cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Númaro decimal
Númaros decimales son numerales qu'andican un númaro que nun ye anteiro. Giralmente passado l algarismo de las ounidades, usa-se ua bírgula, andicando que l'algarismo a seguir pertence a l'orde de las décimas, ó casas decimales. Todos ls númaros decimales fenitos ó anfenitos i periódicos puoden ser scritos na forma de fraçon, mas, ls númaros decimales eirracionales, cumo l pi, por eisemplo, nun puoden ser scritos na forma de fraçon pus son anfenitos i nó ténen período.
Stória
Ls númaros decimales ténen ourige nas fraçones decimales. Por eisemplo, la fraçon \frac{1}{2} eiquibale a la fraçon qu'eiquibale al númaro decimal 0,5 \,\!.
Stebin, angenheiro i matemático houlandés, an 1585 eilaborou un método para efetuar ouparaçones por meio de númaros anteiros, sin l'uso de fraçones, ne l qual ourdenaba ls númaros naturales subre ls algarismos de l numerador, l qu'andicaba la posiçon a ser acupada pula bírgula ne l numeral decimal.
undefined
An 1617 la notaçon antroduzida por Stebin fui adatada por John Napier, matemático scocés, que sugeriu l'uso dun punto ó dua bírgula para apartar la parte anteira de la parte decimal.
Durante mui tiempo ls númaros decimales fúrun ampregados solo para cálclos astronómicos an birtude de la percison proporcionada. Esses númaros simplificórun mui ls cálclos i passórun a ser ousados cun mais énfase passado la criaçon de l sistema métrico decimal.
Casa decimal
Ye la posiçon qu'un algarismo acupa passado la bírgula nun númaro decimal.
Adiçon i subtraçon
Quando se adiciona un númaro decimal cun outro númaro decimal, la regra debe ser "Númaro anteiro ambaixo de númaro anteiro, bírgula ambaixo de bírgula i casa decimal ambaixo de casa decimal."
S: 1,556 0,30+   —————    1,856
Agora, repare que la regra arriba stá sendo oubedecida, mas nun eisiste nanhun númaro na orde de ls milésimos, para se calcular cul "6". Quando nun se ten la (s) casa (s) decimal (is) para se calcular l'adiçon (ó subtraçon) se adiciona zero, ó repete l balor a ser calculado (ne l causo, 6).
Pula regra prática (bálido quando l multiplicador ó l debisor ye ua poténcia de 10)
S: 0,56 X 100 = 56 12,00 X 100 = 1200 350,33 X 10 = 3503,3
De l mesmo jeito ye la debison por qualquiera poténcia de 10, solo que dessa beç la bírgula anda ua casa decimal pa la squierda para cada zero de l debisor.
S: 1200000 ÷ 100000 = 12 5,55 ÷ 10 = 0,555
Multiplicaçon Ourdinária
Para multiplicarmos un ó dous númaros cun bírgula, efetuamos la multiplicaçon "squecendo-se" de la bírgula. Quando oubtemos l perduto, cunta-se quantas casas depuis de la bírgula ls dous númaros decimales possuían juntos i marcan-se estas casas ne l perduto.
S: 1,25 X 0,56 = 0,7000
Justificatiba
To l númaro decimal racional puode ser repersentado por ua fraçon. Bamos repersentar 1,25 i 0,56 dessa maneira.
Efetuando la multiplicaçon dessas fraçones, tenemos:
Retornando a la forma de númaro decimal, tenemos:
Catadorie:Númaros
Emílio Pires Martins
Emílio Pires Martins, tamien coincido cumo Emídio (Miranda de l Douro, Sendin, 12 de febreiro de 1971 ), ye un musiqueiro, cumpositor, outor e prossor de lhéngua mirandesa.
Percuso académico
Cumpletou l curso de Stória na Faculdade de Lhetras de la Ounibersidade de l Porto.
Zde l'anho lhetibo de 2006/2007, ten ansinado lhéngua/cultura mirandesa an bárias scuolas de l paíç, cun çtaque pa la region norte. Atualmente, ancontra-se a lhecionar esta deciplina ne l Agrupamiento de Scuolas de Miranda de l Douro (EB Sendin).
Carreira musical
Emílio fui co-fundador de la banda d'hard rock Pica Tumilho, na qual era l bocalista i cantaba maioritariamente an mirandés. Mas em 2012 acabou por salir de la banda debido a la çtáncia geográfica antre ls sous nembros.
Assi i to, en 2017, fondou outra banda chamada de Pica & Trilha, a cumbite de l baterista Bítor Teixeira.
Canal de l YouTube
Criou l sou canhal de l youtube a 12 de Outubre de 2013, cul nome Emílio Pica, i zde anton ten publicado bários bídeos de caráter cómico, mas didático, cul oubjetibo d'ansinar als sous suscritos la lhéngua mirandesa.
Emílio tamien criou alguas rubricas ne l YouTube cun foco na lhéngua mirandesa. La purmeira ye chamada de "Mirandés for kids", qu'apersenta pequeinhos bídeos didáticos pa la daprendizaige de la lhéngua. Yá la segunda rubrica ye antitulada de "Por ende a fazer poesie" i cunsiste an filmaiges an direto cun declamaçones de poemas inéditos an lhéngua mirandesa. I la terceira rubrica ye antitulada de "Pica & Chan" i cunsiste an bídeos cúrtios que cumbinan comédia i sátira. Aonde ls dous protagonistas, Pica i Chan, fázen dibersas brincadeiras i patetices al lhongo de ls bídeos.
Corina
Corina de Tángra (an griego Κόριννα) fui ua poetisa lírica coral griega, tenendo bebido ne ls seclos VI i B a.C. ó ne l período heilenístico.
Era mui respeitada na Antiguidade, cunsidrada ua de las nuobe musas mortales.
Antímaco
Antímaco (an griego clássico: Ἀντίμαχος), de Cólofon ó Claros, poeta i gramático griego, floresceu cerca de 400 a.C. Quaije nada se sabe de la sue bida. Sous sfuorços poéticos nun éran giralmente apreciados, ambora el tenga recebido ancentibo de sou cuntemporáneo mais moço, Platon.
Sous trabalhos percipales fúrun: un poema épico subre Tebas, un relato de la spediçon de ls siete contra Tebas i de la spediçon de ls eipígonos; i un poema eilegíaco, Lydē, assi chamado por ser l nome de l'amante de l poeta, de cuja muorte Antímaco percurou se cunsular cuntando stórias míticas d'amores anfelizes. Antímaco fui l criador de la poesie épica "erudita", i precursor de la scuola de Alexandria, cujos críticos atribuíran a el l lugar al lado de Homero. Preparou tamien ua recenson crítica de ls poemas homéricos.
Fragmientos d'obras de Antímaco fúrun publicados por Stoll an 1845, depuis por Kinkel ne ls Fragmenta Eipicorun Graecorun (fragmientos de poetas épicos griegos), an 1877, i por Bergk ne ls Poetae Lyrici Graeci (1882). Ne l seclo XX, fúrun publicados an anglés por V. J. Matthews an 1996.
Antímaco nun debe ser cunfundido cun Antímaco de Teos, poeta que bibeu antes del i la quien l poema cíclico Ls Eipígonos fui atribuído, ambora essa atribuiçon puoda resultar d'anganho.
Sabel de Balois
Sabel de Balois(2 d'abril de 1545-3 outubre de 1568) fui ua princesa francesa i mais tarde reina de la Spaña por sou casamiento cun Felipe II de Spaña,serie l sou casamiento wue treminarie culs cunflitos antre Fráncia i Spaña, segundo relatos eilha fui a mulhier que Felipe II mas amou,eilha era filha de Anrique II de la Fráncia i Catrina de Médici
Agáties
Agaties (Mirina, Ásia Menor ca. 536 - Custantinopla, 582 ó 594), chamado de "Scolástico" (Agaties Scholasticus), fui un home de letras i storiador bizantino, i ua de las fuontes percipales pa l período de l reinado de Justeniano I.
Buton
thumb|180px|Buton - Ásia thumb|100px|Buton Buton - Reino de l Buton - (an Dzongkha: འབྲུག་ཡུལ) ye un paíç ye sin salida pa l mar de la Ásia cun ua populaçon de 741.919 habitants (2015), l Buton acupa ua superfice de 38.394 Km² i sue capital ye Thimphu.
30141 Nelvenzon
2000 GT24 (asteroide 30141) ye un asteroide de la cintura percipal. Ten ua scentricidade de 0.12479590 i ua anclinaçon de 6.66067º.
Mohammed Hussaini Shirazi
L'aiatolá Mohammed Shirazi Hussaeni - an árabe: محمد الحسيني الشيرازي fui un clérigo xiita (marja). Naciu an 1928 an Najaf, Eiraque, eimigrou pa l Kuwait an 1971, bibeu alhá até 1980, i eimigrou pa la cidade de Qon, Eiran, adonde morriu an 2001.
Agáties
Biografie
Naciu por buolta de 536 d.C. an Mirina (Μύρίνα), cidade de Mísia (Ásia Menor) na cuosta oucidental de l'atual Turquie, cerca de 37 Km la sudoeste de Pérgamo, de la qual atualmente restan solo bruxedos.
30141 Nelvenzon
Catadorie:Asteroides de la cintura percipal
Mohammed Hussaini Shirazi
Libros
El anriqueciu l mundo cul ampressionante númaro de mais de 1000 libros, tratados i studos subre bários campos de l coincimiento. Sues obras barian de simples libros d'antroduçon andereçados las nuobas geraçones l'obras-primas de la ciéncia i de la literatura.
Agáties
Biografie
Fui probabelmente eiducado an Custantinopla, studou dreito an Alexandria i regressou para Custantinopla an 554, adonde cumpletou l sou treino i eiserceu cumo adbogado (scholasticus).
Buton
Refréncias
Catadorie:Geografie Catadorie:Buton
Beilado
La beilça ye ua de las trés percipales artes cénicas de la Antiguidade, al lado de l triato i de la música. Ne l'antigo Eigito yá se rializaba las chamadas beilças astroteológicas an houmenaige la Osíris. Na Grécia, la beilça era frequentemente binculada als jogos, an special als oulímpicos. La beilça se carateriza pul uso de l cuorpo seguindo mobimientos prebiamente stablecidos (coreografie) ó amprobisados (beilça libre). Na maior parte de ls causos, la beilça, cun passos cadenciados ye acumpanhada al sonido i cumpasso de música i ambolbe la spresson de sentimientos potenciados por eilha.
La beilça puode eisistir cumo manifestaçon artística ó cumo forma de dibertimiento ó cerimónia. Cumo arte, la beilça se spressa atrabeç de ls signos de mobimiento, cun ó sin ligaçon musical, para un detreminado público, qu'al longo de l tiempo fui se zbinculando de las particularidades de l triato.
Agáties
Biografie
Mas, la literatura fui la sue atebidade preferida. Screbiu poesie erótica, eipigramas i sonetos, i eiditou antologies destes géneros. Tamien screbiu notas marginales acerca de l Itinerário de Pausánias. Passado la muorte de Justeniano I an 565, tenendo Agaties trinta anhos d'eidade, alguns de ls sous amigos cumbencírun nel para screbir la stória de l sou própio tiempo. L resultado fúrun ls cinco libros de las sues Stórias, que cuntinan l'obra Stória de las guerras de Procópio de Cesareia.
Beilado
Atualmente, la beilça se manifesta nas rues an eibentos cumo "Beilça an Tránsito", sob la forma de bídeo, ne l chamado "bídeodança", i an qualquiera outro ambiente an que fur cuntextualizado l propósito artístico.
Stória de la beilça
thumb|right|250px|Apersentaçon dun grupo de beilça. La stória de la beilça cénica repersenta ua mudança de seneficaçon de ls propósitos artísticos atrabeç de l tiempo.
Agáties
Biografie
Cumo cuntinador de Procópio, eimita-lo na forma bien cumo na abundáncia d'eipisódios atratibos. Mas, l storiador Edward Gibbon cuntrasta Agaties, "un poeta i retórico" cun Procópio, "un stadista i suldado." Agaties oubtebe la sue anformaçon atrabeç de testemunhas, al cuntrairo de Procópio, qu'eiserceu pessonalmente amportantes cargos melitares i políticos.
Beilado
Stória de la beilça
Cul Balé Clássico, las narratibas i ambientes eilusórios ye que guiában la cena. Culas trasformaçones sociales de la época moderna, ampeçou-se a questionar ciertos birtuosismos persentes ne l balé i ampeçórun a aparecer defrentes mobimientos de Beilça Moderna. Ye amportante notar que nesse momiento, l cuntesto social anferie mui nas rializaçones artísticas, fazendo cun qu'anton la Beilça Moderna Amaricana acabasse por se tornar bien defrente de la Beilça Moderna Ouropeia, mesmo que tenendo alguns eilemientos an quemun.
Mohammed Hussaini Shirazi
Libros
Alguns de sous libros fúrun traduzidos para pertués:
Beilado
Stória de la beilça
La beilça cuntemporánea cumo nuoba manifestaçon artística, sofrendo anfluéncias tanto de todos ls mobimientos passados, cumo de las nuobas possibelidades tecnológicas (bídeo, anstalaçones). Fui essa tamien mui anfluenciada pulas nuobas cundiçones sociales - andebidualismo crecente, ourbanizaçon, propagaçon i amportáncias de la média, fazendo aparecer nuobas perpuostas d'arte, probocando tamien fusones cun outras árias artísticas cumo l triato por eisemplo.
Beilça i eiducaçon
La beilça ne l cuntesto eiducacional brasileiro aparece cumo cuntenido de la deciplina Artes i nas atebidades rítmicas i spressibas de la Eiducaçon Física.Na deciplina Arte la beilça ye trabalhada cumo atebidade i lenguaige artística, forma de spresson, socializaçon, cumo cunceito i lenguaige stética d'arte corporal. Cumo atebidade d'arte cénica i para apersentaçones.
Ja na eiducaçon física l propósito de la beilça ye defrente podendo até se anserir cumo cultura corporal de mobimiento houmano. Mas l'abordaige de la beilça drento de l cuntesto de la Eiducaçon Física ye defrente de l'abordaige de la beilça ne l cuntesto de la Arte.
Na eiducaçon física la beilça ye outelizada de forma anstrumental, assi cumo la ginástica, ls sportes i las luitas, debe anfocar l'aspeto motor, biopsicossocial, cumo forma d'atebidade para cundicionamiento físico, emagrecimiento, bien star i salude. Puode ser berificado an clubes, academies i demales spácios de lazer i ginástica. La beilça na eiducaçon física ye ua atebidade física anstrumental i nun artística, qu'assi cumo las demales atebidades físicas, puode ser outelizada cumo ferramienta pa la melhorie de l cumbíbio antra i anterpessoales, salude i culidade de bida.
Agáties
Biografie
Ambora la superioridade de Procópio seia clara, Agaties ye un cunfiable i amportante relator para esta fase final de la Antiguidade Tardie. Bários de ls fatos que çcribe nun son ancontrados an nanhue outra obra, i siempre fui bisto cumo ua baliosa fuonte pa l período que trata, correspondente als anhos 552-558/9 de l reinado de Justeniano I. Ye citado cun frequéncia por storiadores eclesiásticos.
Comentadores crestianos notan la superficialidade de l cristandade nominal de Agaties: Nanhun pagon declarado poderie aspirar a ua carreira pública durante l reinado de Justeniano, mas l storiador Anthony Kaldellis acradita que l'ampla cultura de Agaties nun era eiminentemente crestiana.
Beilado
Beilça i eiducaçon
Ne l ámbito de formaçon académico-profissional, eisisten graduaçones i pós graduaçones specíficas na ária de beilça. Ls bacharelados an Beilça que qualifican profissionales de beilça, seia l'artista beilarino, beilçarino ó coreógrafo i inda las licenciaturas an Beilça que forma ls porsores de beilça. Estes cursos son binculados a la ária de coincimiento de las Artes.
Ne l Brasil, la formaçon para porsores i artistas de beilça ye adquirida ne ls cursos superiores de beilça (bacharelados i licenciaturas). Sendo esta profisson regulamentada pula Lei 6.533/78 la Lei de l Artista.
Classeficaçon i géneros
right|180px|thumb|Beilça [[Bharatanatyan]]
Bárias classeficaçones de las beilças puoden ser feitas, liebando-se an cunta defrentes critérios.
Studos i técnicas de beilça
Ne l'ampeço de ls anhos 1920, ls studos de beilça (beilça prática, teorie crítica, análeze musical i stória) ampeçórun a ser cunsidrados ua deciplina académica. Ne l final de l seclo XX, esses studos son parte antegrante de muitos porgramas de artes i houmanidades de las ounibersidades, ancluindo:
Graus académicos stan çponibles zde l bacharelado até l doutorado i tamien porgramas de pós-doutorado, cun alguns studiosos de beilça fazendo ls sous studos cumo studantes maduros depuis dua carreira profissional de beilça.
Cumpetiçones de beilça
Ua cumpetiçon de beilça ye un eibento ourganizado an que ls cuncorrentes eisecutan beilças delantre un juiç ó juízes bisando prémios i, an alguns causos, prémios an denheiro. Eesisten bários tipos percipales de cumpetiçones de beilça, que se çtinguen percipalmente pul stilo ó estilos de beilça eisecutados. Ls percipales tipos de cumpetiçones de beilça ancluen:
Hoije, hai bários cuncursos de beilça na telebison i na anterneta.
Ballet de repertório
right|thumb|[[L Lago de ls Cisnes]] right|thumb|[[La Guapa Drumida (Tchaikobsky)|La Guapa Drumida]]
Ber tamien
Catadorie:!Artigos a revisar  Catadorie:Artes cénicas
Agáties
Biografie
Agaties faleciu an Custantinopla an 582 d.C. ó 594.
Felipe II de Spaña
Felipe II de la Spaña,fui un rei de la Spaña que tubo un reinado ne l'auge de l'ampério i glória de l reino spanhol sendo tamien monarca d'outras tierras cumo Pertual, Países Baixos i Anglaterra
Naciu an 1527 filho de Carlos I de Spaña i Sabel de Pertual, ferboroso católico perseguiu muitos na anquesiçon, spandiu sou ampério pulas Américas i pulas Felipinas, passado la crise dinastica an Pertual pula muorte de Anrique I de Pertual el assumiu esse trono an 1580,un año depuis tubo d'anfrentar la crise de la rebolta por andependéncia na Houlanda lhiderada por Guillermo de Ourange,el tamien fui rei da Anglaterra antre 1553 i 1558 por sou casamiento cun Marie I de Anglaterra,el morriu an 1598.
Agáties
Obras
Agaties ye outor de poesie erótica (Daphniaca), l Ciclo de Nuobos Eipigramas ó Ciclo i las Stórias. Tamien screbiu notas marginales acerca de l Itinerário de Pausánias.
Daphniaca
Screbiu nuobe libros de poesie erótica (Daphniaca), que nun se preserbórun.
Felipe II de Spaña
Reinado
Assumiu las cortes an 1556 ,Naquel época era rei de la Anglaterra fui rei de la Anglaterra até 1558 quando sue mulhier monarca Marie I de la Anglaterra faleciu,sue política anterna bisaba l spansionismo i la cunquista na qual nas Américas i na Ásia adonde ancuontrou las Filipinas que ten l nome an houmenaige la Felipe II,el anfrentou reboluçones na Houlanda i se tornou rei de pertual passado heirdar a partir de Anrique I de Pertual.
Agáties
Eipigramas
Reuniu ua antologie d'eipigramas, tanto própios quanto d'outores anteriores i cuntemporáneos, sob l títalo de Ciclo de Nuobos Eipigramas ó Ciclo (Κυκλος).
Felipe II de Spaña
Casamiento i çcendéncia
La segunda mulhier de Filipe fui sue prima an purmeiro grau, la reina. L casamiento, qu'acunteciu an 25 de júlio de 1554 na Catedral de Winchester, fui político. Por esse casamiento, Filipe tornou-se jure uxoris rei de la Anglaterra i de la Irlanda, ambora l casal se separasse mais de l que junto al gobernar sous respetibos países. L casamiento nun tubo filhos, ambora tenga habido dues grabidezes psicológicas, i Marie morriu an 1558, treminando l reinado de Filipe na Anglaterra i na Irlanda. Passado la muorte de sue segunda mulhier, Filipe tenerie pedido sue cunhada Isabel I an casamiento, recebindo ua negatiba.
Agáties
Eipigramas
Agaties reditou la Anthologie Graeca, tamien coincida cumo Antologie Palatina, que cuntén cerca de cien de ls sous eipigramas, ne ls quales amostra cunsidrable gusto i eilegáncia. Alguns destes poemas son anteriores a 565.
Felipe II de Spaña
Casamiento i çcendéncia
La terceira mulhier de Filipe fui Isabel de Balois, la filha mais bielha de i Catarina de Médici. La cerimónia ouriginal fui cunduzida por percuraçon (l duque de Alba an sustituiçon de Filipe) an Notre Dame antes de la partida de Isabel de la Fráncia. La cerimónia rial fui rializada an Guadalajara passado sue chegada a la Spanha. Durante l casamiento, eilhes cuncebírun cinco filhas, ambora solo dues de las ninas téngan subrebebido. Isabel morriu alguas horas passado la perda de sue radadeira filha. Las filhas deilhes fúrun:
Agáties
Stórias
Passado la muorte de Justeniano I an 565, screbiu las Stórias (ó Subre l reinado de Justeniano), que nunca chegou a cuncluir, cujos cinco libros son ua cuntinaçon de la Stória de las guerras de Procópio, que treminaba culs eibentos de 552 d.C.
Felipe II de Spaña
Casamiento i çcendéncia
La quarta i radadeira mulhier de Filipe era sue sobrina, Ana de la Áustria. Puls relatos cuntemporáneos, esse fui un casamiento sastifatório para Filipe i Ana. Este casamiento porduziu quatro filhos i ua filha. Ana morriu de ansuficiéncia cardíaca 8 meses depuis de dar a la luç Marie an 1580. Sous filhos éran:
Agáties
Stórias
L'obra trata de ls fatos acuntecidos de 552 d.C. até 558 ó 559. Refire-se nomeadamente a las campanhas de ls eisércitos bizantinos, ne l comando de l general Narses, contra ls Bándalos, Godos i Francos, bien cumo a las luitas contra ls persas i ls hunos.
Puosto que refire la muorte de l rei persa Cosroes I (†579) mas nun la chubida al trono de l'amperador Maurício (582), supone-se que l'obra serie abandonada por buolta de 580, quier pul falecimiento de l'outor ó por causas çconhecidas.
Cumo cuntinador de Procópio, eimita-lo na forma bien cumo na abundáncia d'eipisódios atratibos. Mas, l storiador Edward Gibbon cuntrasta la Agaties cumo "un poeta i retórico" cun Procópio, "un stadista i suldado." Agaties oubtebe la sue anformaçon atrabeç de testemunhas, al cuntrairo de Procópio, quien eiserceu pessonalmente amportantes cargos melitares i políticos.
Ye amportante l fato de Agaties dezir tener tenido acesso custante a las fuontes persas. Mas ls sous muitos erros i eiquibocaçones fázen al menos dubidoso que rialmente tubisse acessible ua traduçon de ls anales reales sassánidas.
Agaties dá rédeas a la sue eimaginaçon i las sues páiginas abundan an reflexones filosóficas. Deleita-se an çcrebir ls modos, questumes i religion de ls pobos subre ls quales scribe; presta muita atençon als grandes çtúrbios de l sou tiempo, terramotos, pragas, fames; i nun falha an anserir "bários pormenores subre cidades, fuortes i rius, filósofos i comandantes subordinados."
Bários de ls fatos que çcribe nun son ancontrados an nanhue outra obra, i siempre fui bisto cumo ua baliosa fuonte pa l período que çcribe, sendo citado cun frequéncia por storiadores eclesiásticos.
Tamien se acupa d'acuntecimientos de l Oucidente, qu'entraba na Eidade Média. Ne l sou relato de las guerras de Justeniano na Eitália dá ua çcriçon de ls merobíngios, baseada ne ls relatos de griegos residentes an Marselha, i bien defrente de l'eimaige que dá Griegório de Tours na sue Stória de ls francos. Dixe Agaties: Agaties (Stórias 2.31) ye la única outoridade que comenta l'ancerramiento por Justeniano de la Academie Platónica (na rialidade, neoplatónica) de Atenas an 529 d.C., que ye frequentemente citada cumo la data que marca la fin de la Antiguidade. Ls eruditos çpersados ancontrórun refúgio temporairo na capital persa de Ctesifonte, liebando-se cunsigo tantos libros cumo podíssen trasportar. Depuis, recebindo garanties de sigurança, regressórun para Edessa, adonde un seclo depuis las fuorças de l Eislon ancontrórun la cultura griega clássica de la Antiguidade, specialmente la sue ciéncia i medecina.
Anetanthus
Anetanthus Hiern s Benth. & Hok.f. ye un género botánico pertencente a la família Gesneriaceae.
Speces
Apersenta nuobe speces:
Catadorie:Gesneriaceae
António Jorge Jacoto Lourenço
António Jorge Jacoto Lourenço (Paranhos, 18 de abril de 1971) ye un admenistrador público pertués. Fui l purmeiro persidente de la associaçon Frauga.
Catadorie:Lhéngua mirandesa Catadorie:Porto Catadorie:Scritores de Pertual
Brunei
thumb|200px|Brunei - Ásia thumb|150px|Brunei Brunei (an malay: Negara Brunei Darussalam) ye un paíç de la Ásia cun ua populaçon de 413.965 habitants (2015), l Brunei acupa ua superfice de 5.765 km² i sue capital ye Bandar Seri Begawan.
Refréncias
Catadorie:Geografie Catadorie:Brunei Catadorie:Paízes de la Ásia
Oliveira do Bairro
Oulibeira de l Bairro ye ua cidade pertuesa, situada ne l Çtrito de Abeiro, region Centro i sub-region de l Baixo Bouga, cun cerca de 3 077 habitantes.
Ye sede dun pequeinho munecípio cun 87,28 Km² de ária i 23 028 habitantes (2011), subdebidido an 6 freguesies. L munecípio ye lhemitado la norte pul munecípio de Abeiro, la nordeste por Águeda, la suiste por Anadie, la sudoeste por Cantanhede i l'oeste por Bagos.
L feriado municipal ye ne l Die de la Ascenson.
Oulibeira de l Bairro ten ua eiquipa de futebol que ye l Oulibeira de l Bairro Sport Clube (OBSC)
Marie Manuola de Pertual
Marie Manuola de Pertual (Coimbra, 15 d'outubre de 1527 – Balladolid, 12 d'agosto de 1545), fui ua anfanta pertuesa. Eilha era la segunda filha de l casamiento de Juan III i Catrina de Castielha i la única filha de l casal a chegar a l'adolescéncia. L sou único armano subrebibente, Príncepe Juan de Pertual, benerie a falecer als dezassete anhos deixando cumo heirdeiro l feturo rei D. Sabastian.Nacida na cidade de Coimbra, Marie Manuola fui la segunda de ls nuobe filhos nacidos de l casamiento antre João III de Pertual i Catrina de Castielha.
Ana de Áustria Spaña
Ana de Áustria (Cigales, 1 de nobembre de 1549 – Badajoç, 26 d'outubre de 1580) fui a mulhier de l rei Felipe II i cumo tal Reina Cunsurte de la Spaña de 1570 até sue muorte an 1580. Era filha de Maximeliano II, Sacro Amperador Romano-Germánico i sue mulhier Marie de la Spaña
Raymond Khoury
Naciu ne l Líbano i mudou-se para Rye, ne l stado de Nuoba York, an 1975. Cursou arquitetura na Ounibersidade Amaricana de Beirute i mudou-se pa la Ouropa, tenendo bebido antre la Fráncia i la Anglaterra até ampeçar sue carreira de roteirista. Atualmente, scribe roteiros de cinema i telebison an Londres i Los Angeles. Mora an Londres, cula família.
Jacques Attali
Jacques Attali (Argel, 1 de nobembre de 1943) ye un eiquenomista francés i un scritor profícuo subre dibersos temas, ancluindo sociologie i eiquenomie mas tamien romances, biografies i até mesmo libros anfantis. Çtacou-se tamien por tener sido cunselheiro de François Mitterrand cun solo 27 anhos.
Ouriundo dua família judie, ye doutorado an ciéncias eiquenómicas i licenciado pula École Polytechnique (manjor de promotion), de la École ç Mines, de l Anstitut d'Etudes Politiques de Paris i de la ENA.
Narf
thumb|Narf ne l MICSUR, Mar del Plata, Argentina, an 17 de maio de 2014.
Francisco Xavier Pérez Vázquez (Silleda, 24 de abril de 1968 — Santiago de Compostela, 15 de nobembre de 2016), mais coincido cumo Narf, i tamien cumo Fran Pérez,   fui un cantador i cumpositor galhego recoincido pula fuorte personalidade i oureginalidade de la sue obra,  que percurou acrecentar a las struturas de l rock çtintas anfluenças de sonidos. Fui cumpositor de bandas de sonidos pa triato i outros spetáclos, cumbinando este calantriç cul de ator an çfrentes funçones de triato. Quelaborou cun muitos outros artistas i libou la sue cançon al redror de l mundo, amostrando l sou cumpremisso cula cultura galhega, i sentindo eigualmente ua perfunda atraçon pula cançon africana.
Tamien fui nembro de la banda Os Quinindiolas, de Nicho Varullo, de la cumpanhie de triato Chévere i de Psicofónica de Conxo.
Catadorie:Galízia
Luisa Larraga Cacho
María Luisa Larraga Cacho (Çaragoça, 10 de dezembre de 1970) ye ua atleta aragonesa specialista na fugida de fondo i mei fondo. Fui anternacional cula eiquipa nacional de Spanha 31 bezes zde ls anhos de 1996 anté 2006. Ten las marcas de atletismo de Aragon de 3.000, 5.000, 10.000 metros lisos, meia maratona i maratona. Las sues eiquipas fúrun CN Helios (1988-1992), New Balance AC (1994-1996), Adidas RT (1997-2003), Puma Chapín de Jerez (2004), At. Olímpo (2005-2008) i Scorpio-71 (2009 i na atualidade).
Antre las sues classeficaçones çtácan-se la bitória de la maratona de Baléncia i la medalha de bronze por eiquipas na Cumpetiçon de l Mundo de Meia Maratona na eidiçon de 1998 cula eiquipa de Spanha.
Catadorie:Spanholes
Aulo Licínio Árquias
Aulo Licínio Árquias (an latin: Aulus Licenius Archias, an griego antigo: Ἀρχίας) fui un poeta griego, que floresceu ca. 120 – 61 a.C.
Biografie
Árquias nasceu em Antioquia na Síria (atual Antáquia na Turquia). Em 102 a.C. sua fama já era conhecida, especialmente como um improvisador. Viajou para Roma, onde foi bem recebido pelas mais ricas e influentes famílias. Seu principal patrono foi Lúculo, cujo nome gentio ele assumiu.
An 93 a.C., besitou la Sicília cun sou patrono. Na ocasion recebiu la cidadanie romana de Heiracleia, ua de las cidades federadas i, andiretamente, pulas çposiçones de la Lex Papirie Plautie, la de Roma. An 62 a.C., fui acusado por un cierto Gratio de tener oubtido la cidadanie eilegalmente; i Cícero defendiu-lo cun sucesso an sou çcurso Pro Archia poeta. Este çcurso, que fornece quaije to l'anformaçon relatiba la Árquias, afirma qu'el habie comemorado ls feitos de Caio Mário i de Lúclo nas Guerras Mitridáticas i contra ls cimbros, i qu'el staba ambolbido na criaçon dun poema subre ls acuntecimientos ocorridos durante l cunsulado de Cícero.
La Antologie griega cuntén trinta i cinco eipigramas sob l nome de Árquias, mas eisisten dúbedas de quantos deilhes serien rialmente ouriundos de sou trabalho.
Parador de Santo Estevo
thumb|300px|L Mosteiro de Santísteban de Ribas de Sil.
L Parador de Santo Estevo ye un parador admenistrado pula rede de l stado de Paradores, que acupa un bielho mosteiro beneditino an Nogueira de Ramuín, Ourense, na Ribeira Sacra.
L Mosteiro de Santo Stebo de Ribas de Sil, de trés claustros, ye junto culs de Celanova i Oseira, un de ls más amportantes de Ourense i anté de la Galízia.
Eideficado nua tierra de armitanos, la Ribeira Sacra, la sue ourige remonta al seclo VI i stá relacionado cun Martino de Dume, l "Apóstelo de ls suebos".
Fui çclarado Menumiento Stórico Artístico Nacional an 1923.
Catadorie:Galízia
Bal de Frailes
Bal de Frailes, an lhéngua pertuesa Vale de Frades, ye ua freguesie pertuesa de l cunceilho de l Bumioso, cun 39,52 km² de ária i 203 habitantes (2001). Densidade: 5,1 hab/km².
Catadorie:Pertual
Marina Pertuesa
La Marina Pertuesa, tamien coincida de modo stra-oufecial cumo Armada Pertuesa, ye l galho de las Fuorças Armadas Pertuesas que ten por misson coperar, de forma antegrada, na defesa melitar de Pertual, atrabeç de la rializaçon d'ouparaçones nabales. La Marina zampenha tamien missones ne l ámbito de ls cumpromissos anternacionales assumidos por Pertual, bien cumo missones d'antresse público.
La Marina Pertuesa anclui tamien, cumponentes nun melitares, respunsables pulas árias de l'outoridade i sigurança marítima, l'ambestigaçon i ls assuntos culturales relacionados cul Mar.
Stória
La Marina Pertuesa ten ua stória bastante antiga, que se liga a la própia stória de Pertual. Durante l cerco de Lisboua an 1147 l purmeiro rei de Pertual yá çpunha d'alguas galés qu'outelizou an batailha. An 1180, tamien durante l reinado de D. Fonso Heinriques, al ancho de l Cabo Spichel, ua squadra de 10 galés muçulmanas zambarcórun an San Martico de l Porto tentando surprender la guarniçon pertuesa acerca de Porto de Muolas. Fúrun derrotados por D. Fuas Roupinho cun eilebado númaro de baixas i catura de l Almirante enimigo. D. Fuas depuis d'abisar l rei que se ancontraba an Coimbra, biajou até Lisboua para reunir nuobe galés. Aprobeitando las baixas sofridas puls oupositores caturórun de seguida, al ancho de l Cabo Spichel, las ambarcaçones de la squadra muçulmana an fuga.
Ye l Rei D. Dinis quien decide, pula purmeira beç, einougurar ua ourganizaçon permanente de la Marina Rial sendo nomeado l purmeiro Almirante de l Reino, l genobés Manuel Pessanha.
Ne l final de l seclo XIV, dá-se ampeço a la spanson ultramarina pertuesa que se eirá manter até seclo XVI. La Marina toma ende l papel percipal, purmeiro splorando ls ouceanos i depuis cumbatendo las poténcias que se oupunhan al domínio pertués. A partir dende, la Marina Pertuesa passa a atuar an todos ls ouceanos de l mundo, zde l Atlántico al Pacífico.
Replica dua Carabela Pertuesa de l seclo XV.
Nau Santa Catarina de l Monte Sinai i outros nabios de la Marina Pertuesa de l seclo XVI.
Couraçado Basco de la Gama, un de ls percipales nabios de la Marina Pertuesa ne l'ampeço de l seclo XX.
NRP Magalhanes Corréa, fragata anti-submarina de la Marina Pertuesa de la década de 1970.
Cula Ounion Eibérica, la squadra pertuesa ye outelizada por Filipe I de Pertual (II de Castielha i I de Aragon) an 1588 para cumbater ls enimigos de l rei. Na sequéncia dessa atitude ls mais poderosos nabios pertueses son ancorporados na Ambencíbel Armada, i Lisboua fui l porto scolhido para ourganizar l'abintura. Las tempestades i ls halbelidosos ataques angleses ditórun la çtruiçon de la Armada.
An 1625 depuis dua batailha de 14 dies contra angleses i houlandeses ne l Golfo Pérsico, la Marina Pertuesa recupera l cuntrolo stratégico daquele punto. Passado la Restouraçon de la Andependéncia an 1640, ua frota de 15 nabios lieba a cabo la reconquista de Luanda als Nerlandeses an 1648.
Ne l seclo XVIII, la Marina Pertuesa buolta a florescer, i ye nesse período que, sob l comando de l Cunde de l Riu Grande, i oustinaçon de l conde de San Bicente la squadra pertuesa anfrenta la squadra turca ne l Mediterráneo qu'amenaçaba l sul de la Ouropa, na Batailha de l Cabo Matapon an 1717.
A partir de meados de l seclo XIX, la Marina Pertuesa torna-se eissencialmente ua Marina Colonial, sendo la sue percipal funçon l'apoio a las guerras de pacificaçon i acupaçon de ls territórios coloniales africanos.
Na 1ª Guerra Mundial, la Marina Pertuesa atua subretodo na scolta de ls camboios de tropas que se dirigen para África i pa la Fráncia i apoia las ouparaçones contra ls almanes ne l norte de Moçambique.
Durante a 2ª Guerra Mundial la Marina Pertuesa ten cumo funçon percipal la garantie de la neutralidade pertuesa. Nessa funçon çtaca-se la proteçon de l stratégico arquipélago de ls Açores. Ne l final dessa guerra la Marina participa na libertaçon de Timor de l'acupaçon japonesa.
Cul ampeço de la Guerra Frie i l'antrada de Pertual na NATO, la Marina Pertuesa passa a dar prioridade a l'amenaça submarina de l Pato de Varsóbia.
A partir de 1961 la Marina buolta a dar outra beç grande atençon la África, sendo parte atiba na Guerra de l Ultramar. Nesse período dá-se ua einorme spanson de l númaro de corbetas, nabios de patrulha i lanchas de zambarque çtinados a apoiar las ouparaçones anfíbias. Nesta guerra çtaca-se tamien l'atuaçon de ls çtacamientos de fuzileiros speciales an ouparaçones de contra-guerrilha i ouparaçones d'assalto anfíbio, bien cumo de cumpanhas de fuzileiros nabales para proteçon de camboios flubiales i na defesa d'anstalaçones marítimas.
Cul fin de la Guerra de l Ultramar an 1975, la Marina Pertuesa torna-se, pula purmeira beç an quaije 500 anhos, ua marina stritamente ouropeia, buoltando a tener cumo atençon percipal l'amenaça nabal sobiética.
Zde l final de l seclo XX, cul fin de la Guerra Frie, la Marina Pertuesa passou a tener cumo atençon percipal l'apoio a las ouparaçones multinacionales i l cumbate al terrorismo.
Salvador Jorge Blanco
José Salbador Omar Jorge Blanco, coincido mais cumo Salbador Jorge Blanco (5 de júlio de 1926 - 26 de dezembre de 2010) fui un político, adbogado i scritor domenicano. Salbador Jorge Blanco fui l 48.º persidente de la República Domenicana, ne l período de 1982 a 1986.
Numeral
Tipos de numerales
Ls numerales puoden ser classeficados cumo cardinal, coletibo, ourdinal, multiplicatibo, fracionairo, partitibo ó romanos.
Numerales cardinales
Ls numerales cardinales son aqueilhes qu'outelizan ls númaros naturales pa la cuntaige d'oubjetos, ó até zeignan l'abstraçon de las cantidades: ls númaros an si mesmos. Balen por adjetibos ó sustantibos.
Eisemplo : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 '''zero
Numerales coletibos
Ls numerales coletibos son aqueilhas palabras que zeignan ua cantidade specífica dun cunjunto de seres ó oubjetos. San tenermos bariables an númaro i ambariables an género.
Numerales multiplicatibos
Ls numerales multiplicatibos son aqueilhes qu'andican ua cantidade eiquibalente a ua multiplicaçon (ua duplicaçon, ua triplicaçon etc.).
Numerales ourdinales
Ls numerales ourdinales son aqueilhes qu'andican l'ourdenaçon ó la sucesson numérica de seres i oubjetos.
Numerales fracionairos
Ls numerales fracionairos son aqueilhes que passan l'eideia de parte d'algo, fraçon.
Numerales partitibos
Ls numerales partitibos son aqueilhes que passan eideia de partir, nun debe se cunfundir cun fracionairos.
Numerales romanos
Ls numerales romanos son ousados para marcar l seclo muitas bezes an reloijos i outros, son 7 simblos que repersentan ls númaros romanos: I (1),V (5),X (10),L(50), C (100),D (500),M (1000) Para ser formado un númaro romano ye necessairo fazer las cumbinaçones corretas, siempre an orde decrecente.
Eisemplo: (1532, 1000+500+30+2).
Cada letra solo se puode repetir trés bezes, poren ye znecessairo, por eisemplo, ousar dues bezes la letra D, ua beç que repetida darie mil, M. Anque nun parecer, ls númaros romanos tamien son anfenitos. Para fazer un númaro menor qu'ua letra, quando el fur ampossible cun outras cumbinaçones, podemos poner ua letra na frente para diminuir la segunda letra.
Eisemplo: (ó seia, 100 - 10).
Quando na numeraçon romana colocarmos un traço arriba de la letra, staremos multiplicando l balor de la letra por mil, por esso, colocando dous traços multiplicamos por un milhon (1000x1000) i assi sucessibamente.
Eisemplo:
Desta forma, torna-se possible screbir qualquiera númaro natural na numeraçon romana.
Ber tamien
Catadorie:Classes de palabras Catadorie:Gramática
Maja Valles
Maja Balles ye un antigo bal flubial ne l quadrángulo de Lunae Palus an Marte. Sue localizaçon ye 12.6° latitude norte i 58.3° longitude oeste. L nome ben de la palabra "Marte" an nepalés. Maja Balles ampeça an Jubentae Chasma. Partes de l sistema fúrun an parte anterradas por sedimientos bulcánicos. Maja Balles tremina an Chryse Planitie.
Eimensos bales flubiales fúrun ancontrados an bárias árias puls orbitadores Biking. Eilhes amostrórun que las inundaçones eirrompírun atrabeç de ls diques, sculpiran bales perfundos, erodiran ondulaçones ne l leito rochoso i biajórun miles de quilómetros.
Catadorie:Quadrángulo de Lunae Palus Catadorie:Bales i cániones an Marte
Nafissatou Dia Diouf
Nafissatou Die Diouf (Dakar, 11 de setembre de 1973) ye ua scritora senegalesa. La sue mai era porsora i l sou pai era diplomático. Studou na Ounibersidade de Bordéus III (Michel de Montaigne).
Mouḥina de Gales
Mouḥina Carlota Marie Fitória (Lhondres, 26 de nobembre de 1869 — Sandringhan, 20 de nobembre de 1938) fui a mulhier de l rei Ḥaacon BII de Noruega i Reina Cunsurte de la Noruega zde l'eileiçon de sou marido até sue muorte. Era la filha mais nuoba de l rei Eiduarte BII de l Reino Ounido i sue mulhier la princesa Alexandra de la Dinamarca
Kosobo
L território kosobar fizo parte de ls ampérios Romano, Bizantino, Búlgaro, Sérbio i Otomano i, ne l seclo XX, passou a las manos de l Reino de la Sérbia, i de la Iugoslábia. Passado l falhanço de las negociaçones anternacionales para atingir un cunsenso subre l stado custitucional aceitable, l gobierno probisório de l Kosobo declarou-se unilateralmente un paíç andependiente de la Sérbia an 17 de febreiro de 2008, sob l nome República de l Kosobo, sendo reconhecido ne l die seguinte puls Stados Ounidos i alguns países ouropeus, tales cumo la Fráncia, Pertual, Reino Ounido i la Almanha. Mas, l Kosobo inda ye rebindicado pula Sérbia i nun recebiu l reconhecimiento d'outros países cumo la Rússia, Vrasil i Spanha.
L gobierno sérbio rebindica l território cumo parte antegral de la Sérbia, correspondendo a la Porbíncia Outónoma de Kosobo i Metohija (an sérbio, Аутономна покрајина Косово и Метохија, Outonomna pokrajina Kosobo i Metohija, i an albanés Krahina Outonome i Kosobës dhe Metohisë). La maior parte de la populaçon de l Kosobo ye d'ourige albanesa, cun ua minorie sérbia que repersenta aprossimadamente 5% de la populaçon kosobar.L purmeiro persidente de l protetorado fui Fatmir Sejdiu, de l partido LDK (Lidhja Demokratike i Kosobës, "Liga Democrática de l Kosobo"). L purmeiro purmeiro-menistro fui Hashin Thaçi. Catadorie:Kosobo
Ñu
L ñu ye un grande mamífero ungulado de l género Cunnochaetes, qu'anclui dues speces, ambas natibas de l cuntinente africano. Tamien ye coincido cumo bui-cabalho (i, an Moçambique, cocone). Hai dues speces de gnus: l gnu-de-cauda-branca (Cunnochaetes gnou) i l gnu-de-cauda-preta (Cunnochaetes taurinus).Ls ñus pertencen a la família de ls bobídeos (Bobidae), qu'anclui bobinos, caprinos, bubalinos, antílopes i outros mamíferos ungulados. Puoden correr até 80 Km/h para fugir de ls predadores. Yá an defesa de la cria, cumo anstinto, la mai gnu, an fúria, ye capaç d'anfrentar lheopardos, hienas i até mesmo lhiones, cun sous chifres i coices. La gestaçon ye an média de 260 dies, nacendo solo ua cria. Biben an grandes manadas, i pastan pulas sabanas. Sue altura ye an torno de 1,50 a 2,50 metros, i pesan an média de 250 quilos. ñus biben an média solo 20 años, ambora seia possible atingiren até mesmo ls 40 años.
Agrostis rivularis
Agrostis ribularis ye ua spece de gramínea de l género Agrostis, pertencente a la família Poaceae.
Filipinas
thumb|180px|Filipinas - Ásia thumb|120px|Filipinas Filipinas (an Filipino: Pilipinas) ye un paíç de la Ásia cun ua populaçon de 100.998.376 habitants (2015), l Filipinas acupa ua superfice de 300.000 Km² i sue capital ye Manila.
Refréncias
Catadorie:Geografie Catadorie:Filipinas Catadorie:Paízes de la Ásia
Bósnia i Heirzegobina
La Bósnia i Heirzegobina (ó, de forma abrebiada, Bósnia; an alfabeto cirílico: Босна и Херцеговина) ye ua república federal de ls Balcanas, resultante de la dissoluçon de la Jugoslábia, lemitada la norte i oeste pula Croácia, la leste i la sul pula Sérbia, i la sul pul Montenegro, çpondo inda dua minúscula stenson de litoral, ne l mar Adriático. Sue capital ye la cidade de Sarajebo. Ye cumpuosta por dues antidades politicamente outónomas, la Federaçon de la Bósnia i Heirzegobina (federaçon croato-bosníaca) i la República Sérbia (tamien coincida cumo República Srpska, que nun debe ser cunfundida cula Sérbia propiamente dita).
La república andependiente stá debedida an dues regiones geográficas: Bósnia, na parte setentrional, ua region de muntanha qu'ancontra-se sob la cobertura de las densas florestas; Heirzegobina, na parte meridional, cumpone-se, an sue maiorie, de montes rochosos adonde l'atebidade eiquenómica praticada ye l'agricultura. Antes de la guerra cebil, mais dun quinto de la populaçon qu'habitaba la Bósnia i Heirzegobina se cumpunha de fazendeiros respunsables pul cultibo de fruitas cítricas i legumes. La república andependiente possuía grandes reserbas minerales adonde éran straídos bauxita, cobre, fierro, aço, linhito, madeira i zinco. Las andústrias de maior amportança fúrun las que fabricában fierro, aço, couro, alimientos i téxteis, sendo çtruídas mais tarde an birtude de ls cunflitos de la guerra cebil.
Ls percipales grupos étnicos qu'habitan la Bósnia i Heirzegobina son manjoritariamente bósnios, sérbios i croatas. La maiorie de ls habitantes que bibe ne l paíç son falantes de l serbo-croata i adotantes de l'alfabeto cirílico. Metade de la populaçon segue l cristandade (35 por ciento segue la Eigreija Ourtodoxa Sérbia i 15 por ciento segue l catolicismo) i 46 por ciento ye muçulmana.
L Ampério Austro-Húngaro dominou la region an 1878. An 1914, un studante nacido ne l Reino de la Sérbia, Gabrilo Princip, assassinou l'arquiduque de la Áustria Francisco Ferdinando an Sarajebo, na Bósnia recén aneixada al Ampério Austro-Húngaro. Esse fui l stopin de la Purmeira Guerra Mundial.
Cul término de la Purmeira Guerra Mundial, l Reino de la Jugoslábia aneixou la Bósnia i Heirzegobina an 1918. Na época an qu'eclodiu la Segunda Guerra Mundial, ls suldados de la Bósnia i Heirzegobina entrórun na luita contra tropas de la Almanha Nazi i de la Eitália fascista que fúrun respunsables pula acupaçon de a tierra de ls bósnios.
La Bósnia i Heirzegobina tornou-se andependiente an 1992. Depuis de ser proclamada l'andependéncia de l paíç, eclodiu ua guerra cebil, resultando nun genocídio que causou la muorte de 200 mil pessonas.
Catadorie:Paízes de la Ouropa
Canadá
thumb|150px|Canadá thumb|150px|Canadá Canadá ye un paíç de la América de l Norte, cun ua populaçon de 35.099.836 habitants (2015), l Canadá acupa ua superfice de 9.984.670 km² i sue capital ye Ottawa.
Ei paíç tene frunteiras terrestres cul Stados Ounidos de la América sendo que l restante de l paíç lemita-se cul Ouceano Pacífico, l Mar de Bering, l Ouceano Ártico, i l Ouceano Atlántico.
Refréncias
Catadorie:Geografie Catadorie:Canadá
Institución Fernando el Católico
thumb La Institución Ferrando el Católico (IFC) ye ua antidade cultural dependiente de la Junta de Çtrito de Çaragosa i ajuntada al Cunseilho Superior de Ambestigaçones Científicas (CSIC), atrabeç de la Confederación Española de Centros de Estudios Locales. Fui criada an 1943 pa pormober la alta cultura aragonesa i tubo dibersas modeficaçones ne ls sous statutos. La redadeira reforma, salida ne l Boletín Oficial d'a Provincia de Zaragoza an 2006, defeniu la antidade cumo ourganismo outónomo de la Junta de Çtrito de Çaragosa.
Catadorie:Spanha
Mundo
thumb|200px|right|Un mapa de l mundo Mundo ye un nome para l'ouniberso que ls seres acupantes de la Tierra bisto dun punto de bista houmano, cumo un lugar habitado por seres houmanos. Muita beç ye outelizado para querer dezir la soma de speriéncia houmana na stória, ó la 'cundiçon houmana' an giral.
Specialmiente nun cuntesto metafísico, tamien puode referir a todo que cumpone la rialidade, l ouniberso.
Outelizaçon
L mundo çtingue l planeta anteiro ó la populaçon de qualquier paíç ó region an particular: negócios mundiales son esses que pertenécen nun solo a un lugar mas al mundo anteiro, i stória mundial ye un campo de stória qu'eisamina acuntecimientos dua perspetiba global (para alhá de l'aspeto nacional). La tierra, por outro lado, refire-se a l planeta cumo ua antidade física, i çtingue d'outros planetas i oubjetos físicos.
An teologie crestiana, l 'Mundo' dá la eideia de l'orde mortal corrupta de la sociadade fuora de la quemunidade de crentes. Muita beç ye citado al lado de la chicha i l Demónio cumo ua fuonte de tentaçon que crestianos dében fugir. L'adjetibo mundialmente refire-se a mundo neste sentido: L 'mortal', 'banal', 'dedicou als antresses deste mundo'.
L 'mundo' tamien puode ser outelizado cumo un adjetibo, querer dezir 'global', 'relacionando al mundo anteiro', formando outelizaçones tal cumo quemunidade Mundial ó nacional.
Por stenson, 'mundo' puode referir a qualquiera planeta ó cuorpo celhestrial, specialmente quando ye pensado de cumo habitado.
Ne l studo de religion i mitologie, l Submundo ye un lugar muita pensado cumo un sub-praino de l mundo, agreste adonde las almas ban passado la muorte. An alguas mitologies habie numerosos submundos, cumo la católica a la scolha de l que dependiu de la birtude de l'alma ó de l balores: ls Campos Elísios.
thumb|left|140px|L Mundo
Catadorie:Mundo Catadorie:Ouniberso
Rubén Ramos
thumb|Retrato de Rubén Ramos. Rubén Ramos Antón (Çaragoça, 1972) ye un jornalista i scritor aragonés. Ye licenciado an ciéncias sociales i de la anformaçon (i tamien jornalismo) pula Ounibersidade de l Paíç Basco. Ye nembro de la Asociación Cultural Nogará-Religada zde 1993.
Coince l aragonés zde pequeinho, atrabeç de ls sítios de Sant Chorche i Sobrarbe.
Screbiu bários artigos i trebalhos subre la lhéngua aragonesa an publicaçones cumo Siete de Aragón (adonde cordenou an defrentes eitapas), Diario de Bolsillo de Zaragoza, Trébede i O Espiello (rebista eiditada pula Asociación Cultural Nogará-Religada). Tamien partecipou i cordenou l porgrama de rádio O mirallo, na Radio Ebro.