cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မဂျဲလင်
စပိန်ပြည့်ရှင် ပဉ္စမချားဘုရင်ကား ကိုလံဘတ် ကဲ့သို့ပင် မဂျဲလင် လည်း အောင်မြင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် သူ့အား သင်္ဘော ၅ စင်းနှင့် လူ ၃ဝဝ ခန့်ပေးလေသည်။
ထိုသို့လူရိုင်းများနှင့် တိုက်ခိုက်ရာ၌ မဂျဲလင်သည် အသက် ဆုံးရှုံးရလေသည်။ သူ၏ နောက်လိုက်များမှာလည်း လူရိုင်း ဘုရင်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရလေသည်။
(၁၅၀၆) တွင် ကိုလံဘတ် ကွယ်လွန်သောအခါ၊ ၎င်း၏စူးစမ်းမှုရှာဖွေသော အလုပ်ကို မက်ဂျလန် (Ferdinand Magellan) က ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သည်။ မက်ဂျလန်သည် ပေါ်တူဂီလူမျိုး ဖြစ်သော်လည်း စပိန်ဘုရင်၏ အမှုထမ်းတယောက်ဖြစ်၏။ (၁၄၉၉)တွင် အီတလီပြည် ဖလောရင့်မြို့သား "အမေရိဂို-ဗက်စပုချိ" ဆိုသူ သင်္ဘောသား တယောက်သည် စပိန်ဘုရင်၏ အထောက်အပံ့ဖြင့်စူးစမ်းရှာဖွေရန် ပင်လယ်ခရီး ထွက်သည်တွင် တောင်အမေရိကတိုက်သို့ ရောက်ရှိသွားသဖြင့်၊ ကိုလံဘတ် တွေ့ရှိခဲ့သော နယ်မြေများသည် အာရှတိုက်မှ မဟုတ်ကြောင်း အသေအချာ သိရှိတော့၏။ အမေရိဂို-ဗက်စပုချိကို အစွဲပြု၍ တိုက်သစ်ကြီးနှစ်တိုက်ကို "အမေရိကား" အမေရိကတိုက်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုကြောင့် မက်ဂျလန်သည် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်ထွက်သော အရှေ့တောင်အာရှဒေသများသို့ ရောက်နိုင်ရန်အတွက် အမေရိကတိုက်ကို ကွင်းသွားမှ ဖြစ်မည်ဟုအကြံရ၏။
ကံစမ်းမဲ
မဟာဒုက် ဘုရားမဲ
အောက်မြန်မာပြည်တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော မဟာဒုက် ဆွမ်းကြီးလောင်းပွဲတွင် ဂေါတမဘုရားလက်ထက် မဟာဒုက်ဆိုသူ ဂေါတမဘုရားအား ဆွမ်းကပ်ရန် မဲပေါက်ခဲ့သည့်နည်းအတိုင်း ကံစမ်းမဲစနစ်ဖြင့် ဘုရားဆင်းတုတဆူကို မဲဖေါက်ပေးလေ့ ရှိသည်။ အလှူခံရထားသော ငွေများနှင့် ဘုရားဆင်းတုကို မဲပေါက်သူက လက်ခံရပြီး ဆွမ်းကပ်ခွင့် ရှိသည်။ ထိုဆင်းတုကို မဲပေါက်သူက အပိုင်ရသည်။ အချို့ဒေသမှာမူ အရပ်ဒေသမှ ထင်ရှားသော ဘုရားဆင်းတုတဆူဆူကို ခေတ္တပင့်ကာ ဆွမ်းကပ်ခွင့်သာရပြီး အလှူခံရထားသောငွေကို ဘုရားတွင်လှူကာ မူလနေရာသို့ ပြန်ပို့ရ၏။
မျက်နှာပြင်တင်းအား
ဒြဗ်ဝတ္ထုမှန်သမျှတို့သည် မော်လီကျူးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အစုအဝေးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုမော်လီကျူးတို့သည် အချင်းချင်း ဆွဲငင်လျက် ရှိကြ၏။ သို့သော် အရည်နှင့် ဓာတ်ငွေ့တို့ကို နှိုင်းရှည့်ကြည့်လျှင် အရည်တွင်ပါရှိသော မော်လီကျူးတို့၌ ဓာတ်ငွေ့တွင် ပါရှိသော မော်လီကျူးတို့ထက် ဆွဲအားပို၍ ကြီးကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ အရည်တစ်ခုတွင် မျက်နှာပြင် အနီး၌ ရှိကြသော မော်လီကျူးတို့သည် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ရှိကြသော မော်လီကျူးတို့ကို ဆွဲငင် ကြသည်။ ထိုကြောင့် မျက်နှာပြင်တွင် မော်လီကျူးများ ပိုမိုစုရုံးကြရာမှ မျက်နှာပြင်သည် အရေပါးကလေးလွှမ်းထားသည့်ပမာ တင်းပြီးရှိနေလေသည်။
မျက်စိ
မျက်စိ
မျက်စိမှန်ခုံး၏ ရှေ့ပိုင်းတွင် အက်ကွီံယပ်ဟျူးမားခေါ် အရည်ကျဲတစ်မျိုးဖြင့် ပြည့်၍ နောက်ဖက်တွင်ကား ဗစ်ထရီယပ်ဟျူးမားခေါ်ကြည်လင်သော အရည်ပျစ် ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိသည်။ မျက်စိသည် ဓာတ်ပုံရိုက် ကရိယာကဲ့သို့ မျက်စိမှန်ခုံးမှ အလင်းကို ဝင်လာစေပြီးလျှင် မြင်လွှာပေါ်တွင် ရုပ်ပုံကို ထင်ပေါ်စေသည်။ မျက်လုံးကို သေးငယ်သော ကြွက်သား ၆ ခုက ထိန်း၍ ထားသည်။ ထိုကြွက်သား ၆ ခုတို့အနက် ၄ ခုသည် တည့်တည့်တန်းဆွဲ၍ ထားသည်။ ကျန် ၂ ခုမှာ ကား ဘေးသို့ဆွဲထားသည်။ ပထမကြွက်သား ၄ ခုကြောင့် မျက်လုံးသည် ရှေ့သို့လည်းကောင်း၊ ဘေးသို့လည်းကောင်း စောင်း၍ကြည့်နိုင်သည်။ ဒုတိယ ကြွက်သား ၂ ခုကြောင့် မျက်လုံးသည် အထက်မှအောက်သို့၊အောက်မှအထက်သို့ လည်းကောင်း၊ ဘေးသို့လည်းကောင်း လှည့်ကာ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
ထိုအတွင်း ကြွက်သားများကြောင့် မျက်စိမှန်ခုံးသည် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများတွင် အတွင်း ကြွက်သားများ သည် မည်မျှပင် မျက်စိမှန်ခုံးကို ပြုပြင်သော်လည်း များစွာ ခုံးနိုင်တော့မည် မဟုတ်သည့်ပြင် ပြားမြဲ ပြားလျက် ရှိနေတတ်သည်။ ထိုသို့ ပြားလျက်ရှိသော မှန်ခုံးများသည် အဝေးရှိ ဝတ္တုပစ္စည်းများမှလာသော အလင်းတန်းမျာကို အနီးရှိဝတ္တုပစ္စည်းများမှ လာသော အလင်းတန်းများထက် ပို၍ မြင်လွှာပေါ်တွင် စုဆုံ ကျရောက်စေနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် အသက်ကြီးရင့်သူများသည် အဝေးရှိ ပစ္စည်းများကို အနီးရှိ ပစ္စည်းများထက် ပို၍ ထင်လင်းစွာ မြင်နိုင်ကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုဆဲများသည် အချောင်းပုံ၊ ကတော့ပုံတို့နှင့် တူသောကြောင့် ထိုဆဲတို့ကို ဆဲချောင်းများ၊ ဆဲကတော့များဟု ခေါ်သည်။ ဆဲကတော့များထက် လေးဆပို၍ ဆဲချောင်းများက များသော်လည်း ဆဲကတော့များက ပို၍ အရေးကြီးလေသည်။ မြင်လွှာအလယ်ရှိအဝါစက်တွင်ကား ဆဲကတော့မျာသာလျှင် ရှိသည်။ ဆဲကလေး တော့များကို တောက်ပသော အလင်းနှင့် အရောင်များအတွက် အသုံးပြုပြီးလျှင် ဆဲချောင်းများကို မှုန်သော အလင်းအတွက် အသုံးပြုသည် မြင်လွှာမှ အဝါစက် ကလေးအားဖြင့် ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ထင်ရှားစွာမြင်နိုင်သည်။ ပုံနှိပ်စာလုံးများကို ဖတ်သောအခါတွင်လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုပစ္စည်းများကိုကွဲပြားအောင် ကြည့်သော အခါတွင်လည်းကောင်းထိုအဝါစက်ကို အသုံးပြုသည်။ နေ့အခါတွင် ထိုအစက်ဖြင့် ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်သော်လည်း ညဉ့်အခါ၌ လုံးဝ မမြင်နိုင်ချေ။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော်လ မှုန်သည့် အလင်းတွင် အသုံးပြုရသော ဆဲချောင်းများသည် ထိုအဝါစက်တွင် လုံးဝမရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ရာဇာဝင်းသိန်း (ဘောလုံးသမား)
ရာဇာဝင်းသိန်း(၉ ဧပြီ ၁၉၈၈ ခုနှစ်)သည် မြန်မာလက်ရွေးစင်အားကစားသမား တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းတွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ စတင်ကစားခဲ့သည်။
ဗျဂ္ဃဇာတ်
ဆုံးမစကား မနာကြား
အဆွေ ... ပေါင်းဖော်ဆက်ဆံရသောကြောင့် ကိုယ်စိတ်ချမ်းသာခြင်းသည် တိုးပွားသော အဆွေခင်ပွန်း၏ အမှုကိစ္စအလုံးစုံတို့၌ ပညာရှိသည် မိမိ၏အမှုကိစ္စကဲ့သို့ ပြုလုပ်ရာ၏” ဟု -
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကိုယ်စိတ်ချမ်းသာ၊ ပေါင်းဖော်ရာ၊ ဆွေလျှာခင်ပွန်းပေ။
အမဲလိုက်ခြင်း
အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစသော နိုင်ငံများတွင် အမဲလိုက်ခြင်းသည် လွန်စွာခေတ်စားလျက် လူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်လေသည်။ ထိုနိုင်ငံများ၌ မြေခွေး၊ ဆတ်နီ၊ ဖျံအစ ရှိသော တိရစ္ဆာန်များကို ကြိုးဝိုင်းသစ်တောများတွင် အပျော် အပါး အမဲလိုက်ရန် သက်သက်အတွက် သီးသန့် မွေးမြူထား ကြ၏။ အကယ်၍သာ ထိုသို့ မွေးမြူမထားခဲ့လျှင်လည်း ထို တိရစ္ဆာန်မျိုးတို့သည် မကြာမီ မျိုးပြုတ်ကွယ်ပျောက်သွားဘွယ် ရှိသည်ဟု အမဲလိုက်သမားများက ဆိုကြသည်။
ခါ့ဖြန်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ခါ့ဖြန်ဂါးရွာ(Hkarhpyangar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂျီအူးမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၂၄ ဖြစ်သည်။
ပါဟဲ့ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ပါဟဲ့ရွာ (Parheit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၁ ဦး၊ မ ၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဆေးကျော်ကြီး
အလွန်အေး၍ မြင့်မားသော တောင်ပေါ် အရပ် ဒေသ၌သာ ပေါက်ရောက်သည်။ ပြင်ဦးလွင်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက် ဒေသများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ သဘာဝ အလျောက် ပေါက်ရောက်၏။
အသုံးဝင်ပုံ
မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အရွက်သည် အေး၏ ၊ ဆီးရွှင်စေ၏ ၊ အပင်သည် အဆစ်အဆက် ရောင်ရမ်း ကိုက်ခဲခြင်း ၊ ဝမ်းတွင်း၌ ရစ်ခြင်း ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း တို့ကို ပျောက်ရန် အတွင်းဆေး ၊ အပြင်ဆေး အဖြစ် သုံးနိုင်သည်။ အားတိုးဆေး အဖြစ်လည်း များစွာ အသုံးပြုရ၏။
ထိန်ယန်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းမောင် (ဘောလုံးသမား)
ဝင်းမောင် (၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့ဖွား) သည် မြန်မာဘောလုံးသမား ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ် နွေရာသီအိုလံပစ်အမျိုးသားပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
လက်တက်စုရွာ၊ ရေလဲ
လက်တက်စုရွာ၊ ရေလဲ
ဆုတ်ပေါင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဆုတ်ပေါင်ရွာ (Sokepawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၁ ဦး၊ မ ၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ရေငုပ်သင်္ဘော
ရေငုပ်သင်္ဘောဆိုသည်မှာ ရေအောက်တွင် လွတ်လပ်စွာရွေ့လျားသွားလာနိုင်သော ရေယာဉ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သာမန်ရေအောက်သွားယာဉ်မှာ ရေအောက်တွင် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ အလုပ်လုပ်နိုင်သဖြင့် ရေငုပ်သင်္ဘောနှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။ ရေငုပ်သင်္ဘောဆိုသော အသုံးအနှုန်းမှာ အများအားဖြင့် လူအများအပြားတင်ဆောင်သော စက်တပ်ယာဉ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း သမိုင်းကြောင်း အားဖြင့် သို့မဟုတ် အရပ်သုံးစကားဖြင့်မူ ရေငုပ်သင်္ဘောဆိုသည်မှာ အလယ်အလတ်စား သို့မဟုတ် ထိုထက်သေးငယ်သော ရေယာဉ်များနှင့် အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် ထိန်းချုပ်သော ယာဉ်များနှင့် စက်ရုပ်များကိုလည်း ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။
စမ်းသပ်မှု အနေဖြင့် ရေငုပ်သင်္ဘောများကို ရှေးယခင်ကတည်းက တည်ဆောက်ဖူးကြသော်လည်း ရေငုပ်သင်္ဘော ဒီဇိုင်းသည် ၁၉ ရာစုတွင် အရှိန်ရလာခဲ့သည် ရေတပ် အများစုမှ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ ရေငုပ်သင်္ဘောကို ပထမအကြိမ် ကျယ်⁠ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးလာကြသည်မှာ ပထမကမ္ဘာစစ် အတွင်းမှ စ၍ ဖြစ်ပြီး အခုအခါတွင် ရေတပ်အင်အားတောင့်တင်းသော နိုင်ငံအများအပြားတွင် အသုံးပြု နေကြသည်။ စစ်တပ်တွင် သုံးရသည့် ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရန်သူ၏ ရေပေါ်တွင် ရှိနေသော သင်္ဘော သို့မဟုတ် ရေငုပ်သင်္ဘောကို တိုက်ခိုက်ရန်၊ လေယာဉ်တင်သင်္ဘော‎ကို ကာကွယ်ရန်၊ ရန်သူအား ကြားဖြတ် ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ နျူးကလီးယား တိုက်ခိုက်မှု ၏ တစိတ်တဒေသ အဖြစ် တိုက်ချင်းပစ် ဒုံးကျည် လွှတ်တင်ရန်၊ စုံစမ်းထောက်လှမ်းရန်၊ ကုန်းပေါ်သို့ လှမ်း၍ တိုက်ခိုက်ရန် နှင့် အထူးတပ်ဖွဲ့များကို လျှို့ဝှက် ပို့ဆောင်ရန် စသည်တို့အတွက် ဖြစ်သည်။ အရပ်သုံး အနေနှင့်မူ အဏ္ဏဝါ သိပ္ပံ၊ ကယ်ဆယ်ရေး၊ စူးစမ်း ရှာဖွေရေး နှင့် ကိရိယာများ စစ်ဆေး ပြင်ဆင်ရန် တို့အတွက် အသုံးပြုကြသည်။ ရေငုပ်သင်္ဘောများကို ပြုပြင်မွမ်းမံ၍ ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ၊ ရေအောက် ဆက်သွယ်ရေး လိုင်းများ ပြုပြင်ရန် စသည်တို့အတွက် အထူးပြုလုပ် သုံးစွဲလေ့ ရှိကြသည်။ ရေငုပ်သင်္ဘောများကို ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွင် ရေအောက် ရှေးဟောင်း သုတေသန လုပ်ငန်း အတွက်လည်း အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
ရေငုပ်သင်္ဘော
အမှန်အားဖြင့် ခေတ်မီရေငုပ်သင်္ဘောကို ဖြစ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်မှာ မကြာလှသေးသော်လည်း ရေငုပ်သင်္ဘောကို ၁၇ ရာစုနှစ်ကတည်းကပင် ကြံစည်စိတ်ကူးမိခဲ့ကြလေသည်။ ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဒပ်ချလူမျိုး ကော်နဲလီယပ် ဗန်ဒရက်ဗဲ ဆိုသူသည် အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ပထမဂျိမ်းဘုရင်အတွက် ရေငုပ် သင်္ဘောသုံးစင်း ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ဖူးလေသည်။ ထိုရေငုပ် သင်္ဘောတို့ကို သစ်သားနှင့် ဆောက်လုပ်၍ ကုန်းပတ်ကို ရေလုံ စေရန် အမဲဆီသုတ်လိမ်းသော သားရေနှင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ယင်းတို့သည် ခတ်လှေများပင် ဖြစ်ကြသော်လည်း ရေအောက် ၁၂ ပေမျှ အနက်၌ သွားလာနိုင်ပြီးလျှင် နာရီပေါင်းမြောက်မြား စွာ ကြာအောင် ရေအောက်တွင် နေနိုင်ကြပေသည်။ ရေအောက် ၌ လှေသားများ ကြာရှည်စွာ အသက်ရှင်လျက် နေထိုင်နိုင်ရန် ဒရက်ဗဲသည် မည်သို့ ကြံစည်စီမံပေးခဲ့သည်ကိုကား ယခုတိုင် မသိနိုင်ချေ။
ရေငုပ်သင်္ဘောသည် အခြားသာမန်သင်္ဘောများနှင့် မတူ ရေပေါ်၌၎င်း၊ ရေအောက်၌၎င်း သွားလာရသောကြောင့် တစ်မျိုး တစ်ဖုံ ထူးခြားဆန်းပြားရ၏။ ရေအောက်၌ သွားလာခိုက်တွင် ဒီဇယ်အင်ဂျင်အတွက် လိုအပ်သောလေကို မရနိုင်သဖြင့် ထို စက်ကို ရပ်ထားပြီးလျှင် လျှပ်စစ်မော်တော်စက်ကို အသုံးပြုရ သည်။ ဓာတ်ဆီကို ရေငုပ်သင်္ဘော၏ဝမ်းတွင်း၌ ပေါက်ကွဲမည့် ဘေးကို စိုးရိမ်ရသဖြင့် အသုံးမပြုချေ။ ရေအောက်၌ မော်တော် စက်လည်ရန်အတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဗက်ထရီအိုးများမှရနိုင်၍ ဗက်ထရီအိုးများကို ရေပြင်ပေါ်ရောက်သောအခါများတွင် ဒီဇယ် စက်နှင့် အားဖြည့်ပေးရသည်။ ထိုသို့ ဗက်ထရီအိုးများကို ရေပြင် ပေါ်၌သာ အားဖြည့်တင်းပေးနိုင်ခြင်းသည် ရေငုပ်သင်္ဘောအား ရေအောက်၌ ကာလရှည်ကြာစွာ ငုပ်၍ မနေနိုင်စေသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ပြင်ရှည်ကုလားရွာ
ပြင်ရှည်ကုလားရွာ
ဗြဟ္မာစိုရ်အသင်းကြီး
စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ
စတင်တည်ထောင်ရာတွင် လူထုဒေါ်အမာလည်း နာယက အဖြစ်နှင့် ကြည့်ရှုလမ်းညွှန်ပေးခဲ့သည်။ အခမဲ့ နာရေး ကူညီမှု အပြင် ငွေကြေးမတတ်နိုင်သည့် လူနာများအား ဆေးရုံစရိတ် ငွေကြေးထောက်ပံ့ခြင်း၊ ယခုအခါ အသင်းမှ ဆေးခန်းဖွင့်လှစ်ပြီး အခမဲ့ကုသမှု ပေးခြင်းများလုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ယခုကဲ့သို့ ဆေးကုခန်းမဖွင့်မီက ဆေးရုံတွင် တက်ရောက်ကုသလျက်ရှိပြီး ငွေကြေးမတတ်နိုင်သည့် လူနာများအား တရက်လျင် ကျပ် ၂သိန်းနှုန်းဖြင့် ကူညီခဲ့သည်ဟု လူထုစိန်ဝင်းက ပြောသည်။
ကရီးဆပ်ဘုရင်
ကရီးဆပ်ဘုရင်(ဘီစီ ၅၆ဝ-၅၄၆)
ကရီးဆပ်ဘုရင်သည် အီးဂျီးယန်းပင်လယ်ကမ်းခြေပေါ်ရှိ အနောက်ပိုင်း အာရှမိုင်းနားတွင် အဝင်အပါဖြစ်သော လစ်ဒီးယားနိုင်ငံကို နောက်ဆုံးစိုးစံခဲ့သည့် ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ် အခါက ချမ်းသာကြွယ်ဝဆုံးသော ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ခဲ့၍၊ သူ၏ဂုဏ်သတင်းမှာ အဝေးအနီး ကျော်ကြားခဲ့လေသည်။ လစ်ဒီးယား ရွှေတွင်းများမှ ရွှေအမြောက်အမြား ရသည့်ပြင်၊ ပက်တိုးလပ်မြစ်အတွင်းရှိ သဲများကို ကျင်ယူ ခြင်းဖြင့်လည်း ရွှေအများအပြား ရရှိသည့်အတွက် ကရီးဆပ်ဘုရင်၏ ဘဏ္ဍာတော်တိုက်မှာ ရွှေများဖြင့်ပြည့်လျမ်းနေခဲ့သည်။ အလွန်ကြွယ်ဝသည့်အဖြစ်ကို ဖော်ပြလိုသည့်အခါ'ဇောတိကသဌေး'နှင့် ခိုင်းနှိုင်း၍ မြန်မာများ ပြောလေ့ပြောထရှိသကဲ့သို့၊ အနောက်နိုင်ငံများတွင်လည်း 'ကရီးဆပ်လို ချမ်းသာလေရဲ့'ဟု တင်စားပြောလေ့ ရှိကြ၏။
ဂျူးဂျစ်ဆူအတတ်
ဂျူးဂျစ်ဆူ အတတ်(ဂျူဒို)
ဂျူးဂျစ်ဆူ အတတ်မှာ အာရုံကြောများကို အရိုးနှင့် ဖိကပ်ပေးခြင်းဖြင့် ကြီးစွာသော ဝေဒနာကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီးလျှင် ထုံကျင်ခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သွေးလွှတ်ကြောများကို ဖိနှိပ် ထိုးကြိတ်ခြင်းအားလည်း ချက်ချင်းပင် မေ့မြောသွားစေနိုင်သည်။ ဂျူးဂျစ်ဆူ သိုင်းကွက်များကို မတ်တတ်ရပ်နေစဉ် အခါတွင်၎င်း၊ မြေကြီးပေါ်တွင် ဝမ်းလျားမှောက်သည့်အခါတွင်၎င်း အသုံးချနိုင်သည်။ သိုင်းဆရာသည် မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဖြစ်စေ၊ အရေးကြီးသည့် သိုင်းကွက်တစ်ခုခု ရရန်အတွက်ဖြစ်စေ၊ နည်းပရိယာယ်ကို ဉာဏ်စေစား၍ သုံးလေ့ရှိသည်။ ရန်သူကို အနည်းငယ် လျှော့ပေးတန်က လျှော့ပေးခြင်းဖြင့် အောင်မြင်နိုင် ပေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံသူသည် ရန်သူ ၏ မျက်နှာကို ဦးထုပ်ဖြင့် ပေါက်ခြင်း၊ လက်ကိုင်ပုဝါဖြင့် ပစ်ခြင်းစသည့် တမုဟုတ်ခြင်း အံ့အားသင့်စေတတ်သောနည်းကို သုံး၍ လိုရာသိုင်းကွက်ကို ဖမ်းယူကာ ရန်သူကို ဗုံးဗုံးလဲစေနိုင်ပေသည်။ ဂျူးဂျစ်ဆုပညာတွင် ပူးသတ်ခြင်းများသည် အလွန် ပြင်းထန်လှ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရန်သူကို ပခုံးသို့မဟုတ် ကျောရိုးဖြင့် ဦးစောက်ကျအောင် ပြုလုပ်လိုသောကြောင့်ပင် ဖြစ် သည်။ ရန်သူတို့၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသောအခါ ဂျူးဂျစ်ဆူသမားသည် အနည်းငယ် နောက်ဆုတ်ပေးပြီးလျှင် ရှေ့သို့ ကျွံလာသော ရန်သူခြေမျက်စိ သို့မဟုတ် ဒူးကို ခြေဖဝါးဖြင့် ခတ်လိုက်၍ ရန်သူကို အရေးနိမ့် စေသည်။ လက်မောင်း အရှိန်ဖြင့် ရန်သူကို ပစ်ချရာဝယ် ပေါင်၊ တင်ပါး နှင့် ပခုံးအားကို အသုံးပြုသည်။ ရန်သူ၏ ကုတ်အင်္ကျီ ကော်လာ၊ အင်္ကျီလက် စသည်တို့ကို ဆွဲကိုင်၍ ဂျူးဂျစ်ဆူသမားသည် ချိန်သားပျက် အောင် ပစ်ချအနိုင်ယူစမြဲ ဖြစ်သည်။
အိမ်သစ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
အိမ်သစ်ရွာ (Einthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ အိမ်သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိမ်သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇ ဦး၊ မ ၂၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကုန်းပေါ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြားကျွိန်ချောင်းဖျားရွာ၊ သိုင်းချောင်း
ပြားကျွိန်ချောင်းဖျားရွာ၊ သိုင်းချောင်း
လောလဇာတ်
ဖျားနာသယောင် ကျီးဟန်ဆောင်
ထိုအခါ ခိုပညာရှိသည် ကျီးကို “အဆွေကျီး ... လာပါ၊ အစာရှာသွားကုန်အံ့”ဟု ခေါ်၏။ ကျီးသည် ခိုပညာရှိကို “အရှင် ... အရှင်တို့သာ သွားပါကုန်၊ အကျွန်ုပ်အား အစာမကြေသောရောဂါရှိ၏” ဟု ပြော၏။ “အဆွေ ... ကျီးတို့အား အစာမကြေခြင်း မည်သည်မရှိ၊ ဝမ်းမှာ ဆီမီးစာမျှသာ အနည်းငယ် အစာတည်ရှိ၏။ ကြွင်းသော အစာသည် မျိုချလျှင်ပင် ကြေ၏။ သင် ... ငါ့စကားကို နားထောင်ပါ၊ ငါးအမဲတို့ကို မြင်သဖြင့် ဤလိုပြုသော”၊ “အရှင် ... အဘယ်စကားကိုဆိုသနည်း၊ အကျွန်ုပ်အား အစာမကြေသောရောဂါ ရှိပါ၏” ဟု ဆို၏။ “အဆွေကျီး ... သို့ဖြစ်လျှင် မမေ့မလျော့ သတိနှင့်နေရစ်လော့” ဟု ဆုံးမကာ မိမိကျက်စားရာအရပ် သို့ သွားလေ၏။
သူခိုးကျီးကန်း စားဖိုသည်ဖမ်း
“အို - ဗျိုင်းငှက် ... ဦးစွန်းရှိ၍ နေရာတောင်းကို ခိုးလျက် မိုးလျှင်အဖိုးရှိသော ဤဗျိုင်းငှက်ကား အဘယ်ကို ပြုဘိသနည်း၊ အို - ဗျိုင်းငှက် ... ငါ၏ အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်သော ကျီးသည် ကြမ်းတမ်းလှ၏။ ဤအရပ်သို့လာပါ” –
“အရှင် ... အကျွန်ုပ်ကား ဦးစွန်းရှိသော ဗျိုင်းငှက်မဟုတ်ပါ၊ လျှပ်ပေါ်သောကျီး ဖြစ်ပါ၏။ အရှင်၏ စကားကို နားမထောင်မိ၍ အမွေးကို အနုတ်ခံရပါ၏။ ကျက်စားရာမှ ပြန်လာသော အရှင်သည် အကျွန်ုပ်ကို ကြည့်ရှုပါလော့ ” –
“အဆွေကျီး ... သင်သည် နောက်ထပ်လည်း ဤလိုဆင်းရဲဒုက္ခမျိုးကို ရောက်ရလတ္တံ့၊ အမှန်မှာ သင်တို့ အလေ့အကျင့်ကား ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမျိုးသို့ ရောက်ဖို့ရန် အလေ့အကျင့်သာဖြစ်၏။ ငှက်တို့အား လူတို့၏ အသုံးအဆောင်တို့မှာ သုံးဆောင်လွယ်သည် မဟုတ်ကုန်” –
အရှေကကုန်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
အရှေကကုန်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
ရေညှောင့်စိမ်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မဏိဩဃ
အပင်
မဏိဩဃပင်သည် အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၈၀ ခန့် မြင့်သော အမြဲ စိမ်း သစ်မာ ပင်ကြီး မျိုး ဖြစ်သည်။ အခေါက် ထူသည်။ အပွေး ညိုဝါရောင် ရှိ၏။ အကိုင်း အခက် များသည် မျက်နှာချင်း ဆိုင်၍ ဖြန့်ကားလျက် ထွက်၏။ အခေါက် အတွင်း သားများ ၌ အက်ကြောင်း များစွာ ရှိ၏။ ပင်စည်၏ လုံးပတ်မှာ ၆ ပေမှ ၇ ပေထိရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြေညီသစ်တောများ၌ အတော်များများ တွေ့ရသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ရဲဝင်းအောင် (ဘောလုံးသမား)
ရဲဝင်းအောင်(၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းနှင့် ရတနာပုံအသင်းတို့တွင် နောက်တန်း ခံစစ်နေရာမှ ကစားခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာ ယူ-၂၃ အသင်းတွင် အလယ်တန်းမှ ကစားခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် စင်ကာပူဆီးဂိမ်းတွင် ဒုတိယ ငွေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။ ဆီးဂိမ်းပြိုင်ပွဲစဉ်တွင် သူသည် ဖိလစ်ပိုင်အသင်းအား ဂိုးသွင်းခဲ့သည်။
အလယ်စုရွာ၊ ထူးဝ
အလယ်စုရွာ၊ ထူးဝ
ကက်ဆက်ဆည်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အင်ထရာနက်
အသုံးပြုပုံ
အင်ထရာနက်ကို ကော်ပိုရိတ်ယဉ်ကျေးမှု ပြောင်းလဲသည့် ပလက်ဖောင်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ
လူရွှင့်
လူရွှင့် (魯迅) (အမည်ရင်း ကျိုးစုရိန် 周樹人) (၁၈၈၁ စက်တင်ဘာ ၂၅ - ၁၉၃၆ အောက်တိုဘာ ၁၉) သည် ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း အရေးပါသည့် တရုတ် စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လူရွှင့်သည် တရုတ်ရှေးခေတ်သုံး (文言文) အရေးအသားနှင့်လည်းကောင်း ခေတ်သစ် စကားပြေ (白話文) အရေးအသားနှင့်လည်းကောင်း ရေးသားသည့် လက်ဝဲယိမ်း စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း လူအများက ၎င်းအား ခေတ်သစ် တရုတ်စာပေ လှုပ်ရှားမှု၏ ရှေ့ဆောင်အဖြစ် အမွန်းတင်ကြသည်။ လူရွှင့်၏ စာပေလက်ရာများတွင် ဝတ္ထုတိုများ၊ အက်ဆေးများ၊ ဝေဖန်ရေး ဆောင်းပါးများ၊ ဘာသာပြန်များ၊ ကဗျာများ ပါဝင်သည်။ လူရွှင့်သည် စာတည်းဖြတ် အယ်ဒီတာ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ကင်းချောင်းရွာ၊ ထူးဝ
ကင်းချောင်းရွာ၊ ထူးဝ
ကရဝိက၊ သျှင်
စကားဝင်းဝင်း၊ အင်ကြင်းရွှင်ရွှင်၊ သဇင်လူလူ၊ မဉ္ဇူ လှိုင်လှိုင်၊ ပန်းခိုင်ခိုင်နှင့်၊
ရေပေါက်ရွာ၊ ရေပေါက်
ရေပေါက်ရွာ၊ ရေပေါက်
ကွမ်းချိန် (ခ) ဒိုးမတောင်ရွာ၊ ဒိုးမတောင်
ကွမ်းချိန် (ခ) ဒိုးမတောင်ရွာ၊ ဒိုးမတောင်
လောကနန္ဒာ ဘေးမဲ့တောဥယျာဉ်
ပေါက်ရောက်သော အပင်များ
အပူပိုင်းဒေသ ပေါက်ပင်များဖြစ်သည့် ရှား၊ ထနောင်း၊ ဆီး၊ မန်ကျည်း၊ တမာ၊ ညောင်၊ လက်ပံ၊ ဆူးဖြူ စသည်တို့မှာ သဘာဝအလျှောက် ပေါက်ရောက်လျက်ရှိပြီး ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ပိတောက်၊ သစ်ယာ၊ အင်ကြင်း အခြားသစ်ပင်များနှင့် ပန်းအလှပင်များ စိုက်ပျိုးထားသည်။ လက်ရှိတွင် သစ်မျိုး (၉၀)၊ ပရဆေးပင် (၁၆၀)မျိုး၊ ဝါး(၄)မျိုးနှင့် ပန်းအလှပင် (၃၂)မျိုးတို့ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းများမှ ပြုလုပ်ခြင်း
မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါရဂူကျောင်သားများသည် ကြယ်လိပ်များကိုသုတေသနလုပ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ထပ်အနေဖြင့် သစ်တောဦးစီးဌာန မှ ကြယ်လိပ်များ၏ ဂေဟစနစ်နှင့် ဇီဝလုပ်ငန်းစဉ်များကို မင်းစုံတောင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောတွင် မွေးမြူနိုင်ရန် လေ့လာခဲ့ကြသည်။
နဂါးမေါက်ရွာ၊ ဒါပ္ပ
နဂါးမေါက်ရွာ၊ ဒါပ္ပ
သိမ်ကုန်းကြီးရွာ၊ ရေပေါက်
သိမ်ကုန်းကြီးရွာ၊ ရေပေါက်
မျောက်ငိုပင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
စိုးမင်းနိုင် (ဘောလုံးသမား)
စိုးမင်းနိုင်(၁ ဇူလိုင် ၁၉၉၀ ခုနှစ်)သည် မြန်မာဘောလုံးသမား တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး မကွေး ဘောလုံးအသင်းတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။ သူသည် နိုင်ငံလက်ရွေးစင်အားကစားသမားတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးပါဝင်ခဲ့သောပွဲမှာ ၃၀ ရက် မတ် ၂၀၁၅ တွင် ကန်ခဲ့သော အင်ဒိုနီးရှားအသင်းနှင့် ကန်သော ပွဲဖြစ်သည်။
ကော့ထိုကီးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူးလူမျိုး
လူးလူမျိုးသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဖြစ်သော ရှမ်းလူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။ ကျိုင်းတုံနယ်၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် ဂုံလူမျိုး တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွံ)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လောနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကျိုင်းရုံးကြီးဒေသတို့တွင် လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။
ခွေး ဖြူတော မတိုးဝံ့
ခွေး ဖြူတော မတိုးဝံ့ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပန်ခမ်းဟွေယုတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပန်ခမ်းဟွေယုတ်ရွာ (Panghkamhwayyoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၁၁၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
နတ်ကံရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
နတ်ကံရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
မဂေါ်ရင်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မဂေါ်ရင်ဂါးရွာ(Magawyingar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂျီအူးမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၂၆ ဖြစ်သည်။
ပြင်လယ်ခေါင်ရွာ၊ ဒိုးမတောင်
ပြင်လယ်ခေါင်ရွာ၊ ဒိုးမတောင်
စိန်နဘော်ပင်
စိန်နဘော်ပင်သည် နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ကုန်းတန်းများ၌ ပေါက်လေ့ရှိသည်။ ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ကုန်းတန်းများ၌ ပေါက်လေ့ရှိသည်။ ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'ဆီမိုင်းလက် ပလို ရီဖားရား'ဟုခေါ်၍၊ 'လီလီအေးစီအီး'မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ စိန်နဘော်ပင်၏ပင်စည်မှရရှိသောအမျှင်များသည်ဝက်မှင်ဘီပြု လုပ်ရန် ကောင်းမွန်သည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာဆေးကုထုံးနည်း တွင် သွေးစင်ကြယ်စေသော ဆေးဖက်ဝင်ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓသရဏပင်
ပေါက်ရောက်ပုံ
အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်သော်လည်း အလှစိုက်ပင် အဖြစ်လည်း စိုက်ပျိုး ကြသည်။
ပဲခွင်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ပဲခွင်ရွာ (Pekhwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၅၂ ဖြစ်သည်။
စိန်ဆင်၊ ဒေါ်
ဒေါ်စိန်ဆင်(၁၈၉၂ - ၁၉၄၁)
ဒေါ်စိန်ဆင်သည် ယောက်ျားလိုဝတ်၍ အိုးစည်အကတွင် ဟန်အမူအရာ အလွန်ကောင်းသဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့၏။ အဆိုတော်အငြိမ့်မင်းသမီး မစိန်ဆင်သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ် အသက်(၅၁)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ပါသည်။
ကိုလံဘီယာတွင် မစိန်ဆင် ပထမဆုံးသွင်းသည့် သီချင်းများမှာ မဟာဂီတ သီချင်းများဖြစ်သည်။ လမင်းသော်တာပတ်ပျိုး၊ စိန်ကြောင်နီလာပတ်ပျိုး၊ ဘုန်းဇောင်ဟေမာန်ဘွဲ့၊ မြရည်နန္ဒာဘွဲ့၊ သာတင့်ဆုံးယိုးဒယား၊ သောကရွှေနှုန်းယိုးဒယား၊ ကရင်ဩ၊ ချပ်မြန်လွမ်းချင်း၊ ပုလဲခွန်းတောက်၊ ရွှေဘိုဘုံကြီးသံ စသည်တို့ဖြစ်သည်။            ခေတ်ပေါ်သံဆန်းသီချင်းများမှာ လမင်းသော်တာ(သံဆန်း)၊ ရွှေတုဂုံအနောက်မုဒ်ဖွင့်၊ အထစုံတွဲ၊ မေတ္တာတော်၊ အောင်ပါစေ၊ အပျိုကြီးကလူပျိုကြီးကိုမျှော်၊ ကုသိုလ်ရှင် ရွှေဝါတောင်၊ ရွှေကြိုးကြာ စသည့်သီချင်းတို့ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘီယာတွင် မစိန်ဆင်ဆိုသော သီချင်းအများအပြားကို နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် ရေးသည်။ မစိန်ဆင်သီချင်းများကို ကိုလံဘီယာမှ ကြော်ငြာသည့်အခါတွင် မစိန်ဆင်ကြီးဟု “ကြီး” တပ်၍ ကြော်ငြာလေ့ရှိသည်။
လမ်းလုံရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ဒိုင်ရွာ
အောင်ဒိုင်ရွာ
ငေါ့ယန်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ငေါ့ယန်ဂါးရွာ(Ngoetyanggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂျီအူးမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၂၇ ဖြစ်သည်။
​ညောင်တုန်းရွာ၊ ဘွဲ့ငူ
ညောင်တုန်းရွာ၊ ဘွဲ့ငူ
ဆိုကရေးတီး
ငယ်ဘဝ
ဆိုကရေးတီး၏ ဩဝါဒကို မင်းမျိုးမင်းနွယ်တို့၏ သားသမီးများပင် ဆည်းကပ်နည်းယူကြရသည်။ ထိုအခါက စစ်သေနာပတိတစ်ဦးဖြစ်သူ အယ်လစီဗိုင်းအားဒီးသည် ဆိုကရေးတီးကို ကြည်ညိုသူဖြစ်ရာ သူ့ဆရာအကြောင်းကို ဆိုကရေးတီး၏ စိတ်မှာ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းအောင် မွန်မြတ်လှ၍၊ သူ၏ဟောပြောချက်တို့သည် အာဏာစက်ကဲ့သို့ မနာခံဘဲ မနေနိုင်အောင် ဖြစ်တော့သည်ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ကရမက်
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - အပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့်ပေ ၄၀ ၊ လုံးပတ် ၄-၈ ပေ ရှိသည်။ အခေါက်အညိုရောင်ပေါ်တွင် အဖြူရောင်ရောနေပြီး မာကြောသော အနှစ်ပါရှိသည်။ အသားစိုတွင် မွှေးကြိုင်သောအနံ့ လုံး၀ မရှိချေ။ သစ်တောအစိုအတွင်း ခုတ်လှဲထားပြီးနောက် ဆွေးမြည့်စေသည့် မှိုတစ်မျိုး ဝင်ရောက် စွဲကပ်လာမှသာ မွှေးကြိုင်သောအနံ့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အရွက် - ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ရွက်ပြားကြီး၍ ထီးပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်းဝိုင်းသည်။ အောက်မျက်နှာပြင် အရောင်ဖြူ၍ အမွေးနုရှိပြီး ရွက်ကြောထင်ရှားသည်။ အပေါ် မျက်နှာပြင်စိမ်း၍ ပြောင်ချောသည်။ အရွက်ညှာထိပ်မှ ရွက်ကြောဖြာသည်။ ရွက်နားဟိုက်၍ အတွန့်များရှိ၏။ အပွင့် - အပွင့်ရှည်လျားသည်။ ညိုဝါရောင် ရှိသည်။ ကတ္တီပါမွေးနုများပါသည်။ ပွင့်ညှာတိုသည်။ အနံ့မွှေးသည်။ အသီး - အတောင်ပါသီးဖြစ်၍ ၃-၄ လက်မခန့် ရှည်ပြီး အချင်း ၂ လက်မခန့် ရှိသည်။ အစေ့တစ်ခုတည်း သာရှိသည်။ ရင့်သောအခါ အက်ကွဲ၏။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အမြစ် ၊ အသား။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	တနင်္သာရီ တိုင်း ၊ အမြဲစိမ်းသစ်တောတွင် သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်၏။ ပူအိုက်စွတ်စိုသော ဒေသများတွင်လည်း စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ သဘာ၀အလျောက် အလေ့ကျပေါက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ခါးသက်သော အရသာရှိ၍ စဉ်းငယ် ချိုသည်၊ အေးသည် ၊ သလိပ်ကိုဖြစ်စေသည် ၊ လေကို တိုးပွားစေသည်။
လေးဖက်နာဖြစ်က နာကျင်သောခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ နေ့ဘက်တွင် သနပ်ခါး နှင့် ဂွေးဒေါက်ရွက် သွေးပြီး လူးပြီးလျင် ညဘက် ကရမက် သွေး၍ စွဲ လူးပါက အရှင်းပျောက်၏ဟု မြန်မာ တိုင်းရင်းဆေးဆရာကြီး များက ဆိုမိန့်၏
မေရီလန်းပြည်နယ်
မေရီလန်းပြည်နယ်သည် အလယ်အတ္တလန္တိတ် ဒေသအတွင်း တည်ရှိသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်းမှ ပြည်နယ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၊ အနောက်ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် နှင့် ကိုလံဘိယာ ဒိစတြိတ် တို့နှင့် တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်၊ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်နှင့် မြောက်ဘက်၊ ဒယ်လာဝဲယားပြည်နယ်နှင့် အရှေ့ဘက်တို့တွင် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။ အမေရိကန် လူဦးရေစာရင်း ဗျူရို၏ အဆိုအရ မေရီလန်းပြည်နယ်သည် လူတစ်ဦးချင်း ပျမ်းမျှဝင်ငွေ အမြင့်မားဆုံးသော ပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ မေရီလန်းပြည်နယ်သည် အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို သဘောတူညီရာတွင် ၇ ခုမြောက် ပြည်နယ် ဖြစ်သည်။
မျောက်လွှဲကျော်
မျောက်ဝံမျိုးတွင် အငယ်ဆုံးနှင့် လူသိအနည်းဆုံး ဖြစ်သော်လည်း လူနှင့်အတူဆုံးသော မျောက်ဝံမျိုးကား မျောက်လွှဲကျော် ဖြစ်သည်။ မျောက်လွှဲကျော်သည် နောက်ခြေ နှစ်ချောင်းဖြင့် လူကဲ့သို့ မတ်မတ် ရပ်နိုင်ပြီးလျှင် ခါးမကုန်းဘဲ လမ်းလျှောက်နိုင်သည်။ မျောက်လွှဲကျော်၌ အမြီးလည်း မရှိချေ။ မျောက်လွှဲကျော် အမျိုးမျိုးရှိရာ အားလုံး၏ မူလနေထိုင်ရာ ဒေသသည် အင်ဒို - မလေးနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ အကြီးဆုံး အမျိုးမှာ ဆိုင်အာမန်း မျောက်လွှဲကျော်မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၂ ပေခွဲမှ ၃ပေနီးပါးထိ ရှိသော်လည်း ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၁၂ ပေါင်ထိသာရှိသည်။ ယင်း၏ ထူးခြားသော အသွင်အပြင်တစ်ခုမှာ မည်း၍ပြောင်နေသော မျက်နှာတစ်ဝိုက်တွင် အမွှေးဖြူများ ရစ်လျက်ရှိသည်။ ခြေနှင့် လက်ထိပ်များပေါ်တွင် အဖြူ၊ သို့မဟုတ် ကောက်ရိုးရောင်အမွှေးများ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အထီး၏ အရောင်သည် မည်း၍ အမ၏အရောင်သည် အဖြူတွင် အဝါရောင်အနည်းငယ်သန်းလျက်ရှိသည်။
ပန်တပ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပန်တပ်ရွာ (Pangtat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၁၁၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
လုပ်နဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လုပ်နဲရွာ (Lokene)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟံသာဝတီရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ဟံသာဝတီရွာ (Hantharwadi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဟံသာဝတီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟံသာဝတီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆၃ ဦး၊ မ ၃၈၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
သရက်ချိုကုန်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
သရက်ချိုကုန်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
စိုင်ခြုံရွာသစ်ရွာ၊ စိုင်ခြုံ
စိုင်ခြုံရွာသစ်ရွာ၊ စိုင်ခြုံ
တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
လက်ရှိ တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ခိုင်ဝင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇူလိုင် အတွင်းက စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ်ကနေ ပြောင်းရွှေ့ထမ်းဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အစ္စလာမ်ဘာသာ၌ လိင်ကျွန်ပြုမှု
ပယ်ဖျက်ခြင်း
ကိုလိုနီအစိုးရများနှင့် ပဒေသရာဇ် မူဆလင်ပြည်ထောင်အချို့သည် ကျွန်အဖြစ်ဖမ်းခြင်း၊ ကျွန်ရောင်းကျွန်ဝယ်ပြုခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကျွန်စနစ် လုံးဝပျောက်ကွယ်ရန်မူ မလွယ်ကူလှ။ မူဆလင်အစိုးရအများစုသည် ၁၉၂၆ ကပင် စတင်စည်းရုံးနေသော နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်း၏ ကျွန်စနစ်ပယ်ဖျက်ရေေး နိုင်ငံတကာစာချုပ်များကို အစဉ်တစိုက် ငြင်းဆိုသည်။ သဘောမတူသော အခြားစာချုပ်များမှာ ၁၉၄၈ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်းနှင့် ၁၉၅၆ ကျွန်စနစ်ပယ်ဖျက်ရေးသဘောတူညီမှုတို့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဥရောပရှိ ကိုလိုနီဩဇာနှင့် စီးပွားရေးအပြောင်းအလဲများကြောင့် ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်လာသည်။ ကျွန်လူတန်းစား ပျောက်ကွယ်လာသော်လည်း အတွင်းကျိတ် အစ္စလာမ္မစ်ဟောပြောချက်များတွင် ကျွန်ပိုင်ဆိုင်မှုကို ငြင်းသည်ဟူ၍ မရှိသေးပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်စနစ်
ကုက္ကားရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
ပလေးတိုး
ပညာရေးအနေဖြင့် ကလေးများငယ်စဉ်ကပင် သင်တန်းကျောင်းဖြင့် တာဝန်များကို သင်ကြားပေးပြီး အချိန်တန်၍ပညာစုံလျှင် စာမေးပွဲကျင်းပကာ ထူးချွန်သူများအား နိုင်ငံတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်စေရမည် ဟူသောသဘောမျိုးကို အားပေးသည်။ ထိုထူးချွန်သူများအား ရွေးကောက်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ပေးကာ အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးအား ရွှေးချယ်တာဝန်ထမ်းစေသည့် စနစ်မျိုးကို ပလေတိုက ပုံဖော်ရေးသားသည်။ သို့သော် နှစ်ပေါင်း ၂၃၀၀ ကျော်သည့်တိုင် ပလေတို၏ စိတ်ကူး သမ္မတနိုင်ငံ စနစ်မျိုးကို မည်သည့် တိုင်းပြည်ကမှ ဖော်ဆောင်ကျင့်သုံးခြင်းမရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
ရှေးခေတ်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သမျှသော ယထာဘူတကဝိများအနက်၊ ဂရိလူမျိုး ပလေးတိုသည် အထင်ရှား အကျော်စောဆုံးသော ပညာရှင်ကြီးတဦးဖြစ်၏။ အဖအရစ္စတန် အမိပယ်ရစ်တီအွန်းတို့က ပလေးတိုကို ခရစ်မပေါ်မီ ၄၂၇ ခုနှစ်ခန့်က ဂရိနိုင်ငံ အေသင်မြို့တွင် ဖွားမြင်သည်။ အချို့ကလည်း အေဂျီးနားကျွန်းတွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သူ၏ အမည်ရင်းမှာ အယ်ရစ္စတိုကလီး ဖြစ်သည်။ ပလေးတိုဟူသော အမည်မှာ ခင်မင်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေများက ကျီစယ် ခေါ်ရာမှ တွင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအမည်ကို ဂရိဘာသာစကားဖြစ်၍ ကျယ်ပြန့်သော ပခုံးဟု အနက်ရသည်။ မိဖမျိုးရိုး သည်သူကောင်းမျိုးဖြစ်သည့်အပြင်၊ ဂရိသမိုင်းတွင် အလွန်ထင်ရှားသော နိုင်ငံပြုသုခမိန်တစ်ဦး ဖြစ်သည့် ဆိုလွန်၏ အဆက်အနွယ်ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်ပျံ
အရပ်ဘက်သုံး လေယာဉ်များ
လေယာဉ်များ၏ လျင်မြန်စွာ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနိုင်မှုကြောင့် အရပ်ဘက် သယ်သူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် လေယာဉ်များသည် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက် ရှိသည်။ ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီထုတ် ဘိုးအင်း ၇၄၇သည် နာမည်ကျော် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး British Aircraft Corporation မှ ထုတ်လုပ်သည့် ကွန်းကော့ (Concorde) သည် ပထမဦးဆုံး အသံထက်မြန်သည့် အရပ်ဘက်သုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်ပျံ
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လေကြာင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် စထရေတိုလိုင်းနာခေါ် လေယာဉ်ပျံတစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ မြင်းကောင်ရေ ၁၁ဝဝ အားရှိသော အင်ဂျင်စက်လေးလုံး တပ်ဆင်ထား၍ ခရီးသည် ၃၈ ယောက်ကို အမြင့်ပေပေါင်း ၂ဝဝဝဝ မှ တစ်နာရီလျှင် မိုင်၂၂ဝ နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းတင်ဆောင်နိုင်သည်။ ထိုလေယာဉ်ပျံတွင် ခရီးသည်များအတွက် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့များလည်း ယူဆောင်ပါရှိလေသည်။ ထို့နောက်တွင်မူ လော့ဟိ-ကွန်စတယ်လေးရှင်းကဲ့သို့သော ခရီးသည် ၆၄ယောက်ကို တင်ဆောင်နိုင်သည့် လေယာဉ်ပျံမျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုလေယာဉ်ပျံများသည် အမြင့်ပေပေါင်း ၂ဝဝဝဝ မှ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃ဝဝ နှုန်းဖြင့် မိုင်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကို မရပ်မနားပျံသန်းနိုင်သည်။ ထိုလေယာဉ်ပျံမျိုးသည် လေမိုးပြင်းထန်သည့်တိုင်အောင် ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ လေယာဉ်ပျံ ပျံသန်းရေးအတွက် မိုးလေဝသအခြေအနေသည် အလွန်အရေးကြီးသည့်အတိုင်း နိုင်ငံတိုင်းတွင်ရှိသော မိုးလေဝသဌာနများမှာ အလွန်ပင်အားကိုးရလေသည်။ ထိုဌာနများမှ ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် လေယာဉ်ပျံများကို သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံများ၏ မိုးလေဝသအခြေအနေများကို ပေးပို့ကြရသည်။ လေယာဉ်ပျံကွင်းတိုင်းတွင်လည်း လေကြောင်းတိုင်းတာသော ဌာနများကို ဖွင့်လှစ်ထားကြရလေသည်။
နားအင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နားအင်ရွာ (Narin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ထွန်းလွင်၊ ဒေါက်တာ
ဘဝဖြစ်စဉ်
ဦးထွန်းလွင်သည် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၏ အားကို ရယူ၍ မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ် ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ အပေါ် အကျိုး ရှိစေရန် ၂၀၀၆ ခုနှစ် အတွင်း ဌာန၏ ဦးဆောင်သူ အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရလဒ်များ အနေဖြင့် UNESCO အကူအညီဖြင့် ပင်လယ် ရေမျက်နှာပြင် တိုင်းတာရေး စခန်း ဖွင့်လှစ်မှုများ၊ ADPC ၏ နည်းပညာပိုင်း၊ ပစ္စည်း ကိရိယာပိုင်း ထောက်ပံ့မှုများ စသည် တို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
မိသားစု
ဒေါက်တာထွန်းလွင်သည် ၂၀၁၁-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ထွန်းလွင် ဖေါင်ဒေးရှင်းကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
ကမ်းဘားကြီးရွာ၊ သပြေပင်
ကမ်းဘားကြီးရွာ၊ သပြေပင်
မြန်​စံ (Smart) စာစီ​စရိုက်​စနစ်
နမူနာပြ စာရိုက်နည်း
စာလုံးအချို့ကို နမူနာအဖြစ် အောက်ပါဇယားတွင် ရိုက်နှိပ်ပုံအဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ရရစ် အက္ခရာကို ဗျည်းနောက်မှ ရိုက်ရပါမည်။ ိ ု ၊ ု ံ ၊ ံ ့ ကဲ့သိုသော အပေါ်အောက် စာလုံးများကို နှစ်သက်ရာ အရင်ရိုက်နိုင်သည်။ ၎င်းအစီအစဉ်များကို တမျိုးတည်း ဖြစ်စေရန် အလိုလျောက် ပြင်ဆင်ပေးပါလိမ့်မည်။
မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)
မောင်မောင်လွင် (၁၉၉၅ ဇွန် ၁၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအသင်းမှဖြစ်သည်။ သူသည် ထိုင်းလိဒ် ဝမ်း ကလဒ် လန်ဖန်ဝါရီယာ အသင်းနှင့် မြန်မာလက်ရွေးစင် အသင်းတို့တွင် ​ေရှ့တန်း ကစားသမားတစ်ယောက်အဖြစ် ပါဝင်ကစားသည်။ သူသည် ၂၀၁၅ ယူ-၂၀ FIFA ဖလားတွင်လည်းပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ထိုင်းလိဒ် ဝမ်း ကလဒ် လန်ဖန်ဝါရီယာ အသင်းတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။
င/ပွန်းရွာရှည်ရွာ
င/ပွန်းရွာရှည်ရွာ
မိုးညှင်းဆရာတော်ဘုရားကြီး
ထေရုပ္ပတ္တိအကျဉ်
အရှင်သုမနဟူ၍ ဘွဲ့အမည် ရရှိသည်။ (၁၂၅၄) ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း (၈) ရက်နေ့၌ မောင်းမရွာ ဦးအာစရ ဆရာတော်ကြီးကိုပင် ဥပဇ္ဈပြု၍  ရဟန်းဘောင်သို့ တက်သည်။ ရဟန်း (၄) ဝါ အရတွင် မန္တလေးသို့ စာသင်ထွက်ခဲ့သည်။ ဒက္ခိဏာရာမဘုရားကြီးတိုက်ဦး ရန်ကုန်ကျောင်း၌နေ၍ စာဝါများလိုက်ခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သောကျမ်းများ
ဆရာတော်ကြီးသည် ကျမ်းစာ (၃၆) ကျမ်းကို ပြုစုခဲ့၍ ထင်ရှားသော အချို့ကျမ်းများမှာ :
ယောကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ရောင်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ပန်ရောင်းရွာ (Pangyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အဆုတ်
အဆုတ်သည် ခြေ၄ချောင်းရှိသတ္တဝါ အများစု၊ အချို့သော ငါးများ နှင့် ခရုများအစရှိသော လေကို ရှူရှိုက်သည့် သတ္တဝါများတွင် ရှိသည့် အသက်ရှူအင်္ဂါဖြစ်သည်။ အဆုတ်ရှိသော သတ္တဝါများတွင် ရှေးအကျဆုံးသော သတ္တဝါများမှာ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများထဲမှ lungfish နှင့် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများထဲမှ pulmonate snails တို့ဖြစ်သည်။ နို့တိုက်သတ္တဝါများနှင့် အခြားရှုပ်ထွေးသော ပုံသဏ္ဌန်ရှိသည့် သတ္တဝါတို့တွင် အဆုတ် ၂ ခုသည် ရင်ဘတ်ထဲ၌ နှလုံး ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် တည်ရှိသည်။ အဆုတ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းဆောင်တာမှာ လေထုထဲမှ အောက်ဆီဂျင်ကို သွေးစီးဆင်းမှုအတွင်းသို့ သယ်ဆောင်ရန်နှင့် သွေးစီးဆင်းမှုထဲမှ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဒ်ကို လေထုအထဲသို့ ထုတ်လွှတ်ရန် ဖြစ်သည်။
NGC 187
NGC 187 သည် ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၃.၂ မီလီယံ ဝေးကွာသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၉၀ ဖြစ်သည်။
စိန်ပါတီ
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇူလိုင်လ(၁၉)ရက် အာဇာနည်နေ့သို့ ရောက်ခါနီးအချိန်များ၌ အာဇာနည်ကြီးများနှင့် စပ်လျဉ်းသော တေးသီချင်းများကို မြန်မာ့အသံကအသံလွှင့်လေ့ရှိရာ ထိုသီချင်းများထဲတွင် လွမ်းမပြေတဲ့ ပန်းခွေ ၊ ဂျူ ဗလီဝယ် စသော သီချင်းများကား ကြားရသူများကို မျက်ရည်စို့စေသည်အထိ အောင်မြင်ထက်မြက်လှပေသည်။ ယင်းသီချင်းများကို သီဆိုသောအသံရှင်၏ အသံသည် ဆွဲငင်မှုအပြည့်အဝ ရှိလှပြီးလျှင် နားဆင်ရသူ၏အသည်းနှလုံးကို ယူကျုံးဘိ သကဲ့သို့ ထိရောက်လှပေ၏။ ယင်းအသံရှင်ကား အဆိုတော် ဒေါ်စိန်ပါတီဖြစ်၏။ စိန်ပါတီသီဆိုခဲ့​သော မြနန္ဒာ(နန်း​တော်​ရှေ့ဆရာတင်​ရေး)၊ မင်္ဂလာဆယ့်နှစ်ပါး(ရွှေတိုင်ညွန့်​ရေး)သီချင်းများမှာ ယ​နေ့တိုင်​​ကျော်ကြားဆဲဖြစ်သည်။
ဒေါ်စိန်ပါတီအား ဟင်္သာတမြို့တွင် အဖ နှဲဆရာကြီး ဦးဘိုးသန့်၊ အမိ ဒေါ်မယ်ရီတို့မှ (၁၂၇၃)ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလတွင် ဖွားမြင်သည်။ အင်္ဂါသမီးဖြစ်သောကြောင့် မစံဟု မှည့်ခေါ်သည်။ မွေးချင်းနှစ်ဦးရှိပြီးလျှင် အကိုဖြစ်သူမှာ နောင်တွင် ပတ်တီးဆရာဖြစ်လာသည့် မောင်လှသောင်းဖြစ်လေသည်။ မောင်လှသောင်းနှင့် မစံတို့မောင်နှမသည် ငယ်ရွယ်စဉ် ကလေးဘဝကတည်းက ဂီတကို ဝါသနာပါလှသည်။ အငြိမ့်ကို ခုံမင်သည်။ ကချင်ဆိုချင်သည်။ ပွဲသွားကြည့်ရမည်ဆိုလျှင် မောင်နှမနှစ်ယောက်စလုံး တပြုံးပြုံးဖြစ်နေကြသည်။ ပွဲကြည့်လျှင် နှမက ကကြိုးကကွက်များလေ့လာသည်။ အကိုက တီးလုံးတီးကွက်များ အကဲခတ်သည်။ အိမ်ပြန်ရောက်လျှင် နှမက အငြိမ့်ကတမ်းကစားသည်။ အကိုက ဆိုင်းတီးတမ်းကစားသည်။ သို့သော် ဖခင်ဖြစ်သူ နှဲဆရာကြီးဦးဘိုးသန့်သည် ဂီတအနုပညာတို့၏ ဘဝခရီးကြမ်းတမ်းပုံကို ကိုယ်တိုင်သိသူဖြစ်သောကြောင့် မိမိ၏ သားသမီးများ ဂီတဝါသနာပါသည်ကို မနှစ်သက်။ ထိုကြောင့် အားမပေးသည့်အပြင် ကွပ်ညှပ်ဆုံးမခဲ့သည်။
ထိုအခါ မောင်နှမနှစ်ယောက်စလုံး ဂီတလောကထဲသို့ ခြေစုံပစ်၍ ဝင်ကြတော့သည်။ အဆိုနှင့်အကကို မင်္ဂလာသိန်းညွန့်က သင်ပြပြီးလျှင် အောင်သန်းစိန်အမည်ဖြင့် မစံကိုကပြစေသည်။ မစံ၏ အောင်မြင်သောအသံ၊ သွဲ့ပြောင်းသောကဟန်တို့က ပရိသတ်ကို အကြိုက်တွေ့စေတော့သည်။ အောင်သန်းစိန်အမည်ခံ မစံသည် ဥဩရွှေနှင့် သူယောင်မယ်သန်းသန်း တို့ကို ဦးစီး၍လည်း အငြိမ့်ထောင်လိုက်သေးသည်။ ထိုစဉ်က အောင်သန်းစိန်ကပြီဆိုလျှင် ပရိသတ်က ရုံလျှံမြဲဖြစ်လေသည်။
စိန့်ပီတာ
စိန်ပီတာသည် ရောမဘုရင် နီးရိုးလက်ထက်တွင် အဖမ်းခံ ရပြီးနောက် ကားစင်တင်၍အသတ်ခံရသည်ဟု အချို့ကဆိုသည်။ အချို့ကလည်း အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသဖြင့် အိုမင်းမစွမ်း ဖြစ်၍ အနိစ္စရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် စိန်ပီ တာရေးခဲ့သော ဩဝါဒစာ ၂ စောင်ကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ရောမမြို့တွင် စိန်ပီတာအားရည်စူး၍ ဆောက်လုပ်ထား သော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးကို၎င်း၊ ထိုကျောင်းအတွင်း၌ စိန်ပီတာ၏ ကြေးရုပ်တုကြီးကို၎င်း တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
တာလီဘန်
၁၉၉၆-၂၀၀၁ ကာလတွင် တာလီဘန်တို့သည် အာဖဂန်နစ္စတန်မြေ၏ လေးပုံသုံးပုံကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းနယ်မြေတို့တွင် တင်းကြပ်သော ရှရီယာ ခေါ် အစ္စလာမ္မစ်ဥပဒေကို ကျင့်သုံးသည်။ ၁၉၉၄ ခုတွင် အာဖဂန်ပြည်တွင်းစစ်၏ စစ်ကျန်အပိုင်းအစအဖြစ် ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်တောင်ပိုင်း ပါရှတွန်ဒေသရှိ ရိုးရာအစ္စလာမ္မစ်ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့သော ကျောင်းသားအများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဆိုဗီယက်-အာဖဂန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ဖူးသူများဖြစ်၏။ မိုဟာမက်အိုမာ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ယင်းလှုပ်ရှားမှုမှာ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံအနှံ့သို့ ပျံ့သွားပြီး ဒေသအသီးသီးတွင် မင်းမူနေသော မူဂျာဟစ်ဒင် စစ်ခေါင်းဆောင်များ၏ ဩဇာကို ညှိုးငယ်စေခဲ့သည်။ တပါတီ အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံကို ၁၉၉၆ ခုတွင် တည်ထောင်နိုင်ပြီး မြို့တော်ကို ကန္ဒဟာသို့ ပြောင်းသည်။ ယင်းမှသည် စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပြီးနောက် အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့က ဝင်ရောက်မတိုက်ခိုက်မီအထိပင်တည်း။ ယင်းအဖွဲ့အားကောင်းစဉ်က ပါကစ္စတန်၊ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနှင့် အာရပ်ပြည်ထောင်စုကသာ ၎င်းတို့အုပ်ချုပ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ အမေရိကန်တို့ဝင်သည်နောက် နေတိုးဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေးတပ်ကူနှင့် အမေရိကန်နောက်ခံရှိသော ကာဇိုင်းအစိုးရကို တော်လှန်ရန် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အဖြစ် ပြန်လည်စုဖွဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာမှ ရှရီယာဥပဒေဖြင့် အာဖဂန်သားတို့အား ရက်စက်စွာပြုမူလေ့ရှိသော တာလီဘန်တို့ကို အစဉ် ရှုံ့ချလေ့ ရှိသည်။ မူဂျာဟစ်တို့နှင့်တိုက်စဉ်က ဖြတ်လေးဖြတ်နည်းစဉ်အတိုင်း လယ်ယာအိုးအိမ်တို့ကို မီးတိုက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အုပ်ချုပ်သည် ၁၉၉၆-၂၀၀၁ ကာလတွင် ကုလသမဂ္ဂမှထောက်ပံ့သော စားနပ်ရိက္ခာတို့ကို ငြင်းပယ်ကာ အာဖဂန်ပြည်သူ ၁၆၀,၀၀၀ အား ငတ်သေအောင် အလွဲစီမံဖူးသည်။ လူမှုရေးလုပ်ရှားမှုများကို တားမြစ်ပြီး မီဒီယာကို ပိတ်ပင်သည်။ ပန်းချီ၊ ဓာတ်ပုံ၊ ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းများ မလုပ်မဆောင်ရဟု ကန့်သတ်သည်။ ဘာသာရေးအရ အသုံးပြုနိုင်သော ဒပ်ခေါ် ဗုံပြားမှတပါး အခြားဂီတတူရိယာများ မတီးမမှုတ်ရ။ မိန်းမငယ်များ ကျောင်းသွားခွင့်မပြုသလို အမျိုးသမီးတို့လည်း ပြင်ပအလုပ် ပေးမလုပ်။ အမျိုးသားဆရာဝန်များအား မိန်းမတို့ကို ဆေးကုခွင့် မပေး။ (အမျိုးသမီးဆရာဝန်မှာ အလွန်ရှားပါးသဖြင့် ရောဂါဖြစ်သော မိန်းမမှာ သေရန်သာ ရှိသည်။) အပြင်ထွက်လျှင် ခင်ပွန်းသို့ အမျိုးအဆွေယောက်ျား ပါရန်လိုပြီး ဘူခါ ခေါ် ကိုယ်လုံးပြည့်ဝတ်ရုံ ဆင်ထားရန် လိုသည်။ စည်းကမ်းမလိုက်နာသော အမျိုးသမီးကို လူမြင်ကွင်းတွင် ကြိမ်ဒဏ်ပေးခြင်း၊ ကွပ်ခြင်းတို့ ပြုလေ့ရှိသည်။
ကန်ကုန်းရွာ၊ ကျွဲဇင်း
ကန်ကုန်းရွာ၊ ကျွဲဇင်း
ထောင့်ချောင်းရွာ၊ ဦးဂင်း
ထောင့်ချောင်းရွာ၊ ဦးဂင်း
ဟိုဖိုင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဟိုဖိုင်ရွာ (Hohpai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ မိုင်းပန် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပန် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၃ ဦး၊ မ ၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မြောင်ဇီးလူမျိုး
ဝင်ရောက်လာပုံ
မူလဝင်ရောက်လာသော မြောင်ဇီးအုပ်စုတွင် ဦးဆောင်သူအကြီးအကဲ ၄ ဦးရှိရာ၎င်းတို့မှာ...
မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
မြောက်ပိုင်းတိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (အတိုကောက် မပခ)သည် မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်ချုပ် စိုးလှိုင် ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
၁၉၅၃ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုတွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဇောအား မြောက်ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခန့်ထားကာ တိုက်ခိုက်စေခဲ့သည်။၁၉၅၆တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဇောအား ဗကပနင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ အနားပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏နေရာအား ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ရွှေကို ခန့်ထားခဲ့သည်။၁၉၅၉ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ရွှေမှာ တောင်ပိုင်းသို့ ရောက်သွားပြီး မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယုဖြစ်သည်။၁၉၆၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အာဏာပြန်လွှဲပြီးချိန်ဖြစ်သော ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ကို အင်အားတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့် တောင်နှင့်မြောက် စစ်တိုင်း(၂)ခုအား နမခ၊လပခ၊ရတခ၊နတခနှင့် ရပခဟူ၍ စစ်တိုင်း(၅)ခုသို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက် ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်စစ်တိုင်း (၅)ခုအား (၉)ခုသို့ ထပ်မံတိုးချဲ့ခဲ့ရာ မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က တိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းတင်ဖြစ်သည်။
နမ့်ခိုက်ကောင်းဆာရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်ခိုက်ကောင်းဆာရွာ (Namhkaikkawnghsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နောင်အက် (ပန်ကောင်းမူး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၂၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
NGC 315
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ဥသျှစ်ပင်
ဥသျှစ်ပင်သည် အရွယ်အလတ်စား သစ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ အစေ့ကိုစိုက်လျှက် အပင်သစ်ပွားအောင် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဥသျှစ်ပင်၏ အကိုင်းအခက်များသည် ပျံထွက်နေလျှင် အပင် သည်မကြီးထွားဘဲ အသီးနည်းမည်ဖြစ်သဖြင့် အကိုင်းအခက် များကို ချိုင်ပစ်ရပေသည်။
ဥသျှစ်သားသည် ဖြူရော်ရော်အဆင်းရှိ၍ မာ၏။ အနံ့ သင်းလျှက် အရောင်တင်နိုင်သောသစ်သားဖြစ်သည်။ ဥသျှစ် သားကို အိမ်ဆောက်ခြင်း၊ လှည်းနှင့်လှည်းဘီးများလုပ်ခြင်း၊ ပန်းပုထုခြင်း စသည်တို့အတွက် အသုံးချကြသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	-အပင်လတ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပေ(၃ဝ) မှ ပေ (၄ဝ) အထိမြင့်သည်။ အကိုင်းအခက်များ ရှုပ်ထွေးပြီး သန်မာသည်။ ရွက်လွှဲထွက်၍ သုံးရွက် မွှာပေါင်းဖြစ်သည်။ ရွက်မြွှာများ ဘဲဥပုံ ရှည်မျောမျော ဖြစ်၍ အရင်း အနည်းငယ်သွယ်ဝိုက်ပြီး အဖျားချွန်သည်။ အဖြုရောင်ပွင့်သည်။ အသီး လုံးဝိုင်းပြီး အပေါ်ခွံ မာကျောသည်။ အစေ့များစွာပါသည်။ အပင် - ပင်လတ် မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၂၅ ပေခန့် ထိမြင့်သည်။ အခေါက် ကြမ်းပြီး ညိုဖျော့ဖျော့ အရောင် ရှိသည်။ အပွေးများ အစင်းလိုက် ရှိသည်။ အကိုင်း အခက်များ ရှုပ်ထွေးပြီး သန်မာသည်။ ၁ လက်မခန့် ရှည်သော ဆူးချွန်များ အလှည့်ကျ ထွက်သည်။ အရွက် - ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ သုံးရွက် မြွှာပေါင်း ဖြစ်သည်။ ရွက်မြွှာများ ဘဲဥပုံ ရှည်မျောမျော ဖြစ်၍ အရင်း အနည်းငယ် သွယ်ဝိုင်းပြီး အဖျားချွန်သည်။ အလယ်အရွက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ရွက်ပြား ချောပြီး အနား ပတ်လည် အဝိုက်ငယ် ကလေးများ ရှိသည်။ အနံ့သင်း၏။ ရွက်ပြား ချောသည်။ အပွင့် - ကြီးမားပြီး အဖြူရောင် ရှိသည်။ မွှေး၏။ ကဆုန် ၊ နယုန် လများတွင် ပွင့်သည်။ အသီး - စိမ်းဝါရောင် ရှိ၍ ကြီးမားသည်။ လုံးဝိုင်းပုံ ဖြစ်ပြီး အပေါ်ခွံ မာကျောသည်။ အတွင်း၌ လိမ္မော်ရောင် အစေးများဖြင့် လိမ်းကျံနေသော အစေ့များ ရှိ၏။ နယုန်လ မှာပင် သီးကင်းထွက်၏။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက်၊ အသီး။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာ နိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဥသျှစ်သီးမှည့် သည်ချို၏။ ပူ၏။ အနည်းငယ် စပ်ရှိန်း၍ သလိပ်ကို ယုတ်လျော့စေ၏။ သွေးကို ပွားစေခြင်း၊ လေသလိပ်၊ သည်းခြေနာ၊ အစာမကြေနာ နှင့် အပူကို နိုင်၏။ ဝမ်းကို ရွှင်စေ၏။ အဖျားကို နှိမ်နင်း နိုင်၏။
ငစိန့်ပြင်ရွာ၊ ငစိန့်ပြင်
ငစိန့်ပြင်ရွာ၊ ငစိန့်ပြင်
လောကသဘာ
လောကသဘာ၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်ကျင့်သုံးသော ပါလီမန်၏ အောက်လွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး အထက်လွှတ်တော် သည် ရာဇ်ဘာသဘာ ဖြစ်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ မဲဆန္ဒနယ်များကို ကိုယ်စားပြုရန် အရွယ်ရောက်ပြီးသော အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အကြံဉာဏ်အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အကြံပြုချက်ဖြင့် ငါးနှစ်ကြာ ရာထူးနေရာများ ပေးအပ်သည်။
ကောင်းမှူးရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ပန်းပင်
စိန်ပန်းပင်သည် အမြင့်ပေ ၃ဝ မကရှိသည်။ အရွက်များ မှာ မန်ကျည်းရွက်နှင့် ဆင်တူသည်။ အခေါက်မှာညို၍ အနည်း ငယ်ကြမ်းသည်။ မိုးဦးကျတွင် လှပသောပန်းပွင့်များပွင့်သည်။ ပန်းပွင့်များမှာ ကြီး၍ အနီရောင်အမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ အပေါ် ပွင့်ချပ်၌ အနီနှင့် အဝါစင်းများများ ပါရှိကြသည်။ အသီးမှာ အသီးတောင့်များဖြစ်သည်။ ထိုအသီးတောင့်များသည် အပြား ကြီး၍၊ အလျား ၁ ပေမှ ၂ ပေအထိ ရှိသည်။ စိန်ပန်းပင်သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အမြဲတမ်းလိုပင် စိမ်း လန်းနေတတ်သော်လည်း၊ အရိပ်ကောင်းသော အပင်မျိုးကား မဟုတ်ပေ။ နွေရာသီ၌ ရက်သတ္တစ်ပတ်အနည်းငယ်ကြာခန့်သာ အရွက်များကင်း လျက်ရှိသည်။ လှပသော ပန်းပွင့်များ ပွင့်သော ပန်းပင် တစ်မျိုးအဖြစ်ဖြင့် စိန်ပန်းပင်ကို စိုက်ကြသည်။ စိန်ပန်း ပင်သည် သန်မာ၍ အကြီးမြန်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ စိန်ပန်းပင်ကိုအစေ့မှ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည်။ သို့သော်အကိုင်း များကို ဖြတ်၍လည်း စိုက်ယူနိုင်သည်။ မိုးတွင်းအခါ၌ သီးတောင့်များမှည့်သည်။ သီးတောင့်များမှ မျိုးစေ့ထုတ်ယူ၍ ကောင်းစွာသိမ်းထားရသည်။ မျိုးစေ့များမှ အညေ|ာက်များ ပေါက်လာစေရန် မြေအိုးတွင် ဦးစွာများမှ စိုစွတ်နေအောင် ပြုလုပ်ထားသော မြေဩဇာထဲတွင် ၂ လခန့်မြှုပ်ထားရသည်။ ထို့နောက် မိုးဦးကျတွင် အညေ|ာက်ပေါက်လာသော အစေ့များ ကို ပျိုးခင်းတွင်တစ်ဖန် စိုက်ပျိုးရသည်။ ပျိုးခင်းတွင် ၂ နှစ် ခန့်စိုက်ပျိုးပြီးနောက် အပင်ငယ်ကလေးများကို အလိုရှိသည့် နေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပူသောရာသီဥတု ရှိသည့်နေရာများ၌ စိုက်ခါစ အပင်ကလေးများကို ရေလောင်း ပေးရန်လိုသည်။
ဂရုဓမ္မဇာတ်
ခဲပစ်အတတ် တစ်ဖက်ကမ်းခပ်
ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်နေ့သ၌ အစိရဝတီမြစ်သို့ သွားကြ၍ ရေချိုးပြီးလျှင် သဲသောင်ပြင်၌ နေပူခံကုန်လျက် စကားပြောဆို၍ နေကြကုန်၏။ ထိုအခါ ဟင်္သာနှစ်ကောင်တို့သည် ကောင်းကင်သို့ ပျံသွားကြကုန်၏။ ထိုအခါ ရဟန်းငယ်တစ်ပါးသည် ကျောက်စရဲခဲကိုကောက်၍ ဟင်္သာငယ်တစ်ကောက်၏။ မျက်စိကိုပစ်မည်ဟု ပြောဆို၏။ ရဟန်းငယ်တစ်ပါးသည် မပစ်နိုင်ဟု ပြောဆိုပြန်၏။ ခဲတစ်လုံးတည်းဖြင့် ဤဘက်မျက်စိသာမဟုတ်၊ ဟိုဘက်မျက်စိပါ ပစ်နိုင်သည်ဟု - ပြောဆိုပြန်၏။ ဟိုဘက်မျက်စိကိုလည်း မပစ်နိုင်ဟု - ပြောဆိုပြန်၏။
ဂရုဓမ္မသီလ စောင့်ထိန်းကြ
လွန်လေပြီးသောအခါ ကုရုတိုင်း ဣန္ဒပတ္ထနဂိုရ်ပြည်ဝယ် ဓနဉ္စယကောရဗျမင်းမင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်း၏။ မိဖုရားကြီးဝမ်း၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ ခပ်သိမ်းသော အတတ်ပညာတို့ကို သင်ကြားပြီးလျှင် အဖမင်းကြီးသည် အိမ်ရှေ့မင်းအရာ၌ ထားအပ်သည်ဖြစ်၍ နောင်အဖမင်းကြီး လွန်သောအခါ မင်းအဖြစ်ကို ရရှိလေ၏။ ထိုမင်းသည် မင်းကျင့်တရားဆယ်ပါးကို မပျက်စေဘဲ ဂရုဓမ္မသီလ၌ တည်မြဲတော်မူ၏။ [ဂရုဓမ္မသီလ ဟူသည် ငါးပါးသီလပင် ဖြစ်၏။]
မိုးရွာစေကြောင်း ဆင်ဖြူတော်တောင်း
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် “အမောင်တို့ ... ရှေးမင်းတို့သည် မိုးမရွာသော် အဘယ်သို့ပြုကြသနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီး ... ရှေးမင်းတို့သည် အလှူပေးပြီးလျှင် သီလဆောက်တည်၍ အဓိဋ္ဌာန်ပြုလျက် အသရေရှိသော တိုက်ခန်းသို့ဝင်ကာ မြေစာမြက်ကိုခင်း၍ အိပ်ကြပါသည်။ ထိုအခါ မိုးရွာပါသည်” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း ဝန်ခံ၍ ရှေးမင်းတို့ အစီအမံအတိုင်းပြု၏။ မိုးကား မရွာ။ ထိုအခါ အမတ်တို့အား “အမောင်တို့ ... ငါသည် ပြုလုပ်ဖွယ်ကိစ္စတို့ကို ပြုလုပ်၍ပြီးပေပြီ၊ မိုးလည်းမရွာ၊ အဘယ်သို့ ပြုရမည်နည်း” ဟု မေးပြန်၏။ အမတ်တို့သည် “အရှင်မင်းကြီး ... ဣန္ဒပတ္ထနဂိုရ်ပြည်ဝယ် ဓနဉ္စယကောရဗျမင်း၏ အဉ္စနဝဏ္ဏမည်သော မင်္ဂလာဆင်တော်သည် ရှိ၏။ ထိုဆင်တော်ကို ဆောင်ယူကုန်အံ့၊ ထိုဆင်တော်ရောက်လျှင် မိုးရွာပါလိမ့်မည်” ဟု လျှောက်ထားကြပြန်၏။
မင်းကြီးလည်း အမတ်တို့စကားကိုကြားလျှင် ဓနဉ္စယကောရဗျမင်းကား မင်္ဂလာဆင်တော်မျှကို ထားဘိဦး အသက်ကိုပင် လှူဒါန်းနိုင်ကြောင်းသိပြီးဖြစ်၍ ပုဏ္ဏားတော် ရှစ်ယောက်တို့ကို ခေါ်ပြီးလျှင် ရိက္ခာအပြည့်အစုံပေး၍ အဉ္စနဝဏ္ဏမည်သော မင်္ဂလာဆင်တော်ကို အလှူခံရန် ဓနဉ္စယကောရဗျမင်းထံသို့ စေလွှတ်လိုက်၏။
လာရောက်တောင်းသူ ဆင်ဖြူတော်လှူ
“အို - ပုဏ္ဏားတို့ ... လောကမှာ ထမင်းကျွေးမွေးသူ၊ မကျွေးမွေးသူဟု ရှိကြရာတွင် သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ယောက်သည် သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုရည်၍ သွားငြားအံ့၊ ထိုသူသည် ရည်၍သွားသောသူအလုံးတို့ကို မပယ်သင့်၊ ဤစကားသည် ရှေးဆရာတို့စကား ဖြစ်၏။ ။ သို့အတွက် သင်ပုဏ္ဏားတို့အား မင်းအားလည်း လျောက်ပတ်၊ မင်း၏ အသုံးအဆောင်လည်း ဖြစ်၊ အခြံအရံလည်းများ၊ တန်ဆာတို့ဖြင့်လည်း ဆင်ယင်၊ ရွှေကွန်ရက်တို့ဖြင့် လွှမ်းထားသော အဉ္ဇနဝဏ္ဏဆင်တော်ကို ဆင်ထိန်းနှင့်တကွ လှူဒါန်းအံ့၊ အလိုရှိရာအရပ်သို့ ဆောင်ယူသွားကြကုန်လော့” –
တံခါးစောင့်သီလ သံသယ
တစ်ဖန် တံခါးစောင့်ထံကပ်၍ ရှေးနည်းအတိုင်း ဂရုဓမ္မသီလကို တောင်းကြပြန်၏။ တံခါးစောင့်လည်း “အရှင်တို့ ... အကျွန်ုပ်သည် ဂရုဓမ္မသီလကို စောင့်သော်လည်း သံသယရှိ၍ မပေးလိုပါ၊ အကျွန်ုပ်သည် တစ်နေ့သ၌ ည ချမ်းအခါဝယ် တံခါးပိတ်ရန် သုံးကြိမ်ကြွေးကြော်၏။ ထိုအခါ သူဆင်းရဲ တစ်ယောက်သည် နှမငယ်နှင့် တောသို့ထင်းခွေသွားရာမှအပြန် တံခါးစောင့် ကြွေးကြော်သံကိုကြား၍ နှမငယ်ကိုခေါ်ကာ ရောက်လာလျှင် ‘သင်ကား ဤမြို့၌ မင်းရှည်သည်ကို မသိသလော၊ တံခါးအလုံးစုံ ပိတ်လတ္တံ့သည်ကို မသိသလော၊ မယားကိုခေါ်ကာ တောတွင် တစ်နေ့လုံး ပျော်မွေ့၍ နေဘိသည်’ ဟု ဆိုလတ်သော် ထင်ခွေသမားသည် “အရှင် ... ဤသူငယ်မကား မယားမဟုတ်ပါ၊ နှမငယ် ဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ ငါသည် ဂရုဓမ္မသီလကို စောင့်ပါလျက် အကြောင်းမဟုတ်သည်၌ ပြစ်တင်စွပ်စွဲမိသည်။ သို့အတွက် ငါ့သီလပျက်၏ဟု သံသယရှိသည်။ ပြည့်တန်ဆာမကား ကောင်းစွာ စောင့်အပ်၏။ ၎င်းထံမှာ ယူကြပါ” ဟု ပြောလေ၏။ “အမောင် ... မသိ၍ အမှတ်မဲ့ ဆိုမိသည်၊ သီလမပျက်နိုင်ပါ” ဟု ဆိုကာ ဂရုဓမ္မသီလကို ယူကြပြန်၏။
ပြည့်တန်ဆာမသီလ သံသယ
တစ်ဖန် ပြည့တန်ဆာမထံကပ်၍ ရှေးနည်းအတိုင်း ဂရုဓမ္မသီလကို တောင်းကြပြန်၏။ ပြည့်တန်ဆာမလည်း “အရှင်တို့ ... အကျွန်ုပ်သည် ဂရုဓမ္မသီလကို စောင့်သော်လည်း သံသယရှိ၍ မပေးလိုပါ။ တစ်နေ့သ၌ သိကြားမင်သည် ကျွန်ုပ်၏ သီလကို စမ်းမည်ဟု လုလင်ငယ်အသွင်ဖြင့် လာ၍ ပျော်မွေ့ရန် အသပြာတစ်ထောင်ပေးခဲ့၍ သုံးနှစ်တိုင် အောင်မလာ၊ ထိုအခါ အကျွန်ုပ်သည် သီလပျက်မည်စိုးရိမ်၍ တစ်ပါးသော ယောကျ်ားလက်မှ ကွမ်းဖိုးမျှမယူပါ၊ သုံးနှစ်ပတ်လုံး ဆင်းရဲလှ၍ တရားသူကြီးထံသွားကာ အကြောင်းစုံကို ပြောကြားပြီးလျှင် ဆုံးဖြတ်စေရာ “ယနေ့မှစ၍ လာဘ်လာဘကိုယူစေ” ဟု ဆုံးဖြတ်လေ၏။ ဆုံးဖြတ်ရာ ရုံးတော်မှ ထွက်ခဲ့လျှင် လုလင်တစ်ယောက်သည် ပျော်မွေ့ရန် အသပြာတစ်ထောင် ပေးပြန်၏။ ယူမည်ဟု လက်ဖြန်၍ခံခိုက်တွင် သိကြားမင်းသည် လုလင်အသွင်ဖြင့် ကိုယ်ထင်ပြ၍ ယခင် လုလင်လာပြီဟု သိသောအခါ အသပြာကို မယူဘဲ လက်ကို ပြန်၍ရုပ်ထား၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် မိမိအသွင်ဖြင့် ကောင်းကင်မှာရပ်လျက် လူများအလယ်တွင် ငါသည် ဤပြည့်တန်ဆာမ၏သီလကို စုံစမ်းလို၍သဖြင့် လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်လောက်က အသပြာတစ်ထောင်ကို ပေးခဲ့ဖူး၏။ သီလပျက်မည်စိုးရိမ်၍ ယခုတိုင်အောင် တစ်ပါးသော ယောကျ်ားလက်မှ ကွမ်းဖိုးမျှမခံယူ၊ သီလစောင့်သောသူသည် ဤပြည့်တန်ဆာမကဲ့သို့ စောင့်ကြရမည်ဟု အဆုံးအမပေးကာ ကျွန်ုပ်အိမ်ဝယ် ရတနာခုနစ်ပါးဖြင့် ပြည့်စေ၍ နတ်ပြည်သို့ ပြန်လေ၏။ ကျွန်ုပ်သည် ယူအပ်သော အခမကျေသေးဘဲ နောက်ထပ်အခကို ယူမည်ဟု လက်ဖြန့်၍ခံမိသည်။ သို့အတွက် သီလပျက်သည်ဟု သံသယရှိသည်” “သူငယ်မ ... ယူမည်ဟု လက်ဖြန့်ကာမျှဖြင့် သီလမပျက်နိုင်ပါ အလွန်စင်ကြယ် ပါသည်” ဟု ဆိုကာ ဂရုဓမ္မသီလကို ယူကြပြန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
မယ်တော်မိဖုရားကြီးသည် - မယ်တော်မဟာမာယာ
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မသတ်အသက်၊ မခိုးဝှက်၊ မဖျက်သူ့အိပ်ရာ။
ရောမကဇာတ်
ခိုသားကိုမက် ရသေ့ပျက်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြတ်စွာဘုရားကို သတ်ရန် လုံ့လပြုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။ [ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ထင်ရှားပြီ။]
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ကောက်ကျစ်သော ရသေ့သည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဆောင်ပုဒ်
ရောမကဇာတ် ပြီး၏။
ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
နောက်ထပ်ကြည့်ရန်
ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ
စေတီပြင်ရွာ၊ စေတီပြင်
စေတီပြင်ရွာ၊ စေတီပြင်
ကဇန်းချောင်းရွာ၊ အင်းဂလာ
ကဇန်းချောင်းရွာ၊ အင်းဂလာ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကြာအင်းကုန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲဖြူအင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမြစ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အပင်ရုပ်သွင်ဗေဒ
ဂျယ်လတင်း
ဂျယ်လတင်း
စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းတွင် ဂျယ်လတင်းကို များစွာ အသုံး ပြုကြသည်။ ဂျယ်လတင်းသန့်သန့်ကို သရေစာမုံ့နှင့် အခြား အစားအသောက်များ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြု၍ ဂျယ်လတင်း အညံ့စားကိုမူ ကော်အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ ဂျယ်လတင်း မှရသော ကော်သည် အလွန်စေးကပ်သဖြင့် ပစ္စည်းများဆက်စပ် ရာ၌ အသုံးပြုသည်။ ဂျယ်လတင်းအညံ့စားကို ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်ရည်နှင့် သန့်အောင်ပြုလုပ်လိုက်သောအခါ အရောင် ဖြူလာ၍ အလင်းမပေါက် တစ်ပေါက်ရှိသော ဂျယ်လတင်း အကောင်းစားကိုရသည်။ ဂျယ်လတင်းကို အစားအသောက်များ မာလာစေရန်နှင့် အရက်များကို သန့်အောင်လုပ်ရာ၌လည်း အသုံးပြုသည်။ အချောင်းလိုက်လှီးဖြတ်၍ ဈေးတွင် ရောင်းချ ကြသော ကျွဲကော်မှာ ဂျယ်လတင်းအညံ့စားပင် ဖြစ်၏။
ထယ်လှော်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူဝီးဂျီ ဂါလ်ဗားနီ
ဘဝ၏အစောပိုင်းကာလ
ထိုကဲ့သို့ ဇီဝလျှပ်စစ် ကိုရှာဖွေတွေ့ရှိမှု အတွက် ပြောပလောက်သော ဂုဏ်ပြုမှုကို မယ်မယ်ရရ မခံစားခဲ့ရပေ။
အင်ကာ့ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟိံသရာဇဇာတ်
တိကနိပါတ် - ၃။ ဥဒပါနဝဂ် -(၂၇၈) မဟိံသရာဇဇာတ်။ ။ အလွန်သည်းခံသောကျွဲ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် မစင်စွန့်သော်လည်း ဆင်းရဲမခံရ၍ တိုးတက်ကာ တခြားကျွဲပေါ်ကို မစင်စွန့်မိသဖြင့် ဦးချိုဖျားတွင် သေပွဲဝင်ရသော မျောက်ယုတ်မာအကြောင်း။