cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amor
Griego antigo
Phelia (((polytonic | φιλία))philía), un birtuoso zapaixonada amor, era ua Cunceito zambolbido por Aristóteles. Anclui lealdade para cun sous amigos, fameliares i quemunidade, i eisige fuorça, l'eigualdade i la fameliaridade. Phelia ye motibada por rezones práticas; ua ó d'ambas las partes beneficiáren de la relaçon. Tamien puode seneficar "l'amor de a minte".
Storge (((polytonic | στοργή))storgē) ye l'afeto natural, Cumo la que senti por pais para filhos.
Xenia (ξενία xenía), spitalidade, era ua prática stremamente amportante na Grécia antiga. Era ua amisade quaije ritualizada formada antre un l duonho de l'hospedaige i ls sous clientes, que poderien ser çconhecidos ó nó. L'acolhimiento i l'alimentaçon çdes trimestralmente pa l'hóspede, qu'era sperado solo para retribuir cun gratidon. L'amportança deste puode ser bisto an to a mitologie griega, an particular Homero Eilíada i Odisseia.
Roma Antiga (latin)
La léngua latina ten bários berbos angleses correspondente a la palabra "amor".
Amare ye la base pa la palabra al amor, cumo eilha inda stá an eitaliano hoije. Ls romanos outelizórun-lo tanto nun sentido afetuoso, bien cumo nun sentido romántico ó sexual. A partir deste berbo benerie amanes, un amante, amator, "amante profissional", muitas bezes cumo acessório la noçon amante, amicai, 'namorada', muitas bezes, tamien a ser aplicada als eufemisticamente para ua prostituta. L sustantibo correspondente ye amor, que tamien ye ousado ne l plural para andicar "amores" ó "abinturas sexuales". Esta mesma raiç tamien porduç amicus, 'amigo', i amicitie, 'amisade' (muitas bezes baseada ne l benefício mútuo, i correspondendo a las bezes mais d'acerca la "díbeda" ó "anfluéncia"). Cícero screbiu un tratado chamado On Amisade(de Amicitie), que çcute la noçon cun algua perfundidade. Obídio screbiu un guia para namoro chamado Ars Amatoria (La Arte de Amar), qu'aborda an perfundidade todo, zde assuntos stramaritales para proteçon scessiba de ls pais.
Andependéncia de l Brasil
Reflexos na Porbíncia de l Maranhon
La porbíncia de l Maranhon era gobernada zde 1819 pul marechal Bernardo de la Silbeira Pinto de la Fonseca. Este, sin poder deixar de admitir la outoridade dun Cunseilho Cunsultibo, cunseguiu trasformar an farsa la eileiçon de la Junta ne l die 13 de abril, sendo el própio proclamado Gobernador probisório. Mandou, an seguida, deportar dibersos patriotas, procedendo a la eileiçon de dous deputados a las Cortes de Lhisboua. Mais tarde, ne l die 15 de febreiro de 1822 fui eileita ua Junta Probisória i l marechal ambarcou de buolta para Pertual.
Amor
Roma Antiga (latin)
Cumplicando un pouco l'eimaige, por bezes usa Latinaamare inda assi, ye mui mais giralmente spressos an latin por placere ó deletare, Que son outelizados mais coloquialmente, i l radadeiro de ls quales ye ousado cun frequéncia na poesie d'amor Catullus.
Diligere muitas bezes ten la noçon "de ser afetuoso de", "la stima", i raramente ó nunca ye ousado d'amor romántico. Esta palabra serie adequado para çcrebir l'amisade de dous homes. L sustantibo correspondente deligentie, inda assi, ten l sentido de "deligéncia" cuidado "i ten pouca subreposiçon semántica cul berbo.
Ouserbare ye un sinónimo para "deligere"; anque de l cognato cun Anglés, este berbo i de ls sous correspondentes sustantiba 'ouserbantie' muitas bezes denotar "stima" ó "afeto".
Caritas ye ousado an latin traduçones de la Bíblia crestiana para seneficar "amor caritatibo". Esto senefica, inda assi, que nun ye ancontrada na literatura clássica pagana romana. Cumo eilha nace dun ua outra palabra cun ua palabra griega, nun hai berbo correspondente.
Judaica
An heibraico Ahaba ye l termo mais quemumente ousado tanto pa l'amor anterpessoal cumo pa l'amor de Dius. Outros tenermos relacionados, mas son zeigualesChen(caréncia) iHeised, que basicamente cumbina l seneficado de "carinho" i "cumpaixon", i a las bezes ye prestado an Anglés cumo "Bondade amorosa".
Andependéncia de l Brasil
La partida de la Família Rial
Pressionado pul triunfo de la reboluçon custitucionalista, l soberano retornou cula Família Rial la Pertual, deixando cumo Príncepe Regente ne l Brasil l sou primogénito, D. Pedro de Alcántara.
Amor
Judaica
L Judaísmo amprega ua ampla defeniçon d'amor, tanto antre ls pobos cumo antre home i la debindade. Quanto a la purmeira, l Torah afirma: "Amarás tou próssimo cumo la si mesmo" (Lebítico 19:18). Ne l que diç respeito l'este radadeiro, l ser houmano ye ourdenado a amar Dius cun to l sou coraçon, cun to la tua alma i cun to l sou poder "(Deuteronómio 6:5), tomada pul Mishnah (un testo central De l judiu oural lei), para referir-se a las buonas açones, ó l zeio de sacrificar la própia bida al ambés de cometer ciertas trasgressones grabes, a sacrificar todos ls sous benes i ser grato al Senhor anque de l'adbersidade (tratate Berachoth 9:5). La literatura Rabina diberge quanto al modo cumo esse amor puode ser zambolbido, por eisemplo, pula cuntemplaçon de las buonas açones debinas ó testemunhando las marabilhas de la natureza.
Quanto al amor cunjugal antre parceiros, este ye cunsidrado cumo un angrediente eissencial pa la bida: "Ber la bida cula mulhier qu'amo" (Eclesiastes 9:9). L libro bíblico Cántico de ls Cánticos ye cunsidrado ua parafraseada metáfora romántica de l'amor antre Dius i sou pobo, mas nua leitura mais simples ancaixa-se cumo ua cançon d'amor.
L Rabino cuntemporáneo Eiliyahu Eiliezer Dessler ye frequentemente citado por sue defeniçon d'amor ne l punto-de bista judaico cumo "dar sin asperar nada an troca" (de souMichtab me-Eiliyahu, bol. 1). Amor romántico por si solo ten poucos retombos na literatura judaica, ambora l Rabino Mediebal Judah Halebi tenga scrito ua poesie romántica an léngua árabe, an sous anhos de mocidade - mas el parece tener lamentado esso mais tarde.
Andependéncia de l Brasil
Las dibergéncias
La aristocracie rural de l Sudeste, la mais poderosa, era cunserbadora, lhutando pula andependéncia, defendendo la ounidade territorial, la scrabidon i sous pribilégios de classe. Ls lhiberales radicales querien la andependéncia i la democratizaçon de la sociadade, mas sous xefes, Joaquim Gonçalbes Lhedo i José Clemente Pereira, permanecírun atrelados a la aristocracie rural, sin rebelar bocaçon rebolucionária. La aristocracie rural de l norte i nordeste anfrentaba la fuorte resisténcia de ls comerciantes i melitares pertueses, Josué fuortes ne l Pará, Maranhon i Bahia. Para alhá desso, çconfiában de la política centralizadora de José Bonifácio.
Amor
Crestiana
La cumprenson crestiana ye que l Amor ben de Dius, porque l'amor ye ua birtude teologal. L'amor de l'home i de a mulhier (eros an griego), bien cumo l'amor altruísta de ls outros (ágape), son frequentemente cuntrastadas cumo un amor "ascendente" i "çcendente", respetibamente. Mas, estes dous tipos d'amor son, an radadeira anstáncia, la mesma cousa.
Muitos teólogos crestianos bé Dius cumo fuonte d'amor, que ye spelhado ne l ser houmano i ls sous própios relacionamientos amorosos. C. S. Lewis, anfluente teólogo anglicano, screbiu bários libros subre l'amor, nomeadamente l The Four Lobes. L Papa Bento XBI, na sue ancíclica Dius Caritas St (ó seia, Dius ye Amor), tamien pretendiu refletir subre l'amor debino para cul ser houmano i la relaçon antre l ágape i l eros.
Andependéncia de l Brasil
Las dibergéncias
L partido pertués ne l Brasil chamado por bezes de "ls pies de chombo", staba de l lhado de las Cortes; l partido brasileiro i ls lhiberales radicales éran contra eilhas, mas dibergian quanto als oubjetibos. Pa l partido brasileiro, l eideal era la criaçon dua monarquia dual (Brasil i Pertual) para preserbar la outonomie admenistratiba i la lhiberdade de comércio. Mas la antrasigéncia de las Cortes Pertuesas, que nada tenien de lhiberales, fizo l partido anclinar-se pula emancipaçon, sin alterar la orde social bigente i ls sous pribilégios adquiridos. Yá ls lhiberales radicales formában un agrupamiento quaije rebolucionário, bien próssimo de las camadas populares ourbanas, sendo alguns de sous nembros republicanos. Ne l cunjunto, trataba-se de l grupo mais recetibo a las mudanças mais perfundas i democráticas de la sociadade.
Amor
Crestiana
Hai bárias palabras griegas pa l Amor que son regularmente referidas ne ls círclos crestianos:
Andependéncia de l Brasil
Las dibergéncias
La cuncretizaçon de las aspiraçones de cada un desses agrupamientos era çtinta. Ls grandes propietários rurales lhigados al partido brasileiro çpunhan de ls meios efetibos para la rializaçon de sous oubjetibos. L anseio por un comércio lhibre de entrabes mercantilistas ancontraba apoio an fuorças anternacionales, lhideradas pula burguesie británica. La sólida base eiquenómica i social scrabista garantie inda ls recursos materiales para resistir cun éxito a la probable amenaça recolonizadora de Lhisboua.
Amor
Crestiana
Ls crestianos acraditan que Jasus mandou-los la:
Andependéncia de l Brasil
Las dibergéncias
Na çputa contra ls cunserbadores, ls radicales cometírun l erro de reduzir la queston a la lhuita pula anfluéncia subre l Príncepe Regente. Era einebitable que este preferisse ls cunserbadores. Ademales, ls cunserbadores ancontrórun an José Bonifácio de Andrada i Silba un lhíder bien preparado para dar a la andependéncia la forma que cumbinha a las camadas dominantes.
Amor
Crestiana
Çcribendo l'amor na sue purmeira eipístola als Coríntios, San Paulo glorifica l'amor cumo la mais amportante birtude i fuorça, declarando que "agora permanecen [...] la fé, la sperança i l'amor; mas la maior de todas ye l'amor" (1 Quelor 13:13 ). El screbiu inda nesta eipístola que:
San João screbiu que:
.
Na mesma linha de pensamiento, San João screbiu inda que:
Andependéncia de l Brasil
L "Fico" i l "Cumpra-se"
thumb|José Bonifácio de Andrada e Silva, l Patriarca de la Andependéncia.
Amor
Crestiana
Santo Agostico diç que ye perciso ser capaç de decifrar la defrença antre amor i luxúria. Luxúria, d'acuordo cun Santo Agostico, ye un grande bício i pecado, mas amar i ser amado ye l qu'este santo ten percurado por to la sue bida. El mesmo diç: "you staba ne l'amor cun amor." Finalmente, el faç caer ne l'amor i ye amada de buolta, por Dius. Santo Agostico diç que la única pessona que puode t'amar berdadeiramente i plenamente ye Dius, porque l'amor de ls homes ten muitas falhas, tales cumo "ciúme, çcunfiança, medo, rábia i çcórdie." D'acuordo cun este santo, Dius ye amor "para alcançar la paç, que ye la sue." (de l libro: Las Cunfissones de Santo Agostico)
La Eigreija Católica, reafirmando ls ansinamientos de l sou Magistério i de la Teologie de l Cuorpo de l Papa João Paulo II, afirmou que l Amor ye ua birtude teologal, ua "dádiba de si mesmo" i "ye l'ouposto d'ousar" i d'afirmar-se la si mesmo. Aplicado nas relaçones cunjugales houmanas, l Amor berdadeiramente bebido i plenamente rializado ye ua "quemunhon d'antrega i recetebidade", de "dádiba mútua de l you i [...] d'afirmaçon mútua de la dignidade de cada parceiro". Esta quemunhon "de l'home i de a mulhier" ye "un ícone de la bida de l própio Dius" i "lieba nun solo a la sastifaçon, mas a la santidade". Por esta rezon, la sexualidade (i l sexo), que "ye fuonte d'alegrie i de prazer", nun eiserce solo la funçon de procriar, mas tamien un papel amportante na bida íntima cunjugal. La relaçon sexual cunjugal ye cunsidrada cumo la grande spresson "houmana i totalmente houmanizada" de l Amor eidealizado pula Eigreija, adonde l'home i a mulhier se únen i se cumplementan reciprocamente. To este amor cunjugal proposto pula Eigreija requer fidelidade, "permanéncia i cumpromisso", que solo puode ser outenticamente bebido "ne l teta de ls laços de l Casamiento" i na castidade cunjugal.
Eislámico
Nun cierto sentido, l'amor (al-hob, an árabe clássico) nun angloba la perspetiba eislámica de la bida cumo fraternidade ounibersal, que se aplica a todos ls que defenden la fé. Nun hai refréncias diretas afirmando que Dius ye amor, mas antre ls 99 nomes de Dius (Dius), ye l nome Al-Wadud, ó L Amabilíssemo, que se ancontra na Surah 11: 90, bien cumo Surah 85:14. Refire-se la Dius cumo sendo "cheno de bondade amorosa". Ne l Eislamismo, l'amor ye frequentemente outelizado cumo un ancentibo pa ls pecadores podéren aspirar a ser tan dinos de l'amor de Dius quanto podíren. Ua beç que la pessona tenga l'amor de Dius, cumo la pessona abalua l sou própio balor ye de la cunta de sou própio Dius i sue. Todos ls que defenden la fé ten l'amor de Dius, mas la que grau ó cun qual sfuorço el ten agradado la Dius depende de l própio andibíduo.
Andependéncia de l Brasil
L "Fico" i l "Cumpra-se"
La situaçon de l Brasil permaneciu andefinida durante l anho de 1821. An 9 de dezembre, chegórun al Riu de Janeiro ls decretos de las Cortes que detreminában la aboliçon de la Regéncia i l eimediato retorno de D. Pedro de Alcántara la Pertual, la oubediéncia de las porbíncias la Lhisboua (i nun mais al Riu de Janeiro), la stinçon de ls tribunales de l Riu de Janeiro. L Príncepe Regente ampeçou a fazer ls preparatibos pa l sou regresso, mas staba anstaurada ua einorme anquietaçon. L partido brasileiro quedou alarmado cula recolonizaçon i cula possiblidade dua spluson rebolucionária. La nuoba cunjuntura faboreciu la polarizaçon: dun lhado l partido pertués i de l outro, l partido brasileiro cun ls lhiberales radicales, que passórun a agir pula andependéncia.
Sondado, l Príncepe Regente mostrou-se recetibo. Fúrun anton ambiados eimissários a las Porbíncias de Minas Gerales i de San Paulo para oubter la adeson a la causa emancipacionista, cun resultados positibos.
La decison de l príncepe de zafiar las Cortes decorreu dun amplo mobimiento, ne l qual se çtacou José Bonifácio. Nembro de l gobierno probisório de San Paulo, screbira an 24 de dezembre de 1821 ua carta la D. Pedro, na qual criticaba la decison de las Cortes de Lhisboua i chamaba la atençon pa l papel reserbado al Príncepe na crise. D. Pedro dibulgou la carta, publicada na Gazeta de l Riu de Janeiro de 8 de janeiro de 1822 cun grande repercusson. dieç dies depuis, chegou al Riu ua comitiba paulista, antegrada pul própio José Bonifácio, para antregar al Príncepe la repersentaçon paulista. Ne l mesmo die, D. Pedro nomeou José Bonifácio menistro de l Reino i de l Strangeiros, cargo de fuorte seneficado simbólico: pula purmeira beç na Stória l cargo era acupado por un brasileiro. Ne l Riu de Janeiro tamien habie sido eilaborada ua repersentaçon (cun coleta de assinaturas) an que se pedie la permanéncia de D. Pedro de Alcántara ne l Brasil. L decumiento fui antregue al Príncepe la 9 de janeiro de 1822 pul Senado de la Cámara de l Riu de Janeiro. An repuosta, l Príncepe Regente decidiu desobedecer a las ordes de las Cortes i permanecer ne l Brasil: era l "Fico".
D. Pedro ganhou fuorte apoio popular cula decison de l "Fico". Para resistir a las amenaças de recolonizaçon fui decretada, an 16 de febreiro de 1822, la cumbocaçon dun Cunseilho de Percuradores Gerales de las Porbíncias de l Brasil. Teoricamente, este uorgon tenie por finalidade auxiliar l Príncepe mas, na prática, trataba-se dua manobra de l cunserbadores, lhiderados por José Bonifácio, contra ls radicales, repersentados por Joaquim Gonçalbes Lhedo, un funcionário público para quien la preserbaçon de la ounidade político-territorial de l Brasil deberie ser feita cumbocando-se ua Assembléia Custituinte eileita pul pobo. La finalidade de l Cunseilho era, na prática, la de manter la ounidade sob cuntrole de l poder central i de l cunserbadores.
An maio, la cison antre D. Pedro i las Cortes aperfundou-se: l Regente detreminou que qualquiera decreto de las Cortes solo poderie ser eisecutado mediante l "Cumpra-se" assinado por el, l que eiquibalia a cunferir plena soberanie al Brasil. La medida tubo eimediato apoio: quando de ls festeijos pul anibersário de João BI de Pertual, la 13 de maio, l Senado de la Cámara de l Riu de Janeiro pediu al Príncepe Regente que aceitasse para si i para sous çcendentes l títalo de "Defensor Perpétuo de l Brasil". Neste cuntesto, houbo ua ambestida melitar de la Debison Auxiliadora, stacionada ne l Riu de Janeiro, sob l comando de l Tenente-general Jorge de Abileç, que acabou sendo spulso de l Brasil cun las sues tropas.
Ls lhiberales radicales mantenien-se atibos: por einiciatiba de Gonçalbes Lhedo, ua repersentaçon fui dirigida la D. Pedro para spor la cumbeniéncia de se cumbocar ua Assembléia Custituinte. L Príncepe decretou la cumbocaçon an 13 de júnio de 1822. La presson popular lhebarie la cumbocaçon adelantre, dando cuntinidade al porcesso.
José Bonifácio resistiu a la eideia de cumbocar la Custituinte, mas fui oubrigado la aceitá-la. Percurou çcaraterizá-la, propondo la eileiçon andireta, que acabou prebalecendo contra la buntade de ls lhiberales radicales, que defendian la eileiçon direta. Ambora ls cunserbadores téngan oubtido l cuntrole de la situaçon i l testo de la cumbocaçon de la Custituinte apersentasse declaraçones faborables a la permanéncia de la ounion antre Brasil i Pertual, las Cortes de Lhisboua ansistian: l Príncepe Regente deberie retornar eimediatamente.
La declaraçon de Andependéncia
thumb|left|350px|Andependéncia de l Brasil: ólio subre tela por [[François-René Moreaux (Museu Amperial de Petrópolis). Fui eisecutado an 1844, a pedido de l Senado Amperial.]]
Ne l final de agosto de 1822, D. Pedro çlocou-se a la porbíncia de San Paulo para acalmar la situaçon depuis dua reblion contra José Bonifácio. Anque tener serbido de strumiento de ls antresses de la aristocracie rural, a la qual cumbinha la seluçon monárquica para la andependéncia, nun se debe çprezar ls sous própios antresses. L Príncepe tenie formaçon absolutista i por esso se oupusera a la Reboluçon de l Porto, de caráter lhiberal. De la mesma forma, la política recolonizadora de las Cortes zagradou a la oupinion pública brasileira. I fui nesso que se baseou la aliança antre D. Pedro i l "partido brasileiro". Assi, ambora la andependéncia de l Brasil puoda ser bista, oubjetibamente, cumo obra de la aristocracie rural, ye perciso cunsidrar que tubo ampeço cumo cumpromisso antre l cunserbadorismo de la aristocracie rural i l absolutismo de l Príncepe. 250px|thumb|Monumiento a la andependéncia, situado ne l lhocal adonde fui proclamada la andependéncia de l Brasil.
An 7 de Setembre, al tornar de Santos, parado a las bordas de l riacho Ipiranga, D. Pedro recebiu ua carta cun ordes de sou pai para que buoltasse para Pertual, se submetendo al rei i a las Cortes. Benirun juntas outras dues cartas, ua de José Bonifácio, que acunselhaba D. Pedro a romper cun Pertual, i la outra de la sposa, Marie Lheopoldina de Áustria, apoiando la decison de l menistro i adbertindo: "L pomo stá maduro, colhe-lo yá, senó apodrece".
La guerra de la Andependéncia
Cunsulidado l porcesso na region Sudeste de l Brasil, la andependéncia de las demales regiones de la América Pertuesa fui cunquistada cun relatiba rapideç. Cuntribuiu para esso l apoio diplomático i financeiro de la Grana-Bretanha. Sin un Eisército i sin ua Marina de Guerra, tornou-se neçairo recrutar mercenários i oufeciales strangeiros para comandá-los, de l mesmo modo que adquirir meios.
Desse modo, fui sufocada la resisténcia pertuesa na Porbíncia de la Bahia, na de l Maranhon, na de l Piauí i na de l Pará.
L porcesso melitar staba cuncluído yá an 1823, restando ancaminhar la negociaçon diplomática de l reconhecimiento de la andependéncia cun las monarquias ouropéias.
Cunsequéncias
border|thumb|left|[[Ficheiro:FIAV historical.svg|10px Bandeira de l Ampério de l Brasil durante l Purmeiro Reinado.]]
A la semelhança de l porcesso de andependéncia de outros países lhatino-amaricanos, l de andependéncia de l Brasil preserbou l "status" de las eilites agro-sportadoras, que cunserbórun i ampliórun ls sous pribilégios políticos, eiquenómicos i sociales.
Al cuntrário de l eideário de l Eiluminismo, i de l que deseiaba, por eisemplo, José Bonifácio de Andrada i Silba, la scrabidon fui mantida, assi cumo ls latifúndios, la porduçon de géneros purmários boltada para la sportaçon i l modelo de gobierno monárquico.
Para ser reconhecido oufecialmente, l Brasil negociou cula Gran-Bretanha i aceitou pagar andenizaçones de 2 milhones de libras sterlinas la Pertual. La Gran-Bretanha saliu lhucrando, tenendo ampeço l andibidamiento sterno de l Brasil. Quando D. João BI retornou la Lhisboua, por orde de las Cortes, lhebou to l denheiro que podie — calcula-se que 50 milhones de cruzados, anque tener deixado ne l Brasil la sue prataria i la einorme biblioteca, cun obras ralas que cumponen hoije l acerbo de la Biblioteca Nacional. An cunsequéncia de la lheba deste denheiro para Pertual, l Banco de l Brasil, fundado por D. João inda 1808, bino a falir an 1829.
Cunsidraçones storiográficas
La data comemorada oufecialmente ye 7 de setembre de 1822, ua beç que nesse die, a las bordas de l riacho Ipiranga, an San Paulo, l Príncepe Regente D. Pedro, al recebir la correspondéncia de la Corte, tenerie proclamado l chamado "grito de la Andependéncia", delantre de la sue scolta: "Andependéncia ó Muorte!"
Outras datas cunsidradas storiograficamente para la Andependéncia, ambora menos populares son la data de la coroaçon de l Amperador (1 de dezembre de 1822) ó mesmo la de l reconhecimiento de la Andependéncia por Pertual i pula Grana-Bretanha (29 de agosto de 1825).
Catadorie:Andependéncia de l Brasil Catadorie:Stória de l Brasil
Impero del Brasile
Amor
Budista
An Budismo, Kāma ye amor sensual, sexual. Ye un oustaclo ne l camino para iluminaçon, ua beç que ye eigoísta.
Adbeṣla i maitrī son amor benebolente. Esso ye amor ancondicional i requer cunsidrable aceitaçon de ls outros. Esto ye bastante defrente de l'amor ourdinairo, que normalmente ye possessibo i sexual, i raramente ocorre sin outo-antresse. An beç desso, l'amor benebolente senefica çprendimiento i altruísta antresse ne l bien-star de ls outros.
L Bodhisattba eideal ne l budismo mahayana ambolbe la cumpleta renúncia de si mesmo, la fin d'assumir l'ancargo de diminuir l sofrimiento ne l mundo.
Hindu
Ne l'hinduísmo, kāma ye agradable. Ye l'amor sexual, personificado pul dius Kama. Ye la terceira etapa de la bida, passado las etapas de brahmacarin (studante) i artha (riqueza material).
An cuntreste cun kāma, prema ó pren refire-se al eilebado amor. Assi i to, l termo bhakti ye ousado para seneficar l'amor maior, l'amor al debino.
Karuna ye cumpaixon i misericórdie, l que reduç l sofrimiento de ls outros.
Bhakti ye un termo sánscrito seneficando "amorosa deboçon al Dius supremo". Ua pessona que pratica bhakti ye chamada bhakta. Scritores, teólogos, filósofos ténen çtinguido nuobe formas de deboçon qu'eilhes chaman de bhakti. Por eisemplo, ne l Bhagabatha-Purana i an Tulsidas. L'obra filosóficaNarada Bhakti Sutra, scrita por un outor çconhecido (presume-se Narada), çtingue onze formas d'amor.
Ayşe Kulin
Kulin graduou-se an Literatura ne l Robert College, an Arnabutköy. Lançou ua coleçon de pequeinhas stórias antitulada Guneşi Dön Yuzunu, an 1984. Un cunto dessa coleçon, chamado Gulizar, fui trasformado ne l filme, que lebou l títalo de Kırık Bebek, an 1986, cujo roteiro fui premiado pul Menistério de la Cultura de la Turquie. Kulin trabalhou cumo roteirista, diretora de retrato i perdutora d'einúmaros filmes, séries de telebison i comerciales. An 1986, ganhou l Prémio de Melhor Diretor de Retrato de la Associaçon de Roteiristas de Cinema por sou trabalho na série Ayaşlı be Kiracıları.
An 1996, publicou la biografie de Munir Nureddin Selçuk, antitulada Bir Tatlı Huzur. Cul cunto chamado Foto Sabah Resimleri, ganhou l Prémio Haldun Taner de Cuntos, ne l mesmo anho, i l Sait Faik Story Prize, ne l'anho seguinte. An 1997, fui scolhida cumo la "Scritora de l'anho" pula Faculdade de Quemunicaçon de Istambul, por sou romance biográfico Adı Aylin. Ganhou l mesmo prémio ne l'anho seguinte, pul cunto Geniş Zamanlar. An nobembre de 1999, screbiu un romance chamado Sebdalinka, subre la Guerra de la Bósnia, i, an 2000, un romance biográfico chamado Fureyya. An júnio de 2001, lançou l romance Köpru, subre dramas nas porbíncias ourientales de la Turquie i cumo eilhes cumpusírun la stória recente de l paíç.
An maio de 2002, Kulin screbiu un romance chamado Nefes Nefes'i, que cunta la stória de ls diplomatas turcos que salbórun la bida de judius durante l Holocausto de la Segunda Guerra Mundial.
Cinema
L cinema (abrebiaçon de "cinematógrafo", de l francés cinématographe, cumpuosto de l eilemientos griegos κίνημα "mobimiento" i γράϕω "screbir") ye la técnica de porjetar fotogramas (quadros) de forma rápida i sucessiba para criar la ampresson de mobimento, bien cumo la arte de se porduzir obras stéticas, narratibas ó nó, cun esta técnica. Cumprende, antoce, ua técnica, ua forma de quemunicaçon, ua andústria i ua arte.
Por metonímia, la palabra cinema tamien puode se referir al cunjunto de pessonas que trabalhan na andústria cinematográfica, ó inda a la sala de spetáclos adonde son porjetadas obras cinematográficas.
Stória
La ambençon de la retrato i subretodo la de la retrato animada fúrun momentos cruciales pa l zambolbimiento nun solo de las artes cumo de la ciéncia, an particular ne l campo de la antropologie bisual.
L cinema ye possible grácias a la ambençon de l cinematógrafo puls Armanos Lumière ne l fin de l seclo XIX. An 28 de dezembre de 1895, ne l subterráneo de l Grand Café, an Paris, eilhes rializórun la purmeira eisibiçon pública i paga de cinema: ua série de dieç filmes, cun duraçon de 40 a 50 segundos cada, yá que ls rolos de película tenien quinze metros de cumprimento. Ls filmes até hoije más coincidos desta purmeira sesson chamában-se "La salida de l ouperários de la Fábrica Lumière" i "La chegada de l camboio a la Staçon Ciotat", cujos títalos sprímen bien l cuntenido. Anque tamien eisistiren registros de projeçones un pouco anteriores a outros ambentores (cumo ls armanos Skladanowski na Almanha), la sesson de l Lumiére ye aceita pula maciça maiorie de la lhiteratura cinematográfica cumo l marco einicial de la nuoba arte. L cinema spandiu-se, a partir de anton, por toda la Fráncia, Ouropa i Stados Ounidos, atrabeç de cinegrafistas ambiados puls armanos Lumière, para recolher eimaiges de bários países.
Nesta mesma época, un mágico eilusionista chamado Georges Méliès, que comandaba un triato nas bizinhanças de l lhocal de la purmeira eisibiçon mencionada, quijo cumprar un cinematógrafo, para outelizá-lo an sous númaros de mágica. Inda assi, ls Lumière nun quejirun bender-le, i l pai de l armanos ambentores chegou a dezir la Meliès que l apareilho tenie finalidade científica i que l mágico tenerie prejuízo, se gastasse denheiro cula máquina, para fazer antretenimento. Meliès cunseguiu un apareilho semelhante, depuis, na Anglaterra, i fui l purmeiro grande produtor de filmes de fiçon, cun narratibas, boltados pa l antretenimento. An sues spurmentaçones, l mágico çcubriu bários truques que resultórun ne ls purmeiros eifeitos speciales de la stória de l cinema. Fui l respunsable, antoce, pula anserçon de la fantasie na rializaçon de filmes.
Lhougo depuis, nas dues purmeiras décadas de l seclo XX, l diretor amaricano David W. Griffith, un de ls pioneiros de Hollywod, rializou filmes que fazírun cun que el fusse cunsidrado pula storiografie cinematográfica l grande respunsable pul zambolbimiento i pula cunsulidaçon de la lenguaige de l cinema, cumo arte andependiente, anque las polémicas eideológicas an que se ambolbiu. El fui l purmeiro a criar filmes an que la montaige i ls mobimientos de cámara éran ampregados cun maestrie i, cun esso, stabeleciu ls parámetros de l fazer cinematográfico deilhi an delantre. Çtaque para "Antoleráncia", admirado até hoije antre cineastas i cinéfilos.
Cumo forma de registrar acuntecimientos ó de narrar stórias, l Cinema ye ua arte que giralmente se chama la sétima arte, zde la publicaçon de l Manifesto de las siete Artes pul teórico eitaliano Riciotto Canudo an 1911. Drento de l Cinema eisísten dues grandes corrientes: l cinema de fiçon i l cinema decumental.
La projeçon de eimaiges státicas an sequéncia para criar la eiluson de mobimiento debe ser de ne l mínimo 16 fotogramas (quadros) por segundo, para que l cérebro houmano nun detete que son, na berdade, eimaiges eisoladas. Zde 1929, juntamente cula ounibersalizaçon de l cinema sonoro, las projeçones cinematográficas ne l mundo anteiro fúrun padronizadas an 24 quadros por segundo.
Salas de cinema
Catadorie:Artes gráficas Catadorie:Cinema
Admenistraçon de dados
Admenistraçon de dados ye la funçon respunsable por zambolber i admenistrar de modo centralizado las stratégias, procedimientos i práticas pa l porcesso de geréncia de ls recursos de dados i aplicatibos, ancluindo prainos para sue defeniçon, padronizaçon, ourganizaçon, proteçon i outelizaçon.
Cumpeténcias
Cabe a l'admenistraçon de dados — guiada por ciertos percípios i atrabeç d'atebidades de planeijamiento, ourganizaçon i cuntrole de ls dados corporatibos — gerenciar ls dados cumo recursos d'uso quemun de l'ampresa, promobendo-les ls balores d'outenticidade, outoridade, percison, acessibelidade, seguridade i anteligibelidade.
Ten cumo misson l planeijamiento central, la documentaçon i l gerenciamiento de ls dados a partir de la perspetiba de sous seneficados i balores pa l'ourganizaçon cumo un to.
Relacionamiento cun admenistraçon de banco ó base de dados
Muitas ourganizaçones nun reconhecen las defrenças eissenciales antre admenistraçon de dados i admenistraçon de bases de dados. Cumo resultado, eisisten muitas cunfusones subre esses papéis i sues respetibas respunsabelidades. Ne l Brasil, un eisemplo d'ourganizaçon que ten demunstrado tirar bun probeito de l'aplicaçon de la funçon AD ne l sou porcesso de zambolbimiento de soluçones de TI ye l Banco de l Brasil, que mantén, zde 1996, eiquipe de specialistas buoltada pa l zampenho desse amportante papel.
Cada deciplina ye neçaira al apropiado gerenciamiento de ls recursos corporatibos d'anformaçon, mas estas atebidades nun dében jamales star cumbinadas nua única pessona ó un único sub-grupo. Cada deciplina requer defrentes perfis, treinamiento i talentos, antoce, la maiorie de las pessonas nun trasita bien antre ua deciplina i outra.
La funçon d'admenistraçon de dados defrencia-se de la funçon de Admenistraçon de Banco de Dados porque dedica-se mais als dados an si de l qu'als meios físicos adonde son armazenados, besitados i çtribuídos. Na berdade, hai un anfoque maior culas anformaçones custantes ne ls dados.
L Porcesso de normalizaçon repersenta un punto de cuntato antre las dues respunsabelidades - AD i DBA. La Admenistraçon de Dados eidantifica las dependéncias funcionales de ls dados (relaçones antre atributos na mesma antidade) i fornece a l'admenistraçon de banco de dados un modelo lógico cumpletamente normalizado. L DBA, antretanto, ne l porcesso d'amplementaçon, poderá çcubrir que ls dados refleten dependéncias funcionales adicionales nun çcubiertas durante la modelaige lógica, ó que l'amplementaçon física requer passar por cima de las regras de antegridade referencial. La normalizaçon, antoce, zampenha papéis defrentes ne ls dous porcessos de modelaige, i ten que ser cordenada pulas dues funçones (AD i DBA).
Ñuflo de Chaves
Ñuflo de Chabes ó Nufrio de Chabes ( Santa Cruç de la Sierra de la Tierra de Trujillo, Stremadura Castelhana , Corona de Castielha , 1518 – Aldé Mitimi de ls Itatines ( ária de Chochís ), Porbíncia de Moxos , Bice-Reino de l Peru , Monarquia Spánica , 5 d'outubre , 1568 ) fui un splorador i cunquistador spanhol , coincido por sues sploraçones de ls atuales territórios de l Paraguai , sul de l Brasil i nordeste de la Argentina .i l sudeste i lheste de l'atual Bolíbia , i por tener fundado la cidade de Santa Cruç de la Sierra lhocalizada an Chiquitos –ó Santa Cruç de la Sierra La Bieija– an 1561. El cuntinou la política spedicionária i cunquistadora de Demingo Martíneç de Irala.
Admenistraçon de dados
L'admenistraçon de dados i sues sub-deciplinas
La modelaige de dados, la defeniçon de dados, l planeijamiento i l'análeze son assuntos relatibamente nuobos na ária de processamiento de dados. Solamente a partir de la década de 1990 las ourganizaçones passórun a cunsidrar seriamente l gerenciamiento lógico i l cuntrole de l'anformaçon cumo un recurso corporatibo. Eesiste ua deficiéncia na cumprenson de ls propósitos i oubjetibos de l'admenistraçon de dados até mesmo antre ls profissionales sperientes. dues abordaiges son possibles. An ambos ls causos, antretanto, ls admenistradores de dados i ls admenistradores de banco de dados copírun stritamente ne l gerenciamiento de l'ourganizaçon de ls dados:
Talbeç, mais que qualquiera outra deciplina drento de ls sistemas d'anformaçon, l'admenistraçon de dados requer ua cumprenson cuncreta de l negócio de la cumpanha, nun solo de ls aspetos técnicos de l'anteraçon cul cumputador. Frequentemente, l DBA ó ls porgramadores de sistemas puoden ser facilmente trasferidos dua andústria para outra, cun necidades mínimas de re-treinamiento pus l coincimiento tecnológico permanece custante. L AD, por outro lado, ten mui a daprender nua andústria nuoba para ser rialmente efetibo. L gerenciamiento de l'anformaçon i l zeinho de ls dados requíren ua cumprenson clara de las metas, oubjetibos i táticas de l'ourganizaçon i de l mercado an que stá anserido (farmacéutico, bancairo, siguros, etc).
La modelaige lógica ye ua parte de la funçon d'admenistraçon de dados i ye ua respunsabelidade an tiempo antegral daqueles ambolbidos ne l zambolbimiento dun porjeto. Frequentemente ye ancrementada por outras funçones d'admenistraçon de dados, tales cumo zambolbimiento de las defeniçones de ls eilemientos de dados i gerenciamiento de ls modelos i itenes associados ne l repositório de metadados. Un de ls papéis de l'admenistraçon de dados ye patrocinar l planeijamiento i cordenaçon de ls recursos d'anformaçon antre aplicaçones relacionadas i las árias de negócio. Fazendo esto, l cumpartilhamiento de dados puode ser maximizado i la redundáncia de dados puode ser menimizada.
Outelizando técnicas de modelaige lógica de dados, ls admenistradores de dados (tamien chamados "analistas de dados") puoden auxeliar l cumpartilhamiento i manutençon de la cunsisténcia de ls dados atrabeç de las aplicaçones.
L'oubjetibo percipal de l'admenistraçon de dados ye planeijar, documentar, gerenciar i antegrar ls recursos d'anformaçon corporatibos. Esta antegraçon puode ser alcançada por meio dua cumbinaçon de perfis refinados i técnicas apropiadas, uso de las ferramientas de Admenistraçon de Dados tales cumo un repositório de metadados i perdutos de modelaige CASE, i struturas de dados logicamente zenhadas.
Nua análeze final, la cordenaçon de l coincimiento d'admenistraçon de dados i admenistraçon de banco de dados, sous talentos, papéis i respunsabelidades capacitan l'ourganizaçon a atingir la meta de l gerenciamiento adequado de sous recursos d'anformaçon.
Ñoura
La ñoura s una bariedad cultibada de Capsicun annuun l pimiento, chamada «bola» en Alicante y Murcia (Spaña), donde se popularizó, de pequeño tamaño, forma redonda y color rojo cuando stá madura, que se deija secar al sol.[1]​ Tiene un sabor dulce y s muy outelizada en la gastronomía del Lhiebante spañol, subre to en la Región de Murcia, la Quemunidad Balenciana (Alicante) y Cataluña.
Leonhard Euler
Leonhard Paul Euler (Basileia,  — San Petersburgo, ) fui un grande matemático i físico suíço de léngua almana que passou la maior parte de sue bida na Rússia i na Almanha.
Para alhá desso tornou-se célebre por sous trabalhos an macánica, ótica, i astronomie. Euler ye cunsidrado un de ls mais proeminentes matemáticos de l seclo XVIII. Ua declaraçon atribuída la Pierre-Simon Laplace manifestada subre Euler na sue anfluéncia subre la matemática: "Leian Euler, leian Euler, el ye l mestre de todos nós''.
Euler fui un de ls mais prolíficos matemáticos, calcula-se que to la sue obra reunida tenerie antre 60 i 80 belumes.
Bida
Leonard Paul Euler naciu an Basileia, Suíça, filho de l pastor calbenista Paul Euler i de Margaret Brucker, filha dun pastor. Tubo dues armanas mais nuobas, Anna Marie i Marie Magdalena.
Sue eiducaçon purmeira fui dada por sou pai Paul que le ansinou matemática. An 1720, al treze anhos, Euler angressou na pequeinha Ounibersidade de Basileia que possuía un famoso departamiento de studos de la matemática liderada por Johann I Bernoulli, armano de Jacob Bernoulli. Johann recusou-se a dar aulas particulares la Euler, ouferecendo anton un balioso cunseilho de cumo studar por cunta própia.
An 1722, recibe l grau de Mestre an Artes, i ne l sou eisame dou un çcurso an latin cumparando las filosofies de Çcartes i Newton. Nesta altura, yá recebie, als sábados a la tarde, liçones de Johann Bernoulli, que debrebe çcubriu l sou talento pa la matemática.
Euler nesta altura studaba teologie, griego i heibraico, pula buntade de sou pai - para mais tarde se tornar pastor. Mas Johann Bernoulli resolbiu anterbir i cumbenceu Paul Euler que l sou filho staba çtinado a ser un grande matemático.
An 1726, Euler cumpletou la sue dessertaçon na propagaçon de l sonido, i a 1727 ancorporou la cumpetiçon premiada de l porblema de la Academie de Paris, adonde l porblema de l'anho era ancontrar a melhor maneira de poner ls mastros nun nabio. Ganhou l segundo lugar, perdendo para Pierre Bouguer, mais tarde coincido cumo “l pai de l'arquitetura nabal”.
My Morning Jacket
My Morning Jacket ye ua banda amaricana de rock, formada an 1998, çtacable pula mistura eclética de country rock, andie rock, funk i psychedelic rock, pul sou sonido cheno de reberberaçones i pulas sues einergéticas i entusiasmantes performances al bibo. My Morning Jacket ye ua banda bastante çconhecida, mas que ye mui apreciada pula crítica. Esta banda ye mencionada na série "Amarican Dad". L nome de la banda ben dun jiqueta abandonado ne l lixo ne l qual Jin James biu anscritas las letra “MMJ".
Cielo
thumb|200px|right|Quando bisto dua cierta [[altitude, cumo eiqui dun abion, l cielo barie de quelor]] Cielo (de l latin cælum) ye l spácio anfenito.
My Morning Jacket
Catadorie:Bandas de Kentucky Catadorie:Bandas d'andie rock Catadorie:Bandas de country rock Catadorie:Bandas de rock psicodélico Catadorie:Bandas formadas an 1998
Leonhard Euler
Cuntribuiçones pa la ciéncia
Euler trabalhou an quaije todas las árias de la matemática: geometrie, cálclo anfenitesimal, trigonometrie, álgebra i teorie de ls númaros, bien cumo dou cuntenidade na física, newtoniana, teorie lunar i outras árias de la física. El ye ua figura seminal na stória de la matemática, sues obras, muitas de las quales son d'antresse fundamental, qu'acupan antre 60 i 80 belumes. L nome de Euler stá associado a un grande númaro de temas. Euler ye l único matemático que ten dous númaros an houmenaige a el: L Númaro eimensamente amportante de Euler ne l cálclo,
Cielo
Definiçon i cumposiçon
Algues partículas i moléculas de la atmosfera (alguas resultando de poluiçon atmosférica) ténen la capacidade de difundir la radiaçon solar an todas las direçones. Ciertas partículas son mais afetabas a difundir luç cun un determinado cumprimento de óndia de luç (ye la difuson seletiba - difuson de Rayleigh). Ye l causo de las moléculas de l aire, cumo l ouxigénio i l azoto, que son de pequeinha dimenson i por esso difúnden cun mais eificiéncia luç cun cumprimentos de óndia cúrtios (azul i bioleta). thumb|200px|right|Eimaige tirada antre las arbles La luç branca de l Sol ye ua mistura de todas las quelores de la cinta de la bielha: l spetro besible bai zde l burmeilho, cun un cumprimento de óndia de cerca de 720 mm, al bioleta, cun un cumprimento de óndia de cerca de 380 mm. L que acuntece ye que ls átomos i moléculas difúnden cun maior eificiéncia la luç cun cumprimentos de óndia menores. Quaije todos las centeilhas burmeilhas benidos de l Sol atrabessan sin deficuldade la atmosfera. Son ls azules i bioleta que son zbiados. Cumo resultado desse fenómeno físico, l Sol ten ua quelor amarielha mais abermelhada de l que la que ten quando ouserbado fuora de la atmosfera. Houbo dúbedas durante muitos anhos se éran polareda ó moléculas las respunsables pula quelor de l cielo. Mas zde que la fórmula detalhada de la difuson de la luç por moléculas, calculada por Einstein an 1911, amostrou-se de acuordo cula spurmentaçon, esse fato passou a ser aceite por toda la quemunidade científica. Quando un foton de cumprimento mais cúrtio ancontra ua molécula de la atmosfera, bai nua outra direçon. Ls fotones burmeilhos, laranjas, amarielhos i berdes ténden a cunseguir cuntinar palantre. I cada foton que demuda de direçon buolta a ancuntrar outras moléculas i puode tornar nuobo nua outra direçon. I acában por chegar al tierra de la Tierra benidos de todo l lado, de direçones al calhas. Por esso, pavqualquiera lado que miremos, bemos fotones azules. thumb|left|200px|Refraçon de la luç azul L cielo nun ye amarelhado cumo l Sol porque la difuson funciona cumo ua peneira que solo reflete centeilhas azulados. Ye tamien por bies de l mesmo fenómeno que l cielo queda acinzentado (láteo) quando hai lunar i faç cun que nun se beian tan bien las streilhas. L mesmo acuntece quando se stá acerca dua cidade bien eiluminada i l cielo queda mais sbranquiçado por causa de la luç de la cidade difundida pula atmosfera. (Por outro lado, las nubres i la bruma son brancas porque ten gotículas de nubres cun diámetros de la orde de l 20 mícron (maiores de l que l cumprimento de óndia de la luç besible) i por esso son grandes que chegue para difundir todos ls cumprimentos de óndia besibles quaije dun modo eigual (difuson de Mie). Quando las nubres se tornan mui perfundas, menos i menos de la radiaçon solar que entra neilha cunsigue chegar al fondo de la nubre, l que le faç parecer mais scura. thumb|250px|Custelaçon de Fornax (Hubble, NASA)
L cielo, de fato, deberie ser mais bioleta, anque, por causa de la absorçon de la atmosfera, haba menos bioleta na luç de l Sol. L que se passa ye que ls nuossos uolhos nun ténen nanhuns recetores specialmente sensibles a essa quelor. L nuosso sistema bisual custrói las quelores que bemos cun base an 3 tipos de recetores de quelor -- ls cones -- que son uns mais sensibles als burmeilhos (i menos als laranjas i amarielhos), outros als azules i outros als berdes (i menos als cianos i amarielhos). La luç andigo i bioleta stimula ligeiramente ls cones mais sensibles als azules i tamien, ambora menos, ls cones mais sensibles als burmeilhos. I ye por esso que la luç andigo i bioleta acaba por ser apercebida pul nuosso sistema bisual cumo azul cun un cachico de burmeilho. L eifeito total ye que la luç de l cielo stimula mais fuortemente ls cones azules, mas tamien stimula, mais un pouco i dun modo quaije eigual, ls cones burmeilhos (atrabeç de la luç andigo i bioleta) i ls berdes (atrabeç de la luç berde-azulada). I ye esta cumbinaçon que dá al cielo a quelor azul pálida que el ten. Se nun houbisses luç andigo i bioleta ne l spetro de l cielo, el parecerie azul algo sberdeado. Quando bisto dua praia, l mar ye azul porque reflite l cielo. Antretanto, la luç azul que hai ambaixo de la superfíce de l mar, a partir de cerca de 20 metros de perfundidade, debe-se a la absorçon de la luç cun maiores cumprimentos de óndia pula auga.
Leonhard Euler
Cuntribuiçones pa la ciéncia
, aprossimadamente eigual a 2,71828, i la custante de Euler-Mascheroni γ (gama) por bezes referido solo cumo "custante de Euler", aprossimadamente eigual para 0,57721. Nun se sabe se γ ye racional ó eirracional.
Cielo
Definiçon i cumposiçon
Quando l aire stá limpo i l Sol ó la Luna (ó ua streilha) stan a nacer ó a poner-se acerca de l hourizonte, ténen ua quelor amarelhada porque ls centeilhas de luç ténen que percorrer un camino mui maior na atmosfera antes de chegáren als nuossos uolhos i mui mais fotones azules i bioleta acaban por ser difundidos. Se nas camadas mais baixas de la atmosfera eisistiren pequeinhas partículas de sal (subre l mar) ó de poeira (natural ó resultante de la poluiçon), que difúnden la luç cun maior eificiéncia, até ls fotones berdes i amarielhos seran difundidos i ls astros tiran ua quelor mais alaranjada ó abermelhada. I ye tamien por esso que al poner de l Sol l cielo nun ye azulado ne l hourizonte, cerca de l Sol: hai mais fotones amarielhos i mesmo laranjas que bénen dessa direçon depuis de séren difundidos a partir de la luç de l Sol.
Leonhard Euler
Notaçon matemática
Euler antroduziu i popularizou bárias cumbençones de notaçon atrabeç de sous numerosos i amplamente dibulgados libros didáticos. Mais notabelmente, antroduziu l cunceito dua funçon, i fui l purmeiro a screbir f(x) para denotar la funçon f aplicada al argumiento x. El tamien antroduziu la notaçon moderna pa las funçones trigonométricas, la letra
Cielo
Definiçon i cumposiçon
Quando a la nuite bemos un foco de luç celíndrico porjetado ne l cielo, l que bemos nun son ls centeilhas de luç porjetados na direçon de l foco. L que bemos son ls centeilhas de luç que stan a ser difundidos (ó zbiados) pulas partículas de puolo na atmosfera de tal modo que quédan eisatamente direcionados na direçon de l nuossos uolhos. La luç ye difundida an todas las direçones, mas nós solo bemos ls que stan a benir na nuossa direçon. thumb|250px|right|Cielo cun nubres durante l poner de l Sol Se eiluminarmos cun un foco de luç branca un tanque cun auga cun xabon (ó cun un cacho de leite a la mistura) i mirarmos de lado bemos un cone azulado formado pula luç que ye difundida pul líquido. Mas la luç bista diretamente de l fondo de l tanque, depuis de l tener atrabessado, será abermelhada. Quando la luç passa por un fluido cun partículas an suspenson pequeinhas, bei-se que la luç azul, que ten un cumprimento de óndia menor, ye mais difundida que la burmeilha (la difuson ye ambersamente porporcional a la 4ª poténcia de l cumprimento de óndia: la luç azul sufre ua difuson 9,38 ([700/400]4) bezes maior que la burmeilha).
Leonhard Euler
Notaçon matemática
e