cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metro (trasporte)
Tecnologie
La maiorie de ls sistemas de metro funciona cun motores eilétricos; l'einergie ye cunsumida atrabeç dun terceiro trilho ó dua catenária, sendo este radadeiro método mui pouco outelizado. Qualquiera un destes tipos de sistema anda arriba de carris de fierro, eisiste inda assi un outro tipo de carruaige qu'outeliza pneus de borraixa, circulando estes arriba de strados. Las nuobas tecnologies i l crecente outomatismo de ls sistemas ten benido a tirar trabalho a muitos funcionairos. Eesiste anclusibe metros que circulan sin sequiera necessitar de maquenista, tal cumo l Metro de Lille an Fráncia i la Linha 4 de l Metro de San Paulo.
Assi i to, nun fúrun solo las carruaiges a eiboluir na yá cumprida stória de l metro, tamien ls métodos de custruçon de túneis melhorórun, tornando la sue eisecuçon mais rápida i menos peligrosa. L método outelizado barie mui de sitio para sitio, dependendo mui de la localizaçon. Ls mais outelizados na custruçon son l cut-and-cober que cunsiste an scabar las rues i depuis tapá-las, ó anton, subretodo para túneis mais perfundos, l'outelizaçon dua tuneladora.
Alma
Na religion ten grande amportança, sendo l motibo d'haber capacidade al andibíduo a fazer i bibir cousas i momientos cumplexos. Fui çcutida i citada na filosofie.
Cristandade
João Calbino, l fundador de l calbenismo, defendiu que l sprito i l'alma son çtintos, i qu'eilha ye eimortal. Segundo la Bíblia, l'alma puode perder-se, ser salba i eisistir passado a la muorte de l cuorpo. Eilha tamien ye citada cumo la fuonte de todas las sensaçones i sentimientos houmanos, para alhá de ser la respunsable de la quemunhon houmana cun Dius.
Teosofia
Na Teosofia, l'alma ye associada al 5º percípio de l Home, Manas, la Alma Houmana ó Minte Debina. Manas ye l'eilo antre l sprito (la díade Atman-Budhi) i la matéria (ls percípios anferiores de l Home).
Assi, la custituiçon sétupla de l Home, aceita na Teosofia, adata-se facilmente a un sistema cun trés eilemientos: Sprito, alma i cuorpo. Sendo l'alma l'eilo antre l Sprito i l cuorpo.
Ciéncia moderna
Dua forma giral, la ciéncia moderna studa l'home sin fazer refréncias a ua alma eimaterial, ua beç que, se eisiste, nun puode ser ouserbada nin medida puls strumientos atuales. Anque desso, alguns cientistas ténen tentado ancontrar eibidéncias de l'eisisténcia i de la natureza de l'alma houmana. Muitas de las pesquisas científicas nesse assunto ban an direçon de las spriéncias de quaije-muorte, mas nun eisisten probas cunclusibas pa la ciéncia moderna de que rialmente ls pacientes saíran de l própio cuorpo, ó se sofrírun d'alucinaçones. Hai tamien alguns cientistas cumo Ian Stebenson i Brian Weiss que cunduziran studos de causo subre ninos narrando spriéncias anteriores al nacimiento, i que poderien sugerir ua possibelidade de rencarnaçon (antoce, eisisténcia de l'alma), ambora nun téngan demunstrado pul porcesso ciéntifico cumo esto poderie ocorrer.
Neurociéncia
La neurociéncia ye un termo que reúne las deciplinas biológicas que studan l sistema nerboso. Muitas çcubiertas de la neurociéncia trazen antrigantes fatos a respeito de la minte.
Calosotomie cumpleta
L studo de pessonas que tubírun ls dous heimisférios cerebrales apartados (l que se chama de calosotomie, resultado de cirurgie para tratar causos grabes de eipilepsia, ó debido a traumatismos ó derrames) ténen trazido amportantes amplicaçones pa l'antendimiento de l funcionamiento de a minte. Ls heimisférios dreito i squerdo son an muitos aspetos simétricos. L'heimisfério dreito cuntrola l lado squerdo de l cuorpo i l'heimisfério dreito cuntrola l lado squerdo i las funçones mentales son çtribuidas ne ls dous. Inda assi, na maiorie de las pessonas, alguas funçones mentales son mais cuncentrados ne l'heimisfério squerdo (lenguaige, pensar linear), anquanto outras son mais cuncentradas ne l dreito (emoçones antensas, antuiçon spacial de l própio cuorpo, spresson emocional ne l rostro), ambora essas funçones nun séian sclusibas de cada heimisfério. Para alhá desso, l campo bisual squerdo de cada uolho ye recebido pul heimisfério dreito i l campo bisual dreito ye recebido pul squerdo. L cuorpo caloso permite la quemunicaçon antre ls dous heimisférios.
Ocorre que ne ls pacientes que tubírun sou cuorpo caloso cumpletamente debedido (calosotomie), ls heimisférios perden la quemunicaçon antre si (ambora cul tiempo l cérebro tenda a ancontrar outras maneiras de stablecer quemunicaçon antre ls dous heimisférios atrabeç d'outras conexones nerbosas qu'eisisten ne l cérebro para alhá de l cuorpo caloso). Cun esso, l'heimisfério squerdo, que cuntrola l lado dreito de l cuorpo i ye especializado na lenguaige, passa a funcionar de modo apartado de l'heimisfério dreito, que cuntrola l lado squerdo de l cuorpo i ye especializado nas emoçones.
Ambora l'heimisfério dreito nun tenga acesso als centros de lénguaige i, antoce, nun puoda falar, el puode rearranjar cartas cun letras çpostas nua mesa cula mano squierda. Por eisemplo, nun studo, a un sujeito qu'habie sofrido calosotomie fui preguntado subre qual ye sue profisson eideal. Berbalmente (ó seia, usando l'heimisfério squerdo), l paciente respundiu qu'el gustarie de ser zamhista. Inda assi, cula mano squierda (esto ye, usando l'heimisfério dreito), el rearranjou las letras formando las palabras "corrida outomobilística" ("car race", an anglés) sin que sou heimisfério squerdo (l que fala) tubisse cuncéncia desso.
Roger Sperry, subre nua pesquisa cun pacientes cul cérebro debedido, relata que, quando fui mostrada al heimisfério dreito de l paciente (por meio d'oclos speciales que bloqueian l campo bisual dreito de cada uolho) ua foto dua pessona fameliar, a mano squierda apuntou la purmeira letra de l nome dessa pessona, ambora l paciente dezisse (l'heimisfério squerdo) que nun bie foto algua i que tampouco mobia l braço esquerdo. Quando ua foto de l própio paciente fui mostrada al heimisfério dreito, l paciente respundiu cun reaçones emocionales tales cumo gargalhadas i sorriso outoconsciente, para alhá de frases emocionales simples cumo "Oh, nó! Oh, Dius!". L'heimisfério dreito tamien respundiu cun polegar para cima ó para baixo de modo socialmente correto para fotos de personalidades famosas tales cumo Winston Churchill i Hitler. Todo esso cul paciente dezindo (sou heimisfério squerdo) que nun bie foto nanhue.
L'heimisfério dreito de l cérebro, funcionando andependientemente i eisolado de l squerdo, demostra anteligéncia. El puode perceber, analisar, lembrar, rializar pensar cumplexo, cumprender emoçones i spressá-las, demostrar coincimiento cultural i respunder criatibamente la nuobas situaçones.
Essas pesquisas mostran que, an alguns causos de cérebro debedido, l cérebro gera l que parece ser dues cuncéncias apartadas. La pesquisa subre pacientes cun cérebro debedido lebou l neurocientista i ganhador de l prémio Nobel Roger Sperry a cuncluir: "Todo l que benimos andica que la cirurgie deixou essas pessonas cun dues mintes çtintas, esto ye, dues sferas apartadas de cuncéncia. L que ye spurmentado ne l'heimisfério dreito parece star totalmente fura de l ámbito de l que ye spurmentado pul heimisfério squerdo."
Ua de las cunsequéncias mais dramáticas i eibitadas de la calosotomie ye la síndrome de a mano alheia. Ua de las manos "ganha buntade própia" (an giral la squierda) passado la cirurgua i se oupone al que l paciente zeia, çfazendo l que a mano dreita faç (cunflito antermanual). Por eisemplo, tarefas cumo abrir ua puorta cula mano dreita ye çfeita pula squierda. Al se bestir, a mano squierda puode se oupor, i luita para tirar la roupa que a mano dreita por sue beç luita para poner. An outro causo, a mano squierda (heimisfério dreito) dun paciente preferie alimientos defrentes i até mesmo porgramas de telebison defrentes, anterbindo contra la buntade spressa pulas açones de a mano dreita que ye berbalizada pul paciente. Hai inda l causo dun paciente cuja mano squierda se oupunha siempre que l paciente tentaba acender un cigarro i fumar, a mano squierda frequentemente arrincaba l cigarro ó l squeiro i ls atiraba loinge. Outro causo relatado ye la dun paciente cuja mano stranha ampalpaba l teta de todas las mulhieres que se aprossimában del, probocando un grande cuntrangimiento para el.
D'acuordo cun alguns eideales ateístas, esses studos científicos colocan sérias questones al dualismo, pus sous resultados parécen anconceliables cula eideia de l'eisisténcia dua alma andebidual (esto ye, andebesible) andependiente de l cérebro, yá que fornecen fuortes eibidéncias de qu'ua debison física de l cérebro porduç cumo que dues almas defrentes que possuen propósitos, gustos, oupeniones, personalidade i pensamientos dibersos, ambora cumpartilhen lembranças de fatos anteriores a la separaçon de ls heimisférios. Se a minte se torna dues mintes al nible físico de l cérebro debedido an dous, cumo nun cuncluir que, durante l momiento de la muorte física de l cérebro i la rutura cada beç maior de las conexones nuronales, l que chamamos de minte se multiplica an numerables mintes cada beç mais çpersas até que todas las conexones se çfazen?
Mas, de l punto de bista de defensores de l'alma, esto amplica solo ne l resultado dun eifeito fesiológico de l cuorpo. Sendo l cuorpo l'ambólucro temporairo de l'alma, esta queda sujeita las cundiçones qu'este le ouferece para se spressar. Sendo l'alma de l ser houmano cundizente cul sou grau d'eiboluçon, esta tamien nun ye purfeita i esta sujeita las sues buntades anquanto ne l cuorpo, seguindo ls percípios de l libre-arbítrio, i tamien las sues lemitaçones. Acuntecimientos cumo estes puoden ser parte de porcessos rencarnatórios, segundo ls principíos de la rencarnaçon. I tamien simplesmente splicados cul fato de l cuorpo ser la dualidade d'emoçon i pensar. Se l sou cérebro, uorgon cundutor i comandante de l sistema nerboso, stá debedido, l cuorpo queda passible de sues cunsequéncias. L fato d'aparente dues cunsciencias surgiren, nada mais ye de l que l'emocional i l racional, que normalmente trabalhan an cunjunto, quando nun an harmonia mas an acuordo quando un supera l'outro, neste causo quedan totalmente apartados, spondo talbeç, cousas qu'un deixaba scondido de l'outro, quando spresso na atitude de l ser houmano albo de la Calosotomie.
Stória eibolutiba de l cunceito
Chegou a ua altura na stória de l'houmanidade an que l Home ampeçou berdadeiramente a assumir l'eisisténcia dua alma.
La Alma siempre fui motibo de cuntrobérsia antre las defrentes chamaçones relegiosas i fés, mesmo porque nunca fui totalmente cumprendida, splicada ó ouserbada.
Antes que l'home cuncluísse que la possibelidade dua alma an eiboluçon an cunjunto cula minte dun andibíduo i cula paternidade dun sprito debino, julgou-se qu'eilha residie an defrentes uorgones físicos – ne ls uolhos, ne l fígado, ne ls rines, ne l coraçon i, mais tarde, ne l cérebro. Ls salbaiges associában la alma al sangre, a la respiraçon, a las selombras i als reflexos de l sou you na auga.
Mais tarde ls hindus cuncebírun l atman. Ls mestres hindus rialmente aprossimórun-se dua abaluaçon de la natureza i de la persença dun sprito, mas houbo ua falha probable quando nun çtinguiran a co-persença de la alma an eiboluçon, potencialmente eimortal.
Ls chineses, assi i todo, reconhecírun dous aspetos nun ser houmano, l yang i l yin, la alma i l sprito.
Ls eigípcios i muitas tribos africanas tamien acraditában an dous fatores, l ka i l ba; i nun acraditában giralmente que la alma fusse preisistente, solo l sprito. Ls antigos habitantes de las tierras que circundában l bal de l Nilo acraditában que to andibíduo faborecido tenie recebido a la nacença, ó pouco depuis, un sprito protetor la que chamában ka. Eilhes ansinában qu'esse sprito guardion permanecie cul sujeito mortal al longo de la bida i que passaba, antes del, pa l stado feturo.
Nas paredes dun templo an Luxor, adonde stá eilustrado l nacimiento de Amenófis III, l pequeinho príncepe stá retratado ne ls braços de l dius de l Nilo i, próssimo a el, stá ua outra nino, idéntica al príncepe na aparéncia, que ye l simblo daquela antidade la que ls eigípcios chamában ka. Essa scultura fui treminada ne l décimo quinto seclo antes de Cristo.
Julgaba-se que l ka era un génio de sprito superior, que zeiaba guiar l mortal ligado a el an caminos melhores na bida temporal; mas, mais specialmente, el zeiaba anfluenciar la suorte de l sujeito houmano na próssima bida. Quando un eigípcio desse período morria, era sperado que l sou ka stubisse aguardando por el de l'outro lado de l Grande Riu. La percípio, supunha-se que solo ls reis tubíssen kas, mas afinal, acraditou-se que todos ls homes retos possuían-mos.
To esta rica eideologie creciu, fomentando las raízes que deribórun mais tarde ne ls cunceitos atuales de l'alma, base de muitas religiones cujos seguidores acraditan tenr almas, ó séren acumpanhados por eilhas i mesmo até séren eilhes própios las almas.
Catadorie:Cunceitos relegiosos Catadorie:Metafísica Catadorie:Teosofia
Tomçk
56.5°N, 84.96667°W
Tomsk (Томск an russo) ye ũa cidade an la Rússia an la ourielha dreita de l riu Tome an la Sibéria. La poblaçon fui fundada an 1604 i ye cidade zde 1629. Ye ũa de las cidades mais antigas de la Sibéria. Hoije ye capital de l oblast de l miesmo nome. An eilha biben mais de mei milhon de pessonas. An la cidade stá la Ounibersidade Politécnica de Tomsk - fundada an 1900, ye la mais antiga ounibersidade an la Sibéria.
La cidade ten l nome pul riu Tome que corre an pie de eilha.
Al norte de Tomsk stá la cidade de Seversk, antes Tomsk-7, donde se porduzie plutónio anté 2003.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Cidades de la Rússia
Sibéria
La Sibéria (Сибирь an russo) ye la parte norte de la Ásia que stá an la Rússia. La Sibéria ba zde las muntanhas Urales anté l ouceano Pacífico. Ten ũa eira de 13 millhones km2, por ende 77% de la eira de la Rússia, anque só tenga 28% de l pobo, ó seia 40 milhones de pessonas. Quaije toda la Sibéria stá cubierta cun árboles (la taiga). Al norte yá nun hai árboles, puis ye tierra por demais fria pa eilhas (la tundra). L poniente de la Sibéria ye mui pantano, anquanto l naciente ye rumbo cun muntanhas. L pobo de la Sibéria stá quaije todo ne l sul i an las ourielhas de ls rius que ban para l norte. Ne l sul hai cidades grandes cun andústria. La Sibéria ten muita riqueza de minério, cumo l petróleo.
Ber tamien
Catadorie:Geografie de la Rússia
Esposende
Sposende (an pertués: Esposende) ye ua cidade pertuesa ne l Çtrito de Braga, region Norte i sub-region de l Cábado, cun cerca de 11 111 habitantes.
Ye sede dun pequeinho munecípio cun 95,41 Km² de ária i 34 254 habitantes (2011), subdebidido an 15 freguesies. L munecípio ye lhemitado a norte pul munecípio de Biana de l Castielho, a lheste por Barcelos, a sul pula Póboa de Barzin i a oeste pul Ouceano Atlántico.
L punto mais eilebado de l cunceilho queda na Maceira, a 281 metros d'altitude, na freguesie de Bila Chana.
Stória
Sposende fui eilebada a la catadorie de Bila, por foral de l rei D. Sabastian an 19 de Agosto de 1572.
Eilebaçon de la sede de l munecípio a cidade an 2 de Júlio de 1993.
Geografie
La cidade ye zeignada cumo "un prebilégio de la natureza", bisto qu'ancontra-se antre l mar, l riu, la prainada i antre l Monte de Faro. L cunceilho de Sposende queda na cuosta atlántica, cun 16kn de cuosta protegida pulas normas de l Parque Natural de l Lhitoral Norte. Grande parte de l sou território ye prainada, delimitado a norte pul riu Neiba i debedido al meio pul riu Cábado.
Munecípio
Admenistratibamente l munecípio queda situado ne l çtrito de Braga. La Cámara Municipal ye presidida por João Cêpa.
Freguesies
Las freguesies de Sposende son las seguintes:
Geminaçones
Sposende ten dous protocolos de geminaçon:
Gastronomie
Ne l que se refire a la gastronomie l doce mais coincido i apreciado son las Clarinhas de Fon.
Yemanjelinsk
54.75°N, 61.31667°W
Yemanjelinsk (Еманжелинск an russo) ye ũa cidade de la Rússia. Ye la capital de l distrito de l miesmo nome, oblast de Cheliabinsk. Stá an l'ancuosta oucidental de la parte sul de las muntanhas Urales. A norte ten Cheliabinsk i a sul l Cazaquestan. Stá nũa tierra donde hai muitos lhagos. L sítio fui fundado an 1930, anque yá eijistisse dantes ũa poblaçon eiqui. Chubiu a cidade an 1951. L mais fazer de la tierra fui minar carbon, mas hoije isso yá nun hai. An 2010 bibien an Yemanjelinsk mais de 30 mil pessonas. Acerca desta cidade chimpou ũa streilha grande an 2013.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Cidades de la Rússia
Póvoa de Lanhoso
La Póboa de Lhanhoso (an pertués: Póvoa de Lanhoso) ye ua bila pertuesa ne l Çtrito de Braga, region Norte i sub-region de l Abe, cun cerca de 5 000 habitantes.
Ye sede dun munecípio cun 131,99 Km² de ária i 21 886 habitantes (2011), subdebidido an 29 freguesies. L munecípio ye lhemitado a norte pul munecípio de Amares, a lheste por Biera de l Minho, a sul por Fafe i por Guimaráes i a oeste por Braga.
Stória
L poboamiento destas tierras ancontran-se lhigado Castielho de Lhanhoso, fortificaçon ancestral. D. Dinis passou foral a la Póboa de Lhanhoso an 25 de Setembre de 1292. L foral fui renobado pul rei D. Manuel I an 4 de Janeiro de 1514.
Freguesies
Las freguesies de la Póboa de Lhanhoso son las seguintes:
Leucemia mieloide crónica
Leucemia mielóide crónica (ó LMC) ye ua forma de leucemia crónica caratelizada pula proliferaçon de células de la linhaige granulocítica sin la perda de capacidade de defrenciaçon. Ye un tipo de malina mieloproliferatiba caratelística por ua aberraçon citogenética ocasionada por ua traslocaçon antre l cromossomo 9 i 22; t(9;22). Essa traslocaçon resulta nun cromossomo 22 mais ancurtado, chamado de cromossomo Filadélfia (cromossomo Ph1). Ocorre la fuson de dous genes ne ls cromossomos 9 i 22, chamados respetibamente de abl i bcr. Ye ua malina mais quemun an adultos antre 40-50. Quando acomete moços, la malina ye mais agressiba que l normal.
Eipidemiologie
LMC ocorre an todas las faixas etárias, mas ye mais quemun an pessonas de meia eidade i idosos. Sue ancidéncia anual ye de 1 a 2 pessonas por 100.000, sendo ligeiramente mais prebalente antre homes de l que mulhieres. LMC repersenta de 15–20% de todos ls causos de leucemia antre la populaçon oucidental. L único fator de risco decumentado ye la sposiçon la radiaçon ionizante; por eisemplo, l'oumiento de causos de LMC an pessonas spostas la bomba atómica de Hiroshima ó Nagasaki.
Senhales i sintomas
Pacientes giralmente son assintomáticos ne l momiento de l diagnóstico, apersentando ua eilebaçon na cuntaige de glóbulos brancos (ó leucócitos) nun eisame laboratorial de rotina. Sintomas ancluen febre, anfeçones, cansaço, anemia. Splenomegalia (oumiento de l belume de l baço) tamien puode ser ancontrado. Heipatomegalia (oumiento de l belume de l fígado) tamien puode ocorrer mas ye menos quemun que la splenomegalia.
LMC eibolui na maiorie de ls pacientes para ua fase mais turbulenta i cun maior deficuldade de cuntrole chamada fase acelerada. Nesta fase, hai un oumiento inda maior de l baço i oumiento de las células eimaturas, blastos. Finalmente, la malina eibolui pa la chamada fase blástica ó aguda, na qual predominan las células blásticas na medula óssea i ne l sangre.
Diagnóstico
Ultimamente, LMC ye diagnosticada pula deteçon de l cromossomo Filadélfia (cromossomo Ph). Esta anormalidade cromossomica caratelística puode ser detetada pula citogenética, pula técnica de hibridizaçon fluorescente in situ (FISH) ó pula reaçon an cadeia de polimerase (PCR).
Eesisten causos chamados de Ph-negatibo, ó causos de suspeita de LMC ne ls quales l cromossomo Filadélfia nun puode ser detetado. Muitos destes pacientes na berdade ténen un cumplexo anormalidade cromossómica que mascara la traslocaçon (9;22), ó ténen eibidéncia de traslocaçon pul FISH ó pul PCR-TR (PCR trascritase rebersa) anque de la cariotipaige rotineira. L pequeinho númaro de pacientes sin eibidéncia de la fuson bcr-abl detetable puoden ser classeficados cumo tenendo malina mieloproliferatiba/mielodisplásica andiferenciada, cun clínica defrente de ls pacientes cun LMC.
Patofesiologie
La LMC fui la purmeira malina maligna claramente relacionada a ua anormalidade genética, ua traslocaçon cromossómica coincida cumo cromossomo Filadélfia. Esta anormalidade cromossómica ye chamada assi por que fui çcubierta i pula purmeira beç çcrita an 1960 por dous cientistas de la Filadélfia i Pensilbánia: Peter Nowell de la Ounibersidade de la Pensilbánia i David Hungerford de l centro de tratamiento i pesquisa para cáncaro chamado Fox Chase Cancer Center.
Nesta traslocaçon, partes de dous cromossomos (9 i 22) trocan de lugar. Cumo resultado, parte de l gene BCR ("breakpoint cluster region") de l cromossomo 22 se funde cul gene ABL de l cromossomo 9. Esta fuson anormal de ls genes gera ua proteína de p210 ó a las bezes p185 de peso (p ye l peso de la proteína telemoble an kDa). Pul fato de l gene abl tenr un domínio que puode adicionar grupos fosfatos la resíduos tirosina (tirosina quinase), l perduto de la fuson bcr-abl tamien ye tirosina quinase.
La proteína bcr-abl anterage cul recetor anterleucina 3beta(c). L bcr-abl ye cuntinamente atiba i nun requer atibaçon por outra proteína telemoble. Sucessibamente, bcr-abl atiba ua cascata de proteínas que cuntrola l ciclo telemoble, acelerando la debison telemoble. Para alhá çto, la proteína bcr-abl inibe reparaçon de l DNA, causando anstabelidade genómica i fazendo cun que la célula quede mais suscetible a zambolber anormalidade genéticas feturas. L'atibaçon de la proteína bcr-abl ye la causa patofesiológica de la LMC. Cul oumiento de l coincimiento de la natureza de la proteína bcr-abl i sue açon cumo a tirosina quinase, terapies albo ténen sido zambolbidas cun specificidade para inibir l'atebidade proteína bcr-abl (la purmeira fui la Eimatenib). Estes inibidores tirosina quinase puoden anduzir ua cumpleta remisson de la LMC, cunfirmando l'amportança central de a bcr-abl cumo causa de la LMC.
Classeficaçon
La LMC giralmente ye debedida an trés fases baseando-se nas caratelísticas clínicas i laboratoriales. Na auséncia d'anterbençon, la LMC ampeça tipicamente na fase crónica, i cul abanço de muitos anhos progride para ua fase acelerada i finalmente para ua crise blástica. Crise blástica ye la fase treminal de la LMC i clenicamente se cumporta cumo ua leucemia aguda. Un de ls achados de la progresson de la fase crónica pa la fase d'aceleraçon i crise blástica ye l'aquesiçon dua nuoba anormalidade cromossómica (adicional al cromossomo Fildélfia). Alguns pacientes puoden yá se ancontrar na fase acelerada ó na fase blástica na altura an que ye feito l diagnóstico.
Fase crónica
Aprossimadamente 85% de ls pacientes cun LMC stan na fase crónica na época de l diagnóstico. Durante esta fase, pacientes son giralmente assintomáticos ó ténen solamente sintomas lebes de fadiga ne l momiento de l diagnóstico. La duraçon de la fase crónica ye bariable i depende de l diagnóstico prematuro assi cumo de la terapie ousada. Ultimamente, na auséncia dun tratamiento curatibo, la malina eibolui pa la fase d'aceleraçon.
Fase d'aceleraçon
L critério de diagnóstico pa la trasiçon para fase d'aceleraçon ye bariado; l mais ousado ye l colocado puls ambestigadores de l M.D. Anderson Cancer Center, de la Ounibersidade de l Texas por Sokal i colaboradores, i pula Organizaçon Mundial de Salude (OMS). L critério de la OMS talbeç l mais ousado, anclui:
L paciente ye cunsidrado na fase d'aceleraçon se algun destes critérios arriba stubir persente. La fase d'aceleraçon ye seneficatiba porque sous senhales repersentan que la malina stá eiboluindo para ua trasformaçon para crise blástica.
Crise blástica
Crise blástica ye la fase final de l'eiboluçon de la LMC, i cumporta-se cumo ua leucemia aguda, cun rápida progresson i subrebibéncia cúrtie. La crise blástica ye diagnosticada se algun de ls seguintes critérios stubíren persentes ne l paciente cun LMC:
Fase crónica
thumb|Ua caixa cun cápsulas de 400 meligramas de [[Glibec, cumo ye bendido na Almanha]] Na fase crónica, la LMC ye tratada cun inibidores de a tirosino-quinase, l purmeiro deilhes ye l mesilato de eimatenib antes coincido cumo STI-571). Ne l passado, antimetabolitos (Citarabina, Hidroxiureia), agentes alquilantes, anterferon alfa 2b, i steróides éran ousados, mas estas drogas fúrun sustituídas pul eimatenib. Eimatenib fui aprobado ne ls Stados Ounidos pula FDA an 2001 cumo agente specífico contra BCR/abl, la proteína de fuson atibada cuasada pula traslocaçon cromossomo Filadélfia. Ye ua droga melhor tolerada i mais efetiba que las terapies anteriores.  Trasplante de medula óssea tamien era ousada ne l tratamiento enicial de la LMC de pacientes moços antes de l'adbento de l'eimatenib, i anquanto era curatibo, habie ua alta ancidéncia de muorte an pacientes trasplantados. Esta mortalidade an trasplantados atualmente ye de menos de 5%.
Para bencer la resisténcia al eimatenib i oumentar la repuosta de l'inibidor de tirosino-quinase, dous nuobos agentes fúrun zambolbidos. L purmeiro, Dasatenib, Sprycel, ye un inibidor tirosino-quinase que bloqueia bárias proteínas oncogénicas i fui aprobada pula FDA an 2007 pa l tratamiento de pacientes cun LMC que éran resistentes ó antolerantes al eimatenib. Outro inibidor tirosino-quinase, Nilotenib, que tamien aprobado pula FDA pula mesma andicaçon. Nilotenib fui porjetado para ligar-se mais fuortemente que l'eimatenib la proteína anormal Bcr-Abl respunsable pula LMC. Dasatanib (Sprycel) i Nilotenib falhan an relaçon la resisténcia de l Eimatenib causada pula mutaçon T315I. Trasplante de células-tronco ye ua oupçon para estes pacientes que zambolben la mutaçon T315I.La grande bantaige de l Dasatenib, Sprycel, ye sue comodidade posológica, l medicamiento debe ser tomado ua beç al die sin restriçones alimentares ó ayuno, defrente de l Nilotenib que percisa ser tomado 2 bezes al die cun dues horas d'ayuno antes de tomar l medicamiento i 1 hora passado tomar l medicamiento, resultando an 6 horas por die nas dues tomadas Ua droga para bencer la resisténcia stá sendo zambolbida pula Merck (MK-0457, purmeiramente coincido cumo BX-680), antretanto, nuobos pacientes sendo admitidos l'este spurmiento clínico stan atualmente suspensos até qu'ua cumpleta análeze de to sue eficácia i sigurança steia cumpletamente cumprobada. Outra droga an zambolbimiento pa la mutaçon T315I ye la Omacetaxine (purmeiramente coincida cumo Ceflatonin). Dados clínicos de ls purmeiros 21 pacientes ambolbidos na fase 2/3 de testes fúrun apersentados ne l'ancuontro anual de la Sociadade Amaricana de Heimatologie (ó Amarican Society of Heimatology, la ASH).
Crise blástica
La crise blástica ten todos ls sintomas i caratelísticas de la leucemia mielóide aguda ó de la leucemia linfóide aguda, i ten ua alta ancidéncia de mortalidade. Este stágio de la LMC puode ser tratada cun trasplante de medula óssea depuis dua alta dose de quimioterapie. An pacientes moços que stan na fase d'aceleraçon, l trasplante tamien puode ser ua oupçon. Antretanto la probable recaída depuis dun trasplante de medula óssea ye maior an pacientes cun crise blástica ó na fase d'aceleraçon se cumparado a pacientes na fase crónica.
Prognóstico
Nua análeze de bários studos clínicos, trés defrentes grupos de risco fúrun eidantificados baseando-se ne l sistema de score de prognóstico qu'anclui bárias bariables: eidade, tamanho de l baço, cuntaige de blastos, cuntaige de plaquetas, cuntaige d'eosinófilos i basófilos. Ne l grupo de menor risco, la média de subrebibéncia era de 98 meses. Ne l grupo antermediairo, la média era de 65 meses, i ne l grupo de maior risco an média 42 meses. De todos ls pacientes analisados, la maior subrebida fui de 117 meses. Antretanto, este estudo fui antes rializado al uso al tratamiento cun terapie albo. L seguinte uso de l Eimatenib publicada ne l New Angland Journal of Medicine mostra un resultado de subrebida de 89% passado 5 anhos.
Catadorie:Leucemia
Prescott (Arizona)
Refréncias
Catadorie:Cidades de ls Stados Ounidos de la América
Piramida
78.67917°N, 16.39533°W
Piramida (Пирамида an russo) ye ũa poblaçon russa an las islas Spitzbergen (Noruega) ne l ouceano árctico. Fui fundada an 1910 por ls suecos. An 1927 fui bendida a la Ounion Sobiética. Minar carbon fui toda la serbentie de la poblaçon anté 1998, quando fui deixada pula cumpanha Arcticugolh que staba a splorar l sítio. Hoije nun hai trabalho nin naide alhá.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Noruega Catadorie:Rússia
Stado de Deseret
L Estado de Deseret fui un stado probisório de ls Stados Ounidos, ária perpuosta por quelonos mormons an torno de Salt Lake City. L stado eisistiu por cerca de dous anhos, anque jamales tener sido ouficialmente aceito pul goberno amaricano. L nome deriba de l termo ousado para fazer refréncia a la abelha de l mel ne l Libro de Mórmon.
thumb|right|250px|La frunteira de l Stado de Deseret ye mostrada an lharanja; la ária de l [[Território de Utah quando fui anstituído an 1850 ye sombreada an rosa]]
Cumo resultado de l Cumpromisso de 1850, fui criado la Setembre de 1850 l Território de Utah, cujo purmeiro gobernador fui Brigham Young. An 1851 l Stado de Deseret fui dissolbido; sues lheis fúrun adotadas pul Território de Utah.
Cula chegada de quelonos d'outras lhocalidades fui se sbaindo l suonho de custruir un stado a la forma de l'eigreija Mormon: Utah quedou-se un stado lhaico.
Catadorie:Eigreija de Jasus Cristo de ls Santos de ls Redadeiros Dies
Brasil
thumb|300px|Ls stados de l Brasil. Brasil, oufecialmente República Federativa do Brasil, ye un paíç lhocalizado ne l lheste de l'América de l Sul. Ten ua ária total de 8.514.876,599 km² i ye la nacion más ouriental de l cuntinente americano. L território brasileiro ye delemitado a norte por Benezuela, Guiana, Suriname i Guiana Francesa; a sul por Ouruguai; a oeste por Bolíbia i Peru; a sudoeste por Argentina i Paraguai; a noroeste por Colómbia i a lheste pul Ouceano Atlántico.
Ye l maior paíç de la América Latina i l quinto ne l mundo, tenendo 20% de la biodibersidade global i la maior parte de la Floresta Amazónica. Anque seia mui populoso (190 milhones de pessonas), ye pouco poboado (22 hab./km²), cun sue populaçon cuncentrada ne l lhitoral (Ouceano Atlántico). Fui quelonizado por Pertual i ye l único paíç de léngua pertuesa de las Américas. Tamien ye l maior paíç an númaro de católicos nominales ne l mundo atual i ua de las sociadades más multirraciales de l planeta, formada por çcendentes d'ouropeus, andígenas, africanos i asiáticos. Faç parte de l BRICs, acupando la posiçon de 7° maior eiquenomie mundial i maior eiquenomie de la América Latina. Ancontra-se antre ls países cun altas taxas de zeigualdades eiquenómicas i sociales anternas i racismo ne l mundo.
Las maiores cidades brasileiras son San Poulo (ua de las maiores de l mundo) i Riu de Janeiro, seguidas por Salbador, Brasília, Fortaleza, Beilho Hourizonte, Manaus, Curitiba, Porto Alegre i Recife respetibamente.
Hino Nacional Brasileiro
Ouserbaçon: l purmeiro stribilho de l'hino nun stá mais an uso atualmente. Agora la lhetra ampeça an "Ouviram do Ipiranga as margens plácidas...".
Organizaçon político-admenistratiba
L território de l Brasil stá debedido an 27 ounidades federatibas (OF): 26 stados i un Çtrito Federal, seguen ambaixo:
Refréncias
5. http://www.brasil.gov.br/infraestrutura/2016/08/populacao-brasileira-cresce-0-8-e-chega-a-206-milhoes Catadorie:Brasil Catadorie:Paízes de la América de l Sul
Çfile an la Praça Burmeilha de l 9 de Maio de 2010
An 9 de Maio de 2010 an la Praça Burmeilha, Moscobo, Rússia houbo un çfile an alhembrância de la bitória de la Ounion Sobiética subre l'Almanha an la Segunda Guerra Mundial.
Fui la purmeira beç que ne l çfile an alhembráncia de la bitória stubírun melitares nun sobiéticos. Antre eilhes stubírun melitares polacos, angleses i amaricanos.
Marchórun mais de 11 mil homes, 161 carros de guerra (tanques i outros) i 127 abiones i helicópteros. Por isso fui l maió çfile an alhembráncia de la bitória zde ls tiempos sobiéticos.
Además çfilórun ls mísseles balísticos antrecuntenentales Topol-M, que yá çfiláran an 2009.
Lhigaçones sternas
Catadorie:Moscobo Catadorie:Tópicos melitares
Glendale (Arizona)
thumb|300px|Glendale Glendale ye ua cidade que queda ne l stado americano de Arizona, cun 246 531 habitantes (2006).
Refréncias
Catadorie:Cidades de ls Stados Ounidos de la América
Sistema ouperatibo
Segundo alguns outores (Silberschatç eit al, 2005; Stallings, 2004; Tanenbaun, 1999), eisisten dous modos çtintos de cunceituar un sistema ouperacional:
La sigla usual para chamar esta classe de porgramas ye SO (de l pertués, Sistema Ouperacional ó Ouperatibo) ó OS (de l'anglés Ouperating Systen).
Stória
thumb|Sistema ouperacional an linha de comando. Na purmeira geraçon (aprossimadamente 1945-1955), ls cumputadores éran tan grandes qu'acupában salas eimensas. Fúrun basicamente custruídos cun bálbulas i painéis, i ls sistemas ouperacionales "nun eisistian". Ls porgramadores, que tamien éran ls ouperadores, cuntrolában l cumputador por meio de chabes, filos i luzes d'abiso. Nomes cumo Howard Aiken (Harbard), John bon Neumann (Anstituto de Studos Abançados de Princeton), John Adan Presper Eckert Jr i William Mauchley (Ounibersidade de la Pennsylbania) i Konrad Zuse (Almanha) formórun, cun sues cuntribuiçones, la base houmana pa l sucesso na custruçon de ls cumputadores primitibos. Na geraçon seguinte (aprossimadamente 1955-1965), fúrun criados ls sistemas an lote (batch systems), que permitiran melhor uso de ls recursos cumputacionales. La base de l sistema ouperacional era un porgrama monitor, ousado para anfileirar tarefas (jobs). L'usuairo fui afastado de l cumputador; cada porgrama era scrito an cartones perfurados, que por sue beç éran carregados, juntamente cul respetibo cumpilador (normalmente Fortran ó Cobol), por un ouperador, que por sue beç usaba ua lenguaige de cuntrole chamada JCL (job cuntrol language).
Ne l'ampeço de la cumputaçon ls purmeiros sistemas ouperacionales éran únicos, pus cada mainframe bendido necessitaba dun sistema ouperacional specífico. Esse porblema era resultado d'arquiteturas defrentes i de la lenguaige que cada máquina outelizaba. Passado essa fase, ampeçou-se la pesquisa de sistemas ouperacionales qu'outomatizassen la troca de tarefas (jobs), pus ls sistemas éran monousuairos i tenien cartones perfurados cumo antrada (eliminando, assi, l trabalho de pessonas que éran cuntratadas solo para trocar ls cartones perfurados).
Diç-se que Alan Turing era un mestre ne ls purmeiros Manchester Mark I, i el yá staba deribando la cuncepçon primitiba dun sistema ouperacional a partir de ls percípios de la máquina de Turing ounibersal.
Na década de 1970, quando ampeçórun a aparecer ls cumputadores pessonales, houbo la necidade dun sistema ouperacional d'outelizaçon mais fácele. An 1980, William (Bill) Gates i sou colega de faculdade, Paul Allen, fundadores de la Microsoft, cumpran l sistema QDOS ("Quick and Dirty Ouperating Systen") de Tin Paterson por $50.000, batizan nel de DOS (Çk Ouperating Systen) i benden licenças a la IBM. L DOS bendiu muitas cópias, cumo l sistema ouperacional padron pa ls cumputadores pessonales zambolbidos pula IBM. IBM i Microsoft fazerien, inda, ua parcerie pa l zambolbimiento dun sistema ouperacional multitarefa chamado OS/2. Passado la fin de la brebe parcerie la IBM seguiu solica ne l zambolbimiento de l OS/2.
Ne l'ampeço de la década de 1990, un studante de cumputaçon finlandés postou un comentairo nua lista de çcusson de la Usenet dezindo que staba zambolbendo un núcleo de sistema ouperacional i preguntou se alguien gustarie d'auxeliá-lo na tarefa. Este studante chamaba-se Linus Torbalds i l purmeiro passo an direçon al tan coincido Linux fui dado naquel momiento.
Bison giral
Eesisten bários sistemas ouperatibos; antre eilhes, ls mais outelizados ne l die la die, normalmente outelizados an cumputadores domésticos, son l Windows, Linux i Mac OS X. thumb|200px|L OS/360 fui colocado na strutura percipal de todos ls cumputadores IBM ne l'ampeço de 1964, ancluindo ls cumputadores qu'ajudórun la NASA a poner l'home na luna. Un cumputador cul sistema ouperatibo anstalado poderá nun dar acesso a to l sou cuntenido dependendo de l'outelizador. Cun un sistema ouperatibo, podemos stablecer permissones a bários outelizadores que trabalhan cun este. Eesisten dous tipos de cuntas que puoden ser criadas nun sistema ouperatibo, las cuntas de Admenistrador i las cuntas lemitadas. La cunta Admenistrador ye ua cunta qu'ouferece to l'acesso a la máquina, zde la geston de pastas, fexeiros i software de trabalho ó antretenimiento al cuntrole de to l sou Hardware anstalado. La cunta Lemitada ye ua cunta que nun ten permissones para aceder l'alguas pastas ó anstalar software que seia anstalado na raiç de l sistema ó anton que tenga ligaçon cun algun Hardware qu'altare l sou funcionamiento normal ó personalizado pul Admenistrador. Para qu'este tipo de cunta puoda tener acesso a outros cuntenidos de l çco ó de software, l'admenistrador poderá personalizar la cunta ouferecendo permissones l'alguas funçones de l sistema cumo tamien poderá retirar acessos la ciertas árias de l sistema.
L sistema ouperatibo funciona cula ampeçaçon de porcessos qu'este eirá percisar para funcionar corretamente. Esses porcessos poderán ser fexeiros que necessitan de ser frequentemente atualizados, ó fexeiros que processan dados úteles pa l sistema. Poderemos tener acesso a bários porcessos de l sistema ouperatibo a partir de l gestor de tarefas, adonde se ancontran todos ls porcessos que stan an funcionamiento zde l'arranque de l sistema ouperatibo até la sue outelizaçon atual. Puode-se tamien bisualizar l'outelizaçon de a mimória por cada porcesso, ne l causo de l sistema ouperatibo ampeçar a amostrar erros ó falhas d'acesso la porgramas tornando-se lento, puode-se berificar ne l gestor de tarefas qual de ls porcessos stará bloqueado ó cun eilebado númaro de processamiento que stá a afetar l funcionamiento normal de a mimória.
Sistemas Ouperacionales Modernos
Un sistema cumputacional moderno cunsiste nun ó mais processadores, mimória percipal, çcos, ampressoras, botoneira, mouse, monitor, anterfaces de rede i outros çpositibos d'antrada i salida. Anfin, ye un sistema cumplexo.
Un de ls cunceitos mais fundamentales de ls Sistemas Ouperacionales Modernos ye la çtinçon antre l porgrama i l'atebidade d'eisecutá-lo. L porgrama ye solo un cunjunto stático de diretrizes i sue eisecuçon ye ua atebidade dinámica
Funcionamiento
Un sistema ouperacional ten las seguintes funçones:
Gerenciamiento de porcessos
L sistema ouperacional multitarefa ye preparado para dar al usuairo l'eiluson que l númaro de porcessos an eisecuçon simultánea ne l cumputador ye maior que l númaro de processadores anstalados. Cada porcesso recibe ua fatie de l tiempo i l'altarnáncia antre bários porcessos ye tan rápida que l'usuairo pensa que sue eisecuçon ye simultánea.
Ls porcessos puoden quemunicar-se, esto ye coincido cumo IPC (Anter-Process Communication). Ls macanismos giralmente outelizados son:
Mimas
Mimas ye un satélite de Saturno cun 396 quilómetros de diámetro qu'orbita l sou planeta a 185 520 Km. La sue órbita demora 22,5 horas i ye metade de l de Tétis. Assi, Mimas i Tétis stan ambolbidos nua ressonáncia orbital alcançando la cunjunçon ne l mesmo lado de Saturno. L'ourige desta ressonáncia nun ye anteiramente cumprendida. La rotaçon de Mimas ye síncrona, mantendo siempre l mesmo heimisfério birado para Saturno.
Sistema ouperatibo
Gerenciamiento de porcessos
L sistema ouperacional, normalmente, debe possibelitar l multiprocessamiento (SMP ó NUMA). Neste causo, porcessos defrentes i threads puoden ser eisecutados an defrentes processadores. Para essa tarefa, el debe ser rentrante i anterrompible, l que senefica que puode ser anterrompido ne l meio de l'eisecuçon dua tarefa.
Mimas
La densidade média de Mimas ye solamente 1,2 de la densidade de la auga, i la sue superfice mostra caratelísticas de carambelo d'auga, dado l sou brilho. La superfice ye densamente cribada por perfundas crateras. La perfundidade de las crateras parece ser ua cunsequéncia de la baixa grabidade de la luna. Anque de l sou pequeinho tamanho, eisisten alguas eibidéncias de remodelaçon de la superfice, possiblemente l resultado de l derretimiento parcial de la costra gilada. Alguas de las crateras ténen mais de 90 quilómetros de cumprimiento, 10,2 de perfundidade i 10 d'anchura. Nun se sabe se estas crateras son causadas por presson de l'eifeito de las marés ó pul ampato de cuorpos celhestres. Inda assi, sabe-se que son bastante antigas.
Sistema ouperatibo
Gerenciamiento de mimória
L sistema ouperacional ten acesso cumpleto a a mimória de l sistema i debe permitir que ls porcessos de ls usuairos téngan acesso siguro a a mimória quando l requesitan. thumb|150px|right|L purmeiro serbidor para [[World Wide Web|WWW rodou nun NeXTSTEP baseado ne l BSD.]] Bários sistemas ouperacionales úsan mimória birtual, que ten 3 funçones básicas:
Mimas
left|thumb|Mimas ye un mundo síguo i gilado, mas suficientemente cumplexo i cun ua bista straordinária subre Saturno. Antre las bárias crateras subressai ua ne l'heimisfério que comanda l mobimiento orbital, la cratera Heirschel. L nome de la cratera houmenageia l'astrónomo William Heirschel que çcubriu Mimas an 18 de júnio de 1789. La cratera Heirschel ye ua gigantesca depresson cun un terço de l diámetro de Mimas: 130 Km de diámetro i 9 de perfundidade i un pico central, sendo assi la maior strutura d'ampato de l sistema solar, l que lebou a ser cumparada a la "Streilha de la Muorte" de ls filmes Star Wars. L'ampato colossal solo por pouco nun çtruiu Mimas.
Sistema ouperatibo
Swapping
Drento de gerenciamiento de mimória, puode nun ser possible manter todos ls porcessos an mimória, muitas bezes por nun eisistir mimória suficiente para alocar aquel porcesso. Para solucionar esse porblema eisiste un macanismo chamado swapping, adonde la geréncia de mimória reserba ua ária de l çco pa l sou uso an detreminadas situaçones, i un porcesso ye cumpletamente copiado de a mimória pa l çco; este porcesso ye retirado de la fila de l processador i mais tarde será outra beç copiado pa a mimória; Anton, l porcesso quedará atibo na fila outra beç. L resultado desse rebezamiento ne l çco ye que l sistema ouperacional cunsegue eisecutar mais porcessos de l que caberie nun mesmo anstante na mimória. Swapping ampone als porgramas un grande custo an tenermos de tiempo d'eisecuçon, pus ye necessairo copiar to l porcesso pa l çco i mais tarde copiar outra beç to l porcesso pa a mimória. An sistemas adonde l'usuairo anterage cul porgrama durante sue eisecuçon, l macanismo de swapping ye outelizado an radadeiro causo, quando nun se ye possible manter todos ls porcessos na mimória, bisto que la queda ne l zampenho de l sistema ye eimediatamente sentida pul usuairo.
Mimas
Ne l'heimisfério rebocado, ouposto a la cratera Heirschel, apersenta outras numerosas crateras, quiçá relacionadas cul ampato que porduziu la Heirschel.
Scottsdale
thumb|300px|Scottsdale Scottsdale ye ua cidade que queda ne l stado americano de Arizona, cun 202 705 habitantes.
Mimas
Na mitologie griega, Mimas (Μίμᾱς) era un de ls titanas que cumbatírun al lado de Cronos (Saturno) contra Zeus (Júpiter). Mimas fui fulminado por Zeus, ó anton muorto por Heifesto (Bulcano), que lançou contra el projéteis de metal an brasa.
Scottsdale
Catadorie:Cidades de ls Stados Ounidos de la América
Sistema ouperatibo
Sistema d'arquibos
La mimória percipal de l cumputador ye bolátil, i sou tamanho ye lemitado pul custo de l hardware. Assi, ls usuairos necessitan d'algun método para armazenar i recuperar anformaçones de modo permanente.
Mimas
Catadorie:Lhunas de Saturno
Sistema ouperatibo
Sistema d'arquibos
Un arquibo ye un cunjunto de bytes, normalmente armazenado nun çpositibo periférico nun bolátil (p.s., çco), que puode ser lido i grabado por un ó mais porcessos.
Black Canyon City
thumb|300px|Black Canyon City ne l stado de Arizona Black Canyon City ye ua cidade que queda ne l stado americano de Arizona, cun 2697 habitantes (2000).
Sistema ouperatibo
Sistemas multi-processadores
Ls sistemas multi-processadores – dous ó mais processadores trabalhando juntos – puoden ser debedidos an dues partes:
Black Canyon City
Refréncias
Catadorie:Cidades de ls Stados Ounidos de la América
Sistema ouperatibo
Sistemas multi-processadores
Drento de sistemas fracamente acoplados – mais de dous sistemas ouperacionales que son ligados por canhal de quemunicaçon, tenendo hardware i sistemas ouperacionales andependientes –, eisisten mais dues debisones: Ls sistemas ouperacionales de rede son outelizados tanto an redes locales (Local Area Network - LAN), cumo an redes çtribuídas (Wide Area Network - WAN). La ligaçon antre ls dibersos nós ye feita por ua anterface de rede que permite l'acesso als demales cumponentes de la rede. Nun eisiste un lemite mássimo pa l númaro de nós que puoden fazer parte dua rede de cumputadores. Cada nuolo ye totalmente andependiente de ls demales, tenndo sou própio sistema ouperacional i spácio d'andereçamiento. Ls sistemas ouperacionales puoden ser heiterogéneos. Na Anterneta, cada host puode star processando un sistema ouperacional defrente, mas todos stan se quemunicando atrabeç de l mesmo protocolo de rede, ne l causo, ls protocolos de la família TCP/IP (Trasmission Cuntrol Protocol/Anterneta Protocol).
Anterface d'uso
Ls sistemas ouperacionales fornecen abstraçon de hardware para que sous recursos puodan ser ousados de maneira correta i padronizada, mas para ser possible ouperar un cumputador, ye necessairo fornecer tamien ua anterface para que l'usuairo puoda çfrutar de ls recursos de l sistema. Atualmente las percipales anterfaces d'uso son las seguintes:
Anterface de treminal
La anterface de treminal, tamien chamada "CLI" (Command Line Anterface) funciona sclusibamente cun botoneira i mouse. Ls comandos son digitados a partir dun promt i son anterpretados por un anterpretador de comandos, coincidos tamien por shells, bastante quemuns an sistemas padron POSIX. Un eisemplo d'anterpretador de comandos serie l Bash. Ousada giralmente por usuairos abançados i an atebidades specíficas, cumo gerenciamiento remoto, outeliza poucos recursos de hardware an cumparaçon l'anterface gráfica.