Zhang_Heng
Astronomie i matemática
dreita|miniaturadaimagem|225x225px|Zenhado l mapa strelar de Su Song (1020–1101) andicando la projeçon de l sul polar Durante seclos ls chineses aprossimórun l pi eigual a 3, quando Liu Xin (23 d.C.) fui l purmeiro chinés a atentar cul cálclo de pi, mas nun hai nanhun registro detalhando subre ls métodos aplicados qu'el outelizou subre esta custante. An sou trabalho an 130, El cumparou l círclo celhestrial cul diámetro de la Tierra, proporcionou al molde pul numerador cul balor de 736 i l chamador cumo 232, cunsidrando l balor de pi cumo 3.1724. Na sue época, la rezon 4:3 fui dada por ua ária dun quadrado para ua ária anscrita dun círclo i l belume dun cubo puode ser tamien 42:32. Na fórmula, cun D cumo diámetro i V cumo belume, D3:B = 16:9 ó B={\tfrac {9}{16}}D3; Zhang percebiu que l balor an relaçon de l diámetro cun nesta fórmula staba amprecisa, ouserbando la çcrepáncia cumo l balor tenido pula rezon. El ouserbou al apurar esta fórmula cula adiçon de l {\tfrac {1}{16}}D3, por esso B={\tfrac  {9}{16}}D3 + {\tfrac  {1}{16}}D3 = {\tfrac  {5}{8}}D3. Cul centeilha de l belume de l cubo pa la sfera anscrita an 8:5, l centeilha amplícito de la ária de l quadrado de l círclo ye √8:√5. D'acuordo cula fórmula, calculou l pi pula raiç quadrada de 10 (ó aprossimadamente 3.162). tamien calculou l pi cun {\tfrac {730}{232}} = 3.1466 ne l libro de Ling Xian (靈憲).Ne l seclo III, Liu Hui fizo l cálclo cun mais percison cula outelizaçon de sue custante matemática, adonde dou l balor de 3.14159. Depuis, Zu Chongzhi (429–500 d.C.) aprossimou l pi an {\tfrac {355}{113}} ó 3.141592, l cálclo mais perciso de pi ancontrado de la China Antiga. dreita|miniaturadaimagem|Na dinastie Han Oucidental l'ansígnia de seda durante l seclo II d.C. ne l túmulo de Mawangdui, esta ansígnia funerária apersenta ua luna nua lasca de madeira ne l topo de la squierda i l sol ne l topo de la dreita, ambos cun repersentaçones cosmológicas de l sapo i l corbo, respetibamente. An sue publicaçon chamaba La Custituiçon Spritual de l Ouniberso an 120 d.C. (靈憲, Ling Xian), Zhang teorizou que l'ouniberso era cumo un uobo " cumo la buolta cunforme ua pastilha dua béstia (arma)" cumo l'aparéncia de las streilhas i l Planeta Tierra cumo la gema central. Esta teorie de l'ouniberso ye cungruente cula teorie geocentrista i se oupone la teorie heliocentrista. Anque de l Período de ls Reinos Cumbatentes, ls astrónomos Shi Shen i Gan De tenien cumpilado l purmeiro catálogo strelar na China an 4 a.C, inda assi el catalogou 2.500 streilhas qu'el localizou na catadorie "brilhantemente brilhante" (ls chineses stimában 14.000) i el reconheciu 124 custelaçones. Cumparando cun outros cientistas, el çcubriu mui mais streilhas de l que Heiparco (190-120 a.C.) i Ptolemiu (83–161 d.C.), respetibamente, 850 i 1000 streilhas. El apoiou la teorie de la "anfluéncia de la radiaçon" para splicar l'eclipse solar i l'eclipse lunar, ua teorie que fui cuntestada por Wang Chong (27–97 d.C.). An Ling Xian, Zhang screbiu: L sol ye cumo l fuogo i la luna ye cumo l'auga. L fuogo libera luç i l'auga reflete-le. Por tanto, la luna ye brilhante ye perduto de la radiaçon solar i la scuridon de la Luna ye debida (la luç de l) sol ser oustruído. L lado cujas faces de l Sol son totalmente eiluminadas i outro son cumpletamente scuros. Ls planetas (tamien cumo la Luna) ténen la natureza de l'auga i reflete la luç. La luç baldeando adelantre cul Sol nun puode siempre alcançar la luna que ye debida pula oustruçon de la Tierra an si, que ye chamado de 'an-xu', un eclipse lunar. Ambora (un eifeito similar) acuntece cun un planeta (nós dezimos) ua ocultaçon, quando la Luna passaba trasbersalmente (ne l camino de l Sol) an seguida hai un eclipse solar. El ouserbaba qu'estes fenómenos astronómicos tamien cundiçones subrenaturales. L signo de ls cometas, eclipses i mobimientos de cuorpos celhestriales puoden ser todos anterpretados cumo guias de l cielo de cumo cunduzir l'admenistraçon de l stado. Ls scritores cuntemporáneos tamien screbian subre ls eclipses i la sfericidade de ls cuorpos celhestriales. L teórico musical i l matemático Jing Fang (78–37 a.C) screbiu subre las formas sféricas de l Sol i de la Luna ambora çcutindo ls eclipses: La luna i ls planetas son de Yin. Eilhes ténen cuorpos foscos. Este eilhes recíben solamente cula eiluminaçon de l Sol. L formato de lente recebie l Sol cumo un cuorpo redondo nua custelaçon dua béstia i eilhes pensan que la Luna tenie un speilho natural. Alguns deilhes reconhecian tamien, la luna cumo la sue sfera Aqueilhas partes de la Luna adonde l Sol eilumina cun un aspeto brilhante i estas partes nun acuntecen l sou scurecimiento. La teorie postulada por Zhang i Jing fui apoiada depuis puls cientistas pré-modernistas cumo l Shen Kuo (1031–1095 d.C.) qu'ampliou l çcurso porque l Sol i la Luna éran sféricos.