cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘီတာပါကာတိုက်ပွဲ
ဘီတာပါကာတိုက်ပွဲ (၁၉၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၁) သည် နယူးဗြိတိန် (ယခု ပါပွါနယူးဂီနိ၏ တစိတ်တပိုင်း) ၏ ကျွန်းတခုဖြစ်သော ခါဘာကူးတောင်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး ပထမကမ္ဘာစစ်စသည်နောက် ဩစတေးလျ ရေကြောင်းနှင့်စစ်ချီတပ်မှ ဂျာမန်နယူးဂီနိ (ယခု ပါပွါနယူးဂီနိ၏ တစိတ်တပိုင်း) ကို ဝင်ရောက်သည့် ဖြစ်စဉ်၏ တစိတ်တပိုင်းတည်း။ ဩဂုတ်လ၌ နယူးဇီလန်တို့က ဂျာမန်ဆမိုအာ (ယခု ဆမိုအာ) ကို ဝင်တိုက်သည်နည်းတူ ဩစတေးလျတို့ ရည်မှန်းချက်မှာလည်း ယင်းကျွန်းရှိ ဂျမန်အရှေ့အာရှဆိုင်ရာတပ်ဖွဲ့၏ ဝိုင်ယာလက်စခန်းတို့ကို ဖျက်ဆီးရန် ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြုက ဗြိတိသျှတို့၏အကျိုးစီးပွားကို နှောင့်ယှက်နေသော အားကောင်းသည့် ဂျာမန်ရေတပ်ကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်မည်ဟု ဗြိတိန်ရော ဩစတေးလျကပါ ယုံကြည်သည်။
မြန်မာအငြိမ့် မင်းသမီးများ
အမျိုးအစား
အငြိမ့်ကို နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲနိုင်သည်။ ထိုင်ဆို အငြိမ့်နှင့် တပင်တိုင်အကအငြိမ့် ဖြစ်သည်။ ထိုင်ဆိုအငြိမ့်သည် ရှေးဦးပေါ်ပေါက်သော အငြိမ့်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကို နန်းတွင်းဧည့်ခံဖျော်ဖြေမှုများ၌ တွေ့ရသည်။ ထိုနောက် တပင်တိုင် အကနှင့်တွဲဘက်ဖျော်ဖြေရာမှ တပင်တိုင် အကအငြိမ့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုဂံအာနန္ဒာအုတ်ကျောင်းအတွင်းရှိ ကုန်းဘောင်ခေတ် ပန်းချီလက်ရာဖြစ်သော ပုံတစ်ပုံတွင် မိကျောင်းတူရိယာကို တစ်ဦးက တီး၍ အခြားအမျိုးသမီး နှစ်ဦးက ကပြနေကြဟန်ကို၎င်း၊ ပုဂံမြို့ စူဠာမဏိ ဘုရားမှ ကုန်းဘောင်ခေတ် ပန်းချီဆေးရေး ရုပ်တစ်ခု၌ ပုံတစ်လုံး၊ လေမှုတ်ကရိယာ တစ်ခု၊ ခတ်စည် တစ်စုံ၊ စောင်းတစ်လက်နှင့် ကပြနေဟန်ကို၎င်း၊ မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ပုရပိုက်ဖြူတွင်ပါသော ပန်းချီကားချပ် တစ်ခုတွင် မိဖုရား၊ သို့မဟုတ် မင်းသမီးတစ်ပါးအား အနီးမှ အပျိုတော်တစ်ဦးက နှိပ်နယ် နေ၍၊ ရှေ့တော်၌ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ကပြနေဟန်ကို၎င်း တွေ့ရခြင်းကို ထောက်၍ အငြိမ့် နှစ်မျိုးစလုံးသည် မြန်မာမင်း များ လက်ထက်တွင် ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆဖွယ်အကြောင်းရှိသည်။ သို့ရာတွင် တိတိကျကျ အားဖြင့် မည်သူမည်ဝါ သည် မည်သည့် အတီးတော်နှင့် တွဲဖက်၍ မည်ကဲ့သို့ ကပြရသည် ဟူသော မှတ်သားချက်များ မတွေ့ရှိရသေးသဖြင့် နန်းတွင်း အငြိမ့်ဟူသည် ယောက်ျားမိန်းမ ထိုင်ဆို တီးဝိုင်းသာ ဖြစ်သည်၊ အကအခုန် မပါဟု အချို့ ပညာရှင်များက ရေးသားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။
မရမ်းစုရွာ၊ မရမ်း (အနောက်)
မရမ်းစုရွာ၊ မရမ်း (အနောက်)
တောင်
တောင်များမှ ရရှိနိုင်သည့် အရင်းအမြစ်များ
‌တောင်ထူထပ်‌သော‌ဒေသ၌ လူ‌နေအိမ်‌ခြေ ယုတ်‌လျော့နည်း ပါးတတ်၏။ အဘယ်‌ကြောင့်ဆို‌သော် ‌မြေညီနည်းပါး သဖြင့် စိုက်ပျိုးမှုအတွက် အခက်အခဲ‌တွေ့တတ်ခြင်း၊ ‌လေတင် ဘက်တွင် မိုးလွန်၍ ‌လေ‌အောက်ဘက်တွင် မိုး‌ခေါင်‌ရေရှား ဖြစ်တတ်ခြင်း စသည်တို့‌ကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့‌သော် ‌တောင်များ ရှိမှ မြစ်ဖျားရှိတတ်သဖြင့် မြစ်မရှိ‌သော‌ဒေသမှာ ကူးသန်း ‌ရောင်းဝယ်‌ရေး ညံ့ဖျင်းတတ်၏။ အချို့‌တောင်များတွင် အဖိုး တန် ဓာတ်သတ္တု ‌ပေါများသည့်ပြင်၊ ‌တောင်ခါးပန်း သစ်‌တော များမှလည်း လူတို့အတွက်အသုံးဝင်‌သော သစ်များရရှိ‌သော ‌ကြောင့် တစ်နည်းအားဖြင့် အကျိုးရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်‌လေသည်။ ထို့ပြင် မြို့ကြီးများအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား‌ပေးရန် ‌ရေစီးသန် ‌သော ‌တောင်ကျမြစ်‌ချောင်းများမှ ‌ရေအားကိုလည်း အသုံးပြုနိုင် ကြ‌သေးသည်။
စပါးရိုးရွာ၊ စပါးရို
စပါးရိုးရွာ၊ စပါးရို
အာဖရိကတိုက်၏ တိရစ္ဆာန်မျိုးကွဲများ
အာဖရိကတိုက် သစ်တောဒေသ၌ သားကောင်များ အလွန်ပေါ များသည်။ အာဖရိတိုက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်း၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော တိရစ္ဆာန်မျိုးကို တွေ့ရသည်။ အထူးသဖြင့် ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ တောင်ဘက်တွင် တောဆိတ်၊ သစ်ကုလားအုပ်၊ မြင်းကျား၊ ကျွဲ၊ ကြံ့၊ ဆင်၊ ခြင်္သေ့၊ သစ်နက်၊ ကျားသစ်၊ ဟိုင်းအီနာကောင်၊ ခွေးအ၊ မျောက်ဝံတို့ကဲ့သို့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို တွေ့ရသည်။ ရှေးအခါက အာဖရိကတိုက်တွင် ဆင်များ အများအပြား တွေ့ခဲ့ရသော်လည်း ယခုအခါတွင် အစွယ်အလို့ငှါ ဆင်များကို ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်ကြသောကြောင့် များများစားစား မတွေ့ရတော့ချေ။ သဲကန္တာရမှတစ်ပါး အခြားနေရာများ၌ ငှက်နှင့် တွားသွားကောင်များကို တွေ့ရသည်။ အာဖရိကတိုက်ရှိ ငှက်များသည် များသောအားဖြင့် အမွေးအတောင်များ အလွန်လှပသော်လည်း အသံသာယာစွာ မအော်မြည်တတ်ကြချေ။ သဲကန္တာရ ခရီးသည်များအတွက် အလွန်အသုံးဝင်သော ကုလားအုပ်များကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ တောင်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင် ငှက်ကုလားအုပ်များ ရှိသည်။ မိကျောင်းခေါင်းရှည်နှင့် ရေမြင်းများကိုမူ စိမ့်များနှင့် ချောင်းများ၌ တွေ့နိုင်သည်။
တောင်ငုံး
သတ္တဗေဒ (ပါဏဗေဒ‎) အလိုအရ ‌တောင်ငုံးသည် ‘ပစ်တီဒီး’မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍၊ ယင်းကို ‘ပစ်တာမိုလပ်စင်ဆစ်’ဟု‌ခေါ်သည်။ အလျား ၈ လက်မခန့်ရှိသည်။ ဦး‌ခေါင်း၏ အလယ်တည့်တည့်မှ လည်ကုပ်သို့ ဆင်းလာ‌သော အမည်းဆင်းတစ်ခုသည် နှုတ်သီးဘက်မှ မျက်‌စေ့များကို ဖြတ်‌ကျော်လျက်ရှိ‌သော အမည်းစင်းများနှင့် လည်ကုပ်တွင် ဆုံကြပြီးလျှင် ကော်လာသဖွယ် လည်ကုပ်ကို ရစ်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ပျံသန်း‌နေစဉ် ‌တောင်ငုံး၌ အပြာရင့်‌ရောင်ရှိသည်ဟု ထင်ရ၏။ ‌တောင်ပံတွင်ရှိ‌သော အဖြူကွက်များကိုလည်း ထင်ရှားစွာမြင်ရသည်။ နံနက်ခင်းနှင့် ည‌နေခင်းတွင် ‌တောင်ငုံးသည် သာယာစွာ ‌အော်မြည်တတ်သည်။ ‌တောင်ငုံး၏‌အော်သံကို အများအားဖြင့် တစ်‌နေ့လုံး ကြားရတတ်သည်။ လသာ‌သောညအခါ၌လည်း ကြားရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မြ-မျက်ရွဲ အုပ်စု(ခေါ်)ဘယ်ရယ် အုပ်စု
ထွက်ရှိရာဒေသများ
ပုံမှန် ဘယ်ရယ် အုပ်စုဝင်ကျော်များကို ဘရာဇီး ၊ သီရိလင်္ကာ ၊ နှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံတို့မှ ထွက်ရှိပြီး ၊ ကြိုးပါသည့် ဘယ်ရယ်များကို သီရိလင်္ကာတစ်နိုင်ငံတည်းမှ အဓိကထွက်ပါသည်။ သုံးပန်လှကျောက် ကိုမူ ရုရှား၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့မှ ထွက်ရှိသည်။
စာဖြူစုရွာ၊ ညောင်ငူ
စာဖြူစုရွာ၊ ညောင်ငူ
ဂိုအင်ကာ
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ထိတွေ့ခြင်း
ဦးဂိုအင်ကာသည် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်များကိုလည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားအား ထုတ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်သွားကြသည်။ ဂိုအင်ကာ၏ ထူးခြားသော ပြောင်းလဲချက်ကို ကြားရပြီးနောက် ဓမ္မစေတီရိပ်သာသို့ အိန္ဒိယနွယ်ဖွားများစွာ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ထိုသူများအတွက် ရိပ်သာမှဆရာများ တရားဟောရာတွင် စကားပြန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရုံသာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ၎င်းကိုယ်တိုင် တရားအရည်အသွေး အတော်အတန်ပြည့်စုံနေပြီဖြစ်သောကြောင့် ဦးဂိုအင်ကာအား ၎င်းတို့၏သာသနာပြုလုပ်ငန်းအစီအစဉ်တို့တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာသည်။ နေ့ရောညပါ ၎င်းအား သွန်သင်ပြသပေး၍ များမကြာမီ ဦးဘခင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသော တပည့်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ
၂ဝ၁၃၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်၊ စနေနေ့ ၁၁ နာရီခန့်တွင် နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့၍ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘုံဘေမြို့၌ ဈာပနာအခမ်းအနကျင်းပခဲ့သည်။
လုပ်ဆောင်မှုများ
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၊ အိန္ဒိယပါလီမန်၊ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ်၊ မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်နှင့် ဆီလီကွန်တောင်ကြား အိန္ဒိယပညာသည်များ အစည်းအရုံး စသည်တို့တွင် ဝိပဿနာသင်တန်းများကို ပို့ချခဲ့သည်။ ဒလိုင်းလားမားက အကူအညီ တောင်းသောကြောင့် တိဗက်ဘုန်းတော်ကြီးများကိုလည်း ဦးဂိုအင်ကာ သွားရောက်၍ ဝိပဿနာပို့ချသည်။
ကုန်းတီးရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကုန်းတီးရွာ (Konetee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၇၄ ဦး၊ မ ၃၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
အုံးပင်စုရွာ၊ ညောင်ငူ
အုံးပင်စုရွာ၊ ညောင်ငူ
မီတက
အိုရိုင်ယွန် ခါးပတ်
In pre-Christian Scandinavia, the belt was known as Frigg's Distaff (Friggerock) or Freyja's distaff. Similarly Jacob's Staff and Peter's Staff were European biblical derived terms, as were the Three Magi, or the Three Kings. Väinämöinen's Scythe (Kalevala) and Kalevan Sword are terms from Finnish mythology.
ကျွဲကူးဆိပ်ရွာ၊ ခြုံချောင်း
ကျွဲကူးဆိပ်ရွာ၊ ခြုံချောင်း
သကြားပင်
သကြားပင်သည် အမြဲစိမ်းလန်းသော အပင်မျိုးသည်။ ပေ ၂ဝ မှ ၆ဝ အထိ မြင့်တတ်သည်။ အရွက်သည် အစိမ်းရင့်ရောင် ပြောင်ချောချော၍ အရင်းရှူးကာ ထိပ်ကားသည်။ အသီးသည် အချင်းသုံးလက်မခန့် လုံးဝိုင်းသောသဏ္ဌာန်ရှိ၍ အာလူးအနွမ်းရောင်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။ အပေါ် ခွံပါး၍ အတွင်း၌ပြောင်ချောမည်းနက်သော အစေ့နှစ်စေ့သုံးစေ့ပါသည်။ မှည့်သည့်အခါ အတွင်းသားသည် ညိုဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိ၍ နူးညံ့ပျော့ပျောင်းပြီး ချိုမြိန်သောအရသာရှိသည်။ အနံ့ချိုမွှေးသည်။ မမှည့်မီစားမူ အရသာဖန်၍ အစေးများသည်။ ယင်းသို့ထူးကဲ ချိုမြိန်သော အရသာထူးနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က ရှင်ဘုရင်များ စားသုံးရန် သီးသန့်စိုက်ပျိုး၍ တိုင်းသူပြည်သားများ စားသုံးမိပါက ကြီးလေးသော အပြစ်ဒဏ် ခံရကြောင်းဖြင့်ဆိုသည်။
အထက်ဖော်ပြပါသကြားပင်မျိုးအပြင် မြန်မာတို့ သကြားပင်ဟုခေါ်သော ချုံပင်ကလေးမျိုးလည်းရှိသေးသည်။ ယင်းကို မှန်ပင်၊ ဒန္တသုခပင် ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ ဒန္တသုခသည် ပါဠိစကားဖြစ်ရာ ဒန္တ၏အနက်သည် သွားဖြစ်၍ သုခသည်ချမ်းသာခြင်းဖြစ်သဖြင့် သွားရောဂါမှ ချမ်းသာစေသောအပင်ဟုဆိုလိုသည်။ ယင်းအပင်ကို ပဉ္စငါးပါးအကုန်နုတ်၍ ပြုတ်ကာ အရည်ကိုငုံလျှင် သွားကိုက်ပျောက်သည်ဟုဆိုကြသည်။ အချို့ကမူ အပင်ကိုပြာချ၍ သွားတိုက်ကြသည်။ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် စကိုပါးရီးယားဒါး လဆစ်ဟုခေါ်သည်။ တစ်ပေမှသုံးပေအထိမြင့်သော နှစ်ရှည်ခံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်စည်မာ၍ ပြောင်ချောဖြစ်သည်။ အရွက်သည် ခွေးသွားစိတ် အနားကွပ်ဖြစ်၍ တစ်လက်မမှနှစ်လက်မအထိ ကြီးကာအဖျားရှူးသည်။ မတ်လမှ ဇွန်အတွင်း အပွင့်ပွင့်သည်။ အပွင့်သည် ပင်စည်နား ကပ်ပွင့်၍ အ ချင်းလက်မ တစ်မတ်ခန့် ကြီးသည်။ ခြံမြေနှင့် လယ်ကန်သင်းရိုးတို့၌ အလေ့ကျရောနှောပေါက်လေ့ရှိသည်။
ဓမ္မသင်္ဂဏီ
ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း သည် ပရမတ္ထတရားများကို ရေတွက်ပေါင်းရုံးပြသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ဓမ္မ-တရား၊ သင်္ဂဏီ-ရေတွက်ခြင်း ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ထိုသို့ ပေါင်းရုံးပြရာတွင် ဦးစွာ ခေါင်းစဉ် မာတိကာများကို ဟောကြားပြီးမှ ထိုမာတိကာများအလိုက် အဓိပ္ပာယ် အကျယ်ကို ဆက်လက် ဟောကြားတော်မူသည်။
(၁) သဘာဝတရား (ပရမတ္ထတရား) အားလုံးကို သိမ်းကျုံးစုပေါင်း၍ ပြသောကျမ်း။
တတိယပဒ - အဗျာကတာဓမ္မာတို့ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် တိကမာတိကာနှင့် ဒုကမာတိကာကျမ်းများတွင် ပါဝင်သော ဓမ္မများကို အောက်ပါအချက်ဖြင့် ပိုင်းခြားဝေဖန်ထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်။
(၁) ခန္ဓာ ၅-ပါး
တိမ်မျှင်ပုခက်
တိမ်မျှင်ပုခက် သည် ၂၀၀၈ ခုထွက် မြန်မာ ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ လှိုင် ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် မောင်မျိုးမင်းက ဇာတ်ညွှန်းရေး ရိုက်ကူးသည်။ မို့မို့မြင့်အောင်၊ မောင်၊ နန္ဒာလှိုင်၊ ဝိုင်းစုခိုင်သိန်း တို့ ပါဝင်ထားသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် (တောင်ကိုရီးယား)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ဥဏ္ဏာဘဗြာဟ္မဏသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌-ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ အချင်းချင်းအာရုံမခံစားပုံ ဥပမာ၊ ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ဇောစိတ်၏ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့၏ မှီခိုရာဖြစ်ပုံ ဥပမာများ၊ ဈာနအနာဂါမ် အကြောင်းကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ --- ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၊ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော အရှင်အာနန္ဒာအား ဥဏ္ဏာဘပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ (တဏှာ)ဆန္ဒကို ပယ်ဖျောက်ရန်အတွက် ဘုရားရှင်အထံတော်၌ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးပုံ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများခြင်းသည် ဗြဟ္မစရိယ၏ကျင့်စဉ်ဖြစ်ပုံ၊ ကျောင်းသို့လာသော ဥဏ္ဏာဘပုဏ္ဏား၏ ဆန္ဒစသည် ငြိမ်းအေးသွားပုံ၊ ဥပမာဖြင့် ဗြဟ္မစရိယ၏ အပြီးအဆုံး ရှိပုံကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်အခါ ဥဏ္ဏာဘပုဏ္ဏား ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူ သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အာဖရိကတိုက်၏ စီးပွားရေး
အာဖရိတိုက်ရှိ လူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် မိသားစု များ စားသောက်နိုင်ရန်အတွက်သာ ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိ ကြသည်။ အချို့ကသာ အနီးရှိဈေးများသို့ ပိုလျှံသော ပစ္စည်း များကို သွား၍ ရောင်းချနိုင်ရန် အတွက် ပိုမို၍ စိုက်ပျိုးကြ လေသည်။ လယ်ယာပြုလုပ်ခြင်းမှာ သူတို့အဖို့ လွယ်ကူလေ သည်။ ရွာရှိ ယောက်ျား များက အနီးရှိချုံ သစ်တောတို့ကို လိုသလောက် ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းပြီးလျှင် မီးရှို့လိုက်ကြသည်။ ထိုနောက် မိန်းမများက လယ်ယာများဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးယူ ကြလေသည်။ နှစ်ကြာညောင်း၍ ကောက်ပဲသီးနှံများ အထွက် နည်းလာသောအခါ ယောက်ျားများက နေရာသစ်များကို ရှာဖွေ ရှင်းလင်းပေးပြန်သည်။
ဝင်စတန် ချာချီ
ဗြိတိန်နိုင်ငံ နိုင်ငံပြုသုခမိန်နှင့် ကျမ်းပြုဆရာ ဝင်စတန်ချာချီသည် အဘလော့ရန်းဒေါ့ချာချီနှင့် အမိအမေရိကန်သူ ဂျင်နီဂျရုံးတို့မှ ခရစ် ၁၈၇၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဟယ်ရိုကျောင်းနှင့် ဆင်းဟတ်စစ်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် စစ်ဘက်သို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် စစ်တပ်မှခွင့်ခံ၍ ရရှိသည့်အားလပ်ချိန်တွင် ကျူးဘားကျွန်းသို့ သွားရောက် အမှုထမ်းသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် စစ်တပ်မှ ခွင့်ခံ၍ ရရှိသည်အားလပ်ချိန်တွင် ကျူးဗားကျွန်းသို့ သွားရောက်၍ စပိန်တို့အား တော်လှန်တိုက် ခိုက်နေသော ကျူးဘားစစ်ပွဲများတွင် စစ်သတင်းထောက်အဖြစ်ဖြင့် သတင်းယူရင်း လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ် တွင် အိန္ဒိယပြည်သို့ သွားရောက် စစ်မှုထမ်းရသည်။ ထိုစဉ်အတွင်း အိန္ဒိယအနောက် မြောက်နယ်စပ်တွင် ဆူပူထကြွမှုများဖြစ်သောကြောင့် မလကန်စစ်ဆင်ရေးမြေပြင်တပ်ဖွဲ့ကို ဗြိတိသျှတို့က ဖွဲ့စည်း၍ နှိမ်နင်းရန် လွှတ်သည်တွင် ချာချီသည် သူ၏တပ်မှ ခွင့်ယူ၍ တစ်ဖန် အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများအတွက် စစ်သတင်းထောက် အဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါသွားလေသည်။ ဤအခါတွင်မူ ကိုယ်ထိလက်ရောက် တိုက်ခိုက်ရသည်ကို ကြုံခဲ့လေသည်။ ချာချီသည် သူ၏တပ်သို့ ပြန်လည်အမှုထမ်းရသောအခါ မလကန် စစ်ဆင်ရေးမြေပြင်တပ်ဖွဲ့အကြောင်း မှတ်တမ်းတင်စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေရာ၊ လူကြိုက်များလေသည်။ ၁၈၉၈ ခုတွင်လည်း အင်္ဂလန်ပြည်၌ ခွင့်နှင့်နေစဉ်၊ ဆူဒန်ပြည်၌ ဒါးဗစ်များ ထကြွနေသည်ကို နှိမ်နင်းရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကစ်ချနာသည် နိုင်းမြစ်ကို ဆန်တက်၍ စစ်တပ်ချီရာ စစ်သတင်းထောက်အဖြစ်နှင့်ပင် လိုက်ပါသွားသည်။ ထိုစဉ်က ကြုံတွေ့ခဲ့သမျှကို မြစ်ကြောင်းစစ်ပွဲ (သီရီးဗားဝေါ)အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင် စာအုပ်တအုပ် ရေးလိုက်ပြန်သည်။ အီဂျစ်မှ ပြန်လာပြီးနောက် ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ဖက်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၉၉ ခုနှစ်မှ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်အထိ တောင်အာဖရိကတိုက် ဗိုးဝါးစစ်ပွဲတွင် မောနင်းပို့သတင်းစာအတွက် စစ်သတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗိုးဝါးတို့၏ လက်ရဖမ်းဆီးခြင်းကို တစ်ခါခံလိုက်ရသော်လည်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။
ချာချီသည် ပန်းချီပညာတွင်လည်း လက်မြောက်သူတစ်ဦး ဖြစ်ရကား ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် သူရေးဆွဲသော ပန်းချီကား ၂ ချပ်၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ၃ ချပ် တော်ဝင်အနုပညာတံခွန်အသင်းတွင် ချိတ်ဆွဲခံရ၍ ချာချီအား လည်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်ပင် ယင်းအသင်းသို့ ဂုဏ်ထူးဆောင်တော်ဝင်အနုပညာကျော်အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်၍ ချီးကျူးခြင်းခံရလေသည်။
သကြားလုံး
သကြားလုံးပြုလုပ်ပုံ အခြေခံမှာ အထက်ပါအတိုင်းဖြစ်သော်လည်း မိမိတို့နှစ်သာက်ရာ အမျိုးအစားမျိုးရရှိအောင် အမယ်များထည့်၍ ပြုလုပ်နိုင် လေသည်။ အမယ်များထည့်ရသောအမယ်မှာ သကြားဖြစ်၍ နွားနို့ကောင်း မရနိုင်လျှင် နို့ဆီ၊ နို့စိမ်းများကိုအသုံးပြုနိုင်လေသည်။ သကြားလုံးများသည် မပုပ်မသိုးနိုင်ဘဲ တာရှည်ထား၍ စားသုံး နိုင်သော စားစရာမျိုးဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းခဲခဲယဉ်းယဉ်း မရှိလှဘဲ အားလပ်သည့်နေ့ရက်များတွင် အိမ်၌အပျင်းပြေ လုပ်ကိုင်စားသောက်နိုင် သည်။
မတ် ၂၀၁၀
(၉) ရက်
"ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ဥပဒေ" ကို ၂၀၁၀ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဇရာဓမ္မသုတ်
ဘုရားရှင်ရူပကာယတော်၏ ဇရာသဘာဝ မသိမသာဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို အရှင်အာနန္ဒာ လျှောက်ထားမှုနှင့်ဆက်စပ်၍ အရွယ်နုပျိုမှု၌ ဇရာဓမ္မ ကျန်းမာမှု၌ ဗျာဓိဓမ္မ အသက်ရှင်မှု၌ မရဏဓမ္မတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဇရာ, မရဏတို့ သတ္တဝါတို့ကို နှိပ်စက်နေပုံကို သံဝေဂဉာဏ်ဖြစ်စေရန် သာဝတ္ထိမြို့ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတိုက် မိဂါရမာတု ပြသာဒ်အနောက်ဖက် လေသာဆောင်၌ အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပြင်လဟာရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်ခုန်ရွာ၊ မြောက်ခုန်
မြောက်ခုန်ရွာ၊ မြောက်ခုန်
ဒိုင်းဘုံရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
ဒိုင်းဘုံရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
ပေါက်တောရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ပေါက်တောရွာ (Pauktaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၀ ဦး၊ မ ၁၁၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ညောင်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ မြောက်ခုန်
ညောင်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ မြောက်ခုန်
နဝရူပ
တွေ့ရှိရာနေရာများ
သာသနိက အဆောက်အအုံများ၏ လိုဏ်ဂူတော်နံရံများတွင်လည်းကောင်း၊ မုခ်တံကဲတိုင်၏ ထိပ်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ မုခ်တံကဲတိုင် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်လည်းကောင်း၊ ဇာတ်နိပါတ်တော် ရုပ်လုံးရုပ်ကြွများ၏ အခန်းဆက်များတွင်လည်းကောင်း၊ ရာဇပလ္လင် မုခ်တံကဲများတွင်လည်းကောင်း၊ ဘုရားပုလ္လင်တော်များတွင်လည်းကောင်း အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။ ဗဟိုရ်စည်တော်၊ မင်္ဂလာစည်တော်၊ ထွက်စည်တော်၊ ဝင်စည်တော်များ ချိတ်ဆွဲသော လက်ရမ်းတိုင် နှစ်လုံးပေါ်တွင် ဗျာလ်ရုပ်တုကို တပ်ဆင်၍ တီးခတ်ခဲ့ကြကြောင်းလည်း သိရှိရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အိမ်ထောင်ပြု မင်္ဂလာဆောင် အခမ်းအနားများ၌ သောက်သုံးသော မင်္ဂလာဆေးတံ(ပန်းတူ) များတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများတွင် အနည်းငယ် တွေ့ရှိရသည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ရှေးဟောင်း အထိမ်းအမှတ် တစ်ခုဖြစ်သော နဝ ရူပ ဗျာလ ကို ကျောင်းကန်၊ စေတီ ပုထိုးများတွင်လည်းကောင်း၊ ထင်ရှားသော အဆောက်အဦများတွင်လည်းကောင်း စွမ်းအင်ကိုးမျိုး ပေါင်းစုထားသော အစောင့်အရှောက် သတ္တဝါအဖြစ် ထားလေ့ရှိသည်။
အုန်မှုန်းကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
အုန်မှုန်းကြီးရွာ (Ohnhmonegyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ လှထွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၂၇ ဖြစ်သည်။
မိုနာကိုနိုင်ငံ
မိုနာကိုနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ မိုနာကို ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံတော်ဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းရှိ ပြင်သစ် ရီဗီးရီးယား ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မိုနာကို နိုင်ငံသည် အရပ်မျက်နှာ ၃ ခုတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ ၎င်း၏ အလယ်ဗဟိုသည် အီတလီနိုင်ငံမှ ၁၆ ကီလိုမီတာ (၉.၉ မိုင်) ကွာဝေးသည်။ ဧရိယာ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၁.၉၈ (၀.၇၆ စတုရန်းမိုင်) မျှသာ ရှိသော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ် လူဦးရေမှာ ၃၅,၉၈၆ ရှိသည်။ လူတစ်ဦး ပျမ်းမျှ ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၅,၁၆၃ ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတစ်ဦးချင်း စုစုပေါင်း ဝင်ငွေ အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု အများဆုံးနိုင်င့လည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတစ်ဦးချင်း ပျမ်းမျှ သက်တမ်း အရှည်ဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦး၏ ပျမ်းမျှသက်တမ်းမှာ နှစ် ၉၀ မျှ ရှိသည်။ အလုပ်လက်မဲ့ ရာခိုင်နှုန်းမှာလည်း အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ ဟာကျူလီဆိပ်ကမ်းကို တည်ဆောက်ပြီးချိန်တွင် မိုနာကို၏ စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၂.၀၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၀.၇၉ စတုရန်းမိုင်) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြေထဲပင်လယ်တွင် မြေဖို့၍ မြေနေရာ အသစ်ကို ရယူခြင်း ဖြစ်သည်။
အွီဘောင်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အွီဘောင်ဝရွာ(Awibaungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၈၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကန်ဂျီ နာဂအိ
ကန်ဂျီ နာဂအိ ခေါ် Kenji Nagai (長井 健司) သည် ဂျပန်လူမျိုး ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားနေသော ဒေသများ နှင့် အန္တရာယ်များသော ဒေသများ တွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး တွင် အစိုးရစစ်တပ် ၏ ပစ်သတ်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။
သေဆုံးပုံ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဂျပန်သံရုံးတွင်၊ ဆရာဝန်တစ်ယောက်က ကျည်လမ်းကြောင်း ကို သုံးသပ်သည်မှာ ကျည်သည် ဝမ်းပိုက်၏ ညာအောက်ပိုင်းမှ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး နှလုံးကို ဖောက်ထွင်းသွားခဲ့ကာ နောက်ဖက်မှ ထွက်သွားသည် ဟု ဆိုသည်။
ချာလီ ချက်ပလင်
လူရွှင်တော်အဖြစ်ဖြင့် ဇာတ်ထုပ်တိုများတွင် ခေတ်စားခဲ့ပြီး နောက် ၁၉၂ဝ တွင် 'သကစ်'၊ ၁၉၂၅ တွင်'သဂိုးရပ်'၊ ၁၉၃၁ တွင် 'စီးတီးလိုက်' စသောဇာတ်ထုပ်ရှည်တို့မှာ ကမ္ဘာကျော်ဇာတ်ကားများ ဖြစ်သည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဟစ်တလာ၏ အာဏာရှင်စံနစ်ကို သရော်ထားသော 'အာဏာရှင်ကြီး'ဇာတ်ကားသည် ချာလီချက်ပလင်၏ ပထမဆုံး အသံထွက်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်ထုတ် 'မက်ဆယာ ဗာဒိုး'ဇာတ်ကားတွင်မူ ချာလီ ချက်ပလင်သည် သူဝတ်နေကျ ကိုးယိုးကားယား အဝတ်အစား နှင့် မဟုတ်တော့ဘဲ အရပ်သူအရပ်သား အဝတ်အစားရိုးရိုးကို သပ်သပ်ယပ်ယပ်ဝတ်ဆင်ကာ ပါဝင်အသုံးတော်ခံခဲ့သည်။
ချာလီချက်ပလင်သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက် ၄ နာရီတွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ သူ၏နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ချက်ပလင်သည် မကွယ်လွန်မီ တစ်နှစ်ကျော်ခန့်ကပင် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ဖြင့်သာ သွားလာနေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူ၏အသက်မှာ ၈၈ နှစ်ရှိပြီးဖြစ်၏။
ဇနကာဘိဝံသ (မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)
ငယ်ဘဝ
၁၂၆၁ - ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော်(၁၄)ရက် (၁၉၀ဝ-ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ-၂၇ရက်) အင်္ဂါနေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ သရိုင်ရွာ၌ အဖ-ဦးဇောတိ၊ အမိ ဒေါ်အုန်းလှိုင်တို့က မွေးဖွားခဲ့။ ငယ်မည်မှာ မောင်ဌေးလွင်ဖြစ်သည်။
သခွတ်ပင်
အရွက်
သခွတ်ပင်၏အရွက်သည် အလျားသုံးလက်မခန့်ရှိ၍ အဖျားချွန် သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အရွက်နှုတ်ခမ်းသားသည်ခွေးသွားစိတ်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေတတ်သည်။ အရောင်သည် စိမ်းရင့်ရောင်ပြောင်လက်နေသည်။
ဒဂုံ ဘောလုံးအသင်း
ဒဂုံ ဘောလုံးအသင်းသည် မြန်မာ ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ရာ တည်ထောင်ခဲ့စဉ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်ကတည်းကစ၍ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ် (၂)တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။
တောင်ကြီးရင်းရွာ
တောင်ကြီးရင်းရွာ
တောင်တက်ခြင်း
‌ကျောက်‌တောင်ကို တက်သူများသည် ‌ကျောက်‌ဆောင် ‌ကျောက်စွန်းများကို အသက်ဆံဖျားစွန့်၍ တက်ရသကဲ့သို့ ‌ရေခဲနှင်းခဲ ‌တောင်ထိပ်များကို တက်သူတို့သည်လည်း အမျိုး မျိုး‌သော ‌ဘေးအန္တရာယ် အခက်အခဲများကို ‌ကျော်လွန်‌အောင် ကြိုးစား၍တက်ကြရသည်။ ‌ရေခဲ‌တောင်များ‌ပေါ်၌ ‌တွေ့ကြုံရ တတ်‌သော အန္တရာယ်နှင့် အခက်အခဲများမှာ ‌ကျောက်‌တောင်များ တက်ရာ၌ ‌တွေ့၇‌သော အန္တရာယ်အခက်အခဲများနှင့် အလားတူ ပင်ဖြစ်၏။ ရုတ်တရက် နှင်းထူထပ်စွာ ကျလာတတ်ခြင်း၊ ‌တောင်‌ပေါ်မှ အရည်‌ပျော်၍ အရှိန်ပြင်းစွာကျဆင်းလာတတ် ‌သော နှင်း‌လျောများနှင့် မ‌ရှောင်သာမတိမ်းသာ ‌တွေ့ရခြင်း တို့မှာ ‌ရေခဲနှင်းခဲ‌တောင်များသို့ တက်ကြသူတို့ ‌တွေ့ကြုံရသော ‌ကြောက်မက်ဖွယ်‌ကောင်းသည့် အန္တရာယ်များပင်ဖြစ်၏။ တစ်ခါ တစ်ရံ ထို‌ဘေးအန္တရာယ်တို့နှင့် ‌တွေ့သည့်အခါ အသက်ပင် ‌သေ‌ကြေပျက်စီးတတ်‌လေသည်။
အထက်‌ဖော်ပြရာပါ ‌တောင်တက်ခြင်းကို အပျင်း‌ပြေ ပြုလုပ် ကြရာမှ ပညာဗဟုသုတ၇‌သော အဖိုးတန်သည့်လုပ်ငန်းသဖွယ် လူတို့က အား‌ပေးခြင်းပြုလာကြသည်။ ဤ‌တောင်တက်သမား တို့သည် မြင့်မားလှစွာ‌သော ‌တောင်ကြီးများကို ‌ကျော်ဖြတ်၍ တိုင်းပြည် နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်‌ပေးနိုင်သည်။ အမြင့်ရှိ ‌လေထုအ‌ကြောင်း၊ ရာသီဥတုအ‌ကြောင်း စသည်ဖြင့် သိပ္ပံပညာ ဆိုင်ရာ စုံစမ်းမှုများကို ‌ဆောင်ရွက်‌ပေးနိုင်သည်။ ထို့‌ကြောင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ဥ‌ရောပတိုက်၊ အ‌မေရိကန်နိုင်ငံ၊ က‌နေဒါ နိုင်ငံ၊ အာဖရိကတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ ဩစ‌တြေးလီးယားတိုက် စသည့် တိုင်းပြည်ကြီးများ၌ ‌တောင်တက်သမားအသင်းများ ဖွဲ့စည်း၍ ‌တောင်တက်ခြင်း ကို စံနစ်တကျ ပြုလုပ်ကြသည်။
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကျောက်တိုင်ရွာ (Kyauktaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၇၄ ဦး၊ မ ၃၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပြည်သူအာဏာပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးပါတီများ
သရက်ချိုရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
သရက်ချိုရွာ (Thayetcho)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ လှထွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၂၂ ဖြစ်သည်။
ဝါးပြုံးရွာ၊ မြောက်ထိဗွာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိုးဂျာကွင်းရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
ဂျိုးဂျာကွင်းရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
ကုန်းမခံရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကုန်းမခံရွာ (Konemahkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ကုန်းမခံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမခံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၃ ဦး၊ မ ၁၀၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
သခွားပင်
သခွားပင်ကို အသီးအလို့ငှာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ တစ်နှစ်တစ်ခါ စိုက်ပျိုးရသောအပင်မျိုးဖြစ်၍ ကမ္ဘာအနှံအပြားအထူးသဖြင့် အပူအအေး မလွန်ကဲသောနေရာတိုင်း၌ပေါက်ရောက်သည်။ သခွားပင်သည် ဖရဲပင်ကဲ့သို့ နှာမောင်းအညွန့်တို့ အဘက်ဘက်သို့ဖြာထွက်သော နွယ်ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ယင်းတို့အတွက်အနွယ်တက်ရန်စင်လုပ်ပေးရသည်။ အပင်အနွယ်နှင့် အရွက်တွင် အမွေးနုကလေးများရှိသည်။ အရွက်သည်ကြီး၍ အဟိုက်သုံးခုမှ ငါးခုအထိရှိသည်။ အရွက်ညှာတံတိုသည်။ ပင်စည်မှ အရွက်များထွက်သည့် နေရာနှင့်ကပ်လျက်အပွင့်များထွက်သည်။ အပွင့်သည် ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ အဝ နှစ်လက်မခွဲခန့်ကျယ်ကာ အဝါရောင်ဖြစ်သည်။ အဖိုပွင့်ရော အမပွင့်ပါ တစ်နွယ်တည်း၌ ပွင့်လေ့ရှိသည်။
သခွားသီးသည် ရှည်ရှည်လုံးလုံးဖြစ်၍ လေးလက်မမှ လက်မ ၃ဝ အထိ အမျိုးလိုက်၍ ရှည်သည်။ အချို့သခွားမျိုး၏အခွံသည် ပြောင်ချော၍ အချို့သောအခွံသည် အဖုအပိမ့်တက်နေတတ်သည်။ အခွံသည် စိမ်းညိုညို အရောင်ရှိ၍ မှည့်သည့်အခါ ဝါညိုညိုဖြစ်လာသည်။ အတွင်းသားသည် စိမ်းသည့်အခါကြွပ်၍ မှည့်သည့်အခါပျော့သည်။ အသားဖတ်ထက် အရည်ပို၍များသော အဖတ်များဖြစ်သည်။ အသားရောင်မှာ အစိမ်းနုနှင့် အဖြူဖြစ်သည်။ အလယ်၌ အစေ့များရှိသည်။ အစေ့သည် အဖြူရောင် ပြားကပ်ကပ် ဖြစ်၍ ထိပ်ချွန်ပြီးဖင်ဝိုင်းသည်။ မှည့်နေသောအစေ့ကို မစားကောင်းဟုလည်း ဆိုကြသည်။ အစေ့ရင့်ရင့်ကို ဆားနှင့်နယ်၍ လှော်ပြီးကွာစိကဲ့သို့ စားတတ်ကြသည်။
သခွားပင်ကို မှည့်သောအသီးမှအစေ့ရင့်ကိုစိုက်လျှင် ပေါက်သည်။ ယင်းကို မြေဩဇာကောင်းသည်ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသည်ဖြစ်စေ မည်သည့် ခြံမြေ၌မဆို စိုက်ပျိုး၍ရသည်။ ကြက်ငှက်ခြံမှရသောမြေဩဇာကို ထည့်လျှင်မူ ၍ကောင်းသည်။ သခွားပင်သည် အမြစ်ရင်း၌ရေဝပ်သည်ကို မကြိုက်သဖြင့် စိုက်ခင်း၌ ရေကောင်းစွာစီးဆင်းနိုင်ရန် ရေမြောင်းများလုပ်ပေးဖို့အရေးကြီးသည်။ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ခြောက်ပေခန့်ခွာ၍စိုက်သင့်သည်။ အစေ့ပျိုးစဉ်က တစ်တွင်းလျှင် နှစ်စေ့သုံးစေ့ထည့်သော်လည်း အပင်များပေါက်လာသည့် အခါ တစ်တွင်းလျှင် သန်သောအပင်တစ်ပင်သာချန်၍ ကျန်အပင်များကို နုတ်ပစ်ရသည်။ စိုက်ပြီးနှစ်လခန့်အကြာတွင် အသီးသီးတတ်သည်။ သခွားပင်ကို မကြီးထွားမီ ပိုးဖျက်တတ်သည်။ ဖရဲပင်ဖျက်သောပိုးမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ သခွားပင်ကို ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၌ စိုက်ပျိုးခဲ့လေသည်။ အမေရိကတိုက်သို့ ရှေးဦးလာရောက်နေထိုင်သူများသည် သခွားပင်စိုက်ပျိုးစားသောက်ခဲ့ကြောင်းသိရ၍ အင်္ဂလန်ပြည်၌ ရှေးနှစ်ရာပေါင်းများစွာကပင် သခွားပင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်ဟု ထင်မှတ်ရလေသည်။
ပေကတင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိန်ဂရမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောင်တန်းရွာ၊ ဂရမ်း
သောင်တန်းရွာ၊ ဂရမ်း
အမ်၂၇ ခြေလျင် အော်တိုမက်တစ် ရိုင်ဖယ်
အမ်၂၇ ခြေလျင် အော်တိုမက်တစ် ရိုင်ဖယ် သည် ၅.၅၆ မမ ကျည်သုံး ၊ ကျည်ထွက်ပုံစံ ရွေးချယ်နိုင်သော ချေမှုန်းရေး ရိုင်ဖယ် တစ်ခု ဖြစ်ကာ ဟက်ကလာ နှင့် ကို့ချ်မှ ထုတ်လုပ်သည့် ဟိတ်ချ်ကေ-၄၁၆ သေနတ်ကို အခြေခံ ထုတ်လုပ်ထားသည်။ ထိုသေနတ်ကို အမေရိကန် မရိန်းတပ်ဖွဲ့မှ အသုံးပြုလျှက် ရှိပြီး ခြေလျင်တပ်မှ ရိုင်ဖယ်ကိုင်ဆောင်သည့် စစ်သားအားလုံး နှင့် အော်တိုမက်တစ် ရိုင်ဖယ်ကိုင် စစ်သားအားလုံးသို့လည်း ထုတ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရိုင်ဖယ်
အညာစုရွာ၊ မြဂိုးလေး
အညာစုရွာ၊ မြဂိုးလေး
မိုက်လက်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ရှင်ကုန်းတန်းရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
မောင်ရှင်ကုန်းတန်းရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
ပါစီနာဒိသုတ်
ပထမသုတ်မှ ဒွါဒသမသုတ်အထိ ၁၂ သုတ်။
အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း မြစ်ကြီးငါးစင်း ပမာသွင်းချက် သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာဟူသော ဣန္ဒြေငါးပါးပွားများပုံကို နိဗ္ဗာန်အထွတ်တင်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသောသုတ်များ။ -- ၁မှ ၁၂ အထိ ၁၂သုတ်။
အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း ဣန္ဒြေငါးပါးကိုပင် ရာဂဝိနယပရိယောသာန စသည်ဖြစ်အောင် ပွားများပုံကို နိဗ္ဗာန်အထွတ်တင်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်များ။ - ၁-မှ ၁၂-အထိ ၁၂-သုတ်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်
ဆက်စကက်ချီဝမ်မြစ်နှင့် ချာချီမြစ်တို့ အကြား၌ မြင်းစား ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ပိုက်ဆံပင်၊ အာလူး၊ ဂျုံ အမျိုးမျိုးနှင့် ကောက်ပဲသီးနှံအမျိုးမျိုးတို့ကို ရောနှော၍ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ သည်။ အချို့နေရာများ၌ ဂျုံ တစ်မျိုးတည်းကိုသာ စိုက်ပျိုး သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂျုံတစ်မျိုးတည်းကိုသာ စိုက်ပျိုးသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂျုံအများဆုံး ထွက်သောဒေသမှာ ဤပရေရီ လွင်ပြင်များပင် ဖြစ်လေသည်။ အနောက်တောင်ဘက်ဒေသ များ၌ လယ်ယာလုပ်ငန်းကို တူးမြောင်းနှင့် ဆည်များဖောက် လုပ်ကာ အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်ကြပြီးလျှင် ကောက်ပင်သီးနှံ များကို ကျီများဆောက်လုပ်၍ စုဆောင်းသိုလှောင်ထားကြ၏။ ခြံကြီးများ ခတ်ကာ ကောက်ပင်သီးနှံတို့ကို ကျီသွင်းထားကြ ရာ၌ အချို့ခြံကြီးများသည် ဧက ၁ဝဝဝ မှ ၂ဝဝဝ အထိပင် ကျယ်ဝန်း၏။ ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်ရှိ လယ်သမားတို့သည် စည်းလုံးညီညွှတ်စွာ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဂျုံအရောင်း အဝယ်၊ ဂျုံသိုမှီးရေး၊ အာလူးစိုက်ပျိုးရေး၊ နွားမွေးမြူရေးနှင့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရေးစသော လယ်သမားတို့နှင့် ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းဟူသမျှတို့ကို ဆောင်ရွက်ရန် လယ်သမားသမဝါယမ အသင်းများကို တည်ထောင်ထားကြ၏။ ဆက်စကက်ချီဝမ် အလယ်ပိုင်း၌ နွားမွေးမြူရေးနှင့် နွားနို့၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ စသောလုပ်ငန်းများကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်တောင်ပိုင်း၌ ကျောက်မီးသွေးတူး ဖော်သည့် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြ၏။ ထို့အပြင် ဂျုံမှုန့်ကြိတ် ခြင်း၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲလုပ်ခြင်း၊ စာပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် စာအုပ်ထုတ် ဝေခြင်း အစရှိသော စက်မှုလက်မှုလုပ်းငန်းများလည်း အသင့် အတင့်ရှိလေသည်။ နယ်၏အဓိကထွက်ကုန်များမှာ ဂျုံ၊ မြင်း စားဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ပိုက်ဆံပင်၊ ကောက်ရိုး၊ အာလူး၊ သိုး၊ နွား၊ မြင်း၊ သားမွေး၊ ကျောက်မီးသွေး၊ သစ်နှင့် စက်ကရိယာများဖြစ်သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၌ ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်ရှိ မူလတန်းကျောင်း များ၌ ကျောင်းသားဦးရေ ၁၉၇ဝ၃၁ ခန့်ရှိ၍၊ တက္ကသိုလ်တစ်ခု တည်းသာရှိ၏။ မြို့ကြီးများ၌သာမက၊ တောနယ်များ၌ပင် ကျောင်းများရှိသဖြင့် တောမှ ကလေးသူငယ်များလည်းပညာကို ကောင်းစွာ ဆည်းပူးနိုင်ကြလေသည်။ တောနယ်တွင် လယ်တဲ ကလေးများ ဆောက်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် စာသင်ကျောင်း ကိုလည်း တစ်ဆက်တည်းဆောက်ပြီးဖြစ်တော့၏။ ထိုတောနယ် ရှိ စာသင်ကျောင်းများမှာ မြို့ရှိကျောင်းများကဲ့သို့ မကြီးကျယ် သော်လည်း စာသင်ကြားပုံ၊ သင်ကြားနည်းမှာ မခြားနားပေ။ သို့ဖြစ်၍ တောနေကလေးသူငယ်များသည် မြို့နေကလေးသူငယ် များနည်းတူ ဗဟုသုတကို ပြည့် ပြည့်စုံစုံ ရရှိနိုင်ကြသည်။
သစ်ချရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
သစ်ချရွာ(Thitcha)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၁၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။ နာမည်ကျော် ကော့ကသောင်ဂူ ရှိသည်။
ပြည်ထောင်စု သစ္စာ
ပြည်ထောင်စု သစ္စာ သည် ၂၀၁၇ ခုထွက် မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ (၇၂) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုအစီအစဉ်အဖြစ် ရိုက်ကူးကာ တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်းတို့မှ ၂၀၁၇ ခု၊ မတ်လ ၂၄၊ ၂၅ နှင့် ၂၆ ရက်တို့တွင် ခွဲလွှင့်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ မုန်းကိုးဒေသရှိ တပ်မတော် တပ်စုတစ်စုနှင့် ကိုးကန့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (MNDAA) တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပုံကို အခြေခံရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်သည်။
​ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
Wikimedia Commons
Wikimedia Commons တွင်ရှိသော ဖိုင်များကို ဝီကီပီးဒီးယား၊ ဝီကီစာအုပ်၊ ဝီကီခရီးသွား၊ ဝီကီမျိုးစိတ်၊ ဝီကီရင်းမြစ်၊ နှင့် ဝီကီသတင်း စသည့် ဝီကီမီဒီယာ ပရောဂျက်များအားလုံးတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Wikimeia Commons ပေါ်တွင် မီဒီယာဖိုင်ပေါင်း ၄၈ သန်းကျော် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၌ Commons တွင် တည်းဖြတ်မှုအကြိမ်ရေပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀,၀၀၀ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
များစွာသော ညီအစ်မပရောဂျက်များ (ဥပမာ ဒတ်ချ်၊ ဆွီဒင်၊ ဒိန်းမတ်၊ နော်ဝေ၊ စပိန်၊ ဘူဂေးရီးယား၊ ပိုလန်၊ ချက် နှင့် ဆလိုဗက်ဝီကီပီးဒီးယားများ)သည် သူတို့၏ မီဒီယာဖိုင်များကို Commons ပေါ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပြီး ဒေသဆိုင်ရာဝီကီပီးဒီးယားတွင် ဖိုင်တင်ခြင်းကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယားကဲ့သို့သော အချို့ပရောဂျက်များတွင်မူ Commons တွင် လက်ခံနိုင်ခြင်းမရှိသော မူပိုင်ခွင့်မူဝါဒဆိုင်ရာ တိုင်ကြားချက်များရှိသည့် ဖိုင်များအား ၎င်းတို့ထံတွင် တင်ထားခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းထားခြင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။
ပိုင်ထောင့်ရွာ၊ တရဘ
ပိုင်ထောင့်ရွာ၊ တရဘ
ကွန်းချောင်းရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ချိုရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
သစ်ချိုရွာ (Thitcho)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ သစ်ချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၁၅ ဖြစ်သည်။
ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်း ဦးစီးဌာန
ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ (၁၅.၁.၂၀၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂/၂၀၁၅)၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အပေါ် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး၏ (၂၈.၄.၂၀၁၅)ရက်စွဲ ပါအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၁၃/၂၀၁၅)  ဖြင့် ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာနရှိ အရာထမ်း(၃၉၅)နေရာ၊ အမှုထမ်း(၁၃၉၁၈)နေရာတို့ဖြင့် လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် စာရင်းအင်း ဦးစီးဌာနအမည်ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကြေးတိုင်လုပ်ငန်း
၁၈၈၀တွင် ကွင်းအလိုက်အခွန်တော်နှုန်း(Single Kwin Rate) အစား မြေအတန်းအစားအလိုက်နှုန်း(Soil Class Rate)ကို ကြေးတိုင်ရပ်ကွက် (Tract)တစ်ခုချင်း အလိုက် သတ်မှတ်ရန် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး မှ ညွှန်ကြားချက် ထုတ်ပြန်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ဥယျာဉ်၊ အခြားသီးနှံ၊ သစ်သီး နှင့် ထန်း တို့ကို တစ်ဧကနှုန်း စည်းကြပ်သော မြေခွန်တော်ပြန်တမ်းကို မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးမှ ထုတ်ပြန်သည်။
အာမေးနီးယားနိုင်ငံ
အာမီးနီးယန်းနိုင်ငံ
ရှေးခေတ် အာမီးနီယားနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်း အများဆုံးပါဝင်သည့် အာမီးနီးယားနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံအတွင်း ပါဝင်သော သမ္မတနိုင်ငံငယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အာမီးနီးယန်း ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဟု ခေါ်သည်။
နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟို၌ ရှိ၍ ပင်လယ်ရေပြင်မှ ပေ ၆၃၄ဝ အမြင့်၌ရှိသော ဆီဗန်းရေအိုင်ကြီးသည် အလျားမိုင် ၄ဝ၊ အနံ ၁၅ မိုင်ရှိ၍ ကမ္ဘာပေါ်၌ အကြီးဆုံးသော တောင်ပေါ် ရေအိုင် ကြီးတစ်ခုပေတည်း။ မြေမျက်နှာပင်၏ အနိမ့်အမြင့် ထွေပြားမှုကြောင့် ရာသီဥတု သည် နေရာဒေသအလိုက် အမျိုးမျိုး အထွေထွေ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပင်လယ်ရေပြင်နှင့် ဝေးကွာ၍ တောင်ရိုးတောင်တန်းများကလည်း ပတ်လည် ဝန်းရံကာဆီးလုမတတ်ရှိနေသဖြင့် နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို ချုံ၍ ပြောရလျှင် များသောအားဖြင့် ခြောက်သွေ့၍ ဆောင်းရာသီတို့သည် ရှည်လျားပြီးလျှင် နွေရာသီတို့သည် ပူပြင်းလေသည်။ နွေနှင့်ဆောင်း အပူချိန်သည် အလွန်ကွာခြားသည်။
သဲဖြူရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
သဲဖြူရွာ (Theahpyu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပိဿလိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိဿလိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၁ ဦး၊ မ ၉၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပရိညာသုံးပါး
အနိစ္စပရိညာ
ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် သမ္မုတိမရဏသည် အနိစ္စလက္ခဏာ အစစ်အမဟုတ်ပေ။ အနိစ္စပရိညာ၏ အရာအချက် မဟုတ်ပေ။ အနုဿတိဆယ်ပါးတွင် မရဏနုဿတိ၏ အရာမျှသာ ဖြစ်၏။ ရုပ်ဓာတ်၊ နာမ်ဓာတ်တို့၏ သေခြင်း၊ ချုပ်ပျောက်ပျက်ဆုံးခြင်းဟူသော ပရမတ္ထမရဏသည်သာလျှင် အနိစ္စလက္ခဏာအစစ် ဖြစ်၏။ အနိစ္စပရညာ၏ အချက်ဖြစ်၏။
ဒုက္ခပရိညာ
တစ်ယောက်သောသူသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို လိုလားသည်ဖြစ်၍ ဝက်သား၊ ကြက်သား၊ ငါး၊ အမဲတို့နှင့်တကွ ထောပတ်ထမင်းကို အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ချက်ပြီးလျှင် ထိုသူနာအား သဒ္ဓါတရားနှင့် သွား၍ကျွေး၏။ ထိုလူနာသည် အလွန်စားလိုပါသော်လည်း စားပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ ခံရလတ္တံ့သော မိမိဒုက္ခကို ကြောက်ရသည့်အတွက် ဤကဲ့သို့ ကောင်းမွန်လှသော အစာအာဟာရမျိုးကို ကျွန်ုပ်မစားဝံ့ပါဟု ငြင်းပယ်ရလေ၏။ စားမိလျှင်လည်း နေ့ရှည်ရက်များ ဗိုင်းဗိုင်းလဲ၍ သွားရမည် အမှန်ဖြစ်၏။
ဤလောက၌ သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိနိပါတဘေး တင်းလင်းရှိနေသောသူသည် ထိုသူနာနှင့် တူ၏။ လူ့ဘဝ လူ့ချမ်းသာ၊ နတ်ဘဝ နတ်ချမ်းသာ၊ ဗြဟ္မာ့ဘဝ ဗြဟ္မာ့ချမ်းသာများသည် ထိုသူနာမှာ အလွန်ကောင်းမွန်သော ကြက်သား၊ ဝက်သား။ ငါး၊ အမဲဟင်း၊ ထောပတ်ထမင်းတို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ထိုသူနာမှာ လျှာအတွေ့ အလွန်ကောင်းခြင်း၊ သုခဝေဒနာနှင့်လည်းကောင်း တူ၏။ သေလွန်ကြသည်မှ နောက်ကာလ၌ ဝိနိပါတဘေးကြီး သင့်ရောက်ကျမှုသည် ထိုသူနာမှာ စားပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ ဗိုင်းဗိုင်းလဲ၍ အသည်းအသန် ခံစားရသော ဒုက္ခမှုကြီးနှင့် တူ၏။
ဤ၌ ဝေဒယိတဒုက္ခသည် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာဟူ၍လာသော ဝေဒနာတိက်အရာများ၌ ဒုက္ခသဒ္ဒါ၏ အနက် ဖြစ်၏။ ဘယဋ္ဌဒုက္ခသည် ဒုက္ခသစ္စာအရာ၌ နိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဟူသော ဝိပဿနာအရာများ၌ ဒုက္ခသဒ္ဒါ၏ အနက်ဖြစ်၏။
ပဟာနပရိညာ
(၄) အာဟာရရုပ်သန္တတိ တို့ဖြစ်ကြသည်။
စု၊ ဒေါ် (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမိခင်)
ဒေါ်စု၏ မျိုးနွယ်များသည် မင်းမျိုးနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ရွှေဓားဗိုလ်သည် ဒေါ်စု၏ အဘဦးရွှေနီ၏ ညီအရင်းဖြစ်သည်။
အမေစု၏ မိဘများသည် အမေစုကို အသက် (၁၉) နှစ်တွင် နတ်မောက် အနောက်ပိုင်း ရှိ တောင်သူကြီး ဦးဆလိုင်းဒေကိုး၊ ဒေါ်မိုင်ဆွဲလေး တို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသား ဆလိုင်းဦးဖာ နှင့် ထိမ်းမြားပေးလေသည်။ မိဘ နှစ်ပါး သဘောတူ၍သာ အကြောင်းပါကြရသော်လည်း လက်မထပ်မီ အချိန်က အမေစုမှာ ဆလိုင်းဦးဖာအား တစ်ကြိမ် တစ်ခါမှ မတွေ့မမြင်ခဲ့ဘူးချေ။ ထိမ်းမြား၍ အကြောင်းပါသော အချိန်ကျမှသာ ဆလိုင်းဦးဖာ၌ ကျောက်ပေါက်မာများ ပါသည်ကို သိရှိရလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း
ဤသည်မှာ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အုပ်ချုပ်သူများစာရင်းဖြစ်သည်။
လဟယ်မြို့နယ်
လဟယ်မြို့နယ်  သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လဟယ်မြို့ ဖြစ်သည်။
သထုံခရိုင်
လူဦးရေ
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ သထုံခရိုင်တွင် ၈၂၂,၁၇၂ဦး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသား ၃၉၉,၇၁၆ဦး၊ အမျိုးသမီး ၄၂၂,၄၅၆ဦးဖြစ်သည်။ သထုံမြို့နယ်သည် လူနေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ကာ မြို့နယ်များသည် လူဦးရေကွာခြားချက် နည်းပါးသည်။ မြို့ပြတွင်နေထိုင်သူ ၁၃၈,၀၉၇ဦးရှိကာ မြို့ပြနေရာခိုင်နှုန်းမှာ ၁၆.၈ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြကာ ကရင်လူမျိုးများ ဒုတိယအများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ပအိုဝ့်နှင့် မွန်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာ နေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကြသည်။
ဖုန်ဂန် ဘောလုံးအသင်း
ဖုန်ဂန် ဘောလုံးအသင်းသည် မြန်မာဘောလုံးကလပ်အသင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စေတိယသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ နိသီဒဟူသည် စမ္မက္ခဏ္ဍ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်ကို အစွမ်းသတ္တိ ထူးရှိအောင် ပွားများရမည့်ပုဒ်များအဖွင့်၊ ကပ္ပ၊ ကပ္ပါဝသေသအဖွင့်၊ ဘဒ္ဒကပ် ပတ်လုံး တည်နေနည်း၊ ကပ္ပ, ကပ္ပါဝသေဝတို့ပတ်လုံး ဘုရားရှင်မတည်နေခြင်း အကြောင်း၊ မာရပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တ၊ မာရအဖွင့်၊ မာရ၏ ဝေဝစန၊ ဘုရားရှင်အား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဖို့ရန် သတ္တသတ္တာဟကာလ၏ အဋ္ဌမသတ္တာဟကာလကပင် မာရ်နတ် လျှောက်ထားခဲ့ပုံ၊ သာဝကများ၌ ဘုရားရှင်လိုလားတော်မူသည့် ပြည့်ဝရမည့် အရည်အချင်းနှင့် ဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းပြပုဒ်များအဖွင့်၊ အာယုသင်္ခါရ လွှတ်တော်မူပုံ ဖွင့်ပြချက်၊ ဒေဝဒုန္ဒုဘိယောဖလိံသု-အဖွင့်၊ ဥဒါန်းဂါထာတော် အဖွင့်တို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ကျောင်းအင်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ကျောင်းအင်းရွာ (Kyaunginn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ တင်းတိန်ရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၄၉ ဖြစ်သည်။
ဆောက်သမ္ပတန်မြို့
ဆောက်သမ္ပတန်မြို့
ဆောက်သမ္ပတန်မြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ တတိယဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးဖြစ်၍၊ လန်ဒန်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၇၉ မိုင်ကွာတွင်ရှိသည်။ ယင်းသည် ဟမ္ပရှိုင်ယာနယ်၊ အစ်ချင်မြစ် နှင့် တက်မြစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခေတ်မီ၍ ကြီးကျယ် သော သင်္ဘောကျင်းများ ရှိပြီးလျှင်၊ အမေရိကတိုက်၊ ကနေဒါ နိုင်ငံ၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ ဗရာဇီးနိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိ ကတိုက်များသို့သွားသော ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများနှင့်ကုန် သင်္ဘောများဝင်ရာ ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ယင်းဆိပ်ကမ်းမှာလူ တို့မပြုပြင်ဘဲ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်နေသည့်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်၍၊ လေမိုးလုံခြုံပြီးလျှင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသောသင်္ဘောကျင်းကြီး များတည်ရှိသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင်ကမ္ဘာပေါ်၌အကြီးဆုံးဖြစ် သော သင်္ဘောကျင်းကြီးတစ်ခုကိုပဉ္စမဂျော့ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ချား မာတဲ
ထိုခေတ်က ဖရန့်ဘုရင်များမှာ ရုပ်သေးရုပ်သာ ဖြစ်၍ အိမ်တော်ဝန်များက ဘုရင်ထက်ပင် ပိုမို၍ ဩဇာ အာဏာ ရှိလေသည်။ ချားသည် မူးဝါးတို့အား တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တန်ခိုးအာဏာ ပိုမိုကြီးမားလာသော်လည်း ဘုရင့် အဖြစ်ကို လက်မခံဘဲ သရဖူမဆောင်းသည့် ဘုရင်တစ်ပါး အနေဖြင့်သာ နေခဲ့၏။ သို့သော် ချားနှင့် သားတော်ပက်ပင် တို့သည် သူတို့၏ သားမြေးဖြစ်သော ရှာလမိန်းအား ဥရောပ အလယ်ခေတ်တွင် ဘုန်းလက်ရုံးအကြီးဆုံးသော ဧကရာဇ် တစ်ပါး ဖြစ်လာရန် အခြေစိုက်ပေးခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေ သည်။
မြောင်းရွာ
မြောင်းရွာ
ကျုံဒါတ်ရွာ၊ ကျုံဒါတ်
ကျုံဒါတ်ရွာ၊ ကျုံဒါတ်
ထောင့်ချိုင်ရွာ၊ ကင်းတောင်
ထောင့်ချိုင်ရွာ၊ ကင်းတောင်
ရွှေစွန်ညို
ကဗျာ
ကလေးများ = ရွှေစွန်ညို. . .ဘာကို လိုလို့ ဝဲပါတယ်။
ပိတောက်ပင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ပိတောက်ပင်ရွာ (Pitaukpin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပိတောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိတောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၉ ဦး၊ မ ၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
တော်ကနိရွာ၊ ကျုံဒါတ်
တော်ကနိရွာ၊ ကျုံဒါတ်
သထုံနယ် (ရှမ်းပြည်)
သထုံနယ် (ရှမ်းပြည်)
သထုံနယ်သည် ယခုရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးခရိုင်၊ တောင်ကြီး ခရိုင်ခွဲမှ ဆီဆိုင်မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၁ ခု ခန့်မှန်းခြေ ၅၅,ဝဝဝ ရှိသည်။ သထုံနယ်၏မြေမျက်နှာပြင်သည် ကုန်းလှိုင်းထသကဲ့သို့ရှိနေသော တောင်ကတုံးများ များပြား၍ သစ်ပင်နှင့် ချုံပင်အနည်းငယ်ခန့်သာရှိသည်။ နယ်၏အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းအခြမ်းသည် ပေ ၄,ဝဝဝ ကျော်ရှိသော ကုန်းပြင်မြင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအပိုင်းတွင် ပအိုဝ်းလူမျိုး(တောင်သူ)များကို အများဆုံး တွေ့ရသည်။ သထုံနယ်၏တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် မြေနိမ့်ဒေသများရှိ၍ ရှမ်း လူမျိုးများ နေထိုင်ကြလေသည်။
သထုံနယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်သည် ဆန်စပါးဖြစ်သည်။ ပအိုးတို့ သည် များသောအားဖြင့် တောင်စောင်းဆင်ခြေလျှောများတွင် တောင်ယာ များလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နမ့်တမ်ဖတ်ချောင်းအရှေ့ဘက်တွင် တောင်ယာစိုက်ခင်းများကိုသာ အများဆုံးတွေ့ကြရလေသည်။ ကန်သင်း လယ်ယာများကို လုပ်ကိုင်ကြသော်လည်း တောင်ယာများလောက်မများပေ။ ထို့ပြင် လယ်များလုပ်ကိုင်ရာဒေသများတွင် ရေရှားပါးသဖြင့် နမ့်တမ်ဖတ်ချောင်းမှ ရေကို သွယ်ယူလုပ်ကိုင်ကြရသည်။ ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် လုံ့လဝိရိယ ရှိ၍ ယောက်ျား မိန်းမအလုပ်လုပ်ကြသည်။ တောင်ယာလုပ်ငန်းအပြင် မိမိတို့နေ အိမ်အနီးအနား ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ငရုတ်၊ ခရမ်းချဉ်စသော ဟင်းသီးဟင်း ရွက်များ၊ နာနတ်ပင်များကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ကြံခင်းများကိုလည်း အချို့နေရာများတွင် တွေ့ရလေသည်။ သထုံနယ်၏တောင်ဘက်စွန်း မြေနိမ့်ပိုင်းရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် လည်း ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးကြ၍ ခြံဥယျာဉ်များကိုလည်း အနည်းငယ် လုပ်ကိုင် ကြသည်။ နမ့်တမ်ဖတ်မြစ်ရိုးရှိ ကရင်ရွာများမှ ကရင်လူမျိုးများသည် နွား၊ ဝက်၊ ကြက် မွေးမြူခြင်း၊ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက် ငါးဖမ်းခြင်းတို့ကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
မြန်မာ့အိုးခွက်လုပ်ငန်း
လက်ခု ဆိုသည်မှာ မြေညက်ကို မီးဖုတ်ထားသောလက် သီးဆုပ် သာသာ အရွယ်ရှိသည့် ခုံးပြားပြား ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသော ကိရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ လက်ခုတွင် ခတ် လက်ခုနှင့် လုံးလက်ခုဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ခတ်လက်ခုကို အိုး၏အထူအပါးကို ညိ|ရာ၌ ပြည်ပလာ၊ ပန်းပလာတို့နှင့် တွဲဖက်၍အသုံးပြုသည်။ လုံး လက်ခုကိုမူ ရွှံ့သားထူသည့် နေရာမှ ရွှံ့သားပါးသည့် နေရာသို့ ဖြန့်ညိ|ရာ၌ မော်လုံး ပလာနှင့် တွဲဘက်၍ အသုံးပြုသည်။ ဖော်ပြပါ အိုးထိန်း စက်၊ ပလာ၊ လက်ခုတို့နှင့် ရွှံမြေညက်ကိရိယာများ ရှိနေ လျှင် အိုးကိုပြုလုပ်နိုင်ပေပြီ။
အမှန်မှာ ပြာသိုလတွင် လုပ်သဖြင့် ရေအေးသည် မဟုတ် ပေ။ အိုးခတ်စဉ်က သဲကြမ်းများများ ဖြူးပေးခြင်းကြောင့် သာအေးခြင်းဖြစ်သည်။ အိုးခတ်၍ ၁၅ မိနစ်ခန့်ကြာသော အခါမှန်ကူကွက် စသော ပန်းပုံကလေးများ ဖော်ပြီးသည် အထိအိုးတစ်လုံးကို အချောကိုင်ပြီး ဖြစ်လေသည်။ အချော ကိုင်ပြီးလျှင် နေပူရာတွင်ဖြစ်စေ၊ လေသလပ်ရာတွင်ဖြစ်စေ ဖြန့်ချထားရသည်။
အချောကိုင်ပြီး သွေ့ခြောက်ပြီးသော အိုးများကို မီးဖုတ် ပေးရန် လိုသေးသည်။ မီးဖုတ်ရာ၌ အိုးပေါင်း ၃ဝဝ မှ ၅ဝဝ အထိ တစ်ပြိုင်တည်း မီးဖုတ်ပေးကြသည်။ အိုးဖုတ် ရန် မီးဖိုဟူ၍ အထူးအခြား မရှိချေ။ အိုးအနည်းအများ အလိုက် မြေနေရာကို သတ်မှတ်ပေးပြီးလျှင် ကောက်ရိုး၊ နွားချေး စသောလောင်စာများကို ခင်းထားကြသည်။ ထို နောက် လောင်စာများအပေါ်တွင် အိုးများကို ဆင့်ကာဆင့် ကာ စီ၍ တင်ထားပြီးသော် ယင်းအိုးများ၏ ဘေးပတ် လည်၌လည်းကောင်း၊ အပေါ်၌လည်းကောင်း လောင်စာ များကို ထည့်ပေးကြသည်။
သုဓမ္မသင်္ဂဟ
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ဘွဲ့တံဆိပ်ဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်
ထို့ပြင် “နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် တာဝန်ပြီးဆုံးသည့်အခါတွင် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဖြစ်လည်းကောင်း ဆက်လက်တည်မြဲကြောင်း” နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ထူးခြားစွာပြဋ္ဌာန်းထားရှိသည်။
ပုံအက္ခရာစနစ်
thumb|အီဂျစ်ဘာသာမှ ပုံအက္ခရာများ ပုံအက္ခရာစနစ်ဟူသည် တစ်စုံတစ်ခုသော အရာ၏ အဓိပ္ပာယ်များကို ပုံအက္ခရာများဖြင့် ဖော်ပြသော စာရေးနည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ ဟန်ဇိဟု ခေါ်သည့် တရုတ်စာ၊ ခန်ဂျိဟု ‌‌ခေါ်သော ဂျပန်စာ၊ ဟန်ဂျာဟု ခေါ်‌‌သော ရှေးဟောင်းကိုရီးယားစာ၊ ဟန်တုဟု ခေါ်သည့် ဗီယက်နမ်စာများသည် ‌ယေဘူယျ လူသိအများဆုံးဖြစ်သော ပုံအက္ခရာစနစ် စာရေးနည်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်
ဆာ ဒေးဗစ် ဖရက်ဒရစ် အက်တန်ဘရော့ချ် (Sir David Frederick Attenborough) (၊၊ ၁၉၂၆ ခု မေ ၈ ရက်နေ့ ဖွား) ဆိုသူမှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရုပ်/သံ တင်ဆက်သူ နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သမိုင်းပညာရှင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ဘီဘီစီ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သမိုင်းဌာန နှင့်ပူးပေါင်း ရိုက်ကူးတင်ဆက်ခဲ့သည့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိရစ္ဆာန် နှင့် အပင်တို့၏ စစ်တမ်းများ အပြည့်အစုံဖြင့် စုစည်းထားသည့် “သက်ရှိ များအကြောင်း မှတ်တမ်းတင် ဇာတ်လမ်းတွဲ (၉)ခု” ဖြင့် သူ့အား လူသိများလေသည်။
Crust punk
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် သတိပြုဖွယ်ရာ crust တီးဝိုင်းများမှာ Iskra, Behind Enemy Lines နှင့် Tragedy တို့ဖြစ်သည်။ စပိန်မြို့ A Coruna မြို့တွင်လည်း Black Pandu, Ekkaia နှင့် Madame Germen စသော တီးဝိုင်းများပါရှိသည်။
တောင်ဘောရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
တောင်ဘောရွာ (Taungbaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပိတောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိတောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၉ ဦး၊ မ ၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
သနပ်ပင်
သနပ်ပင်သည် တောင်ကရမက်ပင်ကဲ့သို့ပင် ဗိုရာဂျီနာ စီအီးမျိုး ရင်းဝင် ပင်စောက်မျိုးဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ယင်းကို ကောဒီယာဒိုင်ခိုတိုမာ(Cordia dichotoma)ဟုခေါ်သည်။ ယင်းကိုမြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း မိုင်းပွန်နယ်ဒေသ လုံတွေ၊ နောင်ဖက်၊ ကောင်းယော၊ တောင်ကွဲ၊ နန်းလီ၊ မိုင်း ကြင်၊ ပန်လျင်း၊ နန်းမော်မား၊ ဟူမိန်း၊ မိုင်းကြည်၊ နန်းကွပ်၊ ပန်းလင်း စသောအရပ်များအပြင် မဲနယ်တောင်ဒေသ၊ နန်းခုပ်၊ ဟိုပုံးဒေသတို့၌ အမြောက်အမြားပေါက်၍ လွယ်လုံ၊ ပင်လောင်း၊ ပင်းတယ၊ နောင်ချို စသော နယ်တဝိုက်တို့၌ အသင့်အတင့်ပေါက်သည်။ ယခုအခါ ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ် စသောမြို့များ၌ ဖက်အလို့ငှာ စိုက်ပျိုးနေကြသည်။ သနပ်ပင်ကို အထူးသဖြင့် အရွက်အလို့ငှာ စိုက်ကြသည်။ သနပ်ပင်မှာအရွက်ကို သနပ်ဖက်ဟုလည်းကောင်း၊ ရှမ်းဖက်ဟုလည်းကောင်း၊ မြညိုဖက်ဟုလည်း ကောင်း ခေါ်ကြသည်။ သနပ်ပင်ကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် ထွန်းပေါမန်း၊ သို့မဟုတ် ဖက်မောင်းဟုခေါ်၍ မွန်ဘာသာဖြင့် ကစုန်ဓေဟု ခေါ်သည်။ ကချင်ဘာသာဖြင့် ပတ်ကမန်းဟုခေါ်သည်။
ဂဠုန်
ဗေဒင်ကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြချက်
`တနင်္ဂနွေဂဠုန်၊ ရှေ့မြောက်ကြုံ၊ နေတုံခြောက်နှစ်မျှ´
မဟာဘာရတ္တကျမ်းပါ ဂဠုန်ငှက်
နဂါးတို့ထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသော် မိခင်ဖြစ်သူအား နတ်ပျားရည်ဖြင့် ပြန်လည်ရွေးချယ်၍ ကျွန်အဖြစ်မှ လွတ်စေပြီး နဂါးတို့အားလည်း မသောက်သုံးမည် ပူဇော်မှု အခမ်းအနား ကျင်းပရန် လှည့်ဖျားတိုက်တွန်း လေသည်။ နဂါးတို့ အခမ်းအနား ဆောင်ရွက်နေချိန်တွင် အိန္ဒြာသိကြားမှ ပျားရည်အိုးအား နတ်ပြည်သို့ ပြည်လည် ဆောင်ယူသွားလေသည်။ ထိုနေ့မှ အစပြု၍ ဂဠုန်သည် နတ်ဘုရားတို့၏ ဘက်တော်သားဖြစ်ပြီး၊ ဗိဿနိုး၏ စီးတော်ယာဉ်ဖြစ်လာသည်။ နဂါးတို့၏ ရန်သူသာမက အလျင်းသင့်သလို စားသောက်သည် ဟုဆိုသည်။
မြန်မာစာပေလာ ဂဠုန်
`ဂဠုန်နဂါး ပုံမခြား စုံများတဲ့ဏ္ဍုပ်ကောင်၊
နဂါးဏ္ဍုံကြွေ့၊ ရန်ချင်းတွေ့သော်၊
“ဂဠုန်နဂါး၊ ပုံမခြား၊ စုံများတဲ့ရုပ်ကောင်၊ မှန်စွာဖွေရှာ၊ သေချာမှန်းထင်ကြည့်၊ လွမ်းချင်သည့်စိတ်က ဝိပ္ပလ္လာ”
သနပ္ပင်မြို့
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
သနပ်ပင်မြို့သည် မြောက်လတ္တီကျု ၁၇ဒီဂရီ ၀၇မိနစ်မှ ၁၇ဒီဂရီ ၂၂မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်တီကျု ၉၆ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်မှ ၉၆ဒီဂရီ ၅၅မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှအနောက်သို့ ၃၅မိုင်၊ မြောက်မှ‌တောင်သို့ (၁၁)မိုင် ရှည်လျားပါသည်။
ကျောက်ဆည်ခရိုင်
ကျောက်ဆည်ခရိုင် (Kyaukse District) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်ဆည်မြို့ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု
ကျောက်ဆည်ခရိုင်၏ ရာသီဥတုမှာ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သည်။
တောင်ပိုင်း‌ယေမင်နိုင်ငံ
‌စော်ဘွားနယ်များကို ပူး‌ပေါင်းကာ ‌တောင်ပိုင်း‌ယေမင်နိုင်ငံ ကို တည်‌ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်‌သော်လည်း အကယ်စင်စစ် ထိုနယ် များတွင် ၁၉၆ရ ခုနှစ် ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလများမှ အစပြု၍ အမျိုးသား လွတ်‌မြောက်‌ရေးတပ်ဦးသည် အာဏာ လက်ရှိ ဖြစ်‌နေခဲ့၏။ ဗြိတိသျှတို့ တပ်စွဲထားသည့် နယ်များက လွဲလျှင် တပ်ဦးသည်အချုပ်အချာအာဏာပိုင်ဖြစ်‌နေရာ ဗြိတိသျှ တို့သည် ၁၉၆ရ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်‌နေ့မှ ၂၉ ရက်‌နေ့ အထိ ဂျီနီးဗားမြို့တွင် တပ်ဦးနှင့်‌စေ့စပ်‌ဆွေး‌နွေးခဲ့ရ၏။ ‌တောင် ပိုင်း ‌ယေမင်နိုင်ငံသို့ စစ်‌ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်‌ရေးကိစ္စများအတွက် ‌ခြောက်လမျှ ‌ငွေ‌ကြေးအကူအညီ‌ပေးရန် သ‌ဘောတူညီခဲ့သည်။
ယွန်း ဘေ့ဂန်
ယွန်း ဘေ့ဂန် (Jean Béguin) သည် ဓာတုဆေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍ ၁၆၁၀ က ၎င်း၏ လက်ရာ Tyrocinium Chymicum (ဓာတုဗေဒ စတင်ခြင်း) ဖြင့် လူသိများထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်သည် ပထမဆုံး ဓာတုဗေဒ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များထဲက တစ်ခုဟု အများကယူဆကြသည်။ ၁၆၁၅ ခုနှစ် ထုတ်မူတွင် ဘေ့ဂန်က ပထမဆုံး ဓာတုဗေဒ ညီမျှခြင်း (သို့) အခြေခံသဘောလောက်သာပါသော ဓာတုတုံ့ပြန်ခြင်းပုံများကို ဖန်တီးခဲ့၍ ဓာတ်စမ်းပစ္စည်းနှစ်ခု (သို့) နှစ်ခုထက်ပို၍ပါသော ဓာတ်ပြုတုံ့ပြန်ခြင်း ရလဒ်များပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤနာမည်ကြီးခဲ့သောပုံကို ခေတ်ပေါ်ပြန်လည် သရုပ်ဖော်ချက်ကို အောက်တွင် ပြသထားသည်။ တိုက်စားတတ်၍ အားပျော့သော (HgCl2) နှင့် ခနောက်စိမ်းသတ္တု၏ ကန့်ဒြပ်ပေါင်း ဆာလဖိုဒ် (Sb2S3) တို့၏ ဓာတ်ပြုတုံ့ပြန်ခြင်းများ အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။
တောင်ရိုးလူမျိုး
တောင်ရိုး (ခေါ် )တိုရု
တောင်ရိုးလူမျိုးတို့သည် တိဗက်မြန်မာအစုဝင် မြန်မာအစုခွဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၏။ ရှမ်းပြည်နယ် ‌မြေလတ်ပိုင်း‌ဒေသ ‌ပွေးလှနှင့် ပင်းတယနယ်တစ်ဝိုက်၌ အများဆုံး ‌နေထိုင်ကြ သည်။ လူဦး‌ရေ ၂၂,၀၀၀ ‌ကျော်ရှိသည်။ ‌တောင်ရိုးလူမျိုးတို့၏ အဝတ်အစားမှာ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အဝတ်အစားနှင့်တူသည်။ ‌ယောက်ျားများသည် ‌ခေါင်းပေါင်းနှင့် ‌ဘောင်းဘီပွကြီးများကို ဝတ်ဆင်၍၊ မိန်းမများကမူ အညို‌ရောင် သင် တိုင်းပွပွကို ဒူးဆစ်ဖုံးရုံမျှ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဦး‌ခေါင်း၌ တဘက်အနက်ကို အထပ်ထပ်ရစ်ပတ်၍ ‌ပေါင်းကြသည်။ ‌တောင်ရိုးလူမျိုးများတွင် အပျိုဆိုလျှင် ‌ငွေလက်‌ကောက်၊ ‌ငွေနားသန်သီး၊ ‌ငွေပုတီးနှင့် ‌ငွေ‌ခြေချင်းများကို ဝတ်ဆင်၍ အအိုဆိုပါက ‌ကြေး‌ခွေများကို ‌ခြေသလုံးတွင် ရစ်ပတ်ဆင်ယင်‌လေ့ရှိသည်။
ချိကုန်း
ကျင့်စဉ်
ရှေးယခင်က မြေရှင်ပဒေသရာဇ် ဩဇာမကင်းသော တရုတ်နိုင်ငံတွင် ချီကုန်ပညာသည် လျှို့ဝှက် ဆန်းကြယ်သော ပညာအဖြစ် သဘောထား၍ ဂန္ထဝင်ဝတ္ထုများထဲတွင် လူသူအသိ နည်းသော ပညာအဖြစ် ရေးသားခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂ဝ ခန့်ကမူ စုန်းကဝေ အတတ်အဖြစ် တရုတ်အာ ဏာပိုင်တို့က ရှုတ်ချထားခဲ့သော ပညာဖြစ်သည်။
မရေအေးရွာ၊ သီလှချောင်း
မရေအေးရွာ၊ သီလှချောင်း
နန္ဒိယ၊ အရှင် (တောင်ပုလုတောရဆရာတော်)
ရဟန်းဘဝ
ဆရာ‌တော်သည် ဝိပဿနာဓုရကို ငယ်စဉ်ကပင် ပိုမို စိတ် အားထက်သန်ခြင်းရှိ‌သော‌ကြောင့် သိက္ခာ‌တော် ဝါ ၂၀ ရသည့် အချိန်တွင် စာ‌ပေပို့ချမှုကို စွန့်ကာ ‌ပျော်ဘွယ်မြို့၊ တွင်းရွာ၊ သိမ်‌တောင်‌တောရ ကျောင်းသို့ ကြွသွားလျက် ဝိပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်တရားများကို ကြိုးစားအားထုတ်‌တော်မူခဲ့သည်။
၁၃၁၅ ခုနှစ်တွင် ‌တောင်ပုလု‌တောရ ကမ္ဘာ‌အေးဓမ္မရိပ်သာ ကြီးကို စတင်တည်‌ထောင်‌တော်မူခဲ့သည်။ ‌တောင်ပုလု‌တောရတွင် ကမ္မဋ္ဌာန ဆရာ‌တော်အဖြစ် အပါး (၇ဝ) မက များပြား‌သော တပည့်သံဃာ‌တော်များကို နှစ်စဉ်သွန်သင်ညွှန်ပြ နည်း‌ပေး‌တော်မူခဲ့သည်။ ဆရာ‌တော်သည် တဲစုရွာတွင် အ‌နော်ရထာ မင်း‌စော လက်ထက်က တည်ထားခဲ့‌သော မူလ‌စေတီ‌ဟောင်းကို ငုံ၍ ‌ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကို ရည်ညွှန်း ပူ‌ဇော်‌သောအားဖြင့် ဉာဏ် ‌တော် ၁⁠၁၁ ‌တောင်၊ ၁ထွာ၊ ၁ မိုက်၊ ၁ လက်သစ်ရှိ‌သော မြမဉ္ဇူ‌ကျောက်‌စေတီ‌တော်ကြီးကို ‌ရွှေတိဂုံ‌စေတီ‌တော် ပုံစံအတိုင်း ၁၃⁠၃ရ ခုနှစ်မှ ၁၃၄၂ ခုနှစ်အတွင်းအပြီး တည်‌ဆောက်ပူ‌ဇော် ‌တော်မူခဲ့သည်။
နောင်ဘိုရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်လံပြင်ကုလားရွာ
အော်လံပြင်ကုလားရွာ
အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါ
အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါဖြစ်ပွားရခြင်းအကြောင်းရင်းကိုမူ ထင်ရှားရှင်းလင်းစွာ မသိကြရသေးပေ။ ဟိုမုန်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇများကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ အမွှာများတွင် တစ်ယောက်က အရေပြေားလေးဘက်နာရောဂါဖြစ်လျှင် အခြားတစ်ယောက်ပါ ၂၄ % ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်။ အမျိုးသမီးဟိုမုန်း၊ နေရောင်၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ ဗီတာမင်ဒီ ချို့တဲ့ခြင်းနှင့် ကူးစက်ပိုးများဝင်ခြင်းကလည်း ရောဂါဖြစ်နိုင်စွမ်းကို ပိုတိုးမြင့်စေနိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ရောဂါရှာဖွေခြင်းမှာ မလွယ်ကူပေ။ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းအဖြေများပေါင်းစပ်ကာ ရောဂါကို အမည်တပ်ရပေသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
သွေးအရေပြားရောဂါ၏ လက္ခဏာများမှာ ဖျားနာခြင်းနှင့် ရောထွေးတတ်ပေသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ များပြားသောကြောင့် ရောဂါကို ခန့်မှန်းရန် မလွယ်ကူပေ။ အချို့လူနာများမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည့်တိုင်အောင် ရောဂါလက္ခဏာကို မှန်းဆနိုင်ခြင်းမရှိနိုင်အောင် ရောဂါလက္ခဏာများမှာ ရှုပ်ထွေးပေသည်။ များသောအားဖြင့် နာဖျားခြင်း၊ မအီမသာဖြစ်ခြင်း၊ အဆစ်အမြစ်နာကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သားများနာကျင်ခြင်းနှင့် မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းများကို ရောဂါလက္ခဏာများအဖြစ်တွေ့ရတတ်သည်။ ထိုလက္ခဏာများမှာ အခြားရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိနေခြင်းကြောင့် အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါ၏ ရောဂါခန့်မှန်းခြင်းတွင် မပါဝင်ခြင်းကြောင့် ရှုပ်ထွေးရခြင်းဖြစ်သည်။ ယောက်ျားရော၊ မိန်းမမှာပါ သွေးအရေပြားရောဂါဖြစ်ပွားမှုရှိသော်လည်း ရောဂါလက္ခဏာများမှာ ခြားနားမှု ရှိသည်။
အာဖရိက
သမိုင်းမတင်မီခေတ်
သမိုင်းမတင်မီ ကာလ၌ အာဖရိကတွင်လည်း အခြားတိုက်ကြီးများကဲ့သို့ပင် တိုင်းပြည် နိုင်ငံဟူ၍ မရှိခဲ့ပေ။ ခွိုင် (Khoi) နှင့် ဆန် (San) အစရှိသော မုဆိုးနှင့် ရှာဖွေစုဆောင်းသူ အုပ်စုများအနေနှင့် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဘီစီ ၁ ရာစု၌ မြောက်အာဖရိကတွင် သံထည်လုပ်ငန်း စတင်ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး ဆဟာရ တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့စေခဲ့ကာ ဆဟာရ တောင်ပိုင်းဒေသ၏ မြောက်ဘက်အပိုင်းသို့ တိုင်အောင် ပျံ့နှံ့ခဲ့လေသည်။ ဘီစီ ၅၀၀ သို့ ရောက်သောအခါတွင် သံထည်လုပ်ငန်းသည် အနောက်အာဖရိကတွင် အများအပြား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သံထည်လုပ်ငန်းသည် အရှေ့နှင့် အနောက်အာဖရိက ဒေသများတွင် ကောင်းမွန်စွာဖြစ်ထွန်းလာခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း အခြားဒေသများတွင် အေဒီ အစောပိုင်း ရာစုနှစ်များမှ စတင်ခဲ့ကြသည်။ အနောက်အာဖရိကတွင် တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သော ပစ္စည်းများတွင် အီဂျစ်၊ မြောက်အာဖရိက၊ နျူဘီးယားနှင့် အီသီယိုးပီးယားတို့မှ ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် သုံးခဲ့သော ကြေးနီပစ္စည်းများ ပါဝင်သဖြင့် ထိုအချိန်ကပင် ဆဟာရ သဲကန္တာရကို ဖြတ်၍ ကုန်သွယ်မှု ပြုနေကြပြီး ဖြစ်ကြောင်း ယူဆနိုင်သည်။
အာဖရိက သမဂ္ဂ
အာဖရိက သမဂ္ဂသည် နိုင်ငံပေါင်း ၅၄ နိုင်ငံ ပါဝင်သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး မော်ရိုကိုနိုင်ငံ မှလွဲ၍ အခြား အာဖရိကနိုင်ငံ အားလုံး ပါဝင်ကြသည်။ အာဖရိက သမဂ္ဂကို ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၊ အာဒစ် အာဘာဘာမြို့တွင် အဖွဲ့ချုပ် အဖြစ်ထားရှိ၍ ဖွဲ့စည်း တည်ထောင် ခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အာဖရိက ညီညွတ်ရေး အစည်းအရုံးကို ဆက်ခံဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပန် အာဖရိကန် ပါလီမန်အား တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ မစ်ရန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သော်လည်း အာဖရိက လူနှင့် ပြည်သူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်မှာ အာဒစ် အာဘာဘာတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။
လူဦးရေပျံ့နှံ့တည်ရှိပုံ
နိုင်ဂါ-ကွန်ဂို ဘာသာစကား မိသားစု၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်သော ဘန်တူ စကားပြောသော လူမျိုးမှာ အာဖရိတောင်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်ပိုင်းတို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ အနောက်အာဖရိကမှ ဘန်တူစကားပြောသော လူမျိုးများမှာ ဆာဟာရ တောင်ပိုင်းဒေသ အများအပြားသို့ တဖြည်းဖြည်းချင်း ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိလာလျက် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံ နှင့် အရှေ့အာဖရိကတို့တွင် အချို့သော နိုင်း လူမျိုးများ ရှိပြီး ဆွာဟီလီ ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဆွာဟီလီ လူမျိုးများ ရှိကာ အာဖရိက ရှေးဦးလူမျိုးများ ဖြစ်သော ခွိုင်ဆန် (ဆန် သို့မဟုတ် ခြုံပုတ်နေလူမျိုး) နှင့် ပစ်ဂမီ လူမျိုး များကို အာဖရိက အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတို့တွင် အသီးသီး တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။ ဘန်တူ စကားပြောသော အာဖရိကလူမျိုးများကို ဂါဘွန်နိုင်ငံ နှင့် ဂီနီနိုင်ငံ အီကွေတာဒေသတို့တွင်လည်း တွေ့ရလေ့ ရှိပြီး ကင်မရွန်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း အချို့ ဒေသများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ တောင်အာဖရိကရှိ ကာလာဟာရီ သဲကန္တာရတွင်မူ ခွိုင်ဆန်တို့နှင့် အမျိုးအနွယ်ချင်း နီးစပ်သော်လည်း ကွဲပြားခြားနားသော ခြုံပုတ် လူမျိုးများမှာ ကာလရှည်ကြာ နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ဆန်လူမျိုးများမှာ အခြားသော အာဖရိကရှိ လူမျိုးများနှင့် ပုံပန်းသဏ္ဌန်အားဖြင့် သိသာစွာ ကွဲပြားခြားနားပြီး အာဖရိကတွင် ရှေးဦးကပင် နေထိုင်လာခဲ့သော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ ပစ်ဂမီလူမျိုးများမှာမူ အာဖရိကအလယ်ပိုင်းတွင် ဘန်တူလူမျိုးများ မတိုင်ခင်ကတည်းက ရှိခဲ့သော ရှေးဦးလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
နန်းမနူးရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
နန်းမနူးရွာ(Nanmanu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ အလယ်ဒိန်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ဒိန်ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၂ ဦး၊ မ ၅၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။