cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ကိုးကန့်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့
လုပ်ငန်းကိုသာ ဇောက်ချ၍လုပ်ကိုင်နေလေတော့သည်။
တောခိုနမ့်ကျွန်းအဖွဲ့
နမ့်ကျွန်း(အက်စ်ပီ - ၅၇၃၃)တွင် အခြေခံ လှုပ်ရှားလျက်ရှိရာ ကေအိုင်အေတို့က အယ်လ်ဂျီအက်ဖ် (ဌာနေပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့)အဆင့် သတ်မှတ်၍လက်ခံ
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
အခန်း(၂) ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းများ
၅။ ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့သည် ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းများ ဖွဲ့စည်းရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လိုအပ်သော မူဝါဒများ ချမှတ်ခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းပုံ အတည်ပြုခြင်း၊ ရာထူးဝန်အဖွဲ့၏ ထောက်ခံအကြံပြုချက်ကို ရယူပြီး ဝန်ထမ်းများ၏ ရာထူးအဆင့်များနှင့် ချိန်နှုန်း လစာများကို သတ်မှတ်ခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများကို ကျွမ်းကျင်မှု၊ အတတ်ပညာနှင့် လုပ်ငန်း သဘာဝတို့အရ ဝန်ထမ်းအမျိုးအစား စုစည်းဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ယင်းလုပ်ငန်းများကို အခါအားလျော်စွာ ပြန်လည်စိစစ်သုံးသပ်၍ ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
အခန်း(၃) ရွေးချယ်ခန့်ထားခြင်း
(ခ)ရာထူးဝန်အဖွဲ့သည် ပုဒ်မခွဲ(က) အရ ညှိနှိုင်းလာသည့်အပေါ် စိစစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဘိန်းလုပ်ငန်းဖြင့် ကမ္ဘာက အာရုံစိုက်လာရသော ရွှေတြိဂံဒေသ
ရှေးက စွန့်စားခဲ့ကြသူများသည် အရှေ့သို့လာခဲ့ ကြရာတွင် ပေါ်တူဂီအလံ၊ ဗြိတိသျှအလံ၊ ပြင်သစ်အလံ တို့ကို လွှင့်ထူခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ဥရောပတိုက်သား
တို့သည် ၎င်းတို့၏ ပို၍အဆင့်အတန်းမြင့်သော စစ် ပညာများဖြင့် ၎င်းတို့၏စစ်သင်္ဘောများကိုအသုံးပြုကာ ၎င်းတို့၏ကုန်သည်များ ဘိန်းကုန်ကူးနိုင်ရေးအတွက်
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
တာဝန်များ
(ဂ)နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို အလေးထား၍ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဘိန်းလုပ်ငန်းဖြင့် ကမ္ဘာက အာရုံစိုက်လာရသော ရွှေတြိဂံဒေသ
ဘိန်း ခန်းများ အစီအရီပေါ်ပေါက်လာသည်။ ပေါ်တူဂီ သင်္ဘောများရောက်လာသည့် ၁၅ဝဝ နှစ်များ မတိုင်မီ က အာရှတွင် ဘိန်းရှူခြင်း၊ ဘိန်းမှောင်ခိုခြင်း လုံးဝမရှိ
၁ဝ ရာစုနှစ်တွင် အာရှဘက်သို့စတင်ပြန့်ပွားလာသည်။ ဘိန်းကို နာကျင်မှုသက်သာစေသောဆေး၊ ဝမ်းကိုက်ပျောက်စေသောဆေးအဖြစ် လူကြိုက်များလာရာမှ
စွဲ တတ်သည့်ဆေးဝါးအဖြစ် လူသိများလာသည်။ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင်  အင်္ဂလိပ်သုတေသီ  စီအာရိုက်ဆိုသူက မော်ဖိန်းနှင့် အက်စီတစ်အင်ဟိုက်ဒရိုက်ကိုဖျော်၍ နာရီ
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
တာဝန်များ
(ဈ)အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ပြားခြင်းနှင့် သိက္ခာမဲ့စွာပြုမူ နေထိုင်ခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊
အခွင့်အရေးများ
(ဃ)ရာထူးတိုးမြှင့်ခွင့်၊
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဘိန်းလုပ်ငန်းဖြင့် ကမ္ဘာက အာရုံစိုက်လာရသော ရွှေတြိဂံဒေသ
တွေ့လာသည်။
အမေရိကန်အစိုးရသည် ထိုအချိန်က တရုတ်ကွန်မြူနစ် အန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးကိုအကြောင်းပြု၍ ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲတွင်ပါဝင်ပတ်သက်နေခြင်း၊ ဆီးတိုး(ခေါ်)အရှေ့
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
အခန်း(၅) လစာ၊ ထောက်ပံ့ကြေး၊ ခရီးစရိတ်နှင့်အခြားစရိတ်များ
၁၃။ ဝန်ထမ်းသည် သီးခြားတာဝန်ပေးချက်အရ ဆောင်ရွက်ရသည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ရပ် အတွက် ချီးမြှင့်ငွေ သို့မဟုတ် အခကြေးငွေကို သက်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်း များနှင့်အညီ ခံစားခွင့်ရှိသည်။
ခွင့်အမျိုးအစားများ
(စ)မီးဖွားခွင့်၊
ဘန့်ပြင်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
ခွင့်နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် သတ်မှတ်ချက်များ
၁၆။ အစမ်းခန့် ဝန်ထမ်းသည် ရာထူးတွင် အတည်ပြု ခန့်ထားပြီးဖြစ်သည့် ဝန်ထမ်း တစ်ဦးကဲ့သို့ ခွင့်ခံစားခွင့်ရှိသည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဘိန်းလုပ်ငန်းဖြင့် ကမ္ဘာက အာရုံစိုက်လာရသော ရွှေတြိဂံဒေသ
သန့်စင်ရသည်။ သန့်စင်ပြီးဖျော်ရည်ကို တတိယအဆင့် တွင် ဆိုဒီယမ်ကာဗွန်နိတ် (Sodium Carbonate) ကိုထည့်၍ မွှေလိုက်ပါက ဟီးရိုးအင်းများအနည်ထိုင်
လာသည်။ စတုတ္ထအဆင့်တွင် အနည်ထိုင်နေသော ဘိန်းဖြူကိုစစ်ယူ၍ အရက်ပြန်ဖျော်ရည်ထဲထည့်ကာ မီးသွေးမီးဖြင့် ချက်ယူရသည်။ အရက်ပြန်များ အငွေ့
ဘိန်းဖြူထုတ်လုပ်ရန်မှာ ဘိန်းစိမ်းနှင့်မဖောက်ထုံး၊ အရက်ပြန်၊ ကလိုရိုဖောင်း၊  အီသာ  စသည့်မေ့ဆေး တစ်မျိုးမျိုး၊  အက်ဆီတစ်အင်ဟိုက်ဒရိုက်၊  ဆိုဒီယမ်
ခနားပါရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ခနားပါရွာ(Hkanarpar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၅၀ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
အရည်အချင်းအကဲဖြတ်ခြင်း
၂၇။ ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိအဆင့် စတင်ခန့်ရာထူးနေရာ လစ်လပ်သဖြင့် ဌာနတွင်းမှ ဝန်ထမ်းများကို ရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်ထားရန် လိုအပ်သည့် အခါ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်း များသည် သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ မိမိတို့အတည်ပြု ရေးဆွဲထားသော တန်းစီဇယား အတွင်းမှ ဝန်ထမ်းများကို ရာထူးဝန်အဖွဲ့သို့ အဆိုပြုညှိနှိုင်း၍ သဘောတူညီချက် ရယူရမည်။
၂၈။ဌာနပြင်ပသို့ တာဝန်ဖြင့် ရောက်ရှိနေသော်လည်း ဝန်ထမ်းဖွဲ့စည်းပုံ အင်အားတွင် ရှိနေသော ဝန်ထမ်းများအား ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်ထားရေးအတွက် အရည်အချင်း စိစစ်အကဲဖြတ်ရာတွင် ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည်။
ရာထူးတိုးမြှင့်ခံစားခွင့်မရှိခြင်း
(စ)ဌာနဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း ခံနေရစဉ်အတွင်း ရာထူးတိုးမြှင့်မပေးရ။
(ဆ)အပြစ်ကြောင့် ရာထူးလျှော့ချခြင်း ခံရပါက ယင်းရာထူးလျှော့ချသည့် အမိန့်ပါ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း ရာထူးတိုးမြှင့် မပေးရ။
နောင်ပိုးရွာ၊ ဝမ်ထီ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ရွှေတြိဂံမှ ဘိန်းထုတ်လုပ်မှု
၁၈၈၆ ခုနှစ် နှစ်ဦးတွင် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့က မြန်မာနိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ယူလိုက်သောအခါ ရှမ်းပြည်နယ်လည်း ကိုလိုနီဖြစ်လာသည်။ ဗြိတိသျှတို့ သည်
အက်စပါရန်တိုဘာသာစကား
နိုင်ငံအချင်းချင်းဆက်ဆံရာ၌ နာလည်းစေရန်ရည်ရွယ်၍ နိုင်ငံ တကာသုံး ဘာသာစကားတစ်ခုတည်း ကို ကြံဆခဲ့သည်မှာ ခရစ်နှစ်ရာစုခေတ် ဂရိဒဿနိကပညာရှင် ဂါလင်နှင့် ဆိုက ရေးတီးတို့ လက်ထက်ကပင် စတင်သည်ဟုဆိုကြသည်။ ၁၂ ရာစုခေတ်၌လည်း တျူတန်နစ်အနွယ် မင်းညီမင်းသားတို့သည် တစ်ကမ္ဘာလုံး က သုံးစွဲနိုင်သောဘာသာစကားကို ကြံဆကြ သည်။ ဥရောပနိုင်ငံတွင် စွယ်စုံကျမး်ကို ရှေးဦးစွာ ပြုစုခဲ့ သော ဒေးကတ်သည်လည်း ဤသို့ကြံစည်ဖူးသည်ဟု ဆို သည်။ ပြင်သစ်စာပေပညာရှင် ဗော်လတဲယားသည်လည်း ကမ္ဘာသုံး ဘာသာစကားတီထွင်ရန် လုံ့လထုတ်ခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ရွှေတြိဂံမှ ဘိန်းထုတ်လုပ်မှု
လျက်ရှိရာ အဆိုပါ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မျိုးစုံတို့သည် ယင်းတို့၏ရပ်တည်မှုအတွက် စီအိုင်အေသူလျှိုအဖွဲ့၏ ထောက်ပံ့မှုများအပြင် ဘိန်းလုပ်ငန်းကိုလည်းလုပ်ကိုင်
ကေအမ်တီကျူးကျော်မှုကြောင့် ဘိန်းပြဿနာ ပိုမို ကြီးမားလာခြင်း၊ စီအိုင်အေအဖွဲ့၏စွက်ဖက်ခြင်းတို့ကို အဲလ်ဖရက်ဒဗလျူမက်ကွိုင်က ယင်း၏အရှေ့တောင်အာရှ
ရုတ်တရက်ကြည့်လျှင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘိန်းများကိုမှောင်ခိုနေသည့်လုပ်ငန်း၌ ကေအမ်တီ တို့ပါဝင်နေခြင်းမှာ စီအိုင်အေ၏အကာအကွယ်ကို ၎င်း၏လက်ဝေခံ
ပြည့်နှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှထုတ်လုပ်သည့် မှောင်ခိုဘိန်းတန်ချိန် ၁၂၅ဝ-၁၄ဝဝ ၏ထက်ဝက်ခန့် ရောက်ရှိနေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၆၈-၁၉၆၉ ခုနှစ် တွင်ကား
ဘိန်းအရောင်းအဝယ်လုပ်နေကြသည်မှာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ကတည်းကပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရွှေတြိဂံဒေသ၌ ဘိန်းဖြူချက်ရုံ ၂၁ ရုံအထိ တိုးတက်လာရာ မြန်မာနိုင်ငံတာချီလိတ် နယ်စပ်၊ လောနိုင်ငံ ဗန်ဗွီဆိုင်းနှင့်နမ့်ကျန်နယ်များ၊ ထိုင်း
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
ဌာနဆိုင်ရာ အရေးယူခြင်း
၄ဝ။ ဝန်ထမ်းအား တရားစွဲဆိုသော အမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တရားရုံးက စွဲချက် မတင်မီ လွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြီးပြတ်လွှတ်ခြင်း အမိန့် တစ်စုံတစ်ရာ ချမှတ် စေကာမူ ယင်းတရားစွဲဆိုသော အမှုသည် ဝန်ထမ်းကျင့်ဝတ် ပျက်ယွင်းခြင်း သို့မဟုတ် စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်ခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်ပျက်ကွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားခြင်းနှင့် အကျုံးဝင်သည့်ကိစ္စ ဖြစ်ပါက သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်း အဖွဲ့အစည်း အကြီးအမှူးသည် ယင်းဝန်ထမ်းကို ဌာနဆိုင်ရာ နည်းလမ်း အရ အရေးယူနိုင်သည်။
၄၁။ ဝန်ထမ်း၌ အပြစ်ရှိကြောင်း ပေါ်လွင်ထင်ရှားနေသည့် ကိစ္စတွင် ဌာနဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း မပြုဘဲ ထိုက်သင့်သည့် ဝန်ထမ်းဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်ကို ချမှတ်နိုင်သည်။
ကျားကြီးဖာရာရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကျားကြီးဖာရာရွာ(Kyargyihparyar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖားပြကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖားပြကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၉၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၀၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များပြဿနာ
(လက်ယာအုပ်စု) တို့၏ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဘိန်းစစ်ပွဲသည် ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားခဲ့ရသည်။ ထိုင်း နိုင်ငံက တရုတ်ဖြူများကို သိုသိပ်စွာလက်ခံထားသည့် ကိစ္စလည်း
လာခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် သုံးဖွဲ့၊ လေးဖွဲ့မျှသာ ရှိသော ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများမှာ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်ပင်ရှိသည်ဟုခန့်မှန်းနိုင်သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
ပြစ်ဒဏ်များ
(ဂ)ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းခြင်း၊
(ဃ)လစာနှုန်းအတွင်း လစာလျှော့ချခြင်း၊
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များပြဿနာ
မသိကြပေ။ တပ်မတော်က လိုက်လံတိုက်ခိုက်သောအခါ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ဝ ရက်အထိ အောက်ပါအတိုင်းလက်နက်ချကြသည်။
(က)	ကိုးကန့်အဖွဲ့မှ ၉၂ ယောက်၊ လက်နက် ၆၂ လက်၊
(ဃ)	ရောင်ပရေးအဖွဲ့မှ ၁၈ ယောက်၊ လက်နက် ၁ဝ လက်
စုစုပေါင်း ၁၁၇ ယောက် လက်နက်ချခဲ့ကြရာ ခဲယမ်းမျိုးစုံ ၃၄၄၅ တောင့်နှင့် လက်နက် ၇၉ လက် ပါလာကြသည်။ တပ်မတော်၏တရားဝင်ဖျက်သိမ်းမှုကို
ဗကပနှင့်ကေအိုင်အေသောင်းကျန်းသူများ
ထို့နောက် ဇော်တူး၊ ဇော်ဒန်၊ လမုန်တူးဂျိုင်၊ မရန်ဘရန်ဆိုင်း၊ ပုံရွှေဇော်ဆိုင်းတို့ခေါင်းဆောင်သော ကေအိုင်အေ ၄၂၅ ယောက်အဖွဲ့သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ
(အင်န်ဝိုင်-ဝ၄၆၆)၊ တင်ဂရူးကောင်း(အင်န်ဝိုင်-၈၅ဝ၄)တပ်စခန်းများကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် အတွင်းမှာပင် ဇတ်ဒိုင်ခေါင်းဆောင်သော တပ်ရင်း (၁ဝ)ကို
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
ပင်စင်အမျိုးအစားများ
၅၇။ တည်ဆဲဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ သီးခြားသတ်မှတ်သည့် ကိစ္စမှ တစ်ပါး ဝန်ထမ်းသည် အငြိမ်းစားယူရမည့် အသက်ပြည့်သောအခါ အငြိမ်းစား ယူရမည်။ ထိုသို့ အငြိမ်းစား ယူရသည့်အခါ ဝန်ထမ်းသည် သတ်မှတ်ချက်များ နှင့်အညီ သက်ပြည့် ပင်စင် ခံစားခွင့်ရှိစေရမည်။
၅၈။ ဝန်ထမ်းသည် အငြိမ်းစားယူရမည့် အသက်မပြည့်သေးသော်လည်း အငြိမ်းစား ယူနိုင်ခွင့်ရှိသည့် လုပ်သက်ပြည့်သောအခါ နှစ်ပြည့်ပင်စင် ခံစားခွင့်ရှိသည်။ သတ်မှတ်လုပ်သက် မပြည့်သေးသည့် ဝန်ထမ်းကို အငြိမ်းစား ယူရန်လိုအပ်သည့် ကိစ္စရပ်တွင် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့က ဤကိစ္စအလို့ငှာ တာဝန်လွှဲအပ် ထားသည့် အဖွဲ့အစည်း၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ပင်စင်ခံစားခွင့် ပြုနိုင်သည်။
၆၂။ အသက် ၅၅ နှစ်ပြည့်ပြီးဖြစ်သော ဝန်ထမ်းသည် အငြိမ်းစား ယူနိုင်ခွင့်ရှိသည့် လုပ်သက်နှစ် ၃ဝ ပြည့်သောအခါ နှစ်ပြည့်ပင်စင် ခံစားခွင့် တောင်းခံလာပါက ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ငြင်းပယ်ခြင်းမပြုရ။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပနှင့်ကေအိုင်အေသောင်းကျန်းသူများ
သဖွယ်ဖြစ်နေသည်။
ဇေလွမ်းနှင့်ဇခုံတိမ်ယိမ်းအင်အားစုများသည် ဗကပနှင့် ပူးပေါင်းမိပြီး ဗကပတပ်ရင်း(၁ဝ၁)အဖြစ် ပြန်ဝင်လာ ကြရာ ကေအိုင်အေများအနေနှင့် ဗကပအပေါ် ပိုမို၍
ထက်ကြီးမားလာသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်တွင် ကေအိုင်အေတပ်မဟာ(၂)ဌာနချုပ်၌ပြုလုပ် သောအစည်းအဝေးက နော်ဆိုင်းခေါင်းဆောင်သော
၃၉၆၉)ပြည်သူ့ရဲစခန်းကို တိုက်ခိုက်၍ ပြည်တွင်းသို့ဝင်ရောက်လာရာ မေခမြစ်အရှေ့ခြမ်း ချီဖွေ၊ လောခေါင်၊ ဆောလောဒေသများတွင် ကေအိုင်အေနှင့်ထိပ်တိုက်
မီဇိုရခိုင်သောင်းကျန်းသူများ ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားနိုင်ရေးကို ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အရှေ့ပါကစ္စတန် နိုင်ငံ(နောင်သော်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ) ကိုလည်း
ကြိုးပမ်းသော်လည်း အောင်မြင်မှုမရခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ထံဆက်သွယ်ချဉ်းကပ်မှုများပြုလုပ်လာကြ ပြန်သည်။ အစိုးရနှင့် စေ့စပ်ဆွေးနွေးရန် ပြင်ဆင်
လာ ကြသည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဥပဒေ
အခန်း(၁၃) ဝန်ထမ်းမှတ်တမ်း
၇၁။ ဝန်ထမ်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်မှ အစပြု၍ အငြိမ်းစားယူသည်အထိ ဝန်ထမ်း ဖြစ်စဉ် ဖော်ပြသည့် ဝန်ထမ်းမှတ်တမ်း စာအုပ်ကို သတ်မှတ်ချက်များ နှင့်အညီ သက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်း အဖွဲ့အစည်းက ထိန်းသိမ်းထားရှိရမည်။
အခန်း(၁၄) အထွေထွေ
၇၅။ တည်ဆဲဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်းများ၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့် ညွှန်ကြားချက်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများတွင် ပါရှိသည့် ဝန်ထမ်းရေးရာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်သရွေ့ အတည် ဖြစ်သည်။
ဝမ်ပန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ပန်းရွာ (Wanpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ဝပ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝပ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၅ ဦး၊ မ ၁၂၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ပန့် ဖြစ်သည်။
ဝမ်တဲန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်တဲန်ရွာ (Wantan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ဝပ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝပ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၅ ဦး၊ မ ၁၂၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပနှင့်ကေအိုင်အေသောင်းကျန်းသူများ
ကြံ့စစ်ကြောင်းဟူ၍ ဖြစ်သည်။
(၃) ဗိုလ်မှူးမရန်ဘရန်ရှောင် ဘဏ္ဍာရေး အရာရှိ (ခ)	ကချင်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်းတိုင်းအုပ်ချုပ်ရေး (တပ်မဟာ-၂) (၁) ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်တူး	တိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (၂) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးလမာလရိန်း ဒုတိယတိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (ဂ)	က ချင် ပြည် နယ် အ ရှေ့ ပိုင်း တိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (တပ်မဟာ-၃)
(၃) ဗိုလ်တူးဂေါင်	(လားရှိုးခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး) ကေအိုင်အိုမှာမူ စည်းရုံးရေးဆိုင်ရာသီးခြားအဖွဲ့ အစည်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေး(ကေအိုင်အေ) အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ရသည်။
ဖြစ်သူ ဇော်တူးကသာကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်နေသည်။ ရှေ့ တန်းစစ်ဦးစီးဌာနချုပ်(အက်ဖ်ဂျီအိပ်ခ်ျကြူ) ကို ဗိုလ်ဇော်ဂန်ဦးစီးအင်အား ၅ဝ ခန့်ဖြင့် မဂျီဘွမ်ဒေသ
ကေအိုင်အေနှင့်နာဂသောင်းကျန်းသူများ
အမြတ်ထုတ်ကြသည်။ ဖီဇိုနာဂသောင်းကျန်းသူများ ကို မိမိနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဖြတ်သန်းကျူးကျော် စေပြီး ပြည်ပနိုင်ငံသို့ သင်တန်းတက်ရန်ပို့ပေးခဲ့သည်။
ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားလာပြီး ခါးရှည်(အင်န်အက်စ် ၄၂၅၇)၏ အနောက်တောင်ဘက် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်တွင် နာဂသောင်းကျန်းသူအင်အား ၁ဝဝ အား ကေအိုင်အေ
က သင်တန်းပေးခဲ့သည်။ စင်စစ် ကေအိုင် အေတို့သည် မိမိအသက်ရှူချောင်ရေး၊ အမြတ်ရရေး အတွက် ဖီဇိုနာဂနှင့်မီဇို(လူရိုင်း)များအား အကူအညီ ပေးခြင်း၊
ကေအိုင်အေနှင့်ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ
ရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်ကိုမလွဲမသွေဖြတ်သန်း သွားရမြဲဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်နှင့်ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ဆက်စပ်နေသည့်အပြင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင်
လက်သပ်၍မွေးမြူခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
တောခိုလွယ်မော်အဖွဲ့(ခွန်ဆာအဖွဲ့)မှကျန်ဆူးရှင် ခေါင်းဆောင်သောအင်အား ၃ဝဝ ခန့်သည်လည်း နောင်လိုင်၊ လွယ်ချိုဒေသတို့တွင် ကေအိုင်အေ တပ်ရင်း
ကေအိုင်အေနှင့်ဖီဇိုနာဂသောင်းကျန်းသူများ
မှု ကိုစတင်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယတပ်မတော်က လိုက်လံတိုက်ခိုက်သောအခါ ဖီဇိုနာဂသည် ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍   ခန္တီးခရိုင်နာဂတောင်တန်းဒေသနှင့်  ဖလမ်းခရိုင်တွင်
ဗကပနှင့်ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ
ဗကပတို့၏အခြားသောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းများ အပေါ် သဘောထားမှာ မိမိကအင်အားသာလွန်ပါက ဝါးမျိုသိမ်းသွင်းရန်နှင့်အခြေအနေမပေးပါက ယာယီ
အဖွဲ့(ရလလဖ)ဟုခေါ်သော ပအိုဝ်းသောင်းကျန်း သူများမှာလည်း ဗကပ၏ထိုးဖောက်စည်းရုံးရေးကို ခံကြရလေရာ ဗကပကိုလိုလားသူ(ပအိုဝ်းနီ)နှင့်ဗကပကို
ဆန့်ကျင်သူ (ပအိုဝ်းဖြူ)တို့ပေါ်ပေါက်လာပြီး ပဋိပက္ခ ပြင်းထန်ခဲ့ကြရသည်။
နှင့် ပတ်သက်နေသောလက်ယာစွန်းရောက်အင်အား စုများဟူ၍ အဓိကအင်အားစုနှစ်မျိုးကိုသာတွေ့ရသည်။ သို့သော် လက်ဝဲစွန်း၊ လက်ယာစွန်းရောက်အင်အား
ဗကပများသည်ကား ရှမ်းပြည်နယ်ကို ဗျူဟာ မြောက်အခြေခံနယ်မြေတည်ဆောက်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လောနိုင်ငံကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်စပ်ရန်
ပဲခူးရိုးမဗဟိုနှင့်ဆက်သွယ်ရန်ရည်မှန်းချက်များဖြင့် အရှေ့မြောက်ဒေသမှစတင်၍ ထိုးဖောက်လျက်ရှိရာ ရှမ်းသောင်းကျန်းသူမျိုးစုံအား အနုနည်း၊ အကြမ်းနည်း၊
ဗကပ(နစ်ဖြူဗဟို)နှင့်ကေအင်န်ယူပါတီ
ဗကပခေါင်းဆောင်သော မဒညတလှုပ်ရှားမှု များကိုသာ ပိုမိုပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ အောင်နိုင်တပ်လှုပ်ရှား မှုသည် မဒညတအမည်ခံ ဗကပတို့၏အစီအစဉ်
(စ)	မကျင်သန်း (အောင်နိုင်တပ်)
ကေအင်န်ယူပါတီဗဟိုသည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် ချုပ်ငြိမ်းလုနီးပါးအသက်ငင်နေခြင်း၊ မိမိတစ်ပါတီ တည်း သီးခြားရပ်တည်ရန်မဖြစ်နိုင်တော့ခြင်းတို့ကြောင့်
ဗကပ၊ ကေအင်န်ယူပါတီ၊ကေအင်န်ယူတပ်ဦးနှင့်ပြည်ပြေးများ
၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်တွင် ကေအင်န် ယူပါတီနှင့်  ကေအာရ်စီအကြွင်းအကျန်များသည် တော်ပလောမု၌ ကရင်အမျိုးသားညီလာခံတစ်ရပ်ခေါ် ယူရေး
ဇွန်လ(၂)ရက်တွင် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီ ပါတီ၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ တိုင်းရင်း သားလူမျိုးပေါင်းစုံညီညွတ်ရေးနှင့် လွတ်မြောက်ရေး တပ်ပေါင်းစု
ကျောက်ကြီးနယ်တွင်လည်း အခြေမလှ သဖြင့် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ၌ ပဲခူးရိုးမသို့ပြောင်း ရွှေ့ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။
အင်အား ၈ဝ ခန့်သည် စစ်တောင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကူးလာကြသည်။ ဩဂုတ်လတွင်  ပြည်ပြေး တက်ထွန်းနှင့် ၁၅ဝ ခန့် ထပ်မံကူးလာပြန်သည်။
တိုက်ပွဲမဖြစ်ရေး လုံးပန်းရန်၊ တပ်မတော်က ပြည်ပြေးနှင့်ကေအင်န်ယူတပ်ဦးအား စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်နိုင်ရေးအတွက်  ဦးတည်ပေးရန်စသဖြင့်
တိုက်ခိုက်ရန် စီစဉ်ထားကြသည်။
ဖြစ်ပွား လာကြသည်။ ကေအင်န်ယူပီ အမာခံဖားလပေါကို ဖမ်းပြီး အောင်ဇေယျတပ်နှင့်လည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြန် သည်။ ဗကပပါတီဗဟိုနောက်ချန်အဖွဲ့ကိုပင်
နယ်မြေများကိုတိုးချဲ့ပြီး ယင်းတို့၏မဟာမိတ် ဖြစ်သည့် ပြည်ပြေးများအခြေချနိုင်ရန် အစွမ်းကုန်အကူ အညီပေးခဲ့ကြသည်။ သို့နှင့် ဗကပနှင့်ကေအင်န်ယူ
သို့သော် ဗကပ(နစ်ဖြူဗဟို)တွင် ဖြုတ်ထုတ်သတ် လမ်းစဉ်ကြောင့် ဗဟိုနှင့်ဗဟိုဆန့်ကျင်သူများ ဂိုဏ်းကွဲ နေသကဲ့သို့  ကေအင်န်ယူပါတီအတွင်းတွင်လည်း
မန်းဘဇံသည် ဦးနုတို့ထံမှရရှိခဲ့သည့်  ငွေကိုးသိန်း အနက် အချို့ကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် ဇင်းမယ်ဘဏ်တွင် အပ်နှံခဲ့သောကြောင့်လည်း ဗိုလ်မြတို့က မကျေနပ်ပေ။
ထိုအချိန်တွင် အက်စ်အက်စ်ပီပီနှင့် မိုးဟိန်းအဖွဲ့ တို့၏ပဋိပက္ခကို တရုတ်ဖြူက စေ့စပ်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိ သည်။  လွယ်မော်နှင့်တရုတ်ဖြူပေါင်းရေးကိုလည်း
သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းမျိုးစုံမှာ အဓိကအား ဖြင့် မိမိအဖွဲ့အစည်း၏ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကိုသာကြည့်နေ သဖြင့် တစ်ဖွဲ့နှင့်တစ်ဖွဲ့ပူးပေါင်းကြရန်မှာ မလွယ်ကူကြပေ။
အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပတို့၏ (၇၅၁ဝ) စီမံကိန်း
တပ်မဟာ(၅)၊ တပ်မဟာ(၈)၊ သီးခြားတပ်ရင်းများ အဖြစ် (၁ဝ၁)၊ (၁ဝ၂)၊ (၁ဝ၆)၊ (၁ဝ၈)၊ (၈ဝ၁)တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးဖြစ်လေသည်။ တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်မဟာ (၈)
တပ်မဟာ(၇၆၈)အဖြစ် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ တပ်မဟာ (၈)သည် ကော်ဆိုးများ၊ ကော် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ အား ထပ်မံစုစည်းကာ ဗကပ(၈၁၅)စစ်ဒေသကို
ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မဟာ(၅) အား ဖျက်သိမ်း၍ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မဟာ(၆၈၃)နှင့် တပ်မဟာ (၆၈၅)ကို အစားထိုးဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပဲခူးရိုးမတွင် သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့ကျဆုံးပြီး ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီလုံးဝအစပျောက် ချုပ်ငြိမ်းသွားသောအခါ အဝေးရောက်ပါတီသည် အလို
တပ်မဟာ(၅)သည် မော်ဖဒေသမှတစ်ဆင့် သံလွင်မြစ် အား ဖြတ်ကူးလာရာ တပ်မတော်၏ ရန်ဖြိုစစ်ဆင်ရေး ဖြင့် ချေမှုန်းခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်။ တပ်မဟာ(၅)၏
ကေအိုင်အေတို့ကိုလည်း နည်းမျိုးစုံဖြင့် စည်းရုံးအကျပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်တွင် ကေအိုင်အေခေါင်းဆောင် ဇော်တူး၊ ဇော်ဆိုင်းနှင့် ပုံရွှေ
ဇော်ဆိုင်းတို့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရလေရာ ကွန်မြူနစ်စနစ်လိုလားသူ  မရန်ဘရန်ဆိုင်း ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ဗကပတို့သည် ချက်ချင်းပင်
သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဗကပတို့ သည် တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏အကူအညီဖြင့် ကွမ်းလုံတိုက်ပွဲ မတိုင်ခင်မှာပင် အောက်ပါလမ်းများကိုဖောက်လုပ်ခဲ့ ကြသည်။
(င)	မန်ခါး-လုံထန်နှင့် မန်မိန်းကားလမ်း။
သို့သော် အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပတို့၏လက်နက်ကိုင် အင်အားတွင် မြန်မာပြည်ရှိတိုင်းရင်းသားများနှင့် လူမျိုး ချင်းတူသော တစ်ဖက်နိုင်ငံမှ ဝ၊ ရှမ်း၊ လားဟူ၊
ကိုးကန့်၊ ကော် လူမျိုးစုများမှာ အဓိကဖြစ်နေခဲ့သည်။
ဖော်ပြပါဇယားအရ ခုနစ်နှစ်တာကာလအတွင်း တပ်မတော်သား ၁၄၄၃ ယောက်သည် ဗကပများနှင့် တိုက်ခိုက်ရင်း နိုင်ငံတော်အတွက် အသက်စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြ
ဗကပတို့၏တပ်ဖွဲ့စည်းပုံအဆင့်ဆင့်
(၃ဝ၃)ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၃ဝ၃)ကို အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသဌာနချုပ်က တိုက်ရိုက် ကွပ်ကဲပြီး အင်အား ၄ဝဝ ခန့်ပါဝင်သည်။ တပ်ရင်းကြီး
(၁) တပ်ရင်း(၄ဝ၄၅)
(၂) တပ်ရင်း(၄ဝ၄၆)
(၄) ကိုးကန့်ခရိုင်တပ်
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် တပ်မဟာ(၅)နှင့် (၈)တို့ကို စုစည်း၍ ကျိုင်းတုံဒေသကို ထိုးဖောက်သည်။  ထိုနှစ်မှစ၍ပင် ရှမ်းပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်  (အက်စ်
အစား တပ်မဟာ(၆၈၃)နှင့် တပ်မဟာ (၆၈၅) ကို အစားထိုးဖွဲ့စည်းသည်။ တပ်မဟာ(၆၈၃) တွင် တပ်ရင်း (၅ဝ၂)၊ (၄ဝ၄၅)နှင့် (၄ဝ၄၇)တို့ပါဝင် ပြီး ဗကပတပ်မဟာ
(၆၈၅) တွင် တပ်ရင်း (၆၈၅၅)၊ (ဝ၇၂)နှင့် တပ်ရင်း (၆၈၅၈)တို့ပါဝင်ကြသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(ပြည်တွင်းနစ်ဖြူ)တို့၏နိဂုံး
သို့သော် သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်တို့သည် ၆၄ လမ်း စဉ်ကိုသာ ဆက်လက်အသက်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြ သည်။ ထိုအချိန်မှာပင် ဗကပဗဟို၏အားထားရာဖြစ် သော
ဒေသများကိုမူ ပြည်သူနှင့်တပ်မတော်တို့သည် ရွှေလဝင်းစစ်ဆင်ရေးအဆင့် (၁) မှ (၅) အထိဖြင့် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်မှ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊
တစ်ယောက် မျှမရှိတော့ဘဲ လုံးဝအဖြူရောင်နယ် မြေဖြစ်လာခဲ့ရသည်။
ဗဟိုအတွက် ပြည်ပနှင့်ဆက်စပ်ရန်မှာ ဗဟိုခွဲနှင့်မြစ် ဖျားတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းကျောထောက်နောက် ခံများမှာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်း၊ အနောက်မြောက်တိုင်း၊
ကေအင်န်ယူအက်ဖ်(ခေါ်)ကေအင်န်ယူတပ်ဦး
(ခေါ်) ကေအင်န်ယူတပ်ဦး ကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ကေအင်န်ယူပါတီ မှ ဘောနေခေါင်းဆောင်သော တပ်မဟာ(၂)နှင့် ကစဲဒို (ခေါ်)မောလယ်ခေါင်းဆောင်
မန်းဘဇံ အုပ်စုကို ဗိုလ်မြသည် ကေအင်န်ယူတပ်ဦးတွင် ခေါင်းဆောင်ခွင့်မပေးခဲ့ပေ။  ကေအင်န်ယူတပ်ဦးသည် ပြည်ပြေး၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီတို့နှင့်အတူ
တို့အား တိုက်ခိုက်နိုင်လာခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ပဲခူးရိုးမ တွင် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကားမရှိခဲ့ပေ။
ဗိုလ်မြ၏အကြမ်းဖက်ခေါင်းဆောင်မှု(သို့မဟုတ်)ဘောသရောအရေးအခင်း
အတူ ဗိုလ်မြရှိရာသို့လိုက်သွားခဲ့ကြ သည်။
ဖမ်းဆီးခြင်းကိုခံလိုက်ရတော့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်တွင်ကား တပ်မဟာ(၁)မှ ခေါင်းဆောင်တပ်မှူးများကို ဗိုလ်မြကိုယ်တိုင်ပစ်သတ်၍အရေးယူ တော့သည်။
(ဂ)	ဖားပြား
(င)	ကျော်ခိုင်
(စ)	ဇော်ဟိန်း
(ည)	ညွန့်တင်
ဗိုလ်မြလောက် ဩဇာအာဏာရှိသူမဟုတ်တော့ပေ။
ကေအင်န်ယူတပ်ဦးသည်တဖြည်းဖြည်းအင်အား တောင့်တင်းလာသည့်အပြင် မှောင်ခိုလုပ်ငန်းဖြင့်လည်း စီးပွားရေးကောင်းမွန်လာသောကြောင့် အရေးပါသည့်
ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ပင် ခြေမချနိုင်ဘဲ လုံးဝချုပ်ငြိမ်းခဲ့ရလေသည်။
တညလမှ ကေအင်န်ယူတပ်ဦးနုတ်ထွက်ခြင်း
ထို့ကြောင့် ဦးနုသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအစည်းအဝေးများကို မတက်ရောက်တော့ဘဲ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင်
လုပွဲ၊ မှောင်ခိုစားကျက်လုပွဲများသာ ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်ပအကူအညီနှင့်ပတ်သက် ၍လည်း ပြည်ပြေးများကို မလိုအပ်တော့ကြောင်း နားလည်သဘောပေါက်
လာသည်။ ပြည်ပြေးများနှင့် ပေါင်းခြင်းထက် အင်အားတောင့်တင်း၍ အသင့်အတင့် ခိုင်မာကျစ်လျစ်သော ကေအိုင်အေများနှင့်ပေါင်းခြင်း က ပိုမိုအကျိုးရှိမည်
မွန်ပြည်သစ်ပါတီနှင့်အတူ စစ်ရေးအရ ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်ရေး စာချုပ်တစ်ရပ်ကိုမူ ချုပ်ဆိုခဲ့လေသည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ပမဒတ(ခေါ်)ပြည်နယ်ပေါင်းစုံပြည်ထောင်စုအမျိုးသား ဒီမိုကရေစီတပ်ပေါင်းစုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ အောက်ပါသောင်းကျန်းသူအဖွဲ့ အစည်းများ
(ခ)	ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ။ (ခိုင်မိုးလင်းအဖွဲ့)
ကေအင်န်ယူ နှင့် ပြည်ပြေးတို့၏ဆက်ဆံရေးကြောင့် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ သို့နှင့် ကေအင်န်ယူသည် တညလမှ နုတ်ထွက်လိုက်သည်။ ထို့နောက် တလမဖ (RNA)
တလမဖမှ ပမဒတသို့
(Revolutionary Nationalities Alliance, RNA) အစည်းအဝေးကိုဦးစွာခေါ်ယူခဲ့ရသည်။ တလမဖအစည်းအဝေးကို ၁၉၇၅ ခုနှစ် ၊ မေလ ၁၅ ရက်မှ ၂၈ ရက်
အထိ ကျင်းပခဲ့ရာ အောက်ပါကိုယ်စား လှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
(ခ)	ကေအင်န်ယူ
(၁) စောမောရယ်	အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
ကိုယ်စားလှယ်များ။
(ခ)	တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး		ဗိုလ်မှူးကြီးဘွန်ထိုင်
(ဈ)	အဖွဲ့ဝင်	ဗိုလ်မှူး ပလျားရယ်
ပါတီသည် ပမဒတတွင်ပါဝင်ရန်သေချာပြီးသား ဖြစ်နေသည်။ ပမဒတ၏ပထမအကြိမ်မြောက် သဘာပတိအစည်းအဝေးကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွင်
ပြည်ပြေး၊ သို့မဟုတ် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ
ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီတွင်ဖွဲ့စည်းထားသော စစ်ကောင်စီသည် တိုင်းလေးတိုင်းဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်ချစ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်ကို နိုင်နင်းစွာကိုင်တွယ်
နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ လက်နက်ကိုင်တပ်မှူးများသည် စစ်ပဒေ သရာဇ်ပုံ စံ ဖြင့် ထင်ရစိုင်း နေ ကြ သည်။ ဂျင်မီယန်း ခေါင်းဆောင်သောမြောက်ပိုင်းတိုင်း သည် ၁၉၇၁
မော်ချီးဒေသနှင့်ပဲခူးတိုင်းတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သေးသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ဗိုလ်မှူး အောင် သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး
ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ရှိ ဦးသွင်၏အလယ်ပိုင်းတိုင်းသည် ကေအင်န်ယူတပ်မဟာ(၆)၊ တပ်ရင်း(၁၆)တို့၏ အကူ အညီဖြင့် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှစ၍ ပဲခူးရိုးမသို့
ကျားနက်တပ်ရင်း၊ ရန်နှိမ်တပ်ရင်း၊ နဂါးမောက်တပ်ရင်းဟူသော တပ်ရင်းလေးရင်းကိုလည်း ဖွဲ့ စည်းခဲ့သည်။ သို့သော် ရန်နှိမ်တပ်ရင်းမှ တပ်ခွဲမှူး ဒါးပလက်
ဖြင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ရာ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်တွင် ထော်ပိုင်ချောင်း၌ တပ်မတော်က လုံးဝချေမှုန်းပစ်လိုက်သည်။ ထို့နောက်
သီးခြားထူထောင်ပြန်သည်။ ထို့နောက် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် လားဟူများကို စည်းရုံးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သီးခြားတိုင်း(၁)တွင် မောင်ယုံခေါင်းဆောင်သော
အင်အား ၈၃ ယောက် ပါဝင်သည့် ပြောက်ကျားတပ်ရင်း (၁) နှင့် မင်းစိုး အောင် ခေါင်းဆောင်သောအင်အား ၁၅ ယောက်ပါ ဝင်သည့် ပြောက်ကျားတပ်ရင်း (၂)
သတ်စေခဲ့သည်။ ပြောက်ကျားတပ်ရင်း (၂)မှူး မင်းစိုးအောင်ကိုလည်းဖမ်းဆီး၍ ကြယ်ဝါစခန်း(ယူအီး - ၆၂၄၉)တွင် ချုပ်နှောင်ထားခဲ့သည်။ သို့နှင့် သီးခြား တိုင်း(၁)
သည် အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပြီး ခွဲထွက်မှု ပေါ်ပေါက်ရာမှ ဗိုလ်လကျာ်၏သား အောင်လကျာ်၏ ချေမှုန်းဝါးမျိုခြင်းကိုခံလိုက်ရလေသည်။
ထုတ်၍ ဝါဒဖြန့်ချိခဲ့သည်။
စောကြာဒိုးက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးသွင်က အတွင်း ရေးမှူးနှင့် ဇာလီမော်က ဘဏ္ဍာရေးမှူးနှင့် တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူးတာဝန်ယူပြီး ဗန်ကောက်တွင်အခြေစိုက် သည်။
ဖြစ်သည်။
(က)	ဇော်ထွန်းခေါင်းဆောင်သော ပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့(ပညင)။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်ပြေးမှခွဲထွက်သည်။
ကရင်နီအမျိုးသား တိုးတက်ရေးပါတီ၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ၊ ရှမ်း ပြည်တိုးတက်ရေးပါတီတို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်း ထားသော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
တွေ့ဆုံ တိုက်ပွဲ (၁၂၅) ကြိမ်ဖြစ်ပြီး တပ်မတော်စခန်းများကို (၃၃)ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်က ပြည်ပြေးစခန်းများကို ငါးကြိမ်တိုက်ခိုက် ခဲ့သည်။
ပြည်ပြေးတို့က တပ်မတော်အား (၁၈)ကြိမ် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် တပ်မတော်နှင့်တိုက်ပွဲ(၁၁၄) ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ တွေ့ဆုံတိုက်ပွဲ (၈၉)  ကြိမ်
(ည ၂ဝ၄၅) နာရီတွင် ဖလူးလမ်း အတိုင်း ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ငါးရက်တာ တိုက်ပွဲ တွင် တပ်မတော်မှ စစ်သည်ရှစ်ယောက်သာ ဒဏ်ရာ ရခဲ့ပြီး ကေအင်န်ယူ ၂၃
အတွက် အသက်စွန့်ခဲ့ရသည်။ တညလ သောင်း ကျန်းသူများက ထိုးစစ်အနေနှင့်ဆင်နွှဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သော မြဝတီတိုက်ပွဲ၊ သင်္ကန်းညီနောင်တိုက်ပွဲနှင့်မဲပုလဲတိုက်ပွဲ
ပြည်သူ့ပြည်ချစ်ပါတီ(ပြည်ပြေးအဖွဲ့)ဖွဲ့စည်းပုံ
ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ
အက်စ်အက်စ်အေသည် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (ခေါ်) အက်စ်အက်စ်ပီပီကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်ပါတီ အဖြစ်ထူထောင်ခဲ့သည်။
ပူးပေါင်းရန် မန်ပလောင်၊ လွယ်ဆေးဒေသတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အက်စ်အက်စ်ပီပီဌာနချုပ် မန်းရှိုး၊ မန်နောင်ဒေသ၌
အက်စ်အက်စ်အေများသည် ဗကပတို့ပေးသော လက်နက်ခဲယမ်းများကိုယူ၍ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်တွင် ပန်ဆန်းမှထွက်ခွာလာကြရာ ၁၉၇၄ခုနှစ်၊
ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်မှ စတင်တိုက်ခိုက်ကြရာ ကိုးကန့်ကာကွယ်ရေးများသည် တိုင်း(၂) နှင့် ကွဲသွား ကြတော့သည်။ တိုင်း(၂)သည်လည်း ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁
ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ(အက်စ်အက်စ်ပီပီ)သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်မှ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်အထိ မိုင်းခေးဒေသ၊ ပန်ဟုန်းခန့်မှန်းမြေပုံညွှန်း
သွားရောက်ခဲ့သည့် အတွေ့ အကြုံကိုတင်ပြပြီး ဗကပနှင့်ဆက်သွယ်ရန် အတွက်(အက်စ်အက်စ်ပီပီ)မှ တရားဝင် ကိုယ်စားလှယ်စေလွှတ်ရေးအတွက် တင်ပြ ခြင်း။
(ဂ)	အက်စ်အက်စ်ပီပီဗဟိုကော်မတီက ပန်ဆန်း သို့စေလွှတ်ရန် ကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း။
ဗကပအထောက်အပံ့ခံ၍ အက်စ်အက်စ်ပီပီဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရေး၊ ဗကပနှင့်ပိုမိုပူးပေါင်းရေးတို့ကို ဆောင်ရွက်ရန် လွယ်ခေးဒေသမှ သံလွင်အရှေ့ခြမ်းသို့ ကူးသွား
လှုပ်ရှားရန်အကြောင်းပြ၍ တစ်ပါတည်းလိုက် ပါလာခဲ့ကြသည်။ သို့နှင့်  ဗကပတို့သည်  သံလွင် အနောက်ခြမ်းဒေသတွင်အခြေချနိုင်ရန် အက်စ်အက်စ်အေ ကို
အခက်အခဲကိုဖြေရှင်းရခြင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လှုပ်ရှားနယ်မြေအတွင်းသို့ ဗကပများ ဝင်ရောက်ခွင့် ပေးခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အကုန်တွင်ကား အက်စ် အက်စ်အေ
ပဋိပက္ခမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းတွင်သာမကဘဲ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့်လောနိုင်ငံများတွင်ပါ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ၁၉၆၇  ခုနှစ်၊  ဒီဇင်ဘာလ  ၁၁  ရက်တွင် နွံစစ်ဟန်
ဗိုလ်မှူးကြီး ကိုလံဒုံဖိုင်နှင့် ဗိုလ်ကြီးနိုင်စုဟွယ် တို့က အွန်ကျန်းအား တစ်ဖက်နိုင်ငံနှင့်ဆက်သွယ်မှုရှိ၊ မရှိ စုံစမ်းလာရာ အွန်ကျန်းသည် တစ်ဖက်နိုင်ငံဘက်သို့
ပူးပေါင်းခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။
(ခ)	ပြည်ပြေးတို့ကိုအကြောင်းပြု၍ စီအိုင်အေ၊ ထိုင်းပုလိပ်များ၊ ထိုင်ဝမ်ထောက်လှမ်းရေး အဖွဲ့များက ပိုမိုစွက်ဖက်လာခြင်း။
(၁) ဟိုနအိုက်ပန်းနှင့်အင်အား ၂၅။
ဟူ၍ ဝင်ရောက် အစားထိုးခြင်းဖြစ်သည်။)
(၉)	လှိုင်မောကြီးမြို့နယ်တပ်၊ ဖျားကျေဝင်တီနှင့် အင်အား ၃၅ ယောက်။
(ဖ)	လီဖားမီ ခေါင်းဆောင်သော တောခိုနမ့်ကျွမ်း နှင့်အင်အား ၂ဝဝ ကို ကေအိုင်အေတပ်ရင်း (၂)က အယ်လ်ဂျီအက်ဖ်အဆင့်ဖြင့် လက်ခံ ထားသည်။
ရှမ်းသောင်းကျန်းသူအများစု၏ဌာနချုပ်မှာ ထိုင်း နိုင်ငံ ထန်ပိုးနှင့် ပိန်းလုံတို့တွင် အခြေစိုက်သည်က များ သည်။ ကေအိုင်အေဌာနချုပ်မှာလည်း ထိုင်းနိုင်ငံ
ကေအိုင်အေခေါင်းဆောင်များလုပ်ကြံခံရခြင်း
ထိုသို့ ကေအိုင်အေများ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးအရ အကျပ်အတည်းတွေ့နေချိန် ခေါင်းဆောင်များ၏ ခေါင်းဆောင်မှုကျဆင်းနေချိန်တွင် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်
လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ပစ်လိုက်လေသည်။ ကေအိုင်အေဗဟိုဌာနချုပ်က ခေါင်းဆောင်များသည် ကိုယ်ကျိုးရှာ အလွဲသုံးစားပြုလုပ်နေသောကြောင့် ဖယ်ရှားခဲ့ရခြင်း
ဖြစ်ကြောင်း၊ တိုင်းကော်မတီ၊ ခရိုင်ကော် မတီများသို့ ရှင်းလင်းခဲ့ကြသည်။  ထိုအချိန်မှာပင် ထန်ပိုးတွင်ရှိနေကြသော ဂေါ်လူလဒွဲနှင့် ကျန်ခေါင်းဆောင်များက
ဇော်ဒန် ကျဆုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဇော်မိုင်သည် တပ်မဟာ(၄)ကို ခေါင်းဆောင်၍ ဗကပများကို ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်မှစ၍
လျက်ရှိရာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်  ထိပ်သီး ခေါင်းဆောင်များ ကျဆုံးသွားသောအခါ မရန်ဘရန်ဆိုင်း၏လက်ဝဲအင်အားစုသည် ပိုမို၍အားကောင်းလာ သည်။ ထို့ကြောင့်
ဖွဲ့စည်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် မှစ၍ ဗကပနှင့်ကေအိုင်အေတို့သည် ပြန်လည်၍ ပြန်ပေါင်းထုပ်ကြသည်ကို တွေ့ကြရမည်ဖြစ်လေသည်။
ပြည်သူနှင့်တပ်မတော်၏ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး
ဒေသန္တရဆန့်ကျင်ရေးများပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ယင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် နိုင်ငံရေးပါတီများ၏ ခါးပိုက်ဆောင်တပ်များဖြစ်ခဲ့ရသည်။ အောင်မြင်မှု လည်း
မရရှိခဲ့ပေ။ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ များမှာလည်း ဘိန်းမှောင်ခိုကြရာမှ တောခိုကာ သောင်းကျန်းသူများဘဝသို့ရောက်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်
ကို တစ်ပြည်လုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆင်နွှဲရန် ကြိုးစားလာသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်တွင်ကား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်ကို အတည်ပြုပြီးနောက်
အဝေးရောက်ပါတီ၏ ကြိုးကိုင်မှုများ
ကာကွယ် ဟန့်တားနေရသည်။ စစ်ရေးအရ အကဲမသာ သည့်နည်းတူ နိုင်ငံရေးဘက်တွင်လည်း ပုံစံအမျိုးမျိုးနှင့် ကျင့်သုံးသော ဖြုတ်ထုတ်သတ်လမ်းစဉ်ကြောင့်
ပါ အ လို အလျောက်ကျဆုံးလာသည်။ ဖြုတ်၊ ထုတ်၊ သတ်လမ်းစဉ် ကြောင့် ပါတီတွင်းပြိုကွဲမှုများ  အတောမသတ်နိုင် အောင် ဖြစ် ပေါ် လာ သည့် အပြင် ဖြုတ်
ထုတ် သတ် လမ်းစဉ်သည် ဒေသခံပြည်သူများအတွက် လူသတ်ဝါဒပင်ဖြစ်နေသောကြောင့်လည်း  ပြည်သူ များ၏ဆန့်ကျင်မှုမှာ  တစ်စတစ်စ  တိုး၍ တိုး၍သာ
နေနိုင်ရေး မှာ အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပ နှင့် ပြည်ပမူဝါဒအပေါ်တွင် တည်မှီလာသည်။ ထိုရောအခါ ဗကပဗဟိုသည် ပဲခူးရိုးမ၏ ကံကြမ္မာကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည်
အဝေးရောက်ပါတီသည် ဗကပဗဟိုအသက်ရှူ ချောင်ရေးအတွက်  အရှေ့မြောက်ဒေသ  ဗကပကို ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းနှင့် ကချင်
တာဖြစ်တယ်။ ပအိုဝ်းတို့၊ ကချင်တို့ကို ရန်သူ က ကွန်မြူနစ်နောက်လိုက်ဆိုတာ နဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုခံယူတယ်ဆိုတာနဲ့ အနှစ်သာရအရပြောရရင် အတူတူပါပဲ။
အလုပ်သမားလူတန်းစား ခေါင်းဆောင်မှုကို လက်မခံနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ လက်တွေ့မှာ ပါတီနဲ့ ခပ်ခွာခွာ နေလာခြင်းတို့ပါပဲ။
လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုတဲ့ အခြားတစ်ခုကို ကိုင်စွဲလုပ်ဆောင်သွားကြရမှာဖြစ်တယ်။ အထက်ပါတို့ဟာ လျှို့ဝှက်ဖြစ်တဲ့ စာတမ်းပါ အနှစ်သဘောအားလုံးဖြစ်။
၃။ ဒီမှာရှိတဲ့ ကေအင်န်ယူခေါင်းဆောင်တွေ အနေနဲ့ အက်စ်အက်စ်ပီပီကိုလည်း အလုပ်သမား လူတန်းစားပါတီဖွဲ့ရေး ပြောသလို ရလလဖကို တပ်ဦးပါတီအဖြစ်
သူတို့ကတိုက် လာမှ ပါတီက သဘောတူနေတာဖြစ်တယ်'' ဆိုတာ ဝါဒဖြန့်နေတယ်။
ဗကပတို့၏ ပါတီကြီးဝါဒနှင့် ကေအင်န်ယူပါတီ၏ လူမျိုးရေး အမြင်ကျဉ်းမှုသည် ထိပ်တိုက်ပဋိပက္ခကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။ အဝေးရောက်ပါတီသည် ဗကပ ဗဟို
၁။ 	မှူးထင်လင်းထံမှ သိရချက်များ။ နုဂိုဏ်း အတွင်း ကွဲနေသလို မြဇံဂိုဏ်းအတွင်းလည်း သုံးစုကွဲနေတယ်လို့ သိရတယ်။  ဘဇံ၊ ဗိုလ် မောင်မောင်တို့ကတစ်စု၊ မြ၊
ဗိုလ်မြအစုက ကေအင်န်ယူပီနဲ့ ဆွေးနွေးချင် တယ်ဆိုလို့ ကေအင်န်ယူပီက ဆွေးနွေးဖို့ စီစဉ် နေတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ပါတီဗဟိုက သိမသိ ကျွန်တော်တို့ မသိပါ။
ဒါကြောင့် ချင်းအဖွဲ့က  ဗိုလ်မောရယ်နဲ့ ခွန်ကြာနုတို့ရဲ့အဆိုကို ထောက်ခံဖို့ တွန့်နေ တယ်။ သူတို့ အစည်းအဝေးကို ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့ကို ရွေးထားတယ်။
ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်သမ္မတ နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာဖို့ဖြစ်တယ်။  အဲဒီ ရှမ်းပြည်သမ္မတနိုင်ငံဟာ ထိုင်ဝမ်လောက် မကြီးပေမယ့် သမ္မတနိုင်ငံကြေညာပြီးရင်
၇။	မျက်ကန်း(ပျက်ကန့်)။ ခေါ် သူကြီးရှစ်ဦး အဖွဲ့ရဲ့ ဌာနချုပ်ဟာ ကျိုင်းတုံမြို့ရဲ့ အနောက် ဘက် ကား လမ်း ပေါ် ရှိ လွယ် မော် မြို့ ရဲ့ တောင်ဘက်တည့်တည့်
ရန်သူ့ထံ လက်နက်ချလိုတဲ့အပိုင်း ကွဲနေတယ်လို့ဆိုတယ်။ အချက်လေးချက်မှ ခုနစ်ချက်အထိဟာ မိုးနဲမြို့ ကာကွယ်ရေးမှ လက်နက်ချတဲ့ ကာကွယ်ရေးမှာ
တပ်ထောက် လုပ်ခဲ့တဲ့ ရှမ်းအမျိုးသား ဆန်လိပ်ထံမှ ပြောပြ ချက်များနဲ့ အချို့နေရာများက စုစည်းရရှိတဲ့ သတင်းများဖြစ်တယ်။ ဆန်လိပ်ပြောပြတာက သူပြောတဲ့
တရုတ်ဖြူပြန်ညီညွတ်ရေး အက်စ်အက်စ်ပီပီအနေနဲ့ ရလလဖကိုချဉ်းကပ် စည်းရုံးရေးဆိုတာဟာ အမေရိကန် နယ်ချဲ့ရဲ့ အစီအစဉ်အရ ထိုင်း ဖောက်ပြန်ရေးအစိုးရ
၉။	ဇော်ထွန်းကိုတော့ ပဒပတိုင်း(၁)မှူးကဖြုတ်ပြီး ပဒပကနေ ထွက်လိုက်ပြီလို့ သိရ၊ မြ-ဇံ အတွင်း မကျေနပ်မှု ပြင်းထန်နေ၊ မြ-ဇံကို ဦးနုလူလို့ ဝါဒဖြန့်တယ်။
ဇံကလည်း မြရဲ့ ရန်ကိုကြောက်ပြီး ကင်းချနေတယ်။
ထားတယ်လို့ သိရ။ နုဟာ ဝန်ကြီးချုပ် ဘဝတုန်းကထက်ပင် နေထိုင်မှုအဆင့်မြင့်တယ်လို့ဆိုတယ်။
မိုးဟိန်းအဖွဲ့ မဖိတ်ရန် ရလလဖက ကန့်ကွက်တယ်။ ဆေးအွန်အဖွဲ့ ကို အက်စ်အက်စ်ပီပီရော၊  ရလလဖပါ ကန့်ကွက်ပြီး ချင်းဒီမိုကရေစီပါတီကို မဖိတ် ဖို့
ဖျားရှိ ကျွန်းကုန်းရွာသို့ရောက်ရှိလာပြီး ဗကပနှင့် ကေအင်န်ယူပါတီခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ပြည်ပြေးတက်ထွန်းသည် ပြည်ပြေးတို့၏ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး
(၆)	ကျွန်တော်တို့ အကဲဖြတ်မှုကတော့ ပဲခူး ရိုးမ ပါတီဗဟိုစခန်းကို နောက်ထပ်တစ်ချီ ရန်သူ့ ထိုးစစ် လာလိမ့်မယ်ထင်တယ်။ ဒီထိုးစစ်ကို ချေမှုန်းနိုင်ရန်
တိုက်ရိုက်အဆက်အသွယ်ရမယ်။ လှရွှေပါတီဗဟိုသို့ ဘယ်အချိန်   ပြန်နိုင်မယ် ဆိုတာ ကေအင်န်ယူပါတီဗဟိုသို့ ပေးပို့ပါ လိမ့်မယ်။
(၁)	ပဲခူးရိုးမစစ်ဆင်ရေးမှာ ရန်သူရဲ့ ပြင်ဆင် မှုဟာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်။
ဖြူးက ခလရ(၃၉)၊ သာယာဝတီက ခလရ (၃၅)၊ ဟံသာဝတီက ခလရ(၅၉)၊ အသစ် ဖွဲ့တဲ့ဖြူးက ခလရ(၆ဝ)တို့ဖြစ်။
(၄)	ပဲနွယ်ကုန်း၊ ကျောက်တံခါး၊ ညောင်လေးပင် မှ ခလရ(၁)၊ (၄)၊ (၁၃) စုစည်းတယ်။ ဖပေါက်မှာ ခလရ(၆ဝ)နှင့် ခလရ(၅၉) နှင့် ခလရ(၆)စုစည်းတယ်။
အလင်းရောင်စခန်း
၏ ကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ မူ ဗကပ ပဲခူးမြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းမှ ဆေးမှူးဦးစိုးအောင် ဖြစ်သည်။ ဦးစိုးအောင်၏ဇနီး ဒေါ်ခင်မြင့်(ခေါ်) ဘွားဘွားကို သူနာပြုအဖြစ်  တာဝန်
ဗကပများကို ပဲခူးရိုးမပေါ်ရှိ တောင်ပေါ် ကျေးရွာများကလည်း အကူအညီမပေးကြပေ။ အနီးအနားတွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းရှိသည်ဟု အကြောင်းပြကာ နှင်ထုတ်
ငတ်ပြတ်ပြီး ရောဂါဘယ ပေါင်းစုံ ဖိစီးနှိပ်စက်ခြင်းခံနေရသည့် ဗကပများအား တာဝန်ယူကွပ်ကဲ၍ ရှောင်တိမ်းပြေးလွှားနေခဲ့ရသည်။
အောင်စိုးမိုးစစ်ဆင်ရေး
ပဲခူးရိုးမပေါ်တွင် လူနေထူထပ်ခြင်း မရှိပေ။ အစုလိုက်အဝေးလိုက် စုပေါင်းတည်ထားသော ရွာစု ရွာဝေးက နည်းပါးပြီး တစ်ရွာချင်း နှစ်ရွာချင်းသာ လမ်းပန်း
တပ်မတော်သည် ပြည်သူ့စစ် မဟာဗျူဟာ၊ နည်းဗျူဟာ များကို ချမှတ်၍ ဗကပ ဗဟိုဌာနချုပ်ကို ဦးတည် တိုက်ခိုက်ရန် စစ်ဆင်ရေးကြီးများ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆင်နွှဲ
သည် ကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဗကပများ၊ ကေအင်န်ယူပါတီ ဝင်များ၊ အမာခံကျောရိုးများအဖြစ် တာဝန်ယူထမ်း ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။
လုပ်ငန်းသည် လူထုလှုပ်ရှားမှုအသွင်ဖြင့် ကျယ်ပြန့်လာတော့သည်။
အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ တောင်ပေါ် ၁၄ ရွာကိုပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့် ဗကပတို့၏ အခြေခံဒေသတစ်ခုသည် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ရသည်။
အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းတင် သည် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး ဖြစ်လာပြီး ပဲခူးရိုးမအထူးစစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်၏
(ဃ)	ပြည်သူလူထုကိုယ်တိုင် သောင်းကျန်းသူများကို ခုခံချေမှုန်းသတ်ဖြတ်ခြင်း။
(ဎ)	ဝါမီးရွာ
လေးကထိတိုက်ပွဲ(လျှပ်စီးစစ်ဆင်ရေး)
၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အမှတ်(၇၇) ခြေမြန် တပ်မဌာနချုပ်သည်  ဗကပ ဗဟိုဌာနချုပ်အား တိုက်ခိုက်ရန် လျှပ်စီးစစ်ဆင်ရေးကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ လျှပ်စီး
ဒါကိုကြည့်ရင် စခန်းအတိုက်ခံရတာဟာ စစ်ရေးအရပြောပလောက်အောင် ဆုံးရှုံးမှုမရှိပေမယ့် စစ်ရေးအကဲသာမှုဟာ ဘယ်သူ့လက်ထဲရောက်မလဲဆိုတဲ့
လက်နက်ကိုင်တိုက်နေရတဲ့ကာလမှာ ''ပါတီ ဗဟိုစခန်းအတိုက်ခံရတာမျိုး လုံးဝမရှိရဘူး၊ မရှိအောင် လုပ်ရမယ်လို့တော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး ဒါပေမဲ့ ထားရမယ့်
မြင်းခြံဇာတိဖြစ်ပြီး အချက်ပြ ဆက်သွယ်ရေးတပ်မှ တောခိုခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် သခင်ဗသိန်းတင်နှင့်အတူ တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ ပညာတော် သင်သွားပြီး
တာတလူတိုက်ပွဲ
(၁၁)နှစ်၊ သော်က(ခေါ်)ဘလုံ(၉)နှစ် စသည့်ကလေး ငယ်များပါဝင်ပြီး အင်အား ၄၂ ဦးရှိသည်။ သခင်ဇင် တို့ လူစုသည် ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေသော ဗကပများ အား
တပ်ရင်းအနီးတွင် ခိုအောင်းနေကြသည်။ ထိုစဉ် ကြယ်နီ တပ်မှ တင်ဟန်ထွက်ပြေးပြီး လက်နက်ချသွားလေရာ လုံခြုံမှုမရှိတော့သဖြင့် တောင်ဘက်ဇေယျဝတီနှင့်
ဗကပဗဟိုသည် လက်ရှိအကျပ်အတည်းမှ လွတ် မြောက်ရေးအတွက် အစည်းအဝေးထိုင်ရာ သခင်ဇင်က အောင်စိုးမိုးစစ်ဆင်ရေးကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ရဲသုံးရဲ
သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်သည် ဗဟိုကင်းတပ် တပ်မှူးအောင်မြတ်ကြည် နှင့်လေးဦးအား စစ်မြူဆွယ် ၍ အရောင်ပြလှုပ်ရှားရင်း နှင့် ရိက္ခာရှာဖွေရန်တာဝန် ပေးလိုက်
နားနေပြီး နယ်ခံရဲဘော်တင်ကျန်ကို ရိက္ခာ ရှာရန်စေလွှတ်ကြရပြန်သည်။ ၁၉၇၅  ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းတာဝန်ခံ မောင်တင့်ဆွေကို
ဥက္ကဋ္ဌ သခင်ဇင်နှင့်အတွင်းရေးမှူး သခင်ချစ် ကျဆုံး ခြင်း
၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ၊ လက်နက် ချသူများမှာလည်း အတောမသတ်နိုင်အောင်ပေါ်ပေါက် နေသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်တွင် သခင်ချစ် ၏
မပြေးမီ မတ်လ ၃ ရက်တွင် အမှတ်(၁ဝ၇) ခြေမြန်တပ်ရင်းစစ်ကြောင်းသည် ကြက်ဖင်နီချောင်း၌ စခန်းချနေသော ဗကပဗဟိုကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြန် သည်။
သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်တို့သည် ပြည်ပပြန် မစိန် ဝင်းခေါင်းဆောင်သော အလင်းရောင်စခန်းကို အခြေအနေမပျက်ရှိလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်
တို့သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက် မွန်းလွဲ ၁ နာရီ မိနစ် ၅ဝ အချိန်တွင် ကျဆုံးသွားကြရလေတော့ သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီအသစ်
ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
(၂)  ဖေတင့်	ပထမ၊  ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ကေအင်န်ယူပါတီ ချုပ်ငြိမ်းခြင်း
ကေအင်န်ယူပီဗဟိုတို့ ပူးတွဲအစည်းအဝေး တစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် ကေအင်န်ယူပါတီဗဟိုသည် ဗမာလိုက်တဲ (ကြူအက်ဖ် - ၄၅၈၇) တစ်ဝိုက်တွင် ခိုအောင်း
ကေအင်န်ယူပါတီဗဟိုသည် ဗကပဩဇာကို တစ်စတစ်စပို၍နာခံလာရာ စစ်ဦးစီးချုပ်  ဗိုလ်ချုပ် စောမြမောင်က မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကေအင်န်ယူပါတီအမှတ်
၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ဗမာပြည်ကွန် မြူနစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ သခင်ဇင်နှင့် အတွင်းရေးမှူးသခင်ချစ် တို့ ဖွတ်ကျားချောင်းဖျား၌ ကျဆုံးခဲ့ရပြီး ဗကပဗဟို