cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Éris (planeta nano)
Stória d'ouserbaçon i sploraçon
L'andefeniçon prolongou-se por anchos meses, lhançando la çcórdie antre ls astrónomos de l que serie un planeta. Pouco tiempo depuis, ne l'ancuontro de la OAI nun houbo cunsenso quanto a la categorizaçon deste nuobo mundo cumo un planeta percipal. Inda assi, 11 de ls 19 nembros apoiarian que fusse categorizado cumo planeta, anquanto que 6 nembros propusírun que se reduzisse l númaro de planetas percipales para uito, retirando tamien l statuto la Pluton. Até a la decison final, todos ls cuorpos celhestres l'orbitáren para para alhá de Pluton seran classeficados solo cumo oubjetos trasnetunianos.
La OAI fizo ua reunion giral an agosto de 2006: na perpuosta enicial de la defeniçon de l termo "planeta", Éris serie categorizado cumo un planeta. Inda assi, la presson dun grupo d'astrónomos fizo cun qu'ua nuoba defeniçon fusse scrita, qu'acabou por ser aprobada unanimemente, atirando Éris, Ceres i Pluton para un nuobo grupo de cuorpos celhestres - ls "planetas-nanos", que nun son reconhecidos cumo planetas percipales. Éris recebiu l nome de la diusa griega de la çcórdie.
Cula çcubierta de Çnomie, un satélite de Éris, Michael Brown i Emily Schaller, astrónomos de l Anstituto de Tecnologie de la Califórnia, podírun medir de maneira percisa la massa de Éris cula ajuda de l telescópio spacial Hubble.
Éris ten aprossimadamente 27% mais massa que Pluton segundo ls pesquisadores, que tubírun ls trabalhos publicados na eidiçon de la rebista "Science" de 15 de júnio.
Geologie planetária
thumb|right|250px|L spetro anfrabermelho de Éris cumparado cul de Pluton mostra semelhanças besibles antre ls dous cuorpos. Las setas denotan lhinhas d'absorçon de metano. Éris puode ser l maior cuorpo celhestre coincido para para alhá de la órbita de Netuno, talbeç maior que Pluton. Tal cumo Pluton, ye cumpuosto dua mistura sólida de carambelo i peinha. Ambos puoden ser bistos cumo oubjetos de la cintura de Kuiper ó cumo planetas gilados, anque Éris ser de l tipo çperso, ó seia, terá sido formado na parte anterior de la cintura, mas atirado para ua órbita mais lhoinge debido a ua possible anfluéncia grabitacional de Netuno.
Para ajudar a detreminar melhor la dimenson deste cuorpo celhestre, fúrun feitas análezes preliminares cun recurso l'ouserbaçones feitas cun telescópios spaciales: l Spitzer i l Hubble. L purmeiro telescópio andicou que Éris serie 20% maior que Pluton (2274 Km); l segundo andicou que serie solo 1% maior andicando un albedo straordinariamente eilebado.
An nobembre de 2010 Éris ocultou ua streilha. Dados preliminares desse eibento andicórun que l diámetro de Éris ye de 2 340 Km, l que causou dúbeda subre las stimatibas anteriores de tamanho i densidade. Las trés eiquipes qu'ouserbórun l'ocultaçon inda stan analisando ls dados oubtidos. Para alhá desso, al ousar ls dados preliminares desse eibento para cumparaçon cun Pluton, hai bárias stimatibas de l diámetro de Pluton que puoden ser selecionadas. Esso se debe an parte a l'atmosfera de Pluton qu'anterfire nas mediçones de sue superfice sólida (al cuntrairo de la nubrina gasosa).
Estes cientistas detreminórun que l'albedo ye mui semelhante al de Pluton, ó seia, ye de 0,60 ± 0,10 ± 0,05. Sugerindo que l metano cause que la superfice gilada seia bastante refletora.
Éris parece ser algo análoga la Pluton i la Triton (la grande lhuna de Netuno) debido a la persença de carambelo de metano.
Al cuntrairo de l'aspeto abermelhado de Pluton i Triton, l planetoide Éris parece ser cinzento. Esto parece ser debido a l'einorme çtáncia de Éris an relaçon al Sol l que permite que l metano cundense, cobrindo uniformemente to la superfice.
L metano ye mui bolátil i la sue persença mostra que Éris se mantebe siempre ne ls cunfines de l sistema solar, ó seia, siempre fui un mundo stremamente friu lhiebando la que l carambelo de metano susistisse. Ó, talbeç, çfrute dua fuonte anterna de metano que lhiberte l gáç pa l'atmosfera; note-se que Haumea, un outro cuorpo celhestre de la mesma zona de l sistema solar, rebelou la persença de carambelo d'auga, mas nun de metano.
Dados nun oufeciales cun recurso a las ouserbaçones de l telscópio Hubble andicórun que Éris tenerie un albedo eilebado, sugerindo que la superfice ye cumpuosta de carambelo fresco.
Atmosfera i clima
Anque Éris se ancontrar cerca de trés bezes mais afastado de l Sol que Pluton, chega a star suficientemente acerca de l Sol para que parte de la superfice se çcungele i forme ua fina atmosfera; inda assi nun se sabe se esto acuntece rialmente.
Debido a la sue órbita que se aprossima até 37,8 UA de l Sol i se çtancia até 97,61 UA, las temperaturas dében bariar antre -232 i ls -248 graus célsius.
Éris stá tan afastado de l Sol qu'este radadeiro, ne ls cielos daquele mundo, deberá aparecer solo cumo ua streilha brilhante.
Satélite
La lhuna de Éris, Çnomie, fui çcubierta la 10 de setembre de 2005. Stima-se que Çnomie seia uito bezes menor i sessenta bezes menos brilhante que Éris i qu'orbite esse radadeiro an cerca de catorze dies.
L sistema Éris-Çnomie parece semelhante al sistema Tierra-Lhuna. Anque de las dimensones mais reduzidas de ls dous oubjetos, l satélite de Éris stá dieç bezes mais próssimo de l planeta qu'orbita que la Lhuna de la Tierra anque ser uito bezes menor que la nuossa lhuna.
Catadorie:Planetas Nanos Catadorie:Sistema solar
Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon
Anque tener ua lhonga stória ne l Festibal Ourobison de la Cançon, Pertual nunca fui particularmente bien sucedido. De las 48 músicas que fúrun apersentadas al lhongo de todos estes anhos, solo 9 quedórun drento de l top 10 de las posiçones finales, anquanto que las outras 33 cançones quedórun quaije siempre mui mal repersentadas, por bezes, até an radadeiro lhugar de to l Festibal. An 2017, Pertual sagrou-se bencedor cun Salvador Sobral i la cançon "Amar pelos dois" (Amar puls dous), cun 758 puntos, la maior pontuaçon de la stória para ua cançon an to la stória de l Festibal Ourobison de la Cançon. "Amar pelos dois" tamien ganhou dous prémios Marcel Bezençon: l prémio artístico, atribuído la Salvador Sobral i l prémio cumpositor la Luísa Sobral (outora i cumpositora de la cançon).
Comentadores i puorta-bozes
Notas: An 2016, Nuno Galopin solo fui comentador na final.
Catadorie:Festibal Ourobison de la Cançon *
Stória de Angola
La stória de Angola ancontra-se decumentada de l punto de bista arqueológico zde l Paleolítico. Este paíç de la África Austral fui ua quelónia pertuesa até 11 de Nobembre de 1975, quando acediu a la andependéncia na sequéncia dua guerra de lhibertaçon.
Pré-stória i proto-stória
Na Lunda, ne l Zaire i ne l Cuangar fúrun ancontrados strumientos de piedra i outros, de l homes de l Paleolítico. Ne l Deserto de l Namibe fúren ancontradas graburas rupestres nas peinhas. Trata-se de las graburas de l Tchitundu-Hulo atribuídas als antepassados de l khoisan.
Ne ls purmeiros 500 anhos de la era atual, ls pobos bantu de la África Central, que yá dominórun la siderurgie de l fierro, ampeçórun ua série de migraçones para lheste i para sul, la que se chamou la spanson bantu.
Un desses pobos bino-se aprossimando de l Riu Cungo (ó Zaire), acabando por atrabessá-lo yá ne l seclo XIII i anstalar-se ne l atual Nordeste de Angola. Era l pobo quicongo (ó kikongo).
Outra migraçon fixou-se einicialmente na region de l Grandes Lhagos Africanos i, ne l seclo XVII, çlocou-se para oeste, atrabessando l Alto Zambeze até al Cunene: era l grupo ngangela.
Ne l anho de 1568, entraba un nuobo grupo pul norte, ls jagas, que cumbatírun ls quicongos que ls ampurrórun para sul, para la region de Kassanje.
Ne l seclo XVI ó mesmo antes, ls nhanecas (nyanekas ó banyanekas) entrórun pul sul de Angola, atrabessórun l Cunene i anstalórun-se ne l praino de la Huíla.
Eduardo Nascimento
Eduardo Nascimento ye un cantor angolano. An 1967 repersentou l Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon cula cançon "O Vento Mudou".
Catadorie:Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon
Stória de Angola
Pré-stória i proto-stória
Yá ne l seclo XVIII, entrórun ls obambos (ó ambós), grandes técnicos na arte de trabalhar l fierro, deixórun la sue region de ourige ne l baixo Cubango i benirun stablecer-se antre l alto Cubango i l Cunene.
Ne l mesmo seclo, ls quiocos (ó kyokos) abandonórun l Catanga i atrabessórun l riu Cassai. Anstalórun-se einicialmente na Lunda, ne l nordeste de Angola, migrando depuis para sul.
Finalmente, yá ne l seclo XIX apareciu l redadeiro pobo que bino anstalar-se an Angola: ls cuangars (ó obakwangali). Estes benirun de l Ourange, na África de l Sul, an 1840, xefiados por Sebituane, i fúrun-se anstalar purmeiro ne l Alto Zambeze. Anton chamában-se macocolos. De l Alto Zambeze alguns passórun pa l Cuangar ne l stremo sudoeste angolano, adonde stan hoije, antre ls rius Cubango i Cuando.
Las guerras antre estes pobos éran frequentes. Ls migrantes más tardios éran oubrigados a cumbatener ls que se stában stablecidos para les cunquistar tierras. Para se defendíren, ls pobos custruían muralhas an buolta de las sanzalas. Por esso, hai an Angola muitas ruínas de antigas muralhas de piedra. Essas muralhas son más abundantes ne l praino de l Vié i ne l praino de la Huíla, adonde se ancontran, tamien, túmulos de piedra i galeries de sploraçon de minério, testemunhos de ceblizaçones más abançadas de l que giralmente se supone.
La chegada de l pertueses
thumb|right|300px|Eilustraçon de la rainha [[Dona Ana de Sousa|Nzinga an negociaçones de Paç cul gobernador pertués an Luanda an 1657.]] Ls pertueses, sob l comando de Diogo Perro, ne l reinado de D. Juan II, chegan al Zaire an 1484. Ye a partir daqui que se ampeçará la cunquista puls pertueses desta region de África, ancluindo Angola. L purmeiro passo fui stablecer ua aliança cul Reino de l Cungo, que dominaba to la region. La sul deste reino eisistian dous outros, l de Ndongo i l de Matamba, ls quales nun tardan a fundir-se, para dar ourige al reino de Angola (c. 1559).
Splorando las ribalidades i cunflitos antre estes reinos, na segunda metade de l seclo XVI ls pertueses anstalan-se na region de Angola. L purmeiro gobernador de Angola, Paulo Dies de Nobales, percura delimitar este basto território i splorar ls sous recursos naturales, an particular ls scrabos. La penetraçon pa l anterior ye mui lhimitada. An 1576 fundan San Paulo de la Assunçon de Lhuanda, la atual cidade de Luanda. Angola transforma-se debrebe ne l percipal mercado abastecedor de scrabos para las plantaçones de la canha-de-açucre de l Brasil.
100px|thumb|right|Brason de Angola anquanto quelónia Durante la acupaçon filipina de Pertual (1580-1640), ls houlandeses percuran zapossar ls pertueses desta region, acupando grande parte de l lhitoral (Benguela, Santo António de l Zaire, las barras de l Bengo i de l Cuanza). An 1648 tropas lhuso-brasileiras spulsan ls houlandeses, possiblitando l reatamiento de las lhinhas de comércio antre Salbador i Riu de Janeiro cun Lhuanda.
Até finales de l seclo XVIII, Angola funciona cumo un reserbatório de escrabos para las plantaçones i minas de l Brasil ó de outra quelónias de l cuntinente amaricano. La acupaçon de l pertueses nun bai mui más para alhá de las fortalezas de la cuosta.
La colonizaçon afetaba de l anterior solo se ampeça ne l seclo XIX, apuis de la andependéncia de l Brasil (1822) i l fin de l tráfico de scrabos (1836-42), mas nun de la scrabatura. Esta acupaçon de l anterior tenie l carátener dua repuosta a las pretensones de outras poténcias ouropeias, cumo la Anglaterra, la Almanha i la Fráncia, que reclamában na altura l sou quinhon an África. Dibersos tratados son firmados stablecendo ls territórios que la cada ua caben, de acordo cul sou poder i halbelidade negocial.
Ua buona parte desses quelonos son presos deportados de Pertual, cumo l célebre Zé de l Telhado. Paralelamente son feitas dibersas biaiges culbjetibos políticos i científicos pa l anterior de l território angolano, tales cumo: José Rodrigues Grácia (1843-1848) - Malanje i Bié; José Brochado - Huambo, Mulando, Cuanhama; Silba Porto - Bié.
Las frunteiras de Angola solo son definidas an finales de l seclo XIX, sendo la sue stenson muitíssimo maior de l que la de l território de l ambundos, la cuja lhéngua l termo Angola anda associado.
1900-1960
La colonizaçon de Angola, apuis de la amplantaçon dun regime republicano an Pertual (1910), entra nua nuoba fase. Ls republicanos habien criticado duramente ls gobiernos monárquicos por tenéren abandonado las quelónias. L aspeto más relebante de la sue açon circunscrebiu-se a la criaçon de scuolas. Ne l plano eiconómico, zde mui tiempo era lhegal 1916 na region de Lhuanda.
L zambolbimiento eiconómico solo se ampeça de forma sistemática, an finales de la década de 1930, quando se ancrementa la produçon de café, sisal, canha de l açucre, milho i outros produtos. Tratan-se de produtos çtinados a la sportaçon.
La sportaçon de la canha de l açucre, an 1914, pouco ultrapassaba las 6.000.000 toneladas. An 1940 atingie yá las 4.000.000.000 toneladas sportadas. Las fazendas i la andústria cuncentrórun-se a la buolta de las cidades de Luena i de Venguela.
La sportaçon de sisal zambolbe-se durante la Segunda Guerra Mundial (1939-1945). An 1920, fúrun sportadas pouco más que que 62 toneladas, mas an 1941 atingie-se yá las 3.888. dous anhos depuis, 12.731 toneladas. An 1973 situában-se nas 53.499. Estas plantaçones situában-se ne l praino de l Huambo, de l Cubal para Lheste, nas bordas de la lhinha férrea de l Dilolo, Bocoió, Balumbo, Lhuimbale, Lhepi, Sambo, mas tamien ne l Cuinha de l norte i Malange.
Abre-se un nuobo ciclo eiconómico an Angola, que se prolonga até 1972, quando la sploraçon petrolífera an Cabinda ampeçar a dar ls sous resultados. La chubida de la cotaçon de l café ne l mercado mundial, a partir de 1950, cuntribuiu decisibamente pa l oumento bertiginoso desta produçon. An 1900, las sportaçones pouco ultrapassórun las 5.800 milhones de toneladas. An 1930 atingian las 14.851.An 1943 subian para 18.838. A partir daqui l crecimiento fui bertiginoso. An 1968 forma sportadas 182.954 i quatro anhos depuis, 218.681 toneladas.
Para para alhá destes produtos, zambolbe-se la sploraçon de l minérios de fierro. An 1957 atiradeira-se la Cumpanha Mineira de l Lhobito, que sploraba las minas de Jamba, Cassinga i Txamutete. Sploraçon que cediu depuis a la Brasileira Krupp.
L zambolbimiento destas sploraçones, fui acumpanhado por bagas de eimigrantes ancentibados i apoiados muitas bezes pul própio Stado. Antre 1941 i 1950, saíran de Pertual cerca de 110 mil eimigrantes cun çtino a las quelónias, la maiorie fixou-se an Angola. L fluxo eimigratório prosseguiu ne ls anhos 50 i 60.
Na década de 1950, la queston de la çcolonizaçon de las quelónias africanas emerge ne l plano anternacional i torna-se ua queston ancontornable. An 1956 ye publicado l purmeiro manifesto de l Mobimiento Popular de Lhibertaçon de Angola (MPLA).
1961-1974
thumb|160px|Luanda, [[1972]]
Ne l percípio de l anhos 60, trés mobimientos de lhibertaçon (UPA/ FNLA, MPLA i UNITA) zamcadeórun ua lhuita armada contra l quelonialismo pertués.
L goberno de Pertual (ua ditadura zde 1926), recusou-se a dialogar i prosseguiu na defesa até al lhimite de l redadeiro grande ampério quelonial ouropeu. Para África fúrun moblizados cientos de miles de suldados. Anquanto durou l cunflito armado, Pertual percurou cunsulidar la sue presença an Angola, promobendo la rializaçon de amportantes oubras públicas. La produçon andustrial i agrícola conhecírun neste território un zambolbimiento ampressionante. La sploraçon de l petrólio de Cabinda ampeçou-se an 1968, repersentando an 1973 cerca de 30% de las receitas de las sportaçones desta quelónia. Antre 1960 i 1973 la taxa de crecimiento de l PIB (produto Anterno Bruto) de Angola fui de 7% al anho.
Andependéncia i guerra cebil
Na sequéncia de l derrube de la ditadura an Pertual (25 de Abril de 1974), abriran-se perspetibas eimediatas para la andependéncia de Angola. L nuobo gobierno rebolucionário pertués abriu negociaçones culs trés percipales mobimientos de lhibertaçon (MPLA – Mobimiento Popular de Lhibertaçon de Angola, FNLA – Frente Nacional de Lhibertaçon de Angola i UNITA – Ounion Nacional para la Andependéncia Total de Angola), l período de transiçon i l porcesso de amplantaçon dun regime democrático an Angola (Acordos de Albor, Janeiro de 1975).
La andependéncia de Angola nun fui l ampeço de la paç, mas l ampeço dua nuoba guerra abierta. Mui antes de l Die de la Andependéncia, la 11 de Nobembre de 1975, yá ls trés trés grupos nacionalistas que tenien cumbatido l quelonialismo pertués lhutában antre si pul cuntrolo de l paíç, i an particular de la capital, Luanda. Cada un deilhes era na altura apoiado por poténcias strangeiras, dando al cunflito ua dimenson anternacional.
La Ounion Sobiética i principalmente Cuba apoiában l MPLA, que cuntrolaba la cidade de Lhuanda i alguas outras regiones de la cuosta, nomeadamente l Lobito i Benguela. Ls cubanos nun tardórun a zambarcar an Angola (5 de Outubre de 1975). La África de l Sul apoiaba la UNITA i ambadiu Angola (9 de Agosto de 1975). L Zaire, que apoiaba la FNLA, ambadiu tamien este paíç, an Júlio de 1975. La FNLA cuntaba tamien cul apoio de la China, mercenários pertueses i angleses mas tamien cul apoio de la África de l Sul.
Ls EUA, que apoiórun einicialmente solo la FNLA, nun tardórun a ajudar tamien la UNITA. Neste causo, l apoio mantebe-se até 1993. La sue stratégia fui durante mui tiempo debedir Angola.
An Outubre de 1975, l transporte aéreo de quantidades einormes de armas i suldados cubanos, Ourganizado puls sobiéticos, mudou la situaçon, faborecendo l MPLA. Las tropas sul-africanas i zairenses retirórun-se i l MPLA cunseguiu formar un gobierno socialista ouni-partidário.
L Brasil debrebe stableciu relaçones diplomáticas cula nuoba República que se anstalara. Fizo esso antes mesmo de qualquier paíç de l bloco quemunista. Nanhun paíç oucidental ó mesmo africano seguiu l sou eisemplo. La decison de reconhecer cumo lhegítimo l gobierno de Agostico Nieto fui tomada pul anton persidente Ernesto Geisel inda an 6 de Nobembre, antes de la data oufecial de Andependéncia de Angola.
Yá an 1976, las Naciones Ounidas reconhecian l gobierno de l MPLA cumo l lhegítimo repersentante de Angola, l que nun fui seguido nin puls EUA, nin pula África de l Sul.
An Maio de 1977, un grupo de l MPLA ancabeçado por Berenito Albes, zamcadeou un golpe de Stado, que fui afogado nun banho de sangre. Ne l final deste anho, l MPLA rializou l sou 1º Cungresso, adonde se proclamou cumo sendo un partido Marxista-Lheninista, adotando l nome de MPLA-Partido de l Trabalho.
La guerra cuntinaba a alastrar por to l território. La UNITA i la FNLA juntórun-se anton contra l MPLA. La UNITA ampeçou por ser spulsa de l sou quartel-general ne l Huambo, sendo las sues fuorças çpersas i ampelidas pa l mato. Más tarde, porén, l partido reagrupou-se, ampeçando ua guerra lhonga i debastadora contra l gobierno de l MPLA. La UNITA apersentaba-se cumo sendo antimarxista i pró-oucidental, mas tenie tamien raízes regionales, principalmente na populaçon Obimbundu de l sul i centro de Angola.
Ne l ampeço de la década de 1980, l númaro de mortos i refugiados nun parou de oumentar. Las anfra-struturas de l paíç éran cunsecutibamente çtruídas. Ls ataques de la África de l Sul nun parában. An agosto de 1981, lhançórun la ouperaçon "Smokeshell" outelizando 15.000 suldados, blindados i abiones, abançando más de 200 km na porbíncia de l Cunene (sul de Angola). L gobierno de la África de l Sul justificou la sue açon afirmando que na region stában anstaladas bases de l guerrilheiros de la SWAPO, l mobimiento de lhibertaçon de la Namíbia. Na rialidade trataba-se dua açon de apoio a la UNITA, tenendo an bista la criaçon dua "zona lhibertada" sob la sue admenistraçon. Estes cunflitos solo terminórun an Dezembre de 1988, quando an Nuoba Iorque fui assinado un acordo tripartido (Angola, África de l Sul i Cuba) que stablecie la Andependéncia de la Namíbia i la retirada de l cubanos de Angola.
A partir de 1989, cula chimpa de l bloco de la ex- Ounion Sobiética, sucedírun-se an Angola ls acordos de paç antre la UNITA i l MPLA, seguidos de l recomeço de las hostilidades. An Júnio de 1989, an Gbadolite (Zaire), la UNITA i l MPLA stablecírun ua nuoba trégua. La paç solo durou dous meses.
An fines de Abril de 1990, l gobierno de Angola anunciou l reinício de las cumbersaçones diretas cula UNITA, cun bista al stablecimiento de l cessar-fuogo. Ne l més seguinte, la UNITA reconhecie oufecialmente José Eduardo de l Santos cumo l Xefe de Stado angolano. L çmoronar de la Ounion Sobiética acelerou l porcesso de democratizaçon. Ne l final de l anho, l MPLA anunciaba la antroduçon de reformas democráticas ne l paíç. La 11 de Maio de 1991, l gobierno publicou ua lhei que outorizaba la criaçon de nuobos partidos, ponendo fin al monopartidarismo. La 22 de Maio ls redadeiros cubanos saíran de Angola.
An 31 de maio de 1991, cula mediaçon de Pertual, EUA, Ounion Sobiética i de la ONU, celebrórun-se ls acordos de Bicisse (Storil), terminando cula guerra cebil zde 1975, i marcando las eileiçones pa l anho seguinte.
Las eileiçones de Setembre de 1992, dórun la bitória al MPLA (cerca de 50% de l botos). La UNITA (cerca de 40% de l botos) nun reconheciu ls resultados eileitorales. Quaije de eimediato sucediu-se un banho de sangre, reiniciando-se l cunflito armado, purmeiro an Lhuanda, mas alastrando-se debrebe al restante território.
La UNITA restableciu purmeiramente la sue capital ne l Praino Central cun sede ne l Huambo (antiga Nuoba Lhisboua), ne l lheste i norte diamantífero.
An 1993, l Cunseilho de Sigurança de las Naciones Ounidas ambargou las transferéncias de armas i petrólio para la UNITA. Tanto l gobierno cumo la UNITA acordórun an parar las nuobas aquisiçones de armas, mas todo nun passou de palabras.
An Nobembre de 1994, celebrou-se l Protocolo de Lhusaka, na Zámbia antre la UNITA i l Gobierno de Angola (MPLA). La paç parecie más de l que nunca star acerca de ser alcançada. La UNITA usou l acordo de paç de Lhusaka para ampedir más perdas territoriales i para fortalecer las sues fuorças melitares. An 1996 i 1997 adquiriu grandes quantidades de armamientos i cumbustible, anquanto iba cumprindo, sin priessa, bários de l cumpromissos que assumira atrabeç de l Protocolo de Lhusaka.
An Dezembre de 1998, Angola retornou al stado de guerra abierta, que solo parou an 2002, cula muorte de Jonas Sabimbi (lhíder de la Unita).
Catadorie:Stória de Angola
Lenguaige de porgramaçon
L cunjunto de palabras (leisemas classeficados an tokenes), cumpuostos d'acuordo cun essas regras, custituen l código fuonte dun software. Esse código fuonte ye depuis traduzido para código de máquina, que ye eisecutado pul processador.
Ua de las percipales metas de las lenguaiges de porgramaçon ye permitir que porgramadores téngan ua maior pordutebidade, permitindo spressar sues antençones mais facilmente de l que quando cumparado cula lenguaige qu'un cumputador antende natibamente (código de máquina). Assi, lenguaiges de porgramaçon son porjetadas para adotar ua sintaxe de nible mais alto, que puode ser mais facilmente antendida por porgramadores houmanos. Lenguaiges de porgramaçon son ferramientas amportantes para que porgramadores i angenheiros de software puodan screbir porgramas mais ourganizados i cun maior rapideç.
Stória
thumb|200px|[[Grace Hopper an 1984]] L purmeiro trabalho de lenguaige de porgramaçon fui criado por Ada Lobelace, grande amiga de Charles Babbage. L porjeto de la purmeira calculadora macánica porgramable fui eidealizado por Charles Babbage que, passado gastar fertunas i un longo tiempo, nun cunseguiu cuncretizar l porjeto. La lenguaige de porgramaçon ADA fui batizada an houmenaige l'esta purmeira porgramadora.
Carol Miranda
Íris Caroline de Mello (Cidade de San Paulo, 13 de júlio de 1988)
Lenguaige de porgramaçon
Stória
L purmeiro cumpilador fui scrito por Grace Hopper, an 1952, pa la lenguaige de porgramaçon La-0. La purmeira lenguaige de porgramaçon d'alto nible amplamente ousada fui Fortran, criada an 1954. An 1957 fui criada B-0, sucessora de la La-0, que darie ourige la Flow-Matic (1958), antecessor eimediato de COBOL, de 1959. L COBOL fui ua lenguaige d'ampla aceitaçon para uso comercial. La lenguaige ALGOL fui criada an 1958-1960 L ALGOL-60 tubo grande anfluéncia ne l porjeto de muitas lenguaiges posteriores.
Carol Miranda
Carreira
Carol Miranda ye ua beilçarina de funk i atriç pornó, que quedou coincida por ser erroneamente dibulgada na média cumo sobrina de la cantora Gretchen, sendo na berdade, sobrina legítima dun de ls ex-maridos de Gretchen. L falso parentesco a fizo ser apersentada cumo sue sucessora de l títalo "Reina de l Bumbun". Nessa época lançou l funk "Meló de l Piripipi" i tamien "Nun quiero perder l selinho, you solo quiero dar beisinho!". Posou znuda pula purmeira beç pa la rebista Sexy i mantebe un causo de dous meses cun Thammy Miranda, filha de Gretchen, anque afirmar nun ser lésbica.
Ampeçou sue carreira na andústria pornográfica an 2008, participando de dous polémicos i bombásticos filmes, qu'alabancórun sue carreira na média i an porgramas de fofocas. Anquanto inda era cumpletamente birge, fizo solamente sexo anal, mantendo sou hímen antato, i depuis fizo outro filme an que perdie de beç la birgindade. Ambos ls filmes fúrun feitos cun atores çconhecidos. Meses depuis eilha afirma tener se arrependido mui de tener perdido sue birgindade dessa forma.
Lenguaige de porgramaçon
Stória
La lenguaige Lisp fui criada an 1958 i se tornou amplamente outelizada na pesquisa na ária de ciéncia de la cumputaçon mais proeminentemente na ária de Anteligéncia Artificial. Outra lenguaige relacionada al campo de la IA que surge an 1972 ye la lenguaige Prolog, ua lenguaige de l paradigma lógico.
La ourientaçon a oubjetos ye outro marco amportante na stória de las lenguaiges de porgramaçon. La lenguaige Simula 67 antroduç l cunceito de classes. La lenguaige Smalltalk  spande l cunceito de classes i se torna la purmeira lenguaige de porgramaçon qu'ouferecie suporte cumpleto a la porgramaçon ourientada a oubjetos. La lenguaige C++ (ouriginalmente coincida cumo C cun classes) populariza l'ourientaçon a oubjetos.
Carol Miranda
Carreira
An 2009, junto cula atriç pornó Júlia Paes i a modelo Sabrina "Boing Boing", formou l grupo musical Sexy Dolls anspirado de l grupo amaricano Pussycat Dolls. Anque de l sucesso enicial, creditado mais al apelo erótico de l grupo de l que a la sue culidade musical, an 2010, Júlia Paes abandona l grupo, liebando por cunsequéncia las outras antegrantes la zeistiren tamien.
Lenguaige de porgramaçon
Stória
Dibersas lenguaiges de porgramaçon surgiran zde anton, grande parte ourientadas a oubjetos. Antre estas ancluen-se C♯, BB.NET, Java, Object Pascal, Objective-C, PHP, Python, SuperCollider i Ruby.
Anterpretaçon i cumpilaçon
thumb|squierda|100px|L porcesso de la cumpilaçon Ua lenguaige de porgramaçon puode ser cumbertida, ó traduzida, an código de máquina por cumpilaçon ó anterpretada por un porcesso chamado anterpretaçon. An ambas ocorre la traduçon de l código fuonte para código de máquina.
Carol Miranda
Carreira
Afirmou an antrebista al porgrama Superpop, de la RedeTb!, star cumpletamente arrependida i custrangida por tener atuado an filmes pornográficos.
Lenguaige de porgramaçon
Anterpretaçon i cumpilaçon
Se l método outelizado traduç to l testo de l porgrama (tamien chamado de código), para solo depuis eisecutar l porgrama, anton diç-se que l porgrama fui cumpilado i que l macanismo outelizado pa la traduçon ye un cumpilador (que por sue beç nada mais ye de l qu'un porgrama). La berson cumpilada de l porgrama tipicamente ye armazenada, de forma que l porgrama puode ser eisecutado un númaro andefenido de bezes sin que seia neçaira nuoba cumpilaçon, l que cumpensa l tiempo gasto na cumpilaçon. Esso acuntece cun lenguaiges cumo Pascal i C.
Se l testo de l porgrama ye eisecutado a la medida que bai sendo traduzido, cumo an JavaScript, BASIC, Python ó Perl, nun porcesso de traduçon de trechos seguidos de sue eisecuçon eimediata, anton diç-se que l porgrama fui anterpretado i que l macanismo outelizado pa la traduçon ye un anterpretador. Porgramas anterpretados son giralmente mais lentos de l que ls cumpilados, mas son tamien giralmente mais flexibles, yá que puoden anteragir cul ambiente mais facilmente.
Carol Miranda
Filmografie
Catadorie:Streilhas pornográficas de l Brasil Catadorie:Modelos eróticas Catadorie:Personalidades LGBT de l Brasil
Lenguaige de porgramaçon
Anterpretaçon i cumpilaçon
Ambora haba essa çtinçon antre lenguaiges anterpretadas i cumpiladas, las cousas nin siempre son tan simples. Hai lenguaiges cumpiladas para un código de máquina dua máquina birtual (sendo esta máquina birtual solo mais un software, qu'emula la máquina birtual sendo eisecutado nua máquina rial), cumo Java (cumpila pa la plataforma Java ) i C♯ (cumpila pa la plataforma CLI ). I tamien hai outras formas d'anterpretar an que ls códigos fuontes, al ambés de séren anterpretados linha-la-linha, ténen blocos "cumpilados" pa a mimória, d'acuordo culas necidades, l qu'oumenta la performance de ls porgramas quando ls mesmos módulos son chamados bárias bezes, técnica esta coincida cumo JIT.
La traduçon ye tipicamente feita an bárias fases, sendo las mais quemuns la análeze léxica, la análeze sintática (ó parsing), la geraçon de código i la outimizaçon. An cumpiladores tamien ye quemun la geraçon de código antermediairo.
Porgramaçon struturada
Porgramaçon estruturada ye ua forma de porgramaçon de cumputadores que preconiza que todos ls porgramas possibles puoden ser reduzidos a solo trés struturas: sequéncia, decison i repetiçon. Un de ls purmeiros a preconizar la porgramaçon struturada fui Haskell B. Curry Tenendo, na prática, sido trasformada na Porgramaçon modular, la Porgramaçon struturada ourienta ls porgramadores pa la criaçon de struturas simples an sous porgramas, usando las sub-rotinas i las funçones. Fui la forma dominante na criaçon de software antre la porgramaçon linear i la porgramaçon ourientada por oubjetos. Anque tener sido sucedida pula porgramaçon ourientada por oubjetos, puode-se dezir que la porgramaçon struturada inda ye marcantemente anfluente, ua beç que grande parte de las pessonas inda daprenden porgramaçon atrabeç deilha. Mas, l'ourientaçon a oubjetos superou l'uso de las lenguaiges struturadas ne l mercado.
Porgramaçon modular
thumb|200px|right|[[Niklaus Wirth an 2005. Criador de la lenguaige Pascal antre outras]] Porgramaçon modular ye ua forma de porgramaçon ne l qual l zambolbimiento de las rotinas de porgramaçon ye feito atrabeç de módulos, que son anterligados antre si atrabeç dua anterface quemun. Fui apersentado ouriginalmente pula Anformation & Systems Anstitute, Anc. ne l National Symposiun on Modular Porgramming an 1968, cula liderança de Larry Custantine. Eisemplos de lenguaiges qu'ourientórun sou porjeto para este aspeto stan las lenguaiges Modula-2, zambolbida por Niklaus Wirth i la Modula-3. .
Porgramaçon ourientada a oubjetos
Ourientaçon a oubjetos, tamien coincida cumo Porgramaçon Ourientada la Oubjetos (POO) ó inda an anglés Oubjet-Ouriented Porgramming (OOP) ye un paradigma d'análeze, porjeto i porgramaçon de sistemas de software baseado na cumposiçon i anteraçon antre dibersas ounidades de software chamadas d'oubjetos. L stensibo uso d'oubjetos, particularmente an cunjunçon cul macanismo d'hardança, carateriza l stilo de porgramaçon ourientada a oubjetos. An alguns cuntestos, prefire-se ousar modelaige ourientada al oubjeto, an beç de porgramaçon. De fato, l paradigma "ourientaçon a oubjetos" ten bases cunceituales i ourige ne l campo de studo de la cogniçon, qu'anfluenciou la ária d'anteligencia artificial i de la linguística ne l campo de l'abstraçon de cunceitos de l mundo rial. Na culidade de método de modelaige, ye tenida cumo a melhor stratégia, i mais natural, para se eliminar l "gap semántico", deficuldade recorrente ne l porcesso de modelar l mundo rial, ne l domínio de l porblema, nun cunjunto de cumponentes de software que seia l mais fiel na sue repersentaçon deste domínio. Facelitarie la quemunicaçon de l profissional modelador i de l'usuairo de la ária albo, na medida an que la correlaçon de la simbologie i cunceitos abstratos de l mundo rial i de la ferramienta de modelaige (cunceitos, treminologie, simblos, grafismo i stratégias) fusse la mais óbbia, natural i sata possible. L'análeze i porjeto ourientados a oubjetos ten cumo meta eidantificar l melhor cunjunto d'oubjetos para çcrebir un sistema de software. L funcionamiento deste sistema se dá atrabeç de l relacionamiento i troca de mensaiges antre estes oubjetos. Na porgramaçon ourientada a oubjetos, amplementa-se un cunjunto de classes que definen ls oubjetos persentes ne l sistema de software. Cada classe detremina l cumportamiento (defenido ne ls métodos) i stados possibles (atributos) de sous oubjetos, assi cumo l relacionamiento cun outros oubjetos.
Porgramaçon linear
An matemática, porblemas de Porgramaçon Linear son porblemas d'outimizaçon ne ls quales la funçon oubjetibo i las restriçones son todas lineares. Porgramaçon Linear ye ua amportante ária de l'outimizaçon por bárias rezones. Muitos porblemas práticos an pesquisa ouperacional puoden ser spressos cumo porblemas de porgramaçon linear. Ciertos causos speciales de porgramaçon linear, tales cumo porblemas de network flow i porblemas de multicommodity flow son cunsidrados amportantes l suficiente para que se tenga gerado muita pesquisa an algoritmos specializados para sues soluçones. Bários algoritmos para outros tipos de porblemas d'outimizaçon funcionan resolbendo porblemas de PL cumo sub-porblemas. Storicamente, eideias de la porgramaçon linear anspirórun muitos de ls cunceitos centrales de teorie de l'outimizaçon, tales cumo dualidade, decumposiçon, i l'amportança de la cumbexidade i sues generalizaçones.
Classeficaçon
Las lenguaiges de porgramaçon puoden ser classeficadas i sub-classeficadas de bárias formas.
Classeficaçon de la ACM
La ACM mantén un sistema de classeficaçon culs seguintes sub-itenes:
Quanto al paradigma
Defrentes lenguaiges de porgramaçon puoden ser agrupadas segundo l paradigma que seguen para abordar la sue sintaxe i semántica. Ls paradigmas se debeden an dous grandes grupos: amperatibo i declaratibo.
Paradigmas Amperatibos
Ls paradigmas amperatibos son aqueilhes que facelitan la cumputaçon por meio de mudanças de stado. Se debeden an:
Paradigmas Declaratibos
Ls paradigmas declaratibos son aqueilhes ne ls quales un porgrama specifica ua relaçon ó funçon. Se debeden an:
Quanto a la geraçon
La classeficaçon de las lenguaiges de porgramaçon an geraçones ye ua queston qu'apersenta dibergéncias d'outor para outor. Segundo Maclennan, las lenguaiges se debeden an cinco geraçones culas seguintes caratelísticas:
Heinri Bal i Dick Grune, yá apersentan ua classeficaçon an geraçones de forma defrente, anfatizando mais l'aspeto de l'aplicaçon. San eilencadas 6 geraçones.
Doris Apleby i Julius J. BandeKopple debeden las lenguaiges an quatro geraçones que coinciden culas quatro purmeiras geraçones eilencadas por Heinri Bal i Dick Grune.
Lista de lenguaiges
thumb|dreita|200px|Libros subre dibersas lenguaiges de porgramaçon Eesisten bárias lenguaiges de porgramaçon; d'acuordo cul Índice Tiobe, las 20 mais populares son:
Notas
<references group="Nota"/>
Catadorie:Tópicos an lenguaiges de porgramaçon
Diogo Cão
Diogo Cão fui un nabegador pertués de l seclo XV naciu probablemente na region de Bila Rial an data çcoincida. Ambiado por D. Juan II, fizo dues biaiges de çcubrimiento de la cuosta sudoeste africana, antre 1482 i 1486. Chegou a la foç de l Zaire i abançou por drento de l riu, tenendo deixado ua anscriçon cumprobando la sue chegada a las cachones de Ielala, acerca de Matadi.
thumb|left|200px|Piedra de Ielala, culas anscriçones de Diogo Cão
An 1485 chegou al Cabo de la Cruç (atual Namíbia). Antroduziu l'outelizaçon de ls padrones de piedra, an lugar de las cruzes de madeira, para marcar la persença pertuesa nas zonas çcubiertas.
thumb|right|200px|Padron de Diogo Cão ne l Cabo Negro ([[Angola).]] thumb|left|200px|Padron de Santa Marie (Angola), de Diogo Cão.
Catadorie:Nabegadores de Pertual
Carlos Mendes
Carlos Eduardo Teixeira Mendes ye un cantor pertués. An 1968 repersentou l Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon cula cançon "Verão".
Catadorie:Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon
Branco
La quelor branca, ó solo l branco, ye la junçon de todas las quelores de l spetro de quelores. Ye "la quelor de la lhuç", an quelores-lhuç, ó cumo "l falta de quelor", an quelores-pigmiento. Ye la quelor que reflete todos ls centeilhas lhuminosas, nun sorbendo nanhun i por esso aparecendo cumo clareza mássima.
L branco ye la quelor de l fondo desta páigina. L Código heixadecimal pa la quelor branca pura ye #FFFFFF.
L dióxido de titánio ye l cumpuosto outelizado cumo pigmiento na andústria cumo corante pa la quelor Branca i sue aplicaçon bai zde tintas, smalte i papel até an cerámicas i perdutos alimentares. Quaije todo que l'andústria moderna outeliza para dar quelor branca a algo, ye quaije cierto que la base de l pigmiento branco ye l dióxido de titánio.
Usos simbólicos de l branco
La quelor branca stá associada a la paç, calma, orde, limpeza i outros seneficados positibos, na cultura oucidental, al cuntrairo d'alguas partes de la cultura ouriental, adonde repersenta zde tristeza até lhuto.
Refréncias
Catadorie:Quelores
Fernando Tordo
Fernando Travassos Tordo ye un cantor pertués. An 1973 repersentou l Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon cula cançon "Tourada".
Catadorie:Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon
Artes marciales
thumb|200px|[[Musashi, samurai, ye l'outor de Cinque anellos.]]
La arte marcial ye ua deciplina basiada ne l cumbate, ousualmente sin armas de fuogo, cun práticas i técnicas codeficadas, fundadas cun percípios físicos, culturales i filosóficos particulares.
Técnicas "tradiçonales"
Son bárias las artes marciales:
Lhigaçones sternas
!
Paulo de Carvalho
Catadorie:Pertual ne l Festibal Ourobison de la Cançon
Péndulo simples
thumb|right|200px|Ua eilustraçon dun péndulo simples.
An Macánica, un péndulo simples ye un strumiento ó ua montaige que cunsiste nun oubjeto que se abana al alredror dun punto fixo. L braço eisecuta mobimientos altarnados an torno de la posiçon central, chamada posiçon d'eiquelíbrio. L péndulo ye mui outelizado an studos de la fuorça peso i de l mobimiento ouscilatório.
La çcubierta de la periodicidade de l mobimiento pendular fui feita por Galileu Galilei. L mobimiento dun péndulo simples ambuolbe basicamente ua grandeza chamada período (simbolizada por T): ye l'anterbalo de tiempo que l'oubjeto lieba para percorrer toda la trajetória (ó seia, retornar a sue posiçon oureginal de lançamiento, ua beç que l mobimiento pendular ye periódico). Deribada dessa grandeza, eisiste la frequéncia (f), numericamente eigual al amberso de l período (f = 1 / T), i qu'antoce carateriza-se pul númaro de bezes (ciclos) que l'oubjeto percorre la trajetória pendular nun anterbalo de tiempo specífico. La ounidade de la frequéncia ne l SI ye l hertz, eiquibalente a un ciclo por segundo(1/s).
Eiquaçon de l mobimiento
Denota-se por \theta\, l anglo formado antre la bertical i l braço de péndulo. Faç-se las seguintes heipóteses:
Ye fácele ber que la segunda lei de Newton fornece la seguinte eiquaçon defrencial ourdinária nó-linear coincida cumo eiquaçon de l péndulo:
Fórmula de l Período para pequeinhas ouscilaçones
Para pequeinhas ouscilaçones, l'aprossimaçon dá la seguinte spresson pa l período de l péndulo:
T: período
L: cumprimiento de l filo
g: acelaraçon de la grabidade
Bal la pena lembrar que l período de l péndulo nun depende de la massa i que l filo ten que ser eineilástico i de massa çprezible pa que nun altere l período(T). Ua spresson percisa pa l período de l péndulo, bálida mesmo pa amplitudes tan grandes cumo 60^l\, ye dada por:
Stimando l cumprimiento de l péndulo
Se ousarmos l Sistema anternacional d'ounidades (esto ye, cumprimiento an metros i tiempo an segundos), anton, na superfice de la Tierra (g = 9.80665 m/s²), l cumprimiento de l péndulo puode ser stimado de forma simples a partir de l sou período:
An outras palabras: Na superfice de la Tierra, l cumprimiento dun péndulo an metros ye cerca dun quarto de l quadrado de l sou período an segundos.
Catadorie:Macánica clássica Catadorie:Mediçon de l tiempo
Persidente de l Cungresso Cuntinental
right|thumb|300px|L Cungresso Cuntinental a botar pula andependéncia de ls Stados Ounidos right|thumb|300px|[[John Hancock fui l Persidente de l Cungresso que mais tiempo stubo ne l cargo, i durante l sou mandato fui assinada la Declaraçon de Andependéncia de ls Stados Ounidos.]] L Persidente de l Cungresso Cuntinental fui l persidente de l Cungresso Cuntinental, la cumbençon de delegados qu'eimergiu cumo l purmeiro gobierno nacional de ls Stados Ounidos durante la Reboluçon Amaricana. L persidente fui un nembro de l Cungresso eileito puls outros delegados para serbir cumo un moderador amparcial durante ls ancuontros de l Cungresso. Zeignado para ua posiçon largamente cerimonial, mas sin muita anfluéncia, l gabinete fui sustituído pul posterior gabinete de l Persidente de ls Stados Ounidos.
L purmeiro Persidente de l Cungresso fui Peyton Randolph, que fui eileito ne l die 5 de setembre de 1774. L radadeiro persidente, Cyrus Griffin, renunciou an nobembre de 1778. Por causa de l papel lemitado de l gabinete, ls Persidentes de l Cungresso son menos coincidos de l que ls líderes de la Reboluçon Amaricana. L mais coincido ye John Hancock, lembrado por sue grande assinatura na Declaraçon de Andependéncia de ls Stados Ounidos, que fui adotada i assinada durante sue persidéncia.
Papel
L Persidente de l Cungresso era, por çígnio, ua posiçon cun pouca outoridade. L Cungresso Cuntinental, cun medo de qu'un poder político fusse cuncentrado nua solo pessona, dou al sou persidente inda menos respunsabelidades de l que ls ouradores de las casas baixas de las assemblés coloniales. Defrente d'alguns ouradores coloniales, l Persidente de l Cungresso nun podie, por eisemplo, defenir l'agenda legislatiba ó apuntar comités. L persidente nun podie ancontrar pessonalmente cun líderes strangeiros; tales reuniones éran feitas cun comités ó cun to l Cungresso.
La persidéncia era ua grande posiçon cerimonial. Sou papel percipal era presidir las reuniones de l Cungresso, serbindo cumo un moderador amparcial durante ls debates.
Ground and pound
Ground and pound ye un mobimento ne ls sportes de combato i particularmente an lhuta.
Isto ye l'açon de colpar l'adbersairo cun pugnos quando el troba-se sur l solo. El ye praticado plurimo quando se retroba-se an posiçon montada cun l'adbersairo an basso i permite de finir un combato sur l solo outramente que per un mobimento de submisson.
Sonar
thumb|250px|right|Sonar thumb|right|Eico de l sonar Sonar ye la sigla an anglés de Sound Navigation And Ranging, ó nabegaçon i mapeamiento pul sonido. Ye un strumiento auxeliar de la nabegaçon marítema. Este sistema einicialmente era ampregado na lhocalizaçon de submarinos (an guerras), mas hoije an die ye tamien ousado ne l studo i pesquisa de ls ouceanos (detreminaçon de perfundidades ó de depressones) i na pesca, pa la lhocalizaçon de cardumes.
Ground and pound
Stória
Mark "The Hammer" Coleman, ancian bice-champion de l mundo de lhuta, furun un ex primes qui praticaba el ne l'UFC (anhos 1990), sequido per Mark Kerr, Don Frye o Kevin Randleman. Fedor Emelianenko ye atualmente l'un ex eispertos (an plus de ser un specialista de sambo i de judo).
Sonar
L percípio básico de funcionamiento de l sonar ye l'eimisson d'ultra-sonidos (óndias macánicas d'alta frequéncia) por un apareilho colocado ne ls nabios, acoplado a un recetor de sonido. L sonido eimitido propaga-se na auga, reflete-se ne l fondo de ls ouceanos ó ne ls oubjetos (peixes), retorna i ye acaçado pul recetor, que registra la bariaçon de tiempo antre l'eimisson i la recepçon de l sonido.
Ground and pound
Stória
A nostros jornos, lhutadores cun ua bon defensa cuntra las submissones i un bon nibello de grappling an serbi-se bastante frequentemente cumo l "Hall of Famer" Matt Hughes. Este stilo ye ancora muito outelizado per combatentes celebros cumo Tito Ortiz o Mitsuhiro Ishida.