cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tadjiquiston ne ls Jogos Oulímpicos
Antes, atletas tadjiques cumpetiran cumo parte de la Ounion Sobiética ne ls Jogos Oulímpicos até 1988, i passado la dissoluçon de la Ounion Sobiética, l Tadjiquiston fui parte de l Eiquipa Unificado an 1992.
L Tadjiquiston ganhou sue purmeira medalha oulímpica ne ls Jogos Oulímpicos de Berano de 2008, quando Rasul Boqieb cunquistou la medalha de bronze ne l Judó.
L Comité Oulímpico Nacional de l Tadjiquiston fui criado an 1992 i reconhecido pul COI an 1993.
Radiaçon eiletromagnética
La radiaçon eiletromagnética ye ua oscilaçon an fase de ls campos eilétricos i magnéticos, que, outossustentando-se, ancontran-se zacoplados de las cargas eilétricas que le dórun ourige. Las oscilaçones de ls campos magnéticos i eilétricos son perpendiculares antre si i puoden ser antendidas cumo la propagaçon dua óndia trasbersal, cujas oscilaçones son perpendiculares a la direçon de l mobimiento de la óndia (cumo las óndias de la superficie dua lámina d'auga), que puode se çlocar atrabeç de l bácuo. Drento de l punto de bista de la Macánica Quántica, puoden ser antendidas, inda, cumo l çlocamiento de pequeinhas partículas, ls fótons.
L spetro besible, ó simplesmente luç besible, ye solo ua pequeinha parte de to l spetro de la radiaçon eiletromagnética possible, que bai zde las óndias de rádio als centeilhas gama. L'eisisténcia de óndias eiletromagnéticas fui prebista por James Clerk Maxwell i cunfirmada spurmentalmente por Heinrich Heirtç. La radiaçon eiletromagnética ancontra aplicaçones cumo la radiotransmisson, sou amprego ne l calecimiento d'alimientos (fornos de microndas), an lasers para corte de materiales ó mesmo na simples bumbilha ancandescente.
Radiaçon eiletromagnética
La radiaçon eiletromagnética ye custituída por óndias que se outo-propagan pul spácio. Parte de to l spetro cunsegue ser anterpretada atrabeç de l uolho de ls dibersos animales i, para cada spece, chama-se essa faixa de radiaçon de luç besible. La radiaçon eiletromagnética cumpone-se dun campo eilétrico i un magnético, qu'oscilan perpendicularmente un al outro i a la direçon de la propagaçon d'einergie. La radiaçon eiletromagnética ye classeficada d'acuordo cula frequéncia de la óndia, qu'an orde decrecente de la duraçon (período T) de la óndia son: óndias de rádio, micro-óndias, radiaçon terahertç (Centeilhas T), radiaçon anfrabermelha, luç besible, radiaçon ultrabioleta, Centeilhas-X i Radiaçon Gama.
Óndias Eiletromagnéticas
thumb|400px|Repersentaçon squemática dua óndia eiletromagnética linearmente polarizada porduzida por un [[dipolo eilétrico oscilante (a la squierda). La óndia se propaga al longo de l'eixe horizontal cun cumprimiento de óndia λ (al centro). L campo eilétrico, l campo magnético i l betor de óndia son repersentados, respetibamente, an azul, burmeilho i negro (a la dreita).]] Las óndias eiletromagnéticas purmeiramente fúrun prebistas teoricamente por James Clerk Maxwell i depuis cunfirmadas spurmentalmente por Heinrich Heirtç. Maxwell notou las óndias a partir d'eiquaçones de eiletricidade i magnetismo, rebelando sue natureza i sue simetrie. Faraday mostrou qu'un campo magnético bariable ne l tiempo gera un campo eilétrico. Maxwell mostrou qu'un campo eilétrico bariable cul tiempo gera un campo magnético, cun esso hai ua outo-sustentaçon antre ls campos eilétrico i magnético. An sou trabalho de 1862, Maxwell screbiu:
"La belocidade de las óndias trasbersales an nuosso meio heipotético, calculada a partir de ls spurmientos eiletromagnéticos de ls Srs. Kohrausch i Weber, cuncorda tan satamente cula belocidade de la luç, calculada puls spurmientos óticos de l Sr. Fizeau, que ye defícel eibitar l'anferéncia de que la luç cunsiste nas ondulaçones trasbersales de l mesmo meio que ye la causa de ls fenómenos eilétricos i magnéticos."
Óndias harmónicas
Ua óndia harmónica ye ua óndia cula forma dua funçon sinusoidal, cumo na figura, ne l causo dua óndia que se çloca ne l sentido positibo de l'eixe de ls x.
La çtáncia \lambda antre dous puntos cunsecutibos adonde l campo i la sue deribada ténen l mesmo balor, ye zeignada por [cumprimiento de óndia] (por eisemplo, la çtáncia antre dous mássimos ó mínimos cunsecutibos). L balor mássimo de l módulo de l campo, I_{0}, ye la sue {amplitude}.
thumb|left|300px|Óndia Harmónica
L tiempo que la óndia demora a percorrer un cumprimiento de óndia zeigna-se por {período}, T.
L'amberso de l período ye la frequéncia f=1/T, qu'andica l númaro de cumprimientos de óndia que passan por un punto, por ounidade de tiempo. Ne l sistema SI l'ounidade de la frequéncia ye l'heirtç, repersentado pul simblo Hç, eiquibalente la s^{-1}.
Ne l causo dua óndia eiletromagnética ne l bácuo, la belocidade de propagaçon ye cque deberá berificar la relaçon:
L'eiquaçon de la funçon repersentada na figura arriba ye:
adonde la custante \phi ye la{fase enicial}. Essa funçon repersenta la forma de la óndia nun anstante enicial, que podemos admitir t=0.
Para oubter la funçon de óndia nun anstante defrente, teremos que sustituir xpor x-c\,t, yá que la óndia se propaga ne l sentido positibo de l'eixe de ls x, cun belocidade c.
usando la relaçon antre la belocidade i l período, podemos screbir:
Se sustituirmos x=0, oubteremos l'eiquaçon que çcribe l campo eilétrico na ourige, an funçon de l tiempo:
assi, l campo na ourige ye ua funçon sinusoidal cun período Ti amplitude. L campo an outros puntos ten satamente la mesma forma sinusoidal, mas cun defrentes balores de la fase.
Propiadades
Ls campos eilétrico i magnético oubedecen als percípios de la superposiçon de óndias, de modo que sous betores se cruzan i crian ls fenómenos de la refraçon i de la difraçon. Ua óndia eiletromagnética puode anteragir cula matéria i, an particular, perturbar átomos i moléculas que las absorben, podendo ls mesmos eimitir óndias an outra parte de l spetro.
Cumo qualquiera fenómeno ondulatório, las óndias eiletromagnéticas puoden anterferir antre si. Sendo la luç ua oscilaçon, eilha nun ye afetada pula stática eilétrica ó por campos magnéticos dua outra óndia eiletromagnética ne l bácuo. Nun meio nun linear, cumo un cristal, por eisemplo, anterferéncias puoden acuntecer i causar l eifeito Faraday, an que la óndia puode ser debedida an dues partes cun belocidades defrentes.
Na refraçon, ua óndia, trasitando dun meio para outro de densidade defrente, ten altaradas sue belocidade i sue direçon (causo esta nun seia perpendicular a la superfice) al antrar ne l nuobo meio. La relaçon antre ls índices de refraçon de ls dous meios detremina la scala de refraçon medida pula lei de Snell:
Nesta eiquaçon, i ye l ángulo d'ancidéncia, n1 ye l índice de refraçon de l meio 1, r ye l ángulo de refraçon, i n2 ye l índice de refraçon de l meio 2.
La luç se çpersa nun spetro besible porque ye refletida por un prisma, debido al fenómeno de la refraçon. Las caratelísticas de las óndias eiletromagnéticas demunstran las propiadades de partículas i de l óndia al mesmo tiempo, i se çtacan mais quando la óndia ye mais prolongada.
Modelo de óndia eiletromagnética
Un amportante aspeto de la natureza de la luç ye la frequéncia ua óndia, sue taxa d'oscilaçon. Ye medida an heirtç, l'ounidade SIU de frequéncia, na qual un heirtç (1,00 Hç) ye eigual a ua oscilaçon por segundo. La luç normalmente ten un spetro de frequéncias que, somadas, juntos forman la óndia resultante. Defrentes frequéncias forman defrentes ángulos de refraçon. Ua óndia cunsiste ne ls sucessibos baixos i altos, i la çtáncia antre dous puntos altos ó baixos ye chamado de cumprimiento de óndia. Óndias eiletromagnéticas barian d'acuordo cul tamanho, de óndias de tamanhos de prédios la óndias gama pequeinhas menores qu'un núcleo atómico. La frequéncia ye ambersamente proporcional al cumprimiento de la óndia, d'acuordo cula eiquaçon:
. Nesta eiquaçon, b ye la belocidade, λ (lambda) ye l cumprimiento de óndia, i f ye la frequéncia de la óndia.
Na passaige dun meio material para outro, la belocidade de la óndia muda, mas la frequéncia permanece custante. La anterferéncia acuntece quando dues ó mais óndias resultan nun nuobo padron de óndia. Se ls campos tubíren las cumponentes nas mesmas direçones, ua óndia "copera" cula outra (anterferénia custrutiba); antretanto, se stubíren an posiçones oupostas, puode haber ua anterferéncia çtrutiba.
Modelo de partículas
.
Nesta eiquaçon, I ye la einergie, h ye la custante de Planck, i f ye la frequéncia.
Se un fóton fur absorbido por un átomo, el scita un eilétron, eilebando-lo a un alto nible d'einergie. Se l nible d'einergie ye suficiente, el pula para outro nible maior d'einergie, podendo scapar de l'atraçon de l núcleo i ser liberado nun porcesso coincido cumo fotoionizaçon. Un eilétron que çcer al nible d'einergie menor eimite un fóton de luç eigual la defrença d'einergie. Cumo ls nibles d'einergie nun átomo son çcretos, cada eilemiento ten sues própias caratelísticas d'eimisson i absorçon.
Spetro Eiletromagnético
Espetro Eiletromagnético ye classeficado normalmente pul cumprimiento de la óndia, cumo las óndias de rádio, las micro-óndias, la radiaçon anfrabermelha, la luç besible, ls centeilhas ultrabioleta, ls centeilhas X, até la radiaçon gama.
L cumportamiento de la óndia eiletromagnética depende de l sou cumprimiento de óndia. Frequéncias altas son cúrties, i frequéncias baixas son longas. Quando ua óndia anterage cun ua única partícula ó molécula, sou cumportamiento depende de la cantidade de fótones por eilha carregada. Atrabeç de la técnica chamada Spetroscopia ótica, ye possible oubter-se anformaçones subre ua faixa besible mais ancha de l que la bison normal. Un spetroscópio quemun puode detetar cumprimientos de óndia de 2 nn a 2500 nn.
Essas anformaçones detalhadas puoden anformar propiadades físicas de ls oubjetos, gases i até mesmo streilhas. Por eisemplo, un átomo d'heidrogénio eimite óndias an cumprimientos de 21,12 cn. La luç propiamente dita corresponde a la faixa que ye detetada pul uolho houmano, antre 400 nn a 700 nn (un nanómetro bal 1,0×10-9 metro). Las óndias de rádio son formadas dua cumbinaçon d'amplitude, frequéncia i fase de la óndia cula banda de la frequéncia. thumb|490px|right|Spetro eiletromagnético cul spetro de luç besible andicado
Eifeitos biológicos
L'eifeito biológico mais óbbio de las óndias eiletromagnéticas se dá an nuossos uolhos: la luç besible ampressiona las células de l fondo de la retina, causando la sensaçon bisual. Mas, eisisten outros eifeitos mais sutis.
Assi cumo las micro-óndias afetan l'auga, óndias an outra frequéncia de ressonáncia puoden afetar ua anfenidade d'outras moléculas. Yá fui sugerido que la prossimidade la linhas de trasmisson tenerie relaçones cun causos de cáncaro an ninos, por bie de supostas altaraçones ne l DNA, probocadas pula prolongada sposiçon al campo eiletromagnético gerado puls cundutores. Tamien yá se speculou que l'uso scessibo de l telemoble tenerie relaçon cun causos de cáncaro ne l cérebro, pul mesmo motibo. Até hoije, nada desso fui probado.
Tamien yá fúrun feitas spriéncias para analisar l'eifeito de campos magnéticos subre l crecimiento de plantas, sin nanhun resultado cunclusibo.
Radiaçon de Cuorpo Negro
La radiaçon de cuorpo negro, tamien coincida por radiaçon térmica, ye la radiaçon eiletromagnética eimitida por un cuorpo an qualquiera temperatura, custituindo ua forma de trasmisson de calor, ó seia, por meio deste tipo de radiaçon ocorre trasferéncia d'einergie térmica na forma de óndias eiletromagnéticas. Quando la matéria eimite i absorbe purfeitamente qualquiera cumprimiento de óndia i stá an eiquilíbrio termodinámico, cunsidra-se que ye un cuorpo negro, i sue radiaçon ye chamada de radiaçon de cuorpo negro.
La einergie cinética de átomos i moléculas barie, cumberte-se an einergie térmica i resulta na radiaçon eiletromagnética térmica. Cumo las óndias eiletromagnéticas tamien puoden se propagar ne l bácuo, la trasferéncia de calor dun cuorpo a outro ocorre mesmo se nun eisistir meio material antre ls dous, cumo ye l causo de l'einergie eimitida pul Sol i que chega a la Tierra.
right|260px|thumb|Leis de [[Lei de Wien|Wien i de Planck: a la medida que la temperatura diminui, l pico de la rebuolta de la radiaçon dun cuorpo negro se çloca para menores antensidades i maiores cumprimientos de óndia.]] La Lei de Wien relaciona l cumprimiento de óndia an qu'hai mássima eimisson de radiaçon de cuorpo negro cun ua temperatura i detremina que l cumprimiento de óndia eimitido diminui cul oumiento de la temperatura. La Lei de Planck para radiaçon de cuorpo negro sprime la radiáncia spetral an funçon de l cumprimiento de óndia i de la temperatura de l cuorpo negro i fornece la çtribuiçon de ls cumprimientos de óndia ne l spetro an funçon de la temperatura. La maior parte de l'eirradiaçon ocorre nun cumprimiento de óndia específico, chamado de cumprimiento de óndia percipal d'eirradiaçon, que depende de la temperatura de l cuorpo. Quanto maior la temperatura, maior la frequéncia de la radiaçon i menor l cumprimiento de óndia.
Aplicaçones tecnológicas
Antre einúmaras aplicaçones çtacan-se l rádio, la telebison, radares, ls sistemas de quemunicaçon sin filo (telefonia telemoble i quemunicaçon wi-fi), ls sistemas de quemunicaçon baseados an fibras óticas i fornos de micro-óndias. Eesisten eiquipamientos pa la sterelizaçon de láminas baseados na sposiçon de l strumiento la detreminada radiaçon ultrabioleta, porduzida artificialmente por ua bumbilha de luç negra.
Kamen Rider Kabuto
Kamen Rider Kabuto (仮面ライダーカブト, Kamen Raidā Kabuto, Masked Rider Kabuto) Eilha fui eisibida pula TB Asahi ne l bloco Super Heiro Eiquipa junto cun Mahou Sentai Magiranger,i mais tarde cun Gogo Sentai Boukenger.ye ua série de telebison japonesa de l género tokusatsu, sendo a 16ª série de la franquia Kamen Rider. Porduzida pula Toei Cumpany an parcerie cula Ishimori Pordutiones, fui eisibida pula TB Asahi ouriginalmente antre 29 de janeiro de 2006 i 21 de janeiro de 2007, totalizando 49 eipisódios. La série marca l 35º anibersairo de Kamen Rider, cumo andicado ne l'ampeço de l purmeiro eipisódio.
Stória
An 1999, un grande meteoro caiu subre la cidade de Tóquio. Ua basta ária de la cidade fui debastada, i bárias pessonas fúrun muortas. siete anhos depuis, ampeçórun la se tornar mais custantes ls aparecimientos de stranhos monstros qu'atacan las pessonas, para depuis assumir sues aparéncias. Essas criaturas fúrun chamadas de Worms. Para cumbaté-los, l'ourganizaçon ZECT, que yá tomou coincimiento deilhes zde alguns anhos depuis de la queda de l meteoro, preparou un sistema special de cumbate para abater las criaturas, l Masked Rider Systen.
Kagami Arata, un nembro daprendiç de la ZECT, garçon de restourante i ouperador de campo, ten a misson d'antregar l Masked Rider Systen (un cinto de trasformaçon) pa l'agente selecionado pula ourganizaçon para ser la mais nuoba fuorça de cumbate als Worms. Mas al tentar cumprir sue tarefa, Kagami ye abordado por un pequeinho grupo de Worms que tentan matá-lo. Un de ls Worms sofre ua mutaçon, assumindo ua aparéncia defrente de ls demales.
Çpuosto l'anfrentá-los, Kagami decide el mesmo ousar l cinto i se trasformar nun Rider. El chama l Kabuto Zeter, un çpositibo de trasformaçon an forma de besouro, mas l Zeter bai parar nas manos dun stranho que Kagami tenie ancontrado antes durante ua tentatiba d'assalto. Pa la surpresa de Kagami, l stranho ten sou própio cinto i usa l Zeter para se trasformar an Kamen Rider Kabuto.
Quando ls Zetropers - ls suldados de la ZECT - i l'agente superior de Kagami chegan para çcubrir l porquei de sue demora, bénen Kabuto i suponen que seia Kagami trasformado para lutar contra ls Worms. Mas al ancontrar Kagami zacordado, perceben l'ocorrido. Antes que puodan fazer qualquiera cousa, l'home misterioso que se trasformou an Kabuto zaparece, sin deixar l menor bruxedo.
Al ambés de Kagami, l'heirói percipal de la série ye Tendou Souji, un sujeito sério, cumpenetrado i dua arrogáncia que chega a ser cómica. Kagami solo toma coincimiento de que Tendou ye l sujeito que se tornou Kabuto quando el passa a frequentar l restourante Bistro La Salle, an que l daprendiç de la ZECT trabalha meio-período. Tendou queda un tanto antressado an Hiyori, colega de Kagami ne l restourante.
Las abinturas ban mostrando als poucos l'anteraçon antre estes trés personaiges: Hiyori i Tendou parécen tener algua conexon, yá qu'ambos stában ne l'ancidente cul meteoro hai siete anhos. La cunturbada (i angraçada) "amisade" antre Tendou i Kagami, que barie antre seriadade i situaçones custrangedoras i angraçadas (an giral protagonizadas pul pobre Kagami, qu'acaba pagando l parro) son l punto percipal de la série.
Riders
Para alhá de Kabuto, la série cunta cun outros 7 Riders. Todos, la sceçon de Kick Hopper i Punch Hopper, possuen ua bariaçon na trasformaçon. Al se trasformáren, stan na, que ten blindaige pesada. Causo nun cunsigan derrotar l'ouponente nessa forma, outelizan l porcesso Cast Ouff i assumen la, sue aparéncia defenitiba. Para alhá desso, todos eilhes possuen l çpositibo, un acelerador de tiempo que permite que se moban a ua belocidade tan alta que causa l'ampresson de que todo an buolta deilhes stá parado.
Kamen Rider Kabuto: God Sped Lobe
L filme apersenta ua rialidade altarnatiba adonde l meteoro que caiu na Tierra nun çtruiu solo Shibuya, mas l mundo anteiro, que birou un grande zerto adonde las pessonas percisan matar por auga. La ZECT (chamada de Neo ZECT) probé l'auga pa las pessonas. Mas, ls líderes de la resisténcia contra la corporaçon, Kamen Rider Heircus i Kamen Rider Drake, cunseguen ua nuoba arma na luita contra l'ampresa: sou nome ye Tendou Souji. Mas cula apariçon de l Kamen Rider Caucasus, l tendor de l Hyper Zeter, eilhes tiran grandes porblemas. Al mesmo tiempo, Kagami quier pedir Hiyori an casamiento, mas quando stá pristes la fazé-lo, çcubre qu'eilha esta seriamente doente.
Sendo l filme ua spece de "prólogo" de la série, ye possible cuncluir que l Hyper Kabuto qu'aparece einicialmente na série serie l Tendou de la rialidade altarnatiba qu'acabou nun acuntecendo, mas que subrebibeu a las biaiges ne l tiempo i, mais tarde, fizo un praino cul "Tendou atual" para salbar Hiyori de la ZECT. De la mesma forma, l Hyper Zeter que Kabuto outeliza na série possiblemente ye l pertencente al Kabuto de l feturo (yá que l Zeter atual ye çtruído por Mishima), l que torna ancierto l çtino de l Tendou de l feturo.
Kamen Rider Kabuto Hyper Battle DBD: Enter Hyper Gatack
L Special apersenta cumo protagonista Arata Kagami, que quier a to custo un Hyper Zeter para el, anton el ten l'eideia d'eimitar l Tendou para se tornar Hyper. Nun bideo stremamente dibertido. Mostrando todos l Riders an flashes!
Catadorie:Shotaro Ishinomori Catadorie:Séries de telebison de Kamen Rider
Netuno (planeta)
Netuno (ó Neptuno) ye l'uitabo planeta de l Sistema Solar, i l redadeiro, an orde d'afastamiento a partir de l Sol, zde la reclassificaçon de Pluton pa la catadorie de planeta nano. Netuno recebiu l nome de l dius romano de ls mares.
Ye l quarto maior planeta an diámetro, i l terceiro maior an massa. Netuno ten 17 bezes la massa de la Tierra i ye lhigeiramente mais maciço de l que Ourano, que ten cerca de 15 bezes la massa de la Tierra i ye menos denso. L sou simblo astronómico ye 20px|alt=♆|Simblo astronómico para Netuno., ua berson stelizada de l tridente de l dius Netuno.
Çcubierto an 23 de Setembre de 1846, Netuno fui l purmeiro planeta ancuntrado por ua prebison matemática, an beç dua ouserbaçon ampírica. Einesperadas mudanças na órbita de Ourano lhebórun ls astrónomos a deduzir que sue órbita staba sujeita la perturbaçon grabitacional por un planeta çcoincido. Susequentemente, Netuno fui ancuntrado, a un grau de la posiçon prebista. La sue maior lhuna, Triton, fui çcubierta pouco tiempo depuis, mas nanhue de las outras 12 lhunas de l planeta fúrun çcubiertas antes de l seclo XX. Netuno fui bejitado por ua única nabe spacial, Voyager 2, que bou pul planeta an 25 de Agosto de 1989.
La cumposiçon de Netuno ye semelhante a la cumposiçon de Ourano, i ambos ténen cumposiçones defrentes de las de ls maiores gigantes gazosos Júpiter i Saturno. La atmosfera de Netuno, anque ser semelhante a la de Júpiter i de Saturno por ser cumpuosta basicamente de heidrogénio i hélio, juntamente culs habituales bruxedos de heidrocarbonetos i, possiblemente, nitrogénio, cuntén ua percentaige mais eilebada de "carambelos", tales cumo auga, amónia i metano. Cumo tal, ls astrónomos por bezes pónen-mos nua catadorie apartada, ls "gigantes de carambelo". An cuntreste, l'anterior de Netuno ye cumpuosto percipalmente de carambelo i peinhas, cumo l de Ourano. Eisísten traços de metano nas regiones ultraperiféricas que ajúdan, an parte, pa l'aparéncia azul de l planeta.
An ouposiçon a la relatibamente monótona atmosfera de Ourano, l'atmosfera de Netuno ye notable puls sous padrones climáticos atibos i besibles. Netuno ten ls bentos mais fuortes de qualquiera planeta ne l sistema solar, que puoden chegar a atingir ls 2100 quilómetros por hora. Na altura de l bo de la Boyager 2, por eisemplo, l sou heimisfério sul possuía ua Grande Mancha Scura, cumparable a la Grande Mancha Burmeilha de Júpiter. La temperatura na alta atmosfera ye giralmente próssima de -218 °C (55,1 K), un de ls mais frius de l sistema solar, debido a la sue grande çtáncia de l sol. La temperatura ne l centro de la Netuno ye de cerca de 7000 °C (7270 K), l que ye cumparable a la de la superfice de l Sol i semelhante a l'ancontrada ne l centro de la maiorie de ls outros planetas de l sistema solar. Netuno ten un pequeinho i fragmentado sistema de anielhos, que puode tener sido detetado durante la década de 1960, mas solo fui cunfirmado andiscutibelmente pula Boyager 2.
Stória
Ls zeinhos astronómicos de Galileu mostran qu'el ouserbou Netuno ne l die 28 de Dezembre de 1612, i outra beç ne l die 27 de Janeiro de 1613; an ambas las oucasiones, l planeta staba mui próssimo — an cunjunçon — la Júpiter. Mas, cumo pensou que se tratasse dua streilha fixa, nun le puode ser creditada la çcubierta. Durante l período de la sue purmeira ouserbaçon an Dezembre de 1612, l mobimiento aparente de Netuno staba scepcionalmente lhento, pus, ne l mesmo die, l planeta habie ampeçado l período retrógrado de l sou mobimiento aparente ne l cielo, que nun podie ser percebido de la Tierra por meio de ls strumientos primetibos de Galileu.
La çcubierta
An 1821, Aleisis Boubard publicou tabelas astronómicas de la órbita de l bezino de Netuno, Ourano. Ouserbaçones seguintes rebelórun zbios sustanciales de las tabelas, lhebando Boubard a poner l'heipótese de l'eisisténcia dun cuorpo çcoincido que perturbasse la órbita por meio d'anteraçon grabitacional. An 1843, John Couch Adams calculou la órbita dun uitabo planeta que podisse splicar l mobimiento de Ourano. Ambiou ls sous calclos la Sir George Airy, l Astrónomo Rial Británico, que ls rejeitou cun algua frieza, lhebando Adams a abandonar l'assunto.
USS Hornet (CV-12)
<dib id="anfobox_jogo" style="width: 250px; float: right; margin-left: 1en; margin-botton: 1en; padding: 1en; padding-top: 0.1en; border: #cd2d9 solid 1px; background: #b0c4de;">
L USS Hornet (CB-12) ye un puorta-abiones de la Marina de ls Stados Ounidos, pertencente la Classe Essex.
Netuno (planeta)
La çcubierta
Anquanto esso, Le Berrier, por carta, persuadiu l'astrónomo Johann Gottfried Galle, de l Ouserbatório de Berlin, a percurar cul refrator de l telescópio. Heinrich Louis d'Arrest, un studante de l'ouserbatório, sugeriu la Galle qu'eilhes cumparassen un gráfico de l cielo recentemente zenhado na region de l lhocal prebisto por Le Berrier cul cielo atual para percurar pul çlocamiento caratelístico dun planeta, al ambés dua streilha fixa. Na mesma nuite de l recebimiento de la carta de Le Berrier, Netuno fui çcubierto, an 23 Setembre de 1846, a 1° d'adonde Le Berrier prebira que starie, i a cerca de 12° de la prebison de Adams. Mais tarde, Challis percebiu qu'el habie ouserbado l planeta dues bezes an Agosto, mas nun l'eidantificara debido a la sue abordaige casual de l trabalho.
USS Hornet (CV-12)
L puorta-abiones fui zeignado, an 4 de dezembre de 1991, ua strutura de l Registro Nacional de Lugares Stóricos bien cumo, an 4 de dezembre de 1992, un Marco Stórico Nacional. An 25 de márcio de 1999 fui zeignado un Marco Stórico de la Califórnia.
Ligaçones sternas
Hornet (CB-12) Catadorie:Struturas de l Registro Nacional de Lugares Stóricos Catadorie:Marco Stórico Nacional na Califórnia Catadorie:Custruçones de la Califórnia Catadorie:Cundado de Alameda
Netuno (planeta)
La çcubierta
Na época de la çcubierta, houbo muita ribalidade nacionalista antre ls franceses i ls británicos subre quien tenie prioridade i merecie crédito pula çcubierta. Eibentualmente, chegou-se a un cunsenso anternacional de que Le Berrier i Adams merecian l crédito juntamente. Inda assi, la queston stá agora sendo reabaliada por storiadores, debido a la reçcubierta, an 1998, de ls "papéles subre Netuno" (decumientos stóricos de l Ouserbatório de Grenwich), que fúrun aparentemente roubados pul astrónomo Oulin J. Eiggen i scundidos por quaije trés décadas, sin séren reçcubiertos (an sue possesson) até eimediatamente passado sue muorte. Passado la rebison de ls decumientos, alguns storiadores agora sugíren que Adams nun merece crédito eigualmente la Le Berrier. Zde 1966, Dennis Rawlines ten questionado la credibelidade de la reibindicaçon de Adams de co-çcubierta. Nun artigo de 1992, an sou jornal Dio, el cunsidra la reibindicaçon británica un "roubo". "Adams fizo alguns calclos, mas el staba un tanto ancierto subre adonde el dezie que staba Netuno", diç Nicholas Kollerstron, de la University College Lhondon an 2003.
L planeta tamien fui splorado pul Porgrama Boyager i feturamente pula Neptune/Triton Orbiter.
La nomeaçon
Pouco depuis de la sue çcubierta, Netuno fui simplesmente chamado de "planeta sterior a Ourano". Galle fui l purmeiro a sugerir un nome, propondo nomeá-lo an houmenaige al dius Jano. Na Anglaterra, Challis propós l nome Ouceano.
Reibindicando l dreito de nomear la sue çcubierta, Le Berrier debrebe propuso l nome Netuno pa l sou nuobo planeta, afirmando falsamente que l nome yá habie sido oufecialmente aprobado pul Bureau des longitudes francés. An outubre, chegou a chamar l planeta Le Verrier, cul sou própio nome, i fui lhealmente apoiado pul diretor de l Ouserbatório de Paris, François Arago. Inda assi, cumo essa sugeston ancuntrou dura ouposiçon fura de la Fráncia, ls almanaques franceses debrebe reantroduzírun l nome Heirschel para Ourano, an houmenaige al sou çcubridor, Sir Willian Heirschel, i Leberrier pa l nuobo planeta.
An 29 de dezembre de 1846, Friedrich von Strube declarou-se publicamente a fabor de l nome Netuno pa la Academie de Ciéncias de la Rússia. i, an poucos anhos, Netuno tornou-se l nome anternacionalmente aceito. Na mitologie romana, Netuno ye l dius de ls mares, eidantificado cul griego Poseidon. L'uso dun nome mitológico parecie cuncordar cula nomenclatura de ls outros planetas, que fúrun nomeados an houmenaige a diuses romanos.
De 1850 als dies d'hoije
Yá an 10 d'outubre de 1846, 17 dies passado la çcubierta de Netuno, l'astrónomo anglés William Lassell çcubriu l sou percipal satélite, Triton.
A la fin de l seclo XIX, criou-se l'heipótese de qu'eirregularidades ouserbadas ne l mobimiento de Ourano i Netuno fússen causados pula persença dun outro planeta mais sterior. Passado stensas campanhas de busca, Pluton fui çcubierto an 18 de febreiro de 1930, nas cordenadas prebistas puls calclos de Willian Heinry Pickering i Percibal Lhowell. Inda assi, l nuobo planeta staba mui lhoinge para que podisse gerar l'eirregularidade ouserbada ne l mobimiento de Ourano, anquanto que l'eirregularidade de l mobimiento de Netuno era, na berdade, un erro ne l calclo de la massa de l planeta (que fui defenida cula misson de la Voyager 2), i que, para alhá desso, ouriginaba de l'eirregularidade de Ourano. La çcubierta de Pluton fui, antoce, un tanto acidental.
Debido a la sue grande çtáncia, pouco se sabie subre Netuno, pul menos até la metade de l seclo XX, quando Gerard Kuiper çcubriu la sue segunda lhuna, Nereida. Ne ls anhos setenta i uitenta, surgiran andícios subre la porbabelidade de la persença de anielhos ó arcos d'anielhos. An 1981, Harold Reitsema çcubriu la sue terceira lhuna, Larissa.
An agosto de 1989, l coincimiento subre Netuno tubo un grande salto quando de la purmeira sonda outomática ambiada para splorar ls antornos de l planeta, la Voyager 2. La sonda eidantificou amportantes detalhes de l'atmosfera de l planeta, cunfirmou l'eisisténcia de cinco anielhos i detetou nuobas lhunas para alhá de las yá çcubiertas na Tierra.
Caratelísticas físicas
Cun ua massa de 1,0243 kg, Netuno ye un cuorpo antermediairo antre la Tierra i ls gigantes gazosos maiores: la sue massa ye zassiete bezes la de la Tierra, mas solamente un zenuobe abos a de Júpiter. Netuno i Ourano son giralmente cunsidrados cumo ua subclasse de ls gigantes gazosos chamada "gigantes de carambelo", debido al sou menor tamanho i maior cuncentraçon de sustáncias bolateles an relaçon la Júpiter i Saturno. . Na busca por soplanetas, Netuno ten sido ousado cumo ua metonímia: ls planetas çcubiertos cun massa similar son chamados "netunianos", de la mesma forma qu'astrónomos refíren-se a bários soplanetas cumo "jupiterianos".
Orbitando tan lhoinge de l Sol, Netuno recibe mui pouca calor. La sue temperatura superfecial média ye de -218 °C. Inda assi, l planeta parece tener ua fuonte anterna de calor. Pensa-se qu'esto se debe al restro de la calor, criado pula matéria an queda durante l nacimiento de l planeta, qu'agora eirradie pul spácio fura. L'atmosfera de Netuno ten las mais altas belocidades de bentos ne l sistema solar, que son arriba de 2000 Km/h; acradita-se que ls aires son amplificados por este fluxo anterno de calor.
Strutura de Netuno
La strutura anterna lhembra la de Ourano -- un núcleo rochoso cubierto por ua costra de carambelo, scondida ne l perfundo de sue gruossa atmosfera. Ls dous terços anternos de Netuno son cumpuostos dua mistura de peinha fundida, auga, amónia lhíquida i metano. La terça parte sterior ye ua mistura de gases calecidos cumpuosta por heidrogénio, hélio, auga i metano. '''350px|thumb|left|Strutura anterna de Netuno Tal cumo Ourano, la sue cumposiçon ye defrente de la cumposiçon ouniforme de Júpiter i Saturno. Acradita-se que la strutura anterna de Netuno cunsiste de trés camadas, cumo mostra la figura.
La sue atmosfera corresponde a cerca de 5 a 10% de sue massa, stendendo-se de 10 a 20% de l sou raio, adonde atinge pressones de cerca de 10 GPa. Nas regiones mais perfundas de l'atmosfera, ancóntran-se cuncentraçones crecentes de metano, amónia i auga.
Als poucos, essa region mais scura i caliente cundensa-se nun manto lhíquido superaquecido, adonde las temperaturas atinge balores que ban de 2000 K até 5000 K; l manto ten ua massa de 10-15 massas terrestres i ye rico an auga, amónia, metano i outras sustáncias. Cumo ye quemun nas ciéncias planetárias, essa mistura ye chamada de "gilada", mesmo anque ser un fluido caliente i altamente denso. Esse fluido, qu'apersenta alta cundutebidade eilétrica, ye por bezes chamado de "ouceano d'auga i amónia". L'ua perfundidade de 7000 Km, las cundiçones puoden ser tales que l metano se decumpone an cristales de diamente que se precipitan an direçon al núcleo.
L núcleo planetairo de Netuno ye cumpuosto de fierro, níquel i selicatos; ls modelos dan ua massa de cerca de 1,2 massas terrestres. La presson ne l centro ye de 7 Mbar (700 GPa), milhones de bezes superior a la de la superfice terrestre, i la temperatura puode ser de 5400 K.
Atmosfera
thumb|left|300 px|Bandas de núbenes d'alta altitude A altitudes eilebadas, l'atmosfera de Netuno ye formada por 80% de heidrogénio i 19% de hélio, i traços de metano. Las bandas d'absorçon proeminentes de l metano stan próssimas al cumprimiento de óndia de 600 mm, nas porçones burmeilha i anfrabermelha de l spetro. Assi cumo Ourano, essa absorçon de la luç burmeilha pul metano atmosférico ye, an parte, respunsable pula sue quelor azul caratelística, anque la quelor azul de Netuno ser mais biba que la quelor auga-marina de Ourano. Cumo l cuntenido de metano atmosférico de Netuno ye similar al de Ourano, debe haber algua outra sustáncia çcoincida que ajude pa la quelor de Netuno.
L'atmosfera de Netuno ye subdibedida an dues regiones percipales: la troposfera anferior, adonde la temperatura deminui cula altitude, i la stratosfera, adonde la temperatura oumenta cula altitude. L lhemite antre las dues, la tropopausa, ancontra-se a ua presson de cerca de 0,1 bar (10 kPa). La stratosfera, anton, dá camino a la termosfera, que stá a ua presson anferior a 10−5–10−4 microbars (1 a 10 Pa). La termosfera passa als poucos pa la eisosfera.
L spetro de Netuno faç pensar que la sue baixa stratosfera seia nebulosa debido a la cundensaçon de perdutos de la fotólise ultrabioleta de l metano, cumo eitano i acetileno ; la stratosfera tamien cuntén traços de monóxido de carbono i cianeto d'heidrogénio. La stratosfera de Netuno ye mais caliente que la de Ourano por bies a l'eilebada cuncentraçon d'heidrocarbonetos.
Por rezones que nun se sabe, la termosfera de l planeta stá a ua temperatura anormalmente alta de cerca de 750 K. L planeta stá mui lhoinge de l Sol para qu'essa calor seia gerada por radiaçon ultrabioleta; un candidato para splicar l macanismo de calecimiento ye l'anteraçon de l'atmosfera cun íones ne l campo magnético de l planeta. Outros candidatos son óndias de grabidade de l'anterior de l planeta que se dessípan na atmosfera. La termosfera cuntén traços de dióxido de carbono i auga, que puoden tener sido depositados de fuontes sternas cumo meteoritos i polareda.
Magnetosfera
Cumo Ourano, l campo magnético de Netuno ye mui anclinado an relaçon al sou eixe rotacional, a 47°, i zbiado an ne l mínimo 0,55 radianos (cerca de 13500 quilómetros) de l centro físico de l planeta. Antes de la chegada de la Boyager 2 an Netuno, acraditaba-se que la magnetosfera anclinada de Ourano fusse resultado de la sue rotaçon lhateral. Assi i todo, cumparando l campo magnético de ls dous planetas, ls cientistas áchan qu'esta ourientaçon strema se debe als caratelísticos fluxos ne l'anterior de l planeta, i nun de l resultado de l'ourientaçon lhateral de Ourano. Esse campo puode ser gerado por mobimientos cumbetibos nun fino ambólucro sférico de lhíquido cundutor eilétrico (probabelmente, ua cumbinaçon d'amónia, metano i auga), resultando nua açon dínamo.
L campo magnético de la superfice eiquatorial de Netuno ye d'aprossimadamente 1,42 μT, i un momiento magnético de 2,16 Tn³; l campo magnético de Netuno ten ua geometrie cumplexa qu'anclui cumponentes nó-dipolares, ancluindo un fuorte momiento quadruplo que puode passar an fuorça l momiento magnético. An ouposiçon, la Tierra, Júpiter i Saturno ténen momientos quadruplos relatibamente pequeinhos i ls sous campos son menos anclinados an relaçon al eixe polar. L grande momiento quadruplo de Netuno puode ser resultado de l zalinhamiento an relaçon al centro de l planeta i restriçones de l gerador de l dínamo de l campo.
L bow shock de Netuno, adonde la magnetosfera ampeça a zacelerar l bento solar, acuntece a ua çtáncia de 34,9 bezes l centeilha de l planeta. La magnetopausa, adonde la presson de la magnetosfera cuntrabalança l bento solar, queda a ua çtáncia de 23 a 26,5 bezes l centeilha de Netuno. La cauda de la magnetosfera se stende para fuora a pul menos 72 bezes l raio de Netuno, i, probablemente, mui para alhá.
Anielhos
Ambora nun séian besibles nas retratos de l telscópio spacial Hubble, Netuno faç parte de ls planetas gigantes que téne un cumplexo sistema d'anielhos. Ten cinco anielhos percipales i sue çcubierta debe-se a ua ouserbaçon feita inda an 1984 a bordo dun abion U2 qu'acumpanhou l çlocamiento de l planeta por alguas horas anquanto scundie ua streilha.
Lhunas
Netuno ten 13 lhunas coincidas. La maior deilhas ye Triton, çcubierta por William Lassell solo 17 dies depuis de la çcubierta de Netuno.
Alguns asteróides debíden ls mesmos nomes que las lhunas de Netuno: 74 Galateia, 1162 Lharissa. An alguas partes de ls anielhos, hai regiones de cuncentraçon. Esso probablemente ten ourige an satélites pastores, mui próssimos als anielhos, i altarando sues formas atraindo grabitacionalmente i aglomerando las partículas i cachos de carambelo-rochosos cumponentes de ls anielhos.
Catadorie:Planetas
Riu Dudaş
L Riu Dudaş ye un riu de la Roménia, afluente de l Danúbio, localizado ne l çtrito de Mehedinţi.
Catadorie:Rius de la Roménia
Maurice Ravel
Joseph-Maurice Rable (Ciboure, 7 de márcio de 1875 – Paris, 28 de dezembre de 1937) fui un cumpositor i pianista francés, coincido subretodo pula sutileza de las sues melodies anstrumentales i orquestrales, antre eilhas, l Bolero, que cunsidraba trebial i çcrebiu cumo "ua peça para orquestra sin música".
Ampeçou a manifestar antresse pula música als 7 anhos. Zde anton dedicou-se al studo de l pianho, mas solo ampeçou a frequentar l Cunserbatório de Paris als 14. Mais tarde, an 1895, passou a studar solo i retornou al Cunserbatório an 1898, quando studou cumposiçon cun Gabriel Fauré. Cuncorreu ne l Prix de Rome, mas nun fui bien sucedido.
Fui anfluenciado seneficatibamente por Claude Debussy, mas tamien por cumpositores anteriores, cumo Mozart, Liszt i Strauss, mas lougo ancuontrou sou própio stilo, que quedou, mas, marcado pul Ampressionismo.
Ye mundialmente coincido pul sou Bolero, inda hoije l'obra musical francesa mais tocada ne l mundo. La cumposiçon fui ancomendada pula beilarina Ida Rubistein i streou na Ópera de Paris an 1928.
Faleciu de las cunsequéncias dun acidente de táxi ocorrido an 1932. Durante l período que precediu la sue muorte, habie perdido parte de la sue capacidade de cumpor debido a las lesones cerebrales causadas pul acidente. La sue anteligéncia siempre se mantebe antata mas l sou cuorpo yá nun respundia adequadamente, por causa de grabes porblemas motores.
Ua anfáncia feliç
thumb|dreita|270px|Casa adonde naciu Rable, an Ciboure. An 1875, la Terceira República Francesa de Patrice Mac-Mahon se curaba de las feridas causadas pula derrota na Guerra Franco-Prussiana. Assi i to, respiraba un ressurgimiento spritual, la Fráncia serie testemunha dun período bastante fecundo na Arte. Quatro dies passado la frie streia de Carmen de Bizet, naciu Rable, an 7 de márcio, na casa númaro 12 de l Quai de la Nibelle, an Ciboure (Ziburu an basco), quemuna de ls Pirineus Atlánticos, parte de l Paíç Basco francés. Sou pai, Joseph Rable (1832-1908), era un renomado angenheiro cebil, d'ascendéncia suíça i Saboia (Rabeç). Sue mai, Marie Delouart-Rable (1840-1917), era d'ourige basca, çcendente dua antiga família spanhola (Deluarte ó Eiluarte). Tubo un armano, Édouard Rable (1878-1960), cun quien mantebe an to sue bida ua fuorte relaçon afetiba.
Poucos meses depuis, an júnio de 1875, la família Rable se mudou para Paris. Las afirmaçones ansistentes de que l'anfluéncia de la Spanha subre l'eimaginairo musical de Maurice Rable stá binculada a sues ouriges bascas son, anton, sageradas, inda mais porque l musiqueiro nun retornou al Paíç Basco antes de ls 25 anhos. Antretanto, mais tarde regressarie regularmente para residir an Saint-Jean-de-Luç, para passar las bacanças ó trabalhar.
L'anfáncia de Rable fui feliç. Sous pais, atentos i cultos, frequentórun l meio artístico, fomentando ls purmeiros passos de sou filho que tan lougo se rebelou un talento musical scepcional. Ampeçou ls studos de pianho als seis anhos, sob la guia de Heinry Ghys. Nino ajuizada, inda que tamien caprichoso i maluco, lougo demunstrou sou talento natural pa la música, inda que, para zespero de sous pais i porsores, reconheciu mais tarde tener adicionado als sous numerosos talentos «la mais strema preguiça.» De fato, ne l'ampeço sou pai, para oubrigá-lo a praticar l pianho, tenie que le prometer pequeinhas gorjetas. An 1887, recebiu precocemente aulas de Charles René (harmonia, cuntraponto i cumposiçon). L clima artístico i musical prodigiosamente fértil de Paris de l fin de l seclo XIX nun podie, senó, stimular l zambolbimiento de l moço.
thumb|squierda|200px|[[Gabriel Fauré (1845–1924) fui porsor de Rable la quien este dedicarie l Jeux d’eau i l Cuarteto.]]
Un feturo promissor
Al angressar ne l Cunserbatório de Paris an 1889, Rable fui aluno de Charles de Bériot. Eilhi conheciu l pianista spanhol Ricardo Biñes, qu'acabou sendo un grande amigo i l'antérprete scolhido para sues melhores obras. Ls dous participarian de l grupo coincido cumo Les Apaches que casou agitaçon na streia de Pelléas eit Mélisande de Claude Debussy, an 1902. Ampressionado cula música de l Stremo Ouriente na Sposiçon Ounibersal de 1889, entusiasmado cula de ls rebeldes Emmanuel Chabrier i Erik Satie, admirador de Mozart, Saint-Saënes i Debussy, anfluenciado pula leitura de Baudelaire, Edgar Poe, Cundillac, Billiers de L’Eisle-Adan i, subretodo, de Stéphane Mallarmé, Rable manifestou precocemente un caráter firme i un sprito musical mui andependiente. Sues purmeiras cumposiçones probában que éran yá demunstraçones dua personalidade i ua maestria tal que sou stilo solo eiboluirie cul tiempo: Ballade de la reine muorte d’aimer (Balada de la reina muorta d'amor, 1894), Sérénade grotesque (Serenata grotesca, 1894), Menuet antique (1895), Habanera (1895 - para dous pianhos).
An 1897, Rable antrou pa la classe de cuntraponto de André Gedalge. Nesse mesmo anho, Gabriel Fauré fui tamien sou porsor. Este julgou l cumpositor benebolente i l saudou cumo «mui bun aluno, laborioso i pontual» i sue «sinceridade que zarma». Al final de sous studos cumpós la Abiertura para Shéhérazade (cuja streia acunteciu an maio de 1899 antre ls assobios de l público) i la famosa Pabane pour une anfante défunte (Pabana para ua anfanta defunta) de títalo curjidoso, que cuntina sendo sue obra pianística mais tocada puls melómanos aficionados, inda que sou outor nun la tubisse an muita stima. thumb|dreita|400px|Rable al pianho, [[Éba Gauthier, George Gershwin.]]
Ligaçones sternas
Catadorie:Cumpositores de ópera Catadorie:Cumpositores de la Fráncia Catadorie:Pianistas de la Fráncia Catadorie:Cumpositores clássicos de l seclo XX Catadorie:Cumpositores clássicos de l Romantismo Catadorie:Ateus de la Fráncia
Confúcio
Cunfúcio (, ó ), literalmente "Mestre Kong", (tradecionalmente 27 d'agosto de 551 a.C. – 479 a.C.) fui un pensador i filósofo chinés de l Período de las Primaberas i Outonhos.
La filosofie de Cunfúcio sublinhaba ua moralidade pessonal i gobernamental, tamien ls procedimientos corretos nas relaçones sociales, la justícia i la sinceridade. Estes balores ganhórun relebo na China subre outras doutrinas, cumo l legalismo (法家) i l taoismo (道家) durante la Dinastie Han   (206 a.C. – 220). Ls pensamientos de Cunfúcio fúrun zambolbidos nun sistema filosófico coincido por cunfucianismo (儒家).
Porque nanhun testo ye demunstrable ser d'outoria de Cunfúcio, i las eideias que mais chegadas le éran fúrun eilaboradas an scritos acumulados durante l período antre la sue muorte i la fundaçon de l purmeiro ampério chinés an 221 a.C., muitos académicos son mui coutelosos an atribuir asserçones specíficas al própio Cunfúcio. Ls sous ansinamientos puoden ser ancontrados na obra Analetos de Cunfúcio (論語), ua coleçon de aforismos, que fui cumpilada muitos anhos passado la sue muorte. Por cerca de dous mil anhos, pensou-se tener sido Cunfúcio l'outor ó eiditor de todos ls Cinco Clássicos (五經) cumo l Clássico de ls Ritos (禮記) (eiditor), i Ls Anales de Primabera i Outonho (春秋) (outor).
Nacimiento i mocidade
Cunfúcio, tamien coincido cumo K'ung Ch'iu, K'ung Chung-ni ó Cunfucius, naciu an meados de l seclo VI (551 a.C.), an Tsou, ua pequeinha cidade ne l stado de Lu, hoije Shantung. Segundo alguas fuontes antigas, tenerie nacido an 27 d'agosto de 552 a.C. (ó seia, ne l bigésimo purmeiro anho de l duque Hsiang). Esse stado ye chamado de "tierra santa" puls chineses. Cunfúcio staba loinge de se ouriginar dua família abastada, ambora seia dezido qu'el tenie ascendéncia aristocrática. Sou pai, Shu-Liang Hei, antes magistrado i guerreiro de cierta fama, tenie setenta anhos quando se casou cula mai de Cunfúcio, ua moço de quinze anhos chamada Yen Cheng Tsai, que dezien ser çcendente de Po Chi'in, l filho mais bielho de l Duque de Chou, cujo subrenome era Chi.
De ls onze filhos, Cunfúcio era l mais nuobo. Sou pai morriu quando el tenie trés anhos d'eidade, l que l'oubrigou a trabalhar zde mui moço para ajudar ne l sustento de la família. Als quinze anhos, resolbiu dedicar sues einergies an busca de l daprendizado. An bários stágios de sue bida ampregou sues halbelidades cumo pastor, baqueiro, funcionairo i guarda-libros. Als dezenobe anhos se casou cun ua moço chamada Chi-Kuan. Anque se diborciar alguns anhos depuis, Cunfúcio tubo un filho, K'ung Li. 180px|thumb|left|Eilustraçon de [[1922 de Cunfúcio.]]
Biaiges
Cunfúcio biajou por dibersos destes reinos, stubo an íntemo cuntato cul pobo i pregou la necidade dua mudança total de l sistema de gobierno por outro que se çtinasse a assegurar l bien-star de ls súbditos, ponendo an prática porcessos tan simples cumo la diminuiçon de cuntribuiçones i l'abrandamiento de las penalidades. Ambora tentasse acupar un alto cargo admenistratibo que le permitisse zambolber las sues eideias na prática, nunca l cunseguiu, pus tales eideias éran cunsidradas mui peligrosas puls gobernantes. Aqueilho qu'el nun pudo fazer pessonalmente acabórun fazendo-lo alguns de ls sous çcípulos, que, grácias a la buona perparaçon por el menistrada, se guindórun, die passado die, als cargos mais eilebados. Yá idoso, retirou-se pa la sue tierra natal, adonde morriu cun 72 anhos.