cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံတွင် အင်တာနက် ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း
တစိတ်တဒေသ ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း
နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့က တရုတ်ဘာသာဆိုဒ်မှလွဲ၍ ၎င်း၏ ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဖွင့်နိုင်ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ တရုတ်ဘာသာဆိုဒ်မှာ ပိတ်ဆို့ခံရဆဲ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဆင်ဆာလုပ်ခံထားရသော နိုင်ငံခြား ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များကို အိုလံပစ်ပွဲ ကျင်းပစဉ် ဆက်သွယ်ရယူနိုင်သော်လည်း နာမည်ကျော်ကြားသော အင်တာနက် စကားပြော ဝန်ဆောင်မှုဖြစ်သော "QQ" အပါအဝင် ပြည်တွင်း ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များနှင့် အွန်လိုင်းလှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ထားမှုများကမူ ပိုမိုတင်းကြပ်လာခဲ့သည်ဟု နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့က ဆိုသည်။
၂၀၀၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ရက်နေ့တွင် Associated Press က IOC ၏ တောင်းဆိုချက်ကြောင့် တရုတ်စီမံသူများက အချို့ ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များကို ပိတ်ဆို့ခြင်းမှ ဖယ်ရှားပေးသော်လည်း နွေရာသီအားကစားပွဲ သတင်းစာဆရာများအတွက် ဆင်ဆာများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်ဟု တင်ပြခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံအရာရှိများနှင့် IOC ရာထူးမြင့်မားသော အသင်းဝင်များက တရားဝင် အားကစားပွဲ သတင်းစာဆရာများအတွက် အင်တာနက်ပေါ်တွင် ဆင်ဆာလုပ်ခြင်းရှိမည်မဟုတ် ဟုထပ်ခါထပ်ခါ ပြောခဲ့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံအစိုးရက ဆိုဒ်အများအပြား- ဥပမာ ဖယ်လွန်ဂေါင်းနှင့် ပတ်သက်သော စိတ်ဓာတ်ရေးရာ လှုပ်ရှားမှု- ကို ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ပိတ်ဆို့သည့် ဆိုဒ်များမှာ နေ့စဉ်ပြောင်းလဲနေပုံရသည်။ အချို့ သော့ချက်စာလုံးများကို ရှာဖွေရာတွင် မျက်နှာပြင် အလွတ်သာ ရလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဘလော့ဂ်များကို လက်ခံထားသော ဆိုဒ်မများလည်း ပုံမှန်အားဖြင့် ပိတ်ဆို့ခံရသည်။ဩဂုတ်လ ၄ရက်မှစ၍ တရုတ်နိုင်ငံရှိ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တိဘက်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးနှင့် တားမြစ်ထားသော ဖယ်လွန်ဂေါင်း စိတ်ဓာတ်ရေးရာ လှုပ်ရှားမှု ပါဝင်သော ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များကို အိုလံပစ် နေရာ အတွင်းနှင့် အပြင်တို့တွင် ဆက်သွယ်ရယူနိုင်ခြင်းမရှိမြဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒေသခံ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ
Shenzhen တွင် ဤတာဝန်များကို ရဲကဖန်တီးခဲ့သော ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ ဖြစ်သည့် Chachaနှင့် Chacha စုံတွဲက တစ်စိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းတို့က Shenzhen  အာဏာပိုင်များ၏ တိုးချဲ့ထားသည် online  ‘police presence’ကို ကူညီသည်။ဤကာတွန်းများမှာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံအဝှမ်း ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး အင်တာနက် အသုံးပြုသူများကို ၎င်းတို့အား စောင့်ကြည့်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် ‘အထိအခိုက်မခံသော’ သို့မဟုတ် ‘ထိခိုက်နစ်နာစေသော’ အရာများကို အင်တာနက်ပေါ်သို့ တင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် သတိပေးလျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အင်တာနက်တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများကို ထောက်ပံ့ပေးသူများသည် တန်ပြန်ဗျူဟာအချို့ကို ကိုယ်ပိုင်ပြုခဲ့ကြသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ
တရုတ်ပြည်မကြီး၏ ဥပဒေများအရ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများ ဆက်လက်ပေးခြင်းသည် တရုတ်ပြည်သူများကို ပိုမိုအကြိုးဖြစ်ထွန်းစေသည်ဟု ဆင်ခြေပေးကာ Microsoft (မိုက်ခရိုဆော့(ဖ်)) သည်လည်း ယင်း၏ဘလော့ဂ်ဝန်ဆောင်မှု Windows Live Spaces ၌ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများကို စတင်ဆင်ဆာ ဖြတ်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဂျာနယ်သမား မိုက်ကယ်(လ်)အင်တီ၏ Windows Live Spaces  ပေါ်၌ရှိသော ဘလော့ဂ်အား မိုက်ခရိုဆော့(ဖ်)က ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ သူက တရုတ်များအတွက် ဝင်းဒိုးလိုက်(ဖ်)နေရာများ မရှိခြင်းထက် ရှိခြင်းက သာ၍ကောင်းသည်ဟု သဘောတူခဲ့သည်။
အဖွဲ့သားတိုင်းနှင့်ဆိုင်သော တာဝန်
၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ရ ရက်နေ့တွင်၊ ပူးတွဲ ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုး US ဒေါ်လာ ၂၁ ဘီလီယံကျော် ပိုင်ဆိုင်သော U.S.၊ ဥရောပနှင့် ဩစတြေးလျတို့ရှိ ကုမ္ပဏီ ၂၆ ခုကို ကိုယ်စားပြုသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် သုတေသီများ ပါဝင်သော မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအား လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်ကို ကာကွယ်ရန် တိုက်တွန်းနေပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေးများ ချိုးဖောက်နေသော တရုတ်ပြည်ကဲ့သို့ နိုင်ငံများတွင် နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများက စီးပွားရေးမလုပ်ရန် စောင့်ကြည့်ဖို့ကိုလည်း ကတိပြုခဲ့ကြကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် UN၊ OSCE နှင့် OAS တို့၏ လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်ဆိုင်ရာ အထူးအမိန့်အာဏာများက အင်တာနက် ကော်ပိုရေးရှင်များအား “အင်တာနက်အသုံးပြုမှုကို ထိန်းချုပ် သို့မဟုတ် ကန့်သတ်သော အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို ခုခံတော်လှန်ဖို့. . လက်တွဲလုပ်ဆောင်ရန်” ပြောဆိုလိုက်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရက ငှားရမ်းထားသည်ဟု ကောလဟာလထွက်သော ဟက်ကာများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသောအခါ Google က တရုတ်ပြည်မှ ထွက်သွားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်းဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ (News Week)
ပြင်ပလင့်
News reports
ဝက်ဝံညို
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်ဝံများ
ဆဲလျူလွိုက်
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပတ် နှင့် စပီးဆိုသူ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးကခရစ်၁၈၅၅ခုနှစ်နှင့် ၁၈၆၈ ခုနှစ်များတွင် ဆဲလျူလွိုက်နှင့် ဆင်တူယိုးမှားပစ္စည်းများကို အသီးသီး စမ်းသပ်တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ ဆဲလျူလွိုက် ဟု ခေါ်တွင်လျက်ရှိသော ပစ္စည်းကိုမူ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ နယူးဂျာစီပြည်နယ်၊ နျူးအတ်မြို့မှ ဂျွန်ဝက်စလီ ဟိုင်းယက်ဆို သူ ပုံနှိပ်ဆရာတစ်ဦးက ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်စွာစမ်း သပ်တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ဂျော်မျှော်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အန်ကစားခြင်း
အန်ကစားခြင်းသည် လောင်းတမ်းကစားနည်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လက်ထဲမှသော်လည်းကောင်း၊ အန်စာ ခွက်ထဲမှသော်လည်းကောင်း အန်စာဟုခေါ်သော အတုံးကလေး များကို ပွင့်အန်၍ထွက်အောင် အန်ခတ်ကစားရသောကြောင့် အန်ကစားခြင်းဟုခေါ်ဝေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကစားလေ့ ရှိသော အန်ကစားနည်းတစ်ရပ်မှာ ကြွေစေ့ကလေးများကို အန် ထွက်စေပြီး၍ကစားရသဖြင့် ကြွေအန်ကစားခြင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုကစားခြင်းကို ပဆစ်ပစ်ခြင်းဟုလည်းခေါ်လေသည်။
အန်စာတုံးကလေးများ၏ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည် တဖြည်း ဖြည်း ပြောင်းလာသည်။ စင်စစ် အန်စာတုံးကလေးများသည် တာလီချောင်းကလေးများမှ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ပြုပြင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တာလီဖြင့်ကစားနည်းနှင့် အန်စာဖြင့်ကစားနည်း နှစ်မျိုးကို ရောထွေးဖော်ပြခဲ့ကြသဖြင့် တာလီမှ အန်စာအဖြစ် တိုးတက်လာပုံအဆင့်ဆင့်ကို ရှင်းလင်း ဖော်ပြနိုင်ရန် စေ့ငု၍ မလွယ်ကူခဲ့ပေ။
တက္ကသိုလ်ဝင်းမွန်
တက္ကသိုလ်ဝင်းမွန် (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၉ - ၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၇) သည် အမျိုးသားစာပေဆုရ မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဒဂုန် ခင်ခင်လေး
စာပေလောကသို့
ထို့နောက် တိုက်ပိုင်ရှင်နှင့်အတူ နေရှင်နယ်ဂျာနယ်ထွက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် နိုင်ငံရေးရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်၍ နေရှင် နယ်ဂျာနယ်နှင့် ကြည်တော်ဆက်မဂ္ဂဇင်းပါ ရပ်စဲထားလိုက်ရသည်။ အလုပ်မရှိလျှင်လည်း မနေတတ်သဖြင့် ဝါသနာအရ ဇာထိုး၊ ပန်းထိုး၊ လက်မှုပညာနှင့်ဘဲ အချိန်ကုန်လွန်ခဲ့ရသည်။ စတိုး ဆိုင်ကြီးများတွင် ဒေါ်ခင်ခင်လေး၏လက်ရာဖြစ်သော ရေခဲချည်စောင်၊ တက်တင်းဇာ၊ ပုတီးစေ့လက်ပွေအိတ်၊ ရေးဆေးဆီဆေးခြယ်ထားသည့် ပိုးတွန့်ဖဲလုံချည်များစသဖြင့် ကန်ထရိုက်စနစ်နှင့်သွင်းခဲ့သည်။ အနုပညာရှင်၏ မွမ်းမံမှုဖြစ်သဖြင့် အလွန် လူကြိုက်များခဲ့ပြီး ဝင်ငွေကောင်းခဲ့သည်။ ဇာထိုး၊ ပန်းထိုးရင်း ဝတ္ထုတွေ စဉ်းစားလိုက်၊ ကောက်ရေးလိုက်နှင့် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုပြိုင်ပွဲသို့ ရွှေဥဒေါင်းညိုဝတ္ထုကို ပို့လိုက်ရာ ပထမဆုရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွန်း
တစ်ပြည်လုံးအတွက် စာပေပြိုင်ပွဲ၊ အလှမယ်၊ အားကစားမယ်၊ မယ်ပြိုင်ပွဲ များကိုလည်း အားပေးခဲ့သည်။ စာဆိုတော်နေ့ ကလောင်ရှင်ပြ ဇာတ်များကိုလည်း ဇာတ်ညွန်ရေး ဒါရိုက်တာလုပ်ပေးရုံမက သူကိုယ်တိုင်လည်း ဝန်ကြီးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးတစ်ရာကျော်နှင့် ‘ပန်သစ္စာ’၊ ‘ရာဇဓာတုကလျာ’၊ ‘မုဒုလက္ခဏာ’၊ ‘ရတနာ့ဂုဏ်ရည်’၊ ‘မြေကြီးမှ ရွှေသီး’ ပြဇာတ်ကြီးများတွင် ကြေးစားအနုပညာသည်များထက် အဆင့်အတန်း မနိမ့်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ကြီးကြပ်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါပြဇာတ်များသည် ရန်ပုံငွေ အမြောက်အမြားရရှိခဲ့ရာ အသင်း ပိုင်မြေတစ်ကွက်ကို ဗိုလ်တထောင်ဘုရားလမ်းပေါ်၌ စာပေမိခင်ကြီးကိုယ်တိုင် အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သည်။
ဒဂုန်ခင်ခင်လေးတို့ဇနီးမောင်နှံသည် ဂျပန်ခေတ်တွင် ပုံနှိပ်တိုက်ကို ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေဂုံတိုင်လမ်း၊ အမှတ် ၂၂၁ တွင် ဖွင့်လှစ် သည်။ စာအုပ်များလည်း ဆက်လက်ထုတ်ဝေသည်။ ဒေါက်တာဘမော် အစိုးရလက်ထက် ပြန်ကြားရေး ဌာနမှ ၁၉၄၂ ခု၊ အောက် တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်ထုတ်ဝေသော ‘ဗမာ့ခေတ်’ သတင်းစာကို အငှားရိုက်စနစ်ဖြင့် ပုံနှိပ်ပေးသည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန် ရေးပြီးစီး၍ အဆိုပါ သတင်းစာကို ဆိုင်ရာမှ ဆက်လက်မထုတ်ဝေသောအခါ ၁၉၄၅ ခု၊ မေလ ၁ဝ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ဗမာ့ ခေတ်သတင်းစာကို ဒဂုန်ခင်ခင် လေးတို့မောင်နှံက ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဒဂုန်ခင်ခင် လေး၏ခင်ပွန်း ဦးအုန်းခင်သည်လည်း ဗမာ့ခေတ်ဦးအုန်းခင်ဖြစ် လာကာ မိုးကြိုးအမည်ဖြင့် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
ပြည်ပသာမက ပြည်တွင်း၊ နယ်ခြားဒေသမကျန် ကလောင်ရှင်အများနှင့် ဒေသန္တရဗဟုသုတအတွက် လှည့်လည်ပြီး ဆောင်းပါးအစောင်စောင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ရောက်ရာအရပ်၌ ဘုရား၊ ပုထိုး၊ ကျောင်းဇရပ်၊ ဓာတ်မီး၊ အင်ဂျင် ရေစုပ်စက များလှူခြင်း၊ ရှင်အပါးတစ်ရာပြုခြင်း စသောကုသိုလ်ဒါနများ ပြုခဲ့ပေသည်။ ဒဂုန်ခင်ခင်လေးသည် သူ၏လက်ဝတ်ရတနာများကို ရွှေတိဂုံစေတီတော် ငှက်မြတ်နားပေါ်တွင် ရတနာပန်းခိုင်အဖြစ် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ အမရပူရ ပုထိုးတော်ကြီး၊ မန္တလေး ကျောက်တော်ကြီးနှင့် ပေါင်းတည် ရွှေကျောင်းဆောင်စေတီ၊ ပြည်ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား၏ ထီးတော်များလည်း တင်လှူခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ လိပ်ကျွန်းနှင့် ငပလီ၌လည်း စေတီတည်ခဲ့ပြီး မုံရွာ၊ ပြည်၊ ပျဉ်း မနား၊ ပုပ္ပါး၊ ဇင်းကျိုက်၊ သထုံ၌ ဓာတ်မီးစက်များလည်း လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ရွှေတိဂုံရှိ မဟာဗောဓိတန်ဆောင်းနှင့် ဓာတ်လှေကားကိုလည်း ရက်ရက်ရောရောလှူခဲ့သည်။ ငပလီ ခရုမျိုးစုံကို ပုလဲရည်သုတ်၍ ကြည်ညိုဖွယ်ရာ ဘုရားကျောင်းဆောင်အဖြစ် ပထမဦးဆုံး ခြယ်လှယ်တီ ထွင်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
အလောင်းတော်ကဿပ အမျိုးသားဥယျာဉ်
သမိုင်း
Patolon သစ်တောထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေကို ၁၈၉၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ တောင်တွင်းသစ်တောထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေကို ၁၈၉၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ နှစ်တွင် တောင်တွင်းတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော အဖြစ် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအစိုးရမှ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်(မူကွဲ - ၁၉၈၉ခုနှစ်) တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရမှ အမျိုးသားဥယျာဉ် အဖြစ် အဆင့်တိုးသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရွှေဘိုစုရွာ၊ မရဲ့ရွာသစ်
ရွှေဘိုစုရွာ၊ မရဲ့ရွာသစ်
အသွင်ယောင် ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက်
သမိုင်းကြောင်း
ဥပမာအားဖြင့် ဗွီပီအန် နည်းပညာများကို အောက်ပါအတိုင်း ကွဲပြားနိုင်သည် - အချို့အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း အစီအစဉ်များကို အောက်ဖော်ပြပါအခန်းများတွင် ဆွေးနွေးထားသည်။
အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြုခြင်း
ဥမှင်အဆုံးမှတ်များသည် လုံခြုံသော ဗွီပီအန်ဥမှင်များ မတည်ဆောက်မှီ အစစ်အမှန်ဖြစ် ကြောင်း သက်သေပြရမည်ဖြစ်သည်။အသုံးပြုသူတီထွင်ထားသော အဝေးထိန်းဗွီပီအန်များ အသုံးပြုခြငး် စကားဝှက်များ၊ ဘိုင်အို မက်ထရစ် (biometrics)၊ အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြုခြင်းနှစ်ချက် (two-factor authentication) သို့မဟုတ် အခြားခရပ်စ်တိုဂရပ်ဖစ် (cryptographic) နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ကွန်ရက်အချင်းချင်းဥမှင်များ စကားဝှက် သို့မဟုတ် ဒီဂျစ်တယ်ဆာတီဖီကိတ်များ (digital certificates) ကို မကြာခဏ အသုံးပြုပြီး၊ ဥမှင်များကို အလိုအလျောက်တည်ထောင်ခြင်း ခွင့်ပြုရန် နှင့် ကာကွယ်ခြင်းမရှိစေရန်အဓိကသော့ချက်ကိုထာဝစဉ်ထိန်းသိမ်းထားရှိ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အသွင်ယောင် LAN
အလွှာ ၂ နည်းပညာတစ်ခုသည် အမျိုးမျိုးသော LAN ထုတ်လွှင့်မှု domain များ၏ အတူတည်ရှိနေ ခြင်းအတွက် ခွင့်ပြုသည်။ အတွင်းဆက် ပင်မအသုံးပြုသော IEEE 802.1Q trunking protocol ဖြစ်သည်။ အခြားသော trunking protocol များကို အသုံးပြုခဲ့သည်များကို အသုံးမပြုတော့ပါ။ ၎င်းတွင် Inter-Switch Link (ISL) IEEE 802.10 (မူလတွင် လုံခြုံရေး protocol ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွဲပြားခြင်းတစ်ခုကို ပင်မအ တွက် မိတ်ဆက်သည်) နှင့် ATM LAN တုပခြင်းဖြစ်သည်။ (LANE)
ဘုမ္ဗရာဇာကုန်းရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ဘုမ္ဗရာဇာကုန်းရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ဟိုက်ပါရွာမရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာ့ဘဏ်
ဝေဖန် ဆန်းစစ်မှုများ
အဝေဖန်ခံရဆုံးအချက်မှာ ဘဏ်၏ လုပ်ကိုင်ပုံနည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။ ၁၈၆ နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသည် ဆိုသော်လည်း အနည်းငယ်သော နိုင်ငံကြီးများက အုပ်ချုပ်နေ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုနိုင်ငံကြီးများက ဘဏ်ကို ဦးဆောင်မည့် သူများကို ရွေးသောကြောင့် ထိုနိုင်ငံများ ဖြစ်စေချင်သည် ကို ဘဏ်က လုပ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည် ဟု ဆိုသည်။
အချို့လေ့လာမှုများ က ဘဏ်သည် ဆင်းရဲမှုကို ပိုမို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းမှု၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှုမျိုးစုံ တည်ရှိမှုကို ထိခိုက်လာခဲ့သည် ဟု ထောက်ပြကြသည်။ အချို့ဝေဖန်သူများက ကမ္ဘာ့ဘဏ်သည် Neoliberalism များကို အမြဲတမ်း ထောက်ခံခြင်း သည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများကို ထိခိုက်စေသော နည်းလမ်းများကို လိုက်နာစေရန် တွန်းအားပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည် ဟု ပြောသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဘဏ် ၏အစီရင်ခံစာ တွင် ဇီဝလောင်စာ သည် စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်း များကို ၇၅% တက်သွားစေသည် ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုသတင်းမှာ အရေးကြီးသော်လည်း မည်သည့်အခါမှ ပုံနိုပ်ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ အရာရှိများက ၎င်းသတင်းသည် အမေရိကန် သမ္မတဟောင်း ဂျော့ဘုရှ် ၏ သိက္ခာကို ကျစေနိုင်သောကြောင့် ဟု ဆိုသည်။
ထုသဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၂) တက္ကသိုလ်ဆရာ၊ ပေးဂါထာ၊ ရွတ်ကာငြိမ်းစေမှု။
ထုသဇာတ် ပြီး၏။
မရဲ့ဝရွာ၊ မရဲ့ရွာသစ်
မရဲ့ဝရွာ၊ မရဲ့ရွာသစ်
တင်ထူရွာ
တင်ထူရွာ
ညောင်တန်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ညောင်တန်းရွာ (Nyaungtan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ အင်းဘဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းဘဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၃ ဦး၊ မ ၇၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမေရိကန် ဝက်ဝံနက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်ဝံများ
မန်ခုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန်ခုံရွာ (Manhkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၁ ဦး၊ မ ၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
မောင်ကြီး၊ ဆာ(ရဲတပ်ဗိုလ်ချုပ်)
နိုင်ငံရေးလုပ်ကိုင်ခြင်း
မြန်မာပြည် အပျော်တမ်း ရဲတပ် (၂၂၊ ၆၊ ၁၉၂၉) ကို ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းကာ ရဲတပ် ဗိုလ်ချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ် အတွင်း မျိုးချစ်စိတ်နှင့် ဇာတိမာန် ထက်သန်စေရန် ရည်ရွယ်၍ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော ရဲတပ် ဖြစ်သည်။ အစိမ်းရောင်တပ် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မြန်မာပြည် သစ်တောများကို ရည်ရွယ်၍ အစိမ်းရောင် စစ်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ အခြေခံ စစ်ပညာ လေ့ကျင့်ပေးသည်။ ကိုယ်လက် ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် အားကစား လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း အားပေးသည်။ အမျိုးသမီး အပျော်တမ်း ရဲတပ်ကိုလည်း ဖွဲ့စည်း၍ ရဲတပ် ဗိုလ်ချုပ် ဦးမောင်ကြီး၏ ဇနီး ဒေါ်အေးရီက ဦးဆောင် ကွပ်ကဲသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်တွင် မန်းဘခိုင် နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော ကြားဖြတ်အစိုးရ အဖွဲ့တွင် ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ရ၍ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနှင့် ပြန်လည် ထူထောင်ရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ဆာမောင်ကြီးသည် အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဗိုလ်မှူးအောင်၊ ဦးအောင်ဇံဝေ၊  ဦးတင်ထွဋ်၊ ၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် ၊ သခင်ဝတင် နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် အတူ ပင်လုံညီလာခံ တွင် ဦးဆောင် ခဲ့သည်။  ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ မြန်မာပြည်ဆိုင်ရာ ကော်မရှင်နာ မင်းကြီး အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ယူရသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေး ကော်မတီတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
မောရဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
ဂျက်ကီချန်း
မိခင်၏ဗိုက်ထဲတွင် ဂျက်ကီချန်း၏ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၁၂-ပေါင်ရှိနေသဖြင့် ခွဲစိတ်မွေးဖွားရန် ငွေမရှိ၍၊ ခွဲစိတ်ခကို မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းများထံမှ ချေးငှားပြီး မွေးဖွားရ၏။ ဖခင်သည် ဟောင်ကောင်ရှိ ပြင်သစ်သံရုံးတွင် ထမင်းချက်ဖြစ်ပြီး မိခင်သည် အိမ်ဖော်အလုပ် လုပ်ရသည်။
တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှု ဟာသအမျိုးအစားအောင်မြင်မှု- 1980–1987
1985 တွင်ရိုက်ကူးသော The Protector (ကာကွယ်ပေးသူ) ရုပ်ရှင်၏ စီးပွားရေးအရအောင်မြင်မှု မရရှိသည့် နောက်တွင် Chan(ချန်း)သည် အမေရိကန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ရန်ဟူသော သူ၏ ကြိုးစားမှုများကို ယာယီစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး Hong Kong films (ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး) ဆီသို့ သူ၏အာရုံစိုက်မှုကို ပြန်လည်လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ဟောင်ကောင်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက်တွင်The Young Master (ငယ်ရွယ်သော သခင်) (1980) နှင့် Dragon Lord (နဂါးမင်းကြီး) (1982) တို့အပါအဝင် အကျိုးအမြတ်များသော ဂျပန်ဈေးကွက်တွင် အစောပိုင်းအောင်မြင် မှုများနှင့်အတူ Chan's (ချန်း) ၏ ရုပ်ရှင်များသည် အာရှအရှေ့ပိုင်း ရှိပရိသတ်အများစုထံသို့ စတင်ရောက် ရှိခဲ့သည်။ The Young Master (ငယ်ရွယ်သော သခင်) သည် Bruce Lee (ဘရု(စ်)လီ) ၏ ယခင် ရုပ်ရှင်လက်မှတ် အရောင်းစံချိန်များထက် ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး Chan (ချန်း) အား ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်လောက၏ ထိပ်တန်းကြယ်တစ်ပွင့်အဖြစ် စတင်စေခဲ့သည်။ Chan (ချန်း)သည် သူ၏အော်ပရာကျောင်းမှ သူငယ်ချင်းများဖြစ်သော Sammo Hung (ဆာမို ဟန်)နှင့် Yuen Biao (ယူအန် ဘာရီအို) တို့နှင့်အတူ တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှု ဟာသရုပ်ရှင်အများအပြားကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ
(၂ဝ၁၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်)
စန်းဦး (M.S.O.)
ယခုအခါ စန်းဦးသည် ရန်ကုန်မြို့၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် ဇနီး ဒေါ်ဝင်းမာ၊ သား အောင်စည်သာ တို့နှင့်အတူ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ဗာဝေရုဇာတ်
ဥဒေါင်းကိုမြင် ကျီးကိုနှင်
ဥဒေါင်းကိုကား ရတနာ ခုနစ်ပါးဖြင့် စီခြယ်အပ်သော ရွှေချိုင့်၌ထား၍ ငါး၊ အမဲ၊ သစ်သီးကြီးငယ်၊ ပျားရည်၊ ပေါက်ပေါက်၊ သကြား စသည်တို့ဖြင့် ကျွေးမွေး ပြုစုကြကုန်၏။ ဥဒေါင်းသည် မြတ်သော လာဘ်လာဘ အခြံအရံ အကျော်အစောတို့ကို ရလေ၏။ ဥဒေါင်းရောက်သောအခါမှ စ၍ ကျီးအား လာဘသက္ကာရ ဆုန်ယုတ်လေ၏။ ကြည့်ရှုရုံမျှပင် အလိုမရှိကြကုန်။ ကျီးသည် ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို မရလတ်သော် (ကာကာ) ဟု မြည်လျက် ပျံသွား၍ မစင်စွန့်ရာ မြေ၌ ကျက်စားရလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
လွယ်ဝိုးတုတ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လွယ်ဝိုးတုတ်ရွာ (Loiwoetoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၇ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာဆေးပညာ
ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ခန္ဓာကိုယ်ဘက်ကကြည့်လျှင် ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ သည်းခြေ၊ အာဟာရ၊ အာကာသ ဤဓာတ်ကြီး ခုနစ်ပါးကိုလည်းကောင်၊ အရည်၊ အသွေး၊ အသား၊ အဆီ၊ အရိုး၊ ခြင်ဆီ၊ သုက်၊ ဤဓာတ်ကြီး ခုနစ်ပါးကိုလည်းကောင်း၊ ပထဝီဓာတ် နှစ်ဆယ်၊ အာပေါဓာတ်တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး၊ တေဇောဓာတ်လေးပါး ဝါယောဓာတ် ခြောက်ပါး၊ ဤလေးဆယ့်နှစ်ကောဋ္ဌာသ ကိုလည်းကောင်း၊ ဗာလ၊ မဇ္ဈိမ၊ ဝုဒ္ဓ၊ ဤအရွယ်သုံးပါးကို လည်းကောင်း၊ ပိန်သောသူ၊ အလတ်ဖြစ် သောသူ၊ ဝသောသူ၊ ဤလူသုံးပါးကိုလည်းကောင်း ကြည့်ရှုနှိုင်းချိန်၍ ကုသကြသည်။
ဆေးကုသရာ၌ အချုပ်အားဖြင့် သလိပ်ကြောင့် ဖြစ်သော အနာကို သလိပ်ကို နိုင်အောင်၊ သည်းခြေကြောင့်ဖြစ်သော အနာကို သည်းခြေကို နိုင်အောင်၊ လေကြောင့် ဖြစ်သော အနာကို လေကိုနိုင်အောင်၊ ဒေါသနှစ်ပါး ကြောင့်ဖြစ်သော အနာကို ဒေါသနှစ်ပါးကို နိုင်အောင်၊ ဒေါသသုံးပါးကြောင့် ဖြစ်သော အနာကို ဒေါသသုံးပါးကို နိုင်အောင် ကုသကြသည်။ ကံကြောင့်ဖြစ်သော အနာကိုဆေးမကုကောင်း။ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော အနာကို စိတ်ကို ပြုပြင်လာအောင်၊ ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော အနာကို ဥတုညီညွတ်လာအောင်၊ အဟာရကြောင့် ဖြစ်သော အနာကို အာဟာရ ညီညွတ်လာအောင်၊ အအေး ကြောင့်ဖြစ်သော အနာကို ပူလာအောင်၊ တက်၍ဖြစ်သော အနာကို သက်လာအောင်၊ သက်၍ဖြစ်သော အနာကို တက်လာအောင် ကုသကြသည်။ ဆေးနှင့် အစာပေးရာ၌လည်း အရွယ် သုံးပါးသို့ လိုက်၍လည်းကောင်း၊ လူသုံးပါးသို့လိုက်၍ လည်းကောင်း သင့်လျော်အောင် ပေးကြသည်။ အထူးအားဖြင့် စုန်း ကဝေ ဖမ်းစားသော ( ပြုစားသော ) ပယောဂနာနှင့် ဘီလူးနတ်ဆိုး၊ ဘုတ်၊ ပြိတ္တာ၊ သူရဲ၊ တစ္ဆေဖမ်းစားသော ( ပြုစား သော ) ပယောဂနာ၌ နတ်ဆေး ပယောဂဆေးဖြင့် လည်းကောင်း၊ မှော်ပညာဖြင့်လည်းကောင်း၊ အင်း၊ အိုင်၊ ခါး၊ လှည့်၊ လက်ဖွဲ့၊ ဂါထာ၊ မန္တန်၊ မန္တရားတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ပရိတ်ဒေသနာတော်ဖြင့် လည်းကောင်း ကုသ ကြသည်။ ( ပယောဂနာကို အချို့က အယုံအကြည် မရှိကြ။ မရှိကြသော်လည်း အနာမျိုး ၉၆ ပါး၊ ၉၈ ပါး၌လည်းကောင်း၊ ဝိနည်းဒေသနာတော်၌ လည်းကောင်း ပြဆိုအပ်သော အပမာရ အနာကား စုန်းနတ်ဖမ်းစားသော ပယောဂနာဖြစ်သည်။)
ဗောရောဗုဓော
အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက် ခပ်လှမ်းလှမ်းတွင် မီးတောင်ကြီးများ မိုးလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ အနောက်ဘက်တွင် ပေ ၁၀၀၀၀ ကျော်မြင့်သော မီနိုးရာနှင့် ဆမ်းဗင်းမီးတောင်ကြီး ၂ တောင်ရှိ၍ အရှေ့ဘက်တွင် မားဗာဗူနှင့် အားအပီခေါ် အမြွာမီးတောင် ၂ တောင် ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဂျားဗားကျွန်းအား ပင်လယ်ထဲတွင် ခိုင်ခိုင်မြဲမြဲစွဲနေစေရန် နှက်ထားသည့်သံမှိုဟု ဂျာဗားကျွန်းသူကျွန်းသားများက ယူဆသော မဂျေလန်တာင်ရှိသည်။
ဗောရောဗုဓောဟူသော အမည်သည် ဗရာနှင့် ဗုဓောဟူသော ဝေါဟာရ ၂ လုံးကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းနှင့် ကျောက်စာဖက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။ ဗရာဟူသည်မှာ သင်္သကရိုဋ်ဘာသာ ဝိဟာရမှ ဗိဟာရ၊ ထိုမှ ဗိရ၊ ဗရာဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ဗုဓောသည် ယခုစေတီကြီး၏ တောင်ဘက်ရှိ ရွာကလေး၏ အမည်ဟုဆိုသည်။ ထိုကြောင့် ဗောရောဗုဓောဟူသည်မှာ ဗုဓောရွာကျောင်းတော်ကြီး ဖြစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူသည်။
ဗောရောဗုဓောစေတီကို အနီးရှိ မီးတောင်များမှ ရရှိသော တြာခိုက်ကျောက်မျိုးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ စေတီတော်၏ ပုံတော်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံစေတီတော်များမှ အတုယူ၍ ဂျာဗားအနုပညာလက်ရာဖြင့် မွမ်းမံခဲ့သည်ဟု ယူဆဖွယ်ရာ ရှိသည်။ စေတီတော်၏ ပန္နက်ပုံသည် လေးထောင့်ဖြစ်၍ မျက်နှာတဖက်လျှင် ၄၇၉ ပေ ရှိသည်။ ဖိနပ်တော်မှ သို့မဟုတ် ပန်းခုံမှ အာလိန်၊ သို့မဟုတ် ပစ္စယာ ၅ ဆင့် တက်သွား၍ ယင်းတို့အထက်၌ ကြည်းဝန်း ၃ ဆင့် ရှိပြန်သည်။ ယင်းတို့အထက် အလယ်ဗဟိုတွင် သပိတ်မှောက်၊ ငှက်ပျောဖူး၊ ထီးတို့ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်ရှိ ရုပ်ပွားတော်များသည် အက္ခောဘယ (မြေညွှန်း) ပုံတော်၊ တောင်ဘက်ရုပ်ပွားတော်များသည် ရတနာ သမ္ဘဝ (ဆုပေး) ပုံတော်၊ အနောက်ဘက်တွင် အမိတဘာ (တရားထိုင်) ပုံတော်၊ မြောက်ဘက်တွင် အမောဃသိဒ္ဓိ (ရန်ကင်း) ပုံတော်တို့ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်များနောက် ပစ္စယာလမ်းခြားလျက် စေတီတော်၏ နံရံ ၄ ခုတွင် တမော့လက်ရာများဖြင့် ထုလုပ်ထားသော စဉ့်ကွင်းကျောက်ချပ်များကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ စေတီတော်အား တည်ဆောက်စဉ်က စဉ့်ကွင်းကျောက်ချပ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ဟန် တူသော်လည်း ယခုအခါ ကျောက်ချပ်ရေ ၁၃၀၀ ခန့်သာ ရှိတော့သည်။ ယင်းကျောက်ချပ်များကို တခုနှင့်တခု ဆက်၍ အလျားလိုက် ချသွားလျှင် ၃ မိုင်ခန့် ရှည်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
လန်းဂျောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လန်းဂျောရွာ(Langjaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၅ ဦး၊ မ ၁၀၇၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။
မောက်တင်ငှက်
မောက်တင်တို့သည် အများအားဖြင့် သစ်ပင်ထက်၌နေ သည်။ ကိုင်းပင် သစ်ပင် အနည်းငယ်မျှ ဝိုင်းလျက်ရှိသော ရေ တိမ်အင်းအိုင်များ၌ ယင်းတို့ကို တစ်ကောင်တည်းဖြစ်စေ၊ အဖို အမတွဲလျက်ဖြစ်စေ၊ အအုပ်အသင်းကလေးဖွဲ့၍ဖြစ်စေ တွေ့ရ တတ်သည်။ ညဉ့်အချိန် ထိုအပင်၌ပင် အိပ်တန်းတက်ကြသည်။ သားပေါက်ချိန်မဟုတ်သည့်အချိန်၌ မြစ်ချောင်းများ၊ သဲသောင် ကမ်းခြေများ၌နေသည်။ မောက်တင်များသည် စပါးများကို အ မြောက်အမြားစားသည်။ သို့သော်လည်း သစ်မြစ်၊ သစ်စေ့များ၊ ရေထဲ၌ပေါက်သော ပင်ငယ်အမျိုးမျိုးတို့၏ အစို့များ၊ တီကောင် နှင့် ရေပိုးရေမွှားများကိုလည်း စားကြသည်။
အုန်းတောရွာ၊ တဲချောင်း
အုန်းတောရွာ၊ တဲချောင်း
သပြေပင်ရွာ၊ လှည်းမှောက်
သပြေပင်ရွာ၊ လှည်းမှောက်
နောင်လိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နောင်လိုင်ရွာ (Nawnglai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၁ ဦး၊ မ ၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
စံစီပိုး၊ ဆာ၊ ဒေါက်တာ
ငယ်ဘဝ
အမေရိကန်ရောက်သောအခါ ဒေါက်တာနီကောက အဒေါ်ညီအစ်မ နှစ်ဦးထံတွင် အပ်နှံခဲ့သည်။ ထို ခရွန်ဘီ (Crombie) ညီအစ်မပိုင် ယာခင်းတွင် နေထိုင်လျှက် အထက်တန်း ပညာ ဆက်သင်သည်။ ထိုညီအစ်မ၏အမည်ကို အလယ်တွင်ထည့်ကာ စံစီပိုး (San Crombie Po) ဟူ၍ ပြောင်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကောလဂိပ်မြို့ရှိ ဆေးပညာကို စတင်သင်ယူပြီး နယူးယောက်ရှိ အဲလဗာနီ ဆေ;ပညာ ကောလိပ် (Albany Medical College) ၌ ဆရာဝန်အတတ်ကို ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ယင်းကျောင်းမှပင် ဆေးပညာဘွဲ့ကို ၁၈၉၃ ခုတွင် ရသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူသည်။
နိုင်ငံရေး
၁၉၁၅ ခုတွင် ဥပဒေပြုကောင်စီတွင် စာရင်းသွင်းခံရကာ ၁၉၁၇ မှ ၁၉၂၃ အထိ မြန်မာပြည်ဥပဒေကောင်စီ၌ မင်းတိုင်ပင်အမတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၂၃ တွင် (၉၁)ဌာနအုပ်ချူပ်ရေးသို့ ပြောင်းလဲသည့်အခါ ဧရာဝတီတိုင်းအတွက် ဥပဒေပြု လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။
စာပေရေးသားခြင်း
၁၉၂၈ တွင် ဒေါက်တာ စံစီပိုးသည် ဗမာနှင့် ကရင်များ (Burma and the Karens) စာအုပ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယင်းစာအုပ်တွင် ကရင်အမျိုးသားတို့၏ ရှေးဟောင်းရာဇဝင်၊ စိတ်နေသဘောထား၊ အတွေးအခေါ် အယူဝါဒ စသည်တို့ကိုဖော်ပြပြီး ကရင်အမျိုးသားတို့၏ နိုင်ငံရေး လိုအင်ကို ရေးသားထားခဲ့သည်။
ပီပင်ကုန်းရွာ၊ ရွာဟောင်းတော
ပီပင်ကုန်းရွာ၊ ရွာဟောင်းတော
မောင်စူးစမ်း (စာရေးဆရာ)
ထိုစဉ် ဦးချမ်းအေးသည် ရန်ကုန် ခရိုင် ဗကပ ယူဂျီ အဖြစ်နှင့် ရန်ကုန်သို့ မကြာခဏ ရောက်၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ညီညွတ်ရေး တပ်ဦးမှ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးခြင်း၊ ဗကပ၏ သဘောထားကို ညွှန်ကြားစဉ် ဦးချမ်းအေးအား ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖဆပလ အစိုးရနှင့် စေ့စပ် ဆွေးနွေးရန် ဗကပ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တာဝန်ပေး စေလွှတ်သည်။ စေ့စပ် ဆွေနွေးရာတွင် ဗကပ ဗဟိုက နိုင်ငံရေး အခြေခံဖြင့် ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသော်လည်း ဦးချမ်းအေးက မလိုက်နာ သဖြင့် တိုင်းကော်မတီ အဆင့် တာဝန်မှ ရုပ်သိမ်းပြီး ပါတီဝင် အဖြစ်မှလည်း ၉ လ ရပ်စဲ ထားခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဦးချမ်းအေးက ပါတီမှ နုတ်ထွက်ခွင့် ပြုရန် ဗကပသို့ စာရေး တင်ပြရာ ဗဟိုက လက်မခံ ခဲ့ပေ။
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဦးချမ်းအေး ကိုင်ဆောင်သည့် တရားရုံးချုပ် ရှေ့နေ လိုင်စင် အမှတ် - ၁၁၃၁ အား ရုပ်သိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ရှေ့နေ အဖြစ်မှပါ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် မှလည်း မူအရ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပါတီဝင် အဖြစ်မှ ထုတ်ပယ် ပေးခဲ့ရသည်။
ဆလိုင်း
ဆလိုင်း-မိုင် စိတ်ဓာတ်
၈။ “ဆလိုင်းမိုင်စာပေ” ဆိုတာဘာလဲ။
ဖြေ = ၁၉၃၅ ခုနှစ်တုန်းက သရက်မြို့မှာ မြေပြန့်ချင်း ညီအစ်ကိုတို့ရဲ့ “နယ်ပေါင်းစုံအစည်းအဝေးတစ်ခု” ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ ချင်းတွေရဲ့ အမည်နာမရှေ့မှာ ချင်းမှန်းသိအောင် (တစ်မိသားစုဝင်ဖြစ်ကြောင်း အမှတ်သင်္ကေတ တစ်ခုသတ်မှတ်ဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။) “ဆလိုင်းမိုင်”ဆိုတဲ့ သင်္ကေတဝေါဟာရကို ချင်းတို့ရဲ့ ကျား/မ သင်္ကေတအဖြစ် နာမည်ရှေ့မှာ အသုံးပြုမှုဟာ၊ ဒီအစည်းအဝေးကြီးကနေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဝေါဟာရဟာ၊ အရှိုချင်းတွေရဲ့ ဘာသာစကားမှာ အရင့်အရင် (ရှေး) ကတည်းက ရှိပြီးသားဖြစ်ပေမဲ့၊ နာမည်ရှေ့မှာ အသုံးပြုခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ကြပါဘူး။ တောင်ပေါ်ဒေသမှာ ဒီလိုသင်္ကေတ အသီးသီးစတင်တဲ့ ၁၉၆၅-ခုနှစ်ထက် အနှစ် ၃၀ စောပါတယ်။ ချင်းလူငယ်များရဲ့ “ဘုံ” သုံးဝေါဟာရ တစ်ခုရှာဖွေကြတဲ့ ၁၉၇၃ ခုနှစ်နဲ့ စာရင် အနှစ် ၄၀ စောပါတယ်။ အဲဒီအနှစ် ၄၀ ကာလမှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပြည်ထောင်စုအဝှမ်းမှာ “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုရင် ချင်း (မြေပြန့်ချင်းမှန်း) လူတိုင်းသိနေကြပါပြီ။ အနှစ် ၄၀ ဆိုတာ ရာစုနှစ်တခုရဲ့ “ထက်ဝက်” နီးနီးရှိပါတယ်။ အများသိပြီး နားလည်ပြီးဖြစ်တဲ့ “ဆလိုင်း-မိုင်” ကို အားလုံး “ဘုံ” သုံးအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်မှ သဘာဝကျ မယ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်ကြတဲ့အလျောက် “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတဲ့ သင်္ကေတကို “ဘုံ” ပိုင်အဖြစ် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြတာပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဒီဝေါဟာရဟာ ချင်းအမျိုးသားအားလုံးတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု “အမျိုးသားပိုင်” ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေ = ၁၉၇၃-ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ခ.စ.ယ အစည်းအဝေးမှာ ဘုံဝေါဟာရကို စတင်ဆွေးနွေးခဲ့တုန်းက မည်သည့်ချင်းဝေါဟာရကို သတ်မှတ်အသုံးပြုရမယ်ဆိုပြီး၊ မူသေသတ်မှတ်ရန် ရည်ရွယ်မှု မရှိခဲ့ပါဘူး။ မည်သည့်ချင်းဝေါဟာရကိုမဆို တစ်ခုခုကိုသာ သင့်တော်ရင်သင့်တော်သလို ဘုံဝေါဟာရ၊ ဘုံသင်္ကေတအဖြစ် အခြေခံပြီး သတ်မှတ် သုံးစွဲကြဖို့ အခြေခံထား ဆွေးနွေးခဲ့တာသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအစည်းအဝေးကြီးမှာအခြေအတင် အပြန်အလှန် တင်ပြ၊ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး၊ ငြင်းခုံကြပြီး ချင်းမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ နာမည် ရှေ့မှာ အသုံးပြုနေကြတဲ့ အမှတ်သင်္ကေတတွေ အသီးသီးအနက် “ဆလိုင်း-မိုင်” ကို ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုသင့်ကြောင်း အများက သဘောတူလက်ခံ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ချင်းမျိုးနွယ်တစ်ခုရဲ့ အမည်သင်္ကေတဟာ သက်ဆိုင်တဲ့မျိုးနွယ်စု တစ်ခုထဲရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုတဲ့ အဆင့်ကနေ အမျိုးသားသင်္ကေတ (တစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု) အဖြစ် အဆင်မြင့် ကျယ်ဝန်းလာခဲ့ပြီး၊ ကျန်တဲ့အခြားမျိုးနွယ် ဝင်အသီးသီးရဲ့အမည် သင်္ကေတတွေဟာ မြို့နယ်၊ မျိုးနွယ်၊ ဒေသကို လိုက်ပြီး အသုံးပြုကြတဲ့ သင်္ကေတအဆင့်မှသာ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြပါတယ်။ မျိုးဆက်သစ် တော်တော်များများဟာလည်း မျိုးနွယ်စွဲ အသုံးပြုမှုတွေကို ချန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆလိုင်းမိုင်ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရနဲ့အတူ အရှေ့ကို တစ်လှမ်းတိုးနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရသည်သာ “အကောင်း” ဖြစ်မယ်၊ အခြား ဝေါဟာရတွေဟာ မကောင်းဘူးလို့ ဆိုလိုရင်း လုံးဝမရှိပါဘူး၊ ဆလိုင်းမိုင်ဆိုတာ ဝေါဟာရလုပွဲလည်း မဟုတ်ဘူး။ အထက်ကပြောခဲ့တဲ့ အစည်းအဝေးအရ ဘုံအဖြစ် အသုံးပြုမယ့် ဝေါဟာရတစ်ခုကို အများသဘောတူညီမှုနဲ့ မဆုံးဖြတ် နိုင်တဲ့ကာလတခုလုံး (အသီးသီး)ဟာ မျိုးနွယ်အလိုက် အသုံးပြုမှုဆိုတဲ့ အဆင့်တန်းတူအဆင့်တန်းမှာပဲ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ “ဆလိုင်းမိုင်” ဟာ အများသဘောတူ ဘုံပိုင်ဆိုတဲ့ နေရာကို ရရှိနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် “ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးပိုင်” သင်္ကေတအဖြစ် အဆင့်မြင့်ကျယ်ပြန့်လာရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကောင်း/မကောင်းဆိုတာဟာ ဝေါဟာရစကားလုံးအရ၊ ခွဲခြားပြောဆို သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ ဘုံပိုင်ဖြစ်လား၊ မဖြစ်ဘူးလား၊ အများသုံးလား၊ မျိုးနွယ်သုံးလား၊ ညီညွတ်ရေးလား၊ ကွဲပြားရေးလား ဆိုတာပေါ်မှာသာ ကောင်း/မကောင်းဆုံးဖြတ်ခွဲခြား ဝေဖန်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမြင်ရှုဒေါင့်အရ “ဆလိုင်း-မိုင်” (ဘုံဝေါဟာရ သင်္ကေတ) သာလျှင် ချင်းလူမျိုးအတွက် အကောင်းဆုံး အသင့်တော်ဆုံးသုံး ရမဲ့ ဝေါဟာရဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါတယ်။
၁၇။ “ဆလိုင်းမိုင်” အသုံးပြုမှု အတိုင်းအတာနဲ့ အလားအလာ ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။
အချိုမှုန့်
အချိုမှုန့် စားသုံးမှု ဆိုးကျိုး
(၁) ဆီးချို မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းပေးသော အင်ဆူလင် (Insulin) ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွင် အနှောင့်အယှက်တစ်ရပ် ဖြစ်၍ ဆီးချိုဖြစ်စေရန် ကောင်းကောင်း အထောက်အကူပြုပါသည်။
လုတ်ဝမ်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဓုပိဏ္ဍိကသုတ်
ငါ့ရှင်တို့၊ စက္ခုပသာဒနှင့် ရူပါရုံကိုစွဲ၍ စက္ခုဝိညာဉ်စိတ်ဖြစ်၏၊ ထိုသုံးမျိုးတို့ ပေါင်းဆုံမှုသည် ဖဿဖြစ်၏၊ ဖဿကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်၏၊ ဝေဒနာကိုအမှတ်ပြု၍ သိ၏၊ ထိုသညာကို ကြံစည်၏၊ ထိုကြံစည်သောအာရုံကို (တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) ချဲ့ထွင်၏။ ထိုချဲ့ထွင်ခြင်းကြောင့် သတ္တဝါကို အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စက္ခုဝိညာဉ်ဖြင့်သိအပ်သော ရူပါရုံတို့၌ချဲ့ထွင်မှု သညာအစုတို့သည် လွှမ်းမိုး၍ ဖြစ်လာကုန်၏။ ထို့အတူသောတပသာဒ သဒ္ဒါရုံ၊ သောတဝိညာဏ်၊ ဃာနပသာဒ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ဃာနဝိညာဉ်၊ ဇိဝှါပသာဒ၊ ရသာရုံ၊ ဇိဝှါဝိညာဉ်၊ ကယာယပသာဒ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ကာယဝိညာဉ်၊ ဘဝင်စိတ်၊ ဓမ္မာရုံ၊ မနောဝိညာဉ် ပပဉ္စသညာအစုတို့ လွှမ်းမိုးလာကုန်၏။
ကြံခင်းဝက်စုရွာ၊ ပျဉ်းမကုန်း
ကြံခင်းဝက်စုရွာ၊ ပျဉ်းမကုန်း
တရားစီရင်ရေး
အတတ်နိုင်ဆုံး၊ အမှန်ဆုံးတရားစီရင်ရေး ဖြစ်မြောက်စေ ရန် အမှုကို တစ်ဦးတည်းသာ စဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုဘဲ ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်များက စုပေါင်းစဉ်းစားဆုံးဖြတ်ခြင်း (ဝါ) ပြည် သူများပါဝင်၍ ညှိနှိုင်းစဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့ကို ကျင့်သုံး ခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် မြေယာကော်မတီများ၊ အလုပ်သမား ဆပ်ကော်မတီ၊ အထူးရာဇဝတ်တရားရုံးများ ဖွဲ့စည်း၍ တောင် သူလယ်သမားများ၏ မှုခင်းများ၊ အလုပ်သမား အလုပ်ရှင် ပဋိကက္ခမှုခင်းများ၊ ရာဇဝတ်ပြစ်မှုများကို စစ်ဆေးစီရင်လေ သည်။
တရားစီရင်ရာတွင် အမြန်ဆုံး တရားစီရင်ရေးသည် အမှတ် ဆုံးတရားစီရင်ရေးကို တိုက်ရိုက်အကျိုးပြုနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် တော်လှန်ရေးအစိုးရ တရားရေးဌာနနှင့် နိုင်ငံတော် တရားရုံး ချုပ်တို့က အမှုများကို အမြန်ဆုံးစစ်ဆေးရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ နည်းလမ်းများကိုလည်း ရှာဖွေခဲ့သည်။ စီရင်ထုံးများ ပြုရာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအစိုးရက ပြဠာန်းခဲ့သော တရား စီရင်ရုံးမျးတွင် အမှုများကို အမြန်ဆုံးစစ်ဆေးနိုင်ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက ကြိုးပမ်းလျက်ရှိပြီးလျှင် ချွတ် ယွင်းချက်များကိုလည် အတတ်နိုင်ဆုံကြိုးစားပြင်ဆင်လျက်ရှိ သည်။ ဗဟို၌ ညှိနှိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အထူး ရာဇဝတ်ရုံးများကို နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခြင်းမရှိဘဲ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးလျက်ရှိခြင်း၊ အထူးရာဇဝတ်ရုံး ဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဖွဲ့ဝင် များ၏ အနေအထားတည်ငြိမ်မှု ရရှိနိုင်သမျှ ရရှိရန် ကြိုးပမ်း ခြင်း၊ အတည်ပြုအဖွဲတွင် အချိန်ကြာမြင့်ခဲ့ရသော် အမှုများကို လျက်မြန်စွာ စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် အဖွဲ့ဝင်များကို တိုး၍ ခန့်အပ်ခြင်း၊ အတည်ပြုအဖွဲ့ဝင်များ အချိန်မှန် စည်းဝေး ဆုံး ဖြတ်ခြင်း၊ အယူခံအဖွဲ့ဝင်များ ထပ်မံတိုး၍ ခန့်အပ်ခြင်း အစရှိ သည်ဖြင့် အမှုများကို အတတ်နိုင်ဆုံး လျင်မြန်စွာစစ်ဆေးနိုင် ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကံကလေးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ခူးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ခေါင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ခေါင်ရွာ (Wanhkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝိသယှဇာတ်
သိကြားမြစ်တား လှူမှုများ
ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ သူဌေးကြီးသည် မြက်ရိတ်၍ ပြန်အလာတွင် ဤကဲ့သို့သော အလုပ်ကြမ်းကို မလုပ်စဖူး တစ်သက်လုံး ချမ်းချမ်းသာသာ နေလာသူ ဖြစ်ပါလျက် မြက်ရိတ်ရ ထမ်းရသဖြင့် အလွန်ပင်ပန်းကာ အစာအာဟာရကိုလည်း ခုနစ်ရက်တိုင် မစားရ၍ မျက်နှာကို နေပူရှိန်ကလည်း ဟပ်ပြန်သဖြင့် မျက်စိ ပြာဝေလျက် မြက်ထုံးပေါ်တွင် လဲကာ မေ့မြော၍ သွားလေ၏။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) အရိယများ၊ ဆင်းရဲငြား၊ လှူကားမစွန့်ပါ။
(၃) ရှေးသူတို့ငြမ်း၊ ကျင့်မြဲလမ်း၊ ဖြောင့်တန်းလိုက်အပ်စွာ။
ကံကလေးရွာသစ်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကံကလေးရွာသစ်ရွာ (Kankalayywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကြို့ပင်စခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ပင်စခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၉ ဦး၊ မ ၁၃၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
၇၈၆
အာရဘီဘာသာစကား၌ အတိုချုပ်ရေးသားရန် တစ်ခါတစ်ရံတွင် Abjad Numberals အဗ်ဂျဒ် ဂဏာန်းများကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ အာရဘီအက္ခရာ (၂၈)လုံးတွင် အလုံးတိုင်း၊ အလုံးတိုင်းအား တစ် မှစ၍ တစ်ထောင်အထိ အောက်ပါအတိုင်း တန်ဖိုးတစ်ခုတစ်ခုစီ ရှိကြပေသည်။
အောင်ခင်ဆင့်
ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့် (၁၉၃၅)
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - ပခုက္ကူမြို့
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၈။ ကျန်းမာရေး ရှုဒေါင့်အသွယ်သွယ် ၁၉၈၁
ချပ်ဇော်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စောဝေ၊ ကဗျာဆရာ
ကိုစောဝေ ၂၆.၅.၂၀၁ဝ ရက်နေ့တွင် ရမည်းသင်းထောင် မှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာသည်။ ထောင်အတွင်းမှာ မျက်စေ့ တိမ်စွဲသည့် ရောဂါ ခံစားခဲ့ရတာကြောင့် မကြာမီ ရက်တွေအတွင်းမှာ ခွဲစိတ်ကုသဖို့ ရှိသည်။ အဖမ်းခံရသည့်နေ့မှ ထောင်ထဲတွင် စုစုပေါင်း ၂ နှစ် ၄ လနဲ့ ၅ ရက် နေခဲ့ရသည်။
မြန်မာစာပေ
ပုဂံခေတ်စာပေ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောက်စာအများ တွေ့ရှိရသောကြောင့် နိုင်ငံသမိုင်းကို ရေးသားရာ၌ စိတ်ချ ယုံကြည် လောက်သော အထောက်အထား များစွာကို ရနိုင်ခဲ့လေသည်။ မြစေတီကျောက်စာတွင် ကျန်စစ်သားမင်း၏ နန်းတက် သက္ကရာဇ်နှင့် နတ်ရွာစံ သက္ကရာဇ်တို့ကို ဖော်ပြထားသဖြင့် အချို့ချို့သော ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများကို ပြုပြင်ယူနိုင်စွမ်းခဲ့၏။ မြစေတီကျောက်စာသည် မြန်မာ စာပေ၏ အစပျိုးစလက်ရာဖြင့်သဖြင့် ယင်းကျောက်စာ၏ အရေးအသားကို လေ့လာလျှင် မြန်မာစာပေ၏ မြေစမ်းခရမ်းပျိုးချိန်က အခြေအနေကို သိရှိနိုင်လေသည်။ စာအရေးအသား၌ ဝါကျတို အများကို သုံးကြ ၏။ လိုရင်းအဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်ရုံသာ ဖြစ်၍ စာလုံးပေါင်းနှင့် စကားအသုံးအနှုန်းမှာ မတိကျသေးချေ။ အခြား ဘာသာစာပေ များလည်း ထွန်းကားလျက်ရှိသောကြောင့် မြန်မာစာပေသည် တိုးတက်သင့်သလောက် မတိုးတက်ဘဲရှိခဲ့ရာ ပုဂံခေတ် ပညာ ရှင်များ၏ မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လ ဇွဲသတ္တိကြောင့် လေ့ကျင့်ဖန်များသဖြင့်သာ တစ်စထက်တစ်စ စည်ပင်ပြန့်ပွား လာလေ သည်။
ပုဂံခေတ် စာပေသမိုင်း၌ မဖော်ပြလျှင် မဖြစ်သည့် စာပေမှတ်တမ်းဝင် ကျောက်စာတစ်ခုကား သျှင်ဒိသာ ပါမောက္ခ ကျောက်စာဖြစ်၏။ ယင်းကို မြစေတီကျောက်စာ ရေးထိုးပြီး၍ အနှစ်နှစ်ရာနီးပါးကြာမှ ပုဂံမြို့ မင်္ဂလာစေတီတော်အနီး၌ ရေးထိုး၏။ ထိုကျောက်စာသည် စာပေအရေးအသားအတွက်သာ ထင်ရှားသည် မဟုတ်၊ ထိုခေတ်က ပြည်တွင်းရေး အနှောင့်အယှက်များရှိပုံ၊ မြန်မာရဟန်းတော်များ တိုင်းပြည်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆောင်ရွက်ကြ ပုံတို့ကို မှတ်တမ်း တင်ထား သော ကျောက်စာ ဖြစ်၏။
ကဗျာလင်္ကာတို့ကို ကျောက်စာများတွင် သီးခြား ရေးထိုးထားခြင်း မရှိသည် မှန်သော်လည်း 'သိုးကလေ။ ပုပ္ပါးနတ်တောင်၊ အခေါင်မြင့်ဖျား၊ စုံတောပြား၌' အစချီသော လင်္ကာသည်လည်းကောင်း၊ အနန္တသူရိယ အမတ်၏ 'သူတည်းတစ်ယောက်' အမျက်ဖြေ လင်္ကာသည် လည်းကောင်း၊ ကျစွာမင်းလက်ထက်တွင် ပေးဟန်တူသော မြကန်သာ လင်္ကာသည် လည်းကောင်း ထင်ရှားလျက်ရှိ၏။
အင်းဝခေတ် စာပေ
မြန်မာစာပေ စည်ပင် ပြန့်ပွားရန်အတွက် ပုဂံခေတ်က ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်း တို့ကို ခုတ်ထွင်ခဲ့၍ ပင်းယခေတ်၌ လမ်းကြောင်းထွင်ခဲ့ရာတွင် အင်းဝခေတ်၌ သဲဖြူခင်း ရာဇမတ်ကာသော အခြေသို့ မြန်မာစာပေ၏ အဆင့်အတန်းသည် ရောက်ခဲ့လေပြီ။ ဤသို့ တိုးတက်ခဲ့ရသည်မှာ အင်းဝခေတ် ရဟန်းစာဆိုများ၏ ကျေးဇူးနှင့် မကင်းခဲ့ချေ။ ရဟန်းစာဆိုများသည် ဘုရားဟော ဇာတ်နိပါတ်များကိုမှီ၍ ပျို့အများအပြား ရေးသားခဲ့ကြ၏။ ထိုကြောင့် အင်းဝခေတ်ကို ပျို့ခေတ်ဟု နှောင်းလူတို့ အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်
သက္ကရာဇ် ၈၈၈ ခုနှစ်တွင် အင်းဝပြည်ကြီး ပျက်စီးခဲ့ ရသဖြင့် အင်းဝခေတ် စာဆိုပုဂ္ဂိုလ်ကျော် ထေရ်အရှင်များနှင့် တကွ မှူးမတ်ပြည်သူတို့ပါ ပြေးမိပြေးရာ ခိုမိခိုရာ ပြေးခိုနေ ကြရ၏။ ထိုအခါမှစ၍ မြန်မာစာပေသည် တိမ်မြုပ် လုလု ဖြစ်နေလေသည်။ တစ်ဖန် သက္ကရာဇ် ၉၅၉ ခုနှစ်လောက် ရောက်သောအခါ လူမျိုးနှင့် စာပေကို မြှင့်တင်ကယ်မမည့် ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးသည် အကွဲကွဲအပြားပြား ဖြစ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို စုရုံးသိမ်းဆည်း၍ အင်းဝပြည်ကြီးကို အသစ်တစ်ဖန် ထပ်မံဖန်ဆင်းတော်မူပြန်၏။ ထိုသို့ ညောင်ရမ်း မင်းတရားကြီး ပြန်လည်တည်ထောင်သော ဒုတိယ အင်းဝခေတ် ကြီးကို ညောင်းရမ်းမင်းတရားကြီး၏ အဆက်အနွယ်များသာ ဆက်ခံစိုးစံကြသောကြောင့် ညောင်ရမ်းခေတ်ဟု ခေါ်တွင် လေသည်။ စာဆိုလောကကြီနှင့်တကွ တိုင်းပြည်ကြီးပါ အစစအရာရာ ပြန်လည်ထူထောင်နေရသောအချိန် ဖြစ်သော ကြောင့် မြန်မာစာပေသည် အစို့အညှောက် စိမ်းဖတ်ဖတ်နှင့်သာ ထွက်ပြူလာနိုင်၏။
သို့ဖြင့် ညောင်ရမ်းခေတ်သို့ တစ်ဖန်ပြန်သော် ရဟန်းစာဆိုများ ထွန်းကားပြန်လေသည်။ အင်းဝခေတ်တွင် ' ပေလေးပင် ရှင်လေးပါး ' ပေါ်ပေါက်သကဲ့သို့ မြန်မာစာပေသမိုင်း တစ်လျှောက်တွင် ညောင်ရမ်းခေတ်တွင်လည်း ကျော်ကြီးလေးဆူ ရှိခဲ့လေသည်။ ကျော်ကြီးလေးဆူတို့ကား- တို့ဖြစ်လေသည်။
မျိုးခြားခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ပြီးခေတ်စာပေ
ထိုစာစောင်တွင် နိုင်ငံရေး၊ ပညာရေး၊ ဘောဂဗေဒပညာနှင့် ခေတ်ဟောင်းစာပေ၊ ခေတ်သစ်စာပေများကို ရေးသားထုတ်ဝေ လိုက်ရာ မြန်မာစာပေလောကသည် အတန်ပင် တင့်ရွှန်း လာလေသည်။ အထူးသဖြင့် ခေတ်စမ်းကဗျာနှင့် ခေတ်စမ်း စာပေများကို ဤအသင်းကြီးက မွေးထုတ်ပေးလိုက်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ခေတ်စမ်း ကဗျာနှင့် ခေတ်စမ်း စာပေများတွင် ဦးဦးဖျားဖျား ပါဝင်ကြသူများမှာ သိပ္ပံမောင်ဝ (ဦးစိန်တင်)၊ တက္ကသိုလ် မောင်သန့်စင် (ဦးအေးမောင်)၊ ဇော်ဂျီ (ဦးသိန်းဟန်)၊ မင်းသုဝဏ်(ဦးဝန်)၊ ကုသ(ဦးတိုးအောင်) စသူတို့ ဖြစ်ကြ၏။
ရွာရှည်ရွာ၊ တောဝေး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံစုရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကံစုရွာ (Kansu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကညင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကညင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
Java ပလက်ဖောင်း
အကျဉ်းချုပ်
Java ပရိုဂရမ်များသည်၊ Operating Systemနှင့် Hardwareများအပေါ်တွင် မမှီခိုသောByte Code ဟု အမည်ရသော ကြားခံ ကုဒ်များအနေဖြင့် ရေးသားထားကြ၏။ ထို့အတွက် Java ပရိုဂရမ်ကို အလုပ်လုပ်နိုင်စေရန် လိုအပ်သော ဒြပ်မဲ့စက်（virtual machine）နှင့်၊ လိုအပ်သော အခြေခံ လိုင်ဘရီများနှင့်ကွန်ပိုင်းလာများကို ပတ်ဝန်းကျင်အသီးအသီးအပေါ်တွင် ပြင်ဆင်ထားပါက၊ Java ပရိုဂရမ်များကို ထိုပတ်ဝန်းကျင် အသီးသီးတွင် တူညီစွာ အလုပ်လုပ်နိုင်စေမည် ဖြစ်သည်။ Java ပလက်ဖောင်းဆိုသည်မှာ ဤကဲ့သို့သော အလုပ်လုပ်ပတ်ဝင်းကျင် နှင့် ရေးသားနိုင်သော ပတ်ဝင်းကျင်ကို ဆိုလိုသည်။
Java ပလက်ဖောင်းအားJava၊ Java Applet၊ Java Runtime Environment၊ JVM၊ မိုဘိုင်းနှင့်Embeddedကိရိယာသုံး Java(Java ME)၊ Java Web Start၊ Javaဖြင့်ရေးသားထားသော Applicationများအားလုံးကို Java ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိ၏။
လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့
လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့ သည် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း သို့ မဟာမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၉၁ ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက် တွင် ရုရှား၊ ဘီလာရုစ်၊ ယူကရိန်း တို့မှ ခေါင်းဆောင်များ က ဘီလာရုစ် နိုင်ငံ Belovezhskaya Pushcha နေရာတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး သဘောတူညီမှုတစ်ရပ် ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သို့ ဆိုဗီယက်ယူနီယံဟောင်း မှ နိုင်ငံများ ပါဝင်နိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ရည်မှန်းချက်တူညီသော အခြားနိုင်ငံများလည်း ပူးပေါင်း နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ဝါနရဇာတ်
မျောက်မင်းသတ်လို ပရိယာယ်ဆို
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် မျောက်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် ဂင်္ဂါမြစ်နား၌ နေလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဝါဆို့ရွာ၊ ကျောက်တန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေတောင်တက်
ကျမ်းကိုးစာစုများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်
မြန်မာ ဟာသစာပေ
အနောက်တိုင်းအယူ
ယင်းငါးမျိုးသော မျက်နှာပြောင်းလဲပုံမှာ ရိုးရိုးဣန္ဒြေမပျက် ပြုံးရယ်ချိန်တွင် လေ့လာရှုမြင်ရပုံဖြစ်သည်။ ထို့ထက်ပိုမို ပြင်းထန်လှုပ်ရှားသည့် ရယ်မောခြင်း ဖြစ်ပွားလာပြီဆိုလျှင်မူ မျက်ရည်များ ထွက်လာတတ်၍ မျက်စိအရောင် တောက်ပမှု လျော့ပါးသွားတတ်ပေသည်။ အသံလည်း ထွက်လာသည်။ 'ဝါး'ကနဲ ပွဲကျသွားသည့် ရယ်မောနည်းမျိုးကိုမူ ပေါက်ကွဲမှုဟုဆိုရမည်။ သို့သော် ဟာသဆိုသည်မှာ မိန်းကလေးတဦး၏ ဣန္ဒြေမပျက် ပြုံးတုံ့မပြုံးတုံ့အဆင့်မှစပြီး 'ဝါး' ကနဲ ပွဲကျပြီး ခွက်ထိုးခွက်လန် ရယ်မောသည်အထိ အဆင့်အတန်း အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲသွားတတ်သည့် လက္ခဏာများ ရှိကြောင်း ကမ္ဘာကျော် လောကဓာတ်ဆရာကြီး ဒါဝင် (Charles Darwin) က ရေးသား ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။
၁။ မြတ်ရာမှ နိမ့်ရာသို့ လျှောကျခြင်း
သပိတ်ကိုလွယ်
၂။ သရုပ်ပျက်
သီကရီ၊ ရွှေပိုးတီ အသာတွန့်သည့်နှယ်၊
၃။ ဥပမာမြောက်
ငေါင်းငှက်က ခြေနှစ်ထွေ
အနှစ်ယူထားတော့ တနှုန်း။
သွေမုန်းဘို့မယူ
အခွါကြီး ခွါလိုက်တော်မူ။
၄။ ပကာသနကို ဖောက်ထွင်းပစ်ခြင်း
ဘုရင်။ ။ ဩော် ဘယ်လိုများ စမ်းသပ်သလဲ။
ဦးပေါ်ဦး။ ။ အော် ငါ့အရင် ပွင့်မည့် နောင်တော်ကြီးများတောင် မူးကြရူးကြတုံး ရှိပါသေးကလား။ ငါက အခုလို ဆင်းရဲဒုက္ခခံပြီးကျင့်ဘို့ မလိုသေးပါဘူး ဆိုပြီး မကြာခင်မှာ ခင်ကြီးပေါက် လူထွက်သွားတယ်။
၅။ သဏ္ဍန်လုပ် သရုပ်ဖော်
မြန်မာဇာတ်သဘင်များတွင် သိကြားထွက်ခန်း၊ ရှင်ဘုရင် ထွက်ခန်း၊ ရသေ့ထွက်ခန်း၊ ဘီလူးထွက်ခန်းများကို အများမြင်ဘူး ကြပေမည်။ သဏ္ဌာန်လုပ်ရင် သရုပ်ပေါ်ရမယ် ဆိုသည့်စကားအတိုင်း စာဆိုနှင့် ဇာတ်ဆောင်သူနှစ်ဦးလုံး ကြိုးပမ်းကြရသည်။ သူတဦး၏ သဏ္ဌာန်ကို သရုပ်ဖော်ရာတွင် ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာ ရေးသည့် သိကြားမင်း ထွက်ခန်းမှာ ရိုးရိုးနှင့် ပြောင်မြောက်မြိုင်ဆိုင်သည့် စာပေတရပ်ပင် ဖြစ်သည်။
လမ်းဖြတ်တဲ့ ဣန္ဒာ
အလိမ္မာ လွန်သား။
၆။ အသံထွက် ဆင်တူ
ခန္ဓာတောင်
ထွဋ်ခေါင်။ ။ တော်ပါ ဗန်းမော်ရယ်။ ငါ့ကို နှစ်စွယ်သော အဓိပ္ပာယ်နှင့် နှိမ်တာမဟုတ်လား။
အသုံးမှာ နတ်အတွေ့ကဲ့သို့
၇။ ဇဝနဉာဏ်
တယောက်ကပြောသည်ကို မိမိက ချက်ချင်းလက်ငင်း ပြန်ဖြေ ပြန်အုပ်ပြီး ပွဲကျအောင်ပြောနိုင်မှလည်း ဇဝနဉာဏ်ဟု ခေါ်ထိုက်ပါသည်။ သူခိုးပြေးမှ ထိုးကွင်းထ ဆိုသကဲ့သို့ သူများပြောသည်ကို အိမ်ပြန်ရောက်ပြီး တရေးနိုးမှ အကြံပေါ်သည့် အစွမ်းမျိုးကို မဆိုလိုပါ။
ညောင်ကန်ဆရာတော်နှင့်ရွှေတောင်ဆရာတော်
နန်းမတော် မယ်နု ရှေ့တော်၌ လူဦးမင်းနှင့် ဖိုးသူတော်တို့ ဆုံကြရာဝယ်
၈။ ခေတ်ပြောင် (Satire)
ကပ်မသမာ ဓာတ်ပါပဟာမို့
နှစ်ချက်ပင် ရက်စဉ် ခေါက်ပြန်သတဲ့
၉။ စကားထာ စကားဝှက် (Riddle)
သူ့ဥစ္စာ ကြာငုံကြီးကို
ဦးမကာကိုင်
၁၀။ အနန္တောအနန္တငါးပါးကို ပြက်ရယ်ပြုခြင်း (Blasphemy)
သီဟိုဠ်ပြန် ဆရာဉာဏ်ရဲ့
ထို့အတူ ဦးပုည၏ ဒေါနဆီ မေတ္တာစာမှာပါသည့် ရုပ်ပွားတော်မှာလည်း မသက်သာရှာပါ။
၁၁။ ကျောင်းသားအလွဲဖြေ (Howlers or Boners)
ရာဇဝင် တခဏ်းထုတ်ပေါ့
ဆိုင်းမပါ ဘေထိ။
ကုလားတေံ အရှုပ်ထွေး
၁၂။ ခနိုးခနဲ့ (Irony)
ဇွန်းမတန် ကန်ယောက်သွားငယ်နှင့်
ပြီးသောခါဝယ်
ခုတင်ကြမ်းပေါက် သုံးချောင်းထောက်မှာ
၁၃။ နှာခေါင်းသွေးထွက် (Practical Joke)
ပေါ်ဦး ။ ။ မှန်လှပါ။ အရှင်က တောထွက်မည်လို့ မိန့်ကြားလိုက်တဲ့အတွက် ရေပူရေချမ်း ကမ်းလှမ်းသူအဖြစ် နောက်တော်ပါးက လိုက်ပါရန် အခုလို ဖိုးသူတော်ဝတ်ပြီး လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘုရင် ။ ။ ဖြစ်မှ ဖြစ်ရပလေ ပေါ်ဦးရယ်။ ဒါလောက် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဘယ်မှာ တော ထွက်နိုင်အုံးမလဲကွ။ ကဲ ကဲ မင်း အပေါ် ငါ အထင်လွဲမိတာ မှားပါတယ်။ အဆောင်တော် တွင်းဝင်ပြီး မင်း ဖိုးသူတော်အဝတ်ကို ချွတ်ပြီး လဲပါအုံး။ တကတဲမှဘဲ။
ငါ ငယ်ငယ်ခိုက်ကယ်က
တောထဲမှာ စောကြွယ်ရယ်
တကယ် ငါယုံမိသေး။
ငသာမြတ် နှစ်ခါတွယ်လို့
၁၄။ ကလေးချော့ (Nonsense and Nursery Tales)
မိုး တောင်ကချုန်း မုံ့လုံး
မုံ့လုံး စက္ကူကပ်ပါလို့
ဝမ်ကွေဟွေပေါ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ ဟာသစာပေ
ဟာသ သဘောတရား
သူ၏ဆိုလိုရင်းမှာ “ရယ်မောရာ၌လည်း “ငိုအားထက် ရယ်အားသန်”ဆိုသလို နာကျင်မှုများ ပါရှိတတ်သည်။ ထို့အတူ သာယာနာပျော်ဘွယ်အကောင်းဆုံး သီချင်းများ မှာလည်း အလွမ်းတေးများသာ ဖြစ်သည်”ဟူ၍ ဖြစ်၏။
ငရုပ်ကောင်းရွာ၊ ကျုံစလူ
ငရုပ်ကောင်းရွာ၊ ကျုံစလူ
ပုရိန်ရွာ၊ ပုရိန်
ပုရိန်ရွာ၊ ပုရိန်
ဆော်လမွန်ဘုရင်
ဆောလမွန်ဘုရင် (ဘီစီ ၉၈၆-ဘီစီ ၉၃၃)
မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ပညာရှိသောသူကို မဟောသဓာ နှင့်နှိုင်းခိုင်းသကဲ့သို့ ဥရောပနိုင်ငံသားတို့သည်လည်း ပညာ ဉာဏ်ကြီးကျယ်သူကို ဆောလမွန်ဘုရင်နှင့် နှိုင်းခိုင်းကြ၏။ ဆောလမွန် (ရှောလမုန်) ဘုရင်ကား ရှေးဟောင်းအဇ္ဇလီယယ် (ဣသရေလ) ပြည်ကို အုပ်စိုး သောဘုရင်ဖြစ်သည်။ ဆောလ မွန်မှာ ခမည်းတော်ဒေဗစ် (ဒါဝိဒ်) နတ်ရွာစံ၍ နန်းတက်သော အခါ အရွယ်ရောက်ခါစ မျှသာရှိသည်။ သို့ရာတွင် သူ၏ပညာ ဉာဏ်ကား ကြီးကျယ်လှ၏။ အမှုအခင်းများကို စီရင်ရာတွင် တရားနည်းလမ်းကျ၍ အမှန်ရောက် အောင် စီရင်ဆုံးဖြတ်တတ်သဖြင့် ထင်ရှားကျော်စောလေသည်။
ဟိုနားရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန္တိနီဇာတ်
မင်းကြီးလျှောက်ကြား တောသို့သွား
“အရှင်မင်းကြီး ... အကျွန်ုပ်တို့မှာ အရှင်းမင်းကြီး နန်းတော်ဝယ် အမြဲမပြတ် ပူဇော်ခြင်းကို ခံယူကာ နေကြရပြီ၊ ယခုအခါ အရှင်မင်းကြီးပင်လျှင် အကျွန်ုပ်၏ နှလုံးမသာယာခြင်း၊ အမှုကို ပြုခဲ့ပြီ၊ ခွင့်ပြုပါ အကျွန်ုပ်သွားတော့မည်” –
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ကြိုးကြာမသည် - ယခုအခါ ယခုအခါလည်း ကြိုးကြာမ။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) သူမိုက်တို့အား၊ မုန်းခဲ့ငြား၊ ကွဲပြားကြစမြဲ။
ရွာတော်လေးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီးခုံမို့မို့
လူ့ခန္ဓာဗေဒတွင် သို့မဟုတ် ကျယ်ပြန့်သော အားဖြင့် နို့တိုက် သတ္တဝါတို့တွင် မိန်းမတို့ ဆီးခုံ အထက်၌ အဆီ တစ်ရှူး (fatty tissue) များ ပြည့်ဝသော ဆီးခုံမို့မို့ ရှိသည်။ အတွင်းပိုင်းတွင် symphysis pubis အရိုးရှိသည်။
မိန်းမတို့တွင် ဆီးခုံမို့မို့ သည် အစေ့ နှင့် မိန်းမ အင်္ဂါပေါက် ကို ကာထားသော မိန်းမ အင်္ဂါ နှုတ်ခမ်းကြီး ကိုဝိုက်ထားသော အပိုင်း နှင့် ကျန် မိန်းမ အင်္ဂါ ဇာတ် အပိုင်း ဟူ၍ နှစ်ပိုင်း ခွဲထားသည်။ ဆီးခုံမို့မို့ ရှိ အဆီ တစ်ရှူးသည် အက်စ်ထိုဂျင် ကို တုံ့ပြန်ပြီး အပျိုဖော်ဝင် စတွင်စ၍ သိသိသာသာ ဖောင်းကြွလာသည်။
မယ်ညိုငှက်
မယ်ညိုသည် အာရှမိုင်းနားမှ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တို့တစ်လျှောက် မလ္လာယုအထိ ပျံ့နှံ့၏။ အာဖရိကနှင့် ဥရောပတောင်ပိုင်းဒေသများ၌လည်း တွေ့ရသည်။ မြန်မာ နိုင်ငံတစ်ဝှန်းလုံး အင်းအိုင်များရှိသော ဒေသတွင် မယ်ညိုကို တွေ့နိုင်သည်။ မယ်ညိုငှက် (Purple Swamphen) သည် ရေငုံး၊ ရေကြက်၊ ပေါင်တုတ်ငှက် မျိုးနွယ်စုဝင် ဖြစ်သည်။ ကြက်တစ်ကောင်၏ အရွယ်အစားမျှ ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ခြေထောက်များမှာမူ ပုံမှန်အနေအထားထက် အနည်းငယ် ပိုကြီးမားပါသည်။ မယ်ညိုငှက်အား အရှေ့တောင်အာရှ၊ အာရှဒေသ၊ အာဖရိကနှင့် ဥရောပဒေသတို့တွင် ကောင်ရေနည်းပါးစွာဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။
အားလ်အက်ဆက်
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ရွက်သင်္ဘော
ရှေးပဝေသဏီအခါကပင် လူတို့သည် ပင်လယ်ရေကြောင်း သွားလာနိုင်ရန် ဖောင်များ၊ လှေငယ်များ၊ လှေကြီးများ၊ ရွက်သင်္ဘောများ စသည်ဖြင့် တီထွင်ကာ သွားလာခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် ဖောင်များ၊ လှေငယ်များဖြင့် သွားလာကြရာမှ ၁၉-ရာစုခန့်တွင် ရွက်သင်္ဘောများကို တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုလာကြသည်။ ၁၉-ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ကမ္ဘာ့အလျင်မြန်ဆုံး သင်္ဘောကြီးများမှာ ရွက်သင်္ဘောများဖြစ်သည်။ အချို့ ရွက်သင်္ဘောကြီးများတွင် ရွက်တိုင်ပေါင်းများစွာ ထူထားပြီး ရွက်များကို အသုံးပြုကာ ပင်လယ်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းကြသည်။
ခင်မောင် (ဗိုလ် သံမဏိ)
သံမဏိ ဗိုလ်ခင်မောင် သည် မင်္ဂလာဒုံ ပထမပတ် စစ်သင်တန်းသို့ ဗိုလ်လောင်းအဖြစ် တက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး အလုပ်သင် ဗိုလ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လှုပ်ရှားမှု ခေတ်အတွင်း ဗိုလ်မင်းခေါင်၊ သခင်လှမောင် (ဗိုလ်ဇေယျ) (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)၊ ဗိုလ်မှူးစိန်မှန်၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် တို့နှင့် အတူ စွန့်စွန့်စားစား ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်စီးပွားကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်တွင် ဝန်ကြီး ဦးကျော်မြင့်၊ ဗိုလ်မှူးအောင် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)၊ ဗိုလ်မင်းခေါင် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)၊ စပကသအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် စသောပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်အတူ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၆-၅၇ စပကသအဖွဲ့ချုပ်တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဖဆပလဌာနချုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဟင်းနုပေါက်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ဟင်းနုပေါက်ရွာ (Hinnupauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၅၂ ဖြစ်သည်။
မတူပီခရိုင်
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
မတူပီနယ်တွင် မြင့်မားသောတောင်တန်းများတည်ရှိကာ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ (၈၉၆၁)ပေရှိ လုံထိန်းတောင်ဖြစ်သည်။ ပလက်ဝနယ်အတွင်းတွင် တောင်ကုန်း၊ တောင်စွယ်များ တည်ရှိကာ မတ်စောက်ပြီး အောက်ခြေတွင် မြေပြန့်လွင်ပြင်ငယ်များရှိသည်။ ကီမိုတောင်၊ ကားတောင်တို့မှာ ထင်ရှားကာ ပျှမ်းမျှအမြင့်ပေ ၃၇၀၀ရှိသည်။
စီးပွားရေး
မတူပီခရိုင်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စီးပွားရေးနှေးကွေးသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ နှမ်း၊ မြေပဲ၊ ချင်း၊ ဝဥနှင့် ဂမုန်းတို့ကို ရခိုင်ပြည်နယ်မှနေ၍ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးသို့ တင်သွင်းကြသည်။
လင်လိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လန်ယန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖျက်သင်္ဘော
ဖျက်သင်္ဘော (destroyer) သည် လျင်မြန်မှု ၊ စစ်ကစားနိုင်မှုနှင့် (လောင်စာ ၊ ရေ စသည်) ထပ်မံ ဖြည့်တင်းမှု မပြုလုပ်ပဲ ကြာရှည်စွာ ရပ်တည်နိုင်မှု ရှိသည့် စစ်သင်္ဘော ဖြစ်ပြီး စစ်သင်္ဘော အုပ်စုများ ၊ ရေယာဉ်စုများကို အစောင့်လိုက်ရန်အတွက် အသုံးပြု ကြသည်။
ပေါတလိယသုတ်
၁။ အပါဏာတိပါတကိုမှီ၍ ပါဏာတိပါတကို ပယ်ရမည်။
၆။ အနိန္ဒာရောသကိုမှီ၍ နိန္ဒာရောသကို ပယ်ရမည်၊
အဋ္ဌကထာ၌ ဇမ္ဗူဒီပါကျွန်း၏ အကျယ်အဝန်း၊ ရေနေလေးထောင်၊ ကုန်း နေသုံးထောင်နှင့် ဟိမဝန္တာတောင်နှင့် ဆက်စပ်နေသော သိမှတ်ဖွယ်ရာများ၊ မြစ်ကြီး ငါးသွယ်စီးဆင်းနေပုံ၊ အင်္ဂုတ္တရာပ, အာပဏ-အမည်ရပုံ အစရှိသည်တို့နှင့် တကွ ဖွင့်သင့်သော အနက်အဓိပ္ပါယ်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ရာဇကုမ္ဘဇာတ်
လုံ့လမရှိ ပျင်းရိဘိ
ထိုရဟန်းသည် ပါဠိသင်ခြင်း၊ အဋ္ဌကထာ သင်ခြင်း၊ အသင့်အတင့် နှလုံးသွင်းခြင်း၊ ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ် ပြုခြင်း စသည်တို့၌ လုံ့လမပြုကြဘဲ နီဝရဏတရားဆိုးတို့ နှိပ်စက်သာ ကရိယာပုတ် လေးပါးတိ်ု့၌ ပျင်းရိ၍ အချိန်ကုန်စေ၏။
ဥယျာ်ပျော်မွေ့ လူပျင်းတွေ့
တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် ဥယျာဉ်တော်သို့သွား၍ အမတ်အပေါင်း ခြံရံလျက် လှည့်လည်သည်ရှိသော် ရာဇကုမ္ဘ မည်သော ပျင်းရိသော သူတစ်ယောက်ကို မြင်လေ၏။ ထိုရာဇကုမ္ဘာကား ပျင်းရိလှ၍ တစ်နေ့လုံးသွားသော်လည်း လက်တစ်သစ်၊ နှစ်သစ်မျှသာ သွားလေ၏။ မင်းကြီးသည် ထိုလူပျင်းကိုမြင်လျှင် “ပညာရှိ ... ဤသူကား အဘယ်သူနည်း” ဟု မေး၏။ “မြတ်သော မင်းကြီး ... ရာဇကုမ္ဘာမည်ပါ၏၊ ပျင်းရိခြင်းသဘောရှိ၏၊ တစ်နေ့လုံး သွားသော်လည်း ပျင်းရိလှ၍ လက်တစ်သစ်၊ နှစ်သစ်သာ သွားလေ့ရှိပါ၏” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
ဆောင်ပုဒ်
(၃) ဖြည်းညင်းပြုရာ၊ ဖြည်းညင်းစွာ၊ လျင်ရာလျင်ပြုသူ။
(၄) လပြည့်အလား၊ ကျိုးစီးပွား၊ မမှားပြည်ဖြိုးဟူ။
သန်းမောင်၊ ဦး (သူရိယ)
နိုင်ငံခြား ကျောင်းသား သမဂ္ဂနှင့် အဆက်အသွယ် ရခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခု မေလတွင် အိန္ဒိယပြည် မဒရပ်မြို့၌ ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ကျောင်းသား ဝန်ထမ်း (International Students Service) အာရှ ကွန်ဖရင့်၊ ၁၉၄၇ ခု ဇွန်လတွင် ဒိန်းမတ် ပြည်၌ ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ကျောင်းသား ဝန်ထမ်း ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့် များသို့ တက်ရောက် ခဲ့သည်။
လျှပ်ခံ
လျှပ်ခံ ခေါ် ရ(စ)စစ်စတာ (Resistor) သည် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာ အစိတ်အပိုင်းပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ် ပတ်လမ်း သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် ပတ်လမ်းအတွင်းတွင် လျှပ်စစ်စီးမှုကို ဟန့်တားပေးထားသည်။ လျှပ်ခံအား ဗို့အားကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြ‌ေပသည်။ လျှပ်ခံများကို ထိရှလွယ်သော အီလက်ထရွန်းနစ် အစိတ်အပိုင်း ပစ္စည်းများအား ပေါက်ကွဲမသွားရန် ထိန်းချုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
ဇီဝကသုတ်
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဇီဝက၏ အင္တပ္ပတ္တိအကျဉ်းနှင့် သိမှတ်ဖွယ် အနက်အဓိပ္ပါယ်များကို အကျယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
မောင်ရရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
မောင်ရရွာ(Mawngya)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
နားဆန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားဆန်းရွာ (Narsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဂယ်လက်ဆီ
ဂယ်လက်ဆီ (Galaxy) ဆိုသည်မှာ ကြယ်စုကြယ်ဝေး ဖြစ်ပြီး ဓာတ်ငွေ့များ၊ အမှုန်အမွှားများနှင့် မှောင်မိုက်သော ဒြပ်ဝတ္ထုများလည်း ရောနှော ပါဝင်နေသည်။ ကြယ်စင်စုကြီးများကို တစုတဝေးတည်း ဖြစ်နေစေသည့် အကြောင်းမှာ ဒြပ်ဆွဲငင်အားပင် ဖြစ်သည်။ ကြယ်စင်စုကြီးအတွင်းမှ အရာအားလုံးသည် ဗဟိုချက်တစ်ခုကို အခြေပြု၍ သွားလာလှုပ်ရှား နေကြသည်။ ကြယ်စင်စု( Galaxy) ဆိုသည့် အမည်မှာ ဂရိစာလုံး (Galaxier) မှ ဆင်းသက်လာပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ နဂါးငွေ့ ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကမ္ဘာပါဝင်သော လက်ရှိနေထိုင်ရာ ကြင်စင်စု(Galaxy) ကို နဂါးငွေ့တန်း ကြယ်စင်စုကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။