cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ
ဂီလွန်းဇနီးမောင်နှံသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဝီလီဗရန့်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့စေရအောင် ဖန်တီးသူများဖြစ်သည်ဟု စွဲချက်အတင်ခံရသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံသည် ဂျာမန်ဆိုရှယ်လစ် ညီညွတ်ရေးပါတီ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် စီမံကိန်း စီးပွားရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၁၉၇၉-၁၉၈၀ ခုနှစ် ၅နှစ်စီမံကိန်းတွင် စက်မှုထုတ်လုပ်ငန်းကို အနည်းဆုံး ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း၊ အများဆုံး ၃၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးထုတ်ရန် သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများ၏ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကိုလည်း ၃ဝ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြှင့်ရန် ရည်မှန်းချက်ပြုထားခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းသည် သတ်မှတ်ချက်ထက်ပို၍ အောင်မြင်သည်ဟု နိုင်ငံအကြီးအကဲဖြစ်သူ အဲရစ်ဟွန်နက်ကာက ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့က ပြန်လည်သုံးသပ်ယင်း ပြောကြားသည်။ စီးပွားရေးအခြေအနေ မဆိုးရွားခြင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းသောကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။
ပိုလန်အရေးအခင်းတွင် မစ္စတာဟွန်နက်ကာ အစိုးရသည် ပိုလန်အစိုးရဘက်က ရပ်တည်သည်။ ပိုလန် သွေးစည်းခိုင်မာရေးအဖွဲ့ဝင်တို့ လှုပ်ရှားနေစဉ် အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံများမှ ခရီးသည်များအား ပိုလန်သို့ မဝင်နိုင်စေရန် နယ်စပ်များကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်က ပိတ်ထားခဲ့သည်။
အက်စ်အီးဒီ ပါတီခေါင်းဆောင်က ကာလကြာမြင့်စွာကျင့်သုံးလာသော လျှို့ဝှက်ထိမ်ချန်မှုသည် ဆုံးခန်းတိုင်သွားပြီးဟု အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် အေဒီအင်သတင်းစာက ကြေညာသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးသော နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် အများပြည်သူတို့ ဆန္ဒဖော်ထုတ်တင်ပြ ဆွေးနွေးခွင့်နှင့် ခရီးသွားခွင့်တို့နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ချုပ်ချယ်မှုများလျှော့ပေးမည်၊ ဆိုင်များတွင်စားသုံးကုန်များ ပိုမိုဖြန့်ဖြူးရောင်းချပေးမည်ဟု အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင်အက်စ်အီးဒီ ပါတီက ကြေညာသည်။ နိုင်ငံ၏လူဦးရေ ၁၆ ဒသမ ၆ သန်းအနက် ၁၂၀၀၀၀ တို့ ၁၉၈၉ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံမှ ထွက်သွားခဲ့ခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေ၍ ပြုပြင်သွား ပြည်သူတို့၏ ယုံကြည်မှု ပြန်လည်ရရှိရန်ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားသူတို့အနက် ၆၀၀၀၀ ခန့်သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ဆောင်နေကြသော အရှေ့အုပ်စုဝင် နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ပိုလန်နှင့်ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတို့မှတစ်ဆင့် ထွက်သွားခြင်းဖြစ်၍ ထိုသူတို့ ကိုဟွန်နက်ကာမပြုတ်ကျမီက သစ္စာဖောက်များဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သော်လည်း ခရင့်ဇ်၏လက်ထက်တွင် ထိုသူတို့ပြန်လာလျှင် ကြိုဆိုမည်ဟုကြေညာခဲ့သည်။ ခရင့်ဇ်အား ကတိအတိုင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန်တောင်းဆိုသော ဆန္ဒပြပွဲများ ၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ တွင်ထပ်မံဖြစ်ပွားသည်။
လွှတ်တော်၌ ၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ် ပါတီခေါင်းဆောင် အဲဂွန်ခရင့်ဇ်ကိုပင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅၁ ဦးက သဘောမတူ ဟု ကြေညာသည့်ဖြစ်ရပ် မမျှော်လင့်ဘဲ ပေါ်ပေါက်သည်။ ထိုသို့ နိုင်ငံအကြီးအကဲ ခန့်ထားရန် ပါတီ၏လျာထားချက်ကို လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တို့ကဆန့်ကျင်ခြင်းမျိုးသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်က နိုင်ငံကို ထူထောင်ခဲ့ပြီးပထမဆုံး ပေါ်ပေါက်ခြင်းဖြစ်သည်။ လိုက်ပဇစ်မြို့နှင့် အခြားမြို့ကြီးလေးမြို့၌ ဆန္ဒပြပွဲများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသည်။ အဲဂွန်ခရင့်ဇ်ကို ဆန့်ကျင်ကြွေးကြော် လာကြသည်။
ဩဂဲနစ် ဓာတုဗေဒ
ဓာတုဆရာလေး
ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါ
ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါ (Invertebrates) ဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ကျောရိုးဆစ်တွဲ (Vertebral Column) မပါရှိသော (သို့) အရိုးပျော့ချောင်း (Notochord) မှ ကျောရိုးဆစ်တွဲ အဖြစ်သို့ ဖွံဖြိုးပြောင်းလဲလာခြင်းမရှိသည့် တိရစ္ဆာန်များအားလုံးကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကျောရိုးဆစ်တွဲ (Vertebral Column) ဆိုသည်မှာ လူအများစု သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည် ကျောရိုးမကြီး (သို့) ငါးများ၏ ကျောရိုးဆူးတောင် အား ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါ အစုအဖွဲ့တွင် မျိုးပေါင်းစုအခွဲဖြစ်သော ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါ (Vertebrata) မှလွဲ၍ ကျန်တိရစ္ဆာန် အားလုံးပါဝင်သည်။ လူအများစုနှင့် အကျွမ်းတဝင်ရှိသော ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါများမှာ အာ့သရိုပေါ့ဒ် အုပ်စုဝင်များ (အင်းဆက်များ ၊ ပင့်ကူများ၊ ခရက်စတေးရှန်းများ နှင့် မီရီယာပေါ့ဒ်များ)၊ ခရုမျိုးအုပ်စုဝင်များ ( ချီတွန်များ၊ ခရုများ၊ ကမာများ၊ ပြည်ကြီးငါးများ နှင့် ရေဘဝဲများ) အန္နဲလစ်ဒ် အုပ်စုဝင်များ (တီကောင်များနှင့် ကျွတ်များ) နှင့် နိုက်ဒဲရီးယား အုပ်စုဝင်များ (ဟိုင်ဒြာများ၊ ရေခူများ၊ ပင်လယ် အနီမိုနီ နှင့် သန္တာကောင်များ) စသည်တို့ပါဝင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာတိုက်လုပ်ငန်းနှင့် စာပို့တံဆိပ်ခေါင်းများ
စာတိုက်လုပ်ငန်းသမိုင်းကြောင်း
မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က မြင်းလျင်တော်၊ ခြေလျင်တော်၊ လှေလျင်တော်တို့သည် ဘုရင့်စာချွန်တော်များကို လက်ဆင့်ကမ်းစနစ်၊ တောက်လျှောက်စနစ် စသည်ဖြင့် ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
လခွမ်းကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အားနပ်စ် ရူသာဖို့ဒ်
ရူသာဖို့ဒ်သည် ပထမဆုံးသော နျူကလီယား ရူပဗေဒ သုတေသီ ဖြစ်သည်။ သူသည် အယ်လ်ဖာ၊ ဘီတာနှင့် ဂမ်မာဟုခေါ်သော ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်း အပိုင်း သုံးခုကို ရှာတွေ့ခဲ့သည်။ အယ်လ်ဖာအမှုန်များသည် ဟီလီယမ် နျူကလီအိုင် ဖြစ်သည်ကိုလည်း ရှာတွေ့ခဲ့သည်။ သူ၏ ဂိုင်ဂါ−မားစ်ဒမ် စမ်းသပ်မှု ကြောင့် ယနေ့သိရှိနေကြသော နျူကလီးယပ်စ်နှင့် အီလက်ထရွန် တို့ ပေါင်းစပ်ထားသော အက်တမ် ဖွဲ့စည်းပုံကို ဆက်လက်လေ့လာနိုင်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုတက္ကသိုလ်၌ ဖရ်ကဒရစ်ဆော့ဒီးနှင့်တွေ့၍ အတူတူ မကြာ ခဏ အလုပ်လုပ်ကိုင်လာခဲ့ကြရာတွင် ရေဒီယိုသတ္တိရှိသော ဒြပ်စင်တို့၏ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အဆက်အသွယ်ရှိပုံကို စုံစမ်းကြလေသည်။ ထိုသို့စုံစမ်းခဲ့သောကြောင့် အက်တမ်ထဲတွင် စွမ်းအင် အမြောက်အမြား ရှိမည်ဟု ရားသားဖို့ ထင်မြင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ်၌ ရူပဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် နှင့် လေးနှစ် တိုင်တိုင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အက်တမ်ခန္ဓာအိမ် ဆောက်တည်ပုံအဆိုကို ထုတ်ဖော် ကျေညာခဲ့လေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ဒြဗ်၏ခန္ဓာအိမ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် သဘော သက်ဝင်လျက်ရှိသည်ကို ပြခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ် တွင် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်က ဗင်းဒစ်ဓာတ်စမ်းဌာန၌ ရူပဗေဒ ဆိုင်ရာ လက်တွေ့ စမ်းသပ်မှု ပါမောက္ခအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက် လေသည်။ ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ဒြဗ်စင်တို့၏ သဘာဝ ပြောင်းလဲမှုကို အချိန်များစွာ အကုန်ခံ၍ လက်တွေ့နည်းဖြင့် ပြုလုပ်ကြည့်လေသည်။ ဤသို့ လက်တွေ့ စမ်းသပ်ခဲ့ရာမှ အက်တမ်၏နျူကလိယတ်၌ အက်တမ်မှာကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးသော ခန္ဓာအိမ်ရှိသည်ဟု ထင်မြင် ယူဆခဲ့လေသည်။ ရားသားဖို့သည် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒပညာရပ်အတွက် နိုဘယ်ဆုကို ရခဲ့ပြီး နောက်၊ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် အော်ဒါအော့မဲရစ်ဘွဲ့ထူးဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရပြီးနောက် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် လော့ဘွဲ့ထူးဖြင့် တိုးတက်ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရပြန်သည်။
ဝါတဂ္ဂသိန္ဓဝဇာတ်
ယောကျ်ားမြင်ရ ကိလေသာကြွ
မိန်းမလည်း သူကြွယ်လာမည်ဟု ကြားလျှင် အလွန်ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်လျက် မိမိကိုယ်ကို တန်ဆာဆင်၍ အိပ်ရာတိုက်ခန်းကိုလည်း တန်ဆာဆင်ကာ အိပ်ရာကို အသင့်ပြင်လျက် လာမည့်အချိန်ကိုသာ စောင့်စားလျက်နေ၏။ သူကြွယ်လည်း မိန်းမအိမ်သို့သွား၍ အိပ်ရာတစ်ပိုင်းတွင် ထိုင်၏။ ထိုအခါ မိန်းမသည် ဤသူကြွယ်အား ယခု လာလျှင်လာချင်း ခွင့်ပြုလိုက်လျှင် ငါ့အား အစိုးရသောအဖြစ်မှ ဆုတ်ယုတ်လတ္တံ့၊ ထို့ကြောင့် တစ်ပါးသောနေ့မှ ခွင့်ပြုမည်ဟု ကြံစည်ကာ သူကြွယ်က လက်ကိုကိုင်မည်ပြုလျှင် မိန်းမတို့မာယာဖြင့် လက်ကိုပြန်၍ တွန်းကာ သွားပါ သွားပါ - သင့်ကိုအလိုမရှိဟု တားမြစ်လေ၏။ ထိုအခါ သူကြွယ်လည်း ရှက်ကန်းကန်းဖြစ်ကာ နောက်သို့ ဆုတ်လျက် ထ၍ အိမ်သို့ပြန်လေ၏။ နောက်တစ်ဖန်ပြန်၍ မကြည့်တော့ချေ။
မာယာများကြွယ် မြင်းမငယ်
“ချစ်သား ... လာလျှင် လာချင်းအစ၌ ပေါင်းဖော်ခြင်းမည်သည် မဖြစ်နိုင်ပါ၊ မိန်းမတို့အား အခြံအရံ စည်းစိမ်သည် ဆုတ်ယုတ်၏။ ထိုကြောင့် သိန္ဓောမြင်းကို ပြေးစေ၏” –
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်ပြီးလျှင် သစ္စာကိုပြသည်၏ အဆုံး၌ သူကြွယ်သည် သောတာပတ္တဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မိမိထံပါး၊ လာယောကျ်ား၊ လျင်လျားခွင့်မသာ။
(၂) စိုးရခြင်းမှ၊ ယုတ်ယူဆ၊ မိန်းမဓမ္မတာ။
လောင်ဂျွမ်းရွာ
လောင်ဂျွမ်းရွာ
မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
လေဆိပ်ဝန်ဆောင်မှုများ
မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၏ အလျားပေ ၁၄,၀၀၀ (၄၂၆၇ မီတာ)၊ အနံပေ ၂၀၀ (၆၁ မီတာ) ရှည်လျားသော လေယာဉ်ပြေးလမ်းသည် မည်သည့်လေယာဉ်အမျိုးအစားမဆို ဆင်းသက်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ကားရပ်နားရန်နေရာတွင် မော်တော်ယာဉ် အစီးရေ ၇၀၀ ခန့်ရပ်နားနိုင်သည်။ လေဆိပ်အဆောက်အဦးမှာ လေအေးပေးစနစ်၊ မီးဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးစနစ် နှင့် အရေးပေါ်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးစနစ်များ တပ်ဆင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ခရီးသည်များအတွက် ဓာတ်လှေကား ၆ခု၊ စက်လှေကား ၃ခု၊ ကုန်တင်ဓာတ်လှေကား ၁ခုနှင့် အလိုအလျှောက် ခရီးသည်လက်ဆွဲအိတ်ကိုင်တွယ်မှုစနစ်များလည်းပါဝင်သည်။ ခရီးသည်ပို့ဆောင်သော ရွေ့လျားတံတား ၆ခု အနက် ၃ခု မှာ ဘိုးရင်း ၇၄၇ လေယာဉ်ကြီးများ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ လေယာဉ် ၁၀ စီး လုံလုံလောက်လောက် ရပ်နားနိုင်ပြီး မည်သည့်အရွယ်အစားရှိသည့်လေယာဉ်မဆို ရှစ်မိနစ်လျှင် တစ်စီးနှုန်းဖြင့် ဆင်းသက်ထွက်ခွာနိုင်သည်။ ယခင်က မြေပြင်ကိုင်တွယ်မှုလုပ်ငန်းများကို မန္တလေးလေဆိပ်မြေပြင် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း (MAGS) မှ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပြီး ယခုအခါ MJAS ကုမ္ပဏီမှ လုပ်ကိုင်နေသည်။
ဘော်လီရွာ
ဘော်လီရွာ
NGC 332
NGC 332 သည် မိန် နက္ခတာရာ မှ lenticular အမျိုးစား ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ အောက်တိုဘာ ၂၂ တွင် Lewis Swift ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ကပ်သပြေ
ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ကပ်သပြေ
ဂွေးပင်ချိုရိုးရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဂွေးပင်ချိုရိုးရွာ (Gwaypinchoyoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဇီးပွားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးပွားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၈ ဦး၊ မ ၁၅၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ခရိုမီယမ်
သဘာဝတွင်တွေ့ရှိရမှုအခြေအနေ
ခရိုမီယမ်သတ္တုသည် အလွန်မာ၍ အက်ဆစ် လွယ်လွယ်နှင့် မစားနိုင်သောကြောင့် ယခင်က အလွန် ခေတ်စားခဲ့သော နစ်ကယ်ရည်စိမ်ခြင်းကို အသုံးမများတော့ဘဲ ကရိုမီယမ်ရည်စိမ်ခြင်းကို များစွာ အသုံးပြု လာကြ၏။ ခရိုမီယမ်ရည် စိမ်ထားသော ပစ္စည်းများ၏ မျက်နှာပြင်များသည် အပွတ်အတိုက်ကို ကောင်းစွာ ခံနိုင်၏။ ခရိုမိတ်ခေါ် ခရိုမီယမ်သတ္တုရိုင်းကို သတ္တုကျိုဖိုများ၏ အတွင်းခံပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြ၏။ ခရိုမီယမ် ဟူသည်မှာ ဂရိစကား 'ခရိုမာ'မှ ဆင်းသက်လာ၍ အရောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။ ကရိုမီယမ် ဒြပ်ပေါင်းများ၌ အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိကြ၏။ မြ၊ နီလာ၊ ပတ္တမြား စသော တွင်းထွက်ကျောက်မျက်တို့၏ အရောင်ကွဲပြားခြားနားမှုသည် ထိုကျောက်မျက်ရွဲတို့တွင် ပါဝင်သော ခရိုမီသတ္တု အနည်း အများပေါ်တွင် အကြောင်းပြုသည်။ ခရိုမီယမ်ဒြပ်ပေါင်းများဖြစ်ကြသော ဗေရီယမ်ခရိုမိတ်၊ လက်ခရိုမိတ်၊ ဇင့်ခရိုမိတ်တို့မှ အရောင်အမျိုးမျိုးရှိသော ခြယ်ဆေးများကို ရရှိ၏။
ဝါဂလွန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဝါဂလွန်ရွာ(Wargalun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂွမ်းလကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၈၀ ဖြစ်သည်။
မောင်းတဲရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရပ်ခင်ရွာသစ်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဇရပ်ခင်ရွာသစ်ရွာ (Zayatkhinywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဇရပ်ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇရပ်ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၃ ဦး၊ မ ၁၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကန်နီကြီးရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကန်နီကြီးရွာ (Kannigyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဇီးပွားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးပွားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၈ ဦး၊ မ ၁၅၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
မောင်ချောနွယ်
စာပေရေးသားခြင်း
၁၉၆၇-၆၈ ကာလများတွင် မောင်ချောနွယ်သည် လေးလုံးစပ်ကဗျာများကို စတင်ရေးသား၍ ရုပ်ရှင်ပဒေသာ၊ လျှို့ဝှက်သည်းဖို စသည့်မဂ္ဂဇင်းများတွင်ပေးပို့ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၇၀ နှစ်များတွင် ကဗျာဆရာများနှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် ရန်ကုန်မြို့သို့ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ သွားရောက်ခဲ့လေသည်။ မောင်ချောနွယ် သည်မြန်မာ့မော်ဒန်ကဗျာ သို့မဟုတ် မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်ကဗျာ အရွေ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး အောင်ချိမ့်၊ ဖော်ဝေး တို့နှင့် တွဲဖက်၍ (၃) ဦးရေးသားခဲ့သော သစ်ရွက်အသေများပေါ်က ရက်စက်သော ဂီတမှာ အထူးထင်ရှားသော ကဗျာစာအုပ်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်ကဗျာရေစီးကြောင်းတွင် အရေးပါဆုံးကဗျာဆရာအဖြစ် ဝေဖန်ရေးသမားများနှင့် ကဗျာချစ်သူများက တညီတညွတ်တည်းသတ်မှတ်ခြင်းခံရသူလည်းဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
"ဘဝမှာ လေးငါးခြောက်ခုမလိုပါဘူး နှစ်ခုပဲ ချစ်သူစစ်စစ်နဲ့ ရန်သူစစ်စစ် ဒီနှစ်ခုပဲ"
အစုကြီးရွာ၊ ထန်းကန့်လန့်
အစုကြီးရွာ၊ ထန်းကန့်လန့်
တောင်စိန်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
တောင်စိန်ရွာ (Taungsein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မောက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၅ ဦး၊ မ ၈၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
အင်ခူးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရောင်းအုန်းဒုတ်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
သရောင်းအုန်းဒုတ်ရွာ (Thayaungohndoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ သရောင်းအုန်းဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၂၃ ဖြစ်သည်။
ကက္ကဋကဇာတ်
ပုစွန်ညှပ်ကိုင် ဆင်မရုန်းနိုင်
“အို ဆင်မ ... ရွှေပုစွန်ကြီးသည် ရှည်သောမျက်စိရှိ၏။ အရိုးဟူသော အရေရှိ၏။ ရေ၌နေ၏။ အမွေးမရှိ၊ ထိုရွှေပုစွန်ကြီး နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ငါသည် သနားစဖွယ် ငိုကြွေးပါ၏။ အသက်နှင့်တူသော ငါ့ကို အစွန့်ပစ်ပါလင့်” –
ပုစွန်လက်မ စည်လုပ်ကြ
ဤဒေသနာတော်ကို ဆောင်ပြီး၍ သစ္စာကိုပြသည်၏ အဆုံး၌ သူကြွယ်လင်မယားတို့သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဆောင်ပုဒ်
(၂) မိမိလင်ဝယ်၊ အသက်ကယ်၊ မိမယ်မြတ်လှသည်။
သက်ကျိုင်းတောင်ရွာ၊ သက်ကျိုင်းတောင်
သက်ကျိုင်းတောင်ရွာ၊ သက်ကျိုင်းတောင်
မင်းဒေါင့်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီမီးခုံမြို့
ဆီမီးခုံမြို့ သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ယခင်က ဆီမီးခုံကျေးရွာအုပ်စုရှိ ဆီမီးခုံကျေးရွာဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက်(၄)ခုပါဝင်သော မြို့အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ဆီမီးခုံမြို့၌ လူဦးရေ ၅,၀၅၅ဦးရှိသည်။ ဆီမီးခုံဟုဆိုသော်လည်း ဒေသခံများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်များကမူ ဆမိတ်ခုံဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဂျိမ်းစ် ကွတ်
၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတော်ဝင်အသင်းကြီး၏ တိုက်တွန်းချက်အရ သောကြာဂြိုဟ် ဖြတ်ကျော်မည့် လမ်းကို သေချာစွာ စောင့်ကြည့်မှတ်သားရန် ကွတ်အား စေလွှတ်၏။ ထို့ပြင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်း၌ ရှိသည်ဆိုသော တိုက်သစ်ကို ရှာဖွေရန်နှင့် ဤသို့ စူးစမ်းရှာဖွေ တွေ့ရှိသမျှကို ဗြိတိန်နိုင်ငံအတွက် သိမ်းယူ ရန် တာဝန်များကို ပေးအပ်လိုက်သည်။ သို့ဖြင့် သိပ္ပံကဝိများပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ကွတ်သည် ခေါင်းဆောင်၍ ခရီးထွက်ခဲလေသည်။ သောကြာဂြိုဟ်ကျော်ဖြတ်မည်ကို မြင်နိုင်မည့်ဒေသမှာ ယခု တဟီးတီးဟု ခေါ်သော ကျွန်းဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းသို့ ချောမောစွာရောက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၁၇၆၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် သောကြာဂြိုဟ် ဖြတ်ကျော်သည်ကို ကောင်းမွန်စွာ မြင်ကြရသည်။ ထို့နောက် တောင်ပိုင်းတိုက်သစ်ကို ရှာဖွေရန် ထွက်ခဲ့ရာတွင် တောင်လတ္တီတွဒ် ၄ဝ အထိ ရောက်ရှိပြီးမှ နယူးဇီလန်ကျွန်းများရှိရာ အနောက်ဘက်သို့ ခရီးလွှင့်ခဲ့သည်။ နယူးဇီလန်ကျွန်းကမ်းခြေတစ်လျှောက်ကို လှည့်ပတ်စူးစမ်း တိုင်းထွာပြီးနောက်၊ ဩစတေးလျတိုက် အရှေ့ဘက်ကမ်းကို ရောက်၍၊ ထိုဒေသကို ဗြိတိန်နိုင်ငံအတွက် သိမ်းယူခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ဩစတေးလျတိုက်ကို နယူးဟော်လန်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကွတ်သည် ဩစတေးလျတိုက်နှင့် နယူးဂင်းနီကျွန်းတို့အကြားရှိ၊ ရေလက်ကြားတလျှောက် သင်္ဘောလွှင့်ခဲ့ပြီးသော် ဗတေးဗီးယားတွင် ခရီးတစ်ထောက်နားကာ၊ ဂွတ်ဒ်ဟုပ်အငူကို ပတ်၍ ပြန်ခဲ့ ၏။ ၁၇၇၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်၍၊ ကွတ်မှာ သင်္ဘောသူကြီး (ကွန်မန်ဒါ) ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။
ဆီမီးခုံမြို့
ပညာရေး
ဆီမီးခုံမြို့တွင် အထက်တန်းကျောင်း တည်ရှိသည်။အသက်(၁၅)နှစ်အထက်လူဦးရေ၏ စာတတ်မြောက်နှုန်းမှာ ၉၇.၀၈ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
ဂျိမ်းစ် ကွတ်
အပြန်တွင် ကွတ်သည် ကပ္ပတိန်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထား ခြင်းခံရ၏။ ထို့ပြင် သူ၏ခရီးသွားမှတ်တမ်းများကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ်မြောက် ခရီးထွက်ပြန်ရာ ထိုအချိန်တွင် ကွတ်သည် အသက်လေးဆယ့် ရှစ်နှစ်အရွယ်မျှ ရှိနေလေပြီ။ ထိုအကြိမ်တွင် ကွတ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမှ ဟဒ်ဆန်ပင်လယ်အော်သို့ ပေါက်သော အနောက်မြောက်ပင်လယ်ခရီးလမ်း ရှာဖွေရန်အတွက် ခရီးထွက်ခဲ့လေသည်။ ကွတ်သည် ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သင်္ဘော ၂ စင်းဖြင့် ခရီးစတင်ထွက်ခဲ့ရာ ဂွတ်ဒ်ဟုပ်အငူ၊ တက်စမေးနီးယားကျွန်း၊ နယူးဇီလန်ကျွန်းများကို ကျော်လွန်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၇၇၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တဟီးတီးကျွန်းသို့ ရောက်လေသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် မြောက်အမေရိကတိုက်ဖက်သို့ သင်္ဘောလွှင့်ခဲ့သောအခါ ဟာဝိုင်းယန်းကျွန်းများကို ၁၇၇၈ ခု နှစ်ဦးတွင် တွေ့ရှိလေသည်။ ထို့နောက်လာခဲ့ရင်း ကိစ္စအတွက် မြောက်အမေရိကတိုက် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် ခရီးဆက်လက်ထွက်ခဲ့ရာ ဗဲရင်းရေလက်ကြားသို့ အရောက်တွင် ခရီးမဆက်နိုင်တော့သဖြင့် လက်လျှော့၍ ပြန်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၇၇၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလထဲတွင် ဟာဝိုင်ယန်းကျွန်းစုသို့ ပြန်လည်ရောက်ခဲ့လေသည်။
ဗစ်ဒကွန် ကွစ်ဇလင်း
သမိုင်း
ဗစ်ဒကွန် အေဗရာဟမ် ကွစ်ဇလင်းကား ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ကြီးအတွင်း နိုင်ငံနှင့်လူမျိုးကို သစ္စာဖောက်၍၊ နာဇီဂျာမန် တို့အား အလုပ်အကျွေးပြုခဲ့သော နော်ဝေးနိုင်ငံရေးသမား တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ၁၈၈၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့ တွင် ဖီရက်စဒယ်အရပ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ နော်ဝေးစစ် တက္ကသိုလ်တွင် စစ်ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈၊ ၁၉ ခုနှစ် တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၌လည်းကောင်း၊ ၁၉၁၉၊ ၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ၌လည်းကောင်း၊ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တွဲဖက်သံအရာရှိအဖြစ်ဖြင့် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့၏။ ၁၉၂၉ ခုနှစ် တွင် နော်ဝေးနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးလောက ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကွစ်ဇလင်းမှာ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင် ရေး ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းရွက်ပြီးနောက်၊ နော်ဝေး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်၍ ခေါင်းဆောင် ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အား ဖက်ဆစ်ပါတီပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖက်ဆစ် ဂျာမန်တို့သည် နော်ဝေးနိုင်ငံအား ရုတ်တရက် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သောအခါ ကွစ်ဇလင်းသည် ဂျာမန်တို့ဖက်မှ ကူညီတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နော်ဝေးကို ဂျာမန်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါ၊ ကွစ်ဇလင်းကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ကွစ်ဇလင်း သည် နော်ဝေးနိုင်ငံ၏ သမတအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရပြန် သည်။ ထိုမှစ၍ နောင်ဝေးနိုင်ငံမှာ ဖက်ဆစ်နာဇီတို့၏ ဩဇာခံ ကွစ်ဇလင်းရုပ်သေးအစိုးရ၏ ခြယ်လှယ်ညှဉ်းပန်းခြင်းကို ခံခဲ့ရ လေသည်။
ငါးပြေမ (မြောက်)ရွာ၊ တစ်တီတူးကွင်း
ငါးပြေမ (မြောက်)ရွာ၊ တစ်တီတူးကွင်း
နားဆင့်ရွာ၊ နားလော
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ခင်အင်းကြီး
ကြို့ကုန်းရွာ (Kyoetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ခင်အင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခင်အင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၀ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား
လျှပ်မှုန်များ (Electric Charges)
လျှပ်စစ်ဓာတ် နှစ်မျိုး နှစ်စားရှိသည်။ ပယင်း၊ ဖန်၊ ကန့်၊ ချိပ်တောင့်စသော အရာဝတ္ထုတို့အပေါ်၌ ပိုးထည်စ၊ သားမွေးစ စသည်တို့ဖြင့် ပွတ်တိုက်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆွဲငင်သည့်ဓာတ်ကို ပွတ်တိုက်မှု လျှပ်စစ်ဓာတ်၊ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ငြိမ် ဟုခေါ်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး၊ ဒိုင်နမို စသည်တို့မှစ၍ တစ်နေရာတည်းတွင် တည်မနေပဲ အဆက်မပြတ် ရွေ့ရှားနေသည့် ဓာတ်ကိုမူ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး ဟုခေါ်လေသည်။ ထိုနောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ငြိမ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာကို အီလက်ထရိုစတက်တစ် (လျှပ်စစ်ဓာတ်ငြိမ်ပညာ) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာကို အီလက်ထရို ဒိုင်နမစ်၊ သို့မဟုတ် အီလက်ထရို ကိုင်နက်တစ် (လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးပညာ) ဟူ၍လည်းကောင်း နှစ်ဘာသာ ခွဲထားလေသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ငြိမ်နှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးတို့သည် အတူတူပင် ဖြစ်၍ ခြားနားချက်မှာ ကန်ရေနှင့် ချောင်းရေတို့ ကွဲလွဲပုံသဘောမျိုးသာ ဖြစ်လေသည်။
သို့သော် ထိုကဲ့သို့ အမျိုးမျိုး စမ်းသပ်ကြည့်နေရာမှ အခြားထူးဆန်းသော အချက်တစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရလေသည်။
ဂယ်လဗာနီးနှင့် တပည့်များသည် ဖားခြေထောက်ကလေးများကို ကြေးနီချိတ်ဖြင့် ချိတ်ပြီးလျှင် ဝရန်တာသံကြိုးတန်းတွင် ချိတ်ဆွဲထားမိသည်။ ထိုအခါ လျှပ်ပြက်ခြင်း မိုးခြိမ်းခြင်း မရှိပါဘဲလျက် ဖားခြေထောက်နှင့် သံကြိုးတန်းထိမိသည့်အခါတိုင်း ခြေထောက်ကလေးများ လှုပ်ရှားသည်ကို အံ့အားသင့်စွာ တွေ့ရလေသည်။ ဖားခြေထောက်ကလေးများကို လှုပ်ရှားစေသည့် ဤလျှပ်စစ်ဓာတ်မှာ အဘယ်မျှ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။ ဂယ်လဗာနီးက ဤလျှပ်စစ်ဓာတ် မှာ ကြွက်သား သို့မဟုတ် အကြောကို ကြေးဝါနှင့် သံတို့ ထိတွေ့ရမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆလေသည်။ သို့သော် ထို ယူဆချက်သည် ပြည့်စုံမှန်ကန်ခြင်းမရှိသေးပေ။ မကြာမီပင် အခြားဣတာလျံလူမျိုး ပါမောက္ခ အယ်လက်ဇန္ဒြို ဗိုလတာ (ခရစ် ၁၇၄၅-၁၈၂၇) က ထိုထက်ကောင်းမွန်သော ယူဆချက်တခုကို ထုတ်ဖော်ရှင်းပြလေသည်။ သူ၏အဆိုအရ အထက်ပါလျှပ်စစ် ဓာတ်သည် ကြေးနီ၊ သံနှင့် ဖားကောင် ကြွက်သားအတွင်းရှိ အရည်တမျိုးတို့၏ အချင်းချင်း ဓာတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ် လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထို့နောက် သူသည် ဤအယူအဆကို အခြေခံထား၍ အမျိုးမျိုး ကြိုးစား စမ်းသပ်ခဲ့ရာ နောက်ဆုံး၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး တစ်မျိုးကို တီထွင်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုဓာတ်အိုး မှာ တီထွင်သူ ဗိုလတာကို အစွဲပြု၍ ဗို့လတိတ်ဓာတ်အိုးဟု အမည်တွင်လေသည်။ ထိုဓာတ်အိုးတွင် သွပ်ပြားတစ်ချပ်နှင့် ကြေးနီပြား တစ်ချပ်ကို ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်ထဲ၌ နှစ်ထား၍ ထိုသွပ်ပြားနှင့် ကြေးနီပြားတို့ကို အိုးအပြင်ဘက်တွင် ကြေး နန်းကြိုးတစ်ပင်ဖြင့် ဆက်လိုက်သောအခါ ကြေးနီမှ သွပ်သို့ နန်းကြိုးတလျှောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးလေသည်။ ဤဓာတ်အိုး ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဗိုလတာမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကို ပထမဦးစွာ ကြံဆောင်ထုတ်ယူနိုင်သူအဖြစ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထား ခြင်းခံရလေသည်။ ( ဗိုလတာ ကောင့် အယ်လက်ဇန္ဒြို။)
သို့ရာတွင် နောက်နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်၌ ၁၉ ရာစုနှစ် ကုန်ဆုံး ကာနီးအချိန်တွင် ဖရန်ကလင်၏ သီအိုရီထက် သာလွန်ကောင်း မွန်ရုံမျှမက ယခုထက်တိုင် အကောင်းဆုံး အမှန်ဆုံး အဖြစ်နှင့် လက်ခံခဲ့ရသော သီအိုရီကို ဆာဂျေဂျေ သွန်မဆင်က ထုတ်ဖော် လိုက်လေသည်။ သွန်မဆင်သည် အီလက်ထရွန်ကို တွေ့ရှိတိုင်း တာပြီးနောက်မှ ထုတ်ဖော်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍ ထိုသီအိုရီသည် အီ လက်ထရွန်သီအိုရီဟု တွင်လေသည်။
ပွတ်တိုက်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သံလိုက်ဓာတ်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အပူ၊ သို့မဟုတ် ဓာတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဖြစ်စေ၊ အက်တမ်များတွင် အီလက်ထရွန်တို့ လွတ်မြောက်သွားနိုင်ကြသည်။ ယင်းသို့ လွတ်မြောက်သွားသော အီလက်ထရွန်တို့သည် မိမိတို့ထွက်ခွာ သွား၍ အဖိုဓာတ်ဖြင့် ကျန်ခဲ့သော မူလနေရာသို့ တပတ်လှည့် ပြီး ပြန်ရောက်လာနိုင်လျှင် ထိုအီလက်ထရွန်တို့ သွားရာလမ်း သည် လျှပ်စစ် ဆားကစ် ဖြစ်လေသည်။ ထိုလွတ်မြောက်သွား သော အီလက်ထရွန်တို့သည် အကယ်ပင် အစမှအဆုံးတိုင်အောင် ခရီးပြည့်သွားသည် မသွားသည်ဆိုသည်ကို သေချာစွာ မပြောနိုင်ပေ။ သို့ရာတွင် ဆားကစ်တလျှောက်တွင် အဆက်မပြတ် အီလက်ထရွန်တို့ ရွေ့လျားမှုရှိသည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ အီလက်ထရွန်သီအိုရီအရ လျှပ်စစ်ဓာတ်သည် အမမှ အဖိုဖက်သို့ စီးသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ သို့သော် ဖရန်ကလင်၏ သီအိုရီကမှု လျှပ်စစ်ဓာတ်သည် အဖိုမှ အမဘက်သို့ စီးသည်ဟု ဆိုသဖြင့် ထိုသီအိုရီနှစ်ခုမှာ ဆန့်ကျင် လျက်ရှိလေသည်။ သို့ရာတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်နှင့် ဆက်လျဉ်းသည့် လက်တွေ့ကိစ္စများ၌ ဖရန်ကလင်၏ သီအိုရီကို မူတည်လာခဲ့ကြသည့် အတိုင်း ယခုလည်း ထိုအတိုင်းပင် ဆက်လက်၍ သုံးစွဲနေဆဲဖြစ် လေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး (ဘက်ထရီ) အမျိုးမျိုးတွင် အီလက်ထရုတ် အတွက် သွပ်၊ ကြေး၊ ခဲဲ၊ ကာဗွန်စသည်တို့ကို၎င်း၊ အီလက် ထရိုလိုက်အတွက် အက်ဆစ်ရည်၊ ဇဝက်သာရည်၊ ဇဝက်သာ မှုန့် စသည်တို့ကို၎င်း သူ့နည်းနှင့်သူ အမျိုးမျိုး ကွဲပြီး အသုံး ချထားသည့် သဘောမှာ ဓာတ်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စီးစေသည့် သဘောတစ်ခုတည်းပင် ဖြစ်သည်။ ဓာတ်အိုးထဲ၌ ဓာတ်လှုပ်ရှားမှုဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဓာတ်ခေါင်းတဖက်တွင် အီလက်ထရွန်ပိုလာ၍ ပြန်တဖက်တွင် လျော့သွားသည်။ ဓာတ် ခေါင်းနှစ်ခုကို နန်းကြိုးဖြင့် ဆက်လက်သောအခါ ပိုနေသော အီလက်ထရွန်များအဖို့ လျော့နည်းသည့် နေရာသို့သွားရန် လမ်းရသွားလေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးသည် အပူကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဓာတ်မီးခလုတ်ကို ဖွင့်လိုက်ချိန်၌ ဓာတ်မီးလင်းလာသဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင့် ဓာတ်မီးလုံးအတွင်းရှိ နန်းကြိုးမျှင်ကလေးများ ပူလွန်းအားကြီးပြီး လင်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်မီးပူအိုး၊ ဓာတ်မီးဖို စသည်တို့မှာ လည်း ဤသဘောကိုမှီး၍ ပြုလုပ်ထားသည့် ကရိယာများဖြစ်သည်။ ကြေးနီနန်းကြိုးများမှာ တားဆီးအားနည်းသဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ် စီးဖြတ်ချိန်တွင် အနည်းငယ်မျှသာ ပူလေ့ရှိသည်။ သို့သော် အကြောင်းတခုခုကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးရာ များလာသည့်အခါ နန်းကြိုးတနေရာရာတွင် အပူအားကြီးပြီးလျှင် မီးဘေးကိစ္စများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ သို့အတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆိုင်ရာ အသုံး အဆောင်များတွင် ဖျူခေါ် ဓားစာခံ နန်းကြိုးတိုများကို သီးသန့် တပ်ဆင်ထားရမြဲဖြစ်သည်။ ဖျူသည် အရည်ပျော်လွယ်သည့်ပစ္စည်း (များသောအားဖြင့် ခဲနှင့်စပ်ထားသော သတ္တုရောဖြင့်) ပြုလုပ်ထားသော နန်းကြိုးဖြစ်သဖြင့် အပူလွန်၍ အရည်ပျော်စရာရှိသောအခါ ဖျူကသာ အလျင်ပျော်လေသည်။
ကွန်ဒင်ဆား။   ။ လျှပ်စစ်ပညာတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ပမာဏကြီး လာအောင် သိုမှီးပေးသည့် ကရိယာကို ကွန်ဒင်ဆားဟုခေါ်သည်။ ကွန်ဒင်ဆားတွင် ဓာတ်လိုက်သတ္တုပြား နှစ်ခုကိုဖြစ်စေ၊ နှစ်ခု ထက်ပိုသော သတ္တုပြားများကို ဖြစ်စေ တခုနှင့်တခု အကြားတွင် ဒိုင်အီလက်ထရစ်တခုခုကို ခံပေးထားသည်။ များသောအားဖြင့် လချေးပြားများကို ဒိုင်အီလက်ထရစ်အဖြစ်ဖြင့် သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုနည်းဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ဗို့အားနှင့် စာသော် ပမာဏအား ဖြင့် အဆမတန် ကြီးမားသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စုဆောင်းပေး နိုင်လေသည်။ မည်မျှ စုဆောင်းပေးနိုင်သည်ဟူသော စွမ်းရည် ကို ထိုကွန်ဒင်ဆား၏ ကပက်စီးတီးဟုခေါ်၍ ထိုစွမ်းရည် မှာ ကွန်ဒင်ဆားအတွင်းရှိ ဓာတ်လိုက်သတ္တုပြားများ တခု နှင့်တခု နီးကပ်လေလေ၊ ကြီးလေလေဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ် ဆာကစ်တစ်ခု၌ ကွန်ဒင်ဆားကို သွင်းထားသော အခါ ဆာကစ် တွင် စီးမည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ပမာဏမှာ ကွန်ဒင်ဆား၏ ကပက်စီးတီး (စွမ်းရည်) ပေါ်၌ တည်လေသည်။ ထိုကြောင့် ကွန်ဒင်ဆားသည် တစ်ဖက်တစ်ပြန် လျှပ်စစ်စီးရာတွင် လျှပ်စစ် ဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်တုန်ကြိမ်ကို ထိန်းပေးနိုင်သဖြင့် ဝိုင်ယာလက်နှင့် ရေဒီယိုများတွင် ရေဒီယို လှိုင်းများကို ညှိပေးရန်အတွက် ကွန်ဒင်ဆားများကို အသုံး ပြုရလေသည်။ ကပက်စီးတီးကို သိထားသော စံတွင် ကွန် ဒင်ဆားဖြင့် ဆာကစ်တစ်ခုအတွင်း စီးလျက်ရှိသည့် လျှပ်စစ် ကားရင့်တို့၏ ပမာဏကိုလည်း တိုင်းတာနိုင်လေသည်။
ဒိုင်နမိုတွင် အရေးကြီးဆုံးအပိုင်းနှစ်ပိုင်းရှိသည်။ တစ်ပိုင်း မှာ အသေဖြစ်၍ တစ်ပိုင်းမှာ အရှင်ဖြစ်ကာ လှုပ်ရှားနိုင်သည်။ လှုပ်ရှားသောအပိုင်းသည် ထုလုံးရှည်သဏ္ဌာန် သံကိုယ်ထည် ပေါ်၌နန်းကြိုးများကို ရစ်ပစ်ထားသော အပိုင်းဖြစ်သည်။ ထို အပိုင်းကို အာမေချာ (နန်းကြိုးခွေ ရစ်လုံး) ဟုခေါ်သည်။ အသေဖြစ်သည့် အပိုင်းသည် အာမေချာကို ဝိုင်းရံထားသော သံကိုယ်ထည်ကြီးတခုဖြစ်၍ ထိုသံကိုယ်ထည်ပေါ်၌ အားကောင်း သော သံလိုက်များကို တပ်ဆင်ထားသည်။ ထိုသံလိုက်တို့မှာ သာမန်သံလိုက်များမဟုတ်ကြပေ။ သံပျော့ချောင်းများပေါ်တွင် နန်ကြိုးများ ရစ်ပစ်ထားသော လျှပ်စစ်သံလိုက်များဖြစ်ကြ၍ ထိုသံလိုက်များကို ဖီးမက်ဂနက် (အားပေးသံလိုက်) ဟု ခေါ်လေသည်။ ယခင်ကဆိုလျှင် လျှပ်စစ်သံလိုက်အစား သံမဏိသံလိုက်များကိုသာ သုံးခဲ့၍ ထိုဒိုင်နမိုမျိုးကို မက်ဂနက်တို (သံလိုက် လျှပ်စစ်စက်) ဟုခေါ်လေသည်။
သဖန်းခါးရွာ၊ ကြပ်တိန်
သဖန်းခါးရွာ၊ ကြပ်တိန်
PH
ဓာတုဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ပီအိတ်ချ် (PH ; potential of hydrogen or power of hydrogen) ဆိုသည်မှာ ပျော်ရည်တစ်ခု၏ အက်ဆစ်ဓာတ် သို့မဟုတ် ဘေ့စ်ဓာတ်ကို သတ်မှတ်ရန် တိုင်းတာမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေ စင်စစ်သည် သာမန် အခန်းအပူချိန်တွင် ပီအိချ် ၇ နီးပါးမျှ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ပီအိတ်ချ် ပမာဏ ၇ ထက်နည်းသော ရေများကို အက်ဆစ်ဓာတ်များသည် ဟု ဆိုကြပြီး ပီအိတ်ချ် ပမာဏ ၇ ထက်များသော ရေကို ဘေ့စ် ဓာတ်များသည် သို့မဟုတ် အယ်လ်ကာလိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် pH တန်ဖိုးသည် မည်သည့် အက်ဆသ်နှင့် ဘေ့စ်များအတွက်မဆို သုညထက် နည်းနိုင်ပြီး ၁၄ ထက်များနိုင်သည်။ ပီအိတ်ချ် တိုင်းတာမှုသည် ဆေးပညာ၊ ဇီဝဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ သစ်တောပညာ၊ အစားအသောက် သိပ္ပံ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး သိပ္ပံ ၊ သမုဒ္ဒရာ ဆိုင်ရာပညာ၊ မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာ နှင့် အခြား မြောက်မြားစွာသော ပညာရပ်တို့တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။
သလူခေါင်းရွာ၊ သက်ကျိုင်းတောင်
သလူခေါင်းရွာ၊ သက်ကျိုင်းတောင်
ကရေးဆီးတိုက်ပွဲ
ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက် နံနက်စောစောတွင် ပြင်သစ်တို့ ရောက်လာသောအခါ ပြင်သစ်တပ်မှာ ဖရိုဖရဲဖြစ်နေ၏။ သို့သော် ဖိလစ်မှာ မိမိ၏ သူရဲကောင်းများ တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် တပ်ကို အနားမပေးဘဲ ရောက်မဆိုက်ပင် အင်္ဂလိပ်တို့ကို စတိုက်သည်။ အင်အားမှာ အင်္ဂလိပ်တို့ထက် ၃-၄ ဆမက သာသော်လည်း၊ တပ်မှာ စည်းကမ်းသေဝပ်ခြင်း အမိန့်နာခံခြင်း အားနည်းသည်။ ထို့ပြင် အင်္ဂလိပ်တို့မှာ တောင်စောင်းမှ နေရာကောင်းရထားသည်နည်းတူ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားမှုလည်းရှိ၏။ အင်္ဂလိပ်ဘက်မှ စစ်ကြောင်း ၃ ကြောင်း ခွဲထားရာ၊ အက်ဒွပ်ဘုရင် ကိုယ်တိုင် စစ်ကြောင်းတခုကို ကွပ်ကဲ၍ တကြောင်းကို အသက် ၁၆ နှစ်မျှသာရှိသေးသော သားတေ ာ်အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ ဗလက်ပရင့်က အုပ်ချုပ်သည်။ ကျန်တကြောင်းကိုမူ မှူးမတ်များက အုပ်ချုပ်သည်။
အင်ကုန်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်ဘက်ကမ်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းအောင်လှိုင်
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သတိုးမဟာသရေစည်သူ သတိုးသီရိသုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တပ်မတော်သား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးနေရာ၌ လက်ရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အိမ်စောင့်အစိုးရတွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုပြန်လည်ခန့်အပ်ကာ တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသည်။ ယင်းဖန်တီးထားသော အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။
၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ
၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ကြူကြူလှ တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ တပ်မတော်နေ့ တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။
၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။
ကျခရာတူရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကျခရာတူရွာ(Kyahkaratu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ခူဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၁၉ ဖြစ်သည်။
ဂျီနိုအာမြို့
ဂျီနိုအာမြို့
ဂျီနိုအာမြို့သည် ရှေးအခါက လောင်းဗတ်နှင့် ဖရန့်တို့ လက်ထဲသို့ ကျရောက်၍ရှာလမိန်းဘုရင်ကြီး၏ နိုင်ငံတော် ကြီး ပျက်စီးသွားသော အခါ လွတ်လပ်သောမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာ သည်။ မှူးမတ် သေနာပတိ လူနည်းစုတို့နှင့် ဒီမိုကရေစီဝါဒ သမားများသည် အမြဲပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ရာ တစ်လှည့်စီအုပ်စိုးခဲ့ကြ၍ ၁၆ ရာစု၌ လူနည်းစုဝါဒ လွှမ်းမိုးသွားသည်။ ထိုနောက်၌ကား ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ရေး ရရှိခဲ့ရာမှ ဆာဒင်းနီးယားနှင့် ဗီးဒမွန့် နယ် ဘုရင်များ၏ လက်အောက်သို့ ရောက်သွားပြီးနောက် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အီတလီပိုင် ဖြစ်သွားသည်။ ထိုမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၆၀၇,၇၇၁ (၂၀၁၀ ခု)ဖြစ်သည်။ သင်္ဘောလုပ်ငန်း၊ အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းနှင့် အထည်လုပ်ငန်းများရှိ၏။
အမီးဗား
ရေကန်ထဲရှိ ရေည|ိများသောနေရာမှ ရေတစ်စက်ကို ယူ၍ ဆလိုက်ခေါ် မှန်ပြားကလေးပေါ်တွင် တင်ပြီးသော် မိုက္ကရို စကုပ်ဖြင့် ကြည့်က ရေစက်ထဲတွင် အမီးဗားများကို ဟိုမှ သည်မှ သွားလာလှုပ်ရှားနေသည်ကို တွေ့ရမည်။ အမီးဗား များ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ဆဲတစ်ခုတည်းသာရှိ၍ ထိုဆဲတွင် ဆဲနံရံ မရှိချေ။ ထိုကြောင့် ယင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ပုံသဏ္ဌာန် သည် အတည်အကျမရှိပဲ အမြဲပြောင်းလဲနေသည်။ အမီးဗား ဟူသော ဝေါဟာရများ ကိုယ်ခန္ဓာပုံပန်းသဏ္ဌာန် အမြဲပြောင်းလဲ လျက်ရှိသော သတ္တဝါငယ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထိုပရိုတို ပလက်ဇမ်သည် အလိုရှိရာဘက်သို့ စူထွက်လာပြီးနောက် ထိုနေရာသို့ ကျန်သော ပရိုတိုပလက်ဇမ်က စီးဝင်သွားရာ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးမှာ ရှေ့သို့ ရောက်သွားလေတော့သည်။ ဤကဲ့သို့ ဆက်ကာ ဆက်ကာ စူထွက်ခြင်းဖြင့် အမီးဗားသည် မိမိ အလိုရှိရာနေရာသို့ သွားလာလေ့ရှိသည်။ အမီးဗားတွင် ဤသို့ စူထွက်နေသော အစိတ်အပိုင်းကို ဆူဒိုပိုဒိယ(ခြေတု)ဟု ခေါ်သည်။ ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည် အမီးဗား၏ အသက်တည်ရာ ဖြစ်သဖြင့် အကယ်၍ ထိုအပိုင်းသာ ခန်းခြောက်သွားပါက အမီးဗားသည် သေဆုံးသွားလေသည်။
ဂျီစီဘီအေ
အသင်းချုပ်၏ တိုးတက်မှု
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ဂျီ၊ စီ၊ ဘီ၊ အေ အသင်းချုပ်၏ လက်အောက်၌ ဝိုင်၊ အမ်၊ ဘီ၊ အေ အသင်းအပြင် ဝိုင်၊ဒဗလျူ၊ ဘီ၊ အေ ခေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယုဝ ကုမ္မာရီအသင်းလည်း ရှိလေသည်။
ကြက်ဆူပင်
မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ မန္တလေးတိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းသည်။ သမနွေးပိုင်းရာသီ ကို နှစ်သက်သော်လည်းပူပြင်း ခြောက်သွေ့သောဒေသများတွင်လည်း ဖြစ်ထွန်းသည်။ မြစ်နားကမ်းနား ချောင်းမြောင်းပေါသည့် ဒေသများတွင် သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သော်လည်း ယခုအခါ အသီးမှ အဆီများ ထုတ်ယူရန်အတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ စိုက်ပျိုးသည်ကို တွေ့ရသည်။ မြေအမျိုးအစား။ ။ အလွန်စေးသည့်မြေမှ တစ်ပါး မည်သည့် မြေမဆို စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ တောင်ခြေရှိ မြေနီ ၊ မြေဝါ ၊ သဲဲမြေကြမ်းများတွင် စိုက်ရန် အထူးသင့်လျော်သည်။ မြေဖွာ၍ ရေစိမ့်ဝင်နိုင်ရန် လိုအပ်သည်။ စိုက်ပျိုးမည့်မြေကို လိုအပ်သလို ပြုပြင်ပြီး မျိုးစေ့ကို တိုက်ရိုက်ချ၍ စိုက်ပျိုးရသည်။ အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ တစ်တန်းနှင့် တစ်တန်း ၆ ပေ အကွာထားပြီး ၂ ပေကွာ အတန်းလိုက် ကျင်းကလေးများ တူး၍ တစ်ကျင်းလျှင် မျိုးစေ့ ၃-၄ စေ့ချပေးသင့်သည်။ စိုက်ပြီးလျှင် မျိုးစေ့များအား မြေဖြင့် ဖုံးပေးရမည်။ မြေခြောက်သွေ့နေလျှင် တွင်းစေ့အောင် ရေခံစိုက်သင့်သည်။ အစေ့မှအပင်ပေါက်ရန်၈ရက်၁၀ရက်ခန့်ကြာသည်။ အပင်မြင့်၃ ပေခန့်ရှိသောအခါ ခေါင်နှိမ်ပေးခြင်းအားဖြင့် အကိုင်းအခက်များစွာ ဖြာထွက်လာပြီး အသီးထွက် ပိုမိုလာနိုင်သည်။ စိုက်ပြီး ၄ လအကြာတွင် ကြက်ဆူသီးများ ရင့်မှည့်လာ၍ ညိုလျက် ရှိသော အသီးများ ကွဲအက်စပြုလာသောအခါတွင် လက်ဖြင့် ဆွတ်ခူးရသည်။ အသီးခူးချိန်အား ၃ လခန့် အထိ ဆက်လက် ခူးသွားနိုင်သည်။ ဆွတ်ခူးပြီးအသီးများအား လုံး၀ခြောက်အောင်နေလှန်းထားခြင်းအားဖြင့် အသီးများ အက်ကွဲပြီး အစေ့များ ရရှိနိုင်သည်။
အစေ့
ကြွေစေ့ခန့်ရှိပြီး ရှည်မျောမျော ပုံဖြစ်သည်။ ပြောင်ချောနေသည်။ အညိုကြားနှင့် အဖြူကြား အနက်စသည်ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုးရှိသည်။
ပေစာ
ပေမျဉ်းပစ်နည်း
ပေချပ်များ တညီတည်းဖြစ်လာသော်လည်း စာမရေးနိုင်သေးပေ။ စာရေးရန် မျဉ်းချရသည်။ နှစ်ပေခန့်အရှည်ရှိ၍ နှစ်လက်မ၊ သို့မဟုတ် နှစ်လက်မခွဲအကျယ်ရှိသော လက်သန်းလုံးခန့်ရှိသည့် ဝါးသို့မဟုတ် သစ်သားကို မျဉ်းကြိုးတားရန် အထစ်လေးများ ထစ်ထားရသည်။ ဗယ်ညာ နှစ်ဖက်ထစ်ရသည်။ မျဉ်းတားလိုသော ပေ၏ပြက်အကြီးအသေးကိုလိုက်၍ ရှစ်ကြောင်းမှ ၁၂ကြောင်းအထိ ပြုလုပ်ကြသည်။
ကြက်ဆူပင်
အရွက်အသုံးပြုပုံ
၁ ။ အရွက်ကို ခေါင်း ကိုက်ပျောက်ဆေး၊ အနာအုံဆေး အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ၂ ။ အရွက်ကို ရေဖြင့် သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ကျို၍ သောက်လျှင် လေသလိပ်အားကြီးခြင်းဝှေးစေ့ကြီးခြင်း ၊ ဆီးအိမ်၌ ထုံကျင်ကိုက်ခဲခြင်းနှင့် လည်ချောင်းနာ ၊ သည်းခြေနာတို့ကို ပျောက်စေ၏။
အစေ့ဆီအသုံးပြုပုံ
၁ ။ အစေ့ဆီကိုပြုပြင်၍ ဝမ်းနုတ်ဆေးဖော်စပ်ရာတွင် သုံးသည်။ ၂ ။ ကလေး လွယ်ကူစွာ ဖွားမြင်နိုင်ရန်အတွက် ကြက်ဆူဆီကို သုံး၏။ ၃ ။ ကြက်ဆူဆီကို ဆံပင်သန်ဆေးအဖြစ်လည်း သုံး၏။
ပေစာ
ပေစာထုပ်
ကျမ်းကိုဖွင့်သောအခါ ပေချပ်များကို တွေ့ရသည်။ ပလ္လင်တိုင်မှ နုတ်၍ဖတ်ရသည်။ အချို့ပေစာအုပ်များတွင် ပေရွက်အလွတ် လေးငါးချပ်တွေ့ရပြီး ပြီးမှပလ္လင်ချပ်လာသည်။ ပလ္လင်ချပ်တွင် ဝမ်းဖက်၌ ပလ္လင်ပေါက်နှစ်ခုအတွင်း၌သာ သာရေးသာသည်။ ကျောဖက်နှင့် အခြားပေချပ်များတွင် နံဘေးမျဉ်းကွက်လပ် ချန်သည်မှအပ အပြည့်ရေးသည်။ အဆုံးပေချပ်၏ကျောဘက်တွင်လည်း ပထမပေချပ်ဝမ်းဖက်မျာကဲ့သို့ရေးသည်။ ပေချပ်၏ကျောဘက်တိုင်းတွင် ဝဲဖက်၌ စာမျက်နှာ၊ ယာဖက်၌ ကျမ်းအမည်ကို ရေးထိုးလေ့ရှိသည်။ စာမျက်နှာအရေအတွက်ကို ဂဏန်းသင်္ကေတမသုံးဘဲ ဗျည်းနှင့်သရ သံစဉ်တွဲ၍ သုံးသည်။ ဗျည်းနှင့်သရတွဲပုံမှာ က၊ ကာ၊ ကိ၊ ကီ၊ ကု၊ ကူ၊ ကေ၊ ကဲ၊ ကော့၊ ကော်၊ ကံ၊ ကား ဖြစ်သည်။ ထို ၁၂ လုံးပေတစ်ချပ်ကို တစ်အင်္ဂါဟု ခေါ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ က မှစ၍ ဗျည်း ၃၃ လုံးကိုသုံးသည်။ ၃၃ အင်္ဂါထက်ပိုသောပေစာထုပ်ကို က ယပင့် (ကျ) မှစ၍ သရအစဉ်လိုက် သုံးသွားသည်။ ပေချပ် တစ်ချပ်တွင် စာကြောင်းရေ လေးကျောင်းမှ ၁၂ ကြောင်းအထိရေးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ရေးသည်ကို အစွဲပြု၍ ပေစာထုပ်ကို ကျမ်းအမည်နှင့် ယှဉ်တွဲကာ လေးကြောင်းရေးပေ၊ ရှစ်ကြောင်းရေးပေ စသည်ဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ နောက်ဆုံးပေချပ်တွင် ကျမ်းရေးသူ၏အမည်၊ နေရပ်၊ ကျောင်းအမည်၊ ရေးသားသော သက္ကရာဇ်ကို တွေ့နိုင်သည်။
လီယိုပို ဘုရင်များ
လီယိုပို ဘုရင်များ
သူ၏ တစ်ဦးတည်းသောသားတော်သည် ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သဖြင့်တူတော်ဖြစ်သူ အဲလဗတ်မင်းသားကထီးနန်းကို ဆက်ခံသည်။ တတိယ လီယိုပိုဘုရင်သည် အဲလဗတ်ဘုရင် (၁၈၇၅ - ၁၉၃၄)၏ သားတော်ဖြစ်၍ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင် ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင်ဖွားမြင်သည်။ ခမည်းတော်၏ရိုက်ရာကို ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင်ဆက်ခံရသည်။ တတိယလီယိုပိုဘုရင်သည် ဆွီဒင်နိုင်ငံမှ အာစထရစ်မင်းသမီးနှင့် ထိမ်းမြားသည်။ ထိုမင်း သမီးသည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၌ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် မော်တော်ကားမှောက်၍ ကွယ်လွန်သွားသည်။ တတိယ လီယိုပိုဘုရင်သည် ဦးစွာ၌ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ ချစ်ခင်မှုကို ခံယူရရှိသော်လည်း ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွားလာသည်တွင် တိုင်းသူပြည်သားတို့က အယုံအကြည်ကင်းလာလေသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံနှင့် တဖက်မှ ပြင်သစ်၊ ဂရိတ် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့ စစ်ဖြစ်တော့မည်ကဲ့သို့ရှိချိန်တွင် တတိယ လီယိုပိုဘုရင်သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှ ဝီလယ်မင်းနားဘုရင်မ နှင့်အတူ ကြားဝင်ဖြန်ဖြေမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ဂျာမန်ခေါင်းဆောင် အဲဒေါ့ဟစ်တလာက လက်မခံပေ။ ဘယ်လဂျီယမ်နိုင်ငံကို ဂျာမန်တို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်ပြီး နောက်တစ်နေ့ ဖြစ်သော ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် လီယိုပိုဘုရင် သည် ဘယ်လ်ဂျီယန်တပ်များကို ဦးစီးခေါင်းဆောင်ပြုသည်။ သူ၏တပ်များ သည် ရန်သူနှင့် အင်အားချင်းမမျှရကား မေလ၂၈ ရက်နေ့တွင် လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်ရသည်။
ခုနှစ်များ စာရင်း
၁၃၅၀
ဣန္ဒကာ
၁၃၄၀ ပြည့်နှစ်၊ နယုန်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်နေ့တွင် နောင်တော်ဖြစ်သူ ဘဒ္ဒန္တအရိယဝံသာဘိဝံသ (သ.စ.အ ဓမ္မာစရိယ၊ ဝဋံသကာ) ၏ ချီးမြှောက်ခေါ်ဆောင်မှုဖြင့် အမရပူရမြို့၊ မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက်၊ သိန်းသန်းကျောင်းသို့ ရောက်ရှိကာ ပိဋကတ်စာပေများကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၃၄၇ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆို လဆန်း ၁၃ ရက်၊ တနင်္ဂနွေ နေ့တွင် အမရပူရမြို့၊ မဟာဂန္ဓာရုံ ကျောင်းတိုက်၊ ပွဲကုန်းသိမ်၌ မဟာဂန္ဓာရုံ နာယကချုပ် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒောဘာသ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြုလျက် ရဟန်းအဖြစ်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ရဟန်းဒါယကာ များမှာ မန္တလေးမြို့၊ ပွဲကုန်း လမ်းမတန်းနေ ပုလိုင်းညွန့် သစ်စက်ပိုင် ဦးထွန်းဝင်း+ဒေါ်မြမိ၊ (သား) မောင်သက်ထွန်း၊ (သမီး) မခင်ဆွေတင့်၊ မသီသီနွယ် မိသားစုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မစ်ကီးမောက်စ်
မစ်ကီးမောက်စ် (Mickey Mouse) သည် ကာတွန်းကားထုတ်လုပ်သည့် အမေရိကန် ဝေါ့လ်ဒစ္စနီ (Walt Disney) စတူဒီယိုမှ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးခဲ့သည့် ကာတွန်းဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ မစ်ကီးသည် အနီရောင် ဘောင်းဘီတို၊ အဝါရောင် ရှူးဖိနပ်ကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး လူသားများနည်းတူ ပြုမူပြောဆိုတတ်သည့် ကြွက်တစ်ကောင် ဖြစ်သည်။ ဝေါ့လ်ဒစ္စနီကုမ္ပဏီ၏ လာဘ်ကောင် (mascot) ဖြစ်သည့် မစ်ကီးသည်လည်း လူသိအများဆုံးသော ကာတွန်းဇာတ်ကောင် ဖြစ်သည်။
ဇီလန်းဒီးယား
ဗျုပ္ပတ်
နယူးဇီလန် ဘူမိဗေဒနှင့် နျူကလိယဆိုင်ရာ သုတေသနအဖွဲ့အစည်း ဂျီအန်အက်စ် က နာမည်နှစ်ခုကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ တစ်ခုမှာ ဇီလန်းဒီးယား (Zealandia) ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် အသုံးအများဆုံးဖြစ်ကာ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ လက်တင်ဘာသာအမည်လည်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအမည်ကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စတင်သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
သမ္ဗူရာကွင်းလေးရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
သမ္ဗူရာကွင်းလေးရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
ရေကူးခြင်း
ရေကြောက်တတ်သလား
သို့သော် ဤရေကူးနည်းသည် လွန်စွာပင်ပန်းသောနည်း ဖြစ်သည့်အပြင် ခန္ဓာကိုယ်၏ အတက်အကျ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ကြည့်၍ မကောင်းလှချေ။
အသက်ကယ်ဆယ်ခြင်း
ရေနစ်သူတို့သည် ကြောက်စိတ်မွှန်နေသဖြင့် မိရာကို စွဲမြဲ စွာ ဆွဲယူဆုပ်ကိုင်ထားတတ်ကြ၏။ ရေနစ်နေသူအား သူ၏ ရှေ့ဘက်သွား၍ အမှတ်မဲ့ကယ်ဆယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော် ရေနစ် သူ၏ ဖက်ယက်ဆုပ်ကိုင်ထားမှုကြောင့် ကယ်ဆယ်မည့်သူပါ အတူတကွ နစ်သွားတတ်သည်ကို သတိပြုရပေမည်။ နည်းမှန် ကောင်းမွန်သော ကယ်ဆယ်နည်းမှာ ကယ်ဆယ်မည့်သူသည် ရေနစ်သူအား နောက်ဘက်မှ အသာအယာကပ်ပြီးလျှင် မေးစေ့ ကို တစ်တောင်ဆစ်ကွေးဖြင့် ချိတ်ယူ၍ နောက်ပြန်ဆွဲယူပြီး နောက် အားနေသောလက်တစ်ဖက်နှင့် ခြေထောက်များကို အသုံးပြုကာ ပက်လက်ဖားကူးကူးနည်းဖြင့် ကမ်းဘက်သို့ ကူးခတ်လာခြင်း ဖြစ်လေသည်။
သစ်ပုတ်တောင်ရွာ၊ စစ်တော
သစ်ပုတ်တောင်ရွာ၊ စစ်တော
အုတ်လှရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​မောင်ဘီဝရွာ၊ မင်းကုန်း
မောင်ဘီဝရွာ၊ မင်းကုန်း
သုဇာတဇာတ်
သုဇာတာဆုံးမ မဂ်ဖိုလ်ရ
(၂) လင်၏ပစ္စည်းကို ခိုးယူသဖြင့် သူခိုးနှင့်တူသောမယား။
(၃) လင်ကို စီမံခန့်ခွဲကာ အနိုင်ကျင့်သဖြင့် အရှင်နှင့် တူသော မယား။
(၄) လင်ကို မိခင်ကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်သဖြင့် အမိနှင့်တူသော မယား။
ဇာတ်ပေါင်း
ဗာရာဏသီမင်းသားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
မိန်းမယုတ်ကို နှင်ထုတ်ဆို
တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် ရွှေခွက်၌ ဆီးသီးတို့ကိုထည့်ကာ သုံးဆောင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ သုဇာတာမိဖုရားသည် မင်းကြီး ဆီးသီးသုံးဆောင်တော်မူသည်ကို မြင်လျှင် - “အရှင်မင်းကြီး ... နီးမြန်းသော အဆင်းရှိလျက် အညစ်အကြေး မရှိကုန်သော ဤအသီးတို့ကို ရွှေခွက်၌ထည့်၍ ထားကုန်၏။ ထိုအသီးတို့ကား အဘယ်မည်သော အသီးတို့ပေနည်း၊ အကျွန်ုပ် မေးအပ်သည်ကို မိန့်ကြားတော်မူပါ” –ဟု မင်းကြီးအား မေးလျှောက်လေ၏။ မင်းကြီးသည် မိဖုရား၏ စကားကို ကြားလျှင် အမျက်ထွက်၍ မိဖုရားအား - “ဟယ် - မိဖုရား .... သင်ကား ရှေးအခါ ဆံပင်ဖားလားချ၍ အဝတ်နွမ်းကို ဝတ်ဆင်လျက်ဆီးသီးတို့ကို ဆွက်ခြွေကာ ခါးပိုက်တွင် ထည့်ခဲ့ရ၏။ ဤငါစားသော အသီးတို့ကား သင့်အမျိုးပေးသော ဆီးသီးများဖြစ်၏။ ဤမိန်းမယုတ်သည် မင်းအိမ်၌ နေရသည်ရှိသော် ပူလောင်ဆင်းရဲဘိ၏။ မမွေ့လျော်ပေ။ မင်း၏ စည်းစိမ်တို့သည် မိန်းမယုတ်ကို စွန့်ကြကုန်ပြီ။ ဆီးသီးကိုရောင်းချကာ အသက်မွေးရသော အမျိုးအိမ်သို့သာ ဤမိန်းမယုတ်ကို ပို့ကြလော့” – ဟု နှင်ထုတ်လေ၏။ ပညာရှိအမတ်သည် ငါ့ကိုထား၍ ငါမှတစ်ပါးသောသူတို့သည် မင်း၊ မိဖုရားတို့ကို သင့်တင့်ညီညွတ်အောင် ပြုလုပ်နိုင်လိမ့်မည်မဟုတ်၊ မင်းကို နှစ်သိမ့်စေ၍ မိဖုရားကိုလည်း နှင်မထုတ်ရအောင် ပြုလုပ်မည်ဟု ကြံစည်ကာ -
ဇာတ်ပေါင်း
ပညာရှိအမတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မတည်မငြိမ်၊ မိန်းမပိန်၊ စည်းစိမ်ယစ်တတ်စွာ။
ပထဝီဝင် ကိုဩဒိနိတ် စနစ်
ပထဝီဝင် ကိုဩဒိနိတ် စနစ် သို့မဟုတ် ပထဝီဝင် မြေပုံညွှန်းစနစ် (Geographic coordinate system) သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တည်နေရာတိုင်းအား သတ်မှတ်ထားသည့် နံပါတ် သို့မဟုတ် စာလုံး သို့မဟုတ် သင်္ကေတများဖြင့် ဖော်ပြပေးနိုင်သော မြေပုံညွှန်းစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ၏ တည်နေရာအား လတ္တီကျူနှင့် လောင်ဂျီကျူများအဖြစ် တိုက်ရိုက်တိုင်းတာသည်။
ဥလူကဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ဆောင်ပုဒ်
ဥလူကဇာတ် ပြီး၏။
စပ်ထိုင်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
စပ်ထိုင်ရွာ (Sathtaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ဝက်ခေါင် (လွင်ကြီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်မြင်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
အောင်မြင်ရွာ (Aungmyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၇ ဦး၊ မ ၃၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
NGC 334
NGC 334 သည် ကြယ်စုတန်း ပန်းပုဆရာ မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဟုန်းလော်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟုန်းလော်ရွာ (Huonglaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဗဟိုအမေရိက
ဗဟိုအမေရိက၏ လူဦးရေမှာ ၃၄,၇၈၇,၅၀၂ ဖြစ်၍ လူအများစုမှာ တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်း လူမျိုးများပင် ဖြစ်သည်။ စပိန် အင်ဒီးယန်း ကပြားများလည်း ရှိသည်။ စပိန်သွေးအစစ် လူမျိုးလည်း အနည်းငယ်ရှိသည်။
အိုင်းပက် (ကွန်ပျူတာ)
အိုင်းပက်များ၏နောက်ခံသမိုင်းအကျဉ်း
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်တော့ Apple Inc., မှ ကိုယ်တိုင်တီထွင်ထုတ်လုပ်သော iOS များကို အသုံးပြုထားသည့် iPhone များဖြင့် Tablet PC နှင့် Mobile Phone လောကသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ တရားဝင် အိုင်းပက်ဆိုသောအမည်နှင့် Tablet PC များကို ထုတ်လုပ်မည်ဟူသော ကြေညာချက်ကို Steve Jobs သည် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ရက်နေ့ ၂၀၁၀ ဆန်ဖရန်စစ်ဆကို မြို့တွင်ကျင်းပသော Apple Inc., ၏ ကွန်ဖရင့်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
iPad
iPad 3 (တတိယမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၇ မတ်လ ၂၀၁၂ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၁၆ မတ်လ ၂၀၁၂ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - ၂၃ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၂
စင်ကာပူ ချန်ဂီလေဆိပ်
မြေပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
လေဆိပ်အဆောက်အဦးများကိုလည်း ဘေးချင်းကပ်ရပ် တည်ဆောက်ထားသောကြောင့် အဆောက်အဦး တစ်ခုနှင့် တစ်ခု လွယ်ကူစွာ သွားနိုင်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှာ မစ်ဇူဘီရှီ ကုမ္ပဏီမှ လေဆိပ်အဆောက်အဦး အမှတ်(၃) ရှိ Check-in ဧရိယာ ကို သီးသန့်ခွဲထုတ်ခြင်း၊ နည်းပညာများ အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
တောပြိန်ရွာ၊ သိုင်းချောင်း
တောပြိန်ရွာ၊ သိုင်းချောင်း
ဆွတ်ငိုင်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျိုးရိုးဇာတိ
အလေ့အကျင့်
သံကောက်တူနှင့်နှက်၍ ဖြောင့်ဖြောင့်ဝင်အောင် ကြိုးစားသော်လည်း အချည်းနှီးဖြစ် ်သကဲ့သို့ ခေါက်ရိုးကျိုးပြီးအဝတ်ကိုခေါက်တွန့်ပြေလျက် အသစ်ဖြစ်အေင် ပြုလုပ် ်ရန် ခဲယဉ်း၏။ အဝိညာဏက သက်မဲ့ပစ္စည်းများပင် ပြုပြင်ရန် ခဲယဉ်းပါမူ သက် ်ရှိဖြစ်သော လူတိရစ္ဆာန်တို့ အဖို့ကားအကျင့်သည် မည်မျှ အရေးကြီးကြောင်းကို အထူးဖော်ပြရန် မလိုတော့ပေ ။ လူတို့သည် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် အကျင့်အမျိုးမျိုးတို့ကို ရအောင် ဆည်းပူး လေ့လာခဲ့ရ၏။ ပုံပမာ ကလေသည် ပထမ၌ကြမ်းပေါ်ပြင်တွင်စမ်း၍ မှော်တတ် ်အောင် လေ့ကျင့်ရ၏။ နောက် လမ်းလျှောက်ချိန်၌ သူ့ကိုယ်သူစမ်း၍ လမ်း လျှောက်ကြည့်ရပြန်သည်။ ဤသို့ လျှောက်တတ်အောင် ကြိုးစားနေစဉ် ပထမ၌ ကလေးအဖို့ အတော်အခက် အခဲ တွေ့ပေမည် ။ သို့သော် နေ့စဉ်ရက်ဆက်လျှောက်ကြည့်သောအခါ လက် ်တွေ့အားဖြင့် မချော်မလဲအောင် မည်ကဲ့သို့လျှောက်ရမည်ကို သူ့ဖာသာသူသိလာပြီ းလျှင် အနည်းငယ်မျှ ကျင့်သားရသော် ကလေးသည် ကောင်းစွာ လမ်းလျှောက် ်တတ်သွားလေသည်။ လူသည် အသက်ရှင်နေသမျှ ကျင့်ရကြရ၏။ ပို၍ အောင်မြင်ချင်လျှင် ပို၍ ကြံရ ၏။ ကျင့်ရ၏။ လူသည် အဟိတ်တိရစ္ဆာန် ထက် လုပ်ရည်ကိုင်ရည် ပညာအရည်အခြင်းရှိ၏။ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ တိရစ္ဆာန် အဖို့မှာ စည်းကမ်းတကျ သင်ကြားမှု မရှိပေ။ အမိ ဝမ်းမှ ကျွတ်စသာသာတွင် ထ၍ လမ်းလျှောက်နိုင်၏။ စားနိုင်၏။ လူမှာကား တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ မဟုတ်ပေ။ မိဖ ဖြစ်သူတို့ စည်းကမ်းတ ကျ ကျွေးရမွေးရ သင်ကြားရ၍ နှစ်ပေါင်းရှည်ကြာမှသာ သူ့ဘဝကို သူ ခေါင်းဆောင်နိုင်လေသည် ၊ သူလေ့ကျင့်နေရသော အချိန်သည် တိရစ္ဆာန်ထက် ကြာ၏။ လူ့သက်တမ်း၏ လေးပုံတစ်ပုံ ကုန်ဆုံးသည့်အထိ လူ့လောက နေရေးထိုင်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်လေ့ကျင့်ရလေ သည်။ ထိုကြောင့် လူသည် တိရစ္ဆာန်တို့ထက် အဆပေါင်းများစွာ သာသည့်ပြင် သူ့ကိုယ်သူ လွတ်လပ်စွာ နေနိုင်သော အရည်အခြင်းနှင့် ပြည့်စုံရလေသည်။
အလွန်ခိုင်မာ ထက်မြက်သော ဝက်အူရစ်ပင်ဖြစ်လင့်ကစား လှည့်ဖန်များ သုံးဖန်များက ပွန်းပဲ့ပြုန်းတီးရချေသည်။ ထိုနည်းအတူ မည်မျှ ခေါင်းမာသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ပင်ဖြစ်စေ လည့်ပတ်ပြုပြင်ဖန်များက ကိုယ်ကြိုက်သလို ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။ သို့သော် လူနှင့် သံ သတ္တု စသည်တို့တွင် ခြားနာချက် ရှိ၏။ သံသတ္တု စသည်တို့ကို ကြိုက်သည့် ပုံသို့သွန်းနိုင်သည်။ သို့သော် အဝိညာဏက ဖြစ်၍ ထို သွန်းထားသည့်ပုံကို ခိုင်မြဲ တည်တံ့အောင် စောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်းကား မရှိချေ။ လူကား ထိုကဲ့သို့ မဟုတ်၊ ပုံသွန်းခံ နိုင်၏၊ သွန်းထား သည့် ပုံကိုလည်း မပျက်မစီး ခိုင်မြဲအောင် စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်း ထားနိုင်၏။ သတ္တုကို အိုးပုံသွန်းနိုင်၏။ သို့သော် ထိုအိုးသည် ပိန် ပဲ့ ပေါက်သွားနိုင်သည်။ သတ္တုက မပျက်စီးအောင်မကာကွယ်နိုင်။ လူကား ထိုကဲ့သို့မဟုတ်၊ လူတစ်ယောက်ကို စာသင်လျှင်စာတတ် ၏။ စာတစ်ခါ ရေးတတ် ဖက်တတ်သွားလျှင် ဘယ်တော့မျှ မမေ့တောချေ။ လူတို့၏ တတ်သိမှုကို ဖော်ပြရာတွင် အာရုံကြောများ အကြောင်းပါ ဖော်ပြရပေမည် ။ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ လှုပ်ရှားနိုင်သော ကိုယ် အင်္ဂါများသည် အာရုံ ခံစားတတ်သော အင်္ဂါများနှင့် အာရုံကြောများဖြင့် ဆက်သွယ်နေ၏။ ထိုအာရုံ ခံစားတတ်သော အင်္ဂါကို ထိခိုက် ထိုးဆွလိုက်လျှင် ယင်းသည် ချက်ချင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြောများသို့ အာရုံကြော လမ်းကြောင့်ဖြင့် ထိုးဆွ ခံရကြောင်းကို အကြောင်းကြားလိုက်သည့်ပြင် အာရုံကြောများက ကိုယ်အင်္ဂါများကို လှုပ်ရှားရန် အချက်ပေးလိုက်သဖြင့် လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်လာရလေသည်။ ပုံပမာဦးခေါင်း ယားသည်ဆိုလျှင် ယားကြောင်းကို ဆိုင်ရာ အာရုံကြောတို့က အကြောင်းကြားလိုက်၏။ ထိုအခါမှ အယားဖျောက်ရန် လှုပ်ရှားနိုင်သော အဂ‡ါဖြစ်သည့် လက်က ဦးခေါင်းကို ကုတ်နိုင်၏။ ဤသို့ အာရုံကြောများနှင့် ကိုယ်အဂ‡ါ အစိတ်အပိုင်းကို အထူးဆက်သွယ်ထားသောကြောင့် ကျွနု်ပ်တို့ ကိုယ်၌ တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော် ချက်ချင်း ပြန်၍ တွန်းလှန်နိုင်၏။ အချို့ လှုပ်ရှားမှုတို့သည် လွယ်ကူ၍အချို့ကားခက်၏။ ထိုခက်သည့် လှုပ်ရှားမှု တို့ကို လွယ်ကူလာအောင် နေ့စဉ် ကျင့်ပေးရ၏။ အလေ့အကျင့် ရပြီးလျှင် မည်သည့်အလုပ်မဆို လွယ်ကူလာ၏။ ကိုယ်အဂ‡ါဖြင့် လှုပ်ရှားရန် အမှုမျိုးသော်လည်းကောင်း၊ ဦးနှောက်ကို အသုံးပြု၍ စဉ်းစားရန် အမှုမျိုးသော်လည်းကောင်း မည်သည့် အလုပ်မဆို အကျင့်လုပ်ပေးလျှင် လွယ်ကူလာလေသည်။ အကျင့် ဖြစပေါ်လာရအောင် အထက်က ပြဆိုခဲ့သည့်ကိုယ်အင်္ဂါနှင့် အာရုံကြောတို့သည် သူတို့၏ ဝတ်တရားကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရ၏။ အကျင့်ကောင်းများရရန် စတင် လေ့ကျင့်မည်ကြံလျှင် စိတ်ထက်သန်စွာနှင့် နောက်မဆုတ်မည့် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည် ၊ ကိုယ်လုပ်အံ့သော အလေ့အကျင့် မအောင်မြင်သေးသမျှ ယိုးမယ်ဖွဲ့ကာ အားမလျှော့ရာ။ မကောင်းသည့် အလေ့ဆိုးကို စွန့်ပစ်ပြီးလျှင် အကျင့်ကောင်းကို ကျင့်ကြံရန် အချိန်အခါ ရွေးခြင်း၊ နေ့ရက်ရွှေ့ခြင်း အခါ မနှောင်စေသင့်ပေ။ အလုပ်တစ်ခုကို အောင်မြင်အောင် လေ့ကျင့်နိုင်ရန် စိတ်ပျိုကိုယ်နု၊ ပေါ့ပါးဖျက်လတ်နေပေမည်။
ဥဒပါနဒူသကဇာတ်
ယုတ်မာမြေခွေး ဖမ်းဆီးမေး
“ဟယ် - မြေခွေး ... တော၌နေ၍ ကြာရှည်စွာ ခြိုးခြံသော အကျင့်ရှိကုန်သော ရသေ့တို့သည် ငြိုငြင်ပင်ပန်းစွာ တူးဖော်ထားအပ်သော ရေတွင်းကို အဘယ်ကြောင့် ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်စွန့်၍ ဖျက်ဆီးဘိသနည်း” ဟု မေးလေ၏။
ယုတ်မာသူပင် ဝေးစွနှင်
“ဟယ် မြေခွေး ... ရေတွင်းကို ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ် စွန့်ခြင်းသည် သင်တို့ သဘောအကျင့်ဖြစ်ခဲ့မူ၊ သဘောအကျင့်မဟုတ်သော အရာကား အဘယ်နည်း။ သင်တို့ သဘောအကျင့်ကို လည်းကောင်း၊ သဘောအကျင့်မဟုတ်သော အရာကို လည်းကောင်း - ငါတို့ကား တစ်ရံတစ်ဆစ်မျှ မကျင့်ကုန်” –
ဆောင်ပုဒ်
(၂) ခြေလေးချောင်းတွင်၊ မြေခွေးလျှင်၊ တမင်ယုတ်မာလေ။
ကတက်ကုန်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
ကတက်ကုန်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
ရှေးဟောင်းအီဂျစ်
တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများ
ထွန်ဖြင့် ထပ်ထိုးခြင်းနည်းကို အသုံးချကာ စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် လယ်ယာမြေစိုက်ပျိုးခြင်းကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်လာနိုင်သဖြင့် အစားအသောက်ကို ပေါပေါများများစာသုံးလာနိုင်သည်။ သို့ဖြင့် ငွေကြေးစနစ်မဟုတ်ဘဲ ကောက်ပဲသီးနှံဖြင့် အဟောင်းပေးအသစ်ယူခြင်း(မြှီစားခြင်း)၊ အခွန်ဆောင်ခြင်း တို့ကိုပြုလုပ်ကြသည်။ ဖာရိုးမင်း အဆက်ဆက်တို့သည် ဆည်မြောင်းဗဟိုဌာန ဟူ၍ဖွဲ့စည်းပေးကာ ဆည်မြောင်းများအုပ်ချုပ်ရေးကို ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူသည်။ စိုက်ပျိုးရေ အလဟဿမဖြစ်စေရေး၊ ဆည်မြောင်းများ အသစ်တူးဖော်ခြင်း စသည်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပက်သက်၍ ဆည်မြောင်းကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်စေသည်။ ၎င်းမှာ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး အရပ်ဖက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
အင်ပါယာခေတ် (ဘီစီ၁၆၀၀-၁၂၀၀)
အီဂျစ်နိုင်ငံသမိုင်း၏ ဒုတိယအခန်းကို အောက်ပါအမှတ် အသားများဖြင့် သိရ၏။ ကိုင်ရိုမြို့တောင်ဘက် ၁၂ မိုင်ခန့် အကွာတွင် ရှေးမြို့တော်ကြီး ဖြစ်သော မင်းဖစ်မြို့ကြီးရှိရာ ခုနစ်ရာခုနှစ် အတွင်းက အာရပ်လူမျိုးများ၊ ဖျက်ဆီးပစ်လိုက် သောကြောင့် ယခုအခါ ဂရင်းနိုက် ကျောက်တုံးအချို့၊ ကျောက် ရုပ်တု အကျိုးအပဲ့ အချို့နှင့် အုတ်ကျိုးအုတ်ပဲ့အပုံများ အနည်း ငယ်သာ တွေ့ရလေတော့သည်။ ရှေးဘုရင်များ၏ အလောင်းများထားရာ ပိရမစ်ကြီးများကား ယခုတိုင် ကျောက်တောင်သဖွယ် မားမား မတ်မတ် တည်ရှိကြ သေး၏။ ထိုပိရမစ်များ အတွင်း၌ ဘုရင်၏ရုပ်ကလာပ်ထားသော သီးခြားအခန်းတစ်ခုစီ ရှိမြဲဖြစ်ပေသည်။ ဤအခန်းတွင် ဖဲရိုးခေါ် ရှေးဘုရင်တို့၏ ရုပ်ကလာပ်ကို အီဂျစ်လူမျိုးများ တတ်မြောက်သည့်နည်းဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ခံလေအောင် ဆေးဆိမ်လျက် ကျောက်မျက်ရတနာများ၊ အဖိုးတန်အထည် ကောင်းများဖြင့် ရစ်ပတ်ခြယ်လယ်၍ထား၏။ ( မံမီရုပ်ကလာပ်-။)
နာရေးကူညီမှုအသင်း(ရန်ကုန်)
စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ
ရန်ကုန်မြို့ နာရေးကူညီမှုအသင်း ဖြစ်မြောက်ရေးကော်မတီကို ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ပြီး ပထမဦးဆုံး နာရေးကူညီမှုပြုခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မြန်မာ့ပန်းပုပညာရှင် ဆရာကြီး ဦးဟန်တင်၏ ဈာပနကို မြန်မာအနုပညာရှင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီကိုကျော်သူက နာရေးယာဉ်ကို ကိုယ်တိုင်မောင်းနှင်၍ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
မောင်လိုင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိန္ဒိယနိုင်ငံ
အစိုးရ
အိန္ဒိယ၏ ဥပဒေပြုအဖွဲ့အစည်းမှာ ပါလီမန်နှစ်ခု ပါဝင်ပြီး အထက်လွှတ်တော်မှာ ရာဂျာဆာဘ (နိုင်ငံတော် ကောင်စီ) ဖြစ်ပြီး အောက်လွှတ်တော်မှာ လော့ဆာဘ (ပြည်သူ့လွှတ်တော်) ဖြစ်သည်။ ရာဂျာဆာဘသည် အမတ် ၂၄၅ ယောက်ရှိသည့် အမြဲတမ်းအစုအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ၆ နှစ်တစ်ကြိမ် ပြောင်းလဲသည်။ အများစုမှာ ပြည်နယ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ဥပဒေပြုအဖွဲ့အစည်းများမှ လူဦးရေ အချိုးနှင့် အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လော့ဆာဘ ၏ အမတ် ၅၄၅ ယောက်အတွင်းမှ ၅၄၃ ယောက်မှာ သီးသန့်နယ်မြေဒေသတစ်ခုစီအတွက် လူကြိုက်များမှုပေါ်မူတည်သည့် မဲဆန္ဒဖြင့် တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၅ နှစ် သက်တမ်းရှိသည်။ အခြားအမတ် ၂ ယောက်ကို အင်ဂလို အင်ဒီးယန်း အသိုင်းအဝိုင်းတွင်းမှ သမ္မတက တိုက်ရိုက်ရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သမ္မတအနေနှင့် ထိုအသိုင်းအဝိုင်းကို လုံလောက်သော ကိုယ်စားပြုမှုမရှိဆိုသည့် ယူဆသည့် အချိန်တွင် ဖြစ်သည်။
ပြည်နယ်များ
အိန္ဒိယပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များမှာ· အထက်ပါပြည်နယ်တို့ကို ပြည်နယ်အစိုးရအသီးသီးက အုပ်ချုပ်သည်။ ယင်းတို့အပြင် ဗဟိုအစိုးရက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော နယ်ပယ်များလည်းရှိသေးရာ ယင်းနယ်ပယ်များမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်လေသည်။ နယ်ပယ် မြို့တော် ပြည်နယ်စာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် ဆစ်ကင်းပြည် နယ်သည် ယခင်က အိန္ဒိယအစိုးရ၏ အစောင့်ရှောက်ခံနယ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်နယ်လူထု ဆန္ဒအရ အိန္ဒိယပြည်ထောင်စု၏ အပေါင်းပါပြည်နယ်ဖြစ်လာ သည်။ သို့သော်လည်း ပြည်သူလူထု၏ တစ်ခဲနက်တောင်းဆိုမှု ကြောင့် ထိုနှစ် ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ တွင် ဖွဲ့စည်းပါဝင်သည့် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာလေသည်။ ဒေလီမြို့သည် အိန္ဒိယပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယပြည်ထောင်စုနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် – နိုင်ငံဖြစ်သည်။
လူဦးရေနှင့်ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၂၀၁၁ခုနှစ်စာရင်းများအရ လူဦးရေ ၁၂၁၀၁၉၃၄၂၂ (၁.၂၁ဘီလီယံ) ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယလူဦးရေသိပ်သည်းသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၁၃၅၀ဝ၄၄၆၀၅(၁.၃၅ဘီလီယံ)ဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအသိပ်သည်းဆုံးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၇.၃၁ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ၆ ဦးတွင် ၁ ဦးမှာ အိန္ဒိယတွင် နေထိုင်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ လူဦးရေတိုးတက်မှုနှုန်းမှာ ၁.၅၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး လာမည့် ၂၀၃၀ခုနှစ် နှစ်ကုန်တွင် လူဦးရေ ၁.၅၃ ဘီလီယံရှိမည်ဟု ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားကြသည်။
ဂရိတ်စမုတ်ကီတောင်တန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်
ဥယျာဉ်သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၅၂၂၄၁၉ acre ရှိသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့ပိုင်းတွင်း အကျယ်ပြန့်ဆုံး ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည့် နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥယျာဉ်၏ အဓိကဝင်ပေါက်မှာ အမေရိကန် ဟိုင်းဝေး ၄၄၁ နှင့် မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ် ချီရုတ်ကီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ဂရိတ်စမုတ်ကီတောင်တန်းသည် ၎င်း၏ မြေနှင့် အခြားအဖိုးအခများကို ဖက်ဒရယ်ရန်ပုံငွေမှ ပထမဆုံး သုံးစွဲသော ဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး ယခင်က အခြားတည်ထောင်ခဲ့သော ဥယျာဉ်များမှာ ပြည်နယ် ရန်ပုံငွေ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂလိက ရန်ပုံငွေများမှ သုံးစွဲခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။