cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Restouraçon de la Andependéncia
Antecedentes
Nas "Alteraçones de Ébora", l pobo de la cidade deixaba de oubedecer als fidalgos i çrespeitaba l arcebispo. A eilebaçon de l amposto de l rial de auga i la sue generalizaçon a to l Reino de Pertual, bien cumo l oumiento de las antigas sisas, fizo subir la andignaçon giral, splodindo an protestos i bioléncias. L cuntágio de l sou eisemplo atingiu quaije de eimediato Sousel i Crato; depuis, las reboltas propagórun-se a Santarén, Tancos, Abrantes, Bila Biçosa, Porto, Biana de l Castielho, a bárias bilas de l Algarbe, a Bergáncia i a la Beira.
Kalmikov
Kalmikov (Калмыков an russo) ye un riu de l ouriente de l oblaçt de Tambov, Rússia. Nace a norte de l Sovkhoz Glukhovçkii i corre pula aldé Povalixino. Ten 10 Km, drena 46 Km2 de tierra i zauga pula squierda ne l riu Niudievka a 26 Km de la foç del.
Canhona
Raças
Raças de lana cun dupla-finalidade son criadas cuncentrando-se ne l crecimento rápido i an facilidade de tosa. Ua canhona fácele de cuidar ye la Copworth que ten lana longa i buona qualidade na produçon de chicha. Outra raça de dupla-finalidade ye la Corriedale. An alguas ousadas a las bezes cumo dupla-finalidades, la cruza de raças ye praticada para maximizar ambas las salidas, por eisemplo, canhonas Merino que dan lana puoden ser cruzadas cun carneiros Suffolk para produzir cordeiros que son robustos i apropiados pa l mercado de chicha.
Raças de pelo, ye la purmeira subdebison de canhonas domésticas a eisistir, criadas para chicha i couro. Son altamente rejistentes a la malinas i als parasitas. Dorpers i Kahtahdines son raças cumpuostas de cruzas de raças de lana i de pelo cun graus defrentes de misturas de lana/pelo. Canhonas de pelo berdadeiras cumo la St. Croix, la Barbados Blackbelly , Mouflon , Morada Nuoba , Santa Inés i la Royal White pérden la fibra portetora que rebiste l pelo ne l Berano i ne l Outonho. Ls carneiros de pelo stan-se a tornar mais populares pul sou aspeto de nun percisar tosquie.
Aparecida do Taboado
Aparecida do Taboado ye ua cidade brasileira de l stado de Mato Grosso do Sul. Ten 20.623 habitantes (2009) i ua ária cun al alredror de 2.750,1 km².
Hebe Camargo
Refréncias
Catadorie:Apersentadores de l Brasil Catadorie:Cantores de l Brasil Catadorie:Atores de l Brasil
Makarovka
Makarovka (Макаровка an russo) ye un riu de l oblaçt de Tomçk, Rússia.Ten 20 Km i zauga pula dreita ne le riu Quiónga a 376 Km de la foç del. Dende l'auga corre pa l Parabielh i lhougo pa l Ob. L aldé mais próssima de l riu ye Nóvaya Burka, a 44 Km pa l ouriente.
Stória
thumb|right|250px|Stória, de l [[pintor griego Nikolaos Gysis (1892).]]
Quemunidade Ouropeia de l Carbon i de l Aço
A la CECA juntórun-se dues quemunidades parecidas an 1957, cun quien se fizo la partilha d'alguas anstituiçones. An 1967 todas las anstituiçones fúrun reounidas na Quemunidade Eiquenómica Ouropeia, que apuis se tornarie la Ounion Ouropeia, mas retubo la sue eidantidade andependiente. An 2002, cula spiraçon de l Tratado de Paris, i sin zeio de renobaçon de l tratado, todas las atebidades i recursos de la CECA fúrun sorbidos pula UE. Durante la sue eisisténcia, la CECA cunseguiu criar un mercado quemun mas nun eibitou l declínio de l'andústria de l carbon i de l'aço.
Nuoba Deli
Stória
Ls monumientos mais amportantes son, para alhá de l palácio Rashtrapati Bhawan, custruído an arenito i mármore, que sirbe cumo residéncia oufecial de l persidente, l Arco Comemoratibo de la Purmeira Guerra Mundial, custruído an 1921, i ls Templos Relegiosos de Balmiki i Lakshminarayan, que fúrun frequentados por Mahatma Gandhi. Na cidade bielha, an frente al riu, liebanta-se l Fuorte Burmeilho, que rodeia un palácio mongol de l seclo XVII. Na borda de l Jumna tamien ancontra-se Rajghat Samadhi, adonde fui ancinerado l cuorpo de Gandhi. De grande antresse eisiste tamien la Grande Mesquita, de l seclo XVII, i la Mesquita Moti Musjid, custruída por Aurangzeb.
Eiquenomie
thumb|right|260px|L [[Porton de la Índia, an Nuoba Deli.]] Nuoba Deli ye l centro de gobierno i d'admenistraçon. Las dues cidades, Bielha Deli i Nuoba Deli funcionan cumo ua solo cidade. La capital stá ligada por bie férrea i abion cun Bombain, Calcutá i Madras. L sou setor andustrial resume-se a ua andústria ligeira bariada, adonde se çtaca la téxtil, que porduç artigos de algodon, tecidos i telas. La porduçon de jóias i l'amprensa tamien son seneficatibas. Acerca de la cidade eisisten dibersas anstituiçones eiducatibas de caráter superior i muitas deilhas corresponden a centros d'ambestigaçon científica.
Notas
<references group=Nota/>
Fernon de Magalhanes
Purmeiras biaiges
Al serbício de l nuobo gobernador, Afonso de Albuquerque, partecipou cun Serrão na cunquista de Malaca an 1511. Passado la cunquista de la cidade ls sous caminos apartórun-se: Magalhanes promobido, cun un rico saque i na cumpanha dun scrabo malaio, regressou. Serrão partiu na purmeira spediçon einiada a las "ilhas de las speciaries", nas Molucas. Ende quedou i casou cun ua mulhier de Amboina, tornando-se cunselheiro melitar de l sulton de Ternate. Las sues cartas para Magalhanes serien decesibas, que del oubtebe anformaçones quanto a la situaçon de ls lhugares perdutores de speciaries. Fernon de Magalhanes, passado se ousentar sin premisso, perdiu anfluéncia. An serbício an Azamor fui depuis acusado de quemércio eilegal culs mouros, cun bárias de las acusaçones cumprobadas acabórun las oufiertas d'amprego a partir de 15 de Maio de 1514. Mais tarde, an 1515, apareciu ua oufierta para nembro de la tripulaçon dun nabio pertués, mas Magalhanes rejeitou-la. An Lhisboua dedicou-se a studar las mais recentes cartas, ambestigando ua passaige pa l pacífico pul Atlático Sul i la possiblidade de las Molucas stáren na zona de Tordesilhas spanhola, an parcerie cul cosmógrafo Rui Faleiro.
La circumnabegaçon
Cula anfluéncia de l bispo de Burgos cunseguírun l'aprobaçon de l porjeto por parte de Carlos V, i ampeçórun ls morosos perparatibos pa la biaige, chenos d'ancidentes; l cartógrafo d'ourige pertuesa Diogo Ribeiro qu'ampeçara a trabalhar pa Spanha an 1518, na Casa de Cuntratación an Sebilha partecipou ne l zambolbimiento de ls mapas outelizados na biaige. Depuis de la rutura cun Rui Faleiro, Magalhanes cuntinou l'aparelhaige de ls cinco nabios que, cun 256 homes de tripulaçon, partírun de Sanlúcar de Barrameda an 20 de Setembre de 1519. La squadra tenie cinco nabios i ua tripulaçon total de 234 homes, cun cerca de 40 pertueses antre eilhes Duarte Barbosa, cunhado de Magalhanes, João Serrão, primo ó armano de Francisco Serrão i Estêvão Gomes. Seguia tamien Anrique de Malaca.
thumb|250px|Nabio de Magalhanes, l Bitoria
L'armada fizo scala nas ilhas Canárias i alcançou la cuosta de la América de l Sul, chegando an 13 de Dezembre al Riu de Janeiro. Cuntinando pa l sul, atingírun Puerto San Julian a l'antrada de l streito, na stremidade de l'atual cuosta de la Argentina, adonde l capitan decidiu heibernar. Eirrompiu anton ua rebuolta qu'el cunseguiu dominar cun halbelidosa astúcia. Passado cinco meses de spera, período ne l qual la "Santiago" fui perdida nua biaige de recoincimiento, tenendo ls sous tripulantes cunseguido ser salbos, Magalhanes ancuontrou l streito qu'hoije lhieba sou nome, aperfundando-se nel. An outra biaige de recoincimiento, outra nau fui perdida, mas desta beç por un motin na "San Antonio" adonde la tripulaçon, sin que soubisse sou capitan-mor, ampeçou ua biaige de buolta (rialmente estes cumpletórun la biaige, spalhando oufensas contra Fernon de Magalhanes na Spanha).
Lhigaçones sternas
Catadorie:Nabegadores de Pertual
Caronte (satélite)
Caratelísticas físicas
L belume i la massa de Caronte ne ls permiten calcular la sue densidade, sabendo esso, podemos dezir que ye un cuorpo gilado i cuntén menos peinhas de l que sou parceiro, apoiando l'eideia de que Caronte fui criada por un ampato gigante ne l manto de Pluton. Eesisten dues teories cuntraditórias subre la strutura anterna de Caronte: alguns cientistas acraditan que ye un cuorpo defrenciado cumo Pluton, cun un núcleo rochoso i un manto de carambelo, anquanto outros acraditan que Caronte ten ua cumposiçon uniforme. Ancontradas eibidéncias que sustentan la purmeira heipótese. La çcubierta d'heidratos d'amónia i cristales d'auga na superfice de Caronte sugeriran la persença de "crio-geysers" atibos. L fato de que l carambelo staba an forma cristalina inda sugere qu'habie sido recentemente depositado, ua beç que la radiaçon solar tenerie l carambelo degradado antigo para trazé-lo para un stado amorfo passado cerca de 30 mil anhos.
Tao Te Ching
Anterpretaçon
Las dibersas corrientes de l pensamiento relegioso i filosófico atrabeç de ls tiempos atribuiran miles de anterpretaçones defrentes al sentido de l Tao Te Ching. Mas, l tema percipal de l lhibro ye lhocalizado an sou purmeiro probérbio: "L Tao que puode ser dezido nun ye l Tao Berdadeiro". L Tao Te Ching situa la ourige de todas las cousas ne l Tao (Camino, Senda), que lhoinge de l cunceito de Dius nas religiones deístas, ye un príncipio inimaginable, ininarrable, eiterno i absoluto, que nun puode ser cumprendido, yá que qualquiera tentatiba de classeficá-lo, cria ua dicotomie que nun puode eisistir an algo Eiterno i Absoluto. Yá que l Tao nun puode ser cumprendido, l Tao Te Ching anfatiza que nun eisisten meios de manipulá-lo. Lhougo ls seres dében bibir ua bida simples, sin grandes questionamientos morales ó filosóficos, adonde se anfatize l "nó-agir" (la "nó-açon",wu wei,無為 ), esto ye, deixar-se guiar pul curso natural i lhógico de ls eibentos de l ouniberso. L home que seguir este príncipio acaba lhiberto de las bicissitudes de la bida, i se torna l "Home Santo" celebrado ne l Taoísmo.
Quemunismo
Antroduçon
Las percipales caratelísticas de l modelo de sociadade quemunal perpuosto nas obras de Marx i Angels son:
Tao Te Ching
Cosmogonia ne l Tao Te Ching
La Birtude (Te) ye la manifestaçon de l Tao atrabeç de la sue misteriosa ouparaçon: l chamado «agir nun agindo» - la açon amboluntária que carateriza la natureza de las cousas - «L modo de Caminar». thumb|Lao Zi
A partir destas eideias cosmogónicas i metafísicas, Lhao Tzi deduç un sistema de moral i regras de cunduta que ten por oubjetibo cunformar las açones houmanas cula orde natural de l Ouniberso. L Home naciu de l Tao mas depuis ampeçou a zbiar-se de ls sous atributos, ó seia, perdiu la Birtude - l saber cumo Caminar. Ye ua chimpa que lhembra la chimpa que se seguiu a la spulson de Adon i Eiba de l Paraíso, segundo la Bíblia. L Camino de l Tao ye l camino de buolta al stado de grácia an harmonia cul Tao (l chamado «regresso precoce»).
Quemunismo
Libertários
thumb|120px| [[Bakunin ]]
Outocrítica
Nin mesmo la publicaçon de l libro Arquipélago de Gulag de l ganhador de l Prémio Noble de Literatura de 1970, Aleksandr Solzhenitsyn, demudou algo, pus naide drento de la Ounion Sobiética sabie de la eisisténcia de l libro. Este libro fui screbido antre 1962 i 1973, solamente fui publicado ne l oucidente an 1973. L libro fui publicado oufecialmente na Rússia solo an 1989.
Máquina de Turing
Máquina de Turing cun ua fita
Mais formalmente, ua máquina de Turing (cun ua fita) ye usualmente defenida cumo ua Tupla, adonde
Defeniçones na literatura a las bezes difíren un pouco, para tornar argumientos ó probas mais fáceles ó mais claras, mas esto ye siempre feito de maneira que la máquina resultante ten l mesmo poder cumputacional. Por eisemplo, mudar l cunjunto para, adonde P permite al cabeçote permanecer na mesma célula de la fita an beç de mober-se pa la squierda ó dreita, nun oumenta l poder cumputacional de la máquina (Fuonte - Michael Sipser - Ant Teorie de la Cumputaçon).
Eisemplo
La máquina de Turing a seguir ten un alfabeto {¬, 1}, adonde ¬ repersenta l simblo branco. Eilha spera ua série de 1's na fita, cul cabeçote einicialmente ne l 1 mais a la squierda, i duplica ls 1's cun un ¬ ne l meio. Por eisemplo, "111" torna-se "111¬111". L cunjunto de ls stados ye {s1, s2, s3, s4, s5} i l stado enicial ye s1. La tabela d'açon ye dada a seguir.
Tao Te Ching
Cosmogonia ne l Tao Te Ching
L Tao nun ten personalidade. L que bitaliza l ouniberso son dous percípios ó sustáncias que cumbinados son l Tao: l yang (luç, calor, criatibo, masculino) - que eisiste specialmente cuncentrado ne l Cielo - i l yin (selombra, friu, recetibo, feminino) - que eisiste specialmente cuncentrado na Tierra.
Máquina de Turing
Eisemplo
Passo Stado  Fita - --  --  1    s1    11 2   s2    ¬1 3   s2    ¬1¬ 4   s3    ¬1¬¬ 5   s4    ¬1¬1 6   s5    ¬1¬1 7   s5    ¬1¬1 8   s1    11¬1 9   s2    1¬¬1 10   s3    1¬¬1 11   s3    1¬¬1¬ 12   s4    1¬¬11 13   s4    1¬¬11 14   s5    1¬¬11 15   s1    11¬11
Purmeiro milénio depuis de Cristo
L Purmeiro Milénio d.C., ampeça ne l purmeiro anho depuis de Cristo i bai até l'anho 1000 d.C., abrangendo la maior parte de la Pax Romana (31 a.C - 235 d.C), la Antiguidade tardie (235 - 450/476), la purmeira época Mediebal coincida cumo Eidade de las Trebas (450 - 900) i l purmeiro seclo de la Alta Eidade Média (900 - 1300).
Máquina de Turing
Máquinas de Turing ounibersales
To máquina de Turing cumputa ua cierta funçon cumputable parcial a partir de la cadeia dada formada puls simblos de l'alfabeto. Neste sentido eilha cumporta-se cumo un cumputador cun un porgrama fixo. Inda assi, cumo Alan Turing çcrebiu, podemos codificar la tabela d'açon de qualquiera máquina de Turing nua cadeia de simblos. Antoce podemos tentar custruir ua máquina de Turing que spera an sue fita ua cadeia çcribendo la tabela d'açon seguida por ua cadeia çcribendo la fita d'antrada, i anton cumputa la fita que la máquina de Turing codificada tenerie cumputado.
Purmeiro milénio depuis de Cristo
Eibentos
30 - Crucificaçon de Jasus.
Tao Te Ching
Trechos
la puorta para todos ls mistérios.
Anchendo-les la barriga,
De modo la que ls que ténen nunca ousen sequiera anterferir.
Purmeiro milénio depuis de Cristo
Eibentos
293 - Deocleciano stablece la Tetrarquia i 12 dioceses.
407 - Grande Ambason de l Ampério Romano puls alanos, bándalos i suebos
Tao Te Ching
La dificuldade de traduzir la lhéngua chinesa
oubtén-se cielo ambaixo normal uso sin trabalho
Purmeiro milénio depuis de Cristo
Eibentos
511 - Muorte de Clóbis, sou Reino ye debedido antre sous quatro filhos.
Tao Te Ching
La dificuldade de traduzir la lhéngua chinesa
(ouscuro) («gorja atiradeira feminina») (sal del) (puorta)
Purmeiro milénio depuis de Cristo
Eibentos
632-670 - Surgimiento de l Eislon.
747 - Nacimiento de Carlos Magno.
846 - Ls Sarracenos atacan Roma i saqueian.
911 - Duques germánicos apossórun-se de l poder, dando ourige la monarquia de caráter eiletibo i mais çcentralizado na Germánia.
Ariel (satélite natural)
Ariel ye un de ls cinco satélites naturales (lhuna) de l planeta Ourano çcubierto an 24 d'outubre de 1851 por William Lhassell. Ariel fui çcubierto juntamente cun ua outra lhuna de Ourano, Umbriel.
Barbacena
Barbacena ye un munecípio brasileiro de l stado de Minas Gerales. Queda a ua latitude 21º13'33" sul i a ua longitude 43º46'25" oeste.
Ariel (satélite natural)
Nome
Ariel tamien ye chamado de Ourano I (Uranus I).
Riu Amazonas
Grupos andígenas i pobos ribeirinhos
Hai tamien pobos ribeirinhos que bíben basicamente de la pesca de susisténcia, habitando giralmente an palafitas.
Riu Danúbio
Stória
La sue grande amportança stratégica se debe la que, al formar la maior parte de la Ouropa Central, siempre serbiu de rota natural antre la Ouropa de l Norte, la Ouropa de Leste, la Ouropa Oucidental i la Ouropa Mediterránica ó de l sul. Mas, pul mesmo fato de star ne l centro, la bacie de l Danúbio tornou-se ua tierra d'ambasones, de coeisisténcia (nin siempre pacífica) de numerosos grupos houmanos cultural i etnicamente çtintos, de subreposiçon ó justaposiçon de sistemas políticos defrentes, i de l zambolbimiento de dibersos modos de bida.
Defesa pessonal
La defesa cun manos znudas, puode ser cumpletada cun armas própias ó amprópias, que puoden ser facas ó armas de fuogo ó qualquiera cousa que steia cerca ne l sfergante de la lhuita.
Andonésia
La Andonésia, ouficialmente República de la Andonésia (Republik Andonesie), ye un paíç localizado antre l Sudiste Asiático i la Oustrália, sendo cumpuosto pul maior arquipélago de l mundo, las Ilhas de Sonda, i inda la metade oucidental de la Nuoba Guiné, cumprendendo cerca de ilhas. Por ser un arquipélago, ten frunteiras terrestres cula Malásia, an Bornéu, cun Timor-Leste, i cula Papua-Nuoba Guiné; i marítimas culas Filipinas, Malásia, Singapura, Palau, Oustrália i cul stado andiano de Andaman i Nicobar. La localizaçon antre dous cuntinentes, la Ásia i la Oceania, faç de la Andonésia ua nacion trascontinental. La Andonésia ye ua república, cun poder legislatibo i persidente eileitos por sufrágio ounibersal, sendo sue capital la cidade de Jacarta. Ye un de ls nembros fundadores de la ASEAN i nembro de l G-20. L'eiquenomie andonésia ye la décima oitaba maior eiquenomie de l mundo i 15.º maior an paridade de poder aquesitibo.
Pré-Stória i período Pré-Colonial
Restos fosselizados de Homo eretus, popularmente coincido cumo Home de Jaba, sugíren que la Andonésia tenga sido habitada de la  anhos atrás, aprossimadamente. L Homo-sapienes chegou a la region, probabelmente, hai anhos. Ls austronésios, que custituen la maiorie de la populaçon moderna de l paíç, eimigrórun al sudeste asiático a partir de l'ilha de Formosa. Por buolta de l'anho 2000 a.C., chegórun a la Andonésia i spandiran sous territórios pa las ilhas melanésias de l'ouriente. Ne ls percípios de l seclo VIII a.C., las cundiçones agrícolas eideales i l'aperfeiçoamiento de las técnicas de l cultibo de l'arroç permitiran l surgimiento de pequeinhas aldés i reinos. La posiçon stratégica de la Andonésia stimulou l comércio antre las ilhas i cul cuntinente. Por eisemplo, las relaçones culs reinos de la China i de la Índia se stablecírun hai bários seclos antes de Cristo, l que demunstra que l comércio siempre fizo parte de la stória de la Andonésia.
Geografie
La Andonésia ten ilhas de las quales cerca de 6000 son habitadas. Las percipales son Jaba, Samatra, Bornéu (cumpartilhada cula Malásia i Brunei), Nuoba Guiné (cumpartilhada cula Papua-Nuoba Guiné) i Celebes. La Andonésia ten frunteiras terrestres solo cula Malásia (na ilha de Bornéu), Papua-Nuoba Guiné (na Nuoba Guiné) i Timor-Leste, na ilha de Timor. Para alhá desso, solo alguns streitos sepórun la Andonésia de Singapura, Filipinas i Oustrália. La capital, Jacarta, stá localizada na ilha de Jaba i ye la maior cidade de l paíç, seguida de Bandung, Surabaya, Medan i Semarang.
Situando-se antre las placas tetónicas de l Pacífico, Ouro-Asiática i Ando-australiana, la Andonésia ye un paíç cun muitos bulcones i cun frequentes sismos, cun pul menos 150 bulcones atibos, ancluindo l Krakatoa i l Tambora, famosos por sues erupçones debastadoras ne l seclo XIX. Antre ls zastres causados pula atebidade sísmica recente, se ancontran l Sismo de l Ouceano Índico de 2004, que matou cerca de pessonas ne l norte de Samatra i l Sismo de Jaba de maio de 2006. Inda assi, la cinza bulcánica ye un de ls percipales fatores que cuntribuen pa l'alta fertelidade de l tierra que ten mantido la densidade populacional de Jaba i Vali.
Subdebisones
Las porbíncias de Aceh, Jacarta , Yogyakarta , Papua i Papua Oucidental ténen mais prebilégios legislatibos i un maior grau d'outonomie de l gobierno central. L gobierno de Aceh, por eisemplo, ten l dreito de stablecer un sistema judicial andependiente (an 2003, anstituiu l'eisigéncia oubrigatória de Sharie). Se cuncediu la porbíncia de Yogyakarta la cundiçon de region semi outónoma an reconhecimiento de sou papel fundamental na luita de ls republicanos durante la guerra d'andependéncia andonésia. A la Papua, antes Irian Jaya, se cuncediu l statuto de region semi outónoma an 2001, anquanto que Jacarta se tornou ua region "special" por ser la capital de l paíç.
Eiquenomie
An 2005, ls percipales mercados de sportaçon de la Andonésia éran l Japon (22,3%), Stados Ounidos (13,9%), China (9,1%) i Singapura (8,9%) anquanto que la maiorie de las amportaçones benien de l Japon (18%), China (16,1%) i Singapura (12,8%). Ne l mesmo anho, la Andonésia alcançou l superábit comercial cun mais de 83 bilhones de dólares benidos de sportaçon i mais de 62 bilhones gastos cun amportaçon. L paíç ten ua ampla bariadade de recursos naturales, ancluindo l petrólio, l gáç natural, stanho, cobre i ouro. Las percipales amportaçones andonésias ancluen máquinas i eiquipamientos, perdutos químicos, cumbustibles i alimientos.
Miranda (satélite)
Miranda ye a menor i mais antrigante de las grandes lhunas de Ourano. Fui çcubierta an 1948 por Gerald P. Kuiper i que le dou este nome an houmenaige a la personaige Miranda, de la tragicomédia The Tempest de William Shakespeare. Ten menos de 500 Km de diámetro, l segundo menor satélite de formato sférico de l Sistema Solar (Mimas de Saturno ye l purmeiro, cun 300 Km), mas ye l'astro mais atraente na region de sou pacato planeta.
Tecnologie
Stória de la tecnologie
La çcubierta i la outelizaçon de l fuogo fui un punto chabe na eiboluçon tecnológica de l'home, pus permitiu un melhor aprobeitamento de ls alimentos i l'aprobeitamento de ls recursos naturales que percisaban de la calor para séren úteles. La madeira i l carbon de lhenha stan antre ls purmeiros materiales ousados cumo cumbustible. La madeira, l barro i las piedras (cumo la piedra calcária) stában antre ls materiales mais abançados a séren tratados pelo fuogo, para fazer las armas, tijolos i cimento, antre outros materiales. Las melhories cuntinórun cula fornalha, que permitiu l'halblidade de derretir i fraugar l metal (cumo l cobre, 8000 aC.), i la çcubierta de las lhigas, cumo l bronze (4000 a.C.). Ls purmeiros usos de l fierro i de l aço son de 1400 a.C..
La maior parte de ls abanços tecnológicos questuman ser purmeiramente ampregues na angenharie, na medecina, na anformática i ne l ramo melitar. Cun esso, l público doméstico acaba por ser l redadeiro a ousar la alta tecnologie, yá que ferramientas cumplexas percisan de mano de oubra cumplexa, l que oumenta muito l précio final de l perduto.
Xuxa
140px|thumb|Xuxa Maria da Graça Meneghel (Santa Rosa, 27 de Márcio de 1963) ye ua apersentadora de telbison, cantora i atriç brasileira.
Riu Guadiana
Rius Ciguela i Záncara
Ambos ls rius fluen an sentido norte-sul i apersentan un regime heidrológico mui eirregular, claramente dependente de la bariaçon de chubas. Percorren terrenos pouco permeables, assentados subre argilas i margas, que faborecen la permanéncia de l curso. La subre-sploraçon agrícola de que ténen sido albo ne ls radadeiros tiempos debelita seriamente l sou caudal.
El resaltador
Las ligas metálicas de zinco ténen sido outelizadas durante seclos - peças de laton datadas de 1000-1400 a.C. fúrun ancontrados na Palestina, i outros oubjetos cun até 87% de zinco fúrun achados na antiga region de la Trasilbánia. La percipal aplicaçon de l zinco - cerca de 50% de l cunsumo anual - ye na galbanizaçon de l aço ó fierro para protegé-los de la corroson, esto ye, l zinco ye outelizado cumo metal de sacrifício (tornando-se l ánodo dua célula, ó seia, solamente el se ouxidará). El tamien puode ser ousado an protetores solares, an forma de óxido, pus ten la capacidade de barrar la radiaçon solar.
Caratelísticas percipales
Praticamente l único stado d'ouxidaçon qu'apersenta ye 2+. Reage cun ácidos nun ouxidantes passando pa l stado d'ouxidaçon 2+ i liberando heidrogénio, i puode dissolber-se an bases i ácido acético.
Papel biológico
L scesso de zinco ten-se associado cun baixos nibles de cobre, altaraçones na funçon de l fierro, diminuiçon de la funçon eimunológica i de ls nibles de colesterol buono.
Stória
Se sabe que la fabricaçon de l laton era coincida puls romanos zde 30 a.C. Plenio i Dioscórides çcriben l'oubtençon de aurichalcun ( laton ) pul calecimiento nun cadinho dua mistura de cadmia ( calamina ) cun cobre. L laton oubtido ye mais tarde fundido ó fraugado para fabricar oubjetos. thumb|right|150px|[[Andreas Marggraf]] La fuson i straçon de zinco ampuro yá era efetuda ne l'anho 1.000 na Índia - na obra Rasarnaba (c. 1200) d'outor çconhecido l procedimiento fui çcrito - i mais tarde na China. An 1597 Andreas Libabius çcribe ua  peculiar classe de stanho  qu'habie sido preparada na Índia que tenie recebido an pequeinhas cantidades atrabeç dun amigo; deduziu que se trataba de l zinco mesmo nun chegando la reconhecé-lo cumo l metal procedente de la calamina.
Abundáncia i oubtençon
Ls minerales cun altos teores de fierro son tratados por bie seca. L cuncentrado ye queimado (calcinaçon) para trasformar l sulfeto an óxido, que recibe la chamaçon de calcina. L óxido oubtido ye reduzido cun carbono porduzindo l metal (l agente redutor na prática ye l monóxido de carbono formado). Las reaçones por etapas son: Por bie úmida l minério ye calcinado (queimado) pa l'oubtençon de l óxido, mais tarde lixebiado cun ácido sulfúrico diluído. La lixíbia oubtida ye purificada pa la separaçon de ls defrentes cumponentes, percipalmente l sulfato de zinco. L sulfato ye submetido a un porcesso de eiletrólise cun ánodo de chombo i cátodo de lalumínio, subre l qual se deposita l zinco, formando placas de lalguns milímetros. L zinco oubtido ye fundido i lingotado para sue comercializaçon.
Ligas metálicas
Ye cumponente minoritairo an dibersas ligas, percipalmente de cobre cumo latones (3 a 45% de zinco), alpacas (Cu-Ni-Zn) i bronzes ( u-Sn ) de molde.
Precauçones
Ambora l zinco seia un requesito eissencial para ua buona salude, l scesso del puode ser prejudicial. Absorçon scessiba de zinco suprime l'absorçon de cobre i de fierro. L zinco metálico nun ye cunsidrado tóxico, mas alguns de sous cumpuostos, cumo l óxido i l sulfeto, son nocibos.
Na década de 40 ouserbou-se que na superfice de l aço galbanizado formaba-se cul tiempo puls de zinco (zinc whiskers) que liberados al ambiente porbocában cúrtios-circuitos i falhas an cumponentes eiletrónicos. Estes puls se forman passado un período de lancubaçon que puode durar dies ó anhos, i crecen nun ritmo de l'ourde de 1 mn por anho.
Visigotia
thumb|180px|Fíbula(fibela de cinto) besigótica. Bronze i pasta bítrea, Seclo VI. Alovera, Spanha.
Casa de Lhion
Catadorie:Propiadades de la Eigreija de Jasus Cristo de ls Santos de ls Redadeiros Dies
Titánia (satélite)
Çcubierta i nomeaçon
Titánia era einicialmente coincida cumo "l purmeiro satélite de Ourano", i an 1848 recebiu la zeignaçon Ourano I por William Lassell, ambora el tenga ousado alguas bezes las zeignaçones de William Herschel (adonde Titánia i Ouberon son II i IB). An 1851 Lassell numerou todos ls quatro satélites coincidos an orde de çtáncia la Ourano usando numerales romanos, i zde anton Titánia ten la zeignaçon de Ourano III.
Órbita
Cumo eixe de rotaçon de Ourano ye mui anclinado an relaçon al praino orbital, i sous satélites orbitan ne l praino eiquatorial de l planeta, eilhes stan sujeitos a un ciclo sazonal stremo. L polo sul i l polo norte quedan 42 anhos an scuridon total, i outros 42 anhos cun luç solar cuntínua. L subrebo de la Voyager 2 coincidiu cul solstício de berano de 1986 de l'heimisfério sul, quando praticamente to l'heimisférico norte staba scuro. Ua beç la cada 42 anhos, quando Ourano passa por un eiquinócio i sou praino eiquatorial cruza l de la Tierra, bárias ocultaçones de las lhunas de Ourano quedan possibles. An 2007–2008 bários eibentos assi fúrun ouserbados ancluindo dues ocultaçones de Titánia por Umbriel an 15 d'agosto i 8 de dezembre de 2007.
Mórmones fundamentalistas
Ls Mórmones Fundamentalistas son nembros de la Eigreija de Jasus Cristo de ls Santos de ls Redadeiros Dies Fundamentalista. Ls sous çcendentes fúrun squemungados de la Eigreija de Jasus Cristo de ls Santos de ls Redadeiros Dies por praticáren la poligamie, doutrina deixada por Joseph Smith i abolida apuis por Wilford Wodruff.
Atualmente, ls Fundamentalistas biben an quemunidades eisoladas (Stado de Utah i stados bezinos). Eilhes ténen miedo de repersálias de lheis amaricanas, percipalmente de la que proibe l casamiento plural ne l paíç. Ls fundamentalistas acradítan na lhei bígama deixada pul profeta Joseph Smith, purmeiro porfeta de la Eigreija de Jasus Cristo de ls Santos de ls Redadeiros Dies, lhei essa que dezie que un home podie casar-se cun mais que ua mulhier.
Shoshenq II
Ls sous Çcendentes
Todabia, l terceiro rei de la dinastie XXII nun cuntinou cun esta política, i deixou que Harsiese A, filho de Shoshenq II, fusse Sumo Sacerdote. Harsiese, çcendente de la XXI dinastie i de la XXII dinastie, era l purfeito icon para la nobreza andependentista tebana. Por esso, Harsiese ampeçou a ousar l títalo de rei. Mesmo nun tenendo grande poder, ls sous çcendentes starien ambolbidos an ua guerra cebil que liebarie a la fragmentaçon política de l Eigito.
Proteu (satélite)
Caratelísticas físicas
Protiu ten mais que 400 quilómetros de diámetro, maior que Nereida, ua outra lhuna de Netuno. Inda assi, nun fui çcubierto por telescópios na Tierra porque ye mui acerca de l planeta que ye perdido ne l brilho de la luç solar refletida.
Hans Christian Andersen
Andersen: bida, stória i lhiteratura
Als catorze anhos, an 1819, Andersen saliu de casa i fui para Copenhague, ua grande cidade i capital de la Dinamarca, cul oubjetibo de se tornar un cantor de ópera. An Copenhague las sues atitudes defrentes, depriessa l'eisolórun cumo un boubo. Anque de la sue boç le tenga falhado, fui admetido ne l Triato Rial pul sou diretor, Jonas Collin, de quien se tenie aprossimado i que serie sou amigo pa l restro de la bida. Andersen trabalhou ne l triato cumo ator i beilarino, para alhá de screbir alguas pieças.
An 1828, fui admetido na Ounibersidade de Copenhague. An 1829, quando ls sous amigos yá cunsidrában que nada de buono resultarie de la sue eicentricidade, tubo cunsidrable éisito cun Un passeio zde l canhal de Holmen até a la punta lheste de l'ilha de Amager, i acabou por alcançar reconhecimiento anternacional an 1835, quando lhançou l romance L Amprobisador, na sequéncia de biaiges que l tenien lhebado la Roma, depuis de passar por bários países de la Ouropa.
Talcahuano
right|145px Talcahuano ye ua quemuna i cidade de la Region de Biobío, Chile. Ten ua ária de 92,3 Km² i ua populaçon de 171 383 habitantes (an 2002).
Luiz Inácio Lula da Silva
La zbalorizaçon de l rial an janeiro de 1999, lhougo passado l'eileiçon de 1998, las crises anternacionales, deficiéncias admenistratibas cumo las que permitiran l apagon de 2001, i percipalmente l pequeinho crecimiento eiquenómico ne l segundo mandato de Fernando Anrique Cardoso fortalecírun la posiçon eileitoral de Lula ne ls quatro anhos seguintes. Abdicando de ls "erros" cometidos an campanhas anteriores, cumo la manifestaçon de posiçones tenidas por radicales, Lula scolhe para candidato a la bice-persidéncia l senador mineiro i ampresairo téxtil José Alencar, de l PL, partido al qual l PT se aliou. La campanha eileitoral de Lula outou an 2002 por un çcurso moderado, prometendo l'ortodoxia eiquenómica, respeito als cuntratos i reconhecimiento de la díbeda sterna de l paíç, cunquistando la cunfiança de parte de la classe média i de l'ampresariado. An 27 d'outubre de 2002, Lula fui eileito persidente de l Brasil, derrotando l candidato apoiado pula situaçon, l'ex-menistro de la Salude i anton senador pul Stado de San Paulo José Serra de l PSDB. Ne l sou çcurso de diplomaçon, Lula afirmou: "I you, que durante tantas bezes fui acusado de nun tener un diploma superior, ganho l miu purmeiro diploma, l diploma de persidente de la República de l miu paíç." An 29 d'outubre de 2006, Lula ye releito ne l segundo turno, bencendo l'ex-gobernador de l Stado de San Paulo, de l PSDB, cun mais de 60% de ls botos bálidos. Passado esta eileiçon, Lula dibulgou sue antençon de fazer un gobierno de coalizon, ampliando assi sue fraca base aliada. L PMDB passa a antegrar la strutura menisterial de l gobierno.
Lago Bitória
Eesisten mais de 3000 ilhas ne l sou anterno, muitas habitadas, antre las quales las Ilhas de Ssese an Uganda, un grupo grande d'ilhas ne l noroiste de l lhago, i se tornando un çtino popular para turistas, i la Ilha Ukerewe, na parte sudeste, pertencente a la Tanzánia i la maior ilha lhacustre de África.
Ecologie i Ampatos Sociales
200px|thumb|left|[[Crecimiento populacional al redror de l Lhago Bitoria]] L Lhago Bitória ten un papel mui amportante apoiando milhones de pessonas que biben al sou redror, nua de las regiones mais densamente poboadas de la Tierra, la África ouriental. Tamien ye un ecossistema mui doente. Durante la década de 1950, un peixe chamado perca-de l-nilo (Lhates niloticus), un grande predador, fui antroduzido ne l lhago nua tentatiba de melhorar ls rendimientos de pesca, mas acabou debastando to ecossistema lhocal, matando mais de 200 speces de l lhocal. L zastre ambiental i social decorriente de la colocaçon de la perca-de l-nilo ne l lhago Bitória ye tema de l documentairo L pesadelo de Darwin, ganhador de l Oscar 2006. Mais tarde, ls buns lhucros eniciales culas caturas de la perca-de l-nilo diminuíran dramaticamente. Atualmente, la perca-de l-nilo stá sendo retirada, i ye sabido qu'alguas de las speces natibas oumentórun outra beç.
La perda de oxigénio ne l lhago por causa de la poluiçon tornou l'auga suja i, an cunsequéncia, manifestou-se un oumiento de hibridaçones antre ls haplocromídeos de l lhago.
Castelnuovo Bocca d'Adda
Lhigaçones sternas
Catadorie:Eitália
Tiempo de Sposiçon
Inda que seia muito popular ne l meio fetográfico, l termo bulina nun ye cierto, pus l oubturador, cumo bimos, trabalha cun tiempos de sposiçon, an giral fraçones de segundos, i esto nun stá relacionado cun rapideç de ouperaçon ou de sposiçon.
Boticas
Refréncias
Catadorie:Trás-los-Montes
Lhéngua almana
Sintaxe
-in, solo hai un berbo cun esta treminaçon sein (ser ó star)
-rn, ye pouco frequente. Eisemplo: nähern (acercar)
Dione (satélite)
Geologie planetária
Las maiores crateras ténen 200 Km de diámetro i las crateras cun 100 Km son quemuns nas zonas mais densamente saturadas de crateras. Ua de las maiores dessas ten un pico central. La maiorie de las crateras ancontra-se ne l'heimisfério que lhidera l mobimiento al redror de Saturno, dado que Dione mantén siempre la mesma face birada pa l planeta de ls anielhoss.
Las percipales caratelísticas besibles na superfice dioniana son las Chasmata (depressones íngremes, streitas i lhongas), Lhineae (marcas lhineares formadas puls penhascos) i crateras. Las caratelísticas de la superfice de Dione toman nomes de la Eneida de Virgílio, dende que, por bezes, Dione ye referida cumo Lhuna de Bírgelio.
Paulínia
Lhigaçones sternas
Catadorie:Cidades de l Brasil
Miguel de Cervantes
Notas
la. Sue assinatura ye screbida Cervantes cun un b, mas el passou a ser coincido cula ourtografie Cervantes, ousada puls publicadores de sues obras. Saavedra era l subrenome dun pariente lhoinge. El adotou cumo sou segundo subrenome passado sou retorno de la Berbéria. Ls purmeiros decumientos assinados culs dous nomes de Cervantes, Cervantes Saavedra, aparécen bários anhos depuis de sue repatriaçon. El ampeçou a acrecentar l segundo subrenome (Saavedra, un nome que nun corresponde a la sue família eimediata) al sou patronímico an 1586-1587, ne ls decumientos oufeciales relacionados cul sou casamiento cun Catalina de Salazar.
Terabada
Páli: l lhéngua de l cánone
L páli, un lhéngua mui próssimo al magadhi, que era falado na region central de la Índia durante l período de l Buda, ye la lhéngua de ls testos canónicos de l Terabada. La maiorie de l çcursos dezidos pul Buda fui memorizada melo monge Ananda, l primo de l Buda i sou assistente pessonal. Pouco tiempo apuis de la muorte de l Buda (544 a.C.), cerca de quenhientos monges, ancluindo Ananda, reunírun-se para recitar todos ls çcursos que eilhes habien oubido durante ls 45 anhos de ansinamientos. Quedou cumbencionado que todos çcursos (suttas) deberian ampeçar cun: "Assi oubi" (Evam me suttam). Seguindo ua tradiçon oural firmemente stablecida, estes ansinamientos fúrun trasmitidos drento de la quemunidade monástica i aprossimadamente ne l anho 100 a.C., na region de l Sri Lhanka, la Tipitaka fui cumpilada por scrito pula purmeira beç.
Lhista de reis de Pertual
Segunda Dinastie – de Abis ó Joanina
Standarte de Juan I|center|100px Casa reinante: Abis
Terceira Dinastie – Felipina, de Habsburgo ó de Áustria
center|90px Casa reinante: Habsburgo (ó Casa de Áustria)
Streilha
Ua streilha ye un cuorpo celhestre lhuminoso formado de plasma. Por causa de sue presson anterna, produç einergie por fuson nuclear, transformando moléculas de hidrogénio an hélio. La einergie gerada ye eimitida por meio de l spácio sob la forma de radiaçon eiletromagnética (luç), neutrinos i bento stelar. La streilha mais próssima de la Tierra — depuis de l Sol, la percipal respunsable por sue eiluminaçon — ye Próssima Centauri, que queda a 40 trilhones de quilómetros, ó 4,2 anhos-luç.
A maior fraçon de l eilemientos mais pesados que l hidrogénio ó hélio ne l ouniberso cumo l fierro, níquel ó outros metales fúrun gerados a partir de la fuson termonuclear ne ls núcleos stelares. Eilemientos cada beç mais pesados gerados ne ls núcleos cula scasseç de eilemientos lhebes téne menor eficiéncia einergética a partir de sue fuson — un ciclo de transiçones de eilemientos que eibentualmente lhieba a la muorte de la streilha. Ua streilha an sou fin puode tener dibersos çtinos dependendo de sues caratelísticas, cumo dar ourige a ua gigantesca spluson, las supernuobas, antrar an colapso dando ourige a un buraco negro ó oureginar ua nana branca.
Caminos de reaçones nucleares de fuson
Las streilhas se forman dua nubre cumpuosta basicamente de hidrogénio i cerca de 25% hélio, i outros eilemientos mais pesados an pequeinhas quantidades. Ne l Sol, cun un núcleo a 107 K de temperatura, núcleos de hidrogénio se fúnden para formar hélio nua cadeia próton-próton:
Riu Nilo
Etimologie
Para alguns outores la palabra Nilo puode star relacionada cula raiç semítica "nahal", que quier dezir bal. An léngua árabe i heibraico, dues lhénguas semíticas, riu diç-se nahrun i nehar respetibamente. Assi i todo, dues outras lhénguas semíticas, l amárico i l léngua ge'eç usan palabras pouco semelhantes la "nahal" para se referiren a un riu (felege i wonç).
Tradicionalmente cunsidra-se que l riu Nilo nace ne l Lhago Bitória.
Bacia
Tradicionalmente cunsidra-se que l riu Nilo nace ne l Lago Bitória. Assi i todo, l própio Lhago Bitória ten cumo percipal tributário l riu Kagera, que ye por causa desso cunsiderado cumo fuonte más remota de l Nilo.
L riu Kagera nace ne l Burundi, la norte de l Lago Tanganica, na cunfluéncia de l riu Niabarongo i Rububu.
L Nilo Branco i l Nilo Azul
A 322 quilómetros la norte de Cartun, l Nilo recibe l sou redadeiro grande afluente, l riu Atbara, ouriundo eigualmente de l praino abissínio. L riu abança anton puls penhascos de la region de la Núbia até chegar la Assuon ne l Eigito. A partir de Assuon l bal alarga até se atingir l Delta, que se ampeça un pouco la norte de la cidade de l Cairo.
Studo i sploraçon de l Nilo
An meados de l seclo V a.C., l storiador griego Heiródoto rializou ua biaige al Eigito, tenendo percorrido l riu até Assuon, la frunteira tradecional de l Antigo Eigito.
An Dezembre de 1856, Richard Francis Burton cumbidou John Hanning Speke para partecipar nua spediçon als grandes lhagos de la África Ouriental. An resultado de la spediçon Burton i Speke tornórun-se ls purmeiros ouropeus a chegar al Lago Tanganica an Febreiro de 1858. Na biaige de regresso Speke biajou an sentido norte i çcubriu l Lago Bitória (que recebiu este nome an honra de la rainha Bitória) i que cunsiderou cumo nacente de l Nilo.
An 1860, sob ls auspícios de la Royal Geographical Society, Speke rializa ua nuoba spediçon a la region acumpanhado por James Grant, de la qual resultarie la çcubierta de l riu Kagera i de l lhocal de salida de l Nilo a partir de l Lhago Bitória (las Chimpas de Ripon, 1862).
Pet Shop of Horrors
Dual (Duplo)
Un aspirante a un cargo gobernamental, Roger T. Stanford, i sou assessor, Kelly resolben ir atrás d'algo que ls faga alcançar sous suonhos. Cun personalidades defrentes, Roger, un rico i amponente moço, siempre stá acumpanhado de sou amigo d'anfáncia, Kelly, un anteligente i eidealista que sonha cun un mundo sin çgraças. Passado conhecíren la fama de la loija de l Cunde, ban até alhá, an busca de l famoso Kirin. Depuis d'indas i benidas çcubren que l'animal mitológico ye quien scolhe sou duonho, tenendo mediante ua proba a eilhes amposta, ser merecedores ó nun de l zeio.
Interlingua
Bocabulairo
La forma de la palabra ye la forma de l protótipo, esto ye, la forma que dou ourige a las defrentes formas de las lhénguas nacionales. Assi, anque la palabra pertuesa olho puoda ser bastante defrente de l spanhol ojo, de l'eitaliano occhio i de l francés oeil, todas se ouriginórun dua forma lhatina anterior oculus, que subrebibe na cumposiçon de palabras anternacionales cumo oculista, ocular, etc. Antoce, uolho an anterlhéngua ye oculo (acentuado ne l purmeiro "o"). L'anterlhéngua anteraige mui bien l'uso de l griego i de l lhatin antigo, amplamente difundidos nas lhénguas oucidentales.
Padre Nuosso
Da nos hodie nostre pan quotidian,
e pardona nos nostre debitas
como nos pardona a nostre debitores,
e non duce nos in tentation,
Ambasones bárbaras de la península Eibérica
Migraçones bárbaras na península Eibérica
A partir de 409 chegórun a la Lusitánia, porbíncia romana que correspondia sensibelmente al Centro i Sul de Pertual i la Cáceres, Badajoç, Salamanca i parte de Segobia i Madrid na Spanha — ls grandes bandos de alanos, bándalos i suebos, pobos que tenien sido biolentamente arrincados de las sues tierras pula ambason de ls hunos i que, depuis dessa spulson, se çlocórun pula Ouropa, para Oucidente, an busca de nuobas tierras adonde se anstalar. An linhas gerales, ls alanos éran ouriundos de la region de l Cáucaso; ls Bándalos custituían-se an pobos germánicos d'ourige scandinaba; i ls suebos, tamien germánicos, éran aparentados culs grupos anglo-saxones que, por esta altura, fúrun anstalar-se na Anglaterra. thumb|250px|Mapa de la península Eibérica ne ls anos [[470 d.C., antes de la queda de Roma, amostrando la acupaçon apuis de las campanhas de Teodorico II i la fuga de ls Bándalos]]
Ancélado (satélite)
Bida an Ancélado
Ne l die 24 de júnio de 2009, cientistas británicos i almanes de las ounibersidades de Potsdan i Lheicester anunciórun la cunfirmaçon de la çcubierta dun ouceano salgado oculto sob la superfice de l polo sul de l satélite. La çcubierta fui baseada an studos fornecidos atrabeç de las pesquisas i retratos rializadas pula sonda Cassini, que, an 2005, durante subrebo de Ancélado, çcubriu géisers de oupor i gáç i pequeinhas partículas de carambelo, cuntendo cantidade cunsidrable de sales de sódio, lhançadas a cientos de quilómetros ne l spácio.
Casalpusterlengo
thumb|lright|220px|La torre Pusterla Casalpusterlengo ye ũa cidade de la region de la Lombardie, porbíncia de Lodi, cun 14.953 habitants (2012). Stende-se por ũa ária de 25,8 Km², tenendo ũa densidade populacional de 580 hab/Km².
Valpaços
Balpaços ComMA (an pertués: Valpaços) ye ua cidade pertuesa na Region Norte i sub-region de l Alto Trás-los-Montes, cun cerca de 4 530 habitantes (Balpacenses).
Chamadeiro
Antigamente, Bal de Paço (i depuis Bal de Paços até al seclo XIX) ten raízes talbeç mesmo na pré-nacionalidade, l que nun ye de stranhar nun território cumo l deste cunceilho an qué l'arqueologie ye notable zde la época romana i a toponímia, especialmente l'antroponímica de feliaçon germánica, tan suberante, custitui l melhor decumiento de l poboamiento pré-nacional de l território.
Guerra de la Patuleia
L'acuntecimiento mais amportante de la stória de Valpaços dou-se seguramente an meados de l seclo XIX. An 16 de Nobembre de 1846, durante la Guerra de la Patuleia, eiqui se defrontórun las tropas ribales. L mobimiento, qu'ampeçara de forma spontánea i por tener caratelísticas eiminentemente populares, passaba nesse momiento a tomar proporçones políticas. Cerca de dues dezenas de muortos marcórun la passaige por Valpaços dua batailha que depuis prosseguiu por tierras de Murça.
Passaiges de la Guerra Patuleia
Nobembre, 7 - Saldanha sal de Lhisboua comandando fuorças fiéis de l'eisército, passado la passaige an rebista de las tropas pula reina i pul sou marido.
Eilebaçon a munecípio
La sue custituiçon data de l segundo quartel de l seclo XIX i debe-se a la Reboluçon Lhiberal que nun heisitou an sacrificar bielhos cunceilhos de benerandas i stóricas raízes, pus se trata de repersentantes de ls bielhos julgados mediebales i «tierras» de Montenegro i Monforte.
Porgrama de cumputador
Un porgrama de cumputador ó porgrama anformático ye ua coleçon de anstruçones que çcriben ua tarefa a ser rializada por un cumputador. L termo puode ser ua refréncia al código fuonte, scrito an algua lenguaige de porgramaçon, ó al fexeiro que cuntén la forma eisecutable deste código fuonte.
Porgramaçon
L'ato de porgramar un cumputador ye un porcesso iteratibo que cunsiste na criaçon ó altaraçon de código fuonte, seguido de testes, análeze i posterior refinamiento de l resultado. Ua pessona que rializa este trabalho ye coincida cumo porgramador de cumputador ó zambolbedor de software. La criaçon de porgramas de cumputador, quando baseada an metodologies ó porcessos formalizados, ye coincida cumo angenharie de software.
Algoritmo
L cunceito dun algoritmo fui formalizado an 1936 pula Máquina de Turing de Alan Turing i pul cálclo lambda de Alonzo Church, que formórun las purmeiras fundaçones de la Ciéncia de la cumputaçon.
Amplementaçon
La maiorie de ls algoritmos ye zambolbida para ser amplementada nun porgrama de cumputador. Anque desso eilhes tamien puoden ser amplementados por outros modos tales cumo ua rede neural biológica (tal cumo ne l cérebro quando efetuamos ouparaçones aritméticas) an circuitos eilétricos ó até mesmo an çpositibos macánicos.
Outómato fenito
Máquinas de stados UML
La UML ten ua notaçon para çcrebir máquinas de stado. Máquinas de stado UML supírun las lemitaçones de las FSMs tradecionales, mantendo ls sous percipales benefícios. Máquinas de stados UML antroduzen ls nuobos cunceitos de stados amarrados hierarquicamente i regiones ortogonales, anquanto stende la noçon d'açones. Máquinas de stado UML ténen las caratelísticas d'ambas las máquinas de Mealy i More. Eilhas suportan açones que dependen tanto de l stado de l sistema quanto de la cundiçon, cumo an máquinas de Mealy, assi cumo açones d'antrada i salida que stan associadas culs stados an beç de trasiçones, cumo an máquinas de More.
Máquinas de stados SDL
La  SDL ye un padron de la Ounion Anternacional de Telecomunicaçones i ye ua de las melhores lenguaiges para çcrebir máquinas de stado, pus anclui simblos gráficos para çcrebir las açones na trasiçon:
SDL ancorpora tipos básicos de dados chamado Abstrat Data Types, ua lenguaige d'açon, i ua semántica d'eisecuçon, la fin de tornar la máquina de stados fenitos eisecutable. Un eisemplo ye bisto na figura 1.
Outros diagramas de stado
Eesisten bárias outras maneiras de se repersentar ua FSM, assi cumo mostrado na figura 2.