူးသည်။ ယင်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၀ တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် မြတ်လေးသည် အလုပ်တစ်ဖက်ဖြင့်ပင် သက်ကြီးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ယူသည်။ ထိုစဉ်မှာပင် ဂီတပညာကိုလေ့လာသည်။ သူသည် ဆရာဂျူဗလီစိန်ထံတွင် အဆိုသဘောနှင့် သီချင်းရေးနည်းများ လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ အေးဝမ်းခင်မောင်၊ စန္ဒရားသီဟ၊ ဒုံမင်းလှိုင်ထင်တို့ထံမှ ဂီတသံစဉ်ကို ဆည်းပူးသည်။ ဆရာရွှေပြည်အေး၊ ဂီတနက်သန်ကို စောညိန်း၊ ဂီတာအုန်းလွင်၊ စန္ဒရားကိုမျိုးလှိုင်၊ စန္ဒရားချစ်ဆွေ၊ ဂီတလုလင်မောင်ကိုကို၊ ဗိုလ်က လေးတင့်အောင်၊ စာရေးဆရာအောင်လင်းတို့ထံမှ ဂီတအခြေခံကောင်းများရရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ယင်းနောက် အရှေ့ပိုင်းတူရိယာအဖွဲ့နှင့်နီးစပ်သွားပြီး ထိုဝိုင်းအတွက် သီချင်းများရေးပေးရသည်။ မြတ်လေး၏သီချင်းများသည် မြန်မာ ဆန်၍ သံစဉ်ပြေပြစ်သည်။ သီချင်းစာသား အဓိပ္ပာယ်လည်း လေးနက်၍ အတွေးအခေါ်ဆန်းသစ်သည်။ မြန်မာ့ဂီတလောက၌ မြန်မာအသံမှ ဓာတ်ပြားရ သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာအောင် အတော်ကြိုးပမ်အားထုတ်ယူရသည်။ မြတ်လေးသည် ဓာတ်ပြားရတေးအတော်များများကို ရေးသားဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေးများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ အချို့ကို ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည်။ မြတ်လေးသည် ဂီတလောကတွင် စန္ဒရားချစ်ဆွေနှင့် အတွဲများသလောက် အချို့သီချင်းများကို ပူးတွဲရေးသားခဲ လေသည်။
နိုင်ဖိုးချို
သမိုင်း
၁၉၄၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ နိုင်ဖိုးချိုခေါင်းဆောင်သော မွန်လူကြီးများသည် ဗဟန်းရေတာရှည်မွန်ကျောင်း၌ စုစည်းပြီး မွန်အမျိုးသားတို့အတွက် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း အမြန်လိုအပ်နေပြီး မွန်နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီး ဖဆပလနှင့်ပူးပေါင်း၍ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်မှသာလျှင် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိလျှင် မွန်အမျိုးသားတို့အတွက် အခွင့်အရေးရမည်။
အနန္တတန်ခိုးရှင် ဘုရားသခင် အသင်းတော်
The Church of Almighty God, known also as Eastern Lightning, is a new religious movement established in China in 1991, to which Chinese governmental sources attribute from three to four million members, although scholars regard these figures as somewhat inflated. The name "Eastern Lightning" is drawn from the New Testament, Gospel of Matthew 24:27: "For as the lightning cometh out of the east, and shineth even unto the west; so shall also the coming of the Son of man be." Its core teaching is that Jesus Christ returned to earth in their days as the incarnate Almighty God (全能神), this time not as a man but as a Chinese woman. The movement is regarded by the Chinese authorities as a xie jiao (邪教; a term often translated as “evil cult” but in fact used since the Ming dynasty to indicate “heterodox teachings”) and accused of various crimes, including the infamous Zhaoyuan McDonald's Cult Murder. Christian opponents and international media have in turn described it as a cult and even as a "terrorist organization." The Church denies all accusations, and there are scholars who have concluded that some accusations they have investigated so far are indeed false or exaggerated.
Absences of sacraments; worship
The Church of Almighty God believes that the sacraments, including baptism, were practices of the Age of Grace and have no place in the Age of Kingdom. Accordingly, there is no baptism in The Church of Almighty God, and one becomes a member of the church by confessing that the incarnated Almighty God is the Second Coming of Jesus Christ and the appearance of the only one true God in the last days, being willing to pray in the name of Almighty God, and being able to understand and accept the beliefs of The Church of Almighty God. The absence of sacraments does not mean that gathering together, praying and worshiping God is not important for the members of the Church of Almighty God. They “fellowship” regularly by meeting and discussing their sacred scriptures, hearing sermons, singing hymns, and sharing testimonies; Italian scholar Massimo Introvigne observes that, in this sense, "the intensity of the religious life contrasts with a minimalist style of worship."
ငြင်းခုံခြင်းများ
Accusations of serious crimes against The Church of Almighty God, which frequently appears in the media, come from two sources: the Chinese Communist Party and other Christian churches. The Chinese government and media periodically accuse The Church of Almighty God of crimes. The most frequent accusations concern four main incidents: the Zhaoyuan McDonald's Cult Murder of 2014, which was at the center of a BBC World Service’s news service in the same year, the pulling out of a young boy’s eyes in 2013 in Shanxi, the kidnapping of Christian leaders in 2002, and riots connected to announcements that the end of the world will occur in 2012. Chinese official sources also occasionally mention other accusations: that riots were instigated by the church in 1998 in Hetang county, Zhuzhou City, Hunan, where they reportedly broke the arms and legs, and cut the ears off their victims; that in 2010 members killed an elementary school student, leaving a lightning-like mark on one of the victim's feet, because one of his relatives was leaving the church; and that on an unknown date, a follower of Eastern Lightning killed her father before calmly turning herself in to the Public Security Bureau.
၂၀၁၂ ကမ္ဘာပျက်ဟောကိန်းများ
Introvigne noted that the position of the members of The Church of Almighty God who accepted and spread the prophecies about the end of the world in 2012, some of whom were expelled from the church, “was not consistent with the theology of the Church. Almighty God does not announce the end of the world, but its transformation. And this will not occur before the work of Almighty God on Earth is completed,” i.e. before the person recognized as Almighty God will pass away, while she was alive and well in 2012.
Fake news claims
The Church of Almighty God claims to be the victim of fake news campaigns instigated by the Chinese Communist Party. It insists that some flyers and banners depicted in Chinese and Western Web sites as evidence of its 2012 prophecies were in fact either fabricated or derived from alterations with Photoshop and other techniques of existing materials of the Church of Almighty God. Some scholars have indeed studied certain Chinese campaigns against the Church as a classic example of fake news. The Church has also denounced the existence in the United Kingdom of a false Web site “Church of Almighty God UK.” Attempts by The Church of Almighty God to have it removed have been so far unsuccessful, despite scholars stating that the fact that the Web site does not represent the positions and theology of The Church of Almighty God should be obvious to anybody familiar with them. A “Declaration Concerning Websites Imitating The Church of Almighty God” was issued by the Church denouncing the incident.
ယောနယ်
ယောချောင်းသည် အနောက်ဘက် ချင်းတောင်တန်း၌ မြစ်ဖျားခံ၍ ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ ဆိပ်ဖြူမြို့အနီးတွင် စီးဝင်သည်။ ယင်း၏ ထင်ရှားသော မြစ်လက်တက်သည် ကျောချောင်းဖြစ်၍ ပေါက်မြို့အနီး၌ ပေါင်းဆုံမိကြသည်။ ပခုက္ကူခရိုင် အနောက်ပိုင်းတွင် ယောချောင်းနှင့် ယင်း၏မြစ်လက်တက်များ စီးဆင်းရာ မြစ်ဝှမ်းဒေသကို ယောနယ်ဟူ၍ သိမှတ်ထားကြသည်။
ယောနယ်တွင် [ယောလူမျိုး]]၊ ချင်းလူမျိုး၊ ယောလူမျိုးနှင့် တောင်သားလူမျိုးတို့ နေထိုင်ကြသည်။ ယောလူမျိုးတို့မှာ ပျူ-ချင်းစပ်အနွယ်ဝင်များဖြစ်၍၊ ဒေသအလိုက် ထုံးဓလေ့နှင့် စကားအသုံး အနှုန်းတို့ ခြားနားနေရခြင်း ဖြစ်ပြီးလျှင် ဂန့်ဂေါနှင့်ယောတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ တောင်သားတို့သည် ချင်းနှင့်ပျူသွေးစပ်ထားသည့်ချင်း အနွယ်(Rungtu-Chin) များ ဖြစ်သည်။ ဂန့်ဂေါ၊ ထီးလင်း၊ ယော၊ ဆော စသည့်နယ်များ၏ အတွင်းပိုင် တောင်ခြေကျေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ခင်မောင်တိုး
ဂီတလှုပ်ရှားမှု
"ခုနှစ်နှစ် အလွန်" သည် ခင်ဝမ်းအမှတ်တရ အနေဖြင့် ခင်ဝမ်း သီဆို အောင်မြင်ခဲ့ပြီးသော သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် "အကြိုက်ဆုံး မန္တလေး သီချင်းများ" တေးစီးရီး၊ သည်းဦးသစ္စာ အစရှိသည်တို့ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ထွက်ရှိခဲ့သော တေးစီးရီးမှာ " ခွန်အားဖြည့်ပါ မိငယ်" ဖြစ်သည်။
ကျီးတောရွာ၊ ခူချောင်
ကျီးတောရွာ၊ ခူချောင်
ယိုကိုဟားမားမြို့
၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ယိုကိုဟားမားမြို့သည် တံငါရွာမျှ လောက်သာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်သို့ ရောက် သောအခါ ဂျပန်အစိုးရသည် အနောက်နိုင်ငံများနှင့် အဆက်အသွယ်မရှိဘဲ၊ အထီးတည်းနေသော ဝါဒကို စွန့်ပြီးလျှင် နိုင်ငံခြားနှင့်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးကို လိုက်လျောခွင့်ပြုလိုက်လေသည်။ ထိုအခါမှ စ၍ ယိုကိုဟားမားတွင် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် နိုင်ငံခြားသား မြောက်မြားစွာ လာရောက်နေထိုင်ကြလေသည်။ ယိုကိုဟားမား သည်လည်း ကြီးကျယ်စည်ကားသောမြို့ကြီး ဖြစ်လာသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် တစ်မြို့လုံးနီးပါးမျှ ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။ မြို့ကို အသစ်ပြန်တည်ရာ၌ လမ်းများကို လည်း ချဲ့ထွင်ကြ၏။ အဆောက်အအုံများကိုလည်း ခေတ်မီ အောင် တည်ဆောက်ကြ၏။ တစ်ဖန် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အမေ ရိကန် လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သောကြောင့် သင်္ဘောဆိပ် ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ရပ်ကွက်မှတစ်ပါး ကျန်ရပ်ကွက်တို့မှာ ပျက်စီးကုန်၏။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် မြို့ကို ပြန်လည် ထူထောင် လျက် ရှိကြသည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျီးတော
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျီးတော
ဖောင်းပြင်မြို့
ဖောင်းပြင်မြို့သည် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်အတွင်းရှိ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ချင်းတွင်းမြစ်၏ လက်ဝဲဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီးလျှင် မော်လိုက်မြို့မှ မြောက်ဘက် ၇၈ မိုင်ဝေး၍ ဟုမ္မလင်းမြို့မှ တောင်ဘက် ၆၄ မိုင်ဝေးသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်း နှစ်ဘက်စလုံးပေါ်တွင် ကသာခရိုင်နှင့် အနောက်ရိုးမ တောင်ကြားဝယ် တည်ရှိသည်။ တစ်မြို့နယ်လုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၂၉၁၇ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ တစ်မြို့နယ်လုံးတွင် လူဦးရေ ၃၅၄၉၉ ယောက် ရှိသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့ပေါ်တွင် ၁၃၀၇ယောက် ရှိသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းပါးရှိ ၂ မိုင်ခန့် ကျယ်သော မြေပြန့်လွင်ပြင်မှတစ်ပါး အတွင်းဘက်တွင် တောင်တန်းနိမ့်များနှင့် ကျွန်းသစ်တောကြီးများ ရှိ၍ သစ်လုပ်ငန်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့သည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော်လည်း မြစ်ရေတိမ်သဖြင့် သင်္ဘောများသည် နွေအခါတွင် ကင်းတပ်မြို့အထိသာ ဆန်တက်နိုင်၍ မိုးအခါကျမှ ဟုမ္မလင်းမြို့အထိ ဆန်တက်နိုင်သောကြောင့် တစ်နှစ်ပါတ်လုံး သင်္ဘောလမ်းကို အားထားနိုင်သောမြို့ မဟုတ်ချေ။ သို့ရာတွင် လှေဖောင်များနှင့်မူ ကူးလူးဆက်ဆံနိုင်ငည်။ ဖောင်းပြင်မြို့မှ ဟုမ္မလင်းမြို့အထိ ကုန်းလမ်း အဆက်အသွယ်ရှိသည်။
ကိုးကား
<ref name="MIMU002">Map"
ကုန်းတပ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လာမှီခါးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ
ဆုတံဆိပ်ဇယား
အဖွဲ့ဝင် ၄၄နိုင်ငံတွင် ၃၇နိုင်ငံမှ အနည်းဆုံး ဆုတံဆိပ် တစ်ခုရယူနိုင်ခဲ့သည်။၇နိုင်ငံမှာမူ ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးထားခြင်းမရှိ​ပေ။​ရွှေတံဆိပ် အနည်းဆုံးတစ်ခု ရယူထား​သောနိုင်ငံ ၃၁နိုင်ငံရှိသည်။၂၀၁၈ ဂျာကာတာပွဲတော်အထိ ဆုတံဆိပ်ပေါင်း ၃၉၁၀ကို ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။
ထန်းကိုးပင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ထန်းကိုးပင်ရွာ (Htankoepin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ မင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၇ ဦး၊ မ ၇၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
တောင်းစိမ်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တောင်းစိမ်းရွာ (Taungsein)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တမောသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၄၆ ဖြစ်သည်။
ညောင်ပင်ကြီးရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ညောင်ပင်ကြီးရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ဘိုးသင်း၊ ဦး (စစ်ကိုင်း)
ဦးဘိုးသင်းသည် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် စာနယ်ဇင်း လောကသို့ ဝင်ရောက်သည်။ မန္တလေးတွင် သတင်းထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ရန်ကုန်သို့ သွားပြီး ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး သတင်းစာတွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်သည်။ ထိုစဉ် ပညာမင်းကြီးက ခေါ်ယူပြီး မကွေးတွင် ပညာအုပ် အဖြစ် ခန့်ထားသည့် အတွက် ပညာရေး ဌာနသို့ ပြန်ရောက်လာရသည်။ ဦးဘိုးသင်းသည် ပညာအုပ် အဖြစ်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုတွင် ရေးသော ဖာတလုံး ခေါင်းကျား ဝတ္ထုသည် ထင်ရှားသော ဝတ္ထုတပုဒ် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့ရသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ငမဲကျွန် ဝတ္ထုသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်ဆု ချီးမြှင့်ခံရသော ဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ သိမှတ်ဖွယ်ရာ၊ ဆင်ခြင် စဉ်းစားဖွယ်ရာများ ပါဝင်သော သူ့အမြင် သူ့အတွေး ဆယ်တွဲသည်လည်း ဆရာကြီး၏ ထင်ရှားသော လက်ရာဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး၏ ဝတ္ထုများတွင် လောကအသိ ရှာဖွေရေးကို ဦးတည်လေ့ရှိသည်။
ဘာသာစကား
ဘာသာစကား၏ မူလအစ
အော်သံမှ တိရစ္ဆာန်တို့၏အမည် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း။ ဥပမာ- တစ်တီတူး။ ဝူး--- မှ ဝံပုလွေ။ ( Wolf)
ပဲ့တင်သံ ရိုက်ခတ်သံတို့မှ စကားလုံးပေါ်ပေါက်လာခြင်း။ ဥပမာ- ဖြူးဖြူး မှ လေတဖြူးဖြူး။ ဂျုံးဂျုံး မှ မိုးထစ်ချုန်း၊ (Thunder)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ
ကျေးပင်လယ်ရွာ
ကျေးပင်လယ်ရွာ
ဝမ်ဟယ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝမ်ဟယ်ရွာ (Wanhei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ထန့်ဗျိုင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ထန့်ဗျိုင်ရွာ(Htantbyine)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ရှမ်းကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှမ်းကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆ ဦး၊ မ ၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ဆဗ္ဗိသောဓနသုတ်
ခီဏာသဝ၊ ဝုသိတဝန္တ၊ ကတကရဏီယ၊ ဩဟိတဘာရ၊ အနုပ္ပတ္တသဒတ္တ၊ ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇန၊ သမ္မဒညာဝိမုတ္တတို့သည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဂုဏ်ပုဒ်များ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသုတ်သည် ရဟန္တာ ဟုတ်၊ မဟုတ် စိစစ်သည့်သုတ်ဖြစ်ပါသည်။
လှဘေ
စာပေသင်ကြားရေး
ဒေါက်တာ လှဘေသည် အင်္ဂလိပ်ခေတ်ကတည်းက (၁ဝ)တန်းကို ၅ဘာသာဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း အရေးပိုင်၊ ဝန်ထောက်စသည့် ရာထူးများကို မလုပ်ဆောင်ခဲ့ဘဲ ကျောင်းဆရာအလုပ်ကိုသာ မြတ်နိုး၍ မြန်မာစာကို တစိုက်မတ်မတ် လေ့လာလိုက်စားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ - ကုမာရပြဇာတ်(အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်) လန်ဒန်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
စိုင်ဂေါင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
စိုင်ဂေါင်းရွာ (Sainggaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ စိုင်ဂေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စိုင်ဂေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၁ ဦး၊ မ ၆၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ပါးတော်ရွာသစ်ရွာ၊ နန်းတက်
ပါးတော်ရွာသစ်ရွာ၊ နန်းတက်
အောင်လှိုင်ရွာ၊ မလော့
အောင်လှိုင်ရွာ၊ မလော့
ပုလောမြို့
ဒေသသမိုင်းအကျဉ်း
ပုလောသည် ပသျှူး(မလေး)စကား ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်းဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ရှေးက ပသျှူးလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ အရပ် ဖြစ်ပြီး၊ အနီးဝန်းကျင် ကျွန်းများကိုလည်း ပုလောဂျန်ဂစ်၊ ပုလောတွန်တွန်(ပလုံးတုံးတုံး)၊ ပုလောရေမီးယ၊ ပုလောဘာလီစသည်ဖြင့် အမည် ပေးထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီအရ ဘီလူးကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည့် ဘီလူးများသည် နောင် ပုလောသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ နန်းတောင်ရွာ၌ ထီးနန်းစိုက်ထူကြသည်။
သစ်ငုတ်တထောင်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
သစ်ငုတ်တထောင်ရွာ (Thitngoketahtaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၇ ဦး၊ မ ၁၂၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝမ်ပိန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာညို၊ မောင် (ဘဝသစ် ဦးအောင်ကျော်)
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင်ကျောင်းနေဖက် မိတ်ဆွေ ဦးဟုတ်လှိုင်နှင့် တွဲဖက်၍ ဘဝသစ် အထက်တန်းကျောင်းကို (တက္ကသိုလ် တက်နေရင်း) တည်ထောင်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ စ၍ ၁၉၅၇ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းကို ပြည်သူပိုင် အဖြစ် အသိမ်းခံရသော အခါ အင်္ဂလိပ်စာ ကျူရှင်ဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရှားပင်တရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘစံ၊ ဦး (ဓညစံ)
ဦးဘစံ (ဓညစံ) ၁၉၁၂-၁၉⁠၉၂
အဖ ဦးသာဇံဦး (အငြိမ်းစား စက်ရှင်ဆရာကြီး) နှင့် အမိ ဒေါ်ပုမတို့မှ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် စစ်တွေမြို့၊ လမ်းမတော်ရပ်၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ဆယ့်လေးဦးအနက် ပဉ္စမမြောက်သားယောက်ျားဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က မိဘများပြောင်းရွေ့ရာမြို့များ၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်အစိုးရ ဟိုက်စကူးကျောင်းမှ ၁၀ တန်းအောင်မြင်သည်။၁၉၃၆ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဒုတိကျောင်းသားသပိတ်တွင် သပိတ်ကောင်စီဝင် တစ်ဦးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရခိုင်လူငယ်များ နိုးကြားစေရန် ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ နိုးကြားရေးအစည်း အရုံးကို အခြားရခိုင်လူငယ်များနှင့်အတူ စည်းရုံးတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံးကြီးတွင် တက်ကြွသော အမှုဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာဇံလှ၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ထွန်းဦးတို့နှင့်အတူ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်ကိုတော်လှန်ရန်အတွက် တို့ဗမာအစည်းအရုံးခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆက်သွယ်၍ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဦးဘစံကား စစ်ကြိုခေတ် ကာလမှစ၍ တိုးတက်သော မြန်မာကျောင်းသားများ၊ နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် အတူလက်တွဲကာ မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်သာမက ရခိုင်ဘက်ရှိ လူငယ်များအား နိုးကြားတိုးတက်သော စိတ်ဓာတ်များဖြစ်ဖြစ်ပေါ်လာ စေရန် စတင်မျိုးစေ့ချပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဆရာတော် ဦးစိန္တာ
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်လာသော ၁၃၀၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာတော် ဦးစိန္တာသည် ဆရာတော်ဦးပညာသီဟနှင့်အတူ လက်နက်ကိုင် မျိုးချစ်တပ်များ ဖွဲ့စည်းပြီး နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အား တော်လှန်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်၏ တပ်များသည် မြေပုံမြို့ကိုလည်းကောင်း၊ ကျောက်ဖြူမြို့ကိုလည်းကောင်း၊ နယ်ချဲ့လက်က သိမ်းယူထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက ရခိုင်မျိုးချစ်တပ်များသည် နယ်ချဲ့အား တော်လှန်ခဲ့ရုံသာမက တစ်ဖက်၌လည်း တောင်သူလယ်သမားဆင်းရဲသားတို့အား ခေတ်အပျက်တွင် ညှဉ်းပမ်းနှိပ်စက်လာသော တောကြောင်များကိုလည်း နှိမ်နင်းခဲ့ကြသည်။
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပူစွမ်းအင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို စုပ်ယူနိုင်စွမ်းရှိသောကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင်များက CO2 အား ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ လေထုအတွင်း CO2 သိပ်သည်းဆ တိုးမြင့်လာခြင်းသည် ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာစေသည့် အကြောင်းအရင်း တစ်ရပ်ဟု ပညာရှင်များက ယူဆထားကြသည်။
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်
ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရန် အတွက်မူ မက်ကနီဇီယမ်ကာဗွန် နိတ်နှင့် ဆိုဒီယမ်ကာဗွန်နိတ်တို့တွင် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်ထည့်၍ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ကို အကြီးအကျယ် ဖော်ယူ ထုတ်လုပ်ကြသည်။
ကျော်ရွာကြီးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရောက်ချောင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရောက်ချောင်းရွာ (Yaukchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၉ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ
၁။ ပညာရှိကိုပေါင်း၊ သမားကောင်းကိုဖက်၊ သူပျက်ကိုခွာ၊ ဆရာကိုကပ်၊ အရပ်ကိုမျှ၊ လုံ့လအပင်၊ ဆင်ခြင်အမျက်၊ ရန်ဘက်ကိုမြော်၊ သူတော်ကိုချစ်၊ ခင်ပွန်းပစ်ကိုရှောင်၊ သူလောင်ကိုရွှေ့၊ ဆင်ဝှေ့ကိုချည်၊ ကြံစည်မပျက်၊ အတတ်ရံခါ၊ ပညာကိုရှေး၊ ဥစ္စာကိုနောက်၊ အလျောက်ပေးကမ်း၊ ချီးမွမ်းတန်သည်၊ လူရည်ကိုရှု၊ ပေးမှုအရာကို သိလှစေ။
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ
၆။ ပျို့လည်းမပါ၊ လင်္ကာမစပ်၊ ပညတ်ပရမတ်၊ အမြတ်မေတ္တစာ၊ ဖတ်ကုန်တစ်နေ့သုံးခါ၊ ရလိမ့်စည်းစိမ်၊ချမ်းသာ၊ သက်တော်အလွန်ရှည်စိမ့်ငှာ။
သဖန်းချောင်းရွာ၊ စမုန်တဲ
သဖန်းချောင်းရွာ၊ စမုန်တဲ
ရော်ယင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်းဒိုင်းလေးရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
လင်းဒိုင်းလေးရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ဟန်ရှန်းကျောင်းတော်
ဟန်ရှန်းကျောင်းတော် သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ Suzhou တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Suzhou မြို့ဟောင်း၏ အနောက်ဘက် ၅ ကီလိုမီတာအကွာရှိ Fengqiao မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ရွာသစ်ရွာမရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာမရွာ (Ywarthitywarma)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၉ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖိုးကျော့
ဖိုးကျော့
၁၉၈၃ - ဟူးကောင်းတောင်ကြား၊ အလွမ်းကန္တာ- တောကန္တာ၊ ဆင်မိုးလုံးနှင့် နောက်ဆုံးအဖြေ စာအုပ်များ ထွက်။
၁၉၈၅ - သမုဒယဤပင်လယ် ဝတ္ထုထွက်။
ပြောင်းပေါ်ရွာ
ပြောင်းပေါ်ရွာ
သရက်ပင်ကြီးရွာ၊ ရှင်ရေ
သရက်ပင်ကြီးရွာ၊ ရှင်ရေ
ဂရက်ရှည်ရွာ၊ နနွင်းဂရက်
ဂရက်ရှည်ရွာ၊ နနွင်းဂရက်
အောက်ကိုင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဝမ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးတောရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဇီးတောရွာ (Zeetaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ဇီးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၅ ဦး၊ မ ၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကတက်ကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကတက်ကုန်းရွာ (Katetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဆင်နင်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်နင်းပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၀ ဦး၊ မ ၆၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြာကန်ရွာ၊ ကြာကန်
ကြာကန်ရွာ၊ ကြာကန်
ယိုးဒယားသီချင်းနှင့်အက
ယိုးဒယားသီချင်းနှင့်အက
(၂) (နှင်း) - နှင်း ယွန်းခါဟေမန် (ခက်မွန်)
(၃) (တော) - တောတောင်စွယ် (ခမိန်)
(၆) (ခိုင်) - ခိုင်းပန်းစုံ (ထပ်ကွန့်)
(၈) (မှိုင်း) - မှိုင်းမှုံပြာညို (ငုငစ်) ဟူ၍ဖြစ်သည်။
(၄) သားပိုက်။ ။ သားပိုက်ဟန်အကမျိုးဖြစ်၍ သားပိုက်ဟန်-ချော့ဟန် သရုပ်ပေါ်စေရန် လက်ခြေ အနေအထားယူပုံတွင် ကကြိုးဟန် တစ်ချက်မလွတ်စေရဘဲ၊ အပျော့အကွေး အညွတ်တို့ဖြင့် လွှဲပြောင်းလှုပ်ရှားကပြရသည့် အကမျိုးဖြစ်သည်။
(၇) ဖျင်းချင်။ ။ အကြမ်းအားဖြင့် ကကြိုး ခပ်သွက်သွက်ကို အချိန်တိုတိုဖြင့် တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး ပြောင်းလဲ ကပြသွားသည့် အကကို ခေါ်ဆိုပေသည်။
အောင်နိုင်၊ ဒေါက်တာ (ဆေး/သု)
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၄။ သုတအဖြာဖြာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ (၃) ၁၉၉၂
၇။ ကျန်းမာရေး သုတ အဖြေလွှာ (၁) ၁၉၉၈
၁၃။ နိုင်ငံတကာရိုးရာ ဆောင်းပါးများ (ဒေါက်တာအောင်နိုင် + ဒေါက်တာဖြူဖြူဝင်း) ၂၀၀၂
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရာသီခွင်
တစ်နှစ်တွင် နေသည် အမြင်အားဖြင့် ကောင်းကင်၌ ရှိသော နက္ခတ်ခေါ် ကြယ်စု ၁၂ ခုကို ဖြတ်ကျော်သွား၍ ထိုနက္ခတ်များ တည်နေရာ နယ်နိမိတ်များကို ရာသီခွင်များအဖြစ်ဖြင့် ရှေးနက္ခတ်ဆရာများ လက်ထက်ကစ၍ သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။ ရာသီခွင် တစ်ခွင်တွင် နက္ခတ်တလုံး(ကြယ်တစ်စု)ရှိ၍ အဆိုပါ ရာသီခွင်တစ်ခုစီကို ရုပ်ပုံတစ်ခုစီဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။ ထို ၁၂ ရာသီခွင်ကို နေသာမက၊ ကျန် အခြားဂြိုဟ်များလည်း ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။ လက်တင်အမည်များဖြင့် ခွဲခြားထားသော ၁၂ ရာသီခွင်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်၍ ရာသီခွင်အတွင်းရှိ နက္ခတ်တို့၏ ရုပ်ပုံများကိုလည်း ယှဉ်တွဲဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ လက်တင် အမည်များသည် ရှေးဂရိလူမျိုးတို့၏ အခေါ်အဝေါ်များမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ခန္တီးမြို့
ဇင်္ဂလိန်ခန္တီး
သို့သော် မြန်မာမင်း အဆက်ဆက်မှစ၍၊ ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးခေတ်အထိ ဇင်္ဂလိန်ခန္တီးမှာ ဇင်္ဂလိန်ခန္တီးစော်ဘွားနယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုဌာနဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစော်ဘွားနယ်သည် ဟုမ္မလင်းမြို့အနီး၊ ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ဥယုမြစ်တို့ဆုံရာ မြစ်ခွမှ မြောက်ဘက်သို့ မိုင် ၆ဝ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိ၏။ ယင်းနေရာမှ ချင်းတွင်းမြစ်ဖျား၏ မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်မြောက်ဘက် ဟူးကောင်းတောင်ကြားနယ်စပ် ရေတံခွန်အထိ ကျယ်ဝန်း၏။ ထိုနယ်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသူများမှာ အများအားဖြင့် ရှမ်းကဒူးများ ဖြစ်ကြ၍၊ ကချင်ရွာနှင့် ချင်းရွာ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ဇင်္ဂလိန်ခန္တီးနယ်မှာ မူလက ဇင်္ဂလိန်ဟုခေါ်သော နာဂလူမျိုးတို့၏ လူမျိုးစုတစ်စုတို့ နေထိုင်ရာဒေသ ဖြစ်သည်။
ပီတာ ကာရင်တန်
၁၉၇၂-၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပါလီမန်တွင် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဗြိတိန်ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ ပြန်လည်အနိုင်ရရှိလာ သောအခါ လော့ဒ်ကာရင်တန်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ဗြိတိသျှဓနသဟာယရေးရာဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူရသည်။ လော့ဒ်ကာရင်တန်တွင် ဇနီးနှင့် သားသမီးနှစ်ယောက် ရှိသည်။
ကောလင်းမြို့
ကောလင်းမြို့ သည် ၁၈၈၈ ဧကစတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်း၍ ၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၄၅၂၉၇ ယောက်ခန့် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ မြို့ပေါ်တွင် ၂၁၄၄၁ ယောက်နေထိုင်ပြီး အများစုဖြစ်သော ၁၂၃၈၆၆ ယောက်သည် ကျေးလက်တွင်နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားဦးရေမှာ ၆၉၇၈၂ ယောက်ရှိပြိး အမျိုးသမီးဦးရေမှာ ပိုမိုများပြား၍ ၇၅၅၁၅ ယောက်ရှိသည်။[၁] ကျယ်ပြန့်သော စပါးလယ်ကွင်းများကို ကောလင်းကွင်းဟုခေါ်ကြသည်။
လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်
သုံးဆယ့် နှစ်ပါးသော လက္ခဏာတော်ကြီး
ပိယဝါစာ- ချစ်ဖွယ်သောစကားကိုဆိုခြင်း၊
ရွာသစ်ရွာ၊ ယွန်းအိုး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မပဒ
မြတ်စွာဘုရား လေးဆယ့်ငါးဝါတိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့လေသမျှ တရားဒေသနာတော်အဝဝကို ဒီဃနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သံယုတ္တနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် နှင့် ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဟူ၍ နိကာယ် ငါးရပ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားရာ ဓမ္ဓပဒသည် ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဝင် သုတ္တန်ကျမ်း ဆယ့်ငါးကျမ်းတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဓမ္မပဒကျမ်းစာများ
ဓမ္မပဒနှင့်ပတ်သက်သော ဋီကာကျမ်းကို ရေစကြိုမြို့ ဆရာတော် ဝရသမ္ဗောဓိက ""ဓမ္မပဒမဟာဋီကာ" အမည်ဖြင့် ပါဠိသုံး၍ ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ဓမ္မပဒကျမ်းပါ ဂါထာများကို အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလင်းဖော်ပြသော "ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာဂါထာယောဇနာ" အမည်ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာဇေယျုံတိုက် ဆရာတော် သီရိသုမင်္ဂလက ပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
ပါဝင်သော အခန်းများ
ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်သည် သဘောတူရာ ပေါင်းစည်းထားသော ဝဂ်အားဖြင့် ၂၆ ဝဂ်၊ ဂါထာအရေအတွက်အားဖြင့် ၄၂၃ ဂါထာဖြစ်သည်။ ဂါထာတစ်ပုဒ်တည်းသည်ပင် နှစ်နေရာထပ်၍ ပါနေသဖြင့် ကျမ်းစာထဲတွင် ဂါထာအမှတ်စဉ် ၄၂၄ အထိ ပါဝင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
အောက်တွင်ပါဝင်သော အခန်းများမှ နမူနာ ဂါထာများကို ထုတ်နှုတ်တင်ပြထားသည်။
အခန်း ၁
၁။ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ၊ မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ။ မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန၊ ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ။ တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ၊ စက္ကံ၀ ၀ဟတော ပဒံ။
အခန်း ၂
၂၁။ မမေ့မလျော့ခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်၏အကြောင်းတည်း၊ မေ့လျော့ခြင်းသည် သေခြင်း၏အကြောင်းတည်း၊ မမေ့မလျော့သောသူတို့သည် သေသည်မမည်ကုန်၊ မေ့လျော့သောသူတို့သည် သေသည် မည်ကုန်၏။
အခန်း ၃
၃၆။ သုဒုဒ္ဒသံ သုနိပုဏံ၊ ယတ္ထကာမနိပါတိနံ။ စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီ၊ စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါ၀ဟံ။
ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းများ
ဓမ္မပဒကို အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် အခြားဥရောပဘာသာစကားများစွာသို့ အကြိမ်များစွာ ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ကြောင့် ဥရောပတိုက်တွင် ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများအနက် လူသိအများဆုံး၊ အစောဆုံးသိရှိကြသော ကျမ်းစာများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်လေသည်။ အာရှတိုက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ်၊ မြန်မာ၊ တရုတ် စသော ဗုဒ္ဓဘာ​သာ ရောက်ရှိသည့် နေရာတိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာဘာသာစကားများဖြင့် ပြန်ဆိုကြ၍ လေ့လာလိုက်စားကြသည်။
ဖလံတောရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီစီဂျီကာကွယ်ဆေး
ဤကာကွယ်ဆေးကို ဆေးပညာအရ (၁၉၂၁)ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးချခဲ့သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ်အရ လက်ကားဈေးမှာ တစ်လုံးလျှင် (ဝ.၁၆)ဒေါ်လာဖြစ်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် (၁၀ဝ-၂၀ဝ)ဒေါ်လာအထိ ကုန်ကျနိုင်သည်။ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ ကလေးပေါင်း သန်း(၁၀ဝ)ခန့်ကို ဤကာကွယ်ဆေး ထိုးပေးလျက် ရှိသည်။
ထုတ်လုပ်သူများ
အသက်ရှိနေသေးသော၊ နွားနှင့်ဆိုင်သောတီဘီရောဂါပိုး(Mycobacterium bovis)၏ ရောဂါဖြစ်စေနိုင်စွမ်းကို လျှော့ချထားသည့် ဗီဇအမျိုးအစားကို အသုံးပြု၍ ဘီစီဂျီကို ထုတ်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအသက်ရှိနေသေးသော ဘက်တီးရီးယားပိုးသည် ရရှိသောအာဟာရဓာတ်များကို အသုံးချ၍ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် လူ၏သွေးနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ကာ လူခန္ဓာကိုယ်ထဲ ဝင်ရောက်သွားသော်လည်း ရောဂါဖြစ်နိုင်စွမ်းမရှိတော့ပေ။ သို့သော်လည်း သူတို့၏ပင်ဂိုသဘာဝမှာ ရှိနေသေးသောကြောင့် တီဘီရောဂါကိုတိုက်ခိုက်နိုင်သော ခုခံအားပမာဏတချို့ကို ဖြစ်စေသေးသည်။ ဘီစီဂျီကာကွယ်ဆေးသည် တီဘီရောဂါမဖြစ်ပွားရန် (ဝ-၈၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို (၁၅)နှစ်အထိ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းကာကွယ်မှုနှုန်းမှာ နယ်မြေသဘာဝအနေအထားနှင့် ကာကွယ်ဆေးဗီဇအမျိုးအစားမွေးမြူသော ဓာတ်ခွဲခန်းကိုလိုက်၍ ကွဲပြားခြားနားနိုင်သည်။
ပြင်ဆင်နည်း
အားပျော့အောင်ပြုလုပ်ထားသည့် နွားနှင့်ဆိုင်သောတီဘီရောဂါပိုး မိုင်ကိုဘက်တီးရီးယမ်း ဘိုးဗစ်(Mycobacterium bovis)ကို မစ်တယ်ဗလွတ် (Middlebrook) 7H9 ဟုခေါ်သော ပိုးမွေးသည့်ပစ္စည်းတွင် အထူးတလည် ထပ်ဆင့်ပိုးမွေးထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကနေဒါနိုင်ငံ၊ စက္ကချဝန်မြို့ရှိ တွင် အလုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဒေါက်တာ အာဂျီ ဖာဂုဆန် (Dr. R.G. Ferguson)သည် ဤကာကွယ်ဆေးကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သောသူများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ (၁၉၂၈)ခုနှစ်တွင် ဘီစီဂျီကို နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး (League of Nations)၏ ကျန်းမာရေးကော်မတီမှ အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆန့်ကျင်သည့်အတိုက်အခံများကြောင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးနောက်ပိုင်းတွင်မှ ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ (၁၉၄၅)မှ (၁၉၄၈)ခုနှစ်အတွင်းတွင် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ (International Tuberculosis Campaign or Joint Enterprises)မှ အရှေ့ဥရောပရှိ မွေးကင်းစကလေးပေါင်း(၈)သန်းကျော်ကို ဤကာကွယ်ဆေးထိုးပေးခဲ့သောကြောင့် စစ်ကြီးအပြီးတွင်ဖြစ်လေ့ရှိသော တီဘီရောဂါအများအပြားကို ကာကွယ်နိုင်ခဲ့သည်။
ရောင်းနီရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အပင် ဇီဝကမ္မဗေဒ ကဏ္ဍ:ဇီဝဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များ ကဏ္ဍ:အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း
မန်တုံရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
မန်တုံရွာ (Manton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇဂဒ္ဒလမဟာဝိဟာရ
တည်ထောင်ခြင်း
ရှေးခေတ်အခါက အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း Pala အင်ပါယာ (756-1174 AD) ခေတ်ကာလ မဂဒတိုင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေသတို့တွင် များစွာတော် ကျောင်းတော်များ ဝိဟာရများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဓမ္မပါလ (၇၈၁ - ၈၂၁)သည်လည်း ကျောင်းတော်ပေါင်း ၅၀ ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့အတူပင် Rāmapāla (c. 1077-1120)သည်လည်း ကျောင်းတော်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ တိဘက်တို့၏ မှတ်တမ်းအချက်အလက်များအရ မဟာဝိဟာရကျောင်းတော်ကြီး ငါးခုကို ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းငါးခုမှာ Vikramashila; Nalanda, Somapura, Odantapurā, နှင့် ဇဂဒ္ဒလ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ “ကျောင်းတော်ကြီး ငါးခုသည် ပြည်နယ်၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။
မဟာဖောင်းပွမှု
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် သီအိုရီ၏ ခရာကျသော ပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် မက်ဆာချူးဆက် နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ အလန် ဂုထ်၊ စတန်းဖို့ဒ်မှ Andrei Linde၊ ပရင်စတန် တက္ကသိုလ်မှ Paul Steinhardt တို့သည် သူတို့၏ ဆောင်ရွက်မှုများအတွက် စကြဝဠာဗေဒတွင် Dirac ဆုကို ရရှိခဲ့ကြသည်။
လေ့လာမှုဆိုင်ရာ အခြေနေ
Inflation predicts that the structures visible in the Universe today formed through the gravitational collapse of perturbations that were formed as quantum mechanical fluctuations in the inflationary epoch. The detailed form of the spectrum of perturbations, called a nearly-scale-invariant Gaussian random field is very specific and has only two free parameters. One is the amplitude of the spectrum and the spectral index, which measures the slight deviation from scale invariance predicted by inflation (perfect scale invariance corresponds to the idealized de Sitter universe). The other free parameter is the tensor to scalar ratio. The simplest inflation models, those without fine-tuning, predict a tensor to scalar ratio near 0.1.