cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဝက်ဘ်
ဝက်(ဘ်) စာမျက်နှာများ ၏ ပြောင်းလဲ ခေတ်မီနေစေခြင်းများ
JavaScript သည် scripting ကွန်ပျူတာ ဘာသာစကား ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် Brendan Eich က web စာမျက်နှာများအတွင်း အသုံးပြုရန် စတင် ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် Netscape က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။[22] စံညွှန်းမီ မူကွဲမှာ ECMAScript ဖြစ်သည်။ အထက်တွင် ဖော်ပြထားသော စာမျက်နှာတစ်ခုပြီးမှ နောက်တစ်ခု ဖွင့်ရသော ပုံစံ၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွှားရန် အချို့ web အသုံးချprogram များသည်လည်း Ajax (အလုပ်တစ်ခုမပြီးမီ နောက်တစ်ခုကို လက်ခံသော JavaScript နှင့် XML) ကို သုံးကြသည်။ JavaScript ကို sever အတွက် အပို HTTP တောင်းခံမှု ပြုလုပ်နိုင်သော စာမျက်နှာနှင့် ဖြန့်ဝေသည်။ တောင်းခံမှုမှာ mouse ကို နှိပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အသုံးပြုသူများ၏ လှုပ်ရှားမှုကို တုံ့ပြန်ခြင်းသော်လည်းကောင်း အချိန်ကုန်လွန်မှုပေါ် မူတည်၍ သော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဝက်(ဘ်)ဆက်သွယ်ရယူနိုင်စွမ်း
Web သို့ဆက်သွယ် ရယူခြင်းသည် အမြင်အာရုံ၊ အကြားအာရုံ၊ ကိုယ်အင်္ဂါ၊ စကားပြော၊ သိမှတ်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံကြောဆိုင်ရာများတို့တွင် ချို့တဲ့အားနည်းမှုတို့ကို ပမာမထား၊ လူသား အားလုံးတို့အတွက်ဖြစ်သည်။ ဆက်သွယ်ရယူခြင်း လက္ခဏာများသည် ယာယီ ချို့တဲ့အားနည်းမှု ဖြစ်သည့် လက်ကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် စွမ်းရည်များ ပြောင်းလဲသွားသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက်လည်း ကူညီထောက်ပံ့မှု ဖြစ်စေသည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လက်ခံရယူနိုင်ရန် web ကို အသုံးပြုသကဲ့သို့ သတင်းအချက်အလက်များ ပေးပို့ခြင်းနှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ခြင်းတို့တွင်လည်း သုံးပါသည်။ မသန်မစွမ်းမှုများ ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား တန်းတူဆက်သွယ်နိုင်ခွင့်နှင့် တန်းတူအခွင့်အရေးပေးရန် ရည်ရွယ်ပြီး web ကို ဆက်သွယ်ရယူခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ရန် အခြေခံကျစွာ ပြုလုပ်ထားသည်။
နိုင်ငံတကာမှုပြုခြင်း
W3C နိုင်ငံတကာမှုပြုခြင်း အတွက် လှုပ်ရှားမှုသည် web နည်းပညာသည် အားလုံးသော ဘာသာစကား၊ အရေးသားစာလုံးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့တွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းကို သေချာစေသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် သို့မဟုတ် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ယူနီကုတ်သည် အခြေခိုင်မှုကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံး၌ ၂၀၀၇ဒီဇင်ဘာလတွင် web ၏ မကြာခဏ အသုံးများဆုံး စာလုံးဝှက်စာဖော်ခြင်း အဖြစ် ASCII နှင့် အနောက်ဥရောပ နှစ်ခုလုံးတို့တွင် သာလွန်သွားခဲ့သည်။ မူလပထမက RFC 3986 သည် US-ASCII ၏ လက်အောက်ခံ အုပ်စုအတွင်းရှိ URI ဖြင့် အရင်းအမြစ်များ ခွဲခြားဖော်ပြခြင်းကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ RFC 3987က တစ်ကမ္ဘာလုံးနှင့်ဆိုင်သော စာလုံးအစုံ (Universal Character Set)အတွင်းရှိ မည်သည့် စာလုံးကိုမဆို ပိုမိုများပြားသော စာလုံးများကို ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ အရင်းအမြစ်တစ်ခုကို မည်သည့် ဘာသာဖြင့်မဆို IRI ဖြင့် ခွဲခြားဖော်ပြနိုင်သည်။။
ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များ
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာချက်တစ်ခုအရ web ပေါ်တွင် စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၅၅၀ ဘီလီယံကျော်မျှ အလုံးအရင်းနှင့် ရှိနေပါသည်။ မမြင်ရသော web သို့မဟုတ် deep Web များပေါ်တွင် ဖြစ်သည်။၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် သန်းပေါင်း ၂၀၂၄ မျှသော web စာမျက်နှာများ[69] အပေါ် ကောက်ယူသောစစ်တမ်းအရ web တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများမှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အများဆုံး ရာခိုင်နှုန်း ၅၆.၄% ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းနောက်တွင် ဂျာမနီ (၇.၇%)၊ ပြင်သစ် (၅.၆၇%) နှင့် ဂျပန် (၄.၉%)တို့ ဖြစ်သည်။ web တစ်ခုကို နမူနာယူရန် ဘာသာစကားပေါင်း ရ၅ ခုကို အသုံးပြု၍ web  ရှာဖွေခြင်းပြုလုပ်ခဲ့သော မကြာသေးမီက လေ့လာချက်တစ်ခုအရ၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလကုန်တွင် အထင်ကရညွှန်ပြနိုင်သော web  (publicly indexable Web)၌ web စာမျက်နှာပေါင်း ၁၁.၅ ဘီလီယံကျော်ရှိသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။၂၀၀၉ ခုနှစ် မတ်လတွင်၊ ညွှန်ပြနိုင်သော web တွင် အနည်းဆုံး စာမျက်နှာပေါင်း ၂၅.၂၁ ဘီလီယံ ရှိလာသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် google software  အင်ဂျင်နီယာ  Jesse Alpert နှင့် Nissan Hajaj တို့ကURLပေါင်း သန်းပေါင်းတစ်သောင်း google ရှာဖွေရေးပေါ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလတွင် website  ၁၀၉.၅ သန်းကျော် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေပါသည်။ ယင်းတို့အနက် ၇၄%မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် အခြားဆိုဒ်များ အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ထိပ်တန်းအဆင့် domain .com တွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေသော ဆိုဒ်များဖြစ်သည်။
အမြန်နှုန်း အကြောင်းများ
အင်တာနက်တွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အစိတ်အပိုင်းများရှိ ပြည့်ကျပ်ခြင်း အကြောင်းများ အပေါ် စိတ်ပျက်ရခြင်းနှင့် browse လုပ်ရာတွင် နှေးကွေးစေသော မြင့်မားသော နှောင့်နှေးသော အချိန်ကိုတိုင်းတာခြင်း တို့မှာ World Wide Web အတွက် အဓိပ္ပာယ် ယုတ်ညံ့စေသောနာမည် World Wide Wait ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အင်တာနက်၏ အမြန်နှုန်းကို မြှင့်တင်ခြင်းသည် peering နှင့် QoS နည်းပညာများ အသုံးပြုခြင်းများအပေါ် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသော ဆွေးနွေးချက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည့်ကျပ်ခြင်းကို လျှော့ချရန်အတွက် အခြားအဖြေများကို W3C တွင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။ website မှ တုံ့ပြန်သည့် စံပြအချိန်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသော လမ်းညွှန်ချက်များမှာ-
သိုလှောင်ရာနေရာ
သိုလှောင်ခြင်းသည် အင်တာနက်ပေါ်ရှိ web အသွားအလာများ၏ အရေအတွက်ကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီသည်။ သက်တမ်း ကုန်ဆုံးခြင်းအပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက် ချခြင်းသည် download ချသော ရုပ်ပုံဖြစ်စေ၊ stylesheet ဖြစ်စေ၊ java စာလုံးဖြစ်စေ၊ HTML သို့မဟုတ် site  ကပေးထားသော မည်သည့်အကြောင်းအရာကိုပင်ဖြစ်စေ ဖိုင်တစ်ခုခြင်းစီအတွက် သီးသန့်စီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အားကောင်းသည့် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများရှိသော ဆိုဒ်များပင်၊ အခြေခံအရင်းအမြစ်များ အများစုမှာ ရံဖန်ရံခါသာ   refresh လုပ်ဖို့လိုပေသည်။ website  ဒီဇိုင်းဆွဲသူများက CSS data နှင့် java စာလုံးတို့ကဲ့သို့ အရင်းအမြစ်များကို ဆိုဒ်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော file များနှင့် တိုက်ဆိုင်ကြည့်ခြင်းသည် ကြိုးပမ်းရကြိုးနပ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ၎င်းတို့ကို ထိထိရောက်ရောက် သိုလှောင်နိုင်ပေသည်။ ဤသည်မှာ စာမျက်နှာကို download လုပ်ချိန်အား လျှော့ချခြင်းနှင့် web server ပေါ်တွင် တောင်းဆိုမှုများ လျှော့ချရာတို့တွင် ကူညီပါသည်။
ရေဦးမြို့
ရေဦးမြို့
ရေဦးမှ ဒီပဲရင်းမြို့အထိ ကတ္တရာလမ်းရှိ၍ မြောက်ဘက် တန့်ဆည်နယ် ရွာရှည်အထိ၎င်း၊ အနောက်ဘက်ကွမ်းအုံ၊ တမာ တောတို့ကို ဖြတ်၍ ကံထူးမအထိ၎င်း ကျောက်ကြမ်းလမ်းများ ရှိ၏။ ထို့ပြင် တူးမြောင်းဘောင်များပေါ်မှလည်း နွေရာသီအခါ ကားငယ်များ သွားလာနိုင်လေသည်။
ရာသီဥတု
ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော မိုးခေါင်ရေရှား ရပ်ဝန်းဒေသ ရာသီဥတု ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ပျမ်းမှ မိုးရေချိန်လက်မမှာ (၃၅.၅၁) ဝန်းကျင် ရှိသည်။
မီးပြတိုက်
မီးပြတိုက်ကို စောင့်ရှောက်ရသော အလုပ်မှာလည်း ဘေး အန္တရာယ် အများဆုံး နေရာမှနေ၍ သင်္ဘောများ သတိပေးရသော ကြောင့် သင်္ဘောများတွေ့ရတတ်သည့် ဘေးအန္တရာယ်မျိုး မီး ပြတိုက်များ (ဝါ) မီးပြတိုက် အလုပ်သမားများ မကြာခဏ ခံခဲ့ရ လေသည်။ ကမ်းခြေမီးပြတိုက်များထက် ရေလယ်ကျောက်ဆောင်မှ မီးပြတိုက်များသည် ပို၍ အန္တရာယ်များသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်ကမ်းခြေ၊ အင်္ဂလိပ်ရေလက် ကြားရှိ အက်ဒီစတုန်းမီးပြတိုက်ကို ၄ ကြိမ် တိတိ အသစ်ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့ရသည်ကို ထောက်ခြင်းဖြင့် သိသာနိုင်လေသည်။
ဗြိတိသျှကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် ကျောက်ဆောင်၊ ကျောက် ကမ်းပါး အထူထပ်ဆုံးဖြစ်၍ မီးပြတိုက် အများဆုံးရှိ၏။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံး မီးပြတိုက်မှာ ပလင်းမတ်မြို့မှ အထွက် ၁၃ မိုင်ကွာတွင် တည်ရှိသော အက်ဒီစတုန်းမီးပြတိုက်ဖြစ်၏။ ထိုမှ တစ်ပါး အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ကမ်းခြေရှိ ဖတ်စနက် မီးပြတိုက်၊ ကွန်းဝေါနယ် လစ်ဇတ် မီးပြတိုက်၊ ဆပ်ဆက်နယ် ကမ်းခြေရှိ ဗီချီဟက် မီးပြတိုက် စသည်တို့သည်လည်း ထင်ရှားပေ သည်။ မီးပြတိုက်များမှာ ရေကြောင်းတွင်သာ မဟုတ်ဘဲ ယခု အလွန်ခေတ်စားလျက်ရှိသော လေကြောင်းခရီးအတွက်လည်း လို လေသည်။ လေယာဉ်ပျံကွင်းများ၌ ညဉ့်အချိန် လေယာဉ်ပျံအဆင်း တွင် ကွင်းကို မီးထိုး၍ပြရ၏။
ကြူဂရက် (ကျုံဂရက်)ရွာ၊ မရမ်း
ကြူဂရက် (ကျုံဂရက်)ရွာ၊ မရမ်း
အင်တာနက် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်း
နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း
အကြောင်းအရာများကို ဆင်ဆာလုပ်ခြင်းအတွက် အသုံးများသော နည်းလမ်းအချို့မှာ-
ရှာမီး (ဆွန်ရော)ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်သာရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကန်သာရွာ (Kanthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကဆွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဆွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၁ ဦး၊ မ ၁၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်တာနက် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်း
အင်တာနက် ပိတ်ဆို့မှုကို ကျော်လွှားခြင်း
အင်တာနက် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်း၏ နည်းပညာရပ်များကို အသုံးပြုသူများ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် အရင်းအမြစ်အချို့ ရှိသည်။ ဖြေရှင်းရာနည်းလမ်း တစ်ခုစီသည် အခြားနည်းလမ်းများနှင့် အသုံးပြုမှုလွယ်ကူခြင်း၊ အမြန်နှုန်းနှင့် လုံခြုံရေး တို့တွင် ကွဲပြားခြားနားကြသည်။ သို့သော် အများစုမှာ စစ်ထုတ်ထားသောအကြောင်းမပါပဲ အင်တာနက် ဆက်သွယ်မှုရရှိခြင်းအပေါ် မူတည်ပါသည်။ ၎င်းမှာ တူညီသည့် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်း ဥပဒေများကို အခြေမခံဘဲ ကွဲပြားသော ထိန်းချုပ်မှုများ မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သော စစ်ထုတ်ခြင်းကို မူတည်မှုမရှိပါ။ ဤသည်မှာ အင်တာနက် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်းတွင် ရှိရင်းစွဲ ပြဿနာဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်းမရှိသော အများသုံးစနစ် တစ်ခု ရှိမည်ဆိုပါက ဆင်ဆာပြုလုပ်ထားသော အချက်အလက်များကို ရယူရန် ဖြစ်နိုင်ပါလိမ့်မည်။အင်တာနက် ပိတ်ဆို့မှုကို ကျော်လွှားခြင်းတွင် ကြည့်ပါ။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် အင်တာနက် ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ONI ၏ ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက် အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်ပြီး RSF ၏ အင်တာနက် ရန်သူ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဗီယက်နမ်ရှိ အဓိက ကွန်ယက်များသည် အခြားဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များ အကြားတွင် ဗီယက်နမ် အစိုးရကို ဝေဖန်သော ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များ၊ ပြည်ပ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များ သို့ သွားရောက်မှုကို ကာကွယ်ထားသည်။ အွန်လိုင်း ရဲများသည် အင်တာနက်ကဖေးဆိုင်များကို သေချာစွာ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး ဆိုက်ဘာလောကရှိ သဘောထားကွဲလွဲသူများသည် ဒီမိုကရေစီ ထောက်ခံမှုအတွက် ထောင်သွင်း အကျဉ်းချထားခံရသည်။
ဘယ်လားရပ်(စ်)
ဘရာဇီး ဘရာဇီးနိုင်ငံ ဥပဒေသည် လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်(Paim ဥပဒေ)ကို ကန့်သတ်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် လူမျိုးကြီး ဝါဒီ (ဥပမာ နီယို-နာဇီ ဆိုဒ်များ) ဟု ယူဆရသော ဖော်ပြခြင်းများကို ဦးတည်သည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသည် သတင်းစာဆရာများ အမည်မဖော်ပြဘဲ ရေးသားခြင်းကိုလည်း တားမြစ်ထားသည်။
၂၀၀၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၃ရက်တွင် တယ်လီဖုန်နီကာ ၀၂ ချက်(ဇ်) သမ္မတနိုင်ငံ၊ ချက်(ဇ်) DSL တာဝန်ခံနှင့် မိုဘိုင်း အော်ပရေတာတို့သည် အင်တာနက် စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့၏ စာရင်းပါ ဆိုဒ်များကို စတင် ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသည်။ ကုမ္ပဏီက ဤစာရင်းကို ချက်(ဇ်)ရဲတပ်ဖွဲ့က ပေးအပ်သော အချက်အလက်ဖြင့် အစားထိုးလိုကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ ပိတ်ဆို့ခြင်းစနစ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် အရေးကြီးသော ကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှု အချက်အခဲများနှင့် အပြစ်မရှိသော ဆိုဒ်အများအပြားပါ မှားယွင်းစွာ ပိတ်ဆို့ခံရခြင်းများကြောင့် အများပြည်သူ အာရုံစိုက်စရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမှန်တကယ် ပိတ်ဆို့ခြင်း ဆောင်ရွက်မှုကို မသိရသော်လည်း အော်ပရေတာက ၎င်း၏ ဖောက်သည်များကို ထောက်ပံ့သော DNS ဆာဗာများသည် နောက်ဆက်တွဲ TCP ဆက်သွယ်ရေးများကို HTTP အရံအတားသို့ လမ်းလွှဲပို့ဆောင်ခြင်းဖြင့် အဖြေ အတုကို ပြန်ပို့ရန် ပြုပြင်ထားခဲ့သည်။
အက်စ်တိုးနီးယား ၂၀၁၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံသည် အသစ်ပြုပြင်ထားသော လောင်းကစား အက်ဥပဒေ(၂၀၀၈) ကို ကွဲလွဲနေ်သည့် “အဝေးမှ လောင်းကစား ဆိုဒ်များ” ၏ DNS စစ်ထုတ်ခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ အက်စ်တိုးနီးယားသည် လောင်းကစား ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ယခုအချိန်အထိ(၂၀၁၀-၀၃-၀၁) လောင်းကစားရုံ တစ်ခုသာ မှန်ကန်သော လိုင်စင်ကို ရယူထားသည်။ လောင်းကစား ဥပဒေက “တရားဝင်” အဝေးမှ လောင်းကစားခြင်း၏ ဆာဗာသည် အက်စ်တိုးနီးယားတွင် အခြေစိုက်ရမည် ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးပေါ် ဒေသဆိုင်ရာ သတင်းမှာ ISP များ ဆောင်ရွက်ရမည့် ၁၇၅ ဆိုဒ်ပါသော ပိတ်ဆို့မှု စာရင်းကို အခွန်နှင့် အကောက်ခွန် ဘုတ်အဖွဲ့က ပြုစုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယခင်က အက်စ်တိုးနီးယားတွင် အင်တာနက်သည် ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း အလျင်းမရှိခဲ့ချေ။
ဖီဂျီ ဖီဂျီ ကို ONI က အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းမပြုပါ။ ၎င်းသည် RSF ၏ အင်တာနက် ရန်သူ စာရင်းတွင် မပါဝင်ပါ။ ၂၀၀၇ခုနှစ် မေလတွင် ဖီဂျီစစ်တပ်သည် အစိုးရကို ဝေဖန်သော ဘလော့ဂ်များကို ပိတ်ဆို့ထားသည်ဟု သတင်းရရှိသည်။
နည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ စစ်ထုတ်ခြင်းကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ကလင်းဖိ(ထ်)ကဲ့သို့ URI အခြေခံပြုဖြစ်စေရန် စီမံခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုအချိန်အထိ ဆောင်ရွက်မှုများမှာ DNS အခြေပြုများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဆင်ဆာလုပ်ထားသော အင်တာနက် ဆိုဒ်များ၏ အများစုမှာ တကယ်တမ်း ကလေး ညစ်ညမ်းစာပေရုပ်ပုံကြောင့် မဟုတ်ဘဲ “ပုံမှန်” အရွယ်ရောက်သူများ ညစ်ညမ်းစာပေ ရုပ်ပုံကြောင့်သာ ဖင်လန် ISP များ၏ ဆင်ဆာလုပ်ခံရခြင်း ဖြစ်ပုံရသည်။ အများသိသော ဆိုဒ်အများစုမှာလည်း ကလေး ညစ်ညမ်းစာပေရုပ်ပုံများကို မည်သည့်နည်းနှင်မဆို တင်းကြပ်စွာ တရားမဝင်ဆိုဒ်များ ဟုထုတ်ပြန်ထားသည့် EU သို့မဟုတ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တည်ရှိသည်။ စစ်ထုတ်ထားသော ဒိုမိန်းများ၏ ဖင်လန် အင်တာနက် ဆင်ဆာစာရင်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံမှာ ဥရောပ သမဂ္ဂနှင့် အထူးသဖြင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် အင်တာနက် ဆင်ဆာလုပ်ခြင်းကို ဝေဖန်ရေးတွင် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားသူ ဖင်လန်နိုင်ငံသား မတ်တီနစ်ကီ(Matti Nikki)၏ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာဖြစ်သော lapsiporno.info တွင် စုစည်းထားသည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ရက်တွင် နစ်ကီ၏ စာမျက်နှာကိုလည်း နိုင်ငံတော် အစိုးရ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး၏ အမည်ပျက်စာရင်း (ဝီကီသတင်း ဆောင်းပါး) တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ စာရင်းကို ညစ်ညမ်းစာပေရုပ်ပုံ ဆိုဒ်များမှ အချိတ်အဆက်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပြုစုခဲ့သည့်အတွက် ပိတ်ဆို့စာရင်း၏ နောက်ဆုံး သုံးပုံတစ်ပုံအကြောင်းကို ဤစာရင်းက မည်သို့မျှ ပြောဆိုမထားချေ။
၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပါလီမန်သည် အင်တာနက် ဆိုဒ်များ စစ်ထုတ်ခြင်း အသုံးပြုမှုကို နည်းနိုင်သမျှနည်းရန် ကြိုးစားအားထုတ်သည့် ပြင်ဆင်မှုအားလုံးကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်မှုသည် ပြင်သစ် လူ့အဖွဲ့အစည်း အနှံ့အပြားသို့ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ရိုက်ခတ်သွားခဲ့သည်။ ကလေး ညစ်ညမ်းစာပေရုပ်ပုံ ရေးသူများကို ဖမ်းမိရန် ရည်ရွယ်ချက်သည့် အင်တာနက် စစ်ထုတ်ခြင်းသည် အခြားသော အရာများကိုလည်း ဆင်ဆာလုပ်ရန် တိုးချဲ့လာနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကလေး ညစ်ညမ်းစာပေရုပ်ပုံ ရေးသူနှင့် အခြား အရာများကို ဖြန့်ဝေသူများသည် ၎င်းတို့ဖော်ပြလိုသည်များကို ဖြန့်ဝေရန် လျှို့ဝှက်ကုတ်သုံး တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်မှု စနစ်များကို အသုံးပြုနေပြီး ဖြစ်သောကြောင့် URL များကို စစ်ထုတ်ခြင်းသည် မည်သို့မျှ အရာရောက်မည်မဟုတ်ဟု ဝေဖန်သူများကလည်း သတိပေး ပြောဆိုကြသည်။
နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင် အင်တာနက်ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း
၂၀၁၀ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ ပြည်တွင်းရေးရာဌာနက ISPs အား စေတနာအလျောက် အင်တာနက် စစ်ထုတ်ခြင်းလုပ်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းထားသည်။ ပါဝင်ကြသည့် ထောက်ပံ့ပေးသူများက သံသယရှိသည့် ဦးတည် IP လိပ်စာများကို ပိတ်ဆို့ချင်သည့် HTTP တောင်းဆိုချက်များကို ပိတ်ဆို့ပေးသည့် ထိုဌာနသို့ လမ်းကြောင်းလွှဲပေးသည်။ အခြားသော packet ခေါ် ကွန်ပျူတာ သတင်းအချက်အလက်များ စုစည်းပါဝင်သည့် ဆော့(ဖ်)ဝဲ အစိတ်အပိုင်းများကို မှန်ကန်သော ကွန်ယက်ဆီသို့ ပြန်လည် လမ်းကြောင်းလွှဲပေးသည်။ ပိတ်ဆို့ထားသည့် လိပ်စာများစာရင်းကို လျှို့ဝှက်ထားသည်။ သို့ရာတွင် ညစ်ညမ်းသည့် ကလေးရုပ်ပုံများမှာ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် အင်တာနက်ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ယူကျု(ဘ်)ပေါ်တွင် အစ္စလာမ်ဘာသာ ဆန့်ကျင်ရေး ဗီဒီယိုတစ်ခုကို စတင်ပြသခဲ့ပြီးနောက် ယင်းကို အစိုးရက နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့ပြီး အမိန့်အာဏာတည်စေခဲ့သည်။ နောက် ၃ ရက်အကြာတွင်မူ ပိတ်ပင်တားမြစ်ချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
အခြားနိုင်ငံများ
မက္ကဆီကို
ကုန်းဆာရွာ၊ နမ့်ဆွမ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်းဟီးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ခိုင်းဟီးရွာ (Hkainghee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကဒပ္ပန
နေရာဒေသ
ကို ဆိုလိုသည်။
အင်းကုန်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
အင်းကုန်းရွာ(Innkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ပုဇွန်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၈၉ ဖြစ်သည်။
ကွင်းကြီးဒေါင့်ရွာ၊ ကွင်းကြီးဒေါင့်
ကွင်းကြီးဒေါင့်ရွာ၊ ကွင်းကြီးဒေါင့်
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း
ရာထူး၏တရားဝင်အမည်သည် တရုတ်ဘာသာတွင် အကြိမ်ကြိမ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
စာရင်း
ယာယီအစိုးရ:
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ယာယီအစိုးရ၏ သမ္မတများ
! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! width=18% |အမည် (မွေးဖွား–ကွယ်လွန်) ! colspan=2 |တာဝန်သက်တမ်း ! နိုင်ငံရေးပါတီ ! colspan=2 |ဒုတိယသမ္မတ ! အစည်းအဝေး (ရွေးကောက်မှု) ! style="background:#031096; color:white;"|၁ 孫逸仙 (၁၈၆၆–၁၉၂၅) (ပါတီမဲ့) ! style="background:#CD853F; color:white;"|၂ 袁世凱 (၁၈၅၉–၁၉၁၆) (ပါတီမဲ့)
မှတ်ချက်
ကဏ္ဍ:သမ္မတများ စာရင်း ကဏ္ဍ:တရုတ်ခေါင်းဆောင်များ စာရင်း * ကဏ္ဍ:တရုတ်လူမျိုးများ စာရင်း
ခဲကြားရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ခဲကြားရွာ (Hkekyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
လန်ရှိန် (လာလွန်း)ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
လန်ရှိန် (လာလွန်း)ရွာ (Lanshein(Larlun))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ချိန်ကောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၂၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
နဂယာမဘူတာ (တိုကျို)
နဂယာမဘူတာ (永山駅 နဂယာမ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ တမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ကိုးကန့်စစ်ပွဲ
နောက်ခံ အကြောင်းအရာ
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗကပ မှ ခွဲထွက်လာသော ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ပထမဆုံး ငြိမ်းချမ်းရေးရယူခဲ့သည့် အဖွဲ့တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၌ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ပတ်သတ်၍ ပြဿနာ ဖြစ်ပွားကာ ငြိမ်းချမ်းရေးပျက်ပြယ်ခဲ့သည်။
Violence
After six years of relative calm, fighting was first reported on 9 February 2015 in Laukkaing Township, Kokang Self-Administered Zone in the northern part of Shan state near Sino-Burmese border. The MNDAA troops, who were trying to retake the Kokang self-administered zone, had attacked Burmese army outposts near the town of Mawhtike on 9 February. Further fighting broke out in Tashwehtan, northwest of Laukkai in the morning of 10 February as Burmese army reinforcements arrived in the region.
A convoy of the Myanmar Red Cross Society, clearly marked with red cross insignia which was carrying its staff and at least two journalists, was attacked by MNDAA troops on 17 February after an aid mission in Laukkai township. Two members of the convoy were injured during five minutes of fire. But MNDAA spokesperson, Tun Myat Lin, denied the charge.
နိုင်ငံခြား အထောက်အပံ့
Burmese Minister for Information Ye Htut called on Chinese government to reign in any local officials who might be helping the group on their side of the border. According to Burmese military intelligence, MNDAA forces are being supported by former Chinese soldiers recruited as mercenaries. However, Chinese government claimed that it did not give military assistance to MNDAA and TNLA spokesman rejected the assertions by the Burmese government.
သံပရာအိုင်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
သံပရာအိုင်ရွာ (Thanpayaraing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၂၁ ဦး၊ မ ၆၂၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆူးလေကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေးတေးဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
​ပေးတေးဒိုးရွာ(Paytaydoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဖာပွန်(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာပွန်(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၇ ဦး နေထိုင်သည်။
မိတဲမော်ရန်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
မိတဲမော်ရန်းရွာ (Mitemawyan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ချိန်ကောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၂၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ဝမ်နမ့်ခေးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်နရီ ဖို့ဒ်
ဟင်နရီ ဖို့ဒ် (Henry Ford) သည် အမေရိကန် ဖို့ဒ် မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီအား တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည့်အပြင် မျက်မှောက်ခေတ် ကုန်ပစ္စည်းများ စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ရာတွင် စွမ်းအားတိုးမြင့်ရေးအတွက် ပိုမိုလျင်မြန်သည့် စက်ပစ္စည်း စနစ်တကျ တပ်ဆင်မှု နည်းလမ်းကို (assembly line) စတင်အသုံးပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီ ဖို့ဒ်အား မော်တော်ကား တီထွင်သူအဖြစ် မကြာခဏ ထင်မှတ်မှား တတ်ကြသည်။ သူသည် မော်တော်ကား လုပ်ငန်းကို တော်လှန်ပစ်သည့် တီထွင်အားကောင်းသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အီလက်ထရွန်းနစ်ဘဏ်စနစ်
PC Banking
အွန်လိုင်းဘဏ်စနစ် ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘဏ်နှင့်ဆက်သွယ်ပြီး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူများအနေဖြင့် ကွန်ပျူတာ (PC) မှ တစ်ဆင့် မိုဒမ် (modem) ကိုအသုံးပြုပြီး ဘဏ်သို့ဆက်သွယ် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပီစီဘဏ်စနစ်သည် မိမိတို့ဘဏ်နှင့် ဆက်သွယ်သူ၏ ကွန်ပျူတာအတွင်း ဘဏ်သုံးဆော့ဖ်ဝဲကို ကြိုတင် ထည့်သွင်းပေးထားပြီး အိမ်ရှိကွန်ပျူတာမှတစ်ဆင့် ဘဏ်သို့ ငွေကြေးကိစ္စများ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ အိမ်သုံး မိုဒမ်မှတစ်ဆင့် ဘဏ်သို့ဆက်သွယ်ပြီး ဒေတာများကို download လုပ်နိုင်ခြင်း၊ ပရိုဂရမ်များကို run ပြီး သိလိုသည့် အချက်အလက်များကို စစ်ဆေးနိုင်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ မိမိတို့ ငွေစာရင်း account balance များအပြင် ကြွေးဝယ် credit card အနေအထားများကိုပါ စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် မိမိတို့ ဘဏ်စာရင်းမှ ပေးရန်၊ ရရန်ရှိ ကိစ္စများကိုလည်း ဘဏ်သို့ သွားစရာမလိုပဲ အိမ်ရှိကွန်ပျူတာမှတစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်ခိုင်းနိုင်သည့် စနစ်ဖြစ်သည်။
PSP စနစ်
အနာဂတ်တွင်ခေတ်စားလာနိုင်သည့် မျိုးဆက်သစ် PSP စနစ် တွင် PayPal စနစ်များဖြစ်သည့် ကြိုတင်ငွေပေး prepaid card သို့မဟုတ် voucher စနစ်များနှင့် e-check စနစ်များပါဝင်သည်။ PSP စနစ်တွင် ကတ်ဖြင့် ငွေပေးချေ စနစ်၊ အင်တာနက် payment network စနစ်များပါဝင်သည်။ ပြည်တွင်းရှိဘဏ်များနှင့်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတကာ ဘဏ်များနှင့်ဖြစ်စေ အလွယ်တကူဆက်သွယ်နိုင်သည့် ဘဏ်လုပ်ငန်းစနစ်များဖြစ်သောကြောင့် အနာဂတ်အတွက် မရှိမဖြစ် အလေးထားရမည့် ဘဏ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်စရာ အကြောင်းရှိသည်။
Credit and Smart Card စနစ်
E-commerce လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ခရက်ဒစ်ကတ် (credit cards) များသည် အသုံးအများဆုံးစနစ်ဖြစ်သည်။ မြောက်အမေရိကတိုက် တွင် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းသော အွန်လိုင်း B2C ငွေပေး ချေမှုစနစ်သည် ခရက်ဒစ်ကတ်များကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။ အွန်လိုင်း အရောင်းစနစ်တွင် credit and debit ကတ်စနစ်ကိုသာ အသုံးမပြုပါက လုပ်ငန်း တွင်ကျယ်မည်မဟုတ်ပေ။ ကတ်အတည်ပြု နံပါတ် CVN (card verification number) ကို လုံခြုံမှုအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုသတ်မှတ်ထားသည့်နံပါတ်ကို ကတ်၏ကျောဘက်တွင် signature strip အနေဖြင့် သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ ထိုနံပါတ်သည် ဘဏ်နှင့် ကတ်ကိုင်ဆောင်သူတို့၏ ဆက်သွယ်မှုကိုပြဆိုသည်။ အွန်လိုင်း ကုန်သွယ်မှုစနစ်တွင် ကြွေးဝယ်ခွင့်ကတ်များကို အသုံးပြုရာ၌ သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များကို တိကျစွာ လိုက်နာကြရ သည်။ လုံခြုံသည့်ဆက်သွယ်ရေးလိုင်း (protocol) ကိုသာ အသုံးပြု ကြရပြီး သေချာစိတ်ချရသည့် လိုင်းများဖြင့် (Visa and Mastercard) သာ အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ CA (certification authority) မှတရားဝင်ခွင့်ပြုထားသည့် ခရက်ဒစ်နှင့် ဒက်ဘစ်ကတ်များကိုသာ အသုံးပြုရန်လည်းလိုသည်။
မြောက်အမေရိကတွင် ခရက်ဒစ်ကတ်သုံးမှုတွင်ကျယ်နေပြီ ဖြစ်သော်လည်း တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့တွင် ခရက်ဒစ် ကတ်အသုံးပြုမှုတွင် လုံခြုံမှုအတွက်ပြဿနာရှိနေသေးသည်။ ယခု အခါ Smart card များအသုံးပြုမှုတွင်ကျယ်လာကြောင်းတွေ့ရသည်။ စမတ်ကတ်ဆိုသည်မှာ ခရက်ဒစ်ကတ်နှင့်အတူတူဖြစ်ပြီး စမတ်ကတ်များတွင် 8-bit microprocessor ကို ထည့်သွင်းပေး ထားပြီး အီလက်ထရွန်းနစ်ငွေ (electronic cash) အဖြစ်အသုံးပြု နိုင်သည်။ ရောင်းသူနှင့် သုံးသူကြားတွင်အပြန်အလှန် ပေးချေနိုင် သည့် အသွင်ဆောင်လာသည်။ စမတ်ကတ်ကို ရှေးပြေးတီထွင် သူများတွင် VISA စမတ်ကတ်သည်ထင်ရှားသည်။ VISA စမတ် ကတ်ဖြင့် အီလက်ထရွန်းနစ်ငွေလဲလှယ်နိုင်ပြီး၊ ဘဏ်ရှိ မိမိ ထည့်ထားသော ငွေစာရင်းထဲမှ မိမိဝယ်ယူသလောက်ကို နုတ်သွား မည်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ စမတ်ကတ်ဖြင့် အင်တာနက်ကို အသုံးပြုပြီး လက်လီဆိုင်တိုင်းတွင် ဝယ်ယူသည့်စနစ်ခေတ်စား လာခဲ့သည်။
အီးကောမာ့စ်နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်ဘဏ်စနစ်
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအနေဖြင့် ဈေးအဝယ် အရောင်းကိစ္စများကို အွန်လိုင်းမှလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် စီးပွားရေးပိုမို တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးစေရန် များစွာအထောက်အကူပြုသည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် စီးပွားရေး လုပ်ဆောင်ရာတွင် အောက်ပါစနစ် များကို ကျင့်သုံးကြကြောင်းတွေ့ရသည်။
မိုဘိုင်းလ်ဘဏ်စနစ်
မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသဖြင့် ဘဏ်များသည် မိမိတို့ ဖောက်သည်များကို မိုဘိုင်းလ် ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ရန် စတင်ကြံဆောင်လာကြသည်။ ဥပမာ ခရီးထွက်နေစဉ် ငွေလွှဲပြောင်းပေးနိုင်ရန်၊ နောက်ဆုံး ထွက်ရှိသည့် စတော့ရှယ်ယာဈေးနှုန်းသတင်း များကို ပေးပို့နိုင်ရန်၊ ခရီးထွက်နေစဉ် စတော့ရှယ်ယာဈေးကစား နိုင်ရန်တို့အတွက် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများသည် အမြန်ဆုံးနှင့် အထိ ရောက်ဆုံးဖြစ်လာသည်။ စမတ်ဖုန်းနှင့် 3G ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ နည်းပညာများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသဖြင့် ဖုန်းဖြင့်စာပို့ဆောင်ရွက်ရ သည့်နည်းပညာများ သည် ခေတ်မမီတော့ကြောင်းတွေ့လာရသည်။
အဏ္ဍဘူတဇာတ်
အတိတ်ဝတ္ထု
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်းကြီး၏ မိဖုရားကြီးဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေ၍ ဖွားမြင်ပြီးနောက် အရွယ်ရောက်လတ်သော် အတတ်ပညာ သင်ကြားပြီးလျှင် အဖမင်းကြီး နတ်ရွာစံသောအခါ မင်းအဖြစ်ကို ရလေ၏။ ထိုမင်းသည် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီးနှင့် အမြဲ ကြွေအန်ကစားလေ့ရှိ၏။ ကြွေအန်ကစားသော အခါတိုင်းပင် -
ဟု ကြွေအန်သီချင်းကို သီဆိုလေ့ရှိ၏။ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီးသည် အမြဲရှုံး၍ မင်းကြီးသည် အမြဲနိုင်လေ၏။
နတ် (ဝိညာဉ်)
ရွာစောင့်နတ်
ဗမာရွာတိုင်းတွင် ရွာစောင့်နတ် (village guardian)ကို ကိုးကွယ်သည့်နတ်စင်ရှိသည်။ အုန်းသီး (နတ်အုန်း)ကိုအိမ်၏အရှေ့တောင်ဒေါင့်တိုင်(ဥရူတိုင်) တွင်ချိတ်ဆွဲထားပြီးခေါင်းပေါင်း(headdress)ပတ်၍ ရေမွှေးများဝိုင်းရံထားကာ ၊ မင်းမဟာဂီရိ (တောင်တော်သခင်)အား ပူဇော်ပသထားသည်။ အိမ်တွင်းနတ် (အိမ်၏အတွင်းတွင်ရှိ)သို့မဟုတ် အိမ်စောင့် (house guardian) နတ်ဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ လူတစ်ဦးသည် ၃၇ မင်းနတ်များထဲမှ တစ်ပါး သို့မဟုတ် အချို့တွင် နှစ်ပါးကို မိဆိုင်ဖ ဆိုင် (အမေဘက်-အဖေဘက်)နတ်များအဖြစ် အမွေဆက်ခံနိုင်သည်။ မိဘနှစ်ပါး သို့မဟုတ်တစ်ဦး၏မူလမျိုးရိုးဆင်းသက် လာသည့်နေရာပေါ်မူတည်၍ မိဆိုင်ဖဆိုင်နတ်ကိုကိုးကွယ်ကြသည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်စီတွင်လည်း ကိုယ်စောင့်နတ်ဟုခေါ်သည့် ကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်ပေးသည့် ဝိညာဉ်ရှိသည်။
တရားဝင်နတ်များစာရင်း
၂. မင်းမဟာဂီရိ၊ ဦးတင့်တယ်သည် နာမည်ကြီး ပန်းပဲဆရာတစ်ဦး၏ သားဖြစ်သည်။ သူ၏အမည်နာမသည် မောင်တင့်တယ် (ငတင့်တယ်) သို့မဟုတ် ရုပ်ရည်ချောမောသူဖြစ်သည်။ သူသည် အလွန်ခွန်အားဗလနှင့်ပြည့်စုံပြီး၊ ဆင်စွယ်ကို ချိုးနိုင်သည်။ တကောင်းဘုရင်သည် သူ၏ထီးနန်းကို တစ်ချိန်ချိန်တွင် လုယူမည်ဟု စိုးရိမ်နေသည့် အတွက်ကြောင့်၊ မောင်တ့င်တယ်သည် ရွာတစ်ရွာတွင် ပုန်းအောင်းနေရသည်။ ပရိယာယ်သုံးသည့်အနေဖြင့်၊ ဘုရင်သည် မောင်တင့်တယ်၏ ညီမ၊ စောမယ်ရ ၊ မြတ်လှသို့မဟုတ် ရွှေမျက်နှာ ဟုလည်း ခေါ်သည်ကို လက်ဆက်ပြီး မိဖုရားတစ်ပါးအဖြစ် တင်မြှောက်သည်။ ဘုရင်သည် စောမယ်ရကို သူ၏ အစ်ကို ပုန်းအောင်းနေရာမှ ထွက်လာခိုင်းရန်နှင့် ရာထူးကြီးကြီးပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသွေးဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် လည်း မောင်တင့်တယ် ပုန်းအောင်းနေရာမှ ထွက်လာသောအခါ ၊ ဘုရင်သည်သူ့ကိုဖမ်းဆီးပြီး ၊ စကားဝါပင် (စကားဝါပင်)တွင် ကြိုးချည် ၍အရှင်လတ်လတ်မီးရှို့သတ်ပစ်ခဲ့သည်။ ညီမဖြစ်သူ(အောက်တွင်ကြည့်ပါ)သည်လည်း ၊ အစ်ကိုဖြစ်သူနှင့်အတူသေဆုံးခဲ့ပြီး ၊မောင်နှစ်မ နှစ်ဦးစလုံးသည် ထိုစကားဝါပင်တွင်ပင် နတ်များဖြစ်၍နေကြသည်။ အခါ အားလျော်စွာ အပင်နားသို့ကပ်လာ သည့်သူများကို စားသောက်ပစ်သည်။ တကောင်းဘုရင်သည် စကားဝါပင်ကိုခုတ်၍ ၊ ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ မျှောလိုက်သည်။ သစ်ပင်သည် သေလည်ကြောင်မင်း အုပ်စိုးစဉ် (၃၄၄ - ၃၈၇) ပုဂံမင်းနေပြည်တော်သို့ ဆိုက်ကပ်လာပြီး၊ ဘုရင်၏အိပ်မက်တွင် နတ်မောင်နှမကိုယ်ထင်ပြပြီး ၎င်းတို့၏ ကံမကောင်းအကြောင်းမလှခဲ့ပုံများကို ဘုရင့်အားပြောကြားသည်။ ၎င်းတို့မောင်နှမအား နေရာတစ်နေရာပေးမည် ဆိုပါက မြို့ကိုကာကွယ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကမ်းလှမ်းသည်။ ဘုရင်သေလည်ကြောင်မင်းသည် စကားဝါပင်သစ်တုံးကြီးကို ပုပ္ပားတောင်ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပြီး ၊ နှစ်ပိုင်းခွဲ(နတ်တစ်ပါးစီအတွက်တစ်ခုစီ)၍ လူရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်များ ထွင်းထုသည်။ ထိုအခါမှစပြီး ၊ မောင်တင့်တယ်ကို တောင်တောသခင်ဟုသိရှိလာကြသည်။ မောင်နှမနှစ်ဦးကို ပုဂံပြည်မှ သရပါတံခါး ၏ ဘေးတစ်ဘက်တစ်ချက် ၊ ညာဘက်တွင် မောင်တင့်တယ်နှင့် ဘယ်ဘက်တွင် ရွှေမျက်နှာ တို့ကို ထည့်သွင်းမြှုပ်နှံ၍တည်ထားကြသည်။ နှောင်းပိုင်းဘုရင်တို့တွင် နတ်နှစ်ပါး၏ ရွှေခေါင်းပုံများ ရှိကြပြီး ၊ ထိုရွှေခေါင်းပုံများကို ပုပ္ပါးတောင်၏ တိုင်ထိပ်များတွင် တပ်ဆင်ထားကြသည်။ (၁၈၁၂ ခုနှစ်မှ ရွှေခေါင်းပုံ တစ်ခုသည် တောင်ပေါ်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိကိုးကွယ်ကြသည်။)
၃. နှမတော်ကြီး သို့မဟုတ် ဘုရင်၏အစ်မ၊ သူမ၏အမည်မှာ စောမယ်ရ၊ မောင်တင့်တယ်၏ အစ်မဖြစ်သည်။ တကောင်း ဘုရင်၏ မိဖုရားဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ မောင်ဖြစ်သူအရှင်လတ်လတ်မီးရှို့ခံရသည်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ၊ သူမကိုယ်တိုင် မီးထဲသို့ ခုန်ဆင်းသွားသည်။ သို့သော် ဦးခေါင်းပိုင်းကိုသာ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ မီးလောင်သည့် ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးပြီး၊ နတ်ဖြစ်သွားသည်။ သူမ၏ ရုပ်ပြပုံသည် ဆင်အမဲပေါ်တွင် ရပ်လျက်အနေအထား ဖြင့်၊ ညာလက်ကို ရင်ဘတ်ပေါ်တင်၍ လက်မနှင့် လက်ညှိုးကြားတွင် ဇီးသီးကိုင်ထားပြီး၊ ဘယ်လက်ကို ဘေးဘက်တွင် ချထားသည်။
၆. တောင်ငူမင်းခေါင် သည် တောင်ငူဘုရင်ခံ အငယ်စားဖြစ်ပြီး ၊ နန်းတွင်းအမှုထမ်း မင်းရဲသိင်္ခသူ၏ သားဖြစ်သည်။ ဖျားနာပြီးသေဆုံးသည်။ သူ၏ရုပ်ပြပုံသည် မင်းဝတ်စုံကိုဝတ်ဆင်ပြီး ၊ ရိုးရိုးခုံပေါ်တွင် ခြေထောက်ချိတ်ထိုင်နေ၍ ညာလက်သည် ယပ်တောင်ကိုင်ထားကာ ၊ ဘယ်လက်ကို ဒူးပေါ်တင်ထားသည်။
ဂေါ့လွန်ယန်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ဂေါ့လွန်ယန်ရွာ(Gawtlwngyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဂေါ့လွန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၃၇ ဖြစ်သည်။
နတ် (ဝိညာဉ်)
တရားဝင်နတ်များစာရင်း
၂၉. ထီးဖြူဆောင်းမယ်တော် (ထီးဖြူဆောင်း၏ တော်ဝင်အမေ)၊ အနော်ရထာဘုရင်၏ အဖွားဖြစ်ပြီး၊ ဖျားနာ၍ သေဆုံးသည်။ ရုပ်ပြပုံမှာ ဆံပင်ကိုထုံးပြီး၊ တွဲလွဲကျနေလျက် ဒူးတုပ်ထိုင်ကာ၊ လက်ကို ပေါင်ပေါ်တင်ထား သည်။
၃၀. ဘုရင်မရှင်မင်းခေါင်
ကမဲကြီး
ကမဲကြီး
ကိုမိုဒိုနဂါး
၎င်းသည် ဖွတ်မျိုးရင်း Varanidae တွင်ပါဝင်ပြီး ၎င်း၏ သတ္တဗေဒအမည်မှာ Varanus kamodoensis ဖြစ်သည်။ သက်ရှိဒိုင်နိုဆောဟုတင်စားနိုင်သော ကိုမိုဒိုနဂါးများကို ကိုမိုဒိုကျွန်းပေါ်၌ အများဆုံးတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ကိုမိုဒိုနဂါးတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အလျားမှာ ၃ မီတာ(၁၀ ပေ)အထိကြီးထွားပြီး ပျမ်းမျှအလျားမှာ ၂.၆ မီတာ(ရှစ်ပေ)ခန့်ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ အလေးချိန်မှာ ပေါင် ၂၀၀ ခန့်ရှိသည်။
Rockabilly
ပေါင်းစပ်ဖျော်ဖြေသူများနှင့် သတင်း
Tommy Sleepy LaBeef သည် rockabilly တေးသွားများကို ၁၉၅၇ မှ ၁၉၆၃ တိုင်အောင် label အများစုတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Rockabilly တီထွင်သူ Maddox Brothers and Rose သည် ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုတိုင်အောင် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။ ထိုအနုပညာရှင်များသည် အကြီးအကျယ်ဆုံးရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်နောက်ပိုင်းများတိုင်အောင် လွှမ်းမိုးမှုများ ကျဆင်းမည်မဟုတ်ပေ။ ၁၉၅၈ ၏နွေရာသီတွင် "Summertime Blues" နှင့်အတူ သီချင်းစာရင်းတွင် ထိပ်ဆုံးတွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ Cochran ၏လုပ်ငန်းသက်တမ်းတွင် ၁၉၅၇အစောပိုင်းတွင် Sitting in the Balcony၊ ၁၉၅၈အောက်တိုဘာတွင် C'mon Everybody နှင့် ၁၉၅၉ ဇူလိုင်တွင် Somethin' Else ကိုဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ဧပြီတွင် Genre Vincent နှင့် UKတွင် ခရီးစဉ်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ သူတို့တက္ကစီသည် မတော်တဆဖြစ်ပြီး Eddie (၂၁) အရွယ်တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။
Rockabilly ဂီတကိုပြန်လည်ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ပြီး ဆယ်ကျော်သက်များဆီသို့ ပြန်လည်ယူဆောင်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့်လွတ်လပ်မှုတို့ပါဝင်ပြီး လူဖြူဂီတသမားတို့ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သော ပထမဆုံး rock n' roll ပုံစံဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုပြောင်းလဲမှုသည် ယနေ့ခေတ်တွင် ပြန်လည်ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ Rockabilly သည် စံအဖြစ်ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ယုံကြည်မှုသည် သာမန်မဟုတ်ပေ။
Beatle နှင့် British Invasion အပေါ်လွှမ်းမိုးမှု
အမှတ်အရဆုံးတီးဝိုင်းမှာ The Beatles ဖြစ်သည်။ John Lennon သည် Paul Mc Cartney နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သူသည် Mc Cartney ကို အထင်ကြီးသည်။ တီးဝိုင်းသည် ပို၍ ကျွမ်းကျင်လာပြီး Hamburg တွင်စတင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ Beatle ဟူသောအမည်ကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ သူတို့သည် အနက်ရောင် leatherများကို ဝတ်ဆင်လာကြသည်။ သူတို့သည် Holly ၏ တေးသွားသီချင်းရေးပုံများနှင့် Vincentနှင့် Carl Perkin အသံများကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ Beatle သည် ကမ္ဘာကြယ်ပွင့်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး သူတို့သည် ကွဲပြားသော Car Perkin သီချင်းသုံးပုဒ်ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Beatle ၏ပုံမှန်ဦးဆောင်အဆိုရှင်များမှာ "Honey Don't" (Ringo သီဆိုခဲ့သည်)နှင့် Everybody's Trying to be my baby (George သီဆိုခဲ့သည်) ၊ Matchbox (Ringo သီဆိုခဲ့သည်)
မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)
နိဒါန်း
ဤအခြေခံဥပဒေ အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းရေးနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။ “'''ကျွန်ုပ်တို့ တိုင်းရင်းသားပြည်သူအပေါင်းတို့သည် အမျိုးသားညီလာခံက ချမှတ်ပေးခဲ့သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့်မူများနှင့်အညီ ဤပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲခဲ့ကြပေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တိုင်းရင်းသားပြည်သူအပေါင်းတို့သည် - - ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးဟူသော ဦးတည်ချက်များကို အစဉ်တစိုက် မမှိတ်မသုန် စွဲမြဲစွာ ခံယူစောင့်ထိန်းသွားကြမည်ဟု သန္နိဋ္ဌာန် ချမှတ်၍လည်းကောင်း၊
နယ်နိမိတ်ပြင်ဆင်ခြင်း
နိုင်ငံတော်နယ်နိမိတ် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ရေးအတွက် ရှေးဦးစွာ လွှတ်တော် (၃) ရပ်လုံးတွင် ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ကျော် ထောက်ခံမဲ လိုအပ်မည်။ အကယ်၍ လွှတ်တော်တစ်ရပ်ရပ်၏ လိုအပ်သောထောက်ခံမဲ ထက်ဝက်ကျော် မရရှိလျှင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း၏ လေးပုံသုံးပုံနှင့်အထက်က ထောက်ခံမှသာ နိုင်ငံတော်နယ်နိမိတ်ကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပုဒ်မ (၅၂) တွင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ အလားတူ ပုဒ်မ (၅၃) တွင်လည်း တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်နယ်၏ နယ်နိမိတ်ကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ရေးအတွက် ရှေးဦးစွာ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသောဆန္ဒမဲ ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ကျော် ထောက်ခံဆန္ဒမဲလိုအပ်မည်။ အကယ်၍ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် တစ်ရပ်ရပ်၏ လိုအပ်သောထောက်ခံမဲ လေးပုံသုံးပုံ မရရှိလျှင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း၏ လေးပုံသုံးပုံနှင့်အထက်က ထောက်ခံမှသာ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်နယ်နိမိတ်ကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပုဒ်မ (၅၃) တွင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ကျေးရွာ၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ရပ်ကွက်၊ မြို့၊ မြို့နယ် သို့မဟုတ် ခရိုင်နယ်နိမိတ်များ ပြင်ဆင်ရန်၊ ဖွဲ့စည်းရန် သို့မဟုတ် အမည်ပြောင်းလဲရန် ပေါ်ပေါက်လျှင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က နိုင်ငံတော်သမ္မတထံ တင်ပြပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း ပုဒ်မ (၅၄) တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
အခန်း (၃) နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ
နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း အဖြစ်မှလည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်နေ့မှစ၍ နုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစား ယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် မိမိတို့ရာထူးသက်တမ်းကာလအတွင်း မိမိတို့ပါတီအဖွဲ့အစည်း၏ ပါတီလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုကြောင်း၊ တို့ကိုလည်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ဆက်လက်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်မရှိခြင်း
နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ရပ်ရပ်သည် တည်ဆဲဥပဒေအရ မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခံရလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အား လက်နက်စွဲကိုင်၍ တော်လှန်ပုန်ကန်နေသော သောင်းကျန်းသူ အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များကို ကျူးလွန်သည်ဟု နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်သောအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်များ သို့မဟုတ် မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခံထားရသော အဖွဲ့အစည်းနှင့် တိုက်ရိုက် ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ဆက်သွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားပေးကူညီလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တစ်ခုခုမှ အစိုးရ သို့မဟုတ် ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် အခြားအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခု သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးထံမှ ငွေကြေး၊ ပစ္စည်း၊ အခြားအထောက်အပံ့ကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ ဖြစ်စေ ရယူသုံးစွဲလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ဘာသာရေးကို နိုင်ငံရေးအတွက် အလွဲသုံးစားပြုလုပ်လျှင်သော်လည်းကောင်း နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်ရုပ်သိမ်းကာ မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်မည် ဖြစ်သည်ဟု ပုဒ်မ (၄၀၇၊ ၄၀၈) တို့တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
အခန်း (၁၄) ကူးပြောင်းရေးကာလပြဋ္ဌာန်းချက်များ
အထက်ပါ ပင်ရင်း ဥပဒေမှ အနှစ်ချုပ်မှတ်စုထုတ် ရေးသားပေးနိုင်သည်။
အခန်း (၁၅) အထွေထွေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ
အထက်ပါ ပင်ရင်း ဥပဒေမှ အနှစ်ချုပ်မှတ်စုထုတ် ရေးသားပေးနိုင်သည်။
ဟင်္သာ
ဟင်္သာ (Ruddy shelduck)ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြင်ဖူးသူ နည်းကောင်း နည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ကြားဖူးသူကား များပေသည်။ ဟင်္သာသည် အလျား ၂၅ လက်မခန့်ရှိသည်။ အတောင်တွင် အနက်ပြောက်ကလေးများနှင့် အဖြူ ကွက်များရှိရာ ယင်းတို့ကို နားနေချိန်၌ မမြင်နိုင်၊ ပျံသောအခါတွင်မှ မြင်နိုင်လေသည်။ ဟင်္သာငှက်မတွင် လည်ပင်း၌ အမည်းရစ် မရှိချေ။ ဟင်္သာငှက် ကလေးများသည် ဟင်္သာငှက်မနှင့်တူကြသော်လည်း အရောင်မှာ ပို၍ ခြောက်ကြသည်။ ယင်းတို့၏ ကျောဘက်တွင် အညို ရောင်နှင့်နီညိုရောင်ဖျော့ဖျော့အရောင်များ လှိုင်းကလေး များသဖွယ် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ အမြီးတွင်လည်း အစဉ်းကြောင်းကလေး ရှိသည့်အပြင် အနားဘက်တွင် နီညို ရောင်ရှိသည်ကိုပါ တွေ့ရ လေသည်။ ဟင်္သာငှက်၏အသံမှာ သာယာတတ်ပြီးလျှင် လွတ်လွတ် လပ်လပ်လည်း အော်မြည်တတ်သည်။ ဟင်္သာဖို၏ အသံနှင့် အမ၏အသံများကို ခွဲခြား၍ သိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ သန့်ရှင်းသည့် သဲသောင်ပြင်များကို ဟင်္သာများ ကြိုက် နှစ်သက်ကြ၏။ ထုံးအိုင်များတွင် ဟင်္သာများ နေလေ့ မရှိကြ သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ တွေ့နိုင်လေသည်။ ရွှံ့နွံ ထူထပ်သော ကမ်းခြေများတွင်လည်း ဟင်္သာများကို မတွေ့ရ ချေ။ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းခြေတွင်မူ ဟင်္သာများကို ဆောင်းဥတု တွင် အများဆုံး တွေ့နိုင်သောငှက်ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ပထမစ၍ ရောက်သောအခါ အုပ်များနှင့် ရောက်လာသော်လည်း ဆောင်းဥတုအတွက် နေထိုင်ရန် နေရာများကို ရွေးချယ်ပြီးသည် နှင့်တပြိုင်နက် စုံတွဲလိုက်သာ နေထိုင်ကြလေသည်။ စုံတွဲလိုက် အမြောက်အမြား နေထိုင်နိုင်ကြသော်လည်း နှစ်ဆယ့်ငါးစုံတွဲ၊ သို့မဟုတ် စုံတွဲပေါင်း ၃ဝ ထက် ကျော်လွန်၍ကား မြင်ရခဲ လေသည်။
ယနေ့ခေတ် ဟင်္သာရုပ်အကြောင်း
ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ဝတ္ထုတော်တွင် သုဝဏ္ဏဟံသဇာတ်၊ ဝီနီလကဇာတ်၊ ကစ္ဆပဇာတ်၊ ဟံသဇာတ်၊ ပလာသဇာတ်၊ နေရူဇာတ်၊ ဇဝနဇာတ်၊ စူဠဟံသဇာတ်၊ မဟာဟံသဇာတ် စသည်များတွင် ဘုရား လောင်းဟင်္သာမင်းဘဝများကို နာရမှတ်ရလေသည်။ စက်လက္ခဏာ တော် (၁ဝ၈) ပါးတွင် 'ဥဒေါင်း၊ ကြိုးကြာ၊ ဟင်္သာ၊ စက္ကဝက်၊ ငှက်၏ အမျိုး၊ ဇီဝစိုးအစုံ. . .' စသည်ဖြင့် ပါရှိနေသည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:ဘဲ ကဏ္ဍ:စက္ကဝါက် ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗဟိုအာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ရွှေစည်းခုံဘုရားကျောက်စာ (ကျန်စစ်သား)
အခြား ဘာသာ ပြန်ဆိုမှု့များ
မူရင်း မွန်ဘာသာကိုပင် G.H.Luce က ဤသို့ အင်္ဂလိပ် ဘာသာ သို့ ပြန်ဆိုထားသည် ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ 1102-AD တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ကျောက်စာ ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားခြင်း။
ကိုလိုနီခေတ်
မြန်မာကိုလိုနီကို တစ်ခါတစ်ရံ စကော့တလန်ကိုလိုနီဟု ခေါ်ဆိုရည်ညွှန်းကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုသိမ်းပိုက်ရာ၌ အဓိကပါဝင်သူများမှာ စကော့တလန်လူမျိုးများ ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်မှု
အင်္ဂလိပ်တို့သည်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပထဝီအနေအထားမသိမှုကြောင့် အခက်အခဲများကြုံတွေခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် အိန္ဒိယမှ စစ်ကူအမြောက်အမြားခေါ်ယူ၍ တော်လှန်သူတို့ကို အဓမ္မနှိမ်နှင်းခဲ့သည်။ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှုများသည် ၁၈၉၆ တွင် မြေပြန့်ဒေသ၌ ချုပ်ငြိမ်းခဲ့သော်လည်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိခဲ့သည်။
ဂျီစီဘီအေ
ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းခွဲများကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီဖြစ်သော ဂျီစီဘီအေအသင်းချုပ်ကို ဦးချစ်လှိုင်မှဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျီစီဘီအေ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဟုမ္မရူးခေါ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ရရှိရေး၊ အစိုးရဌာနများတွင် မြန်မာတိုင်းရင်းသားများအား ခန့်အပ်ပေးရေး၊ မြန်မာစီးပွားရေးကို မြန်မာနိုင်ငံသားများကသာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိရေးတို့ဖြစ်သည်။ ဂျီစီဘီအေ၏လမ်းစဉ်မှာ အကြမ်းမဖက်အနုနည်းဖြင့် အာဏာဖီဆန်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀ ပထမကျောင်းသားသပိတ်ကို ထောက်ပံ့အားပေးသူမှာ ဂျီစီဘီအေပင်ဖြစ်သည်။
ပထမကျောင်းသားသပိတ်
မြန်မာနိုင်ငံကိုအင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ပညာရေးမှာ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။ ၁၈၇၈ တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် ကလက္ကတားတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ ရန်ကုန်ကောလိပ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ ကောလိပ်ပညာရေးကိုသာ သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာတို့သည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရအား တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို စတင်ရန်တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
၁၉၂၀ တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် တက္ကသိုလ်ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုကို ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ဥပဒေပြုကောင်စီထံ တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းတွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင်မှ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဟူသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုတည်းသာရှိရမည်၊ တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်လိုသူများသည် ကျောင်းနေကျောင်းစားများသာ ဖြစ်ကြရမည်၊ တက္ကသိုလ်မတက်မီ အကြိုသင်တန်း ၁ နှစ် တက်ရောက်ရမည် စသောအချက်များပါဝင်သည်။ ထိုအချက်များကြောင့် မြန်မာအမတ်များသာမက မြန်မာပြည်သူလူထုသည်လည်း ထိုဥပဒေကြမ်းကို အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဒုတိယဘုရင်ခံ ဆာ ရက်ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက်သည် ထိုဥပဒေမူကြမ်းကို ၁၉၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀ တွင် အတည်ပြုလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၂၄ တွင် အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်သည် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အက်ဥပဒေကို အတည်ပြုလိုက်ကြောင်းနှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံ
ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ဆင်းရဲသားလယ်သမားများကို သက်သာစေမည့် လယ်ယာဥပဒေကြမ်းများကို အတည်ပြုခြင်းမရှိဘဲ ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လယ်သမားတို့သည် ထိုဥပဒေကြမ်းများကို အတည်ပြုပေးရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တောင်းဆိုလာခဲ့ကြသည်။ ရေနံအလုပ်သမားသပိတ်ကြီး၏ လှိုင်းဂယက်ကြောင့် လယ်သမားနှစ်သောင်းတို့သည် အစိုးရထံတိုက်ရိုက်တောင်းဆိုရန် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ တွင် ဝေါမြို့မှချီတက်လာခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေတိဂုံစေတီ‌၌ စုဝေးကြသော ရေနံအလုပ်သမား၊ လယ်သမားနှင့် ကျောင်းသားသပိတ်တပ်များအားလုံးသည် ဒေါက်တာဘမော်၏ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို ဖြုတ်ချရန်ဟူသော ဘုံရည်မှန်းချက်ကို ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။
ခွဲရေးတွဲရေး
အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကိုသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အိန္ဒိယကိုလိုနီ၏ နယ်မြေအဖြစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတို့ကမြန်မာနိုင်ငံကို သီးခြားအုပ်ချုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရမှ ပယ်ချခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းများ ကြုံတွေ့လာရသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံကို သီးခြားအုပ်ချုပ်ရန် အကြံများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ အကုန်တွင် ၂၁ ဦး ဂျီစီဘီအေသည် မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှခွဲထုတ်ပေးရန်အကြောင်းကို ဗြိတိန်နိုင်ငံ လေဘာပါတီ နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးတွင် ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၆ ဧပြီလတွင် ဦးစိုးသိမ်း ဂျီစီဘီအေ၏ ညီလာခံတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ခွဲထုတ်မည့်အစား လွတ်လပ်ရေးပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ်
ဗြိတိသျှဝန်ကြီး ကလီမင့် အက်တလီနှင့် ဆွေးနွှေးနေကြစဉ် ရှမ်းစော်ဘွားအချို့က ထိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်ကိုကိုယ်စားမပြုကြောင်း ကြေးနန်းရိုက်ခဲ့သည်။ ရှမ်းလူငယ်များကဦးစီး၍ လူထုအစည်းအဝေးတစ်ရပ် ပြုလုပ်ပေးခဲ့၍ ထိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်ကိုကိုယ်စားပြုကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့၍ ကြေးနန်းပြန်ရိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ်ကို အောင်မြင်စွာ ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့အဖွဲ့ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်လာသောအခါတွင် ဘုရင်ခံသည် အစိုးရအဖွဲ့ကို လွတ်လပ်ခွင့်များ တိုးပေးခဲ့သည်။
ပင်လုံညီလာခံ
အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရာ၌ တောင်တန်းနှင့်ပြည်မဟူ၍ ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အောင်ဆန်းတက်တလီစာချုပ်တွင် တောင်တန်းနှင့်ပြည်မ တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း လွတ်လပ်ရေးရယူနိုင်ရန်အတွက် တိုင်းရင်းသားတို့၏ သဘောဆန္ဒတို့ကို ဦးစွာရယူရမည်ဟုပါရှိသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့အဖွဲ့သည် တိုင်းရင်းသားဒေသများသို့ ဆန္ဒရယူရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဖေဖော်ဝါရီ တွင် ပင်လုံညီလာခံကို ကျင်းပခဲ့ရာ ချင်း၊ ကချင်၊ ရှမ်းကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် တောင်တန်းနှင့်ပြည်မ တစ်ပေါင်းတည်း လွတ်လပ်ရေးရယူ၍ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ရန် ပင်လုံစာချုပ်ကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် ၂၃ ဦးတို့ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလအုပ်ချုပ်ရေး
ပထမ အင်္ဂလိပ်–မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာသည် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီဒေသတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ရခိုင်ဒေသကို ဘင်္ဂလားအစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင်ထားရှိပြီး တနင်္သာရီကိုမူ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်က တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ တွင် ပဲခူးတိုင်းကို ရရှိခဲ့၍ ၁၈၆၂ တွင် ရခိုင်၊ တနင်္သာရီတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဗြိတိသျှဘားမားအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၅ တွင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၈၈၆ မတ်လအထိ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပရင်ဒါဂတ်က မြန်မာ့လွှတ်တော်နှင့် ပူးပေါင်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ အထက်အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို ပူးပေါင်း၍ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်ကခန့်သော မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးက အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။
တက္ကပဏ္ဍိတဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၇။ ဣတ္ထိဝဂ် -၆၃ - တက္ကပဏ္ဍိတဇာတ်။ ။ ခိုးသားလင်လုပ်၍ လင်ရင်း တက္ကပဏ္ဍိတအား သတ်ရန်ကြံစည်သဖြင့် မိမိပျက်စီးရသော မိန်းမယုတ် အကြောင်း။
ဇာတ်ပေါင်း
တက္ကပဏ္ဍိတသည် - ယခုအခါ ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၃) မြေလျှိုးမိုးပျံ၊ ဘိညာဉ်, ဈာန်၊ မကျက်ဖျက်နိုင်ပေ။
တက္ကပဏ္ဍိတဇာတ် ပြီး၏။
ရွေးပင်
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွှေ၊ ငွေ၊ ဘယဆေး အစရှိသည်တို့ကို ချိန်တွယ်ရာ၌ ရွေးစေ့အကြီးအငယ်(ရွေးကြီးစေ့နှင့် ချင်ရွေးစေ့) တို့ကို ပဲ၊ မူး၊ မတ်၊ ကျပ် စသည့်အလေးငယ်တို့နှင့် ပေါင်းဖက်၍ ယနေ့တိုင် အသုံးပြုလျက် ရှိကြလေသည်။ ရွေးစေ့နှစ်မျိုးစလုံးသည် ကြက်ဥပုံ ဖြစ်၍ ကြက်သွေးရောင်တွင် အစွန်းတစ်ဖက်၌ အမည်းစက်များဖြင့် လှပသော အစေ့များဖြစ်သည်။ ရွေးငယ်၊ သို့မဟုတ် ချင်ရွေးနှစ်စေ့သည် ရွေးကြီးတစ်စေ့နှင့် ညီမျှ၍ ရွေးကြီးစေ့ ခြောက်ဆယ်သည် တစ်ကျပ်သားနှင့် ညီမျှလေသည်။
ဆယ့်နှစ်ရွာရွာ၊ မင်းဆယ်
ဆယ့်နှစ်ရွာရွာ၊ မင်းဆယ်
ကုက္ကိုစုရွာ၊ သဖန်းချောင်း
ကုက္ကိုစုရွာ၊ သဖန်းချောင်း
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
မြို့တော်
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်မှာ ပုသိမ်မြို့ဖြစ်သည်။
အာလူးစားသူများ
အရောင်အသုံးပြုပုံ၊ အထားအသိုအခင်းအကျင်းနှင့် ပန်းချီကားအပေါ် သက်ရောက်မှု
ပန်းချီကားတစ်ခုလုံးကို အဖြူအမည်းသာ အသုံးပြုထားသည်။ အသုံးပြုထားသည့် အရောင်များမှာသည် ငြိုးငယ်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းများကို ဖော်ပြသည့် အညိုရောင်၊ အနက်ရောင်ကဲ့သို့သော အရောင်မှိန်မှိန်များကိုသာ အဓိကအသုံးပြုထားသည်။ မြေကြီး အရောင်နှင့် ဆင်တူသည့် အညိုရောင်သည် လယ်သမားများ၏ နေလောင်နေသည့် မျက်နှာနှင့် ကြမ်းတမ်းမှုကို အဓိကပုံဖော်ပေးထားသည်။ သူတို့တွေဟာတစ်နေ့တစ်နေ့ နေရာင်အောက်မှာ အလုပ်လုပ် ကြရတဲ့အတွက်အညိုရောင်ကိုအဓိကအသုံးပြုပြီး သူတို့ရဲ့ပုံကို ပုံဖော်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအရောင်တွေ ကြောင့်ပဲပန်းချီကားဟာလည်း အရမ်းကိုသဘာဝဆန်နေပါတယ်။
သဘာဝကျမှု
ပန်းချီကား၏ တစ်ခုတည်းသောအလင်းရောင်ကိုလည်း ထုတ်တန်းတွင်ဆွဲထားသည့် မီးအိမ်လေးမှ နေယူထားသည်။ ဒါ့အပြင် အလင်းအမှောင် အသုံးပြုထားသည်မှာလည်း အထင်ကြီးလောက်ပါတယ်။ လူတွေအပေါ်မှာ ထင်ရှားအောင်ရေးဆွဲထားခြင်းက နောက်ခံအရောင်တွေနဲ့လည်းကွဲပြားနေစေပါတယ်။ ပြင်ပလက်တွေ့ ဘဝမှာ လယ်သမားမိသားစု ထမင်းဝိုင်းတစ်ခုကိုသွားလည်လို့ အပြင်မှာမြင်ရတဲ့အတိုင်းဖြစ်အောင် အပြစ်ရှာမရအောင်ရေးဆွဲထားတာပါ။
ကျိုက္ခမီမြို့
ကျိုက္ခမီမြို့သည် ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း ကျိုက္ခမီခရိုင်၏ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဟောင်း ဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့မျှသာ ဖြစ်သည်။ မော်လမြိုင်မြို့တောင်ဖက်ကားလမ်းအတိုင်း ၅၅မိုင် အကွာ ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ဖြစ်၍ အနောက်သို့ စွန်းထွက်နေသော အငူကလေးအပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရေလမ်း ကုန်းလမ်း အဆက်အသွယ် ကောင်းမွန်သည်။ အလျား ၉ ဖာလုံ အနံ ၁ ဖာလုံခန့်ရှိသည်။
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
ကျိုက္ခမီမြို့သည် မွန်ပြည်နယ်မြို့တော် မောင်လမြိုင်မြို့၏ တောင်ဘက် (၅၅)မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး သံဖြူဇရပ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် (၁၅)မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျိုက္ခမီမြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဝါခရုမြစ်နှင့် နှစ်ကိုင်းကျေးရွှာ ဆင်တောင်ကျေးရွှာ တောင်ဘက်တွင် မုတ္တမပင်လယ်ကမ်းခြေ မြောက်ဘက်တွင် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့နှင့် နယ်နိမိတ် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။ မြို့၏ နယ်နိမိတ်ကို အရှေ့ညာဘက်တွင် မုဒုံမြို့နယ်နှင့် ဝါခရုမြစ်ပိုင်းထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆင်တောင်ကျေးရွှာနှင့် ဝက်လေးချောင်း ပိုင်းခြားထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်၊ အနောက်ဘက်၊ မြောက်ဘက်တို့တွင် မုတ္တမပင်လယ်ကမ်းခြေအားဖြင့်လည်းကောင်း ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ထားသည်။
မြေမျက်နှာပြင်
ကျိုက္ခမီမြို့၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် အနေအထားမှာ ရှေ့နှင့်အနောက် မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ရှည်လျားပြီး တောင်ဘက်ပိုင်းသို့ ကျဉ်းမြောင်းသွားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ တောင်နှင့်မြောက် ရှည်လျားပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ရှည်မျော ကျဉ်းမြောင်းသော ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ မြို့၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ တညင်တောင်တန်းမှာ မြောက်မှတောင်သို့ ရှည်လျား ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ တောင်တန်း တောင်စွယ်များမှအပ ကျန်နေရာများတွင် များသောအားဖြင့် ညီညာ ပြန့်ပြူးသည်။ မြေမျက်နှာပြင်အမြင့်မှာ ပင်လယ်ရေပြင် (၈၄ ပေ)မှ (၁၀၈ ပေ)အထိ ရှိသည်။
ရာသီဥတု
အနိမ့်ဆုံး အပူချိန် (၆၀)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်မှ (၈၆)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်အထိ ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ (၉၀)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်မှ (၁၀၀)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်အထိ ရှိသည်။ မိုးဦးရွာသွန်းမှုများမှာ များသောအားဖြင့် မေလ ဒုတိယပတ်လောက်တွင် စတင်ရွာသွန်းလေ့ရှိပြီး မိုးရေချိန်လက်မမှာ နှစ်စဉ် (၂၀၀)လက်မကျော် ရွှာသွန်းသည့်အတွက် မိုးကောင်းသာ ဒေသဖြစ်သည်။
ဒုရာဇာနဇာတ်
မိန်းမယုတ်ကျင့်မြဲ သိခက်ခဲ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရတနာသုံးကို ဆည်းကပ်မြတ်နိုးလျက် သရဏဂုံသီလ၌ တည်သော သီတင်းသည်တစ်ယောက် ရှိလေ၏။ ထိုသီတင်းသည်၏ မယားကား သီလ မရှိ၊ ယုတ်မာသောအကျင့် ရှိ၏။
ယုတ်မာသောအကျင့်ကို ကျင့်သောနေ့ဝယ် ငွေဝယ်ကျွန်မပမာ နူးညံ့ပြေပြစ်လျက် မကျင့်သောနေ့ဝယ် တင်းမာကြမ်းကြုတ်လှ၏။ သီတင်းသည်ကား မိန်းမအလိုကို မသိလေ။ မယား နှိပ်စက်သဖြင့် ခုနစ်ရက်၊ ရှစ်ရက် မြတ်စွာဘုရားထံ အခစား မရောက်နိုင်ဘဲ ရှိလေ၏။
ရေငါးပမာ ဆုံးမရှာ
ထိုအခါ ဆရာကြီးသည် တပည့်လုလင်အား “အမောင် ... အမောင်ပြောတိုင်းမှန်လျှင် အမောင့်မယားကား ယုတ်မာသော အကျင့်ကို ကျင့်သောနေ့ဝယ် သင့်ကို မျက်နှာချိုသွေးကာ နူးညံ့ပြေပြစ်သည် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ မကျင့်သောနေ့၌ကား မာနခက်ထန်ကာ လင်ကို မရိုမသေ ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်သည် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ စင်စစ် သင့်မယားကား ယောကျ်ားတစ်ပါးနှင့် မွေ့လျော်ကာ ယုတ်မာသော အကျင့်ရှိသည် ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် တပည့်လုလင်အား -
ဇာတ်ပေါင်း
ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးသည် - ယခုအခါ ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၂) မိန်းမလိုကား၊ သိခက်ငြား၊ ငါးလမ်းဥပမာ။
ဆွံ့အနားမကြား အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်
ကျင်းပသည့် နိုင်ငံနှင့် မြို့များ
ယနေ့အထိ ဒက်ဖ်လင်းပစ် ပွဲတော်ကို နိုင်ငံပေါင်း ၂၁ နိုင်ငံမှ မြို့ကြီးပေါင်း ၃၆ မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက ပြင်ပတွင် သုံးကြိမ်သာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ခရစ်ချပ်ခ်ျ၊ ၂၀၀၅ မဲလ်ဘုန်းနှင့် ၂၀၀၉ ထိုင်ပေမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နောက်အကြိမ်ပွဲတော်ကို ဂရိနိုင်ငံ အေသင်မြို့တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ ဒက်ဖ်လင်းပစ် ကျင်းပခဲ့သည့် နိုင်ငံနှင့် မြို့ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဂဂေါကကြီးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဂဂေါကကြီးရွာ (Gagawkakyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဂဂေါကမ္ဘာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၁၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
စခန်းသာဟော် (ကျောက်မဲမြို့)
တောင်စွယ်အောက်တွင် ကွင်းပြင်ကြီးက မျှော်မဆုံးနိုင်ရှိနေသည်။ ကွင်းပြင်ကို လွန်လျှင် လားရှိုး - မန္တလေး ကားလမ်းကို ရေးရေးမြင်ရပြီး ကားလမ်းလွန်လျှင် မျှော်မဆုံးနိုင်သော လယ်ကွင်းများ၊ တောင်ယာများ၊ လှေကားထစ်စိုက်ကွင်းများ၊ တောအုပ်များ၊ စမ်းချောင်းများ၊ မှိုင်းပြာသောတောင်တန်းများ ထိုနောက် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းကြီးကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။
ဆွန်ယက်ဆင်
ဆွန်ယတ်ဆင်၊ ဒေါက်တာ (ခရစ် ၁၈၆၆-၁၉၂၅)
ဆွန်ယတ်ဆင်သည် ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ကန်တုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ကာ၊ ပုတ်ဆိုင်ဆေးရုံတွင် ဆေးပညာသင်ကြားရန် ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။ နောက်တစ်နှစ်၌ကား ကန်တုန်မှတစ်ဖန် ဟောင်ကောင်မြို့သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွေ့၍၊ အဲလစ်အထိမ်းအမှတ်ဆေးရုံတွင် ဝင်ရောက်ကာ၊ ဆေးပညာကို သင်ယူလေ သည်။ ၁၈၉၂ ခုနှစ်၌ ဆေးပညာစာမေးပွဲကို အောင်မြင်၍၊ ဒေါက်တာဟူသောဘွဲ့ကို ခံယူသည်။ ဟောင်ကောင်မြို့တွင် ဒေါက်တာဆွန်ယတ်ဆင်သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဆာဂျိမ်းကန္တလီ နှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့သည်။ နောင်သောအခါ ဆာဂျိမ်းသည် ဒေါက်တာဆွန်အား မိတ်ဆွေအဖြစ်ဖြင့် များစွာအကူအညီပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့သော လူငယ်ဘဝ၌ ဒေါက်တာဆွန်သည် အမေရိ ကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံထူထောင်ပုံကို၎င်း နှိုင်းရှည့်ကြည့်ပြီးလျှင်၊ တရုတ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်စေဖို့အရေး၌ များစွာစိတ်ဝင်တစားလာခဲ့ လေ၏။
ကျောက်ဂူရွာမရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကျောက်ဂူရွာမရွာ (Kyaukguywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ချောက်ကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သနပ္ပင်မြို့နယ်
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
သနပ်ပင်မြို့သည် မြောက်လတ္တီကျု ၁၇ဒီဂရီ ၀၇မိနစ်မှ ၁၇ဒီဂရီ ၂၂မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်တီကျု ၉၆ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်မှ ၉၆ဒီဂရီ ၅၅မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှအနောက်သို့ ၃၅မိုင်၊ မြောက်မှ‌တောင်သို့ (၁၁)မိုင် ရှည်လျားပါသည်။
မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များ
၄။ ဘူတာပိုင်း
၅။ စက်ကုန်းပိုင်း
အနဘိရတိဇာတ်
မိန်းမတွင်းသဘော ထုတ်ဖော်ဟော
ထိုသီတင်းသည်သည် မယားကို စုံစမ်းလတ်သော် ယုတ်မာသောအကျင့်ကျင့်နေသည်ကို သိသဖြင့် အမျက်ထွက်ကာ မြတ်စွာဘုရားထံ ခုနစ်ရက်၊ ရှစ်ရက် မခစားဘဲ နေလေ၏။ နောက်အခါ မြတ်စွာဘုရားထံရောက်၍ မေးတော်မူရာ အကြောင်းစုံ လျှောက်ထားလတ်သော် “သီတင်းသည် ... မိန်းမတို့မည်သည် သီလ မရှိကုန်၊ ယုတ်မာသော အကျင့်ရှိကုန်၏။ အမျက်မထွက်ရာ၊ လျစ်လျူရှု၍သာ နေရမည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးသည် - ယခုအခါ ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
ဒုကနိပါတ် - ၄။ အသဒိသဝဂ် -၁၈၅ - အနဘိရတိဇာတ်။ ။ ရေနောက် ရေကြည်ပမာ စိတ်နောက်ကျူခြင်း အပြစ်နှင့် စိတ်ကြည်လင်ခြင်း အကျိုးကို ခွဲခြား၍ ဆုံးမသော ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီး အကြောင်း။
လောဘပွေမှု စိတ်နောက်ကျူ
နောက်အခါ ထိုပုဏ္ဏားလုလင်သည် အိမ်ရာထောင်ခြင်းကိုပြု၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ သားမယား စသော အိမ်မှုကိစ္စတို့ ပြုလုပ်သောအခါ၌ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တရားဆိုးတို့နိုင်ငံသို့လိုက်ပါလျက် နောက်ကျူသောစိတ်ရှိသဖြင့် ဗေဒင်တို့သည် တဖြည်းဖြည်း မေ့ပျောက်ကုန်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဖာပွန်အနောက်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ