cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆေးဝါးဗေဒ
ဆေးအမျိုးအစားများ
d.	Clindamycin: 900 mg IV TDS + Gentamycin 2 mg/kg followed by 1.5 mg/kg TDS for 24 hours and followed by Clindamycin 450 mg QID x 14 days Orally တင်ပါးဆုံရိုးတွင်းအင်္ဂါများ ရောင်ခြင်း၊
a.	Vaginal suppositories 100 mg x 6 nights and 200 mg x 3 nights;
f.	Spermicides ကျားသုတ်ပိုးသတ်ဆေး၊ (Nonoxynol-9) ပါသည့်ဆေးဖြစ်သည်။ Tablets, jelly (gel), films and foams အမျိုးမျိုးရှိသည်။ 71-82% ထိရောက်သည်။ နာရီဝက် ကြိုတင်ထည့်ထားပြီးမှ ဆက်ဆံရမည်။ ပျော်ဝင်မသွားသည့် အမျိုးအစားဖြစ်က ဆက်ဆံအပြီး ၈ နာရီကြာမှ ထုတ်ရမည်။
158.	Cycloserine 15-20 mg/kg (Max. 1 Gm) တီဘီဆေး၊
173.	Digeplex Drops အစာခြေခြင်းနှင့် ဗီတာမင်၊
186.	Doxycycline (HCl), Achromycin, Vibramycin = Tetracycline ပိုးများစွာကိုနိုင်သည့် ပဋိဇီဝဆေး၊
d.	Doxycycline 100 mg IV or Orally BD + Cefotaxime 2 Gm IV TDS လူစုလူဝေးမှရသည့် နူမိုးနီးယား၊
195.	Elocon (mometasone furoate) Lotion, 0.1% အရေပြားနာ၊ နှင်းကူနာ၊ ကြာရှည် အလာဂျီရခြင်း၊
200.	Encephabol ဦးနှောက်အားနည်းခြင်း၊
e.	Erythromycin 500 mg QID x 2 weeks ဆစ်ဖလစ် ပဌမဆင့်၊ ဒုတိယဆင့်၊ တတိယဆင့်၊
229.	Folic Acid = Vitamin B 9 = 0.5 – 1.0 mg/daily Orally/IV/IM
230.	Foscarnet (Foscavir) 180 mg/kg (induction) 90–120 mg/kg (maintenance)
237.	Furosemide or Frusemide (Lasix) = ဆီးသွားစေသည့်ဆေး၊ ကိုယ်ရောင်၊ သွေးတိုးရောဂါ၊ (20 mg BD and 40-320 mg in 2-3 doses); 40 mg OD followed by 20 mg OD; အရေးပေါ်သွေးတိုးကျရန် = 10-80 mg IV ယုတ်တရက် အဆုပ်ရောင်ခြင်း၊ Acute pulmonary edema IV ½ or 1 ampoule stat ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး = ပျို့-အန်၊ ရေ-ဆားနည်း၊ အစာအိမ်အောင့်၊ အစားပျက်၊ အားယုတ်၊ ကြွက်သားနာ၊ ကျောက်ကပ်မကောင်းသူ၊ အသဲမကောင်းသူ၊ (ဂေါတ်)ရှိသူ၊ (လူးပတ်စ်)ရောဂါရှိသူ၊ ဆီးချိုးရှိသူတို့အား မပေးရ၊
244.	Gentamicin ပဋိဇီဝဆေး၊ သဲခြေလမ်းရောင်ခြင်း၊ အတွင်းလူနာများ နူမိုးနီးယား၊ အစာဆိပ်သင့်ခြင်း၊ သွေးထဲပိုးဝင်ခြင်း၊ ဆီးလမ်း-အသက်ရှူလမ်း-သည်းခြေလမ်း-အရိုး-အဆစ်ပိုးဝင်ခြင်း၊ နား-နှာခေါင်း-လည်ချောင်း ရောင်ခြင်း၊ အရေပြားနာ၊ ဗက်တီးရီးယားကြောင့် ဝမ်းပျက်၊ ခွဲစိတ်လူနာ၊ မှတ်ချက်။ ကျောက်ကပ်-အသဲ မကောင်းလျင် သတိဖြင့်ပေးပါ၊
b.	Gentamicin 2 mg/kg TDS + Ampicillin 1-2 Gm QID ဝမ်းဗိုက်ထဲ ပိုးဝင်ခြင်း၊ ရောဂါပြင်းလျင်
254.	HbRich = Vitamin B12, Ferric Ammonium Citrate, Folic acid 10-20 ml OD/BD သွေးအား ကောင်းစေသည့်ဆေး၊
259.	Hydrite = NaCl 350 mg, Na bicarbonate 250 mg, KCl 150 mg, anhydrous glucose 2 g. Per sachet NaCl 520 mg, trisodium citrate dihydrate 580 mg, KCl 300 mg, anhydrous glucose 2.7 g ဓာတ်ဆား 1 tab/200 mL; 2 tab/200 mL
262.	Hydrogen Peroxide 3-6% = Disinfectant, Antiseptic ပိုးသတ်ဆေး၊ အနာကို သန့်ရှင်းရန်၊ ပါးစပ် ဆေးရန်၊ ဆီးအိမ်သန့်ပေးခြင်း၊ ပျက်စီးနေသော တစ်ရှူး၊ သို့သော် ကောင်းနေသည့် အရေပြားအားမသုံးရ။
a.	INH + Rifampicin 150 mg + 300 mg OD, 75 mg + 150 Mg OD, 30 mg + 60 mg OD;
282.	Isopropanol Antiseptic ကို ဆေးရုံ-ဆေးခန်းသုံး Surgical alcohol ဟု ခေါ်သည်။ ဆေးမထိုးမီ အရေပြားကို သန့်ရှင်း ပေးနိုင်သည်။
304.	Loracarbef (0.4 mg) (Lorabid) 800 mg
309.	Lugol's solution (Lugol's iodine) Antiseptic and Disinfectant ပိုးသန့်ဆေး၊ 10 parts of Potassium iodide, 5 parts of iodine, in 85 parts of water
311.	Magnesium Carbonate လေနာရောဂါအတွက်ဆေး 1,250 - 1,500 mg
327.	Metoclopramide (HCl) 10-15 mg QID အအန်ပျောက်ဆေး၊
342.	Nafcillin အရိုးတွင်း ပြည်တည်ခြင်း၊ အရေပြားနာ၊ အနာဒဏ်ရာများ၊ နှလုံးအတွင်းသားရောင်ခြင်း၊ နူမိုးနီးယား၊ အရိုးအတွင်းရောင်ခြင်း၊ အစာဆိပ်သင့်ခြင်း၊ သွားအတု-အရိုးတု ရောင်ခြင်း၊ ဆီးလမ်းရောင်ခြင်း၊ Adult 1-2 g IV q4h; Pediatric 100-200 mg/kg/d IV divided q4h; Nafcillin 100 mg/kg
362.	Omnacortil = Prednisolone
370.	Paroxetine 20-30 mg (max 50 mg) စိတ်ကျရောဂါ၊
a.	ဖြစ်ခါစ ဆစ်ဖလစ် ရောဂါ၊ Penicillin G 1.2 million units IV QID + Metronidazole 500 mg IV or Orally
382.	Phenytoin 200-400 mg, Carbamazepine 600-1200 mg, Phenobarbital 100-200 mg အတက်ရောဂါ၊ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ၊ အတက်ရောဂါ-ဝက်ရူးပြန်ရောဂါကုဆေး၊ Dilantin, Epilentin, Eptoin
386.	Piperacillin-Tazobactam 4-5 Gm IV QID ခွဲစိတ်ပြီးနောက်ဖြစ်သည့် နူမိုးနီးယား၊
388.	Polybion (B complex) ဗီတာမင် ဘီ-စီ ပါသည့် စားဆေး၊ ထိုးဆေး၊ သောက်ဆေး၊
389.	Potassium Citrate (Potrate 5) = Renal Tubular Acidosis ခေါ် ဆီး အက်စစ်ဓာတ်များနေခြင်း အတွက်ပေးသည်။ ဆေးပြာကို ဝါးခြေမစားရ။ (20 mEq three times/day or 10-15-30 mEq 3-4 times/day with meals or within 30 minutes after meals or bedtime snack)
d.	Cardiac arrhythmias, Tachycardias နှလုံးခုံနှုန်းမြန်-မမှန်သည့်ရောဂါ 10 mg to 30 mg TDS/QID before meals and HS
402.	Pseudoephedrine 30-120 mg + Nasal Oxymetazoline 0.5% ရက်တို ဆိုင်းနက်စ်၊
d.	ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး = ပျို့-အန်၊ အစာအိမ်အောင့်၊ အရေပြားနီ၊ မူးဝေ၊ မျက်စိအားနည်း၊ သွေးဖိအားကျ၊
407.	Ranitidine and Nizatidine သည် Histamine-2 blockers ဆေးအုပ်စုဝင်ဖြစ်သည်။ အစာအိမ်မှ အက်စစ်ဓာတ်ထွက်နည်းစေသည်။ စိတ်-အလုပ်ရှုပ်၍ အစာအိမ်ရောင်ခြင်း၊ အစာမြိုပြွန်ရောင် ရင်ဘတ်ပူ၊ အစာခြေရည် အထက်တက်ခြင်း အပြော့စား နှင့် အသင့်အတင့်ဆိုးခြင်း၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကြောင့် ဖြစ်သည့်လေနာ၊ Adult Dosage = 150 mg, OD/BD/TDS/QID Orally, IM, IV; Paedriatic dosage (20 kg) = 0.75 mg/kg QID IM 150 mg. TDS PO/IM/IV
417.	Sensorcaine, Bupivan (Bupivacaine) ခါးထဲထိုးရသည့်ထုံဆေး၊ Epidural 0.25%, 0.5% and 0.75% (non-Obstetrical); Most experience to date is with single doses of Sensorcaine up to 225 mg with Epinephrine 1:200,000 and 175 mg without Epinephrine
422.	Singulair ပန်းနာ နှင့် အလာဂျိ အတွက်ဆေး၊ လူကြီး 10 mg a day
426.	Spasmonil (Dicyclomine 10-20-40 mg, Paracetamol 500 mg) 3-4 times daily အစာလမ်း-ဆီးလမ်း-မွေးလမ်း-သည်းခြေလမ်းနာခြင်း၊ ရာသီလာစဉ်နာခြင်း၊ ၆ လအောက် မပေးရ။
432.	Streptomycin = (အမိုင်နိုဂလိုင်ကိုဆိုက်) အုပ်စု၊ ပဋိဇီဝဆေး၊ တီဘီ၊ ပလိပ်၊ (ဂနိုးရီးယား)၊ နှလုံး အတွင်းသား-သားအိမ်အဝ-ဆီးလမ်းအဝရောင်ခြင်း၊ 1 Gm/dose TB; 2,000-4,000 mg IM Daily; 15 mg/kg OD-BD ဆေးတမျိုးထဲမပေးရ၊ ဆေးပြီးသည့်အတွက်သိပ်မသုံးတော့၊ ဆိုးကျိုး = ကျောက်ကပ်ထိခိုက်။
435.	Sulfonylureas ဆီးချိုစားဆေး၊
442.	Terfed-D Tablets (Terfenadine USP 60 mg + Pseudoephedrine Hydrochloride BP 120 mg) = 1 tablet BD အလာဂျီအတွက်ဆေး။
466.	Verapamil နှလုံးသွေးကြောပိတ်ခြင်း၊ သွေးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း၊ = tablet, 40 mg, 80 mg; injection, 2.5 mg /ml in 2-ml ampoule;
ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
၁၁။ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေတွင်-
၁၄။ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၈၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ)ကို အောက်ပါအတိုင်း အစားထိုးရမည် -
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံတော်
ဒီဇိုင်းနှင့် အရောင်
သုံးရောင်ခြယ်အလံကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် အာဖဂန်ဘုရင် ဧမန်မျူလာ ခန်းသည် သူ၏ မိဖုရားနှင့်အတူ ဥရောပအား လှည့်လည်စဉ်က ၎င်း၏ လှုံဆော်မှုဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အလံ၏မူလသုံရောင်ခြယ်ဒီဇိုင်းကို ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ အလံတော်၏ ဒီဇိုင်းကို အခြေပြု၍ ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
အလံ၏ အလယ်တွင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အား ထည့်သွင်းထားသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်မှစ၍ အလံတိုင်း၏ အလယ်တွင် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ပါဝင်သည်။ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တိုင်းလိုတွင် ဗလီပုံပါဝင်သည်မှာ ၁၉၀၁ ခုနှစ် ပထမဆုံး အသုံးပြုစဉ်ကတည်းကဖြစ်ပြီး ဂျုံနှံပါဝင်သည်မှာ ပထမဆုံးထည့်သွင်းခဲ့သည့် ၁၉၂၈ ကတည်းကဖြစ်သည်။
ဥဒဉ္စနီဇာတ်
မိန်းမကိုမုန်း ရသေ့ဘုန်း
ဤဒေသနာတော်၏ အဆုံး၌ သာသနာတော်မှ လူထွက်လိုသော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်၏ ဒေသများ
စပါး
အာဟာရ
ယခုအခါတွင် စပါးကို ဆန်ဖြစ်အောင် ဆန်စက်များ၌ ကြိတ်ကြသည်။ ဆန်စက်များ မပေါ်မီ ရှေးအခါက စပါးကို လက်လှည့် ကြိတ်ဆုံတွင် ထည့်၍ကြိတ်ကာ အခွံကို ချွတ် ကြသည်။ ကြိတ်ဆုံမှ ထွက်လာသော အခွံကျွတ်ပြီးဆန်ကို ဆန်လုံးတီး သို့မဟုတ် လုံးစိမ်းဟု ခေါ်သည်။ တစ်ဖန် လုံးတီးဆန်ကို မောင်းတွင်ထည့်၍ ဖွပ်ရပြန်သည်။ မောင်း ထောင်းဆန်သည် လျင်မြန်စွာ အောက်လွယ်၊ ပိုးတွယ် လွယ် ၏။ ဆန်နှင့် ကပ်နေသော အလွှာများကို စင်အောင် ဖွပ်ထား သော ဆန်ဖြူသည် ကြာရှည်အထားခံသည့်ပြင် မျက်နှာပန်း လည်း လှသည်။ သို့သော် မောင်းထောင်းဆန်ကဲ့သို့ အာဟာရ ဓာတ်နှင့် မပြည့် စုံချေ။ မောင်းထောင်းဆန်၌ ဗီတာမင်ဘီ ပါရှိသည်။ ဆန်ဖြူတွင် ဗီတာမင် မရှိသလောက် ဖြစ်နေသဖြင့် ထိုဆန်မျိုးကို အမြဲစားသူများသည် ဗယ်ရီဗယ်ရီခေါ် ထုံနှာစို ကိုယ်ဖောနာ ဖြစ်တတ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် ယခုအခါမြန်မာ နိုင်ငံတော် အစိုးရသည် အများပြည်သူတို့ ဆန်လုံးတီးကို စားရန် လှုံ့ဆော်ပေးလျက် ရှိသည်။ ဆန်လုံးတီးကို ဆန်လုံး ညိုဟု အမည်ပေးထားပြီးလျှင် ဆန်လုံးညိုကို သက်သာသော အဖိုးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချသောဌာနများ ဖွင့်လှစ်ထား ရှိသည်။
အသုံးပြုပုံ
အရှေ့တိုင်း နိုင်ငံများတွင် ဆန်ကို အဓိက အစာအဖြစ် စားသုံးကြသဖြင့် ထိုတိုင်းနိုင်ငံများ၌သာ ဆန်လုံလောက်စွာ မရလျှင် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းဘေးနှင့် ရင်ဆိုင်ကြရပေမည်။ ထိုကြောင့် ထိုနိုင်ငံများတွင် စပါးကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုး ကြလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကဲ့သို့သော အချို့နိုင်ငံများတွင် စပါးကို တနှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်သာ စိုက်ပျိုးသည်။ အစာရေစာ ရှားပါးသော တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် အချို့ ပူအိုက်သော ရာသီဥတုရှိသည့် တိုင်းပြည်များ၌မူ တစ်နှစ်လျှင် လေးကြိမ်မျှ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဈေးကွက်
မြန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချသော ဆန်နှင့် ဆန်ထွက်ပစ္စည်းတန်ဖိုးမှာ တစ်နှစ် တစ်နှစ်လျှင် ငွေကုဋေ ၇ဝ မှ ၈ဝ အထိ ရှိလေ သည်။ ယခုအခါ စပါးပင်မှ ဆန်ကို လုံလောက်စွာ မရရှိနိုင်သော တိုင်းပြည်များတွင် ဆန်တုကို လုပ်ယူစားသုံးနေ ကြသည်။ ထို တိုင်းပြည်များ၌ ရိက္ခာပြဿနာ မကြာခဏ ပေးပေါက်တတ်သဖြင့် ဆန်အတုများ ပြုလုပ်၍ ရနိုင်ရန် ကြိုးစားရ၏။ ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်လောက်ကပင် စတင်၍ ဆန်တုကို စမ်းသပ်လုပ်ကိုင်ကြည့်ရာ ၁၉၅၂ ခုနှစ် တွင် ဈေး၌ ရောင်းချနိုင်သော အဆင့်အတန်းကိုရောက်သည် အထိအောင်မြင်လေသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌လည်း အာဒါလွတ်၊ ပလောပီနံ၊ ပိန်းဥ၊ မျောက်ဥကဲ့သို့သော သစ်ဥသစ်ဖုများမှ ဆန်တုထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ကြိုးစာလျက်ရှိသည်။ ဆန်တုတွင် အစာအာဟာရဓာတ် လုံလောက်စွာ ပါရှိနိုင်ရန် လိုအပ်သော ဓာတ်ပစ္စည်းများ ထည့်သွင်း၍ ရနိုင်သည်ဟု ဆိုပေသည်။ သို့သော် ယနေ့အထိ ဆန်အစစ်ကို ဆန်အတုနှင့် အစားထိုး ခြင်းမှာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဆန်စားသုံးသူတို့ လက်ခံနိုင်လောက် အောင် မအောင်မြင်သေးချေ။
ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံကျမ်း
နောက်တွင် ပဲခူးထိ ချီတက် တိုက်ခိုက်ရာ ပဲခူး မရောက်မီ ခမည်းတော် ဗညားဦး နတ်ရွာ လားလေသောကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ သမိန်မရူး ပြေးသောကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ မြို့တွင်းမှ မူးမတ် ဒေါဗညားများက ထောက်ခံသောကြောင့်တစ်ကြောင်း နန်းပလ္လင်ပေါ်သို့ လွယ်ကူစွာ တက်နိုင်ကာ ရာဇာဓိရာဇ် ဟူသော ဘွဲ့ဖြင့် အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ဟံသာဝတီပြည်ကို အုပ်စိုးလေသည်။ နန်းရလျှင် မွေမနိတ်အား ပီယရာဇာဒေဝီ ဘွဲ့ဖြင့် မိဖုရားကြီးအရာ ပေးသည်။ သမိန်မရူးနှင့် ၎င်း၏မယား တလမေသီရိ တို့အား သတ်စေပြီး အရီးတော် မဟာဒေဝီကိုမူ ကျေးဇူး ရှိဖူးသည်ကို ထောက်ကာ မသတ်ဘဲ ထားလေသည်။ မိမိအား နန်းတော်တံခါးတစ်ဖက်သာဖွင့်ပြီး ကြိုဆိုသည့်အတွက် အမတ်ဒိန်ကို သတ်ရန်အမိန့်ချသော်လည်း အမတ်ဒိန်အလျှောက်ကောင်းသဖြင့် လွတ်သည်။
= နယ်ပယ်များကို သိမ်းသွင်းခြင်း = နန်းတက်ပြီးနောက် မကြာမီ အင်းဝမှ မင်းကြီးစွာ သည် မြောင်းမြစား လောက်ဖြား၏ မနာလို ကုန်းတိုက်စကားတွင် ယုံမှတ်ကာ ဟံသာဝတီကို အရယူရန် အကြံဖြင့် ချီလာသည်ကို တွန်းလှန် ခဲ့ရသေးသည်။ အမှန်တွင် ဟံသာဝတီ မင်းနေပြည်၏ အာဏာစက်မှာ ရာမည မွန်သုံးရပ်တွင် အရှေ့မုတ္တမ ၃၂ မြို့ နှင့် အနောက် ပုသိမ်၃၂မြို့ များသို့ပင် သက်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ဖြစ်နေသည်မှာ ဆင်ဖြူရှင် ဗညားဦး လက်ထက်ကပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗညားနွဲ့ အနေဖြင့် အဆိုပါ သူပုန်သူကန်၊ မြို့စား၊ ရွာစားများကို နှိမ်နှင်းရန် အကြောင်းဖန်လာ လေတော့သည်။
အနောက်ဘက်တလွှားကို သိမ်းသွင်းခြင်း
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၅၀ တွင် နောင်တော် မညီကံကောင်း သည် မြောင်းမြစား လောက်ဖြားနှင့် ညီညွတ်ပြီး ဒလမှ ပုန်ကန်သည်ကို သွားရောက် နှိမ်နှင်းရပြီး မညီကံကောင်းအား ကွပ်ကာ ၎င်း၏သား၊ တူတော် ဘောဝ်ကျော် အား သစ္စာပေးကာ အဖအရာကို ဆက်ခံစေသည်။ နောက် လောက်ဖြားအား နှိမ်နှင်းရန် တစ်ပါတည်း အနောက်ဘက်သို့ ချီလေသည်။ ရှေးဦးစွာ ပုသိမ်ကို စားသော လောက်ဖြား၏ သားနှစ်ပါးဖြစ်သည့် လောက်ရုန် နှင့် လောက်သိန်တို့အား တိုက်ရာ အနိုင် မရနိုင်ဘဲ အမတ် ရာဇမနု(မင်းကန်စီ)ပါ ဆင်ထက်တွင် ကျဆုံးလေသည်။ ထိုသို့ ပုသိမ်တွင် ရှိနေစဉ် ပဲခူးတွင် အကျဉ်းချထားသည့် ညီတော် ဘောငံမုန် အား အဲကောင်ဗိန်ကို လွှတ်ပြီး ကွပ်စေပြန်သည်။ နောက် စစ်ဦးကို မြောင်းမြသို့ လှည့်ဟန်ပြုကာ လဂွန်းအိန်အား ပရိယာယ်ဖြင့် နောက်မှ လိုက်သည့် လောက်ရုန်နှင့် လောက်သိန်တို့အား အနိုင်ယူစေကာ ပုသိမ်ကို အရ သိမ်းလေသည်။ အမတ်ဒိန်ကလည်း ဒေးပသွယ်ကို ရပြီး ရာဇာဓိရာဇ်အား ဆက်ပြန်သည်။ နောက် မြောင်းမြသို့ချီရာ မြောင်းမြစားလည်း မခံဝံ့သဖြင့် လှေဖြင့် ပြေးမည်ကြံသော် သားတော် မပစ်နွဲ့(ဗျည်းနွဲ့)က တားကာ ရာဇာဓိရာဇ်အား တစ်ဦးချင်း ဆင်စီးချင်းထိုးပြီး အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ရန် တောင်းဆိုလေသည်။ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း လက်ခံကာ ဆင်တော် ငရက်နွဲ့ကိုစီးပြီး ဆင်စီးချင်းထိုး၏။ အမှတ်မဲ့ဖြင့် ချိန်းဆိုရာ မြို့ရိုးတွင်းသို့ဝင်ရာ မပစ်နွဲ့က တံခါးအကွယ်မှ ရုတ်တရက်ထွက်တိုက်ကာ ဆင်ချင်းပူးလျှင်ခုတ်ရန်ဓားချွတ်မရသောကြောင့် ချွန်းသီးနှင့်ရိုက်သော် ဗညားနွဲ့ နဖူးကွဲကာ မူးဝေလေသည်။ ထို့ကြောင့် မြို့ပြင်သို့ဆုတ်ပြေးပြီး အမူးပြေမှ တဖန်ပြန်လှည့်တိုက်သည်။ ဒီတစ်ကြိမ်တွင်အနိုင်ယူကာ မြောင်းမြကို သိမ်းလေသည်။ နောက် လောက်ဖြားအား ဂတိအတိုင်း ဒဂုံဆံတော်ရှင်(ရွှေတိဂုံ)အနီးတွင် သီတင်းဆောက်တည်ခွင့်ပြုသည်။ မပစ်နွဲ့မှာမူ မနေလိုကြောင်း လျှောက်သဖြင့် ကွပ်စေသည်။
ရခိုင်သို့စစ်ချီစေခြင်း
မကြာမှီတွင် ဘုရင်မင်းခေါင်သည် ဇင်းမယ်(ချင်းမိုင်)မင်းထံ မဟာမိတ်ဖွဲ့မည့်အကြောင်း၊မိမိဦးစွာ ရခိုင်နှင့် ဗန်းမော်ရှမ်းတို့အား ချီတက် တိုက်ခိုက်မည့်အကြောင်း၊ ပြီးလျှင်မိမိတို့ မင်းနှစ်ပါး ဟံသာဝတီကို စစ်နှစ်ဖက်ညှပ် တိုက်ခိုက်ကာ အရယူမည့်အကြောင်း ရာဇသံတွင် ရေးပြီး ပို့လေသည်။ ထိုတမန်တော်တို့ကို မွန်ကင်းတပ်သားများက မသင်္ကာရှိပြီး ဖမ်း၍စစ်ရာ အကြောင်းစုံကို သိပြီး သုရှင်ထံသို့ပို့လေ၏။ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း မင်းခေါင်သည် သစ္စာမရှိဟု အမျက်ထွက်ကာ တမန်တော်များကို ကွပ်စေသည်။ နောက် ဘုရင်မင်းခေါင် ရခိုင်သို့ချီ မချီ စုံစမ်းစေပြီး ချီကြောင်းကိုသိလျှင် ပုသိမ်သို့ချီတက်တပ်စွဲကာ အပြန်တွင်လမ်းမှ ဖြတ်တိုက်မည်ဟု ကြံလေသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင် လည်း ရခိုင်ရှိသံတွဲနှင့် မြောက်ဦး ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး သမက်တော် ဂါမဏိ နှင့်သမီးတော် စောပြည့်ချမ်းသာ တို့ကို အစောင့်ထားကာ ဗန်းမော်သို့ ကုန်းကြောင်းမှ အမြန် ချီတက်သွားလေသည်။ ရခိုင်ဘုရင့်သား နရမိတ်လှ လည်းမွန်တို့ထံ ခိုဝင်လာပြီးအကူအညီတောင်းရာ သုရှင်က “သူ့သားငါ့သားနှယ်မဟူ။ အတူတူပင်ဖြစ်တော့သည်။ မင်းအဖ၏ အရိုက်အရာကို ငါပြန်ယူပြီးမင်းကို ချမ်းသာပြန်ရစေမည်။”ဟု အာမခံကာ တပ်နှစ်တပ် တွင် သမိန်ငေါခွင် နှင့် သမိန်ဗိုက်ညက် တို့ကို အကြီးအမှူးခံပြီး စေလွှတ် တိုက်ခိုက်စေ၏။ ရခိုင်သားတို့လည်း မိမိတို့အရှင်သခင်၏သား ပြန်လာလေပြီဟု ကြားကာ အများအပြားပင် လာရောက် ခစားအမှုထမ်းကြလေသောကြောင့် သံတွဲကို အလွယ်တကူရကာ မြောက်ဦးသို့ဆက်လက် ချီတက်လေ၏။ နောက် မြောက်ဦးတွင်လည်း အနိုင်ရပြန်ရာ အင်းဝဘုရင်၏ သားမက်နှင့် သမီးတော်တို့ကို ဖမ်းဆီးရမိကာသုရှင်ထံသို့ အစောင့်များဖြင့်ပို့သည်။ မြောက်ဦးတွင် နရမိတ်လှအား နန်းတင်ပြီးမွန်တို့လည်းပြန်လေ၏။ ဘုရင်မင်းခေါင်၏သားမက်တော် ဂါမဏိ လည်း ပုသိမ်အရောက်တွင် အဆိပ်သောက်၍ သေလေသည်တွင် စောပြည့်ချမ်းသာအား သုရှင်မှ မိဖုရားမြှောက်၏။
ဘုရင်မင်းခေါင်ချီလာခြင်း
ရခိုင်ပျက်ပြီး သမီး၊သားမက်တို့ကို ရာဇာဓိရာဇ် ရသည့်အကြောင်းကို ဗန်းမော်ရှမ်းတို့အား တိုက်ခိုက်လျက် ရှိသော ဘုရင်မင်းခေါင်သိလျှင် ရှမ်းတို့ကို အမြန်နှိမ်နှင်းကာအင်အား တစ်သိန်းငါးသောင်း၊ ဆင်၊မြင်းအပြည့်အစုံဖြင့် တောင်ငူကြောင်းမှချီလေသည်။ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း မင်းခေါင်စစ်ချီလာသည်ကို ကြားလျှင် စစ်တောင်းသို့ ချီတက်တပ်စွဲလျက် နေလေသည်။ အင်းဝစစ် အလွန်ကြီးမားသည်ကို သိသဖြင့် တပ်ကို စစ်တောင်းသို့ ပြန်ဆုတ်ခဲ့သည်။ နောက်စစ်တောင်းတွင် ရှိသော ရိက္ခာ၊စပါး တို့ကို မီးတိုက်ဖျက်စီးစေပြီး ပန်းကျော် ထိဆုတ်ကာ တပ်တည်လေသည်။ ယခင်အကြိမ်အတိုင်း စစ်ပြု၍ အင်းဝတပ်ရိက္ခာ ပြတ်ပြန်ရာ ဘုရင်မင်းခေါင်က အင်းပဲသူကြီးကို စေလွတ်ကာ နှစ်ဖက်သော အမှူးအမတ်တို့ကို သစ္စာပြုစေပြီး စစ်ပြေငြိမ်းမည့်အကြောင်း ရာဇသံစေလာသည်။ ရာဇာဓိရာဇ် လည်း အကောက်ကြံကာ သစ္စာပြုမည်ကို လက်ခံလေသည်။
Embedded system
Embedded system သည် special purpose computer system deisgned ကိုအသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ သူကတော့ general-purpose computer ( ဥပမာ personal computer ) နဲ့ မတူပါဘူး။ သူက လိုအပ်တဲ့ hardware, mechanical parts တွေကို ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ အဲဒါတွေကို general-purpose computer တွေမှာ ရှာလို့မရပါဘူး။ Design engineers တွေက size နဲ့ cost သက်သာအောင် လုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ သူက စီးပွားရေးအတွက် ရည်ရွယ်ပြီးထုတ်လုပ်တာပါ။
မြို့ပြနိုင်ငံ
အရှေ့တောင်အာရှ
အရှေ့တောင်အာရှ ပြည်မကြီး၏ သမိုင်းတွင် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာခေါင်းဆောင်များနှင့် အခြားလူမျိုးစုများသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရမြို့ပြများအဖြစ် စုစည်းအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့ကို မွောင်း ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး အများအားဖြင့် မန်း ဒလာ သို့မဟုတ် အထပ်ထပ် အချုပ်အခြာအာဏာ အဖြစ် ဖော်ပြထားသော မြစ်လက်တက်ဆက်နွယ်မှုများတွင် သေးငယ်သော ပြည်နယ်များသည် သေးငယ်သော နိုင်ငံကြီးများကို အထွတ်အထိပ်သို့ မရောက်မချင်း၊ အယုဒ္ဓယ၊ ပုဂံ၊ ဘန်ကောက် နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ၏ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော အခြားမြို့များ။ ဥရောပအင်အားကြီးများ၏ ကိုလိုနီ ပြုချိန် ၁၉ ရာစုအထိ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဒေသတွင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်သည့် သျှမ်းပြည် (ရတနကောသိန္ဒြပြည်) သည် ဥရောပအင်အားကြီးများနှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ နယ်မြေများကို သတ်မှတ်ရန် လိုအပ်လာသောကြောင့် သျှမ်းအစိုးရမှ နိူင်ငံရေးစနစ် ထူထောင်ကာ ၎င်းတို့၏ လက်တက်မြို့များ ( လင်းဇင်းပြည်၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံနှင့် မလေးမြို့အချို့ ) ကို ၎င်းတို့၏ ပိုင်နက်ထဲသို့ ပေါင်းထည့်ကာ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ဗာတီကန်မြို့
left|thumb| [[ဗာတီကန်စီးတီး|Vatican City သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသေးငယ်ဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် လူသိများသော မြို့ပြနိုင်ငံဖြစ်သည်။]] ၁၈၇၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ရောမမြို့ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးက သူ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်း ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ထိန်းချုပ်ထားသည်။ 1870 ခုနှစ်တွင် ဘုရင် Victor Emmanuel II သည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်သောအခါတွင် Pope Pius IX သည် အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော အီတလီနိုင်ငံ ကို အသိအမှတ်မပြုရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ဟိုင်ဒြာကောင်
ဟိုင်ဒြာကောင်သည် သားဖွားရာတွင် အဖူးကလေးများထွက်ခြင်းဖြင့် မွေးဖွားလေ့ရှိကြသည်။ အမိ ဖြစ်သော ဟိုင်ဒြာကောင်၏ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် အဖုကလေးနှင့်တူသော အဖူး ကလေးများ ထွက်လာသည်။ ထိုအဖူးကလေး ကြီးထွားလာသောအခါတွင် ယင်း၌လည်း စမ်းလက်ဖမ်းလက်များ ပေါ်ပေါက်လာပြီးလျှင် ကြီးပြင်းလာသောအခါတွင် ဟိုက်ဒြာကောင်အသစ်အဖြစ်နှင့် ခွဲထွက်ကာ သီးခြားနေထိုင်လေသည်။ သန္ဓေအောင်ပြီး ဥများမှလည်း ဟိုင်ဒြာကောင်ကလေးများ ပေါက်ဖွားတတ်သေးသည်။ ထိုဥများသည် ယာယီလိင် ဩဂင်အတွင်း၌တိုးပွား၍လာပြီးနောက် ဟိုင်ဒြာကောင်ကလေးများ ပေါက်ဖွားလာသည်။ ထို့ပြင် ဟိုင်ဒြာကောင်ကို အပိုင်းပိုင်းဖြတ်လိုက်လျှင် အစိတ်အပိုင်းတိုင်းမှ ဟိုင်ဒြာကောင်အသစ်များ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင်ရှိတတ်သော ဟိုက်ဒြာမျိုးစိတ် အနည်းငယ်သည် များများ ရှိလေ့ မရှိသည့်အပြင် ယင်းတို့ကို ရေချိုတွင်သာ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဟိုင်ဒြာသည် ဆီလင်တာရေးတီးမျိုးစုတွင် ဟိုင်ဒြီဒီမျိုးရင်း၌ ပါဝင်လေသည်။ အတွေ့ရ ပို၍များသော ဟိုင်ဒြာ မျိုးစိတ်နှစ်ခုမှာ ဟိုင်ဒြာဖတ်စကာနှင့် ဟိုဒြာဗစ်ရစ်ဒစ် အစိမ်းရောင်များဖြစ်ကြလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ရေသတ္တဝါများ
ကနွယ်ပင်
ကနွယ်ပင် သည် ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ တခါတရံ မြေကြီးများ ကျောက်များ ပေါ်တွင် တွားသွားတတ်သည်။ မြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် အပေါက်များသည်။ အသီးမှာ သဖန်းသီး အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ အရွက်လည်း ၎င်းအတိုင်းပင် ဖြစ်၍ အစေးထွက်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ရေသဖန်းနွယ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းအမည်ဖြင့် ဗိန္ဒောဆေးပညာ လောကတွင် လူသိများကြသည်။ ၎င်း၏ နွယ်သည် ခိုင်မာပြီး ပြင်းတွဲသည်။ ခါးနွဲ့ပင်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ Ficus heterophylla ဖြစ်သည်။
စပါတာ
စပါတာမြို့ပြနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ
စပါတန်တို့သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ပါဝင်ခွင့်ရသည်ဆိုစေ ထိုအချိန်က စပါတန်လူမျိုးစစ်စစ်မှာ တိုင်းပြည် လူဦးရေ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိသဖြင့် လူနည်းစု မိမိတို့အဝန်းအဝိုင်းအတွင်း၌သာ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကိုထူထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟူ၍လည်းဆိုနိုင်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ကျန်လူတန်းစားများဖြစ်သော တိုင်းရင်းသားကုန်သည်များ၊ လက်မှုပညာရှင်များ၊ ကျေးကျွန်များသည် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် လုံး၀ပါဝင်ခွင့်မရှိသည့်အပြင် နိုင်ငံခြားသားများဆိုပါက ပို၍ အခွင့်အရေးမရရှိကြပေ။
ရွာသာယာရွာ၊ ဘဒနာ
ရွာသာယာရွာ၊ ဘဒနာ
ဟိုတိရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ဟိုတိရွာ (Hoti)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ဟိုတိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုတိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၂ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘဏ်
ဘဏ်တစ်ခုသည် ငွေကြေးကြားခံလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အပ်နှံငွေများကိုလက်ခံ၍ ချေးငှားလိုသည့် လုပ်ငန်းများသို့ ထိုအပ်နှံငွေများကိုချေးငှားနိုင်ရန် လမ်းဖေါက်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘဏ်များသည် ငွေကြေးစံနစ်၏ အခြေခံ အကျဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သလိုငွေကြေးဈေးကွက်တွင်လည်း အရေးပါသောကစားသမားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိအများဆုံးလမ်းကြောင်းသည် ယူနီဗာဆယ်ဘဏ်များ၏ ရှေ့ရောက်နေမှုများဖြစ်သည်။ ထိုဘဏ်များသည် သူတို့၏ ဖောက်သည်များအား နေရာတစ်ခုထဲတွင် ငွေကြေးလုပ်ငန်းမျိုးစုံကို အားလုံးပြီးအောင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ တည်ရှိနေဆဲ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးဘဏ်သည် မွန်တီ ဒေ ပတ်ချီ ဒီ ဆီးနာ (Monte dei Paschi di Siena) ဖြစ်ပြီး၊ ၁၄၇၂ မှစ၍ အီတလီနိုင်ငံ၌ အစဉ်အဆက်လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်နေသည်။
ဘဏ်များ၏အမျိုးအစားများ
ဘဏ်၏လုပ်ဆောင်မှုများကို တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းများ၊ အသေးစားလုပ်ငန်းများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ဆက်ဆံသည့် လက်လီဘဏ်လုပ်ငန်း၊ အလယ်အလတ် ဈေးကွက်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ အကြီးစား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းအဖွဲ့ကြီးအား တိုက်ရိုက်လုပ်ပေးသည့် ကော်ပိုရိတ်ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ငွေအသားတင်များများရသည့် တစ်ဦး တစ်ယောက်ချင်းများနှင့် မိသားစုများအတွက် ငွေကြေးစီမံဆောင်ရွက်ပေးသည့် ပုဂ္ဂလိဘဏ်လုပ်ငန်း၊ နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်များအပေါ် ဆက်စပ်သမျှ လုပ်ဆောင်ပေးသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဘဏ်လုပ်ငန်းများအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ အများစုသောဘဏ်တို့သည် အမြတ်ရရှိရေး ပုဂ္ဂလိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်း များဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အချို့ကို အစိုးရများမှပိုင်ဆိုင်သည် သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့အစည်းများမှ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။
ဖလော်ရင့်စ် နိုက်တင်ဂေးလ်
ဖလော်ရင့်(စ)သည် ကိုယ်တိုင်ဦးစီးသည့် ထိုသူနာပြု စောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်းကို သိမြင်လေ့လာခဲ့သော ကောင်းမွန် သောစည်းကမ်း အသိပညာ ဗဟုသုတများဖြင့် သန့်ရှင်းစင် ကြယ်စွာ ထားရှိမှုများနှင့် စတင်ခဲ့လေ၏။
စကူတာရီသို့ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိ ခဲ့ကြပြီး ခရီးရောက်မဆိုက်မှာပင် တိုက်ပွဲမှ ဒဏ်ရာရသူများ ကို လက်ခံကုသခဲ့ရာ လူပေါင်းထောင်ချီခဲ့သည်ဆို၏။ ဖလော် ရင့်(စ)အတွက် ရန်ပုံငွေများ၊ အထောက်အကူပစ္စည်းများ ပေးပို့ကူညီခဲ့သည်ဆိုသော်လည်း ကြန့်ကြာမှုရှိခဲ့သဖြင့် ထို အရာအားလုံးကို မိမိဉာဏ်ဖြင့် အလုပ်ဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့သည်၊ ညွှန်ကြားသည် ဆို၏။
သန့်ရှင်းရေးပစ္စည်းနှင့်ဆေးဝါးများ အဝတ်အစားများ စွာအတွက် ပင်မင်းလုပ်ငန်းများ၊ ဝတ်စုံများ၊ လူနာများထားရန်၊ အဆောက်အဦများရရှိရန် အကြောင်းများစွာကို ရုံးပုံစံနှင့် မဆုံးဖြတ်ဘဲ ကိုယ်ပိုင်အသိနှင့် အဆောတလျင် ပြီးဆုံးအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မည်သူကြိုက်ကြိုက် မကြိုက်ကြိုက် အများနှင့်လုပ်သော လုပ်ငန်းကြီးပင် ဖြစ်လင့်ကစား စည်းကမ်း နှင့်သာ သတ်မှတ်သည်။ လူနာပြုစုရေးနှင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ် ရေးသည်သာ အဓိကဟူသောမူနှင့် ကုသခဲ့သောကြောင့် လူနာ အသေအကျေပျောက်နှုန်းမှာ သိသိသာသာကြီး ကွာဟခဲ့သည် ဟူ၏။ ၄၀% မှ ၂%သို့။ ဆေးပညာနှင့် ကုသရေး၊ စောင့်ရှောက်ရေး၊ အုပ်ချုပ် ရေး၊ စီမံခန့်ခွဲမှုတို့၏ ယှက်နွယ်မှုကို သိမြင်လာခဲ့ကြခြင်း။ ဆေးရုံ၊ ဆေးဝါး၊ ပရိဘောဂများကို သန့်ရှင်းအောင်ထားခြင်း၊ လူနာများကို ဆေးကုသမှု မှန်ကန်သလို အစာအာဟာရနှင့် နေထိုင်မှု၊ ပြုစုမှုတို့သည်လည်း ညီညွတ်မျှတမှသာ အောင် မြင်နိုင်သည်ဟူသော အသိကို ဖလော်ရင့်(စ)မှ အားလုံးသို့ သိရှိစေခဲ့သည်ဆို၏။
အောက်ဒေါင့်ကြီး (မကျီးကုန်း)ရွာ၊ ရေပေါ်ကြီး
အောက်ဒေါင့်ကြီး (မကျီးကုန်း)ရွာ၊ ရေပေါ်ကြီး
ဖယ်ကွန်သိမ်းနှင့်အလားတူ ငှက်များ
မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဇယား
Braun နှင့် Kimball ပညာရှင်များမှ မျိုးရိုးဗီဇ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည့် ရလဒ်ထုတ်ပြန်ချက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်) ကိုအခြေခံ၍ ပြုလုပ်ထားသည့် မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဇယားရုပ်ပုံကားချပ်ကို အောက်တွင်ကြည့်ရှုပါ -
တီတောက်ကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
တီတောက်ကုန်းရွာ (Titaukkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ မြင်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၅၉ ဦး၊ မ ၂၅၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ရှင်တိုဘာသာ
ရှင်တိုအယူအဆများ
အချုပ်အားဖြင့် ဆို​သော် ရှင်တိုဘာသာသည် နတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ပူ​ဇော်ပသခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
နတ်ကွန်းများ
ရှင်တိုနတ်ကွန်း အများစုတွင် တိုရီး (Torii) ​ခေါ် မုခ်ဝ၊ တဲမီဇူယ (Temizuya) ​ခေါ်  ကိုယ်လက် သန့်စင်ရန် ​ရေကန်ငယ်၊ ဟိုင်ဒဲန်း (Haiden) ​ခေါ် ပူဇော်​ဆောင်၊ ဟွန်ဒဲန်း (Honden) ​ခေါ်  ဌာပနာဆောင်တို့ အဓိကပါဝင်ကြသည်။ တိုရီး (Torii) မုခ်ဝမှာ ရှင်တိုနတ်ကွန်းတို့၏ မပါမဖြစ် အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး ရှင်တိုဘာသာ၏ သင်္ကေတ တစ်ခုလည်း ဖြစ်​ပေသည်။
ရေကျော်ကုန်းရွာ၊ ကညင်ငူ
ရေကျော်ကုန်းရွာ၊ ကညင်ငူ
ငန်းဗျိုင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သာလိတ္တကဇာတ်
ဆုံးမဖို့ရာ အကြောင်းရှာ
မင်းကြီးလည်း ဘယ်သောအခါ ၌ ပုဏ္ဏား စကားမပြောနိုင်အောင် လုပ်သော အတ်ပညာ တစ်စုံတစ်ခုကို ရပါအံ့နည်းဟု ကြံစည်လျက်နေ၏။ ထို့နေ့မှစ၍ အတတ်ပညာကို စုံစမ်းလျက်သွား၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ကြောင်တူရစ်
ကြောင်တူရစ်(၃၈၇-၄၁၂)
သက္ကရာဇ် ၃၀၉-ခု၊ သားတော် ကြောင်ဓူရစ် နန်းတက်သည်။ ဂူ(၂၅)လုံး တည်တော်မူသည်။ မင်းစည်းစိမ် (၂၅)နှစ်တွင် အနိစ္စရောက်တော်မူသည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ခိုလှုံခွင့်
ဆောင်ရွက်ပုံအဆင့်ဆင့်
အကယ်၍ ခိုလှုံခွင့်ပေးရန် အထောက်အထားများ မခိုင်လုံပါက၊ လျှောက်ထားသူအား အခြားနေထိုင်ခွင့်များဖြစ်သည့် အခြေခံခိုလှုံခွင့် ၊ လူသားခြင်းစာနာထောက်ထား၍ ခိုလှုံခွင့်၊ အခြားသော နေထိုင်ခွင့် ပါမစ်များထုတ်ပေးနိုင်သည်။
ရှံမွားဆိတ်
ယင်းတို့၏ ခွာများသည် သေးငယ်၍ ခပ်ခွက်ခွက် ဖြစ် နေသဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းမတ်စောက်သော ကျောက်ဆောင် ကျောက်ကမူ တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့၎င်း၊ အစွန်းတစ်ခုမှ တစ်ခု သို့၎င်း လျင်မြန်ပေါ့ပါးစွာ ခုန်လွှားသွားနိုင်ကြသော အလွန် ခြေမြဲသည့် တိရစ္ဆာန်မျိုးဖြစ်သည်။
ဗာဟိယဇာတ်
အခင်ကြီးပြီးမြောက် မိဖုရားမြောက်
ထိုအခါ ဇနပုဒ်သူ မိန်းမတစ်ယောက်သည် ဝဖြိုးသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိ၏။ အသွင်အပြင်နှင့် မပြည့်စုံ၊ အခစားလုပ်ကာ အသက်မွေးရ၏။
ဘိုးအင်း ၇၈၇
787-3 မှာ အသေးဆုံး ဖြစ်၍ ကီလိုမီတာ ၅၀၀၀ မျှသာ ပျံသန်းနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ခရီးသည် ၂၉၀ ခန့်ကို တင်ဆောင် နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုလေယာဉ်ဖြင့် ဂျပန် လေကြောင်းလိုင်း နှစ်ခုမှ ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်တွင် အသုံးပြုနေသော ဘိုးအင်း 747-400D ကို အစားထိုးရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
787-8 မှာ အလယ်အလတ်စား ဖြစ်၍ ခရီးသည် ၂၁၀ ခန့်ကို ၁၄၇၅၀ ကီလိုမီတာ အထိ သယ်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်မည့် အမျိုးအစားလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလေယာဉ်မှာ ဘိုးအင်း 767-200ER နှင့် 767-300ER လေယာဉ်များကို အစားထိုးမည် ဖြစ်သည်။
ဦးနှောက်
ဦးနှောက်
ဦးနှောက်သည် အသိတရား၏ ဗဟိုဌာန ဖြစ်၍ လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အရေးအကြီးဆုံးအင်္ဂါရပ်ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် ဦးနှောက်မှတစ်ဆင့် ပတ်ဝန်းကျင်လောက၏ အခြေအနေကို သုံးသပ်၍ မိမိတို့၏ နေထိုင်စားသောက်ရေးကို ဖန်တီးယူကြသည်။ ဦးနှောက်သည် နာ့ဗ်ကြောအပေါင်းတို့၏ ဆုံရာဖြစ်သဖြင့် လူတို့ခံစားရသည့် အာရုံငါးပါးသည် ဦးနှောက် ၌ လာ၍ထင်သည်။ ထို့ပြင် မှတ်ဉာဏ်များကို သိုလှောင် ထားရာဖြစ်သောကြောင့် စိတ်အာရုံဖြစ်ပေါ်လာရာ အရပ်ဒေသ လည်း ဖြစ်ပေသည်။
ဦးနှောက်၏အလေးချိန်နှင့်ယှဉ်၍ အသိဉာဏ်ကိုစုံစမ်း ကြည့်သောအခါ ရှေးသမိုင်းမတင်မီခေတ်က လူများတွင် ယခု ခေတ်ရှိလူများထက်ကြီးသော ဦးနှောက်များရှိသည်ကို တွေ့ကြရ သည်။ သို့သော်လည်း ထိုသူများ၏ အသိဉာဏ်ကား အဆင့် အတန်း အလွန်နိမ့်လေသည်။ ထို့အပြင် ယခုခေတ်တွင် အလွန် ထင်ရှားကျော်ကြားသောပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ဦးနှောက်နှင့် သာမန်လူ များ၏ဦးနှောက်ကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ၌ တစ်ခါတစ်ရံ အချို့ဉာဏ် ပညာအလွန်ထက်မြက်သူတို့၏ ဦးနှောက်သည် သာမန်လူတို့ ထက်ပင် သေးငယ်သေးကြောင်းကိုတွေ့ရ၏။ ထို့ကြောင့် ဦးနှောက်ကြီးမှု၊ ငယ်မှုသည် အသိဉာဏ်နည်းမှု၊ များမှုနှင့် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်သကဲ့သို့ ရှိချေသည်။
လူ၏မျက်စိရှေ့တည့်တည့်၌ တစ်စုံတစ်ခုသောအရာ သည်ရောက်လာသောအခါ မျက်စိနှင့်စပ်ဆိုင်သော နာဗ်ကြော တို့သည် ဦးနှောက်သို့ သတင်းပို့လိုက်ကြ၏။ ထိုသတင်းသည် ရူပါရုံနှင့်ဆိုင်သောဆဲလ်သို့ ရောက်သွားသောအခါ မျက်စိ၌ ရုပ်ပုံပေါ်လာသည်။ ယင်းသို့ နာဗ်ကြောက သတင်းပေးမှုနှင့် ရုပ်ထင်လာမှုမှာ မည်မျှလျင်မြန်သနည်းဟူမူ မြင်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ထင်လာသည်ကို ထောက်ခြင်းဖြင့် သိသာနိုင်၏။ ထို့အတူ အာရုံငါးပါးနှင့် စပ်ဆိုင်သော ထင်မှု၊ မြင်မှု၊ သိမှု၊ ခံစားမှု စသည်တို့ကိုလည်း တစ်ချိန်တည်းလိုပင် ခံစားကြရ လေသည်။
အာဟာရဓာတ်ကို နာဗ်ကြောဆဲလ်အကြား၌ ရှုပ်ထွေးစွာ သွားလာလျက်ရှိသော သွေးကြောများမှရ၍ နားချိန်ကို အိပ်နေ သောအခါ၌ရ၏။ အထူးသဖြင့် အိပ်နေသောအခါ ဦးနှောက် သည် မိမိအင်္ဂါရပ်အနှံ့အပြားတွင် ဖြစ်ပျက်နေသည့် ပျက်စီး ချို့ယွင်းမှုကိုပြုပြင်ရန် အခွင့်ရလေသည်။ ဦးနှောက်နှင့်စပ်လျဉ်း ၍ ကျွန်ုပ်တို့မသိသော အချက်ပေါင်းများစွာပင် ရှိသေးသည်။
ဆင်ကြာ
Nymphaeaceae သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရေနေ လီလီမျိုးရင်းတွင် ခွဲခြားထားသော်လည်း မျိုးစိတ်များကို သီးခြားမျိုးစု Euryalaceae ဟုခေါ်သည် ။ အခြားရေနေလီလီများနှင့်မတူဘဲ၊ Euryale ၏ ဝတ်မှုန်များတွင် နျူကလိယသုံးခုရှိသည်။
စစ်တွေမြို့နယ်
စစ်တွေမြို့နယ် ရှိ ရွာများ
• 3
လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ
ဘဝအစပိုင်း
၁၇၂၆ ခုနှစ် တွင် De Sono ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အသံ၏အလျင်ကို ကျမ်းပြုစုပြီးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘာဆဲလ်တက္ကသိုလ်တွင် အလုပ်ရရန် ကြိုးပမ်းမှု မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ၁၇၂၇ ခုနှစ်တွင် ပဲရစ်အကယ်ဒမီမှ ကျင်းပသော အကောင်းဆုံးပြဿနာဖြေရှင်းမှုဆိုင်ရာပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ထိုနှစ်က ပုစ္ဆာမှာ သင်္ဘောတွင် ရွက်တိုင်ထားရန် အကောင်းဆုံးနေရာဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုပွဲတွင် နောက်တွင် ရေယာဉ်တည်ဆောက်မှုဗိသုကာပညာ၏ ဖခင်ဟုဖြစ်လာမည့် Pierre Bouguer ဆိုသည့်ပုဂ္ဂိုလ်မှ ပထမဆုရရှိခဲ့ပြီး အွိုင်းလားက ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။ နောက်တွင် အွိုင်လာသည် ထိုပြိုင်ပွဲကို နှစ်စဉ် ၁၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆုရရှိခဲ့သည်။
စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့
အွိုင်လာ ပီတာစဘတ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ကတ်သရင်း-၁ ဘုရင်မကြီးမှ ကံကုန်ခဲ့သော ခင်ပွန်းသည် ပီတာဘုရင်၏ လမ်းစဉ်မူဝါဒများအတိုင်း ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်နေချိန် ဖြစ်သည်။ ရုရှားမှူးမတ်တို့သည် ၁၂ နှစ်သာရှိသော ပီတာ-၂ ဘုရင်လေးအပေါ် ဩဇာညောင်းကာ အာဏာရလာခဲ့ကြ သည်။ မှူးမတ်တို့သည် သိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ နိုင်ငံခြားသား သိပ္ပံပညာရှင်များအပေါ်တွင် သံသယရှိလာကြပြီး လစာငွေများ ဖြတ်တောက်ခဲ့ကြခြင်းကြောင့် အွိုင်းလားနှင့် သူ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ ဒုက္ခတွေ့ခဲ့ကြသည်။
ဘာလင်
အွိုင်းလားသည် မင်းသမီး Friederike Charlotte of Brandenburg-Schwedtနှင့် ဖရက်ဒရစ်ဘုရင်၏ တူများအတွက် အလွတ်သင်ဆရာအဖြစ် ကမ်းလှမ်းခံခဲ့ရသည်။ အွိုင်းလားသည် ၁၇၆၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းတွင် မင်းသမီးထံသို့ စာအစောင့် ၂၀၀ ကျော် ရေးသားပေးပို့ခဲ့သည်။ နောင်တွင် ထိုစာလွှာများ ဂျာမန်မင်းသမီးထံသို့ ပေးစားများ ( Letters of Euler on different Subjects in Natural Philosophy Addressed to a German Princess) အဖြစ် စုစည်းထုတ်ဝေခဲ့ရာ အရောင်းရဆုံးသော စာစုများဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုစာလွှာများထဲတွင် အွိုင်းလား၏ သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒနှင့် ဆက်ဆိုင်သော ဖွင့်ဆိုချက်များ၊ အွိုင်းလား၏ ပုဂ္ဂလအမြင်များနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုများပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် သူ၏ သင်္ချာဆိုင်ရာစာအုပ်များထက်ပင် ဖတ်ရှုသူ ပိုမိုများပြားခဲ့ပြီး ဥရောပနှင့် အမေရိကန်တွင်ပင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကျော်ကြားလှသော ထိုစာလွှာများသည် အွိုင်းလား၏ သိပ္ပံဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို သာမန်လူသို့ နားလည်စေရန် ချဉ်းကပ်နိုင်သည့် စွမ်းဆောင်မှုကို တွေမြင်ရပြီး ထင်ရှားသော သုတေသနသိပ္ပံပညာရှင်များတွင် တွေ့ရခဲ့သော ပုံစံဖြစ်သည်။
ရုရှားသို့ ပြန်လာခြင်းနှင့် ကွယ်လွန်ခြင်း
ခုနှစ်နှစ်စစ်ပွဲပြင်းထန်လာသည်နှင့်အတူ ၁၇၆၀ တွင် ချာလော့တန်ဘာ့ခ်မြို့(Charlottenburg)ရှိ အွိုင်းလား၏ လယ်တောကို ရုရှားစစ်တပ်များ၏ မွှေနှောက်ဖျက်ဆီးမှုဒဏ်ကို ခံလိုက်ရသည်။ ဗိုလ်ချုပ် အီဗန် ပီသရိုဗစ်ချ် ဆာသီးကော့ဗ် (General Ivan Petrovich Saltykov)သည် အွိုင်လာ၏အိမ်ရာ ပျက်ဆီးဆုံးရှုံးမှုအတွက် လျော်ကြေးငွေပေးအပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရုရှားဧကရီ အဲလီဇဘတ်က နောက်ထပ်နစ်နာကြေးအဖြစ် ရူဘယ် ၄၀၀၀ ထပ်တိုးပေးခဲ့ရာ ထိုခေတ်ကာလ၌ မတန်တဆများပြားသော နစ်နာကြေးဖြစ်ခဲ့သည်။ မဟာကတ်သရင်းဘုရင်မကြီးနန်းတက်ပြီးသောအခါ ရုရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးမှာလည်း တည်ငြိမ်လာပြီဖြစ်ရာ စိန့်ပီတာစဘတ်အကယ်ဒမီမှာ ပြန်လာရန် ကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံခဲ့သည်။ အွိုင်လာသည် တနှစ်တွင် လစာ ရူဘယ် ၃၀၀၀၊ ဇနီးသည်အတွက် အငြိမ်းစားလစာနှင့် သားများအတွက် ရာထူးကြီးကြီးအား ပေးမည်ဟု ကတိတို့ကို တောင်းခံခဲ့ရာ ထိုအားလုံးကို ရုရှားမှအာမခံချက်ပေးခဲ့သည်အတွက် ရုရှားကို ပြန်လာခဲ့သော သူ၏အခြေအနေမှာ အတော်ကြီးကိုပင် ကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ သူသည် ကျန်ရှိနေသော ဘဝအချိန်များကို ရုရှား၌ပင် ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။ သို့ပေမယ်လည်း ဒုတိယအခေါက် ရုရှား၌ နေထိုင်ခဲ့ရာတွင် ကံကြမ္မာဆိုးတို့ကြောင့် ဘဝမလှဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ၁၇၇၁ ခုနှစ်တွင် စိန့်ပီတာစဘတ်၌ လောင်ခဲ့သောမီးသည် အွိုင်လာအိမ်ကိုသာမက ဘဝတစ်ခုလုံးနီးပါး ဝါးမြိုခဲ့သည်။ ၁၇၇၃ ခုနှစ်တွင် အနှစ်လေးဆယ်ကျော်ကြာ ပေါင်းသင်းခဲ့သော ဇနီးသည် ကတ်သရင်းနာကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
"il cessa de calculer et de vivre—... သူဟာ တွက်ချက်ဖို့နှင့် အသက်ရှင်ဖို့ ရပ်တန့်ခဲ့ပြီ။"
အွိုင်းလားအား Goloday Island ရှိ ဆမားလန်း လူသာရန့်သင်္ချိုင်း တွင် သူ၏ဇနီးဖြစ်သူ ကတ်သရင်းနာ၏ နံဘေးတွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ရုရှားသိပ္ပံအကယ်ဒမီသည် ဒါရိုက်တာထိုင်ခုံနံဘေးတွင် အွိုင်းလား၏ ကိုယ်တစ်ပိုင်းပုံ စကျင်ကျောက်ရုပ်ကို ထားရှိခဲ့ပြီး ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် အွိုင်းလာူ၏ အုတ်ဂူတွင် ကျောက်တိုင်စိုက်ထူခဲ့သည်။ ၂၅၀ ကြိမ်မြောက် အွိုင်းလား မွေးနေ့နှစ်ပတ်လည် ကျင်းပရန်အလို့ငှာ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ကျောက်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ရုပ်ကြွင်းတို့ကို ၁၈ ရာစုမှ သင်္ချိုင်းဟောင်းကြီးဖြစ်သော အလက်ဇန္ဒားညဲဗ်စကီးဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသို့ ရွေ့ခဲ့သည်။
သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒတွင် အွိုင်းလား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ
အွိုင်းလား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် များလှစွာသော သင်္ချာနယ်ပယ်များဖြစ်သော ဂျီဩမေတြီ၊ ကဲကုလပ်၊ တြီဂိုနိုမေတြီ၊ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် ကိန်းသီအိုရီ တို့တွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရူပဗေဒတွင်လည်း continuum physics၊ လူနာသီအိုရီနှင့် တခြားသော ရူပဗေဒနယ်ပယ်များတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အွိုင်လာသည် သင်္ချာသမိုင်းတွင် လွှမ်းမိုးမှုရှိသူဖြစ်ပြီး သူ၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပုံနှိပ်မည်ဆိုပါက ၆၀ မှ ၈၀ ကွာတိုအကြားရှိမည်။ အွိုင်လာ၏အမည်သည် အကြောင်းအရာများစွာတို့တွင် ယနေ့တိုင် ပါဝင်နေသည်။
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း
၁၈ ရာစု သင်္ချာဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် ကဲကုလပ်၏ တိုးတက်မှုသည် ထိပ်ဆုံးသို့ရောက်ရှိနေသည်။ အွိုင်းလား၏ မိတ်ရင်းဆွေရင်းဖြစ်သော ဘာနောလိမိသားစုသည် ထိုနယ်ပယ်၏ အစောပိုင်းတိုးတက်မှုများတွင် များစွာဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုမိသားစု၏ အွိုင်းလားအပေါ်လွှမ်းမိုးမှုကျေးဇူးကြောင့် ကဲကုလပ်ကို လေ့လာခြင်းသည် အွိုင်းလားအတွက် အဓိက အာရုံစူးစိုက်ဖွယ်ရာကြီး ဖြစ်နေခဲ့သည်။ အွိုင်းလား၏ သက်သေပြချက်အချို့ကို ခေတ်သစ် mathematical rigour စံများအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဖြစ်နေချိန်တွင် သူ၏ အတွေးအခေါ်များသည် ကြီးမားသော တိုးတက်မှုများဆီသို့ ဦးဆောင်နေခဲ့သည်။ အွိုင်းလားသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာအား မကြာခဏ အသုံးပြုခြင်းနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ ညီမျှခြင်းကဲ့သို့ အနန္တဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ ပေါင်းခြင်းဖြင့် ဖန်ရှင်တို့ကိုဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုခြင်းတို့ကြောင့် ပါဝါစီးရီးတွင် တိုးတက်မှုများရှိခြင်းတို့ဖြင့် ကျော်ကြားသည်။
ဂရပ်သီအိုရီ
၁၇၃၅ ခုနှစ်တွင် အွိုင်းလားသည် Königsberg မြို့၏ တံတားခုနစ်စင်းပြဿနာ ဟုခေါ်သော ပုစ္ဆာ၏ ဖြေရှင်းနည်းကို ပြသခဲ့သည်။ ပရပ်ရှားနိုင်ငံ၏ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သော Königsberg မြို့သည် Pregel တွင် တည်ထားသည်ဖြစ်ကာ ကျွန်းကြီး နှစ်ကျွန်းပါဝင်ကာ ကျွန်းအချင်းချင်းနှင့်ရော ပင်မကုန်းမြေနှင့်ပါ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ထားသော တံတား ခုနစ်စင်းပါဝင်သည်။ ပုစ္ဆာမှာ တံတားအားလုံးအား တစ်ကြိမ်စီသာဖြတ်သန်း၍ စမှတ်သို့ ပြန်သွားရမည် ဖြစ်နိုင်သော လမ်းကြောင်းအား ဆုံးဖြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဒါဟာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး၊ သိုပေမယ့် Eulerian circuit တွင်တော့ မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။ ဒီဖြေရှင်းချက်သည် ဂရပ်သီအိုရီ၏ ပထမဆုံးသီအိုရမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အတိအကျပြောမည်ဆိုလျှင် planar graph သီအိုရီတွင် ဖြစ်သည်။
−
+
အသုံးချသင်္ချာ
အွိုင်းလား၏ ကြီးကျယ်လှသော အောင်မြင်မှုများထဲတွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သော ပုစ္ဆာများ(real-world problems)ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနည်းဖြင့်ဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုအထဲတွင် Bernoulli numbers၊ Fourier series၊ Euler number၊ ကိန်းသေများဖြစ်ကြသော [[:en:E (mathematical constant)|
]] နှင့် en:pi၊ continued fraction နှင့် အင်တီဂရယ်တို့၏ များလှစွာသော အသုံးချနိုင်မှုတို့ ပါဝင်သည်။ သူသည် လိုက်ဘနစ် ၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလကို နယူတန်၏ Method of Fluxions ဖြင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့ကာ ရရှိလာသော ရလဒ်များသည် physical problems များတွင် ကဲကုလအား အသုံးပြုရာတွင် လွယ်ကူစေခဲ့သည်။ သူ၏ အကြီးမားဆုံးသော ခြေလှမ်းမှာ အင်တီဂရယ်များ၏ numerical approximation ကို မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုတွေ့ရှိချက်ကို ယခုအခါတွင် Euler approximations ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုမှန်းခြေ၏ မှတ်သားဖွယ်ရာများမှာ Euler's method နှင့် Euler–Maclaurin formula တို့ဖြစ်သည်။
ရူပဗေဒနှင့် နက္ခတ္တဗေဒ
အွိုင်းလားသည် အလင်းသီအိုရီ (optics)နှင့်ပတ်သက်၍ အရေးကြီးသော ဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သေးသည်။ အွိုင်းလားသည် ထိုအချိန်က Opticks တွင် လွှမ်းမိုးမှုရှိနေသော နယူတန်၏ corpuscular theory of light ကို လက်မခံခဲ့ပေ။ အွိုင်းလား၏ ၁၇၄၀ ခုနှစ်များမှ အလင်းနှင့်ဆိုင်သော သူ၏စာတမ်းများသည် Christiaan Huygens အဆိုပြုသော wave theory of light ကို ခိုင်မာစေရန် အကူအညီပေးခဲ့ပြီး လွှမ်းမိုးသောအယူအဆအဖြစ် quantum theory of light မတိုင်မီအထိ ရှိခဲ့သည်။
where
ဟိုင်းကြီးကျွန်း
သမိုင်းကြောင်း
၁၇၅၆ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့ကို သိမ်းသွင်းရေးအတွက် ဟိုင်းကြီးကျွန်းရှိ အင်္ဂလိပ်တို့ထံသို့ လက်နက်ခဲယမ်း မီးကျောက်များ ထောက်ပံ့ရန် အကြောင်းကြားရာ အင်္ဂလိပ်တို့က မြန်မာဘုရင်၏ အလိုတော်ကို မဖြည့်ခဲ့ချေ။ ပဲခူးမြို့ကို အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၇၅၇ ခုနှစ်ကျမှာသာ အင်ဆိုင်း လက်စတာဆိုသူအား မြန်အောင်မြို့သို့ သွားရောက်၍ အလောင်းဘုရားကို ဖူးတွေ့စေသည်။ အလောင်းဘုရားက သံသယရှိသမျှကို စစ်မေးတော်မူပြီးနောက် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစာချုပ်တစ်ရပ်ကို ချုပ်ဆိုလေသည်။ ထိုစာချုပ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့အား နေထိုင်ခွင့် ပေး၍ အင်္ဂလိပ်တို့က မြန်မာတို့၏ ရန်သူတို့ကို အားမပေးရဟူသော အချက်လည်း ပါလေသည်။ သို့သော် မကြာမီ အတွင်း၌ မွန်တို့ ပုန်ကန်သောအခါ အင်္ဂလိပ်တို့က အားကော့ခေါ်သင်္ဘောဖြင့် လာရောက်၍ မွန်တို့အား တိတ်တဆိတ် အားပေးကြောင်း အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာဖြင့် အာမေးနီးယန်းလူမျိုး ဂရေဂိုရီ ထံမှ သိရှိရလေသည်။ ထိုအခါ မြန်မာဘုရင်က အင်္ဂလိပ်တို့သည် သစ္စာမတည်ကြည်ရုံသာမက ပြည်တွင်းရေး၌လည်း ဝင်ရောက်စွက်ဘက်၍ ပိုမိုရှုပ်ထွေးအောင် လုပ်ဆောင်သဖြင့် ရန်ကုန်နှင့်ပုသိမ်ရှိ အင်္ဂလိပ်ကုန်တိုက်များကို သိမ်းယူပြီးလျှင် ဟိုင်းကြီးကျွန်းရှိ အင်္ဂလိပ်တို့၏ အခြေခံစခန်းများကို ၁၇၅၉ ခုနှစ်အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် အပြီးတိုက်ဖျက် ချေမှုန်းပစ်လိုက်လေသည်။
ထိုစဉ်က အင်္ဂလိပ်တို့ အသုံးပြုသော လက်နက်များသည် ထိုအချိန်က ခေတ်အမှီဆုံး လက်နက်များ ဖြစ်သည့်အပြင် ဟိုင်းကြီးကျွန်းကိုလည်း စစ်ရေးအတွက် အထူးခိုင်ခံ့အောင် စီမံထားပြီး ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ လက်နက်အင်အား တောင့်တင်းခြင်းနှင့် နေရာအနေအထား ကောင်းခြင်းများရှိလျက်နှင့် မြန်မာတို့က ဟိုင်းကြီးကျွန်းစခန်းကို အပြီးတိုင် ချေမှုန်းပစ်နိုင်သည်ဆိုခြင်းမှာ စစ်ပရိယာယ် သာလွန်ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် မြန်မာများ စည်းစည်းလုံးလုံး ရှိကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။
နာဂစ်မုန်တိုင်း
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
Trocaire (ထရိုကိန်း) သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ် ကတည်းက မြန်မာပြည်တွင် လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ဆိုင်ကလုံး နာဂစ် အပြီးတွင် ပထမဆုံး သော ဆက်သွယ်ရန် အခွင့်အလမ်း ရခဲ့သည့် အိုင်ယာလန် အကူအညီ အေဂျင်စီ ဖြစ်သည်။ ကယ်ဆယ်ရေး အလုပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ပြည်တွင်း မိတ်ဖက်များ နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်များ၊ Caritas (ကာရီတ(စ်)) အပြည် ပြည်ဆိုင်ရာ များမှတစ်ဆင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ Trocaire ထရိုကိန်း သည် များမကြာမီက တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ခဲ့သော ငလျင်ကြောင့် မြန်မာပြည်တွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုလုပ်ငန်းများ မဆုံးရှုံးစေရန် အာရုံစိုက်မှု အတွက် မေတ္တာ ရပ်ခံခဲ့သည်။
အကူအညီ ဝေငှရေးဝိဝါဒများ
ဘေးအန္တရာယ်ပြီးနောက် တစ်ပတ်မကအချိန်ကြာမြင့်သည်အထိ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရောဂါဘယနှင့် ငတ် မွတ်မှုတို့ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းခံရသော လူ ၁၀ ဦး လျှင် တစ်ယောက်သာ အကူအညီ အမျိုးအစား အချို့ကို လက်ခံရရှိ ခဲ့သည်။ ရက်သတ္တပတ် နှစ်ပတ် ထက်ပိုသော နောက်ပိုင်းအထိ အမှန်တကယ်လိုအပ်သော လူဦးရေ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ထံသို့သာ ကယ်ဆယ်ရေး အကူအညီများ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဂလပ်စဂိုးမြို့
တက္ကသိုလ်ကျောင်းတော်ကြီး၊ သုခုမပညာသင်ကျောင်းများ၊ ကောလိပ်များ၊ ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်၊ မြူနီစပယ် အဆောက် အအုံနှင့် စတော့ပွဲရုံကြီးများမှာ မြို့၏ ကျက်သရေဆောင်များ ဖြစ်သည်။ သုခုမပညာပြခန်းကြီးမှာ ကယ်လဗင်ဂရိုခေါ် ပန်းခြံ ကြီးအတွင်းတွင် အနီရောင်သဲကျောက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထား သော အဆောက်အအုံဖြစ်၍ ဗြိတိသျှကျွန်းစုမှ အလွန် ရှားပါး ကောင်းမွန်သော ပန်းချီကားများကို တွေ့နိုင်လေသည်။
မောက်စံရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
မောက်စံရွာ (Mauksan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
တုံလာရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂလပ်စနော့
ဂလပ်စနော့ (glasnost)
ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို လိုလားသော မစ္စတာမီခါယီး ဂေါ်ဘာချော့ ဆိုဗီယက် ကွန်မြူ နစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစ၍ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေး မူဝါဒတွင် အရှိန်အဟုန်မြင့်မားသော အောက်ခြေသိမ်း ပြောင်းလဲမှုများကို လည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထူးခြားသော ပြောင်းလဲမှုများကိုလည်းကောင်း၊ သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် နှီးနှော ဖလှယ်ရေးဆိုင်ရာ လွတ်လပ်ခွင့် ပိုမိုတိုးတက်ရရှိစေမည့် အလားအလာတို့ကို လည်းကောင်း ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့မြင်လာရသည်။ စုံစမ်းထောက်လှမ်းဖော်ထုတ် တင်ပြသည့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းမျိုးသည်ပင် တရားဝင် လူထုဆက်သွယ်ရေးနယ်ပယ်၌ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ပိတ်ပင်ခံထားရသော စာအုပ်များနှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခွင့်ရရှိလာသည်။ လူမှုပြဿနာများ၊ အစိုးရအာဏာပိုင်များ၏ ဖောက်ပြန်မှုများနှင့် ဆိုဗီယက် သမိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားဖွယ် အချက်အလက်များ စသည်တို့ကို ယခင်က မတင်ပြစကောင်းသော အကြောင်းရပ်များအဖြစ် မှတ်ယူထားခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ယင်းအကြာင်းရပ်များကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တင်ပြနိုင်ပြီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပင် အများပြည်သူတို့၏ဆွေးနွေးတင်ပြပိုင်ခွင့် နယ်ပယ်ကို တိုးချဲ့ပေးသည်။ အစိုးရကို အတိုက်အခံပြုသူတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သိသိသာသာပျော့ပျောင်းသော သဘောထားမျိုးထားရှိလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယင်းလမ်းကြောင်းကို ရုရှားဝေါဟာရ ဂလပ်စနော့ ဟူသော အခေါ်အဝေါ်ဖြင့် နိုင်ငံတကာတွင် လူသိများလာသည်။ များသောအားဖြင့် ဂလပ်စနော့ကို ပွင့်လင်းမှုဟု ဘာသာပြန်ဆိုသည်။
ဒေသစွဲ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ဝေဖန်သည်ဟုဆိုကာ အခြားအဖွဲ့အစည်း ၁၈၅ ဖွဲ့က ဆန့်ကျင်သဖြင့် ယင်းစာရေး ဆရာတို့၏ ဝေဖန်ရေးမှာ အရေးနိမ့်မည့်အခြေသို့ ဆိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ လူထုဆက် သွယ်ရေး နယ်ပယ်များ မှတစ်ဆင့် ယင်းကိစ္စကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးကြသည်။ တစ်စတစ်စနှင့် အင်အားချိန်ခွင်လျှာ ပြောင်းလဲ့သွားခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်သူအများစုက ယင်းစီမံ ကိန်းကို ကန့်ကွက်လာတော့သည်။ အစိုးရအဖွဲ့သည် ၁၉၈၆-ခုနှစ်မှ ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း အကောင်အထည်ဖော်ရမည့် ယင်းစီမံကိန်းကို ရပ်ဆိုင်လိုက်ရန်၁၉၈၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ဂလပ်စနော့၏ ဗွေဆော်ဦး အကျိုးကျေးဇူးတစ်ရပ် အဖြစ် ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။ ပြည်သူ့ဆန္ဒ၏ ပထမဦးဆုံးသော အဓိကအောင်ပွဲပင်ဖြစ်သည်။
ဉာဏ (စာရေးဆရာ ဒါရိုက်တာ)
အနုပညာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခြင်း
ယင်းသို့ အလုပ်အမျိုးမျိုး လုပ်ကိုင်ရင်း တစ်ဖက် မှလည်း ဝတ္ထုတိုများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုအခါက တမူး တန်ဝတ္ထုများ ခေတ်စားခဲ့ရာ ဦးဉာဏသည် တမူးတန်ဝတ္ထု ပေါင်း ၃ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့၏။ ယင်းတို့အနက် မိထွေး၊ လင်ကိုးလင် စသော ဝတ္ထုများမှာ ထင်ရှားလာသည်။ စာပေ ရေးသားခြင်းဖြင့် နာမည် ရလာသောအခါ ဦးဉာဏသည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ပြီးသော် စာပေလောကတွင် ကျင်လည်နေခဲ့၏။
ကြခတ်တန်းရွာ၊ ထူ
ကြခတ်တန်းရွာ၊ ထူ
ဂဟေ
ဂဟေဆိုသည်မှာ သတ္တုများကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်ရန် အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ သတ္တုများကို ဖာထေးရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း အသုံးပြုသော သတ္တုစပ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဂဟေပြုလုပ်ရာ၌ အရေး ကြီးသောအချက်မှာ ဂဟေသည် ဆက်ယူမည့် သတ္တုများထက် ပို၍ အရည်ပျော်လွယ်နိုင်ရမည့်အချက်ဖြစ်သည်။
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
သမိုင်းကြောင်း
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်သည် ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ အပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်အား ပေးလိုက်ရသော ကျိုက္ခမီခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှ စ၍ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ကို ကော့ကရိတ်ခရိုင်ခွဲအဖြစ် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်တစ်ဦးက အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်သည် သစ်တောထူထပ်ပြီး စတုရန်းမိုင် ၁ မိုင်လျှင် လူဦးရေ ၂၀ ခန့်သာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဝင်းစည်သူ
စာပေရေးသားခြင်း
၁၉၇၁ တွင်ဇာတ် သဘင် စင်တင် ပြဇာတ် များကို စတင် ရေးခဲ့သည်။ မြို့တော် ဇာတ်တွင် (၁) ရွှေတံခါးကြီး ဖွင့်ပါဆို၊ (၂) ဆီမီးထွန်းချိန် ပန်းပျိုးချိန်၊ (၃) အရှုပ်တော်ပုံ စာနှစ်စောင်၊ (၄) မြန်မာ လာသောလမ်း၊ (၅) ပုဂံမှာမွေး ပုဂံသွေး၊ (၆) ပွဲပြန်ကြော့ကြော့၊ (၇) ရွှေမြင်းမိုရ်တတောင်လုံးကို၊ (၈) ရွှေဆယ်တင်းနဲ့ မလဲနိုင်၊ (၉) ယမုံနာ ပြောသော ပုံပြင်။ မန္တလေး သိန်းဇော် ဇာတ်တွင် (၁) ချစ်သူကောင်းတို့ နှလုံးသား၊ (၂) ကန္တာရ အချစ်၊ (၃) ရေလို အေးပါစေ၊ (၄) ကျွန်တော့်ကို ပြန်မွေးပေးပါ အမေ၊ (၅) ချစ်ဝတ်ရည် ဘယ်မခန်း၊ (၆) ချစ်ပြုံး နှင်းဆီ၊ (၇) မြည်းတကောင်နှင့် သားအဖ နှစ်ယောက်၊ (၈) ဆေးရောင်စုံ မြင်ကွင်းကျယ် မှတ်တိုင်၊ (၉) မိုးပေါ်ကတိမ် တိမ်ပေါ်ကမိုး၊ (၁ဝ) ပန်းသလား မေပျို၊ (၁၁) မန္တလေးကို လိုက်ခဲ့မလား၊ (၁၂) သမုဒယ လွင်ပြင်၊ (၁၃) ဖားတလုံး ခေါင်းကျား၊ (၁၄) မြင်းမိုရ်ထက်မှာ သာတဲ့လ၊ (၁၅) မြားကျိုးတဲ့ မုဆိုး၊ (၁၆) နေထဲက လူ။ မိုးဝင်း ဇာတ်တွင် ပြိုင်စံပေါ်စရာ မမြင်။ စုစုပေါင်း ၂၆ ပုဒ် ရေးသား ညွှန်ကြား တင်ဆက် ခဲ့သည်။
လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်း
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု
ဖောင်ဒေးရှင်း ဋ္ဌာန မှ ရရှိသော ကိန်းဂဏန်း စာရင်းဇယားများသည် အကြီးဆုံးသော လူမှုအ ဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများနှင့် အကြီးဆုံးသော ကော်ပိုရေးရှင်း နှင့် ပုဂ္ဂလိက ဖောင်ဒေးရှင်း တို့၏ ဘဏ္ဍာရေး နှိုင်းယှဉ်ချက်ကိုလည်း ဖြစ်မြောက်စေပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင်ရှိ သော လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများသည် ကော်ပိုရေးရှင်း ဖောင်ဒေးရှင်းများထက် ပိုင် ဆိုင်မှုနှင့် အထောက်အပံ့ပေးခြင်း နှစ်မျိုးစလုံးတွင် ပို၍ကြီးမားလေ့ရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ပေါက်တောမြို့နယ်
ကျေးရွာများ
ပေါက်တောမြို့နယ် ရှိ ရွာများ- • 3
ခံတပ်နီ
ခံတပ်နီ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေလီမြို့တွင် တည်ရှိသော သမိုင်းဝင် ခံတပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည် မဂိုမင်းဆက်မှ မဂိုဘုရင်တို့၏ နေထိုင်ရာနန်းတော် အဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်မျှ တည်ရှိခဲ့သည်မှာ ၁၈၅၆ အထိ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဒေလီမြို့၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိပြီး ပြတိုက်အများအပြား တည်ရှိသော နေရာ ဖြစ်သည်။ ဘုရင်များနှင့် ၎င်း၏ အခြံအရံများ နေထိုင်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်သာ မကပဲ ခံတပ်နီသည် မဂိုနိုင်ငံတော်၏ ပွဲလမ်းသဘင်များ ဆင်ယင်ကျင်းပရာနှင့် နိုင်ငံရေး အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဒေသအတွင်း သို့ သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များ အစပျိုးရာ နေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ညောင်တိုရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ညောင်တိုရွာ (Nyaungto)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ညောင်တိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်တိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၈ ဦး၊ မ ၉၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
မန်ကတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်
ဖြစ်ပွားခဲ့မှုများ
တိရစ္ဆာန်များနှင့် အပင်များအပေါ် အန္တရာယ်မြင့်မားစွာကျရောက်လာရခြင်း၏ အထင်ရှားဆုံးအကြောင်းပြချက်တစ်ခုမှာ လူသားများ၏ အခြေချနေထိုင်သောနေရာများ တိုးချဲ့လာမှုကြောင့် ၎င်းတို့၏ နေရင်းဒေသများ ဆုံးရှုံးသွားရခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဇီဝမျိုးစိတ်များသည် ရှင်သန်ရန် လိုအပ်သောအရင်းအမြစ်များအတွက် ၎င်းတို့၏နေထိုင်ရာနေရာပေါ်တွင် မှီခိုနေကြသည်။ သူတို့၏ နေရင်းဒေသ ပျက်စီးပျောက်ကွယ်သွားလျှင် ၎င်းတို့၏ ဦးရေပမာဏကျဆင်းသွားသည်ကို တွေ့မြင်လိမ့်မည်။ ၎င်းတို့နေရင်းဒေသများဆုံးရှုံးစေသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် ညစ်ညမ်းမှု၊ မြို့ပြများ ချဲ့ထွင်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး မြေနေရာများတိုးချဲ့ခြင်း တို့ပါဝင်သည်။ အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ အန္တရာယ်ကြုံလာရသည့် နောက်ထပ်အကြောင်းအရင်းမှာ  ဒေသရင်းမဟုတ်သည့် ကျူးကျော်မျိုးစိတ်များ ကို မိတ်ဆက်ခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ကျူးကျော်မျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် နောက်ဆုံးတွင် ထိုနေရာအားသိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်သည် ဇာတိမျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းရန် သို့မဟုတ် ထိုကျူးကျော်မျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်သို့ ဦးတည်စေသည်။ အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များသည် ရောဂါဘယကြောင့်လည်း မျိုးသုဉ်းသွားနိုင်သည်။ ကူးစက်ရောဂါတစ်ခုအား နေရာအသစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိစေခြင်းသည် ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များအကြား ပြန့်ပွားစေနိုင်သည်။ ၎င်းတို့နှင့် ကူးစက်ရောဂါ အကျွမ်းတဝင်မရှိခြင်းကြောင့် ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များသည် သေဆုံးပျောက်ကွယ်သွားစေနိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး
ရောင်စဉ်စစ်ကိရိယာ
စပက်ထရမ်နှင့်စပက်ထရိုစကုပ်
သို့ရာတွင် ရောင်စဉ်များသည် နေရောင် တစ်ခုတည်းမှသာ မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်မီး၊ လျှပ်စစ် အတ်မီး၊ ဓာတ်ငွေ့မီးစသည့် မီးရောင်များမှလည်း ဖြစ်ပေါ် လာနိုင်ပေသည်။ ပရစ်ဇမ်ဖန်တုံးသည် နေရောင်မှ ရောင်စဉ်ဖြစ်အောင်ခွဲ တတ်ပုံကို စတင်စုံစမ်း၍ စစ်ဆေးကြည့်ရှုသူမှာ သိပ္ပံကဝိ နျူတန်ပင်ဖြစ်လေသည်။
‌ဝေါ့လော်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
‌ဝေါ့လော်ရွာ(Wawlaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ဂျစ်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂျစ်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄ ဦး၊ မ ၅၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ဒံပေါက်
ဒံပေါက် (دم‌پخت‎) ခေါ် ဘရာနီ (သို့) biriani၊ berianiသည် ထမင်းအမျိုးအစား တောင်အာရှမှ စားဖွယ် တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဟင်းခတ်အမွှေး အကြိုင်များ၊ အသား အမျိုးမျိုးနှင့် အရွက် အမျိုးမျိုးဖြင့် အဓိကချက်လုပ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း မူဆလင် ခရီးသွားများနှင့် ကုန်သည်များကြောင့် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံရောက်ရှိ လာခြင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ သီရိလင်္ကာ၊ အီရန်၊ အီရတ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ မြန်မာ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ စင်္ကာပူ နှင့် ထိုင်း စသည့်နိုင်ငံများတွင် ဒံပေါက်မှာ လူကြိုက်များသော အစားအစားတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မူရင်း ဘရာနီဟူသော အမည်မှာ ပါရှန်ဘာသာ beryā(n)(بریان) မှဆင်းသက် လာခြင်းဖြစ်ပြီး အကြော်(သို့)ပြုတ်ကြော် ဟုအဓိပ္ပါယ်ရသည်။ အချို့ကမူ မချက်ခင် ကြော်ခြင်း ဟုလည်း ဆိုသည်။
ဒံပေါက်ထမင်းအမျိုးမျိုး
အီရန်နိုင်ငံတွင် ဒံပေါက်မှာ Isfahanမြို့ထွက် အစားအစားဖြစ်ပြီး နုပ်နုပ်စင်း ထားသည့် သိုးသားနှင့်အဆုတ်မီးဖုတ် တို့ကို အထူးပြုလုပ်ထားသည့် ဒယ်အိုးပြားဖြင့် ချက်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် ဒံပေါက်အား "nan-e taftton"အမည်ရှိ ပေါင်မုန့်ဖြင့်ပါ တွဲဖက်စားလေ့ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒံပေါက်ထမင်းကို ဘာစ်မတီဆန်အစား ပြည်တွင်းဖြစ် ဆန်ဖြင့်ချက်လုပ်သည်။ အခြားဒံပေါက်များနှင့် မတူသည့်အချက်မှာ ကြက်သားအား ထမင်းနှင့် တပါတည်း ရော၍ချက်လုပ်ပြီး သီဟိုဠ်စေ့နှင့် စပျစ်သီးခြောက် တို့ကိုလည်း အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဒံပေါက်ထမင်းကို ကြက်သွန်၊ သခွါးသီး၊ ခရမ်းချဉ်သီး တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အချဉ်သုပ် ဖြင့်တွဲဖက် စားသုံးလေ့ ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒံပေါက်ထမင်းသာ သီးသန့်ရောင်းချသော ဆိုင်မြောက်မြားစွာ ရှိပြီး၊ ယင်းတို့အနက် နီလာဒံပေါက်၊ ကြက်လျှာစွန်း ဒံပေါက်တို့မှာ အထူးထင်ရှားသည်။ ထို့အပြင် အလှူပွဲ၊ ရှင်ပြု၊ ဆွမ်းကျွေး စသည့်ဘာသာရေး၊ လူမှုရေး အခမ်းအနားများတွင်လည်း ဒံပေါက်​ကျွေးသည့် ဓလေ့ရှိသည်။
ဂဠုန်စီမံချက်
ဂဠုန်စီမံချက်
မန္တလေး၊ မကွေး၊ လွိုင်ကော်စသော ပြည်နယ်အဆင့်၊ တိုင်းအဆင့်ရှိ မြို့ကြီးများတွင် သာမက မိုးမိတ်၊ မင်းပြားမြို့၊ မြောက်ဦးမြို့၊ တောင်တွင်းမြို့၊ လွိုင်လင်မြို့ အစရှိသော မြို့နယ် များ၌ပါ မိမိတို့ဒေသ၏ ပကတိ အနေအထားနျင့်ကိုက်ညီသော ဂဠုန် စီမံချက်များကို ရေးဆွဲအကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ကြလေသည်။
ကျောက်တော်မြို့နယ်
ကျောက်တော်မြို့နယ် ရှိ ရွာများ
သာဒါကြီး/ဆိပ်
ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါ
လူ
ရောဂါဖြစ်ပွားသူ၏ ၁% သာသေဆုံးမှုရှိနိုင်သည်။ သို့သော်ရောဂါကူးစက်နှုန်းမှာ SARS ရောဂါ ထက်ပို၍လျင်မြန်သည်။
ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ် ကဏ္ဍ:ပထမရှမ်းခေတ်
ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်ခြင်း
အဖွဲ့အစည်းများ
ဥရောပ လုံခြုံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ဓနသဟာယ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံး၊ ဥရောပကောင်စီ နှင့် အာဖရိကသမဂ္ဂ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများသည် စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့ငယ်များကို အမြဲတမ်း အသင့်အနေအထား ရှိနေစေသည်။ ကုလသမဂ္ဂသည် စောင့်ကြည့်ရေးလုပ်ငန်းများကို ရေရှည်မပံ့ပိုး နိုင်သော်လည်း မဲပေးပွဲအထောက်အကူအပေါ် အာရုံစိုက်ပေး နိုင်သည်။ အစိုးရများ တစ်ခုချင်းသည်လည်း စောင့်ကြည့်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများတွင် ပါဝင် နိုင်ပြီး၊ ယေဘူယျအားဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ အောက်တွင် ရှိကြသည်။ ထိုသို့သော နိုင်ငံ၏ အားထုတ်မှုများသည် ပုံမှန်အား ဖြင့် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်မှ စီမံပြုလုပ်ပေးသည်။
ဘောဂလိမြို့
ဘောဂလိမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ သံတောင်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေမှာ ၁၇,၂၃၇ ဦးဖြစ်ပြီး မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၁,၉၉၉ ဦး ဖြစ်သည်။
ထိန်ညက်တောရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမြရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ