cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xiao Hong
Xiao Hong u Lu Xun
Qabel Xiao Hong u Xiao Jun marru Shanghai, huma bagħtu manuskritt ta’ xogħolhom lil Lu Xun. Lu Xun qara l-manuskritt ma waslu u aċċetta t-talba tagħhom biex jingħaqdu mal-awturi żgħażagħ politikament xellugin. Lu Xun ippubblika kemm ir-rumanzi ta’ Xiao Hong kif ukoll ta’ Xiao Jun fis-sensiela letterarja《奴隶丛书》 (Pinyin: Núlì cóngshū; Ingliż; ‘Slave Series’).
Staka Skenderova
Ħajja
Skenderova twieldet fl-1831 f'Sarajevo lil ġenituri immigranti mill-belt Serba Prijepolje. Ħuha anzjan kien ħajjat għall-Armata tal-Ottomani. Skenderova tgħallmet il-lingwa Torka minn età żgħira u għallmet lilha nnifisha tikteb.
Cinque Terre
Trasport u turiżmu
Servizz skedat tal-laneċ tal-passiġġieri jaħdem bejn bejn Levanto u La Spezia, u jsiru waqfiet fl-irħula prinċipali kollha għajr Corniglia, li ma għandhiex moll għall-iżbark, u ma tinsabx mal-kosta. Id-dgħajjes ukoll jikkollegaw il-port antik ta' Genova ma' Lerici u Porto Venere.
Villa ta' Adrijanu
Sit ta' Wirt Dinji
Id-deżinjazzjoni speċifikat il-konfini tas-sit u ħolqot żona ta' lqugħ madwar is-sit fejn ma kien permess l-ebda kostruzzjoni ġdida. Fl-2011, il-gvern komunali ta' Tivoli ħabbar pjanijiet, li iktar 'il quddiem ġew ikkanċellati, biex tinbena miżbla qrib il-villa u approva l-kostruzzjoni ta' abitazzjonijiet pubbliċi fuq 120,000 metru kwadru fiż-żona ta' lqugħ. Fis-36 Laqgħa Annwali tagħha, l-UNESCO indirizzat dawn il-punti ta' tħassib formalment. Filwaqt li l-gvern Taljan ġie mfaħħar għad-deċiżjoni tiegħu li jabbanduna l-kostruzzjoni ta' miżbla fiż-żona ta' Corcolle, il-kumitat talab lill-gvern "biex jgħarraf liċ-Ċentru tal-Wirt Dinji fil-pront dwar kwalunkwe proġett ewlieni ta' żvilupp li jkun ippjanat fiż-żona ta' lqugħ tas-sit, inkluż l-iżvilupp ta' abitazzjonijiet f'Comprensorio di Ponte Lucano, li fir-rigward tagħhom għandha tiġi inkluża Valutazzjoni tal-Impatt fuq is-Sit ta' Wirt Dinji, f'konformità mal-paragrafu 172 tal-Linji Gwida Operazzjonali, qabel kwalunkwe impenn irreversibbli”. L-UNESCO talbet ukoll lill-“Italja biex tibgħat . . . rapport aġġornat dwar il-qagħda ta' konservazzjoni tas-sit”, sa Frar 2014, minħabba t-tħassib dwar id-deterjorament tal-fdalijiet esposti.
Edgar de Wahl
Tallinn 1894-1917
De Wahl ġie elett ukoll fil-kunsill tal-belt li sar eżatt qabel ir-Rivoluzzjoni ta’ Frar fl-1917. Fuq il-kunsill il-ġdid, sar membru tad-dipartiment tan-nar tal-belt, l-edukazzjoni pubblika u l-kumitati tal-affarijiet tal-pawnshop, u kompla wkoll bħala membru tal-Landmark. Kummissjoni Kostruzzjoni. Madankollu, f'Awwissu 1917, ġie elett kunsill ġdid, u l-attivitajiet politiċi ta' de Wahl waqfu.
Sfond
Skont l-Esperantist Estonjan Jaan Ojalo. de Wahl tbiegħed mill-Esperanto wara li proposti għar-riforma tal-lingwa (li de Wahl kien favur ħafna għaliha, wara li ppropona xi wħud hu stess) ġew miċħuda mill-biċċa l-kbira tal-Esperantisti fl-1894; Fil-fehma ta’ Ojalo, de Wahl qies ukoll l-Esperanto; li tkun lingwa "a priori" (oriġinali, kuntrarjament għal lingwi aktar naturalistiċi, bħal Euroclones). Temm jgħid li l-lingwa internazzjonali ideali għandha tkun aktar naturali u li tinftiehem anke minn dawk li ma kinux tgħallmuha. Fl-opinjoni ta’ Ojalo, de Wahl qies ukoll l-Esperanto wisq demokratiku, li hedded il-kultura tal-Punent.
Ifrex
Madankollu, matul l-1920s, ħarġu soċjetajiet Occidentali ġodda. Fl-1927, twaqqfet l-Assoċjazzjoni Internazzjonali Cosmoglotta, li sena wara ngħatat l-isem mill-ġdid Occidental-Union. Mill-1927, ir-rivista Cosmoglott bdiet tiġi ppubblikata fi Vjenna (minflok Tallinn) bl-isem Cosmoglotta. Fl-aħħar ħarġa ppubblikata f’Tallinn, de Wahl ippubblika, fost affarijiet oħra, il-poeżija ta’ Lydia Koidula bit-titlu “Max car donation” (L-Għeżież Rigal). Għal de Wahl personalment, il-popolarità tal-lingwa l-ġdida ġabet reputazzjoni internazzjonali. Tkellem pubblikament f’diversi pajjiżi Ewropej u kkomunika mill-qrib mal-lingwisti. Fl-1939, kien probabbilment l-uniku Estonjan li ġie mistieden għall-5 Konferenza Lingwistika fi Brussell. Min-naħa l-oħra, de Wahl baqa’ dilettant. L-attivitajiet lingwistiċi tiegħu qatt ma laħqu problemi lingwistiċi teoretiċi usa', iżda kienu limitati għall-bini tal-lingwa artifiċjali tiegħu stess u l-indirizzar ta' kwistjonijiet relatati.
Fl-1949, wara l-mewt ta’ de Wahl, Occidental ingħata l-isem ġdid ta’ Interlingue biex titneħħa r-referenza għall-Punent u tagħmel il-lingwa ħoss aktar internazzjonali. Skont il-ġurnalist Pekka Erelt, l-isem relatat “tal-Punent” tal-lingwa naqas l-espansjoni tagħha fl-Ewropa tal-Lvant. Wara l-bidla fl-isem tal-lingwa, Occidental-Union saret Interlingue-Union kif inhi llum. L-assoċjazzjoni għandha l-akkademja tagħha u r-rivista Cosmoglotta tkompli tiġi ppubblikata mill-assoċjazzjoni.
Essaouira
Żmien modern bikri
Matul il-Medju Evu, qaddis Musulman imsejjaħ Sidi Mogdoul indifen f'Essaouira, u x'aktarx dan kien l-oriġini tal-isem "Mogador".
Spedizzjoni ta' De Razilly (1629)
Huwa salpa għal Salé fl-20 ta' Lulju 1629 bi flotta magħmula mill-vapuri Licorne, Saint-Louis, Griffon, Catherine, Hambourg, Sainte-Anne, Saint-Jean. Huwa bbumbardja l-belt ta' Salé, qered tal-vapuri tal-kursara, u mbagħad bagħat il-Griffon taħt il-Kaptan Treillebois lejn Mogador. L-irġiel ta' Razilly raw il-fortizza ta' Castelo Real f'Mogador u 100 raġel tniżżlu l-art bl-injam u bil-provvisti fuq il-Gżira ta' Mogador, bil-qbil ta' Richelieu. Madankollu, wara ftit jiem, il-kolonjalisti reġgħu telgħu fuq il-Griffon u salpaw biex jingħaqdu mal-kumplament tal-flotta f'Salé.
Wara dawn l-ispedizzjonijiet, Franza ffirmat trattat ma' Abd el-Malek II fl-1631, biex Franza tingħata trattament preferenzjali, magħrufa bħala "capitulations", jiġifieri tariffi preferenzjali, l-istabbiliment ta' konsolat u l-libertà tar-reliġjon għas-sudditi Franċiżi.
Stabbiliment ta' Essaouira moderna (1760-1770)
Għal 12-il sena, Mohammed III ordna lil inġinier Franċiż, Théodore Cornut, u diversi arkitetti u tekniċi Marokkini u Ewropej oħra biex jibnu l-fortizza u l-belt b'mod modern. Oriġinarjament issejħet "Souira" ("il-fortizza ż-żgħira"), iżda maż-żmien l-isem sar "Es-Saouira" ("il-fortizza tad-disinn sabiħ"). Thédore Cornut iddisinja u bena l-belt, b'mod partikolari ż-żona tal-kasbah, li tikkorrispondi għall-kwartieri rjali u l-binjiet għall-merkanti u għad-diplomatiċi Kristjani. Partijiet oħra nbnew minn arkitetti oħra, inkluż arkitetti Marokkin speċjalment minn Fes, minn Marrakesh u mir-Rabat. Id-daħla tal-port, bil-"Porte de la Marine", inbniet minn rinnegat Ingliż imsejjaħ Ahmed el Inglizi ("Ahmed l-Ingliż") jew Ahmed El Alj ("Ahmed ir-Rinnegat"). Mohammed III ħa bosta passi biex iħeġġeġ l-iżvilupp ta' Essaouira, inkluż l-għeluq tal-port ta' Agadir fin-Nofsinhar fl-1767 sabiex il-kummerċ tan-Nofsinhar jiġi ddirezzjonat lejn Essaouira. Il-komunitajiet Ewropej fil-port tat-Tramuntana ta' Rabat-Salé ġew ordnati jittrasferixxu ruħhom lejn Essaouira permezz ta' ordinanza tal-21 ta' Jannar 1765.
Volubilis
Il-belt sfat f'idejn it-tribujiet lokali għall-ħabta tal-285 W.K. u qatt ma reġgħet ittieħdet lura minn Ruma minħabba l-pożizzjoni remota tagħha u minħabba li ma tantx setgħet tiġi difiża daqshekk tul il-fruntiera tal-Lbiċ tal-Imperu Ruman. Baqgħet abitata għal mill-inqas 700 sena oħra, l-ewwel bħala komunità Kristjana Latinizzata, u mbagħad bħala insedjament Iżlamiku bikri. Fl-aħħar tas-seklu 8 saret is-sede ta' Idris ibn Abdallah, il-fundatur tad-dinastija Idrisida tal-Marokk. Sas-seklu 11, Volubilis kienet ġiet abbandunata wara li s-sede tal-poter ġiet rilokata lejn Fes. Il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni lokali ġiet ittrasferita lejn ir-raħal il-ġdid ta' Moulay Idriss Zerhoun, madwar 5 kilometri (3.1 mili) minn Volubilis.
Sit ta' Wirt Dinji
Is-Sit Arkeoloġiku ta' Volubilis ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; il-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Machu Picchu
Post mistur sas-seklu 20
Fl-1911, l-istoriku u l-esploratur Amerikan Hiram Bingham ivvjaġġa fir-reġjun biex ifittex il-belt kapitali antika tal-Inka u rnexxielu jasal sa Machu Picchu bis-saħħa ta' raħħal, Melchor Arteaga, li kien jaf bl-eżistenza taċ-ċittadella. Bingham sab graffiti tal-isem "Agustín Lizárraga" u d-data "1902" miktuba bil-faħam tal-kannol fuq wieħed mill-ħitan. Minkejja li Bingham ma kienx l-ewwel wieħed li żar il-fdalijiet taċ-ċittadella, hu jitqies bħala dak li skopra lil Machu Picchu b'mod xjentifiku u li ġibed l-attenzjoni internazzjonali lejha. Bingham organizza spedizzjoni oħra fl-1912 biex isiru x-xogħlijiet tat-tneħħija tal-ħafna ħaxix ħażin li kien hemm u l-iskavi.
Monasteru ta' Batalha
Kappella tal-Fundatur
Il-Kappella kwadra tal-Fundatur (bil-Portugiż: Capela do Fundador) inbniet bejn l-1426 u l-1434 mill-arkitett Huguet skont l-ordnijiet tar-Re Ġwanni I u saret l-ewwel panteon irjali fil-Portugall. Tagħti sinteżi perfetta bejn il-Gotiku Elaborat u l-istil Perpendikolari Ingliż, peress li Filippa ta' Lancaster kienet ġabet magħha xi arkitetti Ingliżi. Il-kappella tikkonsisti minn tliet niċeċ kunċettwali u ottagonu ċentrali mirfud minn tmien pilastri mżejna, li min-naħa tagħhom jirfdu għadd ta' ħnejjiet fondi.
Freddie Portelli
The Black Train
Dan l-aħħar compact disc, hemm fih kanzunetti li Freddie Portelli kiteb u li huma kantati minn bintu Claudette u ġew irrekordjati meta kella bejn 12 u 15-il sena.
Monasteru ta' Batalha
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u l-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ".
Pino Roveredo
Bijografija
Fl-1997 ippubblika l-ġabra ta' novelli Una risata piena di finestre (Daħka mimlija twieqi), fejn l-awtur b'ironija u ħlewwa jirrakkonta l-istejjer ta' dawk in-nies komuni li kulħadd jarahom iżda li ħadd ma jagħti kashom. Is-sena ta' wara ħareġ ir-rumanz La città dei cancelli (Il-belt tax-xtiebi), rumanz realistiku li jirrakkonta b'mod dirett il-fatti u l-ġrajjiet ta' kuljum tal-priġunieri. Fl-istess sena ppubblika t-test teatrali f'att wieħed La bela vita (Il-ħajja sabiħa) li jittratta l-ħajja iebsa ġewwa l-ħabs.
Palazz ta' Versailles
daqsminuri|274x274px|Il-Palazz ta' Versailles. Il-Palazz ta' Versailles (pronunzja: /vɛərˈsaɪ, vɜːrˈsaɪ/ vair-SY, vur-SY; bil-Franċiż: Château de Versailles [ʃɑto d(ə) vɛʁsɑj]) huwa eks residenza rjali li nbena mir-Re Lwiġi XIV u li jinsab f'Versailles, madwar 12-il mil (19-il kilometru) fil-Punent ta' Pariġi, Franza. Is-sjieda tal-palazz hija tar-Repubblika Franċiża u mill-1995 ġie ġestit, taħt it-tmexxija tal-Ministeru Franċiż għall-Kultura, mill-Istabbiliment Pubbliku tal-Palazz tal-Mużew u l-Proprjetà Nazzjonali ta' Versailles. Kull sena, bħala medja, 15,000,000 ruħ iżuru l-palazz, il-park jew il-ġonna ta' Versailles, għaldaqstant huwa wieħed mill-iżjed attrazzjonijiet turistiċi li jżuruh nies fid-dinja. Minħabba l-pandemija tal-COVID-19, l-għadd ta' viżitaturi li ħallsu l-biljett biex iżuru l-Palazz ta' Versailles naqas b'75 % minn tmien miljuni fl-2019 għal żewġ miljuni fl-2020. It-tnaqqis kien partikolarment qawwi fost il-viżitaturi barranin, li jirrappreżentaw tmenin fil-mija tal-viżitaturi li jħallsu l-biljett.
Storja
daqsminuri|Inċiżjoni ta' [[Jacques Gomboust tal-Palazz ta' Versailles għall-ħabta tal-1652.]] Fl-1623, Lwiġi XIII, ir-Re ta' Franza, bena loġġa tal-kaċċa fuq għolja f'art tal-kaċċa li kienet għal qalbu, 12-il mil (19-il kilometru) fil-Punent ta' Pariġi, u 10 mili (16-il kilometru) mir-residenza primarja tiegħu, il-Palazz ta' Saint-Germain-en-Laye. Is-sit, qrib villaġġ imsejjaħ Versailles, kien art mistagħdra b'żoni bil-boskijiet li l-qorti ta' Lwiġi XIII ddeskriviet bħala post li ma jistħoqlux li jmur fih ir-re; wieħed mill-membri tal-qorti tiegħu, François de Bassompierre, kiteb li l-loġġa "ma tispirax il-vanità lanqas fl-iktar ġentlom sempliċi". Mill-1631 sal-1634, l-arkitett Philibert Le Roy issostitwixxa l-loġġa b'palazz għal Lwiġi XIII, li pprojbixxa lir-reġina tiegħu, Anna tal-Awstrija, milli torqod fih,  anke meta kien hemm tifqigħa ta' ġidri f'Saint-Germain-en-Laye fl-1641 li obbligat lil Lwiġi XIII jmur f'Versailles flimkien mal-eredi tiegħu li kellu tliet snin, u li mbagħad sar Lwiġi XIV.
Lwiġi XIV kien ikkaċċja f'Versailles fis-snin 50 tas-seklu 17, iżda ma kellux xi interess speċjali f'Versailles qabel l-1661. Fis-17 ta' Awwissu 1661, Lwiġi XIV kien mistieden f'festival lussuż ospitat minn Nicolas Fouquet, is-Sovraintendent tal-Finanzi, fir-residenza tal-palazz tiegħu, il-Palazz ta' Vaux-le-Vicomte. Lwiġi XIV baqa' impressjonat bil-palazz u l-ġonna tiegħu, li kienu xogħol Louis Le Vau, l-arkitett tal-qorti mill-1654, André Le Nôtre, il-ġardinar irjali mill-1657, u Charles Le Brun, pittur għas-servizz irjali mill-1647. L-iskala u l-opulenza tal-Palazz ta' Vaux-le-Vicomte ispiraw is-sens estetiku ta' Lwiġi XIV, iżda wassluh ukoll biex f'Settembru ta' dik is-sena jitfa' lil Fouquet il-ħabs, għaliex kien bena wkoll fortizza fuq gżira u armata privata. Lwiġi XIV kien ispirat ukoll minn Vaux-le-Vicomte, u qabbad l-awturi ta' dik l-opra biex jaħdmu fuq il-proġetti tiegħu. Lwiġi XIV ssostitwixxa lil Fouquet b'Jean-Baptiste Colbert, li kien jappoġġa lil Mazarin u kien għadu ta' Fouquet, u qabbdu jġestixxi l-korp ta' artiġjani tas-servizz irjali. Colbert għamilha ta' intermedjarju bejnhom u Lwiġi XIV, li ddirieġa u spezzjona personalment l-ippjanar u l-kostruzzjoni tal-Palazz ta' Versailles.
Ħaġar ta' Jelling
Storja reċenti
xellug|daqsminuri|295x295px|Il-Ħaġar ta' Jelling qabel ma tpoġġew fil-vetrini protettivi Wara li l-ħaġriet ilhom espost għall-elementi għal eluf ta' snin, bdew jitfaċċaw xi xquq. Fil-15 ta' Novembru 2008, esperti mill-UNESCO eżaminaw il-ħaġriet biex jiddeterminaw il-kundizzjoni tagħhom. L-esperti talbu li l-ħaġriet jiġu mċaqilqa f'sala interna tal-wirjiet jew tiġi protetta b'xi mod ieħor fil-post, sabiex ma ssirx iktar ħsara lill-ħaġriet minħabba t-temp.
Palazz ta' Versailles
Kostruzzjoni
Il-gwerra u l-finanzjament imnaqqas minħabba fiha wasslu biex il-kostruzzjoni ssir ferm iktar bil-mod f'Versailles għall-bqija tas-seklu 17. Il-Gwerra ta' Disa' Snin, li bdiet fl-1688, waqqfet ix-xogħol għalkollox sal-1698. Tliet snin wara, madankollu, bdiet il-Gwerra tas-Suċċessjoni Spanjola li swiet ferm iktar flus, u flimkien mal-ħsad batut fl-1693-1694 u fl-1709-1710, dawn wasslu biex Franza tidħol fi kriżi. B'hekk, Lwiġi XIV naqqas il-finanzjament u kkanċella wħud mix-xogħlijiet li Mansart kien ippjana għas-snin 80 tas-seklu 17, bħall-immudellar mill-ġdid tal-faċċata tal-bitħa bl-istil Taljanizzat. Lwiġi XIV u Mansart iffukaw fuq kappella permanenti għall-palazz, u l-kostruzzjoni tagħha damet mill-1699 sal-1710. daqsminuri|276x276px|Ballu bil-maskri fis-Sala tal-Mirja (1745), pittura ta' [[Charles-Nicolas Cochin.]] Is-suċċessuri ta' Lwiġi XIV, Lwiġi XV u Lwiġi XVI, inġenerali ħallew il-Palazz ta' Versailles kif wirtuh u ffukaw fuq ġewwa tal-palazz. Il-modifiki ta' Lwiġi XV bdew fis-snin 30 tas-seklu 18, bit-tlestija tas-Sala ta' Erkole, kamra tal-ballu fis-sezzjoni tat-Tramuntana, u t-tkabbir tal-appartament privat tar-re, li kien jeħtieġ it-tiġrif tat-Taraġ tal-Ambaxxaturi. Fl-1748, Lwiġi XV beda l-kostruzzjoni ta' teatru tal-palazz, it-Teatru Rjali tal-Opri ta' Versailles fl-iktar sezzjoni tat-Tramuntana tal-palazz, iżda t-tlestija ġiet imdewma sal-1770; il-kostruzzjoni ġiet interrotta fis-snin 40 tas-seklu 18 minħabba l-Gwerra tas-Suċċessjoni Awstrijaka u mill-ġdid fl-1756 meta faqqgħet il-Gwerra ta' Seba' Snin. Dawn il-gwerer żvujtaw it-teżor irjali u minn hemm 'il quddiem il-kostruzzjoni ġiet iffinanzjata l-ikbar mis-Sinjura du Barry, il-maħbuba favorita ta' Lwiġi XV. Fl-1771, Lwiġi XV ordna li s-Sezzjoni tal-Ministri tinbena mill-ġdid bi stil Neoklassiku minn Ange-Jacques Gabriel, l-arkitett tal-qorti, peress li kienet waslet biex taqa'. Dak ix-xogħol twaqqaf ukoll minħabba diffikultajiet finanzjarji, u baqa' ma tlestiex meta miet Lwiġi XV fl-1774. Fl-1784, Lwiġi XVI għal żmien qasir ittrasferixxa l-familja rjali lejn il-Palazz ta' Saint-Cloud sakemm saru iktar rinnovazzjonijiet fil-Palazz ta' Versailles, iżda l-kostruzzjoni ma setgħetx tibda minħabba diffikultajiet finanzjarji u minħabba kriżi politika. Fl-1789, ir-Rivoluzzjoni Franċiża temmet il-perjodu tal-familja u tal-gvern irjali f'Versailles għal dejjem.
Malena Ernman
Melodifestivalen 2009 u l-Eurovision
Wara diversi kunċerti u opri, nhar it-28 ta' Novembru, 2008 ġie mħabbar li Malena Ernman kienet se tidħol fil-Melodifestivalen 2009 għall-Festival tal-Eurovision 2009 bil-kanzunetta "La voix" b'lirika ta' Fredrik Kempe. Nhar it-28 ta' Frar, 2009 ikkompetiet fir-raba' semifinali tal-Melodifestivalen f'Malmö u ġiet imħabbra bħala waħda mill-finalisti. Nhar l-14 ta' Marzu, Malena akkwistat id-dritt biex tirrapreżenta lill-Iżvezja fil-fażi finali tal-konkors. L-Iżvezja ħadet sehem fl-ewwel semifinali u kantat fil-ħames post. Fi tmiem din is-semifinali, Ernman kisbet post fil-finali. "La voix" hi l-ewwel kanzunetta Żvediża fil-Eurovision li parti sostanzjali mil-lirika tagħha hu bil-Franċiż.
Palazz ta' Versailles
Seklu 19 – mużew tal-istorja u sit tal-gvern
daqsminuri|242x242px|Proklamazzjoni tal-Imperu Ġermaniż, it-18 ta' Jannar 1871, pittura tal-1877 ta' [[Anton von Werner.]] Meta Napuljun Bonaparte sar Imperatur tal-Franċiżi fl-1804, huwa kkunsidra li jagħmel il-Palazz ta' Versailles bħala r-residenza tiegħu iżda abbanduna l-idea minħabba kemm kienet se tiswa r-rinnovazzjoni. Qabel ma żżewweġ lil Marie-Louise fl-1810, huwa ordna li jiġi rrestawrat il-Grand Trianon u li jiġi mgħammar bħala residenza tas-sajf għalih u għall-familja tiegħu, bl-istil ta' għamara kif għadu sa llum il-ġurnata.
Seklu 21
xellug|daqsminuri|251x251px|Il-Kamra tas-Sodda tar-Reġina. In 2003, a new restoration initiative – the "Grand Versailles" project – was started, which began with the replanting of the gardens, which had lost over 10,000 trees during Cyclone Lothar on 26 December 1999. One part of the initiative, the restoration of the Hall of Mirrors, was completed in 2006. Another major project was the further restoration of the backstage areas of the Royal Opera of Versailles in 2007 to 2009.
Park Ji-Sung
Internazzjonali
Park skorja gowl memorabbli matul it-Tazza tad-Dinja 2002. Matul il-fażi tal-gruppi, il-Korea t'Isfel rebħu l-ewwel logħba kontra l-Polonja u kisbu pari kontra l-Istati Uniti. Biex jikkwalifikaw riedu jiksbu tal-anqas pari kontra l-favorita Portugall. Il-partita kienet tinsab 0–0 sas-70 minuta wara żewġ karti ħomor kontra l-Portugall, meta Park skorja l-gowl rebbieħ, hekk kif ikkontrolla l-ballun b'sidru u wara li għeleb lil Sérgio Conceição, xuttja b'saqajh ix-xellugija dak il-gowl li ta lill-Ażjatiċi t-tliet punti. Dan il-gowl wassal ukoll għall-eliminazzjoni tal-Portugall u l-avvanz għall-ewwel darba fl-istorja tal-futbol tal-Korea t'Isfel fil-fażi eliminatorja tat-turnew.
Piero Angela
Piero Angela OMRI (pronunzja bit-Taljan: [ˈpjɛːro ˈandʒela]; twieled fit-22 ta' Diċembru 1928 – miet fit-13 ta' Awwissu 2022) kien preżentatur televiżiv, ġurnalist xjentifiku, kittieb u pjanist Taljan.
Ġurnaliżmu
Fl-1969 Angela telaq mix-xandir tal-aħbarijiet tar-RAI bl-idea li jagħmel programmi iktar dettaljati u itwal: "Irrealizzajt li kont tassew interessat mhux li nkopri għax punti tal-aħbarijiet kuljum, iżda l-aħbarijiet għal sena sħiħa".
Ġurnaliżmu xjentifiku
B'mod parallel mal-attività ta' popolarizzazzjoni fuq it-televiżjoni, Piero Angela wettaq attivitajiet ta' pubblikazzjoni, dejjem b'kontenut ta' informazzjoni. Għal żmien twil kien l-editur tal-kolonna Scienza e società fis-sensiela televiżiva ta' kull ġimgħa Sorrisi e Canzoni. Angela kien ukoll il-fundatur u s-superviżur tar-rivista Quark ta' kull xahar, li stabbilixxa fl-2001 u li xolja fl-2006 minħabba nuqqas ta' fondi. Ir-rivista ta' kull xahar, ispirata mill-programm televiżiv, kienet tindirizza suġġetti xjentifiċi b'mod aċċessibbli għall-pubbliku. Piero Angela kien ukoll l-awtur ta' iktar minn tletin ktieb, ħafna minnhom tradotti bl-Ingliż, bil-Ġermaniż u bl-Ispanjol, b'bejgħ totali ta' iktar minn tliet miljun kopja.
Melchiorre Gafà
Xogħlijiet
Kellu ħafna kummissjonijiet fil-ħajja qasira tiegħu imma laħaq lesta ftit xogħlijiet importanti minn dawn:
Krimea
Is-sit
Il-peniżola tal-Krimea tinsab fit-Tramuntana tal-Baħar l-Iswed, u hija konnessa mal-kontinent kontinentali biss bi strixxa dejqa mit-Tramuntana. U testendi fuq in-naħa tal-Lvant tagħha strixxa ta' art kważi konnessa ma' artijiet Russi. U jestendi bejnu u l-Baħar Azov, li jmissu mal-Lvant. Huwa jħares lejn il-Bajja Kirchensky, li tgħaqqad il-Baħar ta' Azov u l-Baħar l-Iswed, u tgħaqqadha mal-kontinent b'istmu dejjaq fit-Tramuntana tagħha, li minnu jgħaddu l-linji ta' trasmissjoni, u mdawra bl-ilmijiet tal-Baħar l-Iswed fin-Nnofsinhar u l-Punent.
Il-klima
Ħafna mill-Krimea għandha klima kontinentali moderata, bl-eċċezzjoni tal-kosta tan-Nofsinhar, fejn tiffaċċja klima subtropikali umda, minħabba l-influwenzi sħan mill-Baħar l-Iswed u l-art għolja tal-Muntanji tal-Krimea. Jista' jkollha sjuf sħan (28° C / 82.4° F medja ta' Lulju) u xtiewi kesħin (-0.3 ° C / 31.5 ° F medja ta' Jannar). Fuq il-kosta tan-Nofsinhar, ix-xtiewi huma iktar ħfief (4° C / 39.2° F medja) f'Jannar) u temperaturi ta’ ffriżar ferm aktar baxxi huma eċċezzjoni. Fuq art ogħla, it-temp iffriżat huwa komuni fix-xitwa. Il-preċipitazzjoni madwar il-Krimea hija baxxa, b'medja ta' 400 mm biss (15.7 in) fis-sena. Il-kosta tal-Krimea hija protetta mir-riħ tat-Tramuntana tal-muntanji, li bħala riżultat tagħha ġeneralment ikollha xtiewi ħfief. It-temperaturi tal-istaġun tal-friża jvarjaw madwar 7° C (44.6° F) u huwa rari li t-temp jinżel taħt iż-żero, ħlief fil-muntanji, fejn ġeneralment ikun hemm il-borra. Minħabba l-klima tagħha, il-kosta tan-Nofsinhar tal-Krimea hija bajja popolari u post tax-xemx għat-turisti Ukreni u Russi.
Ekonomija
Il-fergħat ewlenin tal-produzzjoni tal-pjanti fir-reġjun jinkludu ċereali, ħxejjex, u l-inbid, partikolarment fir-reġjuni ta' Yalta u Massandra. Hemm forom oħra ta' agrikoltura, bħat-trobbija tal-baqar, tjur, u nagħaġ. Prodotti oħra li jinsabu fil-Krimea jinkludu l-melħ, il-porfirju, il-ġebla tal-franka u l-ġebla tal-ħadid (li tinsab f'Kerch).
Infrastruttura
Il-ferroviji li jgħaddu mill-Krimea jinkludu Armyansk-Kerch (b'rabta ma' Feodosia), Melitopol-Sevastopol (b'rabta ma' Yevpatoria), u li tgħaqqad il-peniżola Ukrena tal-Krimea mal-kontinent.
Trasport marittimu
Turiżmu
Fażi ġdida ta' żvilupp turistiku bdiet meta l-gvern Sovjetiku rrealizza l-potenzjal għal fejqan ta' kwalità mill-arja lokali, lagi kurattivi u flussi tat-tajn. Saret destinazzjoni "tas-saħħa" għall-ħaddiema Sovjetiċi, u mijiet ta' eluf ta' turisti Sovjetiċi żaru l-Krimea.
Popolazzjoni
Fl-2005, il-popolazzjoni tal-Krimea kienet ta' 1,994,300.
Età tan-nofs
▲ (2013 uffiċjalment)
Chișinău
Chișinău hija l-belt kapitali u l-akbar belt tal-Moldova. Hija ċ-ċentru industrijali u kummerċjali tal-Moldova u tinsab fin-nofs tal-pajjiż, fuq ix-xmara Bîc. Skont l-estimi uffiċjali ta' Jannar 2013, il-popolazzjoni ta' Chișinău hija ta' 671,800 u fil-muniċipalità ta' Chișinău joqogħdu  800,600 resident.
Etimoloġija/Etymology/Etimología
Il-verżjoni l-oħra, ifformulata minn Ștefan Ciobanu, storiku u akkademiku Rumen, ssostni li l-isem ġie ffurmat bl-istess mod bħall-isem ta’ Chișineu (alternattivament miktub bħala Chișinău) fil-punent tar-Rumanija, ħdejn il-fruntiera Ungeriża. L-isem Ungeriż tagħha huwa Kisjenő, li minnu ġej l-isem Rumen. Kisjenő ġej minn kis "ftit" u Jenő, wieħed mis-seba' tribujiet Ungeriżi li daħlu fil-Baċir tal-Karpazji fl-896. Mill-inqas 24 insedjament ieħor għandhom l-isem tat-tribù Jenő.
Tieni Gwerra Dinjija/Second World War/Segunda Guerra Mundial
Wara l-okkupazzjoni Sovjetika, l-NKVD wettaq deportazzjonijiet tal-massa, marbuta ma' atroċitajiet, bejn Ġunju 1940 u Ġunju 1941. Aktar minn 400 persuna ġew eżegwiti sommarju f'Chisinau f'Lulju 1940 u midfuna fuq il-bażi tal-Palazz Metropolitan, l-Istitut Teoloġiku minn Chisinau. ., u l-bitħa ta' wara tal-Konsulat Taljan, fejn l-NKVD kienet stabbilixxiet il-kwartieri ġenerali tagħha. Bħala parti mill-politika ta 'repressjoni politika ta' oppożizzjoni potenzjali għall-poter komunista, għexieren ta 'eluf ta' membri tal-familja indiġeni ġew deportati minn Bessarabia għal reġjuni oħra tal-USSR.
Ekonomija/Economy/Economía
Hemm diversi parks tad-divertiment madwar il-belt. Wieħed mill-era Sovjetika jinsab fid-distrett tal-Botanica, tul it-tliet lagi ta 'park ewlieni, li jilħaq il-periferija taċ-ċentru tal-belt. Ieħor, l-Aventura Park modern, jinsab aktar miċ-ċentru. Ċirku, li kien ikun f’bini kbir fis-settur Râșcani, ilu inattiv għal diversi snin minħabba proġett ta’ rinnovazzjoni ffinanzjat ħażin.
Kompożizzjoni etnika/Ethnic composition/Composición étnica
Población de Chisináu según grupo étnico (censos de 1930 a 2014)
Medja/Media
Iktar informazzjoni dwar il-gazzetta difunta mwaqqfa fl-1933: Mișcarea femenistă
Ajruport/Airport/Aeropuerto/Aeroporto
L-Ajruport Internazzjonali ta’ Chișinău joffri konnessjonijiet mad-destinazzjonijiet ewlenin fl-Ewropa u l-Asja.
Miss Grand International
Miss Grand International huwa konkors internazzjonali tas-sbuħija, li sar kull sena mill-2013 fit-Tajlandja u jitqies ukoll bħala t-tielet l-akbar konkors tas-sbuħija fid-dinja.
Joe Brincat (politiku)
Joe Brincat (22 ta' Marzu 1943) huwa avukat u kien Ministru tal-Ġustizzja, Artijiet u Djar għal sentejn u nofs, minn Lulju 1979 sa Diċembru 1981. Huwa kien darbtejn Deputat Mexxej tal-Partit Laburista għall-affarijiet tal-Partit, bejn l-1976 u l-1980, u bejn l-2003 u l-2008. Kien Deputat Mexxej għall-affarijiet tal-Parlament mill-1987 sal-1992. Kien viċi-president tal-Assemblea tal-Kunsill tal-Ewropa fl-1978 u għal ħafna snin kien rappreżentant ta' Malta fl-istess Parlament.
Lingwa Leoniża
Il-Ħadd: domingu
Tlieta: Tres
Yannick Noah
Yannick Noah, imwieled fit-18 ta’ Mejju, 1960 f’Sedan fl-Ardennes, huwa tennist u captain, kif ukoll kantant Franċiż.
Ene Ergma
lemin|daqsminuri Ene Ergma (imwielda fid-29 ta' Frar 1944, f'Rakvere) hija politika Estonjana, membru tar-Riigikogu (parlament Estonjan) u xjentista. Kienet membru tal-partit politiku tal-Unjoni ta’ Pro Patria u Res Publica u, qabel ma ngħaqdu ż-żewġ partiti, kienet membru tal-Partit Res Publica. Fl-1 ta' Ġunju 2016, Ergma ħabbret ir-riżenja tagħha mill-partit, minħabba li l-partit tilef l-identità tiegħu u kien populist.
Alphonse Matejka
Bijografija
Matejka oriġinarjament kien minn Wischkovitz (Boemja). Missieru ġie l-Iżvizzera qabel l-1900, forsi minħabba nuqqas ta' opportunitajiet ta' xogħol fir-Repubblika Ċeka. Ingħata ċ-ċittadinanza Żvizzera fl-1915. Ibnu Alphonse twieled f'Sankt Gallen fid-9 ta' Jannar 1902. Għamel l-aħħar snin tiegħu bħala student fis-sezzjoni merkantili tal-iskola kantonali fejn waqqaf għaqda studenteska msejħa Industria Sangallensis.
Minħabba l-kapaċità lingwistika tiegħu, irnexxielu jsib impjieg f'Reichenbach & Co. Dik il-kumpanija aktar tard ittrasferietu fis-sussidjarja tagħha f'Pariġi. Hemmhekk iltaqa' ma' martu, Jeanne Bellanger. Il-koppja żżewġet fl-1928. Fis-snin tletin mar jgħix fi Zurich u mbagħad f'Amsterdam, in-Netherlands. Fl-1936 mar lura l-Iżvizzera u finalment mar joqgħod f'La Chaux-de-Fonds fejn kiseb impjieg fl-industrija tal-arloġġi.
Vasile Milea
Fit-22 ta' Diċembru 1989, Ceaușescu keċċieh mill-kariga tiegħu minħabba li ma kienx ordna li jinfetaħ in-nar fuq id-dimostranti li kienu okkupaw it-toroq ta' Bukarest ġurnata qabel. Skont sors uffiċjali, Ceaușescu kkunsidra din bħala att ta' tradiment u Milea għamel suwiċidju ftit wara. Madanakollu, diversi membri ta' familtu allegaw li kien maqtul wara ordni ta' Ceaușescu. Milea kien diġà f'pożizzjoni skomda meta bagħat truppi mingħajr munizzjon biex irażżnu r-rewwixta f'Timișoara. Il-mewt ta' Milea wasslet sabiex is-suldati jxaqilbu favur ir-rivoluzzjoni, li effettivament temmet il-ħakma Komunista fir-Rumanija.
William Savona
Fl-1921, huwa kien elett fis-Senat Malti f'isem it-Trade Union Council.
Okkupazzjoni
Jeddjjiet tas-sid ta’ ferħ naħal
Is-sid ta’ ferħ naħal għandu jedd li jmur warajhom fil-fond ta’ ħaddieħor, iżda hu obbligat iħallas il-ħsara li jagħmel f’dak il-fond. Kemm-il darha  s-sid  ma  jmurx  wara  n-naħal  fi  żmien għaxart ijiem minn dak in-nhar li jkun ġie jaf bil-lok fejn ikunu jinsabu, jew, jekk għal għaxart ijiem, jaqta’ li jmur warajhom, il-pussessur ta’ dak il-fond jista’ jeħodhom u jżommhom. Dan jgħodd ukoll għas-sid ta’ annimali immansati; iżda dawk l-annimali jsiru proprjetà ta’ min ikun qabadhom u żammhom, jekk ma jiġux mitluba lura sa tletin ġurnata minn dak in-nhar illi s-sid ikun ġie jaf fejn dawk l-annimali jinsabu.
Aphra Behn
Hija mfakkra fix-xogħol ta’ Virginia Woolf A Room of One’s Own: “In-nisa kollha flimkien għandhom iħallu l-fjuri jaqgħu fuq il-qabar ta’ Aphra Behn, li huwa, b’mod skandaluż iżda pjuttost xieraq, f’Westminster Abbey, għax kienet hi li kisbitilhom id-dritt li jgħidu dak li jħossu.” Il-qabar tagħha mhuwiex inkluż fir-Rokna tal-Poeti, iżda jinsab fil-kjostru tal-Lvant ħdejn it-taraġ tal-knisja f’Westminister.
Antikresi
Karatteristiċi formali tal-antikresi
L-antikresi ma tistax issir ħlief bil-miktub. Antikresi li saret b'att pubbliku qabel it-28 ta' Frar, 1961, għal żmien ta' iktar minn tletin sena, titqies li hi bejgħ, kemm-il darba l-imsemmi att pubbliku jiġi insinwat fir-Reġistru Pubbliku bħala trasferiment b'titolu ta' bejgħ. Din l-insinwa tista' ssir f'kull żmien mill-kreditur jew minn kull min jikseb il-jedd mingħand il-kreditur.
Toni Abela
Attakk fuq Toni Abela matul il-Kampanja Elettorali tal-2013
Iktar milli ħamġitlu r-reputazzjoni, l-attakk fuq Toni Abela żvela l-korrettezza politika li mexa biha, fejn ħa azzjoni mill-ewwel u keċċa lill-barman. Fl-istess waqt Toni Abela ma aċċettax li din il-persuna tidħol lura fiċ-ċentru politiku, minkejja numru ta’ ġustifikazzjonijiet li dan ipprova jagħmel. Toni Abela ma ħa l-ebda riskju u mingħajr esitazzjoni, keċċa lill-persuna kkonċernata minnu fih.
Televiżjoni
Mill-2006 sal-2016 ippreżenta rokna darba fil-ġimgħa fil-programm  Kalamita  li fiha kien jitratta każ legali ma' panel ta' nies komuni.
Sheki
Sheki (bl-Ażerbajġani: Şəki), magħrufa wkoll bħala Shaki (spelluta wkoll bħala Xeki jew Xaki), hija belt fil-Majjistral tal-Ażerbajġan, imdawwar bid-distrett bl-istess isem. Tinsab fil-parti tan-Nofsinhar tal-katina muntanjuża tal-Kawkasi l-Kbar, 240 kilometru (150 mil) mill-belt kapitali ta' Baku. Mill-2020 għandha popolazzjoni ta' 68,400 ruħ. Iċ-ċentru tal-belt u l-Palazz tal-Khan ta' Sheki tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2019 minħabba l-arkitettura unika u l-istorja tas-sit bħala ċentru kummerċjali importanti tul it-Toroq tal-Ħarir.
Etimoloġija
Skont l-istoriċi tal-Ażerbajġan, isem il-belt imur lura għal isem is-Saka, li waslu fit-territorju modern tal-Ażerbajġan fis-seklu 7 Q.K. u għexu hemmhekk għal diversi sekli. Skont sorsi Medjevali, isem il-belt jingħata b'diversi forom, fosthom Sheke, Sheki, Shaka, Shakki, Shakne, Shaken, Shakkan u Shekin.
Era fewdali
Is-sultanati ta' Jaro-Balakan Jamaat, Qabala u Ares kienu jiddependu fuq il-khanat ta' Sheki.
Era moderna
daqsminuri|Dettall tal-faċċata tal-Palazz tal-Khan ta' Sheki. Iż-żona ġiet annessa għalkollox mar-Russja permezz tat-Trattat ta' Gulistan fl-1813 u l-khanat ġie abolit fl-1819. Minfloku ġiet stabbilita l-provinċja ta' Sheki. Din il-provinċja ġiet imwaħħda mal-provinċji ta' Shemakha, Baku, Susha, Lankaran, Derbent u Kuban fl-1840 u nħolqot l-Oblast tal-Kaspju. Fl-istess żmien Sheki bdiet tissejjaħ Nukha. L-Oblast ġiet xolta fl-1846 u saret iċ-ċentru tar-raion tal-Governorat ta' Shemakha. Wara t-terremot f'Shemakha fl-1859, il-governorat sar il-Governorat ta' Baku. Fid-19 ta' Frar 1868, ir-raion ta' Nukha għadda għand il-Governorat il-ġdid ta' Elizavetpol bħala n-Nukha uezd. Wara l-istabbiliment tal-Unjoni Sovjetika, kienet iċ-ċentru tar-raion ta' Nukha. Dan ġie abolit fl-4 ta' Jannar 1963 u twaħħad ma' dak ta' Vartashen. Dak ta' Nukha reġa' ġie stabbilit fl-1965 u finalment il-belt u r-raion reġgħu ngħataw l-isem tradizzjonali ta' Sheki fl-1968. daqsminuri|Il-faċċata prinċipali tal-Palazz tal-Khan ta' Sheki. Matul l-istorja tagħha, il-belt għaddiet minn devastazzjoni bosta drabi u minħabba f'hekk, l-eqdem monumenti storiċi u arkitettoniċi ppreservati attwalment imorru lura għas-sekli 16-19 biss. Għal ħafna sekli, Sheki kellha komunità Armena kbira u kienet famuża bħala ċ-ċentru tat-tnissil tad-dud tal-ħarir u tal-produzzjoni lokali tal-ħarir. Oriġinarjament kienet tinsab max-xatt tax-xellug tax-xmara Kish, iktar 'l isfel fl-għolja, madankollu Sheki tressqet fejn tinsab attwalment wara għargħar devastanti li seħħ fl-1772 u saret il-belt kapitali tal-Khanat ta' Sheki. Peress li l-pożizzjoni l-ġdida kienet qrib il-villaġġ ta' Nukha, il-belt ukoll saret magħrufa b'dak l-isem sal-1968, meta mbagħad reġgħet bdiet tissejjaħ Sheki.
Era Repubblikana
Ġew identifikati x-xogħlijiet li kellhom isiru fil-qasam tar-rinnovazzjoni u tal-kostruzzjoni. Flimkien mal-Awtorità Eżekuttiva tal-Belt ta' Sheki u l-Kumitat tal-Urbanizzazzjoni Arkitettonika, tħejja l-Pjan Ġenerali tal-Belt ta' Sheki. Skont il-Pjan Ġenerali, tħejjiet l-implimentazzjoni ta' għadd ta' proġetti tal-infrastruttura, kif ukoll it-tkabbir tal-belt lejn il-Punent, bl-inklużjoni tal-belt ta' Oxud u l-villaġġi ta' İncə, Kish u Qoxmuq f'Sheki.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".
Ekonomija
Sheki għad għandha industrija żgħira tal-ħarir u tiddependi fuq is-settur agrikolu tagħha, li jipproduċi t-tabakk, l-għeneb, il-bhejjem tal-ifrat, il-lewż, iċ-ċereali u l-ħalib. Il-faċilitajiet prinċipali ta' Sheki huma l-fabbrika tal-ħarir, l-impjant tal-gass, il-fabbrika tal-brikks, il-fabbrika tal-inbid, il-fabbrika taz-zalzett, il-fabbrika tal-ikel tal-bott, u impjant tal-prodotti tal-ħalib b'azjenda agrikola integrata fuq skala kbira tal-produzzjoni tal-prodott tal-ħalib magħrufa bħala Pedigree Dairy Farm.
Ta' Bakkja
Ilma tal-pjan
F'garaxx f'Ta' Bakkja, hemm daħla li tagħti għal parti moħbija tal-gżejjer li kienet ġiet imħaffra mill-Brittaniċi bl-għajnuna tal-Maltin fil-bidu tas-snin 50 tas-seklu 20. daqsminuri|283x283px|Wieħed mill-impjanti tal-ippumpjar tal-ilma tal-pjan f'[[Għajnsielem]] Il-mini tal-ilma f'Ta' Bakkja jagħtu lejn sitt direzzjonijiet differenti, u kollha fihom tul ta' xi metru, għajr waħda minnhom li hi itwal u li hi kollegata ma' sistema simili oħra. Huwa stmat li kull qatra ta' xita li tinżel fuq il-Gżejjer Maltin tieħu bejn 40 u 50 sena biex tiskula minn ġol-blat u tasal sa dawn il-mini tal-ilma. Permezz ta' dan il-proċess ta' filtrazzjoni naturali, l-ilma (l-iktar mix-xita) jilħaq il-livell tal-baħar. Peress li l-ilma f'dawn il-mini huwa ilma ħelu, jibqa' f'wiċċ l-ilma baħar, u b'hekk jiffaċilita l-ġbir u l-ġestjoni tal-ilma mwettqa mill-Korporazzjoni tas-Servizzi tal-Ilma.
Mikelanġlu
Apprendistat
Baqa' apprendista għal sena u wara, taħt it-tmexxija ta' Bertoldo di Giovanni, beda jżur il-Ġnien ta' San Marco tal-Medici, fejn kien jistudja l-iskulturi antiki miġburin hemmhekk. L-ewwel xogħlijiet artistiċi tiegħu impressjonaw lil Lorenzo il Magnifico, li stiednu biex imur joqgħod fil-palazz tiegħu ta' Via Longa, fejn Mikelanġlu ltaqa' ma' Angelo Poliziano u umanisti oħra madwar il-Medici, bħal Giovanni Pico della Mirandola u Marsilio Ficino. Permezz ta' dawn ġie f'kuntatt mat-teoriji idealisti ta' Platun, ideat li kellhom isiru s-sisien ta' ħajtu u xogħlu, riflessi fil-ħidma skulturali u poetika tiegħu.
Tommaso Cavalieri
Irridu niftakru li l-membri tal-Akkademja Platonika ta' Firenze riedu jimitaw lill-belt Griega ta' Perikle. Din is-sħubija kulturali kienet tikkonsisti minn ċirku soċjali maskili, li fih, ir-relazzjoni bejn raġel u żagħżugħ kienet meqjusa bħala sentiment nobbli u onorevoli. F'dan l-ambjent wieħed jista' jifhem il-psikoloġija, il-gosti u l-arti ta' Michelangelo. L-artista kien jaħseb li s-sbuħija tar-raġel tiżboq lil dik tal-mara, u għalhekk, fl-imħabba li kellu għal Tommaso kien iħossu qiegħed iċedi għas-"sbuħija Platonika".
Tommaso Cavalieri kien tfajjel ta' 17-il sena, ta' familja tajba, dilettant tal-arti, il-pittura kif ukoll l-iskultura. Varchi qal fuqu li kellu "temperament riżervat u modest u sbuħija inkomparabbli", kien attraenti ħafna u fl-istess ħin spirituż. Fl-ewwel laqgħa tagħhom, għamel impressjoni profonda fuq Mikelanġlu, u maż-żmien ir-relazzjoni inbidlet f'ħbiberija, b'passjoni u lealtà li damet sal-mewt. Mikelanġlu, min-naħa l-oħra, kien raġel ta' 57, li kien fil-quċċata tal-fama tiegħu, kellu l-appoġġ ta' diversi papiet u Tommaso kien jammirah profondament. Jidher li l-ħbiberija ħadet xi żmien biex bdiet, imma meta ssaħħet saret profonda ħafna tant li Cavalieri, diġà miżżeweġ u bit-tfal, baqa' dixxiplu u ħabib tiegħu sal-mewt ta' Mikelanġlu u kien miegħu fis-siegħa tal-mewt tiegħu, meta l-kapitlu ta' mħabba kien ilu li temm.
F'Ruma għall-ewwel darba
L-oriġinalità li biha Mikelanġlu ttratta dan ix-xogħol tidher fil-mod kif qata' drammatikament minn dawk li qabel kienu ħadmu fuq dan is-suġġett u dejjem urew in-niket kbir tal-omm bit-tifel mejjet f'dirgħajha. Mikelanġlu għamel il-Madonna żgħażugħa ħafna, serena u mħassba, u 'l Kristu qisu rieqed mingħajr l-ebda sinjal f'ġismu tal-martirju li kien sofra: l-iskultur warrab kważi kull dehra ta' uġigħ ħlief biżżejjed biex iġiegħel 'l-ispettatur li jirrifletti fuq il-mument kbir tal-mewt. Dan huwa l-uniku xogħol ta' Mikelanġlu li hu ffirmat; fuq it-terħa ta' fuq sider il-Madonna kiteb: MICHAEL. ANGELVS. BONAROTVS. FLORENT[INVS].FACIEBAT
Lura fit-Toskana
Sal-1503 kien lesta Madonna bil-Bambin għall-kappella fil-knisja tal-Madonna ta' Bruges, ordnata min-negozjanti Fjamingi, Mouscron. Għalkemm il-moviment tal-ilbies jikkompara ma' dak fil-Pietà tal-Vatikan, ir-riżultat hu differenti, fuq kollox minħabba l-vertikalità tal-iskultura. Tidher f'waqt ta' telqa fejn l-id il-leminija tal-Madonna qisha għandha s-saħħa biss li żżomm il-ktieb biex ma jaqax u bix-xellugija qiegħda żżomm il-Bambin bil-ħlewwa waqt li b'kuntrast hu mimli ħajja.
It-traġedja tal-mosulew
thumb|400px|Il-parti t'isfel tal-qabar ta' [[Ġulju II f'San Pietro in Vincoli f'Ruma, bl-iskulturi ta' Mosè, Rakel u Lija]] thumb|100px|L-ilsir ribell tal-[[Mużew tal-Louvre]] Fis-sena 1505, il-Papa Ġulju II sejjaħlu biex imur Ruma u qallu li xtaqu jibni l-mosulew papali, li kien ħa jitqiegħed taħt il-koppla tal-Bażilika ta' San Pietru tal-Vatikan. Is-sensiela sħiħa ta' ġrajja matul l-erbgħin sena li ħa biex lesta l-qabar issejħet minn Ascanio Condivi "it-traġedja tal-mosulew", minħabba l-isfortuni waħda wara l-oħra li ġraw matul dan ix-xogħol.
Fis-17 ta' April 1506, Mikelanġlu xaba' u telaq minn Ruma lejn Firenze, iżda fl-aħħar ta' Novembru, wara li Papa sejjaħlu bosta drabi u wasal biex jheddu bl-iskomunika, iltaqa' miegħu Bolonja. Il-Papa f'din il-belt qabdu jagħmel statwa kolossali tal-bronż tiegħu, il-Papa Ġulju stess, li lesta fi Frar tal-1508, u tqegħdet fil-faċċata tal-Bażilika ta' San Petronju. Din l-iskultura nqerdet f'Diċembru tal-1511 mir-ribelli Bolonjiżi.
Mill-1520, kompla jiskolpixxi erba' statwi ta' lsira, ta' daqs anzi ikbar minn ta' qabel u inqas irfinuti fix-xogħol, magħrufa bħala l-Ilsir żagħżugħ, l-Ilsir Atlante, l-Ilsir iqum u l-Ilsir bil-baffi. Dawn baqgħu fil-ħanut tal-iskultur sal-1564, meta neputih Leonardo tahom lil Cosimo I de' Medici u tqiegħdu fil-Grotta tal-Buontalenti fil-ġnien tal-Boboli sakemm fl-1908 ittieħdu għal-dejjem fil-Galeria dell'Academia, f'Firenze.
Xogħlijiet ta' skultura oħrajn
Aktar tard, il-Pietà Fjorentina irrestawraha Tiberio Calcagni, però xorta waħda tidher xi ħsara fiha fi driegħ u f'riġel ta' Kristu.
Il-kappella Pawlina
Jidher li l-ewwel affresk li lesta kien Il-Konverżjoni ta' San Pawl, li jixbah ħafna fl-istil tiegħu lil L-Aħħar Ġudizzju l-iżjed fil-figura ta' San Pawl, rasu 'l isfel u dirgħajh waħda tipponta lejn l-art u l-oħra lejn is-sħab. Dan ifakkar fit-tgħawwiġ tas-salvati u tal-ikkundanati madwar Ġesù fil-Ġudizzju. F'dan l-affresk tidher ukoll il-firda bejn is-sema u l-art, b'kuntrast bejn l-oġġett prinċipali tal-parti t'isfel, iż-żiemel li jħares lejn il-lemin, u tal-parti ta' fuq, Ġesù jħares lejn in-naħa l-oħra.
Il-kruċifissjoni
Fl-1547, Vittoria mietet u hekk kienet l-imħabba li stqarr Mikelanġlu lejha, li reġa' ħa l-kwadru u żied fih Marija Madalena tħaddan is-salib ta' Kristu b'xalpa fuq spallejha simbolu tar-romol tagħha.
Bażilika San Pietru
B'tibdiliet żgħar fil-proġett maħsub minn Mikelanġlu, li ħalla abbozz għall-koppla ċentrali magħmul bejn l-1558 u l-1561, ix-xogħol tlesta 24 sena wara mewtu mill-arkitetti Giacomo della Porta u Domenico Fontana, b'għoli ta' 132 metru u dijametru ta' 42.5 metri.
Porta Pia
Il-bieb inbena matul il-proċess ta' tiġdid urban li beda l-Papa Piju IV. It-triq il-ġdida li ġejja mill-Quirinale issemmiet Via Pia f'unur il-Papa; minn hemm tgħaddi dritt mill-bieb ta' Porta Pia, li jaqsam is-swar tal-belt. Inbena bħala tip ta' xenografija importanti fil-punt topografiku l-iżjed għoli tas-sur, bil-faċċata tħares 'il ġewwa lejn il-belt, għall-kuntrarju tat-tradizzjoni antika fejn il-bieb kien iħares 'il barra mill-belt bħala l-ewwel impressjoni tal-belt lil dawk li jżuruha. Il-midalji li ħarġu dak iż-żmien bis-suġġett tal-bini tal-bieb, maħdumin minn Giovanni Federico Bonzagni, juru kif kien id-disinn oriġinarjament. Il-proġett minn barra ma setax jitlesta minħabba l-mewt ta' Mikelanġlu fl-1565 u l-elezzjoni ta' Papa ġdid, Piju V, li waqqaf ix-xogħlijiet u minn barra sar biss ħajt sempliċi u bieb.
Disinji
Id-disinji ta' Mikelanġlu jifformaw ġabra kbira u importanti ħafna, minkejja li xi wħud inħarqu. Skont Vasari kien fiha, "disinji, noti u abbozzi magħmulin minn idejh, b'tali mod li l-ebda wieħed ma juri l-għeja li għadda minnha u l-bosta provi li kellhom jgħaddu minn ħsiebu sakemm titfaċċa l-perfezzjoni". L-ewwel disinji attribwiti lill-artista huma kopji magħmula fl-Bażilika Fjorentina ta' Santa Croce, tat-Tribut u l-Konsagrazzjoni ta' Masaccio u t-tpinġija tal-Alkemista, invenzjoni tiegħu stess (issa fil-British Museum), u kopja ta' Giotto miżmuma fil-Louvre, kollha miż-żmien tal-istudji tiegħu fil-palazz ta' Lorenzo il Magnifico, madwar is-sena 1490.
Disinji oħra
It-trasformazzjoni fl-istil ta' Mikelanġlu tidher ċara fit-tpinġija tal-Pietà li rregala lil Vittoria Colonna madwar l-1540. F'dan ix-xogħol, il-figura ta' Kristu hi trattata b'delikatezza kbira. Fiha simmetrija organika ma' ommu Marija tħares lejn is-sema: hi b'dirgħajha mgħollijin f'nofs salib, filwaqt li binha għandu dirgħajh imniżżlin. Il-kompożizzjoni simmetrika hi msaħħa miż-żewġt anġli fil-ġenb u s-salib fl-isfond li jaqsam il-kartuna f'żewġ nofsijiet ugwali. Hemm iskrizzjoni meħuda mill-Paradiso tal-Kummiedja Divina ta' Dante: "Non vi si pensa quanto sangue costa" (Ma jaħsbux kemm tiswa demm)''.
Kaskati ta' Vitorja
Formazzjoni
Il-kaskati jaf diġà bdew jaqtgħu passaġġ li se jifforma l-fondoq kbir li jmiss fil-ġejjieni, f'naħa waħda fit-tarf taċ-"Ċarċara tax-Xitan", bejn ix-xatt tal-Punent tax-xmara u l-Gżira taċ-Ċarċara. Ix-xoffa fil-kaskati attwali hija l-iktar baxxa hemmhekk u ġġorr l-iktar konċentrazzjoni ta' ilma fl-istaġun tal-għargħar.
Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas
Storja
Ir-Renju tal-Asturjas kien l-ewwel stat Kristjan li ġie stabbilit fil-Peniżola Iberika wara l-waqgħa tar-renju tal-Viżigoti ta' Toledo tar-Re Rodrigu fil-Battalja ta' Guadalete u l-invażjoni Musulmana suċċessiva. Ir-renju dam mis-718 sad-925, meta Fruela II tela' fuq it-tron tar-Renju ta' León.
Wara l-mewt ta' Pelagio u ta' ibnu Favila, il-werriet tat-tron kien Alfonso I. Taħt ir-renju tiegħu bdiet l-espansjoni territorjali, mit-territorji tiegħu li kienu jinsabu fil-muntanji ta' Picos de Europa lejn il-Punent fid-direzzjoni ta' Galizja.
Ir-re, Ramiro I (iben Bermudo li pproklama ruħu re wara gwerra ċivili) u Ordoño I, għexu f'perjodu ta' gwerra kontinwa kontra l-Musulmani. Fi żmien Ramiro I ġiet żviluppata l-arti "Ramirense", li kien l-apoġew tal-Pre-Rumanesk tal-Asturjas. Dan ir-re rebaħ il-Battalja ta' Clavijo, fejn skont leġġenda, l-appostlu Ġakbu (Santiago), riekeb żiemel abjad, għen lill-armata tal-Asturjas kontra t-truppi Iżlamiċi. Fit-844, flotta Normanna waslet max-xtut ta' Gijón. Mhux magħruf eżatt meta żbarkaw, iżda ma kinux inqabdu bħala priġunieri. Skont il-kronaki, il-battalja baqgħet sejra sal-post li fil-kronaki ssejjaħ il-Fanal ta' Brigantio (La Coruña), fejn saret reżistenza kontra l-attakki tan-Normanni, li skont il-kronaki mbagħad komplew l-attakki tagħha lejn Spanja (il-kronaki tal-Asturjas kienu jsejħu "Spanja" il-kaliffat ta' al-Andalus).
Kaskati ta' Vitorja
Parks nazzjonali
Fl-2004 ġie stabbilit grupp separat tal-pulizija msejjaħ il-Pulizija tat-Turiżmu. Normalment jaħdmu fl-inħawi ewlenin fejn ikun hemm it-turisti, u jistgħu jiġu identifikati mill-uniformijiet tagħhom b'ġagagi riflettivi sofor.
Organiżmi selvaġġi
Il-parks nazzjonali fihom abbundanza ta' organiżmi selvaġġi, inkluż popolazzjonijiet imdaqsin ta' iljunfanti, bufli tal-Kap, ġiraffi, żebri ta' Grant, u varjetà ta' antilopi. L-iljuni, il-leopardi Afrikani u ċ-cheetahs tal-Afrika t'Isfel qajla jitfaċċaw. Ix-xadini Chlorocebus pygerythrus u l-babwini huma komuni. Ix-xmara 'l fuq mill-kaskati fiha popolazzjonijiet kbar ta' ippopotami u kukkudrilli. L-iljunfanti Afrikani jaqsmu x-xmara fl-istaġun tan-nixfa f'punti partikolari.
Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas
L-ewwel opri tal-arti Pre-Rumaneski tal-Asturjas
Il-Knisja ta' San Ġwann, f'Santianes di Pravia, inbniet skont l-ordni tar-Re Silo. F'din il-knisja prattikament jidhru l-elementi kollha tal-Pre-Rumanesk tal-Asturjas, minkejja li essenzjalment issegwi l-elementi tal-istil tal-Viżigoti.
Ramirense
Il-Knisja ta' Santa Maria del Naranco titqies qisha s-Sala tat-Tron jew is-Sala Rjali tar-Re Ramiro (minkejja li n-nuqqas ta' apside għat-tron donnha tostakola l-użu tagħha), prattikament ir-residenza suburbana tiegħu. Ġiet irrestawrata għal dan l-għan u ntużat ukoll bħala knisja rurali. Is-sular t'isfel fih ambjent imsaqqaf bil-volti, mingħajr twieqi, maqsum fi tliet kompartimenti: wieħed ċentrali għall-gwardji u l-qaddejja, wieħed għal kappella rjali privata, u wieħed għal banju. Is-sular ta' fuq, li wieħed jasal għalij permezz ta' taraġ estern mal-ħajt, fih ambjent rettangolari b'volta b'għamla ta' bettija u b'arkati trasversali, li huwa miftuħ fit-truf permezz ta' loġġa tripla. It-tiżjin huwa purament Nordiku jew Ġermaniku, b'arkati bl-istrixxi u gwarniċi intaljati fil-ġebla li jimitaw l-injam jew id-deheb.