cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
América Latina
Haiti
200px|thumb|right|Palácio Persidencial de l [[Haiti.]] L Haiti ye un paíç de las Caraíbas que acupa l terço oucidental de la ilha Spaniola, tenndo ua de las dues frunteiras terrestres de las Caraíbas, la frunteira que faç cula República Dominicana, la leste. Para alhá desta frunteira, ls territórios más próssimos son las Bahamas i Cuba la noroeste, Turks i Caicos la norte, i Nabassa la sudoeste. La capital ye Port-au-Prince. Ye l paíç más pobre de l cuntinente i un de l más pobres de l mundo.
Honduras
thumb|200px|Bista de [[Tegucigalpa.]] Honduras ye un paíç de la América Central, lemitado la norte pul Golfo de las Honduras, la norte i la leste pul Mar de las Caraíbas (por adonde ten frunteira marítima cul território colombiano de San Andrés i Probidencia), la sul pula Nicarágua, pul Golfo de Fonseca i por El Salbador i la oeste pula Guatemala. Sue capital ye Tegucigalpa.
Martinica
La Martinica ye un departamento ultramarino francés ne l Caribe, cun frunteiras marítimas cula Dominica, la noroeste, i cun Santa Lúcia, la sul. Capital: Fort-de-France. Ten statuto de region admenistratiba, assi cumo la Guadeloupe, la Reunion i la Guiana. La antiga capital, Saint Pierre, particularmente, quedou mundialmente famosa apuis de la grande erupçon bulcánica de 1902, ne l Monte Pelée.
México
thumb|right|250px|La[[Torre Mayor a la squierda, i la abenida ''Paseo de la Reforma na Cidade de l México.]] L México (de nome oufecial Stados Ounidos Mexicanos) ye un paíç localizado na América de l Norte delimitado al norte puls Stados Ounidos de la América, la leste pul Golfo de l México i pul Mar de las Caraíbas, atrabeç de ls quales se aprossima de Cuba, la sul pula Guatemala i por Belize, i la oeste pul Ouceano Pacífico. Para alhá de l território cuntinental i ilhas adjacentes a la cuosta, l México anclui tamien las Ilhas Rebillagigedo, localizadas ne l Ouceano Pacífico, la más de 400 km la sul de l Cabo San Lucas, na Baja California Sur. left|thumb|250px|Santa Fé, un de l çtritos financeiros de la Cidade de l México. L México ten la segunda maior eiquenomie de la América Latina, i a 13ª maior eiquenomie mundial (quando outelizando PIB PPC), tenndo un PNB de US$753,394 bilhones.
Panamá
L Panamá ye un paíç de la América Central Cuntinental, lemitado la norte pul Mar de las Caraíbas, la leste pula Colómbia, la sul pul Ouceano Pacífico i la oeste pula Cuosta Rica.La capital ye Panamá.
Paraguai
thumb|200px|right|Centro de [[Assunçon.]] L Paraguai, oufecialmente la República de l Paraguai (an spanhol República del Paraguay i an guarani Tetana Paraguái), ye un paíç de l centro de la América de l Sul, lemitado la norte i oeste pula Bolíbia, la norte i leste pul Brasil i la sul i oeste pula Argentina. Sue capital ye la cidade de Assunçon. L Paraguai ye un de ls dous países de la América de l Sul que nun possuen ua salida pa l mar, l segundo sendo la Bolíbia. L nome de l paíç ye deribado de la palabra guarani pararaguái que quier dezir "dun grande riu". L "grande riu" ye l riu Paraná, que porduç la maior quantidade de einergie hidrelétrica ne l mundo.
Peru
L Peru ye un paíç de la América de l Sul, lemitado la norte pul Eiquador i pula Colómbia, la leste pul Brasil i pula Bolíbia al sul pul Chile i la oeste pul Ouceano Pacífico. La capital de l paíç ye la cidade de Lima. L Peru ye un paíç nembro de la Quemunidade Andina.
L Goberno de l Peru stá an porcesso de redemocratizaçon. Liderado por Alan García, l Poder Eisecutibo tenta amostrar-se traspariente i cunfiable. L Poder Legislatibo ten buscado ser ua fuorça capaç de cuntrabalançar l poder de ls antes dominante Eisecutibo, cun crecente poder ambestigatibo. L Eisecutibo i l Legislatibo ténen tentado reformar l Poder Judiciário, antiquado i abundante an causos de corrupçon.
Porto Rico
200px|thumb|right|Rue antiga de [[San Juan.]] L Stado Libre Associado de Porto Rico ye un arquipélago na parte ouriental de l Mar de las Caraíbas, associado als Stados Ounidos de la América. Ye custituído pula Ilha de Porto Rico i por más alguas ilhas i ilhotas, antre las quales çtacan-se Bieques, Mona i Culebra. Sue capital ye la cidade de San Juan.
Cunquistado por Spanha an 1493 i cedido an 1898 als Stados Ounidos. Cul refrendo de 14 de Dezembre de 1998, ls habitantes de Porto Rico decidiran mantener l status de Stado Libre Associado, recusando antre las perpuostas de se tornar l 51.º stado amaricano ó la de se tornar andependiente. Assi i todo hai ua perpuosta de nuobo refrendo preguntando se hai la andependéncia ó la aneixaçon total, yá que la populaçon stá ansastifeita cul statuto de libre-associaçon.
Uruguai
thumb|right|150px|Torre de las Telquemunicaçones an [[Montebidéu.]] L Uruguai (Nome oufecial: República Ouriental de l Uruguai) ye un paíç que se localiza na parte centro-sul de la América de l Sul i que ye lemitado la norte pul Brasil, la leste pul Ouceano Atlántico, la sul pul Riu de la Prata i la oeste pula Argentina. Capital: Montebidéu.
Cun ua renda per capita anual de US$ 7.090, l Uruguai ostenta ua de las maiores rendas per capita i ua de las menores taxas de pobreza de la América Latina, aliando a esso un índice de analfabetismo de l más baixos de la region.
Cun ua populaçon de 3,3 milhones, l paíç ye pioneiro na América de l Sul na adoçon de políticas sociales i fui l purmeiro de la region a criar un sistema de prebidéncia. Para alhá de sou eilebado índice de zambolbimiento houmano frente als demales países de l cuntinente, l Uruguai tamien ye un modelo ne l setor de assisténcia als idosos, que forman parte seneficatiba de la populaçon.
Benezuela
La Benezuela (nome oufecial: República Bolibariana de Benezuela) ye un Stado federal sul-amaricano, lemitado al norte pul Mar de l Caribe, la leste pul Ouceano Atlántico i pula Guiana, al sul pul Brasil i al oeste pula Colómbia. Sue capital ye la cidade de Caracas. L Stado benezuelano ye ua república federal persidencialista. Ye nembro de l Pato Andino i, an 9 de dezembre de 2005, protocolou sou pedido de adeson al Mercosul, formalizada an 4 de júlio de 2006, an Caracas.
Demografie
La América Latina atualmente apersenta ua grande dibersidade étnica. Fui purmeiramente poboada puls pobos coincidos cumo ameríndios, ó ls pobos pré-colombianos. A partir de l seclo XVI, cula chegada de l ouropeus, hai l ampeço de nuobas relaçones: las tierras de l Nuobo Cuntinente son debedidas antre spanholes i pertueses, d'acuordo cun sous antresses. San ls purmeiros grupos ouropeus que  passan a poboar  i colonizar la chamada América. Ne l cuntesto de l capitalismo an sue fase comercial, i an funçon de la nun adequaçon de ls natibos als trabalhos fuorçados traç-se pa l cuntinente l eilemiento negro. Ouriundos de la África susaariana son trazidos na cundiçon de mercadoria puls ouropeus, scrabizados. Esse sequestro de negros, se fizo bie migraçon fuorçada para quelónias - principalmente l Brasil i l Caribe.
Essas migraçones fazirun de to la América Latina ua region stremamente plural an sue cumposiçon étnica. An todos ls países ye possible ancontrar la persença de ls pobos que habitában l cuntinente amaricano antes de la benida de l ouropeus, ambora grande parte de ls mesmos tenga sido dizimada: ne l México, por eisemplo, inda ye grande la ardança i la anfluéncia de la ceblizaçon Asteca. Ls peruanos tamien ténen fuorte anfluéncia de la ceblizaçon Anca, antiga habitante de l oeste de la América de l Sul. Peru, Guatemala i Bolíbia son ls países de la América Latina cuja maiorie de la populaçon ye çcendente de ameríndios.
La cultura de ourige africana tamien ye mui persente na América Latina. Ls países de l Caribe, ademales de l Brasil, Benezuela i Colómbia apersentan fuorte anfluéncia africana. L Haiti ye un paíç cuja smagadora maiorie de la populaçon ye negra (apesar de la colonizaçon francesa i de l lhéngua pátrio de l Haiti ser l francés). L Brasil tamien ten grandes cuncentraçones de çcendentes de negros africanos i abriga la maior populaçon negra fura de la África (cunsidrando-se todos aqueilhes que, formalmente, ten ancestrales africanos).
Apuis de la segunda metade de l seclo XIX, l sul de la América Latina (la region de l Cone Sul de la América de l Sul) recebiu ua nuoba lieba de eimigraçon ouropéia an funçon de la situaçon política i eiconómica que la Ouropa bibenciaba. Assi, manjoritariamente, eitalianos, spanholes, pertueses i almanes se assentórun na Argentina, Chile, Uruguai i ne l sul i sudeste de l Brasil. Aprossimadamente ne l mesmo período, muitos pobos de l Ouriente Médio (cumo ls libaneses, ls sírios, ls turcos) i de l Stremo Ouriente (chineses, coreanos i japoneses) tamien migrórun, an grande maiorie pa l Brasil.
Lhénguas
An dibersas naciones, principalmente las caribenhas, eisisten ls lhénguas crioulos, que deriban de lénguas ouropeias i lénguas natibas de l paíç, antes de la colonizaçon. An outras, eisiste ua grande quantidade de falantes de las lénguas andígenas, cumo l México, l Peru, la Guatemala i l Paraguai. Nestes causos, ye quemun ls gobiernos nacionales ó regionales reconhecíren estes lhénguas nó-ouropeus cumo lhénguas oufeciales, al lado de l lhéngua ouropeu predominante. Por eisemplo, l Quíchua ye reconhecido ne l Peru cumo lhéngua oufecial, al lado de l Spanhol. L Guarani tamien ye lhéngua oufecial ne l Paraguai juntamente cul Espanhol.
Afora ls lhénguas natibos i ls lhénguas ouropeus predominantes, eisisten lhénguas de quelónias ouropeias, que migrórun para la América de l Sul depuis de l Seclo XIX.
Dibison Cultural
Neçaira solo para çtacar las manifestaçones heigemónicas i defrenciar las regiones andustrializadas daquelas que inda ténen na agricultura sue maior fuonte de dibisas. Assi sendo tenemos:
Anformaçon geográfica, demográfica i andicadores eiconómicos
Catadorie:América Latina
Giovanni Arrighi
Giobanni Arrighi (Milon, 7 de júlio de 1937 — Baltimore, 20 de júnio de 2009) fui un eiquenomista político eitaliano.
Bida i formaçon
Giobanni Arrighi formou-se cumo eiquenomista neoclássico an Milon, Eitália. Fui doutor an Eiquenomie i catedrático de Sociologie na Ounibersidade stadual de Nuoba York (campus de Binghamton) i porsor de Sociologie i gerente de l Anstituto para Studos Globales an Cultura, Poder i Stória de la Ounibersidade Johns Hopkines, ambas anstituiçones localizadas ne ls Stados Ounidos de la América. Atuou percipalmente ne l campo de la sociologie cumparatiba i stória, na análeze de l sistema mundial i an sociologie eiquenómica.
Ne l'anho de 1963, fui a la África ambestigar modelos de zambolbimiento eiquenómico pa l cuntinente. Giobanni Arrighi, na rialidade, ambestiga ls porcessos de formaçon de l mercado de l trabalho i ne l zambolbimiento eiquenómico na África setentrional i na Ouropa setentrional, nas ouriges i trasformaçones de l sistema capitalista mundial i na stratificaçon de l'eiquenomie global. Ne l'anho de 1969, buolta a la Eitália i ampeça a antressar-se puls porblemas de l mobimiento ouperairo, qu'antegran grande parte de ls sous studos até l final de ls anhos 70.
Trabalhos recentes
Anton, Arrighi bai pa ls Stados Ounidos, centralizando sous studos pa l caráter de la crise mundial, antegrando las análezes na perspetiba de ls períodos, para saber cumo quedában las eiquenomies nacionales ne l nuobo marco anternacional i tamien quales las perspetibas de l'eiquenomie mundial.
Cul Libro: L longo seclo XX, recebiu l prémio “Çtinguished Scholarship” de la Amarican Sociological Association an 1995.
Sous radadeiros cursos fúrun: "Teorie social-Anteraçon Social", "Sociologie eiquenómica: seminairo subre l zambolbimiento", "Seminário subre l zambolbimiento nacional", "Sociologie stórica de l leste asiático", "Teories de l zambolbimiento anternacional", "Seminário giral de l'anstituto para studos globales na cultura", "Ne l poder i na stória". Atuou an obras recentes cumo: "Globalization and storic macrosociology", publicado por Janet Abu-Lughod.
Sous libros mais recentes son "L Longo Seclo XX", "Caos i Gobernabelidade ne l Moderno Sistema Mundial" (an co-outoria cula mulhier i cumpanheira anteletual Beberly Silber) i "Adan Smith an Pequin". An cunjunto, forman sue trilogie subre l capitalismo an perspetiba stórico-mundial i stan antre las percipales obras de la teorie de l sistema-mundo.
Nissan Cefiro
thumb|250px|Nissan Cefiro
L Nissan Cefiro ye un outomoble sedan de la marca japonesa Nissan. Fui lançado an 1987 i stá sendo fabricado até hoije. Fúrun bendido poucas ounidades, aprossimadamente 2.000 a 3.000 beiclos.
L Cefiro ten las eidiçones *A31,A32 i A33 (*seneficatiba de ls japoneses). Tamien fui mais outelizado ne ls Gran Turismos japoneses, torneios de drifting i fui pouco outelizado para ser un carro para taxi.
L'eidiçon de l Cefiro mais bendida fui l A32, de 1993 la 1997, fui bendida aprossimadamente 1.900 ounidades.
Cefiro
Olgierd Zienkiewicz
Olgierd Cecil Zienkiewicç CBE FREng FRS (Caterhan, 18 de maio de 1921 — Swansea, 2 de janeiro de 2009) fui un matemático i angenheiro cebil anglés d'ascendéncia polonesa.
Fui un de ls pioneiros de l método de ls eilemientos fenitos (MEF) i outor de l purmeiro libro subre l método, publicado an 1967. Zde sou purmeiro artigo an 1947, aplicando aprossimaçones numéricas pa l'análeze de tensones an barraiges, publicou aprossimadamente 600 artigos i screbiu ó eiditou mais de l que 25 libros.
Fui l purmeiro a aplicar l MEF para resulber porblemas nun relacionados diretamente a la macánica de ls sólidos.
Fui porsor d'angenharie cebil na ounibersidade de Swansea ne l Paíç de Gales, ne l Anstituto de Métodos Numéricos aplicados a la Angenharie.
Zienkiewicç recebiu an 1990 la Medalha Rial de la Royal Society, i an 1998 la Medalha Timoshenko.
Prémio Zienkiewicç
L Prémio Zienkiewicç fui anstituído an 1998, cul qual la cada dous anhos son agraciados moços pesquisadores cun eidade anferior a 40 anhos.
Augusto Pestana (Rio Grande do Sul)
Augusto Ceilha ye un munecípio brasileiro de l stado de l Riu Grande de l Sul. Pertence a la mesorregion de l Noroiste Riu-Grandense i a la microrregion de Ijuí.
Stá localizado a 320 Km la noroiste de Porto Alegre i a 1.540 Km la sudoeste de Brasília. Desta cerca de 120 Km de la frunteira cula Argentina.
Na cumparaçon antre ls 496 munecípios gaúchos, Augusto Ceilha acupa a 201ª posiçon an populaçon, a 178ª an Perduto Anterno Bruto (PIB), a 149ª an PIB per capita, a 135ª an culidade de bida (IDH-M) i a 58ª an culidade de geston fiscal (IFGF).
L munecípio antegra l Cunseilho Regional de Zambolbimiento de l Noroiste Colonial.
Ouriges
Acupado por populaçones andígenas hai pul menos dieç mil anhos (Tradiçon Umbu), l'atual território de Augusto Ceilha antegrou la region stórica de las Missones Ourientales, ancorporada defenitibamente al Brasil an 1801. Cien anhos mais tarde, las tierras de la coxilha de l Cadeado (ó "serra de l Cadeado"), antre ls rius Cunceiçon i Ijuizinho, ampeçórun a ser demarcadas i colonizadas de forma sistemática por detreminaçon de l'angenheiro Augusto Ceilha, anton diretor de la colónia de Ijuí. Hai, inda assi, registros de persença sparsa d'eimigrantes lusobrasileiros i eitalianos zde la década de 1870, i l nome "Cadeado" serie refréncia a ua porteira anstalada nesse período ne l camino antre Cruç Alta i Santo Ángelo (l topónimo ouriginal anspira l formato de l brason municipal de Augusto Ceilha).
An 29 de setembre de 1901, la region de l Cadeado recebiu formalmente sous purmeiros quelonos: las famílias Hasse i Schunemann, eimigrantes d'ourige pomerana. An 5 de setembre de 1903, fui fundada la quemunidade luterana de la Santíssema Trindade de l Rincon Seco. A la defrença de Ijuí, cuja colonizaçon ambolbiu la participaçon de mais dua dezena d'etnias, la formaçon de Augusto Ceilha cuntou basicamente cun quemunidades de trés ouriges: almana, eitaliana i luso-brasileira. thumb|200px|left|Oubelisco de 1948 na Praça Farroupilha, Augusto Ceilha (RS).
Çtrito de Doutor Ceilha
Cula emancipaçon política de Ijuí an 1912, la colónia de l Cadeado passou a cumpor l segundo çtrito municipal, cul nome de Doutor Ceilha. L núcleo ourbano era coincido cumo “Bila Doutor Ceilha”. An 9 de márcio de 1922, fui criada la paróquia católica de San José, que tubo l padre palotino Francisco Burmann cumo purmeiro bigairo.
An 1939, por eniciatiba de l padre Burmann, la quemunidade local fondou antidade beneficente pa la custruçon dun spital giral, einicialmente sob comando de l clínico giral Orozimbo Corréa Sampaio i, a partir de 1940, de l otorrinolaringologista Orlando Dies Athayde, que tenerie papel chabe na emancipaçon de l munecípio. L purmeiro pabimiento de l Spital San Francisco fui einougurado an 24 de nobembre de 1943.
Emancipaçon
La spanson de la triticultura gaúcha nas décadas de 1950 i 1960 biabelizou l'emancipaçon municipal, aprobada por 95% de ls eileitores pestanenses ne l plebiscito rializado an 25 de júlio de 1965. L çtrito fui eilebado a la cundiçon de munecípio por lei stadual de 1965 cul nome de Augusto Ceilha, an houmenaige al angenheiro i líder republicano gaúcho, purmeiro prefeito de Ijuí, fundador de la Biaçon Férrea de l Riu Grande de l Sul i respunsable pula colonizaçon de l Cadeado.
L munecípio fui anstalado an 14 de maio de 1966, i sou purmeiro admenistrador fui l Dr. Athayde, persidente de la comisson d'emancipaçon municipal. La purmeira eileiçon para prefeito i bereadores acunteciu an 15 de nobembre de 1968.
Geografie
thumb|200px|left|Mapa de la cidade de Augusto Ceilha (clique para ampliar). L centro ourbano de Augusto Ceilha queda ne l paralelo 28º31'01 sul i ne l meridiano 53º59'31 oeste. L munecípio ye lemitado al norte por Ijuí i Coronel Barros, l'oeste por Eugénio de Castro, al sul por Jóia i la leste por Buona Bista de l Cadeado.
D'acuordo cul Anstituto Brasileiro de Geografie i Statística (IBGE), la ária municipal total ye de 347,439 Km², l 167º maior munecípio gaúcho an stenson territorial.
L'acesso percipal la Augusto Ceilha ye feito pula rodobia stadual RS 522, que cruza l munecípio i faç la ligaçon cula BR 285 i la BR 392. Las çtáncias an relaçon a las percipales cidades de la region son: Ijuí, 15 Km; Jóia, 21 Km; Cruç Alta, 45 Km; Santo Ángelo, 54 Km. La çtáncia rodobiária para Porto Alegre ye de 405 Km.
Geologie, Relebo i Hidrografie
Localizado ne l stremo oucidental de l Praino de l Riu Grande de l Sul, l munecípio ye caratelizado por relebo pouco acidentado i por tierras stremamente férteis, resultantes de la decumposiçon de peinhas basálticas.
L'altitude de l núcleo ourbano (Praça Farroupilha) ye de 390 metros subre l nible de l mar. Las altitudes na zona rural barian antre 260 metros (baixo curso de l riu Cunceiçon, próssimo a la debisa cun Coronel Barros) i 420 metros (eilebaçon na coxilha de l Cadeado, próssima a la debisa cun Buona Bista de l Cadeado).
La ária de l munecípio stá cuntida na bacie de l riu Ijuí, na region heidrográfica de l riu Uruguai. Ls dous maiores cursos d'auga de Augusto Ceilha son l riu Ijuizinho, que faç la debisa cun Jóia, i l riu Cunceiçon, na debisa cun Ijuí. L munecípio ye cortado por einúmaros córregos i arroios, todos cun nacente na coxilha de l Cadeado.
Begetaçon i Clima
L munecípio ancontra-se na trasiçon antre ls biomas Pampa i Mata Atlántica. Sou território, cun begetaçon ouriginal de campos i florestas, fui cunsidrabelmente antropizado por atebidades agrícolas i pastoris al longo de l seclo XX.
L clima de l munecípio ye subtropical úmido (tipo Cfa segundo Köppen-Geiger), cun quatro staçones çtintas, temperaturas altas ne l berano i ambiernos moderadamente frius. La temperatura média anual ye d'aprossimadamente 19,5°C. La mássima média mais alta ocorre an janeiro (30,7°C) i la mínima média mais baixa, an júlio (9°C). Las chubas son bien çtribuídas al longo de l'anho, oscilando antre precipitaçones médies mensales de 133 i 184 mn.
Demografie
thumb|225px|right|Eigreija Matriç de San José (católica, erigida an 1926), Augusto Ceilha (RS). D'acuordo cul censo de 2010, Augusto Ceilha ten 7.096 habitantes (3.609 mulhieres i 3.487 homes). Pula purmeira beç na stória de l munecípio, la populaçon ourbana ultrapassou la rural (51,54% contra 48,46%). L IBGE stima que la populaçon municipal tenga oumentado para 7.206 habitantes an 2013, rebertendo la tendéncia de queda zde l'emancipaçon. Ne l censo de 1970, l purmeiro passado la criaçon de l munecípio, Augusto Ceilha registrou 9.316 habitantes, de ls quales solo 956 na zona ourbana.
La spetatiba de bida de l pestanense al nacer ye de 75,84 anhos, anquanto la mortalidade anfantil ye de 12,4 por mil nacidos bibos. De l punto de bista etairo, 22% de la populaçon antegra la faixa cun menos de 15 anhos, 64% la de 15-64 anhos i 14% la de 65 anhos ó mais.
L Índice de Zambolbimiento Houmano Municipal (IDHM) de Augusto Ceilha an 2010 ye 0,743. L munecípio stá situado na faixa de zambolbimiento houmano alto (IDHM antre 0,700 i 0,799). Antre 2000 i 2010, la dimenson que mais creciu an tenermos absolutos fui l'eiducaçon (0,141 puntos), seguida por renda i por longebidade. Na cumparaçon de l IDHM culs demales 5.564 munecípios de l Brasil, Augusto Ceilha acupa a 695ª posiçon.
Menos de 10% de ls habitantes de l munecípio se declórun de quelor preta, parda ó amarielha. Sobrenomes d'ourige germánica, eitaliana i pertuesa son, pula orde, ls mais frequentes antre ls pestanenses.
Admenistraçon
L munecípio ye debedido an dous çtritos: l de la sede i l de Rosário. L Poder Eisecutibo ye xefiado pul prefeito Luís António Kruel Bohrer (DEM), eileito an 1° de setembre de 2013 cun 2.890 botos (53% de ls botos bálidos). L Poder Legislatibo ye eisercido pula Cámara Municipal, cun nuobe nembros.
Augusto Ceilha ye sede de comarca de l Poder Judiciário, cun jurisdiçon tamien subre l munecípio de Jóia.
Eiquenomie
Coincido cumo "Recanto de la Porduçon", l munecípio de Augusto Ceilha ten l'eiquenomie baseada ne l agronegócio, an special ne l cultibo de soja, milho i trigo i tamien na pecuária de leite i corte. D'acuordo culs dados mais recentes de la Fundaçon de Eiquenomie i Statística de l Riu Grande de l Sul, l PIB municipal ye de 149,7 milhones de reales, cunfigurando un PIB per capita de 21.096 reales.
Ancentibos pa la agricultura fameliar, ne l ámbito de praino plurianual de zambolbimiento, ténen garantido la dibersificaçon de l'eiquenomie local, cul crecimiento de la agroindústria, de la fruiticultura, de la suinocultura i de l cultibo de yerba-mate, canha-de-açúcar, cascaboi i fumo.
La renda média per capita de Augusto Ceilha passou de 419,01 reales an 1991 para 1.016,34 reales an 2010, un crecimiento de 142,56%. La taxa média anual de crecimiento fui de 11,23% ne l período 1991-2000 i de 118,08% ne l período 2000-2010. La strema pobreza (medida pula proporçon de pessonas cun renda domiceliar per capita anferior a 70 reales) caiu de 12,67% an 1991 para 0,74% an 2010. La zeigualdade diminuiu, tenendo l Índice de Gini passado de 0,64 an 1991 para 0,49 an 2010.
Antre 2000 i 2010, la taxa d'atebidade de la populaçon de 18 anhos ó mais passou de 78,30% an 2000 para 74,14% an 2010. Sue taxa de desocupaçon diminuiu de 4,49% an 2000 para 1,66% an 2010. Cerca de 52% de ls pestanenses trabalhan ne l setor agropecuairo, 4% na andústria de trasformaçon, 4% ne l setor de custruçon, 9% ne l comércio i 25% ne l setor de serbícios.
Eiducaçon
Augusto Ceilha cunta cun cinco scuolas municipales, sendo que trés d'ansino fundamental na ária rural i dues d'eiducaçon anfantil na ária ourbana. Ten inda dues scuolas staduales, ua deilhas d'eiducaçon básica, localizada na cidade, i outra d'ansino fundamental, localizada ne l çtrito de Rosário. L munecípio ten tamien ua scuola particular d'ansino fundamental i ua scuola d'eiducaçon special (APAE). Por meio de las redes municipal, stadual i particular, Augusto Ceilha atende aprossimadamente 1.600 alunos. La taxa d'analfabetismo ye de 4,2%.
La cidade stá a solo 15 Km de l campus central de la Unijuí, percipal pólo ounibersitairo de l noroiste de l Riu Grande de l Sul.
La Biblioteca Pública Municipal Guilherme Clemente Koehler antegra l Sistema Nacional de Bibliotecas Públicas i ouferece a la populaçon acesso gratuito a l'anterneta.
Salude i Assisténcia Social
La populaçon de Augusto Ceilha ye atendida por ua eiquipe multiprofissional de médicos, anfermeiros, técnicos d'anfermaige, dentista, psicólogo, psiquiatra, nutricionista, fiscal sanitairo, agente quemunitairo de salude, atendente de framácia, recepcionista i motoristas. Cunta tamien cun Centro de Cumbibéncia de la Terceira Eidade i Centro de Atençon Psicossocial (CAPS). Para causos que demandan maiores recursos, hai l Cunsórcio Antermunicipal de Salude (CISA). Técnicos d'assisténcia social, cul apoio de boluntairos, rializan l'acumpanhamiento de las famílias i promoben l'ancluson social i profissional. L Centro Refréncia de la Assisténcia Social (CRAS) atende i ancaminha pessonas an situaçon de bulnerabelidade social i eiquenómica.
La Associaçon Protetora Spital San Francisco, antidade pribada sin fines lucratibos, mantén zde 1943 l percipal spital giral de la cidade, cun ária custruída de 2.477 m². thumb|225px|right|Passarela subre la rodobia RS 522, Augusto Ceilha (RS).
Trasportes
Hai ua linha diária de carreira antre Augusto Ceilha i Ijuí, adonde stá localizado l'aeroporto mais próssimo (Aeroporto João Batista Bos Filho - IJU). L'aeroporto mais próssimo cun bos comerciales regulares ye l de Santa Marie, localizado a 186 Km i serbido pula cumpanha aérea Azul. Eesiste linha de trasporte coletibo antre Augusto Ceilha i l campus percipal de la Unijuí.
Segundo dados de l Menistério de las Cidades, la frota de beiclos de Augusto Ceilha anclui 2.351 outomobles de passageiros, 42 de trasporte coletibo, 1.009 outelitairos ó d'amprego rural i 856 motocicletas.
Habitaçon
Cerca de 90% de la populaçon pestanense bibe an domicílios cun auga ancanada. La cobertura d'einergie eilétrica (ourbana i rural) i de coleta de lixo (solamente ourbana) abrange mais de 99% de las moradies de l munecípio.
Meio Ambiente
Porgrama d'eiducaçon ambiental nas scuolas municipales ten sensibelizado la quemunidade pa la formaçon d'atitudes i balores an defesa de l zambolbimiento sustentable, cunceliando la preserbaçon i recuperaçon de ls recursos naturales cun atebidades que gíren trabalho i renda. L'açon municipal tamien anclui porjetos de recuperaçon de nacentes, separaçon i çtinaçon adequada de resíduos sólidos domésticos, fiscalizaçon ambiental, saneamiento básico ourbano i rural, bien cumo maneijo florestal rural i arborizaçon ourbana.
Turismo, Cultura i Sporte
thumb|225px|right|Augusto Ceilha (RS) antegra la rota turística de l Salto de l Yucumana. Augusto Ceilha stá an ária de grande potencial turístico, a 140 Km de l Salto de l Yucumana (maior cachon longitudinal de l mundo), a 60 Km de las ruínas de San Miguel de las Missones (património mundial de l'houmanidade) i a 40 Km de las ruínas de San João Batista. La cidade antegra la rota turística de l Yucumana.
L munecípio mantén seneficatibo calendairo d'eibentos culturales i gastronómicos, que celebran las raízes teuto-brasileira, ítalo-brasileira i gauchesca de la quemunidade augusto-pestanense. Çtacan-se antre ls eibentos:
Augusto Ceilha ten un roteiro de turismo rural ("Caminos de la Porduçon"), qu'anclui ls seguintes puntos: MD Quality Alimientos, Panificaçon Mendonça, Rapadura Scher, Laticínios Beck, Camino de las Augas, Cantina del Nonno i la Casa Recanto de la Porduçon (ne l centro ourbano, a la borda de la RS 522, adonde son comercializados artesanato i perdutos agroindustriales locales i serbido café colonial). L Museu Municipal Dr. Athayde, fundado an 2001, cunta la stória de Augusto Ceilha i de la colonizaçon de la region. Ten acerbo documental i iconográfico, para alhá dua heimeroteca.
La Associaçon Quemunitária pa l Zambolbimiento Cultural i Artístico de Augusto Ceilha (ACADESCA) mantén zde 2003 la rádio quemunitária Libardade FM 104.9 MHç.
L'anfraestrutura sportiba de la cidade anclui l Stádio Municipal Guilherme Klamt i l Ginásio Alfredo Pellenç, adonde son rializadas cumpetiçones anuales de atletismo, futebol i futsal, antre outros sportes. Corridas de motocross son regularmente ourganizadas ne l Parque de Sposiçones Alfredo Schmidt.
Diógenes de Apolónia
Diógenes de Apolónia (an griego antigo: Διογένης ὁ Ἀπολλωνιάτης; bibeu ne l seclo V a.C. - 499 a.C. – 428 a.C.) fui un filósofo griego de Apolónia, na Trácia. Praticamente nada se sabe subre sue bida, solo que sou pai era un banqueiro i qu'el fui silado de sue cidade natal por falsificar moedas, na berdade fugiu antes mesmo de ser silado. Fui cuntemporáneo de Anaxágoras de Clazómenas i puode ser cunsidrado l radadeiro filósofo pré-socrático. De l punto de bista doutrinairo, sue filosofie ye ua spece de retorno al modo de pensar jónio. Diógenes assumiu un único percípio primordial - l'aire - i pretendiu splicar ls mais bariados fenómenos a partir del. Al mesmo tiempo, tamien ancuontrou spácio pa l nous de Anaxágoras an sou sistema filosófico i esso rebela un caráter eclético an sou pensamiento.
Valery Leontiev
Ligaçones sternas
Catadorie:Música Catadorie:Biografies
Diógenes de Apolónia
Sabe-se que screbiu ua Meteorologie, un libro chamado De la natureza de l'home i outro chamado Subre la ciéncia natural. Todos ls fragmientos que chegórun até nós deriban desta radadeira obra.
Catadorie:Filósofos de la Grécia Antiga
Xilia
Xilia (Lhitchi chinensis) ye ua spece de l género botánico Lhitchi, pertencente a la família Sapindaceae. Ye ua arble fruitífera coincida popularmente cumo Xiliaeira, Xilieira, arbarinoia, xilia
Hondón de las Nieves
Hondón de las Niebes ye un munecípio de la Espanha na porbíncia de Alicante, quemunidade outónoma de la Quemunidade Balenciana, de ária 68,80 Km² cun populaçon de 2312 habitantes (2006) i densidade populacional de 28,14 hab/Km².
Die de las Ciéncias Sturianas
I Die de las Ciéncias Sturianas
Esta purmeira jornada fui rializada na segunda de 10 de outubre de 2008, junto cula celebraçon de l Die Anternacional de la Ciéncia pula Ourganizaçon de las Naciones Ounidas pa la Eiducaçon, la Ciéncia i la Cultura (UNESCO), i nun percípio, la eideia era que cada anho fusse dedicado a un cientista sturiano, sendo l matemático coincido Agustín de Pedrayes l purmeiro. Agustín de Pedrayes naciu an Llastres ne l anho de 1744 i partecipou na reglamentaçon de l sistema de medida i peso an Paris, que ajudou na criaçon de l sistema métrico decimal, sendo ua de las percipales pessonas de las cunfréncias, material de ansino, atos an centros scolares i biblotecas, alhá dua sposiçon an Uviéu i ua publicaçon científica.
Hondón de las Nieves
Demografie
Hondón Las Niebes Hondón Las Niebes Hondón Las Niebes
Véludo
Véludo (Diospyros discolor), tamien coincido cumo Kamagong i Maçana de beludo, ye un planta de l género Diospyros. Sue casca ye cubierta por un beludo fino, cun un ton marron-abermelhado, sue polpa ye macie i cremosa, cun ua coloraçon rosada, sou aroma i sabor se assemelhan al dun péssego.
Die de las Ciéncias Sturianas
II Die de las Ciéncias Sturianas
La segunda jornada fui rializada na terça de 10 de outubre de 2009, na Faculdade de Biologie de la Ounibersidade de Uviéu, sendo ourganizada a las doze de la manhana cula apersentaçon de l lhibro Homo Sapiens: la epopeya d'un llinaxe, obra que fizo Xosé María Fernández bencir l Prémio Máximo Fuertes Acevedo de Ansaio an Lhéngua Sturiana an 2008. Junto al outor, nembro de l Anstituto Ouropeu de Bioanformática, tubo Xosé Ánxelu Gutiérrez Morán, de l Anstituto Spanhol de Ouceanografie.
La segunda de las atebidades fui celebrada meia hora adepuis, cula lheitura de la cunfréncia: ¿Ónde tamos dempués de venti años col xenoma humano?, tamien de Xosé María Fernández, acumpanhado de Xosé Antón Suárez Puente, de l Departamiento de Bioquímica i Biologie Molecular de la Ounibersidade de Uviéu.
III Die de las Ciéncias Sturianas
L Cunseilho de Cultura i Turismo i l Centro Ouceanográfico de Xixón ourganizórun juntos, na quarta de 10 de nobembre de 2010, la terceira de las jornadas dedicada a la biodibersidade marina, xefiada pulas cunfréncias de dous specialistas: l doutor Carles Pedrós-Alió, de l Anstituto de Ciéncias de l Mar de Barcelona i la doutora Gritta Veit-Köhler, de l Centro Alman pa la Ambestigaçon an biodibersidade Marina, Anstituto de Ambestigaçon Senckenberg, que queda an Wilhelmshaven.
L ato fui ourganizado a las doze de la manhana ne l Salon de Atos de l Aquário de Xixón, na passeata de la Praia de l Nataoyo i las personas que bírun i recebírun un eisemplar cun testos de ls ambestigadores.
V Die de las Ciéncias Sturianas
Mais de uitocientos scolares de binte i trés centros eiducatibos de purmaira i secundaira partecipórun ne l V Die de las Ciéncias Sturianas, que fui rializado na sesta de 10 de nobembre de 2014 cul tema de la rede i ls peligros de l mundo digital. L ato fui ourganizado a las onze horas, ne l Triato de la Laboral, nun ancuontro cun nembros de las scuolas oufeciales de angenheiros an anformática de las Stúrias, que apersentórun ''El viaxe de les palabres pela rede. Los peligros del mundu dixital''. Pa esto fui purparado material de ansino specífico an sturiano i galhego sturiano an que se rializórun atebidades i spriéncias pa fomentar ua cumbibença digital de culidade i ajudar subre las cunsequéncia pessonales i cula relaçon culs meios sociales que puoden porbocar l mal uso de las tecnologies de la anformaçon i quemunicaçon.
VI Die de las Ciéncias Sturianas
Ne l anho de 2015, cul lema Meteoroloxía y relieve n'Asturies, houbo ua cunfréncia de l geólogo Pedro Farias i un ancuontro de l meteorologista David Arango ne l Triato de la Laboral. Tamien partecipórun más algues ounidades de ansino subre meteorologie que trabalhórun zde las cumpeténcias lhenguísticas i lhiterairas anté las tecnológicas, passando pulas sociales.
VII Die de las Ciéncias Sturianas
La sétima eidiçon fui celebrada an dous dies i cun dues atebidades de dibulgaçon. La purmeira fui rializada na quinta de 9 de nobembre de 2017 a las dezanuobe horas i 30 minutos ne l Rial Anstituto de Studos Sturianos, a cargo de l cientista Amador Menéndez Velázquez que apersentou la palhestra Desafíos tecnolóxicos de la nuestra era, adonde amostrou las possiblidades de la tecnologie cumo ua ounion pa ancarar alguns de ls porblemas i zafios más amportantes de la houmanidade.
Na sesta de 10 de nobembre, las scuolas de ls centros eiducatibos de l C.P. El Vallín i de l IES Isla de la Deva, an Piedrasblancas, Castrillón, partecipórun nua palhestra de dibulgaçon a cargo de Víctor Suárez Piñero, porsor de sturiano i dibulgador de la Biquipédia an lhéngua sturiana. Cul títalo: Wikipedia: un universu d'oportunidaes, apersentou l porjeto cul oujetibo de ajudar a coincer la anciclopédia i oufiertar recursos pa fazer crecer la partecipaçon atiba na mesma i ne l uso i na criaçon de cuntenidos cun licéncia lhibre, pa faborecer assi l zambolbimiento dua cultura digital.
L Die de las Ciéncias Sturianas ye celebrado ne l miesmo més de nobembre, junto cul Die Mundial de la Ciéncia pa la Paç i l Zambolbimiento. Este cumpremisso mundial oufierta la possiblidade de amostrar la amportança de la ciéncia na vida diária i sustentar la cumbersa subre las questones científicas, pa se aprossimar de la sociadade. Cul lema de 2017, Una ciencia pal entendimientu mundial, amostrou la sue amportança pa la paç i l zambolbimiento sustentable, pa pormober l cumpremisso de ls andebíduos i las quemunidades lhocales pa cumpartir l coincimiento pa tener ua mudança ne ls cumportamientos.
Catadorie:Ciéncia Catadorie:Dies Catadorie:Stúrias
Uba
L'Uba ye l fruito de la bideira (Bitis sp.), ua planta de la família de las Bitaceae. Ye outelizada frequentemente para porduzir sumo, doce (geleia), bino i passas, podendo tamien ser cunsumida al natural.
Riu Tua
L riu Tua ye un riu de Pertual, afluente de la borda dreita de l riu Douro, ne l território de la Tierra Caliente de l Nordiste Strasmuntano.
Cun un percurso an nome própio d'acerca de 40 Km, faç parte de la Bacia Hidrográfica de l riu Douro.
Fuonte
L riu Tua resulta de la junçon de dous outros rius: l riu Tuela i l riu Alrabaçal, ua junçon qu'ocorre a 4 quilómetros la norte de la cidade de Mirandela.
Las fozes destes rius afluentes, Minte i Baceiro, lhocalizan-se tamien ne l cunceilho de Binhais. L riu Minte faç anclusibamente nun brebe trecho de l sou curso la frunteira antre Pertual i Spanha, na zona pertuesa de Binhais chamada de Tierras de Lhomba. L Baceiro, por sou lhado, delimita tamien nua çtáncia reduzida ls cunceilhos de Binhais i de Bergáncia, nua zona qu'ambolbe ua de las maiores manchas de carbalho de la Península Eibérica.
Ls rius Tuela i Alrabaçal seguen ls sous cursos paralelos un al outro, seguindo l Tuela de Binhais pa l cunceilho de Mirandela i l Alrabaçal de Binhais pa ls cunceilhos de Balpaços i de Mirandela.
Curso
San cerca de 40 Km de curso até ancontrar l riu Douro.
Ouriginário de Mirandela, traça la Sul todas las frunteiras deste cunceilho culs de Bila Flor i de Carrazeda de Ansianes. Passa anton a defenir la separaçon antre ls çtrito de Bergáncia i de Bila Rial, delineando la lhinha debisória de Carrazeda de Ansianes culs cunceilhos de Murça, purmeiro, i finalmente de Alijó.
D'antre ls afluentes de l riu Tua, salienta-se la rieira de Carbalhales que surge na borda squierda i cujas ouriges puoden ser ancontradas na bertente meridional de la Serra de la Nueira.
Muitas bezes defenindo frunteiras, ne l sou camino l riu Tua bejita 2 çtritos i 5 cunceilhos, Mirandela, Bila Flor, Carrazeda de Ansianes, ne l çtrito de Bergáncia, i Murça i Alijó, ne l de Bila Rial.
La borda squierda de l riu Tua mantén-se siempre an cuntato cul çtrito de Bergáncia. Yá la borda dreita, quando deixa Mirandela para bejitar la única freguesie de Murça que conhece, Candedo, passa a defenir la frunteira cul çtrito de Bila Rial até chegar al riu Douro, nun punto adonde, na outra borda duriense surge Soutelo de l Douro, yá cunceilho de San João de la Pesqueira, çtrito de Biseu.
Nun roteiro que puode ser cunsidrado de Norte para Sul, l riu Tua toca an 21 freguesies mas solo atrabessa abusibamente ua, la de Mirandela, qu'ampeça por apartar de Suçanes. L curso d'auga bai anton zenhando ls lhemites de Marmelos (borda dreita), San Salbador i Frechas (sq.), Balberde (dir.), Bilarinho de las Azenhas (sq.), Barcel (dir.), Bila Buonas (sq.), Frezniel (dir.), Nabalho i Abreiro (dir.), Pereiros (sq.), Candedo (dir.), Pinhal de l Norte (esq.), Carlon (dir.), Palumbar (sq.), Amieiro i San Mamede de Ribatua (dir.), Castanheiro (sq.) i Castedo (dir.).
Foç
L riu Tua ye afluente de la borda dreita de l riu Douro, ne l qual zagua junto de la lhocalidade de Foç Tua, situada na freguesie de Castanheiro, ne l munecípio de Carrazeda de Ansianes, ne l çtrito de Bergáncia, marcando la frunteira cun Castedo, ne l cunceilho de Alijó, çtrito de Bila Rial, la Oeste.
Poluiçon
L Tua ten sido un riu mal tratado an tenermos de poluiçon. Un eisemplo puode ser ancontrado ne l Cachon, aldé situada a 13 Km la sul de Mirandela, adonde inda hoije l riu recibe, sin qualquiera tratamiento, l que sal puls sgotos de las ampresas que se anstalórun ne l'antigo Cumplexo Agro-Andustrial de l Cachon, sendo la scepçon l Matadouro andustrial, que ten ua ETAR an funcionamiento. Anque star prebista zde 2007, la ETAR de l Cachon inda nun tenie sido einougurada an 2010.
Lhinha de l Tua
L riu puode ser cuntemplado nua biaige de camboio na Lhinha de l Tua, antre Mirandela i la Staçon Ferrobiária de l Tua, na freguesie de Castanheiro. Ua lhinha que ye atualmente outelizada pul Metro de Mirandela i corre l risco de quedar submersa se fur custruída la barraige prebista zde 2008.
Lhigaçones sternas
Tua
Egon Pearson
Eigon Sharpe Pearson, CBE, FRS (11 d'agosto de 1985 - 12 de júnio de 1980) fui ua de las trés ninos i filho de Karl Pearson i cumo sou pai, un statístico británico pioneiro.
Eigon studou an Winchester College i Trenity College (Cambridge) i sucediu l pai cumo porsor de statística na University College London i eiditor de l jornal Biometrika. Pearson ye mais coincido por zambolber l Método de Neyman–Pearson para testes d'heipóteses.
Fui persidente de la Royal Statistical Society an 1955-1956 i fui laureado cula Medalha Guy d'ouro an 1955. Fui nomeado cun ua Orde de l Ampério Británico an 1946 i fui eileito un Nembro de la Royal Society an márcio de 1966.
Trabalhos
Catadorie:Matemáticos de la Anglaterra
Tangerina
La Tangerina (Citrus reticulata), tamien coincida cumo lharanja-mimosa, mexerica, mandarina, fuxiqueira, poncana (ó ponkan[1]), manjerica, lharanja-crabo, mimosa i bergamota, ye ua fruita cítrica de quelor alaranjada i sabor adocicado.
Cachupa
thumb|300px|Cachupa Cachupa ye un prato típico de la gastronomie de Cabo Berde.
Catadorie:Gastronomie de Cabo Berde
San Vitaliano
San Bitaliano ye ua quemuna eitaliana de la region de la Campania, porbíncia de Nápoles, cun cerca de 5.564 habitantes. Stende-se por ua ária de 5 Km², tenendo ua densidade populacional de 1113 hab/Km². Faç frunteira cun Marigliano, Nola, Sabiano, Scisciano.
Catadorie:Quemunas de Nápoles
Tamariño
Tamariño (Tamarindus) ye un género botánico pertencente a la família Fabaceae. Ye un género monotípico, tenendo solo ua spece, Tamarindus andica. Sous nomes populares son tamarindo, tambarino, tamarindeiro, tamarineira, tamarineiro, tamarina i jubaí.
Guardiola
Catadorie:Asteraceae
Cartografie
la Cartografie e un ramo de la Geografie que Atrabeç de la porduçon de mapas i cartas la Cartografie apersenta-se cumo ua lenguaige eissencial para la porduçon de eimaiges geográficas atrabeç de cunceitos spaciales cumo Localizaçon, Densidade, Çtribuiçon, Scala, Çtáncia. La cartografie clássica ajuntou-se cula abordaige más moderna de análeze geográfica, baseada an sistemas de anformaçones geográficas cumputadorizadas (SIG).
La cartografie studa la repersentaçon de la superfíce de Tierra cun símbolos abstratos. Puode-se, sin muita cuntrobérsia, dezir que la cartografie ye la semiente de la qual nace, un campo Maior, la Geografie matematica. Inda que outras subcatadories de la geografie cunfien ne ls mapas para mos amostrar la sue análeze, l atual fabrico de mapas ye abstrato que chegue pa ser bisto a la parte.
La cartografie creciu dua coleçon de porjetos i técnicas até a la ciéncia atual. Ls cartógrafos dében daprender psicologie cognitiba i argonómica para cumprender quales ls símbolos cundúzen a ua anformaçon subre la Tierra más eificaç, i psicologie de l cumportamiento para anduzir ls leitores de l sous mapas a atuar de acordo cula anformaçon. Eilhes dében daprender corretamente geodesie i matemáticas abançadas para perceber cumo la forma de la Tierra çtorce un mapa que stá porjetado nua superfíce praina.
Catadorie:Cartografie
Bafa
thumb|300px|Bafa Bafa ye un prato típico de la gastronomie de Cabo Berde.
Catadorie:Gastronomie de Cabo Berde
Dionísio de Halicarnasso
Dionísio ó Dioniso de Halicarnasso fui un storiador i crítico literairo griego de la Ásia Menor, nacido por buolta de la metade de l seclo I a.C. i falecido an data çconhecida (possiblemente fin de l seclo I a.C. ó ampeço de l seclo I).
Inda moço, por buolta de 29 a.C., partiu para Roma (qu'anton atraía la maiorie de ls grandes scritores griegos) adonde probabelmente ansinou gramática. Recebido por un círclo de scritores griegos i latinos que se reunian al redror de sous protetores, Rufo Melito i Aélio Tubero, Dionísio tubo ocasion d'eisercer sou talento de crítico literairo, atebidade pula qual tenie berdadeira peixon. Sous trabalhos de crítica, que custituen la parte mais ouriginal de sue obra, percuran eisolar ls traços que subressaen nas obras i ne ls homes i aprossiman nel de ls eruditos de Alexandria i Pérgamo.
Erudito cuncencioso, hai nel ua preocupaçon custante de propor modelos dinos i passibles d'eimitaçon. Sue amportança cumo crítico i steta ye grande, tenendo renobado l gusto puls clássicos griegos i latinos atrabeç dun eisame sebero i sereno de las culidade artísticas de ls buns scritores.
L'obra que tornou Dionísio coincido fui Studo subre ls antigos ouradores, de la qual solo chegou até la época moderna la purmeira parte, que cumprende Eisames de Lísias, Isócrates, Iseu, Dinarco. A seguir screbiu Purmeira carta la Amaeos, que trata de retórica, gramática i stilística. L tratado De l'ourdenaçon de las palabras ye ua de las obras mais notables de l'outor; cuntén numerosos i preciosos stratos de poetas i prosadores griegos de todas las épocas, alguns de ls quales nun se ancontran an nanhue outra fuonte. An Subre la fuorça de l stilo de Demóstenes, Dionísio apunta Demóstenes cumo l maior ourador que la Grécia conhecera.
Toranja
A toranja, toronja, ó pomelo (nome científico: Citrus × paradesi) ye ua spece de citrino híbrido, ouriginairo de Barbados cumo un cruzamiento acidental antre l pomelo (Citrus maxima) cula lharanja (Citrus × sinensis).
Dionísio de Halicarnasso
Dionísio siempre defendiu la tradiçon clássica i cumbatiu l "malo gusto asiático", que yá habie causado grabe prejuízo a las letras griegas de sue época.
Grande admirador de Roma i cunciente de la falta dua obra séria subre sues ouriges pa ls griegos, Dionísio screbiu De las antiguidades romanas, que percorre la stória de Roma zde sou ampeço até cerca de 264 a.C., data an qu'ampeça la Stória de Políbio. Trabalhou nesta obra de 30 a 8 a.C.. Depuis de Tito Líbio, Dionísio de Halicarnasso ye a melhor fuonte pa la cumprenson de la stória antiga de Roma.
Abejar
Abejar ye un munecípio de Spanha an la porbíncia de Sória, quemunidade outónoma de Castilha i Lhion, de ária 23,43 km² cun populaçon de 405 habitantes (2006) i densidade populacional de 17,29 hab./km².