cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၂
ကေအင်န်ယူပါတီ၏ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေး နှင့် မဒညတ၏လမ်းညွှန်ချက်
အောင်ပွဲသံစစ်ဆင်ရေးစီမံကိန်း၏ စစ်ဆင်ရေး အစီအစဉ်မှာ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၆၉ ခုနှစ်အကုန်အထိဖြစ်သည်။ တပ်မတော်၏ ထိုးစစ်ကို
ကေပီအယ်လ်အေတပ်ရင်း(၃)တို့ရှိပြီး ဗိုလ်သက်ဖော၊ ဗိုလ်ဝေးနှင့် ဗိုလ်စိုးကြီးတို့က ဦးစီးမည်။
ဝက်ဖရာကဲ
ကျောင်းတော်ဝင်းထဲတွင် ရည်ရွယ်ချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် ဘာသာရေးအဆောက်အဦး များစွာ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့သည်လည်း ထိုင်းဗိသုကာပုံစံများဖြင့် တည်ဆောက်ထားကာ ထိုင်းဓလေ့ထုံးစံ ဘာသာရေးဗိသုကာလက်ရာများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၂
ကေအင်န်ယူပါတီ၏ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေး နှင့် မဒညတ၏လမ်းညွှန်ချက်
အချစ်လဲလှယ်ရေးသဘောတရားအရ အချစ်ဟောင်းဖြိုဖျက်၍ အချစ်သစ်တည်ဆောက်သည် ဆိုကာ အချင်းချင်း စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ လူမှုရေး
ဗဟိုကော်မတီအတွင်း အခြေအနေ
နှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပါတီကွန်ဂရက်ကို (၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ) ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေ။
(၄) သခင်ပု
သို့သော် အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီသည် ပြည်ပကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဦးဆောင်မှု၊ လမ်းညွှန်မှုများ အောက်တွင်သာ လှုပ်ရှားခွင့်ရခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
ခဲ့ကြဖူးသည်။ ယင်းတို့ကို ပြည်ပကွန်မြူနစ်ပါတီက အပြင်းအထန် စိစစ်ခဲ့ရသည်။
အလံနီပါတီမှ အဝေးရောက်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သော ရဲဘော်သက်တင်၏ဇနီး မတင်ဝေ သည်လည်း ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပကေဒါတစ်ဦးနှင့်
ဖောက်ပြန်လေသည်။ စင်စစ် မတင်ဝေ(ခေါ်) မခင်ဆွေသည် အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်း ရေးမှူးချုပ် သခင်စိုး၏ဇနီး မငွေစံ၏ ညီမပင်ဖြစ်သည်။
အလမျိုးချောင်းဖျားရွာ၊ အလမျိုး
အလမျိုးချောင်းဖျားရွာ၊ အလမျိုး
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၂
ဗဟိုကော်မတီအတွင်း အခြေအနေ
(၄) ရဲဘော်စိုးသန်း
(၅) ရဲဘော်တုတ်တို့ဖြစ်သည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အုပ်စုကို ဖြုတ်ထုတ်သတ် လမ်းစဉ်ဖြင့် သုတ်သင်ရှင်းလင်းရာ ဂိုရှယ်၊ ရဲဘော်ဌေး နှင့် ဗိုလ်ရန်အောင်တို့ အသတ်ခံလိုက်ကြရသည်။ အချို့ လည်း
ရဲဘော်အောင်ကြီးကလည်း ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် လတွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအား တရုတ်ပြည် ချန် ကေရှိတ်နှင့်တူသောကြောင့် လက်ဝေခံ ဗျူရိုကရက်
အမြန်ဆုံးခေါ်ယူပြန်သည်။
နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့နှင့် ဗဟိုကော်မတီဝင်များ မှာလည်း ပဋိပက္ခကြီးမားလာသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ဝ  ရက်တွင်  သခင်ချစ်က
ကိုယ့်ရှူး ကိုယ်ပတ်
ဆိုရိုးအဖြစ်အသုံးရှိကြောင်းဖော်ပြချက်
သူတစ်ပါး မကောင်းကြံ ကိုယ့်မှာ ဘေးဒဏ်ထိ ဆိုရိုးလည်းရှိသည်။
သင်္ဂါမဝစရဇာတ်
ကြင်ရာအောက်မေ့ မပျော်မွေ့
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြတ်စွာဘုရားညီတော် နန္ဒမထေရ်သည် ရဟန်းမပြုမီ နန်းတော်မှ သပိတ်ထမ်းကာ နောင်တော်ဘုရားနောက်သို့ လိုက်ပါသွားစဉ် ကြင်ယာတော် ဇနပဒကလျာဏီက “အရှင့်သားတော် ... လျင်မြန်စွာ ပြန်လာခဲ့ပါ” ဟု မှာထားလိုက်သော စကားကိုသာ တရေးရေးကြားကာ သာသနာတော်၌ မပျော်မွေ့ဘဲ ဇနပဒကလျာဏီကိုသာ အောက်မေ့လျက် လူထွက်လိုသော စိတ်ဖြင့်သာ နေလေ၏။ စိတ်ထောင်းတိုင်း ကိုယ်ကြေလျက် အသွေးအသား ခန်းခြောက် ပိန်ချုံးလေ၏။
နန္ဒမေးကာ ကဲ့ရဲ့ရှာ
နန္ဒမထေရ်သည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ ရောက်လျှင် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်လေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်သာရိပုတ္တရာကို ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သား သာရိပုတ္တရာ ... ငါ့ညီတော် နန္ဒကား တာဝတိံသာနတ်ပြည် နတ်တို့အလယ်တွင် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်လျှင် နတ်သမီးတို့ကို ရပါစေမည် ဝန်ခံခဲ့ရသည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ နောက်ရှင်မောဂ္ဂလာန်၊ ရှင်မဟာကဿပ၊ ရှင်အာနန္ဒာ စသော အသီတိသာဝကတို့ကိုလည်း မိန့်တော်မူ၏။ တဖြည်းဖြည်း သံဃာ့ဘောင်ဝယ် ထိုသတင်းသည် ပျံ့နှံ့လေ၏။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၂
ပြည်ခရိုင် အာဏာနီတည်ဆောက်ရေး
ဗဟိုဌာနချုပ် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး ဌာနမှ ရဲဘော်မောင်ထွေး(ခေါ်)သာလှ အလင်းဝင်သွား သောကြောင့်ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် သာလှထိုးစစ်ဟု
ဇူလိုင်လတွင် တိုက်နယ်မြို့နယ်များမှ ကေဒါ များအား ပြည်ခရိုင်ပါတီအတွင်းရေးမှူး  ရဲဘော် လှကြည်နှင့် ဗိုလ်ငြိမ်းတို့က ဗိုလ်ထွန်းငြိမ်းကို စေလွှတ် ပေးရန်
(၄)	ပြည်သူ့စစ်ပွဲ အုတ်မြစ်အခြေခံဖြစ်သော ပြည်သူ့စစ်များကို ပြန်လည်စည်းရုံးဖွဲ့စည်း ရန်။
(၃)	ပိုးကျော့ကွင်း၊ ဇီးအုပ်၊ ပြဆိုးကျွန်း၊ ပြားကိုး ကျွန်း။
(၅)	တွင်းပြဲ၊ မြစ်လောင်း၊ ကျောက်တွင်း။
အချို့အသတ်ခံရသူများမှာ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ကို တောက်လျှောက်အကူအညီပေးခဲ့သူများပင်ဖြစ် သည်။ လလသသတွင် ပါဝင်ဖူးသူများ၊ မြေယာကော်
နီခဲ့ရလေသည်။
(၄)	ဗိုလ်အောင်မင်းခရိုင်ကော်မတီ
(က)	ဗိုလ်မျိုးမြင့်	ဗဟိုကော်မတီ
(၆)	ပဲခူးရိုးမတိုင်း
(က)	ဗိုလ်အောင်လှိုင်	တိုင်းဌာနချုပ်
တိုက်တိုင်းအောင်(၁)
ကို အခြေခံ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၁)၏ နိုင်ငံရေးမှူးမှာ ရဲဘော် အောင်ကြီးဖြစ်ပြီး တပ်မှူးမှာ ဗိုလ်ဘုန်းကျော်ဖြစ်သည်။ တပ်တွင်းဦးစီးကော်မတီတွင်
တိုက်တိုင်းအောင်တပ်ကိုလည်း နိုင်ငံရေးအရ၊ အတွေးအခေါ်အရ၊ စည်းရုံးရေးအရ ပြန်လည် စုစည်း ရန် တော်လှန်သောနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့က
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းတည်ဆောက်ရေး
(၁)	ရဲဘော်စိုးအောင်	အတွင်းရေးမှူး
(၄)	ရဲဘော်မြိုင်	ဦးစီးပါတီကော်မတီ
သို့ မြို့ပေါ်လမ်းမှ အထူးဆက်သားတာဝန် ယူရသည့် ရဲဘော်မျိုးမြင့်ဆိုသူက ရဲဘော်စိုးသန်းအား ''မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းကို ဖျက်ဆီးသူနှင့် ပြန်ပြင်ရေး ထိပ်သီး၊
ဗဟိုကော်မတီတိုးချဲ့ရေးနဲ့ပတ်သက်တာကို တော့ စဉ်းစားပြီးပါပြီ၊ မကြာမီ ပို့နိုင်ပါလိမ့်မယ်
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ လူထုဆန့်ကျင်ရေး လုပ်ငန်းများ
မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်လာကြပြီး အုံကြွပေါက်ကွဲ ၍ တော်လှန်ရေးဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို ဆိုလို သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် သွေး ဆူလွယ်သော လူငယ်များကို
ပစ္စည်းမဲ့အာဏာ စိုက်ထူခြင်းဖြစ်သည်။ ကျေးရွာများတွင် ကျောရိုးများ ရွေးချယ်စုစည်း၍ လေ့ကျင့် ပေးသည်။ ထို့နောက် အုပ်စုဖြင့် အနိုင်ကျင့် သော နည်းကို
အမျိုးသမီးများသည် ဘုန်းကြီးများ၏ သင်္ကန်းများကို ထဘီချုပ်ဝတ်ကြသည်။
ပြုကျင့်ကျူးလွန်ကြတော့သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါက်ခေါင်း မြို့နယ်အတွင်းမှ ကျေးရွာလူထုသည် ကျောရိုးများ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ကာ
ကျေးစွပ်ခြင်းခံရ သော ကျေးလက်လူထုသည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် အပေါ် အော့နှလုံးနာလာပြီး တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်း လာကြခြင်းသည် ပဲခူးရိုးမတွင်
ကောင်း၊ ဦး (စည်သူ)
ဘဝနိဂုံး
ဒဏ်ရာမှာ ပြင်းထန်လှသည့် အလျောက် ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၇ တွင် ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်း ကာလကတ္တားမြို့၌ ကွယ်လွန် သွားသည်။ နောက်တနေ့တွင် ပညာမင်းကြီး ရုပ်ကလာပ်အား ရန်ကုန်သို့ လေယာဉ်ဖြင့် သယ်ယူပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့၌ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့၏။
လေးရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
လေးရွာ (Lay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ဆင်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၃ ဦး၊ မ ၈၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
သတင်းစာပညာ
အမေရိကန်တို့သည်ကား စာနယ်ဇင်းအတတ်ကို အင်္ဂလိပ် တို့ထံမှ စတင်ခံယူခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဖြစ်လာမည့် မြောက်အမေရိကတိုက် ဗြိတိသျှပိုင် ကိုလိုနီနယ်များတွင်၊ ပထမဆုံးသော ပုံနှိပ်စက်ကို ၁၆၃ဝ ပြည့်နှစ်၌ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့၏။ သို့သော် ပထမဆုံး သတင်းစာသည်ကား ၁၆၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပေသည်။ ဘင်ဂျမင် ဟဲရစ်ဆိုသူသည် အင်္ဂလန်၌ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်နေရာမှ အာဏာပိုင်အစိုးရများနှင့် မသင့်မတင့် ဖြစ်သဖြင့် အမေရိကန် ကိုလိုနီများသို့ လာရောက်နေထိုင်ကာ ဗော်စတန်မြို့မှနေ၍ ၁၆၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် 'ပြည်တွင်းပြည်ပ အဖြစ်အပျက်' အမည်ရှိသော သတင်းစာကို ထုတ်ဝေခဲ့၏။ သို့သော် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးအကြိမ် ထွက်ပေါ်ခဲ့သော ယင်းသတင်းစာသည် အာဏာပိုင်အစိုးရများ၏ အသိအမှတ်မပြုမှု၊ လိုင်စင်ထုတ်မပေးမှုများကြောင့် မကြာမီပင် ချိုးနှိမ်ခြင်း ခံလိုက်ခဲ့ရလေသည်။ ယင်းကာလမှ ၁၄ နှစ်ကြာပြီးနောက် ၁၇ဝ၄ ခုနှစ် ဧပြီလ၌မူ ဗော်စတန်မြို့ စာတိုက်ဗိုလ်ဖြစ်သူ ဂျွန်ကင်းဗဲသည် 'ဗော်စတန် သတင်းဆောင်းပါး' အမည်ရှိ သတင်းစာကို ပထမဆုံးအကြိမ် အောင်မြင်စွာ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့လေသည်။
သတင်းစာပညာသည် ဖြစ်ပျက်နေသောအကြောင်းအရာများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း၊ အစီရင်ခံခြင်း၊ ထုတ်ပြန် ခြင်းနှင့်ကျယ်ပြန့်သော ပရိသတ်အတွင်းသို့ စီးဝင်ရောက်ရှိစေခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ သတင်းစာပညာတွင် ကွဲလွဲသော အကြောင်းအရာများ များစွာရှိသော်လည်း ရည်ရွယ်သည်မှာ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးအား သတင်းအချက်များပေးပို့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်လျှို့ဝှက်သောအဖွဲ့အစည်း နှင့် အစိုးရကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အနုပညာနှင့် ဖျော်ဖြေမှုကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှုရှုထောင့်မှ လူမှုရေးဆိုင်ရာတို့ကိုပါ လွှမ်းမိုးထားသည့် သတင်းစာပညာတို့ဖြစ် သည်။ ယင်းနယ်ပယ်တွင် တည်းဖြတ်ခြင်း၊ ဓာတ်ပုံသတင်းပညာ နှင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာအဖြစ် တင်ပြခြင်းများတို့ ပါဝင်သည်။
သတင်းစာပညာ၏ အဓိကပါဝင်သည့်အချက်များ
ဘေ(လ်)ကိုဗတ်နှင့် တွမ်ရိုစင်တီ(လ်)တို့၏စာအုပ် The Elements of Journalism အရဆိုပါမူ သတင်းစာ ပညာ၏ အဓိကပါဝင်သည့် အချက်(၉)ချက်ရှိသည်။ သတင်းစာဆရာတစ်ယောက်အနေဖြင့် ပြည်သူလူထုကို သတင်းအချက်အလက်များပေးခြင်းအားဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်ကို ပြီးမြောက်ပြည့်စုံစေရန် ၎င်းတို့သည် လွတ်လပ်၍ မိမိကိုယ်မိမိထိန်းချုပ်နိုင်ရန် လိုအပ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဤလမ်းညွှန်ချက်များ ကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည် -
လက်ခုပ်တွင်းကရေ သွန်လိုသွန် မှောက်လိုမှောက်
ဆိုလိုရင်းတူညီသောအခြားစကားပုံ
ကိုယ့်လက်ခုပ်တွင်းကရေ သွန်လိုသွန် မှောက်လိုမှောက်နှင့် အတူတူဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒ
သမိုင်း
မျိုးရိုးပညာ ထွန်းကားလာသောအခါတွင် ထိုပညာကို အပင်များတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ ထိုပညာရပ်မှာ အပင် များ ယင်းတို့၏ အဆက်အနွယ်များသို့ မည်ကဲ့သို့ ယင်းတို့၏ ဝိသေသဂုဏ်များကို ပြန့်ပွားစေသည် ဆိုသည်ကို လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုပညာရပ် ထွန်းကားလာခဲ့သည်မှာ ၁၉ဝဝ ပြည့် နှစ်မှ စခဲ့ခြင်းကြောင့် မကြာလှသေးချေ။ ထိုပညာရပ်၏ အခြေခံ အချက်အလက်များကို ဩစတြီးယန်း ခရစ်ယန်ဘုန်းကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သော ဂရီခေါ်မင်ဒယ်ဆိုသူက စစ်ဆေးလေ့လာခဲ့လေသည်။
စိုးသိမ်း၊ ဦး၊ ဂျီစီဘီအေ
နိုင်ငံရေးဖြင့် ထင်ရှားသော ဦးစိုးသိမ်း
ဤသို့ ပညာသင်ကြားနေပြီး ဒေသန္ဈ ရဗဟုသုတ အလို့ငှာ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဟာဝိုင်းယန် ကျွန်းစု၏ မြို့တော် ဟိုနိုလူလူ စသည်များသို့ လည်းကောင်း၊ အင်္ဂလန်၊ စကော့တလန်၏ အိုင်ယာလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ ဟော်လန်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ဘယ်လဂျီယန် စသည့် နိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း၊ အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ် (သီရီလင်္ကာ)၊ တရုတ်၊ ယိုဒယား၊ မလာယုကျွန်းဆွယ် စသည့် အာရှတိုက် နိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း အနှံ့အပြား လှည့်လည်ခဲ့လေသည်။ ၁၂၈၄ ခုနှစ် (၁၉၂၂) ခုနှစ်ခန့်တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်ရှိ ခဲ့လေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၈၆ (၁၉၂၃ - ၂၄) ခုနှစ်လောက်တွင် အမျိုးသား ပညာရေး ကောင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမျိုးသား ကျောင်းများအတွက် အစိုးရ အထောက်အပံ့ ခံယူခြင်း မပြုသင့်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဦးစိုးသိမ်းသည် အထောက်အပံ့ မယူခြင်း ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အမျိုးသား ပညာရေး ဘုတ်အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ရာ၌ ပါဝင် အားပေးခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဦးစိုးသိမ်းသည် နိုင်ငံရေး နယ်ထဲသို့ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ဝင်ရောက် လာစေရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း တရပ်ပင် ဖြစ်သည်။
ရဲလွင် (စာရေးဆရာ)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရုဒေါ့ဖ် ဒီဇယ်
ရုဒေါ့ဖ် ခရစ်ယာန် ကားလ် ဒီဇယ် [Rudolf Christian Karl Diesel] (၁၈၅၈-၁၉၁၃) သည် ဂျာမနီလူမျိုး စက်မှုအင်ဂျင်နီယာနှင့်တီထွင်သူဖြစ်သည်။ ဒီဇယ်အင်ဂျင်တီထွင်ခြင်း နှင့်ပတ်သက်၍လူသိများပါသည်။
ကွယ်လွန်သေဆုံးခြင်း
၁၉၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဒီဇယ်သည် ဒီဇယ်လောင်စာဆီထုတ်လုပ်သူ တစ်ဦးနှင့်တွေ့ဆုံရန် SS Dresden အမည်ရှိ သင်္ဘော နှင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ညစာစားပြီးနောက် အနားယူရန် ည၁၀နာရီခန့်တွင် ၎င်း၏အခန်းသို့ပြန်ခဲ့သည်။ နောက်နေ့နံနက် ၆နာရီ ၁၅မီနစ်တွင် သူ့ကိုနှိုးရန်လည်းမှာကြားခဲ့သည်။ နံနက်တွင်သူ့ကိုမတွေ့ရတော့ပါ။ နောက် ၁၀ရက်ကြာသောအခါတွင် ဒတ်ခ်ျ၊သင်္ဘောသားတစ်ယောက်မှ သူ၏အလောင်းကိုတွေ့ရှိခဲပါသည်။ အလောင်းမှာ ပုပ်ပွနေပြီဖြစ်သောကြောင့် ဆယ်ယူခဲ့ခြင်းမပြုခဲ့သော်လည်း၊ အသုံးအဆောင်များကိုမူ အလောင်းပေါ်မှ ပြန်လည်ဆယ်ယူခဲ့ကာ၊ အလောင်းကိုရေတွင်ပြန်မျှောခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာမှ ၁၃ရက်နေ့တွင် ယင်းအသုံးအဆောင်များသည် ဖခင်ပိုင်အသုံးအဆောင်များဟု ယူဂျင်းဒီဇယ် (Eugene Diesel) မှထွက်ဆိုကာ လက်ခံရယူခဲ့သည်။ ဒီဇယ်၏ကွယ်လွန်သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တချို့ပညာရှင်များက သတ်သေသည်ဟုလည်းကောင်း၊ တချို့ကမူ အသတ်ခံရသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အမျိုးမျိုးထင်မြင်ချက်ပေးကြသော်လည်း၊ အဖြစ်မှန်ကိုမူ မည်သူမျှ အတိအကျ မပြောနိုင်ပါ။
ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့
အမည်ရင်းမြစ်
ဘရူးနိုင်ငံသားများအနေဖြင့် ဘန်ဒါဟုသာ အတိုကောက်ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဆူလ်တန် မာဟ်မုဒ် (ဝန်ကြီး)
နိုင်ငံရေးအသက်မွေးဝမ်းကြောင်း
၁၉၅၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဘူးသီးတောင် မြောက်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်မှ မာမွတ်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဦးနု၏ သန့်ရှင်းဖဆဖလအစိုးရအဖွဲ့တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ မာမွတ်သည် ၁၉၆၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပြန်လည်အရွေးခံခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခု အာဏာရှင်နေဝင်းက အာဏသိမ်းသောအခါ ဝန်ကြီး မာမွတ်သည် အရှေ့ပါကစ္စတန်သို့ တိမ်းရှောင် ခိုလုံခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုတွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဘူးသီးတောင်ဆေးရုံနှင့် ဘူးသီးတောင်ဆေးရုံ အပါအဝင် ဆေးရုံအများအပြားကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ ပါလီမန်အမတ်တစ်ဦးအနေဖြင့် မာဟ်မွတ်သည် ရှားပ်ဘာဇား ခေါ် တမန်သား အစိုးရအလယ်တန်းကျောင်း နှင့် မင်္ဂလာကြီးအလယ်တန်းကျောင်းအပါအဝင် ကျောင်းများစွာကို တည်ထောင်ရန် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနအား စည်းရုံးခဲ့သည်။ သူသည် ရခိုင်လူမျိုးနှင့် အာရကာနစ်မွတ်ဆလင်ကျောင်းသားများအတွက် ဗြိတိန်တွင် ပညာသင်ကြားရန် ပညာသင်ဆု အစီအစဉ်ကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ ဆုလ်တန်မာမွတ်သည် အာရကန် မွတ်လင်အဖွဲ့နှင့် အာရကာနစ် မွတ်စလင်အသင်း ၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။
ပယင်း
ပယင်း (Amber) သည် ဇီဝမူလ ကျောက်မျက် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ တိကျသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုသော်လည်းကောင်း၊ ပုံဆောင်စနစ်သော်လည်းကောင်း မရှိပေ။ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုအားဖြင့် ဟိုက်ဒရို-ကာဘွန်နိတ် ဒြပ်ပေါင်းများပင်ဖြစ်သည်။ သိပ်သည်းဆ ၁.၀၇၊ မာဆင့် ၂.၅ သာရှိသောကြောင့် မီးအပူဒဏ်နှင့် ငရဲမီးဒဏ်တို့ကို မခံနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် သတိထားထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်သည်။ ပယင်းသည် လူသားတို့၏ အဆင်တန်ဆာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသော ကျောက်မျက်ရတနာ တန်းဝင်ထဲမှ ရှေးအကျဆုံးရတနာထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ပယင်းပတီး ၊ ဆွဲပြား ၊ ဆွဲသီးများကို ဥရောပမြောက်ပိုင်းတွင် ဘီစီ(၈၀၀၀)လောက်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း တွေရှိခဲ့ရသည်။
စုဠာလင်္ကရဏတက္ကသိုလ်
ဌာနများ
၁၉၁၇-ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံမဟာဌာန (Arts and Sciences)၊ ပြည်သူ့စီမံခန့်ခွဲရေးမဟာဌာန (Public Administration)၊ အင်ဂျင်နီယာမဟာဌာန (Engineering)နှင့် ဆေးသိပ္ပံမဟာဌာန (Medicine) စသည့် မဟာဌာန လေးခုသာရှိခဲ့ပေမဲ့ ယခုအခါ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ မဟာဌာနပေါင်း (၁၉)ခု၊ စိုက်ပျိုးရေးကျောင်း တစ်ကျောင်း၊ ကောလိပ် (၃)ခု၊ အင်စတီကျု (၁၀)ခုနှင့် ဆရာအတတ်သင်ကျောင်း တစ်ကျောင်း ရှိပါသည်။
ဗျင်းဘွဲရွာ၊ ဗျင်းဘွွဲဲ
ဗျင်းဘွဲရွာ၊ ဗျင်းဘွွဲဲ
ကြသောင်းဝါး
ကြသောင်းဝါး (Bambusa polymorpha) (Burmese bamboo) သည် ဝါးပင်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဂျာဗားကျွန်း၊ ကျူးဘားနိုင်ငံ၊ ပူတိုရီကိုနှင့် အီကွေဒေါနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ဝက်စင်သွန်
အမည်ဝေါဟာရ
ဗတ်စင်သွန် ဟူသည့်အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်သည်"ရွှေမြို့တော်၏ ကျောင်းတော်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လာအိုတွင် ဝက် သို့မဟုတ် ဗတ် သည်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတာ်များကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုကျောင်းတော်များသည် လာအိုလူနေမှုအဖွဲ့အစည်း၏ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အန်းဒရွိုက် (မိုဘိုင်းလ်စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အန်းဒရိုက် စက်လည်ပတ်ရေးစနစ် ကဏ္ဍ:ဂူဂဲလ် ဆော့ဝဲလ် ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ ဆော့ဖ်ဝဲလ်
ကုံးဆာကွတ်ကျိုင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေယာဉ် ဦးခန်း
လေယာဉ် ဦးခန်းသည် လေယာဉ်ပျံ၏ ရှေ့ပိုင်းတွင် ရှိပြီး လေယာဉ်မှူးများက လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် လေကြောင်းလိုင်းကြီးများ၏ လေယာဉ်ဦးခန်းများမှာ လူစီးသည့် အပိုင်းမှ ခွဲခြားထားလေ့ ရှိသည်။ လေယာဉ်ဦးခန်းမှ တဆင့် လေယာဉ် ကုန်းပေါ်တွင် ရှိနေစဉ်ဖြစ်စေ လေထဲတွင် ရှိနေသော အခါ ဖြစ်စေ လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
တင်မောင် (ဒေါက်တာ)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ
ငန်းငှက်
ငန်းသည် ဝမ်းဘဲ၊ စက္ကဝက် စသည်တို့နှင့်အတူ 'အင်ဆာရီဖုမ်' မျိုးစဉ်တွင် ပါဝင်သည်။ ငန်း ၈ မျိုးခန့်ရှိသည်။ အားလုံးမှာ ငှက်ကြီးများဖြစ်ကြ၏။ ငန်းတို့တွင် တင့်တယ်ရှည်လျားသော လည်ပင်းရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ငန်းတို့၏ အမွှေးအတောင်မှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူ၍ နေသည်။ ဦးခေါင်းတွင် အနက်ရောင်လည်း ရှိ၏။ ဩစတြေလျတိုက်တွင် ငန်းအနက်များကို တွေ့ရ၏။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဩစတြေးလျ တိုက် တစ်တိုက်ထဲတွင်သာ ထူးထူးခြားခြား ငန်းနက်များကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဩစတြေးလျတိုက် အနောက်ဘက်တွင် တံဆိပ်တော်ခေါင်းများ၌ ငန်းနက်ပုံကို ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားကြလေသည်။
နရွဲတော (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
နရွဲတော (တောင်)ရွာ (Naywetaw(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ နရွဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နရွဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၂ ဦး၊ မ ၁၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မောင်ရဲနိုင်
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
အဘ ဦးဘိုဝင်း၊ အမိ ဒေါ်မြနွယ်တို့မှ ၁ဝ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄ဝ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၌ သားအကြီးဆုံး အဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖျာပုံမြို့ အထက (၁) တွင် သတ္တမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုအစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း၊ လသာမြို့နယ်တွင် Pre Medical School တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံမြို့ အထက (၁) မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်း တစ်တိုင်းလုံးတွင် ပထမဆု ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး
တဂိုးနှင့် မြန်မာပြည်
တဂိုးသည် မြန်မာပြည်ကို နှစ်ကြိမ်လာရောက်ခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် ရန်ကုန်ရောက်သည့် နောက်တစ်ရက် မေလ ၈ ရက် နေ့သည် ဆရာကြီးမွေးနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသောကြောင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အိန္ဒိယအမျိုးသားများက ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူခဲ့ကြသလို ဂုဏ်ပြု ပွဲအခမ်း အနားကိုလည်း ရန်ကုန်မြို့ ဂျူဗလီဟောခန်းမမှာ ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင်းလှည့် လည်ကြည့်ရှုစဉ် ဘုရားတန်ဆောင်း၊ ဂူကျောင်းပြာသာဒ်များမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကဲ့သို့ မြန်မာအမျိုးသား ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များဖြစ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ ပြီး မြန်မာအမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရှေးဟောင်းအစဉ်အလာများကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ရွှေတိဂုံဘုရားကို ရောက်သောအခါ "လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံစေတီတော်မြတ်ကြီးနှင့် ချိန်ထိုးကြည့်လျင် တစ်မြို့လုံးသည် အရောင်မတောက်တော့"ဟု သူကမှတ်ချက်ချခဲ့သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ ရိုးသားပြီး လွတ်လပ်သောဘဝကိုလည်း ဆရာကြီးက သဘောကျခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ရန်ကုန်သို့ ဒုတိယအကြိမ်ရောက်လာချိန်မှာ ဘင်္ဂါလီစာပေညီလာခံ ကျင်းပချိန်နှင့် ကြုံကြိုက်နေရာ မတ်လ၂၅ရက်နေ့တွင် ညီလာခံနှင့်ရောပြီး ဆရာကြီးအား ဧည့်ခံဂုဏ်ပြုပွဲ ကျင်းပပေးခဲ့ပြီး အစီအစဉ်တွင် မြန်မာအက ပါဝင်ရာ တဂိုးက ချီးကျူးခဲ့သည်။
အပူ အင်ဂျင်စက်
သာမိုဒိုင်းနမစ် ဘာသာရပ်တွင် အပူ အင်ဂျင်စက် ဆိုသည်မှာ အပူ စွမ်းအင်ကို စက်မှု စွမ်းအင် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသော စနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ထိုသို့ ပြောင်းလဲပေးခြင်းအားဖြင့် စက်မှုဆိုင်ရာ အလုပ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။
နမ့်တောင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစေး
အစေး
ထနောင်းပင်မျိုးမှရသော အစေးသည် အလွန်အသုံးဝင်သော အစေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုအစေးကို အာဖရိကတိုက်မြောက် ပိုင်း၊ ဩစတြီးယားတိုက်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက် သော အကေးရှားပင် (ထနောင်းမျိုး)ဖြစ်သည့် အပင်အမျိုးမျိုး တို့မှ ရရှိ၏။ ထိုအစေးကို အလုံးကလေးများအဖြစ်နှင့် ဈေး တွင် ရောင်းချကြသည်။ အရောင်မှာ နီရဲနေသောအရောင်မှ ကောက်ရိုးရောင်ကဲ့သို့ ဖျော့တော့တော့နေသော အရောင်အထိ အမျိုးမျိုး ရှိ၏။ ကောက်ရိုးရောင်ရှိသော အစေးလုံးကလေးများ သည် အကောင်းဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ဟိုဘက်သည်ဘက် မြင်ရသလောက်ရှိတတ်သည်။ ထိုအစေးကို အနောက်နိုင်ငံ များတွင် သရည်စာမုံ့လုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ဆေးဘက်တွင် အသားအရေ လိမ်းဆေးရည် ဖန်ရည်များ ဖော်စပ်ရာ၌လည်း ကောင်း၊ အီးမားရှင်းဆေးများ ဖော်စပ်ရာ၌ ဆေး ဘက်ဆီများ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သမအောင် ပေါင်းစပ်မိစေရန် လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ ပိုးထည်နှင့် ပိုးတုအထည်များကို အရောင် တင်ရန်နှင့် အခြား အထည်အလိပ်များ အသား ပိတ်နေစေရန် ကော်တင်ရည်အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးပြုကြလေသည်။
နောင်နိုင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နောင်နိုင်းရွာ(Naungnaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၅၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။
လင်ကွန်း (ရုပ်ရှင်)
လင်ကွန်း (Lincoln) သည် အော်စကာဆုရ ကမ္ဘာကျော် ဒါရိုက်တာ စတီဗင် စပီးလ်ဘတ်ခ် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူး ထုတ်ဝေခဲ့သည့် အမေရိကန် ရာဇဝင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားမှာ အမေရိကန် သမ္မတဟောင်း အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း မကွယ်လွန်မှီ ၄ လအတွင်း ကျွန်စနစ်ပပျောက်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၃ ပြင်ဆင် အတည်ပြုနိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့ပုံကို ဖော်ကြူးထားသည်။
တပင်ပျော်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
တပင်ပျော်ရွာ (Tapinpyaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ တပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၁ ဦး၊ မ ၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုယ့်ဝမ်းနာ ကိုယ်သာသိ
ကိုယ့်ဝမ်းနာ ကိုယ်သာသိ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်တော်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှိုင်တန်းရွာ၊ ရန်ကုတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက် (ကျောင်းတော်)
ဝက် (វត្ត, voăt ; ວັດ, vat; วัด, ; ; ) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ အရှေ့ရှမ်းပြည်နယ်၊ ယူနန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဗြဟ္မဏတို့၏ကျောင်းတော်များကို ဆိုလိုသည်။ "ဝက်" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ထိုင်းစကားလုံးတစ်ခုဖြစ်ကာ သက္ကတဘာသာစကား vāṭa မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဝင်းခြံ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုဝေါဟာရသည့် ဒေသကိုလိုက်ကာ အဓိပ္ပာယ်များ ပြောင်းလဲမှုရှိသည်။ တစ်ခါတရံ အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည့် ကျောင်းတော်ကြီးများကို ဆိုလို၍ တစ်ခါတရံ မည်သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဗြဟ္မဏကျောင်းတော်များကိုမဆို ဆိုလိုသည်။
လုံချည်
အဆင်များနှင့်အဝတ်အထည်များ
လုံချည်သည် ဤအရပ်ဒေသများရှိ ရာသီဥတုနှင့် အထူးပင်လိုက်ဖက်သည်။ လေဝင်လေထွက် ကောင်းပြီး ပူပြင်းသော နေရောင်အောက်တွင် အေးမြစေသည်။ ပိုးထည်များမှာ အလွန်ထူးခြားပြီး ဆောင်းရာသီတွင် ပူနွေးစေ၍ နွေရာသီတွင် အေးမြစေသည်။ လုံချည်ကို အမျိုးစုံ အသုံးပြုဝတ်ဆင်နိုင်သည်။ အမျိုးသားများ ၎င်းတို့ပုဆိုး၏ ရှေ့ပိုင်း အောက်နားစကို စုစည်းပြီး အပေါ်သို့လိပ်ကာ ခြေနှစ်ချောင်းကြားအတွင်းမှ ကျိုက်ယူပြီး ခါးအနောက်ဘက်သို့ ထိုးသွင်းခြင်းကို ပုဆိုးခါးတောင်းကျိုက် (ဗမာလို- ပုဆိုးခါးတောင်းကျိုက်) ဟု ခေါ်ကြပြီး ဒိုတီဝတ်သကဲ့သို့ မကြာခဏဆိုသလို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမြင့်သို့တက်ခြင်းနှင့် အားကစားလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် ဘောင်းဘီအတို အရှည်များ လဲမည့်အစား ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ရှေးအချိန်အခါက စစ်သားများမှာ ယင်းပုံစံအတိုင်း ပုဆိုးချည်းသက်သက် သို့မဟုတ် ဘောင်းဘီအရှည်ပေါ်မှ ထပ်၍ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
ဂိရိဒတ္တဇာတ်
မိမိကောင်းလျက် အပေါင်းဖျက်
“မြတ်သောမင်းကြီး ... ပဏ္ဍဝမြင်းတော်ကို ဂိရိဒတ္တမြင်းထိန်း ဖျက်ဆီးပါ၏။ မြင်းတော်ကား ဂိရိဒတ္တမြင်းထိန်း ခြေခွင်၍ သွားသည်ကို မြင်လျှင် အတုခိုး၍ တင့်တယ်သော သွားခြင်းကို ပယ်စွန့်ကာ ခြေခွင်၍ သွားနေပါ၏ ” –
ဇာတ်ပေါင်း
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) အကျင့်မူမျိုး၊ အတုခိုး ခိုးတိုင်းမကောင်းပါ။
(၂) မြင်းထိန်းခြေခွင်၊ အတုသင်၊ မြင်းပင်ခြေခွင်လာ။
ဩဂုတ် ၁၉၉၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩဂုတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၉
ညောင်ပင်ရွာ၊ ဘက်ရဲ
ညောင်ပင်ရွာ၊ ဘက်ရဲ
ဆိုနီ အိပ်စ်ပီးရီးယား
သမိုင်းကြောင်း
Xperia X1 သည် အိပ်စ်ပီးရီးယား အမှတ်တံဆိပ်ပစ္စည်းများအနက် ပထမဆုံးထုတ်ကုန်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ 8.1MP ကင်မရာ၊ ဝိုင်ဖိုင်စနစ်နှင့် ဂျီပီအက်စ် နေရာပြစနစ်တို့ပါဝင်သည့် X2 စမတ်ဖုန်းကို နောက်နှစ်တွင် ဆက်လက်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
မောင့်ဗက်တင်၊ လူဝီ
မောင့်ဗက်တင်, လူဝီ(ခရစ် ၁၉ဝဝ ဖွား)
၁၉၄၈ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဆဋ္ဌဂျော့ဘုရင်က အိန္ဒိယကွန်ဂရက် ပါတီခေါင်းဆောင်ကြီး ရာဂျာဂိုပါလာချာရီ အား အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားသဖြင့် ဇွန်လ ၂၁ ရက် နေ့တွင် တာဝန်ဝတ္တရားများ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီးလျှင် မောင့် ဗက်တင်လည်း ဗြိတိန်သို့ ပြန်ခဲ့လေသည်။ ဇူလိုင်လ ၈ ရက် နေ့တွင် မောင့်ဗက်တင်သည် မြေထဲပင်လယ်တပ်ဖွဲ့တွင် ပထမ ကရူဇာ(တိုက်သင်္ဘော)တပ်ကို အုပ်ချုပ်ရန် ခန့်ထားခြင်းခံရလေ သည်။
နမ့်ခုတ်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
နမ့်ခုတ်ရွာ(Namhkoke)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
နန်းတော်တိုးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နန်းတော်တိုးရွာ(Nantawtoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၈ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ နန်းကော်တိုး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၃၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ခင်ကြီးဖျော်
‌ညောင်ရမ်း ၁၀ ဆက် သက္ကရာဇ် ၁၀၆၀ ပြည့် နန်းတက်‌သော စ‌နေမင်းလက်ထက်က စတင်‌ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့သော အတင်ဂိုဏ်း အရုံဂိုဏ်း ကွဲပြားမှုသည် ‌နောင်‌တော်ကြီး လက်ထက်၌လည်း မပြီးမပြတ်ပင် ရှိ‌နေ‌သေးသည်။ ‌တောင်တွင်းဆရာ‌တော်မှာ အရုံဂိုဏ်းဖြစ်သည်။ ထို့‌ကြောင့် ‌တောင်တွင်းဆရာ‌တော် သာသနာပိုင်ဖြစ်သည့်အခါ ဗဒုံမြို့၊ ကန္နီ‌ကျေး သံဃာ‌တော်များက ‌တောင်တွင်းဆရာ‌တော်ထံ အဆုံးအဖြတ် ခံပြန်ရာ ဆရာ‌တော်က ‘သာသနာပြုဆရာ‌တော် ၁၄ ပါးမှာ အတင်ဂိုဏ်းချည်းဖြစ်သည်။ တပည့်‌တော်တစ်ပါးတည်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်။ ထို့ပြင် ‘သည်သဲပုံ‌ငွေဖြစ်မှ၊ တင်ရစ်တော့‌လေး’ဟု တ‌ပေါင်ရှိသည်။ (သဲပုံမှာ‌ သောကြာသား အ‌လောင်းမင်းတရားကြီး ဖြစ်သည်။ ‌ငွေမှာ တနင်္လာသား ဘိုး‌တော်မင်းတရား ဖြစ်သည်။) ထို့‌ကြောင့် ယခုမင်းလက်ထက် တွင် မဖြစ်‌သေး၊ ‌နောင်မင်းများလက်ထက်တွင်မှ ဖြစ်မည်’ဟု အမိန့်ရှိကာ အဆုံးအဖြတ်မ‌ပေးဘဲ ထားခဲ့‌လေသည်။
ငယ်ဘဝ
ထိုသို့ လောကီ/လောကုတ္တ နှစ်လီစွယ်စုံ ပြည့်စုံလုံလောက် ကျမ်းဂန် တတ်မြောက်သော်လည်း အားရတင်းတိမ်ခြင်း မရှိဘဲ၊ လွန်ကဲသော ဆန္ဒအလျောက် ရဟန်း ၅-ဝါမြောက်တွင် ပေါက္ကံပြည် ရွှေကျောင်းဆရာတော် ဘုရားထံသို့ သွားရောက်၍ သဒ္ဒါဘက်ဆိုင်ရာ ဘေဒစိန္တာ၊ သဒ္ဒနီတိ၊ ရူပသိဒ္ဓိ အစရှိသော ပါဠိ သဒ္ဒါ အဖြာဖြာတို့ကို ကျနသေချာ ဝေဖြာသိရှိ ထိမိအောင် သင်ကြားတော်မူပြန်သဖြင့် သဒ္ဒါအရာ ရည်တူမရှိ၊ ကဝိတန်ခွန် ထူးချွန်ပြောင်မြောက် မုံသောက်မာတင် အာဇာနည်ဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ဖြစ်လေသည်။ ခင်ကြီးဖျော်မှာ ရွှင်သောဉာဏ်၊ ထက်သောဉာဏ်၊ နက်သောဉာဏ်၊ စူးရှထိုးထွင်းသောဉာဏ် တို့နှင့် ကုန်စင်အောင် စုံလင်ပြည့်ဝသဖြင့် မသိလှသောအရာ၊ မတတ်သောအရာ မရှိ သလောက်ဖြစ်၍ သာသနာဝင် ပညာရှိ အဆက်ဆက်တို့က မတစ်လုံးကျေသော`မကာရလောပ ခင်ကြီးဖျော်´ဟူ၍ ခေါ်စမှတ် ပြုကြသည်။
ဟု ခင်ကြီးဖျော်၏တပည့် ပုညာရာမ မထေရ်က ကမ္ပည်းထိုးတော်မူခဲ့သည်။
"ထိုနှစ် (သက္ကရာဇ် ၁၁၂၃ ခုနှစ် ) ရတနာသိင်္ဃ နေပြည်တော်၏ အရှေ့မြောက်ယွန်းတွင် ကျောင်းဦးပြာသာဒ်နှင့်တကွ သုံးထပ်ဇေတဝန်ရွှေကျောင်းဆောက်တော်မူ၍ 'မဟာဘုံသာ' သမုတ်တော်မူပြီးလျှင် တောင်တွင်းဆရာတော် 'ဉာဏဘိဓမ္မာလင်္ကာရ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု' ဆရာတော်အား တင်လှူတော်မူ၍ အရညဝါသီပုဂ္ဂိုလ်၊ ဂါမဝါသီပုဂ္ဂိုလ် အရိယာသံဃာတော်တို့အား ပရိက္ခရာရှစ်ပါးနှင့်တကွ များစွာသော ရဟန်းတို့ အသုံးအဆောင်တို့ကို လှူတော်မူသည်။ ပွဲသဘင်ကြီးစွာလည်း ခံတော်မူသည်။"
ပြုစုသော ကျမ်းဂန်များ
ထို့အပြင် မင်းလက်ဝဲသုန္ဒရ၊ မင်းလက်ဝဲ နော်ရထာ စသော အမတ်ပညာရှိများ မေးလျှောက်ထားသော အမေးပုစ္ဆာ ပြဿနာများကိုလည်း တခဏအတွင်း ရုတ်ခြည်း ဖြေဆိုတော်မူသည်။ ထိုအမေးအဖြေများ ပါသော `အမေးတော်အဖြေကျမ်း´များလည်း မှတ်သားဘွယ်ရာ အနှစ်သာရ အတိနှင့် ပြည့်စုံလျက် ရှိပေသည်။ ဤမျှ မကသေး သီဟိုဠ်၊ ယိုးဒယား၊ တရုတ်၊ ဇင်းမယ်၊ ကသည်း၊ မဏိပူရပြည်များက မေးအပ်သောပုစ္ဆာ ပြဿနာများ ကိုလည်း ကောင်းစွာ လွယ်ကူ ဖြေဆိုတော်မူသည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ သခွတ်ကုန်း
ကျောင်းစုရွာ၊ သခွတ်ကုန်း
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ညောင်ချောင်းရွာ (Nyaungchaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၄ ဦး၊ မ ၁၅၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
တရုပ်စုရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
တရုပ်စုရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
ကင်းစီး
ကင်းစီးဟူသည် က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င ဟူသော ကဝဂ်ဗျည်း ငါးလုံးတွင် ဝဂ္ဂန္တ(ဝဂ်အဆုံး) ဖြစ်သော င-ဗျည်းနှင့် ရှေ့လေးလုံးဆင့်ရာ၌ လုံးဆင့်စည်းကမ်းအရ အထက်ကနေသော သရမဲ့ င-ဗျည်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်း င-ဗျည်း၌ သရမပါသောကြောင့် သရမဲ့ကြောင်းကို သိစေရန် င-ဗျည်းအပေါ်မှ အသတ်(တံခွန်) ထည့်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းတံခွန်ကို အသတ်ဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ မိမိအောက်၌ ရှိသော ဗျည်းမှ အ သရကို သတ်လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် အသတ်ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤ၌ ဂင်္ဂါမြစ်ကို ရေးလိုလျှင် ဂင်ဂါမြစ်ဟု ရေးရမည် ဖြစ်သော်လည်း ဤသို့ရေးလျှင် ကင်းစီးစာလုံးက အထက်သို့ ထိုးထွက်နေရာ စာလုံးက ရှေ့နောက်မညီ ကြည့်၍ မလှ ဖြစ်နေပေမည်။ ထို့ကြောင့် ကြည့်၍ လှပကောင်းမွန်စေရန် င်(ငသတ်)ကို အပြည့်မရေးဘဲ -် ဤသို့ ငသတ်ကို ချုံ့၍ရေးခြင်းကို ရှေးကျောက်ရေးဆရာတို့ တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပုံရသည်။ ကင်းစီး၏ ပြယုဂ်တို့မှာ-
ဇန်ဂီနာကန်
ဇန်ဂီနာကန် (ዘንገና ሐይቅ) သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၊ အမ်ဟာရာဒေသ၏ အဝိဇုန်၏ တည်နေရာ 10°54′50″N 36°58′00″E တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ဝကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ၎င်းကန်သည် ကက်ဆာနှင့် အင်ဂျိဘာရာမြို့နှစ်ခုအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ Addis Ababa-Bahir Dar လမ်းမကြီးမှ ၂၀၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၅၀၀ မီတာတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ အချင်းသည် အကြမ်းအားဖြင့် ၁ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၁၆၆ မီတာ ရှိသည်။ ဤကန်သည် အီသီယိုးပီးယားတွင် ရှာလာကန် ပြီးပါက ဒုတိယမြောက် အနက်ဆုံးကန် ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲပြိုလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနောက်ကုန်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံဆယ်ရွာ၊ ကြာအင်း
ကံဆယ်ရွာ၊ ကြာအင်း
မြကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းသာယာရွာ၊ ကင်းချောင်း
ကျွန်းသာယာရွာ၊ ကင်းချောင်း
မော်စီတုန်း
၁၉၄၈ ခုနှစ် ကုန်ခါနီးတွင် ကွန်မြူနစ်တို့သည် တရုတ်နိုင်ငံကြီး၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံ ကို သိမ်းပိုက်မိကြပြီး ဖြစ်၏။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်ထဲသို့ ရောက်သည့်အခါ၌ကား တရုတ်နိုင်ငံကြီး တစ်ခုလုံးမှာ ကွန်မြူနစ်တို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သွားပြီးလျှင်၊ ချန်ကေရှိတ်အစိုးရအဖွဲ့မှာ ဖော်မိုဆာ ကျွန်းကလေးပေါ်သို့ ထွက်ပြေး ကြရလေသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်လိုက်ကြလေသည်။ မော်စီတုန်းသည် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ (သမ္မတ) အဖြစ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရလေသည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့လေသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မော်စီတုန်းသည် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်သာ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ မော်စီတုန်းသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ကမ္ဘာတွင် ကျော်ကြားလေသည်။ သူရေးသားပြုစုခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးစာပေများတွင် တရုတ်နိုင်ငံနီ (၁၉၃၄)၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဒုတိယ နယ်ချဲ့ကမ္ဘာစစ်(၁၉၃၉)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီသစ် (၁၉၄၄) နှင့် တရုတ်နိုင်ငံသစ်အတွက် တိုက်ပွဲ (၁၉၄၅) တို့မှာ ထင်ရှားလေသည်။
ဒလပင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာနိုးနီးယားရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းယားချောင်
အင်းယားချောင်
ခင်အုန်းမြ၊ ဒေါ်
အထ္တုပ္ပတ္တိ
ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ)က အင်းတော်၊ နန်းကင်ရွာ စစ်ဆေးရုံဖွင့်သောအခါ စစ်သူနာပြုတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အင်းတော်၊ မဲဇာ၊ ကောလင်းတို့တွင် ရဲဘော်များ၊ ရွာသူရွာသားများကို သူနာပြုခြင်း၊ ဆေးကုသပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးဒေါ်ခင်အုန်းမြ ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ်များမှာ မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်)၊ လွတ်လပ်ရေးစည်းရုံးမှုတံဆိပ်၊လွတ်မြောက်ရေးတံဆိပ်၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတံဆိပ်၊ ပြည်ပရန်နှိမ်တံဆိပ်၊ ပြည်သူ့စစ်ပွဲဝင်တံဆိပ် တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၁၉၆၃ ခု၊ ဩဂုတ်လ (၁၂)ရက်နေ့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအသင်းမှ ချီးမြင့်ခဲ့သော ဖလောရင့်နိုက်တင်ဂေးလ် ဆုတံဆိပ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ဟိုရာဒမ်ဘယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စေတီယုံရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသည်းကွဲခြင်း
အသည်းကွဲခြင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ အသည်းနှလုံး အမှန်တကယ် ကွဲအက်သွားခြင်း မဟုတ်သော်လည်း နှလုံးသားအား အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့် ဓာတ်သတ္တိများကို ခန္ဓာကိုယ်မှ ပိုမိုထွက်ရှိစေရန် ဦးနှောက်မှ လှုံ့ဆော်မှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ သုတေသနရလဒ်များအရ ခန္ဓာကိုယ် ထိခိုက်သည့်အချိန်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းသည် အသည်းကွဲသည့်အချိန်တွင်လည်း လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နေသည်ဟုဆိုသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း ဝေဒနာများကို ခံစားရခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အသည်းကွဲခြင်းဝေဒနာမှ လျင်မြန်စွာ သက်သာလာစေရန် သင့်တင့်သောအတွေးများကို မွေးမြူကာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားအားကစားခြင်းများနှင့် ကျန်းမာရေးညီညွတ်စေသော အစာအာဟာရများကို စားသုံးသင့်ကြောင်း အကြုံပြုထားကြပေသည်။
ဦးကုလား
မဟာရာဇဝင်
ဦးကုလား၏ အဘသည် စဥ့်ကူးရွာသူဌေး ဒေဝသေဋ္ဌ၊ အမိ မဏိဩဃ ဖြစ်သည်။ ဦးကုလား၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို မသိရပါ။ စဥ့်ကူးရွာဇာတိ ဖြစ်သည်။
ခေတ်ပြိုင်
ဦးကုလားနှင့် တစ်ခေတ်တည်း ကျော်ကြားသူမှာ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ ဖြစ်သည်။
လုံလန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
လုံလန်ရွာ (Longlang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ တုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၃ ဦး၊ မ ၂၄၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ချွန်းတာရီးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ချွန်းတာရီးရွာ (Chuntarri)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကျေးရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျေးရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၉ ဦး၊ မ ၂၂၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကနီတန်းရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
ကနီတန်းရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
စကြဝတေးမင်း
စကြဝတေးမင်း ကျင့်ဝတ်
၉။ ဥစ္စာ မရှိသောသူတို့အား ဥစ္စာကိုပေးခြင်း၊ ၁၀။ ရဟန်း၊ ပုဏ္ဏားတို့ထံသို့ကပ်၍ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အပြစ်ရှိ၊ အပြစ်မရှိ၊ မှီဝဲအပ်၊ မမှီဝဲအပ် စသော တရားကိုမေး၍ အကုသိုလ်ကိုပယ်၊ ကုသိုလ်ကို ဆောက်တည်စေခြင်း၊
ကော့နန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ရွာ၊ ဦးလှဖေ
တောင်ရွာ၊ ဦးလှဖေ
ငွေတောင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စတုမဋ္ဌဇာတ်
သွားလာတည်းဝင် ချစ်ကျွမ်းဝင်
ချင်းချင်းပြောလျက် ခွေးနှောင့်ယှက် တစ်နေ့သ၌ ဟင်္သာငယ်တို့သည် သစ်ပင်ဖျား၌ နားကုန်လျက် ရုက္ခစိုးနတ်နှင့် ပြောဟောကုန်သည်ရှိသော် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် သစ်ပင်အောက်၌ရပ်လျက် - “အို - ဟင်္သာငယ်တို့ ... သင်တို့ကား ပကတိအားမြင့်မားလှသော သစ်ပင်ဝယ် အလွန်မြင့်သော သစ်ခွကြားသို့တက်၍ ဆိတ်ကွယ်ရာသို့ ကပ်ပြီးလျှင် တိုင်ပင် ပြောဟောကြကုန်၏။ နိမ့်ရာအရပ်သို့ သက်ဆင်း၍ တိုင်ပင်ပြောဟောလှည့်ကြပါ၊ သားများ သနင်း ငါမင်းမြတ်လည်း နားထောင်ပါမည်” – ဟု ဟင်္သာငယ်တို့နှင့်တကွ တိုင်ပင်စကား ပြောကြားလေ၏။
မောင်ရင့်မာ
မောင်ရင့်မာ (ကျောင်းကုန်း) သည် မြန်မာအမျိုးသားစာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။
အလှော်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန့်ဘွေးအိုင်
ဘန့်ဘွေးအိုင်
တတိယ မောင်းထောင်ဆရာတော်
ပြုစုတော်မူခဲ့သော ကျမ်းများ
(ဤမောင်းထောင် ဆရာတော်များ အကြောင်းကို ရေးရာ၌ −
ဒဓိဝါဟနဇာတ်
သူယုတ်ပေါင်းကာ ကိုယ်လည်းပါ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲလေ့ရှိ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတို့ .... သူတော်မဟုတ် သူယုတ်မာတို့နှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်းမည်သည်ကား - ယုတ်မာ၏၊ အကျိုးမဲ့ကို ပြုတတ်၏။ အသက်ဝိညာဉ်ရှိသော သူယုတ်မာတို့နှင့် ပေါင်းဖော်ရာဝယ် ယုတ်မာခြင်း၊ အကျိုးမဲ့ပြုခြင်းကား အဘယ်မှာ ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ ရှေးအခါ အသက်ဝိညာဉ်မရှိ အရသာခါးသော တမာပင်၊ ခွေးတောက်ပင်တို့နှင့် ပေါင်းဖော်ရာဝယ် နတ်သုဓာကဲ့သို့ အရသာချိုမြိန်သော သရက်ပင် စဉ်လျက်လည်း အရသာခါး ဖြစ်လာဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သင်္ဘောပျက်ကာ သမုဒ္ဒရာ
အခါတစ်ပါး၌ ဝက်တစ်ကောင်သည် ရွာတည်ဖူးသော ရွာဆိုးကုန်း တစ်ခုဝယ် ကျက်စားသည်ရှိသော် တန်ခိုးအာနုဘော်နှင့် ပြည့်စုံသော ပတ္တမြားတုံးကို မြင်လေ၏။ ထိုဝက်သည် ပတ္တမြားတုံးကို နှုတ်သီးဖြင့် ငုံကာ ပတ္တမြား၏ တန်ခိုးအာနုဘော်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ပျံ့တက်၍ သမုဒ္ဒရာအလယ်ကျွန်းတစ်ခုသို့ ရောက်လေ၏။ ထိုကျွန်းဝယ် ရသဖန်းပင်အောက်၌ အမြဲနေကာ တစ်နေ့သ၌ ပတ္တမြားတုံးကို ရှေ့တွင်ချကာ အိပ်ပျော်လေ၏။ ထိုအခါ ကာသိတိုင်းနေ လုလင်တစ်ယောက်သည် မိဘတို့ နှင်ထုတ်သဖြင့် သွားရာ၊ သင်္ဘောဆိပ်တစ်ခုသို့ ရောက်လျှင် လှေသူကြိးတစ်ယောက်ထံကပ်၍ အမှုကြီးငယ်ကို ပြုလုပ်လျက် သမုဒ္ဒရာ၌ သွားသော လှေဖြင့် လိုက်လေ၏။ ထိုလုလင်သည် သမုဒ္ဒရာအလယ်သို့ရောက်၍ လှေပျက်လတ်သော် ပျဉ်ပြားတစ်ချပ်ကိုစီးကာ ထိုဝက်ရှိရာကျွန်းသို့ ရောက်လေ၏။
ဆောင်ပုဒ်
(၃) စိတ်ရှိလူထား၊ သစ်ပင်များ၊ ပေါင်းငြား ဓာတ်ကူးသည်။
(၄) သီးချိုသရက်၊ တမာယှက်၊ ခါးလျက် သီးတော့သည်။ ဒဓိဝါဟနဇာတ် ပြီး၏။
နောင်းလန်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလေးစတေရှင် ပေါ့တေးဘဲလ်
၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ အစောပိုင်းတွင် ပိုမိုပါးလွှာပေါ့ပါးသည့် ပလေးစတေရှင် ပေါ့တေးဘဲလ် မော်ဒယ်အသစ် PSP-2000 ကို ဖြန့်ချိရောင်းချခဲ့ရာ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံတွင် မူလထက် လေးဆခန့် ပိုမိုရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး၊ အောက်တိုဘာလတွင် မြောက်အမေရိက၌ ၂၀၀% နီးနီးအထိ အရောင်းမြင့်တက်သွားခဲ့သည်။ ဖန်သားပြင်အသစ်နှင့် အသံဖမ်းမိုက်ခရိုဖုန်း တစ်ပါတည်းပါရှိသော နောက်ထပ် မော်ဒယ်အသစ် PSP-3000 ကိုလည်း ထပ်မံဖြန့်ချိခဲ့သည်။ လုံးဝ ဒီဇိုင်းပြုပြင်ထားသည့် PSP Go ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ဈေးသက်သာအောင် ဖန်တီးထားသည့် PSP-E1000 ကိုလည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
လုကျီရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လုကျီရွာ(Lukyi)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ လဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၇ ဦး၊ မ ၃၇၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၆ ဦး နေထိုင်သည်။
နီတိ
နီတိဟူသောဝါဟာရသည် သင်္သကရိုက်ပါဠိ(Sanskrit-pali) ဘာသာစကားဖြစ်၍ လမ်းညွှန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေသည်။ လောက လူသားတို့ သိမှတ်လိုက်နာအပ်သည့် လူမှုကျင့်ဝတ် (Social Conduct)နှင့် လူမှုစည်းကမ်း (Social Disciple)များဆိုင်ရာထုတ်ဖော် လမ်းညွှန်ထားချက်များကို ပေါင်းရုံး၍လောကနီတိ(Loka Niti)ဟုခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးသူဟောင်းတို့ ထားရစ်ခဲ့သော စကားပုံများ၊ မှတ်သားလိုက်နာဖွယ် အဆိုအမိန့်များ၊ သင်ခန်းစာ ရယူဖွယ် ဇာတ်ကြောင်းပုံပြင်များမှ ကောင်းနိုးရာရာတို့ကို စုစည်းဖော်ထုတ်၍ လူမှုဆိုင်ရာ နီတိကျမ်းအဖြစ်ထွန်းပေါ်လာသော ဤကျမ်းသည် ဘာသာမရွှေး၊ လူမျိုးမရွှေး၊ အရွယ်သုံးပါးလိုက်နာအပ်သည်ဖြစ်၍ အထူးပင် နှစ်လိုဖွယ် ကောင်းလှပေသည်။
မြေခြားရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
မြေခြားရွာ (Myaychar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ယကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၄၀ ဦး၊ မ ၂၁၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
မောရစ်ကောလစ်
မြိတ်တွင် အရေးပိုင်အဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် စွန့်စားသူ ဆင်မျူရယ်ဝှိုက်၏ ဘဝဖြစ်စဉ်ကို အနည်းငယ် လေ့လာခွင့် ကြုံသည်။ ဆက်လက် လေ့လာပြီးနောက် ယိုးဒယားဝှိုက် အမည်ဖြင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ တစောင် စတင်ရေးသားသည်။ ထိုစာအုပ် အောင်မြင်သောကြောင့် ကောလစ် စာရေးဆရာလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်သည်။ သူ့မိတ်ဆွေ ဂျီအိတ်ချ်လု၏ မှန်နန်းရာဇဝင် ဘာသာပြန်ကို ဖတ်မိရာ မိဖုရားစော ဝတ္ထုကို ရေးရာ ယင်းလည်း အောင်မြင်သည်။ ထုတ်ဝေသူကို အပူတပြင်း ရှာစရာ မလို။ အောက်စဖို့တုန်းက ကျောင်းနေဖက် ဂေါ့ဖရီဖေဗာသည် ဖေဗာ အင် ဖေဗာ စာအုပ်တိုက် ထောင်စ ဖြစ်သည်နှင့် ကောလစ်ကို နောက်စာအုပ်အတွက် ကြိုတင်စရံငွေ ပေးကာ အရေးခိုင်းရာမှ မြန်မာပြည်အတွေ့အကြုံများ စာအုပ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုစာအုပ်ကို ၁၉၃၈ တွင် ထုတ်ဝေသောအခါက သူ မြန်မာပြည် ရောက်နေသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တခွင် ခရီးလှည့်လည်ပြီး ပြန်လာရာ၊ အင်္ဂလန်ပြန်ရန် ရန်ကုန်၌ သင်္ဘောစောင့်နေစဉ် ဤစာအုပ်သစ်သည် ဆူးလေဘုရားလမ်းရှိ စမတ်အင်မူကာဒမ် စာအုပ်ဆိုင်သို့ တင်ရောက်လာသည်။ ရန်ကုန် အင်္ဂလိပ်အသိုင်းအဝိုင်းက နှာခေါင်းရှုံ့ကြသဖြင့် မီရာသင်္ဘောဖြင့် မြန်မာပြည်မှ အမြန်ထွက်ခွာရသည်။
နိဂုံး
မောရစ်ကောလစ်သည် ၁၉၇၂ တွင် အင်္ဂလန်၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကျိန့်ဟော်
Size of the ships
Traditional and popular accounts of Zheng He's voyages have described a great fleet of gigantic ships, far larger than any other wooden ships in history. Most modern scholars consider these descriptions to be exaggerated.
Modern study of ship dimensions
The largest ships in the fleet, the treasure ships described in Chinese chronicles, would have been several times larger than any wooden ship ever recorded in history, surpassing l'Orient (65 m long) which was built in the late 18th century. The first ships to attain 126 m long were 19th century steamers with iron hulls. Some scholars argue that it is highly unlikely that Zheng He's ship was 450 feet in length, some estimating that they were 390–408 feet long and 160–166 feet wide instead while others put them as 200–250 feet in length.
In Malacca
In Malaysia today, many people believe it was Admiral Zheng He (died 1433) who sent princess Hang Li Po to Malacca in year 1459. However there is no record of Hang Li Po (or Hang Liu) in Ming documents, she is known only from Malacca folklore. In that case, Ma Huan's observation was true, the so-called Peranakan in Malacca was in fact Tang-Ren or Hui Chinese Muslims. These Chinese Muslims together with Parameswara were refugees of the declining Srivijaya kingdom, they came from Palembang, Jambi, and other places. Some of the Chinese Muslims were soldiers by profession and served in the army and bodyguard of the Sultan of Malacca.
Connection to the history of Late Imperial China
State-sponsored Ming naval efforts declined dramatically after Zheng's voyages. Starting in the early 15th century, China experienced increasing pressure from resurgent Mongolian tribes from the north. In recognition of this threat and possibly to move closer to his family's historical geographic power base, in 1421 the emperor Yongle moved the capital north from Nanjing to present-day Beijing. From the new capital he could apply greater imperial supervision to the effort to defend the northern borders. At considerable expense, China launched annual military expeditions from Beijing to weaken the Mongolians. The expenditures necessary for these land campaigns directly competed with the funds necessary to continue naval expeditions.
Map
According to the map's owner, Liu Gang, a Chinese lawyer and collector, he purchased the map in 2001 for $500 USD from a Shanghai dealer. A number of authorities on Chinese history have questioned the authenticity of the map. Some point to the use of the Mercator-style projection, its accurate reckoning of longitude and its North-based orientation. None of these features was used in the best maps made in either Asia or Europe during this period (for example see the Kangnido map (1410) and the Fra Mauro map (1459)). Also mentioned is the depiction of the erroneous Island of California, a mistake commonly repeated in European maps from the sixteenth to eighteenth centuries. On the map the American continent is labelled phonetically "A-me-ri-ca" (今名北亞墨利加, literally: "Now Name Northern A-me-ri-ca," see detail). This translation was unknown in Ming Dynasty, and is known to be a borrowing from the West, (Amerigo Vespucci).
In May 2006 the Dominion Post reported that Fiona Petchey, head of the testing unit at Waikato University, which had carbon dated the map, had asked Gavin Menzies to remove claims from his website that the dating proved the map was genuine. The carbon dating indicated with an 80% probability a date for the paper of the map between either 1640–1690 or 1730–1810. However as the ink was not tested, it was impossible to know when it was drawn. Ms Petchey said, "we asked him to remove those, not because we were not happy with the dates, but because we were not overly happy with being associated with his interpretations of those dates."
သီဟကောတ္ထုဇာတ်
ဖခင်တူလည်း အသံကွဲ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် ခြသေ့င်္မင်းဖြစ်၍ မြေခွေးမတစ်ကောင်နှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်းကိုစွဲ၍ သားတစ်ကောင် ရလေ၏။ ထိုသားသည်လက်ချောင်း ခြေချောင်းတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ လက်သည် ခြေသည်းတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ မှင်ဆံမွေးတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အဆင်းသဏ္ဌာန်တို့ဖြင့် လည်းကောင်း အဖခြင်္သေ့မင်းနှင့် အလုံးစုံတူ၏။ အသံဖြင့်ကား အမိမြေခွေးမနှင့် တူ၏။
အီလက်ထရောနစ် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဥပဒေ
အီလက်ထရောနစ် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဥပဒေ (နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅/၂၀၀၄)
အခန်း(၇) ငှားရမ်းသုံးစွဲသူ
၁၆။ ၁၇။ ငှားရမ်းသုံးစွဲသူသည် - ၁၈။ ပုဒ်မ-၁၇ တွင် ဖော်ပြထားသော အချက်များကို ဆောင်ရွက်ရန် ပျက်ကွက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ထိခိုက်နစ်နာ ဆုံးရှုံးမှု အကျိုးဆက်များအတွက် ငှားရမ်းသုံးစွဲသူတွင် တာဝန်ရှိစေရမည်။
အခန်း(၁၁) ပြင်ဆင်ပေးရန် လျှောက်ထားခြင်းနှင့် အယူခံခြင်း
၃၀။ ၃၁။ ၃၂။ ဗဟိုအဖွဲ့က ပုဒ်မ-၃၁၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ)အရ ချမှတ်သည့် အဆုံးဖြတ်ချက်သည် အပြီးအပြတ်ဖြစ်စေရမည်။
အခန်း(၁၃) အထွေထွေ
၃၉။ အစိုးရဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းများသည် အောက်ပါကိစ္စရပ်များအတွက် အီလက်ထရောနစ်မှတ်တမ်း သို့မဟုတ် အီလက်ထရောနစ် အချက်အလက် သတင်းလွှာဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်းကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု ဆောင်ရွက်ရမည် - ၄၀။ အီလက်ထရောနစ် နည်းပညာဖြင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်သူများသည် အီလက်ထရောနစ် မှတ်တမ်းနှင့် အီလက်ထရောနစ် အချက်အလက် သတင်းလွှာတို့၏ လိုအပ်သည့် လုံခြုံမှုအမျိုးအစားနှင့် အဆင့်တို့ကို သတ်မှတ်ပြီး မိမိတို့၏ လိုအပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသည့် နည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်အသုံးပြု၍ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ၄၁။ ဝန်ကြီးဌာနသည် သက်သေခံလက်မှတ်ထုတ်ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့် လိုင်စင်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ လိုင်စင်သက်တမ်း၊ လိုင်စင်ခနှင့် လိုင်စင်သက်တမ်း တိုးမြှင့်ခတို့ကို သတ်မှတ်ရမည်။ ၄၂။ ကြီးကြပ်မှုအဖွဲ့သည် ဤဥပဒေအရ ရရန်ရှိသည့် အခကြေးငွေနှင့် ဒဏ်ကြေးငွေများပေးဆောင်ရန် ပျက်ကွက်သူထံမှ ထိုအခကြေးငွေနှင့် ဒဏ်ကြေးငွေများကို မြေခွန်မပြေကျန်ငွေဖြစ်ဘိသကဲ့သို့ အရကောက်ခံခွင့် ရှိသည်။ ၄၃။ ဝန်ကြီးဌာနသည် - ၄၄။ ဤဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုရာတွင် ဗဟိုအဖွဲ့၏ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူရမည်။ ၄၅။ ဤဥပဒေပါ မည်သည့်ပြစ်မှုကိုမဆို မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့က အရေးယူပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ၄၆။ ဤဥပဒေအရ တရားစွဲတင်ပို့သော ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် သက်သေခံပစ္စည်းသည် တရားရုံးရှေ့သို့ တင်ပို့ရန် မလွယ်ကူသော ပစ္စည်းဖြစ်ပါက ယင်းသက်သေခံပစ္စည်းကို တရားရုံးရှေ့သို့ တင်ပို့ရန် မလိုဘဲ မည်ကဲ့သို့ ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း အစီရင်ခံစာကို သက်ဆိုင်ရာ အခြားစာရွက်စာတမ်းများ၊ အထောက်အထားများနှင့်အတူ တင်ပြနိုင်သည်။ ယင်းသို့တင်ပြခြင်းကို တရားရုံးသို့ သက်သေခံပစ္စည်း တင်ပြဘိသကဲ့သို့ မှတ်ယူကာ သက်ဆိုင်ရာတရားရုံးက ဥပဒေနှင့်အညီ စီမံခန့်ခွဲခြင်း ပြုနိုင်သည်။ ၄၇။ သက်သေခံအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ-၄၅ တွင် ရည်ညွှန်းသည့် ကျွမ်းကျင်သူများ ဆိုသည့် စကားရပ်တွင် ကြီးကြပ်မှုအဖွဲ့၊ ယင်းအဖွဲ့က တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည့်အဖွဲ့ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သက်သေခံလက်မှတ် ထုတ်ပေးပိုင်ခွင့် ရှိသူတို့ ပါဝင်သည်ဟု မှတ်ယူမည်။ ၄၈။ မူလဆောင်ရွက်ပေးပို့သူနှင့် လက်ခံသူတို့အကြား ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်သည့် သတင်းအချက်အလက်၊ အီလက်ထရောနစ်မှတ်တမ်း၊ အီလက်ထရောနစ်အချက်အလက် သတင်းလွှာ၊ အီလက်ထရောနစ် ထိုးမြဲလက်မှတ်နှင့် အခြားစာတမ်း အမှတ်အသားများကို အီလက်ထရောနစ် နည်းပညာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည် ဆိုသည့် အကြောင်းပြချက် တစ်ခုတည်းဖြင့် ဥပဒေအရ အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ တရားဝင်မှု သို့မဟုတ် အတည်ဖြစ်မှုကို ငြင်းပယ်ခြင်း မပြုရ။ ၄၉။ ဤဥပဒေအရ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို သဘောရိုးဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ဗဟိုအဖွဲ့နှင့် ယင်းကတာဝန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော အဖွဲ့ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဖြစ်စေ၊ ကြီးကြပ်မှုအဖွဲ့နှင့် ယင်းကတာဝန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော အဖွဲ့ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဖြစ်စေ၊ သက်သေခံလက်မှတ် ထုတ်ပေးပိုင်ခွင့် ရှိသူကိုဖြစ်စေ တရားမကြောင်းဖြင့် သော်လည်းကောင်း၊ ပြစ်မှုကြောင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း တရားစွဲဆိုခွင့်မရှိစေရ။ ၅၀။ ဝန်ကြီးဌာနသည် ဤဥပဒေပါ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာစကားရပ်တစ်ခုခု၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းပေးရန် လိုအပ်လျှင် အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ ရှင်းလင်းပေးနိုင်သည်။ ၅၁။ တည်ဆဲဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်တွင် မည်သို့ပင် ပြဋ္ဌာန်းပါရှိစေကာမူ ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်ရပ်နှင့် ညီညွတ်မှုမရှိသော သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲသော ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များက လွှမ်းမိုးစေရမည်။ ၅၂။ ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် -
ပထမ မောင်းထောင်ဆရာတော်
လူဝတ်လဲပြီးနောက် ရေးသားသည်မျာ
ဆရာတော်သည် လူဝတ်လဲပြီးနောက် “မဟာဓမ္မသင်္ကြန်” ဘွဲ့ဖြင့် ပြုစုရေးသားခဲ့သည့် စာပေများ ရှိ၏။ ယင်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် −
ယွေးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
သမိုင်း​
၁၉၆၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်က မန္တလေးမြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ ထိုစဉ်က ပထမဆုံးတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယုဖြစ်သည်။၁၉၈၈ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ခွဲခြားကာ တောင်ငူအခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား မန္တလေးမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှာ မုံရွာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူတွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ဟူ၍ အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဂျီဘူတီနိုင်ငံ
နိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲမှာ သမ္မတဟက်ဆန်ဂူးလက်အက်တီဒွန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံလွတ် လပ်ရေးရသည့် အချိန်မှအစပြု၍ သမ္မတဖြစ်လာသော အက်တီ ဒွန်သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ရွေးကောက်ပွဲတွင် နောက်သက် တမ်း ခြောက်နှစ်အတွက် ထပ်မံ၍ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ ရသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ဂူရက်ဟာမာဒူသည် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ အပြီး ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့ နုတ်ထွက်စာကို သမ္မတထံ တင်သွင်းခဲ့သည်။ သမ္မတက လက်ခံခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဓိက ရာထူးပြောင်းလဲမှု မရှိပဲ၊ ယခင်အတိုင်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ ပြည်သူ့လုပ် ငန်းနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးများသာ လူသစ်များဖြစ်ခဲ့ပြီး ကျန်ပုဂ္ဂိုလ် များမှာ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများဖြစ်သည်။
အုပ်တိုက်ရွာ၊ ဝက်ရုပ်
အုပ်တိုက်ရွာ၊ ဝက်ရုပ်
ဆုံတုံရွာ၊ ခုံကြီး
ဆုံတုံရွာ၊ ခုံကြီး
အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ကနီကပင်ရွာ၊ ဗျင်းညား (အနောက်)
ကနီကပင်ရွာ၊ ဗျင်းညား (အနောက်)
လီပို
ထိုအချိန်လောက်တွင်ပင် မိတ်ဆွေတစ်ဦးဖြစ်သူ တားအိုအယူဝါဒီ စာရေးဆရာ ဝူယွန်းမှတစ်ဆင့် ဧကရာဇ်ဘုရင် နှမတော် တားအိုသီလရှင် ယူချင်မင်းသမီး၏ ဆက်သွယ်ပေးမှုကြောင့် ဧကရာဇ်ဘုရင်က လီပိုင်ငါ အကြောင်း ကြားသိသွားလေသည်။ ထို့ကြောင့် လီပိုင်သည် ရာထူးတစ်စုံ တစ်ရာ လက်ကိုင်မရှိသော်လည်း ဟန်လင်း ပညာ့တံခွန်အသင်းဝင်စာဆို ကျော်ကြီးများနှင့် ယှဉ်တွဲကာ နန်းတွင်းပွဲသဘင်များ၌ ပျော်တော်ဆက်ခဲ့ရ သည်။ နန်းတွင်းပညာရှိများနှင့် အဆင့်အတန်းတူ အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ချန်အန်မြို့တော်၌နေစဉ် လီပိုင်ရေးသားခဲ့သော ကဗျာများအနက် အထင်ရှား ဆုံးကား 'လရောင်အောက်တွင် တစ်ကိုယ်တည်း သောက်စားစဉ်' အမည်ရှိ ကဗျာဖြစ်သည်။
ချန်အန်မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီးနောက် ယခု ပီကင်းမြို့တည်ရာ ဖန်ယန်းမြို့တွင် လာရောက်နေထိုင်၍ နောက် ၁၁ နှစ်အကြာတွင် ပေါ် ပေါက်မည့် တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် အန်လူရှန်ထံတွင် အရပ်သားအရာရှိ အဖြစ် ခေတ္တဝင်ရောက်ထမ်းရွက်သည်။ ၇၄၅ ခုနှစ် တွင် လီပိုင်သည် ဟိုနန်မြို့သို့ ပြန်ရောက်လာကာ နောင်ကဗျာဆရာကျော်ဖြစ်မည့် တူဖူ (ခရစ် ၇၁၂ - ၇၇ဝ) နှင့် သိကျွမ်းခဲ့သည်။ တူဖူ၏ ကဗျာ ၁၄ ပုဒ်တွင် လီပို အကြောင်း ထည့်သွင်းရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဘဇော်
ဆရာဘဇော်သည် လန်ဒန်မြို့တော်ဝင် ပန်းချီကျောင်း ကြီးတွင် ၂ နှစ်မျှ ပညာဆည်းပူးပြီးနောက် ထိုကျောင်း၌ပင် နောက်ထပ် ၂ နှစ် ဆက်လက် သင်ကြားခွင့် ပြုသော်လည်း ဆရာဘဇော်အတွက် အကြောင်း မညီညွတ်၍ တစ်နှစ်မျှသာ ဆက်လက်သင်ယူပြီးနောက်၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ တွင် မြန်မာပြည်သို့ပြန်လာသည်။
ဆာဒူးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မွန်ဘာသာစကား
ဒေသသုံးစကားများ
ထိုင်းနိုင်ငံ၌နေသော မွန်များ၏ ဘာသာစကားသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မွန်ဘာသာစကားနှင့် ကွဲပြားမှု အချို့ရှိသော်လည်း အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်သွမ်းရှိသည်။ မွန်တို့၏ ထိုင်းဒေသယိဘာသာစကားများကို 'ပျောက်ကွယ်နိုင်သည့် စိုးရိမ်အနေအထား' ရှိသည်ဟုလည်း သတ်မှတ်ယူဆကြသည်။
အမျိုးအစားသတ်မှတ်ခွဲခြားခြင်း
'ဘောပင်တစ်ချောင်း'
မေးခွန်းများ
'သင်ထမင်းစားပြီးပြီလား။'
သီဟစမ္မဇာတ်
thumb ဒုကနိပါတ် - ၄။ အသဒိသဝဂ် -၁၈၉ - သီဟစမ္မဇာတ်။ ။ အသံမြည်မိ၍ အသက်ဆုံးရှုံးရသော ခြသေ့င်္အရေခြုံ မြည်း အကြောင်း။