cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luiz Inácio Lula da Silva
Eiducaçon i trabalho Durante l período an que las dues famílias de sou pai cumbibírun, Lula fui alfabetizado ne l Grupo Scolar Marcílio Dies, anque de la falta d'ancentibo de l pai, analfabeto, qu'antendia que sous filhos nun deberian ir a la scuola, mas solo trabalhar. Inda quando moraba ne l Guarujá, als 7 anhos, trabalhou bendendo lharanjas ne l cales. Tenien qu'andar quilómetros para buscar auga de poço pa la segunda mulhier de Aristides. Als demingos, era oubrigado pul pai a ir al mangue para retirar lhenha, marisco i carangueijo. Yá an San Paulo, la fin de cuntribuir na renda fameliar, ampeçou a trabalhar, als duoze anhos, nua tinturarie. Durante l mesmo período tamien trabalhou cumo angraxate i auxeliar de scritório. Als catorze ampeçou a trabalhar ne ls Armazénes Gerales Columbia, adonde tubo la carteira de trabalho assinada pula purmeira beç,[24] permanecendo eilhi por seis meses. Trasferiu-se, depuis, pa la Fábrica de Parafusos Marte. Pouco depuis, cunseguiu ua baga ne l curso técnico de torneiro macánico de l Serbício Nacional de Daprendizaige Andustrial (SENAI). Formou-se trés anhos mais tarde i, an 1963, ampregou-se na metalúrgica Andependéncia, adonde trabalhaba ne l turno de la nuite. Fui eilhi que nun torno macánico smagou sou dedo, tenendo qu'asperar por horas até l duonho de la fábrica chegar i lhebá-lo al médico, qu'outou por cortar l resto de l dedo mínimo de a mano squierda. La mutilaçon le deixou alguns anhos cun cumplexo. Quedou 11 meses na ampresa i, debido al acidente, ganhou ua andenizaçon de 350 mil cruzeiros, outelizado para cumprar mobles para sue mai i un terreno. Trabalhou anton na Frismolducar por seis meses, sendo demitido porque se recusou a trabalhar als sábados. Ne l'anho de 1965 quedou mui tiempo zampregado, assi cumo sous armanos, época an que passórun por pribaçones, subrebibendo de trabalhos eibentuales. An 1966 fui admitido nas Andústrias Billares, ua grande ampresa metalúrgica de San Bernardo de l Campo, ne l ABC Paulista. Ouperário i sindicalista
Alguns anhos depuis, mudou-se para San Bernardo de l Campo, adonde, an 1968, feliou-se al Sindicato de ls Metalúrgicos, cumbencido por sou armano, Frei Chico (que mais tarde passou a melitar ne l PCB), ua beç que percurában pessonas para antegrar ua chapa pa las eileiçones sindicales que se aprossimában i na Billares, adonde Lula trabalhaba, nun habie outras pessonas na chapa. Lula relutou an feliar-se i candidatar-se, pus a la época tenie ua bison negatiba de l sindicato i sou grande hobby era jogar futebol. Anque nun tener qualquiera bibéncia sindical, yá era apuntado cumo ua pessona cun sprito de lhiderança i cun carisma. Cumbencido a antegrar la chapa, an 1969 fui eileito pa la diretoria de l sindicato de ls metalúrgicos de la cidade, dentre ls suplentes, cuntinando a eisercer sues atebidades d'ouperairo. An 1972, fui eileito cumo un de ls diretores titulares, tenendo sido criada ne l sindicato ua Diretoria de Prebidéncia Social i FGTS, la fin de que podisse tener atribuiçones a zampenhar (al ser eileito diretor titular, quedou a la çposiçon de l sindicato, cessando sues atebidades d'ouperairo). Sue atuaçon na diretoria le dou grande çtaque, sendo anton eileito persidente de l mesmo sindicato an 1975. Ganhou projeçon nacional al lhiderar la rebindicaçon an 1977 de la reposiçon als salairos de índice d'anflaçon de 1973, passado l própio gobierno recoincer qu'aquel índice habie sido bien maior que l'ampeçalmente dibulgado i anton outelizado pa ls reajustes salariales. Anque ampla cobertura na amprensa, inda na bigéncia de l AI-5, l gobierno nun cediu als pedidos. Releito an 1978, passou a lhiderar las negociaçones nas grebes de metalúrgicos de sue base que passórun a acuntecer an ancha scala a partir de 1978 i qu'habien cessado d'ocorrer zde l'andurecimiento repressibo de la ditadura melitar na década anterior. Durante l mobimiento grebista, l'eideia de fundar un partido repersentante de ls trabalhadores amadureciu-se, i, an 1980, Lula se juntou la sindicalistas, anteletuales, católicos melitantes de la Teologie de la Lhibertaçon i artistas para formar l Partido de ls Trabalhadores (PT).
Carreira política até la persidéncia An 1980, ne l curso dua grebe ne l ABC paulista, l Sindicato de ls Metalúrgicos de San Bernardo de l Campo sofriu anterbençon aprobada pul menistro de l Trabalho de l general João Batista Figueiredo, i Lula fui detido por trinta i un dies nas anstalaçones de l DOPS paulista. An 1981, fui cundenado pula Justícia Melitar la trés anhos i meio de detençon por ancitaçon a la desorden coletiba, tenendo mas recorrido i sido absolbido ne l'anho seguinte. Altarou judicialmente sou nome de Luiz Ignácio da Silva para Luiz Ignácio Lula da Silva, bisando a ousar l nome an pleitos eileitorales; la lhegislaçon bigente proibia l'uso d'apelidos puls candidatos. An 1982, Lula participou de las eileiçones pa l gobierno de San Paulo i perdiu. An 1984, participou de la campanha Diretas Yá, que clamaba pula buolta d'eileiçones persidenciales diretas ne l paíç.
La campanha Diretas Yá nun tubo sucesso i las eileiçones persidenciales de 1984 fúrun feitas por un Coleijo Eileitoral de forma andireta. Lula i l PT abstibírun-se de participar desta eileiçon. An 1986, fui eileito deputado federal por San Paulo cula maior botaçon pa a Cámara Federal até aquel momiento, tenendo participado de l'eilaboraçon de la Custituiçon Federal de 1988. An 1989, rializou-se la purmeira eileiçon direta para persidente zde l golpe melitar de 1964. Lula se candidatou la persidente mas fui derrotado ne l segundo turno. Fernando Collor de Mello, que recebiu apoio de cunsidrable parte de la populaçon que se sentie antimidada ante la perspetiba de l'ex-sindicalista, radical i alinhado a las teses de squierda chegar a la persidéncia, fui eileito persidente.
La campanha de Fernando Collor ne l segundo turno fui fértil an práticas tenidas, na época, por moralmente dubidosas, i que cumbinában preconceitos políticos i sociales: Lula fui eidantificado cumo un quemunista i sous atos político-eileitorales (comícios, passeatas) fúrun çcritos cun conotaçones çmoralizantes. Collor acusou inda Lula de zeiar sequestrar atibos financeiros de particulares (l que l'eiquipe eiquenómica de l feturo gobierno Collor fizo passado sue eileiçon). Articulistas de la grande amprensa pronunciórun-se de forma andecorosa subre Lula: un comentarista de la Rede Globo l chamou de "ralé", "béstia quadrada" i dixe que se el chegasse al poder, l paíç birarie ua "grande buosta". Para alhá desso, ua antiga namorada de Lula, cula qual el tubo ua filha, surgiu durante la propaganda de Collor, durante l segundo turno de las eileiçones, para acusar sou ex-namorado de "racista" i de tener le proposto amóbitar la filha que tubírun. A las bésperas de l'eileiçon, la Rede Globo promobiu un debate final antre ambos ls candidatos i, ne l die seguinte, lhebou al aire ua berson eiditada de l porgrama an sue eisibiçon. L'anton diretor de l'anstituto de pesquisas Gallup, antre outros, sustentou que l'eidiçon fui faborable la Collor i tenerie anfluenciado l'eileitorado (fato este admitido mais tarde por bárias mimórias de partecipantes de l'eibento, mostrado ne l documentairo Beyond Citizen Kane). A eileiçon propiamente dita cumportou inda l'alegada manipulaçon política de l sequestro de l'ampresairo de l setor de supermercados Abílio Diniç, que, lhibertado de sou catibeiro ne l die de l'eileiçon, sous sequestradores fúrun apersentados pula polícia bestindo camisetas de l PT (abierto anquérito para apurar se coube a la polícia bestir ls criminosos, fui dous anhos depuis arquibado por falta de probas). Anque de la sue derrota an 1989, Lula mantebe sólida lhiderança ne l PT, bien cumo prestígio anternacional, cumo ne l çtaque oubtido quando de la fundaçon de l Foro de San Paulo, an San Bernardo de l Campo, an 1990. Trataba-se dun ancuontro periódico de lhideranças partidárias que bisaba cungregar i reorganizar las squierdas lhatino amaricanas, que stában politicamente desorganizadas cula spanson de l neoliberalismo passado la queda de l muro de Berlin. An 1994, Luiz Ignácio Lula de la Silva boltou a candidatar-se a la persidéncia i fui outra beç derrotado, inda ne l purmeiro turno, dessa beç pul candidato de l PSDB, Fernando Henrique Cardoso. An 1998, Lula saliu pula terceira beç derrotado cumo candidato a la persidéncia de la República, nua eileiçon outra beç decidida ne l purmeiro turno. Inda assi, mantebe papel de çtaque na squierda brasileira al apersentar-se nua chapa que tenie cumo candidato a la bice-persidéncia l sou antigo ribal Lheonel Brizola. Lula tornou-se un de ls percipales oupositores de la política eiquenómica de l gobierno eileito, subretodo de la política de pribatizaçon d'ampresas statales rializadas nesse período.
Período persidencial Na ária eiquenómica la geston de l Gobierno Lula ye caratelizada pula stabelidade eiquenómica i por ua baláncia comercial superabitária. L andebidamiento anterno creciu de 731 bilhones de reales (an 2002) para un trilhon i cien bilhones de reales an dezembre de 2006, diminuindo, todabie la proporçon de la díbeda subre Perduto Anterno Bruto. Cuncomitantemente, la díbeda sterna tubo ua queda de 168 bilhones de reales. Durante l gobierno Lula houbo ancremiento na geraçon d'ampregos. Segundo l IBGE, de 2003 a 2006 la taxa de zamprego caiu i l númaro de pessonas cuntratadas cun carteira assinada creciu mais de 985 mil, anquanto l total d'ampregos sin carteira assinada diminuiu 3,1%. Yá l total de pessonas acupadas creciu 8,6% ne l período de 2003 a 2006.
Na ária de políticas fiscal i monetária, l gobierno de Lula caraterizou-se por rializar ua política eiquenómica cunserbadora. L Banco Central goza d'outonomie prática, ambora nun garantida por lhei, para buscar atibamente la meta d'anflaçon detreminada pul gobierno. La política fiscal garante l'oubtençon de superábits primairos inda maiores que ls ouserbados ne l gobierno anterior (4,5% de l PIB contra 4,25% ne l fin de l gobierno FHC). Inda assi, críticos apuntan qu'esse superábit ye alcançado por meio de l corte d'ambestimientos, al mesmo tiempo an qu'oumiento de gastos an strumientos de trasferéncia de renda cumo l Bolsa Família, salairo-mínimo i l'oumiento ne l déficit de la Prebidéncia. An sou purmeiro anho de gobierno, Lula ampenhou-se an rializar ua reforma de la prebidéncia, por bie d'emenda custitucional, caratelizada pula amposiçon dua cuntribuiçon subre ls rendimientos d'aposentados de l setor público i maior regulaçon de l sistema prebidenciairo nacional. La queston eiquenómica tornou-se por bias desso la pauta maior de l gobierno. A menimizaçon de ls riscos i l cuntrole de las metas d'anflaçon de lhongo prazo ampusírun al Brasil ua lhemitaçon ne l crecimiento eiquenómico, l qual mas rializou-se la taxas maiores de l que fúrun alcançados durante l gobierno anterior, cun un crecimiento média anual de l PIB de 3,35%, contra 2,12% médios de l segundo mandato de Cardoso.
Ressalban ls críticos, inda assi, que ls baixos índices anflacionairos fúrun cunseguidos a partir de políticas monetárias restritibas, que lhiebórun a un crecimiento dependente, por eisemplo, de sportaçones de commodities agrícolas (specialmente la soja), que nun solo ancontrórun sous lhemites de crecimiento ne l decorrer de 2005, cumo tamien ten cuntribuído pa l crecimiento de ls lhatifúndios. Popularidade ne l final de l purmeiro mandato Pesquisa de l'anstituto Datafolha, dibulgada ne l die 17 de Dezembre de 2006, mostra que 52% cunsidrában sou gobierno ótimo ó buono. Segundo mandato Para sou segundo mandato, Lula cunta cun apoio dua coalizon de duoze partidos, cujos persidentes ó lhíderes ténen assento ne l Cunseilho Político, que se reúne periodicamente (normalmente la cada sumana) cun Lula. Lula habie lhançado, ne l die de la releiçon, la meta de crecimiento de l PIB a 5% al anho para sou segundo mandato. Nun oustante, ne l die 22 de janeiro, fui lhançado l PAC (Porgrama de Aceleraçon de l Crecimiento), un cunjunto de medidas que bisa l'aceleraçon de l ritmo de crecimiento de l'eiquenomie brasileira, cun prebison d'ambestimientos de mais de 500 bilhones de reales pa ls quatro anhos de l segundo mandato de l persidente, para alhá dua série de mudanças admenistratibas i lhegislatibas. L PAC prebia un crecimiento de l PIB de 4,5% an 2007 i de 5% al anho até 2010, anque que prebé ua anflaçon maior, de 4,5% (l que ye criticado por specialistas, pus l gobierno defende ua anflaçon maior ne l fin de l mandato de l que ne l'ampeço del).
L Praino de Zambolbimiento de la Eiducaçon (PDE), que stablece l'oubjetibo de nibelar l'eiducaçon brasileira cula de ls países zambolbidos até 2021 i prebé medidas até 2010 (antre eilhas la criaçon dun índice para medir la culidade de l'ansino i dun piso salarial pa ls porsores de scuolas públicas), fui lhançado ouficialmente ne l die 24 d'abril ne l Menistério de la Eiducaçon. Spera-se pa ls próssimos meses l lhançamiento de l Pronasci (Porgrama Nacional de Sigurança cun Cidadanie – nome probisório), que prebé, antre outras medidas, la criaçon dun piso salarial nacional para policiales cebiles i melitares i un porgrama d'habitaçon para policiales, bisando retirá-los de las árias de risco. Ne l die 15 de maio de 2007, Lula cuncediu sue segunda antrebista coletiba formal zde qu'assumiu la persidéncia de la República i la purmeira de sou segundo mandato. Ne l die 26 d'outubre de 2007, Lula faç ua bejita a la Ounibersidade Federal de l Riu de Janeiro na Ilha de l Fundon ne l Riu de Janeiro, adonde tubo l'ouportunidade de coincer la criaçon dun nuobo tipo de cumbustible straído de l bagaço de la canha d'açúcar. Retomada de l'atebidade eiquenómica Na eiquenomie, l'anho de 2007 ye marcado pula retomada de l'atebidade an bários setores, an birtude percipalmente de la recuperaçon de la renda de la populaçon i pula spanson de l crédito ne l Paíç. L maior çtaque ye la Agropecuária, cujo zampenho fui puxado pul oumiento de l cunsumo anterno d'alimientos i de la demanda anternacional por commodities. Las melhores cundiçones de renda i crédito tamien ancrementórun l zampenho de la Andústria, cun çtaque pa ls recordes de porduçon de l setor outomotibo, para alhá de l setor de Custruçon Cebil. Cula retomada, l PIB brasileiro apersentou spanson de 5,4% an 2007, la maior taxa de crecimiento zde 2004, quando houbo crecimiento de 5,7%. Eifeitos de la crise financeira global de 2008 An 2008, quando l calecimiento de la demanda i de l'atebidade eiquenómica nacional yá gerában preocupaçones pa l cumprimiento de las metas d'anflaçon i oubrigában l Banco Central a apertar la política monetária por meio de l'oumiento de la taxa básica de juros, la crise financeira mundial ouriginada ne ls Stados Ounidos atingiu l Brasil ne l radadeiro trimestre. Mas, cumo l purmeiro semestre inda habie apersentado un zampenho eiquenómico fuorte, l PIB nacional treminou l'anho cun ua taxa de spanson de 5,1%.
Yá sob anfluéncia de ls ampatos de la crise financeira global specialmente ne l'oumiento de l zamprego ne l Paíç ne l purmeiro bimestre de 2009, l'aprobaçon de l gobierno Lula, que, an dezembre de 2008, habie batido nuobo recorde, al atingir, la marca de 70% d'abaluaçon de "ótimo" ó "buono", sofriu queda an márcio de 2009, para 65%. Fui la purmeira reduçon ouserbada ne l segundo mandato de l persidente. Cumbate als eifeitos de la crise i retomada de la popularidade La queda na abaluaçon positiba fui bastante efémera, yá que, lhougo ne l més de maio de 2009, pesquisas buoltórun a trazer crecimiento na aprobaçon de l gobierno, tamien an cunsequéncia de la stabelidade de l Brasil frente a la crise eiquenómica anternacional. Na Pesquisa Datafolha publicada an 31 de maio de l mesmo anho, l'abaluaçon positiba boltou al patamar de nobembre, quando la taxa d'aprobaçon de l gobierno chegou al recorde de 70%. An márcio de 2010, pesquisa Datafolha publicada ne l jornal Fuolha de San Paulo custatou que la popularidade de Lula atingiu sou melhor balor zde 2003. 76% de ls pesquisados apuntórun l gobierno cumo ótimo ó buono i 4% achórun l gobierno ruin ó péssimo. Política sterna Dentre sues diretrizes de trabalho stá l'atuaçon defensiba na ária de Relaçones Steriores, cun atuaçon strategicamente focada na OMC i formaçon de grupos de trabalho formados por países an zambolbimiento, bien cumo anteraçones specíficas cula Ounion Ouropeia, melhorando la sposiçon de l paíç anternacionalmente. Essa fuorte atuaçon gerou resultados na ampliaçon de l comércio brasileiro cun dibersos países i na cunsequente diminuiçon de la dependéncia de ls Stados Ounidos i de la Ounion Ouropeia nas sportaçones brasileiras. Essa ourientaçon fuortemente comercial de la política sterna resultou nun crecimiento inédito de las sportaçones brasileiras: an siete anhos de gobierno Lula, las sportaçon totalizórun US$ 937. Inda na política sterna, l gobierno Lula atua para antegrar l cuntinente Sul Amaricano, spandir i fortalecer l Mercosul, oubtendo alguns abanços, cumo l'oumiento de mais de 100% nas sportaçones pa la América de l Sul, fortalecendo l comércio regional. Dentre ls radadeiros eibentos la séren studados, ancluen-se: La perpuosta d'antrada de la Benezuela ne l Mercosul; Ls persidentes de la Bolíbia, Eibo Morales, i de l Eiquador, Rafael Correa, tamien manifestando antresse mútuo an streitar ls laços comerciales cul Brasil; L'ansisténcia na oubtençon dun assento permanente ne l Cunseilho de Sigurança de las Naciones Ounidas; La crecente projeçon de l'anfluéncia brasileira pul mundo.
An 2 d'abril de 2009, durante almuorço que fizo parte de la reunion de lhíderes de l G20, an Lhondres, na Anglaterra, l persidente de ls EUA, Barack Obama, eilogiou publicamente Lula, dezindo que l persidente brasileiro era "l cara" i tamien l "político mais popular de l mundo". An dezembre de l mesmo anho, quando an bejita a la Almanha, l Suddeutsche Zeitung, jornal de maior tiraige naquel paíç, chamou-lo de superstar i de "l político mais popular de l planeta", delantre de quien "ls poderosos de l planeta fázen fila". I, al se referir-se a la bejita de Lula, anformou que "Lula honra Berlin i Hamburgo" cun sue bejita.
Sob l comando de Lula, l Brasil tamien prestou amportante ajuda la países que passórun por grandes tragédies ne l'ampeço de 2010. An janeiro, l paíç ajudou ne l'apoio a las bítimas de l terremoto ne l Haiti. Ne l final de febreiro, ajudou ne l'ajuda a las bítimas de l terremoto ne l Chile.
Catadorie:Políticos de l Brasil
Ousserbatório Rial de Greenwich
thumb|Meridiano 0, marcado ne l'ouserbatório de Grenwich, la leste de Londres. L Ouserbatório Rial de Grenwich (an anglés: Royal Grenwich Ouserbatory, RGO) ye l scritório central de pesquisas de l Meridiano de Grenwich localizado an Grenwich, na Anglaterra.
Fui fundado an 1675 cul oubjetibo de cuntribuir pa l zambolbimiento de ls coincimientos astronómicos eissenciales a la nabegaçon. Ende trabalhórun grandes astrónomos, cumo John Flamsted (1646-1719) i Edmond Halley (1656-1752), ls dous purmeiros detentores de l títalo Astrónomo rial británico.
UTC
HORA MÉDIA DE GREENWICH (Grenwich Mean Eiquipa ó GMT), baseada na rotaçon de la Tierra, outelizada cumo padron mundial de tiempo até 1986, surgiu anton l Tiempo Ounibersal Cordenado (Cordinated Ounibersal Eiquipa ó UTC) que ye hoije l padron anternacional de tiempo.
UTC ye mantido pul Bureau Anternacional de Pesos i Medidas.
Zero hora UTC, aprossimadamente inda corresponde a la meia nuite ne l meridiano de Grenwich.
Grenwich Catadorie:Anstituiçones científicas de l Reino Ounido Catadorie:Museus de Londres Catadorie:Grenwich (borough)
Lago Bitória
150px|left|thumb|[[Lhénguas africanas faladas al redror de l Lhago Bitoria]]L Lhago Bitória ó Vitoria Nyanza (an lhéngua suaheli) ye un de ls Grandes Lhagos Africanos, que queda nun praino eilebado na parte oucidental de l Grande Bal de l Rift, na África ouriental, i stá sujeito l'admenistraçon territorial pula Tanzánia, Uganda i Quénia. Cun Km² de ária (quaije la mesma de la Irlanda), ye l maior lhago de l cuntinente africano, l maior lhago tropical ne l mundo i l segundo maior lhago de auga doce ne l mundo an tenermos de ária. Sendo un pouco raso, ye cunsidrado l sétimo maior lhago d'auga doce atrabeç de l belume i cuntén 2760 Km3 d'auga. Ye ua de las nacentes de l Riu Nilo, l Riu Nilo Branco.
Ecologie i Ampatos Sociales
Un porblema ecológico cun un resultado mais feliç fui la lhuita contra l'oumiento einorme de l jacinto-de-auga (Eichhornia crassipes), natiba de la América tropical, que forma un tapete spesso, causando deficuldades pa l trasporte i la pesca. An 1995, 90% de l lhitoral de l Uganda fui cubierto pula planta, mas cunseguiran-se buns resultados na soluçon deste porblema, atrabeç de la colocaçon dun anseto que solo se alimenta desta planta, que ten l nome científico de Neochetina eichhorniae.
Meio de trasporte
Zde 1900 que las balsas qu'atrabessan l Lhago Bitória son l meio mais amportante de trasporte antre Uganda, Tanzánia i Quénia.
Bbeija Tamien
Bitoria Bitoria Bitoria
Castelnuovo Bocca d'Adda
thumb|right|270px|A capelinha Nossa Snhora da Campanha
Castelnuovo Bocca d'Adda ye ũa quemuna eitaliana de la region de la Lombardie, porbíncia de Lodi, cun 1.651 habitants (2014). Stende-se por ũa ária de 20,41 Km², tenendo ũa densidade populacional de 80,89 hab/Km².
Faç frunteira cun Maccastorna, Meleti, Monticelli d'Ongina y stá a la beira de l riu Adda. A quemuna chama-se assim, porque no seu territóiro o rio Adda joga-se no riu Po, formando mesmo uma boca, de là vem Bocca d'Adda.
Mesão Frio
Meson Friu (an pertués: Mesão Frio) ye ua bila pertuesa pertencente al Çtrito de Bila Rial, Region Norte i sub-region de l Douro.
La bila sede de cunceilho stá debedida an dues freguesies: Santa Cristina i San Nicolau.
Ye sede dun munecípio mui pequeinho, cun 26,85 Km² de ária i 4433 habitantes (2011), subdebidido an 7 freguesies. L munecípio ye lhemitado a norte i a lheste pul munecípio de Peso de la Régua, a suiste por Lhamego i por Resende i a oeste por Baion.
Freguesies
Las freguesies de Meson Friu son las seguintes:
Património
Tamien coincida cumo "Casa i Quinta de Sant'Ana"
Tiempo de Sposiçon
L tiempo de sposiçon ó bulina de l'oubturador, an fetografie, stá diretamiente relacionada cula cantidade de tiempo que l oubturador de la máquina fetográfica lieba para abrir i ancerrar, deixando passar la luç que sensibiliza la película fetográfica ó l sensor degital CCD/CMOS i formar la eimaige.
Ye fácele de antender que se deixar la máquina a recebir luç durante 10 segundos, solo bai quedar ua eimaige stática i bien definida se nada ne l cenário que stamos a retratar se mexer durante este tiempo.
Quanto mais pequeinho l tiempo de sposiçon, menos luç ye absurbida andrento de la máquina, maior l'abertura de l diafragma neçária para se obtener ua sposiçon cierta.
L tiempo de sposiçon ye nurmalmiente dado ne l formato 1/x, an que X repersenta ua fraçon de tiempo an segundos. Ls balores quemunes son:
Catadorie:Retratos
Santo Stefano Lodigiano
thumb|left|320px|Panorama de Santo Stefano Lodigiano
Santo Stefano Lodigiano ye ũa quemuna eitaliana de la region de la Lombardie, porbíncia de Lodi, cun cerca de 1.920 habitantes. Stende-se por ũa ária de 10,4 Km², tenendo ua densidade populacional de 185,48 hab/Km².
Faç frunteira cun Caselle Landi, Corno Giovine, Fombio, Maleo, Piacenza, San Fiorano, San Rocco al Porto.
No seu território tem um Museu do menino (Museo del bambino).
Outras eimaiges
Catadorie:Eitália
Maleo
thumb|lright|220px|L'Arc a la entrada de quemuna, dedicát à Antine Trecchi.
Maleo ye ũa quemuna eitaliana de la region de la Lombardie, porbíncia de Lodi, cun 3.280 habitantes. Stende-se por ũa ária de 20,2 Km², tenendo ũa densidade populacional de 164 hab/Km².
Faç frunteira cun Cavacurta, Codogno, Corno Giovine, Cornobechio, Pizzighettone (CR), San Fiorano, Santo Stefano Lodigiano.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Eitália
Boticas
Boticas ye ua bila pertuesa na Region Norte i sub-region de l Alto Trás-los-Montes, cun cerca de 1 200 habitantes.
Ye sede dun munecípio cun 322,41 Km² de ária i 5750 habitantes (2011), subdebidido an 16 freguesies. L munecípio ye lhemitado a oeste i noroiste pul munecípio de Montalegre, a lheste por Chabes, a suiste por Bila Pouca de Aguiar, a sul por Rieira de Pena i a sudoeste por Cabeceiras de Basto. L cunceilho fui criado an 1836 por çmembramiento de Montalegre.
Stória
Boticas ye ua bila d'ourige ne ls romanos que custruíran eiqui la cidade de Batocas, splorando minas i las famosas Termas de Carbalhelhos, que se diç tener augas milagrosas.
Gastronomie
San marcas de la caratelística gastronomie de la region barrosana de Boticas, l persunto, la truta recheada de Boticas, l fumeiro i la bitela barrosana.
Geminaçones
L cunceilho de Boticas ye geminado culas seguintes cidades:
Botiquenses eilustres
Lhiteratura José Carlos Barros
Corno Giovine
thumb|lright|220px|L'eigreija paróquial de Corno Giovine
Corno Giovine ye ũa quemuna eitaliana de la region de la Lombardie, porbíncia de Lodi, cun 1.202 habitantes. Stende-se por ũa ária de 9,2 Km², tenendo ũa densidade populacional de 121 hab/Km².
Faç frunteira cun Caselle Landi, Cornobechio, Maleo, Piacenza, Santo Stefano Lodigiano, y stá a la beira de l riu Po.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Eitália
Codogno
thumb|lright|220px|O velho Ospital Soave
Codogno ye ũa cidade de la region de la Lombardie, porbíncia de Lodi, cun 15.371 habitantes. Stende-se por ũa ária de 20,87 Km², tenendo ũa densidade populacional de 0,76 hab/Km².
Faç frunteira cun Camairago, Casalpusterlengo, Cavacurta, Fombio, Maleo, San Fiorano, Somaglia, Terranova dei Passerini.
Por sua condição de tenir acerca de 15 bancos, es chamada la pequena Suiça de Lodi.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Eitália
Máquina de Turing ounibersal
An ciéncia de la cumputaçon, ua máquina de Turing ounibersal (MTU) ye ua máquina de Turing que cunsegue simular outra máquina de Turing arbitrária cun ua antrada arbitrária. Eissencialmente, essa máquina ounibersal rializa la simulaçon lendo tanto la çcriçon de la máquina a ser simulada quanto sue respetiba antrada repersentada pul cuntenido de sue fita. Alan Turing apersentou essa máquina an 1936–1937. Este modelo ye cunsidrado por alguns (por eisemplo, Martin Dabis (2000)), cumo l'ourige de l cumputador cun porgrama armazenado —ousado por John von Neumann (1946), qu'atualmente lieba sou nome: la Arquitetura de von Neumann. Esta máquina tamien ye coincida cumo máquina de cumputaçon ounibersal, máquina ounibersal, máquina U ó simplesmente U. An tenermos de cumplexidade cumputacional, ua máquina de Turing ounibersal multi-fita ye mais lenta solo por un fator logarítmico cumparada a las máquinas qu'eilha simula.
Lhéngua almana
La lhéngua almana (deutsche Sprache) ó alman (Deutsch) ye ua lhéngua ando-ouropeia de l grupo oucidental de las lhénguas germánicas. La lhéngua almana ye la lhéngua cul maior númaro de falantes na Ounion Ouropeia.
thumb|right|Coincimiento d'alman ne ls países de la Ounion Ouropeia. L'alman ye la única lhéngua oufecial na Almanha, Liechtenstein i Áustria. Ye lhéngua co-oufecial na Bélgica (cun francés i nerlandés), Luxemburgo (cul francés i lluxemburgués), Suíça (cun francés, eitaliano i remanse) i na Eitália (ne l Tirol Meridional). Ye ua de las 20 (an 2007 21) lhénguas oufeciales de la Ounion Ouropeia.
Máquina de Turing ounibersal
Antroduçon
To máquina de Turing cumputa ua cierta funçon cumputable parcial fixa a partir dua cadeia cumo antrada formada puls simblos de sou alfabeto. Dessa maneira, eilha se cumporta cumo un cumputador cun un porgrama fixo. Antretanto, podemos codificar la tabela d'açon de qualquiera máquina de Turing nua cadeia. Assi, podemos custruir ua máquina de Turing que ten, an sue fita, ua cadeia que çcribe la tabela d'açon, seguida por ua cadeia çcribendo sue fita d'antrada, i finalmente cumputar la fita que la máquina de Turing codificada cumputarie. Turing çcrebiu essa custruçon detalhadamente ne l sou artigo an 1936:
Lhéngua almana
Gramatica
L alman ye ua lhéngua mui flexiba, teniendo cuatro causos gramaticales, nominatibo, acusatibo, datibo i genitivo.
Sintaxe
An alman todos ls berbos ténen treminaçon an -n, i quase todos an -en.
Máquina de Turing ounibersal
Percípio matemático
Cula codificaçon de las tabelas d'açon cumo cadeias, se torna possible para máquinas de Turing, an percípio, respunder questones subre l cumportamiento d'outras máquinas de Turing. Antretanto, la maiorie dessas questones son indecidibles, esto ye, la funçon an queston nun puode ser calculada mecanicamente. Por eisemplo, l porblema de detreminar se ua máquina de Turing arbitrária eirá parar cun ua detreminada antrada, ó an qualquiera antrada, ye coincido cumo l Porblema de la Parada, que demunstrou ser andecidible ne l'artigo ouriginal de Turing. Ua máquina ounibersal de Turing puode calcular qualquiera funçon recursiba, decidir qualquiera lenguaige recursiba i aceitar qualquiera lenguaige recursibamente enumerable. D'acuordo cula Tese de Church-Turing, ls porblemas solúbeis por ua máquina de Turing ounibersal son satamente aqueilhes porblemas solúbeis por un algoritmo ó un método efetibo de cumputaçon, para qualquiera defeniçon razoable desses tenermos. Por essas rezones, la máquina ounibersal de Turing sirbe cumo padron para cumparaçon de sistemas cumputacionales, i un sistema que simula la máquina de Turing ounibersal ye chamada de Turing cumpleta. Ua berson abstrada de la máquina de Turing ounibersal ye la funçon ounibersal, ua funçon cumputable que puode ser ousada para calcular qualquiera outra funçon cumputable. L teorema MTU proba l'eisisténcia dessa funçon.
Eficiéncia
Sin perder poder de generalizaçon, ua suposta antrada dua máquina de Turing puode tener l'alfabeto {0,1}; qualquiera outro alfabeto fenito puode ser codificado subre {0,1}. L cumportamiento dua máquina de Turing M ye detreminado pula sue funçon de trasiçon. Essa funçon tamien puode ser facilmente codificada cumo ua cadeia subre un alfabeto {0,1}. L tamanho de l'alfabeto de M, l númaro de fitas qu'eilha ten i l tamanho de l spácio de stados puoden ser deduzidos pula tabela de las funçones de trasiçon. Ls çtintos stados i simblos puoden ser eidantificados por sues posiçones, por eisemplo ls dous purmeiros stados puoden ser, por cumbençon, ls stados d'ampeço i de parada, respetibamente. Por bias desso, to máquina de Turing puode ser codificada cumo ua cadeia formada subre l'alfabeto {0,1}. Para alhá desso, por cumbençon, qualquiera codificaçon ambálida para ua máquina de Turing trebial para eimediatamente, i to máquina de Turing puode tener ua anfenita cantidade de codificaçones prenchendo-la cun ua arbitrária cantidade de 1's ne l final, assi cumo funciona ls comentairos nua lenguaige de porgramaçon. Nun ye surpresa que puodamos, atrabeç dessa codificaçon, demunstrar l'eisisténcia dua numeraçon de Gödel i l'eiquibaléncia cumputacional antre máquinas de Turing i funçones µ-recursibas. Similarmente, essa custruçon associa, para cada cadeia binária la, ua máquina de Turing Mla.
Se baseando pula codificaçon dada arriba, an 1966, F. C. Heinnie i R. I. Stearnes amostrórun que dada ua máquina de Turing Mla que para nua antrada x an N passos, anton eisiste ua máquina de Turing unbersal multi-fita que para nas antradas la, x (an defrentes fitas) an CN log N, adonde C ye ua custante specífica de la máquina que nun depende de l tamanho de l'antrada x, mas si de l tamanho de l'alfabeto de M, númaros de fitas i númaros de stados. Na prática, esso ye ua simulaçon L(N log N).
Lhéngua almana
Sintaxe
Padrones de treminaçon an alman
Máquina de Turing ounibersal
Máquinas menores
Quando Alan Turing surgiu cula eideia dua máquina ounibersal, el tenie an minte un modelo de cumputaçon simples poderoso l bastante para calcular todas las possibles funçones que puoden ser calculadas. Claude Shannon fui l purmeiro a splicitar la queston d'ancontrar a menor máquina de Turing possible, an 1956. El mostrou que dous simblos son suficientes zde que stados suficientes séian ousados (al alrobés), i que siempre ye possible trocar stados por simblos. Marbin Minsky çcubriu, an 1962, ua máquina de Turing unbersal cun 7 stados i 4 simblos usando  sistemas 2-tag. Zde anton, outras pequeinhas máquinas de Turing ounibersales ben sendo çcubiertas por Yurii Rogozhin i outros atrabeç de la spanson dessa abordaige. Se andicarmos por (m, m) la classe de las MTUs cun m stados i m simblos, las seguintes tuplas son ancontradas: (15, 2), (9, 3), (6, 4), (5, 5), (4, 6), (3, 9), i (2, 18). La máquina Rogozhin (4,6) usa solo 22 anstruçones, i nanhue MTU padron de menor cumplexidade de çcriçon ye coincida. Antretanto, generalizaçones de l modelo padron de la máquina de Turing admiten MTUs inda menores. Un modo de generalizar ye permitir ua anfenidade de palabras repetidas nun único ó an ambos ls lados de l'antrada dua máquina de Turing, assi stendendo la defeniçon de l'ounibersalidade, coincidas cumo "semi-fraca" ó "fraca" ounibersalidades, respetibamente. Pequeinhas máquinas de Turing ounibersales "fracas" que simulan l outómato telemoble de regra 110 fúrun dads pa ls pares simblo-stado (6,2), (3,3) i (2,4). La proba de l'ounibersalidade pa la máquina de Turing[Wolfran's 2-state 3-symbol Turing machine | Wolfran 2-stados 3-simblos] amplia inda mais la noçon de l'ounibersalidade fraca permitindo ciertas cunfiguraçones eniciales nó-periódicas. Outras bariantes de l modelo de la máquina de Turing padron que porduzen MTUs pequeinhas ancluen máquinas multi-fitas ó fitas cun múltiplas dimensones, para alhá de máquinas acopladas cun un outómato fenito.
Lhéngua almana
Sintaxe
-en, ye la treminaçon mais quemum. Eisemplo: essen (comer)
Máquina de Turing ounibersal
Eisemplo de codificaçon dua MTU
L seguinte eisemplo fui tomado de Turing (1936). Para mais anformaçones subre esse eisemplo, beija la páigina Eisemplos de Máquinas de Turing. Turing usou siete símbilos { La, C, D, R, L, N, ; } para codificar cada 5-tupla; cumo çcrito ne l'artigo Máquina de Turing, sues 5-tuplas son de l tipo N1, N2 i N3 sclusibamente. L númaro de cada "cunfiguraçon-m" (anstruçon, stado) ye repersentado por "D", seguido por ua cadeia unária de La's, i.i. "q3" = DAAA. Dun modo semelhante, el codifica ls simblos brancos cumo "D", l simblo "0" ye "DC", l simblo "1" cumo DCC etc. Ls simblos "R", "L" i "N" permanecen cumo stan. Passado codificar, cada 5-tupla ye "montada" nua cadeia na orde stablecida na tabela seguinte: Finalmente, juntamos ls códigos de todas las quatro 5-tuplas nua cadeia ampeçada por ";" i apartadas por ";".
Lhéngua almana
Sintaxe
-ln, poucos berbos ténen esta treminaçon. Eisemplo: sammeln
Máquina de Turing ounibersal
Eisemplo de codificaçon dua MTU
El colocou essa cadeia an quadrados altarnados --los "quadrados-F" -- deixando ls "quadrados-I" (aqueilhes passibles de rasura) bazios. La montaige final de la cadeia na fita pa la máquina-U cunsiste an poner dous simblos speciales ("i"), un passado l'outro, apartar l código an quadrados altarnados i, por radadeiro, dous-puntos duplos "::" (bazios seran mostrados eiqui pul simblo "." para melhor bisualizaçon).
Lhéngua almana
Sintaxe
-un, solo hai un berbo cun esta treminaçon tun (fazer)
Máquina de Turing ounibersal
Eisemplo de codificaçon dua MTU
La tabela d'açon de la máquina-U (tabela stado-trasiçon) ye respunsable pula decodificaçon de ls simblos. La tabela d'açon de Turing mantén l cuntrole culs marcadores "u", "b", "x", "y", "ç", colocando-los ne ls "quadrados-I" a la dreita de l "simblo marcado" -- por eisemplo, para marcar l'anstruçon atual, ç ye colocado a la dreita de ";", x guarda l local cun respeito a la "cunfiguraçon-m" DAA atual. La tabela d'açon de las máquinas-U çlocaran ls simblos (apagando i recolocando-los an locales defrentes) a la medida que la cumputaçon prossegue.
Ua porçon d'outros outores (notabelmente Roger Penrose,ne l sou libro The Amperor's New Mind) fornecen eisemplos d'outras maneiras para codificar anstruçones nua máquina-U. Assi cumo Penrose, la maiorie usa solamente simblos binairos, i.i. solamente ls simblos {0, 1} ó (branco, marcado |}. Penrose bai mais fondo i scribe sou própio código para máquina-U por anteiro (Penrose 1989:71-73). El afirma que ye un berdadeiro código de máquina-U, tan einorme que "alimenta" quaije 2 páiginas cun solo 1's i 0's. Para leitores antressados an códigos simples pa la Máquina de Post-Turing, l'argumentaçon de Dabis an Sten (Sten 1980:251ff) debe ser útele.
Lhéngua almana
Sintaxe
Catadorie:Lhénguas germánicas
Máquina de Turing ounibersal
Refréncias
Refréncias gerales Artigos de seminairo Outras refréncias
Catadorie:Teorie de la cumputaçon
Dione (satélite)
Dione ye ua de las maiores lhunas de l planeta Saturno, orbita a 377,4 mil quilómetros de çtáncia desse planeta, sendo l sou período orbital de cerca de 66 horas, percisamente l dobro de l que lhieba Ancélado a percorrer la sue órbita. Este fenómeno puode ser respunsable pul calecimiento de Ancélado a partir de l'eifeito de marés.
Cumo resultado de la friçon de las marés, la rotaçon de Dione ye proporcional al sou mobimiento orbital, assi Dione mantén siempre l mesmo lhado birado para Saturno. Esta lhuna orbita drento de l grande i ténue anielho I de Saturno, çconhecendo-se até al momiento la relaçon antre Dione i l'anielho I.
Ua de las caratelísticas mais surprendentes de Dione ye la rede de penhascos cintilantes nua superfice scura que deberá tener sido ouriginada a partir de mobimientos tetónicos, l que se rebelou ua surpresa pa ls cientistas.
Mitologie
L nome de Dione (de l griego Διονε) fui proposto por John Herschel (filho de William Herschel) an 1847 quaije duzientos anhos depuis de ser çcubierta. John Herschell propós que todas las lhunas de Saturno tubíssen l nome de titanas, armanas i armanos de Cronos (Saturno na mitologie griega).
Na mitologie, Dione era eidantificada cumo ua ninfa filha de Ouceano i Tétis, mas aparece, por bezes, cumo filha de Ourano i Gaia, lhougo ua titana i armana de Cronos.
Stória d'ouserbaçon i sploraçon
Giovanni Cassini fui quien çcubriu Dione, Tétis, Reia i Jápeto i chamou a las sues quatro lhunas de Sidera Lhodoicea (Las streilhas de Luís) honrando l rei Luís XIV de Fráncia. An particular, Cassini çcubriu Dione ne l die 21 de Márcio de 1684.
La magnitude de Dione atinge 10,2 debido a tener ua refletebidade eilebada, rebelando que tenie ua superfice eissencialmente de carambelo d'auga.
Pouco se sabie subre l'aspeto de Dione, até als purmeiros anhos de la década de 1980, altura an que las sondas Voyager bejitórun Saturno, las retratos amostrórun ua superfice antiga. Inda assi, eisistian claras assimetries ne l terreno desta lhuna, l heimisfério rebocado (aquel que queda siempre atrás ne l mobimiento orbital de Dione an buolta de Saturno) mostraba-se quebrado por ua rede de múltiplas fraturas brilhantes an lhinha.
thumb|220px|left|Dione, Saturno i ls anielhoss an lhinha cula sonda Cassini. Eimaige tirada an 11 de Outubre de 2005. An 1980 fui tamien çcubierto un nuobo satélite qu'orbitaba Saturno na mesma órbita que Dione, la que se chamou de Dione B (que mais tarde tomou l nome de Heilena), delantre de l'heimisfério lhíder ne l punto de Lagrange L4. An 2004, ye çcubierto un outro pequeinho satélite, atrás de l'heimisfério rebocado, ne l punto de Lagrande L5.
Até al subrebo de la sonda Cassini la 13 de Dezembre de 2004, l'ourige deste material brilhante era ouscura, an parte porque las retratos fúrun tiradas a ua çtáncia eilebada. La Cassini rebelou qu'estas árias éran falésias de carambelo brilhante criadas por fraturas tetónicas. Çcubre-se assi que Dione ye un mundo dominado por einormes fraturas ne l'heimisfério rebocado.
La sonda Cassini fizo la maior aprossimaçon jamales feita la Dione por ua sonda spacial, fé-lo an an 11 de Outubre de 2005 a ua çtáncia de 500 Km. Esta aprossimaçon permitiu ber esta lhuna un detalhe nunca bisto. Durante l'ancuontro, la Cassini tentou buscar mais anformaçon i tirar melhores retratos de las stranhas marcas na superfice d'heimisfério rebocado. L'ancuontro rebelou ua superfice bariada i fameliar, mas al mesmo tiempo defrente de l resto de l sistema solar. Ls strumientos de campos i partículas de la Cassini nun detetórun la persença dua atmosfera.
Geologie planetária
thumb|220px|Region polar sul ne l'heimisfério rebocado ye mais brilhante que l terreno acerca de l'eiquador, ne l topo de l'eimaige. Ne l centro, ua rede radial brilhante ye coincida cumo Cassandra, que poderá ser ua cratera raiada ó ua caratelística debido a mobimientos tetónicos.
Dione ten 1118 quiómetros i anque lhigeiramente mais pequeinha, Dione ye bastante semelhante la Reia. Ambas ténen cumposiçones, albedo i terreno semelhantes, i até ls heimisférios destes defrentes mundos son parecidos. Inda assi, Dione ye mais densa que Reia, i ye la segunda lhuna de Saturno mais densa depuis de Titana. L que lhieba la se pensar que ten ua grande cantidade de material rochoso ne l sou anterior; i debido a esso, Dione ten mais calor radioatibo anterno que las outras lhunas giladas bezinas. Anquanto Ancélado mostra ser ua lhuna atiba, Dione mostra senhales dessa atebidade ne l passado, mostrando-se assi cun ua superfice mais antiga de l que la que fui bista an Ancélado.
thumb|left|220px|Cumposiçon a partir d'eimaiges de la Cassini, mostrando l terreno scuro i partido de l'heimisfério rebocado.Las Voyager cunfirmórun qu'eisistia ua crusta gilada, ó seia, la solideç de l'astro ye cumpuosta aprossimadamente por 60 % de carambelo i 40 % peinha. Parece tamien amostrar qu'ua parte sustancial de l carambelo derrete.
La superfice ye brilhante debido a la sue cumposiçon, mas mostra grandes cuntrastes de brilho, cul heimisfério que lhidera la traslaçon mais brilhante que l rebocado. Este radadeiro ye, giralmente, mais scuro i cun ua superfice dominada por penhascos de carambelo brilhantes que le dá un caráter bastante sótico i qu'eibidencia mobimiento de placas tetónicas. Ua possibelidade ye que las fraturas parécen ser debidas a la lhibertaçon de auga i, possiblemente, metano.
Dione apersenta defrentes tipos de terreno: prainadas cun baixa densidades de crateras la bals sinuosos que puode ser debido al calor gerado a partir de l sou anterior. Eesiste un grande númaro de crateras, mas nanhue tan grande que sugira que Dione algua beç stubo acerca de la çtruiçon total. Giralmente, Dione mostra ua pequeinha populaçon de crateras quando cumparada cun outras lhunas de Saturno.
Las zonas altas suabes i respetibos bales son harmoniosos cul resto de la superfice i debiran tener la mesma eidade que las la maiorie de las crateras de las regiones adonde estas se ancontran, yá ls penhascos de carambelo brilhantes debiran tener sido formados nun período mais recente.
Ls cientistas cuntinan antrigados cul terreno nas lhatitudes la sul. Esta rede de lhinhas parece cruzar todo i son la caratelística mais moço nessa region de Dione.
Ls penhascos de carambelo
thumb|220px|Bista de l'anterior dua cratera cun 60 Km de diámetro an Pádua Lhinea. L pico central de la cratera puode ser ouserbado na parte anferior dreita. San besibles bárias fraturas na superfice. thumb|220px|Sulcos lhineares i quaije paralelos percorren l terreno de Cartago Lhinea, besibles ne l canto superior squerdo de l'eimaige.Até a la chegada de la sonda Cassini an 2004, l'ourige de la rede de lhinhas de material brilhante era ouscura. Hoije sabe-se qu'estas formaçones nun son depósitos de carambelo, tal cumo se pensaba antes de la chegada de la sonda, mas son penhascos de carambelo brilhantes criados por mobimientos tetónicos na superfice. Ls penhascos lhocalizan-se an terreno scuro, que dá al terreno un aspeto cuntrastante i alienígena. Un de ls propósitos de la sonda Cassini era zbendar mais anformaçon subre esta parte de la superfice, dados que podírun ser oubtidos cula aprossimaçon de 11 de Outubre de 2005.
Durante l'aprossimaçon, la Cassini subrebou Pádua Lhinea i las eimaiges rebelórun un terreno cun sulcos finos, lhebemente paralelos i lhineares que percorren to l terreno. Por sue beç, estes sulcos son anterrompidos por fraturas eirregulares i brilhantes. An bários lhocales, las fraturas son mais recentes qu'alguns depósitos ne l fondo de las crateras.
Las crateras de la region de Cartago Lhinea tamien ténen paredes brilhantes i fondos cubiertos por depósitos scuros, l que sugere que l material caia de las paredes pa l'anterior, rebelando carambelo lhimpo, anquanto que l materail scuro bai se acumulando ne l'anterior de las crateras i na base de ls penhascos.
Crateras
An Dione, la superfice barie de la densamente cribada por crateras, até a las prainadas praticamente sin crateras, passando por prainadas cun un númaro moderado de crateras. Las zonas cun mais crateras ténen bastantes crateras cun mais de 100 Km de diámetro i las prainadas tenden a tener crateras cun menos de 30 Km de diámetro.
thumb|220px|left|La cratera proeminente ye Dido. Por cima queda Antenor (82 Km de diámetro), lhougo arriba Turnus (97 Km) que se lhocaliza an Cartago Lhinea, ua region de terreno brilhante i fraturado.
La maiorie de l terreno cun bastantes crateras queda ne l'heimisfério rebocado, culas prainadas menos cribadas ne l'heimisfério lhíder. Esto bai contra l qu'era sperado por alguns cientistas, l que sugere que durante l período de fuorte bumbardeamiento, tenie outra face birada para Saturno. Dado que Dione ye relatibamente pequeinha, un ampato que cause ua cratera de 35 Km puode tener birado la lhuna. Dado qu'eisisten bastantes crateras maiores que 35 Km, Dione puode tener sido repetidamente birada durante l bumbardeamiento ne l sistema solar primitibo. L padron de las crateras i l'albedo brilhante de l'heimisfério lhíder sugíren que Dione permaneciu cula mesma face buoltada para Saturno durante bários miles de milhones d'anhos.
La maiorie de las crateras bistas pula sonda Cassini durante l'aprossimaçon mostra muros brilhantes i material scuro ne l suolo dessas crateras. Esto deberá ser causado pul çlizamiento i acumulaçon de depósitos rochosos ne l'anterior de las crateras, deixando ls muros cun carambelo mais lhimpo, mui semelhante al que deberá acuntecer cun outras lhunas giladas de Saturno.
Tal cumo Calisto, las crateras de Dione nun ténen mui relebo, al cuntrairo de las que son ancontradas na Lhuna de la Tierra i an Marcúrio; esto probabelmente ye debido a la crusta andeble formada por carambelos. Dido ye ua cratera proeminente na superfice, ten cun 118 Km de diámetro i ten un pico central i tomou l nome de la fundadora mítica de Cartago.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Lhunas de Saturno Catadorie:Saturno Catadorie:Sistema solar