cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stória
Decumientos i fuontes stóricas
Nun se passa pula bida sin deixar marcas. Un oubjeto, ua obra, un zeinho, ua cançon, ua carta, ua heipótese formulada... son traços de la passaige de l home. "To i qualquier feitício de l passado, de qualquiera naturaleza", define l decumiento stórico. Quantas bezes, inda assi, nun fui tentada la falsificaçon de decumientos stóricos? Heiróis fitícios, pieças cun atribuiçones alteradas de ourige, tiempo i outelizaçon, anformaçones sin fuontes... muitas i tantas danaçones de l que quieren moldar la stória als sous caprichos. Por esso eisiste ua ciéncia special, la Heiurística, solo para cuidar de la berificaçon i ambestigaçon de la outenticidade de las fuontes stóricas.
Subre fuontes i decumientos ye feita la crítica stórica:
La era crestiana i la debison de la Stória
La refréncia de maior aceitaçon para se cuntar l tiempo, atualmente, ye l "nacimiento de Cristo". Mas yá houbo outras refréncias amportantes ne l Oucidente: ls griegos antigos tenien cumo base cronológica l ampeço de l jogos oulímpicos; ls romanos, la fundaçon de Roma. Inda hoije, ls árabes cuntan l tiempo pula Hégira, la eimigraçon (nun fuga) de Maomé de Meca para Medina.
Catadorie:Stória
Taekwondo
thumb|295px|Competiçon de taekwondo oulímpico L taekwondo (an coreano: 태권도; AFI: [tʰɛk͈wʌndo]), tamien grafado Tae Kwon Do ó Taekwon-Do, ye ua arte marcial coreana de defesa pessonal. Hoije an die, ye tamien un çporto difundido an todos ls cuntinentes. Ne ls Jogos Oulímpicos de Seul, an 1988, tubo sou "batismo de fuogo", quando se cumbertiu nun çporto oulímpico d'eisibiçon, cunfirmado ne ls Jogos de Barcelona an 1992. Ne ls Jogos Oulímpicos de 1996, an Atlanta, yá custaba pa la çputa de medalhas, cunsagrando-se cumo çporto oulímpico oufecial nas Oulimpíadas de Sydney, an 2000.
Catadorie:Artes marciales
Manaus
Manaus (pern. AFA : [mã naus]) ye ua cidade brasileira, capital de l stado de Amazonas i percipal centro financeiro, corporatibo i eiquenómico de la region norte de i Brasil. Ten 1.802.525 habitantes (2010) i ua ária cun al alredror de 11.401,06 km². Sue ária metropolitana ten cerca de 2,006,870 de habitantes.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Cidades de l Brasil
Quemunidade Ouropeia de l Carbon i de l Aço
200px|thumb|right| Bandeira de la CECA. 200px|thumb|right|Países fundadores de la CECA. La Argélia fazie anton parte de la [[Quarta República Francesa.]]
Quemunidade Ouropeia de l Carbon i de l Aço (abrebiada pulas eniciales CECA) fui criada an 1951 pul Tratado de Paris. Este fui l purmeiro passo cuncreto cun bista a l'antegraçon eiquenómica i tamien para eibitar outra Guerra Mundial.
Ls sous anspiradores fúrun Robert Schuman, menistro francés de ls Negócios Strangeiros, i Jean Monnet, l sou purmeiro persidente. Fúrun seis ls países fundadores: Fráncia, Eitália, Almanha Oucidental, Bélgica, Países Baixos i Luxemburgo.
La CECA tenie cumo oubjetibo l'antegraçon de las andústrias de l carbon i de l'aço de ls países ouropeus oucidentales i ye tamien la purmeira beç qu'habie trasferéncia de ls dreitos de soberanie d'alguns stados para ua anstituiçon ouropeia, antre ls quales stában sobro cuntrolo Aliado zde l final de la Segunda Guerra Mundial atrabeç de la Outoridade Anternacional pa l Ruhr, que la CECA absorbiu.
La sue persidéncia fui sucessibamente eisercida pulas seguintes personalidades:
Catadorie:Ourganizaçones anternacionales
Nuoba Deli
Nuoba Deli (tamien grafada an pertués cumo Nuoba Déli ó Nuoba Délhi ; an hindi: नई दिल्ली, trasl. Naī Dillī; an panjabi: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, traslit. Nabī̃ Dillī; an urdu: نئی دلی, Naye Dillī) ye la capital de la Índia. Cun ua ária total de 42,7 Km², Nuoba Deli queda drento de la metrópole de Deli, i atualmente sirbe cumo sede de l Gobierno de la Índia, para alhá de l gobierno de l Território de la Capital Nacional de Deli (NCT).
Porjetada pul arquiteto británico Edwin Lutyenes, la cidade ye coincida por sous bulebares amplos i cercados por arbles, i por ser sede de dibersas anstituiçones i monumientos nacionales. Zde 1947 ye la capital de l paíç, tenendo yá sido la capital de la quelónia británica antes de l'andependéncia (antes desso la capital colonial de la Índia era Calcutá).
Stória
thumb|left|Cumpletado an [[1734, sob ordes de l marajá Jai Singh II, l Jantar Mantar ye un ouserbatório astronómico.]] Eesistiran uito cidades zeignadas Deli, cuntíguas ó nó, zde la purmeira chamada Andraprashta, até a l'atual Deli.
Ne l seclo XII fui caturada por Kutb-ud-Din, que a tornou capital de l stado muçulmano an 1206. Mais tarde fui saqueada i, an 1526, caiu an poder de l mongol Vaber. Muorto Aurangzeb, an 1707, l'ampério ampeçou l sou declínio, sendo la cidade saqueada puls persas.
An 1803 passa pa la posse de ls angleses, mas fui gobernada por amperadores, sob la custódie de la Cumpanha de las Índias Ourientales, até 1857, quando acunteciu la célebre Rebolta de ls Sipaios, cula catura i deposiçon de l radadeiro amperador mongol.
Calcutá fui la capital de la Índia até dezembre de 1911, durante l Raj británico. Deli, inda assi, serbiu cumo centro político i financeiro de dibersos ampérios de la Índia antiga i mediebal, specialmente de l Ampério Mogol, que fizo parte de la Region de l Panjabe de 1799 la 1849. Ne l'ampeço de l seclo XX, ua perpuosta fui feita a l'admenistraçon británica para mudar la capital para Deli; al cuntrairo de Calcutá, que se localiza na cuosta ouriental de la Índia, Deli queda ne l norte de l paíç, i l gobierno de la Índia Vritánica decidiu que serie mais fácele admenistrar l stenso território a partir d'alhá. L rei George B, anton Amperador de la Índia, anunciou ouficialmente l'altaraçon de la capital de l Raj.
Nuoba Deli fui porjetada al sul de la Cidade Antiga, custruída pul amperador mogol Shah Jahan. La cidade queda delantre de l sítio de siete antigas cidades, i anclui einúmaros monumientos stóricos, cumo l Yantra Mandir i ls Jardines de Lodhi.
thumb|left|L [[Porton de la Índia, qu'houmenageia ls suldados andianos que perdírun sues bidas na Purmeira Guerra Mundial i nas Guerras Afeganas.]] Mui de Nuoba Deli fui porjetada pul ampreiteiro local, Sir Sobha Singh, i pul arquiteto británico Edwin Lutyenes; até ls dies d'hoije ua region de la cidade ye chamada de "Lutyenes' Delhi" ("Deli de Lutyenes"). La ária admenistratiba central de la cidade fui porjetada cumo un testamiento a las pretensones amperiales británicas; ne l coraçon de la cidade staba l'amponenete Rashtrapati Bhawan (coincido anton cumo Casa de l Bice-Rei), sediado subre l Monte Raesina. L Rajpath, tamien coincido cumo King's Way ("Camino de l Rei"), stendia-se de l Porton de la Índia al Rashtrapati Bhawan, an cujos flancos queda l Eidifício de l Secretariado, qu'abriga dibersos menistérios de l gobierno andiano. La Casa de l Parlamiento, porjetada por Heirbert Baker, queda na Sansad Marg, rue que segue paralela al Rajpath.
Passado la andependéncia de la Índia, an 1947, ua outonomie lemitada fui cunferida la Nuoba Deli, que passou a ser admenistrada pro un Comissário-Xefe, nomeado pul gobierno andiano. An 1956 Deli fui cumbertida nun Território de la Ounion, i l comissairo eibentualmente fui sustituído por un Tenente-Gobernador. La Custituiçon de la Índia, an sue sexagésima-nona emenda, de 1991, declarou que l Território de la Ounion de Deli passarie a ser coincido formalmente cumo Capital de l Território Nacional de Deli. Un sistema de diarquia fui antroduzido, atrabeç de l qual l gobierno eileito recebie amplos poderes, cula sceçon lei i de l'orde, que permanecian prerrogatibas de l gobierno central. L'atual legislaçon fui amplementada an 1993.
thumbnail|right|200px|Palácio persidencial, l [[Rashtrapati Bhaban.]]
Geografie
thumb|L [[riu Yamuna, la leste de Nuoba Deli.]] Cun ua ária total de 42,7 Km², Nuoba Deli forma ua pequeinha parte de la ária metropolitana de Deli, i se localiza na prainada Ando-Gangética, motibo pul qual eisisten poucas altaraçones na altitude de la cidade. Nuoba Deli i las árias que la circundan fazirun parte de la Cordilheira de Arabali, mas atualmente restou solo l Çfiladeiro de Deli. La cidade tamien se localiza nas redondezas de l riu Yamuna, i sente ls eifeitos de sues chenas. La leste de l riu stá la region ourbana de Shahdara. Nuoba Deli se localiza na zona sísmica IB, l que senefica que stá suscetible a grandes terremotos.
Nuoba Deli i la region al sou redror apersenta un clima acentuadamente cuntinental, debido a la sue çtáncia de l litoral i de las cadeias de muntanha próssimas. Las temperaturas barian de 40 graus Celsius, durante l berano, a cerca de 4 graus durante l ambierno. Deli ten un clima semi-árido, cun grandes bariaçones antre las temperaturas an cada staçon. Ls beranos son longos, de l'ampeço d'abril l'outubre, cula staçon de las monçones ne l meio; anquanto ls ambiernos ampeçan an nobembre i ténen l sou auge an janeiro. La média de temperatura anual ye de 25 °C; las médies mensales barian de 14 a 33 °C. La média anual de plubiosidade ye de cerca de 714 mn, na maior parte ocorridas justamente durante las monçones de júlio i agosto.
Gobierno
A partir de 2005, la strutura gobernamental de l Cunseilho Municipal de Nuoba Délhi anclui un diretor-eisecutibo, trés nembros de la Assembleia Legislatiba de la cidade, dous nembros nomeados pul Menistro-Xefe de l Território de la Capital Nacional de Délhi (NCT) i cinco nembros andicados pul gobierno central. L'atual menistro-xefe de l NCT ye Sheila Dikshit. D'acuordo cula custituiçon de la Índia, se ua lei que fur promulgada pula assembleia legislatiba de Délhi antrar an cuntradiçon cun qualquiera outra lei aprobada pul Parlamiento de la Índia, anton la lei promulgada pul parlamiento deberá prebalecer subre la lei promulgada pula assembleia.
Anquanto Nuoba Deli ye admenistrada pul sou própio gobierno municipal, outras árias ourbanas de la metrópole son gobernadas pula Corporaçon Municipal de Délhi i, cumo tal, nun son cunsidradas parte de la capital. Inda assi, to la metrópole de Délhi ye coincida quemumemente cumo 'Nuoba Deli', an cuntreste a la 'Bielha Deli'.
Strutura ourbana
thumb|Mapa de rues de Nuoba Deli. Buona parte de Nuoba Deli fui porjetada por Edwin Lutyenes, un de ls percipales arquitetos británicos de l seclo XX, i recebiu até mesmo l nome de "Lutyenes' Delhi". Lutyenes çtribuiu la ária admenistratiba de la cidade an torno de dues splanadas, chamadas Rajpath ("Camino de l Rei") i Janpath ("Camino de la Reina"). L Rajpath se stende de l palácio de Rashtrapati Vhaban até l Porton de la Índia, anquanto l Janpath se ampeça ne l Cunnaught Circus, cruzando outra amportante bie, l Shantipath, an ángulos retos. 19 ambaixadas strangeiras stan localizadas ne l Shantipath ("Camino de la Paç"), l que faç del l maior anclabe diplomático ne l paíç.
Ne l coraçon de la cidade se ancontra l'amponente palácio de Rashtrapati Bhaban, antiga residéncia de l Bice-Rei. Nas prossimidades stá l Secretariado, sede de dibersos menistérios de l Gobierno de la Índia. L Eidifício de l Parlamiento se localiza ne l Sansad Marg, bie paralela al Rajpath. La Cunnaught Place ye ua grande ária circular, comercial, an Nuoba Deli, modelada a partir de l Royal Crecent, na Anglaterra; duoze rues apartadas saen de l'anielho sterno de la Cunnaught Place, un deilhes l Janpath.
Trasporte
thumb|left|Faixa de carreira an Nuoba Deli. thumb|Staçon de l [[Metro de Délhi - un de ls mais stensos de l mundo.]] Cumo ua cidade planeijada, Nuoba Deli ten dibersas stradas arteriales, muitas de las quales assumiran un status icónico, cumo l Rajpath, Janpath i la Akbar Road. An 2005 l númaro de beiclos pribados era respunsable por 30% de l total de la demanda por trasporte na ária metropolitana de Nuoba Deli. Este númaro, inda assi, puode ser inda maior, yá que l serbício de carreira ye restrito an dibersas partes de la capital, por motibos de sigurança. La custruçon i manutençon de rues i bias ourbanas ye respunsabelidade purmária de l Departamiento de Angenharie Cebil. L metro ye un aspeto quemun por to la Nuoba Deli; an 2008 eisistian 15 staçones an funcionamiento. An 1971, la respunsabelidade admenistratiba de la Delhi Trasport Corporation (DTC, "Corporaçon de Trasportes de Deli") fui trasferida de la Corporaçon Municipal de Deli (NDMC) pa l Gobierno de la Índia; an 2007 eisistian 2700 puntos de carreira na cidade, de ls quales 200 habien sido custruídos i éran mantidos pula NMDC, i l resto pula DTC.
L Metro de Deli, custruído i ouperado pula cumpanha Delhi Metro Rail Corporation (DMRC), liga la cidade cul resto de la metrópole de Deli. Atrabeç dun acuordo cula NDMC, la DMRC puode adquirir tierra pa la custruçon de trilhos i staçones de l metro drento de la cidade, sin qualesquiera amplicaçones financeiras. La NDMC tamien custruiu cumplexos de stacionamientos, cun dibersos andares, an colaboraçon cula DMRC, an dibersas staçones de metro por to la cidade, de modo a oumentar l númaro de bagas.
Demografie
thumb|L [[Templo de Akshardhan, célebre templo hindu an Nuoba Deli.. ]] An 2001, Nuoba Deli tenie ua populaçon de 295.000 habitantes, anquanto l Território de la Capital Nacional de Délhi (NCT) tenie ua populaçon de 9,81 milhones d'habitantes., l que fazie deilha la segunda ária metropolitana de la Índia an populaçon, atrás solo de Bombain. Eesistian 925 mulhieres para cada 1000 homes ne l NCT, i la taxa d'alfabetizaçon ye de 81.67%.
L hinduísmo ye la religion de 82% de la populaçon de Deli, de la qual Nuoba Deli ye solo ua parte. Eesisten tamien grandes quemunidades de muçulmanos (11.7%), sikhs (4.0%), jaenistas (1.1%) i crestianos (0.9%) an Deli. Outras minories ancluen ls parses, budistas i judius.
L hindi ye l percipal léngua (oural i scrito) de la cidade. Outras lénguas quemumente faladas son l anglés, l panjabi i l urdu. Grupos lenguísticos de todas las regiones de l paíç stan bien repersentados na cidade; antre eilhes l maitheli, haryanbi, canarés, telugu, bengali, marata i támil.
Turismo
thumb|250px|[[Templo de Lotus, ua de las maiores casas d'adoraçon de la Fé Bahá'í.]] Ua de las cidades mais antigas de l mundo i palco de manifestaçones culturales al longo de la stória, Nuoba Deli cunserba cientos de monumientos. La zona stórica de Bielha Deli ten bárias mesquitas i fortalezas, sendo cercada por ua muralha antiga. Para alhá de monumientos stóricos, Nuoba Deli tamien ye la sede prédios de l gobierno andiano.
Las percipales atraçones turísticas son:
Buick Regal
L Regal ye un modelo de porte médio de la Buick.
Regal
Teocracie
La Teocracie ye l sistema de gobierno an que la outoridade política ye eisercida por pessonas que se cunsdéran repersentantes de Dius na Tierra. Nas teocracies l gobernante ten al mesmo tiempo l poder político i relegioso, tal cumo Justiniano. Eisemplos atuales de regimes desse tipo son l Baticano, regido pula Eigreija Católica i tenendo cumo xefe-de-Stado un sacerdote (l Papa), i l Eiran, que ye cuntrolado puls Aiatolás, lhíderes relegiosos islámicos, zde la Reboluçon Eislámica an 1979.
Sue forma corruta ye chamada clerocracie.
La forma de Stado teocrático cuntén percípios bastante dibersos de l que norteian la monarquie i la república. Anquanto estas dues son peculiares al oucidente, las teocracies son típicas de l mundo eislámico - ó muçulmano. Cumo l própio nome andica, teo trata-se de l que probén ó stá relacionado a Dius - eiqui ye perciso cuidado para que nun se cunfunda la teocracie cula bariante abselutista de l Stado monárquico. Nas monarquies oucidentales, l poder rial cuntenie ua natureza debina. Inda assi, por más próssimos que stubíssen l Stado i la Eigreija, ambos custituían sferas apartadas: la monarquie detenie l poder político, anquanto la Eigreija, ls poderes spritual i moral. Yá nas teocracies tal çtinçon stá ousente. Ls poderes político i relegioso ándan lhado a lhado. Antoce, quien deténen l cuntrole de l Stado rigula tamien ls preceitos morales, sprituales, eiducacionales i culturales. Nada ye feito de forma outónoma. Todo i qualquiera atitude tomada pul Stado ó pula sociadade stá binculada a ua sola lhógica relegiosa, que sirbe cumo fundamiento ounibersal.
Tales caratelísticas amprímen un eilemiento místico al poder statal. Nas teocracies l eisercício de la outoridade política ye, al mesmo tiempo, un ritual relegioso, que, an tese, afasta qualquiera cuntestaçon social. Ls países eislámicos, subretodo aqueilhes ne ls quales la façon xiita ye manjoritária, son fuortemente struturados subre essa mistura de fé i submisson. "Un eisemplo persente de Stado teocrático ye l Eiran, adonde bigora l regime de l aiatolás, que son, a la par, sacerdotes i gobernantes i susténtan, cumo oubjetibo central, la çtruiçon de l mundo oucidental por meio de atos terroristas stimulados pul fanatismo relegioso." Anque nin todos ls países eislámicos puodan ser caratelizados cumo teocracies, ye perciso que se diga que la ancorporaçon de padrones políticos i culturales típicos de l oucidente - cumo la democracie i la apartaçon antre Eigreija i Stado - ye mui remota, ua beç que ambuolbe porcessos cunsulidados al lhargo de seclos de stória.
Catadorie:Ciéncia política Catadorie:Poder político Catadorie:Sociologie de la Religion
Quemunidade Eiquenómica Ouropeia
right|thumb|250px|La CEE an 1990, depuis de la [[Reouneficaçon de la Almanha.]] La Quemunidade Eiquenómica Ouropeia (CEE) fui ua ourganizaçon anternacional criada por un de ls dous Tratados de Roma de 1957 (an bigor zde 1958), cula finalidade de stablecer un mercado quemun ouropeu. Ls Stados assinantes fúrun Fráncia, Eitália, Almanha Oucidental (na altura, solo la República Federal Almana, i nó la República Democrática Almana) i ls trés países de l Benelux (Bélgica, Países Baixos i Luxemburgo). L tratado stablecie un mercado i ampuostos alfandegairos sternos quemuns, ua política cunjunta pa la agricultura, políticas quemuns pa l mobimiento de mano d'obra i pa ls trasportes, i fundaba anstituiçones quemuns pa l zambolbimiento eiquenómico. Estas anstituiçones fundírun-se an 1965 culas de la CECA i las de la EURATOM, grácias al Tratado de fuson (ó Tratado de Bruxelas).
A la CEE aderírun apuis l Reino Ounido, Eirlanda i Dinamarca (1973), Grécia (1981), i, an 1986, Pertual i Spanha.
La CEE fui la mais famosa de las trés Quemunidades Ouropeias, i depuis de l Tratado de Maastricht (1992) (ó TUE) demudou l nome para Quemunidade Ouropeia (CE). Tamien ne l Tratado de Maastricht criou-se oufecialmente la Ounion Ouropeia. Passado la criaçon de la Ounion Ouropeia, la CE (antiga CEE) passou a formar parte de l purmeiro de ls Trés Pedamiegos de la Ounion Ouropeia.
Catadorie:Stória de la Ounion Ouropeia
Domingos Raposo
Domingos Abílio Gomes Raposo (Malhadas, 17 de Maio de 1952) ye porsor i un de ls maiores specialistas na Lhéngua Mirandesa.
Domingos Raposo lhicenciou-se an Stória pula Faculdade de Lhetras de la Ounibersidade de l Porto, an 1980. Adespuis fizo l Mestrado an Stória de las Populaçones na Ounibersidade de l Minho. Ye porsor de la Ounibersidade de Trás ls Montes i Alto Douro (UTAD).
Fui redator i cordenador de l jornal "Planalto Mirandês", publicado pula Associaçon de Munecípios de l Praino Mirandés, antre 1984 i 1988, i cordenador de l Projeto Cultural Antegrado de Miranda de l Douro.
An 1985 criou la deciplina oupcional de Lhéngua Mirandesa i an 1987 ourganizou i eiditou las atas de las Purmeiras Jornadas de Lhéngua i Cultura Mirandesas. Zde 1994, fui un de ls outores i cordenador de la comisson científica que eilaborou la Perpuosta de Cumbençon Ourtográfica Mirandesa (1995) i la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa (1999). Colaborou, zde 2000, na 1ª Adenda a la Cumbençon Ourtográfica.
Domingos Raposo screbiu bários trabalhos i studos subre la Lhéngua Mirandesa i tamien ye outor d'obra discográfica cula recuolha de música tradecional mirandesa.
Catadorie:Porsores de Pertual Catadorie:Lhéngua mirandesa Catadorie:Miranda de l Douro
Carlos Ferreira
Carlos Ferreira (Sendin, 1961) ye porsor i dibulgador de la Lhéngua Mirandesa.
Lhicenciado an Giografie pula Ounibersidade Nuoba de Lhisboua an 1986, ye Mestre pula Ounibersidade de Salamanca an 2003. La sue tese de Grado ye la purmeira tese ounibersitária scrita an lhéngua mirandesa: “Toponímia, Paisaige i Ambiente, Ua abordaige geotoponímica de Sendin an Tierra de Miranda (Un studo de giografie rural i regional) con 610 páiginas. Apuis fizo l doutorando an l’Ounibersidade de Salamanca cun ua tese subre “Modelos de probamiento i modelos de zambolbimiento pa la Tierra de Miranda”.
Carlos Ferreira ye l'outor de "L Miu Purmeiro Lhibro an Mirandés / O Meu Primeiro Livro em Mirandês", un lhibro bilhíngue an pertués i mirandés, cun cuontas scritas an mirandés, acumpanhado por un CD i retratos de las Tierras de Miranda cun perfácio screbido pul Dr. Jorge Sampaio.
Catadorie:Biografies Catadorie:Porsores de Pertual Catadorie:Lhéngua mirandesa Catadorie:Miranda de l Douro
Point Counter Point
Cuntraponto (Point Counter Point, an sou títalo ouriginal), publicado an 1928, ye un romance scrito por Aldous Huxley. Ye un libro cunsagrado: stá ne l topo de la lista de ls 100 melhores romances de l seclo XX, publicada pula Modern Library.
Cumo la maiorie de ls romances scritos por Huxley, Cuntraponto nun ten ua trama specífica. La maior parte de l libro cunsiste an perfundas análezes de defrentes personalidades houmanas i an longas cumbersas antre anteletuales. Quando cada açon ye çcrita, Huxley analisa cada motibo assi cumo las emoçones anternas de las personaiges detalhadamente, a las bezes mergulhando ne l passado de la personaige d'acuordo cul cuntesto. Sues personaiges stan l tiempo to se defrontando cun questones que dízen respeito la cundiçon houmana, an todos ls sentidos. Este ye un romance d'eideias, assi cumo la maiorie de ls libros de Huxley.
La palabra cuntraponto ye un termo musical zeignado la cumposiçon an polifonia, ó seia, bárias melodies sendo tocadas al mesmo tiempo, cuntreriando até mesmo las regras d'harmonia musical. Huxley tenta, analogamente, fazer Cuntraponto culs sentimientos houmanos an beç de notas musicales; hai quien diga qu'esse libro ye Jazç an forma de literatura. Ne l libro son mostrados muitos cuntrastes: riqueza i pobreza; beleza i feiúra; anteligéncia i la falta de la mesma, etc.
Catadorie:Libros de 1928 Catadorie:Libros de Aldous Huxley Catadorie:Romances de l Reino Ounido
Fernon de Magalhanes
thumb|250px|Fernon de Magalhanes (anónimo, seclo XVI ó XVII). Fernon de Magalhanes, an pertués Fernão de Magalhães, (Puorto, Pertual, c.1480 — Felipinas, 27 de Abril de 1521) fui un nabegador pertués que, al serbício de l rei de Spanha, planeou i quemandou la spediçon marítima que fizo la purmeira biaige de circumnabegaçon al globo.
Fernon de Magalhanes fui l purmeiro a chegar a la Tierra de l Fuogo ne l stremo Sul de l cuntinente Americane l, a atrabessar l streito hoije coincido cumo Streito de Magalhanes i a cruzar Ouceano Pacífico, que nomeou. Magalhanes fui muorto an batailha an Cebu, nas Felipinas ne l curso de la spediçon, mais tarde xefiada por Juan Sebastián Elcano até al regresso an 1522.
Purmeiras biaiges
Fernon de Magalhanes terá nacido an Puorto, ne l norte de Pertual, en 1480. Era filho de Rui de Magalhães i Ines Vaz Moutinho, armano de Duarte de Sousa, Diogo de Sousa i de Isabel Magalhães, de la nobre Casa de l Paço Bielho de Magalhanes. Passado la muorte de sous pais, als dieç anhos, Magalhanes tornou-se paige de la corte de la Reina D. Lhionor, cunsurte de D. João II. Casou cun Beatriz Barbosa i tubo dous filhos: Rodrigo i Carlos, dambos muortos moços.
An Márcio de 1505, cun 25 anhos, alistou-se na Armada de la Índia, na frota de 22 nabios ambiada para anstalar D. Francisco de Almeida cumo purmeiro bice-rei de la Índia. Ambora l sou nome nun figure nas crónicas, sabe-se qu'eilhi permaneciu uito anhos, i que stubo an Goa, Cochin i Quíloa. Partecipou an bárias batailhas, ancluindo la batailha nabal de Cananor an 1506, adonde fui ferido. An 1509 partiu cun Diogo Lopes de Sequeira na purmeira ambaixada la Malaca, adonde seguia tamien Francisco Serrão, sou amigo i possiblemente primo. Chegados a Malaca an setembre, fúrun bítimas dua cunspiraçon i la spediçon treminou an fuga, na qual Magalhanes tubo un papel crucial abisando Sequeira i salbando Francisco Serrão qu'habie zambarcado. Para trás quedórun zanuobe presioneiros. La sue atuaçon baliu-le honras i ua pormoçon.
La circumnabegaçon
An 1517 fui a Sebilha cun Rui Faleiro, tenendo ancuntrado ne l feitor de la "Casa de la Cuntratación" de la cidade un adeto de l porjeto qu'antretanto cuncebera: dar la Spanha la possiblidade d'atengir las Molucas pul Oucidente, por mares nun reserbados als pertueses ne l Tratado de Tordesilhas i, para alhá desso, segundo Faleiro, probar que las ilhas de las speciaries quedában ne l'heimisfério castelhano.
Antonio Pigafetta, scritor eitaliano qu'habie pago de l sou própio bolso para biajar cula spediçon, screbiu un diairo cumpleto de toda la biaige, possiblitado pul fato de Pigafetta tener sido un de ls 18 homes a retornar bibo pa la Ouropa. Dessa forma, chegou a la posteridade un ralo i amportante registro d'adonde se puode strair muito de l que se sabe subre este eipisódio de la stória.
Solo an nobembre la squadra atrabessarie l Streito, penetrando nas augas de l Mar de l Sul (assi batizado por Balboa), i batizando l'ouceano an qu'antrában cumo «Pacífico» por cuntraste a las deficuldades ancuntradas ne l Streito. Depuis de cerca de quatro meses, la fame, la sede i las malinas (percipalmente l scorbuto) ampeçórun a dezimar la tripulaçon. Ne l Pacífico qu'ancuntrou las nebulosas qu'hoije ten l sou nome - las nebulosas de Magalhanes.
An Márcio de 1521, chegórun a l'ilha de Lhadrones ne l'atual arquipélago de Guan, chegando a l'ilha de Cebu nas atuales ilhas Felipinas an 7 d'Abril. Eimediatamente ampeçórun culs natibos las trocas comerciales; buona parte de las grandes deficuldades de la biaige tenien sido bencidas. Dies depuis, mas, Fernon de Magalhanes morriu an cumbate culs natibos na Ilha de Matan, atraído a ua amboscada.
La spediçon prosseguiu sob l quemando de João Lopes Carvalho, deixando Cebu ne l'ampeço de Márcio de 1522. Dous meses depuis, serie quemandada por Juan Sebastián Elcano.
L regresso
thumb|600px|Mapa de la spediçon: a burmeilho la rota percorrida por Magalhanes, a lharanja la rota percorrida por Eilcano.
Decidírun ancendiar la nau Concepción, bisto l pequeinho númaro d'homes para ouperá-la, i finalmente cunseguírun chegar a las Molucas, adonde arranjórun sou suprimiento de speciaries. Trinidad acabou eilhi queando para reparos i la "Bitoria" boltou solica para casa, cuntornando l Índico pul sul, a fin de nun ancontrar nabios pertueses. La Trinidad, passado ls reparos tentou seguir ua rota pul Pacífico até la América Central, adonde poderie cuntatar ls spanholes i lhiebar sue carga, inda assi acabou tenendo de retornar a las Molucas adonde sous tripulantes fúrun presos puls pertueses qu'habien chegado. La nau "Bitoria" dobrou l Cabo de la Buona Spráncia an 1522, fizo scala an Cabo Berde, adonde alguns homes fúrun presos puls pertueses, alcançando finalmente l porto de San Lúcar de Barrameda, cun solo 18 homes na tripulaçon.
Ua sola nau tenie cumpletado la circumnabegaçon de l globo al chegar a Sebilha an 6 de Setembre de 1522. Juan Sebastián Elcano, la restante tripulaçon de la spediçon de Magalhanes i l redadeiro nabio de la frota regressórun decorridos trés anhos passado la partida. La spediçon de fato trouxo poucos benefícios financeiros, nun tenendo la tripulaçon chegado a recebir l pagamiento.
Curjidade: Na época nun eisistie la Lhinha Anternacional de la Data, sendo qu'al chegáren a Sebilha la tripulaçon nun subtraiu un de ls 1081 dies que quedórun a bordo de la spediçon. La precariadade de las mediçones nun fui suficiente para cuntener la çcusson que se seguiu subre la duraçon de la biaige; sugerindo que fusse ambiado al Baticano ua comisson anternacional subre spediçones al redror de la Tierra.
Caronte (satélite)
Caronte forma junto cun Pluton un sistema d'astros duplos, çcubierto por James Walter Christy an 22 de Júnio de 1978. Ye mais coincido cumo un satélite natural de Pluton, mesmo tenendo la metade de l tamanho de Pluton (2400 Km- 1200 Km). Ls dous possuen massas tan semelhantes que nun hai ua domináncia grabitacional de Pluton subre Caronte. Caronte puxa Pluton cun tal fuorça que l'eixe de rotaçon se ancontra fura de la superficie de Pluton, ye cumo se ambos fússen satélites naturales dun "bazio", causo único ne l Sistema Solar. Alguns astrónomos classefican esta anteraçon cumo planeta nano duplo, l sistema Pluton-Caronte, assi sendo ls outros trés cuorpos: Hidra, Nix i S/2011 (134340) 1 serien satélites de Pluton i Caronte. Mas la classeficaçon dada pula Ounion Astronómica Anternacional inda ye solamente planeta-nano focando l maior cuorpo de l sistema.
Hip hop
L hip hop ye un mobimiento cultural ampeçado ne l final de la década de 1970 ne ls Stados Ounidos cumo forma de reaçon als cunflitos sociales i a la bioléncia sofrida pulas classes menos faborecidas de la sociadade ourbana. Ye ua spece de cultura de las rues, un mobimiento de rebindicaçon de spácio i boç de las periferies, traduzido nas lhetras questionadoras i agressibas, ne l ritmo fuorte i antenso i nas eimaiges grafitadas puls muros de las cidades.
Caronte (satélite)
La sue cumposiçon i dimensones son inda mui anciertas, debido a la çtáncia la que l par Pluton-Caronte se ancontra de la Tierra. Mas las mediçones feitas mostran que Caronte ten un diámetro d'aprossimadamente 1207 Km.
Cumo se biu nas radadeiras décadas, todos ls planetas çtantes tenien mais satélites de l que se pensaba antes de ls bos spaciales, i nunca fúrun bejitados pul home. Antretanto, será bejitada pula misson spacial nó-tripulada New Horizons an júlio de 2015, para nuobas pesquisas.
Çcubierta
Caronte fui çcubierto la 22 de júnio de 1978 pul astrónomo de l Ouserbatório Nabal de ls Stados Ounidos James W. Christy, que percebiu algo mui peculiar nas eimaiges de Pluton oubtidos cul telescópio de l ouserbatório de Flagstaff. Las eimaiges oubtidas de Pluton tenien ua forma lhigeiramente alongada, anquanto las streilhas qu'aparecírun na mesma retrato nun mostroran nanhue distorçon.
Ua berificaçon an arquibo ne l'ouserbatório rebela qu'alguas de las outras eimaiges tomadas an eicelentes cundiçones de besibelidade tamien amostrórun esta estirpe, ambora la maiorie nó. Este eifeito poderie ser splicado se houbisse outro oubjeto an órbita de Pluton, que periodicamente nun ye suficientemente grande para ser ouserbado pul telescópio.
250px|thumb|left|Eimaige artística de Caronte bisto de Pluton. Christy cuntinou la sue pesquisa i çcubriu que todas las ouserbaçones poderien ser splicadas se l'oubjeto an queston tubisse un período orbital de 6,387 dies i ua separaçon mássima de l planeta dun segundo d'arco. L período de rotaçon de Pluton ye de 6.387 dies, percisamente cumo era quaije cierto que l satélite tenie l período de rotaçon mesmo, anferir qu'este era l único coincido sistema de satélite de l planeta an qu'ambos éran la mesma face l tiempo to.
Alguas dúbedas que puoden ocorrer de sue eisisténcia ye apagada quando l sistema antrou nun período de cinco anhos antre 1985 i 1990 eclipses. Este fenómeno ocorre quando l praino orbital de Pluton i Caronte queda cantando de l punto de bista de la Tierra. Esso solo acuntece dues bezes durante ls 248 anhos de l período orbital de Pluton. Fui muita suorte qu'un desses anterbalos d'eclipses ocorren lhougo passado la çcubierta de Caronte.
Las purmeiras eimaiges de Pluton i Caronte resolbido cumo çcos apartados fúrun tiradas pul Telescópio Spacial Hubble na década de 1990. Mais tarde, l zambolbimiento de la ótica adatatiba fui possible resulber tamien çcos apartados usando telescópios terrestres.
La çcubierta de Caronte çcartou la teorie de que Pluton tenie sido un satélite de Netuno que scapou.
Nome
Caronte fui nomeada, temporariamente, cumo S/1978 P 1. An 24 de júnio de 1978, James Walter Christy sugeriu l nome Charon, apelido de sue mulhier Charlene. L Ouserbatório Nabal de ls Stados Ounidos propós l nome Persephone, mas Christy persistiu ne l nome Charon (an pertués, Caronte) passado çcubrir qu'este nome se refire a ua figura de la mitologie griega . Caronte trasportaba las almas de ls que morrírun al mundo anferior ó Hades, coincido cumo Pluton puls romanos.
L'adoçon oufecial deste nome fui cunfirmada an 3 de janeiro de 1986 pula Ounion Astronómica Anternacional.
Caratelísticas físicas
L diámetro de Caronte ye de cerca de 1207 Km, pouco mais de que metade de l de Pluton, cun ua ária de 4.580.000 Km². Al cuntrairo de Pluton, que ye cubierta cun carambelos de nitrogénio i metano, la superfice de Caronte parece ser dominada por carambelo d'auga. Tamien parece nun tener atmosfera. An 2007, ouserbaçones feitas pul Ouserbatório Gemeni, heidratos d'amónia i cristales d'auga na superfice de Caronte sugeriran la persença de "crio-geysers" atibos.
Ls eclipses mútuos de Pluton i Caronte na década de 1980 permitiu als astrónomos analisar las lhinhas spetrales de Pluton i d'ambos ls astros cumbinados. Subtraindo-se l spetro de Pluton de l total, poderie detreminar la cumposiçon de la superfice de Caronte.
Naan
thumb|Naan. Naan ye un antigo i típico pan de la Índia i outras regiones asiáticas, cun receita a la base de trigo, podendo serbir d'acumpanhamiento cun qualquiera refeiçon. L pan ye assado nun tandur i ten un formato peculiar, sendo circular i achatado.
Catadorie:Alimientos
Hip hop
L'hip hop cumo mobimiento cultural ye cumpuosto por quatro manifestaçones artísticas percipales: MCang, qu'anima la fiesta cun sues rimas amprobisadas, l'anstrumentaçon de ls DJs, la dana de l breakdance i la pintura de l grafite. Tenendo ampeçado an Bronx, la cultura hip hop eimergiu debrebe pa l mundo to.
Caronte (satélite)
Refréncias
Catadorie:Lhunas de Pluton Catadorie:Pluton Catadorie:Sistema solar
Hip hop
La música hip hop nun debe ser cunfundida cul rap (rhythn and poetry), pus este ten estrutura dibergente de la música hip hop an bários puntos, anque tenéren puntos an quemun. Eisisten rappers que nun tocan hip hop, cumo Eiminen i Racionales MC's, assi cumo eisisten musiqueiros d'hip hop que nun fázen rap. La premiaçon de la MTB amaricana, l Bideo Music Awards, por eisemplo, cunta cun dues catadories çtintas: ua para melhor clipe de rap i outra para melhor clip d'hip hop.
Ne l Brasil, l mobimiento hip hop fui adotado, subretodo, puls moços negros i pobres de cidades grandes, cumo San Paulo, Riu de Janeiro, Brasília, Porto Alegre i Curitiba, cumo forma de çcusson i protesto contra l precunceito racial, a miséria i la scluson. Cumo mobimiento cultural, l'hip hop ten serbido cumo ferramienta d'antegraçon social i mesmo de re-socializaçon de moços de las periferies ne l sentido de romper cun essa rialidade.
Stória
L'hip hop eimergiu an meados de la década de 1970 ne ls subúrbios negros i lhatinos de Nuoba Iorque. Estes subúrbios, berdadeiros guetos, anfrentában dibersos porblemas d'orde social cumo pobreza, bioléncia, racismo, tráfico de drogas, caréncia d'anfra-strutura i d'eiducaçon, antre outros. Ls moços ancontrában na rue l único spácio de lhazer, i giralmente entrában nun sistema de gangues, las quales se cunfrontában de maneira biolenta na lhuita pul domínio territorial. Las gangues funcionában cumo un sistema oupressor drento de las própias periferies - quien fazie parte d'alguas de las gangues, ó quien staba de fura, siempre conhecie ls territórios i las regras ampostas por eilhas,debendo segui-las rigidamente.
Esses bairros éran eissencialmente habitados por eimigrantes de l Caribe, benidos percipalmente de la Jamaica. Por alhá eisistian fiestas de rue cun eiquipamientos sonoros ó carros de sonido mui possantes chamados de Sound Systen (carros eiquipados cun eiquipamientos de sonido, parecidos cun trios eilétricos). Ls Sound Systen fúrun lhiebados pa l Bronx, un de ls bairros de Nuoba Iorque de maiorie negra, pul DJ Kol Heirc, que cun duoze anhos migrou pa ls Stados Ounidos cun sue família. Fui Heirc quien antroduziu l Toast (modo de cantar cun lhiebadas bien fraseadas i rimas bien feitas, muitas bezes bien politizadas i outras banales i sexuales, cantadas arriba de reggae anstrumental), que darie ourige al rap.
Neste cuntesto, nacian defrentes manifestaçones artísticas de rue, formas própias, de ls moços lhigados àquele mobimiento, de se fazer música, dana, poesie i pintura. Ls DJs Afrika Bambaataa, Kol Heirc i Grand Master Flash, GrandWizard Theodore, GrandMixer DST (hoije DXT), Holywod i Pete Jones, antre outros, ouserbórun i partecipórun destas spressones de rue, i ampeçórun a ourganizar fiestas nas quales estas manifestaçones tenien spácio - assi nacírun las Block Parties.
Las gangues fúrun ancontrando naqueilhas nuobas formas d'arte ua maneira d'ancanhar la bioléncia an que bebian submersas, i passórun la frequentar las fiestas i danar break, cumpetir cun passos de dana i nun mais cun armas. Essa fui la perpuosta de Afrika Bambaataa, cunsidrado hoije l padrino de la cultura hip hop, l'eidealizador de la junçon de ls eilemientos, criador de la palabra hip hop i por anhos tenido cumo "master of records" (mestre de ls discos), por sue basta coleçon de discos de benil.
DJ Hollywod fui un DJ de grande amportança pa l mobimiento. Anque tocar ritmos mais pop cumo la çcoteca, fui l purmeiro a antroduzir an sues fiestas MCs qu'animában cun rimas i frases que dórun ampeço al rap. Ls MCs passórun a fazer çcursos rimados subre la quemunidade, a la fiesta i outros aspetos de la bida cotidiana. Taki 183, l grande mestre de l Pixo, fizo ua reboluçon an Nuoba Iorque al lhançar sues "Tags" (assinaturas) por to cidade, sendo noticiado até ne l New York Eiquipas a la época. Depuis del benirun Blade, Zephyr, Sen, Dondi, Fetura 2000, Lhady Pink, Phase 2, antre outros.
An 12 de nobembre de 1973 fui criada la purmeira ourganizaçon que tenie an sous antrisses l'hip hop, cuja sede staba situada ne l bairro de l Bronx. La Zulu Nation ten cumo oubjetibo acabar culs bários porblemas de ls moços de ls subúrbios, specialmente la bioléncia. Ampeçórun a ourganizar "batailhas" nun biolentas antre gangues cun un oubjetibo pacificador. Las batailhas cunsistian nua cumpetiçon artística.
hip hop i la música eiletrónica
Antre las defrentes manifestaçones artísticas de l mobimiento hip hop, la música se ansere cumo papel primordial para einúmaras bariaçones eisistentes an nuossos dies. Para alhá de ls DJs, MCs, de las mixaiges i de l Rap, la baterie eiletrónica i ls sintetizadores cumplementórun l ámbito de las çcotecas. Todo ampeçou quando Afrika Bambaataa resolbiu criar ua batida base para sues músicas anspirando-se nun álbun de l grupo musical criador de l stilo techno, Kraftwerk. L sucesso fui d'eimediato cula música "Planet Rock", fazendo de sue batida eiletrónica la mais copiada para cumposiçon de muitas outras músicas. Surgie l'eiletrofunk, que por sue beç deribou-se an muitos outros stilos, cumo por eisemplo, l miami bass i l frestyle.
Ne l Brasil
L brício de l'hip hop brasileiro ye San Paulo, adonde surgiu cun fuorça ne ls anhos 1980, de ls tradecionales ancuontros na rue 24 de Maio i ne l metro San Bento, d'adonde saíran muitos artistas reconhecidos cumo Thaíde, DJ Hun, Styllo Salbaige, Region Abissal, Nill (Berbo Pesado), Sérgio Riky, Defh Paul, Mc Jack, Racionales MCs, MB Bill, Dotors MCs, Shary Lhaine, M.T. Bronks, Rappin Hod, antre outros.
Atualmente eisisten dibersos grupos que repersentan la cultura hip hop ne l paíç, cumo Mobimiento Anraizados, MHHOB, Zulu Nation Brasil, Casa de Cultura hip hop, Posse Hausa (San Bernardo de l Campo), Associaçon de hip hop de Bauru, Cedeca, Cufa (Central Única de las Bairros de lhata). La percipal premiaçon de l'hip hop ne l paíç ye l Prémio Hutúç, an cerimónia rializada to anho. Ye ourganizado pul Hutúç i ye cunsidrado l maior de la América Lhatina.
Multidimensionalidade de l'hip hop
Segundo Aleijandro Frigerio, la percipal caratelística de las artes negras ye sou caráter multidimensional, denso. La performance mistura, an nibles sucessibos, géneros que pa la cultura oucidental serien defrentes i apartados (músicas, poesie, dana, pintura). L'anterpretaçon, la fuson de todos esses eilemientos que faç deilha ua forma artística que nun serie eiquibalente a la soma de ls eilemientos apartados. Para cumprender la multidimensionalidade de la performace, ye necessairo fazé-lo an sou cuntesto social. Fura deste cuntesto social, solamente se cumprenderian alguns de ls eilemientos, mas nun solo cumo un cunjunto de dana, música, poesie i artes plásticas, senó cumo ua performace anserida nun cuntesto social, neste causo marginal, cheno de porblemas sociales, eiducacionales i de scluson social. Este cuntesto social ye l que dá sentido a la performance.
L'amportança de l stilo pessonal
L diálogo antre la performance i la rialça i l caráter criatibo de la performance. "L cuntraponto cun un anterlocutor tamien lhieba ambas performace la maiores i melhores zampenhos". L stilo pessonal ye de grande amportança na performance porque las caratelísticas própias de cada performace acrecentan las possiblidades d'inobaçon i de criaçon de nuobos stilos. "Spera-se que l performace nun solo seia cumpetente, mas que tamien possua un stilo própio, l que puode ser ouserbado na cultura negra ourbana cuntemporánea, por eisemplo, an todos ls aspetos de l'hip hop". L stilo pessonal nun se baloriza an situaçones de repersentaçon, tamien ye amportante an todos ls aspetos de la bida cotidiana (stética, cumprimiento, fala etc).
Cinco pedamiegos
thumb|right|200px|DJ mixando cumposiçones
DJ (disc-jockey)
Ouperador de discos, que faç bases i colaiges rítmicas subre las quales se articulan ls outros eilemientos, hoije l DJ ye cunsidrado un músico, passado l'antroduçon de ls scratchs de GradMixer DST na cançon "Rock it" de Heirbie Hancock, que repersenta un ancremiento de la cumposiçon i nun solamente un eifeito. L breakbeat ye la criaçon dua batida arriba de cumposiçones yá eisistentes, ua spece de lhop. Sou criador DJ Kol Heirc zambolbiu esta técnica possiblitando B.Boys la danáren i MCs la cantáren. L Beat-Juggling yá ye la criaçon de cumposiçones las puls DJ ne ls toca-çcos, cun discos i cançones defrentes. Hai dibersos tipos de DJs: l DJ de grupo, de dane/fiestas/anibersairos/eibentos an giral i l DJ de cumpetiçon. Este por sue beç, faç de la técnica i criatebidade, ls eilemientos eisséncias para çpertar i prender l'atençon de l público. Un DJ de cumpetiçon ye un DJ que zambolbe i rializa apersentaçones cuntendo scratchs, batidas i até frases recortadas de defrentes discos (samples). Esses DJs cumpéten antre si ousando todo i qualquiera cacho musical dun benil.
Rapping
L rap ye un ritmo de música parecido cul hip hop, qu'angloba percipalmente rimas, i ye un de ls cinco pedamiegos de la cultura hip hop. La traduçon lhiteral de rap ye Rhythn and Poetry, ó seia, ua poesie feita atrabeç de rimas, giralmente feitas nua belocidade superior a la de l'hip hop, tenendo cumo eisemplo l grupo The Lhast Poets. L rap na maiorie de las bezes ye feito sin acumpanhamiento de nanhun strumiento, ó simplesmente un DJ mixer.
thumb|right|200px|Un grupo de MCs an apersentaçon
MC (master of cerimonies)
Mestre de Cerimónia, ye l puorta-boç que relata, atrabeç d'articulaçones de rimas, ls porblemas, caréncias i spriéncias an giral de ls guetos. Nun solo çcribe, tamien lhança mensaiges d'alerta i ourientaçon, l MC ten cumo percipal funçon animar ua fiesta i cuntribuir culas pessonas para se dibertiren. Muitos MCs ne l'ampeço de l'hip hop dában recados, mandában cantadas i simplesmente animában las fiestas cun alguas rimas. L purmeiro MC fui Coke La Rock, MC qu'animaba las fiestas de Kol Heirc.Ne l Brasil ls purmeiros rimadores fúrun Jair Rodrigues, Gabriel l pensador antre grupos cumo balinhas de l rap, Thaíde i DJ Hun, Racionales Mcs.L MC ye aquel qu'atrabeç de sues rimas mostra las baries formas de rebindicaçon, angustias i anjustiças culas classes socias mais çfaborables mostrando l poder de la trasformaçon.
Break dance
thumb|200px|right|Grafite registrado ne l [[Riu de Janeiro (cidade)|Riu de Janeiro]]
Break Beilce (B-boying, Popping i Lhocking), por cumbençon, chama-se todas essas danas de Break Beilce. Anque tenéren la mesma ourige, son de lhugares çtintos i por esso apersentan anfluéncias de las mais bariadas. Zde l'ampeço de la década de 1960, quando la óndia de música negra assolou ls Stados Ounidos, la populaçon de las grandes cidades sentie ua maior prossimidade cun estes artistas, percipalmente por sue maneira berdadeira de demunstrar l'alma an sues cançones. Las gangues de la época usában l break para çputar território, la gangue que se çtacaba melhor era la que comandaba l território.La dana ye anspirada ne ls mobimientos de la guerra.
Grafite
Spresson plástica, l grafite repersenta zeinhos, apelidos ó mensaiges subre qualquiera assunto, feitas cun spray, rolinho i pincel an muros ó paredes. Sendo cunsidrado por muitos ua forma d'arte, defrente de l "picho", que ténen outra funçon de solo deixar sue marca, l grafite ye ousado por muitos cumo forma de spresson i denúncia.
Beilça
La dana hip hop anclui ua grande bariadade de stilos, nomeadamente breaking, lhocking, popping, i krumping. Breaking, lhocking i popping fúrun zambolbidos na década de 1970 por negros i Lhatino-amaricanos. L krumping surgiu na década de 1990, an quemunidades Afro-amaricanas, an Los Angeles. L que sepa la dana de l'hip hop d'outras formas de dana son ls mobimientos de amprobisaçon (frestyle) i que ls danarinos d'hip hop frequentemente se ambolben an çputas nas cumpetiçones de dana. Sessones de Frestyle i çputas giralmente son rializadas nua cipher, un spácio de dana circular que se forma naturalmente ua beç que la dana ampeça.
Moda
La moda de l'hip hop ye un stilo de se bestir d'ourige afro-amaricana, caribenha i lhatina, que tubo ourige ne l bairro The 5 Boroughs, an Nuoba Iorque, i mais tarde anfluenciou an cenas de l'hip hop an Los Angeles, Galesburg, Broklyn, Chicago, Filadélfia, Detroit, Porto Rico, antre outros. Cada cidade cuntribuiu cun bários eilemientos pa l sou stilo giral bisto hoije ne l mundo anteiro.
Giralmente, las roupas que son outelizadas ne l'hip hop son anchas, para que ls mobimientos queden maiores, dando mais eifeito bisual pa la dana. Tamien son outelizados gorros, muitas bezes birados para trás ó de lhado. Na maiorie de las bezes, las roupas son bistosas.
Refréncias
hip hop
Máquina de Turing
thumb|right|300px|Repersentaçon artística dua máquina de Turing
Tao Te Ching
thumb|right|Tao Te Ching eidiçon Wang Bi, Japon 1770